PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Baqir Khan

Baqir Khan
Bagher Khān (c. 1870 – November 1916) honorarily titled Sālār-e Melli ("National Chieftain") or Baqir Khān, was one of the key figures in the Iranian Constitutional Revolution.
Biography
Early life
Bagher Khan was born in Tabriz, Iran in the 1870s and was the son of Haj Reza Bana. Bagher Khan was a bricklayer by profession. Soon he emerged in the streets of Tabriz as a lūṭī of the east end of the city. He came from an orthodox background. But with an inclination to the pro-Constitution leaders, he joined the ranks of the revolutionary militia by 1907. He was of Iranian Azeri origin.
Revolutionary
Bagher Khan played a key role in the Iranian Constitutional Revolution. He joined the Revolutionary Militia in 1907 and was active in several clashes in Tabriz. After the 1908 bombardment of the Majlis, Bagher Khan along with Sattar Khan marched towards Tehran, however he returned to Tabriz shortly after upon hearing that the city was under attack. On 22 March 1909, Bagher Khan led the Revolutionary Militia to victory in the Battle of Saridag in which the supply routes to Tabriz were opened.
In 1910, Bagher Khan was effectively exiled to Tehran. In 1915, he joined the Committee for National Defence and participated in skirmishes with Russian forces before being forced to retreat to Kermanshah.
Death
In November 1916, while wandering near Qasr-e Shirin, he was offered accommodation by Mohammad Amin Talebani. On the same night, Talebani murdered Bagher Khan and his companions, and threw their bodies away nearby.
See also
Constitutional Revolution House of Tabriz
Notes
Sources
Politicians from Tabriz
1911 deaths
Moderate Socialists Party politicians
1870s births
Iranian revolutionaries
People of the Persian Constitutional Revolution
20th-century Iranian military personnel
20th-century Iranian politicians
ამილკარე პონკიელი

ამილკარე პონკიელი (დ. 31 აგვისტო, 1834 — გ. 16 იანვარი, 1886) — იტალიელი კომპოზიტორი.
ბიოგრაფია
ამილკარე პონკიელი დაიბადა პადერნო ფასოლაროში (ამჟამად პადერნო პონკიელი, კომპოზიტორის პატივსაცემად) . 9 წლის ასაკში მილანის კონსერვატორიაში დაიწყო სწავლა, 10 წლის ასაკში კი პირველი სიმფონია დაწერა.
რესურსები ინტერნეტში
იტალიელი კომპოზიტორები
დაბადებული 31 აგვისტო
დაბადებული 1834
გარდაცვლილი 16 იანვარი
გარდაცვლილი 1886
ანა ანტონოვსკაია

ანა ანტონოვსკაია
ანა არნოლდის ასული ანტონოვსკაია (ქალიშვილობაში ვეჟნერი; დ. 12 იანვარი, 1886/ ძვ. სტ. 31 დეკემბერი 1885, ტფილისი — გ. 21 ოქტომბერი, 1967, მოსკოვი) — რუსი მწერალი, სცენარისტი, დრამატურგი, პუბლიცისტი და ლიტერატურული კრიტიკოსი. სტალინის პრემიის II ხარისხის ლაურეატი (1942).
შემოქმედება
1904 წელს დაიწყო ლექსების წერა. 1918-1919 მისი ლექსები იბეჭდებოდა აკმეისტურ გამოცემებში. Opus magnum — რომანი „დიდი მოურავი“ გიორგი სააკაძის შესახებ (I წიგნი 1937, II წიგნი 1940, III წიგნი 1947, IV წიგნი 1953, V წიგნი 1957, VI წიგნი 1958). რომანი გადათარგმნილია რამდენიმე ენაზე. ქართულად თარგმნა ა. ჭუმბურიძემ. 1942 წელს გამოვიდა ფილმი „გიორგი სააკაძე“, რომელიც გადაღებული იყო რომანის მოტივებზე.
ანა ანტონოვსკაია არის შემდეგი პიესების ავტორი: «ფერების რევოლუცია» (1921), «გიორგი სააკაძე» (1925) და «მოსკოვის ცეცხლი»; რომანები: «მშვიდობის ანგელოზები» საქართველოს ინტერვენიციის შესახებ (1945-1946), «დოკუმენტალური ნოველები საქართველოს შესახებ» (1961).
თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.
რესურსები ინტერნეტში
ბიოგრაფია lib.ru
«დიდი მოურავი» на aldebaran.ru და lib.druzya.org
სქოლიო
დაბადებული 1886
გარდაცვლილი 1967
რუსი მწერლები
რუსი დრამატურგები
რუსი პოეტები
რუსი სცენარისტები
აკმეიზმი
ფინდიქლიქიშლაყი

ფინდიქლიქიშლაყი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
იარდიმლის რაიონის სოფლები
Ulster (disambiguation)

Ulster (disambiguation)
Ulster is one of the four provinces of Ireland.
Ulster may also refer to:
Places
New Ulster Province, a province of New Zealand from 1841 to 1853
Northern Ireland, a part of the United Kingdom formed in 1921 from six of the nine counties that made up the Irish province of Ulster at that time
Ulster County, New York, United States
Ulster, New York, a town in the County
Ulster Township, Floyd County, Iowa, United States
Ulster Township, Bradford County, Pennsylvania, United States
Transport
HMS Ulster, the name of two ships of the Royal Navy
Ulster and Delaware Railroad, also known as "the Ulster", serving New York's Ulster County and neighboring Delaware County
a sports car variant of the Austin 7
Other
Ulster (river), central Germany
UTV (TV channel), previously known as Ulster Television or Ulster on air
BBC Radio Ulster, a Northern Irish radio station from the BBC
Ulster coat, a long, loose overcoat made of rough material
"Ulster Covenant", a poem (also referred to as "Ulster 1912") written in 1912 by Rudyard Kipling
Ulster F.C., a defunct football club
Ulster nationalism, a movement that seeks the independence of Northern Ireland from the United Kingdom
Ulster Rugby, a branch of the Irish Rugby Football Union and also the professional rugby team operated by this body
Kazmalar, Khachmaz

Kazmalar, Khachmaz
Kazmalar (also, Leger-Kazmalar) is a village in the Khachmaz Rayon of Azerbaijan.
References
Populated places in Khachmaz District
მესამე მაკედონური ომი

მესამე მაკედონური ომი — ომი მაკედონიასა და რომის იმპერიას შორის. მიმდინარეობდა ძვ. წ. 171-168 წლებში.
ძვ. წ. 179 წელს ფილიპე V-ის სიკვდილის შემდეგ მისი ძე პერსევსი რომთან საომრად მზადებას შეუდგა. ჩაახშო მაკედონელ დიდებულთა ოპოზიცია, გააძლიერა ქვეყანა, შექმნა 40 ათას კაციანი ლაშქარი და კავშირი დაამყარა რომისადმი მტრულად განწყობილ ქვეყნებთან (მ. შ. კართაგენთანაც). რომის სენატმა ბრალი დასდო პერსევსს ზავის პირობების დარღვევაში და დაიწყო მესამე მაკედონური ომი, რომელიც თავდაპირველად მაკედონელების წარმატებებით მიმდინარეობდა, მაგრამ ბოლოს, 168 წელს პიდნასთან რომაელებმა მაკედონელები გაანადგურეს, პერსევსი გაიქცა, შემდეგ კი ტყვედ ჩავარდა. რომმა მაკედონიის ოკუპაცია მოახდინა, გააუქმა სამეფო ხელისუფლება და ქვეყანა 4 ოლქად დაყო.
იხილეთ აგრეთვე
პუნიკური ომები
მაკედონური ომები
პირველი მაკედონური ომი
მეორე მაკედონური ომი
მეოთხე მაკედონური ომი
ლიტერატურა
Livy, History of Rome from Its Foundation: Rome and the Mediterranean (Books 42-45), Penguin Classics, Reprint edition, 1976; ISBN 978-0140443189
Plutarch, Parallel Lives, The life of Aemilius, Loeb Classical Library, Vol 6, 1989; ISBN 978-0674991095
მაკედონური ომები
ნადეჟდივკა (ხერსონის რაიონი)

ნადეჟდივკა (ხერსონის რაიონი)
ნადეჟდივკა — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ხერსონის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1151 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ხერსონის რაიონის სოფლები
უდაბნოების სია ფართობის მიხედვით

უდაბნოების სია ფართობის მიხედვით
სტატიაში წარმოდგენილია მსოფლიოს მასშტაბით უდაბნოების სია, რომელთა ფართობი 50 000 კმ²-ს (19 300 კვადრატული მილი) გადაცილებულია.
ფართობი 50 000 კმ²
სქოლიო
უდაბნოები
Obshchy Syrt

Obshchy Syrt is a highland ridge, or plateau (syrt), in the European part of Russia. It starts north of Orenburg as a branch of the Ural Mountains and runs in a southwesterly direction to the east bank of the Volga River. River Shagan, a tributary of the Ural, has its sources in the highlands.
These highlands forms the watershed between the rivers Volga and Ural, and are also part of the boundary between Europe and Asia. In the eastern sector the Obshchy Syrt reaches heights of over 500 meters.
The north slope of the Obshchy Syrt is covered by deciduous forests, while the southern slope towards the Caspian Depression has the characteristics of a steppe.
References
Plateaus of Russia
East European Plain
Left 4 Dead

Left 4 Dead
„Left 4 Dead“ — მრავალმოთამაშიანი, გადარჩენის, „საშინელებათა“ თამაში, რომელიც შექმნა კომპანიებმა Valve South და Turtle Rock Studios-მა, ხოლო გამოსცა Valve Corporation-მა 2008 წლის 21 ნოემბერს Microsoft Windows-სა და Xbox 360-ზე. თამაშის უკვე დასრულებული ვერსია გამოვიდა 2008 წლის 13 ნოემბერს, ამას გარდა ორი ვერსია გამოვიდა ციფრული სახით: ჩამოსატვირთი ციფრული ვერსია რომელიც ხელმისაწვდომი იყო 2008 წლის 17 ნოემბერს, და ციფრული საცალო დისკი, რომლის გამოშვების თარიღი რეგიონის მიხედვით განისაზღვრება.
მიმოხილვა
იხილეთ აგრეთვე
Valve Corporation
რესურსები ინტერნეტში
Steam — Steam-ის ოფიციალური საიტი
Valve — Valve Corporation-ის ოფიციალური საიტი
Steam — „Left 4 Dead“ Steam-ზე
სქოლიო
Left 4 Dead
2008 წლის ვიდეო თამაშები
პირველი პირის შუტერი თამაშები
ასიმეტრიული მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
Source ძრავის თამაშები
Microsoft-ის თამაშები
მრავალმოთამაშიანი ონლაინ თამაშები
Mac OS X-ის თამაშები
Valve Corporation-ის თამაშები
ვიდეო თამაშები ცენზურის ქვეშ
Windows-ის თამაშები
იისებრნი

იისებრნი (Violaceae) — ორლებნიან ფურცლებგანცალკევებულ მცენარეთა ოჯახი. უმეტესად ბალახები, ზოგჯერ ბუჩქები, ხეები (ტროპიკებში) და ლიანებია.
ცნობილია 900-მდე სახეობა (22 გვარის). გავრცელებულია ტროპიკებსა და ორივე ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყელში. საქართველოში მხოლოდ ერთი გვარია — ია; გვხვდება მისი ეთერზეთოვანი, სამკურნალო და დეკორატიული სახეობები.
ლიტერატურა
იყალთოს ნაეკლესიარი

იყალთოს ნაეკლესიარი — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ იყალთოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 0,7 კმ-ზე. თარიღდება შუა საუკუნეებით. კედლების ნაშთების მიხედვით, რომლებიც მცენარეულობითაა დაფარული ჩანს, რომ ეკლესია დარბაზული ყოფილა (დაახლ. 4 X 3 მ). იგი რიყის ქვით და კირის ხსნარით იყო ნაგები.
ლიტერატურა
თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
დირბი

დირბი — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (თემის ცენტრი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 735 მეტრი, ქარელიდან 16 კილომეტრი.
ისტორია
საისტორიო წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნეში. ვახუშტი ბაგრატიონის ცნობით დირბის მონასტერი იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის არქიმანდრიტის (ირჩევდნენ ქართლის მეფეები) რეზიდენცია იყო. დირბი მოხსენიებულია 1715 წელს რუისის სამწყსოს დავთარში, იოანე ბაგრატიონის 1794–1799 წლების აღწერაში.
1650 წელს როსტომ მეფემ განუახლა დირბის მონასტერს შეუვალობის წიგნი, გაათავისუფლა სამეფო გადასახადებისგან (გარდა ლაშქრობა-ნადირობის მოვალეობისა) და დაუტოვა იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის გადასახადი- 6000 თეთრი გასაგზავნი „ვერცხლად იერუსალიმს“. დირბის ქვეყანა შედიოდა მროველის (რუისის საეპისკოპოსოს) სამწყსოში, ხოლო მამულების მმართველი იყო ჯვარის მამა ნიქოზელი (ნიქოზის ეპისკოპოსი). 1785 წელს მეფე ერეკლე II ბრძანებით დირბის კვლავ განუახლა შეუვალობა. მანვე, როდესაც ლეკთა წინააღმდეგ საბრძოლველად ქართლის სამეფო ოლქებად, სამდევროებად დაყო, სოფელ დირბის მიმდებარე სოფლებით მეოთხე ადგილი მიაკუთვნა, რაც იქ არსებული ციხესიმაგრის დიდ სტრატეგიულ მნიშვნელობაზე მეტყველებს.
1745 წელს დირბის ციხეს, რომელიც იოანე ხერხეულიძეს გაუმაგრებია, ლეკების ჯარი შემოერტყა. დირბელებს მიეშველნენ თეიმურაზ II და ერეკლე II გაერთიანებული ჯარით. ქართველთა ლაშქარმა გაიმარჯვა და დირბი გაანთავისუფლა. დირბის ციხესიმაგრემ იხსნა მოსახლეობა ტყვეობისა და გაძარცვისაგან 1753 წელს ლეკებთან ბრძოლის დროს. 1902 წლის 6 აგვისტოს და 1903 წლის გაზაფხულზე დირბში მოხდა აგრარულ-რევოლუციური ხასიათის გამოსვლები. მემამულეებმა მოითხოვეს გლეხებს მოუსავლობიანობის გამო ღალა ფულით გადაეხადათ. ამან გამოიწვია გლეხების უკმაყოფილება. მდგომარეობა გაამწვავა გზის დაკეტვამ და საძოვრების სახნავად გადაქცევამ. გლეხები თავს დაესხნენ მონასტერს, იერიში მიიტანეს კანცელარიაზე და გამოიხსნეს იქ დაკავებული თანასოფლელები. სოფელში შეიარაღებული რაზმის თანხლებით ჩავიდა მაზრის უფროსი, დააპატიმრეს 17 გლეხი.
1921 წელს დირბის თემს შეუერთდა სოფლები დვანი და ავნევი. დირბის თემი შედიოდა გორის მაზრის რუისის რაიონში.
დემოგრაფია
1804 წლისათვის დირბში ცხოვრობდა 64 კომლი. ყმა-მამულები ეკუთვნოდა მროველს და მაჩაბელს. მოზრდილი სოფელია. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 2569 ადამიანი.
ცნობილი ადამიანები
დირბში დაიბადნენ:
გიორგი ერაძე — პოლიტიკური მოღვაწე
სოსო იორამაშვილი — მთარგმნელი, მწერალი
სოფრომ მგალობლიშვილი — მწერალი
ღირსშესანიშნაობები
სოფელში მრავალი არქიტექტურული და არქეოლოგიური ძეგლია. მათ შორისაა გვიანი ბრინჯაოს – ადრინდელი რკინის ხანის ზენაჯვრის გორა, ფეოდალური ხანის სამარხი, ღვთისმშობლის სახელობის სამნავიანი ბაზილიკა და მისი კომპლექსი (მ.შ. ნასოფლარი), XIX საუკუნის ყველაწმინდის ეკლესია, XVII–XVIII საუკუნის ციხე-დარბაზი, გვიანი ფეოდალური ხანის წმინდა გიორგის ეკლესია, X საუკუნის წმინდა გიორგის ზედაჯვრის ეკლესია, XIX საუკუნის წმინდა თევდორეს ეკლესია. შიდა ქართლის 1955 წლის დაზვერვითმა ექსპედიციამ დირბში მიაკვლია გვიანი ბრინჯაოს ხანის სამოსახლო გორას.
იხილეთ აგრეთვე
დირბის ნასოფლარი
დირბის სამარხი
დირბის ციხე-დარბაზი
ზენაჯვრის გორა
ლიტერატურა
სქოლიო
ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Lasioglossum inconditum

Lasioglossum inconditum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1916 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
inconditum
Prolasius advenus

Prolasius advenus is a species of ant in the genus Prolasius. It is endemic to New Zealand, widespread across the North and South Islands, including offshore islands. It is a relatively small ant, with workers 2.9-3.5mm in length. Its common name is small brown bush ant.
Biology
Colonies can include hundreds of workers and multiple queens. Prolasius advenus is found in a variety of forest habitats. It is a generalist forager, preying upon and scavenging small arthropods, as well as tending mealy-bugs and scale insects for honeydew.
References
External links
AntWiki lists the species under the synonym Prolasius advena
Lessons from Little Creatures: article on New Zealand ants from NZ National Geographic.
Formicinae
Ants of New Zealand
Insects described in 1862
Taxa named by Frederick Smith (entomologist)
Endemic insects of New Zealand
ძვ. წ. 592

ძვ. წ. 592 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
მოვლენები
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
AOMG

AOMG — ხმისჩამწერი ლეიბლი სამხრეთ კორეაში, დაარსებული ჯეი პაკის მიერ 2013 წელს. კომპანიის სახელი იშიფრება როგორც "Above Ordinary Music Group".
ისტორია
ჯეი პარკმა AOMG დააარსა 2013 წლის სექტემბრის ბოლოს. მან მოაწერა ხელი კონტრაქტს კომპოზიტორ Jun Goon-თან, მომღერალთან და პროდიუსერთან Gray და Cha cha Malone-სთან პროდიუსერი და მოცეკვავე, რომელიც იყო ჯეი-სთან Art of Movement-ში. ლეიბლმა გამართა ღონისძიება-პრეზენტაცია ოქტომბერში "The A" სეულში Ben Baller-თან. იმავე თვეს, AOMG-მ გამოუშვა პირველი ალბომი, Gray-ს მინი ალბომი, Call Me Gray.
2014 წლის მარტში, Simon Dominic უერთდება AOMG-ის როგორც აღმასრულებელი დირექტორი Amoeba Culture-დან წამოსვლის შემდეგ. ისეთი ხალხი, როგორიცაა Elo, Loco, Ugly Duck, DJ Wegun, DJ Pumkin და Hoody შეუერთდნენ AOMG-ის შემდეგი 2 წლის მანძილზე. AOMG-ის პირველი ქალი R&B მომღერალი Hoody Kim.
2016 წლის იანვარში, CJ E&M-მა განაცხადეს რომ ითანამშრომლობდნენ AOMG-სთან. CJ E&M ამბობენ, რომ მხარს დაუჭერენ AOMG-ის მარკეტინგთან დაკავშირებით, იქამდე სანამ AOMG იქნება მუსიკით დაკავებული.
არტისტები
ჯეი პარკი (დამაარსებელი, მთავარი აღმასრულებელი დირექტორი, მომღერალი, რეპერი და პროდიუსერი)
საიმონ დომინიკი (თანა-აღმასრულებელი დირექტორი და რეპერი)
GRAY (მომღერალი და პროდიუსერი)
Hoody (მომღერალი)
Loco (რეპერი)
Ugly Duck (რეპერი)
Elo (მომღერალი)
DJ Wegun (DJ)
DJ Pumkin (DJ)
Cha Cha Malone (პროდიუსერი მოცეკვავე)
Hep (გრაფიკის დიზაინერი, მოცეკვავე)
Jeon Goon (პროდიუსერი და კომპოზიტორი)
Jinooya (M/V დირექტორი)
გამოცემები
ალბომები და EP-ები
ციფრული სინგლები
ტურები
2014 წლის ტური აშშ-ში
ლოს-ანჯელესი, Belasco Theater (14 ნოემბერი 2014)
ნიუ-იორკი, Stage 48 (15 ნოემბერი 2014)
ვაშინგტონი, DC, Echostage (20 ნოემბერი 2014)
2016 წლის ტური აშშ-ში
Follow The Movement 2016 Tour
სეული, Blue Square (29 და 30 იანვარი 2016)
ბუსანი, BEXCO (13 თებერვალი 2016)
დეგუ, EXCO (21 თებერვალი 2016)
Follow The Movement 2016 American Tour
ჩიკაგო, House of Blues (5 აპრილი 2016)
ნიუ-იორკი, Playstation Theater (8 აპრილი 2016)
ჰიუსტონი, Warehouse Live (11 აპრილი 2016)
დალასი, The Bomb Factory (12 აპრილი 2016)
ლას-ვეგასი, House of Blues (13 აპრილი 2016)
ლოს-ანჯელესი, Wiltern Theater (14 აპრილი 2016)
სან-ფრანცისკო, Warfield Theater (16 აპრილი 2016)
სიეტლი, Showbox Sodo (17 აპრილი 2016)
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი AOMG
ოფიციალური Instagram
ოფიციალური Twitter
ოფიციალური Facebook
ოფიციალური არხი YouTube-ზე
სამხრეთ კორეული ჰიპ-ჰოპ ლეიბლები
Raphitoma bernardoi

Raphitoma bernardoi is a species of sea snail, a marine gastropod mollusk in the family Raphitomidae.
Description
The length of the shell reaches a length of 11 mm.
Distribution
This species occurs in the Atlantic Ocean off Ghana to Angola; off the Cape Verdes.
References
Rolán E., 2005. Malacological Fauna From The Cape Verde Archipelago. Part 1, Polyplacophora and Gastropoda.
External links
MNHN, Paris: holotype
Rolán E., Otero-Schmitt J. & Fernandes F. (1998) The family Turridae s. l. (Mollusca, Neogastropoda) in Angola (West Africa). 1. Subfamily Daphnellinae. Iberus, 16: 95–118
bernardoi
Gastropods described in 1998
Suyo District

Suyo District is one of ten districts of the province Ayabaca in Peru.
References
Nuenen

Nuenen is a town in the municipality of Nuenen, Gerwen en Nederwetten in the Netherlands. From 1883 to 1885, Vincent van Gogh lived and worked in Nuenen. In 1944, a battle was fought there during Operation Market Garden. The local dialect is called Peellands. In 2009, Nuenen had a population of 22,437.
History
Nuenen is listed in the 1792 Gazetteer of the Netherlands, which lists it as "a village of Brabant, two leagues W. from Helmont".
World War II
During Operation Market Garden on 20 September 1944, Nuenen was the scene of a battle involving the American 506th PIR of the 101st Airborne Division and the British 15th/19th The King's Royal Hussars of the 11th Armoured Division equipped with Cromwell tanks, against the German 107th Panzer Brigade. The British lost two tanks. Four American and three British soldiers were killed. The Germans suffered two fatalities.
The fight is dramatised in episode 4 "Replacements" of the television series Band of Brothers.
Dialect
The spoken language is Peellands (an East Brabantian dialect, which is very similar to colloquial Dutch).
Notable residents
In 1882 Van Gogh's father became a pastor in Nuenen and the family lived at the vicarage there. After a stay in Drenthe for several months, Van Gogh moved to live with his parents in December 1883 and stayed there until May 1885.
During that time he painted many character studies of peasants and weavers that culminated in The Potato Eaters, and paintings of still life. He also painted his father's church, vicarage and its garden, one such work being Congregation Leaving the Reformed Church in Nuenen (Het uitgaan van de hervormde kerk te Nuenen) depicting the church, which is situated in a park area on the corner of Papenvoort Street and Houtrijk Street in the north of Nuenen. This painting was stolen from the Van Gogh Museum in December 2002 and recovered in Italy in September 2016. There is a street named after it in the town, as well as a cafe, college and bar. A statue of Van Gogh is located in the central park of the town.
Theoretical computer scientist Edsger W. Dijkstra lived in Nuenen later in his life, and died there in 2002. The following year, the ACM (Association for Computing Machinery) PODC Influential Paper Award in distributed computing was renamed the Dijkstra Prize in his honour.
Dutch cyclist Steven Kruijswijk was also born in Nuenen and had lived there in his youth.
See also
Nuenen en Gerwen
References
External links
Populated places in North Brabant
Nuenen, Gerwen en Nederwetten
ქვემო კრიხი

ქვემო კრიხი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (იწის თემი), მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე კრიხულის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 650 მეტრი, ამბროლაურიდან 3,5 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 113 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საჭმლის მონელება

საჭმლის მონელება — რთული ფიზიოლოგიური პროცესი, რომელიც უზრუნველყოფს საჭმლის მომნელებელ ტრაქტში მოხვედრილი საკვების ისეთ ფიზიკურ და ქიმიურ გარდაქმნებს, რომელთა შედეგადაც საკვებიდან გამოცალკევდება საყუათო ნივთიერებები, იშლება სახეობრივ სპეციფიკურობას მოკლებულ მარტივ, წყალში ხსნად ნივთიერებებად და გამზადდება სისხლსა და ლიმფაში შესაწოვად. საკვების ფიზიკური გარდაქმნა ნიშნავს მის დაქუცმაცებას, საჭმლის მომნელებელ წვენებთან შერევასა და წყალში გახსნას, ხოლო ქიმიური გარდაქმნა — საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის სპეციალიზებულ უჯრედებში წარმოშობილი ჰიდროლიზური ფერმენტების — ჰიდროლაზების გავლენით საყუათო ნივთიერებების — ცილების, ცხიმებისა და ნახშირწყლების ეტაპურ გარდაქმნას, რომლის დროსაც მაღალმოლეკულური ნივთიერებები წყლის თანაობისას დაბალმოლეკულურ წყალში ხსნად ნივთიერებებად იშლება. ჰიდროლიზის შედეგად წარმოშობილი შედარებით მარტივი ნივთიერებები შეიწოვება და მათგან კვლავ მიიღება რთული ორგანული ნივთიერებანი ან მოიხმარება ენერგეტიკული მიზნებისათვის.
ცნობილია 3 ტიპის საჭმლის მონელება: უჯრედშიგა, უჯრედგარეთა (დისტანტური) და მემბრანული (უჯრედის ზედაპირთან). უჯრედშიგა მონელება ახასიათებს ყველა ერთუჯრედიან ორგანიზმს და ზოგიერთ მრავალუჯრედიან ცხოველს. უჯრედგარეთა მონელება მიმდინარეობს უჯრედგარეთა არეში — ჩვეულებრივ სპეციფიურ ღრუებში. ასეთ ორგანიზმებს ფერმენტის გამომმუშავებელი ზოგი ორგანო სადინრებით ჩადის. ამას უწოდებენ დისტანტურ მონელებას. არის აგრეთვე დისტანტური ღრუს გარეთ მონელება. მემბრანული მონელება იგივე უჯრედგარეთა მონელებაა, რომელიც ხდება არა ღრუში, არამედ უჯრედთა მემბრანების სტრუქტურებზე, მაღალორგანიზებული ცხოველების შემთხვევაში — ნაწლავის უჯრედების მიკროხაოების მემბრანების ზედაპირზე და წარმოადგენს საყუათო ნივთიერებათა ჰიდროლიზის შუალედ და საბოლოო ეტაპს.
საჭმლის მომნელებელი სისტემის ყოველი ფერმენტი ანუ, როგორც მათ უწოდებენ, ენზიმი გამოიყოფა საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის კონკრეტულ ნაწილში და მუშაობს მხოლოდ განსაზღვრულ პირობებში: მჟავა, ტუტე ან ნეიტრალურ გარემოში. ყოველი ფერმენტი მოქმედებს მხოლოდ კონკრეტულ ნივთიერებაზე, რომელსაც ისე ერგება, როგორც გასაღები საკეტს. საჭმლის მომნელებელი ტრაქტი კომპლექსური ორგანოა, რომელსაც საჭმლის მონელება აკისრია.
ლიტერატურა
Уголев А. М., Пищеварение и его приспособительная эволюция, М., 1961;
Bockus Н. L., Gastroenterology, v. 1—3, Phil.- L., 1963-65;
Davenport Н. W., Physiology of the digestive tract, 2 ed., Chi., 1966;
Handbook of physiology, sec. 6: Alimentary canal, v. 1—5, Wash., 1967-68;
Jennings J. B., Feeding, digestion and assimilationin animals, 2 ed., L., 1972.
სქოლიო
საჭმლის მომნელებელი სისტემა
მეტაბოლიზმი
პავლე მორჩილი

პავლე მორჩილი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 7 დეკემბერი, ახალი სტილით - 20 დეკემბერი. ღირსი პავლე მორჩილის მოღვაწეობის წლები უცნობია. ჩვენამდე მოაღწია მხოლოდ მისმა მოკლე ცხოვრებამ, რომელშიც ნათქვამია, რომ პავლე მდიდარი მშობლების შვილი იყო. როდესაც სრულწლოვანებას მიაღწია, იგი განერიდა ამსოფელს და ბერულ ღვაწლს შეუდგა. ზედწოდება „მორჩილი“ მან საოცარი თავმდაბლობისა და საკუთარი ნების სრული მოკვეთისთვის დაიმსახურა. ერთხელ ღირსმა მამამ ადუღებულ ფისს შიშველი ხელით მოურია, მაგრამ არაფერი დაშავებია. ამის შემდეგ ძმათა ნაწილმა იგი ღმერთშემოსილ მოსაგრედ ჩათვალა, სხვები კი უნდობლობით შეხვდნენ ნეტარს. ბერების ლოცვით ღმერთმა მათ მოუვლინა ხილვა, რომლითაც მიანიშნა, რომ მათი ძმა ჭეშმარიტი მოსაგრე იყო. ღამით ყველანი სასუფეველში იქნენ ატაცებულნი და ესაუბრნენ ბერ პავლეს, რომელმაც ყოველ მათგანს სახსოვრად თითო ყვავილის ან ტოტის წაღების ნება დართო. დილით, როდესაც გამოიღვიძეს, სამოთხის ყვავილები და ტოტები ყველას ხელში ეჭირა. ამის შემდეგ ნეტარი პავლე ჯერ იერუსალიმში გაემგზავრა, შემდეგ კი - კვიპროსზე. იგი განმარტოებით იღვწოდა, ბოლოს კი პერიგორის მთაზე მშვიდობით შეჰვედრა სული უფალს. მიცვალების წინ წმინდანს ზეგარდამო ჩაესმა: „აღმოვედ, პავლე, მთასა ზედა და მიიღე დასასრული ცხოვრებისა“.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
სიკიიაზი (დუვანის რაიონი)

სიკიიაზი (დუვანის რაიონი)
საკიიაზი — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დუვანის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 773 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მესიაგუტოვოდან დაშორებულია 10 კილომეტრით.
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
დუვანის რაიონის სოფლები