PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ალფონსო V (არაგონი)

ალფონსო V (არაგონი)
ალფონსო V (დ. 1396 — გ. 27 ივლისი, 1458) — არაგონის და სიცილიის მეფე 1416–1458 წლებში. ფერდინანდ I-ისა და ელეანორ ალბუკერკეს ვაჟი. 1415 წელს იქორწინა მარიაზე, კასტილიის მეფის ენრიკე III-ის ასულზე.
1420 წელს ალფონსო გენუელებს ებრძოდა კორსიკისთვის. მაშინ მას გამოუჩნდა შესაძლებლობა, დროთა განმავლობაში ნეაპოლის გვირგვინიც მოეღო. ნეაპოლის უშვილო დედოფალმა ჟან II-ემ ალფონსოს დახმარება სთხოვა ანჟუს ჰერცოგ ლუის წინააღმდეგ ბრძოლაში, სანაცვლოდ კი შვილებას და გარდაცვალების შემდეგ ნეაპოლის გვირგვინს დაპირდა. ალფონსო დათანხმდა და ოქტომბერში ნეაპოლში ჩავიდა. მალე მეფემ საჰერცოგო კოლაბრია მიიღო და გამოცხადდა დედოფლის მემკვიდრედ. მაგრამ მოგვიანებით ჟანისა და მისი გერის ურთიერთობები დაიძაბა და 1423 წელს, როდესაც ალფონსომ სცადა გადატრიალების მოწყობა და ჟანის დატყვევება, მათ შორის ღია ომი დაიწყო. არაგონელები იტალიიდან განდევნეს და ნეაპოლის მემკვიდრედ ჯერ ლუი ანჟუელი გამოცხადდა, შემდეგ კი მისი ძმა რემე.
ჟანის გარდაცვალების შემდეგ, 1435 წელს ალფონსომ დაიწყო ომი რენე ანჟუელთან, რომელიც 7 წელი გრძელდებოდა. 1442 წელს იგი დაეუფლა ნეაპოლის სამეფოს და რენეს აიძულა დაეხია. იგი არ იყო კარგი მმართველი, მაგრამ ნეაპოლელები მას კარგად იხსენებდნენ, რადგან მის დროს აღარ იყო სამოქალაქო ომები. ალფონსოს თავის მამულებში ყველაზე მეტად იტალია უყვარდა, ამიტომ იგი ნეაპოლში დასახლდა და დაიახლოვა მეცნიერები და მხატვრები. მან დაარწმუნა ბევრი არაგონელი და სიცილიელი დიდებული, გადმოსახლებულიყვნენ ნეაპოლში. მას უყვარდა ფუფუნება და სახელი გაითქვა სასიყვარულო თავგადასავლებით.
ლიტერატურა
Рыжов, K. (1999). Энциклопедия - Все монархи мира - Западная Европа. Вече, Москва. ISBN 5-7838-0374-X
არაგონის მეფეები
სიცილიის მეფეები
დაბადებული 1396
გარდაცვლილი 27 ივლისი
გარდაცვლილი 1458
ნეაპოლის მეფეები
Leptogenys kraepelini

Leptogenys kraepelini — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ღორისებრნი

ღორისებრნი — არამცოხნელი ძუძუმწოვრების ოჯახი წყვილჩლიქოსნების რიგისა. აერთიანებს 1 (ადრე 2 — პეკარებსაც) ქვეოჯახს: საკუთრივ ღორებს (5 თანამედროვე გვარი). საშუალო ტანის ცხოველები არიან. მათი გრძელი დინგი ბოლოვდება ხრტილოვანი რგოლით, რომელზედაც იხსნება ნესტოები. აქვთ არახშირი ბალნით, უმეტესად ჯაგრით დაფარული სხეული, ბლაგვბორცვიანი ძირითადი კბილები, ბასრი და მოხრილი ეშვები, ოთხთითიანი კიდურები (არა აქვთ 1 თითი); გვერდითი (II და V) თითები ოდნავ ეხება მიწას. პოლიგამიური და ყოვლისმჭამელი ცხოველები არიან. ქმნიან კოლტებს. გავრცელებული არიან ყველა მატერიკზე ავსტრალიისა და ანტარქტიდის გარდა. ბინადრობენ ტყეებსა და სანაპირო ბარდებში.
გვარები
ლიტერატურა
წყვილჩლიქოსნები
ვაშლოვანის კოშკი

ვაშლოვანის კოშკი „სალხინო“ — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი ქვემო ქართლის მხარის თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში სოფელ ვაშლოვანის მახლობლად მდებარეობს შუა საუკუნეების კოშკი, რომელიც საბრძოლოდ არასდროს არ ყოფილა გამოყენებული.
ისტორია
1811 წელს აშენებული ვაშლოვნის კოშკის ქტიტორად დაცული წარწერების მიხედვით გვევლინება რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი თამაზ ორბელიანი, ხუროთმოძღვრად — ვინმე ოსტატი გიორგი.
გეგმით მრგვალი კოშკი ნაშენია რიყის ქვითა და აგურით, აღჭურვილია სათოფურებით. შემორჩენილია 3 სართული (ყოველ მათგანში თითო ოთახია). სოფლისკენ მიქცეულ მთავარ სამხრეთის ფასადზე ერთიმეორის ზემოთ მოთავსებულია ორი ღრმა თაღი, ერთში კოშკის შესასვლელია, მეორეში — საცხოვრებელი დარბაზის აივნის კარი, ხოლო მის თავზე — საგანგებოდ ჩასმულ ყვითელ ქვაზე, ორბელიანების გერბი და წარწერაა.
ცილინდრული ფორმის კოშკის გადახურვა გაშლილი თაღის ფორმიისაა. მისი საპირეები კარგად თლილი, მდიდრულად ორნამენტირებული ქვის კვადრებისგან შედგება. აღნიშნული კოშკი აგებულია ძველი ფეოდალური არქიტექტურისათვის დამახასიათებელი ტრადიციების შერწყმით ახალ ფორმებთან.
ვაშლოვანის კოშკი 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
ლიტერატურა
ქართული ციხე-ქალაქები და ციხესიმაგრეები XVI-XVIII საუკუნეებში ცილინდრული კოშკები: ვაშლოვანი // ზაქარაია პ. ქართულ ციხესიმაგრეთა ისტორია უძველესი დროიდან XVIII ს. ბოლომდე, თბ., 2002, გვ. 475
ბერიძე ვ., XVI-XVIII საუკუნეების ქართული ხურათმოძღვრება, ტ. I, თბ., 1983, გვ.193-202
ბერიძე ვ., ძველი ქართველი ოსტატები, თბ., 1967
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის კოშკები
ლეონ III

ლეონ III — „აფხაზთა სამეფოს“ (დასავლეთ საქართველოს) მეფე დაახლოებით 957–967 წლებში, გიორგი II-ის ძე. გამეფებამდე დანიშნული იყო ქართლის ერისთავად. მამასთან ერთად იბრძოდა კახეთის შემოსაერთებლად. კახეთში ერთ-ერთი ლაშქრობის დროს გიორგი II-ის გარდაცვალების გამო იძულებული გახდა დაზავებოდა კახეთის მეფე კვირიკე II-ს, რომელმაც თავი ლეონ III-ის ვასალად ცნო. ლეონ III-მ რამდენიმე ხნის შემდეგ განაახლა ბრძოლა კახეთის სამეფოს დასაპყრობად, მაგრამ მიზანს ვერ მიაღწია. მის დროს დასავლეთ საქართველოში დიდი სააღმშენებლო სამუშაოები მიმდინარეობდა: ააშენეს მოქვის ეკლესია, რომელიც ლეონ III-მ საკათედრო ტაძრად აქცია; 964 აშენდა კუმურდოს ტაძარი.
ლიტერატურა
აფხაზთა სამეფოს მეფეები
აბლა

აბლა — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების ალმერიის პროვინციის ლოს-ფილაბრეს-ტაბერნასის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 45,24 კმ². მოსახლეობა — 1248 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ალმერიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
აბლის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ალმერიის მუნიციპალიტეტები
პერან იბერიელი

პერან იბერიელი — ქართლის მეფე გურგენის ძმა ან ძე, ბიზანტიელი სარდალი. ფაზა იბერიელის ბიძა და ბაკურის მამა.
პერან იბერიელის შესახებ ცნობებს გვაწვდის VI საუკუნის ბიზანტიელი ისტორიკოსი პროკოფი კესარიელი. იგი 523 წელს ირანელების წინააღმდეგ აჯანყებულ გურგენ მეფესთან ერთად დასავლეთ საქართველოში გადავიდა. ეგრისში რამდენი ხანი დაჰყო, ცნობილი არ არის, მაგრამ VI საუკუნის 30-იანი წლებიდან უკვე ბიზანტიის იმპერიაში ჩანს. 535 წლიდან იგი უკვე გამოჩენილი მხედარმთავარია ბიზანტიის იმპერიის კარზე. ბიზანტიის იმპერატორი იუსტინიანე I (527-565 წწ.) პერან იბერიელს საკმაოდ საპასუხისმგებლო სამხედრო ოპერაციების ჩატარებას ანდობდა.
პერანი 535 წელს ველისარიუსთან ერთად იბრძვის ოსტგუთთა მეფის თეოდოტის წინააღმდეგ. 537 წელს პერან იბერიელი ისევ იტალიაშია და იბრძვის ოსტგუთების წინააღმდეგ. პროკოფის თქმით, პერანმა და მისმა ჯარმა რამდენიმეჯერ იერიში მიიტანეს გუთებზე და გააქციეს ისინი.
არაერთმა წარმატებულმა სამხედრო ოპერაციამ მკვეთრად გაზარდა პერან იბერიელის, როგორც კარგი სტრატეგოსის ავტორიტეტი.
543 წელს პერან იბერიელი აღმოსავლეთის ფრონტზეა მარტიროპოლის მახლობლად. იგი ფისონის სიმაგრესთან წარმოებულ ბრძოლებში იღებს მონაწილეობას. რომაელთა ჯარს სარდლობდნენ იუსტინიანე მეფის ძმისწული და პერან იბერიელი.
544 წელს პერანი ისევ ბიზანტიელთა ჯარის სარდალია და ამჯერად სპარსელების წინააღმდეგ იბრძვის. ბიზანტიელთა ჯარი მიადგა ქალაქ ედესას, რომლისთვისაც ალყა შემოერტყათ სპარსელებს. სპარსელთა ჯარს შაჰი ხოსრო I (531-579 წწ.) სარდლობდა. პერანის ჯარმა სასტიკად დაამარცხა სასანიდი შაჰის არმია.
ბიზანტიის სახელგანთქმული სარდალი პერან იბერიელი უბედური შემთხვევის მსხვერპლი გახდა. ნადირობის დროს ცხენიდან გადმოვარდა და მოკვდა. პროკოფი კესარიელის თქმით, ეს 544 წელს მოხდა.
ლიტერატურა
გეორგიკა, ბიზანტიელი მწერლების ცნობები საქართველოს შესახებ. ტექსტები ქართული თარგმანითურთ გამოსცა ს. ყაუხჩიშვილმა, ტ. II, თბ., 1965 წ.
გ. ტივაძე, ოსტგუთების სამეფო, ფეოდალიზმის გენეზისი დასავლეთ ევროპაში, I, თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, თბ., 1959 წ.
ბიზანტიელები
ქართული წარმოშობის ბიზანტიელები
ალბანური ენა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ალბანური ენა (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ალბანური ენა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ალბანური ენა — ალბანეთის სახელმწიფო ენა;
ალბანური ენა — კავკასიის ალბანელთა სალიტერატური ენა.
Lordomyrma leae

Lordomyrma leae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Lordomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
Langeneß

Langeneß (North Frisian Nees) is a municipality in the district of Nordfriesland, in Schleswig-Holstein, Germany. It consists of the halligen (islands) Langeneß and Oland. Before the flood of 1634 the two islands were directly attached.
Langeneß itself has 16 Warften and is the largest Hallig. It has about 100 inhabitants and 58 households. There is a junior school and an information centre providing information about the national park and the Wadden-Sea at Peterswarf. A railway connects Langeneß to the mainland at Dagebüll via Oland. There is also a daily ferry service.
References
External links
Halligen
Tidal islands of Germany
Nordfriesland
Islands of Schleswig-Holstein
Qaraqaşlı, Imishli

Qaraqaşlı, Imishli
Qaraqaşlı (also, Karakashly) is a village and municipality in the Imishli Rayon of Azerbaijan. It has a population of 1,298.
References
Populated places in Imishli District
გიორგი ზანგური

გიორგი ზანგური
გიორგი გელას ძე ზანგური (დ. 14 ოქტომბერი, 1982 , ქ. თბილისი) — ქართველი პოეტი და მსახიობი.
ბიოგრაფია
1998 დაამთავრა თბილისის 141-ე საშუალო სკოლა. 2000 წელს ჩააბარა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამსახიობო ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 2004 წელს. ამავე წელს ითამაშა უილიამ სომერსეტ მოემის პიესაში „აღთქმული მიწა“ , ფრენკ ტეილორის როლი. 2004 — სამეფო უბნის თეატრში ითამაშა მიტროს როლი, პიესაში „გიულიჰ“. 2005 წლიდან მუშაობს მიხეილ თუმანიშვილის სახელობის კინო მსახობთა თეატრში. ამავე წელს ითამაშა ქეთი პატარაიას პიესაში „ხვალ შობაა“, ლეო ტაბიძის როლი.
2006 — გამოვიდა ლექსების კრებული — „ჩემს თანადედამიწელებს“.
2007 — დაიდგა „ცვლილებების თეატრში“ მისი პიესა — „დონორები“.
2007 — მიწვეულ იქნა ქუთაისის ლ. მესხიშვილის სახელობის დრამატულ თეატრში, სადაც ითამაშა ნინო სადღობელაშვილის პიესაში „ბამბაზიის სამოთხე“, ბათუ არჩბას როლი.
2007 — გამოვიდა პოეტთა ორდენ სამკაულის კრებული და CD „ამიშვი ცამდე“.
ფილმოგრაფია
2010: „უშენოდ მგონი მოვკვდები“ რეჟ. ლევან თუთბერიძე.
ნათამაშები როლები
სამეფო უბნის თეატრი
2004:„გიულიჰ“ (მიტრო)
თუმანიშვილის თეატრი
მესხიშვილის თეატრი
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 14 ოქტომბერი
დაბადებული 1982
ქართველი მწერლები
ქართველი მსახიობები
ლა-ვინიის დეპარტამენტი

ლა-ვინიის დეპარტამენტი — დეპარტამენტი არგენტინაში, სალტის პროვინციაში.
არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2010 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 7 435 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 152 კმ²-ია.
დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლა-ვინია.
რესურსები ინტერნეტში
არგენტინის მოსახლეობის 2001-2010 წლების აღწერების მონაცემები
სალტის პროვინციის დეპარტამენტები
ნახევარმცველი (ფეხბურთი)

ნახევარმცველი (ფეხბურთი)
ნახევარმცველი — საფეხბურთო გუნდის მოთამაშე, რომელიც მოქმედებს მცველსა და თავდამსხმელს შორის. ნახევარმცველთა ძირითადი დავალებაა დაეხმარნონ დაცვისა და შეტევის ფეხბურთელებს, შექმნილი სიტუაციიდან გამომდინარე.
რესურსები ინტერნეტში
ფეხბურთის პოზიციები
ფეხბურთის ტერმინოლოგია
ავთანდილ აბესაძე

ავთანდილ აბესაძე
ავთანდილ იოსების ძე აბესაძე (დ. 10 მაისი, 1928, ყანდაურა, სიღნაღის მაზრა – გ. 2003) — ქართველი ფიზიოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1964), პროფესორი (1967), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1985).
ბიოგრაფია
1951 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1958-1985 წლებში ხელმძღვანელობდა გ. მუხაძის სახელობის ჰემატოლოგიისა და სისხლის გადასხმის სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტის ექსპერიმენტულ განყოფილებას. 1985 წლიდან ასევე ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილეა სამეცნიერო დარგში. აბესაძის ძირითადი შრომები ეხება საჭმლის მონელების ფიზიოლოგიურ საკითხებს, სისხლისა და მისი კომპონენტების გადასხმის მოქმედების მექანიზმს სხვადასხვა პათოლოგიური მდგომარეობის დროს, სისხლწარმოქმნისა და სისხლის შედედების რეგულაციის ნერვულ, ჰორმონულ და ჰუმორულ მექანიზმებს.
1965 წელს მიენიჭა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ი. თარხნიშვილის სახელმწიფო პრემია. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 1928
ქართველი ფიზიოლოგები
ავთანდილ
დაბადებული 10 მაისი
Vincenzo Ruffo

Vincenzo Ruffo (c. 1508 – 9 February 1587) was an Italian composer of the Renaissance. He was one of the composers most responsive to the musical reforms suggested by the Council of Trent, especially in his composition of masses, and as such was an influential member of the Counter-Reformation.
Vincenzo Ruffo was born at Verona, and became a priest there in 1531. Most likely he studied with Biagio Rossetti, the organist at the cathedral in Verona. Ruffo published his first book of music in 1542. Also in 1542 he became maestro di cappella at the cathedral in Savona, but he only held this position for a year; the cathedral was destroyed in 1543 by the Genoese, and Ruffo fled.
In either 1543 or 1544 he went to Milan to work for Alfonso d'Avalos, who was the governor of Milan at this time. When d'Avalos was called back to Madrid in 1546, Ruffo went back to in Verona, where he was the music director at the Accademia Filarmonica in 1551-1552, superseding Jan Nasco; in 1554 he became the choirmaster at the cathedral of Verona. While there he probably taught Gian Matteo Asola and Marc' Antonio Ingegneri, the teacher of Monteverdi; it is possible, though not proven, that he taught Andrea Gabrieli there as well.
His music during this time was strongly influenced by the Franco-Flemish school, but when he in 1563 became maestro di cappella in the cathedral of Milan under Carlo Borromeo, he began composing in the Tridentine style of which Borromeo was a strong supporter. One of the criticisms of the Council of Trent was that music had become so contrapuntally complex that it was impossible to understand the words being sung: Ruffo responded by composing masses in as simple a style as was consistent with clear expression of the text. Late in his life, however, he evidently became dissatisfied with composing masses in a strictly chordal style and returned to using a moderately contrapuntal style.
In 1564 several of his compositions were published in Milan; two works from this book were included many years later in the English manuscript known as the Dow Partbooks. In 1572 he became the maestro di cappella at Pistoia, and then Milan again; for his final job he had a similar employment at the cathedral in Sacile, where he died in 1587.
References
Percy A. Scholes The Oxford Companion to Music; Oxford University Press (1938).
Lewis Lockwood, "Vincenzo Ruffo," in The New Grove Dictionary of Music and Musicians, ed. Stanley Sadie. 20 vol. London, Macmillan Publishers Ltd., 1980.
Musique Renaissance
Here of a Sunday Morning
1500s births
1587 deaths
Musicians from Verona
Renaissance composers
Italian classical composers
Italian male classical composers
Classical composers of church music
16th-century Italian musicians
ბრიტანული მოკლებეწვიანი კატა

ბრიტანული მოკლებეწვიანი კატა — ბრიტანული შინაური კატის ჯიშიანი ვერსია მოკლე და მსხვილი სხეულით, ხავერდოვანი ბეწვითა და განიერი სახით. ყველაზე გავრცელებული ვარიანტია „ბრიტანული ლურჯი" - მოლურჯო-მონაცრისფრო ბეწვითა და სპილენძისფერი თვალებით. თუმცა არსებობს ჯიშის სხვა მრავალი ვარიაციაც ფერებისა და მოხატულობის მიხედვით, მათ შორის ჭრელი და კოლორ-პოინტიც.
ბრიტანული მოკლებეწვიანი ერთ-ერთი უძველესი ჯიშია, მათი წინაპრები სავარაუდოდ ეგვიპტური შინაური კატები იყვნენ, რომლებიც პირველი საუკუნის რომაელმა დამპყრობლებმა ბრიტანეთში წაიყვანეს. თანამედროვე გაერთიანებულ სამეფოში ის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ჯიშია.
სქოლიო
კატის ჯიშები
ბარსენა-დე-სისერო

ბარსენა-დე-სისერო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანტაბრიის პროვინციის ტრასმიერის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 36,63 კმ². მოსახლეობა — 4319 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
კანტაბრიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ბარსენა-დე-სისეროს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
კანტაბრიის მუნიციპალიტეტები
კანტაბრიის ქალაქები
.cs

.cs — ყოფილი ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ჩეხოსლოვაკიისთვის. რადგანაც ქვეყანა 1993 წელს ჩეხეთად და სლოვაკეთად დაიყო, ორმა ახალმა ქვეყანამ საკუთარი ეროვნული დომენი მიიღო: .cz და .sk შესაბამისად. .cs-ს გამოყენება თანდათანობით შეწყდა და 1995 წლის იანვრისთვის იგი საბოლოოდ გაუქმდა.
იხილეთ აგრეთვე
.cz
.sk
რესურსები ინტერნეტში
cs
ჩეხოსლოვაკია
სერბეთი და ჩერნოგორია
ჰაინრიხ ვილჰელმ ოლბერსი

ჰაინრიხ ვილჰელმ ოლბერსი
ჰაინრიხ ვილჰელმ მათიას ოლბერსი (დ. 11 ოქტომბერი, 1758, არბერგენი — გ. 2 მარტი, 1840, ბრემენი) — გერმანელი ასტრონომი, ექიმი და ფიზიკოსი.
ექიმობას გეტინგენში სწავლობდა. 1780 წელს უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ პრაქტიკა ბრემენში დაიწყო. ღამეებს ასტრონომიულ დაკვირვებებს უთმობდა. 1802 წელს აღმოაჩინა (და სახელი დაარქვა) ასტეროიდი პალასი. 1807 წელს აღმოაჩინა ასტეროიდი ვესტა, რომელსაც სახელი გაუსმა დაარქვა ოლბერსის ნებართვით. 1815 წლის 6 მარტს ოლბერსმა ასევე აღმოაჩინა პერიოდული კომეტა, რომელსაც მის პატივსაცემად 13პ/ოლბერსი დაარქვეს. მის პატივსაცემას დაარქვეს სახელი ასევე ოლბერსის პარადოქსს.
ლიტერატურა
სქოლიო
გერმანელი მედიკოსები
გერმანელი ასტრონომები
გერმანელი ფიზიკოსები
ვაციწვერი

ვაციწვერი — უღელტეხილი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ლენტეხის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ლეჩხუმის ქედზე. სიმაღლე 2910 მ. ვაციწვერის მიდამოები აგებულია ლიასური თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით. უღელტეხილი საცალფეხო გზით აკავშირებს მდინარეების რიონისა და ცხენისწყლის ზემო დინებათა ხეობებს.
ლიტერატურა
რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
ბერანე

ბერანე — ქალაქი მონტენეგროში; ბერანეს მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2011 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობს 11 073 ადამიანი.
დემოგრაფია
ქალაქ ბერანეს მოსახლეობა:
1981 — 12 720
1991 — 12 267
2003 — 11 776
2011 — 11 073
დაძმობილებული ქალაქები
ჩუკარიცა, ბელგრადი; სერბეთის სოციალისტური რესპუბლიკა, იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა (1985 წლის 20 მაისიდან)
ტერამო, იტალია (1985 წლის 30 ივლისიდან)
პეჩი, სერბეთი (1998 წლის 12 აპრილიდან)
კოსტრომა, რუსეთი (2005 წლის 8 დეკემბრიდან)
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
Official website.
Berane at Visit-Montenegro.com
მონტენეგროს ქალაქები
სეიტიაკოვო

სეიტიაკოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბალტაჩევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 746 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტარობალტაჩევოდან დაშორებულია 14 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 84 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (92%).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბალტაჩევოს რაიონის სოფლები
ია კარგარეთელი

ია კარგარეთელი
ილია (ია) კარგარეთელი (დ. 1867, სოფ. ერთაწმინდა, ახლანდელი კასპის მუნიციპალიტეტი — გ. 31 მარტი, 1939, თბილისი) — ქართველი კომპოზიტორი, ფოლკლორისტი, მომღერალი (ტენორი) და საზოგადო მოღვაწე. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1938).
ბიოგრაფია
ბავშვობაში ია კარგარეთელი მღეროდა თბილისის სიონის ეკლესიისა და ვლადიმერ აღნიაშვილის გუნდებში (1884–1885), ხოლო სიმღერაში მეცადინეობდა ქართული გუნდის ხელმძღვანელთან ი. რატილთან.
1889–1891 წლებში სწავლობდა მოსკოვის ფილარმონიის მუსიკალურ-დრამატულ სასწავლებელში ვოკალურ და თეორიულ განყოფილებებზე. ამ წლებშივე ქართული ხალხური მუსიკის პოპულარიზაციის მიზნით კარგარეთელმა მოსკოვში ქართული მუსიკის საღამოები დააარსა, რომლებშიც მონაწილეობდა როგორც მომღერალი და გუნდის დირიჟორი. 1891 წელს მოსკოვში წაიკითხა მოხსენება „ქართული მუსიკის რაობა და ქართული მუსიკალური საკრავები“. 1895 წელს დაბრუნდა თბილისში. ამ პერიოდში შექმნა პირველი ნაწარმოებები — რომანსები „შევიშრობ ცრემლსა“ და „ლამაზო ქალო“.
1896 წლიდან ოპერის თეატრის სოლისტია, 1905-იდან — რეჟისორი. ვალერიან გუნიასთან ერთად პირველად თარგმნა ქართულ ენაზე „სევილიელი დალაქისა“ და „დემონის“ ლიბრეტოები. ეს ოპერები კარგარეთელმა თვითონვე დადგა და ბარტოლოსა და სინოდალის პარტიებიც შეასრულა. კარგარეთელმა თარგმნა ქართულად აგრეთვე ოპერების — „პიკის ქალის“, „ფაუსტის“, „ტრავიატას“, „რიგოლეტოს“, „ბალ-მასკარადის“, „ოტელოსა“ და „ბოჰემის“ ლიბრეტოები. მან აქტიური მონაწილეობა მიიღო საქართველოს ფილარმონიული საზოგადოების დაარსებასა (1903) და შემდგომ მუშაობაში. 1908 წელს კარგარეთელმა გამოსცა თავისი შეკრებილი ქართული პოეტური ფოლკლორის ნიმუშები. მის ფოლკლორისტულ მოღვაწეობას დიდად აფასებდნენ ა. წერეთელი, ა. ხახანაშვილი. 1910 წელს დააარსა ქართული საგუნდო საზოგადოება. 1910 წლიდან ასწავლიდა სიმღერასა და მუსიკას თბილისის სასულიერო სემინარიაში, 1922–1925 წლებში მუსიკის ისტორიასა და თეორიას თბილისის კონსერვატორიაში.
ია კარგარეთელმა ერთ-ერთმა პირველმა შექმნა ქართული რომანსის ნიმუშები. მისი ნაწარმოებების საფუძველს წარმოადგენს ქართული ქალაქური ფოლკლორი. მას ეკუთვნის მრავალი საგუნდო ნაწარმოები. გამოაქვეყნა ქართული ხალხური სიმღერების 3 კრებული (1890, 1909, 1921 — „ქართული საბავშვო სიმღერები“). კარგარეთელის ნაშრომებია: „ქართული მუსიკის შესახებ“ (მოსკოვი, 1893), „მოკლე ნარკვევი ქართულ მუსიკაზე“ (1901), „მოკლე პოპულარული მუსიკალური ენციკლოპედია“ (1933) და მრავალი სტატია.
ლიტერატურა
არაყიშვილი დ., ია კარგარეთელი, „ლიტერატურა და ხელოვნება“, 1945, № 14;
გავაშელი ლ., ია კარგარეთელი, თბ., 1959;
ჩიქოვანი მ., ქართული ფოლკლორი, თბ., 1946
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 1867
გარდაცვლილი 31 მარტი
გარდაცვლილი 1939
ქართველი კომპოზიტორები
ქართველი ფოლკლორისტები
ქართველი საოპერო მომღერლები
საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
საბჭოთა კომპოზიტორები
საბჭოთა საოპერო მომღერლები
კასპის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
XX საუკუნის მამაკაცი მომღერლები
ჩემპიონი (ვაზის ჯიში)

ჩემპიონი (ვაზის ჯიში)
ჩემპიონი — ქართული წითელყურძნიანი სელექციური საღვინე ვაზის ჯიში.
1950 წელს გამოყვანილია საქართველოს მებაღეობა-მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის თელავის საცდელ ბაზაზე ვასილ ლოლაძის მიერ. მშობელ წყვილებად გამოყენებულია საფერავი და ალიგოტე.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი, საშუალოდ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე სუსტი აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, კუმსი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, მუქი-ლურჯი. რბილობი საშუალო სიმკვრივისაა, საშუალოდ წვნიანი. წვენი ვარდისფერია.
ჩემპიონი სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევარში შედის. ვაზი საშუალო ზრდისა და მაღალმოსავლიანია. საჰექტარო მოსავლიანობა 9.3-10.0 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 25%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.2-გ/ლ-ს.
ჯიში პერსპექტიულია ვარდისფერი ცქრიალა და სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 562
ვაზის წითელყურძნიანი სელექციური საღვინე ქართული ჯიშები
ელიოზ მცხეთელი

ელიოზ მცხეთელი — ქართველი ებრაელი (I ს.), წარმოშობით მცხეთიდან. ლეგენდის მიხედვით 33 წელს ის და ლონგინოზ კარსნელი დაიბარეს იერუსალიმში - იესო ქრისტეს სასამართლოში მონაწილეობის მისაღებად. ელიოზმა და ლონგინოზმა სასამართლოს ვერ ჩაუსწრეს, თუმცა პირადად დაესწრენ ჯვარცმას, საიდანაც თითქოსდა ქრისტეს კვართი წამოიღეს და საქართველოში ჩამოიტანეს. ელიოზის დას სიდონიას, რა დაუნახია კვართი - გულში ჩაუკრავს და იმწამს მომკვდარა, ბევრი ეცადეს თურმე მაგრამ ცხედარს კვართი ხელიდან ვერ აართვეს, მაშინ ელიოზმა თავისი და კვართთან ერთად დაკრძალა. ეს სწორედ იმ ადგილას მომხდარა სადაც ახლა სვეტიცხოველი დგას.
ქრისტიანობის ისტორია საქართველოში
ლეგენდარული პიროვნებები
დოლნო-გიუგიანცი

დოლნო-გიუგიანცი — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, სვეტი-ნიკოლეს თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 626 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 174 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
ვარდარის რეგიონი
სვეტი-ნიკოლეს თემი
სქოლიო
სვეტი-ნიკოლეს თემის სოფლები
Lasioglossum claudia

Lasioglossum claudia — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 2002 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
claudia
Õru Parish

Õru Parish was a rural municipality in Valga County, Estonia.
Settlements
Small borough
Õru
Villages
Killinge - Kiviküla - Lota - Mustumetsa - Õlatu - Õruste - Priipalu - Uniküla
References
Epideira

Epideira — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
სერედნე (კახოვკის რაიონი)

სერედნე (კახოვკის რაიონი)
სერედნე — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის კახოვკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 140 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
კახოვკის რაიონის სოფლები
მატიაშ ჰუნიადი

მატიაშ ჰუნიადი ან მათიას კორვინუსი (დ. 23 თებერვალი, 1443, კოლოჟვარი — გ. 6 აპრილი, 1490, ვენა) — უნგრეთის მეფე 1458–1490 წლებში. ქალაქებზე, წვრილ და საშუალო ფეოდალებზე დაყრდნობით ატარებდა ქვეყნის ცენტრალიზაციის პოლიტიკას. შექმნა მუდმივი ჯარი და მისი მეოხებით წარმატებით ებრძოდა ოსმალთა იმპერიას, რომელიც ემუქრებოდა უნგრეთის დამოუკიდებლობას. 1468 წელს მატიაშ ჰუნიადიმ დაიწყო ომი ჩეხეთის წინააღმდეგ, 1478 წელს შეიერთა მორავია, სილეზია და ლუჟიცი. 1485 წელს დაიკავა ვენა. მისი ხელშეწყობით პეშტში დაარსდა ევროპაში ერთ-ერთი უდიდესი ბიბლიოთეკა და ტიპოგრაფია. მანვე დააარსა უნივერსიტეტი ბრატისლავაში.
ლიტერატურა
უნგრეთის მეფეები
დაბადებული 23 თებერვალი
დაბადებული 1443
გარდაცვლილი 6 აპრილი
გარდაცვლილი 1490
Daphnella retifera

Daphnella retifera — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები