PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ძმები მილადინოვები

ძმები მილადინოვები
ძმები დიმიტრი (დ. 1810, სტრუგა — გ. 23 იანვარი, 1862, სტამბოლი) და კონსტანტინ (დ. 1810, სტრუგა — გ. 18 იანვარი, 1862, სტამბოლი) მილადინოვები — XIX საუკუნის ბულგარეთის კულტურული აღორძინების ეპოქის მოღვაწეები.
ოჯახი
ძმები მილადინოვები დაიბადნენ ქრისტო მილადინოვისა და მისი მეუღლის, სულთანა მილადინოვას დიდ ოჯახში. მათ ჰყავდათ რვა შვილი: დიმიტრი და კონსტანტინე, ნაომი, ტანე, მათე, აპოსტოლი, ანა და კრესტა.
მოღვაწეობა
ორივე ძმა გახლდათ ბულგარეთის ეროვნული აღორძინების ეპოქის მნიშვნელოვანი ფიგურა.
ძმები მილადინოვების კრებული
კონსტანტინ მილადინოვი მოსკოვის უნივერსიტეტში სწავლობდა სლავურ ფილოლოგიას და იქ დარჩა 1860 წლამდე, უნივერსიტეტის დამთავრდებადე, შემდეგ კი ვენაში შეხვდა იოსებ შტროსმაიერს, რომელიც მას ბულგარული ხალხური სიმღერების გამოცემაში დაეხმარა.
კრებული სახელწოდებით „ბულგარული ხალხური სიმღერები. შეგროვებული ძმები დიმიტრი და კონსტანტინ მილადინოვებისა და გამოცემული კონსტანტინის მიერ. ზაგრებში. ა. იაკიჩის სტამბაში, 1861“ („Бѫлгарски народни пѣсни. Собрани отъ братья Миладиновци, Димитрıя и Константина и издадени отъ Константина. Въ Загребъ. Въ книгопечатница-та на А. Якича, 1861“) გამოიცა ზაგრებში 1861 წელს. ის შედგებოდა 660 ბულგარული ხალხური სიმღერისგან, რომელიც შეკრებილი იყო ბალკანეთის ცენტრალურ და აღმოსავლეთ სლავურ ოლქებში.
კონსტანტინ მილადინოვის პოეზია
კონსტანტინ მილადინოვის პოეზია აღსავსე იყო სოციალური და ეროვნული მოტივებით.
გარდაცვალება
1861 წელს კონსტანტინმა დატოვა ზაგრები და გაემგზავრა ბელგრადში, სადაც შეიტყო, რომ მისი ძმა, დიმიტრი სტამბულის ციხეში იმყოფებოდა.
ამის შემდეგ ის წავიდა სტამბოლში, სადაც დააპატიმრეს თურქებმა, დადეს ბრალი ჯაშუშობაში და ჩასვეს ციხეში. 1862 წელს სტამბოლის ციხეში მყოფი ძმები კონსტანტინ და დიმიტრი მილადინოვები გაურკვეველ ვითარებაში გარდაიცვალნენ.
რესურსები ინტერნეტში
Original edition of 'Bulgarian Folk Songs'
Full text of «Bulgarian folk songs»
Letter bearing the signature of Konstantin Miladinov
Konstantin Miladinov poetry
official site of struga.org (English and Macedonian)
სქოლიო
ხალხური სიმღერების შემგროვებლები
დაბადებული 1810
გარდაცვლილი 18 იანვარი
გარდაცვლილი 23 იანვარი
გარდაცვლილი 1862
ზელიმ კოცოიევი

ზელიმ კოცოიევი (დ. 9 აგვისტო, 1998) — აზერბაიჯანელი ძიუდოისტი. ასპარეზობს -100კგ წონით კატეგორიაში. 2018, 2020 და 2021 წლებში მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ევროპის ჩემპიონატზე.
რესურები ინტერნეტში
JudoInside
დაბადებული 1998
დაბადებული 9 აგვისტო
აზერბაიჯანელი ძიუდოისტები
NGC 7

NGC 7 (სხვა აღნიშვნები ESO 409-22, MCG −5-1-37, AM 0005-301, PGC 627) — სპირალური გალაქტიკა მდებარე მოქანდაკის თანავარსკვლავედში.
გალაქტიკის აღმომჩენად ითვლება ასტრონომი ჯონ გერშალი ხოლო თარიღი 27 სექტემბერი 1834 წელი.
ეს ობიექტი შედის ახალ დიდ საერთო კატალოგის ნუსხაში.
იხილეთ აგრეთვე
ახალი საერთო კატალოგი
მოქანდაკის თანავარსკვლავედი
სპირალური გალაქტიკები
პოსუს-დი-კალდასი

