PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
მირელა კუმბარო

მირელა კუმბარო ფურჯი (დ. 4 მარტი, 1966 ტირანა) — ალბანელი პოლიტიკოსი ქალი. დაინიშნა ალბანეთის კულტურის მინისტრი 2013 წლიდან.
1988 წელს დაასრულა ტირანას უნივერსიტეტის უცხო ენების ფაკულტეტი. ეწევა თარჯიმნის, გამომცემლის და საერთაშორისო ექსპერტის საქმიანობას საერთაშორისო კულტურული პროექტებისა და საუნივერსიტეტო კვლევითი პროგრამების სფეროში, რომელთაც ატარებენ საერთაშორისო ორგანიზაციები, როგორიცაა ევროკავშირი და ფრანკოფონია.
2012 წლიდან ტირანის უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორია. 2009 წელს ამავე უნივერსიტეტში დაიცვა მეცნიერებათა დოქტორის დისერტაცია თარგმნათმცოდნეობის სფეროში. 1994 წელს პარიზის სორბონის უნივერსიტეტში მიენიჭა მაგისტრის ხარისხი თარგმნისა და კულტურათაშორისი ურთიერთობების სფეროში.
2017 წლის არჩევნებში ალბანეთის პარლამენტის მანდატი მოიპოვა გიროკასტრის ოლქიდან.
სქოლიო
დაბადებული 4 მარტი
დაბადებული 1966
ალბანელი პოლიტიკოსი ქალები
ალბანელი მწერლები
XXI საუკუნის ქალი მწერლები
Baraúna, Paraíba

Baraúna, Paraíba
Baraúna is a municipality in the state of Paraíba in the Northeast Region of Brazil.
See also
List of municipalities in Paraíba
References
Municipalities in Paraíba
ანზია ბერიძე

ანზია ბერიძე (დ. 3 თებერვალი, 1936) — ქართველი ექიმი. არის ნორმალური ფიზიოლოგიის სპეციალისტი, ჰემატოლოგ-ტრანსფუზიოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი. საქართველოს ჰემატოლოგიისა და ტრანსფუზიოლოგიის საზოგადოების წევრი.
ბიოგრაფია
ანზია ბერიძე დაიბადა 1936 წლის 3 თებერვალს, ქალაქ თბილისში. 1961 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი. იგი 1961-1965 წლებში იყო თიანეთის რაიონის პედიატრი, 1965 წლიდან აკადემიკოს გრიგოლ მუხაძის სახელობის ჰემატოლოგიისა და ტრანსფუზიოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი და უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. დაწერილი აქვს 25 სამეცნიერო ნაშრომი, რომლებიც ეხება ინფუზურ-ტრანსფუზიული თერაპიის გავლენას ტრავმული შოკების დროს.
ლიტერატურა
თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, გვ.38., თბ., 2000.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 3 თებერვალი
დაბადებული 1936
ქართველი ექიმები
თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ვალ-დე-ალმონასიდი

ვალ-დე-ალმონასიდი — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ალტო-პალანსიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 21,12 კმ². მოსახლეობა — 263 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ვალ-დე-ალმონასიდის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
ოთარ ჯანელიძე

ოთარ ჯანელიძე (დ. 24 მაისი, 1954) — ქართველი ისტორიკოსი და პედაგოგი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1954 წლის 24 მაისს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. ეწევა სამეცნიერო-პედაგოგიურ საქმიანობას საქართველოს ეროვნული თავდაცვის აკადემიასა და გორის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. იკვლევს საქართველოს ახალი და თანამედროვე ისტორიის პრობლემებს, ქართული კულტურის, საზოგადოებრივი აზროვნების, ემიგრაციის, საქართველოს საგარეო-პოლიტიკურ ურთიერთობათა საკითხებს.
1986 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „უკრაინის უნივერსიტეტების ქართველი სტუდენტობა 1900-1917 წლებში“, ხოლო სადოქტორო დისერტაცია 1999 წელს - „საქართველოს ეროვნული-დემოკრატიული პარტიის ისტორია 1917-1923 წწ.“
არის ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის პრემიის ლაურეატი, 120-მდე სამეცნიერო ნაშრომის, მათ შორის 12 მონოგრაფიის, საქართველოს ისტორიაში სასკოლო და საუნივერსიტეტო სახელმძღვანელოების ავტორი და თანაავტორი. მისი სამეცნიერო პუბლიკაციები დაბეჭდილია გერმანულ, ინგლისურ, ფრანგულ, ბულგარულ, რუსულ და უკრაინულ ენებზე.
ბიბლიოგრაფია
ნოე რამიშვილი - საქართველოს პირველი რესპუბლიკის პირველი პრემიერი, თბ., პეტიტი, 2015, ISBN 978-9941-9422-6-6
პოსტსაბჭოთა სინამდვილის ორი დისკურსი: წარსულის პოლიტიზება და ისტორიისინსტრუმენტალიზაცია, თბ., მწიგნობარი, 2014, ISBN 978-9941-450-60-0
ნარკვევები საქართველო-რუსეთის ურთიერთობის ისტორიიდან, თბ., საარი, ISBN 978-9941-427-76-3
უკანასკნელი თერგდალეული : ნიკო ნიკოლაძე, თბ., უნივერსალი, ISBN 978-9941-17-147-5
საქართველოს ახალი და თანამედროვე ისტორია : მე-19 ს. დამდეგიდან დღემდე, თბ., უნივერსალი, 2009, ISBN 978-9941-12-545-4
ნარკვევები საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ისტორიიდან, თბილისი, მეცნიერება, 2002, ISBN 99928-962-0-5
ნიკო ნიკოლაძე : ბიოგრაფიიდან ამოხეული ფურცლები, თბი., თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1998, ISBN 5-511-00895-8
საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის სათავეებთან, თბ., ნიკე, 1997.
ლიტერატურა
გაზ. „ლიტერატურული საქართველო“, 2014 წ., 23 მაისი-5 ივნისი, № 19, გვ. 11;
გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტი, ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტი, ისტორიისა და არქეოლოგიის ცენტრი, შრომათა კრებული, № 19, თბ., 2020, გვ. 671-673
რესურსები ინტერნეტში
ოთარ ჯანელიძის ბიოგრაფია თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საიტზე
დაბადებული 24 მაისი
დაბადებული 1954
ქართველი ისტორიკოსები
ქართველი პედაგოგები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ო
NGC 7715

NGC 7715 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1850 წლის 4 ნოემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
იხილეთ აგრეთვე
მესიეს ობიექტების სია
ახალი საერთო კატალოგი
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია ინგლისურად და ფრანგულად ორიგინალი ახალი საერთო კატალოგიდან
გალაქტიკები
თევზების თანავარსკვლავედი
Nikolayevka, Alataninsky Selsoviet, Sterlitamaksky District, Republic of Bashkortostan

Nikolayevka, Alataninsky Selsoviet, Sterlitamaksky District, Republic of Bashkortostan
Nikolayevka is a rural locality (a selo) in Alataninsky Selsoviet, Sterlitamaksky District, Bashkortostan, Russia. The population was 66 as of 2010.
Geography
It is located 29 km from Sterlitamak, 4 km from Alatana.
References
Rural localities in Sterlitamaksky District
შიოდო

შიოდო — იაპონური კალიგრაფიის ხელოვნება, მხატვრული ნაწერი. "შიო" კალიგრაფიას ნიშნავს, ხოლო "დო" - გზას. ასევე შიოდო შეიძლება ჩაითვალოს გზად, რომელსაც მიჰყავს მიმდევარი სიცოცხლის აზრის გაგებამდე და სამარადისო ჭეშმარიტებამდე, ისევე როგორც მეომართა გზას - ბუშიდოს, საბრძოლოს გზას ბუდოს, ჩაის ხელოვნებას - სადოსა და სხვ.
შიოდო იაპონური სახვითი ხელოვნების ყველაზე პოპულარული მიმართულებაა. კალიგრაფიულ ნამუშევრებს დიდად აფასებენ, ვინაიდან ისინი გამოხატავენ სულიერ სიღრმესა და მშვენიერებას კანჯის, ანუ იეროგლიფების, ან კანას, ანუ იაპონური ასოების მეშვეობით, რომლებიც დაწერილია ფუნჯუთ და მელნით თხელ ქაღალდზე შიოდოში გამოხატვის სილამაზე (ხაზების მიმართულება, სტრუქტურა, მელნის ფერი, არანშჯირება და სხვ.) და შინაარსი (სტილი, მნიშვნელობა) ძალზე მნიშვნელოვანია, ვინაიდან ნაწერი შემოქმედის ხასიათს ასახავენ.
ყოველ 2 იანვარს შიოდოს მიმდევრები, ისევე როგორც დაწყებითი თუ საშუალო სკოლის მოსწავლეები ფუნჯებით წწერენ მოხდენილ სიტყვებსა თუ ლექსებს. ამ ტრადიციას "წლის პირველი ნაწერი" ეწოდება. 2011 წლის 8 მარტს იაპონიის საელჩომ განახორციელა ღონისძიებას, რომლის დროსაც შიოდოს ხელოვნება იაპონიის საელჩოს პირვლემა მდივანმა, ქალბატონმა რიცუკო ინოუემ წარადგინა. ღონისძიების სტუმრებმა სამახსოვროდ იაპონური იეროგლიფებიც მიიღეს.
რესურსები ინტერნეტში
შიოდოს კვლევის ინსტიტუტის ჟურნალი
ძენური სული იაპონურ კალიგრაფიაში
იაპონური კულტურა
იტალიის სამეფო

იტალიის სამეფო შეიძლება აღნიშნავდეს:
იტალიის სამეფო (შუა საუკუნეები)
იტალიის სამეფო (ნაპოლეონი)
იტალიის სამეფო (1861-1946)
სევეროს ანტიოქელი

სევეროს ანტიოქელი — პალესტინელი მონოფიზიტი, ანტიოქიის პატრიარქი 512-518 წლებში. იყო სევერიანელების ერესის ლიდერი. ამტკიცებდა, რომ ქრისტეში ხორცი ღვთაებრივი ლოგოსის ბრწყინვალებაში გარდაისახება. ნაშრომში „კირილე ჭეშმარიტების მეგობარი“ მონოფიზიტებს ბრალს სდებს, რომ დაამახინჯეს კირილე ალექსანდრიელის მოძღვრება და მას მონოფიზიტად აცხადებს. ზაქარია რიტორმა დაწერა „სევეროსის ცხოვრება“. პირველად სევეროსის შრომებში გამოჩნდა ციტატები არეოპაგიტიკიდან და მითითება დიონისე არეოპაგელზე. ი. შტიგლმაირის ჰიპოთეზა სევეროსისა და დიონისე არეოპაგელის იგივეობაზე უარყოფილია.
ლიტერატურა
ყაუხჩიშვილი, ს. ბერძნული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 3, თბილისი, 1973
პალესტინელები
ანტიოქიის პატრიარქები
Mýa

Mýa
მაია მარი ჰარისონი, უფრო მეტად ცნობილი ფსევდონიმით Mýa (დ. 10 ოქტომბერი 1979) — ამერიკელი მომღერალი, მუსიკალური პროდიუსერი, მოცეკვავე, მსახიობი, მოდელი, აქტივისტი და ფილანთროპი. დაიბადა და გაიზარდა ვაშინგტონში. 1988 წლის აპრილში ხმისჩამწერი ლეიბლის Interscope Records მხარდაჭერით გამოდის მისი სადებიუტო ალბომი სახელწოდებით Mýa, რომელიც ამერიკის შეერთებულ შტატებში გაიყიდა ამ ალბომის მილიონზე მეტი ასლი. მისი მეორე სტუდიური ალბომი სახელწოდებით Fear of Flying გამოვიდა 2000 წლის 25 აპრილს და წარმატება მთელ მსოფლიოში მოიპოვა. 2001 წელს ჰარისონმა კრისტინა აგილერასთან, ლილ-კიმთან და პინკთან ერთად ფილმ „მულენ-რუჟისთვის“ ჩაწერა საუნდტრეკი Lady Marmalade, რისთვისაც მიენიჭა თავის პირველი გრემის პრემია. 2003 წლის ივლისში გამოდის მაიას მესამე სტუდიური ალბომი სახელწოდებით Moodring. 2007 წლის 22 ოქტომბერს გამოდის მეოთხე სტუდიური ალბომი Liberation, რომელსაც ერთი წლის შემდეგ მოჰყვა მეხუთე სტუდიური ალბომი Sugar & Spice.
დისკოგრაფია
Mýa (1998)
Fear of Flying (2000)
Moodring (2003)
Liberation (2007)
Sugar & Spice (2008)
K.I.S.S. (Keep It Sexy & Simple) (2011)
Smoove Jones (2016)
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 1979
ამერიკელი მოცეკვავეები
ამერიკელი მოდელები
დაბადებული 10 ოქტომბერი
725

725
მოვლენები
ეგვიპტეში მუსლიმანური მმართველობის წინააღმდეგ კოპტები აჯანყდნენ.
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
სტეფანე საბაწმინდელი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი (გ. 796)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
23 აპრილი : უიჰტრედი — კენტის მეფე
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ძვ. წ. 209

ძვ. წ. 209
|ძვ. წ. 214 | ძვ. წ. 213 | ძვ. წ. 212 | ძვ. წ. 211 | ძვ. წ. 210 | ძვ.წ. 209 | ძვ. წ. 208 | ძვ. წ. 207 | ძვ. წ. 206 | ძვ. წ. 205 |ძვ. წ. 204
მოვლენები
მეორე პუნიკური ომი სციპონ აფრიკელმა დაიკავა ახალი კართაგენი ესპანეთში
რომის კონსულები: კ. ფაბიუსი კ. მაქსიმუს ვერუკოსუსის ძე VI, კ. ფულვუსი მ. ფლაკუსის ძე IV
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
წყლის ბორბალი

წყლის ბორბალი — მექანიკური მოწყობილობა ვარდნილი წყლის ენერგიის (ჰიდროენერგიის) მბრუნავი მოძრაობის ენერგიად გადასაქცევად, რათა ბორბლის ღერძზე შესაძლებელი იყოს სამუშაოს შესრულება. გარკვეულ დონეზე წყლის აწევისას მასში იკრიბება ამ დონის შესაბამისი პოტენციური ენერგია, ამდენად, ვარდნილ წყალს სამუშაოს შესრულება შეუძლია. უკუგარდაქმნა გამოიყენებოდა "ნიჩბიან ბორბლებში" პირველ ორთქლმავლებზე.
მბრუნავი მოძრაობის ენერგიად გარდაქმნის მიზნით განასხვავებენ წყლის ბორბლის სამ ძირითად ტიპს:
ნორია ანუ მბრუნავ-ამწე წყლის ბორბალი მარგი ქმედების კოეფიციენტით 35 %-მდე;
დამსხმელი ბორბალი მარგი ქმედების კოეფიციენტით 85 %-მდე;
საშუალო სიმძლავრის მარგი ქმედების კოეფიციენტით 75 %-მდე;
მოხმარება
ხორბლის დაფქვისა და გაცრისათვის (წყლის წისქვილი).
ირიგაციის მიზნით — ნორიები.
მაუდწარმოებაში (1223 წლიდან გერმანიაში).
ქაღალდის დასამზადებლად (1238 წლიდან ესპანეთში).
ფოლადის ჭედვისათვის (1197 წლიდან შვედეთში).
მორების დასახერხად (არაუგვიანეს 1240 წლისა).
სელის წეწვისათვის.
იხილეთ აგრეთვე
ნორია
წყლის წისქვილი
ჰიდროტექნიკური ნაგებობები
განახლებადი ენერგია
აილიგანდი

აილიგანდი — ქალაქი პანამაში, გუნა-იალის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 842 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
პანამის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
World Gazetteer: Panama – World-Gazetteer.com
პანამის ქალაქები
გუნა-იალის დასახლებული პუნქტები
კალიუმის პერსულფატი

კალიუმის პერსულფატი — არაორგანული ნაერთი ქიმიური ფორმულით K2S2O8. ასევე ცნობილია როგორც კალიუმის პეროქსიდისულფატი. არის თეთრი, მყარი ნივთიერება, ცივ წყალში იხსნება ცუდად, თბილ წყალში — უკეთ. კალიუმის პერსულფატი არის ძლიერი ოქსიდანტი და ხშირად იყენებენ პოლიმერიზაციის დასაწყებად.
სინთეზი
კალიუმის პერსულფატი მიიღება კალიუმის ბისულფატის ცივი წყალხსნარის ელექტროლიზით.
2 KHSO4 → K2S2O8 + H2
მისი მიღება ასევე შესაძლებელია კალიუმის სულფატის ქიმიური დაჟანგვით ფთორის გამოყენებით.
უსაფრთხოება
კალიუმის პერსულფატი ძლიერი ოქსიდანტია და შეუთავსებელია ორგანულ ნაერთებთან. კანზე ხანგრძლივმა კონტაქტმა შეიძლება გამოიწვიოს კანის გაღიზიანება.
სქოლიო
არაორგანული ნივთიერებები
ვენია-ვერი

ვენია-ვერი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 608 მეტრზე. მიეკუთვნება ოესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერა-დი-სან-მიგელის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 821 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 53.35 კმ²-ზე. ფართობი 71 621 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
Leptogenys jeanneli

Leptogenys jeanneli — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
კნიაზივკა (ბერისლავის რაიონი)

კნიაზივკა (ბერისლავის რაიონი)
კნიაზივკა — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 391 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ბერისლავის რაიონის სოფლები
მანიაზიბაში

მანიაზიბაში — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დიურტიულის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 30 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ დიურტიულიდან დაშორებულია 31 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია უფა, რომელიც დაშორებულია 100 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (62 %) და თათრები (28 %) შეადგენენ.
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
დიურტიულის რაიონის სოფლები
უიტნის ამერიკული ხელოვნების მუზეუმი

უიტნის ამერიკული ხელოვნების მუზეუმი (The Whitney Museum of American Art) ნიუ-იორკში ინახავს მე-20 საუკუნის თანამედროვე ამერიკული ხელოვნების ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან კოლექციას. მუზეუმი დააარსა გერტრუდ ვანდერბილტ უიტნიმ 1931 წელს დაახლ. 700 ხელოვნების ნიმუშით ოჯახის კოლექციიდან.
ამჟამინდელი შენობა დააპროექტეს და ააგეს 1963-66 წლებში მარსელ ბრუერმა და ჰამილტონ სმითმა. შენობას თავისებული კიბისებრი გრანიტით მოპირკეთებული ფასადი და თავდაღმა დატრიალებული გარე ფანჯრები აქვს.
მუზეუმში გამოფენილია ფერწერული ტილოები, სკულპტურები, ინსტალაციები, ვიდეო და ფოტო მასალები. ყოველ ორ წელიწადში უიტნი ატარებს ბიენალეს - საერთაშორისო ხელოვნების შოუს, რომელზეც გამოფენილია მრავალი, ამერიკული ხელოვნების წრეებისთვის ახალი ნაკლებად ცნობილი ხელოვანის ნამუშევარი.
მუზეუმის მუდმივ კოლექციაში მრავალი განთქმული ხელოვანის 12.000-ზე მეტი ნამუშევარია. აქ წარმოდგენილ ხელოვანთა შორის არიან ალექსანდრე კალდერი, ენდი უორჰოლი, ჯასპერ ჯონსი, კეით ჰერინგი, ვილემ დე კუნინგი და ედვარდ ჰოპერი, რომლებმაც მრავალი საკუთარი ნამუშევარი უიტნის უსასყიდლოდ გადასცეს.
უიტნის ვებგვერდზე, სახელად "არტპორტი" წარმოდგენილია ე.წ. ნეტ-არტი, რომელიც ყოველთვიურად ახლდება.
მუზეუმის მიმდინარე დირექტორია ადამ ვაინბერგი (2003-დან).
რესურსები ინტერნეტში
უიტნის ოფიციალური საიტი
არტპორტი: უიტნის ნეტ-არტ პორტალი
ნიუ-იორკის მუზეუმები
მანჰეტენი
აშშ-ის მუზეუმები
ქალამნის მოძრაობა

ქალამნის მოძრაობა (გლეხის ქალამანი, ქალამნის აჯანყება, ქალამნის კავშირები) — საიდუმლო სამხედრო გლეხური კავშირების სახელწოდება სამხრეთ-დასალვეთ გერმანიაში XV საუკუნესა და XVI საუკუნის დასაწყისში. მათი დროშა ქალამნის გამოსახულებით იყო მიწათმფლობელებისა და მთავრების წინააღმდეგ გლეხთა ბრძოლის სიმბოლო. მათ მთხოვნებში შედიოდა მიწების გაყოფა, ყველა გადასახადისა და ბეგარის გაუქმება და სხვა.
ქალამნის გამოსახულებით გამოსვლების დასაწყისად შეგვიძლია მივიჩნიოთ 1476 წელი, როდესაც ვიღაც მეცხვარემ გამოაცხადა ფრანკონიაში ღვთისმშობლის მოსვლის შესახებ, რომელიც თითქოსდა ხალხს დაპირდა, რომ ტყეებს, საძოვრებსა და წყლებს საზოგადოებრივ საკუთრებაში გადასცემდა. მეცხვარის ქადაგებანი ათობით ათასმა ადამიანმა აიტაცა. ადგილობრივმა ეპისკოპოსმა წინასწარმეტყველის დაჭერა და აჯანყების მეთაურების განადგურება ბრძანა, რადგან შეიარაღებული გამოსვლის ეშინოდა. 1495 წელს ელზასში შეიქმნა ახალი მოძრაობა, რომელიც ასევე იყენებდა ქალამნის სიმბოლოს.
ქალამნის ახალი კავშირის ცენტრმა 1513 წელს ბრეისგაუში გადაინაცვლა. ქალამნის მოძრაობასთანაა დაკავშირებული 1517 წლისა და უფრო გვიანი დროის აჯანყებები. ამ მოძრაობამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა 1524—1526 წლების გლეხთა ომის მომზადებაში.
რესურსები ინტერნეტში
სებასტიან ფრანკის „მსოფლიო წიგნი“ (1534)
რეფორმაცია და გლეხთა ომი გერმანიაში
ლიტერატურა
Wilhelm Zimmermann: Allgemeine Geschichte des großen Bauernkrieges. 3 Bände, Stuttgart 1841—1843; 2. Auflage in 2 Bänden unter dem Titel Geschichte des großen Bauernkrieges, Stuttgart 1856; viele weitere Ausgaben
გერმანიის ისტორია
აჯანყებები გერმანიაში
სრინაგარი

სრინაგარი— ქალაქი ინდოეთში, ჰიმალაიში. გაშენებულია ქაშმირის ხეობაში, მდინარე ჯელამის ნაპირზე, 1600 მეტრ სიმაღლეზე. ჯამუ და ქაშმირის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 1, 273, 312 კაცი (2011). მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო პუნქტი. ცნობილია შალების, ხალიჩების შინამრეწველური წარმოებით, ხესა და ლითონზე კვეთით. არის საფეიქრო და კვების მრეწველობის საწარმოები. ქალაქში განვითარებულია ტურიზმი, სრინაგარის ტერიტორია დაქსელილია არხებით, ქალაქის შიგნით უმთავრესად ნავებით მიმოდიან.
ლიტერატურა
ჯამუ და ქაშმირის ქალაქები
მეტამორფოზი

მეტამორფოზი (გარდაქმნა) — რისიმე ერთი ფორმის სხვა ფორმად გარდაქმნა, გადაქცევა.
მცენარის მეტამორფოზი
მცენარეთა ძირითადი ორგანოების სახეცვლილება, რომელიც დაკავშირებულია ამ ორგანოთა ფუნქციების შეცვლასთან.
მეტამორფოზი მიმდინარეობს ონტოგენეზში და გამოიხატება ორგანოთა ევოლუციურ პროცეში გამომუშავებული და განმტკიცებული ცვლილებებით. მეტამორფოზი დამახასიათებელია მცენარის ვეგეტატიური ორგანოსათვის.
ფართოდაა ცნობილი ყლორტისა და ფოთლის მეტამორფოზი. ტიპობრივი ყლორტის მეტამორფოზი გვხვდება მშრალი გარემოს მცენარეებში. მაგალითად, ღეროსუკულენტების ხორცოვანი ღერო გადაქცეულია ხოლმე წყლის დამაგროვებელ და მაფოტოსინთეზირებელ ორგანოდ. ყლორტის მეტამორფოზია აგრეთვე კუნელის დატოტვილი ეკლები, მარწყვის პწკალები, ფოთლის მეტამორფოზია კოწახურის ეკლები, პარკოსანთა ულვაშები და სხვა. უმეტეს შემთხვევაში მეტამორფოზს განიცდის მცენარეთა ორგანოების ჩანასახები.
ცხოველის მეტამორფოზი
ორგანიზმის გარდაქმნა პოსტემბრიონული განვითარების პერიოდში. მეტამორფოზი დაკავშირებულია საარსებო პირობებისა და ცხოვრების ნირის მკვეთრ ცვლილებებთან ონტოგენეზში. მეტამორფოზი ხდება მხოლოდ არაპირდაპირი ანუ ლარვული განვითარებისას და გამოიხატება ლარვის გარდაქმნაში ცხოველის საბოლოო ფორმად.
ლარვა სრულასაკოვანი ცხოველებისაგან განსხვავდება თავისი ფუნქციებით და აგებულებით, რაც დროებითი ორგანოებისა და ნაწილების განვითარებით ვლინდება. მეტამორფოზის დროს ეს ორგანოები იცვლება საბოლოო (დეფინიტური) ორგანოებით, რაც უფრო ხშირად თანდათანობით ხდება. ზოგჯერ მოკლე დროში ხდება და თანაც ყველა ნაწილის მეტნაკლებად ერთდროულად და მკვეთრად გარდაქმნით (კატასტროფული მეტამორფოზი). ზოგჯერ კი თითქმის ყველა ქსოვილის სრული დაშლით (ნეკრობიოზული მეტამორფოზი).
მაგალითად, უმაღლესი მწერების (ბუზები, პეპლები, ხოჭოები) ე.წ. სრული გარდაქცევისას (ჰოლომეტაბოლია) ჭუპრის სტადიაზე იშლება თითქმის ყველა ორგანო, ახალი ორგანოები კი არადიფერენცირებული უჯრედების გროვებიდან ვითარდება.
ზოგჯერ ერთი და იმავე ცხოველის ონტეგენეზში რამდენიმე ლარვული ფორმაა და, შესაბამისად, მეტამორფოზიც რამდენიმეჯერ ხდება (ჰიპერმეტამორფოზი). ზოგი ცხოველის ლარვას გამრავლების უნარი აქვს; ზოგჯერ კი ლარვა მეტამორფოზს აღარ განიცდის, იზრდება და განაყოფიერებით მრავლდება, რასაც ნეოტენია ეწოდება.
არაპირდაპირი განვითარება და, შესაბამისად, მეტამორფოზიც უმეტესად პირველადია, მაგრამ არის შემთხვევები, როდესაც იგი წარმოიქმნება პირდაპირი (ულარვო) განვითარებიდან.
ლიტერატურა
ბიოლოგია
იან კაპლიცკი

იან კაპლიცკი (დ. 18 აპრილი, 1937, პრაღა — გ. 14 იანვარი, 2009, იქვე) — წარმოშობით ჩეხი, ბრიტანელი არქიტექტორი. მისი ყველაზე განთქმული პროექტია ფუტურისტული სელფრიჯის შენობა ბირმინგემში, ინგლისი, და მედია ცენტრი ლორდის კრიკეტის მოედანზე ლონდონში.
კაპლიცკი პრაღის გარეუბანში გაიზარდა. 1956–1962 წლებში პრაღის გამოყენებითი ხელოვნებისა და არქიტექტურის კოლეჯში სწავლობდა. 1968 წლამდე კერძო პრაქტიკაში მუშაობდა. პრაღის გაზაფხულის პერიოდში, 1968 წლის სექტემბერში ლონდონში გაიქცა და ბრიტანეთის მოქალაქე გახდა.
ლიტერატურა
.
.
რესურსები ინტერნეტში
Watch film about Jan Kaplicky "Eye over Prague" at www.dafilms.com
Official website of Future Systems
"Homage to Jan Kaplicky/Future Systems", a radio documentary on 4 January 2010 at the A Palaver website (available as stream and download)
Official website of the documentary Profil (2004)
ჩეხი არქიტექტორები
ბრიტანელი არქიტექტორები
დაბადებული 18 აპრილი
დაბადებული 1937
გარდაცვლილი 14 იანვარი
გარდაცვლილი 2009
Myosotis propinqua

Myosotis propinqua — ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა. აქვს 30 სმ-მდე სიმაღლის, სუსტი, ძირიდანვე დატოტვილი ღერო, რომელიც გაფარჩხული ბეწვითაა შებუსული. ფოთლები ძალიან ნაზია, ქვედა და უნაყოფო ყლორტების ფოთლები 4–6 სმ სიგრძისაა, მოგრძო-ნიჩბისებური, ღეროსეული ფოთლები — მჯდომარე. ყვავილედი სიგრძით 10 სმ-მდეა, მრავალყვავილიანი, ნაკლებად ფარჩხატი. გვირგვინი ღია ცისფერია. ყვავის მარტ-ივნისში, ნაყოფმსხმოიარობს მაის-ივლისში.
გავრცელებულია კავკასიაში, მცირე აზიაში, ჩრდილოეთ ირანში. საქართველოში გვხვდება აფხაზეთში, ქართლსა და კახეთში. იზრდება მთის შუა სარტყლამდე — ტენიან ადგილებში, ტყეში, ტყის პირას, ბუჩქნარში.
სქოლიო
კესანე
Laugen-Melaun culture

Laugen-Melaun culture
The Laugen-Melaun culture (from German Laugen-Melaun-Kultur) or Luco culture (in Italian) developed between the late Bronze Age and the early Iron Age in the Alps, between Trentino, South Tyrol, East Tyrol, and in the Engadin.
The term, coined in 1927 by Gero von Merhart, initially included only Melaun (also Mellaun), a village near Brixen. The pitcher of Laugen, found at Villanders and preserved at the South Tyrol Museum of Archaeology, is a typical example of this culture: it has a triangular nozzle, a decorative outer grooves, and a height of 18.3 cm ; next to the handle are two horn-shaped appendices.
Also at Villanders it was found a place used for votive burnings (Opferplatz) remained in use for centuries until the Iron Age.
Bibliography
Walter Leitner, Eppan - St. Pauls, eine Siedlung der späten Bronzezeit - ein Beitrag zur inneralpinen Laugen/Melaun-Kultur, 2 voll., Innsbruck, 1987.
Günther Niederwanger, Ein Laugener Brandopferplatz am Schwarzsee auf dem Seeberg im Sarntal, in «Der Schlern», 64, 1990, pp. 371–397.
Archaeological cultures of Europe
Celtic archaeological cultures
Bronze Age cultures of Europe
Archaeological cultures in Austria
Archaeological cultures in Italy
Archaeological cultures in Switzerland