ადამიანის უფლებები ომანში

ადამიანის უფლებები ომანში — ისლამურ შარიათზე დამყარებული კანონთა სისტემა. ომანი არის აბსოლუტური მონარქია, რომელშიც მთელი საკანონმდებლო, აღმასრულებელი და სასამართლო ხელისუფლება მემკვიდრეობითი სულთნის ხელშია. აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტის მოხსენებაში, რომელიც 2010 წლის პირობებს ემყარებოდა, შეაჯამეს ქვეყანაში ადამიანის უფლებების მდგომარეობა და დაადასტურეს, რომ მთავრობა „ზოგადად პატივს სცემს თავისი მოქალაქეების უფლებებს“ . ადამიანის უფლებათა დაცვის რამდენიმე საერთაშორისო ჯგუფმა ომანის ადამიანის უფლებების მდგომარეობა უაღრესად კრიტიკული თვალსაზრისით აღწერა. მოხსენების თანახმად, 2015 წლის 20 დეკემბერს პოეტი და სატელევიზიო პროდიუსერი ნასერ ალ-ბადრი გამოიძახეს პოლიციის სპეციალურ განყოფილებაში და დააკავეს 12 დღის განმავლობაში ბრალდებისა და სასამართლო განხილვის გარეშე. მოხსენებაში ნათქვამია, რომ ომანის ადამიანის უფლებათა ობსერვატორიამ განაცხადა, რომ ალ-ბადრი დააპატიმრეს იმ ტვიტების გამო, რომლებიც მან გამოაქვეყნა, სადაც გააკრიტიკა სულთანი ქაბუსი და ქვეყნის ეკონომიკის მდგომარეობა. ომანის წესდების (კონსტიტუციის ) 41-ე მუხლი სისხლის სამართლის დარღვევად მიიჩნევს სულთნის მიმართ ყოველგვარ კრიტიკას, სადაც ნათქვამია, რომ სულთნის „პიროვნება ხელშეუხებელია, პატივისცემა სავალდებულოა და მისი ბრძანებები უნდა შესრულდეს“.
Freedom House–მა ქვეყანა შეაფასა, როგორც „არათავისუფალი“ და Human Rights Watch–ის დამკვირვებელმა, 2012 წლის დეკემბერში ომანის და „ყურის კიდევ ხუთი პატარა ქვეყნის“ მიმოხილვაში აღნიშნა: საერთო ჯამში საკმაოდ ღარიბია. . . . მცირე პატივისცემაა ისეთი ძირითადი სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებების მიმართ, როგორიცაა გამოხატვის თავისუფლება, შეკრება და გაერთიანება. როგორც წესი, მშვიდობიანი დისიდენტები მკაცრ რეპრესიებს განიცდიან. მართლმსაჯულების განხორციელება ძალზე პერსონალიზირებულია, სათანადო პროცესების შეზღუდული დაცვით, განსაკუთრებით პოლიტიკურ და უსაფრთხოების საკითხებთან დაკავშირებით. ბერტელსმანის ფონდის 2012 წლის ანგარიშში ნათქვამია, რომ „ომანის სამართლებრივი კოდექსი თეორიულად იცავს სამოქალაქო თავისუფლებებსა და პიროვნულ თავისუფლებებს, რეჟიმი კი რეგულარულად უგულებელყოფს ორივეს. ამიტომ, ომანი არ შეიძლება ჩაითვალოს თავისუფალ ქვეყნად ”.
მეორეს მხრივ, შუა აღმოსავლეთის კონცერნმა, 2011 წლის ანგარიშში, განაცხადა, რომ ომანის ბოლოდროინდელი მდგომარეობა ადამიანის უფლებების შესახებ, ზოგადად, კარგი იყო, დაპატიმრებისა და სასამართლო პროცედურების დაცვით და ციხის მისაღები პირობებით, მიუხედავად იმისა, რომ მან შეზღუდა გამოხატვისა და შეკრების თავისუფლება.
