ანდრეი შეპტიცკი

ანდრეი შეპტიცკი (დ. 29 ივლისი, 1865 — გ. 1 ნოემბერი, 1944) — უკრაინის ბერძნული კათოლიკური ეკლესიის მიტროპოლიტი 1901 წლიდან 1944 წლამდე, გარდაცვალებამდე. ის მოვალეობას ასრულებდა ორი მსოფლიო ომისა (პირველი მსოფლიო ომი და მეორე მსოფლიო ომი) და შვიდი პოლიტიკური რეჟიმის დროს (ავსტრია-უნგრეთის იმპერია, რუსეთის იმპერია, უკრაინის სახალხო რესპუბლიკა, პოლონეთის მეორე რესპუბლიკა, საბჭოთა კავშირი, ნაცისტური გენერალური მთავრობა და კვლავ საბჭოთა კავშირი).
საეკლესიო ისტორიკოსი, იაროსლავ პელიკანი ამბობდა: „სავარაუდოდ, მიტროპოლიტი ანდრეი შეპტიცკი XX საუკუნის უკრაინული ეკლესიის მთელს ისტორიაში ყველაზე გავლენიანი ფიგურა იყო“. ლვოვის ეროვნული მუზეუმი 1905 წელს შეპტიცკიმ დააარსა და დღეს ის სწორედ ანდრეის სახელს ატარებს.
მის სახელს ატარებს უკრაინის კათოლიკური უნივერსიტეტის საინფორმაციო-რესურსცენტრი, რომელიც ოფიციალურად გაიხსნა 2017 წლის სექტემბერში.
საერო ცხოვრება
ანდრეი შეპტიცკი დაიბადა როგორც გრაფი რომან ალექსანდრ მარია შეპტიცკი ლვოვიდან 40 კილომეტრით ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე სოფელ პრილბიჩში, გალიციისა და ლოდომერიის სამოფოში, ავსტრიის იმპერიაში.
შეპტიცკები არისტოკრატი რუთენიელები არიან, რომლებიც XIX საუკუნეში პოლონელები, კათოლიკური ეკლესიის მიმდევრები და ფრანგულ ენაზე მოსაუბრეები გახდნენ. ცნობილი პოლონური გვარია შეპტიცკის დედის გვარი ფრედრო. მის წინაპრებს შორის მრავალი მნიშვნელოვანი საეკლესიო ფიგურაა, მათ შორის კიევის ორი მიტროპოლიტი, ათანაზი და ლევი. ანდრეის დედის მამა იყო პოლონელი მწერალი ალექსანდრე ფრედრო. მისი ერთ-ერთი ძმა, კლიმენტი შეპტიცკი ბერი გახდა, ხოლო მეორე ძმა,სტანისლავ შეპტიცკი სამხედრო გენერალი გახდა პოლონეთის სახმელეთო ძალებში. ანდრეი შეპტინცკის სიმაღლე 2 მეტრი და 10 სანტიმეტრი იყო.
ანდრეიმ განათლება თავდაპირველად სახლში, მოგვიანებით კი კრაკოვში მიიღო. სწავლის დასრულების შემდეგ ის ავსტრია-უნგრეთის ჯარში წავიდა მაგრამ რამდენიმე თვის შემდეგ ავად გახდა და იძულებული გახდა სამხედრო სამსახური დაეტოვებინა. ამის სანაცვლოდ, შეპტინცკი იურიდიულ ფაკულტეტზე სწავლობდა კრაკოვსა და ვროცლავში. 1888 წელს მან მოიპოვა დოქტორის ხარისხი. სწავლის პერიოდში ის ეწვია იტალიას, სადაც ვატიკანში პაპ ლეო XIII-ს ესტუმრა. მან ასევე იმოგზაურა უკრაინაში, კიევში, რომელიც იმ პერიოდში რუსეთის იმპერიის ნაწილი იყო. ვიზიტისას ის შეხვდა გამოჩენილ უკრაინელ პირებს. მოგვიანებით ანდრეი ეწვია მოსკოვსაც.
სასულიერო ცხოვრება
ანდრეი შეპტიცკი, მამის წინააღმდეგობის მიუხედავად, დობრომილის წმინდა ბასილის სახელობის მონასტერში აღიკვეცა (1888), რათა უკრაინის ბერძნული კათოლიკური ეკლესიისთვის ემსახურა. მან სახელი ანდრია დაირქვა პეტრე მოციქულის ძმის, ანდრია მოციქულის პატივსაცემად, რადგან ითვლება, რომ სწორედ ანდრიამ ჩამოაყალიბა ბიზანტიური ეკლესია და ის ასევე ითვლება უკრაინული ეკლესიის დამაარსებლად. ამის შემდეგ ანდრეი სწავლობდა იეზუიტთა ორდენის სემინარიაში კრაკოვში და მან 1894 წელს დოქტორის ხარისხი მიიღო თეოლოგიაში. 1892 წელს იგი მღვდლად აკურთხეს ფშემისლში.
1899 წელს, კარდინალ სილვესტერ სემბრატოვიჩის გარდაცვალების შემდეგ, იმპერატორმა ფრანც იოზეფ I-მა ანდრეი შეპტიცკი უკრაინის ბერძნული ეკლესიის სტანილასლავიის საეპისკოპოსოს ვაკანტური თანამდებობის დასაკავებლად წარადგინა. (ამჟამინდელი ივანო-ფრანკოვსკი), რაზეც პაპი ლეო XIII თანახმა იყო. ამრიგად, იგი 1899 წლის 17 სექტემბერს მიტროპოლიტმა იულიან სას-კუილოვსკიმ ეპისკოპოსად აკურთხა. ერთი წლის შემდეგ, 1900 წლის 12 დეკემბერს, სემბრატოვიჩის მემკვიდრის გარდაცვალების შემდეგ, სამოცდაექვსი წლის ასაკში შეპეცკი დაინიშნა ლვოვის მიტროპოლიტად.
1910 წელს შეპტიცკი ეწვია ჩრდილოეთ ამერიკას, სადაც იგი შეხვდა უკრაინელ ბერძენ კათოლიკე ემიგრანტ თემებს. ესწრებოდა ოცდამეერთე საერთაშორისო ეუქარისტულ კონგრესს მონრეალში, დაათვალიერა უკრაინული თემები კანადაში,
ლიტერატურა
Cyril Korolevsky, Metropolitan Andrew (1865–1944), Translated and Revised by Serge Keleher, Stauropegion, 1993, Lviv.
Aharon Weiss, Andrei Sheptytsky in Encyclopedia of the Holocaust vol. 4, pp. 1347–8
რესურსები ინტერნეტში
ანდრეი შეპტიცკი უკრაინის ენციკლოპედიაში
მიტროპოლიტ ანდრეი შეპტიცკის აღმოსავლეთის ქრისტიანობის შემსწავლელი ცენტრი
მეტროპოლიტი ანდრეი შეპტიცკი, რომელსაც „უკრაინული ჭეშმარიტების მოციქული“ უწოდეს, გაზეთი „Welcome to Ukraine“
ის დახვდა ნაცისტებს და ებრაელები გადაარჩინა
მიტროპოლიტი შეპტიცკი, ეკლესიის ერთობის მოციქული
შეპტიცკის ჯილდო
სქოლიო
დაბადებული 1865
დაბადებული 29 ივლისი
გარდაცვლილი 1 ნოემბერი
გარდაცვლილი 1944
უკრაინელი მიტროპოლიტები