რობერტ პენ უორენი

რობერტ პენ უორენი (დ. 24 აპრილი, 1905, გუთრი, კენტუკი — გ. 15 სექტემბერი, 1989, სტრატონი, ვერმონტი) — ამერიკელი პოეტი, მწერალი, ლიტერატურის კრიტიკოსი.
ბიოგრაფია
განათლება და მასწავლებლობის კარიერა
დაამთავრა ვანდერბილტის უნივერსიტეტი (ბაკალავრის ხარისხი, წარჩინებით) და 1926 წელს კალიფორნიის უნივერსიტეტი ბერკლში მაგისტრის ხარისხით. 1927-1928 წლებში სწავლა განაგრძო იელის უნივერსიტეტის ასპირანტურაში. როგორც როდოსის სტიპენდიანტი, 1930 წელს განათლება ოქსფორდის უნივერსიტეტში მიიღო. გუგენჰეიმის სტიპენდიით იტალიაში სწავლობდა. პარალელურად გამოიცა მისი პირველი პოეტური კრებული.
პედაგოგიური მოღვაწეობა დაიწყო სამხრეთ-დასავლეთის კოლეჯში (ახლანდელი Phodes College; მემფისი, ტენესი) და ასწავლიდა ლუიზიანის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ბატონ-რუჟში, 1933-1942 წლებში.
1957 წელს მიენიჭა წიგნის ეროვნული ჯილდო და პულიცერის პრემია პოეზიის დარგში წიგნისთვის Promises.
მომდევნო ნამუშევრებში — Or Else (1974), Being Here: Poetry (1977—1980, 1980), Rumor Verified: Poems 1979—1980 (1981), New and Selected Poems 1923—1985 (1985) — პიროვნება რთულ ურთიერთობაშია ისტორიულ დროსთან. მისი შემოქმედების მწვერვალია რომანი „მეფის მთელი მხედრიონი“ (1946), რომელიც მოგვითხრობს სამხრეთელი დემაგოგის შთამბეჭდავი კარიერის შესახებ. პერსონაჟის პროტოტიპად ლუიზიანას გუბერნატორი ჰუი ლონგი ითვლება. რომანმა 1947 წლის პულიცერის პრემია მიიღო.
უორენმა საკუთარი თავი ლიტერატურულ კრიტიკაშიც გამოსცადა. კლინტ ბრუქსთან ერთად დაწერა „ახალი კრიტიკის“ ისეთი კლასიკური ნიმუშები, როგორიცაა Understanding Poetry (1938) და Understanding Fiction (1943).
1961 წელს გამოსულ Legacy of the Civil War-ში უორენი, როგორც პუბლიცისტი, უმოწყალოდ აანალიზებდა იმდროინდელ წარმოდეგნებს სამხრეთის „ალიბსა“ და ჩრდილოეთის „სათნოების“ შესახებ. „დემოკრატია და პოეზია“-ში (1975) ის გამოხატავს იმედგაცრუებას თანამედროვე კულტურის მიმართ და ალტერნატივად პოეზიას გვთავაზობს.
1987 წელს დაჯილდოვდა აშშ-ს ეროვნული მედლით ხელოვნებისთვის. უორენი გარდაიცვალა სტრატონში, ვერმონტი, 1989 წლის 15 სექტემბერს.
შემოქმედება
ორჯერ გახდა პულიცერის პრემიის ლაურეატი (პოეზიისთვის).
არაერთხელ მოხდა მისი ნაწარმოებების ეკრანიზაცია. მათ შორის აღსანიშნავია რომანის All the King's Men მიხედვით 2006 წლის სტივ ზაილიანის მიერ გადაღებული იგივე სახელწოდების ფილმი.
ბიბლიოგრაფია
John Brown: The Making of a Martyr (1929)
Old and Blind (1931)
Thirty-six Poems (1936)
An Approach to Literature (1938), კლინთ ბრუქსთა და ჯონ პურსერთან ერთად
Understanding Poetry (1939), კლინთ ბრუქსთან
Night Rider (1939). Novel
Eleven Poems on the Same Theme (1942)
At Heaven's Gate (1943). Novel
Understanding Fiction (1943), კლინთ ბრუქსთან
Selected Poems, 1923–1943 (1944)
Melville the poet 1946. The Kenyon Review 8(2).208-223.
All the King's Men (1946).
Wilderness: A Tale of the Civil War (1961).
New and Selected Poems: 1923–1985 (1985)
Portrait of a Father (1988)
New and Selected Essays (1989)
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
ამერიკელი ლიტერატურის კრიტიკოსები
ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები
XX საუკუნის ამერიკელი პოეტები
აშშ-ის პოეტი-ლაურეატები
ფორმალისტი პოეტები
ახალი კრიტიკა
პულიცერის პრემიის გამარჯვებულები რომანისთვის
კალიფორნიის უნივერსიტეტის (ბერკლი) კურსდამთავრებულები
ლუიზიანელი რომანისტები
ამერიკელი მამაკაცი პოეტები
პრეზიდენტის თავისუფლების მედლის მფლობელები
XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
კონექტიკუტელი რომანისტები
ამერიკელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები