PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
პოსო-დე-ურამა

პოსო-დე-ურამა — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების პალენსიის პროვინციის ტიერა-დე-კამპოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 14 კმ². მოსახლეობა — 23 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
პალენსიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
პოსო-დე-ურამის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
პალენსიის მუნიციპალიტეტები
რიუ-ფორმოზუ

რიუ-ფორმოზუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 5 მეტრზე. მიეკუთვნება მატა-პერნამბუკანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მატა-მერიდიუანალ-პერნამბუკანის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 151 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 97.39 კმ²-ზე. ფართობი 227 458 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერნამბუკუ
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პერნამბუკუს შტატის მუნიციპალიტეტები
ვიქტორ გოცირიძე

ვიქტორ გოცირიძე
ვიქტორ დავითის ძე გოცირიძე (დ. 2 აპრილი, [ძვ. სტ. 20 მარტი] 1910, სოფ. ხოტევი, ახლანდელი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 22 მარტი, 1995, თბილისი) — ქართველი ინჟინერ-გვირაბმშენებელი, საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი (1961), საპატიო რკინიგზელი (1944), სოციალისტური შრომის გმირი (1980), თბილისის საპატიო მოქალაქე (1988). ინჟინერ ილარიონ გოცირიძის ძმა.
1934 დაამთავრა მოსკოვის საგზაო-საავტომობილო ინსტიტუტი. 1934–1937 წლებში მუშაობდა მოსკოვის მეტროპოლიტენის მშენებლობაზე შახტის ცვლის ინჟინრად, ხოლო შემდეგ – ცვლის უფროსად. 1937–1941 წლებში — თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის სახალხო განათლების განყოფილებაში მთავარ ინჟინრად; 1941–1946 წლებში — ამიერკავკასიის ფრონტის შტაბის სამხედრო მიმოსვლების უფროსის თანაშემწედ; 1946–1952 წლებში — ამიერკავკასიის რკინიგზის სამგზავრო სამსახურის უფროსის მოადგილედ, შემდეგ — ამავე სამსახურის უფროსად. 1952 წლიდან იყო „თბილმეტრომშენის“ სამმართველოს უფროსის მოადგილე, ხოლო 1957–1987 წლებში — სამმართველოს უცვლელი უფროსი, 1987 წლიდან (პენსიაზე გასვლის შემდეგ) – ამავე სამმართველოს მთავარი სპეციალისტი.
ვიქტორ გოცირიძე ითვლება თბილისის მეტროპოლიტენის ერთ-ერთ დამაარსებლად. მის სახელთან არის დაკავშირებული თბილისის მეტროპოლიტენის 27 კილომეტრიანი ხაზისა და 21 სადგურის მშენებლობა. დიდი ღვაწლი მიუძღვის აგრეთვე მრავალი საგზაო და სარკინიგზო გვირაბის (როგორც საქართველოში, ისე სამხრეთ და ჩრდილოეთ კავკასიის რესპუბლიკებში), სოფლის მეურნეობის დანიშნულების რიგი მსხვილი ობიექტების, რკინიგზის ვაგზლების (სოხუმი, გაგრა, სოჭი, ტუაფსე, ბორჯომი), ახმეტა–ომალოს საავტომობილო გზის, კოსმოსური სხივების მაღალმთიანი სადგურის (ცხრაწყარო) მშენებლობაში, ახალი ათონის კარსტული მღვიმის კეთილმოწყობაში (1977; მიენიჭა სსრკ სახელმწიფო პრემია, სხვებთან ერთად). ხელმძღვანელობდა აგრეთვე თბილისის რკინიგზის ვაგზლის, ფიზიკის ინსტიტუტის, რესპუბლიკის მოედნისა და მეტეხის გვირაბის მშენებლობას; მონაწილეობდა თბილისისა და ერევნის სარეკონსტრუქციო სამუშაოებში და სხვ.
მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მ. შ. საბრძოლო ორდენები და მედლები. 1995–2006 წლებში ვიქტორ გოცირიძის სახელობის იყო მეტროპოლიტენის სადგური „დელისი“, 2011 წლიდან კი მისი სახელი ეწოდა მეტროს სადგურ „ელექტროდეპოს“.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 1910
გარდაცვლილი 1995
ქართველი ინჟინრები
თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1988)
დაბადებული 2 აპრილი
ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
გარდაცვლილი 22 მარტი
სოციალისტური შრომის გმირები
ლენინის ორდენის კავალრები
სამამულო ომის II ხარისხის ორდენის კავალრები
საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
თბილისის მეტროპოლიტენი
ქართველი მეტრომშენებლები
ვიქტორ
გუარამირანგა

