ბეინბრიჯის კლასის საესკადრო ნაღმოსანი

ბეინბრიჯის კლასის საესკადრო ნაღმოსანი
ბეინბრიჯის კლასი — საესკადრო ნაღმოსნების პირველი კლასი, რომელიც აშშ-ის საზღვაო ძალებისთვის შეიქმნა. მათი წარმოება მიმდინარეობდა 1899–1903 წლებში. ბეინბრიჯის კლასის პირველი გემი აშშ-ის საზღვაო ძალების შემადგენლობაში 1902 წელს შევიდა, სულ 13 ნაღმოსანი შეიქმნა. 1919 წელს პირველ მსოფლიო ომში მონაწილეობის შემდეგ გემები ჩამოწერეს და გაყიდეს. 13 გემიდან ერთ-ერთი შშგ ჩონსი ბრიტანულ სავაჭრო გემთან შეჯახების შედეგად დაიკარგა (ჩაიძირა), ჩამოწერის შემდეგ დარჩენილი 12 გემი გაყიდეს, მათგან 1 ტამპაში, ფლორიდაში მდებარე Denton Shore Lumber Company-მ შეიძინა, დანარჩენი 11 კი მეტალურგიული ქარხნის მფლობელმა ჯოზეფ ჰიტნერმა.
დიზაინი
წარმომავლობა
ძველი და თანამედროვე წყაროების მიხედვით 1898–1899 წლებში ჩაეშვა 4 ნაღმოსანი: ფარაგუტი, სტრინგჰემი, გოლდსბორო და ბეილი. მათი წყალწყვიდან გამომდინარე (235 ტონიდან 340 ტონამდე) ეს ნაღმოსნები პირველ საესკადრო ნარმოსნებად მიიჩნეოდნენ. მათ შორის ყველაზე დიდი სტრინგჰემი იმ დროის სამეფო ფლოტის საესკადრო ნაღმოსნებთან შედარებით უფრო დიდი იყო. თუმცა, 1899 წელს დაიწყო ბეინბრიჯის კლასის გემების მშენებლობა, რომელთა წყალწყვაც 420 ტონას შეადგენდა. სტრინგჰემთან შედარებით ბეინბრიჯის კლასის საესკადრო ნაღმოსნები ბევრად უფრო დიდები იყვნენ, ამავდროულად მათი შეიარაღებაც უფრო მძიმე იყო.
ბეინბრიჯის კლასის გემების წაროება დაიწყო ომის გეგმების კომიტეტის რეკომენდაციით, რომელიც ესპანეთ-ამერიკის ომის შემდეგ 1898 წელს ჩამოყალიბდა. კომიტეტის საქმიანობას წარმოადგენდა ომის გამოძიება, მისი თავმჯდომარე იყო აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალების მინისტრის მოადგილე თეოდორ რუზველტი. კომიტეტის მიერ მომზადებულ რეკომენდაციაში აღნიშნული იყო აშშ-ის მიერ საკუთარი საესკადრო ნაღმოსნების მშენებლობის აუცილებლობა. მიზეზად დასახელებული იყო საზღვაო ოპერაციებში აშშ-ის გემების (მაგ. ნაღმოსანი პორტერი 265 ტონა წყალწყვით) ნაკლებად ეფექტურობა, ასევე ესპანური საესკადრო ნაღმოსნების (მაგ. ფურორი 370 ტონა წყალწყვით) არსებობა, რომლებიც აშშ-ის ნაღმოსნებთან შედარებით უკეთესები იყვნენ. სამშენებლო სიძნელეების გამო ბეინბრიჯის კლასის გემების მშენებლობა ესპანეთ-ამერიკის ომის მსვლელობისას ვერ მოესწრო, მათი დასრულება მხოლოდ 1901–1902 წლებისთვის მოხერხდა . ამის შემდეგ აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალებისთვის ნაღმოსნები მეორე მსოფლიო ომის პერიოდამდე აღარ შექმნილა. ევროპაში მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამდე, აშშ-ის ფლოტისთვის ახალი ნაღმოსნები შექნეს, თუმცა ახალი გემების დიზაინს საესკადრო ნაღმოსნებთან საერთო აღარაფერი ჰქონდა.
შეიარაღება
420 ტონა საშუალო წყალწყვით ბეიბრიჯის კლასის საესკადრო ნაღმოსნები წინამორბედ ნაღმოსნებთან შედარებით ორჯერ დიდები იყვნენ. მომატებული წყალწყვით შესაძლებელი გახდა გემების უფრო მძიმედ შეიარაღება, ახალი ტექნიკის დამახმარებით კი გემების სიჩქარე გაუმჯობესდა. მათ თავისუფლად შეეძლოთ გაეწიათ კონკურენცია წინამორბედი გემებისათვის. თუ ნაღმოსნების სიჩქარე 29 კვანძს (54 კმ/სთ) შეადგენდა, ბეინბრიჯის კლასის გემები 28 კვანძს (52 კმ/სთ) ავითარებდნენ, თუმცა ისინი ზომით ნაღმოსნებზე ორჯერ დიდები იყვნენ და შეიარაღებაც უფრო მზიმე ჰქონდათ. ახალი გემები აღჭურვილები იყვნენ ორი 457 მმ-იანი (18 ინჩი) სატორპედო მილისაგან. როგორც აღმოჩნდა დიზაინერებისათვის უფრო მნიშვნელოვანი იყო საქვემეხო შეიარაღების გაზრდა ვიდრე სატორბედო მილების .
ახალი გემები აღჭურვილები იყვნენ ორი 76 მმ-იანი (3 ინჩი) 50 კალიბრიანი და ხუთი 6 გირვანქიანი 57 მმ-იანი (2.2 ინჩი) ქვემეხებით. შესაბამისად ახალი გემების შეაიარაღება წინამორბედებთან (მაგ. ფარაგუტის ოთხი 6 გირვანქიან ქვემეხი) შედარებით ბევრად უკეთესი იყო. მათ შეეძლოთ ნაღმოსნები სწრაფად გაენადგურებინათ და არ მიეცათ მათთვის სახაზო გემებთან მიახლოების საშუალება. აღსანიშნავია, რომ საესკადრო ნაღმოსნების მომავალ კლასებში შეიარაღებამ პროგრესულად მოიმატა.
პირველი მსოფლიო ომის დროს, წყალქვეშა ნავების საწინაარმდეგო მისიების დროს ბეინბრიჯის კლასის გემები დამატებით აღჭურვილები იყვნენ ერთი ან ორი სიღრმისეული ჭურვებით.
ტექნიკური მხარე
ბეინბრიჯის გემებში ნახშირის ბოილერებისა და სამმაგი გაფართოების ძრავების საუკეთესო, ხელმისაწვდომი ტექნოლოგია გამოიყენეს. მიუხედავად ამის მომდევნო თაობის გემებში (დაწყებული სმიტის კლასიდან) ორთქლის ტურბინების გამოყენება დაიწყეს. მომავალში, სამხედრო გემების ძრავების ტექნოლოგიურ ევოლუციაში სისწრაფე მნიშვნელოვანი ფაქტორი უნდა ყოფილიყო.
ბეინბრიჯს ჰქონდა Thornycroft-ის ოთხი ბოილერი, რომლებიც 275 ფკდ (1 900 კპა) ორთქლით ამარაგებდნენ ორ სამმაგი გაფართოების ძრავებს. ძრავები ჯამში გამოიმუშავებდნენ 7 000 იცძ-ს (5 200 კვ). ბეინბრიჯს შეეძლო 8 000 იცძ-ით (6 000 კვ) 28.45 კვანძის (52.6 კმ/სთ) განვითარება. ნახშირის საშუალო მოცულობა 213 ტონას შეადგენდა.
ჰოპკინზს ჰქონდა Thornycroft-ის ოთხი ბოილერი, რომლებიც ორთქლით ამარაგებდნენ ორ სამმაგი გაფართოების ძრავებს. ძრავები ჯამში გამოიმუშავებდნენ 7 000 იცძ-ს (5 200 კვ). ჰოპკინზს შეეძლო 8 456 იცძ-ით (6 306 კვ) 29.02 კვანძის (53.7 კმ/სთ) განვითარება. ნახშირის საშუალო მოცულობა 150 ტონას შეადგენდა.
ლოურენსს ჰქონდა Normand-ის ოთხი ბოილერი, რომლებიც ორთქლით ამარაგებდნენ ორ სამმაგი გაფართოების ძრავებს. ძრავები ჯამში გამოიმუშავებდნენ 8 400 იცძ-ს (6 300 კვ). ლოურენსს შეეძლო 8 400 იცძ-ით (6 300 კვ) 28.41 კვანძის (52.6 კმ/სთ) განვითარება. ნახშირის საშუალო მოცულობა 115 ტონას შეადგენდა.
ქვეკლასები
ზოგიერთი წყარო ბეიბრიჯის კლასს სხვადასხვა დამატებით კლასებად ყოფს.
ჰოპკინზსა და ჰულს ე.წ. კუს გემბანი ჰქონდათ, რის გამოც მათ ჰოპკინზის კლასს მიაკუთვნებდნენ. ორივეს ორი ცალკეული სატორპედო მილი ჰქონდა, თუმცა პირველი მსოფლიო ომის დროს ცალკეული მილები ტყუპი მილებით ჩაანაცვლეს, რის შემდეგაც სატორპედოს მილების რაოდენობა ოთხამდე გაიზარდა.
ლოურენსსა და მაკდონაუს კუს გემბანი და გემთსაშენ Fore River-ის ბოილერები ჰქონდათ, ასევე ორივე საესკადრო ნაღმოსანს ბოილერის ოთხივე მილი ჯგუფურად ჰქონდა განლაგებული, რის გამოც მათ ლოურენსის კლასს მიაკუთხვნებდნენ. 1906 წელს წონის ეკონომიის მიზნით ორი დამატებითი 57 მილიმეტრიანი ქვემეხი ორი 3 ინჩიანი ქვემეხით ჩაანაცვლეს.
პოლ ჯონსი, პერი და პრებლი პირველი მსოფლიო ომის დასაწყისისთვის ორი ცალკეული სატორპედო მილის მაგივრად ერთი ტყუფი სატორპედო მილით იყვნენ აღჭურვილები, რის გამოც სავარაუდოდ სამივე საესკადრო ნაღმოსანს პოლ ჯონსის კლასს მიაკუთხვნებდნენ.
სტიუარტი Seabury-ს ბოილერებით იყო აღჭურვილი და გამოცდების დროს 400 ტონა წყალწყვის მქონეთა შორის ყველა სწრაფი აღმოჩნდა სიჩქარით 29.7 კვანძი (55 კმ/სთ), რის გამოც მას სტიუარტის კლასს მიაკუთვნებდნენ.
სერვისი
1904–1917 წლებში ბეიბრიჯის კლასის რამდენიმე გემი ფილიპინებში განალაგეს. პირველ მსოფლიო ომში აშშ-ის მონაწილეობის დროს ეს ნაღმოსნები ხმელთაშუა ზღვაში გადაიყვანეს, სხვადასხვა გემების დასაცავად. კლასის სხვა ნაღმოსნები ატლანტის ოკეანეში მსახურობდნენ, ნაწილი აშშ-ის აღმოსავლეთ სანაპიროზე მსახურობდა, ნაწილი კი პანამის არხს იცავდა. 1907 წელს საესკადრო ნაღმოსანი ჩონსი ბრიტანულ სავაჭრო გემთან შეჯახების შედეგად დაიკარგა. 1919 წელს კომპიენის ზავის შემდეგ დარჩენილი ნაღმოსნები გაყიდეს, რათა დაეშალათ ან სავაჭრო მიზნებისთვის გამოეყენებინათ.
საესკადრო ნაღმოსნები
ბეინბრიჯის კლასის 13 საესკადრო ნაღმოსანი:
იხილეთ აგრეთვე
ტრაქსტონის კლასის საესკადრო ნაღმოსანი
დერინგის კლასის საესკადრო ნაღმოსანი (1893)
ტატრის კლასის საესკადრო ნაღმოსანი
დიურონდალის კლასის საესკადრო ნაღმოსანი
სოკალის კლასის საესკადრო ნაღმოსანი
რესურსები ინტერნეტში
ბეინბრიჯის კლასის საესკადრო ნაღმოსანი (Destroyers.org)
ჰოპკინზის კლასის საესკადრო ნაღმოსანი (Destroyers.org)
ლოურენსის კლასის საესკადრო ნაღმოსანი (Destroyers.org)
საესკადრო ნაღმოსნების კლასები (Destroyers.org)
ბეინბრიჯის კლასის საესკადრო ნაღმოსანი (DestroyerHistory.org)
ჰოპკინზის კლასის საესკადრო ნაღმოსანი (DestroyerHistory.org)
ლოურენსის კლასის საესკადრო ნაღმოსანი (DestroyerHistory.org)
აშშ-ის პირველი საესკადრო ნაღმოსნები (DestroyerHistory.org)
საესკადრო ნაღმოსნების პოტოგრაფიური ისტორია (NavSource.org)
ბიბლიოგრაფია
Simpson, Richard V. Building The Mosquito Fleet, The US Navy's First Torpedo Boats. Charleston, South Carolina:Arcadia Publishing, 2001, ISBN 0-7385-0508-0.
სქოლიო
საესკადრო ნაღმოსნების კლასები
ბეინბრიჯის კლასის საესკადრო ნაღმოსნები
აშშ-ის საესკადრო ნაღმოსნები
აშშ-ის საესკადრო ნაღმოსნები პირველ მსოფლიო ომში