PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ტყის ბუ

ტყის ბუ — ფრინველთა გვარი ბუსნაირთა რიგისა.
აღწერა
მათი სხეულის სიგრძეა 29–69 (უფრო ხშირად 35–40) სმ, მასა 200-დან (მკრთალი ბუ, S. butleri) 660–1900 გრამამდე (წვეროსანი ბუ, S. nebulosa); დედალი მამალზე დიდია. თავი და სახის დისკი დიდია, „ყურები“ არ აქვთ; მცირე გამონაკლისების გარდა თვალის ფერადი გარსი მუქია, ნისკარტი ღია, თითები შებუმბლული. ფრთები ფართო, მობლაგვებული, მისი ბოლოები კუდზე უფრო გამოწეული არ არის. ბუმბული ჭრელი და მფარველობითია, ჭარბობს მუქი-მურა, რუხი, ყავისფერი და წითური ფერები.
გავრცელება
გვარში 19 სახეობაა (ახალი კლასიფიკაციით დაემატა 3–4 სახეობა Ciccaba-ს გვარიდან). გავრცელებული არიან ახალ და ძველ სამყაროში. ბინადრობენ სხვადასხვა ტიპის ტყეებში: ტაიგის ტყიდან მარადმწვანე ტროპიკულ და მთის ნოტიო ტყეებამდე, აგრეთვე მეჩხერში, ქსეროფიტულ ბუჩქებსა და კულტურულ ლანდშაფტებში, მათ შორის ბაღებსა და ქალაქის პარკებში. მთებში ადიან ზღვის დონიდან 5000 მეტრამდე (სიჩუანური ბუ, S. davidi); საქართველოში გვხვდება რუხი ბუ, იგივე ჩვეულებრივი ტყის ბუ (Strix aluco). უპირატესად ეწევიან მკვიდრ ცხოვრებას.
კვება
მათ რაციონში ჭარბობს ხერხემლიანი ცხოველები (უმთავრესად მღრღნელები, მწერიჭამია ხელფრთიანები, ფრინველები, ამფიბიები, ქვეწარმავლები) და ფეხსახსრიანები (ცხრაფეხები, ობობები, მორიელები, მრავალფეხიანები და მწერები, განსაკუთრებით ხოჭოები და სწორფრთიანები). დიდ ბუებს (წვეროსანსა და გრძელკუდას, იგივე ურალურს) შეუძლიათ მოზარდი კურდღლების, ჟრუნისა და გნოლის მოპოვება.
გამრავლება
მონოგამი ფრინველებია, თუმცა პოლიგამიის შემთხვევებიც ცნობილია. ბუდობისთვის იყენებენ ფუღუროებს 30 მეტრამდე სიმაღლეზე, კლდეთა ნაპრალებსა და სხვადასხვა ნიშებს, ციყვების, ყორნისებრ და ქორისებრ ფრინველთა ძველ ნაგებობებს, ზოგჯერ ამონათხრებს მიწაზე ან ხელოვნურ საბუდრებს. დებენ 1–9 (უფრო ხშირად 3–5, ზოგი სახეობა 1–2) კვერხს, კრუხობს დედალი 28–36 დღის განმავლობაში (მამალი ამ დროს მას კვებავს). ბარტყები ბუდეში 25–40 დღე რჩებიან, 32–46 დღის ასაკში ფრენის უნარს იძენენ, დამოუკიდებლად ცხოვრებას 2–4 თვის შემდეგ იწყებენ.
ლიტერატურა
სქოლიო
ნენე გიორგაძე

ნენე გიორგაძე (დ. 21 თებერვალი, 1971, თბილისი) — ქართველი მწერალი და პოეტი.
ბიოგრაფია
თანამედროვე ქართველი პოეტი, მწერალი და მთარგმნელი ნენე გიორგაძე დაიბადა 1971 წელს თბილისში. 90-იან წლებში პირველი პუბლიკაცია გამოაქვეყნა გაზეთ „არილში“, რომელსაც ვიზუალურად აფორმებდა და კოლორიტულ სახეს აძლევდა პოეტი ზვიად რატიანი. მანამდე ხელნაწერი მიიტანა ჟურნალ „ცისკარში“, თუმცა იმის გამო, რომ ჟურნალის მაშინდელმა რედაქტორმა ლექსების ტექსტური ქარგა სრულიად შეცვალა, პუბლიკაციაზე უარი თქვა. დაამთავრა ილიას უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი. სადიპლომო ნაშრომი დაიცვა ვაჟა-ფშაველას პოემაზე „გველისმჭამელი“. 90-იან წლებში მუშაობდა გაზეთში „მიმომხილველი“. 1999 წლიდან 2011 წლამდე ცხოვრობდა აშშ-ში, სწავლობდა მონთგომერის კოლეჯში, მუშაობდა სხვადასხვა ამერიკულ კორპორაციებში. 2011 წლიდან შვილთან და მეუღლესთან ერთად ცხოვრობს სანკტ-პეტერბურგში, რუსეთში.
2010 წელს ამრიკელ კოლეგასთან, ტიმოთე ქეჩერთან ერთად ინგლისურ ენაზე თარგმნა მაია სარიშვილის პოეტური კრებული „მიკროსკოპი“, რომელიც გახდა „ოქტოპუსის“ მთარგმნელთა კონკურსის ფინალისტი. თარგმნის თანამედროვე პოეზიას ინგლისურიდან და რუსულიდან ქართულ ენაზე. მონაწილეობდა სხვადასხვა ლიტერატურულ ფესტივალებში — „პოეზიის დღეები“ (რიგა, ლატვია) და „ახალი პოეტების ფესტივალი“ (საკტ-პეტერბურგი, რუსეთი). ლექსები შესულია ორენოვან ანთოლოგიაში „Антология новой грузинской поэзии“. ნენე გიორგაძის ლექსები თარგმნილია ინგლისურ, რუსულ, ჰოლანდიურ, ლატვიურ და ლიტვურ ენებზე.
ბიბლიოგრაფია
სამკუთხედი. - თბილისი, პეგასი, 2011. - 95. - ISBN: 978-9941-9179-9-8
ლიტერატურა
ანუკ ბელუგა, ნენე გიორგაძე // ცხელი შოკოლადი. თბ., 2012 გვ.10
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი ემიგრანტები
დაბადებული 1971
დაბადებული 21 თებერვალი
ქართველი პოეტები
ქართველი მწერლები
ძვ. წ. 790

ძვ. წ. 790 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
მოვლენები
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
წყლის რეჟიმი

წყლის რეჟიმი — მდინარეთა წყლის ხარჯის, მდინარეები, ტბების, წყალსაცავებისა და ჭაობების დონეთა და მოცულობის ცვალებადობა დროში. წყლის რეჟიმი მჭიდროდ არის დაკავშირებული ჰავის სეზონურ ცვალებადობასთან.
თბილი ჰავის რაიონში წყლის რეჟიმზე ძირითად გავლენას ახდენს ატმოსფერული ნალექები და აორთქლება; ცივი და ზომიერი ჰავის რაიონში არსებითია ჰაერის ტემპერატურის როლი. მდინარის წყლის რეჟიმი ვლინდება დღე-ღამური, დეკადური, თვიური, სეზონური და მრავალწლოვანი ცვალებადობის სახით; შედგება დამახასიათებელი ფაზებისაგან, რომლებიც დამოკიდებულია მდინარის საზრდოობის პირობების სეზონურ ცვალებადობაზე.
განასხვავებენ წყლის რეჟიმის შემდეგ ფაზებს: წყალდიდობას, წყალმოვარდნასა და წყალმცირობას. მდინარის საზრდოობის რეჟიმი არათანაბარია წლის განმავლობაში ატმოსფერული ნალექების მოსვლის, თოვლისა და ყინულის დნობის და მათი წყლის მდინარეში ჩადენის უთანაბრობის შედეგად.
ტბის წყლის რეჟიმი განისაზღვრება ტბის ზედაპირზე მოსული ნალექების, აორთქლებული, ხმელეთის ზედაპირიდან და მიწისქვეშა გზით ტბაში ჩასული და ტბიდან გამოსული წყლის რაოდენობის შეფარდებით. ტბის დონის ცვალებადობა შეიძლება იყოს სეზონური, წლიური და მოკლევადიანი.
ჭაობის წყლის რეჟიმი განპირობებულია ადგილობრივი ჰავითა და ჰიდროლოგიური პირობებით, გარემოს რელიეფით, მცენარეულობის ხასიათით. სამეურნეო საქმიანობით ადამიანს სულ უფრო და უფრო დიდი ცვლილებები შეაქვს წყლის რეჟიმში.
ლიტერატურა
ჰიდროლოგია
ბუსკის რაიონი

ბუსკის რაიონი — გაუქმებული რაიონი უკრაინაში, ლვივის ოლქში. მისი ფართობი 856 კმ² იყო. 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 46 443 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 54 კაცს კმ²-ზე. ბუსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი ბუსკი.
2020 წლის 17 ივლისს შეუერთდა ზოლოჩივის რაიონს.
იხილეთ აგრეთვე
უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
სქოლიო
ლვივის ოლქის გაუქმებული რაიონები
Novaya Murtaza

Novaya Murtaza (Yañı Mortaza) is a rural locality (a selo) in Chekmagushevsky District, Bashkortostan, Russia. The population was 164 as of 2010. There are 2 streets.
Geography
Novaya Murtaza is located 22 km northeast of Chekmagush (the district's administrative centre) by road. Ilikovo is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Chekmagushevsky District
მიტროფანე კუჭავა

მიტროფანე კუჭავა
მიტროფანე იონას ძე კუჭავა (დ. 6 ივნისი, 1906, გურიფული, რუსეთის იმპერია — გ. 6 ნოემბერი, 1999, თბილისი, საქართველო) — საქართველოს საბჭოთა სახელმწიფო და პარტიული მოღვაწე. საკავშირო ალკკ-ის წევრი (1923), საკავშირო კპ(ბ) წევრი (1937).
ბიოგრაფია
მიტროფანე კუჭავა დაიბადა 1906 წლის 6 ივნისს სოფელ გურიფულში, გლეხის ოჯახში. 8 კლასი დაამთავრა ხობში. შემდეგ სწავლა განაგრძო თბილისში, სადაც სკოლის დირექტორი და ლოგიკა-ფსიქოლოგიის მასწავლებელი იყო პროფესორი შალვა ნუცუბიძე. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო თბილისის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში.
1930-1941 წლებში მუშაობდა თბილისის სტალინის სახელობის ორთქმავალ-ვაგონშემკეთებელ ქარხანაში რიგ თანამდებობაზე. 1941-1947 წლებში მუშაობდა გაგრის რაიკომის მდივნად. 1948-1951 წლებში სწავლობდა საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალურ კომიტეტთან არსებულ უმაღლეს პარტიულ სკოლაში. 1951-1953 წლებში მუშაობდა ზუგდიდის რაიკომის მდივნად. 1953-1976 წლებში მუშაობდა: საქართველოს პროფსაბჭოს თავმჯდომარედ; საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის პირველ მოადგილედ; საგარეო საქმეთა მინისტრად; სოფლის მეურნეობის მინისტრად; პარტიული სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარედ, ერთსა და იმავე დროს საქართველოს კპ ცკ მდივნად და მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედ; სახალხო კონტროლის კომიტეტის თავმჯდომარედ; საქართველოს სატყეო მეურნეობის სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარედ. 1953-1970 წლებში იყო საქართველოს კპ ცკ ბიუროს წევრი
მიტროფანე კუჭავა იყო საქართველოს სსრ-ს II-III და აფხაზეთის ასსრ-ის II მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.
1953 წლის დეკემბერში იყო ბერიას წინააღმდეგ სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს სპეციალურის სასამართლო პროცესის წევრი.
გარდაცივალა თბილისში 1999 წლის 6 ივნისს.
ჯილდოები და მედლები
4 ცალი
მედალი „კავკასიის დავცისათვის“
მედალი „1941-1945 წლებში დიდ სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისათვის“
მედალი „1941-1945 წლებში დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის“
ლიტერატურა
გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი“, №22 (3735), 2 თებერვალი, 1951
მიტროფანე კუჭავა - ბერია, გამომცემლობა „ინტელექტი“, 1996 და „არტანუჯი“ 2012.
რესურსები ინტერნეტში
მიტროფანე კუჭავა - „ლავრენტი ბერიას და მის თანამზრახველთა სასამართლო პროცესი (სასამართლო წევრის დღიურიდან)“
დაბადებული 6 ივნისი
დაბადებული 1906
გარდაცვლილი 6 ნოემბერი
გარდაცვლილი 1999
საქართველოს სსრ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
აფხაზეთის ასსრ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
სსრკ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები‎
სსრკ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები‎
სსრკ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები‎
სსრკ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები‎
ხობის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
მ
ქვეითთა საბრძოლო მანქანა

ქვეითთა საბრძოლო მანქანა (ასევე ფეხოსანთა საბრძოლო მანქანა) – შეჯავშნული მუხლუხიანი და მცურავი მანქანა, რომელიც განკუთვნილია მოტოფეხოსნების მიერ საბრძოლო მოქმედებათა საწარმოებლად და პირადი შემადგენლობის გადასაადგილებლად. ჯავშანტრანსპორტიორთან შედარებით ქვეითთა მანქანას გააჩნია გაცილებით მძლავრი შეიარაღება და ჯავშანი; ბრძოლის ველზე გამოირჩევა მაღალი მანევრირებით.
რესურსები ინტერნეტში
საბრძოლო მანქანები
კებადასი

კებადასი — მდინარე ეკვადორში. მდინარე პასტასის შენაკადი.
რესურსები ინტერნეტში
GEOnet Names Server
Water Resources Assessment of Ecuador
ეკვადორის მდინარეები
ჰაინრიხ ფრიდრიხ ლინკი

ჰაინრიხ ფრიდრიხ ლინკი (დ. 2 თებერვალი, 1767, ჰილდესჰაიმი — გ. 1 იანვარი, 1851, ბერლინი) — გერმანელი ბოტანიკოსი და ბუნებისმეტყველი, მეცნიერ-ენციკლოპედისტი, მასონი. ვროცლავისა და როსტოკის უნივერსიტეტების პროფესორი.
ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი, ასევე შვედეთის, ბავარიის, ლეოპოლდინას, საფრანგეთისა და გეტინგენის მეცნიერებათა აკადემიების წევრი. ბერლინის ბოტანიკური ბაღის დირექტორი 1815-1851 წლებში.
ლინკი იყო XIX საუკუნის ერთ-ერთი უკანასკნელი მეცნიერი, რომელიც დისციპლინათა ფართო სპექტრში ფლობდა უნივერსალურ საბუნებისმეტყველო-სამეცნიერო ცოდნას.
მისი სტანდარტული საავტორო ბოტანიკური შემოკლებაა Link.
ნაშრომები
„Elementa philosophiae botanicae“, ბერლინი, 1824.
„Handbuch zur Erkennung der nutzbarsten und am häufigsten vorkommenden Gewächse“ 3 т., ბერლინი, 1829—33.
„Jahresbericht über die Arbeiten für physiologische Botanik im Jahre 1840“, 1842.
„Vorlesungen über die Kräuterkunde“, ბერლინი, 1843—45.
„Flore portugaise“, ბერლინი, 1809—40.
„Icones plantarum selectarum horti regii botanici Berolinensis“ კრისტოფ ფრიდრიხ ოტოსთან ერთად, ბერლინი, 1820—28.
„Enumeratio plantarum horti regii botanici Berolinensis“ 2 т., ბერლინი, 1821—22.
„Ueber die Gattungen Melocactus und Echinocactus“, ბერლინი, 1827.
„Handbuch zur Erkennung der nutzbarsten und am häufigsten vorkommenden Gewächse“ 3 т., ბერლინი, 1829—33.
„Hortus Regius Botanicus Berolinensis descriptus“, ბერლინი, 1833.
„Filicum species in horto regio Berolinensi cultae“, ბერლინი, 1841.
„Icones plantarum rariorum horti regii botanici Berolinensis“ კრისტოფ ფრიდრიხ ოტოსთან ერთად, ბერლინი 1841—1844.
„Grundlehren der Anatomie und Physiologie der Pflanzen“, Гёттинген, 1807.
„Ausgew ä hlte anatomisch-botanische Abbildungen“ 5 ч., ბერლინი, 1842—47.
„Anatomia plantarum iconibus illustrata“ 3 т., ბერლინი, 1843—47.
რესურსები ინტერნეტში
ჰაინრიხ ფრიდრიხ ლინკი — ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი
Max-Planck-Institute for the History of Science: Link, Heinrich Friedrich
სქოლიო
გეტინგენის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
გერმანელი ბოტანიკოსები
ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრები
მასონები
საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები
ბავარიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები
გეტინგენის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები
შვედეთის სამეფო მეცნიერებათა აკადემიის წევრები
კრასნაია-ზარია (ლენინგრადის ოლქი)

კრასნაია-ზარია (ლენინგრადის ოლქი)
კრასნაია-ზარია — დაბა ვსევოლოჟსკის რაიონში, ლენინგრადის ოლქში, მიეკუთვნება სვერდლოვის საქალაქო დასახლებას. 2007 წლის მონაცემებით დაბის მოსახლეობა 274 ადამიანს შეადგენდა.
პირველი დასახლება მომავალი დაბის ადგილას ჯერ კიდევ 1500 წელს არსებობდა, რომელიც ვოდსკაია პიატინის აღწერაშია დაფიქსირებული, ეს იყო ვალიტოვო. ვალიტოვო — კარელიური წარმოშობის სიტყვა, მომდინარეობს სიტყვა „валит“-დან, რაც ქართულად „კარელიის უხუცესს“ ნიშნავს. სოფელი აღნიშნული იყო XVII საუკუნით დათარიღებულ შვედურ რუკაზე. 1960 წელს კრასნაია-ზარია შედიოდა ნოვოსარატოვკას სოფსაბჭოში. ამჟამად დაბის ტერიტორიაზე მრავლადაა კოტეჯები.
სქოლიო
ლენინგრადის ოლქის დაბები
ცხენიკუდა

ცხენიკუდა (Erigeron canadensis) — ერთწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღერო 30-150 სმ სიმაღლისაა, სწორად მდგომი, ჩვეულებრივ, ზედა ნაწილში დატოტვილი, შეფოთლილი, დაფარულია მარტივი, გაფშეკილი ბეწვით. ფოთლები ხაზურ-ლანცეტაა, მჯდომარე. ქვედა ფოთლები ყუნწიანია, ფართოდ დაკბილული. ყვავილედი შედარებით ვიწრო საგველაა. კალათები მრავალრიცხოვანია, ყვავილები – თეთრი. იზრდება მთის ქვედა და შუა სარტყლების რუდერალურ ადგილებში, ნათესების მახლობლად, მდელოებზე და ტყეში, მდინარეებსა და ტბებთან, გზისპირებზე. გავრცელებულია მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს ევროპას, შუა აზიას, აღმოსავლეთ აზიას, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკას, ავსტრალიას.
გალერეა
ლიტერატურა
სუხიტაშვილი კ., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 242.
ორლებნიანნი
რთულყვავილოვანნი
Abkhazian Che with descender

Abkhazian Che with descender (Ҿ ҿ; italics: Ҿ ҿ) is a letter of the Cyrillic script. Its form is derived from the Cyrillic letter Abkhazian Che (Ҽ ҽ Ҽ ҽ) by the addition of a descender.
Abkhazian Che with descender is used in the alphabet of the Abkhazian language, where it represents the retroflex ejective affricate .
Computing codes
See also
Cyrillic characters in Unicode
Abkhazian Che
References
Cyrillic letters with diacritics
Letters with descender (diacritic)
სან-ხუან-დე-ხირონი

სან-ხუან-დე-ხირონი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სანტანდერის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 720 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 135 531 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 199.02 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 681 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კოლუმბიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი
statoids.com-ის მონაცემები
სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ყარსის ეიალეთი

ყარსის ეიალეთი (Eyālet-i Ḳarṣ) — ოსმალეთის იმპერიის ეიალეთი. არსებობდა 1580-1875 წლებში.
XVII საუკუნეში 6 სანჯაყად იყოფოდა. მათ შორის სამი იყო ქართული გოლეს (ქართულად კოლას), იგივე მცირე არტაანი, ჰუჟუჟანის ანუ ჩილდირის და ზარშადის იგივე არფაჩაის (ქართულად წინუბანის) სანჯაყები .
სქოლიო
ოსმალეთის იმპერიის ეიალეთები
ლორა ბუში

ლორა ბუში — აშშ-ის ყოფილი პრეზიდენტის ჯორჯ უოლკერ ბუშის მეუღლე.
აშშ-ის პირველი ქალბატონები
დაბადებული 1946
420-იანები

420-იანები
პოლიტიკა
ეკონომიკა
კულტურა
კოპეი-კუბოვო

კოპეი-კუბოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბუზდიაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 949 ადამიანი.
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბუზდიაკის რაიონის სოფლები
აბშრა

აბშრა (აფშირჰა) — მასიურ ხეში ამოღებული ჭურჭელი, რომელსაც აქვს ხისავე თავსახური და სალტეები სიმაგრისათვის. გამოიყენებეოდა ყველის, ერბოს, ნადუღის და მისთ. შესანახად. გამოიყენებოდა სამეგრელოშიც.
ეტიმოლოგია
ბუყინი // ბუყუნი // ბუკუნი “რძის ჩასაწური” (ჯავახიშვილი, 1986, 222); “ყველის შესანახი ჭურჭელი” (ელიავა, 1989, 28); “ხისგან საგანგებოდ დამზადებული ჭურჭელი, კასრი, რომელსაც იყენებენ რძის ჩასასხმელად, მაწვნის შესადედებლად” (ქაჯაია, 2001, 273); “ხის ჭურჭელი მაწვნისათვის” (ყიფშიძე, 1914, 210; სახოკია, 1985, 366; ჭარაია, 1997, 45). შდრ. იმერ. ბოკონი “ყველის ჩასადები (ამოსაყვანი) ჭურჭელი” (ჯავახიშვილი, 1986, 184), ლეჩხ. ბოკონი “საწველელი, ხის ჭურჭელი საწველად” (გიგინეიშვილი, 1961, 675); საერთოქართველურ დონეზე აღდგენილია *ბოყუ̂ “ხის ჭურჭელი” > ქართ. ბოყვ-ი : ზან. ბუყუნი // ბუჸუნი < *ბუყუ̂-ინ-ი : სვან. ბეყუ̂ // < ბოყუ̂ (ჩუხუა, 2003, 66).
მეგრულიდან არის ნასესხები აფხაზური ა-ბყჷლ “ხის ჭურჭელი რძის შესადედებლად” (ბღაჟბა, 1964, 263; არშბა, 15; კვარჭია, 1981, 51); ბზიფურში გადმოიცემა ა-ბაკ°ჷლ სახით “ყველის დასამარილებელი და შესანახი ხის ჭურჭელი” (ბჟანია, 1962, 128; ინალ-იფა, 1986, 158); უბიხური ბაყ°ჷრ-სათვის სესხების შუალედური რგოლია აფხაზური (შაგიროვი, 1989, 139, 140).
ა-ფშჷრჷა “სარქვანი; მთლიანი ხისგან გამოთლილი ცილინდრისებური ჭურჭელი” (ჯანაშია, 1954, 284); “ყველის შესანახი ჭურჭელი” (ბჟანია, 1962, 128; არშბა, 1980, 51). სიტყვა გვხვდება აბაზურშიც ფშირჷა ფორმით.
მეგრული აფშირჷა “ხის ჭურჭელი მაწვნისთვის” (ყიფშიძე, 1914, 197); აბშირა “ახლადამოღებული სულუგუნის კალაპოტი” (ჯავახიშვილი, 1986, 223); ავშირა // აბშირა “სულუგუნის ჩასადები ჩარჩო” (ქაჯაია, 2001, 165); აბშიხა // აბშირყა “მაწვნის ჭურჭელი” (წალენჯ.) აფხაზურიდან ნასესხობად განიხილება, მაგრამ არადამაჯერებლად ჟღერს სამეცნიერო ლიტერატურაში გამოთქმული მოსაზრება: ვ. კვარჭიას ეტიმოლოგიით ტერმინი იყოფა ა-ფშ “გვერდი” და რჷა “გამოწეული, გამოზნექილი” ელემენტებად (კვარჭია, 1981, 124).
სიტყვა შეთვისებული აქვს დასავლურ-ქართველურ დიალექტებს; იმერ. აფშარა “ყველის კალაპოტი” (ჯავახიშვილი, 1986-ა, 184), ლეჩხ. აფშარა “სულუგუნის კალაპოტი” (ღლონტი, 1974, 144), გვხვდება ტოპონიმებში: აფშირაშ დჷნადგჷმ “სადაც აფშირა დადგეს” (ზედმ. “აფშირას დანადგამი”) _ ფართო მინდორი სამურზაყანოს მთაში; აფშირაშ სუკი “აფშირას სერი” _ ბორცვი; აფშირაშ გინალ “აფშირას გადასასვლელი” _ უღელტეხილი (ცხადაია, 1999, 229).
წყარო
მანანა ბუკია, ნარკვევები ქართველურ–აფხაზური ლინგვოკულტურული ურთიერთობის ისტორიიდან, ტ. I, გვ. 202–203
ქართული მატერიალური კულტურის ეთნოგრაფიული ლექსიკონი (ნაწილი I. ა–მ)
ჭურჭელი
მანზალა

მანზალა, მენზალა (ძველად — ტანისი) — დიდი მარილიანი ტბა ან ლაგუნა ჩრდილოეთ ეგვიპტეში. მოქცეულია მდინარე ნილოსის დელტის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე დუმიატის ტოტსა და სუეცის არხს შორის. შეერთებულია ხმელთაშუა ზღვასთან. მცირეწყლიანია. ფართობი დაახლოებით 1360 კმ². გადაჭიმულია 47 კმ-ზე, სიგანე 30 კმ. მანზალის აღმოსავლეთ ნაწილში გადის სუეცის არხი, დასავლეთით ქალაქებს დუმიატსა და ელ-მატარიას შორის, — მანზალის არხი, რომლის სიგრძე დაახლოებით 35 კმ აღწევს. განვითარებულია თევზჭერა.
სქოლიო
ეგვიპტის ტბები
კლაუდიუ (მინას-ჟერაისი)

კლაუდიუ (მინას-ჟერაისი)
კლაუდიუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 832 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ დივინოპოლისის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 25 771 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 40.86 კმ²-ზე. ფართობი 630 706 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მინას-ჟერაისი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
Mamuka village

Mamuka village is a village from the Middle Ages, on the left side of the river Mtkvari.
Located in the area of the current aviation factory in the east of Tbilisi (in the Samgori rayon). In the sources first mentioned in 1721.
References
ენციკლოპედია თბილისი, თბ., 2002
Former villages
History of Tbilisi
დარპასი

დარპასი — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 200 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 800 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 93 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 19.33 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ლორეს პროვინციის სოფლები
ზიროათხონ ჰოშიმოვა

ზიროათხონ ჰოშიმოვა
ზიროათხონ მაჰმუდოვნა ჰოშიმოვა, შემოკლებით ზიროათ მირზოიევა — უზბეკეთის პირველი ლედი.
ბიოგრაფია
დაიბადა კოკანდში, 1957 წლის 4 დეკემბერს. მამამისი იყო მაჰმუდჯონ ჰოშიმოვი. ის სწავლობდა ტაშკენტის ირიგაციისა და მელიტორაციის უნივერსიტეტში სადაც ის შეხვდა თავის პირველ მეუღლეს. ზოგიერთი წყაროს ცნობით მისი ოჯახი ეწინააღმდეგებოდა ჰოშიმოვას ქორწინებას. მას აქვს ინჟინერ-ეკონომისტის კვალიფიკაცია.
პირველი ლედი
დაქორწინებულია შავკათ მირზიიოევზე, უზბეკეთის ყოფილ პრემიერ-მინისტრსა და ამჟამინდელ პრეზიდენტში. ისლამ ქარიმოვის მმართველობის პერიოდში, როდესაც მისი მეუღლე პრემიერ-მინისტრი ჩნდებოდა, ჰოშიმოვა თავს არიდებდა ტელევიზიებსა და საჯარო სივრცეში გამოჩენას. როდესაც მისი მეუღლე გახდა პრეზიდენტი, ის ხშირად იყო მეუღლესთან ერთად სხვადასხვა საგარეო ვიზიტებში, ყირგიზეთში, ჩინეთში, სამხრეთ კორეასა და აშშ-ში.
სქოლიო
დაბადებული 4 დეკემბერი
დაბადებული 1957
უზბეკეთის პირველი ქალბატონები
ჯიჯიმლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ჯიჯიმლი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ჯიჯიმლი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ჯიჯიმლი — სოფელი აზერბაიჯანში
ჯიჯიმლი — სოფელი აზერბაიჯანში
აბაი კუნანბაევი

აბაი კუნანბაევი (დ. , ჩინგიზთაუ, ახლანდელი სოფ. კარაული, აბაის რაიონი, სემიპალატინსკის ოლქი, ყაზახეთი — გ. , იქვე) — ყაზახი პოეტი-განმანათლებელი; ახალი, დამწერლობიანი ყაზახური ლიტერატურის ფუძემდებელი.
ბიოგრაფია
დაიბადა მდიდარი ფეოდალის ოჯახში. სწავლობდა სემიპალატინსკის მედრესეში, მაგრამ სასულიერო სწავლებამ ვერ დააკმაყოფილა, გაიტაცა აღმოსავლეთის კლასიკურმა ლიტერატურამ, დაუახლოვდა გადასახლებაში მყოფ რუს დემოკრატებს, შეისწავლა რუსული ენა და გაეცნო რუს კლასიკოსთა შემოქმედებას. აბაი კუნანბაევმა მიატოვა მამის ოჯახი და თავისი ხალხის სამსახური იტვირთა, გახდა სათემო მმართველი, შემდეგ კი სახელი გაითქვა როგორც პოეტმა. მისი აული ყაზახთა კულტურის ცენტრად იქცა. აბაი კუნანბაევმა ყაზახურ პოეზიაში უჩვეულო თემატიკა შეიტანა, ასახა უბრალო ხალხის მძიმე ხვედრი და მჩაგვრელთა წინააღმდეგ გაილაშქრა. სატირულ ლექსებში ამხილა მეფის რუსეთის ჩინოვნიკები და მათი ადგილობრივი დამქაშები. რამდენადაც ულმობელი და მწვავე იყო აბაი კუნანბაევის სატირა, იმდენად თბილი და ნაზი — მისი ლირიკა. პოეტი ცოცხლად ხატავდა აულის ყოფით სურათებს (ლექსების ციკლი „წელიწადის ოთხი დრო“, 1886-1890), უმღეროდა ბუნებას, სიყვარულს; ერის უზენაეს ბედნიერებად „გონებით გაცისკროვნებული შრომა“ მიაჩნდა. აბაი კუნანბაევი ავტორია რამდენიმე ეპიკური თხზულებისა („მასღუდი“, 1887; „ისქანდერი“, „აზიმის თქმულება“). თარგმნა ადგილები „შაჰნამედან“, „ლეილი და მაჯნუნი“, კრილოვისა და ლერმონტოვის ნაწარმოებები, ნაწყვეტები პუშკინის „ევგენი ონეგინიდან“, ყაზახურ პოეზიაში შემოიღო ლექსის რამდენიმე ახალი საზომი და ფორმა (სტროფული).
აბაი კუნანბაევის შემოქმედება, რომლის სათავეც მშობლიური ფოლკლორი იყო, ხალხმა ისე შეისისხლხორცა, რომ მისი ნაწარმოებები ზეპირად იცოდა და ხელნაწერებად ავრცელებდა. მისი თხზულებები მხოლოდ საბჭოთა ხელისუფლების დროს შეიკრიბა და გამოიცა. აბაი კუნანბაევის ცხოვრების შესახებ რომანი დაწერა ყაზახმა მწერალმა მუხთარ აუეზოვმა.
ლიტერატურა
ყაზახი პოეტები
ეთერ ანჯაფარიძე

ეთერ ანჯაფარიძე (დ. 15 სექტემბერი, 1956) — ქართველი/ამერიკელი პიანისტი და პედაგოგი.
დაიბადა მუსიკოსების ოჯახში; მამა – ზურაბ ანჯაფარიძე, გამოჩენილი ქართველი ტენორი იყო; დედა – ივეტა ბახტაძე, პიანისტი და პედაგოგი; მამობილი – ლეონიდ ოკლეი (1923–1991), – ქართველი მეცნიერი. დედა იყო ეთერის პირველი ფორტეპიანოს მასწავლებელი, 5 წლიდან კი სწავლობდა ზ. ფალიაშვილის სახ. საშუალო სპეციალურ მუსიკალურ სკოლაში პედ. მერი ჭავჭანიზის კლასში. დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო კონსერვატორია და ასპირანტურა პროფესორ ვერა გორნოსტაევას ხელმძღვანელობით.
ეთერ ანჯაფარიძე პირველი საბჭოთა პიანისტია, რომელმაც მონრეალის საერთაშორისო კონკურსში გაიმარჯვა 1976 წელს და გრან–პრის მფლობელი გახდა. 1974 წელს მან ჩაიკოვსკის სახელობის საერთაშორისო კონკურსში მოსკოვში მეოთხე პრემია მოიპოვა.
მას შემდეგ გამოდის მსოფლიოს სხვადასხვა სცენებზე სოლო და კამერული პროგრამებით და თანამშრომლობს როგორც სოლისტი განთქმულ ორკესტრებთან და გამოჩენილ დირიჟორებთან, როგორებიც არიან ჯ. კახიძე, ვ. სპივაკოვი, ვ. გერგიევი, ი. ტემირკანოვი, ჯ. დეპრისტი და სხვ. მისი ჩანაწერები გამოცემულია მელოდია, ნაქსოს და მარკო პოლოს მიერ.
1992 წლიდან საკონცერტო და პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწევა აშშ-ში; რეგულარულად ატარებს მასტერკლასებს და არის სასწავლო–საშემსრულებლო პროგრამის AmerKlavier ხელმძღვანელი.
ასწავლიდა თბილისისა და მოსკოვის სახელმწიფო კონსერვატორიებში და აგრეთვე ნიუ-იორკისა და ჩიკაგოს დეპოლის უნივერსიტეტების პროფესორი იყო.
არის გრემისა და Deutsche Schallplatten–ის ნომინანტი, საქართველოს სახალხო არტისტი, ხალხთა მეგობრობის საერთაშორისო ორდენისა და ღირსების ორდენის კავალერი.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ქართველი პიანისტები
დაბადებული 1956
ქართველი პედაგოგები
დაბადებული 15 სექტემბერი
If God Will Send His Angels

If God Will Send His Angels
„If God Will Send His Angels“ — ირლანდიური როკ-ჯგუფ U2-ს სიმღერა და მეხუთე სინგლი ალბომიდან Pop. იგი გამოვიდა 1997 წლის 8 დეკემბერს. სიმღერა აგრეთვე შეტანილია ფილმში „ანგელოზების ქალაქი“.
სიმღერების სია
სქოლიო
1997 წლის სიმღერები
1997 წლის სინგლები
U2-ს სიმღერები