PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
NGC 469

NGC 469 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 3 ნოემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
იხილეთ აგრეთვე
მესიეს ობიექტების სია
ახალი საერთო კატალოგი
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია ინგლისურად და ფრანგულად ორიგინალი ახალი საერთო კატალოგიდან
გალაქტიკები
თევზების თანავარსკვლავედი
Campos Sales, Ceará

Campos Sales, Ceará is a municipality in the state of Ceará in the Northeast region of Brazil.
See also
List of municipalities in Ceará
References
Municipalities in Ceará
ლისა

ლისა — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (თერეგვანის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე ლისის (შუა ფრონის მარცხენა შენაკადი) ნაპირას. ზღვის დონიდან 920 მეტრი, ყორნისიდან 7 კილომეტრი.
ლიტერატურა
სქოლიო
თერეგვანის თემის სოფლები
Cephalotes alveolatus

Cephalotes alveolatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
ჭიანჭველები
Hadji Mohammad Ajul

Hadji Mohammad Ajul, officially the Municipality of Hadji Mohammad Ajul (Tausūg: Lupah Hadji Mohammad Ajul; Chavacano: Municipalidad de Hadji Mohammad Ajul), is a municipality in the province of Basilan, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 24,625 people.
It was created by Muslim Mindanao Autonomy Act No. 192, ratified by plebiscite on May 22, 2006. It is composed of 11 barangays that were formerly part of Tuburan.
Geography
Barangays
Hadji Mohammad Ajul is politically subdivided into 11 barangays. Each barangay consists of puroks while some have sitios.
Climate
Demographics
In the 2020 census, Hadji Mohammad Ajul had a population of 24,625. The population density was .
Economy
References
External links
Hadji Mohammad Ajul Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index
[ Philippine Standard Geographic Code]
Municipalities of Basilan
ძვ. წ. 915

ძვ. წ. 915
მოვლენები
ადად-ნირარი I აშურ-დან II-ის გარდაცვალების შემდეგ ასურეთის მეფე ხდება.
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
ევპატრიდები

ევპატრიდები (შვილნი კეთილშობილი მამისა) — გვაროვნული არისტოკრატია ძველ საბერძნეთში (ატიკა). შეიქმნა გვაროვნული წყობილების დაშლის პროცესში. გადმოცემით, ათენის ლეგენდარულმა მეფემ თესევსმა ატიკის თავისუფალი მოსახლეობა სამ წოდებად დაჰყო; მათგან ყველაზე პრივილეგირებულნი იყვნენ ევპატრიდები. ცნობილია, რომ ათენში წარჩინებულთა 60-მდე საგვარეულო არსებობდა. ევპატრიდები იყვნენ როგორც მიკენის დროის საკუთრივ ანტიკური დიდგვაროვნების შთამომავლები (კერიკები, ეტეობუტადები, ევმოლპიდები, ბუზიგები), ისე წარმომადგენლები აქაველი წარჩინებულებისა, რომლებიც პელოპონესიდან დორიელებმა გამოდევნეს (მედონტიდები ან კოდრიდები, პისისტრატიდები, ფილაიდები, სალამინიები, სავარაუდოდ, ალკმეონიდები). არქაულ ეპოქაში ევპატრიდები ფლობდნენ სიმადიდრეს (უპირველეს ყოვლისა — დიდ მიწებს), წამყვანი მდგომარეობა ეკავათ პოლიტიკური ხელმძღვანელობის სფეროში, სამართალწარმოებასა და რელიგიურ ცხოვრებაში. მათი ძირითადი ნაწილი (მსხვილი მიწათმფლობელები) ძალაუფლებას ინარჩუნებდა ძვ წ. VI საუკუნემდე. ათენის შემდგომმა სოციალურ-ეკონომიკურმა განვითარებამ ვაჭარ-ხელოსანთა ფენების საზოგადოებრივი მნიშენელობა გაზარდა, რამაც ევპატრიდების გავლენა დასცა და ამასთანავე ხელი შეუწყო მის დაშლას — ნაწილი თანდათანობით შეერწყა დემოსის ზედა ფენას. სოლონის რეფორმების შემდეგ (კერძოდ, ქონებრივი ცენზის შემოღება) ევპატრიდების ბატონობა შეირყა, კლისთენეს რეფორმებიც მათ წინააღმდეგ იყო მიმართული. პისისტრატეს ტირანიამაც უარყოფითად იმოქმედა მათზე. ძვ. წ. VI საუკუნეში არისტოკრატიული სპარტის დახმარებით ევპატრიდები ამაოდ ცდილობდნენ ძალაუფლება დაებრუნებინათ.
იხილეთ აგრეთვე
გეომორები
დემიურგები
სქოლიო
ძველი საბერძნეთის წოდებები
ცრუმიქლიო

ცრუმიქლიო — სოკოს სახეობა ჰიგროფოროპსისის გვარისა. საპროტროფია. ფართოდაა გავრცელებული მთელ ჩრდილოეთ ზომიერ სარტყლებში — ევროპაში, აზიაში, ჩრდილოეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაში.
მეცნიერთა ერთი ნაწილი მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, მეორე ნაწილი — შხამიანად, თუმცა დღემდე ამ სოკოთი მოწამვლის არცერთი კლინიკური შემთხვევა არ არის დაფიქსირებული.
სოკო პირველად ავსტრიელმა ბუნებისმეტყველმა ფრანც ქსავერ ფონ ვულფენმა აღწერა 1781 წელს, როგორც Agaricus aurantiacus.
სამეცნიერო სინონიმები
აღწერა
ქუდის დიამეტრი 1-5-6 სმ-მდე აღწევს, თავდაპირველად თითქმის ბრტყელია, შემდგომში — ჩაჭყლეტილი და ძაბრისებრი, შეკეცილი კიდეებით, არაჰიგროფანური. ღია ნარინჯისფერ-ყვითელი ან ნარინჯისფერ-ჟანგმიწისფერი, ზოგჯერ ჟანგმიწისფერ-ჩალისფერი ან მოყვითალო-თეთრი, ან პირიქით, წითელ-ნარინჯისფერი. ზედაპირი ხავერდოვანი.
ჰიმენოფორი — ფირფიტოვანი, ფირფიტები ძლიერაა ფეხთან დაშვებული, ხშირი, თხელი, ანასტომოზის გარეშე, ჩანგლისებურად დატოტვილი, როგორც წესი ღია ნარინჯისფერ-ყვითელიდან ნარინჯისფერ-წითელ ფერამდე, იშვიათად მკრთალი-მოყვითალოდან თეთრ ფერამდე.
ფეხის 1-5 სმ-მდე, სისქე — 1 სმ, თანაბარი, ხშირად მოხრილი და ექსცენტრული, ბაბისებრი რბილობით, ბოჭკოვანი, ქუდის ფერი, ძირში უფრო მუქი ან შავი.
ქუდის რბილობი მოთეთრო ან მოყვითალოა, სუსტად გამოხატული სოკოს ან მოტკბო სუნით.
სპორები 6-8×3,5-4,5 მკმ, ფართო-ელიფსისებური. ბაზიდიუმი როგორც წესი ოთხსპორიანია. ჰეილოცისტიდების გარეშე.
გავრცელება და ეკოლოგია
გავრცელებულია მთელ ჩრდილოეთ ზომიერ სარტყლებში — ევროპაში, აზიაში, ჩრდილოეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაში.
იზრდება ნიადაგზე როგორც ფოთლოვან, ისე წიწვოვან ტყეებში, ასევე დამპალ ხეებზე და მათთან ახლოს, ერთეულებად ან ჯგუფებად, ზაფხულ-შემოდგომით.
მსგავსი სახეობები
კვებითი ღირებულება
მეცნიერთა ერთი ნაწილი მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, მეორე ნაწილი — შხამიანად, თუმცა დღემდე ამ სოკოთი მოწამვლის არცერთი კლინიკური შემთხვევა არაა დაფიქსირებული.
ბოლო წლების განმავლობაში ამერიკულ ლიტერატურაში სახეობა კლასიფიცირდება როგორც დაბალი ხარისხის საჭმელი სოკო, იმ პირობით, რომ ზოგიერთი ადამიანის შემთხვევაში შესაძლოა გამოიწვიოს კუჭის მომნელებელი სისტემის უმნიშვნელო მოშლა. ასევე აღნიშნულია, რომ მცირე მოწამვლა შესაძლოა გამოიწვიოს სოკოს დიდი რაოდენობით მიღებამ.
დიდ ბრიტანეთში, სადაც სახეობა ჩვეულებრივ საჭმელ სოკოდ ითვლება, გამოყენების შემდეგ ცნობილია ჰალუცინაციური ეფექტების ერთეული შემთხვევები. თუმცა, სავარაუდოდ, ეს დაკავშირებულია გამოუცდელი შემგროვებლების მიერ რომელიღაც სახეობის გიმნოფილის მიქლიოდ მიჩნევასთან.
ზემოთ ხსენებული ქვეყნების მსგავსად, საფრანგეთში ცრუმიქლიო მიეკუთვნება დაბალი ხარისხის საჭმელი სოკოების კატეგორიას, იმ პირობით, რომ მას შესაძლოა გააჩნდეს ჰალუცინოგენური ეფექტი.
რუსეთში ნაკლებად ცნობილ პირობითად საჭმელ სოკოდ ითვლება (რომელიც მოხმარებამდე სათანადო მომზადებას საჭიროებს), ან კიდევ — არასაჭმელ სოკოდ არასასიამოვნო გემოს გამო.
გალერეა
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ბოლეტუსისნაირნი
საჭმელი სოკოები
ყინულმჭრელი

