PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
რიკოტა

რიკოტა — იტალიური შრატის ყველი, რომელიც მზადდება ცხვრის, ძროხის, თხის ან იტალიური კამეჩის რძის შრატისგან. ყველი მზადდება იმ ცილების შედედებით, რომლებიც რჩება მას შემდეგ, რაც რძისგან სხვა სახის ყველი მზადდება. ასეთებია: ალბუმინი და გლობუმინი.
რიკოტა (სიტყვასიტყვით „ხელმეორედ მომზადებული“) რძის ხელმეორედ ადუღების შედეგად წარმოიქმნება, მას შემდეგ რაც შრატს ოთახის ტემპერატურაზე 12-დან 24 საათამდე ტოვებენ. დაბალი pH და მაღალი ტემპერატურის კომბინაცია ახდენს ცილის დენატურაციას და ჭურჭლის ზედაპირზე ხაჭოს წარმოქმნის. გაცივების შემდეგ ყველს თხელი ნაჭრით წურავენ და ხაჭოსაგან ანცალკევებენ.
რიკოტას ყველი კრემისფერია და მისი გემო ოდნავ მოტკბოა. ცხიმის შემცველობა იცვლება ბრენდისა და გამოყენებული რძის ტიპის მიხედვით. ამ ყველაფრის გათვალისწინებით, იგი გარკვეულწილად ჰგავს ხაჭოს ზოგიერთ ვარიანტს, მაგრამ მათგან განსხვავებით მეტად ნაზია.
ისტორია
იტალიის ნახევარკუნძულზე რიკოტას წარმოება ბრინჯაოს ხანიდან იწყება. ძველი წელთაღრიცხვით მეორე ათასწლეულით თარიღდება ის რძის ჭურჭელი, რომელიც აქაა აღმოჩენილი და რომელიც ცალსახად მხოლოდ ამ ტერიტორიისთვის იყო დამახასიათებელი. ჭურჭელი გამოიყენებოდა მაღალ ტემპერატურაზე რძის მოსახარშად და ასადუღებლად. ამ ქვაბებით წარმოებული მჟავით შედედებული ყველი, სავარაუდოდ, მზადდებოდა მთლიანი რძით.
ეტრუსკული ელიტის საფლავებში ნაპოვნი ბრინჯაოს ყველის მადუღარები ამტკიცებს, არისტოკრატთა საზოგადოებაში გახეხილი ყველი ძალზე პოპულარული იყო. ყველის მადუღარას ასევე იყენებდნენ ძველ რომაულ სამზარეულოებში.
ყველის მოთხოვნის გაზრდის გამო, მათმა მწარმოებლებმა ახალი რეცეპტის გამოყენება დაიწყეს, სადაც რძისა და შრატის ნაზავს იყენებდნენ ტრადიციული რიკოტის დასამზადებლად.
ძველი რომაელები ამზადებდნენ რიკოტას, მაგრამ მწერლები, რომლების სოფლის მეურნეობის პროდუქტებზე მუშაობდნენ როგორიცაა კატო უფროსი, მარკუს ტერენტიუს ვარო და კოლუმელა, რიკოტას არსად არ ახსენებენ. . სავარაუდო მიზეზი ის არის, რომ რიკოტა არ იყო მომგებიანი, რადგან მისი შენახვის მოკლე ვადა კერძს გავრცელების საშუალებას არ აძლევდა. სავარაუდოდ, რიკოტა ყველაზე მეტად მწყემსებში იყო გავრცელებული, რომლებმაც ის შექმნეს. ნახატები და ლიტერატურული წყაროები მიუთითებენ იმას, რომ რიკოტა არისტოკრატებისთვის საყვერელ კერძს წარმოადგენდა.
მე –19 საუკუნეში აპენინის მწყემსებმა გამოიყენეს კერამიკული ქვაბები რძის ასადუღებლად, სადაც რიკოტას დამზადება დაიწყეს. დღეს რკინის ქვაბები გამოიყენება, რის გამოც კერძის მომზადების ტექნიკა მცირედით შეიცვალა.
მომზადების პროცესი
შრატის ცილა ერთგვარი რძის ცილაა თავად შრატი შეიცავს რძის საერთო ცილის 1% -ზე ნაკლებს, წონის მიხედვით. რის გამოც, რიკოტას მომზადება დიდი რაოდენობით რძეს მოითხოვს. წარმოების პროცესი გულისხმობს სითბოს და მჟავის გამოყენებას შრატის შესადედებლად. შრატის ხსნარი თბება ადუღების ტემპერატურამდე, ის გაცილებით ცხელია, ვიდრე რძე ჩვეულებრივი ყველის წარმოების დროს.
კულინარიული გამოყენება
მასკრაპონეს მსგავსად, რომელიც ჩრდილოეთ იტალიის სამზარეულოში გამოიყენება, რიკოტა ბევრი იტალიური დესერტის საყვარელი კომპონენტია, როგორიცაა ჩიზქეიქები და კანოლი. რიკოტა გამოიყენბა სხვადასხვა ორცხობილების შიგთავსშიც. კვერცხთან და მოხარშულ მარცვლეულთან ერთად, რიკოტა ნეაპოლიტური კონდიტერიის მთავარ ინდგრედიენტს წარმოადგენს. ის გამოიყენება სააღდგომო ღვეზელში".
სქოლიო
იტალიური ყველები
შებოლილი ყველები
Talalar

Talalar is a village and municipality in the Balakan Rayon of Azerbaijan. It has a population of 5,028. The municipality consists of the villages of Talalar, Bayrambinə, and Hetovlar.
References
Populated places in Balakan District
აზანთის ბერძნების ეკლესია

აზანთის ბერძნების ეკლესია — ეკლესია სოფელ აზანთაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო.
აგებულია XIX საუკუნის დასაწყისში.
ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ეკლესიის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.
2019 წლის ივლისში ნაგებობას კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.
რესურსები ინტერნეტში
აზანთის ბერძნების ეკლესია
სქოლიო
გულრიფშის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Jewel Taylor

Jewel Taylor
Jewel Cianeh Taylor (née Howard; born 17 January 1963) is a Liberian politician who is currently serving as the 30th vice president of Liberia. She was married to convicted warlord and former president Charles Taylor (whom she married in 1997, but later divorced in 2006) and was First Lady of Liberia during his presidency. In 2005, Jewel Taylor was elected to the Senate of Liberia for Bong County as a member of the National Patriotic Party. She served as the Chairperson of the Senate Health and Social Welfare Committee on Gender, Women and Children.
Life and career
While her husband was president, Taylor held a number of official posts in the Liberian government, including Deputy Governor of the National Bank of Liberia (forerunner to the current Central Bank of Liberia), President of the Agriculture Cooperative and Development Bank (ACDB) and Mortgage Financing Underwriter of the First Union National Bank. In addition, she focused on educational, health and social projects.
Taylor holds a graduate degree in banking and two bachelors' in banking and economics. She is currently enrolled in the MBA program at Cuttington University in Liberia. On 21 December 2011, she graduated from the Louise Arthur Grimes School of Law of the state-owned University of Liberia. Two days later, a public dispute arose in Bong County regarding honors allegedly given her; she was announced to be the new holder of the title "Madam Suakoko", an honorary Bong County title memorializing the namesake of the Suakoko District, but members of the group that had supposedly awarded her the title soon began denying that the award had been given by their group, saying that the meeting at which she was awarded the title was actually a meeting to help county residents overcome political differences.
In February 2012, Taylor attempted to introduce legislation into the Liberian parliament that would have made homosexual activity a first degree felony carrying the death penalty as the maximum punishment. The legislation was not passed after President Ellen Johnson Sirleaf made it clear she would not sign any such bill.
In 2017, Jewel was chosen by George Weah as his running mate on the newly formed Coalition (CDC) ticket. Following a run up in late 2017, she became the first female Vice President of Liberia when her party won the elections.
In 2020, she was infected with COVID-19 and was flown to Ghana for treatment.
References
|-
|-
1963 births
Living people
Members of the Senate of Liberia
First ladies and gentlemen of Liberia
Cuttington University alumni
Congress for Democratic Change politicians
21st-century Liberian women politicians
National Patriotic Party politicians
People from Bong County
21st-century Liberian politicians
University of Liberia alumni
Vice presidents of Liberia
Women vice presidents in Africa
ალექსანდრე მაჭავარიანი

ალექსანდრე მაჭავარიანი
ალექსანდრე გიორგის ძე მაჭავარიანი (დ. 4 თებერვალი, 1884, ბათუმი — გ. 21 აპრილი, 1941) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1910 წელს დაამთავრა პეტერბურგის სამხედრო–სამედიცინო აკადემია.
1911 წელს მოაწყო ექსპედიცია სვანეთში ჩიყვის შესასწავლად და ამ მასალაზე დაყრდნობით, 1914 წელს პეტერბურგის სამხედრო–სამედიცინო აკადემიაში დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. 1914–1918 წლებში ფრონტზე იყო. 1919 წლიდან თბილისში მოღვაწეობდა. იყო საქართველოში ჯანდაცვის ორგანიზატორი, თბილისის უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტის ერთ–ერთი დამაარსებელი. მისი თაოსნობით დაარსდა თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის საფაკულტეტო კლინიკა. საქართველოში კლინიკური ქირურგიის ერთ–ერთი ფუძემდებელია. შეისწავლა ფარისებრი ჯირკვლის, ჭიანაწლავის, სწორი ნაწლავის კიბოს, კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადების, სახსრების ქირურგიის პათოლოგიისა და სხვა საკითხები. გამოცემული აქვს სახელმძღვანელოები სამედიცინო ქირურგიის სხვადასხვა სფეროში.
1931 წლიდან იყო ამიერკავკასიის ცაკის წევრი.
ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
1939 — საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე
შრომის წითელი დროშის ორდენი
რესურსები ინტერნეტში
ბიოგრაფიული ლექსიკონი — ალექსანდრე მაჭავარიანი — საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა
დაბადებული 4 თებერვალი
დაბადებული 1884
გარდაცვლილი 21 აპრილი
გარდაცვლილი 1941
ქართველი ექიმები
ალექსანდრე
ქართველი ქირურგები
ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
სან-მარინოს ფეხბურთის ფედერაცია

სან-მარინოს ფეხბურთის ფედერაცია (FSGC) — ფეხბურთის მმართველი ორგანო სან-მარინოში. დაარსდა 1931 წელს. უეფასა და ფიფაში გაწევრიანდა 1988 წელს. არის სან-მარინოს საფეხბურთო ჩემპიონატის, სან-მარინოს თასისა და სან-მარინოს სუპერთასის ორგანიზატორი. მისი ორგანიზებით იმართება სან-მარინოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები.
რესურსები ინტერნეტში
ფიფა-ს ოფიციალურ ვებ-გვერდზე
უეფა-ს ოფიციალურ ვებ-გვერდზე
ეროვნული საფეხბურთო ფედერაციები
სან-მარინოს ფეხბურთი
ეროვნული საფეხბურთო ფედერაციები
უეფა-ს წევრი ასოციაციები
Rodeiro, Minas Gerais

Rodeiro, Minas Gerais
Rodeiro is a Brazilian municipality located in the state of Minas Gerais. The city belongs to the mesoregion of Zona da Mata and to the microregion of Ubá. As of 2020, the estimated population was 8,224.
See also
List of municipalities in Minas Gerais
References
Municipalities in Minas Gerais
აზერბაიჯანის ხელნაწერთა ინსტიტუტი

აზერბაიჯანის ხელნაწერთა ინსტიტუტი — სამეცნიერო ცენტრი აზერბაიჯანის ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის სისტემაში. დაკავებულია სამეცნიერო-კვლევითი, საარქივო და ბიბლიოთეკური საქმიანობით. ახორციელებს შუასაუკუნოვანი ხელნაწერების შეგროვებას, სისტემატიზაციას, დაცვას, შესწავლას, თარგმნასა და გამოქვეყნებას.
ამჟამად ინსტიტუტის საცავი 40000-მდე დოკუმენტს მოიცავს, მათ შორის 11000 ხელნაწერი აზერბაიჯანულ, თურქულ, უზბეკურ, ფარსისა და არაბულ ენებზეა შესრულებული. ეს ტექტები ინფორმაციას შუასაუკუნეების მედიცინის, ასტრონომიის, მატემატიკის, პოეზიის, ფილოსოფიის, სამართლის, ისტორიისა და გეოგრაფიის შესახებ შეიცავს.
ინსტიტუტი განთავსებულია ყოფილ ბაქოს მუსლიმ ქალთა სკოლის ისტორიულ შენობაში.
რესურსები ინტერნეტში
უძველესი სამდიცინო ტექსტების კოლექცია
სქოლიო
აზერბაიჯანის სამეცნიერო ორგანიზაციები
საშუალო კვადრატული

საშუალო კვადრატული
მათემატიკაში და ფიზიკაში საშუალო კვადრატული მნიშვნელობა არის ცვალებადი სიდიდის სტატისტიკური მახასიათებელი. ეს ცნება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ისეთი ცვლადი სიდიდეების დასახასითებლად, რომელთა მნიშვნელობა შეიძლება იყოს როგორც დადებითი, ასევე უარყოფითი, მაგალითად სინუსოიდალური რხევისთვის.
განმარტება
რაიმე დისკრეტული სიდიდის საშუალო კვადრატული მნიშვნელობა განიმარტება როგორც კვადრატული ფესვი ამ მნიშვნელობების კვადრატების საშუალო არითმეტიკულიდან. მნიშვნელობისათვის , საშუალო კვადრატული არის:
ანალოგიურ ფორმულას უწყვეტი ფუნქციისთვის რომელიც განსაზღვრულია რაიმე შუალედში არის
ხოლო უსასრულო ინტერვალზე უწყვეტი ფუნქციის საშუალო კვადრატული მნიშვნელობა არის
ტიპური ფუნქციების საშუალო კვადრატული
გამოყენება
რაიმე ცვლადი სიდიდის საშუალო კვადრატული მნიშვნელობა ხშირად გამოიყენება ფიზიკაში.
საშუალო ელექტრული სიმძლავრე
სიმძლავრე , რომელიც გამოიყოფა რაიმე წინაღობაზე მარტივად გამოითვლება თუ დენის ძალა მუდმივია. ასეთ შემთხვევაში
თუ დენი დროში ცვლადი ფუნქციაა , მაშინ ეს ფორმულა განზოგადებას საჭიროებს. თუ დენი დროის პერიოდული ფუნქციაა მაშინ საშუალო სიმძლავრე გამოითვლება ფორმულით
{| border=0 cellpadding=0 cellspacing=0
|-
|
| (სადაც აღნიშნავს ფუნქციის საშუალოს)
|-
|
| (R მუდმივია დროში)
|-
|
| (საშუალო კვადრატულის განსაზღვრებიდან)
|}
ასე რომ საშუალო კვადრატული მნიშვნელობა რაიმე დენისა არის მუდმივი დენის ის მნიშვნელობა, რომელსაც იგივე საშუალო სიმძლავრე აქვს.
ტიპურ შემთხვევაში, როდესაც დენი არის სინუსოიდალური ფუნქცია, საშუალო სიმძლავრე მარტივად გამოითვლება ზემოთ მოყვანილი განტოლებებიდან. გვაქვს
სადაც t არის დრო, ხოლო ω არის კუთხური სიხშირე (ω = 2π/T, სადაც T არის ტალღის პერიოდი).
ვინაიდან არის დადებითი მუდმივი სიდიდე:
ტრიგონომეტრიული იგივობების გამოყენებით მივიღებთ:
მაგრამ ვინაიდან ინტეგრების ინტერვალი მოიცავს რხევის ციკლების მთელ რაოდენობას შემცველი წევრები გაბათილდება და გვექნება:
საშუალო კვადრატული სიჩქარე
ფიზიკაში საშუალო კვადრატული სიჩქარე განიმარტება როგორც აირის მოლეკულების სიჩქარეების საშუალო კვადრატული მნიშვნელობა. თუ აირი აღიწერება მაქსველის განაწილებით, მაშინ გვაქვს:
სადაც არის აირის უნივერსალური მუდმივა (8.314 ჯ/(მოლ·კ)), არის აირის ტემპერატურა კელვინებში, ხოლო არის აირის მოლური მასა კილოგრამებში.
იხილეთ აგრეთვე
საშუალო კვადრატული ცდომილება
საშუალო კვადრატული გადახრა
მათემატიკა
ar:جذر متوسط المربع
bg:Средно квадратно
ca:Mitjana quadràtica
cs:Efektivní hodnota
da:Effektiv værdi
de:Effektivwert
en:Root mean square
es:media cuadrática
eo:Kvadrata averaĝo
eu:Batezbesteko koadratiko
fr:Valeur efficace
ko:제곱평균제곱근
hi:वर्ग माध्य मूल
it:Valore efficace
he:שורש ממוצע הריבועים
hu:Négyzetes közép
nl:Effectieve waarde
ja:二乗平均平方根
no:Effektivverdi
pl:Wartość skuteczna
pt:Valor eficaz
ru:Среднее квадратическое
sr:Квадратна средина
fi:Neliöllinen keskiarvo
sv:Effektivvärde
th:ค่าเฉลี่ยกำลังสอง
tr:Karekök ortalama
vi:Giá trị hiệu dụng
zh:平方平均数
Fusiturris undatiruga

Fusiturris undatiruga, common name the wrinkled turrid, is a species of sea snail, a marine gastropod mollusk in the family Fusiturridae.
Description
The size of an adult shell varies between 20 mm and 65 mm. The diameter is 16 mm. The whorls are angulated in the middle and nodulous on the angle. Above it the surface is smooth, below the nodules are continued as flexuose wrinkles or ribs, becoming evanescent towards the base of the aperture. The color of the shell is yellowish brown, with usually one or two darker bands.
Distribution
This species occurs in the Mediterranean Sea and in the Atlantic Ocean off the Canaries, Gabon and Angola.
References
External links
Bibliography
Gofas, S.; Afonso, J.P.; Brandào, M. (Ed.). (S.a.). Conchas e Moluscos de Angola = Coquillages et Mollusques d'Angola. [Shells and molluscs of Angola]. Universidade Agostinho / Elf Aquitaine Angola: Angola. 140 pp.
Bernard, P.A. (Ed.) (1984). Coquillages du Gabon [Shells of Gabon]. Pierre A. Bernard: Libreville, Gabon. 140, 75 plates pp.
Gofas, S.; Le Renard, J.; Bouchet, P. (2001). Mollusca, in: Costello, M.J. et al. (Ed.) (2001). European register of marine species: a check-list of the marine species in Europe and a bibliography of guides to their identification. Collection Patrimoines Naturels, 50: pp. 180–213
undatiruga
Gastropods described in 1838
Barros Blancos

Barros Blancos is a city in the Canelones Department of southern Uruguay. In 1976, it had been renamed to Juan Antonio Artigas, after commanding officer Juan Antonio Artigas, grandfather of the national hero José Gervasio Artigas, but the old name was reinstated in 2007.
Barros Blancos is also the name of the municipality to which the city belongs and which includes the two fragments of Camino Maldonado and some surrounding rural areas.
Geography
The city is located on Route 8, northeast by road from Montevideo, on the road to Pando, also north of Colonia Nicolich and southwest of Toledo and Joaquín Suárez. It forms a southwestern extension of the urban area of Pando. They all belong to the wider metropolitan area of Montevideo.
History
The land developed, immersed in a large rural area without electricity services, water or telephone. Local economic activity was linked to meat canning, and numerous sawmills, warehouses, brick kilns and barns grew up in the area.
The first school in the area was established in 1925, and by the mid-1940s public services became available. Factories, shops, and sports centres and clubs were established. In the mid-twentieth century a population explosion occurred due to the presence of industry which resulted in jobs, with many families buying modest homes in the area.
On 15 October 1963, Barros Blancos was elevated to the category of "Villa" (town). On 25 June 1976, Barros Blancos was renamed "Juan Antonio Artigas" in honor of the grandfather of the hero José Gervasio Artigas, by the Act of Ley Nº 14.538. On 13 December 2006, it was declared a city with the same name by the Act of Ley Nº 16.670. However, on 11 June 2007 its name was changed back to "Barros Blancos" by the Act of Ley Nº 18.136.
Places of worship
Parish Church of Our Lady of Perpetual Help (Roman Catholic)
Population
According to the 2011 census, Barros Blancos had a population of 31,650*. In 2010 the Intendencia de Canelones had recorded a population of 28,610 for the municipality during the elections.
Source: Instituto Nacional de Estadística de Uruguay
* Since the 2011 census published no separate population numbers for the 2 fragments of Camino Maldonado, whose population was 15,057 in the census of 2004, it can be safely presumed that the new number published for Barros Blancos has incorporated the population of the two fragments, as can be seen in the maps of INE census.
References
External links
INE map of Barros Blancos (2011)
INE map of the (now unified) area during the 2004 census
Populated places in the Canelones Department
აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორია

აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორია — სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულება საქართველოში, დაბა აბასთუმანში, მთა ყანობილზე, ზღვის დონიდან 1700 მ, თბილისიდან 200 კმ-ის დაშორებით.
ობსერვატორიის სამეცნიერო კვლევების ძირითადი მიმართულებებია გალაქტიკების, ვარსკვლავების, მზის ფიზიკის, მზის სისტემის ცთომილების და დედამიწის ზედა ატმოსფეროს შესწავლა.
ისტორია
ობსერვატორია დაარსდა 1932 წლის 28 თებერვალს, პროფესორ ევგენი ხარაძის თაოსნობით და პირველი სამთო ასტროფიზიკური ობსერვატორიაა ყოფილ საბჭოთა კავშირში. 1934 წელს ამ ობსერვატორიაში დაიდგა კარლ ცეისის ფირმის 40 სმ-იანი ტელესკოპი (რეფრაქტორი). იმავე წელს აბასთუმნის ობსერვატორია აირჩიეს წყნარი ოკეანის ასტროფიზიკური ასოციაციის წევრად.
1936 წელს აბასთუმანში პირველად ჩამოდის უცხოელ ასტრონომთა ჯგუფი, პროფესორ მენზელის თაოსნობით.
აბასთუმნის ობსერვატორიაში 1942 წელს ქართველი ასტრონომის გიორგი თევზაძის მიერ აღმოჩენილ იქნა მანამდე უცნობი, ორი ახალი კუდიანი ვარსკვლავი „კომეტა“, რომელთაც ეწოდა „კომეტა 1942 თევზაძე 1“ და „კომეტა 1942 თევზაძე 2“. ეს აღმოჩენა წარმოადგენდა პირველ ასტრონომიულ აღმოჩენას, რომელიც ქართველის მიერ იყო შესრულებული. ამ აღმოჩენის გამო წყნარი ოკეანის ასტრონომიულმა კორპორაციამ სან-ფრანცისკოში გამართულ საერთაშორისო ასტრონომთა ყრილობაზე გიორგი თევზაძე დააჯილდოვა „ჟოზეფ დონოჰოეს“ მედლით და სამკერდე ნიშნით.
1954 წელს, ობსერვატორიაში დაიდგა 70 სმ-იანი მენისკური ტელესკოპი. 1957 წლიდან ამოქმედდა დედამიწის პირველ ხელოვნურ თანამგზავრზე დაკვირვების სადგური, ორი წლის შემდეგ კი ექსპლუატაციაში შევიდა ყანობილის მთიდან აბასთუმნამდე გაჭიმული საბაგირო გზა.
1961 წელს, ასტრონომმა რ. კილაძემ პირველმა გაზომა სატურნის რგოლების სისქე, ხოლო 1974 წელს მანვე პირველმა შეამჩნია პლანეტა მერკურის ატმოსფერო, ხოლო ა. ჭურაძემ აღმოაჩინა პირველი ზეახალი ვარსკვლავი გალაქტიკაში NGC 3389.
1932-1933 წლებში აბასთუმნის ობსერვატორია იყო უშუალოდ საქართველოს სსრ განათლების სახალხო კომისარიატის გამგებლობაში; 1934-1935 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დაქვემდებარებაში; 1936-1940 წლებში — სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის საქართველოს ფილიალის, ხოლო 1941 წლიდან იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სისტემის შემადგენლობაში.
ობსერვატორია 2007 წლიდან ინტეგრირებულია ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტთან და იწოდება, როგორც „ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ევგენი ხარაძის აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორია“. ობსერვატორიის დირექტორია მაია თოდუა. ობსერვატორიას აქვს საგამომცემლო ბაზა, სადაც 1961 წლიდან ყოველწლიურად გამოიცემა „ასტრონომიული კალენდარი“ და „ობსერვატორიის ბიულეტენი“.
იხილეთ აგრეთვე
აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის თბილისის განყოფილება
ლიტერატურა
სქოლიო
საქართველოს სამეცნიერო ორგანიზაციები
ადიგენის მუნიციპალიტეტი
სიტე

სიტე — ერთ-ერთი კუნძული მდინარე სენაში შემორჩენილი ორი ბუნებრივი კუნძულიდან (მეორე — სენ-ლუი), მდებარეობს პარიზში. იგი პარიზის ცენტრია, სადაც შუა საუკუნეების ქალაქი წარმოიქმნა.
მეროვინგების დროიდან, კუნძულის დასავლეთი დაბოლოება სასახლეს ეკავა, აღმოსავლეთ ნაწილი კი იმავე პერიოდიდან რელიგიას უძღვნეს, განსაკუთრებით X საუკუნიდან, როდესაც აშენდა დღემდე შემორჩენილი პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი. ამ ორ ობიექტს შორის არსებული მონაკვეთი 1850-იან წლამდე მნიშვნელოვანი საცხოვრებელი და კომერციული არეალი იყო, მაგრამ ამ პერიოდიდან იგი დაიკავა პოლიციის პრეფექტურამ, იუსტიციის სასახლემ, ოტელ-დიეს საავადმყოფომ და ვაჭრობის ტრიბუნალმა. კუნძულის მხოლოდ უკიდურესი დასავლეთი და ჩრდილოეთი ნაწილები რჩება დღემდე დასახლებულად. ჩრდილოეთ ნაწილში ასევე შემორჩენილია XVI საუკუნის საეკლესიო სახლების ნაშთები. კუნძულის მდინარის ზემო წელისკენ არსებულ ნაწილში მდებარეობს დეპორტაციისას წამებულთა მემორიალი — რომელიც ეძღვნება მეორე მსოფლიო ომის დროს ნაცისტების მიერ ვიჩიდან საკონცენტრაციო ბანაკებში გადმოსახლებულ 200 000 ადამიანს.
იხილეთ აგრეთვე
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრანგეთში
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
L’Île de la Cité- current photographs and of the years 1900.
პარიზის ღირსშესანიშნაობები
საფრანგეთის კუნძულები
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრანგეთში
A5 motorway (Cyprus)

A5 motorway (Cyprus)
The A5 links the A1 motorway (at the level of Kofinou village) with the A3 near Larnaca. It serves as the main route linking the cities of Limassol (with the biggest seaport on the island) and Larnaca (with the largest airport). It runs parallel to the older B5 Main Road.
See also
A1 motorway (Cyprus)
A2 motorway (Cyprus)
A4 motorway (Cyprus)
A6 motorway (Cyprus)
A7 motorway (Cyprus)
A9 motorway (Cyprus)
A22 motorway (Cyprus)
References
Motorways and roads in Cyprus
ძარწემის გალავნები

ძარწემის გალავნები — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო-თავდაცვითი ნაგებობა ქურთის მუნიციპალიტეტის ცხინვალის რეგიონში, სოფელ ძარწემის სამხრეთ-დასავლეთით 1 კმ, მდინარე დიდი ლიახვის მარცხენა ნაპირზე. განვითარებული შუა საუკუნეებში.
გალავანი სწორკუთხა ფორმისაა. იგი ძლიერ დაზიანებულია. მდინარისპირა ფლა-ტის ჩაშლისას მთლიანად დაიღუპა დასავლეთი კედელი. გადარჩენილია ჩრდილოეთი კედლის 20 მ-ის სიგრძისა და 3 მ. სიმაღლის, აღმოსავლეთი კედლის ხუთიოდე მეტ-რის სიგრძისა და 3,5 მეტრი სიმაღლის ფრაგმენტები. სამხრეთი კედლიდან მხოლოდ სამხრეთ-დასავლეთის მცირე ფრაგმენტი გადარჩა; ჩანს საძირკველი. აღმოსავლეთ კე-დელთან იკითხება ნაგებობათა ნაშთი, რომელთა გეგმისა და ფუნქციის დადგენა გათხრა-გაწმენდის გარეშე შეუძლებელია. გალავანი ნაშენია რიყის და ფლეთილი ქვით.
ლიტერატურა
შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ. 230-231
ქურთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
იავორივი (ქალაქი)

იავორივი (ქალაქი)
იავორივი — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ლვივის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 12905 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
ლვივის ოლქის ქალაქები