საპროტესტო აქციების მომიტინგეების მიერ უფრო მეტი თავისუფლებისა და ადამიანის უფლებების მოთხოვნის შემდეგ, ომანში სიტყვის, შეკრებისა და გაერთიანების თავისუფლების არსებული მკაცრი შეზღუდვები კიდევ უფრო გამკაცრდა 2011 წლის დასაწყისიდან.
წამებისგან თავისუფლება
წამების პრაქტიკა ფართოდ არის გავრცელებული ომანის სახელმწიფო სადამსჯელო დაწესებულებებში და გახდა სახელმწიფოს ტიპური რეაქცია პოლიტიკური პროტესტის მიმართ. წამების მეთოდები, რომლებიც გამოიყენება ომანში, მოიცავს იმიტირებულ სიკვდილით დასჯას, ცემას, განმარტოებას, ტემპერატურის უკიდურეს ცვლილებას და მუდმივ ხმაურს, შეურაცხყოფასა და დამცირებას. უამრავი ინფორმაცია გავრცელდა წამებისა და დასჯის სხვა არაადამიანურ ფორმებზე, რომლებიც ომანის უსაფრთხოების ძალებმა გამოიყენეს მომიტინგეებისა და დაკავებულების მიმართ. 2012 წელს დაკავებულმა რამდენიმე პატიმარმა პრეტენზია გამოთქვა ძილის უკმარისობის, ექსტრემალური ტემპერატურისა და იზოლირების შესახებ. ომანის ხელისუფლებამ სულთან ალ-საადი განმარტოებულ საკანში დატოვა, მას ადვოკატთან და ოჯახთან შეხვედრაზე უარი უთხრეს, აიძულეს შავი ტომარა აეტანა თავზე როდესაც იგი საკანიდან გავიდოდა, მათ შორის საპირფარეშოთი სარგებლობისას და უთხრეს, რომ მისმა ოჯახმა „მიატოვა“ და სთხოვეს, რომ დაეპატიმრებინათ იგი.
გატაცებები და თვითნებური დაპატიმრებები
2014 წლის აგვისტოში ომანელი მწერალი და ადამიანის უფლებათა დამცველი მოჰამედ ალფაზარი, ელექტრონული ჟურნალის მოვატინის „მოქალაქე“ დამფუძნებელი და მთავარი რედაქტორი, გაუჩინარდა მასკატის ალ-ყურუმის რაიონის პოლიციის განყოფილებაში გადასვლის შემდეგ. მისი ადგილსამყოფელისა და მდგომარეობის შესახებ ინფორმაცია უცნობი იყო. ომანის მთავრობა უარყოფს მის დაკავებას და უარს აცხადებდა მისი ადგილსამყოფელის შესახებ ინფორმაციის გამჟღავნებაზე. იგი ამჟამად გადასახლებულია დიდ ბრიტანეთში.
ინტერნეტის უფლებები
ომანი დაკავებულია ინტერნეტის ფილტრაციით სოციალურ სფეროში, არსებითი ფილტრაციით ინტერნეტ ინსტრუმენტებში, შერჩევითი ფილტრაციით პოლიტიკურ სფეროებში და არ არსებობს კონფლიქტის / უსაფრთხოების სფეროში ფილტრაციის მტკიცებულება 2009 წლის აგვისტოში OpenNet ინიციატივის ანგარიშის მიხედვით.
ომანი მონაწილეობს პორნოგრაფიული ვებსაიტების, გეი და ლესბოსური შინაარსის, ისლამისადმი კრიტიკული შინაარსის, უკანონო ნარკოტიკების შესახებ ანონიმური საიტების გაფილტვრაში. პოლიტიკური შინაარსის ტექნიკური გაფილტვრის ფაქტი არ არსებობს, მაგრამ კანონები და რეგულაციები ზღუდავს თავისუფალ გამოხატვას ინტერნეტით და ხელს უწყობს თვითცენზურას.
ბავშვთა უფლებები
ომანში არ არსებობს ინფორმაცია ბავშვთა პროსტიტუციის შესახებ. ბავშვთა შრომა არ წარმოადგენს პრობლემას. 2003 წელს მთავრობამ აამაღლა სამუშაოს მინიმალური ასაკი 13-დან 15 წლამდე.
ომანში დაბადებული ბავშვი ბიოლოგიურ მამისგან იღებს მემკვიდრეობას დაწყებითი სკოლის განათლება უფასოა, მაგრამ არ არის სავალდებულო. ომანი არ არის მონაწილე ბავშვთა საერთაშორისო გატაცების სამოქალაქო ასპექტების შესახებ 1980 წლის ჰააგის კონვენციაში.
ქალთა უფლებები
ომანი არის გაეროს კონვენციის მონაწილე ქალთა დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ და აქვს სამთავრობო კომიტეტი, რომელიც აკონტროლებს შესაბამისობას. მიუხედავად იმისა, რომ ქალების დისკრიმინაცია ტექნიკურად აკრძალულია, ქალები ოფიციალურად სარგებლობენ თანასწორობით ისეთ საკითხებში, როგორიცაა შრომითი უფლებები, კულტურული ტრადიციები კვლავ უარყოფს სქესის თანასწორობას, ხოლო შარიათის კანონი აგრძელებს დისკრიმინაციის პრაქტიკულად დაცვას. 2008 წლიდან ქალი სარგებლობდა საკუთრების საკუთრების ისეთივე უფლებით, როგორც მამაკაცი და 2010 წლისთვის ქალებს შეუძლიათ დაქორწინება მშობლების თანხმობის გარეშე. ამასთან, შარიათის თანახმად, მუსლიმ ქალებს არ შეუძლიათ დაქორწინდნენ არამუსლიმი კაცებზე, მიუხედავად იმისა, რომ მუსლიმ მამაკაცებს შეუძლიათ დაქორწინდნენ არამუსლიმ ქალებზე.
გაუპატიურება ისჯება 15 წლამდე თავისუფლების აღკვეთით და კულტურული და სოციალური მიზეზების გამო, მრავალი გაუპატიურება, სავარაუდოდ, არ ცხადდება. ოჯახში ძალადობის საჩივრებს ძირითადად განიხილავენ ხელისუფლება. ქალის სასქესო ორგანოს დასახიჩრება ნებადართულია და ფართოდ არის მიღებული . ქალები იღებენ ღირსეულ სამედიცინო მკურნალობას, მათ შორის პრენატალურ და პოსტნატალურ ზრუნვას.
უმცირესობათა ჯგუფები
მსახური ტომებისა და აფრიკელი მონების შთამომავლები, რომლებიც არა-არაბებად ითვლებიან, ფართო დისკრიმინაციის ობიექტები არიან. Freedom House- მა 2016 წელს აღნიშნა, რომ „1996 წლის ძირითადი კანონი კრძალავდა სქესის, რელიგიის, ეთნიკური და სოციალური კლასის ნიშნით დისკრიმინაციას. ამასთან, ომანის კანონი არ იცავს მოქალაქეებს დისკრიმინაციისგან.“ ომანის მაცხოვრებელთა დაახლოებით მეოთხედი სამართლებრივი დაცვის გარეშე რჩება.
ლგბტ უფლებები
ლგბტ პირთა მიმართ მნიშვნელოვანი დისკრიმინაციაა და ჰომოსექსუალური საქციელის მქონე პირები სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიეცემიან და მათ თავისუფლების აღკვეთა ემუქრებათ სამ წლამდე. ნებისმიერი განხილვა სექსუალური ორიენტაციის შესახებ ომანში ტაბუირებულია. ინტერნეტში ლგბტ შინაარსის ინფორმაციის ცენზურა ხდება.
პატიმართა უფლებები
როგორც წესი, ციხეები აკმაყოფილებენ საერთაშორისო სტანდარტებს. პატიმრებს შეუძლიათ მიიღონ სტუმრები და აღასრულონ თავიანთი რელიგია.
რესურსები ინტერნეტში
Oman - U.S. State Department's 2005 Country Report on Human Rights Practices
Oman at Human Rights Watch
Censorship in Oman - IFEX
სქოლიო
ომანი
ადამიანის უფლებები
ადამიანის უფლებები ქვეყნის მიხედვით