PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის დემოგრაფია

მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის დემოგრაფია
მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის დემოგრაფია მოიცავს მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მოსახლეობის რაოდენობის, სიმჭიდროვის, ეთნიკური შემადგენლობის, განათლების დონის, მოსახლეობის სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობის, ეკონომიკური მდგომარეობის, რელიგიური მიკუთვნებულობისა და სხვა ასპექტებს.
2015 წლის აღწერილობით მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მოსახლეობა 150 932 ადამიანს შეადგენს, რომელთაგანაც 144 683 სომეხია. მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის სომეხი მოსახლეობის დიდი ნაწილი ქრისტიანია და სომხურ სამოციქულო ეკლესიას მიეკუთვნება. რეგიონში მართლმადიდებელი ქრისტიანებისა და ევანგელისტი ქრისტიანების დენომინაციების არსებობს. რეგიონში ცხოვრობენ იუდეველებიც.
ისტორია
XVIII საუკუნე
მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკაში დემოგრაფიული მდგომარეობის აღმნიშვნელი პირველი ნიმუშები XVIII საუკუნით თარიღდება. ირანის სომხეთში მოგზაურობის შემდეგ არქიმანდრიტმა მინას ტიგრანიანმა რუსეთის იმპერატორის, პეტრე I-ის ბრძანებით 1717 წლის 14 მარტს მოხსენება დაწერა. მისი თქმით, განძასარის მონასტრის პატრიარქის დაქვემდებარებაში 900 სომხური სოფელი იყო.
რუსეთის გენერალური მდივნის, პიოტრ პანინისადმი 1769 წელს მიწერილ წერილში საქართველოს მეფე ერეკლე II აღნიშნავს: „ხამსის რეგიონს 7 ოჯახი მართავს. იქ მხოლოდ სომხები ბინადრობენ“.
ყარაბაღისა და შუშას შესახებ საუბრისას რუსი დიპლომატი და ისტორიკოსი ს.მ. ბრონევსკი თავის ნაშრომში „ისტორიული ჩანაწერები“ აღნიშნავს, რომ ყარაბაღი დიდი სომხეთის შემადგენლობაშია და იქ 30 000 - 40 000 მებრძოლი კაცი ცხოვრობს.
XIX საუკუნე
რუსეთიოს იმპერიის მოხელებიის მიერ 1823 წელს ჩატარებულ გამოკითხვაში ჩანს, რომ სპარსეთიდან სომხების მიგრაციამდე ახლად დაარსებულ სომხურ პროვინციაში სომხთა უმრავლესობა მთიანი ყარაბაღის ტერიტორიაზე, ანუ ყარაბაღის 5 სამელიქოს გაერთიანების (ხამსა) ტერიტორიაზე სახლობდა და ამ მიწების დემოგრაფიულ უმრავლესობას წარმოადგენდა. გამოკითხვაში მოსახლეობის ზუსტი რაოდენობა არა, მაგრამ სოფლების რაოდენობაა მოყვანილი.
XX საუკუნე
აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის არსებობის პერიოდში აზერბაიჯანის ხელისუფლება მთიანი ყარაბაღის ავტონომიურ ოლქში დემოგრაფიული ბალანსის შეცვლას აზერბაიჯანელთა დასახლებით ცდილობდა.
საბჭოთა კავშირის დაშლამდე ცოტა ხნით ადრე მთიანი ყარაბაღის ავტონომიურ ოლქში სომეხი მოსახლეობის რაოდენობა 145 593 ადამიანს, ხოლო აზერბაიჯანელი მოსახლეობის რაოდენობა 42 871 ადამიანს შეადგენდა. გარდა ამისა, ოლქში რამდენიმე ათასი ქურთი, რუსი, ბერძენი და ასირიელი სახლობდა. მთიანი ყარაბაღის რეგიონის მთავარი სალაპარაკო ენა სომხურია. უნდა აღინიშნოს, რომ ყარაბაღელი სომხების ენა განსხვავდება სომხეთში მცხოვრებთაგან, რადგანაც მასზე რუსულმა თურქულმა და სპარსულიმა ენამ იქონია გავლენა.
XXI საუკუნე
2000 წლამდე მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიგრაციის სალდო უარყოფითი იყო. 2001 წელს მოსახლეობის 95%-ს სომხები შეადგენდნენ, უმცირესობას კი ასირიელები, ბერძნები და ქურთები. 2007 წლის პირველი ნახევრის მონაცემებით, რეგიონში 1010 ბავშვი დაიბადა და 659 ადამიანი გარდაიცვალა.
იხილეთ აგრეთვე
სომხეთის დემოგრაფია
მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა
სქოლიო
მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა
დემოგრაფია ქვეყნების მიხედვით
Smith Sound

