კონვენცია გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი სახეობებით საერთაშორისო ვაჭრობის შესახებ

კონვენცია გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი სახეობებით საერთაშორისო ვაჭრობის შესახებ
კონვენცია „გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი ველური ფლორისა და ფაუნის სახეობებით საერთაშორისო ვაჭრობის შესახებ“ (შემოკლ. CITES) — ველური ცხოველებისა და მცენარეების კომერციული ვაჭრობის რეგულირების მიზნით 1973 წლის მარტში მიღებული საერთაშორისო ხელშეკრულება. კონვენციის მიზანია იმის გარანტირება, რომ საერთაშორისო ვაჭრობა საფრთხეს არ შეუქმნის რომელიმე სახეობის არსებობას. 2021 წლისთვის ხელშეკრულების წევრია მსოფლიოს 183 სახელმწიფო. საქართველო კონვენციას 1996 წლის 13 სექტემბერს შეუერთდა.
კონვენცია 1963 წელს ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის წევრი სახელმწიფოების შეხვედრაზე მიღებული რეზოლუციის შედეგი გახდა. ოფიციალური ტექსტი 1973 წლის 3 მარტს ვაშინგტონში საერთაშორისო კავშირის 80 წევრის შეხვედრაზე მიიღეს. ძალაში შევიდა 1975 წლის 1 ივლისს. CITES-ს იურიდიულად სავალდებულო ძალა აქვს წევრი სახელმწიფოებისათვის, რომლებიც ვალდებულნი არიან მიიღონ საკუთარი შიდა კანონმდებლობა მისი მიზნების განხორციელებისათვის.
კონვენციაში მცენარეები და ცხოველები იმის მიხედვით, თუ რამდენად ახლოს დგანან გადაშენების საფრთხესთან, კლასიფიცირებულია სამ კატეგორიად ანუ დანართად. I დანართში შეტანილია საფრთხეში მყოფი სახეობები, რომლებსაც გადაშენება ემუქრება. ის პირდაპირ კრძალავს ასეთი მცენარეებითა და ცხოველებით ვაჭრობას; თუმცა ზოგიერთი მათგანის საზღვარგარეთ გადაყვანა საგანგებო სიტუაციებში სამეცნიერო ან საგანმანათლებლო მიზნებით დასაშვებია. II დანართში შეტანილია ისეთი სახეობები, რომლებსაც საფრთხე არ ემუქრებათ, თუმცა თუკი ვაჭრობა შეზღუდული არ იქნება, მათი რაოდენობა ძლიერ შემცირდება; მათით ვაჭრობა რეგულირდება ლიცენზიებით. III დანართის სახეობები დაცვის ქვეშ იმყოფებიან კონვენციის წევრ სულ მცირე ერთ სახელმწიფოში და ეს უკანასკნელი სხვებს მოუწოდებს ამ სახეობებით საერთაშორისო ვაჭრობის კონტროლში დახმარებისკენ.
გარდა მცენარეების, ცხოველებისა და მათი ნაწილებისა, კონვენცია ზღუდავს ასეთი მცენარეებისა და ცხოველებისგან დამზადებული საგნების ვაჭრობასაც, როგორიცაა, მაგალითად, ტანსაცმელი, კვების პროდუქტები, წამლები და სუვენირები. 2019 წლისთვის ხელშეკრულება მოიცავს ცხოველების 5800-ზე მეტ და მცენარეების 30 000-ზე მეტ სახეობას.
სქოლიო
გარემოსდაცვითი ხელშეკრულებები
საერთაშორისო ვაჭრობა
ალბანეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ალჟირის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ანგოლის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ანტიგუა და ბარბუდის საერთაშორისო ხელშეკრულებები არგენტინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები სომხეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ავსტრალიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ავსტრიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები აზერბაიჯანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ბაჰამის კუნძულების საერთაშორისო ხელშეკრულებები ბაჰრეინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ბანგლადეშის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ბარბადოსის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ბელარუსის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ბელგიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ბელიზის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ბჰუტანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ბოლივიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ბოსნია და ჰერცეგოვინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ბოტსვანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ბრუნეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ბულგარეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ბურკინა-ფასოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები ბურუნდის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კამბოჯის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კამერუნის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კანადის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კაბო-ვერდეს საერთაშორისო ხელშეკრულებები ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ჩადის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ჩილეს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კომორის კუნძულების საერთაშორისო ხელშეკრულებები კონგოს რესპუბლიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კოსტა-რიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კოტ-დ'ივუარის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ხორვატიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კუბის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კვიპროსის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ზაირის საერთაშორისო ხელშეკრულებები დანიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ჯიბუტის საერთაშორისო ხელშეკრულებები დომინიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები დომინიკელთა რესპუბლიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ეკვადორის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ეგვიპტის საერთაშორისო ხელშეკრულებები სალვადორის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ეკვატორული გვინეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ერიტრეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ესტონეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ფიჯის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ფინეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები საფრანგეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები გაბონის საერთაშორისო ხელშეკრულებები გამბიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები განის საერთაშორისო ხელშეკრულებები საბერძნეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები გრენადის საერთაშორისო ხელშეკრულებები გვატემალის საერთაშორისო ხელშეკრულებები გვინეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები გვინეა-ბისაუს საერთაშორისო ხელშეკრულებები გაიანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ჰონდურასის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ისლანდიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ინდოეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ინდონეზიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ერაყის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ირლანდიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ისრაელის საერთაშორისო ხელშეკრულებები იტალიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები იამაიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები იაპონიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები იორდანიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ყაზახეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კენიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ქუვეითის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ყირგიზეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ლაოსის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ლატვიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ლიბანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ლესოთოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები ლიბერიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ლიხტენშტაინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ლიეტუვის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ლუქსემბურგის საერთაშორისო ხელშეკრულებები მადაგასკარის საერთაშორისო ხელშეკრულებები მალავის საერთაშორისო ხელშეკრულებები მალაიზიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები მალდივის კუნძულების საერთაშორისო ხელშეკრულებები მალის საერთაშორისო ხელშეკრულებები მალტის საერთაშორისო ხელშეკრულებები მავრიტანიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები მავრიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები მექსიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები მონაკოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები მონღოლეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები მაროკოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები მიანმარის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ნამიბიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ნეპალის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ნიდერლანდების საერთაშორისო ხელშეკრულებები ახალი ზელანდიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ნიკარაგუის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ნიგერის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ნიგერიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ნორვეგიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ომანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები პაკისტანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები პალაუს საერთაშორისო ხელშეკრულებები პანამის საერთაშორისო ხელშეკრულებები პაპუა-ახალი გვინეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები პარაგვაის საერთაშორისო ხელშეკრულებები პერუს საერთაშორისო ხელშეკრულებები ფილიპინების საერთაშორისო ხელშეკრულებები პოლონეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები პორტუგალიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატარის საერთაშორისო ხელშეკრულებები სამხრეთ კორეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები მოლდოვის საერთაშორისო ხელშეკრულებები რუმინეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები რუსეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები რუანდის საერთაშორისო ხელშეკრულებები სამოის საერთაშორისო ხელშეკრულებები სან-მარინოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები სან-ტომე და პრინსიპის საერთაშორისო ხელშეკრულებები საუდის არაბეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები სენეგალის საერთაშორისო ხელშეკრულებები სეიშელის კუნძულების საერთაშორისო ხელშეკრულებები სიერა-ლეონეს საერთაშორისო ხელშეკრულებები სინგაპურის საერთაშორისო ხელშეკრულებები სლოვაკეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები სლოვენიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ესპანეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები შრი-ლანკის საერთაშორისო ხელშეკრულებები სენტ-კიტსი და ნევისის საერთაშორისო ხელშეკრულებები სენტ-ლუსიას საერთაშორისო ხელშეკრულებები სენტ-ვინსენტი და გრენადინების საერთაშორისო ხელშეკრულებები სურინამის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ესვატინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები შვედეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები შვეიცარიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები სირიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ტაჯიკეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ტაილანდის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ჩრდილოეთ მაკედონიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ტოგოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები ტონგის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ტრინიდადი და ტობაგოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები ტუნისის საერთაშორისო ხელშეკრულებები თურქეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები უგანდის საერთაშორისო ხელშეკრულებები უკრაინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები არაბთა გაერთიანებული საამიროების საერთაშორისო ხელშეკრულებები გაერთიანებული სამეფოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები ტანზანიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები აშშ-ის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ურუგვაის საერთაშორისო ხელშეკრულებები უზბეკეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ვანუატუს საერთაშორისო ხელშეკრულებები ვენესუელის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ვიეტნამის საერთაშორისო ხელშეკრულებები იემენის საერთაშორისო ხელშეკრულებები ზამბიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები