PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
აილაგა-აბიყუს ეკლესია

აილაგა-აბიყუს ეკლესია — ეკლესია სოფელ ბამბორაში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო. ეკლესია აგებულია VIII-IX საუკუნეებში.
გუდაუთიდან 10 კმ. მანძილზე, ზღვის მიმართულებით, მდებარეობს ადრე შუა საუკუნეების ქართული ქრისტიანული ტაძარი, რომელიც ცნობილია აილაგა-აბიყუს ადგილობრივი სახელით. ტაძარი წარმოადგენს ერთდარბაზიან ნაგებობას, რომლის კედლები თითქმის მთლიანად, მთელ სიმაღლეზე არის შემონახული ხუთწახნაგოვანი აფსიდით. ტაძრის შიგნით ცუდად შენახულ შელესილობის ფენაზე შეინიშნება ფრესკის ნაკვალევიც. სამხრეთის შესავლელთან კედელზე ამოკვეთილია ჯვრის გამოსახულება. სამხრეთიდან მიდგმული აქვს წაგრძელებული ტიპის დარბაზი, ხოლო აღმოსავლეთ ნაწილში მოთავსებულია ნახევარწრიული ფორმის საკურთხეველი. აილაგა-აბიყუს (აფხაზურად „დახლართულ კოშკს ნიშნავს“) ეს სახელი მას მოგვიანებით უწოდეს. თავდაპირველი სახელწოდება ჩვენთვის უცნობია.
ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია.
რესურსები ინტერნეტში
აილაგა-აბიყუს ეკლესია
სქოლიო
გუდაუთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Nana Alexandria

Nana Alexandria (Nana Giorgis asuli Aleksandria; born 13 October 1949) is a Georgian chess player. A three-time Soviet women's champion, she was the challenger in two matches for the Women's World Chess Championship.
Career
Alexandria was USSR women's champion in 1966, 1968 (jointly), and 1969 making her 3-times USSR champion by the age of 20. She was the Women's World Championship challenger in 1975 and 1981. In 1975 she lost to Nona Gaprindashvili (+3 =1 −8). In 1981 she drew with Maia Chiburdanidze (+4 =8 −4), who retained her title as champion. Alexandria played for the Soviet national team in the Women's Chess Olympiads of 1969, 1974, 1978, 1980, 1982, and 1986. She was one of the contributing players of the USSR team that dominated the Women's Olympiads of the 1980s.
FIDE awarded her the Woman International Master (WIM) title in 1966 and the Woman Grandmaster (WGM) title in 1976. Alexandria also received the title International Arbiter in 1995. She was the chairperson of the FIDE Women's Commission from 1986 to 2001.
Personal life
She is the mother of the Georgian politician Giga Bokeria.
In 2021, Alexandria appeared in the documentary Glory to the Queen alongside Nona Gaprindashvili, Maia Chiburdanidze and Nana Ioseliani.
Further reading
New In Chess, no. 7, 1986, pages 66–68.
Nana Alexandria – a Pillar of Women's Chess, ChessBase, October 13, 2009.
References
External links
1949 births
Living people
Soviet female chess players
Soviet chess players
Female chess players from Georgia (country)
Chess players from Georgia (country)
Chess woman grandmasters
Chess arbiters
Chess administrators
People from Poti
ბარდისი

ბარდისი, პარტიზი, ბარდუსი — ხევი, სოფელი და ციხესიმაგრე სამხრეთ საქართველოში, ტაოში (ახლანდელი თურქეთის ტერიტორია). ბარდისის ხევი მთლიანად მოიცავს ბანისწყლის (ახლანდ. ფენიაკ-ჩაი) მარცხენა შენაკადის ბარდისისწყლის (ახლანდ. ბარდუხ-ჩაი) ხეობას, ბარდისი პირველად იხსენიება „სომხურ გეოგრაფიაში“ (VII საუკუნე) „პარტისაცფორის“ (ბარდისის ხევი) სახელწოდებით. XIV–XVI საუკუნეების ერთი დოკუმენტის მიხედვით, ეს ხეობა ბანის საეპისკოპოსო ეპარქიაში შედის. ბარდისის (ბარდუსის) ციხე და ნაჰიე (ოსმალეთის ადმინისტრაციული ერითეული) ხშირად იხსენიება XVI–XVII საუკუნეების ოსმალურ წყაროებში. ხეობის სოფლები და ისტორიული ძელები შეისწავლა და აღწერა 1907 წლის არქეოლოგიური ექსპედიციის დროს ექვთიმე თაყაიშვილმა.
ლიტერატურა
თაყაიშვილი ე., არქეოლოგიური ექსპედიცია კოლა-ოლთისში და ჩანგლში 1907 წელს, პარიზი, 1938;
მუსხელიშვილი დ., საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის ძირითადი საკითხები, ნაწ. 2, 1980;
ქართული სამართლის ძეგლები, ი. დოლიძის გამოც., ტ. 3, თბ., 1970;
საქართველოს ისტორიული სოფლები თურქეთის ტერიტორიაზე
ბაიერ 04 ლევერკუზენი (საფეხბურთო კლუბი)

ბაიერ 04 ლევერკუზენი (საფეხბურთო კლუბი)
„ბაიერ 04 ლევერკუზენი“ ასევე ცნობილია როგორც „ბაიერ ლევერკუზენი“, „ლევერკუზენი“, ან უბრალოდ „ბაიერი“ — გერმანული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ლევერკუზენიდან, ასპარეზობს ბუნდესლიგაში. საშინაო მატჩებს ატარებს ბაიარენაზე, რომელიც 30,210 მაყურებელს იტევს.
კლუბი დაარსდა 1904 წელს გერმანული ფარმაცევტული კომპანია ბაიერის თანამშრომლების მიერ. კომპანიის შტაბ-ბინა მდებარეობს ქალაქ ლევერკუზენში. ისტორიის მანძილზე, კლუბს თითო-თითოჯერ აქვს მოგებული გერმანიის თასი და უეფა-ს თასი.
ტიტულები
ეროვნული
მეორე ბუნდესლიგა ჩრდილოეთი:
ჩემპიონი (1): 1978–79
გერმანიის თასი:
გამარჯვებული (1): 1992–93
საერთაშორისო
უეფა-ს თასი:
ჩემპიონი (1): 1987–88
შემადგენლობა
მიმდინარე შემადგენლობა
2017 წლის 31 აგვისტოს მიხედვით.
იჯარით წასული ფეხბურთელები
ყველა მათგანის იჯარის ხელშეკრულება იწურება 2018 წლის 30 ივნისს.
(ლესტერ სიტი)
რესურსები ინტერნეტში
კლუბის პროფილი Soccerway-ზე
კლუბის პროფილი Transfermarket-ზე
სქოლიო
ბაიერ 04 ლევერკუზენი (საფეხბურთო კლუბი)
გერმანიის საფეხბურთო კლუბები
ლევერკუზენი
აზიზბეიოვი (გორანბოი)

აზიზბეიოვი (გორანბოი)
აზიზბეიოვი — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 710 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
გორანბოის რაიონის სოფლები
კიილის მუნიციპალიტეტი

კიილის მუნიციპალიტეტი — სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, ჰარიუმაას მაზრაში.
იხილეთ აგრეთვე
ესტონეთის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ჰარიუმაას მუნიციპალიტეტები
გიორგი ბატონიშვილი

გიორგი ბატონიშვილი (ბაგრატიონი; დ. 1778 — გ. 1807) — იმერეთის მეფის სოლომონ I-ის შვილიშვილი, ალექსანდრე ბატონიშვილის უკანონო ძე. უმემკვიდროდ დარჩენილი სოლომონ I გიორგი ბატონიშვილს იმერეთის ტახტის მემკვიდრედ ზრდიდა, მაგრამ სოლომონის გარდაცვალების (1784) შემდეგ იმერეთის დიდებულებმა ისარგებლეს გიორგი ბატონიშვილის მცირეწლოვანებით და იმერეთის ტახტზე დავით II (დავით გიორგის ძე) დასვეს (1784). 1795 სოლომონ II-მ გიორგი ბატონიშვილი, როგორც მეტოქე, ტახტის პრეტენდენტი, მუხურის ციხეში ჩასვა. 1806 წლის 15 ოქტომბერს გიორგი ბატონიშვილმა მოახერხა ციხიდან გაქცევა და თავი რუსეთს შეაფარა. სიცოცხლის ბოლო წლები მან მოსკოვში გაატარა. იქვე დაწერა ავტობიოგრაფიული ხასიათის ნაწარმოები.
ლიტერატურა
ჟორდანია თ., თავგადასავალი იმერთა მეფის სოლომონ დიდის შვილისშვილის ბატონიშვილის გიორგისა, «მოამბე», 1900, #5
Акты, собранные Кавказской археографической комиссией, т. 3, Тфл., 1869.
დაბადებული 1778
გარდაცვლილი 1807
იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები
ქართველი მონარქების უკანონო შვილები
ყვავილით გარდაცვლილები
Fifth Harmony

Fifth Harmony — ამერიკული გოგონებისგან შემდგარი მუსიკალური ჯგუფი, რომელიც შეიქმნა მაიამიში 2012 წელს. მისი წევრები არიან ალი ბრუკი, ნორმანი, დაინა ჯეინი, ლორენ ხურეგი და კამილა კაბელიო, რომელმაც ჯგუფი 2016 წლის, 18 დეკემბერს დატოვა. Fifth Harmony შეიქმნა საიმონ კოუელის გადაწყვეტილებით 2012 წლის The X Factor-ში. მათი სამი სტუდიური ალბომი შევიდა Billboard 200-ის ტოპ-ათეულში.
ჯგუფმა გამოუშვა სადებიუტო სინგლი „Miss Movin' On“. 2015 წელს ჯგუფმა გამოუშვა ალბომი „Reflection“, რომელმაც მიიღო ოქროს სერთიფიკატი ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ალბომში შედის სიმღერები: „Boss“, „Sledgehammer“ და „Worth It“. ამათ მოიპოვეს 3X პლატინის სერთიფიკატი აშშ-ში და ცამეტ ქვეყანაში შევიდა ტოპ ათეულებში. ამავე წელს გამოვიდა სიმღერა „Work from Home“, რომელიც შემავალია ალბომ 7/27-ში და გახდა Billboard Hot 100-ის ტოპ-ათეულში შესული ჯგუფის პირველი სიმღერა. 2017 წელს გამოვიდა ალბომი „Fifth Harmony“.
მათ აღებული აქვთ რამდენიმე ჯილდო, მათ შორის ოთხი iHeartRadio Music Awards, სამი MTV Europe Music Awards, ოთხი MTV Video Music Awards, ერთი American Music Award, ერთი Billboard Women in Music და ექვსი Teen Choice Awards. 2016 წლის დეკემბრისთვის, აშშ-ში, ჯგუფს გაყიდული ჰქონდა 456,000 ტოტალური ალბომი, 7 მილიონი სიმღერა და მოპოვებული აქვს 1,6 მილიარდი სტრიმი. 2018 წლის მარტში, ჯგუფისთვის დაიწყო პერიოდი, როდესაც მათ შეწყვიტეს თავიანთი საქმიანობა. ახლა ისინი, როგორც დამოუკიდებელი არტისტები ისე მოღვაწეობენ.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ამერიკული პოპ-ჯგუფები
Epic Records-ის შემსრულებლები
ამერიკული ჯგუფები
Syco Music-ის შემსრულებლები
2012 წელს დაარსებული მუსიკალური ჯგუფები
Mike + The Mechanics (1999 წლის ალბომი)

Mike + The Mechanics (1999 წლის ალბომი)
Mike + The Mechanics — ჯგუფ Mike + The Mechanics-ის მეხუთე სტუდიური ალბომი, რომელშიც აგრეთვე შეტანილია რამდენიმე ცნობილი სიმღერა. იგი გამოვიდა 1999 წელს და ასევე ცნობილია სახელით M6.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერების ავტორები - რეზერფორდი და კერაკი, გარდა მითითებულისა
Whenever I Stop - 3:38
Now That You've Gone - 4:47
Ordinary Girl (რეზერფორდი, კერაკი, იანგი) - 3:50
All The Light I Need (რეზერფორდი, რობერტსონი) - 4:36
What Will You Do (რეზერფორდი, რობერტსონი) - 3:15
My Little Island (რეზერფორდი, რობერტსონი) - 4:05
Open Up - 4:04
When I Get Over You (რეზერფორდი, ნილი) - 4:10
If Only - 4:42
Asking (For The Last Time) - 4:16
Always Listen To Your Heart (რეზერფორდი, კერაკი, იანგი) - 4:16
Did You See Me Coming - 4:04
Look Across At Dreamland (რეზერფორდი, რობერტსონი) - 4:14
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია საიტზე Discogs
სქოლიო
1999 წლის ალბომები
Mike + The Mechanics-ის ალბომები
1299

1299
მოვლენები
ჩამოყალიბდა ოსმალეთის იმპერია.
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
Varre-Sai

Varre-Sai (Sweep Before You Part) is a municipality located in the Brazilian state of Rio de Janeiro. Its population was 10,207 (2022) and its area is 201 km².
References
Municipalities in Rio de Janeiro (state)
ლანჩავა

ლანჩავა
საკუთარი სახელი ლანჩავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
გელა ლანჩავა — შინაგანი ჯარების გენერალ-მაიორი
თეა ლანჩავა — მოჭადრაკე
თეიმურაზ ლანჩავა — პოეტი
ომარ ლანჩავა — არქეოლოგი
ქართული გვარები
ფაქთიკის პროვინცია

ფაქთიკის პროვინცია (პუშტუ پکتیکا დარი پکتیکا Paktikā) — ავღანეთის ერთ-ერთი ცენტრალური პროვინცია.
ადმინისტრაციული რაიონები
ფაქთიის პროვინცია იყოფა 19 ოლქად
ბარმალი
ვაზახვა
ვორმამაი
გაუანი
გომალი
დილა
ჯანიხელი
მატახანი
ნიკა
ომნა
სარ გამზა
სარობი
ტერვა
ურგუნი
შარანი
ზარგუნ შარი
ზირუკი
იუსუფხელი
იაჰიახელი
ისტორია
იმ დროს, როცა დიადოხოსები ერთმანეთს ებრძოდნენ, ინდოეთის სუბკონტინენტის ჩრდილოეთ ნაწილში ყალიბდებოდა მაურიების იმპერია, რომლის დამაარსებელი იყო ჩანდრაგუპტა მაურია. ჩანდრაგუპტა ძვ. წ. აღ. 305 წელს შეეჯახა მაკედონურ ლაშქარს სელევკოს I-ის მეთაურობით და მცირე კონფლიქტის შემდეგ მიღწეული იქნა შეთანხმება, რომლის ძალითაც სელევკოსმა მაურიებს გადასცა ძველი ყანდაარის გარშემო ქრსებული ოლქები განდჰარა და არაქოზია. 120 წელს მაურიებმა ავღანეთის სამხრეთ რაიონებში გაავრცელეს ბუდიზმი, რომელმაც შეავიწროვა ადგილობრივი უძველესი რელიგია ზოროასტრიზმი. ამავე დროს, ამ პერიოდში აშენდა გზა, რომლითაც ქალაქი ქაბული უკავშირდება ინდოეთის პენჯაბის ოლქის და ინდო-განგის დაბლობის სხვა ქალაქებს. ამ პერიოდში განვითარდა ვაჭრობა, ხელოვნება და არქიტექტურა, რომელმაც იმპერატორ აშოკას მმართველობისას ზენიტს მიაღწია, რომლის ბრძანებები, გზები და მოსასვენებელი აგარაკები გაფანტული იყო მთელი სუბკონტინენტის ტერიტორიაზე. ამ პერიოდის ბრძანებათა უმრავლესობა დაწერილია პრაკრიტზე, მაგრამ ავღანეთის რეგიონი გამოირჩევა მაურიების ენაში 2 - ბერძნული და არამეული ენების ჩართვით. მაურიების იმპერატორ აშოკას პერიოდის ბრძანებების ბერძნული და არამეული წარწერები აღმოჩენილია ყანდაარში.
ფაქთიკა მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში და ცნობილია როგორც ისტორიული რეგიონი დიდი ფაქთია (პუშტუ: لویه پکتیا). აქ მცხოვრები ხალხები ჯერ კიდევ ჰეროდოტეს ჰყავს მოხდენიებული თავის ნაშრომში ჩვ.წ.აღ.მდე მე-5 საუკუნეში.
რეგიონის ძველი დედაქალაქი ურგუნი მთავარი გზებიდან დისტანციის გამო თითქმის განუვითარებელი იყო, ამიტომაც დედაქალაქი ურგუნიდან შარანში გადმოიტანეს. შარანი მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალური მაგისტრალის გასწვრივ და მიერთებულია ავღანეთის ისეთ დიდ ქალაქებსა და კომერციულ ცენტრებს, სოდორიცაა: ქაბული; ღაზნი; ყანდაარი.
საბჭოთა ოკუპაციისა და შემდგომი ანექსიის წლებში ფაქთიკა უამრავი ბრძოლების ადგილი იყო. მაგალითად, 1983-1984 წ.წ. პროვინციის ძველი დედაქალაქი უგორი ალყაში იყო მოქცეული და ხელიდან ხელში გადადიოდა.
რესურსები ინტერნეტში
პროვონციის რუკა
იხილეთ აგრეთვე
ავღანეთის პროვინციები
ავღანეთის პროვინციები
ამურსკი

ამურსკი — ქალაქი რუსეთში, ხაბაროვსკის მხარის სამხრეთ ნაწილში, ამურსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 39 046 მცხოვრები (2019). მდებარეობს შუა ამურის დაბლობზე, მდინარე ამურზე, რკინიგზის სადგურ მილკიდან 16 კმ-ში. დაარსდა 1958 წელს, როგორც ამურის კომსომოლსკის სამრეწველო თანამგზავრი. 1973 წელს მიენიჭა ქალაქის სტატუსი. ქალაქში არის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი, ავიაციის საწარმოო გაერთიანება (თვითმფრინავების და სხვ. წარმოება), „ამურმაშ“ (აკუმულატორებისა და სხვ. წარმოება), „ვიმპელ“ (სპეცპროდუქცია სახელმწიფო შეკვეთებზე, სახალხო მოხმარების საქონელი), ცელულოზა-მუყაოსი და ავეჯ-ხის დასამუშავებელი კომბინატები, ქარხანა „პოლიმერ“ და სხვ. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა ცელულოზა-ქაღალდის ტექნიკუმი, რომელსაც 1997 წელს შეეცვალა სახელიც და სპეციალიზაციაც და ეწოდა სამრეწველო-ეკონომიკური.
ლიტერატურა
Агирречу А. А. АМУРСК // Большая российская энциклопедия. Том 1. Москва, 2005, стр. 635.
სქოლიო
ხაბაროვსკის მხარის ქალაქები
პალეოლოგოსები

პალეოლოგოსები — ბიზანტიის იმპერიის უკანასკნელი და ყველაზე ხანგრძლივად მმართველი სამეფო დინასტია. იმპერიას განაგებდნენ 2 საუკუნის განმავლობაში 1261 წლიდან — მიხეილ VIII-ს მიერ კონსტანტინოპოლის ჯვაროსნებისაგან გათავისუფლების მომენტიდან, 1453 წლამდე — ოსმალების მიერ კონსტანტინოპოლის დაცემამდე. დინასტიას ენათესავებიან კანტაკუზენები. პალეოლოგოსების მმართველობის პერიოდს ემთხვევა ბიზანტიის კულტურის უკანასკნელი აღზევება, რომელიც ცნობილია პალელოგოსების აღორძინების სახელით, ამავე დროს მათი მმართველობის პერიოდს დაემთხვა ქვეყნის ტერიტორიის შემცირება და საბოლოოდ დამხობა.
პალეოლოგოსები მართავდნენ ბიზანტიის იმპერიას, მორეის დესპოტატს და მონფერატის საგრაფოს.
წარმოშობა
პალეოლოგოსების წარმოშობის შესახებ თითქმის არაფერია ცნობილი. არსებობს მოსაზრება, რომ ესაა ბერძნული წარმოშობის დინასტია.
გარდა ამისა, არის მოსაზრება რომ პალეოლოგოსები წარმოშობით მცირე აზიიდან არიან. საინტერესოა, რომ მათი სიმბოლო, ორთავიანი არწივი, პირველად დასტურდება სწორედ ამ რეგიონში მდებარე ხეთების სამეფოში .
პალეოლოგოსების წინაპრები
დინასტიის პირველი ცნობილი წევრია ნიკიფორე პალეოლოგოსი. მას ეკავა მესოპოტამიის მმართველის თანამდებობა, რომელიც მიიღო იმპერატორ ნიკიფორე III ბოტანიატეს წინაშე გაწეული დამსახურებისათვის. ნიკიფორე პალეოლოგოსი გარდაიცვალა 1081 წელს ნორმანების მიერ ქალაქ დურესის ალყისას.
ნიკიფორეს შვილი გიორგი პალეოლოგოსი იყო იმპერატორ ალექსი I კომნენოსის აქტიური მომხრე, იცავდა ქალაქ დურესს ნორმანების ლიდერ რობერტ გუისკარისაგან. დინასტიის შემდეგი წარმომადგენელი მიხეილი (სავარაუდოდ, გიორგი პალეოლოგოსის შვილი) იბრძოდა სამხრეთ იტალიაში სიცილიის მეფე ვილჰელმ II-ს.
ანდრონიკე პალეოლოგი, სამხედრო მეთაური - იბრძოდა ქვეყნის მტრების ლათინთა იმპერიის, ვენეციისა და გენუის წინააღმდეგ. 1246 წელს ნიკეის იმპერიის მიერ თესალონიკის დაპყრობის შემდეგ, ანდრონიკე დაინიშნა მის მმართველად. მიუხედავად ამისა, თეოდორე II ლასკარისი, პალეოლოგოსებში ხედავდა მისი მმართველობის წინააღმდეგ მიმართულ საფრთხეს.
ცნობილი პალელოგოსები
ბიზანტიის იმპერატორები
მიხეილ VIII
ანდრონიკე II
მიხეილ IX
ანდრონიკე III
იოანე V
ანდრონიკე IV
იოანე VII
ანდრონიკე V
მანუელ II
იოანე VIII
კონსტანტინე XI
მორეის დესპოტები
თეოდორე I პალეოლოგოსი
თეოდორე II პალეოლოგოსი
დიმიტრი პალეოლოგოსი
თომა პალეოლოგოსი
ანდრეი პალეოლოგოსი
მონფერატის მარკიზები
თეოდორე I
ჯოვანი II
ოტონ III
ჯოვანი III
თეოდორე II
იხილეთ აგრეთვე
ბიზანტიის იმპერია
მორეის დესპოტატი
ბიზანტიის იმპერატორების სია
კანტაკუზენები
ანგელოსები
კომნენოსები
რესურსები ინტერნეტში
Genealogy of the Palaiologos dynasty from Genealogy.eu
სქოლიო
მსოფლიოს სამეფო დინასტიები
ბიზანტიის დინასტიები
დინასტიები
ფერჰად-ფაშა

ფერჰად-ფაშა
სერდარ ფერჰად-ფაშა (გ. 1595) — ოსმალეთის სახელმწიფო მოღვაწე, რომელიც ორჯერ ფლობდა დიდი ვეზირის თანამდებობას. პირველად 1591 წლის 1 აგვისტოდან 1592 წლის 4 აპრილამდე. მეორედ 1593 წლის 16 თებერვლიდან 1595 წლის 7 ივლისამდე.
1590 წლის ფერჰად-ფაშას ხელშეკრულებით დასრულდა ირან-ოსმალეთის ომი (1578-1590).
იხილეთ აგრეთვე
ფერჰად-ფაშას ხელშეკრულება
ფერჰად-ფაშას ლაშქრობანი საქართველოში
ლიტერატურა
Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi.
Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN:978-975-16-0010)
Yücel, Yaşar ve Sevim, Ali (1991) Türkiye Tarihi Cilt IV (1566-1730), Ankara:AKDTYKTTK Yayınları
ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
გარდაცვლილი 1595
კვანმიონი

კვანმიონი — ქალაქი სამხრეთ კორეაში. მდებარეობს კიონგიდოს პროვინციაში. მისი ფართობი 38.5 კმ²-ია. 2012 წელს ქალაქის მოსახლეობა 314257 კაცს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
სამხრეთ კორეის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ქალაქის გვერდი ენციკლოპედიაში Galbijim
კიონგიდოს პროვინციის ქალაქები
სამხრეთ კორეის ქალაქები
ათ-ბაშის რაიონი

ათ-ბაშის რაიონი — ყირგიზეთის ნარინის ოლქის ხუთი რაიონიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ათ-ბაში.
გეოგრაფია
ათ-ბაშის რაიონი მდებარეობს ნარინის ოლქის სამხრეთ ნაწილში. მისი ფართობია 19 000 კმ². დასავლეთიდან ესაზღვრება ოშის ოლქი, აღმოსავლეთით — ისიქ-ქოლის ოლქი, ხოლო სამხრეთით — ჩინეთი.
მოსახლეობა
2009 წლის აღწერის მიხედვით რაიონში ცხოვრობს 49 238 ადამიანი. აქედან ყირგიზები შეადგენენ 48 690 კაცს ანუ მოსახლეობის 98,9 %, უზბეკები — 256 კაცი (0,5 %), უიღურები — 133 კაცი ანუ 0,3 %.
სქოლიო
ყირგიზეთის რაიონები
ნარინის ოლქის რაიონები
ფიცჯერალდი

ფიცჯერალდი
საკუთარი სახელი ფიცჯერალდი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ედუარდ ფიცჯერალდი – ინგლისელი პოეტი და მთარგმნელი
ელა ფიცჯერალდი – ამერიკელი მომღერალი
ფრენსის სკოტ ფიცჯერალდი – ამერიკელი მწერალი
კოტ-დ’ივუარის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

კოტ-დ’ივუარის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები მეტსახელი Les Éléphants (სპილოები) — აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაციისა და ფიფა-ს წევრი საფეხბურთო ნაკრები. 2005 წლამდე მათი ყველაზე დიდი მიღწევა იყო აფრიკის ერთა თასის ტიტულის მოპოვება, ფინალში მათ განის ეროვნული ნაკრები დაამარცხეს პენალტების სერიაში.
რესურსები ინტერნეტში
Ivory Coast Association — ოფიციალური საიტი
კოტ-დ’ივუარი ფიფას ოფიციალურ საიტზე
კოტ-დ’ივუარი მსოფლიო ჩემპიონატებზე
კოტ-დ’ივუარის შემადგენლობები მსოფლიო ჩემპიონატებზე
კოტ-დ’ივუარის რეკორდები მსოფლიო თასზე
კოტ-დ’ივუარის ფეხბურთელების კლუბები
ElephantsOnline — მხარდამჭერების საიტი
აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
უნგრეთი 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

უნგრეთი 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
უნგრეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეშვიდედ იასპარეზა 1928 წელს, ნიდერლანდების დედაქალაქ ამსტერდამში. ამ თამაშებზე მათ 4 ოქროსა და 5 ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
უნგრეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
სვეტლანა ტიხანოვსკაია

სვეტლანა ტიხანოვსკაია ან სვიატლანა ციხანოუსკაია (დ. 11 სექტემბერი, 1982) —ბელარუსი ადამიანის უფლებათა დამცველი და პოლიტიკოსი. 2020 წელს ტიხანოვსკაია იყო ოპოზიციის კანდიდატი ბელარუსის საპრეზიდენტო არჩევნებში. ოპოზიციის საპრეზიდენტო კანდიდატი სვეტლანა მისი მეუღლის, სერგეი ტიხანოვსკის (რომელიც ასევე კენჭისყრას აპირებდა) დაპატიმრების შემდეგ გახდა.
2020 წლის ბელარუსის საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვებულად თავი ბელარუსის მოქმედმა პრეზიდენტმა, ალექსანდრე ლუკაშენკომ, გამოაცხადა. არჩევნების შედეგების გაყალბებასა და დარღვევებს მასობრივი საპროტესო აქციები მოყვა. ტიხანოვსკაიამ საკუთარი თავი გამარჯვებულად გამოაცხადა. მისი გუნდის მტკიცდებით, მან ხმების 60-დან 70 პროცენტამდე მიიღო, რის შემდეგაც მან მიმართა დასავლეთის ქვეყნების პრეზიდენტად აღიარების თხოვნით.
2020 წლის 10 აგვისტოს, ბელარუსის საარჩევნო კომისიის ოფიციალური შედეგების გამოქვეყნების შემდეგ, ტიხანოვსკაიამ მიმართა კომისიას დარღვევების აღრიცხვისა და შედეგების გადათვლის მოთხოვნით. კომისიის შენშენობაში ის შეხვდა ძალოვანი სტრუქტურების წარმომადგენლებს, რის შემდეგაც მან წაიკითხა მიმართვა პროტესტის მონაწილეებისთვის, რომელშიც პროტესტის შეწყვეტისკენ მოუწოდა, რის შემდეგაც მასთან კავშირი შეწყდა.
2020 წლის 11 აგვისტოს ლიტვის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ლინას ლინკევიჩუსმა გაავრცელა ინფორმაცია ტიხანოვსაიას ლიტვაში ყოფნის შესახებ. მოგვიანებით გაირკვა, რომ ბელარუსმა ძალოვანებმა ტიხანოვსკაიას ვიდეოს ჩაწერა და ქვეყნის დატოვება აიძულეს.
სქოლიო
დაბადებული 1982
დაბადებული 11 სექტემბერი
ბელარუსი პოლიტიკოსები
Phymorhynchus cingulatus

Phymorhynchus cingulatus — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
ჰაარლემი

ჰაარლემი, — მუნიციპალიტეტი და ქალაქი ნიდერლანდებში, ჩრდილოეთ ჰოლანდიის პროვინციის დედაქალაქი. ქალაქი მდებარეობს მდინარე სპარნეს ნაპირზე, დაახლოებით 20 კილომეტრში ამსტერდამის დასავლეთით, სანაპირო დიუნებთან სიახლოვეს. ყვავილების წარმოების რაიონისა და ყაყაჩოებისა და ყვავილის ნერგების ექსპორტის ცენტრი.
დამეგობრებული ქალაქები
ოსნაბრიუკი, გერმანია, 1961 წლიდან
ანჟე, საფრანგეთი, 1964 წლიდან
დერბი, გაერთიანებული სამეფო
მუტარე, ზიმბაბვე
რიო-ვერდე, ბრაზილია
იხილეთ აგრეთვე
ჰარლემი
ლიტერატურა
Ach lieve tijd: 750 jaar Haarlem, de Haarlemmers en hun rijke verleden, F.W.J.Koorn (red), Vrieseborch, Zwolle 1984 (ISBN 90-6630-035-3)
Deugd boven geweld: een geschiedenis van Haarlem, 1245-1995, G.F. van der Ree-Scholtens (red), Uitgeverij Verloren, Hilversum 1995 (ISBN 90-6550-504-0)
Geschiedenis en beschrijving van Haarlem, van de vroegste tijden tot op onze dagen, F. Allan, J. J. van Brederode, Haarlem 1874
რესურსები ინტერნეტში
Map of Haarlem and surroundings
Bus map with stops
Haarlem Shuffle: English language resources for Haarlem, the Netherlands
Haarlem Paintings by Jacob van Ruisdael
Ride the 50km. long bicycle route to explore Haarlem and its surroundings.
სქოლიო
ნიდერლანდების ქალაქები
შრი-ლანკის სამოქალაქო ომი

შრი-ლანკის სამოქალაქო ომი — შეიარაღებული კონფლიქტი შრი-ლანკის ცენტრალურ მთავრობასა და ტერიტორიულ დაჯგუფება „თამილის ვეფხვებს“ შორის. სამხედრო მოქმედებები გარკვეული შესვენებებით 1983 წლიდან მიმდინარეობდა და დაახლოებით 80 ათასი ადამიანი იმსხვერპლა. დიდი ბრიტანეთისაგან დამოუკიდებლობის მიღების (1948) შემდეგ შრი-ლანკის პოლიტიკურ ცხოვრებაში წამყვანი ადგილი ეთნიკურმა სინგალელებმა დაიკავეს და დაიწყო ტამილების უმცირესობის დისკრიმინაცია. ამ ორ ეთნიკურ ჯგუფს შორის დაპირისპირება საბოლოოდ 1977 წელს სისხლისღვრაში გადაიზარდა. 1976 წლიდან არსებობს ტამილების სამხედრო ორგანიზაცია „თამილ ილამის განთავისუფლების ვეფხვები“, რომელიც თამილის დამოუკიდებელი სახელმწიფოს შექმნისთვის იბრძვის. 1983 წლის ივლისში თამილის მებრძოლებმა ქ. ჯაფნაში სახელმწიფო პატრულზე იერიში მიტანეს, რამაც საპასუხო რეაქცია გამოიწვია ტამილების ხოცვა-ჟლეტის სახით.
2009 წლის 18 მაისს თამილის ვეფხვების ლიდერი ველუპილაი პრაბჰაკარანი მოკლეს საავადმყოფოდან გაქცევისას. თამილის ვეფხვები დათანხმდნენ ცეცხლის შეწყვეტას და ჩაბარდნენ ხელისუფლებას რითაც ამ ქვეყნის 25-წლიანი სამოქალაქო ომი დასრულდა.
იხილეთ აგრეთვე
სამოქალაქო ომების სია
რესურსები ინტერნეტში
Ministry of Defence, Sri Lanka
Government of Sri Lanka Peace Secretariat
სამოქალაქო ომები
შრი-ლანკის ისტორია
XX საუკუნის ომები
XXI საუკუნის ომები