Smith Sound is an Arctic sea passage between Greenland and Nunavut's northernmost island, Ellesmere Island. It links Baffin Bay with Kane Basin and forms part of the Nares Strait. On the Canadian side it extends from Cape Sabine in the north to Cape Isabella in the south.
On the Greenland side of the sound were the now abandoned settlements of Etah and Annoatok.
History
The first known visit to the area by Europeans was in 1616 when the Discovery, captained by Robert Bylot and piloted by William Baffin, sailed into this region. The sound was originally named Sir Thomas Smith's Bay after the English diplomat Sir Thomas Smythe. By the 1750s it regularly appeared on maps as Sir Thomas Smith's Sound, though no further exploration of the area would be recorded until John Ross' 1818 expedition. By this time it had begun to be known simply as Smith Sound.
In 1852 Edward Augustus Inglefield penetrated a little further than Baffin, establishing a new furthest north in North America.
References
Further reading
Blake, W. 1999. "Glaciated Landscapes Along Smith Sound, Ellesmere Island, Canada and Greenland". Annals of Glaciology. 28: 40–46.
Elton, Charles S. Movements of Arctic Fox Populations in the Region of Baffin Bay and Smith Sound. The Polar Record. [Offprint], no. 37–38. [Cambridge: University Press], 1949.
Grist, Alexander, and Marcos Zentilli. 2005. "The Thermal History of the Nares Strait, Kane Basin, and Smith Sound Region in Canada and Greenland: Constraints from Apatite Fission-Track and (U Th Sm)/He Dating". Canadian Journal of Earth Sciences. 42: 1547–1569.
Kroeber, A. L. The Eskimo of Smith Sound. [New York: Knickerbocker Press], 1900.
Peary, Robert E. Northward Over the "Great Ice" A Narrative of Life and Work Along the Shores and Upon the Interior Ice-Cap of Northern Greenland in the Years 1886 and 1891-1897 : with a Description of the Little Tribe of Smith-Sound Eskimos, the Most Northerly Human Beings in the World, and an Account of the Discovery and Bringing Home of the "Saviksue," or Great Cape-York Meteorites. London: Methuen, 1898.
Straits of Greenland
Sounds of Qikiqtaaluk Region
Bodies of water of Baffin Bay
Ellesmere Island
Canada–Greenland border
International straits
Solenopsis clytemnestra

Solenopsis clytemnestra — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
მუღანლი (ზაქათალა)

მუღანლი (ზაქათალა)
მუღანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2,466 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ზაქათალის რაიონის სოფლები
რემი დე გურმონი

რემი დე გურმონი (დ. 4 აპრილი, 1858, ბაზოშ–ან–ულმი ― გ. 17 სექტემბერი, 1915, პარიზი) — ფრანგი მწერალი, სიმობლისტი. 1882 წელს გამოაქვეყნა ლექსების კრებული „ვულკანის ამოფრქვევა“. თანამედროვე პოეტებზე შექმნილ ეტიუდებს თავი მოუყარა „ნიღბების წიგნში“ (1896-18980. ესთეტიკური სტილის და ენის საკითხები განიხილა შრომებში „იდეის კულტურა“ (1900), „სტილის პრობლემა“ (1902) და სხვა. ემხრობოდა თეორიას „ხელოვნება ხელოვნებისთვის“. წერდა ასევე რომანებს და ნოველებს.
ლიტერატურა
სქოლიო
დაბადებული 4 აპრილი
დაბადებული 1858
გარდაცვლილი 1915
გარდაცვლილი 17 სექტემბერი
ფრანგი მამაკაცი პოეტები
სიმბოლისტები
პანდი (ბულაკანი)

პანდი (ბულაკანი)
პანდი (ოფიციალურად პანდის მუნიციპალიტეტი) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ბულაკანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 155 115 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 22 ბარანგაის.
კლიმატი
რესურსები ინტერნეტში
All About Pandi Bulacan
Philippine Census Information
სქოლიო
ბულაკანის მუნიციპალიტეტები
სლოვენების, ხორვატების და სერბების სახელმწიფო

სლოვენების, ხორვატების და სერბების სახელმწიფო
სლოვენიელების, ხორვატების და სერბების სახელმწიფო — პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ, სლოვენების, ხორვატების და სერბების მიერ ყოფილი ავსტრია–უნგრეთის იმპერიის სამხრეთ რეგიონში მცირე ხნით შექმნილი გაერთიანება. გაერთიანებამ ვერ მიაღწია საერთაშორისო აღიარებას. შექმნიდან ერთი თვის შემდეგ გაერთიანდა სერბეთის სამეფოსთან რითიც შეიქმნა იუგოსლავიის სამეფო.
იხილეთ აგრეთვე
იუგოსლავია
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Država Slovenaca, Hrvata i Srba (1918)
სქოლიო
იუგოსლავიის ისტორია
ყოფილი სლავური სახელმწიფოები
ომებსშორისი პერიოდის ყოფილი სახელმწიფოები
ავსტრია-უნგრეთის მემკვიდრე სახელმწიფოები
სამორის კანტონი

სამორის კანტონი — კანტონი ეკვადორში, სამორა-ჩინჩიპეს პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სამორა. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 21 791 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
სამორა-ჩინჩიპეს პროვინციის კანტონები
აკროუნტა

აკროუნტა — სოფელი კვიპროსში. მდებარეობს ლიმასოლის რაიონში. 2001 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 345 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური ვებგვერდი
სქოლიო
ლიმასოლის რაიონის სოფლები
Vesterålen

Vesterålen is a district and archipelago in Nordland county, Norway. It is located just north of Lofoten and west of Harstad. It is the northernmost part of Nordland county. Sortland is the largest town, situated near the center of the archipelago. Vesterålen includes the municipalities of Andøy, Bø, Hadsel, Sortland, and Øksnes.
Name
The Old Norse forms of the name were and (plural). The first element is which means "west" and the last element is which means "(deep and narrow) sound" or "strait". The name describes the seaway west of the island of Hinnøya. The old name of the seaway east of Hinnøya (now called Tjeldsundet) might have been (meaning "the eastern sound/strait").
Geography
Vesterålen consists of the municipalities of Andøy, Bø, Hadsel, Sortland, and Øksnes. According to some definitions, Lødingen is also included. Vesterålen is made up of several islands: Langøya, Andøya, Hadseløya, the western part of Hinnøya, the northern part of Austvågøya and several smaller islands.
The landscape is mountainous, but the mountains have a more rounded shape compared to the mountains in Lofoten. The towns and villages are situated on the coastal brim (Strandflaten) between the mountains and the fjords. There are also several lakes, such as Alsvågvatnet. Møysalen National Park is partly located in Vesterålen (website). The climate in Vesterålen is maritime, with mild winters considering this archipelago is well north of the Arctic Circle. Bø is the northernmost location in Norway with daily mean above in all winter months.
Transportation
Vesterålen is connected to the mainland and Evenes airport by bridges. It is connected to Lofoten by ferry, although since the opening of the Lofast road in December 2007, Lofoten can also be reached by road.
The coastal steamer Hurtigruten calls at the ports of Stokmarknes, Sortland, and Risøyhamn in Vesterålen. There are two regional airports: Stokmarknes Airport, Skagen for small aircraft, and Andenes Airport on Andøya.
Economy
The population in Vesterålen as of 1 January 2004 was 30,648 according to Statistisk Sentralbyrå) The largest town is Sortland, but the regional hospital is in nearby Stokmarknes in Hadsel municipality. The Royal Norwegian Air Force has based all its P-3 Orion maritime patrol aircraft at Andøya Air Station, and Andøya Rocket Range is also located at Andøya. The Norwegian Coast Guard has its northern base at Sortland (Kystvaktskvadron Nord).
Fishing, in particular cod fisheries, has always been important in Vesterålen. There is also fish farming, and some agriculture in Vesterålen.
Media gallery
References
External links
Vesterålen group on Flickr
Aurora borealis (northern lights) picture from Bø in Vesterålen
Districts of Nordland
Archipelagoes of Norway
Landforms of Nordland
Hadsel
Sortland
Øksnes
Bø, Nordland
Andøy
ტუვე

ტუვე — ერთ-ერთი მონღოლეთის 21 აიმაკიდან. შეიქმნა 1931 წელს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ზუუნმოდი. აიმაკის ფართობია 74 042,37 კმ², ხოლო მოსახლეობა — 85 166 ადამიანი (2011). აიმაკის ტერიტორიის შიგნითაა მოქცეული ქვეყნის დედაქალაქი ულან-ბატორი, თუმცა ის ცალკე ადმინისტრაციულ ერთეულს წარმოადგენს.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ტუვეს აიმაკი
მონღოლეთის აიმაკები
Mama (ჯენესისის სიმღერა)

Mama (ჯენესისის სიმღერა)
{{ინფოდაფა სინგლი
| სახელწოდება = Mama
| გარეკანი = Genesis-Mama.jpg
| შემსრულებელი = ჯენესისი
| ალბომი = Genesis
| გამოსვლის თარიღი = აგვისტო, 1983
| ფორმატი =
| ჩაიწერა =
| ჟანრი = როკ-მუსიკა
| ხანგრძლივობა =
| ლეიბლი =
| პროდიუსერი = ჰიუ პეჯემი, ჯენესისი
| ადგილი რეიტინგში =
| სერტიფიკატი =
| წინა სინგლი = Paperlate(1982)
| ეს სინგლი = Mama(1983)
| შემდეგი სინგლი = That's All(1983)
}}Mama' — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის სინგლი ალბომიდან Genesis. ეს იყო ჯგუფის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სიმღერა. მასში საუბარია მამაკაცის ლტოლვაზე მეძავის მიმართ. დაძაბულ მუსიკალურ ვიდეოში ჯგუფი გადაღებულია მინიატურული სახლის სხვადასხვა სართულებზე.
განსაკუთრებით ცნობილია ფილ კოლინზის უცნაური სიცილი ამ სიმღერიდან. ფილმში The Genesis Songbook'' ჯგუფი ამბობს, რომ სიცილის იდეა აღებულია გრენდმასტერ ფლეშის სიმღერიდან The Message.
სიმღერების სია
Mama - 6:07
It's Gonna Get Better - 5:00
რესურსები ინტერნეტში
საიტზე Discogs
1983 წლის სინგლები
ჯენესისის სიმღერები
1983 წლის სიმღერები
ცხენისძუა შავი

ცხენისძუა შავი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში მესხეთიდან.
ამ ვაზის ძველი სახელწოდება დაკარგულია. ამჟამინდელი სახელი მეჩხერი მტევნების გამო შეარქვა შალვა წიქვაძემ.
ასწლიანი ძირებია შემორჩენილი მესხეთში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, გულისმაგვარი ფორმის, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია თხელი ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, განტოტვილი, მეჩხერი. მარცვალი წვრილია, ოვალური, შავი ფერის, იასამნისფერში გარდამავალი. კანი თხელი და მკვრივი აქვს, სუსტად და-ფარული ცვილისებური ფიფქით. რბილობი ხორციანი და წვნიანია. წვენი სუსტადაა შეფერილი. გემო — მომჟავო-მოტკბო.
ცხენისძუა შავი ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმ-წიფემდე 165-170 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის წონა 70-80 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 5.0-6.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 13-15%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 10-11 გ/ლ-ს.
ძირითადად გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო ნაკლებსხეულიანია და საკმაოდ ხალისიანი.
შედარებით გამძლეა გვალვისა და ყინვის მიმართ და მისი გამოყენება საინტერესოა სელექციური თვალსაზრისით.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 457
მესხეთის ვაზის ჯიშები
ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
რეუს დეპორტიუ (საფეხბურთო კლუბი)

რეუს დეპორტიუ (საფეხბურთო კლუბი)
„რეუს დეპორტიუ“ — ესპანური საფეხბურთო კლუბი. დაარსდა 1909 წელს, კატალონიის ავტონომიური გაერთიანების ქალაქ რეუსში. ასპარეზობს ესპანეთის სეგუნდა დივიზიონში. საშინაო მატჩებს ატარებს სტადიონ კამპ ნოუ მუნისიპალზე, რომელიც 4 700 მაყურებელს იტევს.
პრიმერა დივიზიონის გათამაშებაში კლუბს მონაწილეობა არასდროს მიუღია. სეგუნდა დივიზიონში პირველად აღზევდა 2016 წელს.
ისტორია
კლუბი დაარსდა 1909 წლის 23 ნოემბერს, „რეუს სპორტ კლუბის“ დაშლის შედეგად. 1917 წლის 29 სექტემბერს კლუბი შეერწყა „ველოსიპედისტას“ და „ოლიმპიას“, შედეგად გახდა მულტი-სპორტული კლუბი „რეუს დეპორტიუ“.
1951 წელს კლუბი დაიყო 2 დამოუკიდებელ ნაწილად, ერთი ნაწილი არის „საფეხბურთო კლუბი რეუს დეპორტიუ“, მეორე სექცია კი ჰოკეის დაეთმო.
სეგუნდა დივიზიონ ბ-ში გატარებული მრავალი სეზონის შემდეგ, 2015 წელს, „რეუს დეპორტიუმ“ სცადა სეგუნდა დივიზიონში აღზევება. ჩემპიონატში მე-3 ადგილის დაკავების შემდეგ, აღსაზევებელი პლეი-ოფის მე-2 ეტაპზე დამარცხდა ფეროლის „რასინგთან“.
2015 წელს, კლუბმა შეძლო ესპანეთის თასის 1/32 ეტაპზე გასვლა, სადაც „ატლეტიკო მადრიდთან“ დამარცხდა. ამ სეზონში „რეუსმა“ ასევე ითამაშა სეგუნდაში აღსაზევებელ პლეი-ოფში, ამჯერად შეძლო მეტოქის, სანტადერის „რასინგის“ დამარცხება, გასვლაზე 3-0 გამარჯვების შემდეგ, საშინაო მატჩშიც მოიგო, ანგარიშით 1-0 და ისტორიაში პირველად აღზევდა მეორე დივიზიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კლუბის პროფილი Soccerway-ზე
კლუბის პროფილი Transfermarket-ზე
სქოლიო
ესპანეთის საფეხბურთო კლუბები
რეუს დეპორტიუ (საფეხბურთო კლუბი)
ილმაზლო

ილმაზლო — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის მარნეულის მუნიციპალიტეტში, ქაფანახჩის თემში. მდებარეობს მარნეულის ვაკეზე, მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 300 მ სიმაღლეზე. ქალაქ მარნეულიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 998 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გიორგი მარუაშვილი

გიორგი მარუაშვილი
გიორგი მინას ძე მარუაშვილი (დ. 23 დეკემბერი, 1910, ქარელი ― გ. 21 იანვარი, 1991, თბილისი) — ქართველი პარაზიტოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1955), პროფესორი (1955), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1966), სსრკ მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1960). სკკპ წევრი. საქართველოს სსრ V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.
ბიოგრაფია
გიორგი მარუაშვილმა 1933 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. იმავე წელს მუშაობა დაიწყო სპირიდონ ვირსალაძის სახელობის სამედიცონო პარაზიტოლოგიისა და ტროპიკული მედიცინის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში (1944 წლიდან დირექტორია), ერთდროულად (1959–1962) იყო საქართველოს სსრ ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს მინისტრი, 1974 წლიდან საქართველოს სსრ ჯანდაცვის სამინისტროს მთავარი პარაზიტოლოგია. 1940 წელს დაიცვა დისერტაცია მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად, ხოლო 1955 წელს — სადოქტორო დისერტაცია. იგი ეწეოდა პედაგოგიურ მუშაობას ჯერ სამედიცინო ინსტიტუტში და შემდეგ თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტში. 1958 წელს დაინიშნა ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ექსპერტ-მალარიოლოგად, მონაწილეობდა ამ ორგანიზაციის მიერ მოწყობილ კონფერენციებში, სიმპოზიუმებსა და ყრილობებზე, სადაც გამოდიოდა მოხსენებებით.
მისი უშუალო მონაწილეობითა და ხელმძღვანელობით 1970 წელს საქართველოში მოხდა მალარიის ადგილობრივი შემთხვევების ლიკვიდაცია, ხოლო 1975 წელს ანკილოსტომიტოზის მასობრივი ლიკვიდაცია. 1970 წელს გიორგი მარუაშვილის ინიციატივით მალარიის გადამტანების წინააღმდეგ ბრძოლაში აიკრძალა შხამქიმიკატებით ავიამოფრქვევის გამოყენება, რაც შემდგომში დაინერგა საბჭოთა კავშირის სხვა რესპუბლიკებში. მარუაშვილმა დანერგა საქართველოში პარაზიტოლოგიის კლინიკურ-ეპიდემიოლოგიური მიმართულება; შეისწავლიდა ადამიანის პარაზიტულ დაავადებებს, ბრუცელოზს და ნაწლავთა ინფექციებს. საქართველოში პირველმა გამოავლინა აგრანულოციტოზი, ვისცერული და კანის ლეიშმანიოზის ბუნებრივი კერობრიობა, ადამიანის ტრიქინელოზი, ე. წ. უსიყვითლო ლეპტოსპიროზი, ტოქსოპლაზმოზი, შემოტანილი შისტოსომატოზი. მისი რედაქტორობით გამოქვეყნებულია ვირსალაძის სახელობის ინსტიტუტის სამეცნიერო შრომის 31 ტომი და მეთოდური მითითებების 17 კრებული. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 22 სადოქტორო და 44 საკანდიდატო დისერტაცია. მის მიერ გამოქვეყნებულია 298 სამეცნიერო ნაშრომი ქართულ-უცხოურ ენაზე, მათ შორის 10 მონოგრაფია.
დაჯილდოებულია 2 შრომის წითელი დროშის ორდენით და მედლებით. თბილისში არის გიორგი მარუაშვილის ქუჩა.
ბიბლიოგრაფია
ბრუცელოზი. თბილისი, საბჭოთა საქართველო, 1983. 151 გვ.;
ადამიანის ტრიქინელოზი საქართველოში. თბილისი, საბჭოთა საქართველო, 1958. 96 გვ.;
მალარიის მკურნალობა : თანამედროვე მეთოდები. თბილისი, საქმედგამი, 1951. 56 გვ.;
Анкилостомидозы и борьба с ними, Тбилиси, 1966;
Висцеральный лейшманиоз, Тбилиси, 1968.
სქოლიო
ქართველი პარაზიტოლოგები
შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
ქარელში დაბადებულები
საქართველოს სსრ ჯანმრთელობის დაცვის მინისტრები
საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
აჰრობაზა

აჰრობაზა — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს დონეცკის ოლქის მანჰუშის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 572 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
მანჰუშის რაიონის სოფლები
სელაიას დეპარტამენტი

სელაიას დეპარტამენტი
სელაია იყო ნიკარაგუის ყოფილი დეპარტამენტი. მისი დედაქალაქი იყო ბლუეფილდსი. იგი 1986 წელს გაუქმდა და მის ტერიტორიაზე შეიქმნა ორი ავტონომიური რეგიონი:
ჩრდილოეთ ატლანტიკური ავტონომიური რეგიონი
სამხრეთ ატლანტიკური ავტონომიური რეგიონი
ნიკარაგუის ისტორია
სიმონ ფხაკაძე

სიმონ ფხაკაძე
სიმონ ივანეს ძე ფხაკაძე (დ. 1894 — გ. 1937) — ქართველი ოფიცერი. სხვადასხვა დროს მსახურობდა რუსეთის, საქართველოს, აზერბაიჯანის და წითელ არმიებში.
დაამთავრა ნიკოლოზის საკავალერიო სასწავლებელი (1915). უნტერ-ოფიცრად მსახურობდა ნიჟეგოროდის დრაგუნთა მე-17 პოლკში. იბრძოდა I მსოფლიო ომის დასავლეთის ფრონტზე. ოთხჯერ დაიჭრა. დაჯილდოებული იყო წმ. გიორგის I, II, III და IV ხარისხის ჯვრებით (1916). 1918 წლიდან იყო ამიერკავკასიის, შემდეგ საქართველოს რესპუბლიკის არმიის ოფიცერი. როტმისტრი ფხაკაძე მეთაურობდა ცხენოსანთა განსაკუთრებული ასეულს („ფხაკაძის რაზმი“). თავი გამოიჩინა ოსმალებთან ბრძოლაში ბათუმში ფორტ ანარიის დაცვისას (1918 წლის 1 აპრილი). 1918 წლის 17 ივლიის საქართველოს სამხედრო მინისტრის ბრძანებით დაჯილდოვა წმ. გიორგის IV ხარისხის ორდენით. მონაწილეობდა სომხეთთან ომში (1918 წლის დეკემბერი). საბრძოლო დამსახურებისთვის 1918 წლის დეკემბერში პოდპოლკოვნიკის წოდება მიიღო. შემდეგ, ზოგიერთი ცნობით, დენიკინელების მიმართ კეთილგანწყობის გამო სამსახურიდან დაითხოვეს.
1919 წლის ივნისში ფხაკაძემ სამსახური დაიწყო აზერბაიჯანის რესპუბლიკის არმიაში. ასწავლიდა განჯის სამხედრო სკოლაში, ირიცხებოდა თათართა 1-ლ ცხენოსან პოლკში. 1920 წელს აზერბაიჯანის გასაბჭოების შემდეგ წითელ არმიაში გადავიდა. დაინიშნა შაქის მე-3 ცხენოსანი პოლკის უფროსის თანაშემწედ, შემდეგ — კავალერიის ინსპექტორად, ივნისში კი მე-11 წითელი არმიის რევოლუციური სამხედრო საბჭოს უფლებამოსილ პირად „სპარსეთის ფრონტზე ქართველი მოხალისეების რეკრუტირების“ საკითხში. ე. წ. სპარსეთის საბჭოთა რესპუბლიკის ხანმოკლე არსებობის პერიოდში დაინიშნა რეშტის გარნიზონის უფროსად, შემდეგ სპარსეთის წითელი არმიის კავალერიის სარდლად. 1921 წლის იანვარში შტაბის რეზერვში ჩაირიცხა საგანგებო დავალებების ოფიცრად. დახვრიტეს სტალინური რეპრესიების დროს.
ლიტერატურა
ფალერისტიკის ისტორიის ზოგიერთი საკითხისათვის საქართველოში (1918 წელი). / ოთარ ჟორდანია // კულტურათაშორისი კომუნიკაციები, №11. - 2010. - გვ. 122-127;
В. Л. Генис. Красная Персия: Большевики в Гиляне. 1920—1921. Документальная хроника. М., 2000. ISBN 5-89619-017-4. - გვ. 316-317.
დაბადებული 1894
გარდაცვლილი 1937
ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
სიმონ
საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
მახუნცეთის ხიდი

მახუნცეთის ხიდი — ქვისთაღოვანი ხიდი მდინარე აჭარისწყალზე, ქედის მუნიციპალიტეტში სოფ. მახუნცეთის ტერიტორიაზე.
ხიდის აღწერა
ხიდის სიგრძე 24 მ. მარცხენა მისასვლელის სიგრძეა 1,75 მ, ხოლო მარჯვენასი 2 მ. შესაბამისად მისასვლელების სიგანეებია 3,24 მ და 3,70 მ. ხიდის სიგანე ცვალებადია. იგი მერყეობს 2 მ-დან 2,5 მ-მდე. ხიდი ყველაზე ვიწროა შუაწელში — 2 მ. მალი 20-25 მ. სიმაღლე თაღისა წყლის დონიდან 6 მეტრია. თაღის სიგანე თავბანდში 0,70 მ, ხოლო ქუსლში — 1,60 მ. ბურჯებად გამოყენებულია ბუნებრივი კლდე, რომელთა სიმაღლე სხვადასხვაა. კლდე ალაგ-ალაგ ამოშენებულია ქვებით.
ხიდის ასაგებად გამოყენებულია თლილი ქვა.
ფოსოები მუხანცეთის ხიდს არ აქვს. მალის სიდიდის გამო ხარაჩოების აგება აქ აუცილებელი იქნებოდა. ეს გარემოება გვაფიქრებინებს რომ, ხიდის მშენებლობის დროს მდინარეში ჩასობილი უნდა ყოფილიყო დროებითი ხიმინჯები, რომელზედაც ეწობოდა ხარაჩოები.
მახუნცეთის ხიდს არ ეტყობა ის დახვეწილი ტექნიკა და სამუშაოს სიფაქიზე, რაც კარგად შეინიშნება დანდალოს ხიდზე. მახუნცეთის ხიდს არ ჰქონია არც ლავგარდანი და არც მოაჯირი.
ხიდს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
იხილეთ აგრეთვე
ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია
ლიტერატურა
ი. სიხარულიძე, „აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები“, თბ., 1962, გვ. 38
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ქედის მუნიციპალიტეტის ხიდები
აჭარის ქვისთაღოვანი ხიდები
ზემო ყორნისი

ზემო ყორნისი — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ყორნისის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ყორნისის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1200 მეტრი, ყორნისიდან 14 კილომეტრი.
ლიტერატურა
ყორნისის სადაბო თემის სოფლები
ბუჩუკურთა

ბუჩუკურთა — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ხევსურეთის თემში. მდებარეობს გუდამაყრის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე ხევსურეთის არაგვის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1800 მეტრზე, დუშეთიდან დაშორებულია 68 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები