K-pop

K-pop (აბრევიატურა -დან) — მუსიკალური ჟანრი, წარმოშობილი სამხრეთ კორეაში რომელშიც შედის ელექტროპოპის, ჰიპ-ჰოპის, საცეკვაო მუსიკის და ბლუზის ელემენტები. თავდაპირველად გამოჩენილი როგორც მუსიკალური ჟანრი, K-pop გახდა მასშტაბური მუსიკალური სუბკულტურა მილიონობით თაყვანისმცემლით მთელი სოფლიოს ახალგარზდებს შორის.
ამერიკული მუსიკალური ჟურნალის Rolling Stone თანახმად , K-pop წარმოადგენს „აღმოსავლეთის მოდური მუსიკის ნარევი მაღალენერგიულ იაპონურ პოპთან“ და „ნადირობს მსმენლის თავებზე განმეორებადი წინადადებებით, რომელიც ხშირ შემთხვევაში ინგლისურადაა“. K-pop „სტილების შერწყმის ხაზს მიყვება, აკავშირებს სიმღერასა და რეპს, აკეთებს განსაკუთრებულ დარტყმას მოქმედებაზე და ძლიერ ვიზუალურ ეფექტებზე“. თუმცა თვითონ კორეაში, ამ ტერმინის ქვეშ მოისაზრება თითქმის ყველა კორეული პოპ-მუსიკის მიმდინარეობა, ქვეყნის გარეთ კი კეი-პოპის ქვეშ მოისაზრება კონკრეტულად მუსიკა, რომელიც სრულდება ე.წ აიდოლების მიერ, რომლებიც თავისი კონცეპტით იაპონელ შემსრულებლებს ჰგვანან, დაზემოთ ხსენებული ჟანრების შერწყმის შესრულებით.
K-pop — არა მხოლოდ მუსიკაა, იგი გადაიზარდა მთელი მსოფლიოს ახალგაზრდებში გავრცელებულ სუბსკულტურაში, რომელიც ქმნის დაინტერესებას სამხრეთკორეული მოდისა და სტილის მიმართ. ინტერნეტის დახმარებით და კეი-პოპის ციფრული კონტენტისა და ხელმისაწვდომობით ის აღწევს ფართო აუდიტორიამდე. სამხრეთი კორეის პოპ-კულტურა დღეს ერთ-ერთი მამოძრავებელი ფაქტორია ახალგაზრდული კულტურის აზია-წყანაროკეანეთის რეგიონში, განსაკუთრებული აქცენტი ჩინეთზე, ჰონგკონგზე, იაპონიაზე, ტაივანზე და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ნაწილზეა გამახვილებული.
გავრცელების არეალი
K-pop გავიდა გზას ნაკლებად ცნობილი აზიის გარე რეგიონიდან მთელ მსოფლიოში ყველაზე პოპულარულ ჟანრამდე, ახალგაზრდულ მუსიკალურ რეგიონამდე. ამასთანავე, K-pop ყოველთვის მიყვება უკან სამხრეთკორეული IT-ინდუსტრიის განვითარებას. The New York Times გამომცემლობის აზრით, მართალია კორეული ჯგუფების მცდელობა დასავლურ ასპარესზე გასასვლელად საკმაოდ წარმატებული იყო, როგორც სოციალური ქსელის საკმაოდ გაფართოებით, მაგრამ დღევანდელ მომენტში კორეელი არტისტების მიერ საკუთარი ანგარიშის შექმნა ისეთ რესურსებზე როგორიცაა Twitter, Facebook და სხვა, მისცა მათ შესაძლებლობა გაეცნოთ კეი-პოპი უფრო ფართო აუდიტორიაზე და აქტიურად მიეცათ პოპულარიზაცია ჯანრისთვის. ჟანრის მსმენელთა რიცხვის ზრდა ყველა ქვეყანაში შეინიშნება, და ზოგიერთი ექსპერტის აზრით, კეი-პოპი არის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილი სამხრეთ კორეული ექსპორტისთვის.
BBC ახასიათებს კორეულ პოპ-ჯგუფებს Super Junior და Wonder Girls როგორც „შესანიშნავად დაპროდიუსერებული ჯგუფები საყვარელი ბიჭებისა და გოგოების ცეკვებით და დასამახსოვრებელი მელოდიებით“. ამ ჟანრის კლიპები უჩვეულოდ მრავალფეროვიანია და თავის მხრივ იჭერს სიმღერის რიტმულობას, ხოლო ვოკალური ნაწილები სხვადასხვაგვარად ფერადი, ჰიპ-ჰოპის ძლიერი ზეგავლენით. ეს ყველაფერი ხაზგასმულია მუსიკოსების სინათლით და ენერგიულობით, თეატრალური გამოსვლებით კონცერტებზე. ცეკვები კეი-პოპის განუყოფელი ნაწილია, შესრულების დროს მომრერლები სინქრონიზაცია სუკეთებ სიმღერასა და ცეკვას, რითაც ქმნიამ უფრო მოძრავ გამოსვლას და ემსგავსებია 1990-ების ჯგუფებს.
ფანტასტიური მხარდაჭერა
კორეაში არსებობს ტრადიცია, რომლის თანახმადაც ფანები მუსიკოსებს ბრინჯის კოლოფებს ჩუქნიან, რითაც თავის მხარდაჭერას და ყურადღებას გამოხატავენ. გამომცემლობა Time-ის მიხედვით, BIG BANG-ის პირველი შოუსთვის მუსკოსებს გადასცეს 12,7 ტონა ბრინჯი, საჩუქრები ერთ რიგზე გაშალეს, რასაც დაარქვეს „K-pop-აიდოლების კურთხევა“. ამის შემდეგ დაფუძნებული იყო კომპანიები, რომელთა მიზანი იყო — დარწმუნებულიყვნენ, რომ ბრინჯი მუსიკოსამდე მივიდოდა. ერთ-ერთი მასეთია, „რო სინგუ“, 24 ფილიალი აქვს მსოფლიოში და თანამშრომლობს ფერმებთან, საიდანაც ისინი გემის საშუალებით იღებენ ბრინჯს. სხვაგვარი შესაძლებლობა მხარდაჭერის გამოსახატავად არის — გაუგზავნო საუზმე რჩეულს. ამგვარი პრაქტიკა გაჩნდა ნერვიულობის შედეგად, რადგან მჭირდო გრაფიკის გამო ცნობილი პიროვნებები ვერ ასწრებდნენ ნორმლურ კვებას, ამის შემდეგ შეიქმნა საჭმლის მიტანის სპეციალური კომპანიები.
ბევრი თაყვანისცემელი ორგანიზირებას უკეთებს ტურებს, იმისათვის რომ ნახოს საყვარელი ჯგუფი, მაგალითად ფანების უმეტესობა ჩამოდის კორეულ კონცერტებზე ტურების საშუალებით იაპონიიდან და ჩინეთიდან. ერთხელ, K-Pop-ტრიდან სეულში ჩაფრინდა 7000 თაყვანისცემელი, ჯგუფი JYJ-ის კონცერტის საყურებლად. ამ ჯგუფის სხვა კონცერტზე მსოფლიოს სხვადასხვა ადგილებიდან ფანების უმეტესობამ გაატარა ღამე ბარსელონაში, რომ შემდგომ მოხვედრილიყვნენ კონცერტზე.
ორგანიზაცია და ხელმჯრვანელობა
მოცემული ჟანრის უმეტესობა ჯგუფი მუსიკალური სააგენტოების მფარველობის ქვეშაა. იმისათვის, რომ წარმატება გარანტირებული ქონოდათ, ამგვარი კომპანიები ცდილობენ სრულიად დაასუბსირონ და გააკონტროლონ პროფესიული ცხოვრება და კარიერა მომავალი შემსრულებლის, რისთვისაც ხარჯავენ 400 000 დოლარს მზადებისთვის და ახალგაზრდა შემსრულებლის „გაშვებისთვიდ“. გამომცემლობების ინფორმაციით The Wall Street Journal, S.M.Entertainment, YG Entertainment, JYP Entertainment და CUBE Entertainment და ასევე სხვა სამხრეთკორეულმა მოსამზადებელმა ცენტრებმა გამოიმუშავეს ხელრხი ახალგაზრდა მომღერლების გასავაჯიშებლად, რომ შემდეგ მონაწილეობა მიიღონ მუსიკალურ ბიზნესში. ძირითად შემთხვევაში, მომავალი აიდოლები „სისტემაში“ 9-10 წლის განმავლობაში შემოდიან და ცხოვრობენ ერთ სახლში და ექვემდებარებიან რთულ წესებს. დღის განმავლობაში დადიან სკოლაში და საღამოს ესწრებიან სიმრერისა და ქორეოგრაფიის გაკვეთილებს.
პოპულარობა და ზეგავლენა
კორეული პოპ-მუსიკის მთავარი წინამორპედია იაპონიაა ცნობილი, მოცემული ჟანრი წარმოადგენს 7,81 %-ს მისი მუსიკალური ასპარეზიდან, და ეს მეტად იზრდება. 2011 წელს კორეელი შემსრულებლების პროდუქციის გაყიდვებმა 300 მილიონ დოლარს გადაარჭაბა, რაც 22 %-ით მეტია, იმაზე ვიდრე 2010 წელს იყო.
სულ უფრო და უფრო ბევრი ამერიკელი შემსრულებელი თანხმდება კორეელებთან თანამშრომლობაზე, მათ შორის ისეთი ცნობილები როგორიცაა კანიე უესტი და Jonas Brothers. ამის გარდა კორეული პოპ-მუსიკა დადებიტად იყო შეფასებული ისეთი მუსიკალური პროდიუსერების მიერ როგორიცაა კუინსი ჯონსი, ტედი რაილი, ასევე გრემის პროდიუსერი ალიშა კეზი.
ჟურნალი Billboard 2011 წლიდან კეი-პოპის ცხელი ასეულის გამოქვეყნება დაიწყო (Billboard Korea K-pop Hot 100), ხოლო YouTubeმ სამხრეთ კორეის პრეზიდენტთან შეხვედრისას განაცხადა სპეციალური არხის შესახებ მისამართით „youtube.com/KPOP“. კორეული პოპ-მუსიკის ნიუ-იორკის ფესტივალზე შეიკრიბა 40000-ზე მეტი მაყურებელი, 14 ათასი ფრანგული კონცერტი ჩატარდა ანშლაგით., ხოლო CNN-მა კეი-პოპს უწოდა მესამე მიზეზი რატომ უნდა ეწვიო კორეას. Big Bang (ჯგუფი) მოხვდა ტოპ სერვისში iTunesდა მიიღო ჯილდო „საუკეთესო მსოფლიო არტისტი“ დაჯილდოებაზე MTV EMA 2011, SHINee იყო ერთადერთი ჯგუფი, რომელმაც ჩაატარა კონცერტი ლონდონში, იმ დროს როდესაც სხვა ჯგუფები გამოდიოდნენ გერმანულ ასპარესზე MTV. Wonder Girls გახდნენ პირველი კორეული პოპ-ჯგუფი, რომელმაც შეძლო Billboard Hot 100-ის თავში ჩამდგარიყო.
კორეული პოპ-იდუსტრიის წარმატებას ანალიტიკები უკავშირებენ იმას რომ მისი მარკეტინგის მოდელი განსხვავდება მსოფლიო პრაქტიკისგან. თავდაპირველად მისი ღრმად განვითარებული ფან-დომები, თემატური მომსახურება და ერთგვარი ინსტიტუტები მოყვარულთათვის, ასევე აქტიური კავშირი კუმირების ფანებთან სოციალური ქსელის დახმარებით.
კრიტიკა
მართვა და კორუპცია
კორეული პოპ-ინდუსტრია ხშირად ექცევა კრიტიკის ქვეშ. ის ფაქტი, რომ მსხვილი სააგენტოები ცდილობენ მიიღონ მაქსიმალური შემოსავალი ახალგაზრდა ნიჭებისგან და კონტრაქტი მკაცრად აკავშირებს მომღერლის კარიერას კომპანიასთან, BBC-იმ დაარქვა „საკონტრაქტო მონობა“. ხშირად შემსრულებელთან დებენ ექსკლუზიურ კონტრაქტებს ბევრ წელიწადზე რაც ბევრის აზრით უბრალოდ არა მომგებიანია მუსიკოსისთვის ფინანსური თვალსაზრისით. წამყვანი კომპანიები ამ ბიზნეში ხშირად ექცევიან კრიტიკის ქვეშ, რადგან ცდილობენ მაქსიმალურად მიიღონ ფული მუსიკოსისგან და გეგმავს მჭიდრო სამუშაო გრაფიკებს. 2009 წლის ივნისში ჩატარდა სასამართლო S.M.Entertainment-ის მონაწილეობით.
2009 წელს მსახიობმა ჯანგ ჯა იონმა, ცნობილი სერიალით „Boys over flowers“, ცხოვრება თვითმკვლელობით დაამთავრა, გამოსამშვიდებელ წერილში კი ბრალი მენეჯრს და დირექტორების რიგს დადო, რომლებიც სექსუალურ ძალადობაში დაადანაშაულა. 2012 წლის აპრილში პოლიციამ დაიჭირა ლეიბლის დირექტორი და სააგენტოს ხელმძღვანელი, ისინი დაადანაშაულეს სისტემატიური ძალადობით და მუქარაში.
შემოქმედება
რაც შეეხება ჟანრის მუსიკალურ დახასიათებას, კრიტიკის ქვეშ ექცევა მისი არასწორი კომერციული წყობა. ზოგიერთი კრიტიკოსი მათ შემსრულებლებს ამერიკული პოპ-შემსრულების იმიტაციაში ადანაშაულებს. სხვებმა კი ჟანრი გააკრიტიკის იმით, რომ ისინი ორიენტირებულები არიან მეტად გარეგნულ ეფეტზე ვიდრე მუსიკაზე. მტკიცებულებად მოყავთ ის, რომ მიუხედავად დიდი პოპულარობისა მათ ვერ შეძლეს ამერიკულ ასპარესზე გასვლა.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Хит-парад Billboard Korea K-Pop Hot 100
Flying Too High? (TIME, 29 июля 2002 года)
The new Korean Wave: Girl groups (KOREA.net)
სქოლიო
კორეული კულტურა
სამხრეთ კორეელი მსახიობები
სამხრეთ კორეელი მომღერლები