28 მაისის ქუჩა

28 მაისის ქუჩა (აზერბ. 28 may küçəsi) — მდებარეობს აზერბაიჯანის დედაქალაქ, ბაქოს ნასიმის რაიონში. ბულბულის გამზირზე იწყება და ის 1 კილომეტრს მოიცავს და მთავრდება რიჩარდ სორჯის ქუჩაზე. აღნიშნულ ქუჩას, სხვა სახელებს შორის, რუსული მმართველობის პერიოდში ცნობილი ეწოდება „სატელეფონო ქუჩა“, შემდეგ კი მას 28 აპრილის ქუჩა დაერქვა, აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის დაარსების თარიღად. 1992 წლიდან ცნობილია ამჟამინდელი სახელით, რომელიც ხაზს უსვამს აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის გამოცხადების თარიღს.
ისტორია
XIX საუკუნის შუა ხანებამდე ეს ტერიტორია მეურნეობებმა და ბაღებმა დაიპყრეს, რომლებიც ბაქოს მოსახლეობას ეკუთვნოდა. 1883 წელს ბაქოს რკინიგზის სადგურის მშენებლობის შემდეგ გაჩნდა ასფალტირებული გზის საჭიროება, რომელიც სადგურს ქალაქთან დააკავშირებდა. 1887 წელს აქ აშენდა ბაქოში პირველი სატელეფონო ბირჟა. მან ქუჩას დაარქვა თავისი სახელი, „ტელეფონის ქუჩა“.
მეცხრამეტე საუკუნის ბოლოს ცხენოსნები უკვე დარბოდნენ ქუჩაში. თვითონ ქუჩა XIX საუკუნის ბოლოს კვლავ განიხილებოდა როგორც ქალაქის პერიფერია, სადაც ცხოვრობდნენ ქალაქის ღარიბი ფენის წარმომადგენლები.
1898 წელს მან მიიღო მნიშვნელობა ბაქოში პირველი ლუთერანული ეკლესიის მშენებლობის გამო. XX საუკუნის დასაწყისში ნავთობის მაგნატმა მუსა ნაღიევმა ამ ქუჩაზე ააშენა ქალაქის პირველი საცხოვრებელი სახლები. 1913 წელს „ტელეფონის ქუჩა“-s ეწოდა „რომანოვის გამზირი“ რუსეთის იმპერიაში რომანოვების მმართველობის 300 წლისთავის აღსანიშნავად.
1918 წელს, მას შემდეგ, რაც აზერბაიჯანი გახდა რუსეთისგან დამოუკიდებელი, მას ეწოდა ლინდლის ქუჩა სერ უილიამ ლინდლის სახელით, რომელმაც წვლილი შეიტანა მეფის პერიოდის ბაქოს ინფრასტრუქტურულ განვითარებაში.
1923 წელს, აზერბაიჯანში ბოლშევიკური ძალაუფლების დამონტაჟების შემდეგ, საბჭოთა მთავრობამ გადაწყვიტა დაეღწია „ბურჟუაზიული ტოპონიმიკისგან“ თავი და ქუჩას 28 აპრილი დაერქვა (აზერბაიჯანის საბჭოთა კავშირის თარიღი 1920 წელს).
იგი თანდათან აშენდა, რადგან ეზოზე დაფუძნებული ერთი ან ორსართულიანი კორპუსები დაუშვეს კორპუსები ან გადაკეთდნენ უფრო მაღალ შენობებად ზეკონსტრუქციების საშუალებით. 1934 წელს დასრულდა სტალინური სტილის ორი მასიური შენობა ქუჩის დასაწყისში, რომლებიც მიქაილ ჰუსეინოვმა და სადიხ დადაშოვმა დააპროექტეს. ერთ მათგანში განთავსდა კინოთეატრი „ნიზამი“, ხოლო მეორეში შემდეგ გახდა AzerTaj-ის სათაო ოფისი. გასული საუკუნის 50-იან წლებში ყოფილი იარმაროჩნაიას მოედანზე ჯარისკაცების ბაზარი მოიხსნა, რომ მის მაგივრად შეიქმნა სამად სამედ ვურღუნის სახელობის პარკი, შესასვლელთან პოეტის გიგანტური ქანდაკება იყო გამოსახული.
1967 წელს ქუჩის მიწისქვეშა გზა გაიარა მეტროპოლიტენის პირველმა ხაზმა, იქვე აშენდა 28 აპრილის სადგური. 1991 წელს, როგორც ქუჩას, ასევე სადგურს სახელი ეწოდა 28 მაისს, აზერბაიჯანის 1918 წელს დამოუკიდებლობის გამოცხადების წლისთავის აღსანიშნავად. დღეს 28 მაისის ქუჩა ერთ–ერთი უდიდესია ქალაქში. მოძრაობა ბულბულის გამზირსა და სორგის ქუჩას შორის არის ცალმხრივი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ. ტრამვაი, რომელიც ქუჩის აღმოსავლეთ ნაწილს შავ ქალაქთან აკავშირებდა, დაიშალა 2000-იანი წლების დასაწყისში.
ქუჩის ღირსშესანიშნაობებს შორისაა მაცხოვრის ლუთერანული ეკლესია და სამად ვურგუნის პარკი. მეტროს უახლოესი კერა 28 მაისის სადგურია.
ქუჩის ღირსშესანიშნაობებს შორისაა მაცხოვრის ლუთერანული ეკლესია და სამად ვურღუნის პარკი. მეტროს უახლოესი გაჩერება „28 მაისის სადგურია“.
რესურსები ინტერნეტში
28 May Street at Google Maps
28 მაისის ქუჩა
ბაქოს ქუჩები
ბაქოს ღირსშესანშნაობები