PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ყაზახეთში

იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ყაზახეთში
2012 წლის მონაცემებით ყაზახეთში 3 იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია. კონვენცია მიღებული იქნა 1977 წლის 1 სექტემბერს. პირველი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი ყაზახეთიდან იყო ხოჯა აჰმედ იასავის მავზოლეუმი. სიაში გაწევრიანდა 1103 ნომრით 2003 წელს.
სტატისტიკა
იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 962 ძეგლია შეტანილი, მათ შორის 0.3 % ყაზახეთის ძეგლებია. მათ შორის ერთი ძეგლი მიჩნეულია ადამიანური გენიის შედევრად (კრიტერიუმი i) და
მათ შორის:
2 კულტურული ობიექტი
1 ბუნების ძეგლი
ხოჯა აჰმედ იასავის მავზოლეუმი მიჩნეულია ადამიანური გენიის შედევრად (კრიტერიუმი i).
ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.
ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
საცდელი სია
ცხრილში ობიექტები შეტანილია მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში მათი დამატების თარიღის მიხედვით.
ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში
რესურსები ინტერნეტში
იუნესკოს ოფიციალური საიტი. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ყაზახეთში
ყაზახეთი
დავით ჩოლოყაშვილი

დავით ჩოლოყაშვილი
დავით ჯიმშერის ძე ჩოლოყაშვილი (დ. 1735 ― გ. 1810) ― ქართველი პოეტი, დრამატურგი, მთარგმნელი. ერეკლე II-ის მდივანბეგი.
განათლება რუსეთში მიიღო. გატაცებული იყო ბერძნული მითოლოგიით. ავტორია ლირიკული და სატირული ლექსებისა. 1787 თურქეთზე რუსეთის გამარჯვების აღსანიშნავად დაწერა „ივერიის მუზათა საბრძოლო სიმღერები“ (რუსული თარგმანი გამოქვეყნდა 1791), რომელშიც შეაქო რუსთა ლაშქარი და მისი მხედართმთავრები სუვოროვი და გრიგოლ პოტიომკინი. ჩოლოყაშვილმა თარგმნა მიხეილ ლომონოსოვის სასულიერო ლექსები „საწინასწარმეტყველო წიგნი იობისა“ და „145 ფსალმუნი ლექსად“, ჟან რასინის ტრაგედის „იფიგენია ავლიდაში“ სათაურით „ეფიღენია“ (წარმოადგინეს თბილისში 1795) და სხვა.
ლიტერატურა
რუხაძე ტ., ძველი ქართული თეატრი და დრამატურგია, თბ., 1949;
მისივე, ძველი ქართული ლირიკის ისტორიიდან, თბ., 1954;
ქართული ლიტერატურის ისტორია; ტ. 2, თბ., 1966;
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი პოეტები
მდივანბეგები
დაბადებული 1735
გარდაცვლილი 1810
დ
Ivory Coast at the 1988 Summer Olympics

Ivory Coast at the 1988 Summer Olympics
Ivory Coast competed at the 1988 Summer Olympics in Seoul, South Korea.
Competitors
The following is the list of number of competitors in the Games.
Athletics
Men
Track and road events
Women
Track and road events
Field events
Boxing
Canoeing
Men
Handball
Summary
Women's tournament
Team roster
Adjoua N'Dri
Alimata Douamba
Brigitte Guigui
Clementine Blé
Dounbia Bah
Elisabeth Kouassi
Emilie Djoman
Gouna Irie
Hortense Konan
Julienne Vodoungbo
Koko Elleingand
Mahoula Kramou
Wandou Guehi
Zomou Awa
Group play
Classification round
Tennis
Men
References
External links
Nations at the 1988 Summer Olympics
1988
Oly
მარუშლი

მარუშლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
ლენქორანის რაიონის სოფლები
Talusan

Talusan, officially the Municipality of Talusan (Chavacano: Municipalidad de Talusan), is a 5th class municipality in the province of Zamboanga Sibugay, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 27,873 people.
It is the second least populous municipality in the province and the smallest in area.
The municipality is located in the central part of Olutanga Island.
Geography
Barangays
Talusan is politically subdivided into 14 barangays. Each barangay consists of puroks while some have sitios.
Aurora
Baganipay
Bolingan
Bualan
Cawilan
Florida
Kasigpitan
Laparay
Mahayahay
Moalboal
Poblacion (Talusan)
Sagay
Samonte
Tuburan
Climate
Demographics
Economy
The Municipality of Talusan will be the pilot area of the country and Southeast Asia’s first hydrogen power plant to power the off-grid areas of Olutanga group of islands.
The power plant will be developed by the French-company Hydrogen de France (HDF) Energy and will be fully-operational by 2027.
References
External links
Talusan Profile at PhilAtlas.com
[ Philippine Standard Geographic Code]
Philippine Census Information
Municipalities of Zamboanga Sibugay
არხილოსკალო