პოსუს-დი-კალდასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1196 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პოსუს-დი-კალდასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 152 435 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 278.54 კმ²-ზე. ფართობი 547 260 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მინას-ჟერაისი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
Watermark (ენიას ალბომი)

Watermark (ენიას ალბომი)
Watermark — ირლანდიელ მომღერალ და მუსიკოს ენიას სტუდიური ალბომი. იგი გამოიცა 1988 წლის 19 სექტემბერს გაერთიანებულ სამეფოში, ხოლო 1989 წლის 10 იანვარს - აშშ-ში. ალბომში შეტანილია ენიას პირველი მნიშვნელოვანი ჰიტი, „Orinoco Flow“.
სიმღერების სია
სერტიფიცირებები
სქოლიო
1988 წლის ალბომები
1989 წლის ალბომები
ენიას ალბომები
Reprise Records-ის ალბომები
Geffen Records-ის ალბომები
Warner Music Group-ის ალბომები
სურაბაია

სურაბაია — სიდიდით მეორე ქალაქი ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ იავაზე, აღმოსავლეთ იავის პროვინციაში. ქალაქის მოსახლეობა დაახლოებით 2012 წლის მონაცემებით 3,114,700 კაცს შეადგენს.
რესურსები ინტერნეტში
Official website
Satellite picture by Google Maps
სქოლიო
ინდონეზიის ქალაქები
La Florida District

La Florida District is one of thirteen districts of the province San Miguel in Peru.
References
More information
http://www.atlascajamarca.info/index.php?option=com_content&task=section&id=29&Itemid=75
კენიის გერბი

კენიის გერბი — კენიის ეროვნული სიმბოლო. ორ ლომს უჭირავს მასაის ფარი და ისრები. ფარი შეფერადებულია ეროვნულ ფერებში, რომელთაც ასეთი დატვირთვა აქვთ:
შავი ფერი აღნიშნავს აფრიკის მოსახლეობას.
წითელი ფერი კენიის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის დროს დაღვრილი სისხლის ასოციაციაა.
მწვანე ფერი აღნიშნავს ქვეყნის სოფლის მეურნეობას და ქვეყნის ბუნებრივ სიმდიდრეს.
თეთრი ფერი მშვიდობის აღმნიშვნელია.
ფარის წითელ ველზე გამოსახულია მამალი, რომელსაც ნაჯახი უკავია. ფარი და ლომები დგანან კენიის მთაზე, რომელიც ფერდობებზეც გამოსახულია. ყავა, აგავა, ჩაი, სიმინდი და ანანასი.
გერბის წითელ ბაფთაზე სუაჰილის ენაზე აწერია harambee, რაც ითარგმნება, როგორც „ყველა ერთისათვის“.
იხილეთ აგრეთვე
კენიის დროშა
კენიის ჰიმნი
სქოლიო
გერბი
სახელმწიფო გერბები
გერბები ლომის გამოსახულებით
გერბები სიმინდის გამოსახულებით
ლუმპიაკე

ლუმპიაკე — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის ვალდეხალონის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 29,5468 კმ². მოსახლეობა — 806 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ლუმპიაკეს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
Gran Enciclopedia Aragonesa - ლუმპიაკე
სქოლიო
სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
ანა პეტროვა

ანა პეტროვა
ანა იაკობის ასული პეტროვა (ქალიშვილობაში ვორობიოვა) (დ. 14 თებერვალი [ძვ. სტ. 2 თებერვალი] , 1817, პეტერბურგი — გ. 26 აპრილი[ძვ. სტ. 13 აპრილი] , 1901, იქვე) — რუსი მომღერალი (კონტრალტო). სწავლობდა პეტერბურგის თეატრის სასწავლებელში, ჯერ ბალეტის, შემდეგ კი სიმღერის კლასში. მეცადინეობდა მიხეილ გლინკასთანაც. 1832 მღეროდა გუნდში. 1835-1847 წლებში პეტერბურგის ოპერის თეატრის სოლისტიმ ვანიასა და რატმირის (გლინკას „ივან სუსანინი“, 1836 და „რუსლან და ლიუდმილა“, 1842) პარტიების პირველი შემსრულებელი (გლინკამ 1837 მისთვის დაწერა ვანიას სცენა „მონასტერთან“). მეუღლესთან, ო. პეტროვთან, ერთად ხელი შეუწყო რეალიზმის დამკვიდრებას რუსული საოპერო სცენაზე. დაწერა მოგონებები გლინკაზე („რუსსკაია სტარინა“, 1880, ტ. 27)
ლიტერატურა
რუსი საოპერო მომღერლები
დაბადებული 14 თებერვალი
დაბადებული 1817
გარდაცვლილი 26 აპრილი
გარდაცვლილი 1901
ფილიოკვე

ფილიოკვე
„ფილიოკვე“ („და ძისაგან“) — ნიკეა-კონსტანტინეპოლის სარწმუნოების სიმბოლოს (მრწამსის) ტექსტში ჩამატებული სიტყვა სულიწმინდის ძისაგან გამომავლობის შესახებ. ფილიოკვეს არ შეიცავდა საერთოქრისტიანული მრწამსის თავდაპირველი, 381 წელს მიღებული ვარიანტი. რომის ეკლესიაში ცალკეული მოღვაწეები მას უკვე V საუკუნიდან იყენებდნენ სამების არსის თეოლოგიური განმარტებების დროს, თუმცა აღმოსავლეთის ავტოკეფალური ეკლესიები ამ სწავლებას იზიარებდნენ. კათოლიკურ ეკლესიაში ფილიოკვე XIII საუკუნეში იქნა აყვანილი დოგმის ხარისხში და დღემდეა აღიარებული როგორც კათოლიკეების, ისე ევანგელისტების მიერ. ძველკათოლიკური, მართლმადიდებელი და აღმოსავლეთის სხვა ეკლესიები უარყოფენ სარწმუნოების სიმბოლოში ფილიოკვეს ჩამატების ჭეშმარიტებას. ფილიოკვე პაპის პრიმატთან ერთად ის უმნიშვნელოვანესი თეოლოგიური სადავო საკითხია, რომელმაც, ერთი მხრივ, გამოიწვია დიდი სქიზმა და, მეორე მხრივ, დღემდე აფერხებს კათოლიკური და მართლმადიდებელი ეკლესიის გაერთიანებას თითქმის ათასწლიანი განხეთქილების შემდეგ.
ტექსტი
ფილიოკვე, ლათინურად Filioque ქართულად დაახლოებით ითარგმნება, როგორც „და ძისაგან“ ან „ძითურთ“, „ძესთან ერთად“. კერძოდ, ეს სიტყვა სარწმუნოების სიმბოლოში შემდეგ ადგილასაა ჩამატებული:
ნიკეა-კონსტანტინოპოლის სარწმუნოების სიმბოლოს თავდაპირველ ვარიანტში (ბერძნულ ორიგინალში) შესაბამისი წინადადება ამგვარია:
იხილეთ აგრეთვე
სარწმუნოების სიმბოლო
დიდი სქიზმა
ლიტერატურა
თინიკაშვილი, დავით. "ფილიოკვე - მოხსნილი პრობლემა", სტატიათა კრებულში: აღმოსავლურ-დასავლური ქრისტიანობა. თბ., 2009, http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/8353/1/Agmosavlur-Dasavluri_Qristianoba.pdf
Peter Gemeinhardt: Die Filioque-Kontroverse zwischen Ost- und Westkirche im Frühmittelalter; Berlin und New York 2002
Bernd Oberdorfer: Filioque. Geschichte und Theologie eines ökumenischen Problems; Göttingen 2001
A. Edward Siecienski: The Filioque. History of a Doctrinal Controversy; Oxford 2010
Michael Böhnke/Assaad Elias Kattan[Bernd Oberdorfer (Hg.): Die Filioque-Kontroverse. Historische, ökumenische und dogmatische Perspektiven 1200 Jahre nach der Aachener Synode (Quaestiones Disputatae 245); Freiburg 2011
ქრისტიანული თეოლოგია
კათოლიციზმი
ესტებან-არსეს პროვინცია

ესტებან-არსეს პროვინცია
ესტებან-არსე — პროვინცია ცენტრალურ ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში. მისი ფართობი შეადგენს 1 245 კმ²-ს. მდებარეობს დეპარტამენტის უკიდურეს სამხრეთ ნაწილში და ესაზღვრება პოტოსის დეპარტამენტს.
2001 წლის აღწერის მიხედვით, პროვინციის მოსახლეობა შეადგენდა 31.997 ადამიანს.
ესტებან-არსეს პროვინცია თავის მხრივ იყოფა 4 მუნიციპალიტეტად და 15 კანტონად. დედაქალაქია ტარატა.
იხილეთ აგრეთვე
ბოლივიის პროვინციები
რესურსები ინტერნეტში
პროვინციის რუკა
www.ine.gov.bo
კოჩაბამბის დეპარტამენტის პროვინციები
გარახა

გარახა — სოფელი საქართველოში, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, შედის ქალაქ ჩხოროწყუს ადმინისტრაციულ ერთეულში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 575 ადამიანი.
სქოლიო
ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფლები
გივი დარჩია

გივი დარჩია
გივი ილიას ძე დარჩია (დ. 26 მარტი, 1926, ოზურგეთი, — გ. 17 მაისი, 1990, თბილისი) — ქართველი ინჟინერ-მშენებელი. პროფესორი (1976), საქართვ. მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1985).
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულეტეტი (1949). 1949–1950 წლებში მუშაობდა თბილისის საქალაქო საბჭოს საჰაერო თავდაცვის შტაბში, 1950–1952 წლებში — საპროექტო ინსტიტუტ „თბილქალაქპროექტში“ სექტორის უფროსად, 1952–1956 — მოსკოვის სამრეწველო ნაგებობათა ცენტრალურ კვლევით ინსტიტუტში, 1956–1962 — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სამშენებლო საქმის ინსტიტუტში უფროს მეცნიერ თანამშრომლად. 1958 წლიდან პედაგოგიკურ მოღვაწეობას ეწეოდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. იქვე მისი ინიციატივით 1962 წლიდან ჩამოყალიბდა ამიერკავკასიაში პირველი თბოაირმომარაგებისა და ვენტილაციის კათედრა, რომელსაც თავადვე ხელმძღვანელობდა. დარჩიას კვლევის საგანი იყო საქართველოში გაზიფიკაციის, თბოფიკაციის, გათბობის, ვენტილაციისა და ჰაერის კონდიცირების სისტემათა დანერგვა და განვითარება.
ბიბლიოგრაფია
გათბობა და ვენტილაცია, ნაწ. 1–2, თბ., 1967–71;
თბოაირმომარაგება და ვენტილაცია, თბ., 1977.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 26 მარტი
დაბადებული 1926
ოზურგეთში დაბადებულები
გარდაცვლილი 17 მაისი
გარდაცვლილი 1990
ქართველი ინჟინრები
ტინა კაროლი

ტინა კაროლი, სრული სახელი ტატიანა გრიგოლის ასული ლიბერმანი (დ. 25 იანვარი, 1985, მაგადანის ოლქი, სსრკ) — უკრაინელი მომღერალი და უკრაინის შეიარაღებული ძალების ანსამბლის მსახიობი.
დისკოგრაფია
ალბომები
2005 — Show me your love
2006 — Ноченька
2007 — Полюс притяжения
2010 — 9 жизней
2014 — Помню
2016 — Колядки
2017 — Интонации
2020 — Нацти своих
2021 — Красиво
2021 — Молода кров
2021 — Двойной рай
ვიდეო კლიპები
2005 — Выше облаков
2006 — Show me your love
2006 — Пупсик
2006 — Ноченька
2007 — Люблю его
2007 — Полюс притяжения
2008 — Ключик
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ოფიციალური ფან კლუბი
ფან-საიტი
ფან-კლუბის არაოფეციალური საიტი
ფან-კლუბი
არაოფიციალური საიტი
უკრაინელი მომღერლები
ევროვიზიის კონკურსანტები
დაბადებული 25 იანვარი
დაბადებული 1985
1867

1867
მოვლენები
4 იანვარი : გაუქმდა სამეგრელოს სამთავრო.
1 მარტი : ნებრასკა გახდა აშშ-ის 37-ე შტატი.
1 ივლისი : გამოცხადდა კანადის დამოუკიდებლობა დიდი ბრიტანეთისაგან.
14 ოქტომბერი : იაპონიაში გადადგა ტოკუგავას შოგუნატის მე-15 და ბოლო შოგუნი.
18 ოქტომბერი : აშშ-ის მფლობელობაში გადმოდის ალასკა.
ფოთში დაიწყო რკინიგზის მშენებლობა.
დაიბადნენ
იანვარი
5 იანვარი : ნიკოლოზ ჭავჭავაძე — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (გ. 1920)
18 იანვარი : რუბენ დარიო — ნიკარაგუელი მწერალი (გ. 1916)
თებერვალი
9 თებერვალი : ნაცუმე სოსეკი — იაპონელი მწერალი (გ. 1916)
მარტი
6 მარტი : სოლომონ ქურდიანი — ქართველი მეტყევე-სელექციონერი (გ. 1937)
13 მარტი : ნარ-დოსი — სომეხი მწერალი. (გ. 1933)
აპრილი
24 აპრილი : ბალანჩივაძე, ვასილ - ქართველი მსახიობი (გ.1951)
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
26 ოქტომბერი : მეგრელი, დუტუ - ქართველი მწერალი და პოეტი
ნოემბერი
27 ნოემბერი : აფხაზი, კონსტანტინე - ქართველი საზოგადო მოღვაწე (გ.1923)
დეკემბერი
5 დეკემბერი : აარნე, ანტი - ფინელი ფოლკლორისტი (გ.1925)
16 დეკემბერი : არაგვისპირელი, შიო - ქართველი მწერალი (გ.1926)
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
30 იანვარი : კომეი - იაპონიის 121-ე იმპერატორი (დ.1831)
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
19 ივნისი : მაქსიმილიანი - მექსიკის იმპერატორი 1864-1867 (დ.1832)
ივლისი
აგვისტო
25 აგვისტო : ფარადეი, მაიკლ - ინგლისელი ქიმიკოსი (დ.1791)
31 აგვისტო : ბოდლერი, შარლ - ფრანგი მწერალი
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
იაკობ ბრედა — ნიდერლანდელი ბიოლოგი და გეოლოგი.
როშენი

როშენი
საკონდიტრო კორპორაცია როშენი — უკრაინული საკონდიტორო ნაწარმის მწარმოებელი ჯგუფი, რომელსაც აკონტროლებს პეტრო პოროშენკო. ის ქვეყნის მასშტაბით საკონდიტრო პროდუქციის უდიდესი მწარმოებელია. კომპანიის ქარხნები მდებარეობს უკრაინის ქალაქებში: ბერშადი, კიევი, ვინიცა, მარიუპოლი და კრემენჩუგი, ასევე ლიეტუვის ქალაქ კლაიპედასა და რუსეთის ქალაქ ლიპეცკში. კომპანიის სახელი მისი მფლობელის გვარიდან, პოროშენკო მომდინარეობს.
სქოლიო
უკრაინის კომპანიები
Pirkənd, Agdash

Pirkənd, Agdash
Pirkənd (also, Pirkend) is a village in the Agdash Rayon of Azerbaijan.
References
Populated places in Agdash District
Ravelo Municipality

Ravelo Municipality is the second municipal section of the Chayanta Province in the Potosí Department in Bolivia. Its seat is Ravelo.
Geography
Some of the highest mountains of the municipality are listed below:
Subdivision
The municipality consists of the following cantons:
Antora
Huaycoma
Pitantora
Ravelo
Tomoyo
Toroca
The people
The people are predominantly indigenous citizens of Quechua descent.
References
External links
Ravelo Municipality: population data and map
Municipalities of Potosí Department
ვისლოკა

ვისლოკა — მდინარე სამხრეთ-აღმოსავლეთ პოლონეთში. უერთდება მდინარე ვისლას. მისი საერთო სიგრძე 164 კმ-ია. პოლონეთის მდინარეებს შორის სიგრძით ოცდამეექვსე ადგილი უკავია. წყალშემკრები აუზის ფართობი კი 4,110 კმ²-ია. უმაღლესი სიმაღლე ზღვის დონიდან აღწევს 370 მ, ხოლო ყველაზე დაბალი წერტილი 250 მ. სიმაღლეზე ზღვის დონიდან.
მდინარეზე მდებარეობს ქალაქები: კრემპნა; ნოვი ჟმიგრუდი; ოშიეკ აშიელსკი; დებოვიეცი; იასლო; კოლაჩიცე; ბჟისკა; ბჟოსტეკი; პილზნო; დებიცა; ზირაკოვი; პჟეცლავი; მიელეცი; ბოროვა; გავლუშოვიცე.
იხილეთ აგრეთვე
პოლონეთის მდინარეების სია
პოლონეთის მდინარეები
წერეთელევო

წერეთელევო — სოფელი ბულგარეთში, მდებარეობს პლოვდივის ოლქის სიედინენიეს თემში. მოსახლეობა 356 ადამიანი (2010 წ.)
სახელწოდება
სოფელს ძველად დუმანლი ერქვა, თუმცა 1930 წელს მცხოვრებლებმა მიმართეს მეფე ბორისს თხოვნით სოფლისათვის ქართველი თავადისა და დიპლომატის, რუსეთში მოღვაწე ალექსი ნიკოლოზის ძე წერეთლის (აკაკი წერეთლისბიძაშვილი) სახელი (1848-1883) ეწოდებინათ.
ლიტერატურა
კალანდია გ., ქართველები მსოფლიო ისტორიაში, ტ., 1 თბ., 2020, გვ. 152-155
სქოლიო
პლოვდივის ოლქის სოფლები
თეიმურაზ გორდელაძე

თეიმურაზ გორდელაძე
თეიმურაზ დიმიტრის ძე გორდელაძე (დ. 12 აგვისტო, 1925, თბილისი — გ. 1 ივლისი, 2017) — ქართველი პათოლოგანატომი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1970), პროფესორი (1972), ღირსების ორდენის კავალერი (1999).
ბიოგრაფია
1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. 1971-1978 წლებში მუშაობდა იქვე პათოლოგიური ანატომიის კათედრის პროფესორად. 1979-1998 წლებში იყო ამავე ინსტიტუტის სასამართლო მედიცინის კათედრის გამგე, 1998 წლიდან არის ამ კათედრის პროფესორი, პარალელურად 1993 წლიდან — ი. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის პათოლოგიის კათედრის პროფესორი. გორდელაძემ ექსპერიმენტულად შეისწავლა სიმსივნეებისა და მათ ირგვლივ მდებარე ქსოვილების ინერვაციის საკითხები, ზოგიერთი ძუძუმწოვარი ცხოველის ვირუს-პოლიომა 2510 By შტამით გამოწვეული სიმსივნეების პათოლოგიური ანატომია და სხვ. გორდელაძე მრავალი სამეცნიერო შრომის, მათ შორის 2 მონოგრაფიისა და 4 სახელმძღვანელოს („სასამართლო მედიცინა“: 1995, 1998, 2001, 2008) ავტორია. 1974-1980 წლებში გორდელაძე იყო პათოლოგანატომთა საკავშირო სამეცნიერო საზოგადოების გამგეობის წევრი, საკავშირო სამედიცინო ჟურნალი „Судебная медицинская экспертиза“-ს სარედაქციო საბჭოს წევრი (1980-1990) და სხვ. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მათ შორის ღირსების ორდენი (1999).
ბიბლიოგრაფია
შუა ტვინის დაზიანებანი ქალატვინის მძიმე ტრავმის დროს, «თბილ. სახელმწ. სამედ. უნ-ტის შრომათა კრებული», 1997, ტ. 33;
Гистохимия и электронная микроскопия в клинической и экспериментальной медицине, М., 1975 (თანაავტ.).
ლიტერატურა
რესურსები ინტერენტში
ქართველი პათოლოგანატომები
თეიმურაზ
მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
ვილასანტარი

ვილასანტარი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის ბეტანსოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 59,36 კმ². მოსახლეობა — 1211 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ვილასანტარის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები
ლა-კორუნიის ქალაქები
კონტრატასიონი

კონტრატასიონი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სანტანდერის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.699 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 904 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 4.3 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 907 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კოლუმბიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი
statoids.com-ის მონაცემები
სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
გიშის საეპისკოპოსო

გიშის საეპისკოპოსო — ერთ-ერთი საეპისკოპოსო ფეოდალურ საქართველოში. მის მეთაურს, გიშელ ეპისკოპოსს, აღმოსავლეთ საქართველოს საეკლესიო იერარქიაში XIII საუკუნეში 35-ე ადგილი ეჭირა. ვარაუდობენ, რომ გიშის საეპისკოპოსო „ეპისტოლეთა წიგნის“ ქართულ საეკლესიო ნუსხებში იხსენიება. ეპარქია მოიცავდა ელისენს (ახლანდელი ბელაქნის, ზაქათალისა და კახის რაიონებს აზერბაიჯანში), წუქეთს (ახლანდელი რუთულისა და ახთის რაიონები დაღესტანში) და შაკიხს (ახლანდელი შაქის რაიონი, აზერბაიჯანში). ალექსანდრე ხახანაშვილის მოსაზრებით, VIII-IX საუკუნეებში გიშის საეპისკოპოსოს ცენტრი იყო ლექეთის ტეტრაკონქი.
ლიტერატურა
გიშის საეპისკოპოსო
ჩვეულებრივი შოშია

ჩვეულებრივი შოშია, შოშია, შროშანი — მგალობელი ფრინველი შოშიასებრთა ოჯახისა. ფართოდაა გავრცელებული ევრაზიის მნიშვნელოვან ნაწილში, ინტროდუცირებულია სამხრეთ აფრიკაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში, ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაში. სამხრეთ და დასავლეთ ევროპაში მობინადრე ფრინველია, ჩრდილოეთსა და აღმოსავლეთში მცხოვრებნი კი მიგრაციებს ასრულებენ და სამხრეთისაკენ ინაცვლებენ. გარეგნულად (ზომები, ყვითელი ნისკარტი და მუქი შეფერილობა) ძლიერ წააგავს შავ შაშვს, მაგრამ მისგან განსხვავებით მიწაზე გადაადგილებისას დადის და არ ხტუნავს.
აღწერა
ჩვეულებრივი შოშია მცირე ზომის ფრინველია, სიგრძით 18,7–21,2 სმ, ფრთის შლილი 38,7 სმ შეადგენს, მასა 75 გრამს აღწევს. ტანი მასიურია, აქვს მოკლე კისერი. ნისკარტი გრძელი, წამახვილებული და ოდნავ ქვედა მიმართულებით მოღუნულია; გამრავლების სეზონზე ფერად ყვითელია, დანარჩენ დროს შავი. შედარებით დიდი ზომის შავი შაშვისაგან (Turdus merula) განსხვავებით ნისკარტი გვერდებისკენ გაბრტყელებულია და ისეთი მძლავრიც არ არის. თვალის ფერადი გარსი ყავისფერია. ფრთები მოკლე, ძირში განიერი, ხოლო ბოლოში შევიწროებულია. გალობისას ხშირად იქნევს მათ. ზრდასრული დედლისა და მამლის ზურგის, მკერდის და კისრის უკანა მხარის შეფერილობა ერთმანეთისაგან არ განსხვავდება: შავი ბუმბული მეტალისებრი ბზინვარებით, ცალკეულ ქვესახეობებს იისფერი, მომწვანო, მოცისფრო ან ბრინჯაოსფერი იერი დაჰკრავთ. ზამთარში, როდესაც ბუმბულის წვერები იცვითება, ტანზე ჩნდება მრავალი თეთრი ან კრემისფერი წინწკლები, ფრთების გარე მხარესა და მკერდზე უფრო დიდები, ხოლო თავზე მცირენი. გაზაფხულზე, ბუმბულის ცვენის შემდეგ შეფერილობა ერთფეროვანი მურა ხდება. კუდი მოკლეა, 6,2–6,8 სმ სიგრძის, ბოლოში თითქმის სწორი. ფეხები მოწითალო-ყავისფერია. სქესობრივი დიმორფიზმი მცირედ გამოიხატება: მამალს მკერდზე წაგრძელებული ბუმბული აქვს, მაშინ, როდესაც დედლისა მოკლე და მოხდენილია; ნისკარტის ძირში დედალს მოლურჯო ლაქა აქვს, ხოლო მამალს ამ ადგილებში წითელი წინწკლები აყრია. ახალგაზრდა ფრინველებში სხეულის ბზინვარება ესეოდენ გამოხატული არ არის, ხოლო მათი ფრთის დაბოლოვებები მომრგვალებულია და არა წამახვილებული, როგორიც ზრდასრულს აქვს. მოზარდი ბარტყების ნისკარტი მთელი წლის განმავლობაში მურა-შავია.
გავრცელება
არეალი
ჩვეულებრივი შოშია ფართოდაა გავრცელებულია ყველა ბიოგეოგრაფიულ ოლქში, გარდა ნეოტროპიკისა (ცენტრალური და სამხრეთი ამერიკა). ევრაზიაში გვხვდება ვრცელ ტერიტორიაზე: ჩრდილოეთში არეალი განისაზღვრება კოლის ნახევარკუნძულითა და ისლანდიით, სამხრეთში — ჩრდილოეთი ესპანეთით, სამხრეთი საფრანგეთით, იტალიით, ყოფილი იუგოსლავიის ტერიტორიითა და ჩრდილოეთი საბერძნეთით, თურქეთით, ჩრდილოეთი ერაყით, ჩრდილოეთი ირანით, ავღანეთით, პაკისტანითა და ჩრდილო-დასავლეთი ინდოეთით; აღმოსავლეთში აღწევს ბაიკალის ტბამდე, დასავლეთში — აზორის კუნძულებამდე. ციმბირში ჩ. გ. 60°-მდე გვხვდება. ადამიანის მიერ შეგნებულად იქნა ინტროდუცირებული სამხრეთ-დასავლეთ აფრიკაში, ავსტრალიაში, ახალ ზელანდიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში იყო ცდები, მოეშენებინათ ეს სახეობა აშშ-ში. ყველაზე ცნობილი ასეთი ცდა იყო 1890–1891 წლებში, როდესაც ცენტრალ პარკის ტერიტორიაზე გაუშვეს 100 ეგზემპლარი. თუმცა ამ ფრინველებიდან ბოლომდე მხოლოდ 15 გადარჩა, შემდგომში კი ისინი ფართოდ გავრცელდნენ მთელ კონტინენტზე — სამხრეთი კანადიდან ფლორიდასა და ჩრდილოეთ მექსიკამდე.
სქოლიო
შოშია
ფუენფერადა

ფუენფერადა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის კუენკას-მინერასის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 24,525307 კმ². მოსახლეობა — 36 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ტერუელის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
Gran Enciclopedia Aragonesa - ფუენფერადა
სქოლიო
ტერუელის მუნიციპალიტეტები
ტერუელის ქალაქები
დორილეა

დორილეა — ერთ-ერთი უძველესი ქალაქი ანატოლიაში. დღეს ამ ქალაქიდან შემორჩენილია ნანგრევები. ახლა მის ტერიტორიაზე მდებარეობს ქალაქი ესქიშეჰირი (თურქეთი).
დორილეა მდებარეობდა ესქიშეჰირიდან 10 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. ამ ადგილს დღეს კარაჩა ჰისარი ეწოდება. ძვ. წ. IV საუკუნის ბოლოს დორილეა გადაიტანეს დღევანდელი ქალაქის ადგილას.
ისტორია
ქალაქი კონტროლდებოდა ფრიგიელთა მიერ, მაგრამ შესაძლოა უფრო ძველიც კი იყოს.
დორილეა იყო რომის სავაჭრო პუნქტი. ეს ასევე იყო სავარაუდოდ მთავარი ქალაქი, საიდანაც პავლე მოციქული გაემგზავრა მეორე მისიონერულ მოგზაურობაში ახ. წ. 50 წელს. აქ არსებობდა ეპარქია მოგვიანებით, რომაულ ხანაში.
ახ. წ. III საუკუნეში ქალაქი გუთებმა დაარბიეს. რომაელთა არმია მცირე აზიაში არ იყო დიდი, ფლოტი გადავიდა ჩრდილოეთით მდებარე სინოპში, ამიტომაც დორილეა დაუცველი გახდა. გუთები შეიჭრნენ შავი ზღვის პირა რეგიონიდან — ტრანსდუნაიდან. საფრთხის გამო, მოსახლეობამ ქანდაკებები გამოიყენა კედლების აღსამართად, რათა დაეცვათ საკუთარი თავი მომხდურებისგან.
რომის იმპერიის გაყოფის შემდეგ, დორილეა შევიდა ბიზანტიის იმპერიის შემადგენლობაში.
1071 წლის მანასკერტის ბრძოლის შემდეგ ქალაქი თურქ-სელჩუკებმა დაიპყრეს.
ჯვაროსნული ლაშქრობების დროს დორილეასთან გაიმართა ორი ბრძოლა. 1097 წელს ჯვაროსნებმა დაამარცხეს თურქები და ქალაქი დაიპყრეს. ამ გამარჯვებით მათ ხელში ჩაიგდეს დიდი ალაფი. დორილეა ბიზანტიას გადასცეს. 1147 წელს მეორე ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს დორილეასთან დამარცხდნენ გერმანელები კონრად III-ის მეთაურობით.
1175 წელს, დორილეა გაამაგრა ბიზანტიის იპერატორმა — მანუელ I კომნენოსმა, მაგრამ 1176 წელს მირიოკეფალის ბრძოლის შემდეგ ქალაქი თურქებმა დაიპყრეს. როგორც ჩანს მანუელმა არ დაანგრია ქალაქის საფორტიფიკაციო ნაგებობები ბრძოლაში დამარცხებს შემდეგ და სულთანს მოსალაპარაკებლად გაუგზავნა ელჩები. ამის საპასუხოდ სულთანმა არ მიიტანა პირდაპირი იერიში ქალაქზე, მაგრამ ჯარი გაგზავნა მიმდებარე მენდერესის ხეობის დასარბევად.
1204-1261 წლებში ქალაქი შედიოდა ნიკეის იმპერიის შემადგენლობაში. მიხეილ VIII-ის მიერ კონსტანტინოპოლის დაბრუნების შემდეგ დორილეა ბიზანტიას დაექვემდებარა.
1289 წელს ქალაქი ოსმალეთის სულთანმა — ოსმან I-მა დაიპყრო.
მუსლიმური წყაროების მიხედვით დორილეაში მდებარეობდა ცხელი წყლის წყაროები.
საეკლესიო ისტორია
ბიზანტიის შემადგენლობაში შესვლის შემდეგ აქ იყო საეპისკოპოსო. დორილეის ეპისკოპოსი ემორჩილებოდა სინადის მიტროპოლიტს.
IV-დან IX საუკუნემდე ცნობილია დორილეის შვიდი ეპისკოპოსი, რომელთაგან ყველაზე გამორჩეულია ევსები დორილეელი
იხილეთ აგრეთვე
დორილეის ბრძოლა
დორილეის ბრძოლა (1147)
ლიტერატურა
Lindner, R.P., (2007) Explorations in Ottoman Prehistory, Published by University of Michigan Press.
სქოლიო
ბიზანტიის ქალაქები
ჯვაროსნული ადგილები
Camponotus quadrimaculatus opacatus

Camponotus quadrimaculatus opacatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
Camponotus