13 იანვარი

13 იანვარი — გრიგორიანული კალენდრის მე-13 დღე. წლის ბოლომდე დარჩენილია 352 დღე (ნაკიან წელში — 353).
დღის მოვლენები
ძვ. წ. 27 : რომის სენატის დადგენილებით ოქტავიანეს მიენიჭა იმპერატორის, ავგუსტუსის და პრინცეფსის წოდებები. ეს დღე რომის იმპერიის დაბადების დღედ ითვლება.
1847 : კაუენგას ტრაქტატით დასრულდა მექსიკა-აშშ-ის ომი კალიფორნიაში.
1559 : ელისაბედ I-ის ინგლისის დედოფლად კურთხევის ცერემონია შედგა ვესტმინსტერის სააბატოში.
1602 : უილიამ შექსპირის „უინძორის მხიარული ცოლები“ გამოიცა.
1610 : გალილეო გალილეიმ იუპიტერის მეოთხე თანამგზავრი „კალისტო“ აღმოაჩინა.
1782 : მანჰაიმში შედგა პრემიერა ფრიდრიხ შილერის დრამისა „ყაჩაღები“.
1830 : ახალი ორლეანის დიდი ხანძარი დაიწყო.
1873 : სანქტ-პეტერბურგში შედგა პრემიერა ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვის ოპერისა „მაისის ღამე“ (რუს. «Майская ночь»)
1898 : ფრანგმა მწერალმა ემილ ზოლამ გამოაქვეყნა თავისი წერილი „დრეიფუსის საქმე“.
1910 : ოპერის ტრანსლაცია განხორციელდა პირველად რადიოთი — ენრიკო კარუზოს შესრულებით ნიუ-იორკის მეტროპოლიტენ ოპერის თეატრიდან.
1915 : მიწისძვრამ ავეძანოში (იტალია) 29 800 ადამიანი იმსხვერპლა.
1930 : მიკი მაუსის კომიქსი გამოჩნდა პირველად.
1934 : საბჭოთა კავშირში მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი შემოიღეს.
1938 : ინგლისის ეკლესიამ ევოლუციის თეორია მიიღო.
1942 : ჰენრი ფორდმა დააპატენტა პლასტმასის ავტომანქანა, რომელიც ჩვეულებრივზე 30%-ით ნაკლებს იწონიდა.
1953 : მარშალი იოზიპ ტიტო იუგოსლავიის პრიზედნეტი გახდა.
1963 : პუტჩისტებმა მოკლეს ტოგოს რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი სილვანუს ეპიფანიო ოლიმპიო
1968 : ჯონი კეში მის განთქმულ ალბომს წერს ცოცხალი შესრულებით ფოლსომის საშტატო საპყრობილედან.
1986 : ჩრდილოეთ იემენში დაიწყო სამოქალაქო ომი.
1991 : 12 იანვრის ღამით და 13 იანვარს (ვილნიუსის სისხლიანი კვირა) საბჭოთა ომონის რაზმმა დაიკავა რადიო-ტელევიზიის კომიტეტის შენობა და ტელევიზიის ანძა ვილნიუსში (ლიეტუვა). ამ ძალადობრივი ოპერაციის შედეგად დაიღუპნენ მშვიდობიანი უიარაღო დამცველები — 14 ადამიანი და 1000-ზე დაშავდა.
1993 : ერიხ ჰონეკერი (გერმანია) თავის მეუღლესთან ერთად გადასახლდა საცხოვრებლად ჩილეში.
2011 : სამხრეთ კორეაში ერთ მილიონზე მეტი ღორი დამარხეს ცოცხლად ფეხი-პირის ღრუს დაავადების აფეთქების გამო.
2012 : იტალიის დასავლეთ სანაპიროსთან საკრუიზო გემის Costa Concordia ავარიის შედეგად დაიღუპა არანაკლებ ხუთი ადამიანი.
2020 : მალტაში მიმდინარე პოლიტიკური კრიზისის ფონზე ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი რობერტ აბელა ხდება.
2021 : დონალდ ტრამპი აშშ-ის პირველი პრეზიდენტი გახდა, რომელსაც წარმომადგენელთა პალატამ იმპიჩმენტი ორჯერ გამოუცხადა.
ამ დღეს დაბადებულნი
1334 : ენრიკე II — კასტილიისა და ლეონის მეფე.
1773 : იოსებ ილარი ეკელი — ავსტრიელი იეზუიტი მღვდელი და ნუმიზმატი.
1777 : ელიზა ბონაპარტი — საფრანგეთის პრინცესა და ტოსკანას ჰერცოგინია.
1862 : ალექსანდრე ყიფშიძე — ქართველი ისტორიკოსი და საზოგადო მოღვაწე.
1872 : ნინო ნაკაშიძე — ქართველი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე.
1876 :ოტო ლიბკნეხტი — გერმანელი ქიმიკოსი
1890 : იური ულუოტსი — ესტონელი პოლიტიკოსი.
1892 : ჯამალზადე — ირანელი მწერალი.
1905: ვასილ კაციტაძე — ქართველი ჰიგიენისტი.
1908 : სიმონ ვირსალაძე — ქართველი თეატრალური მხატვარი
1908 : ვალენტინ თოფურიძე — ქართველი მოქანდაკე
1919 : იგორ გუზენკო — საბჭოთა კრიპტოგრაფი.
1926 : მაიკლ ბონდი — ინგლისელი მწერალი.
1930 : ფრენსის შტერნჰაგენი — ამერიკელი მსახიობი.
1937 : არიადნა შენგელაია — ქართველი მსახიობი
1956 : ზაქირ კარალოვი — აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი
1960 :ოლგა ვასილიევა — რუსი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე
1966 : პატრიკ დემპსი — ამერიკელი მსახიობი და ავტომრბოლელი.
1969 : ემერიკ შოპრადი — ფრანგი პოლიტიკოსი
1969 : სტივენ ჰენდრი — შოტლანდიელი ყოფილი პროფესიონალი სნუკერისტი.
1976 : მარიო იეპესი — კოლუმბიელი ფეხბურთელი.
1977 : ორლანდო ბლუმი — ბრიტანელი მსახიობი.
1984 : რაიფ ბადავი — არაბი მწერალი და აქტივისტი.
1990 : მამადუ სახო — ფრანგი ფეხბურთელი
1994 : ნიკოლოზ კაჭარავა — ქართველი ფეხბურთელი
1995 : ლეანდრო რიბეირო — ბრაზილიელი ფეხბურთელი
1997: ოთარ გოშაძე — ქართველი ფეხბურთელი
ამ დღეს გარდაცვლილნი
ძვ. წ. 85 : გაიუს მარიუსი — რომაელი პოლიტიკური მოღვაწე.
858 : ეთელვულფი — ესექსის მეფე.
888 : კარლოს მსუქანი — საღვთო რომის იმპერატორი.
1177 : ჰენრიხ II — ავსტრიის მეფე.
1330 : ფრიდრიხ I — ავსტრიის მეფე.
1766 : ფრედერიკ V — დანიის მეფე.
1941 : ჯოისი, ჯეიმზ — ირლანდიელი მწერალი.
1988 : ჩანგ ჩინგ-კუო — ჩინეთის პრეზიდენტი.
დღესასწაულები
მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
ღირსი საბიანა
მელანია რომაელი
აგრეთვე:
ლიეტუვა : თავისუფლების დამცველთა დღე (1991).
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
0113