PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ფედერალური რესპუბლიკა

ფედერალური რესპუბლიკა — სახელმწიფო ერთეულების ფედერაცია მმართველობის რესპუბლიკური ფორმით. ფედერაცია ცენტრალური მთავრობაა. შტატები ფედერაციაში ასევე ფედერალურ წყობას იცავს. ტერმინის „რესპუბლიკა“ გამოყენება ზუსტი არ არის, თუმცა, როგორც მინიმუმი, ეს ნიშნავს, რომ სახელმწიფოს ან ფედერაციას მონარქია არ აქვს.
მაგალითისთვის, გერმანიის გაერთიანებამდე 1990 წელს, ფრაზა „ფედერალური რესპუბლიკა“ ხშირად გამოიყენებოდა დასავლეთ გერმანიის აღსანიშნავად (მისი 1990-მდელ საზღვრებში), გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის საპირისპიროდ, რომელსაც ასევე აღმოსავლეთ გერმანიას უწოდებდნენ.
ფედერალური რესპუბლიკების სია
თანამედროვე
ისტორიული
შვიდი გაერთიანებული ნიდერლანდების რესპუბლიკა (1581–1795)
დიდი კოლუმბია (1819-1831), მოგვიანებით კოლუმბია (ფედერალური რესპუბლიკა 1886-მდე; უნიტარული რესპუბლიკა 1886-დან)
პარაგვაი (1813-1876)
ვაიმარის რესპუბლიკა (გერმანიის იმპერია 1919-1933)
ბირმის კავშირი (1948-1962)
კამერუნის ფედერალური რესპუბლიკა (République Fédérale du Cameroun) (1961-1972)
უგანდა (1962-1966)
ჩეხოსლოვაკია (1969-1992)
სსრკ (1922-1991)
იუგოსლავია (1945-2003)
იხილეთ აგრეთვე
მმართველობის ფორმები
რესპუბლიკა
რესპუბლიკანიზმი
სახელმწიფო მმართველობის ფორმები
gl:República federal
it:Repubblica federale
Euryentmema

Euryentmema — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
Obidim

Obidim is a village (село) in southwestern Bulgaria, located in the Bansko Municipality of the Blagoevgrad Province in Pirin mountain 15 kilometers southeast of Bansko and 52 km southeast of Blagoevgrad.
As of 2006 it has 141 inhabitants. The village was founded in the 14th century. During the Ottoman rule, the local population strongly preserved the Bulgarian patriotic spirit and as a result the village was burned down in 1903 and 1912 when it was finally liberated.
In the land of the village has a total of 13 churches, chapels, iconostasis and a monastery. Church of Saint Nicholas Chudotvorets was built in 1842 and consecrated in 1843.
Obidim Peak on Trinity Peninsula in Antarctica is named after the village.
References
External links
Obidim village internet page
Villages in Blagoevgrad Province
მეტრიკა

მეტრიკა
საკუთარი სახელი მეტრიკა შეიძლება აღნიშნავდეს:
მეტრიკა — პოეტიკის ნაწილი;
მეტრიკა — წესი, რომელიც განსაზღვრავს მანძილს;
მეტრიკა — მოძღვრება მეტრის შესახებ;
მეტრიკა — დოკუმენტი.
Yaremche

