PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
იონას შვიადასი

იონას შვიადასი (დ. 9 ოქტომბერი [ ძვ. სტ. 26 სექტემბერი], 1908, ლიბავა, ამჟ. ლიეპაია — გ. 15 ოქტომბერი, 1971, ვილნიუსი) — ლიტველი კომპოზიტორი, საგუნდო დირიჟორი და მუსიკის მასწავლებელი; სსრკ სახალხო არტისტი (1954).
ბიოგრაფია
სწავლობდა ილაკის საშუალო სკოლაში (1918–1924). 1929 წელს დაამთავრა კლაიპედის მუსიკალური სასწავლებლის თრომბონის კლასი, სადაც ასევე სწავლობდა კომპიზიციას სტასის შუმკუსთან და იუ. ჟილიავიჩუსთან. უკრავდა კაუნასის თეატრის ორკესტრში 1930–1935).
1940 წელს ლიტვის სსრ სახელმწიფო ფილარმონიასთან დააარსა ლიტვის ცეკვის და სიმღერის სახელმწიფო ამსამბლი, რომელსაც მოგვიანებით „ლეტუვა“ დაერქვა და მას სათავეში 1940 წლამდე ედგა. იყო რესპუბლიკური სიმღერების მთავარი დირიჟორი 1970 წლამდე. 1935-დან კაუნასის კონსერვატორიაში თრომბონის კლასი მიჰყავდა. 1945 წლიდან ლიტვის სსრ კონსერვატორიაში ხალხური ინსტრუმენტების კათედრას ხელმძღვანელობდა. 1967 წელს კონსერვატორიის პროფესორი.
შემოქმედება
იწერდა და ამუშავებდა ხალხური მუსიკალური შემოქმედების ნიმუშებს. მისმა არაერთმა სიმღერამ, სადაც ეროვნული მოტივი იყო გამოყენებული, ფართო აუდიტორიებზე ჰპოვა გასავალი. ავტორია სიმღერებისა და მარშებისა „სიმღერა საბჭოელ ხალხზე“ („Daina apie tarybų tautą“, 1945), „პიონერული კოცონი“ („Pionierių laužas“, 1955), „კოლთავრე“ („Kolūkio pirmininkas“, 1950), „მარში ვილნიუსის აღმდგენს“ („Vilniaus atstatytojų maršas“, 1950).
ლიტვის ჰიმნის მუსიკის თანაავტორი ბალის დვარიონასთან ერთად ანტონას ვენცლოვის სიტყვებზე. ავტორია სავჭოთა ლიტვის ათი წლისადმი მიძღვნილი კანტატისა „იფურჩქნე საბჭოთა ლიტვავ“.
სქოლიო
ლიტველი მუსიკოსები
დაბადებული 9 ოქტომბერი
დაბადებული 1908
გარდაცვლილი 15 ოქტომბერი
გარდაცვლილი 1971
თავისუფალი სიტყვის მოძრაობა

თავისუფალი სიტყვის მოძრაობა (ან (FSM)) — კალიფორნიის უნივერსიტეტის სტუდენტთა მასობრივი საპროტესტო გამოსვლები 1964–1965 აკადემიურ წელს, რომლის ლიდერებიც იყვნენ სტუდენტები: მარიო სავიო, მაიკლ როსმენი, ბრაიან ტერნერი, არტ გოლდბერგი, ჯეკი გოლდბერგი და სხვები. უპრეცედენტო მასშტაბების აქციებზე სტუდენტები დაჟინებით მოითხოვდნენ უნივერსიტეტის ადმინისტრაციისგან შეზღუდვების მოხსნას კამპუსზე პოლიტიკური აქტივობისთვის და სტუდენტთა უფლებების აღიარებას სიტყვის თავისუფლებასა და აკადემიურ თავისუფლებაზე.
მოძრაობა წინააღმდეგობაში მოდიოდა კამპუსში არსებულ წესებთან. არსებობდა ერთგვარი „ღირსების ფიცი“, აუცილებელი ყველა ფაკულტეტისთვის, რომელმაც გამოიწვია დათხოვნები და აკადემიურ თავისუფლებაზე მიმდინარე პოლემიკის გაგრძელება. 1964 წლს 14 სექტემბერს დეკანმა კეთრინ ტოულმა განაცხადა, რომ უნივერსიტეტში არსებული პოლიტიკური აზრებისა ან კანდიდადების პროპაგანდის ამკრძალავი წესები, გარდა პოლიტიკური აგიტატორებისა, წევრთა შემოერთებისა და სახსრების მოზიდვისა სტუდენტური ორგანიზაციების მიერ, ბენკროფტისა და ტელეგრაფის გამზირების გადაკვეთაზე „მკაცრად გაკონტროლდებოდა“ (ეს ზოლი მაშინ არა კამპუსის, არამედ ქალაქის საკუთრებად ითვლებოდა).
იხილეთ აგრეთვე
უილიამ ფორბსი, რეგენტთა კომიტეტის თავმჯდომარე, რომელიც იძიებდა სტუდენტთა საქმიანობას ამ ეპოქაში
ჰიპები
ლიტერატურა
Cohen, Robert. Freedom's Orator: Mario Savio and the Radical Legacy of the 1960s. New York: Oxford University Press, 2009. ISBN 978-0-19-518293-4
Cohen, Robert and Reginald Zelnik, eds. The Free Speech Movement: Reflections on Berkeley in the 1960s. Berkeley, CA: University of California Press, 2002. ISBN 0-520-23354-9
რესურსები ინტერნეტში
ჯო ფრიმენის სტატიები სოციალურ პროტესტებზე ბერკლიში
თავისუფალი სიტყვის მოძრაობის ონლაინ ხმის ჩანაწერები — ბერკლის ბიბლიოთეკა
თავისუფალი სიტყვის მოძრაობის არქივები
ბერკლი 1960-იანებში
სამოქალაქო უფლებების მოძრაობები
კალიფორნიის უნივერსიტეტი, ბერკლი
საზოგადოებრივი მოძრაობები
Cry for a Shadow

Cry for a Shadow — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის ერთ-ერთი ადრეული ინსტრუმენტული კომპოზიცია. ჩაიწერა როგორც ჯგუფის The Shadows პაროდია, 1961 წლის 22 ივნისს ჰამბურგში, რომელსაც ჯგუფი ტონი შერიდანის მხარდამჭერი მუსიკოსების სახით სტუმრობდა. მოგვიანებით, 1964 წლის 28 თებერვალს დამოუკიდებელი სინგლის სახით გამოიცა. სიმღერა ასევე ჯგუფ The Beatles-ის საარქივო ჩანაწერების ალბომზე Anthology 1 (1995) გამოვიდა.
რესურსები ინტერნეტში
The Beatles Bible - ინფორმაცია ჩანაწერებზე
სქოლიო
The Beatles-ის სიმღერები
1961 წლის სიმღერები
კუტაფიის კოშკი

კუტაფიის კოშკი — მოსკოვის კრემლის ერთადერთი შემონახული სარინი კოშკი. მდებარეობს კრემლის სამების კოშკის პირდაპირ, სამების ხიდის წინ.
ისტორია
კუტაფიის კოშკი ააგეს 1516 წელს მილანელი არქიტექტორის ალევიზ ფრიაზინის (უფროსის) ხელმძღვანელობით. დაბალ, მდინარე ნეგლინაიით და თხრილით გარშემორტყმულ კოშკს ერთადერთი კარი ჰქონდა, რომელიც საფრთხის შემთხვევაში იკეტებოდა ხიდის საშუალებით. კოშკი იყო მრისხანე დაბრკოლება ციხესიმაგრის ალყის შემოსარტყმელად. კოშკს ჰქონდა სათოფურები და მაშიკულები.
ძველ დროში კუტაფიის კოშკი, ისევე როგორც კრემლის სხვა კოშკები, სრულდებოდა ორრქიანი კბილანებით და კარვისებური სახურავით. 1685 წელს მას დაადგეს ბადისებრი გვირგვინი - პარაპეტი თეთრი ქვის გვირგვინით. XVIII საუკუნეში დაანგრიეს კოშკის კამარა.
XVI-XVII საუკუნეებში მდინარე ნაგლინაიაში წყლის დონემ მოიმატა და კოშკი ყველა მხრიდან წყალში მოექცა. კოშკში შესვლა მხოლოდ ქალაქის მხრიდან მხოლოდ ხიდის საშუალებით შეიძლებოდა. ამჟამად კოშკის ქვევა ნაწილი ამოვსებულია. მისი თავდაპირველი სიმაღლე დედამიწის ზედაპირის დონიდან იყო 18 მეტრი, ამჟამად მხოლო 13,5 მეტრია მისი სიმაღლე.
სახელწოდება კუტაფიის წარმოშობაზე არსებობს ორი, ერთმანეთისაგან განსხვავებული ვერსია. ერთი ვერსიის თანახმად სიტყვა „кут“ ნიშნავს თავშესაფარს, კუთხეს, ან მეორე ვერსიის თანახმად სიტყვა „кутафья“ აღნიშნავს სრულ, მოუქნელ ქალს. თუმცა პირველი საეჭვო ჩანს, რადგან სიტყვა „кут“-ისაგან მიიღება სახელწოდება „Кутовая“ და არა „Кутафья“.
2001 წელს კოშკის ნაპირებზე დაიწყო თანამედროვე პავილიონის მშენებლობა, რომელიც სპეციალისტების შიშის მიხედვით, რომლებიც იცავენ კულტურულ მემკვიდრეობას, დაამახინჯებდა ძეგლის ისტორიულ სახეს.
იხილეთ აგრეთვე
ალექსანდრეს ბაღი
ლიტერატურა
Москва: Архитектурный путеводитель / И. Л. Бусева-Давыдова, М. В. Нащокина, М. И. Астафьева-Длугач. — М.: Стройиздат, 1997. — 512 с. — ISBN 5-274-01624-3.
რესურსები ინტერნეტში
Кутафья башня на официальном сайте Московского Кремля
Кутафья башня на Российском общеобразовательном портале
სქოლიო
მოსკოვის ღირსშესანიშნაობები
კაბანილიასი

კაბანილიასი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ტუდელის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 35,66 კმ². მოსახლეობა — 1351 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ნავარის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
კაბანილიასის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ნავარის მუნიციპალიტეტები
ნავარის ქალაქები
მელიკუდა ქართლის

მელიკუდა ქართლის, მელიკუდი, მელაკუდა, ჭვარტალა, ფართალა, პარტალა თეთრი, მუშკამბალი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.
ამ ჯიშის სახელწოდება მისი მტევნის ფორმის მელიის კუდთან მსგავსებამ წარმოშვა.
ასეთივე სახელწოდების ჯიშებს ვხვდებით სომხეთში „მლინკუტ“ და თურქმენეთში „ტულკი ყუირუღ“. პლინიუსის ცნობით, საბერძნეთში ცნობილი ყოფილა ჯიში „ალოპეც“ (მელიის კუდი), საბერძნეთიდან გადაუტანიათ იტალიაში, სადაც უწოდებდნენ „Caude vulpe“, რაც ასევე მელიის კუდს ნიშნავს. ივანე ჯავახიშვილის მოსაზრებით, სახელწოდება „მელიის კუდი“ მეზობელ ქვეყნებში საქართველოდან იქნა გატანილი და არა პირიქით.
საქართველოს ტერიტორიაზე გავრცელებული მელიკუდა ადგილობრივი ჯიშია, მელიკუდა პატარ-პატარა ჯგუფებადაა გავრცელებული ქართლში — მცხეთის, კასპის და ბოლნისის ვენახებში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომის და მომრგვალო ან უკუკვერცხისებრი ფორმისაა, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სუსტადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი და გრძელია, კონუსური ფორმის, წამახვილებული წვერით, ზოგჯერ ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის, იშვიათად მეჩხერი. მარცვალი არის საშუალო ზომის, მომრგვალო ან ოვალური, ზოგჯერ ასიმეტრიული, მომწვანო-მოყვითალო ელფერით. კანი თხელი აქვს, მაგრამ მკვრივი, ცვილისებრი ფიფქით სქლადაა დაფარული. რბილობი მკვრივია, კნატუნა, ჰარმონიული გემოთი.
მელიკუდა ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე საშუალოდ 168-172 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 250-300 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 10.8-17.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5-8 გ/ლ-ს.
მიიღება ჩალისფერი, ხალისიანი, ნაკლებსხეულიანი და დაბალალკოჰოლიანი სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო, მომეტებული მჟავიანობით.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 236
ქართლის ვაზის ჯიშები
ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
Mollahasan, Göle

Mollahasan, Göle
Mollahasan is a village in the Göle District, Ardahan Province, Turkey. The village is populated by Kurds and had a population of 330 in 2021.
It is close to the border with Armenia. The village is located 66 km from the Ardahan city center and 23 km from the Göle town center. There is no primary school in this village.
Population
References
Villages in Göle District
Kurdish settlements in Ardahan Province
რუნდუ

რუნდუ — მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით სიდიდით მეორე ქალაქი ნამიბიაში, აღმოსავლეთი კავანგოს რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქში 2011 წლის აღწერით ცხოვრობს 63 431 ადამიანი. ფართობი — 164,1 კმ². დაარსდა 1936 წელს.
გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს ანგოლის საზღვართან. დასახლებული პუნქტის ცენტრის სიმაღლე შეადგენს ზღვის დონიდან 1105 მეტრს.
დემოგრაფია
ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა წლების მიხედვით:
ტრანსპორტი
ქალაქში არსებობს აეროპორტი.
დამეგობრებული ქალაქები
რუნდუ დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან:
ჩებოქსარი, ჩუვაშეთი, რუსეთი
ნივეგეინი, ნიდერლანდები
სქოლიო
ნამიბიის ქალაქები
ბარაბოი (დონდუშენის რაიონი)

ბარაბოი (დონდუშენის რაიონი)
ბარაბოი — სოფელი მოლდოვაში, დონდუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 174 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 354 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
დონდუშენის რაიონის სოფლები
ფრანსისკო მირანდა

ფრანსისკო მირანდა
ფრანსისკო დე მირანდა (სრული სახელი ; დ. 28 მარტი, 1750, კარაკასი — გ. 14 ივლისი 1816, სან-ფერნანდო, ესპანეთი) — ესპანეთის ამერიკულ კოლონიებში დამოუკიდებლობისათვის ომის ხელმძღვანელი სამხრეთ ამერიკაში. რევოლუციონერი, ვენესუელის ეროვნული გმირი. ვენესუელის დროშის ავტორი.
დაიბადა კარაკასში, ვაჭრის ოჯახში. 1771 წელს გაემგზავრა ესპანეთში სამხედრო კარიერის შესაქმნელად. პატრიოტულ მოძრაობაში ჩაბმული მირანდა ესპანელთაგან დევნას განიცდიდა, რის გამოც გაიქცა აშშ-ში. 1792 წლიდან იმყოფებოდა საფრანგეთში, მონაწილეობდა საფრანგეთის რევოლუციაში. იგი რევოლუციური რმიის გენერალი გახდა.
1806 წელს მირანდამ ვენესუელის გასათავისუფლებლად ორი ექსპედიცია მოაწყო, მაგრამ დამარცხდა. 1810 წელს დაბრუნდა ვენესუელაში და ჩაერთო პატრიოტული საზოგადოების საქმიანობაში. ვენესუელის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ მიენიჭა ვენესუელის არმიის გენერალისიმუსის წოდება, გადაეცა დიქტატორის უფლებები. 1812 წელს მირანდა დამარცხდა ესპანელებთან ბრძოლაში, ჩავარდა ტყვედ. გარდაიცვალა ესპანეთში.
რესურსები ინტერნეტში
Grogan, Samuel "Francisco de Miranda", History Text Archive
ვენესუელელი პოლიტიკოსები
გენერალისიმუსები
დაბადებული 28 მარტი
დაბადებული 1750
გარდაცვლილი 14 ივლისი
გარდაცვლილი 1816
Kekonu

Kekonu is a village in the Lerik Rayon of Azerbaijan. The village forms part of the municipality of Bilavər.
References
Populated places in Lerik District
გომარანი

გომარანი — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 000 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 85 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
სიუნიქის პროვინციის სოფლები
Gregoriou Monastery

Gregoriou Monastery
The Holy Monastery of Saint Gregory, also known as Gregoriou Monastery is an Orthodox Christian monastery in the monastic state of Mount Athos in Greece. The Monastery ranks seventeenth in the hierarchy of the Athonite monasteries. It is built by the sea, on the southeastern side of the peninsula, neighboring the monasteries of Simonopetras and Dionysiou. Gregoriou is very much a pilgrim friendly monastery with a strong sense of pastoral care. Pilgrim visitors are numerous and well provided for. The Monastery is completely girt by the sea, built on a corner of land jutting into the sea, with only steep craggy rocks backed up behind it.
History
The Monastery was founded in 1310 by Saint Gregory the Hesychast (Dec. 7), a Serbian monk that dwelled in a cave, which still exists, about 20 minutes up from the Monastery. He dedicated the Monastery and the main church to Saint Nicholas the Wonderworker (Dec. 6). Saint Anastasia of Rome (Oct. 29) is officially considered the third patron saint of the Monastery, due to her holy relics that are kept there and the many miracles she performs.
Gregoriou Monastery had burnt down twice, first in 1496 and later in 1761. After the second fire, reconstruction began almost immediately. This is today's "old courtyard", consisting of the main church of St. Nicholas and most of the surrounding buildings. Due to an increase of monks since then, extensions have been added. The first entrance, following courtyard and surrounding buildings were added in 1892, and the new five story wing located east of the main church was added in 1997. Restorations are always in progress in order to maintain the monastery as functional for the life of the brothers and pilgrims.
By the end of the 15th century, according to the Russian pilgrim Isaiah, the monastery was half Greek and half Slav.
As of 2020, the brotherhood consists of over 90 monks. The Monastery is known for its involvement and contributions to theological dialogues, and for its many publications of theological and pastoral books. One way the brothers support themselves is through their handicrafts. They produce high quality traditional Athonite incense, and natural handmade olive oil soap.
The monastery holds about 300 manuscripts, of which 11 are on parchment, and it has approximately 20,000 printed books.
Notable people
Abbot Vissarion of Gregoriou (d. 1974)
Archimandrite (1935–8 June 2014), Abbot of Grigoriou Monastery from 1974 to 2014
References
External links
Official website
Gregoriou monastery at the Mount Athos website
Holy Monastery of Gregoriou Greek Ministry of Culture
YouTube videos of Pascha 2020 at Gregoriou Monastery
Christian monasteries established in the 14th century
Monasteries on Mount Athos
Greek Orthodox monasteries
Byzantine monasteries in Greece
საფერავი გურიის

საფერავი გურიის, საფერავი მცვივანი, მცვინარა, მცვივანი გურული — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში გურიიდან.
ადგილობრივი მოსახლეობა მას მცვივანსაც უწოდებს და „საფერავსაც“, რადგანაც მას ძირით-ადად სხვა ღვინოებისთვის ფერის მისაცემად იყენებდნენ.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი მცირე ან საშუალო ზომისაა, ოვალური ან მომრგვალო, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია საკმაოდ სქელი აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ზომისაა, ცილინდრული ფორმის, თხელი. მარცვალი წვრილია, მომრგვალო, შავი ფერის. თხელკანიანია. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, მომჟავო გემოთი. წვენი უმნიშვნელოდ შეიცავს შემფერავ ნივთიერებას.
საფერავი გურიის საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის დასაწყისში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 15.8-16%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 10.0-10.9 გ/ლ-ს.
გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 340
გურიის ვაზის ჯიშები
ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
პრატაპოლისი

პრატაპოლისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პასუსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 807 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 40.86 კმ²-ზე. ფართობი 215 516 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მინას-ჟერაისი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
Vilcas Huamán Province

Vilcas Huamán Province
Vilcas Huamán (from Quechua Willka Waman) is a province in the eastern part of the Ayacucho Region in Peru.
Boundaries
North: Huamanga Province
East: Apurímac Region
South: Sucre Province
West: Cangallo Province and Víctor Fajardo Province
Geography
One of the highest mountains of the province is Hatun Rumi at approximately . Other mountains are listed below:
Political division
The province is divided into eight districts (Spanish: distritos, singular: distrito), each of which is headed by a mayor (alcalde). The districts, with their capitals in parentheses, are:
Vilcas Huamán (Vilcashuamán)
Accomarca (Accomarca)
Carhuanca
Concepción
Huambalpa
Independencia
Saurama
Vischongo (Vischongo)
Ethnic groups
The people in the province are mainly indigenous citizens of Quechua descent. Quechua is the language which the majority of the population (89.62%) learnt to speak in childhood, 10.06% of the residents started speaking using the Spanish language (2007 Peru Census).
Archaeology
Some of the most important archaeological sites in the province are Usnu, Inti Watana, Pilluchu, Pukara and Puntay Urqu.
See also
Pumaqucha
Titankayuq
Sources
Provinces of the Ayacucho Region
ანდრე მარი ამპერი

ანდრე მარი ამპერი (დ. 20 იანვარი, 1775 — გ. 10 ივნისი, 1836) — ფრანგი ფიზიკოსი და მათემატიკოსი ელექტრომაგნეტიზმის ფუძემდებელი და აღმომჩენი. იყო სამეფო საზოგადოების წევრი. ელექტროენერგიის საზომი ერთეული ამპერი მის პატივსაცემად დაერქვა.
მეცნიერული მოღვაწეობა
ამპერს მნიშვნელოვანი გამოკვლევები აქვს ჩატარებული მათემატიკაში, მექანიკასა და ფიზიკაში. მისი ძირითადი ფიზიკური ნაშრომები შესრულებულია ელექტროდინამიკის სფეროში. 1820 წელს მან დაადგინა მაგნიტურ ისარზე მაგნიტური ველის მოქმედების მიმართულების განსაზღვრის წესი, რომელიც დღეს ამპერის კანონის სახელითაა ცნობილი; ჩაატარა მრავალი ცდა მაგნიტსა და ელექტრულ დენს შორის ურთიერთქმედების გამოსაკვლევად; ამ მიზნებისთვის მან შექმნა მრავალი ხელსაწყო; ამპერმა აღმოაჩინა, რომ დედამიწის მაგნიტური ველი გავლენას ახდენს დენის მოძრავ გამტარებზე. იმავე წელს მან აღმოაჩინა ურთიერთქმედება ელექტრულ დენებს შორის, მოახდინა ამ მოვლენის ფორმულირება (ამპერის კანონი), განავრცო მაგნეტიზმის თეორია, შემოგვთავაზა ელექტრომაგნიტური პროცესების გამოყენება სიგნალთა გადაცემისთვის.
1822 წელს ამპერმა აღმოაჩინა სოლენოიდის (დენიანი კოჭას) მაგნიტური ეფექტი, საიდანაც მომდინარეობდა სოლენოიდის ეკვივალენტობის იდეა მუდმივი მაგნიტისთვის. აგრეთვე მან შემოგვთავაზა მაგნიტური ველის გაძლიერების იდეა რკინის ფულარის მეშვეობით, რომელიც მოთავსებული იქნებოდა სოლენოიდის შიგნით. ამპერმა თავისი იდეები გადმოსცა ნაშრომებში „ელექტროდინამიკური დაკვირვებების კრებული“ (პარიზი, 1822), „ელექტროდინამიკური მოვლენების თეორიის მოკლე კურსი“ (პარიზი, 1824), „ელექტროდინამიკური მოვლენების თეორია“. 1826 წელს მან დაამტკიცა მაგნიტური ველის ცირკულაციის თეორემა. 1829 წელს ამპერმა გამოიგონა ისეთი ხელსაწყოები, როგორებიცაა კომუტატორი და ელექტრომაგნიტური ტელეგრაფი.
მექანიკაში მას ეკუთვნის ტერმინ „კინემატიკის“ ფორმულირება.
1830 წელს მეცნიერულ მიმოსვლაში შემოიღო ტერმინი „კიბერნეტიკა“.
რესურსები ინტერნეტში
ანდრე მარი ამპერი // ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი: 86 ტომად (82 ტ. და 4 დამ.). — სანქტ-პეტერბურგი., 1890—1907.
ამპერის ბიოგრაფია
სქოლიო
ფრანგი ფიზიკოსები
ფრანგი მათემატიკოსები
მონმარტრის სასაფლაოზე დაკრძალულნი
ჩუმუჩის რაიონი