გუარამირანგა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 956 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 59.471 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 66.52 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი ,
მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
Lake Pyasino

Lake Pyasino is a large freshwater lake in Krasnoyarsk Krai, north-central part of Russia. It is located at and has an area of 735 km². Many rivers empty into the lake, including the Ambarnaya. Water from the lake emerges as the river Pyasina. Pyasino freezes up in October and stays icebound until June.
Environmental pollution
As the recipient of polluted wastewater from Norilsk Nickel's metallurgical plants, it is almost completely devoid of fish. Environmental studies has been performed and comparative analysis of the data on heavy metal concentrations, namely Cu, Ni, Zn, Cd and Hg, in fish (burbot), moss, lichens, periphyton, hydric soils and snow in vicinity of Norilsk and further out in the most northern parts of the Taymyr Peninsula completed. Heavy metal concentrations in burbot liver were highest in Lake Pyasino compared to other study regions that were more than 100 km away.
See also
Norilsk oil spill
References
Pyasino
Emerkingen

Emerkingen is a municipality in the district of Alb-Donau in Baden-Württemberg in Germany.
Geography
Emerkingen situated on a hill on the southern edge of the Danube valley, about 35 km southwest of Ulm.
Neighboring communities
The municipality borders to the north to the town of Munderkingen, on the east to Unterstadion, on the south to Oberstadion and Unterwachingen and in the west to Hausen am Bussen. (all Alb-Donau-Kreis).
History
In Roman times was located on the territory of the present municipality a cohort fort together with associated vicus. It was built around 45 a. Chr. From the middle of the 1st to the middle of the 2nd century a brickyard was operated.
Approximately half a kilometer south of it, at the site of the municipality center of Emerkingen, developed later an Alemannic settlement. Emerkingen was first mentioned in the Latin form "in Antarmarhingas" in a deed of 805, given by the counts Cadolah of Friuli and Wago to the Abbey of St. Gall.
The village was eponymous for the barons of Emerkingen. Their medieval castle was demolished in 1870. Only the "Roman Tower" still exists.
Religions
On July 7, 1103 was ordained with the Burgkapelle the first church. Since May 3, 1900 Emerkingen is the seat of a catholic rectory.
Museum
The local museum is in the "Roman Tower".
External links
References
Alb-Donau-Kreis
Württemberg
Municipalities in Baden-Württemberg
დომაჟლიცეს რაიონი

დომაჟლიცეს რაიონი — რაიონი პლზენის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი დომაჟლიცე. რაიონის ფართობი შეადგენს 1 123,46 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 59,748 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე შეადგენს 52 ადამიანს.
რაიონში შემავალი ქალაქები
ბელა-ნად-რადბუზოუ
დომაჟლიცე
კდინე
პობეჟოვიცე
სტანკოვი
ჰოლიშოვი
ჰორშოვსკი-ტინი
ჰოსტოუნი
იხილეთ აგრეთვე
ჩეხეთის რაიონები
ჩეხეთის რაიონები
პროვანსის ალპები

პროვანსის ალპები — ქედი ალპებში, დასავლეთ ალპების შემადგენლობაში. განფენილია საფრანგეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. მაქსიმალური სიმაღლე 2961 მ (მთა ტეტ-დე-ლ’ესტრო). ჭარბობს საშუალომთიანი ქედები და პლატოები, რომლებიც აგებულია კირქვებითა და მერგელებით. არის რელიეფის კარსტული ფორმები (კარები, ძაბრები, მღვიმეები). მთის ზედა ნაწილი შემოსილია ფოთლოვანი ტყით, ქვედა — ბუჩქნარებით. მოიპოვება ბოქსიტები. განვითარებულია ტურიზმი.
რესურსები ინტერნეტში
ალპების ქედები
საფრანგეთის ქედები
Korean fox

Korean fox
The Korean fox (Vulpes vulpes peculiosa), also known as the Korean red fox, is a subspecies of red fox that lives in Korea, Russia, and Northeast China. It has a body length of 66–68 cm, a tail length of 42–44 cm and a weight of 4.1–5.9 kg.
Range
Prior to the 1960s, the Korean fox was found abundantly throughout Korea. It was found in a wide variety of habitats in the north-eastern, north-western, central and southern Korean peninsula. After the early 1960s, it was determined that populations of the fox were all but eliminated in South Korea. Its populations are also declining in the north and north-eastern areas, found now only in isolated mountain regions. It is most common in lowland forested areas, preferring edge habitats with brushy cover near a stream or river. They have also been found in Korean cemeteries, as they are located near forest edges.
Ecologic status
The Korean fox is considered endangered in its native range. Its decline in abundance has been caused by several factors. There is a high demand for fox fur in the clothing industry, as it is used to make mufflers. This has resulted in extensive illegal hunting of the animal. A nationwide rodenticide program led to secondary poisoning of the predator. On top of this, habitat loss and fragmentation has negatively affected the fox population.
A study was done in 2012 to determine the genetic identity of the subspecies V. v. peculiosa to optimize re-introduction efforts since use of original South Korean individuals is practically impossible as no pure breed remains. It was found that the Korean red fox is most closely related to Eurasian and North pacific red foxes. Re-introduction would have the best chance to improve abundance if individuals from North Korea, China, or Russia were used.
In 1976 a male red fox was captured in the Demilitarized Zone (DMZ) and in 1987 another individual was found in the Jirisian national park. IN 2004 the carcass of a red fox was found in Gangwon-do. This finding indicates that these is a possibility that the Korean red fox still lives in the wild forests of Gangwon-do. Reintroduction program with captive animals from the Seoul Zoo has been run at Sobaeksan National Park to reestablish the local population of 50 by 2020.
An experimental reintroduction was conducted within the Korean Demilitarized Zone. In this reintroduction habitat management and constant reintroduction of the red fox was necessary to able to get an increase in the population.
See also
List of mammals of Korea
Red fox
Kumiho
References
Vulpes
Mammals of Korea
Mammals described in 1924
Yolande of Valois

Yolande of Valois (23 September 1434 – 23 August 1478), also called Yolande of France, was Duchess of Savoy by marriage to Duke Amadeus IX of Savoy, and regent of Savoy during the minority of her son Philibert I of Savoy from 1472 until 1478.
Life
Yolande was a daughter of King Charles VII of France, "The Victorious," and Marie of Anjou. She was named after her grandmother, Yolande of Aragon. At the age of two, Yolande was betrothed to Louis, Duke of Savoy, the agreement being signed at Tours.
Yolande married Duke Amadeus IX of Savoy in 1452. After her wedding, she brought three chests of books with her.
Yolande's husband became duke of Savoy in 1465, making her duchess. Her husband's retiring disposition and epilepsy left her in control of the state, to struggle with the Savoyard barons.
Regency
After the death of her spouse in March 1472, Yolande became regent for her son Philibert until her own death. Like her brother Charles, she was an ally to Charles, Duke of Burgundy, against her own brother Louis XI of France. After the humiliation of Burgundy at the Battle of Grandson in 1476, the duke accused her of being in league with Louis and imprisoned her. After her release, she made peace with her brother and remained on good terms with him until her death. She is said to have been one of the very few women whose intelligence he respected.
Yolanda was the first person in Europe to own a tiger during the Middle Ages. She is known to have kept one in Turin in 1478.
Issue
With Amadeus she had ten children:
Louis of Savoy (1453)
Anne of Savoy (1455–1480), married Frederick of Naples (1452–1504), prince of Altamura
Charles of Savoy (1456–1471), Prince of Piedmont
Maria of Savoy (1460–1511) married Philip of Hachberg-Sausenberg (1454–1503)
Louise of Savoy (1462–1503), married in 1479 to Hugh de Chalon
Philibert I of Savoy (1465–1482)
Bernard of Savoy (1467)
Charles I of Savoy (1468–1490)
James Louis of Savoy (1470–1485), Count of the Genevois, France
John Claude Galeazzo of Savoy (1472)
Ancestry
References
Sources
|-
1434 births
1478 deaths
People from Tours, France
French princesses
Duchesses of Savoy
House of Valois
15th-century French women
Burials at Vercelli Cathedral
Regents of Savoy
15th-century French people
15th-century women rulers
People of Byzantine descent
Daughters of kings
Mothers of monarchs
ტაჰირიდები

ტაჰირიდები — დინასტია ხორასნის ფეოდალურ სახელმწიფოში 821-873 წწ. ტაჰირიდების სახელმწიფოსა და დინასტიის დამაარსებელია აბასიანთა ნაცვალი ხორასანში ფეოდალი ტაჰირ იბნ ჰუსეინი (821-822 წწ.). მისმა ვაჟებმა ტალჰამ (822-828 წწ.), შემდეგ აბდალაჰმა (828-844 წწ.) განამტკიცეს სახელმწიფოს ფაქტობრივი დამოუკიდებლობა. ტაჰირიდები ნომინალურად აბასიანთა ხალიფის ვასალებად ითვლებოდნენ, მაგრამ ხალიფას საშინაო საქმეში ჩარევის უფლებას არ აძლევდნენ. ცენტრალური ხელისუფლების განმტკიცების მიზნით აბდალაჰმა შეზღუდა გადასახადები, ცდილობდა გლეხობა დაეცვა ფეოდალთა თვითნებობისაგან. ტაჰირიდების სახელმწიფო საფარიდებმა დაიპყრეს.
ლიტერატურა
დინასტიები
ირანის ისტორია
ავღანეთის ისტორია
თურქმენეთის ისტორია
დინასტიები
ხორვატიის პრეზიდენტი

ხორვატიის პრეზიდენტი — ხორვატიის სახელმწიფოს მეთაური, ასრულებს ძირითადად ცერემონიულ ფუნქციებს, აგრეთვე ხელმძღვანელობს არმიასა და დიპლომატიას. ირჩევს მოსახლეობა 5 წლით. ერთი და იმავე პიროვნების პრეზიდენტად არჩევა ზედიზედ მხოლოდ ორჯერაა შესაძლებელი. გარდაცვალების, გადადგომის ან თანამდებობიდან გათავისუფლების შემთხვევაში მის ფუნქციებს ასრულებს პარლამენტის თავმჯდომარე.
ხორვატიის პრეზიდენტების სია
რესურსები ინტერნეტში
ხორვატიის პრეზიდენტის ოფიციალური საიტი
ხორვატია
ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები
Anatol Petrytsky

Anatol Petrytsky
Anatolii Halaktionovych Petrytsky (– 6 March 1964) was a Ukrainian painter, stage and book designer.
Biography
Petrytsky was born in the family of a railwayman. From 1912 to 1918, he studied at the Kyiv Art School. Was an apprentice of Vasyl Krychevsky. At the same time, he studied at the studio of Oleksandr Murashko. In 1916, he debuted as a stage designer. He was Chief Artist of the Young Theater, Les Kurbas (1917–1919) and completed the majority of theatre performances, including "Autumn," "Candida," "Flooded Bell," and "Christmas Vertep."
In 1927, he was one of the founders (together with writers Geo Shkurupii, Dmitry Buzk, Leonid Skrypnyk, Oleksiy Poltoratsky, and Oleksii Vlizko, and artist Vadym Meller) of the futuristic organization "New Generation."
Petrytsky was the main artist of the First State Drama Theater of the Ukrainian SSR and the Ukrainian musical drama in Kyiv, and also designed books and magazines. He joined the literary associations White Studio (1918) and Flamingo (1919).
The painting "Disabled" by A. Petrytsky was presented at the Venice Biennale of 1930, received a high grade, and then traveled to America for several years as part of an exhibition of paintings, many of which were written by the European press.
Petrytsky died on 6 March 1964, and was buried in Baikove Cemetery in Kyiv. His tombstone was bronze, the work of sculptor , and installed in 1970.
More than 500 of Petrytsky's works of stage design belong to the collection of the Museum of Theatre, Music and Cinema of Ukraine. Additionally, some of his works are kept at the National Art Museum of Ukraine.
References
External links
D. Gorbachev. Anatol Petrytsky. Moscow, 1971
1895 births
1964 deaths
Artists from Kyiv
People from Kievsky Uyezd
20th-century Ukrainian painters
20th-century Ukrainian male artists
Ukrainian avant-garde
Burials at Baikove Cemetery
Ukrainian male painters
ვილიატორესი

ვილიატორესი — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების ხაენის პროვინციის ხაენის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 72,71 კმ². მოსახლეობა — 4298 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ხაენის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ვილიატორესის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ხაენის მუნიციპალიტეტები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 39

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 39 მიიღეს 1948 წლის, 20 იანვარს. საბჭომ მოუწოდა ქაშმირის კონფლიქტის მხარეებს, მშვიდობიანი დარეგულირებისათვის შეექმნათ სამი წევრისაგან შემდგარი კომიტეტი, რომლის ერთ წევრს აირჩევდნენ ინდოეთი, მეორეს — პაკისტანი და მესამე კი იქნებოდა ორივე მხარის მიერ შეთანხმებული წევრი.
რეზოლუცია მიიღეს 9 ხმით, უკრაინის სსრ-მ და საბჭოთა კავშირმა თავი შეიკავეს.
რესურსები ინტერნეტში
რეზოლუციის ტექსტი
0039
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ქაშმირის კონფლიქტის შესახებ
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ინდოეთის შესახებ
1948 წელი ინდოეთში
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები პაკისტანის შესახებ
1948 წელი პაკისტანში
ვანი (ვანის მუნიციპალიტეტი)

ვანი (ვანის მუნიციპალიტეტი)
ვანი — ვანის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზედა ვანისა და ქვედა ვანის ძველი სახელწოდება.
ლიტერატურა
ვანის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
Lasioglossum gilanum

Lasioglossum gilanum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1931 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
gilanum
ესპანური ლიტერატურა

ესპანური ლიტერატურა
ესპანელი მწერლები
ესპანელი პოეტები
eo:Hispanlingva literaturo
es:Literatura en español
კამიანეც-პოდილსკი

კამიანეც-პოდილსკი, კამენეც-პოდოლსკი — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ხმელნიცკის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 102254 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
ხმელნიცკის ოლქის ქალაქები
ზიტო

ზიტო
ჟოზე ელი დე მირანდა (დ. 8 აგვისტო, 1932, როზეირა, სან-პაულუ, ბრაზილია — გ. 14 ივნისი, 2015, სანტუსი, სან-პაულუ, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც ზიტო. ორგზის მსოფლიო ჩემპიონი ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.
სანაკრებო კარიერა
1955–1966 წლებში იყო ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების წევრი, რომლის შემადგენლობაში 46 მატჩი ითამაშა და 3 ბურთი გაიტანა.
სტატისტიკა
მსოფლიო ჩემპიონატებზე
ზიტომ მსოფლიო ჩემპიონატების 10 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ერთი ბურთი გაიტანა.
მიღწევები
საკლუბო
სანტოსი
რიო–სან-პაულუს ტურნირი: 1959, 1963, 1964, 1966
პაულისტას ლიგა: 1955, 1956, 1958, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1967
ბრაზილიის თასი: 1961, 1962, 1963, 1964, 1965
ლიბერტადორესის თასი: 1962, 1963
საკონტინენტთაშორისო თასი: 1962, 1963
სანაკრებო
ბრაზილია
მსოფლიო ჩემპიონატი: 1958, 1962
ინდივიდუალური
მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1962
ბიბლიოგრაფია
რესურსები ინტერნეტში
ზიტო — Association of Football Statisticians
სქოლიო
დაბადებული 1932
დაბადებული 8 აგვისტო
გარდაცვლილი 2015
გარდაცვლილი 14 ივნისი
ბრაზილიელი ფეხბურთელები
ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები
ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
სანტოსის ფეხბურთელები
მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
1958 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
1962 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
1966 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
Formica subsericea

Formica subsericea — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
პაატა სააკაძის ქუჩა

პაატა სააკაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ჩუღურეთის რაიონში (სვანეთისუბანი); ლამის II შესახვევიდან მთის ფერდობამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 20-იან წლებში. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ხრახამულის ქუჩა, 1999 ეწოდა პაატა სააკაძის სახელი.
ლიტერატურა
სააკაძე
გერმანიის წლის ფეხბურთელი

გერმანიის წლის ფეხბურთელის ჯილდო 1960 წლიდან გაიცემა. 1996 წლიდან საუკეთესო ქალი ფეხბურთელი ჯილდოც გაიცემა. საუკეთესო ფეხბურთელის გამოვლენაში გერმანიის სპორტული ჟურნალისტების ასოციაცია (Verband der Deutschen Sportjournalisten) და სპორტული გამოცემა kicker მონაწილეობენ. „გერმანიის წლის ფეხბურთელი“ შესაძლებელია გახდეს როგორც გერმანელი, ასევე უცხოელი მოთამაშე.
2004 წელს ბრაზილიელი აილტონი გახდა პირველი უცხოელი ფეხბურთელი, რომელმაც ეს ჯილდო მიიღო.
ამ დროისთვის „გერმანიის წლის ფეხბურთელად“ მიუნხენის ბაიერნის გერმანელი ფეხბურთელი ბასტიან შვაინშტაიგერი და ვოლფსბურგის ქალთა საფეხბურთო კლუბის ფეხბურთელი მარტინა მიულერია დასახელებული.
(დასავლეთი) გერმანიის წლის ფეხბურთელი
სქოლიო
გერმანიის ფეხბურთი
საფეხბურთო ჯილდოები
იბრაჰიმ ფეჩევი

იბრაჰიმ ფეჩევი (დ. 1574, ფიუნფკირხენი, უნგრეთი — გ. 1650) — თურქული ისტორიოგრაფიის თვალსაჩინო წარმომადგენელი, მსახურობდა სხვადასხვა სამოხელეო და სამხედრო თანამდებობაზე. ოსმალეთის ჯართან ერთად მონაწილეობდა მრავალ ლაშქრობაში. მას ეკუთვნის ოსმალეთის ორტომიანი ისტორია, რომელიც საუკეთესო წყაროა 1520-1640 წწ. ოსმალეთისა და მისი მომიჯნავე ქვეყნების ისტორიის შესასწავლად. ფეჩევი ქრონოლოგიური თანამიმდევრობით გადმოგვცემს ცნობებს XVI-XVII საუკუნეების საქართველოს ისტორიის შესახებ. თავისი დროის ფაქტების უდიდეს ნაწილს ფეჩევი აღწერს როგორც თვითმხილველი. ადრინდელი ამბები დაფუძნებულია ზეპირ და დოკუმენტურ წყაროებზე.
ლიტერატურა
თურქი ისტორიკოსები
დაბადებული 1574
გარდაცვლილი 1650
მანსუმ იბრაჰიმოვი

მანსუმ იბრაჰიმოვი
მანსუმ ისრაფილ-ოღლუ იბრაჰიმოვი (დ. 1 ოქტომბერი, 1960, იმამყულუბეილი, აღდამის რაიონი) — აზერბაიჯანის სახალხო მომღერალი, ჰანენდე, მუღამების შემსრულებელი, თეატრისა და კინოს არტისტი, რესპუბლიკის დამსახურებული არტისტი (1998), აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (2005).
1982–1987 წლებში სწავლობდა ბაქოს მუსიკალურ ტექნიკუმში. 1993 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტი.
მუღამის განვითარებასა და ახალ ჰანენდეთა აღზრდაში თავისი წვლილი შეიტანა. ცნობილი თეატრალური როლებს შორისაა — მეჯნუნი სპექტაკლში „ლეილა და მეჯნუნი“ (ბაქო, მ. ფ. ახუნდოვის სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრი).
2002 წლიდან გადაღებულია 4 კინო- და ტელეფილმში. „მუღამის“ სატელევიზიო მუსიკალური კონკურსების ჟიურის წევრი (2005, 2007).
რესურსები ინტერნეტში
მანსუმ იბრაგიმოვი trend.az
დაბადებული 1 ოქტომბერი
დაბადებული 1960
საბჭოთა მომღერლები
აზერბაიჯანელი მსახიობები
XXI საუკუნის მსახიობები
ტენორები
XX საუკუნის მსახიობები
აზერბაიჯანის დიდების ორდენის კავალრები
ჟულებინო (მოსკოვის მეტრო)

ჟულებინო (მოსკოვის მეტრო)
ჟულებინო — მოსკოვის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს ტაგანსკო-კრასნოპრესნენსკაიას ხაზზე და შედგება 1 კუნძულოვანი ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 2013 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
მოსკოვის მეტროპოლიტენის საიტი
მოსკოვის მეტროსადგურები
წამწე

წამწე, ფერმა — ბოლოებით ერთმანეთთან დაკავშირებული ძელებისგან შემდგარი კონსტრუქცია. სამშენებლო მექანიკაში წამწე ეწოდება ნებისმიერ ძელებიან კონსტრუქციულ სისტემას, რომელიც ხისტი კვანძების სახსრებით ჩანაცვლების შემთხვევაშიც გეომეტრიულად უცვლელი რჩება. წამწის ელემენტებში, მათი დისცენტრულობისა და კვანძგარეთა დატვირთვების გარეშე, წარმოიქმნება გამჭიმავი და შემკუმშავი ძალები. წამწის ელემენტებია: სარტყელი, დგარი და ირიბანა. წამწე ფართოდ გამოიყენება ინჟინერიაში, მექანიკის თითქმის ყველა დარგში.
„წამწე“ ძველქართულად ეწოდება სხვადასხვა ფორმით გადაბმულ ხიდის მზიდ ძელებს და თავად ამ კონსტრუქციაზე შეკიდულ ხიდს. „ფერმა“ უცხო სიტყვაა და ფარანგულიდან დამკვიდრდა (ფრანგ. ferme), რაც თავის მხრივ, ლათინურიდან (ლათ. firmus) მომდინარეობს და მტკიცეს ნიშნავს.
სქოლიო
სამშენებლო მექანიკა
არქიტექტურა
ფარცხანაყანევის სამაროვანი

ფარცხანაყანევის სამაროვანი — ელინისტური ხანის სამაროვანი ქუთაისის სამხრეთ-დასავლეთით 14 კმ-ზე. 1937 წელს მიხეილ ივაშჩეკომ გათხარა ძვ. წ. III საუკუნის 14 ქვევრსამარხი, რომლებიც 3 ჯგუფად იყო განლაგებული. ქვევრსამარხები ჩაფლული იყო ორმოში (1,5×1 მ) და უმეტესად ყელი სამხრეთით ჰქონდა. დასაკრძალავი ქვევრები (სიმაღლე დაახლოებით 1 მ, დიამეტრი 1 მ) სიგრძივ ღერძზე 2 ნაწილად იყო გახერხილი, ერთ-ერთს სახურავად იყენებდნენ. ქვედა ნაწილს 1-3 ნახვრეტი უკეთდებოდა წვიმის წყლის დასაწრეტად, დასამაგრებლად ქვები ჰქონდა შემოწყობილი. ყელი დაცული იყო დიდი რიყის ქვით და ზევიდან მოზრდილი ჭურჭლის (ამფორის ან სახვა) ძირის ნაწილი ეხურა. მიცვალებული ალბათ გვერდზე იწვა, ხელფეხმოკეცილი (ძვლები ცუდადაა დაცული). ჩატანებული ჰქონდათ კოლხური ტიპის ხელადები, კოჭბები და ქუსლიანი ჯამები, ბრინჯაოს რკალშეზნექილი სამაჯურები, ფარაკიანი ბეჭდები, ცილინდრული ზარაკები, ბრინჯაოს და ვერცხლის რგოლ-საყურეები, ვერცხლის მონეტები (კოლხური თეთრი), მინისა და პასტის სხვადასხვა ტიპის მძივები.
ადგილ რუხის ტყეში გათხარეს (ა. კალანდაძე) რამდენიმე ქვევრსამარხი, ერთიც შემთხვევით აღმოჩნდა, რომელიც საინტერესო არქეოლოგიურ მასალას შეიცავს.
1929 წელს სოფელ ფარცხანაყანევში აღმოჩნდა ბრინჯაოს კოლხური ცული და 4 სეგმენტისებული იარაღი, რომელსაც განძისეულად თვლიან (დ. ქორიძე).
ლიტერატურა
თოლორდაცა ვ., დაკტძალვის წესები ელინისტური ხანის საქართველოში, თბ., 1980;
Иващенко М. М., Кувшинный могильник в Западной Грузии, «Советская археология», 1950, № 13
წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები