5 მარტი

5 მარტი — გრიგორიანული კალენდრის 64–ე დღე (ნაკიან წლებში - 65–ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 301 დღე.
დღის მოვლენები
1809 : საქართველოს მთავარმართებლად დაინიშნა ტორმასოვი.
1824 : ბრიტანეთმა ოფიციალურად ომი გამოუცხადა ბირმას.
1829 : რუსთა და ქართველთა ერთიანმა მხედრობამ ქობულეთის ახლოს დაამარცხა ოსმალეთის არმია.
1946 : ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრმა უ. ჩერჩილმა ქ. ფულტონში (აშშ) სიტყვით გამოსვლისას მოიხსენია "რკინის ფარდა".
1982 : ვენერა 14, ჩავიდა პლანეტა ვენერაზე.
2003 : რობერტ ქოჩარიანი მეორედ აირჩეს სომხეთის პრეზიდენტად.
2009 : საქართველოს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსის თანამდებობაზე ვლადიმერ ჩაჩიბაია დევი ჭანკოტაძემ შეცვალა.
2013 : მოლდოვის პარლამენტმა ვლად ფილატის მთავრობა დაითხოვა.
2015 : ისლამური სახელმწიფოს მებრძოლებმა უძველესი ქალაქები დურ-შარუქინი, ჰათრა და ნიმრუდი გაანადგურეს.
2019 : იაპონელი არქიტექტორი ისოძაკი არატა პრიცკერის პრემიით დააჯილდოვეს.
2023 : კაია კალასის რეფორმის პარტიამ ესტონეთის საპარლამენტო არჩევნებში გაიმარჯვა.
ამ დღეს დაბადებულნი
1133 : ჰენრი II — ინგლისის მეფე (1154–1189)
1145 : იბნ შადადი — არაბი ისტორიკოსი და მწერალი.
1224 : კუნიგუნდა უნგრელი — რომის კათოლიკური ეკლესიის წმინდანი, პოლონეთის და ლიტვის მფარველი.
1324 : დეივიდ II — შოტლანდიის მეფე (1329–1371)
1512 : გერჰარდ მერკატორი — ფლამანდიელი კარტოგრაფი.
1809 : ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსი — ლიბერიის პირველი (1848–1856) და მეშვიდე (1872–1876) პრეზიდენტი.
1815 : მეჰმედ ემინ აალი-ფაშა — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე.
1851 : ვახლავ ბროზიკი — ჩეხი მხატვარი.
1854 : რუთ ბელვილი — ლონდონელი ბიზნესმენი ქალი.
1871 : როზა ლუქსემბურგი — საერთაშორისო მუშათა მოძრაობის მოღვაწე.
1874 : ჰენრი ტრევერსი — ინგლისელი მსახიობი.
1876 : ოსკარ ბენავიდესი — პერუს პრეზიდენტი (1914–1915 და1933–1939)
1888 : რამონ ოტერო პედრაიო — გალისიელი გეოგრაფი, მწერალი და ინტელექტუალი.
1898 : სუნ მეილინი — ჩინეთის რესპუბლიკის პირველი ლედი
1905 : ხადია დავლეთშინა — ბაშკირი მწერალი ქალი.
1908 : რექს ჰარისონი — ინგლისელი მსახიობი.
1910 : იუსტინე — სრულიად რუმინეთის პატრიარქი (1977–1986).
1922 : პიერ პაოლო პაზოლინი — იტალიელი პოეტი, ინტელექტუალი, კინორეჟისორი და მწერალი.
1931 : თამაზ ჭილაძე — ქართველი მწერალი.
1932 : ნოდარ წულეისკირი — ქართველი მწერალი.
1934 : დანიელ კანემანი — ამერიკელი ფსიქოლოგი და ეკონომისტი.
1936 : ქანაან ბანანა — ზიმბაბვეს პრეზიდენტი (1980–1987)
1952 : ისატუ ნჯიე-საიდი — გამბიელი პოლიტიკური მოღვაწე.
1959 : ვაზგენ სარქისიანი — სომხეთის პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე, მწერალი.
1961 : ელენა იაკოვლენა — საბჭოთა კავშირისა და რუსეთის კინოსა და თეატრის მსახიობი.
1968 : დავით უსუფაშვილი — საქართველოს მერვე მოწვევის პარლამენტის თავმჯდომარე (2012–2016).
1970 : ჯონ ფრუშანტე — ამერიკელი გიტარისტი
1974 : ევა მენდესი — ამერიკელი მსახიობი.
1987 : ლიან ვენბო — ჩინელი პროფესიონალი სნუკერისტი.
1987 : ანა ჩაკვეტაძე — ქართული წარმოშობის რუსი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი
ამ დღეს გარდაცვლილნი
1827 : ლაპლასი, პიერ სიმონ — ფრანგი ასტრონომი, მათემატიკოსი და ფიზიკოსი
1827 : ვოლტა, ალესანდრო — იტალიელი ფიზიკოსი.
1914 : ჩოხელი, ელენე — ქართველი მსახიობი.
1919 : ჩიმაკაძე, არჩილ — ქართველი კომპოზიტორი.
1944 : ჟაკობი, მაქს — ფრანგი მწერალი და მხატვარი.
1953 : სტალინი, იოსებ — სსრკ-ს სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე.
1953 : პროკოფიევი, სერგეი — რუსი კომპოზიტორი.
1966 : ახმატოვა, ანა — რუსი პოეტი
1970 : ასათიანი, მამია — ქართველი მწერალი.
2013 : უგო ჩავესი — ვენესუელის პრეზიდენტი.
დღესასწაულები
მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
ტიმოთე სიმბოლელი
ევსტათი
იოანე III სქოლასტიკოსი
ზაქარია
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
0305