PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ანდრე ლენოტრი

ანდრე ლენოტრი (დ. 12 მარტი, 1613, პარიზი — გ. 15 სექტემბერი, 1700, იქვე) — ფრანგი არქიტექტორი, პარკების მშენებელი, ტიუილრის მთავარი მებაღის შვილი.
ბიოგრაფია
1653 წლიდან ხელმძღვანელობდა ვილე-ვიკონტის მშენებლობას. 1657 წლიდან იყო ლუი XIV-ის შენობათა გენერალური კონტროლიორი. 1660 წლიდან ხელმძღვანელობდა სენ-ჟერმენის, ფონტენბლოს, შანტიის, სენ ტუსა და ტიუილრის სამეფო პარკების მშენებლობას. 1662 წელს შეადგნა ლონდონის სენტ-ჯეიმზ პარკისა და გრინვიჩის პარკის პროექტები. ავტორია ვერსალის პარკებისა. მიერ მიერ შექმნილი რეგულარული პარკების სისტემა გაბატონებული იყო ევროპაში XVIII საუკუნის შუა წლებამდე.
ლიტერატურა
დაბადებული 12 მარტი
დაბადებული 1613
ფრანგი არქიტექტორები
გარდაცვლილი 1700
გარდაცვლილი 15 სექტემბერი
XVII საუკუნის ევროპელები
აკვავივა-პლატანი

აკვავივა-პლატანი — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება კალტანისეტას პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 1231 ადამიანი. ფართობი 14 კმ². სატელეფონო კოდი — 0934, საფოსტო ინდექსი — 93010.
დემოგრაფია
რესურსები ინტერნეტში
სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
კალტანისეტას პროვინციის კომუნები
Aşağı Yayci

Aşağı Yayci
Aşağı Yaycı (also, Aşağı Yəyci, Ashagy Yaydzhi, and Ashaghy Yaydzhy) is a village and municipality in the Sharur District of Nakhchivan Autonomous Republic, Azerbaijan. It is located 16 km in the north-east from the district center, on the left bank of the Arpachay River, on the slope of the Daralayaz range. Its population is busy with farming and animal husbandry. There are secondary school, library, cultural house and hospital in the village. It has a population of 1,462. The settlement of Qız qalası (Maiden's Tower) of the Bronze and early Iron Ages is located in the south-west of the village, on the slope of the mountain range.
Etymology
It was registered in Yəyci version, too. The name of the village of Aşağı Yaycı (Lower Yaydzhy) is related with the ancient Turkic tribe of yayci which is origin of Turkic Oghuz tribes. Yet from ancient times, this tribe lived mainly, in the territory of Nakhchivan and present Armenia.
References
Populated places in Sharur District
ივრეა

ივრეა — ქალაქი და კომუნა ტურინის პროვინციაში, პიემონტის რეგიონი, იტალია. მდებარეოობს ვალე-დ’აოსტასაკენ მიმავალ გზაზე. ივრეა მდებარეობს ადგილზე, სადაც ისტორიამდელ პერიდში მდებარეობდა დიდი ტბა, ახლა იქ ბევრი მცირე ტბაა: სირიო, სან-მოკელე და სხვა.
XX საუკუნის განმავლობაში ქალაქი ცნობილი იყო როგორც კომპანია Olivetti-ის ცენტრალური ოფისის განთავსების ადგილი, მაგრამ უფრო მეტად ცნობილი გახდა საბეჭდი მანქანების, კალკულატორებისა და მოგვიანებით კომპიუტერების წარმოებით.
2018 წლის 1 ივლისს ქალაქი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრების ძეგლების სიაში შეიყვანეს.
ისტორია
ქალაქი დაარსდა როგორც რომის იმპერიის პოსტი ძვ. წ. 100 წელს. იცავდა სავაჭრო გზას, რომელიც იტალიიდან გადადიოდა ალპებში.
რომის იმპერიის დაცემის შემდეგ ივრეა შევიდა ლანგობარდების სამეფოს შემადგენლობაში (VI-VII საუკუნეები). IX საუკუნეში ივრეა გახდა ამავე სახელწოდების ფრანკების მარკის დედაქალაქი. ივრეის დინასტიიდან იღებს სათავეს კასტილიისა და ლეონის სამეფო დინასტიები, ასევე ამ დინასტიას მიეკუთვნებოდნენ იტალიის მეფეები: ბერენგარ II (950-961 წწ.) და არდუინი (1002-1014 წწ.).
მას შემდეგ, რაც არდუინის წინააღმდეგობა დაძლია საღვთო რომის იმპერატორმა ჰაინრიხ II-მ, ივრეა გახდა საეპისკოპოსო სამფლობელო. XII საუკუნეში კი თავისუფალი კომუნაა. 1238 წელს იმპერატორმა ფრიდრიხ II-მ თავის კონტროლს დაუქვემდებარა.
მოვიანებით ივრეა გახდა დავის საგანი ეპისკოპოსს, მონფერატის სამარკგრაფოსა და სავოიის დინასტიას შორის. 1356 წელს ივრეას ფლობს სავოიის გრაფი ამადეუს VI. ივრეას სავოიის დინასტია ფლობს 1800 წლამდე გარდა იტალიური ომების პერიოდში ფრანგების ოკუპაციის პერიოდისა. 1800 წლის 26 მაისს ნაპოლეონი შევიდა ქალაქში. ნაპოლეონის დამხობის შემდეგ, 1814 წელს ქალაქი დაუბრუნდა სავოიელებს.
ღირსშესანიშნაობები
ივრეის ციხესიმაგრე - აგებულია აგურისაგან 1357 წელს ამადეუს VI-ის მიერ. ერთ-ერთ კოშკს, რომლშიც სამხედრო ნივთიერებები ინახებოდა, 1676 წელს დაეცა მეხი და აფეთქდა. იგი ამის შემდეგ არც აღუდგენიათ.
ეკლესია, რომელიც სავარაუდოდ აგებულია IV საუკუნეში, როგორც წარმართული სალოცავი. მისი რეკონსტრუქცია რომანულ სტილში მოხდა 1000 წელს ეპისკოპოს ვარმონდის მიერ. ახალი შენობა ბაროკოს სტილში ააგეს 1785 წელს. ამჟამინდელი ფასადი, რომელიც გადაწყვეტილია კლასიციზმის სტილში, შეასრულეს XIX საუკუნეში.
ბიბლიოთეკა, რომელიც ეკლესიის ახლოს მდებარეობს. მასში ინახება VII-XV საუკუნეების უმნიშვნელოვანესი კოდექსების კოლექცია.
მცირე გოთიკური ეკლესია სან-ბერნარდინო. აგებულია ფრანცისკანელი ბერების მიერ 1455 წელს.
პიერალესანდრო გარდის მუზეუმი, რომელშიც ინახება მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური მონაპოვრები და იაპონური კულტურის კრებული. მდებარეობს ოტინეტის მოედანზე.
თანამედროვე არქიტექტურის მუზეუმი ღია ცის ქვეშ, რომელიც გაიხსნა 2011 წელს.
ახ. წ. I საუკუნის რომაული თეატრის ნანგრევები, რომელიც იტევდა 10 000 მაყურებელს.
ძველი ხიდი აგებულია ახ. წ. 100 წელს. თავიდან ააგეს ხისგან, ხოლო ქვის ხიდი ააგეს 1716 წელს.
რატუშა, რომელიც ააგეს 1758 წელს.
XI საუკუნის წმინდა სტეფანეს კოშკი.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური ვებგვერდი
ფესტივალის საიტი
ქალაქის თანამედროვე არქიტექტურის ოფიციალური ვებგვერდი
სქოლიო
იტალიის ქალაქები
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
ციკლოპროპანი

ციკლოპროპანი ტრიმეთილენი — აციკლური რიგის ნახშირწყალბადი. ზოგადი ფორმულაა C3H6.
ფიზიკური და ქიმიური თვისებები
ციკლოპროპანი არის უფერული აირი. სიმკვრივე 720 კგ/მ³. წყალში უხსნადია, ხსნადია ორგანულ გამხსნელებში. არის ადვილად აალებადი.
ციკლოპროპანი და ციკლობუტანი შედის მიერთების რეაქციაში, რადგან რეაქციის პროცესში ციკლი იხსნება.
მიღება
იღებენ თუთიისა და 1,3 - დიჰალოგენპროპანის ურთიერთქმედებით.
ციკლოპროპანს იყენებენ სანარკოზე საშუალებად.
რესურსები ინტერნეტში
ციკლოპროპანი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა
ლიტერატურა
ალკანები
ციკლოალკანები
ნახშირწყალბადები
ორგანული ქიმია
ჩრდილოეთის ომი (1655-1660)

ჩრდილოეთის ომი (1655-1660)
ჩრდილოეთის ომი — შვედეთისა და მისი მოკავშირეების ომი რეჩ პოსპოლიტასა და მის მოკავშირეებთან. მიმდინარეობდა 1654-1667 წლების რუსეთ-პოლონეთის ომის დროს. შვედეთის ჯარებმა დაიკავეს თითქმის მთელი პოლონეთი, აგრეთვე ლიტვის ნაწილი. რუსეთთან დადებულმა დროებითმა ზავმა და რუსეთ-შვედეთის 1656-1658 წლების ომის დაწყებამ ხელი შეუწყო აჯანყებულ გლეხთა მიერ შვედ დამპყრობთა განდევნას. მაგრამ 1656 წლის ზაფხულში შვედებმა ბრანდებურგთან ერთად კვლავ დაიკავეს ვარშავა. 1657 წელს დანია შვედეთის წინააღმდეგ ომში ჩაება და რეჩ პოსპოლიტა განთავისუფლდა შვედების ოკუპაციისაგან. შვედეთმა ვერ შეძლო დანიის საბოლოო დამარცხება, რადგან დანიას მხარი დაუჭირეს რეჩ პოსპოლიტამ და მისმა მოკავშირეებმა – ავსტრიამ, ბრანდებურგმა და ნიდერლანდებმა. 1660 წელს რეჩ პოსპოლიტამ დადო ზავი შვედეთთან სტატუს-კვოს პირობით, რომ დაეკავებინა რუსეთთან ხელახლა შეერთებული უკრაინა და ბელორუსიის დიდი ნაწილი, რომელიც რუსეთის ჯარებს ეკავა. 1659 წელს რეჩ პოსპოლიტამ განაახლა ომი რუსეთთან და რუსეთი იძულებული გახდა ხელი მოეწერა შვედეთთან არახელსაყრელ კარდისის ზავზე (1661 წელი).
ლიტერატურა
შვედეთის ისტორია
პოლონეთის ისტორია
XVII საუკუნის ომები
ერქომაიშვილი

ერქომაიშვილი
საკუთარი სახელი ერქომაიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ალექსანდრე ერქომაიშვილი — ბოლშევიკი პარტიული და სახელმწიფო მოხელე
ანანია ერქომაიშვილი — მომღერალი
ანზორ ერქომაიშვილი — მომღერალი, საგუნდო დირიჟორი, ხალხური სიმღერების შემკრები
არტემ ერქომაიშვილი — თვითნასწავლი კომპოზიტორი, მგალობელი, ლოტბარი
გიგო ერქომაიშვილი — მომღერალი
ვახტანგ ერქომაიშვილი — ფილოსოფოსი
ვლადიმერ ერქომაიშვილი — მომღერალი
ნუგზარ ერქომაიშვილი — კინოოპერატორი
სერგო ერქომაიშვილი — ზოოტექნიკოსი
იხილეთ აგრეთვე
ერქომაიშვილები — ხალხურ მომღერალ-მგალობელთა ტრადიციული ოჯახი
ქართული გვარები
მზის დაბნელება (857 წლის 27 მაისი)

მზის დაბნელება (857 წლის 27 მაისი)
მზის დაბნელება 857 წლის 27 მაისს — მზის ნაწილობრივი დაბნელება (857 წლის ძ. სტ. 27 მაისს), რომელმაც საქართველოს ტერიტორია დაფარა.
საისტორიო წყაროები
მზის დაბნელება დაფიქსირებულია წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიის ქრონიკაში:
მოსაზრებები
თედო ჟორდანიას მიხედვით საქმე გვაქვს არა 856 (248+532+76=856) წლის მოვლენასთან, არამედ წინა მოქცევის მოვლენასთან 324 (248+76=324) წელთან. მისი მოსაზრებით წყაროში მოხსენიებული თარიღი უკავშირდება 324 წლის მზის დაბნელებას (მზის დაბნელება (325 წლის 26 ივლისი)), რომლის დროსაც მირიან მეფეს მზე დაუბნელდა.
„ჩვენის გამოანგარიშებით (რომელიც არა ვგონებ გაცუდდეს) ეს მოვლენა და მირიანის სასწაულებრივი მოქცევა მოხდა 323 წელს, რომელსაც უჩვენებს ეს ქრონიკაცა, მაგრამ ერთის წლით უკან. ერთ-წლოვანი შეცდომა კი, როგორც ამ წიგნის შესავალში მოვიხსენებთ, ცხრილოვანს ქრონიკებში ადვილი მოსალოდნელია“.
რესურსები ინტერნეტში
Partial Solar Eclipse of 857 May 27
სქოლიო
მზის დაბნელებები საქართველოში
Qızılqazma, Shabran

Qızılqazma, Shabran
Qızılqazma (also, Kyzylkazma) is a village in the Shabran Rayon of Azerbaijan. The village forms part of the municipality of Çuxurazəmi.
References
Populated places in Shabran District
Windhaag bei Perg

Windhaag bei Perg is a municipality in the district of Perg in the Austrian state of Upper Austria.
Geography
Windhaag lies about 6 km north of Perg.
Population
References
Cities and towns in Perg District
სვერის ციხე (სამაჩაბლო)

სვერის ციხე (სამაჩაბლო)
სვერის ციხე – გვიანი შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე შიდა ქართლში, მდებარეობს ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფელ სვერში, მდებარეობს მდინარე ლიახვის მარცხენა ნაპირას, მთაზე. ვახუშტი ბაგრატიონი მის შესახებ წერს:
ციხესიმაგრე ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით სქელ დუღაბზე. ციხე გეგმით წაგრძელებულ სწორკუთხედს წარმოადგენს. ჩრდილო-დასავლეთ და სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეებში კვადრატული კოშკებია, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში მცირე ზომის ცილინდრული კოშკია. დასავლეთის კედლის ჩრდილოეთი ნაწილი ჩამონგრეულია. ციხესთან მისასვლელი სამხრეთიდანაა.
ლიტერატურა
შიდა ქართლი, პატარა და დიდი ლიახვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა (ცხინვალის რაიონი), თბ. 2002 წ. გვ. 166-167
ქურთის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
Tamalameque

Tamalameque is a town and municipality in the Colombian Department of Cesar. It was originally the site of a Chimila settlement, Thamara. Tamalameque is located on the right bank of the Magdalena River and borders Chimichagua and Pailitas in the north, Pelaya in the east, La Gloria in the south and in the west the departments of Bolívar (El Peñón) and Magdalena (El Banco).
History
Tamalameque was first visited by the Bavarian conquistador Ambrosius Ehinger in 1531. The first conquest expedition into the interior of Colombia, led by Gonzalo Jiménez de Quesada passed through Tamalameque in 1536. The local Chimila resisted heavily against the conquistadors.
Modern Tamalameque was founded on 29 September 1544 by Lorenzo Martín.
Economy
Tamalameque, situated in an area dotted with wetlands and swamps at the Magdalena River, has an economy based on fishing, agriculture and livestock farming. Main agricultural products cultivated are rice and sorghum, and farther from the river bananas and yuca.
References
External links
Gobernacion del Cesar, Tamalameque
Tamalameque: Historia y Leyenda
Municipalities of Cesar Department
Populated places established in 1544
1544 establishments in the Spanish Empire
ალკალა-დე-ენარესი

ალკალა-დე-ენარესი — ქალაქი ესპანეთში, მადრიდის ავტონომიური გაერთიანებაში, მდინარე ენარესის ნაპირზე. მოსახლეობა — 204 ათასი კაცი (2006)
ანტიკურ დროში ცნობილი იყო როგორც კომპლუტუმი, ქალაქი განადგურდა 1000 წელს მავრების მიერ, რომლებმაც იგი 1038 წელს ისევ ააშენეს და მისცეს მას სახელი ალ-კალა-ან-ნარ. 1008 წელს კასტილიის მეფე ალფონსო VI-მ ალკალა დაიბრუნა და გადასცა მმართველობა ტოლედოს ეპისკოპოსს. ქალაქის ყველაზე ცნობილი ადამიანები არიან მწერალი მიგელ დე სერვანტესი, იმპერატორი ფერდინანდ I და კატალინა არაგონელი.
ქალაქის ცენტრი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. ქალაქის ძირითადი ღირსშესანიშნაობა არის საბორული ეკლესია, რომელიც 1136 წელსაა აგებული და გოტიკურ სტილში აშენებული (იგი ძალიან დაზარალდა XX საუკუნის სამოქალაქო ომის დროს) და საარქიეპისკოპო რეზიდენცია, რომელშიც დღეს ინკვიზიციის არქივებია დაცული.
სან-ილდეფონსოს კოლეგიუმის ეკლესიაში თავდაპირველად იდგა (შემდეგ მადრიდში გადაიტანეს) „დიდი კარდინალი“ ფრანსისკო ხიმენეს დე სისნეროსის საფლავი, რომელმაც აქ დააარსა 1499-1509 წლებში საქვეყნოდ ცნობილი უნივერსიტეტი, რომელიც დაიხურა 1838 წელს და ბიბლიოთეკასთან ერთად მადრიდში გადაიტანეს.
რესურსები ინტერნეტში
Universidad de Alcalá
Google Maps: The Plaza de Cervantes in Alcalá de Henares
Photos of Alcalá de Henares
Alcalá de Henares and its Famous University
ესპანეთის ქალაქები
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ესპანეთში
გიორგი ბატონიშვილი (ალექსანდრე II-ის ძე)

გიორგი ბატონიშვილი (ალექსანდრე II-ის ძე)
გიორგი ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) (დ. დაახლოებით 1570 — გ. 12 მარტი, 1605) — კახეთის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე, ალექსანდრე II-ის ვაჟი. 1601, როდესაც მისმა ძმამ დავითმა მამის ტახტი მიიტაცა, გიორგი ბატონიშვილი დავითის წინააღმდეგ გამოვიდა. დავითმა შერიგების მიზნით გიორგი ბატონიშვილს საუფლისწულო უბოძა. 1602 გიორგი ბატონიშვილმა და მისმა მომხრე თავადებმა შეთქმულება მოაწყვეს დავითის წინააღმდეგ. შეთქმულება გამჟღავნდა. გიორგი ბატონიშვილმა კათალიკოსს შეაფარა თავი, მაგრამ ქართლის მეფემ გიორგი X-მ დავითს გადასცა, რომელმაც იგი საპყრობილეში ჩასვა. დავითის გარდაცვალებისა და ალექსანდრე II-ის ხელახლა გამეფების შემდეგ, მამამ გიორგი ბატონიშვილი საპყრობილიდან გაათავისუფლა. 1604 დასაწყისიდან 1605 მარტამდე, ალექსანდრე II-ის ირანში ყოფნის დროს, გიორგი ბატონიშვილი კახეთს განაგებდა. 1604 აგვისტოში რუსეთის ხელმწიფის ელჩები მიიღო. 1604 ოქტომბერს დაამარცხა განჯა-შემახის ხანები, რომლებიც ქ. ძეგამზე მოდიოდნენ. ამ ლაშქრობაში გიორგი ბატონიშვილს ახლდა 40 მეთოფისგან შემდგარი რუსთა ელჩების მცველი რაზმი. 1605 წლის 1 იანვარს გიორგი ბატონიშვილმა დარბაზის წევრებთან ერთად რუსეთის ხელმწიფის ერთგულების ფიცი მიიღო. მამამისთან ერთად ძეგამში მოკლა საკუთარმა ძმამ კონსტანტინე I-მა.
ლიტერატურა
ვახუშტი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, წგნ., ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 4, თბ., 1973
დაბადებული 1570
გარდაცვლილი 12 მარტი
გარდაცვლილი 1605
კახეთის სამეფოს ბაგრატიონები
ვილია-კრაუსე

ვილია-კრაუსე — ქალაქი არგენტინაში. მდებარეობს სან-ხუანის პროვინციაში. 2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 83 605 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
არგენტინის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
მუნიციპალიტეტის საიტი
სან-ხუანის პროვინციის ქალაქები
ფილ რადი

ფილ რადი
ფილიპ ჰიუ ნორმან რადი (ნამდვილი სახელი ფილიპ ჰიუ ნორმან ვიტშკე რუდზევეჩიუსი, ; დ. 19 მაისი, 1954) — ავსტრალიელი დრამერი. ფართოდაა ცნობილი, როგორც AC/DC-ის წევრი. 1977 წელს ბას-გიტარისტის, მარკ ევანზის, ბენდიდან წასვლის შემდეგ რადი გახდა AC/DC-ის ერთადერთი წევრი, რომელიც ავსტრალიაშია დაბადებული (ჯონსონი და უილიამსი ინგლისიდან არიან, იანგები კი შოტლანდიაში არიან დაბადებული). 2003 წელს ის AC/DC-ის სხვა წევრებთან ერთად როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შეიყვანეს. 2014 წელს რადმა საკუთარი პირველი სოლო ალბომი Head Job გამოუშვა. ახალ ზელანდიაში მიმდინარე სამართლებრივი დავის გამო რადს მოუწია გამოეტოვებინა AC/DC-ის 2015 წლის ტურნე Rock or Bust World Tour, რის გამოც ის უელსელმა კრის სლეიდმა ჩაანაცვლა. 2020 წლის 30 სექტემბერს AC/DC-მ დაადასტურა, რომ ფილ რადი ბენდს დაუბრუნდებოდა მათი ახალი ალბომისთვის Power Up.
ადრეული ცხოვრება
ფილ რადი მელბურნში, ავსტრალიაში, დაიბადა. მას აქვს გერმანული და ირლანდიური ფესვები, მისი მამინაცვალი კი ლიეტუველი იყო. რადმა დრამზე დაკვრა თინეიჯერობის ასაკში დაიწყო და შემდეგ სერიოზულად გადაწყვიტა მუსიკალური კარიერისკენ სწრაფვა. სანამ AC/DC-ის შეუერთდებოდა, ის არაერთი ავსტრალიური ჯგუფის დრამერი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
PHIL RUDD MUSIC
დაბადებული 19 მაისი
დაბადებული 1954
ავსტრალიელი მუსიკოსები
გრანადა (მრავალმნიშვნელოვანი)

გრანადა (მრავალმნიშვნელოვანი)
გრანადა შეიძლება აღნიშნავდეს:
გრანადა — ქალაქი სამხრეთ ესპანეთში
გრანადა — პროვინცია სამხრეთ ესპანეთში
გრანადა — სიდიდით მესამე ქალაქი ნიკარაგუაში
გრანადა — დეპარტამენტი ნიკარაგუაში
გრანადა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში.
გრანადა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კუნდინამარკის დეპარტამენტში
გრანადა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, მეტის დეპარტამენტში
გრანადა — რაიონი პერუში, ამასონასის რეგიონის ჩაჩაპოიასის პროვინციაში
გრანადა — ესპანური საფეხბურთო კლუბი
ახალი გრანადა — ესპანური ვიცე-სამეფო სამხრეთ ამერიკაში
გრანადის საამირო — უკანასკნელი არაბული სახელმწიფო ევროპის ტერიტორიაზე
რიმპფიშჰორნი

რიმპფიშჰორნი — მწვერვალი პენინის ალპებში. სიმაღლე 4199 მ. მდებარეობს შვეიცარიაში. პირველი ასვლა განხორციელდა 1859 წლის 9 სექტემბერს, მელხიორ ანდერეხის ხელმძღვანელობით. აღსანიშნავია, რომ 1970-იან წლებში რიმპფიშჰორნი დალაშქრა 77 წლის ფოტოგრაფმა და მხატვარმა ალბერტ სიებენმორგენმა.
რესურსები ინტერნეტში
რიმპფიშჰორნი
რიმპფიშჰორნი
შვეიცარიის მთები
ალპები
Daphnella compsa

Daphnella compsa — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
გაბარაანთკარის კოშკის ნანგრევები

გაბარაანთკარის კოშკის ნანგრევები — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო-თავდაცვითი ნაგებობა, გორის მუნიციპალიტეტის სოფ. გაბარაანთკარში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
გზის პირას, ხეობის თავზე შემორჩენილია კოშკის ნანგრევი. ძეგლი ნაგები იყო ადგილობრივი წარმოშობის ფლეთილი ქვით. წყობა მშრალია. კოშკი გეგმით კვადრატს უახლოვდება. შემორჩენილია: ჩრდილოეთი კედელი, აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლების მცირე ნაწილი. ჩრდილო-აღმოსავლეთი კუთხე ფასადზე ოდნავ მომრგვალებულია. კოშკს დასავლეთიდან მინაშენი ჰქონდა. შემორჩენილია მისი ჩრდილოეთი და დასავლეთი კედელი. მინაშენის ჩრდილოეთ კედელში ერთი სათოფურია. დასავლეთით იკითხება შესასვლელის კვალი. კოშკის დანარჩენი კედლები განადგურებულია. მიწის დონე ძლიერ აწეულია. ტერიტორიაზე მიმოფანტულია ჩამონაშალი ქვები.
ლიტერატურა
შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიახვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ., 42
გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
დიდი გამყინვარება: გლობალური დათბობა

დიდი გამყინვარება: გლობალური დათბობა
„დიდი გამყინვარება: გლობალური დათბობა“ — 2006 წლის ამერიკული კომპიუტერული ანიმაციური სათავგადასავლო კომედიური ფილმი. გადაღებულია Blue Sky Studios-ის მიერ. დისტრიბუცია გაუწია 20th Century Fox-მა. არის 2002 წლის „დიდი გამყინვარების“ გაგრძელება და ამავე სახელობის ფრენჩაიზის მეორე ფილმი. რეჟისორი — კარლუს სალდანია, რომელიც პირველი ფილმის თანარეჟისორიც იყო. სცენარის ავტორი — პიტერ გალკი, გერი სოულოუ და ჯიმ ჰექტი. რეი რომანომ, ჯონ ლეგუიზამომ, დენის ლირმა და კრის უედჯმა, რომლებიც წინა ფილმშიც მონაწილეობდნენ, კვლავ გაიმეორეს საკუთარი როლები; მათ შეემატნენ ახალი მსახიობები: კუინ ლატიფა, შონ უილიამ სკოტი და ჯოშ პეკი. ფილმში მენი, სიდი და დიეგო ცდილობენ თავი დააღწიონ გარდაუვალ წარღვნას, რა დროსაც მენი სიყვარულს იპოვის.
ფილმის პრემიერა შედგა ბელგიაში, 2006 წლის 1 მარტს, და ამერიკის შეერთებულ შტატებში, 31 მარტს. საბოლოო ჯამში, გამოვიდა 70 ქვეყანაში, ბოლო ქვეყანა იყო ჩინეთი (9 ივნისი). „გლობალურმა დათბობამ“ შერეული კრიტიკული რეაქცია დაიმსახურა, თუმცა მიაღწია წარმატებას გაყიდვებში — გამოიმუშავა 660 მილიონი აშშ დოლარი. ფილმს მოჰყვა სამი გაგრძელება: „დიდი გამყინვარება: დინოზავრების ერა“, „დიდი გამყინვარება: კონტინენტური დრიფტი“ და „დიდი გამყინვარება: შეჯახება გარდაუვალია“.
2006 წელსვე კომპანია Vivendi Games-მა შექმნა და გამოუშვა ვიდეო- და კომპიუტერული თამაში, რომელიც დაფუძნებულია ამ ფილმზე. სისტემის ჩაშვებიდან მალევე გამოვიდა ვერსია Wii-სათვის.
როლებში
რესურსები ინტერნეტში
ვიდეოთამაში
სქოლიო
2006 წლის ფილმები
ინგლისურენოვანი ფილმები
2000-იანი წლების ამერიკული ანიმაციური ფილმები
20th Century Fox-ის ფილმები
20th Century Fox-ის ანიმაციური ფილმები
ამერიკული კომპიუტერული ანიმაციური ფილმები
ანიმაციური ფილმები ცხოველების შესახებ
ამერიკული ფილმები
ენგინ აქიურექი

ენგინ აქიურექი (დ. 12 ოქტომბერი 1981) — თურქი მსახიობი.
ბიოგრაფია
ენგინ აქიურექი დაიბადა 1981 წლის 12 ოქტომბერს ანკარაში. მამამისი ხელისუფლების თანამდებობის პირია დედამისი კი დიასახლისი. მას ჰყავს უმცროსი ძმა. აქიურექმა დაამთავრა ანკარის უნივერსიტეტი 2002 წელს, ლინგვისტიკისა და ისტორიის სპეციალობით. ჯერ კიდევ სტუდენტობის პერიოდში ენგინი თეატრმა და სამსახიობო კარიერამ გაიტაცა.
2004 წელს, უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ მონაწილეობა მიიღო შოუში „თურქეთის ვარსკვლავები“ და გაიმარჯვა ნომინაციაში „საუკეთესო მსახიობი“. გამარჯვების წყალობით ენგინმა მიიღო როლი სერიალში „უცხოელი სასიძო“. შემდეგ ამას მოჰყვა როლები ფილმში „ბედი“, „შავი გველი“ და „ღრუბლად რომ გადავიქცე“.
2010-2011 წლებში ენგინ აქიურექი გადაიღეს სერიალში „უდანაშაულო“, სადაც პარტნიორობა ცნობილმა თურქმა მსახიობმა ბერენ საათმა გაუწია. ამ სერიალის პერსონაჟმა ქერიმ ილგაზმა, აქიურექს ნამდვილი პოპულარობა მოუპოვა, როგორც თურქეთში ასევე მის საზღვრებს გარეთაც. ის ტელე-ეკრანებზე 2014 წლის მარტში დაბრუნდა ახალი პერსონაჟით, კომისარი ომერ დემირი სერიალში „შავი ფული და სიყვარული“, სადაც პარტნიორობას ცნობილი თურქი მსახიობი თუბა ბუიუქუსთუნი უწევს. თურქულმა არხმა „ATV“-მ ისინი სოციალურ ქსელში. წლის საუკეთესო წყვილად დაასახელა.
2015 წელს მან სეულში მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ტიტული, სერიალით „შავი ფული და სიყვარული“, რომელშიც კომისარ ომერ დემირის როლი შეასრულა. ასევე 2015 წელს აქიურექი საუკეთესო მამაკაცის როლის შესრულებისთვის მიიწვიეს აშშ-ში ემის დაჯილდოებაზე (თუმცა ემი არ მიუღია). 2015 წელს თურქეთში, Kristal Fare-ს დაჯილდოებაზე მოიპოვა ჯილდო.
რესურსები ინტერნეტში
თურქი მსახიობები
დაბადებული 1981
დაბადებული 12 ოქტომბერი
ჰუკბალაჰაპის აჯანყება

ჰუკბალაჰაპის აჯანყება — ჰუკბალაჰაპის პროკომუნისტურად განწყობილი გლეხებისა და ყოფილი ჯარიკაცების ანტისამთავრობო აჯანყება. ჰუკბალაჰაპის შეიარაღებული ნაწილი 1946-1954 წლებში ფლობდა ფილიპინების კუნძულ ლუსონის ცენტრალურ ნაწილს. აჯანყებას ხელმძღვძღვანელობდა ლუის ტარუკი, ხოლო მისი მოადგილე იყო კასტრო ალეხანდრინო. 1950 წელს აჯანყებულებმა მიაღწიეს წარმატებებს, მაგრამ 1954 წელს, ერთი წლის წინ არჩეულმა პრეზიდენტმა რამონ მაგსაისმა აჯანყება ჩაახშო აშშ-ის სამხედრო ძალების დახმარებით.
კომუნისტური მიმდინარეობის შეიარაღებული მოძრაობა ლუსონში ჩამოყალიბდა 1930-იან წლებში, ჯერ კიდევ მაშინ, როდესაც ფილიპინები აშშ-ის კოლონია იყო. მოძრაობა განსაკუთრებით გაძლიერდა 1942 წელს იაპონიის მიერ ქვეყნის ოკუპაციის შემდეგ. მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ ჰუკბალაჰაპი აკონტროლებდა ლუსონის ძირითად ნაწილს, მაგრამ ქვეყანაში აშშ-ის ჯარის დაბრუნების შემდეგ იძლებულები გახდნენ თვითლიკვიდაცია გამოეხადებინათ და ემოქმედათ არალეგალურად.
1954 წელს თვითონ ტარუკი დანებდა და გამოვიდა ჯუნგლებიდან. მანამდე 1948 წელს კი გამოცხადდა აჯანყების მონაწილეთა ნაწილობრივი ამნისტია.
ლიტერატურა
Kerkvliet, Benedict (1977). The Huk Rebellion: A Case Study of Peasant Revolt in the Philippines. London: University of California Press.
Lachica, Eduardo (1971). The Huks: Philippine Agrarian Society in Revolt. New York: Preager Publishing.
რესურსები ინტერნეტში
სტატია Encyclopedia Britannica-ში
სქოლიო
ფილიპინების ისტორია
ცივი ომი
ნოვაჩი

ნოვაჩი — სოფელი მოლდოვაში, კელერაშის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 142 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 819 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
კელერაშის რაიონის სოფლები
Lasioglossum occultum

Lasioglossum occultum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1904 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
occultum
ნარო

ნარო — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება აგრიჯენტოს პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 8710 ადამიანი. ფართობი 207 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 0922, საფოსტო ინდექსი — 92028.
რესურსები ინტერნეტში
სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
აგრიჯენტოს პროვინციის კომუნები
ჰუმბან-ჰალტაშ II

ჰუმბან-ჰალტაშ II
ჰუმბან-ნალტაში II — ანშანისა და სუზის მეფე ჰუმბან-ტაჰრიდების დინასტიდან. ჰუმბან-ნალტაში II სამეფო ტახტზე ჰუმბან-ნალტაში I-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 681 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 675 წელს, მის შემდეგ სამეფო ტახტზე ურტაკ-ინშუშინაკი ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
ანტიკური ირანი
ანშანისა და სუზის მეფეები
ევროპული ქრცვინი

ევროპული ქრცვინი, ტყის ქრცვინი, შავი ქრცვინი ან ჩვეულებრივი ქრცვინი — ძუძუმწოვარი ცხოველი კვერნისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია ევრაზიის კონტინენტზე: ევროპაში — თითქმის მთლიანად, აზიასა და აფრიკაში — მცირედ. მამალი სიგრძეში 350–460 მმ-ია, დედალი — 290–394 მმ; მასა შესაბამისად 1000–1500 გ და 650–815 გ. შეფერილია შავ-მურად, აქვს ღია ლაქები სხეულის სხვადასხვა ნაწილზე. ბინადრობს მცირე ტყის მასივებში და ცალკეულ კორომებში. დედალი მძუნაობს აპრილ-მაისში, ზოგჯერ ივნისის მეორე ნახევარში. მაკეობა თვენახევარი გრძელდება, რის შემდგომაც იბადება 4–6 ნაშიერი. თავდაპირველად დედა მათ რძით კვებავს. ევროპული ქრცვინი იკვებება მემინდვრიებითა, თაგვებით, ბაყაყებით, გომბეშოებით, ვირთხებით, გველებით, ფრინველებითა და მწერებით. მოშინაურებული ფორმა — შინაური ქრცვინი გამოიყენება სანადიროდ (მაგ., სოროდან კურდღელის გამოსადევნად).
ლიტერატურა
სქოლიო
თრითინა
წითელფრთიანი კოჭობურა

წითელფრთიანი კოჭობურა — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგისა. გავრცელებულია ჩრდილოეთ-დასავლეთ აფრიკაში, პალესტინაში, ირანში, სამხრეთ ამიერკავკასიაში, შუა აზიისა და თურქმენეთში. საქართველოში — ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში. ბუდობს წყვილებად ან მცირერიცხოვან კოლონიებად. შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“.
ლიტერატურა
ბეღურასნაირნი