არხილოსკალო — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, კახეთის მხარის დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი. მდებარეობს შირაქის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 700 მეტრზე. დედოფლისწყაროდან დაშორებულია 35 კილომეტრით. არხილოსკალო არის ადგილობრივი მნიშვნელობის კლიმატური კურორტი.
ისტორია
1889 წელს მეფის მთავრობამ გადაწყვიტა შირაქში გადმოესახლებინა რუსები. განზრახვამ ქართველ მთიელთა დიდი გულისწყრომა გამოიწვია. საპასუხოდ მათ ყოველგვარი ნებართვის გარეშე დაიწყეს შირაქში ჩამოსახლება და დამკვიდრება. ამ გაბედული გადაწყვეტილების ინიციატორი და ორგანიზატორი იყო ვაჟა-ფშაველა, რომლის ძალისხმევითაც აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთის მოსახლეობა ჯერ კიდევ 1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციამდე სამუდამოდ დასახლდა შირაქში. შეიქმნა სოფლები: ზემო ქედი, ქვემო ქედი და არხილოსკალო.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 980 ადამიანი.
ღირსშესანიშნაობები
სოფლის ტერიტორიაზე მდებარეობს არაერთი არქოლოგიური ძეგლი:
არხილოსკალოს პირველი სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი;
არხილოსკალოს მეორე სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი;
სასანთლიანთ გორის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი.
ლიტერატურა
სქოლიო
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბეჭდების მბრძანებელი: ბეჭდის საძმო (საუნდტრეკი)

ბეჭდების მბრძანებელი: ბეჭდის საძმო (საუნდტრეკი)
ფილმის „ბეჭდების მბრძანებელი: ბეჭდის საძმო“ საუნდტრეკი გამოვიდა 2001 წლის 20 ნოემბერს. მისი კომპოზიტორი, ორკესტრირების ავტორი და დირიჟორია ჰოვარდ შორი. მუსიკას ასრულებენ ლონდონის ფილარმონიული ორკესტრი, ახალი ზელანდიის სიმფონიური ორკესტრი და ლონდონის ორატორული სკოლის მოსწავლეების გუნდი.
განსხვავებით შემდგომში გამოცემული ერთდისკიანი საუნდტრეკებისგან, ბეჭდების მბრძანებელი: ბეჭდის საძმო არ შეიცავს „ბეჭდის ისტორიის“ მოტივს.
სიმღერების სია
იხილეთ აგრეთვე
ბეჭდების მბრძანებელი (ფილმების სერიის მუსიკა)
ჩარტები და სერტიფიცირებები
ჩარტები
სერტიფიცირებები
სქოლიო
2001 წლის საუნდტრეკები
ბეჭდების მბრძანებლის მუსიკა
ჰოვარდ შორის საუნდტრეკები
Life Goes On (Sash!-ის ალბომი)

Life Goes On (Sash!-ის ალბომი)
Life Goes On — გერმანელი დიჯეი და პროდიუსერ Sash!-ის მეორე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1998 წლის 17 აგვისტოს, ლეიბლზე Mighty. ალბომში შეტანილია ჰიტებად ქცეული "La Primavera" და "Mysterious Times". სულ ალბომიდან გამოიცა ოთხი სინგლი - "La Primavera", "Mysterious Times", "Move Mania" და "Colour the World". ბრიტანეთში ალბომმა პლატინის სტატუსი მიიღო.
სიმღერების სია
ბრიტანული გამოცემა
სქოლიო
1998 წლის ალბომები
Sash!-ის ალბომები
ციხისთავი

ციხისთავი სამხედრო–ადმინისტრაციული მოხელე, ციხესიმაგრის (სამხედრო ადმინისტრაციული ნაგებობის) ან პატარა გამაგრებული ქალაქის და მის გარემო ადგილთა უფროსი ფეოდალურ საქართველოში.
ციხისთავი მცხეთა-მთიანეთში უკვე VI საუკუნეში არსებობდა, VI-VII საუკუნის მიჯნაზე თბილისში ცნობილია "ატენისა და მუხრანისა ციხისთავნი". სოფ. ხადაში (მთიულეთში) ერთდროულად ორი ციხისთავი "იდგა ბრძანებით".
1545 წლის საბუთში: "შეწირულობების სიგელი იმერეთის მეფის ბაგრატ III-ისა გელათის მონასტერისადმი" იხსენება "ქუთაისის ციხისთავთ-ციხისთავნი და ლიხთ-ამერისა და ლიხთ-იმერისა ციხისთავნი".
ციხისთავები განაგებდნენ "ქალაქთა და ციხეთა დამჭირველად" განკუთვნილ ლაშქარს, რასაც "მცუელნი ქალაქისანი" და "ციხოვანნი" შეადგენდნენ. პატარა ქალაქისათვის ციხისთავი იგივე იყო რაც დიდისათვის ამირთა ამირა.
ციხისთავის (აგრეთვე მისი ძმის, შვილის და თვით "გარდადგომილი" ციხისთავის) უფლებრივი მდგომარეობა განსაზღვრულია გიორგი ბრწყინვალის სამართალში (XIV საუკუნე). სადაც ციხისთავის მკვლელობისთვის "სისხლად" დადგენილია 3500 თეთრი, სამი წლით გაძევება და მამულის "სამეფოდ დაჭირვა" (სახაზინოდ ჩამორთმევა).
ციხისთავის სასარგებლოდ სპეციალური საციხისთავო გადასახადი იყო დაწესებული. ციხისთავები ერისთავთერისთავს, ერისთავს და ქალაქის მოურავს ექვემდებარებოდნენ.
XVII-XVIII საუკუნეებში ციხისთავები ზოგჯერ მინბაშდაც იწოდებოდნენ.
ლიტერატურა
ქსე, ტ. 11, გვ. 237, თბ., 1984
ი. დოლიძე., ქართული სამართლის ძეგლები, ტ.1–3, თბილისი 1963–70
ფეოდალური საქართველო
თანამდებობები ძველ საქართველოში
ზაიკონოსპასკის მონასტრის მაცხოვრის ტაძარი

ზაიკონოსპასკის მონასტრის მაცხოვრის ტაძარი — მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში. ზაიკონოსპასკის მონასტრის მთავარი ტაძარი. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ტვერის რაიონში, კიტაი-გოროდში.
ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.
ისტორია
ზაიკონოსპასკის მონასტერი, სავარაუდოდ დაარსდა 1600 წელს, მისი მთავარი ეკლესია გახდა მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატის ეკლესია.
ამჟამად მოქმედი მაცხოვრის ტაძარი შიეცავს 1661 წლის ტაძრის ნაწილს. შედგება ქვედა ეკლესიისაგან (1701 წლიდან სატრაპეზოთი) და ზედა ეკლესიისაგან. ჩრდილოეთით და სამხრეთით შესასვლელების თავზე ორსართულიანი კელიებია განთავსებული. დღევანდელი ტაძრის აგების ზუსტ თარიღი ცნობილი არ არის. სპეციალისტები, სავარაუდოდ, ათარიღებენ 1703-1709 წლებით, ხოლო გალერეას XVIII საუკუნის მეორე მეოთხედით. მიეკუთვნება ივან ზარუდნის ნამუშევრებს (დეტალებში შეიმჩნევა მსგავსება როგორც მენშიკოვის კოშკთან ასევე მოსკოვის იოანე მხედრის ეკლესიასთან.
ტაძარი არის რუსული არქიტექტურისათვის დამახასიათებელი ტრადიციული რვაკუთხედი კვადრატზე, რომლის დეკორშიც სჭარბობს კლასიკური პილასტრების ორდერის ელემენტები.
წინა ტაძრისაგან განსხვავებით აქ არის გარკვეული ინოვაცია, კონკრეტულად, მრგვალი ფანჯრების გაფორმება. რვაკუთხედს გარს აკრავს გალერეა-სასეირნო ადგილი შემოღობილი ბალუსტრადით.
1742 წელს ტაძარში მიმდინარეობდა სარემონტო-სამშენებლო სამუშაოები რუსი არქიტექტორის ივანე მიჩურინის ხელმძღვანელობით, თუმცა მას არსებითად არ შეუცვლია ტაძრის ძირითადი სახე.
ლიტერატურა
Романюк С. К. Москва. Китай-город: Путеводитель.. — М.: АНО ИЦ «Москвоведение»; ОАО «Московские учебники», 2007. — 320 с. — (Новый московский путеводитель).
Романюк С. К. Сердце Москвы. От Кремля до Белого города. — М.: ЗАО Издательство Центрполиграф, 2013. — 909 с.
მოსკოვის ტაძრები
რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კარდანახის ბაზილიკა

კარდანახის ბაზილიკა
კარდანახის სამეკლესიიანი ბაზილიკა — არქიტექტურული ძეგლი კახეთის მხარეში გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კარდანახის სამხრეთ-დასავლეთით, დაახლოებით 700 მეტრზე. დგას საბაწმინდის გუმბათიანი ეკლესიიდან ჩრდილოეთით ორმოციოდე მეტრზე, ღარტაფში. აგებულია VI საუკუნეში. შენობა ნაგებია კარგად შერჩეული რიყის ქვის თანაბარი რიგებით.
ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდანაა, სამმალიანი თაღედის სახით.შენობის გეგმის გარეგან სწორკუთხედში ჩაწერილია სამი ნავი, რომლებიც დამოუკიდებელ ეკლესიებს წარმოადგენენ. დასავლეთით, მთავარი ეკლესიის გაყოლებაზე კარიბჭეა, რომელიც თითო კარით უკავშირდება მთავარ და სამხრეთ ეკლესიებს და ჩრდილოეთის ნავში მოწყობილ პატარა კვადრატულ სათავსს. კარიბჭის თავზე მოწყობილია პატრონიკე, რომელიც დამოუკიდებელი კამარითაა გადახურული.
შუა ეკლესია დანარჩენებზე გაცილებით ფართოა და მაღალი, შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. ჩრდილოეთი ეკლესია კი აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აფსიდით, რომელშიც სწორკუთხა სარკმელი და სარკმლის ჩრდილოეთით ერთი პატარა სწორკუთხა ნიშაა.
სამხრეთის ეკლესია შედარებით კარგადაა შემონახული. მის აღმოსავლეთ ბოლოში საკურთხევლის აფსიდია.
ეკლესიის ფასადი მოკლებულია მორთულობას. ფასადებიდან ყველაზე კარგად დასავლეთისა შემორჩა. 1974-1976 წელს ეკლესიას ჩაუტარდა სარესტავრაციო-საკონსერვაციო სამუშაოები. ეკლესია გაიწმინდა მიწაყრილისაგან, რომელიც ორ მეტრზე ფარავდა ფასადებს. აღდგა კედლების მნიშვნელოვანი ნაწილი, ნაილს კი ჩაუტარდა კონსერვაცია. სამხრეთი ეკლესია და პატრონიკე გადაიხურა ღარისებური კრამიტით. ამჟამად ბაზილიკა მთლიანად ჩანს.
კარდანახის ბაზილიკას 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
იხილეთ აგრეთვე
საბაწმინდის ეკლესია
ლიტერატურა
სქოლიო
გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
მომაკვდავი გალი

მომაკვდავი გალი
„მომაკვდავი გალი“ — გალი მამაკაცის მარმარილოს ქანდაკება, რომაული ასლი პერგამოს ორიგინალიდან (სავარაუდოდ, ბრინჯაოს), რომელიც მეფე ატალუს I-ის შეკვეთით დაამზადეს სავარაუდოდ, ძვ. წ. აღ. 230-220 წლებში კელტ-გალათებზე გამარჯვების უკვდავსაყოფად. სკულპტურა ნატურალიზმითა და დრამატიზმით ანტიკური ხელოვნების მწვერვალს განეკუთვნება. შიშველი გალი, თუ ყელსაბამს არ მივიღებთ მხედველობაში, ფარზე მწოლიარეა გამოქანდაკებული. როგორც „ლუდოვიზების ტახტი“, ეს ქანდაკებაც, სავარაუდოდ, მათი ვილის მშენებლობისას იქნა აღმოჩენილი რომში და პაპ კლიმენტი XII-ის მიერ შეძენამდე ლუდოვიზების პალაცოში ინახებოდა, პინჩოზე.
ნაპოლეონის ომების დროს „მომაკვდავი გალი“ ფრანგებმა იტალიიდან გაიტანეს და მრავალი წლის განმავლობაში ლუვრში იყო გამოფენილი; ბაირონმა ქანდაკება კაპიტოლის მუზეუმში ნახა და თავის პოემაში „ჩაილდ ჰაროლდი“ ქება შეასხა; სწორედ მისი პოემის წყალობით შეიტყო რომანტიზმის ეპოქის ევროპის მკითხველმა საზოგადოებამ „მომაკვდავი გალის“ არსებობის შესახებ.
ინახება კაპიტოლიუმის მუზეუმში.
ქანდაკებები
ლიტერატურა
A Dictionary of Celtic Mythology. James McKillop. Oxford University Press, 1998
Art in the Hellenistic Age, Pollitt, J. J., 1986
650-იანები

650-იანები
პოლიტიკა
ეკონომიკა
კულტურა
კანგარი

კანგარი — ისტორიული ქვემო ქართლის (გოგარენეს) უკიდურესი სამხრეთი მხარე. მოიცავდა მდინარე დებედის (ქურდვაჭრისხევის) სათავეებში მდებარე ტერიტორიას (სომხეთი). კანგარის უძველესი ცენტრი უნდა ყოფილიყო დაბა გოგარანი (ახლანდელი გუგარქი). V საუკუნის 80-იან წლებში მეფე ვახტანგ გორგასალი ქართლის ლაშქრით აქ შეხვდა მსხვილ სომეხ ნახარარს (ფეოდალს) ვაჰან მამიკონიანს, სპარსელებთან ერთობლივი ბრძოლის წინ.
ლიტერატურა
მუსხელიშვილი დ., ქსე, ტ. 5, გვ. 363, თბ., 1980
საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
წირა

წირა — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში (წყრუთის თემი), მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში. ზღვის დონიდან 1250 მეტრი, ახალციხიდან 8 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 451 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თბილისის პეტრე და პავლე მოციქულთა ეკლესია

თბილისის პეტრე და პავლე მოციქულთა ეკლესია — კათოლიკური ეკლესია თბილისში, მეტროსადგურ მარჯანიშვილთან ახლოს, ივ. ჯავახიშვილის № 55-ში.
ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 1870 წელს. არქიტექტორია ალბერტ ზალცმანი. მშენებლობას ხელმძღვანელობდა შტაბს-კაპიტანი ზუბალაშვილი. მას ეწოდებოდა ახალი კათოლიკური ეკლესია, აქვე გაჩნდა ამავე სახელწოდების ქუჩა. ეკლესიის ეზოში შესასვლელის თავზე ქართული წარწერაა (აქვეა რუსული წარწერაც), რომელიც გვამცნობს:
ფოტოგალერეა
იხილეთ აგრეთვე
თბილისის ღვთისმშობლის ამაღლების კათოლიკური ეკლესია
ლიტერატურა
თბილისის ეკლესიები
საქართველოს კათოლიკური ტაძრები
კოლუმბია 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

კოლუმბია 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კოლუმბიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 1956 წელს, ავსტრალიის ქალაქ მელბურნსა და შვედეთის დედაქალაქ სტოკჰოლმში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კოლუმბია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გეტინგენი

გეტინგენი — ქალაქი გერმანიაში, ქვემო საქსონიის მხარეში, მდინარე ლაინეს ნაპირზე. 121,5 ათ. მცხოვრები (2006). ლითონდასამუშავებელი, ელექტროტექნიკის მრეწველობის, ზუსტი მექანიკისა და ოპტიკის საწარმოები. გამომცემლობები და სტამბები. გეტინგენი ქვეყნის სამეცნიერო ცენტრია. მეცნიერებათა აკადემიის განყოფილება. უნივერსიტეტი (1737-იდან). მაქს პლანკის სამეცნიერო საზოგადოება. აეროდინამიკის ექსპერიმენტული ცენტრი. შუა საუკუნეებში გეტინგენი იყო მაუდის წარმოების მნიშვნელოვანი ცენტრი, ჰანზის წევრი (XIV საუკუნიდან).
სქოლიო
გერმანიის ქალაქები
პედრუ II (პორტუგალია)

პედრუ II (პორტუგალია)
პედრუ II მშვიდობისმოყვარე (დ. 26 აპრილი, 1648, ლისაბონი, პორტუგალია — გ. 9 დეკემბერი, 1706, სინტრა, პორტუგალია) —რეგენტი (1668–1683) და შემდეგ პორტუგალიის მეფე ბრაგანსის დინასტიიდან 1683–1709 წლებში. ჟუან IV-ის და ლუიზა დე გუსმანის მეორე ვაჟი.
ოჯახი
იქორწინა ორჯერ 1668 წელს მარია ფრანცისკა სავოიელ-ნემურელზე, რომელთანაც შეეძინა ერთი შვილი და მარია სოფია ნებურგელზე, რომელთანაც შეეძინა 5 შვილი. გარდა ამისა, მას ჰყავდა 3 უკანონო შვილი.
პედრუ II გარდაიცვალა 1706 წლის 9 დეკემბერს, მისი შემმცვლელი გახდა შვილი ჟუან V.
პორტუგალიის მეფეები
დაბადებული 26 აპრილი
დაბადებული 1648
გარდაცვლილი 9 დეკემბერი
გარდაცვლილი 1706
ამსტერდამ არენა

ამსტერდამ არენა — საფეხბურთო სტადიონი ამსტერდამში, ნიდერლანდებში. სტადიონზე თამაშობს „აიაქსი“ და ჰოლანდიის ეროვნული ნაკრები. აშენდა 1993-1996 წლებში. აშენების ღირებულებამ 140 მლნ. € შეადგინა. უეფამ ამსტერდამ არენის დონე ხუთი ვარსკვლავით შეაფასა.
რესურსები ინტერნეტში
ამსტერდამ არენა — ოფიციალური საიტი
ნიდერლანდების საფეხბურთო სტადიონები
ფინიქსი

ფინიქსი (ოდჰამზე: S-ki:kigk; იავაპაიზე: Wathinka ან Wakatehe; დასავლეთ აპაჩურზე: Fiinigis; ნავაჰო: Hoozdoh; მოჰავეზე: Hachpa 'Anya Nyava) — ქალაქი აშშ-ში, არიზონის შტატის დედაქალაქი. 2012 წლის მონაცემებით ქალაქში 1,488,750 ადამიანი ცხოვრობს. ფინიქსი არის ამერიკის შტატების დედაქალაქებს შორის ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული და ასევე მოსახლეობის რაოდენობით ქვეყნის მასშტაბით VI. ფინიქსის აგლომერაციაში ცხოვრობს 4.3 მილიონი ადამიანი, ამ მონაცემით ის ქვეყნის მასშტაბით XIV-ა, ასევე ფართობით ის ამერიკაში ერთ-ერთი უდიდესია.
ფინიქსი როგორს აგრიკულტურული დასახლება 1867 წელს მდინარეების სოლტისა და ხილას შესართავთან შეიქმნა. 1881 წელს მიიღო ქალაქის სტატუსი. ფინიქსს აქვს სუბტროპიკული უდაბნოს ჰავა. ამის მიუხედავად, არხების დახმარებით ქალაქის შემოგარენში განვითარებულია მიწათმოქმედება. ფინიქსის ეკონომიკის მნიშვნელოვან ნაწილს შეადგენს: იონჯის, ბამბის, ციტრუსების და თივის მოყვანა.
ლიტერატურა
; scholarly history online review
;
რესურსები ინტერნეტში
Official Government Website
Phoenix Art Museum
Phoenix.org
Phoenix City Data
Arizona State University
Phoenix Central Neighborhood Association
Greater Phoenix Chamber of Commerce
Greater Phoenix Convention & Visitors Bureau
Phoenix Public Library
Relocating to Phoenix AZ
სქოლიო
აშშ-ის შტატების დედაქალაქები
არიზონა
Iveri Jikurauli

Iveri Jikurauli (born March 22, 1976) is a Georgian judoka.
Achievements
References
1976 births
Living people
Male judoka from Georgia (country)
Judoka at the 2000 Summer Olympics
Judoka at the 2004 Summer Olympics
Olympic judoka for Georgia (country)
Universiade medalists in judo
Universiade medalists for Georgia (country)
Medalists at the 1999 Summer Universiade
20th-century people from Georgia (country)
Place of birth missing (living people)
პაკარაოსის რაიონი

პაკარაოსის რაიონი — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის უარალის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 331 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 747 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 2.5 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 294.04 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
ლიმის რეგიონის რაიონები
უარალის პროვინციის რაიონები
ნუნე თუმანიანი

ნუნე თუმანიანი (დ. 23 ოქტომბერი, 1963, ერევანი, სომხეთი) — სომეხი მხატვარი და მოქანდაკე.
ბიოგრაფია
ნუნე თუმანიანი დაიბადა 1963 წლის 23 ოქტომბერს, ერევანში, სომხეთი. დაამთავრა ხელოვნების სკოლა, ხოლო მოგვიანებით — სამხატვრო კოლეჯი. 1984-1985 წლებში, იგი სამხატვრო აკადემიაში, ლენინგრადში (დღევანდელი სანქტ-პეტერბურგი), სკულპტურის განყოფილებაში სწავლობდა. თუმანიანმა მაგისტრის ხარისხი ერევნის სამხატვრო-თეატრალურ ინსტიტუტში (დღევანდელი სახვითი ხელოვნების აკადემია) მიიღო.
1995-2009 წლებში, ნუნე თუმანიანი ერევნის სახვითი ხელოვნების აკადემიაში პროფესორი იყო, 1996 წლიდან, იგი სომხეთის მხატვართა კავშირის წევრია, ხოლო 2014 წლიდან — მხატვართა კავშირის სკულპტურის განყოფილების ხელმძღვანელი. თუმანიანი რამდენიმე ეროვნული და საერთაშორისო გამოფენისა თუ კონკურსის მონაწილეა. 1998 წელს, მან რამდენიმე საერთაშორისო ჯილდო მიიღო, ხოლო 2014 წელს — იგი შარჯაში, არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში გამართულ გამოფენაზე, მთავარი პრიზით დაჯილდოვდა.
ნუნე თუმანიანის ნამუშევრები წარმოდგენილია კერძო და საჯარო კოლექციებში, მსოფლიოს მასშტაბით, მათ შორის — სომხეთის ეროვნულ გალერეაში. მისი ნამუშევრები, უმეტესად ბრინჯაოსგან არის დამზადებული და ამავდროულად, მინის, ხის, ქვის და სხვა მასალათა კომბინაციით. თუმანიანის ნამუშევრები გამოხატავს ადამიანის უსაზღვრო, მრავალფეროვან სულიერ სამყაროს.
გამოფენები
თუმანიანის ნამუშევრები გამოფენილია სომხეთის და საზღვარგარეთის სხვადასხვა ქვეყნების სამხატვრო გალერეებში: სომხეთის სამხატვრო გალერეა, ჩარენცის მუზეუმი, სომხეთის მხატვართა კავშირი, ბოიაჯიანის გალერეა, სანქტ-პეტერბურგი, იტალია, შარჯა, არაბთა გაერთიანებული საამიროები.
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
Official page
სქოლიო
დაბადებული 1963
სომეხი მხატვრები
სომეხი მოქანდაკეები
დაბადებული 23 ოქტომბერი
ეგზარქოსი

ეგზარქოსი (ბერძნ ἔξαρχος — ხელმძღვანელი, დამოუკიდებელი ხელისუფალი) — 1 ძველ საბერძნეთში თანამდებობა ქურუმთა წოდებაში
2. ბიზანტიაში — იმპერატორის მოადგილე იტალიის სამფლობელოებში, იჯდა ქალაქ რავენაში. დიოცეზის მმართველი ეპისკოპოსი, იჯდა დიოცეზის მთავარ ქალაქში, შემდეგში ეგზარქოსი პატრიარქად იწოდებოდა. XI საუკუნიდან კონსტანტინოპოლის პატრიარქის მოხელე, რომელიც მართავდა და მეთვალყურეობდა კონსტანტინოპოლის ეპარქიის გარეთ, იმპერიის სხვა ადგილებში მდებარე საპატრიარქო და სხვათა კუთვნილ მონასტრებს; პატრიარქის მოადგილედ წარგზავნილი მაღალი წოდების იერარქი, რომელსაც ევალებოდა პატრაირქის სახელით საეკლესიო საქმეების მოგვარება.
3. სახელმწიფოში მაღალი წოდების იერარქი, რომელიც მართავს ადმინისტრაციულ-ეთნიკურად განსხვავებულ დიდ საეკლესიო ეპარქიას.
ეგზარქოსობა საქართველოში
საქართველოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ ქართული ეკლესიის ავტოკეფალიის გაუქმებას მოჰყვა 1811 წლის საქართველოს საეგზარქოსოს დაარსება, რომლის მმართველად დაინიშნა ეგზარქოსი. საქართველოს ეგზარქოსს ჰქონდა წოდება ქართლისა და კახეთის მიტროპოლიტისა, შემდეგში არქიეპისკოპოსისა. საქართველოს ეგზარქოსი იყო სინოდის წევრი და დიკასტერიის უფროსი, შემდეგში დიკასტერიის მაგიერ 1814 წელს დაარსებული „საქართველო-იმერეთის სინოდალური კანტორის“ (გაიხსნა 1815 წ.) უფროსი და იწოდებოდა „ქართლისა და იმერეთის ეგზარქოსად“ ან მოკლედ „საქართველოს ეგზარქოსად“. 1814 წელს ტფილისში დაარსდა ეგზარქოსის კანცელარია. საქართველოს პირველი ეგზარქოსი იყო ვარლამი (ერისთავი) 1811-17, შემდეგში რუსეთიდან მოვლინებული არქიერები. საქართველოს საეგზარქოსოს კომპეტენციაში შემავალი ტერიტორიები უფრო და უფრო ფართოვდებოდა, XIX საუკუნის დასასრულს მასში შედიოდა მთლიანად ამიერკავკასია, ჩრდილოეთი კავკასია და კასპიის ზღვის აღმოსავლეთი მხარეც. ეგზარქოსის თანამდებობა გაუქმდა 1917 წელს, როდესაც ქართველმა სამღვდელოებამ აღადგინა საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალია.
ლიტერატურა
საეკლესიო წოდებები
bg:Екзарх
de:Exarchat
el:Έξαρχος
es:Exarca
eu:Exarka
io:Exarko
id:Eksarka
ja:総主教代理
pt:Exarco
ru:Экзарх
sk:Exarcha
fi:Eksarkki
sv:Exark
uk:Екзарх
მემარცვლიასებრნი

მემარცვლიასებრნი — მწერების ოჯახი ხეშეშფრთიანების რიგისა. პატარა ხოჭოებია. ოჯახში 900 სახეობაა. ფართოდაა გავრცელებული. საქართველოში აღსანიშნავია ბარდის მემარცვლია (Bruchus pisorum), რომელიც დიდ ზიანს აყენებს ბარდის მწვანე პარკებს და მწიფე მარცვალს; ლობიოს მემარცვლია (Acanthselides obtectus) ძირითადად დასავლეთ საქართველოში, აგრეთვე ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტშია გავრცელებულია. აზიანებს კვერცხებს პარკებზე, მარცვალზე ან მარცვლებს შორის დებს. გამოჩეკილი მატლი შედის მარცვალში და იკვებება.
ლიტერატურა
ხოჭოები
წყალქვეშა საკომუნიკაციო სადენი

წყალქვეშა საკომუნიკაციო სადენი
წყალქვეშა საკომუნიკაციო კაბელი მონაცემთა გადაცემის ფუნქციას ასრულებს და გაყვანილია წყალქვეშ, წყლის აუზის ფსკერზე.
პირველი წყალქვეშა კაბელები სატელეგრაფო სიგნალს გადასცემდა. კაბელების შემდეგი თაობები სატელეფონო საუბრებისა და მონაცემთა გადაცემის ფუნქციას ასრულებდა. ყველა თანამედროვე წყალქვეშა კაბელი ოპტიკურ-ბოჭკოვან ტექნოლოგიას იყენებს.
2003 წლის მდგომარეობით წყალქვეშა კაბელები აერთიანებდა ყველა კონტინენტს, გარდა ანტარქტიდისა.
ტელეკომუნიკაცია
სატელეკომუნიკაციო ტექნოლოგიები
no:Sjøkabel
Eversmannia

Eversmannia is a genus of flowering plants in the legume family, Fabaceae. It belongs to subfamily Faboideae. It includes four species native to temperate Eurasia, ranging from southern European Russia and the Caucasus through Central Asia to Xinjiang, Afghanistan, and Iran.
References
Hedysareae
Fabaceae genera
Taxa named by Alexander von Bunge
Palearctic flora
ვარდისციხე (ნასოფლარი)

ვარდისციხე (ნასოფლარი)
ვარდისციხე — ნასოფლარი სამცხე-ჯავახეთში. მდებარეობს თანამედროვე ვარევანსა და თოკს შორის. მოხსენიებულია გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში.
სერგი ჯიქიას ცნობით მსხვილმასშტაბიან რუკებზე ვარევანთან ახლო აღნიშნულია Вардисцихе. მისი აზრით, ივანე როსტომაშვილის წყაროებზე დაყრდნობით უფრო ზუსტი ცნობებიც მოგვეპოვება:
ამრიგად, სავსებით გარკვეულია სახელწოდება და ადგილმდებარეობა იმ ნასოფლარისა, რომელიც დავთრის დროს 14 კომლიანი სოფელი იყო და რომელიც დავთარში ტყე–ჯავახეთის რაიონის პირველ სოფლად არის აღწერილი.
ლიტერატურა
ს. ჯიქია, გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი. წიგნი III, თბ., 1958
სქოლიო
ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ფოქრ-აირუმი

ფოქრ-აირუმი — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 700 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 268 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ლორეს პროვინციის სოფლები