ბრენტფორდის ბრძოლა (1016)

ბრენტფორდის ბრძოლა (1016) — ბრძოლა გაიმართა 1016 წელს დანიის სამეფოს შემოჭრილ ძალებს, კნუდის მეთაურობით და ინგლისის სამეფოს დამცველ ძალებს შორის, რომელსაც ედმუნდ რკინისმხარა მეთაურობდა. ბრძოლა გაიმართა კნუდის კამპანიის ფარგლებში ინგლისის დასაპყრობად. ბრძოლა ინგლისელთა გამარჯვებით დასრულდა, მაგრამ მათ მაინც დაკარგეს დიდი დანაკარგი.
კნუდის შემოტევები გაგრძელდა ბრძოლის შემდეგ და მშვიდობა დაიდო მას შემდეგ, რაც ედმუნდი დამარცხდა ასანდუნის ბრძოლაში, ამავე წელს, მოგვიანებით. ამ პირობებით კნუდმა დაიპყრო მერსია და გადასახადი მისი არმიისთვის, ხოლო ედმუნდი ფლობდა უესექსს. კნუდმა მთელი ინგლისი ხელში ჩაიგდო 1016 წლის 30 ნოემბერს ედმუნდის სიკვდილის შემდეგ.
წინა მოვლენები
სიტუაცია ინგლისში
შემოტევების დროებითი პაუზის შემდეგ, რომელიც გაგრძელდა დაახლოებით 900-980 წლებში, ვიკინგებმა კვლავ დაიწყეს ინგლისის დარბევა. დანიის მეფე სვენმა შეუტია ინგლისს 994 წელს და დაბრუნდა 1003 წელს წმინდა ბრისის დღის ხოცვა-ჟლეტის შემდეგ 1002 წელს, მაშინ როდესაც ეთელრედმა, ინგლისის მეფემ, დანიელაუს გარეთ მცხოვრები მრავალი დანიელი მოკლა. ვიკინგების ინგლისში ყოფნა გაგრძელდა და 1013 წელს სვეინი, უმცროსი ვაჟის კნუდის თანხლებით, აღიარეს მეფედ. ეთელრედი იძულებული გახდა ნორმანდიაში გაქცეულიყო. როდესაც სვეინი გარდაიცვალა 1014 წელს, დანიის მეფედ მისი ვაჟი ჰარალდი დასვეს, მაგრამ მისმა არმიამ კნუდი აღიარა ინგლისის მეფედ. ეთელრედი ინგლისელებმა მიიწვიეს დასაბრუნებლად და კნუდი გააძევეს მისი ბაზიდან გეინსბოროში მას შემდეგ, რაც ინგლისის არმიამ მას მოუმზადებლობა შეატყო.
ამ დროის განმავლობაში ეადრიკ სტრეონა, მერსიის ერლი, ხელს უშლიდა ინგლისელებს ვიკინგი დამპყრობლებისთვის წინააღმდეგობის გაწევაში, ამ ინფორმაციამ ჩვენამდე მოაღწია ანგლო-საქსური ქრონიკის მეშვეობით. 1015 წელს ეადრიკმა გაურკვეველი მიზეზების გამო მოკლა სიგეფერტი და მორკარი, დანელაუს ხუთი უბნის უფროსი, მაგრამ როგორც ჩანს, ამან აიძულა ედმუნდ რკინისმხარა, ეთელრედის უფროსი ვაჟი, ემოქმედა ეადრიკის მზარდი გავლენის წინააღმდეგ. 1015 წელს ედმუნდი მეფის სურვილის საწინააღმდეგოდ დაქორწინდა სიგეფერტის ქვრივზე და დაეპატრონა სიგეფერტისა და მორკარის მამულებს აღმოსავლეთ შუალედში.
კნუდის შეჭრა
კნუდი, რომელიც შესაძლოა ახლა ატარებდა დანიის მეფის ტიტულს, გამოჩნდა სენდვიჩში 1015 წლის სექტემბერში და გაანადგურა დორსეტი, ვილტშირი და სომერსეტი. როდესაც ეთელრედი ავად იყო და ედმუნდი ედრიკთან კამათში იყო, კნუდს მცირე წინააღმდეგობა შეექმნა, შობისთვის უესექსის ხალხმა აღიარა კნუდი მეფედ და მძევლები გადასცეს. ედმუნდმა 1015 წლის ბოლოს შეკრიბა არმია, მაგრამ უკან დაიხია მას შემდეგ, რაც გაიგო, რომ ეადრიკი აპირებდა მის ღალატს და დამპყრობლების მხარეს დგომას. ანგლო-საქსური ქრონიკის თანახმად, ეადრიკმა მეფეს 40 ხომალდი წაართვა და კნუდის მხარეს გადავიდა. 1016 წელს ედმუნდის მიერ შეკრებილი პირველი არმია დაიშალა მას შემდეგ, რაც ეთელრედი არ იდგა მის სათავეში და მეორე არმიამ ვერ მიაღწია იმას, რასაც მოელოდნენ. ამის შემდეგ ედმუნდს შეუერთდა მისი ძმა, ერლ უჰტრედი ნორთუმბრიელი და თავს დაესხა ქალაქებს, რომლებიც ანგლო-ნორმანდიული მემატიანე უილიამ მალმსბერის თანახმად, კნუდის მხარეს იყო. უჰტრედი იძულებული გახდა კვლავ ჩრდილოეთში წასულიყო, მაშინ როდესაც კნუდმა დაიწყო მისი მიწების დარბევა ბამბურგის გარშემო. იგი მოკლეს კნუტისადმი ერთ-ერთი დაპირისპირების დროს. ედმუნდი დაბრუნდა ლონდონში, სადაც ეთელრედი გარდაიცვალა 23 აპრილს. დამსწრე მოქალაქეებმა და ეროვნულმა მრჩევლებმა აირჩიეს ედმუნდი თავიანთ მეფედ, მაგრამ საუთჰემპტონში მყოფმა დიდებულთა დიდმა რაოდენობამ მხარდაჭერა კნუდს გამოუცხადა. ამის შემდეგ ედმუნდი გაემგზავრა უესექსში, სადაც ხალხი მას დაემორჩილა, აქ მან ჩაატარა არაერთი ბრძოლა, დანიელების და მათი ინგლისელი მოკავშირეების წინააღმდეგ, ამ ბრძოლების უმეტესობაზე ინფორმაცია არ მოგვეპოვება. შემდეგ კი ედმუნდმა დანიის არმიას ლონდონის დატოვება აიძულა.
ბრძოლა
ლონდონის განთავისუფლების შემდეგ ედმუნდი დაედევნა დანიელებს და ორი დღის შემდეგ გაიმართა ბრენტფორდის ბრძოლა. ბრძოლა ედმუნდის გამარჯვებით დასრულდა,მან დაკარგა საკმაოდ დიდი რაოდენობის მეომარი, რის გამოც იგი დაბრუნდა უკან, უესექსში. ანგლო-საქსურ ქრონიკაში ნათქვამია, რომ ადამიანების დაკარგვა გამოწვეული იყო ტემზაში მათი დახრჩობით, ხოლო ისტორიკოსები ფრენკ სტენტონი და რასელ პული ამტკიცებდნენ, რომ მამაკაცები დაიკარგნენ ბრძოლაში.
ანგლო-საქსური ქრონიკის ფორმულირება ვარაუდობს, რომ ბრძოლა გაიმართა ბრენტფორდთან მდინარის გადაკვეთის სამხრეთით, ხოლო სხვა წყაროები, მათ შორის Knútsdrápa-ში, ვარაუდობენ, რომ ბრძოლა გაიმართა მდინარის ორივე მხარეს.
ლიტერატურა
სქოლიო
ინგლისის ბრძოლები
დანიის ბრძოლები
ვიკინგების ბრძოლები
1016 წელი ინგლისში