ჩუმუჩის რაიონი — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სელენდინის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 680 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 248 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 17 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 196.3 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
კახამარკის რეგიონის რაიონები
სელენდინის პროვინციის რაიონები
Pleurotomella hadria

Pleurotomella hadria, common name the hadria turrid, is a species of sea snail, a marine gastropod mollusc in the family Raphitomidae.
Description
The length of the shell attains 27 mm, its diameter 13 mm.
(Original description) The shell resembles Theta chariessa (R. B. Watson, 1881) in its general features, but is larger and stouter, and differing in details of sculpture, etc. It is best described by comparing it with the Theta chariessa. The protoconch is similar and there are seven subsequent whorls. The keel is less prominent, there is a narrow shallow groove behind it, and then two sharp threads marginating the fasciole, which are more distinct on the earlier whorls. The spiral threads on the fasciole are crossed by fine arched ripples, but in Pleurotmella hadria these ripples are more numerous, finer and closer together, they follow the incremental lines, and, as the sinus is less profound in P. hadria, they are less deeply concave. One of the most marked differences is a series of small oblique riblets, which begin in front of the fasciole or on the keel itself, especially on the earlier whorls, cutting its continuity, and continued obliquely in front of it nearly or quite to the suture as threads reticulating the spirals. This feature becomes
obsolete on the body whorl or half-whorl, and is stronger in archibenthal specimens from the Gulf of Mexico than in those from off the Carolina coast. On the base of P. hadria the threads are hardly divisible into two series, and the alternations of size are very slight, and occur in every other thread if at all, instead of several fine ones intercalated between two primaries. The aperture,
roundness of the base, outer lip, etc., are much as in P. catasarca, but the notch is not so deep, the columella is not quite so straight, and the siphonal canal is a little twisted and plainly somewhat recurved.
Distribution
P. hadria can be found off the North American coastline, ranging from North Carolina to Alabama.
References
External links
Rosenberg, G.; Moretzsohn, F.; García, E. F. (2009). Gastropoda (Mollusca) of the Gulf of Mexico, Pp. 579–699 in: Felder, D.L. and D.K. Camp (eds.), Gulf of Mexico–Origins, Waters, and Biota. Texas A&M Press, College Station, Texas
hadria
Gastropods described in 1889
გალფის პროვინცია

გალფის პროვინცია (Gulf — „ყურე“) — პაპუა-ახალი გვინეის პროვინცია, რომელიც მდებარეობს კუნძულ ახალი გვინეის სამხრეთ სანაპიროზე. პროვინცია იყოფა 2 რაიონად: კერემა და კიკორი. პროვინციის ძირითად ტომს ჰქვია ტოარიპი. პროვინციაში ოთხი აეროპორტია: იჰუ, კერემა, ბაიმურუ და კიკორი. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია კერემა — პროვინციების ერთ-ერთი ყველაზე პატარა ქალაქი-ადმინისტრაციული ცენტრი. მისი მოსახლეობა ძლივს აღწევს ხუთი ათას ადამიანს.
პროვინციის რელიეფს, მის აღმოსავლეთ ნაწილში ძირითადად შეადგენენ მთები და გორაკები. ცენტრალურ ნაწილში რელიეფი ზღვის დონიდან სულ აწეულია მხოლოდ რამდენიმე ათეული მეტრით.
სქოლიო
პაპუა-ახალი გვინეის პროვინციები
იბარაკის პრეფექტურა

იბარაკის პრეფექტურა
იბარაკი (იაპ. 茨城県) — პრეფექტურა იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს აღმოსავლეთ სანაპიროზე. ფართობი შეადგენს 6.1 ათ. კმ²-ს; მოსახლეობა 2012 წლის 1 აპრილის მონაცემებით — 2.945.505 მცხოვრებს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მიტო. ტერიტორიის დიდი ნაწილი მთაგორიანია. შედის კანტოს ეკონიმიკური რაიონის შემადგენლობაში. დამუშავებულია დაახლოებით 235 ათ ჰა მიწა. მოჰყავთ ბრინჯი, ხორბალი, ქერი, თამბაქო. განვითარებულია მებოსტნეობა (კიტრი, პომიდორი) და მებაღობა (მსხალი და სხვა). მეცხოველეობით იბარაკი პირველ ადგილზეა იაპონიაში. მრეწველობის მთავარი დარგებია ელექტრომანქანათმშენებლობა, მეტალურგია (უმთავრესად შავი მეტალურგია), კვების მრეწველობა. დასახლებული პუნქტის ტოკაის მახლობლად არის იაპონიის ატომური კვლევისა და ატომური მრეწველობის ცენტრი. პიტატის რაიონში იღბენ პირიტსა და სპილენძს.
ლიტერატურა
კანტოს რეგიონის პრეფექტურები
დენის ტონუჩი

დენის ტონუჩი (დ. 6 სექტემბერი, 1988, მონცა, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი. ამპლუით მცველი. თამაშობს „იუვე სტაბიაში“.
რესურსები ინტერნეტში
იტალიელი ფეხბურთელები
დაბადებული 6 სექტემბერი
დაბადებული 1988
აიაჩოს ფეხბურთელები
ჯიმ კროჩე

ჯიმ კროჩე
ჯეიმზ ჯოსეფ „ჯიმ“ კროჩე (დ. 10 იანვარი, 1943 — გ. 20 სექტემბერი, 1973) — ამერიკელი მომღერალი და კომპოზიტორი. 1966–1973 წლებში ჯიმ კროჩემ გამოუშვა ხუთი სტუდიური ალბომი და თერთმეტი სინგლი. მისი ორი სინგლი, „Bad, Bad Leroy Brown“ და „Time in a Bottle“, ბილბორდის ცხელი ასეულში პირველ პოზიციაზე მოხვდა.
დისკოგრაფია
სტუდიური ალბომები
Facets (1966)
Jim & Ingrid Croce (1969)
You Don't Mess Around with Jim (1972)
Life and Times (1973)
I Got a Name (1973)
რესურსები ინტერნეტში
.
ბიოგრაფია Allmusic-ზე.
ჯიმ კროჩე Find a Grave-ზე.
ამერიკელი როკ-მომღერლები
დაბადებული 10 იანვარი
დაბადებული 1943
გარდაცვლილი 20 სექტემბერი
გარდაცვლილი 1973
ამერიკელი როკ-გიტარისტები
EMI Records-ის შემსრულებლები
Atlantic Records-ის შემსრულებლები
ებრაელი მომღერლები
სეფერთელაძე

სეფერთელაძე
საკუთარი სახელი სეფერთელაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ზურაბ სეფერთელაძე — გეოგრაფი
თამაზ სეფერთელაძე — ინჟინერი, მომღერალი
ქართული გვარები