ყინულმჭრელი — სპეციალური დანიშნულების გემი ან ნავი, რომელიც ყინულით დაფარულ წყლებზე სანაოსნოდ და სხვა ნავებისთვის და გემებისთვის უსაფრთხო წყლითსავალი გზის გასაკვალადაა შექმნილი. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ტერმინი ძირითადა ყინულმჭრელ გემებს გულისხმობს, ასევე შესაძლებელია შედარებით პატარა მცურავი საშუალებებიც იგულისხმებოდეს, მაგალითად ყინულმჭრელი ნავები, რომლებიც ოდესღაც გაერთიანებული სამეფოს არხებზე გამოიყენებოდა.
იმისათვის, რომ გემი ყინულმჭრელად ჩაითვალოს, უნდა ჰქონდეს ისეთი სამი თავისებურება, რომელიც ჩვეულებრივ გემებს არ აქვთ: გამაგრებული კორპუსი, ყინულის ჭრის შემძლე ფორმა და ყინულში გავლის სიმძლავრე.
ყინულმჭრელი გზას პირდაპირ ყინულის ზონებში გავლით და მათზე მიწოლით ასუფთავებს. წყლის ყინული ძალიან სუსტია და მარტივად იმტვრევა, თუმცა ძალიან სქელი ყინულის შემთხვევაში, ყინულმჭრელს შეუძლია ყინულს ცხვირით დააწვეს და გასატეხად გემის წონა გამოიყენოს. ვინადაიანაც გემს ყინულს ჭრაზე ბევრად მეტად წინ დაგროვებული ნამსხვრევები ანელებს, ყინულმჭრელს ასეთი შემთხვევებისთვის გამიზნული კორპუსი აქვთ, რომელიც ყინულის ნამსხვრევებს მის გვერდით ან ქვემოთ ამისამართებს. დაზიანებების რისკი გემის მამოძრავებელ სისტემაზე (ფრთიანი ხრახნი, ფრთიანი ხრახნების ლილვები, ა.შ.) ბევრად უფრო დიდია, ვიდრე თვითონ მის კორპუსზე, ყინულმჭრელის უნარი, წარმატებით იმოძრაოს ყინულზე, გატეხოს ის და შემდეგ გზიდან ნამტვრევები ჩამოიშოროს, მისი უსაფრთხოებისთვის აუცილებელია.
სქოლიო
გემების ტიპები
Camponotus simillimus riograndensis

Camponotus simillimus riograndensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
Camponotus
El Paso, Cesar

El Paso, Cesar
El Paso is a municipality in the Cesar Department of Colombia. El Paso is mostly known for having the second largest coal mine in Colombia, located in the corregimiento of La Loma.
Etymology
El Paso means "The Path" in the Spanish language. The name was mentioned in a document establishing the encomienda with the Chimila indigenous peoples in the region. The documents mentioned "The path of the advanced" in reference to the path of Alfonso Luis de Lugo in 1544 from Cabo de la Vela in the Guajira Peninsula, Tamalameque in his way inland to the New Kingdom.
Geography
The municipality of El Paso is located on the central western region of the Department of Cesar bordering to the north with the municipalities of Valledupar and Bosconia; to the east with the municipalities of Los Robles La Paz, Codazzi, Becerril and La Jagua de Ibirico; to the south with the municipality of Chiriguana; southwest with the municipality of Astrea and to the west with the Department of Magdalena.
History
The region of El Paso was inhabited by the Chimilas. During the Spanish colonization of the Americas the region was a herd under the jurisdiction of the village of Becerril named the Hato of San Bartolome, established by Captain Bartolomé de Aníbal Paleólogo Becerra. Becerra's father, Vicencio de Anibal was also a conqueror and had received the capitulation for the land and Becerra had inherited his rights over the land as established in the document.
On August 16, 1602 the Spanish established an Encomienda with the Chimilas in the area. El Paso was under the jurisdiction of Valledupar which was the main village in the region until Law 25 of June 1824 created the Canton of Valencia de Jesus which had segregated from the jurisdiction of Valledupar. On October 25, 1825 the Canton of Valencia de Jesus was suppressed and once again reestablished to Valledupar.
References
External links
El Paso official website
El Paso in Wikipedia en español
Municipalities of Cesar Department
სუკრეს მუნიციპალიტეტი (ფალკონი)

სუკრეს მუნიციპალიტეტი (ფალკონი)
სუკრეს მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ფალკონის შტატში. წარმოადგენს ფალკონის შტატის 25 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 840 კმ². 2001 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სუკრეს მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 5 155 ათასი ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 6,13 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე. მთავარი ქალაქია ლა-კრუს-დე-ტარატარა.
იხილეთ აგრეთვე
ვენესუელის მუნიციპალიტეტები
ფალკონის შტატი
ფალკონის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჟუან-ლისბოა

ჟუან-ლისბოა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იმპერატრისი შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 381 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 32 კმ²-ზე. ფართობი 636 891 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
გოიასი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ლურსმნიანი ბომბი

ლურსმნიანი ბომბი — ასაფეთქებელი მოწყობილობა, მიმართული ადამიანის სიცოცხლის მოსპობისკენ. აფეთქებისგან გამოწვეული ფრაგმენტაციის შემდეგ მეტალის საგნები დიდი სიჩქარით ვრცელდება და დიდ ზიანს აყენებს ადამიანის სიცოცხლეს. მსგავსი ასაფეთქებელ მოწყობილობებს ბევრად დიდი ზიანის მიყენება შეუძლია ვიდრე ჩვეულებრივ ასაფეთქებლებს. ლურსმანთან ერთად ასევე გამოიყენება მეტალის ბურთები, დამსხვრეული საპარსები, ისრის თავები და მეტალის საგნები.
ლურსმნის ბომბების გამომყენებლები ძირითადად თვითმკვლელი ტერორისტები არიან, ისინი ბომბებს ხალხმრავალ ადგილებში აფეთქებენ, რომ გაიზარდოს დაღუპულთა და დაშავებულთა რაოდენობა. მსგავსი ბომბების აღმოჩენა შესაძლებელია ელექტრომაგნიტური სენსორებით და ჩვეულებრივი მეტალის დეტექტორებით.
ტერორისტული აქტები
უკანასკნელი ტერორისტული აქტი ლურსმნიანი ბომბით განხორციელდა 2016 წლის 22 მარტს, ბრიუსელში.
1970 წლის, 6 მარტს, აფეთქება მოხდა ნიუ-იორკში. ტერორისტული დაჯგუფების Weatherman-ის სამ წევრს ასაფეთქებელი მოწყობილობა შემთხვევით სახლში აუმოქმედდათ, რის შედეგაც სამივე წევრი გარდაიცვალა.
რამდენიმე აფეთქება დაფიქსირდა ჩრდილოეთ ირლანდიაში, რესპუბლიკელებისა და ლოიალისტების მიერ.
1999 წელს ლონდონში რამდენიმე ბომბი ამოქმედდა, რომელიც ნეო-ნაცისტ დევიდ კოუპლენდის მიერ იქნა დამონტაჟებული, მიმართული იყო ლგბტ და ეთნიკური უმცირესობების წინააღმდეგ. დაიღუპა 3 და დაშავდა 140 ადამიანი.
2004 წლის, 9 ივნისს, ლურსმნიანი ბომბი ამოქმედდა კელნში, ბომბი დამონტაჟებული იყო ნეო-ნაცისტების მიერ. აფეთქება მოხდა პოპულარულ თურქული მაღაზიების უბანში, რომელსაც "პატარა სტამბოლი" ეწოდება. დაზიანება მიიღო 22 ადამიანმა, ასევე დაზიანდა მაღაზიები და მანქანები.
2005 წლის, 31 დეკემბერს, ინდონეზიურ სავაჭრო ცენტრში ბომბი ამოქმედდა, მეორე აუმოქმედებელი ბომბი კი აფეთქების ადგილიდან ახლოს იპოვეს.
2007 წლის, 28 ივნისს, ლონდონში მერსედესის მარკის ავტომანქანაში ნაპოვნი იქნა ლურსმნიანი ბომბი, რომელიც პოლიციის მიერ იქნა დეაქტივირებული. როგორც შემდეგ აღმოჩნდა ეს ტერორისტული თავდასხმის ნაწილი იყო. აფეთქებულ მანქანას უნდა გამოეწვია ქაოსი და შემთხვევის ადგილიდან გაქცეულ ადამიანებს, ქუჩის გაწვრივ მეორე დანაღმული მანქანაც ელოდა, რომელიც სწორედ იმ დროს უნდა აფეთქებულიყო, რა დროსაც მასთან ხალხის მასა გაივლიდა.
2007 წლის, 21 დეკემბერს, ბომბი ამოქმედდა შერპაოში, პაკისტანში, თვითმკვლელი ტერორისტის მიერ.ბომბის აფეთქება მოხდა მეჩეთში, როდესაც ის მლოცველებით იყო სავსე. 50-მდე ადამიანი დაიღუპა და 100-ზე მეტი დაშავდა.
2008 წელს, ექსეტერში, აფეთქების მცდელობისას ბომბის აქტივაცია მოხდა ტერორისტის წინ, ხალხისგან მოშორებით.
2011 წლის, 11 აპრილს მინსკში აფეთქებისას დაიღუპა 15 და დაშვდა 149 ადამიანი.
2011 წელს, სირიის სამოქალაქო ომის მიმდინარეობისას, სირიის შეიარაღებულმა ძალებმა დაადასტურა მათ მიერ მსგავსი ბომბების გამოყენება.
2016 წლის, 22 მარტს, ბრიუსელში მოხდა აფეთქებების სერია ლურსმნიანი ბომბების გამოყენებით. თავდასხმები ერთოდროულად მოხდა მეტროს სადგურში და აეროპორტში.
სქოლიო
თვითნაკეთი ასაფეთქებელი მოწყობილობები
.ba

.ba — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ბოსნია და ჰერცეგოვინასთვის.
რესურსები ინტერნეტში
ba
კომუნიკაციები ბოსნია და ჰერცეგოვინაში
sv:Toppdomän#B
Iati, Pernambuco

Iati, Pernambuco
Iati is a city located in the state of Pernambuco, Brazil. It is located at 286 km away from Recife, capital of the state of Pernambuco. It has an estimated population of 19,241 inhabitants.
Geography
State - Pernambuco
Region - Agreste Pernambucano
Boundaries - Saloá (North); Alagoas state (South); Saloá and Bom Conselho (East); Águas Belas (West).
Area - 635.14 km2
Elevation - 487 m
Hydrography - Ipanema River
Vegetation - Caatinga hiperxerófila
Climate - Semi arid hot
Annual average temperature - 24.2 c
Distance to Recife - 286 km
Economy
The main economic activities in Iati are in agribusiness, especially beans, manioc, corn; and livestock such as cattle, sheep, goats, pigs and poultry.
Economic indicators
Economy by Sector
2006
Health indicators
References
Municipalities in Pernambuco
Plagiolepis xene

Plagiolepis xene — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Plagiolepis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
საუკუნე (მრავალმნიშვნელოვანი)

საუკუნე (მრავალმნიშვნელოვანი)
საუკუნე - დროის საზომი ერთეული.
საუკუნე - გეოლოგია
სამხრეთ ამერიკის მდინარეების სია

სამხრეთ ამერიკის მდინარეების სია
სამხრეთ ამერიკის მდინარეები მდებარეობის მიხედვით:
აკონკაგუა
ამაზონი ,
მარანიონი
უკაიალი
აპურიმაკი
ურუბამბა
მადეირა
რიო-ნეგრო
ტოკანტინსი
აპურე
ატრატო
ბიო-ბიო
მელეკო
კარონი
კაუტინი
ჩუბუტი
კოლორადო
ელკი
ესეკიბო
იტატა
ნუბლე
ლოა
მაგდალენა
მაიპო
მაპოჩო
მაულე
ლონკომილია
აჩიბუენო
ანკოა
ლონგავი
პერკელაუკენი
პურაპელი
პუტაგანი
მელადო
მაულინი
მარონი ,
ორინოკო ,
აპურე
არაუკა ,
მეტა ,
გუავიარე
პარნაიბა
რაპელი
რენიუე
რიო-ბუენო
რაუე
დამასი
რიო-დე-ლა-პლატა
პარანა
ურუგვაი
პარაგვაი ,
პალენა
პეტროუე
პუელო
სან-ფრანსისკო
ტოლენი
ტრანკურა
ვალდივია
კალე-კალე
სან-პედრო
ენკო
ლიანკუიე
უაუმი ,
ჩაპელკო
ლიკინე
კაუ-კაუ
კრუსესი
კუტიპაი
ფუტა
ელჩო
ფუტალეუფუ
იხილეთ აგრეთვე
ჩილეს მდინარეების სია
არგენტინის მდინარეების სია
ბოლივიის მდინარეების სია
პერუს მდინარეების სია
სამხრეთ ამერიკის მდინარეები
გერტი კორი