Yaremche is a city in Nadvirna Raion, Ivano-Frankivsk Oblast (province) of west Ukraine. The city is located at the altitude of around above mean sea level. Yaremche hosts the administration of Yaremche urban hromada, one of the hromadas of Ukraine. Population:
Yaremche hosts the headquarters of the nearby Carpathian National Nature Park.
History
A possible root of the word "Yaremche" comes from the Turkish. In Turkic languages "yarım" means "half" and "yarımca" means "little half".
It was founded in 1787 and received city status on December 30, 1977.
In the interwar period (1918–1939) it belonged to Poland and was the most popular tourist center in eastern part of the Carpathian Mountains (in the late 1920s more than 6 000 guests came there yearly). Yaremche was growing year by year in importance and number of tourists. According to some, it had the chance to achieve same importance as other key Polish mountain spas, Zakopane and Krynica. However, in September 1939 it became a part of Soviet Union as part of the Ukrainian SSR under the Ribbentrop-Molotov partition plan for the division of Poland between Germany and the Soviets. During the World War II it was occupied by the Nazis as part of the Distrikt Galizien and most of its Jewish population was slaughtered by Nazi SS units along with a Ukrainian volunteer militia, and Hungarian Border Patrol troops. It was liberated by the Soviet forces in 1944. On December 30, 1977, the city of Yaremcha became a municipality within Ivano-Frankivsk Oblast. Since 1991 it has been a part of independent Ukraine.
There are a number of interesting houses with long sloping roofs. There is a wooden Orthodox church and an impressive rail viaduct, located over the Prut valley at the height of . Next to this there is a swinging pedestrian toll bridge.
On December 14, 2006, the Parliament of Ukraine, officially renamed the city from Yaremcha to "Yaremche". The decision was based on the results of a city referendum, as well as the recommendations of City Council, and Ivano-Frankivsk Oblast Council.
Until 18 July 2020, Yaremche was incorporated as a city of oblast significance and was the center of Yaremche Municipality which also included the urban-type settlement of Vorokhta, a ski resort, and five other villages: Mykulychyn, Polianytsia, Tatariv, Voronenko, and Yablunytsia. The municipality was abolished in July 2020 as part of the administrative reform of Ukraine, which reduced the number of raions of Ivano-Frankivsk Oblast to six. The area of Yaremche Municipality was merged into Nadvirna Raion.
Gallery
Geography
Location
Local orientation
Regional orientation
References
External links
The Parliament renamed Yaremcha
Yaremche - photographs
Yaremche
Cities in Ivano-Frankivsk Oblast
Cities of regional significance in Ukraine
1787 establishments in the Polish–Lithuanian Commonwealth
Pokuttia
Populated places on the Prut
ომარ თურმანაული

ომარ თურმანაული
ომარ ბეწინას ძე თურმანაული (დ. 25 მაისი, 1959, სოფ. ხილიანა, დუშეთის მუნიციპალიტეტი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 23 მარტი, 2019, სტრასბურგი, საფრანგეთი) — ქართველი პოეტი, პროზაიკოსი, ფრანგულად და ფრანგულიდან მთარგმნელი.
ბიოგრაფია
ომარ თურმანაული დაიბადა 1959 წლის 25 მაისს, დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხილიანში. 1990 წელს დაამთავრა თბილისის უცხო ენათა ინსტიტუტი, ფრანგული ენის სპეციალობით. მისი პირველი პოეტური კრებული „დღე-ღამის დედა“ დაიბეჭდა 1984 წელს.
მონაწილეობდა აფხაზეთის ომში, იქიდან დაბრუნების შემდეგ გამოსცა ომის დღიურები „აფხაზეთი... ჯარისკაცის ჩანაწერები“ (1993).
1995 წლიდან ცხოვრობდა საფრანგეთში, სტრასბურგში. წერდა პროზას ფრანგულ ენაზე. 1998 წელს საფრანგეთში დაიბეჭდა მისი რომანი: „ქვრივი, მერცხალი და ნათელმხილველი“.
ქართულად თარგმნიდა ფრანგულ პოეზიას, ხოლო ფრანგულად კი ქართულ პროზას. ფრანგულ ენაზე დაიბეჭდა ბესიკ ხარანაულის რომანი „წიგნი ამბა ბესარიონისა“. თარგმნიდა ბესიკ ხარანაულის მომდევნო წიგნს „ეპიგრაფები მივიწყებული სიზმრებისათვის“.
გარდაიცვალა 2019 წლის 23 მარტს, სტრასბურგში.
წიგნები
„ქვრივი, მერცხალი და ნათელმხილველი“ (რომანი ფრანგულად), La veuve, l'hirondelle et le voyant, traduit du géorgien par Anna Bouatchidze et l'auteur, Lyon, La Fosse aux ours, 1998 - ISBN 978-2912042064
„რა“ (ლექსები), 1994
„აფხაზეთი... ჯარისკაცის ჩანაწერები“, 1993
„ცოდვები და გვირილები“ (ლექსები); რედ. დავით ახობაძე ; მხატვ. ჯ. ზენაიშვილი. - თბ. : მერანი, 1991
„დღე-ღამის დედა“ (ლექსები) ; რედ. მ. ხეთაგური ; მხატვ. ა. ვართაგავა. - თბ. : მერანი, 1986
თარგმანები
ბესიკ ხარანაულის რომანი „წიგნი ამბა ბესარიონისა“; Besik Kharanaouli Le livre d'Amba Besarion (Omar Tourmanaouli a traduit ce livre avec Marie Frering), Quidam éditeur, 2010 - ISBN 978-2915018448
რესურსები ინტერნეტში
ურაკპარაკზე
თურმანაული ომარ
ომარ თურმანაული - ქართველი პოეტი, პროზაიკოსი და მთარგმნელი
Omar Turmanauli
დაბადებული 25 მაისი
დაბადებული 1959
ქართველი მწერლები
ქართველი პოეტები
ქართველი მთარგმნელები
დუშეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
არხელია (კაუკა)

არხელია (კაუკა)
არხელია — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კაუკის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 24.538 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 655.6 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კაუკის დეპარტამენტი
რესურსები ინტერნეტში
statoids.com-ის მონაცემები
კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები
კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers

Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers
The Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers (CAPIF) is an Argentine organization member of the IFPI, which represents the music industry in the country. It is a nonprofit organization integrated by multinational and independent record labels.
Sales certification
CAPIF launched its Gold and Platinum certification program in 1980. Initially, albums required to sell 30,000 units to become Gold and 60,000 units to become Platinum. CAPIF, however, lowered its certification levels in the beginning of 2001 to reflect the declining sales in the recording industry. In 2016, CAPIF once again lowered its certification levels for albums, digital singles and DVD releases, and introduced certifications for music sets (CD+DVD) and certifications based on streaming for both albums and singles.
Current accreditation levels
Historical accreditation levels
Albums
Singles
DVD
Other releases
CAPIF Charts
The CAPIF Charts are the main Argentine music sales charts, issued monthly. The charts are a record of the highest selling singles and albums in various genres. All charts are compiled from data of both physical and digital sales from retailers in Argentina. CAPIF stopped publishing charts since 2018. A weekly top 10 albums chart is now published by Diario de Cultura, while the standard singles chart for the country is now the Argentina Hot 100, published by Billboard.
CAPIF Top 10 Albums (physical sales)
CAPIF Top 10 Singles (digital sales)
CAPIF Top 10 Albums (music stores sales)
CAPIF Year-End Top 10 Albums (physical sales)
CAPIF Year-End Top 10 Singles (digital sales)
CAPIF Year-End Top 10 Albums (music stores sales)
Number-ones
2021-2022 (albums)
2017 (albums and singles)
2018 (albums and singles)
See also
List of diamond-certified albums in Argentina
Sociedad Argentina de Autores y Compositores de Música
References
External links
Official website
Music organisations based in Argentina
Music industry associations
ბორის ჩირკოვი

ბორის ჩირკოვი (დ. 31 ივლისი, 1901 — გ. 1982, მოსკოვი) — რუსი მსახიობი, სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1950). 1926 წელს დაამთავრა ლენინგრადის სასცენო ხელოვნების ინსტიტუტი. მუშაობდა ლენინგრადის და მოსკოვის ტეატრებში. 1928 წლიდან იღებდნენ კინოში.
ლიტერატურა
დაბადებული 1901
გარდაცვლილი 1982
დაბადებული 31 ივლისი
სსრკ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ინდრჟიხ კაბატი

ინდრჟიხ კაბატი
ინდჟრიხ კაბატი (დ. 24 აპრილი, 1953, პრაღა – გ. 14 ივლისი, 2020, პრაღა) — ჩეხი ფსიქოლოგი, პროფესორი და პოლიტიკოსი. 1992-1994 წლებში კაბატი იყო ჩეხეთის კულტურის მინისტრი. ის იყო ქვეყნის პირველი კულტურის მინისტრი.
2020 წლის 14 ივლისს კაბატი 67 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
სქოლიო
ჩეხი პოლიტიკოსები
A1 (ლიტვა)

A1 (ლიტვა)
A1 — ავტომაგისტრალი ლიეტუვაში. ერთმანეთთან აკავშირებს ლიეტუვის დედაქალაქ ვილნიუსს, ქალაქ კაუნასსა და საპორტო-ქალაქ კლაიპედას. მარშრუტის საერთო სიგრძე 300 კილომეტრია.
სქოლიო
ტრანსპორტი ევროპაში
შმალკალდენის ომი

შმალკალდენის ომი — ომი საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორ კარლ V-სა (რომელიც გერმანიაში კათოლიციზმის აღდგენას ცდილობდა) და პროტესტანტულ შმალკალდენის კავშირს შორის. მიმდინარეობდა 1546-1548 წლებში. კარლ V-მ ომის დაწყების წინ, 1544 წელს დადო ზავი საფრანგეთთან, ხოლო 1545 წელს - ოსმალეთის იმპერიასთან. მის მხარეზე გადავიდა ჰერცოგი მორიც საქსონელიც. ამ ხელსაყრელი პირობების გამო 1546 წლის ივლისში კარლ V-მ ომი გამოუცხადა შმალკალდენის კავშირს. 1547 წლის 24 აპრილს მიულბერგთან პროტესტანტთა ჯარები დამარცხდნენ. იოჰან ფრიდრიხ საქსონელი ტყვედ ჩავარდა და უარი თქვა თავის კურფიურსტობაზე მორიც საქსონელის სასარგებლოდ. 1547 წლის 19 ივნისს დანებდა პროტესტანტთა მეორე ბელადიც - ფილიპ ჰესენელი. მაგრამ 1552 წელს შმალკალდენის ომი განახლდა და დამთავრდა პროტესტანტთა გამარჯვებითა და პასაუს (1552 წელი) და აუგსბურგის რელიგიური ზავებით (1555 წელი).
იხილეთ აგრეთვე
შმალკალდენის კავშირი
ლიტერატურა
რეფორმაცია
XVI საუკუნის ომები
გერმანიის ისტორია
კახეთის აჯანყება (1615)

კახეთის აჯანყება (1615)
კახეთის აჯანყება 1615 წელს – კახეთის მოსახლეობის ბრძოლა ყიზილბაშ დამპყრობთა წინააღმდეგ.
ირანის შაჰის აბას I-ის ლაშქრობათა შედეგად შევიწროებული კახეთის მოსახლეობა შესაფერის მომენტს უცდიდა აჯანყების დასაწყებად. იმერეთში ლტოლვილმა თეიმურაზ I-მა სპარსელთა წინააღმდეგ ერთობლივი ბრძოლის მიზნით კავშირი შეკრა დასავლეთ საქართველოს მეფე-მთავრებთან. აჯანყება დააჩქარა ოსმალური არმიის დაძვრამ სპარსეთის საზღვრებისაკენ.
აჯანყება 15 სექტემბერს, ალავერდობას დაიწყო, მას სათავეში ედგნენ ნოდარ ჯორჯაძე და დავით ჯანდიერი. შეიარაღებული ქართველები შევიდნენ ალავერდის ეკლესიის გალავანში, სადაც ყიზილბაში მეციხოვნეები იდგნენ და დათქმულ ნიშანზე ამოხოცეს ისინი. აჯანყებულებმა თეიმურაზ I მეფედ მიიწვეს. იგი კახეთში ჩავიდა და სათავეში ჩაუდგა აჯანყებას. კახეთის აჯანყებას მხარი აუბა შირვანმაც. აბას I-მა აჯანყების ჩასაქრობად 15-ათასიანი არმია გაგზავნა ალიყული-ხანის სარდლობით.
ყიზილბაშების სარდლობასთან მყოფი ქართველები მტერს თეიმურაზ I-ის ლაშქრის მოძრაობის გზას უმალავდნენ, ხოლო სპარსელთა ჯარის გეგმებს აჯანყებულებს ატყობინებდნენ. ამით ისარგებლა თეიმურაზ I-მა და 5-6 ათასი კაცით დამარცხა მტრის ლაშქარი, რომლის ერთი ნაწილი უბრძოლველად გაიქცა, ბევრი მდ. მტკვარსა და არაგვში დაიხრჩო.
ლიტერატურა
საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 4, თბ., 1973;
ნარსია გ., ქსე, ტ. 5, გვ. 447, თბ., 1980
საქართველოს აჯანყებები
კახეთის სამეფო
მალაგის პროვინცია

მალაგის პროვინცია
მალაგა — პროვინცია ესპანეთის სამხრეთ სანაპიროზე, ანდალუსიის ავტონომიურ გაერთიანებაში. იგი შემოსაზღვრულია ესპანეთის შემდეგი პროვინციებით: კადისი, სევილია, კორდოა და გრანადა. სამხრეთით ესაზღვრება ხმელთაშუა ზღვა.
პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 1.587.840 კაცს (2009 წლის მონაცემებით), რომლის ორი მეხუთედი ცხოვრობს მის დედაქალაქ მალაგაში.
ესპანეთის პროვინციები
ძევერა

ძევერა — სოფელი საქართველოში, გორის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: სათემო, ქიწნისი, შერთული). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე ლიახვის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 720 მეტრი, გორიდან 14 კილომეტრი. სოფელშია ალექსანდრე ჯავახიშვილის მემორიალური მუზეუმი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 1141 ადამიანი.
იხილეთ აგრეთვე
ძევერის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია
ლიტერატურა
სქოლიო
გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Liptako

Liptako is an historic region of West Africa. It today falls in eastern Burkina Faso, southwestern Niger and a small portion of southeast central Mali. A hilly region beginning on the right back of the Niger river, Liptako is usually associated with the Liptako Emirate, an early 19th-century Fulani Islamic state, founded by Brahima Saidu. A modern remnant of the emirate continues to exist as a non-sovereign monarchy. The current emir, Ousmane Amirou Dicko, lives in Dori.
With the semi nomadic Fula, the main historic population of Liptako are the Gourmantche, a minority population in each of the three nations, as well as the Mossi and Songhai. The other common name for the region, Liptako-Gourma, is a reference to the Gourmantche people.
Modern Liptako, most of which falls in 10 to 19 provinces of Burkina Faso, along with Niger's Tera Department and Say Department, and small parts of Mali, is a hilly and in parts sparsely populated area. As elsewhere, the Fula population, known as the "Liptaako" or Liptako Fula, are historically supported by semi-nomadic cattle raising and trade. Say, a nearby Niger River trade center, regionally dominant in the 19th century, relied in part on Fula trade routes through Liptako. In the late 20th century, gold and other minerals were discovered here, leading to the 1970 creation of the Liptako-Gourma Authority: a regional zone focused on the promotion of the area's mineral, energy, hydraulic, and agricultural resources. The zone covered by the authority covers an area of 370,000 km², broader than the historic Liptako, including 19 provinces of Burkina Faso, 4 administrative regions of Mali, and two Regions and an urban community of Niger. Major towns in Liptako include Diagourou, Téra in Niger, and Dori, Koala and Aribinda in Burkina Faso.
See also
Liptako-Gourma Authority
List of rulers of Liptako
Tera Department, Niger
Samira Hill Gold Mine: large Nigerien Gold Mine along the Burkina Faso border
References
Geography of Niger
Geography of Mali
Geography of Burkina Faso
Regions of Africa
Emirates of the Sokoto Caliphate
ტავრიის ქერსონესი

ტავრიის ქერსონესი — ძველი ბერძნების მიერ დაარსებული პოლისი ჰერაკლეს ნახევარკუნძულზე, ყირიმის სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროზე. ამჟამად ქერსონესის ტერიტორიაზე მდებარეობს სევასტოპოლის გაგარინის რაიონი. ორი ათასწლეულის განმავლობაში ქერსონესი წარმოადგენდა ჩრდილო შავიზღვისპირეთის მნიშვნელოვან პოლიტიკურ, ეკონომიკურ და კულტურულ ცენტრს.
2013 წლის 23 ივნისს პოლისი შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
სქოლიო
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები უკრაინაში
Tarragona, Davao Oriental

Tarragona, Davao Oriental
Tarragona, officially the Municipality of Tarragona, is a 3rd class municipality in the province of Davao Oriental, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 26,996 people.
Geography
Barangays
Tarragona is politically subdivided into 10 barangays. Each barangay consists of puroks while some have sitios.
Cabagayan
Central (Poblacion)
Dadong
Jovellar
Limot
Lucatan
Maganda
Ompao
Tomoaong
Tubaon
Climate
Tarragona has a tropical rainforest climate (Af) with heavy rainfall year-round.
Demographics
Economy
References
External links
Tarragona Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index
[ Philippine Standard Geographic Code]
Philippine Census Information
Local Governance Performance Management System
Municipalities of Davao Oriental
პოოლის დეპარტამენტი

პოოლის დეპარტამენტი — კონგოს რესპუბლიკის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. დასავლეთით ესაზღვრება ბუენზის დეპარტამენტს, ჩრდილო-დასავლეთით ლეკუმუს დეპარტამენტს, ჩრდილოეთით პლატოს დეპარტამენტს, სამხრეთ-აღმოსავლეთით ქვეყნის დედაქალაქ ბრაზავილს, აღმოსავლეთით და სამხრეთით კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას. ფართობი — 33 955 კმ². 2010 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 436 786 ადამიანს. სიმჭიდროვე — 12,86 ად./კმ². ბუნებრივი ნამატი — 2,94 %. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კინკალა.
მოსახლეობა
მოსახლეობის რაოდენობის ცვლილებათა დინამიკა:
ადმინისტრაციული დაყოფა
პოოლის დეპარტამენტი დაყოფილია 13 ოლქად:
ბოკო (13 643 ადამიანი).
ვინდზა (5912 ადამიანი).
გომა ტსე-ტსე (15 615 ადამიანი).
იგნიე (29 290 ადამიანი).
კიმბა (4516 ადამიანი).
კინდამბა (17 295 ადამიანი).
კინკალა (34 608 ადამიანი).
ლუინგუი (10 553 ადამიანი).
ლუმო (4715 ადამიანი).
მაიამა (7036 ადამიანი).
მბანზა-ნდუნგა (9737 ადამიანი).
მინდული (53 584 ადამიანი).
ნგაბე (30 091 ადამიანი).
სქოლიო
კონგოს რესპუბლიკის დეპარტამენტები
ჯოჯოხეთის კარიბჭე

ჯოჯოხეთის კარიბჭე — ბუნებრივი აირის საბადო თურქმენეთში, აჰალის პროვინციის სოფელ დერვაზაში. წარმოადგენს ბუნებრივი აირის წყაროს, რომელიც შეუწყვეტლად იწვის, მას შემდეგ რაც პირველად აანთეს საბჭოთა ნავთობქიმიკოსებმა 1971 წელს. დამწვარი გოგირდის მომწამლავი სუნი ვრცელდება ახლო მდებარე არეში.
გეოგრაფია
მდებარეობს სოფელ დერვაზაში, რომელიც თავის მხრივ, მდებარეობს ყარაყუმის უდაბნოს შუაგულში აშხაბადიდან 260 კმ ზე ჩრდილოეთით. აირის საბადო ერთ-ერთი ყველაზე დიდია მსოფლიოში. სახელი „ჯოჯოხეთის კარიბჭე“ უწოდეს ადგილობრივებმა, რაც დაკავშირებულია ცეცხლთან მდუღარე ტალახთან და ცეცხლის ალთან. ამ კარიბჭის კრატერის დიამეტრი 70 მეტრია.
ისტორია
ეს საბადო 1973 წელს აღმოაჩინეს საბჭოთა მეცნიერებმა, ფიქრობდნენ რა რომ აქ უნდა ყოფილიყო ნავთობის საბადო. საბადოს პოვნის შემდეგ დაიწყეს აირის შენახვა, მაგრამ მიწა მთელი სათხრელი მოწყობილობისა და ბანაკის ქვეშ ჩაინგრა დიდ კრატერში და გაუჩინარდა. ამ ინციდენტის დროს არავინ დაშავებულა. თუმცა დიდი რაოდენობით მეთანის აირი გამოთავისუფლდა და შექმნა გარემოს დაბინძურების პრობლემა, რომელიც პოტენციური საფრთხე იყო ახლომახლო მცხოვრები ხალხისთვის.
ეშინოდათ რა, რომ კიდევ უფრო მეტი სხვა მომწამლავი აირები გამოთავისუფლდებოდა მეცნიერებმა გადაწყვიტეს რომ დაეწვათ ის. მათ იფიქრეს, რომ უფრო უსაფრთხო იქნებოდა მეთანის დაწვა, ვიდრე მისი გამოლევა მიწიდან ძვირადღირებული მეთოდებით. იმ დროისათვის მოლოდინი შემდეგნაირი იყო: აირი დაიწვებოდა რამდენიმე დღის განმავლობაში, მაგრამ იგი დღესაც იწვის.
შესაძლო სარგებლობა
2010 წლის აპრილში თურქმენეთის პრეზიდენტი გურბანგულუ ბერდიმუჰამედოვი ეწვია საბადოს და გასცა განკარგულება, რომ ეს ხვრელი უნდა დახურულიყო ან უნდა მიეღოთ სათანადო ზომები, რათა შეზღუდულიყო მისი ზემოქმედება სხვა ბუნებრივი აირის საბადოებზე იმ არეში. თურქმენეთი გეგმავს რომ გაზარდონ ბუნებრივი აირის პროდუქციის ექსპორტი ჩინეთში, ინდოეთში, ირანში, რუსეთში და ჩრდილოეთ ევროპაში. თუ ნაკადმა არ დაიკლო, შემდეგ ოც წელში 75 მილიონი კუბური მეტრი ბუნებრივი აირი გამოიყოფა.
სქოლიო
აჰალის პროვინცია
ბუნებრივი აირი
ხალვაში

ხალვაში
საკუთარი სახელი ხალვაში შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ზაზა ხალვაში — ქართველი კინორეჟისორი
რამაზ ხალვაში — ქართველი მეცნიერი, ლიტერატურათმცოდნე
როსტომ ხალვაში — ქართველი პოლიტიკოსი
სოფო ხალვაში — ქართველი მომღერალი
ფატი ხალვაში — ქართველი ინჟინერი და პოლიტიკოსი
ფრიდონ ხალვაში — ქართველი პოეტი
ქართული გვარები
ლაშქარასებრნი

ლაშქარასებრნი — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ჩვეულებრივ ჯაგრისებრი ბეწვით შემოსილი ბალახები, იშვიათად ბუჩქები, ლიანები და ხეებია.
მოიცავს 100-მდე გვარის 2000-ზე მეტ სახეობას, რომელიც ფართოდაა გავრცელებული ყველა კონტინენტზე. განსაკუთრებით ბევრია ხმელთაშუაზღვისპირეთსა და კალიფორნიაში.
საქართველოში — 30-მდე გვარის 100-მდე სახეობაა. იზრდება ყველა მცენარეულ სარტყელში, ტყეებში, ბუჩქნარებში, მდელოებზე, ჭაობებში, აგრეთვე მშრალ, ქვიან, ღორღიან ან კირქვიან ფერდობებზე, კლდეებზე, უდაბნოებსა და სტეპებში.
ზოგი სახეობა დეკორატიული და თაფლოვანია, ზოგს მხალად და ბოსტნეულად იყენებენ, ზოგიც მედიცინასა (სამკურნალო ლაშქარა) და სამღებრო საქმეში იხმარება. ბევრი სახეობა სარეველაა. საქართველოში ფართოდაა გავრცელებული კესანეს, ძირწითელას, ლაშქარასა და სხვა გვარის მცენარეები. ამ ოჯახის ბევრი ტროპიკული ხე და ბუჩქი ძვირფას მერქანს და საჭმელ ნაყოფს იძლევა.
ლიტერატურა
უძრაობის მასა

უძრაობის მასა, ან ინვარიანტული მასა ან უბრალოდ მასა არის სკალარული ფიზიკური სიდიდე რომელიც ფარდობითობის თეორიაში ახასიათებს სხეულის ინერტულობას. როდესაც სისტემა არ გადაადგილდება როგორც მთლიანი, მისი ენვარიანტული მასა ტოლია სისტემის ენერგიის ფარდობისა c2-ზე (აქ c სინათლის სიჩქარეა ვაკუუმში), რაც მასისა და ენერგიის ექვივალენტობის პრინციპის გამოხატულებაა. თუ სისტემა ერთი ნაწილაკისგან შედგება, მაშინ ინვარიანტულ მასას უძრაობის მასას უწოდებენ.
.
ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკაში
ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკაში ნაწილაკის ინვარიანტული მასა არის მისი ენერგიისა (E) და იმპულსის (p) გარკვეული ფუნქცია, რომელიც ტოლია ნაწილაკის მასისა მისი უძრაობის სისტემაში:
ვინაიდან ინვარიანტული მასა არის იმ სიდიდეების ფუნქცია, რომლებიც ინახებიან ნაწილაკების გაფანტვის დროს, ჩაკეტილი სისტემისთვის იგი ასევე შენახვადი სიდიდეა. ნაწილაკების სისტემის ინვარიანტული მასა გამოისახება ფორმულით:
სადაც
არის სისტემის ინვარიანტული მასა.
არის ნაწილაკების სრული ენერგია.
არის ნაწილაკების სრული იმპულსი.
უძრაობის ენერგია
ელემენტარული ნაწილაკის უძრაობის ენერგია განიმარტება როგორც:
,
სადაც არის სინათლის სიჩქარე ვაკუუმში. ხშირ შემთხვევაში საინტერესოა მხოლოდ ენერგიის სხვაობა. ასეთ დროს უძრაობის ენრგია ენერგიის ათვლის ნულოვან დონეს განსაზღვრავს.
უძრაობის ენერგიის შემოღება განპირობებულია ფარდობითობის ზოგადი თეორიით, რომლის მიხედვით სხეულის მასა იცვლება მისი ენერგიის ცვლილების პროპორციულად, როგორც:
,
ამ თანაფარდობას მივყავართ აინშტაინის ცნობილ დასკვნამდე, რომ მასა და ენერგია ექვივალენტური სიდიდეებია.
იხილეთ აგრეთვე
ფარდობითობის თეორია
სქოლიო
ფიზიკური სიდიდეები
ფარდობითობის თეორია
2074

2074
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
ხანტები

ხანტები (საკუთარი სახელწოდება Ханти, ხანტი — „ადამიანი“) — უნგრული ჯგუფის ხალხი. ცხოვრობენ რუსეთში მდინარეების ობის, ირტიშისა და მათი შენაკადების ნაპირებზე. ხანტები ცხოვრობენ ტიუმენის ოლქის იამალ-ნენთა (ხანტების 30,5 %) და ხანტი-მანსის (59,7 %) ავტონომიურ ოკრუგებში, აგრეთვე ტომსკის ოლქში (3 %) და კომის რესპუბლიკაში (0,3 %). რაოდენობა 28 678 (2002, აღწერა). ლაპარაკობენ ხანტი ენაზე. გამოიყოფა ხანტების სამი ჯგუფი: ჩრდილოეთის, სამხრეთისა და აღმოსავლეთისა. ხანტების ეთნოგენეზი დაიწყო ძვ.წ. I ათასწლეულის დასასრულს აბორიგნი მოსახლეობისა და მოსული უნგრული ტომების აღრევის საფუძველზე. ტრადიციულად მისდევენ მეთევზეობას, ნადირობას და მეირმეობას. რელიგია — შამანიზმი და მართლმადიდებლობა. ცხოვრობენ ე.წ. ჩუმებში.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Ханты
Словарь народа Ханты
Хантыйские музыкальные инструменты
Виртуальное стойбище хантов и манси
Мифология хантов
ხანტი-მანსის ავტონომიური ოკრუგი
რუსეთის ხალხები
მსოფლიოს ხალხები
ბარაკალდო

ბარაკალდო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის გრან-ბილბაოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 29,39 კმ². მოსახლეობა — 101 486 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ბისკაიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ბარაკალდოს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ბისკაიის მუნიციპალიტეტები
ბისკაიის ქალაქები