PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
გვრიტჩიტასნაირნი

გვრიტჩიტასნაირნი (ძველად — Pterocletiformes) — ფრინველების რიგი. აქვთ 33-37 სმ სიგრძის სხეული, პატარა თავი, გრძელი ფრთები, სოლისებრი ბოლო. გალო შებუმბლულია, უკანა თითი - რუდიმენტული ან ანრიფირებული. მათ ბუმბულს აქვს წყლის შეწოვის უნარი, რაც აუცილებელია მშრალ პირობებში ცხოვრებისათვის. შეფერილობაში ჭარბობს ნარინჯისფერ-წითელი; გავრცელებული არაიან ევროპაში, აზიასა და აფრიკაში. მოიცავს ერთადერთ ოჯახს — გვრიტჩიტასებრნი. რიგში 16 სახეობაა. საქართველოში მიმოფრენისას გვხვდება 2 - შავმუცელა გვრიტჩიტა() და თეთრმუცელა გვრიტჩიტა. გვრიტჩიტასნაირნი ცხოვრობენ უდაბნოებსა და ნახევრად უდაბნოში. ბუდობენ მიწაზე. დებენ 2-4 კვერცხს. კრუხობს ორივე მშობელი 1 თვემდე. იკვებებიან სარეველას თესლით, მწერებით.
ლიტერატურა
ფრინველები
1911

1911
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
14 იანვარი : ზაჰიდ ხალილოვი — აზერბაიჯანელი მათემატიკოსი და მექანიკი. (გ. 1974)
16 იანვარი : ედუარდო ფრეი მონტალვა — ჩილეს 28-ე პრეზიდენტი (1964–1970). (გ. 1982)
17 იანვარი : გერმანე გობეჯიშვილი — ქართველი არქეოლოგი. (გ. 1973)
17 იანვარი : გავრილ კაჩალინი — რუსი ფეხბურთელი და მწვრთნელი (გ. 1995)
17 იანვარი : ჯორჯ სტიგლერი — ნობელის პრემიის ლაურეატი ეკონომიკის დარგში (გ. 1991)
26 იანვარი : პოლიკარპ კუში — გერმანელი ფიზიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი (გ. 1993)
თებერვალი
6 თებერვალი : რონალდ რეიგანი — აშშ-ის მე-40 პრეზიდენტი (1981–1989) (გ. 2004)
6 თებერვალი : დიმიტრი თავაძე — ქართველი მხატვარი, სცენოგრაფი. (გ. 1990)
11 თებერვალი : ქეთევან ლომთათიძე — ქართველი ენათმეცნიერი. (გ. 2007)
12 თებერვალი : კერბალ ო’დილი — ირლანდიელი პოლიტიკოსი. (გ. 1978)
მარტი
12 მარტი : გუსტავო დიას ორდასი — მექსიკის პრეზიდენტი (1964–1970) (გ. 1979)
16 მარტი : იოზეფ მენგელე — ნაცისტური გერმანიის სს-ის ოფიცერი (გ. 1979)
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
30 ოქტომბერი:რუბენ აღაბაბიანი — სომეხი არქიტექტორი, პოეტი, მთარგმნელი (გ. 1970)
ნოემბერი
დეკემბერი
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
ნობელის პრემიის ლაურეატები
ფიზიკა : ვილჰელმ ვინი
ქიმია : მარია სკლოდოვსკა-კიური
ფიზიოლოგია და მედიცინა : ალვარ გულსტრანდი
ლიტერატურა : მორის მეტერლინკი
მშვიდობა : ტობიას ასსერი, ალფრედ ჰერმან ფრიდი
კარაკალი

კარაკალი — მტაცებელი ძუძუმწოვარი კატისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 65 სმ აღწევს, მასა 11-13 კგ. მოყვითალო ზურგი და მოთეთრო მუცელი აქვს. გავრცელებულია აზიისა და აფრიკის უდაბნოებსა და მთისწინეთში. ცოტა გვხვდება სამხრეთ თურქმენეთში, იშვიათად — უზბეკეთში. იკვებება მღრღნელებით, ფრინველებით, ქვეწარმავლებით და სხვა. შობს 1-4 კნუტს, სარეწაო მნიშვნელობა არ აქვს. ინდოეთში კარაკალს კურდღლებზე, ფრინველებსა და პატარა ანტილოპებზე სანადიროდ წვრთნიან.
ლიტერატურა
კარაკალები
Rudebox

Rudebox — რობი უილიამსის მეშვიდე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 2006 წლის 23 ოქტომბერს. ალბომზე წარმოდგენილია თანამშრომლობა სხვადასხვა პროდიუსერებთან, რომელთა შორის არიან უილიამ ორბიტი, მარკ რონსონი და Pet Shop Boys]. განსაკუთრებული წარმატება იქონია ალბომის ორმა სინგლმა - Rudebox და She's Madonna.
სიმღერების სია
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია ალბომის შესახებ რობი უილიამსის ოფიციალურ გვერდზე
სქოლიო
2006 წლის ალბომები
რობი უილიამსის ალბომები
Chrysalis Records-ის ალბომები
ალბომები უილიამ ორბიტის პროდიუსერობით
ალბომები მარკ რონსონის პროდიუსერობით
ნაგლიანთკარი

ნაგლიანთკარი — სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ბაზალეთის თემის საკრებულო), ბაზალეთის პლატოზე, ბაზალეთის ტბის აღმოსავლეთით. ზღვის დონიდან — 800 მეტრი, დუშეთიდან — 8 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 84 ადამიანი.
სქოლიო
დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მასტერსი 1982 (სნუკერი)

მასტერსი 1982 (სნუკერი)
მასტერსი 1982 (აგრეთვე ცნობილია, როგორც Benson and Hedges Masters 1982 — სპონსორის სახელწოდების მიხედვით) — სნუკერის პროფესიონალური არარეიტინგული ტურნირი. ტარდებოდა 1982 წლის 26 იანვრიდან 31 იანვრამდე Wembley Conference Centre-ში, ლონდონში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა სტივ დეივისი, რომელმაც ფინალში დაამარცხა ტერი გრიფიტსი ანგარიშით 9:5.
აღსანიშნავი ფაქტები
ტერი გრიფიტსისთვის ეს იყო მასტერსის ზედიზედ მესამე ფინალი.
ჯიმი უაიტმა პირველად მიიღო მონაწილეობა მასტერზე.
ტონი მეო, რომელმაც მეოთხედფინალში ტურნირის უმაღლესი ბრეიკი გააკეთა (136 ქულა), ნახევარფინალში დეივისთან 0:5 მარცხებოდა, მაგრამ საბოლოოდ დამარცხდა მხოლოდ 4:6 ანგარიშით.
წინა ჩემპიონი, აგრეთვე ტურნირის ბოლო 4 წლის ფინალისტი ალექს ჰიგინსი ნახევარფინალში დამარცხდა.
საპრიზო ფონდი
საერთო საპრიზო გონდი: GB£ 27 000
გამარჯვებული: £ 8 000
უმაღლესი ბრეიკი
136 — ტონი მეო
შედეგები
პირველი რაუნდი
მატჩები 9 ფრეიმისგან
რეი რიარდონი 5:3 დენის ტეილორი
დუგ მაუნტჯოი 5:4 ჯონ სპენსერი
ტონი მეო 5:2 დევიდ ტეილორი
ედი ჩარლტონი 5:4 ჯიმი უაიტი
პელი-ოფი
რესურსები ინტერნეტში
ტურნირის შედეგები top-snooker-ზე
სქოლიო
მასტერსი (სნუკერი)
1982 წელი სნუკერში
კრაკენი (კარიბის ზღვის მეკობრეები)

კრაკენი (კარიბის ზღვის მეკობრეები)
კრაკენი — უოლტ დისნეის „კარიბის ზღვის მეკობრეების“ პერსონაჟი. ცნობილი გახდა ფილმების სერიით. პერსონაჟის დებიუტი შედგა ფილმში „კარიბის ზღვის მეკობრეები: მკვდრის სკივრი“. ურჩხული ემორჩილება კაპიტან დეივი ჯოუნსს.
კრაკენი არის მფრინავი ჰოლანდიელის კაპიტნის დეივი ჯოუნსის ურჩხული, რომელმაც ფილმ „მკვდრის სკივრში“ ჯეკ ბეღურა შეჭამა და დეივი ჯოუნსის მკვდრების სამყაროში გაგზავნა. კრაკენმა ჯეკ ბეღურა დეივი ჯოუნსის ბრძანების შედეგად შეჭამა. შემდეგ კი ის დეივი ჯოუნსმა ბრიტანელი ადმირალის კატლერ ბეკეტის ბრძანებით მოკლა.
რესურსები ინტერნეტში
კრაკენი „კარიბის ზღვის მეკობრეების“ ვიკიში
კარიბის ზღვის მეკობრეების პერსონაჟები
გამოგონილი ზღვის ურჩხულები
Solenopsis africana

Solenopsis africana — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
მონ-რიუანი

მონ-რიუანი — მთა შაბლეს ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში; გადაჰყურებს ემოსონის ტბას. მისი მთავარი მწვერვალი ზღვის დონიდან 3 057 მეტრზე, საფრანგეთის საზღვრიდან 200 მეტრში მდებარეობს.
მონ-რიუანი 3 000 მეტრზე მეტი სიმაღლის ყველაზე დასავლეთით მდებარე მთაა შვეიცარიაში.
რესურსები ინტერნეტში
Mont Ruan on Hikr
ალპები
შვეიცარიის მთები
R136

R136 (ოფიციალური სახელია RMC 136) — სუპერ-ვარსკვლავთგროვა „30 ოქროს თევზის“ (ასევე მოიხსენიებენ, როგორც ტარანტულას ნისლეული) ცენტრთან ახლოს, მაგელანის დიდ ნისლეულში. ის ძალიან ახალგაზრდა ვარსკვლავთგროვაა, რომლის ასაკი დაახლოებით 1-2 მილიონი წელიწადია. R136 შეიცავს გიგანტებსა და ზეგიგანტ ვარსკვლავებს. ვარსკვლავთა უმეტესობა არის O3 სპექტრული ტიპის - 39 მნათობი უკვე აღიარებულია ამ სპექტრული ტიპის ვარსკვლავად. გარდა ამისა, ამ გროვაში არსებობენ რამდენიმე ვოლფ-რაიეს ვარსკვლავები.
კლასტერი (იგივე გროვა) შეიცავს რამდენიმე კომპონენტს. ცენტრალური კომპონენტის - R136a-ს ბუნება თავიდან გაურკვეველი იყო. მეცნიერები ფიქრობდნენ, რომ R136a არის ჰიპერგიგანტური ვარსკვლავი, რომელსაც 1500 მზის მასა ჰქონდა, 30 მილიონჯერ კაშკაშა იყო, 55-60 000 K ზედაპირის ტემპერატურა ჰქონდა, ხოლო მისი დიამეტრი 50 მილიონ მილს შეადგენდა. მისი ნამდვილი ბუნება გაირკვა მაშინ, როდესაც გამოიყენეს ჰოლოგრაფიული ლაქების ინტერფერომეტრი. ამის დახმარებით, ასტრონომებმა აღმოაჩინეს, რომ მკვრივი ვარსკვლავთგროვა, სხვა ფენომენებთან ერთად, შეიცავდა ძალიან მასიურ და კაშკაშა 12 ვარსკვლავს თავის ბირთვში. ამ ვარსკვლავების საწყისი მასა გამოთვალეს და აღმოჩნდა 37-დან 76 მზის მასამდე. 3 უკიდურესად კაშკაშა ვარსკვლავი (R136a1, R136a2 და R136a3) დომინირებენ გროვაში. ამ ვარსკვლავებიდან ერთ-ერთი - R136a1 არის ყველაზე მასიური ვარსკვლავი, რაც კი ოდესმე უპოვიათ მეცნიერებს დღემდე. მისი მასა ჩვენი დედავარსკვლავის მასას 265-ჯერ აჭარბებს, ხოლო მისი სიკაშკაშე მზისაზე 8 700 000-ჯერ მეტია. R136 ძალიან ბევრ ენერგიას გამოიმუშავებს რაც ტარანტულას ნისლეულს ხილულს ხდის. R136-ის მასა მეცნიერებმა შეაფასეს და დაახლოებით აღმოჩნდა 450 000 მზის მასა. ეს კი იმაზე მეტყველებს, რომ მომავალში იგი სფერული გროვა გახდება.
თუ ამ ვარსკვლავს მზის ნაცვლად ჩავსვამდით მზის სისტემაში ის მზის სინათლეს ისე გადააჭარბებდა, როგორც მზე აჭარბებს სავსე მთვარეს.
რესურსები ინტერნეტში
SIMBAD RMC 136
NED RMC 136
ასტრომოყვარულთა კლუბი R136
ვარსკვლავთგროვები
ვარსკვლავები
ოქროს თევზის თანავარსკვლავედი
მწიგნობართა ასოციაცია

მწიგნობართა ასოციაცია
მწიგნობართა ასოციაცია — ილია ჭავჭავაძის სახელობის ასოციაცია საქართველოში რომელიც პროპაგანდას უწევს
დაარსდა 1974 როგორც საქართველოს წიგნის მოყვარულთა საზოგადოება, 1988 მიენიჭა ილია ჭავჭავაძის სახელი; 1998 წელს ეწოდა მწიგნობართა ასოციაცია აქვს ავტონომიურ რესპუბლიკების, საქალაქო და რაიონული ორგანიზაციები, აგრეთვე წარმოება-დაწესებულებებში, საშუალო სკოლებში, საშუალო სპეციალურ და უმაღლეს სასწავლებლებში მწიგნობართა კლუბები. ასოციაცია ატარებს სხვადასხვა სახის მასობრივ ღონისძიებას: წიგნის პრე
ზენტაციას, განხილვას, ვიქტორინა კონკურსს, შეხვედრას ავტორებთან; გამოსცემს მინიატურულ სასაჩუქრო წიგნებს.
1980 წლიდან გამოდის ალმანახი „მწიგნობარი“ (სულ გამოცემულია 19 ნომერი). 2000 ასოციაციაში იყო 90 ათ. წევრი. 1992 წლიდან მწიგნობართა ასოციაცია საერთაშორისო მწიგნობართა კავშირის (მოსკოვი) წევრია.
ლიტერატურა
თბილისის განათლების ცენტრები
217

217
მოვლენები
კირიაკუს I ბიზანტიის ეპისკოპოსი ხდება
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
8 აპრილი : კარაკალა — რომის იმპერატორი (დ. 186)
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
20 დეკემბერი: ზეფირინუსი — რომის პაპი (დ. უცნობია )
თარიღი უცნობია
ვან ცანი — ჩინელი პოეტი (დ. 177)
Veprecula brunonia

Veprecula brunonia — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
ფლეიტა

ფლეიტა — სასულე მუსიკალური საკრავი. არსებობს განივი (დაკვრისას უჭირავთ ჰორიზონტალურად) და გასწვრივი ანუ სიგრძივი (იჭერენ ვერტიკალურად) ფლეიტები. გავრცელებულია უძველესი დროიდან, აღსანიშნავია, რომ ფლეიტა ამ დროისთვის უძველესი მუსიკალური საკრავია მსოფლიოში. გერმანიაში აღმოჩნდა 35,000 წლის წინ ძვლისგან გამოთლილი ფლეიტა.
თანამედროვე ფლეიტა განივი ტიპისაა; აქვს ცალი მხრიდან დახურული ცილინდრული ლულა. ლულის ზედა ნაწილი წარმოადგენს საკრავის თავს, შუა ნაწილში განლაგებულია მოძრავი საცობი (წყობის რეგულირებისთვის), ჰაერის ჩასაბერი ხვრელი და ყველა ძირითადი სარქველი; ლულის ქვედა ნაწილში მოთავსებულია 3—4 სარქველი. საკრავი მზადდება სპეციალური ჯიშის ხისგან, ლითონისა და პლასტმასისაგან. დიაპაზონი — მცირე ოქტავის სი, ან პირველი ოქტავის დო — IV ოქტავის დო-მდე. ფლეიტის ნოტები იწერება ვიოლინოს გასაღებში. ფლეიტა საორკესტრო, საანსამბლო და სოლო საკრავია. ნაირსახეობებია: მცირე ფლეიტა (ფლეიტა პიკოლო), ალტის ფლეიტა და ბანის ფლეიტა.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ნანა მაჭარაშვილი, ხელოვნების ენციკლოპედიური ლექსიკონი, გამომცემლობა „მერედიანი“, თბ. 2004. სპებ-ის მასალები.
ფლეიტა, უცხო სტყვათა ლექსიკონი .
სქოლიო
მუსიკალური საკრავები
ლიტვის სახელმწიფოს წარმომადგენლობა და საკონსულო საქართველოში

ლიტვის სახელმწიფოს წარმომადგენლობა და საკონსულო საქართველოში — ლიტვის სახელმწიფოს ოფიციალური წარმომადგენლობა საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში 1918-1921 წლებში. მდებარეობდა თბილისში, ამჟამინდელი კოტე მარჯანიშვილის ქუჩაზე, N 45-ში.
დაფუძნდა 1918 წლის 30 აგვისტოს, როგორც ლიტვის სახელმწიფოს დროებითი წარმომადგენლობა საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. მას ხელმძღვანელობდა პრანას დაილიდე. საქართველოს ხელისუფლება პატივისცემით ეკიდებოდა ლიტვის დროებით წარმომადგენლობას და მას შეძლებისდაგვარად ეხმარებოდა. ლიტვის რესპუბლიკის კონსულად საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში დაინიშნა პ. დაილიდე. 1921 წლის იანვრის მიწურულს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დე-იურედ აღიარება დასავლეთ ევროპის წამყვან სახელმწიფოთა მხრიდან 6 თებერვალს ოფიციალურად მიულოცა ჩვენი ქვეყნის მთავრობას ლიტვის კონსულმა პ. დაილიდემ, რომელიც მთავრობის სასახლეში ნოე ჟორდანიას ეწვია.
საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციისა და იძულებითი გასაბჭოების შემდეგ, ლიტვის სახელმწიფოს წარმომადგენლობამ თბილისში საქმიანობა მცირე ხანს კიდევ განაგრძო. ლიტვის მთავრობამ თბილისში გამოგზავნა თავისი სრულუფლებიანი სავაჭრო წარმომადგენელი.
ლიტერატურა
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია
ეგიუი-დე-ლა-ტსა

ეგიუი-დე-ლა-ტსა — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში; გადმოჰყურებს სოფელ აროლას. აღმართულია ქედზე, რომელიც გადაჭიმულია აროლის ხეობასა და მონ-მინეს მყინვარს შორის და რომლის უმაღლესი მწვერვალიცაა დან-დე-პეროკი.
რესურსები ინტერნეტში
Aiguille de la Tsa on Hikr
ალპები
შვეიცარიის მთები
რიუ-დაზ-ანტასი

რიუ-დაზ-ანტასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 830 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟოასაბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 143 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19.32 კმ²-ზე. ფართობი 317 999 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
სანტა-კატარინა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
Formica fatale

Formica fatale — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
პუნტალიანა

პუნტალიანა — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეს პროვინციის შემადგენლობაში. მდებარეობს კუნძულ პალმაზე. ფართობი — 35 კმ². მოსახლეობა — 2547 კაცი (2022 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეს მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
პუნტალიანის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეს მუნიციპალიტეტები
Quercus gambelii

Quercus gambelii — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში.
იხილეთ აგრეთვე
მუხა
რესურსები ინტერნეტში
Flora of North America: Quercus gambelii; RangeMap
NRCS: USDA Plants Profile
მუხა
Dangerous (როქსეტის სიმღერა)

Dangerous (როქსეტის სიმღერა)
Dangerous — შვედური პოპ-როკ დუეტ როქსეტის სიმღერა და სინგლი. შეტანილია ალბომში Look Sharp!. გამოსცა ლეიბლმა EMI.
რესურსები ინტერნეტში
ჯგუფის დისკოგრაფია ოფიციალურ საიტზე
როქსეტის სიმღერები
1988 წლის სიმღერები
1989 წლის სიმღერები
1990 წლის სიმღერები
Gnamptogenys menozzii

Gnamptogenys menozzii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Gnamptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ალბანეთის ვილაიეთი

ალბანეთის ვილაიეთი (ძვ. თურქ. ولاية ارناود, Вилаят-я Arnavid) — წარმოიქმნა, როგორც ვილაიეთი ოსმალეთის იმპერიაში. მოიცავდა ოსმალთა იმპერიის დასავლეთ ნაწილს, ბალკანეთის ნახევარკუნძულის დასავლეთით ადრიატიკის ზღვის სანაპიროს. ის მოიცავდა ეთნიკური ალბანელების 4 რეგიონს: კოსოვო, სკუტარი, მანასტირი და იანინა. დროდადრო მასში შედიოდა, აგრეთვე, სალონიკის ვილაიეთი. ეს ფაქტი დადასტურდა 1912 წელს, თუმცა საბოლოოდ, ალბანეთის ვილაიეთის შექმნის გეგმები ჩაიშალა ბალკანეთის პირველი ომის დროს ალბანეთის განადგურებასთან ერთად.
ლიტერატურა
ბალკანეთის საზოგადოება 1804-1912 წწ.
ალბანეთი 1908-1912წწ.
ისტორიის დოკუმენტები
ალბანეთი
ალბანეთის ისტორიული სიმბოლოები
ალბანეთი
რუბ-ელ-ხალი

რუბ-ელ-ხალი — არაბეთის ნახევარკუნძულის უდაბური ტერიტორია, რომელიც თითქმის უკაცრიელია. რუბ-ელ-ხალი მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი ქვიშიანი უდაბნოა (სიგრძე 1200 კმ, სიგანე 650 კმ), რომელიც ქარების ზემოქმედების გამო ბარხანების ფორმებს ხშირად იცვლის. უდაბნო პირველად ინგლისელმა ბერტრან თომასმა გაიარა 1930-1931 წლებში.
რესურსები ინტერნეტში
რუბ-ელ-ხალი - ბრიტანიკა
დაკარგული ქალაქი რუბ-ელ-ხალის ქვეშ
საუდის არაბეთის უდაბნოები
ომანის უდაბნოები
იემენის უდაბნოები
დემონი

დემონი
დემონები — ღვთაებრივ არსებათა გარკვეული ჯგუფი, სულები, რომლებიც ღმერთებისგან მხოლოდ იმით განსხვავდებოდნენ, რომ მათ როგორც ღმერთებს, არ ჰქონდათ ადამიანის გარეგნობა. ძველად ადამიანები ყოველგვარ ბუნებრივ მოვლენას, რომლის ახსნაც მათ არ შეეძლოთ, დემონებს მიაწერდნენ. ჰომეროსის მიხედვით, ყოველგვარი აუხსნელი, გაუგებარი თუ საოცარი მოვლენა „დემონურია“. დემონებითაა აღსავსე მთელი სამყარო და ადამიანთა ცხოვრება. გარკვეული, განსაკუთრებული ზღვარი დემონებსა, ღმერთებსა და გმირებს შორის არ არსებობდა. ხშირად დემონები გარკვეული ხნის შემდეგ ღმერთებად იქცეოდნენ ხოლმე და პირიქით, ღმერთებიც იქცეოდნენ ხოლმე გმირებად და დემონებად.
ჰომეროსის მიხედვით, დემონები თითქოს მტრულ დამოკიდებულებაში არიან ადამიანებთან. ხშირად ისინი ადამიანს ართმევენ გონებას, ზოგჯერ აბრმავაბენ და სხვა. მოგვიანები განასხვავებდნენ, კეთილსა და ბოროტ დემონებს. ბერძენი იდეალისტი ფილოსოფოსების მოძღვრების თანახმად, ყოველ ადამიანს დაბადებიდან სიკვდილამდე ჰყავს საკუთარი დემონი, რომელიც განაგებს მის ყოველგვარ ცხოვრებას. შემდეგ ბერძნები დემონებს უწოდებდნენ რაღაც ზებუნებრივ ძალებს, რომელთა კულტი არ არსებობდა. რომში დემონები გენიუსთან გააიგივეს. ოლიმპიური რელიგიის დამხობის შემდეგ მრავალ ხალხში დარჩა წარმოდგენები დემონების შესახებ. ქრისტიანულმა რელიგიამ დემონები ბოროტ არსებად მიიჩნია.
ლიტერატურა
მითოლოგიური ლექსიკონი (შეადგინა ნოდარ გაფრინდაშვილმა) რედაქტორი: აკაკი ურუშაძე. გამომცემლობა „განათლება“. თბილისი., 1972.
დემონოლოგია
მითოლოგია
ზუბალაშვილი

ზუბალაშვილი
საკუთარი სახელი ზუბალაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
ზაქარია ზუბალაშვილი — ექიმი, საზოგადო მოღვაწე
იაკობ ზუბალაშვილი — მეწარმე, მეცენატი
სტეფანე ზუბალაშვილი — მეწარმე, მეცენატი
იხილეთ აგრეთვე
ზუბალაშვილები — მრეწველები და ვაჭრები
ქართული გვარები
ნანსის მირაბელი

ნანსის მირაბელი — ქლიავის ჯიში. საფრანგეთში ცნობილი იყო XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში. გავრცელებულია მეხილეობის ყველა ქვეყანაში. დიდი ხანია რაც საქართველოშია შემოტანილი, თუმცა უკანასკნელ წლებში ეს ჯიში გაიშვიათდა.
ხე არ იზრდება დიდი, მომრგვალო მოყვანილობის ხშირად დატოტვილი ვარჯი ახასიათებს. ფოთოლი წვრილია, ოვალური ფორმის, შებუსვილი როგორც ზედა, ისე ქვედა მხარეზე. ნაყოფი მწიფდება აგვისტოს ბოლო რიცხვებში. წვრილია (1,5🞩3,0 სმ), მრგვალი ფორმის. კანი მკვრივია, ყვითელი ფერის, მოწითალო წინწკლებით. რბილობი ყვითელი ფერისაა, მდნარი, ძლიერ ტკბილი. კურკა ადვილად სცილდება ნაყოფის ხორცს.
ნაყოფი უმთავრესად საკომპოტედ იხმარება.
ლიტერატურა
ხომეზურიშვილი ნ., ერისთავი ელ., საქართველოს კულტურული ფლორის ატლასები; ტ. 2 : საქართველოს სამრეწველო ხილის ჯიშები, საქართველოს სსრ მიწსახკომი, ლ. პ. ბერიას სახელ. სას.-სამ. ინსტიტუტი, თბ.: „ტექნიკა და შრომა“, 1941.
ქლიავის ჯიშები
ალ-თამანის ჰანია

ალ-თამანის ჰანია
ალ-თამანა (არაბ. ناحية التمانعة) — სირიის იდლიბის მუჰაფაზაში (რეგიონში) შემავალი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ალ-თამანის პროვინციაში დაახლოებით 29 114 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 369 62 კმ².
სქოლიო
სირიის ნაჰიები
ბარი (მცირე რესტორანი)

ბარი (მცირე რესტორანი)
ბარი (ინგლ. bar) — მცირე რესტორანი (ან რესტორნის ნაწილი), სასაუზმე, სადაც მუშტარს დახლთან ემსახურებიან. ბარმენი — ბარის მფლობელი, მმართველი, ბარის მოსამსახურე, მებუფეტე.
ლიტერატურა
სასაუზმე დაწესებულებები
ნიკოლოზ შერაზადიშვილი

ნიკოლოზ შერაზადიშვილი (დ. 19 თებერვალი, 1996, თბილისი, საქართველო) — ქართული წარმოშობის ესპანელი ძიუდოისტი. ამჟამად ასპარეზობს 90კგ წონით კატეგორიაში. 2018 წელს მოიგო მსოფლიო ჩემპიონატი. ამავე წელს მოიგო ხმელთაშუა ზღვის თამაშები. 2018 წლის ევროპის ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.
რესურები ინტერნეტში
judoinside.com
დაბადებული 1996
თბილისში დაბადებულები
დაბადებული 19 თებერვალი
ესპანელი ძიუდოისტები
გველეთის პირველი სამაროვანი

გველეთის პირველი სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს სოფელ გველეთის ჩრდილოეთით, 0,8 კილომეტრზე, მდინარე თერგის მარცხენა ნაპირზე, მაღალი კლდის ძირას. თარიღდება VI საუკუნის მიწურულით და VII საუკუნით დასაწყისით.
1991 წელს, სამაროვანი შეისწავლა არქეოლოგიური კვლევების ცენტრის აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის რაზმმა (ხელმძღვანელი დ. მინდორაშვილი). გაითხარა 16 ინდივიდუალური და კოლექტიური სამარხი. სამარხები ნაგებია ქვიშაქვისა და ფიქლის დაუმუშავებელი ან ნაწილობრივ დამუშავებული ფილებით. დამხრობილია აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ. სამარხების ძირი მიწატკეპნილია, ზოგიერთი მოგებულია ქვის ფილებით. მიცვალებულები დაკრძალული არიან პირაღმა გაშოტილი, ხელები ტანის გასწვრივ, თავით დასავლეთით. ზოგი მიცვალებული პირაღმაა გაშოტილი, გადაჯვარედინებული ფეხებით, თავით დასავლეთისკენ. სამაროვანში აღმოჩნდა რკინის შუბისპირები, დანები, რკინის, ბრინჯაოს და ვერცხლის ფიბულები, აბზინდები, ბალთები, ბეჭდები (მათ შორის — სასანური გემებით შემკული), ბრინჯაოს სამაჯური, ბრინჯაოს და ვერცხლის საყურეები, დიადემები, ბრინჯაოს სარკე, საკიდი ცხენოსნის გამოსახულებით, მინის, პასტის, სარდიონის, ქარვის, მთის ბროლის, გიშირის და სხვა მასალებისგან დამზადებული მძივები. მათგან ბევრია ინკრუსტირებულიც. სამარხებში გამოვლინდა ჩალისფრად და შავად გამომწვარი ხელადები, ბრინჯაოს ფიალა, კავადის (488-531 წლები) ვერცხლის მონეტა და სხვა. ზოგიერთ სამარხში დაფიქსირდა შალისა და აბრეშუმის ქსოვილის ნაშთები. გათხრებისას მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევების ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.
ლიტერატურა
ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კამპუჩიის სახალხო რესპუბლიკა

კამპუჩიის სახალხო რესპუბლიკა, კსრ — სახელმწიფო თანამედროვე კამბოჯის ტერიტორიაზე. არსებობდა 1979—1989 წლებში, ჩამოყალიბდა კამპუჩია-ვიეტნამის კონფლიქტის პერიოდში ვიეტნამის ჯარების მიერ, წითელი ქმერების სახელმწიფო დემოკრატიული კამპუჩიის დამხობის შემდეგ. ქვეყანა არსებობდა ვიეტნამის ოკუპაციისა და პარტიზანული ომის პერიოდში. სახელმწიფო შენდებოდა „რეალური სოციალიზმის“ მოდელის მიხედვით. კამპუჩიის კონფლიქტის დარეგულირების შემდეგ ჩამოყალიბდა კამბოჯის სახელმწიფო.
წინარე ისტორია
1970 წლის 18 მარტს გენერალმა ლონ ნოლმა დაამხო ნოროდომ სიანუკი და გამოაცხადა ქმერის რესპუბლიკა. კამბოჯის სამოქლაქო ომი კიდევ ხუთი წელიადი გაგრძელდა და შედეგად 1975 წელს ხელისუფლებაში მოვიდნენ წითელი ქმერები. მათ მიერ პოლ პოტის ხელმძღვანელობით შექმნილ დემოკრატიულ კამპუჩიაში დამყარდა ტერორისა და გენოციდის რეჟიმი. 1975-1978 წლებში სხვადასხვა მონაცემებით მოკლეს 1-დან 3 მილიონამდე ადამიანი.
წითელი ქმერების შეტევამ ვიეტნამზე მიიღო ფართომასშტაბიანი შეიარაღებული კონფლიქტის სახე. თვით კამპუჩიაში 1975 წლის ბოლოდან უკვე ჩამოყალიბდა ოპოზიციური მოძრაობები. 1977 წლიდან პოლ პოტის რეჟიმმა დაიწყო პარტიულ-სახელმწიფოებრივი აპარატისა და მისი ხელმძღვანელობის მკაცრი წმენდა. ამიტომ კამპუჩიიდან ვიეტნამში მოხდა პოლიტიკური ლიდერების გაქცევა, მათ შორის ისეთების, როგორიცაა ჰენგ სამრინი, ჩეა სიმი, ჰუნ სენი და სარ კენგი.
1978 წლის 2 დეკემბერს ვიეტნამში გაიმართა კამპუჩიის ეროვნული ხსნის ერთიანი ფრონტის დამფუძნებელი კრება. ამ ორგანიზაციამ გააერთიანა პროვიეტნამური განწყობილების კამპჩიელი კომუნისტები, რომლებსაც ხელმძღვანელობდა ჰენგ სამრინი. მალევე დაიწყო ვიეტნამის მასიური შეტევა კამპუჩიაზე, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ლე დიკ ანი. 1979 წლის 7 იანვარს ვიეტნამის არმიამ დაიკავა პნომპენი. პოლ პოტისა და იენგ სარის რეჟიმი დაემხო.
სახალხო რესპუბლიკა
კამპუჩიის სახალხო რესპუბლიკის (კსრ) შექმნა გამოცხადდა 1979 წლის 10 იანვარს. კსრ-ის ხელისუფლების უმაღლესი ორგანო გახდა სახალხო რევოლუციური საბჭო, რომელიც შეიქმნა ეროვნული ხსნის ერთიანი ფრონტის ხელმძღვანელობისაგან. სახალხო რევოლუციური საბჭოს თავმჯდომარე გახდა ჰენგ სამრინი. იგი ასევე სათავეში ჩაუდგა კამპუჩიის სახალხო რევოლუციურ პარტიას (კსრპ).
ახლად ცამოყალიბებულ სახელმწიფოს დახმარებას უწევდა სსრკ და სოციალისტური ბანაკის სხვა ქვეყნები. აღდგა პოლ პოტის რეჟიმის მიერ გაუქმებული სკოლები, საავადმყოფოები და კულტურული დაწესებულებები. შეწყდა ბუდიზმის მიმდევრების დევნა, პირიქით ისინი გამოიყენეს პროპაგანდისათვის.
პარტიული სისტემა
1981 წლის მაისის დასაწყისში პნომპენში გაიმართა სახალხო რევოლუციურ პარტიის ყრილობა. ყრილობის გადაწყვეტილების მიხედვთ ქვეყანამ კურსი აიღო პროვიეტნამიური ერთპარტიული სისტემისაკენ. პარტიის იდეოლოგიად გამოცხადდა მარქსიზმ-ლენინიზმის იდეები.
1981 წლის 27 ივნისს მიიღეს კსრ-ის კონსტიტუცია. 1989 წელს სახელმწიფოს ეწოდა კამბოჯის სახელმწიფო.
რესურსები ინტერნეტში
National anthem of the PRK (tune)
Puangthong Rungswasdisab, Thailand's Response to the Cambodian Genocide
Kenneth J. Conboy, Hanoi's Newest Friend: Tokyo
Peacemakers Trust
კამბოჯის ისტორია
ყოფილი სოციალისტური რესპუბლიკები
ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
კომუნისტური სახელმწიფოები
ტახურვაილი

ტახურვაილი — ხეთების სამეფოს მმართველი (მეფე). ტახურვაილი სამეფო ტახტზე თელიფინუს შემდეგ ავიდა, უცნობია მისი მმართველობის ზუსტი წლებია, თუმცა ცნობილია, რომ ის დაახლოებით ძვ. წ. XV საუკუნისთვის მეფობდა. ტახურვაილის შემდეგ კი სამეფო ტახტზე ალუვამნა ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
ხეთები
ხეთების მეფეთა ხაზი
ხეთების სამეფოს მეფეები და დედოფლები
ხეთების მეფეები
ლუკულუსი

ლუკულუსი ან ლუციუს ლიცინიუს ლუკულუსი (დ. დაახლ. ძვ. წ. 117 — გ. დაახლ. ძვ. წ. 56) — რომაელი მხედართმთავარი და პოლიტიკური მოღვაწე. ძვ. წ. 79 წელს იყო ედილი, ძვ. წ. 77 წელს - პრეტორი, ძვ. წ. 74 წელს - კონსული. თავი გამოიჩინა მითრიდატე VI-ის წინააღმდეგ ომში. მიუხედავად წარმატებისა, ლეგიონები ლუკულუსით უკმაყოფილო იყვნენ. ძვ. წ. 66 წელს გადააყენეს და პომპეუსით შეცვალეს. განთქმული იყო სიმდიდრით და არაჩვეულებრივი ფუფუნებით. ლუკულუსის ნადიმი საარაკოდ იქცა. მფარველობდა მეცნიერებს და მხატვრებს. რომი დაამშვენა ბაღებით და ბრწყინვალე სასახლეებით.
ლიტერატურა
დაბადებული ძვ. წ. 117
გარდაცვლილი ძვ. წ. 56
რომაელი მხედართმთავრები
ძვ. წ. I საუკუნის რომაელები
ძვ. წ. II საუკუნის რომაელები
პალესტინა (უილა)

პალესტინა (უილა)
პალესტინა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, უილის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10.268 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 220 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
უილის დეპარტამენტი
უილის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები