ვინი მანდელა

ვინი მანდელა (დაბ.Nomzamo Winfreda Madikizela; დ. 26 სექტემბერი 1936, ბიზანა, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა — 2 აპრილი 2018, იოჰანესბურგი) —სამხრეთ აფრიკელი პოლიტიკოსი, რომელსაც არაერთი სამთავრობო თანამდებობა ეკავა, ხელმძღვანელობდა აფრიკის ქალთა ეროვნულ კონგრესის (ANC) ლიგას და იყო ეროვნული აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. პოპულარობით სარგებლობდა მის მომხრეებს შორის, რომლებიც მას "ერის დედას" უწოდებდნენ, ხოლო ოპონენტები გმობდნენ ადამიანის უფლებების დარღვევების გამო. 2009 წლის მარტში, დამოუკიდებელმა საარჩევნო კომისიამ დაადგინა, რომ ვინი მანდელა, რომელიც არჩეულ იქნა კანდიდატად აფრიკის ქალთა ეროვნულ კონგრესიდან (ANC), 2009 წლის აპრილში შეიძლება დაშვებულიყო საყოველთაო არჩევნებზე, კრიმინალური წარსულის მიუხედავად.
ადრეული წლები
ბავშვობაში ის მკაცრ პირობებშიიზრდებოდა, დედა ადრე დაკარგა. ცხრა წლის გოგონა იძულებული იყო სამითვის ძაზე ეზრუნა. ჩვიდმეტი წლის ასაკში იგი იოჰანესბურგში წავიდა უნივერსიტეტში ჩასაბარებლად. იოჰანესბურგში იგი დაუახლოვდა ტროცკისტულ პოლიტიკურ ჯგუფს. ვინიმ დაამთავრა სოციალური უზრუნველყოფის მუშაკთა სკოლა და მიიღო სამუშაო საავადმყოფოში. მისი საქმიანობა დაკავშირებული იყო გაჭირვებული ადამიანების დახმარებასთან.
1957 წელს იგი შეხვდა ნელსონ მანდელას, იურისტს და ანტი-აპართეიდის მოძრაობის აქტივისტს . ისინი დაქორწინდნენ 1958 წელს და შეეძინათ ორი შვილი, ზენანი (1959) და ზინჯი (1960). მათი ქორწინება 1996 წლამდე გაგრძელდა.
აპართეიდი
ვინი მანდელა გახდა თეთრი მთავრობის მთავარი მოწინააღმდეგე ქმრის ხანგრძლივი პატიმრობის განმავლობაში (1963 წლის აგვისტო - 1990 წლის თებერვალი). ამ წლების უმეტესობა მან გაატარა ფრი-სტეიტში (სამხრეთ აფრიკის პროვინცია), ქალაქ ბრენტფორტში. მას აკრძალული ჰქონდა ამ კვაზი-სახელმწიფოს დატოვება. მხოლოდ ერთხელ მისცეს ნებართვა, რომ მეუღლე მოენახულებინა ციხეში რობენის კუნძულზე. 1969 წლიდან მან წელიწადნახევარი გაატარა პრეტორიის ცენტრალური ციხის იზოლატორებში.
პრობლემები სამართალდამცავებთან
ვინიმ 1980-იან წლებში უეთვალყურეოდ დარჩენილ ბავშვთა აღზრდის საბაბით იოჰანესბურგის შავკანიანი მოსახლეობით დასახლებულ გარეუბანში ჩამოაყალიბა საფეხბურთო კლუბი. როგორც აღმოჩნდა „საფეხბურთო გუნდი“ იყო ერთგვარი ბანდა, რომელიც „ერის დედის“ მცველის ფუნქციას ასრულებდა. მოგვიანებით გაირკვა, რომ ვინი განმათავისუფლებელი მოძრაობის თოთხმეტი წლის აქტივისტის სტომპი მოეკეტსის სასტიკი მკვლელობის თანამონაწილე იყო, რომელიც მკაცრად დასაჯეს „ღალატის“ გამო.
მოზარდის მკვლელობა საკუთარ თავზე აიღო ე.წ. საფეხბურთო კლუბის „მწვრთნელმა“ ჯონსონმა. მიუხედავად იმისა, რომ დანაშაული ვინის სახლში მოხდა, მან მოახერხა მხოლოდ ჯარიმით დაეღწია თავი. თუმცა 1997 წელს საქმე განახლდა, ვინაიდან ინგლისში გამოქვეყნდა ერთ-ერთი ფეხბურთელის ჩვენება. თვითმხილვევი ირწმუნებოდა, რომ ვინიმ თავად მიაყენა დანით ორი დარტყმა მოზარდს.
2003 წლის 24 აპრილს ვინი მანდელა დამნაშავედ ცნეს რამდენიმე პუნქტით, მათ შორის თაღლითობისა და ქურდობისათვის და 5 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს.
გასამართლებიდან მალევე მან დატოვა ყველა ხელმძღვანელი თანამდებობა. მათ შორის, ადგილი პარლამენტში და აფრიკის ქალთა ეროვნული კონგრესის (ANC) ლიგის პრეზიდენტის პოსტი.
2004 წლის ივლისში პრეტორიის უმაღლესმა სასამართლომ შეცვალა განაჩენი და მიუსაჯა ვინი მანდელას თავისუფლების აღკვეთა სამი წლითა და ექვსი თვით პირობითი სასჯელი.
გარდაცვალება
გარდაიცვალა 2018 წლის 2 აპრილს იოჰანესბურგში. 81 წლის ასაკში.
ლიტერატურა
Blackwell, Geoff; Hobday, Ruth. 200 Women. San Francisco: Chronicle Books. pp. 150–53. ISBN 978-1452166582. OCLC 1007173093.
გარე ბმულები
ვინი მადიკიზელა-მანდელა -IMDb (ინგლ.)
სქოლიო
დაბადებული 26 სექტემბერი
დაბადებული 1936
გარდაცვლილი 2018
გარდაცვლილი 2 აპრილი
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პოლიტიკოსი ქალები
ნელსონ მადელა
XX საუკუნის პოლიტიკოსები
XXI საუკუნის პოლიტიკოსები
რობერტ კენდის პრემიის ლაურეატები ადამიანის უფლებათა დაცვის სფეროში
პრეზიდენტების მეუღლეები