გერტი კორი (დ. 15 აგვისტო, 1896 — გ. 26 ოქტომბერი, 1957) — ამერიკელი ბიოქიმიკოსი. იყო მესამე ქალი, და ამავდროულად პირველი ამერიკელი ქალი, რომელმაც მიიღო ნობელის პრემია მეცნიერებაში. მისი ქმარი, კარლ ფერდინანდ კორი, აგრეთვე ცნობილი მეცნიერი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
Carl and Gerti Cori and Carbohydrate Metabolism from American Chemical Society National Historic Chemical Landmarks
“Glories of the Human Mind” by Gerty Cori
Bernardo A. Houssay Memorial to Gerty Theresa Cori
Gerty Cori Memorabilia
Nobel lecture by Carl Cori and Gerty Cori
National Academy of Sciences Biographical Memoir
სქოლიო
დაბადებული 1896
გარდაცვლილი 1957
ამერიკელი ბიოქიმიკოსები
ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
ოქთაი შირალიევი

ოქთაი შირალიევი
ოქთაი ქაზიმ-ოღლუ შირალიევი (დ. 2 აგვისტო, 1950, ბაქო) — აზერბაიჯანელი სახელმწიფო მოღვაწე, აზერბაიჯანის ჯანდაცვის მინისტრი (2005 წლიდან); პროფესორი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი.
ბიოგრაფია
ოქთაი შირალიევი დაიბადა 1950 წელს ბაქოში. დაამთავრა ნ. ნარიმანოვის სახელობის აზერბაიჯანის სამედიცინო ინსტიტუტი. ხელმძღვანელობდა რესპუბლიკის დიაგნოსტიკურ ცენტრს. პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის განკარგულებით, 2005 წლის 20 დეკემბერს ჯანდაცვის მინისტრი ალი ინსანოვი გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან და მის ნაცვლად დანიშნა ოქთაი შირალიევი.
2008 წლის აპრილში ი. ალიევმა დაამტკიცა იგი მეცნიერების სფეროში რეფორმების გატარების სახელმწიფო კომისიის ერთ-ერთ წევრად, რომელსაც ევალებოდა ექვსი თვის განმავლობაში მოემზადებინა და სახელმწიფოს მეთაურისთვის დასამტკიცებლად წარედგინა 2009-2015 წლებში მეცნიერების ეროვნული განვითარების სტრატეგია, ასევე სახელმწიფო პროგრამების პროქტი. იმავე წლის ნოემბერში შირალიევი შევიდა ევროპის საბჭოს წევრი ქვეყნების მინისტრთა შორის ბაქოში ჩასატარებელი კონფერენციის მომზადებისა და ჩატარების ორგკომიტეტის შემადგენლობაში, კონფერენციის თემა იყო „კულტურათშორისი დიალოგი — საფუძველი მდგრადი განვითარებისა და მსოფლიო ევროპასა და მის მეზობლად მდებარე რეგიონებში“. 2015 წლის აპრილში და 2019 წლის მაისში შირალიევი იყო ჰეიდარ ალიევის პრემიის კომისიის ერთ-ერთი წევრი (კომისიის თავმჯდომარე — ილჰამ ალიევი).
სქოლიო
დაბადებული 2 აგვისტო
დაბადებული 1950
აზერბაიჯანის დიდების ორდენის კავალრები
აზერბაიჯანის ჯანდაცვის მინისტრები
ამილახვრის სახლი

ამილახვრის სახლი — არქიტექტურული და ისტორიული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ქვემო ჭალის ცენტრში, საავტომობილო გზის მარცხენა მხარეს, ე. წ. გივი ამილახვრის ციხე-დარბაზის გვერდით. სახლი აშენებულია XIX საუკუნის II ნახევარში. ნაგებია აგურით.
შენობა სამსართულიანია, აქვს სხვენი. შენობის აღმოსავლეთი ფასადი შედგება სამი ნაწილისაგან. ცენტრალური ნაწილი შიგნითაა შეწეული. ცენტრალურ შესასვლელში ორი ქვის სვეტია, რომლებსაც ეყრდნობა მეორე სართულის პატარა აივანი. შესასვლელის იატაკი მოპირკეთებულია მოზაიკით. ასეთივე იატაკია პირველ სართულზეც. ხის კარი მოჩუქურთმებულია. პირველი სართულიდან მეორეზე ადის ხის ორმარშიანი, მოხარატებულრიკულებიანი კიბე. მეორე სართულზე შუშაბანდია. აქ პარკეტია დაგებული. მეორე სართულზე სულ 11 ოთახია, ზოგი გატიხრულია, ამ სართულის აივნიდან მესამე სართულის ერთ ოთახში ადის ხის კიბე, მესამე სართულზე მხოლოდ ერთი ოთახია, საიდანაც კარი ღია აივანზე გადის. გვიანდელი მინაშენების კვალი განსაკუთრებით დასავლეთის ფასადს ემჩნევა. სარკმლები სხვადასხვა ზომისაა. ქვედა სართულზე 6 ოთახი საწყობადაა გამოყენებული, ჩრდილოეთის ფასადი ყრუ და სადაა. სამხრეთი ფასადის აივანი ძალზე დაზიანებულია. მესამე სართულზეც ხის აივანია. სამხრეთ ფასადის გასწვრივ სამეურნეო დანიშნულების მინაშენია. შენობა გადახურულია თუნუქითა და შიფერით. გადმოცემის თანახმად აღმოსავლეთი ფასადის ფილაზე ამოკვეთილი ყოფილა მხედრული წარწერა: „მეფისა მტერსა ლახვარი, ვამტკიცებ ამილახვარი“.
სახლი შეკეთებულია და ამჟამად აქ მოთავსებულია სხვადასხვა ადმინისტრაციული დაწესებულება. იყენებენ საწყობადაც.
ლიტერატურა
კასპის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
უანუარის რაიონი

უანუარის რაიონი — რაიონი პერუში, ტაკნის რეგიონის კანდარავეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 250 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 735 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7.7 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 95.61 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
ტაკნის რეგიონის რაიონები
კანდარავეს პროვინციის რაიონები
ვლადიმერ ლორთქიფანიძე

ვლადიმერ ლორთქიფანიძე
ვლადიმერ (ვალოდია) ბეჟანის ძე ლორთქიფანიძე (დ. 1872 — გ. 1909) — ქართველი პუბლიცისტი, ჟურნალისტი, პედაგოგი, პოლიტიკური მოღვაწე.
დაამთავრა ქუთაისის გიმნაზია, შემდეგ ოდესის უნივერსიტეტი და ისტორიის შესასწავლად გერმანიაში გაემგზავრა, თუმცა ავადმყოფობის გამო იძულებული გახდა სამშობლოში დაბრუნებულიყო. აქტიურად თანამშრომლობდა ქართულ პრესასთან („ცნობის ფურცელი“, „საქართველო“, „დროება“, „შრომა“, „ივერია“), აქვეყნებდა პუბლიცისტურ წერილებს და თარგმანებს. ასწავლიდა თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზიაში. 1901 წელს იყო სოციალისტ–ფედერალისტთა პარტიის ერთ–ერთი დამაარსებელი და მთავარი კომიტეტის წევრი. მისი ენერგიული მოქმედებით ქართველ სოციალისტ-ფედერალისტები გაერთიანდნენ არა როგორც რუსეთის თანამოსახელე პარტიასთან არსებული ავტონომიური ჯგუფი, არამედ როგორც დამოუკიდებელი პარტია. პოლიტიკური საქმიანობისთვის ორჯერ იყო დაპატიმრებული; საბოლოოდ, 1905 წლის ოქტომბრის მანიფესტით გაათავისუფლეს. გარდაიცვალა აბასთუმანში ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ 37 წლის ასაკში. დაკრძალეს თბილისში, კუკიის სასაფლაოზე.
ლიტერატურა
„მათრახი და სალამური“, №4, - 5 ივლისი, 1909;
„ივერია“, №26, - 29 ივნისი, 1909.
დაბადებული 1872
გარდაცვლილი 1909
ქართველი პუბლიცისტები
ქართველი პედაგოგები
ქართველი პოლიტიკოსები
საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
Lasioglossum soror

Lasioglossum soror — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1901 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
soror
სტატინები

სტატინები (HMG-CoA რედუქტაზას ინჰიბიტორები) — მიეკუთვნებიან იმ ნივთიერებებს, რომლებიც ამცირებენ ქოლესტეროლის დონეს იმ ინდივიდებში, ვისაც აღენიშნებათ ცხიმების დიდი რაოდენობა სისხლში.
რესურსები ინტერნეტში
სტატინები
ჰეპატოლოგია
არცვიკი

არცვიკი
არცვიკ არუთუნიანი (დ. 21 ოქტომბერი, 1984), უფრო მეტად ცნობილი როგორც არცვიკი — სომეხი-რუსი მომღერალი და სიმღერების ავტორი. 2017 წელს წარადგინა სომხეთი ევროვიზიის კონკურსზე სიმღერით „Fly with Me“ („იფრინე ჩემთან ერთად“). დაიკავა მე-18 ადგილი.
ცხოვრება და კარიერა
ადრეული ცხოვრება
არცვიკი დაიბადა 1984 წლის 21 ოქტომბერს კაპანში. როდესაც არცვიკი 5 წლის იყო ოჯახმა დატოვა სომხეთი და ისიც საცხოვრებლად ოჯახთან ერთად მოსკოვში გადავიდა. სკოლის დამთავრების შემდეგ არცვიკი სწავლობდა ლოგოპედიას მოსკოვის სახელმწიფო პედაგოგიურ უნივერსიტეტში. 2012 წელს არცვიკი გახდა პროექტის „ჯაზ პარკინგი“ წევრი. ბავშვობიდან არცვიკის მუსიკალურმა შესაძლებლობებმა გამოიწვია გარშემომყოფთა გაკვირვება და აღტაცება. თუმცა, გადამწყვეტი მომენტი იმის გაცნობიერებაში, რომ მისი მომავალი აუცილებლად იქნება დაკავშირებული მუსიკასთან არის 1992 წლის ფილმი „The Bodyguard“ და უიტნი ჰიუსტონის შემოქმედების გაცნობა.
მიუხედავად ამისა მან მხოლოდ მრავალი წლის შემდეგ იპოვა გამბედაობა, რომ სცადოს თავისი ძალა მუსიკალურ სფეროში.
2013: Golos
2013 წელს არცვიკი იყო გადაცემა „The Voice“-ს რუსულ ვერსიაში „Golos“. არცვიკი ამ პერიოდში იყო პელაგაევას გუნდის წევრი. არცვიკი შეჯიბრს ბრძოლის რაუნდში გამოეთიშა.
2016–დღემდე: ევროვიზია 2017
იმის მიუხედავად, რომ არცვიკი ყოველთვის ინარჩუნებდა მჭიდრო კავშირებს თავის სამშობლოსთან, სწორედ 2016 წელს გადაწყვიტა სომხეთში დაბრუნება და გახდა პირველი არხის პროექტ , „Depi Evratesil“-ის კონკურსანტი. 2016 წელს არცვიკი იყო „Depi Evratesil“-ის მონაწილე. ამ კონკურსის მიზანი იყო შეერჩიათ სომხეთის წარმომადგენელი 2017 წლის ევროვიზიის კონკურსზე რომელიც კიევში, უკრაინაში გაიმართა. შოუს დროს იყო ესაი ალტუნიანის გუნდის წევრი. 2016 წლის 24 დეკემბერს მან მოიგო შესარჩევი კონკურსი და 2017 წლის ევროვიზიაზე წარადგინა სომხეთი სიმღერით „Fly with Me“ („იფრინე ჩემთან ერთად“). სიმღერისა და მუსიკალური ვიდეოს რეჟისორია არტურ მანუკიანი. მისმა სინგლმა ნორვეგიაში iTunes-ზე 172-ე ადგილი დაიკავა. ევროვიზიის ნახევარ-ფინალში მიიღო 152 ქულა და დაიკავა მე-7 ადგილი. ფინალში კი არცვიკმა მიიღო 79 ქულა და დაიკავა მე-18 ადგილი.
სინგლები
2014 — „No Fear“
2014 — „Why“
2015 — „Сестра по духу“ (დუეტი მარგარიტა პოზოიანთან ერთად)
2015 — „I Say Yes“
2017 — „Fly With Me“
2017 — „Mna Du“
ვიდეოკლიპები
2015 — „Сестра по духу“ (დუეტი მარგარიტა პოზოიანთან ერთად)
2017 — „Fly With Me“
სქოლიო
კილიმორი

კილიმორი — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს გოლუეის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.
2006 წლის მონაცემებით სოფლის მოსახლეობა 318 ადამიანს შეადგენს.
იხილეთ აგრეთვე
გოლუეის საგრაფო
სქოლიო
გოლუეის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები