PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ანთროპოლოგია

ანთროპოლოგია — მეცნიერება ადამიანის წარმოშობისა და ევოლუციის, ადამიანთა რასების შესახებ. იკვლევს ადამიანის ფიზიკური ტიპის ვარიაციებს დროსა და სივრცეში, ადამიანისა და მისი რასების წარმოშობის, ჩამოყალიბების და შემდგომი განვითარების შესწავლის მიზნით. პირველად ამ ტერმინის გამოყენებას არისტოტელეს უკავშირებენ, რომელიც მასში ადამიანის სულიერი კულტურის ბუნებას გულისხმობდა.
ანთროპოლოგია, როგორც დამოუკიდებელი მეცნიერება ჩამოყალიბდა XIX საუკუნის შუა პერიოდში. მისი დამოუკიდებელი დარგებია: ადამიანის მორფოლოგია, სწავლება ანთროპოგენეზის შესახებ, რასათმცოდნეობა. XX საუკუნის მეორე ნახევრიდან სწრაფად ვითარდება კომპლექსი დისციპლინებისა, რომელთაც აერთიანებენ საერთო სათაურით „ადამიანის ბიოლოგია“. იგი შეისწავლის ფიზიოლოგიურ, ბიოქიმიურ და გენეტიკურ ფაქტორებს, რომლებიც ზეგავლენას ახდენენ ადამიანის ორგანიზმის აგებულების ვარიაციებსა და განვითარებაზე.
უმნიშვნელოვანესი კვალი დატოვა ჰიპოკრატემ (ძვ.წ. 460-377). მან პირველმა გამოთქვა მოსაზრება კლიმატის გავლენის თაობაზე, როგორც ადამიანის, ასევე მისი სულიერი განვითარების წყობის ჩამოყალიბებაზე. ცალკეული ტომების ფიზიკური ტიპის თავისებურებას ბუნებრივ გარემოს უკავშირებდა. იგი თვლიდა, რომ სკვითები სტეპებს სახლობენ ჩაფსკვნილი ხალხი შავი თმებით, ხოლო მაღალმთიან რეგიონში სახლობს მაღალი და ძლიერი ხალხი. ჰიპოკრატე უნდა განვიხილოთ როგორც, ანთროპოგეოგრაფიის და ეკოლოგიის ფუძემდებელი. მას ეკუთვნის მოსაზრება, რომ ადამიანის ფიზიკური, ფიზიოლოგიური და პათოლოგიური მახასიათებლები გარემოსთანაა კავშირში.
კიდევ უფრო ადრე ცხოვრობდა ალქმეონე კროტონელი (ძვ.წ. 520) რომელიც იყო ანატომი და ფიზიოლოგი. ვარაუდობენ, რომ ალქმეონე იყო პირველი, რომელიც ცხედრის გაკვეთას აწარმოებდა. იგი ასწავლიდა, რომ ტვინი სულის საყრდენია. ანაქსაგორის (ძვ.წ.≈500) სამყარო მოწყობილია მარად არსებული მსგავსი ელემენტების შეხამებითა და მათი დაშლით. დემოკრიტე (ძვ.წ. ≈460) ატომისტური თეორიისა და შედარებითი ანატომიის ფუძემდებელი.
ატომისტური თეორიის გავრცელება და ადამიანის წარმოშობის საკითხები განხილულია რომაელი პოეტის ლუკრეციუს ტიტუს კარუს (ძვ.წ. I) პოემაში „საგანთა ბუნებისათვის“, რომელიც 6 წიგნისაგან შედგება. I და II წიგნში გამოთქმულია სამყაროს აგების ატომისტური თეორია, IV წიგნში-მოძღვრება ადამიანზე, გრძნობათ აღთქმაზე, როგორც ცოდნის წყაროზე, III წიგნი ეძღვნება-სულს, V -კოსმოგონიურ პრობლემებს, ადამიანის გვარის განვითარების ისტორიისა და ენის წარმოშობას, VI – რელიგიური წარმოშობის სამ ბუნებრივ მიზეზს.
რესურსები ინტერნეტში
ფრანც ბოასი, ანთროპოლოგია თანამედროვე ეპოქაში - culturedialogue.com
ლიტერატურა
ფილოსოფია – ტ. რეხვიაშვილი, ვ. ჭიაურელი – თბილისი, 2006 წ. გვ. 233
ანთროპოლოგია – მომავლის მეცნიერება?!, თბ. 2007 გამომც. უნივერსალი, რედ.ქ.ხუციშვილი
რ. თოფჩიშვილი, ქ. ხუციშვილი, რ. გუჯეჯიანი, თეორიული ეთნოლოგია, თბ. 2010 გამომც. თსუ
საზოგადოებრივი მეცნიერებები
ჩესკი-კრუმლოვი

ჩესკი-კრუმლოვი (ჩეხ. Český Krumlov) — პატარა ქალაქი ჩეხეთში, სამხრეთ ბოჰემიის რეგიონში. ცნობილია თავის დახვეწილი არქიტექტურითა და ხელოვნებით, რომელიც ძველ, ისტორიულ, ჩესკი-კრუმლოვის ციხესიმაგრის ქალაქს მიეკუთვნება. 1992 წლიდან, ქალაქის ძველი ნაწილი პრაღის ციხესიმაგრეების რაიონთან ერთად შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.
ქალაქისა და ციხესიმაგრის მშენებლობა XIII საუკუნეში დაიწყო მდინარე ვლტავის სანაპიროზე, იმ ადგილას, რომელიც ბოჰემიის მნიშვნელოვან სავაჭრო გზებს უყრიდა თავს. 1302 წლისთვის, ქალაქიც და ციხესიმაგრეც დიდებულებს — როზენბერგის ოჯახს ეკუთვნოდა. 1602 წელს ის საღვთო რომის იმპერატორმა რუდოლფ II-მ იყიდა და თავის ვაჟს გადასცა. იმპერატორმა ფერდინანდ II-მ კი ის ეგენბერგების ოჯახს გადასცა. 1719 წლიდან 1945 წლამდე ციხესიმაგრე შვარცენბერგების ოჯახს ეკუთვნოდა. ციხისა და ძველი ქალაქის არქიტექტურის უდიდესი ნაწილი XIV-XVII საუკუნეებს მიეკუთვნება. ქალაქის სტრუქტურა მთლიანად გოტიკურ, რენესანსულ ან ბაროკოს სტილშია გადაწყვეტილი.
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში
ჩეხეთის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
Český Krumlov's Common Licensed Photos
ქალაქის ისტორია
Official pages of the State Castle Český Krumlov
State Castle Český Krumlov
Museum on the local passion play and other items
International Music Festival Český Krumlov
Shuttle bus transportation
virtual show
ჩეხეთის ქალაქები
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩეხეთში
სანდორ კლეგენი

სანდორ კლეგენი — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის ფენტეზის ჟანრის რომანების სერიის, „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ პერსონაჟი და ასევე მისი ტელეადაპტაციის ერთ-ერთი გმირი. ის წარდგენილია 1996 წელს გამოცემულ წიგნ „სატახტოთა თამაშში“ და მოგვიანებით ჩნდება წიგნებში „მეფეთა ჯახი“ (1998), „ხმლების ქარიშხალი“ (2000) და „ნადიმი ყვავებისთვის“ (2005). ტელეადაპტაციისას მისი როლი შეასრულა შოტლანდიელმა მსახიობმა რორი მაკ-კანმა.
სანდორ კლეგენი, ასევე ცნობილი როგორც ქოფაკი, იყო სერ გრეგორ კლეგენის უმცროსი ძმა და მეფე ჯოფრი ბარათეონის პირადი მცველი. როდესაც ჯოფრი რკინის ტახტზე ავიდა, სანდორი დასახელდა მეფის ქეშიკთა წევრად, თუმცა შავი წყლის ბრძოლაში პოსტი მიატოვა. არია სტარკთან ერთად მოგზაურობისას ის შეებრძოლა ბრიანა ტართს, დამარცხდა და კინაღამ დაიღუპა. მოგვიანებით მან სცადა მშვიდი ცხოვრების დაწყება, თუმცა მრევლი, რომელთან ერთადაც ცხოვრობდა, ამოხოცეს და იგი შეურთდა უბაირაღო საძმოს, რომელსაც ბერიკ დონდარიონი ხელმძღვანელობდა. უინტერფელის ბრძოლაში ის კვდრების არმიის წინააღდეგ ჯონ სნოუს მხარეს იბრძოდა, გამარჯვების შემდეგ კი მეფის საბიჯელში დაბრუნდა, რათა ძმა მოეკლა.
ბიოგრაფია
სანდორი არის დახელოვნებული მეომარი ლანისტერების სამსახურში. ის უმეტესად განთქმულია თავისი ნაიარევით, რომელიც სახის მარჯვენა მხარეს აქვს. ის არის ვესტეროსში ერთ-ერთი ყველაზე საშიში მეომრის, გრეგორ კლეგენის ძმა, რომელსაც ზედმეტსახელად „მთას“ უწოდებენ. როდესაც სანდორი პატარა იყო, თავისი ძმის სათამოშოთი თამაშობდა. როდესაც ეს გრეგორმა დაინახა, იფიქრა რომ სანდორმა ის მისგან მოიპარა, ამიტომაც „დასჯის“ მიზნით სახის მარჯვენა მხარე ცეცხლში ჩააყოფინა და მანამ არ გაუშვა ხელი, სანამ ძალით არ გააჩერეს. მიუხედავად ამისა, გრეგორი არ დაუსჯიათ და მამამისმა თქვა, რომ სანდორის ლოგინს ცეცხლი წაეკიდა. მას შემდეგ სანდორს თავისი ძმა სძულდა.
ის იყო დაახლოებით 2 მეტრის სიმაღლის და იწონიდა 140 კილოგრამს, როდესაც 12 წლის პირველად მოკლა კაცი (რობერტის აჯანყების დროს). სანდორი მიხვდა, რომ მოკვლა მას სიამოვნებას ანიჭებდა, მას შეეძლო ნებისმიერი ადამიანი მოეკლა სინანულის გარეშე — მათ შორის ძმაც კი. მან გადაწყვიტა, გახმდარიყო მეფის მცველი, რადგან შეეძლო ადამიანები მოეკლა და ამის გამო არავინ არ დასჯიდა. მან ნახა ის, თუ როგორ აკურთხა რაინდად მისი ძმა პრინცმა რეიგარ ტარგარიენმა, მიუხედავად იმისა, რომ ის იყო უღირსი ადამიანი. მას ეზიზღებოდა რაინდების შესახებ დაწერილი ნოველები და სიმღერები, რომლებიც მათ კეთილშობილ ადამიანებად წარმოაჩენდნენ, რაც ხშირ შემთხვევაში ასე არ იყო. ეს იყო მიზეზი იმისა, თუ რატომ არ გახდა რაინდი — მიუხედავად იმისა, რომ შესაძლებლობა ჰქონდა. ბრძოლისას სანდორი ატარებდა მძიმე ჯავშნის მუქი ფერის კომპლექტს და დამახასიათებელ მუზარადს, რომელსაც ძაღლის — მის საგვარეულო გერბის ნაწილის — თავის ფორმა ჰქონდა.
რესურსები ინტერნეტში
სანდორ კლეგენი
სატახტოთა თამაში
ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის პერსონაჟები
ელ-კარმენ-დე-ლა-ფრონტერას რაიონი

ელ-კარმენ-დე-ლა-ფრონტერას რაიონი — რაიონი პერუში, პიურის რეგიონის უანკაბამბის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 450 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 693 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 19 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 678.24 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
პიურის რეგიონის რაიონები
უანკაბამბის პროვინციის რაიონები
ალეპო

ალეპო, ჰალაბი — ქალაქი ჩრდილოეთ სირიაში. იგი ქვეყნის ყველაზე დიდი ქალაქია როგორც მოსახლეობით, ისე ფართობით. მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ მას ლევანტში პირველი ადგილი უკავია, 2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 100 000 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქი ალეპოს მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია, რომელიც 4 507 000 მცხოვრებით (2009) მოსახლეობის რამდენობის მხრივ პირველია სირიაში.
ისტორია
ალეპო მსოფლის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია; პირველი დასახლება აქ ჯერ კიდევ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 4 000 წელს გაჩნდა. ქალაქში აღმოჩენილია უძველესი დასახლებები და საცხოვრებლები. ალეპოს უძველესი დროიდან სტრატეგიულად ხელსაყრელი ადგილი ეკავა, აქ გადიოდა სავაჭრო გზები. ამ სავაჭრო გზებით ხდებოდა დაკავშირება ხმელთაშუა ზღვასთან, ეგვიპტესთან და შუამდინარეთთან. თავდაპირველად, ალეპო მცირე გორაკზე აშენდა, ციხესიმაგრის მიდამოებში დაარსდა. ქალაქში მიედინება პატარა მდინარე ქუვექი (قويق).
საუკუნეთა განმავლობაში, დასახლება დიდი სირიის უმნიშვნელოვანეს ქალაქად იქცა, XIX საუკუნისთვის კი ეს ტერიტორია უკვე ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში მოექცა. ალეპოს მთელ იმპერიაში მოსახლეობის მხრივ მესამე ადგილი ეკავა კონსტანტინოპოლისა და კაიროს შემდეგ. ქალაქში დღემდე შენარჩუნებულია ძველი არქიტექტურა.
ალეპოს ტერიტორიაზე უძველესი დროიდან გადიოდა აბრეშუმის დიდი გზა, რაც ხელს უწყობდა ვაჭრობის კიდევ უფრო განვითარებას. მას შემდეგ, რაც 1869 წელს სუეცის არხის გაიხსნა, ალეპოს სავაჭრო დანიშნულება მკვეთრად შემცირდა. ქალაქი დიდ როლს ასრულებდა პირველ მსოფლიო ომში.
იუნესკომ ალეპო მსოფლიო მემკვიდრეობად აღიარა; აქტიურად მიმდინარეობდა ძველი კულტურული ძეგლების აღდგენის პროცესი.
დაძმობილებული ქალაქები
ლიონი, საფრანგეთი 2000 წლის 18 ოქტომბრიდან.
გაზიანთეფი, თურქეთი
ქილისი, თურქეთი
იზმირი, თურქეთი
ბრესტი, ბელარუსი 2010 წლის 18 იანვრიდან.
ლიტერატურა
სქოლიო
სირიის ქალაქები
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სირიაში
ალექსატი

ალექსატი — ბიზანტიური ოქროს მონეტა, მოჭრილი იმპერატორ ალექსი I კომნენოსის მიერ XI საუკუნეში.
იხილეთ აგრეთვე
დრაჰკანი
ბიზანტიური მონეტები
ღამურები (ჯგუფი)

ღამურები (ჯგუფი)
ღამურები — ქართული როკ-ჯგუფი თელავიდან, რომელიც შეიქმნა 1988 წელს. სახელწოდება განაპირობა იმან, რომ ჯგუფს ძირითადად ღამის საათებში უწევდა რეპეტიციების ჩატარება.
ისტორია
პირველი კონცერტი ჯგუფმა გამართა 1989 წელს თელავში, ნადიკვრის საზაფხულო თეტრში. რასაც მალევე მოჰყვა სამი დიდი კონცერტი თელავის დრამატულ თეატრში.
1991 წელს ჯგუფმა ჩაწერა პირველი ალბომი Live In Telavi. ამავე პერიოდში ჯგუფი შემთხვევით აღმოაჩინა ზურაბ ჟვანიამ და მიიწვია თბილისში გრინპისის საერთაშორისო გალა კონცერტზე No Violence, რომელიც გახსნეს და დახურეს „ღამურებმა“.
ჯგუფმა დაიწყო მუშაობა მეორე სტუდიური ალბომის მასალაზე. ამავე პერიოდში იგი დატოვა დრამერმა თაზო ჟორჟოლიანმა, რომლის ადგილზეც მიიწვიეს თემურ ფაციაშვილი. 1993 წლის ნოემბერში, სტუდია „მელოდიაში“, ხმის რეჟისორ ერიკ ქუთათელაძის დახმარებით ჩაიწერა მეორე ალბომი „დირიჟორი“, რომელშიც შესულია შვიდი ინგლისურენოვანი და ერთი ქართულენოვანი კომპოზიცია.
გერმანიის ტურნე და ჯგუფის დაშლა
1994 წლის გაზაფხულზე ჯგუფი მიიწვიეს გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგში, 1987 წლიდან თელავის დაძმობილებულ ქალაქ ბიბერახში საერთაშორისო როკ და მეტალ ფესტივალზე, სადაც ჯგუფს ჰქონდა წარმატებული გამოსვლა და მიიღო რამდენიმე მიწვევა სხვა როკ-ფესტივალებზე, მათ შორის — შვედეთიდან და იტალიიდან. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ ჯგუფის წინაშე წარმოიქმა ყოფითი პრობლემები - ელექტროენერგიის, სარეპეტიციო პირობების არქონა, რამაც ხელისშემშლელი როლი ითამაშა შემდგომი შემოქმედებითი მუშაობისთვის. ჯგუფის ბასისტი, დუტა სხირტლაძე, რამდენიმე წლის შემდეგ გახდა ცნობილი მსახიობი და ტელეწამყვანი.
ჯგუფის წევრები
მამუკა ხანჯალიაშვილი: გიტარა, ვოკალი
ზაზა კევლიშვილი: გიტარა, ვოკალი
დუტა სხირტლაძე: ბას გიტარა, ვოკალი
თაზო ჟორჟოლიანი: დრამი (1988-დან 1991 წლამდე)
თემურ ფაციაშვილი: დრამი (1991 წლიდან)
დისკოგრაფია
სტუდიური ალბომები
Live In Telavi (1991)
დირიჟორი (1993)
რესურსები ინტერნეტში
ღამურები - ალბომი "Live Ii Telavi" (1991)
ღამურები - ალბომი დირიჟორი" (1993)
ღამურები - დროებითი გაერთიანება
ღამურები - დროებითი გაერთიანება
სქოლიო
ქართული როკ-ჯგუფები
1988 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
სამარიობო

სამარიობო — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში მესხეთიდან.
ვაზის სახელი ყურძნის შემოსვლის დროს გვამცნობს. ამ ჯიშის ერთეული ძირებია სოფელ კლდეში, აწყურისა და ახალციხის მარდის ბაღებში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან განივოვალური, გვხვდება გულის-მაგვარიც, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სუსტადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, ახასიათებს დატოტვა. საშუალო სიკუმსის ან მეჩხერია. მარცვალი საშუალო ზომის და ოვალური ფორმისაა, თეთრი. კანი თხელი აქვს, ცვილისებრი ნაფიფქით მცირედ დაფარული. რბილობი საშუალო სიმკვრივისაა, მეტად წვნიანი, სასიამოვნო გემოთი.
სამარიობო საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 140-150 დღეა.
სამარიობო გამოიყენება ხარისხიანი სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად, ცქრიალა ღვინის მისაღებად და სასუფრე ყურძნად.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 327
მესხეთის ვაზის ჯიშები
ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
Antimitra lirata

Antimitra lirata is a species of sea snail, a marine gastropod mollusk in the family Colubrariidae.
References
Colubrariidae
Gastropods described in 1865
არმუთვერენი (პოსოფის რაიონი)

არმუთვერენი (პოსოფის რაიონი)
არმუთვერენი — სოფელი პოსოფის რაიონში, არტაანის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს არტაანიდან 95 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პოსოფიდან 14 კილომეტრში. 2019 წლის მონაცემებით სოფელში 82 ადამიანი ცხოვრობს.
სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა ფაფალო.
სქოლიო
პოსოფის რაიონის სოფლები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1975

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1975 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის 37-ე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა კიევის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა დონეცკის „შახტარი“, მესამეზე – მოსკოვის „დინამო“. დაიწყო 12 აპრილს და დასრულდა 16 ნოემბერს.
შედეგები
უმაღლესი ლიგა: ცხრილი
ჩემპიონი
რესურსები ინტერნეტში
The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.
შენიშვნები
1975
1975 წელი ფეხბურთში
შავი ფემინიზმი

შავი ფემინიზმი (იგივე ანტირასისტული ფემინიზმი) — ფემინისტური თეორიის ნაწილი, რომელიც ყალიბდებოდა ინგლისურენოვანი აფროამერიკელების მიერ. ერთ-ერთი მთავარი პრიორიტეტი შავი ფემინიზმის არის ბრძოლა რასიზმთან.
ისტორია
შავი ფემინიზმი ჩამოყალიბდა ჩვეულებრივ ფემინიზმთან ერთად. აშშ-ში ქალების გამათავისუფლებელი მოძრაობა დაიწყო სამოქალაქო უფლებების მოძრაობისა და შავკანიანთა გათავისუფლების მოძრაობის ჩამოყალიბების შემდეგ.
ძირითადი იდეები
შავი ფემინისტების აზრით, თეთრებს აწუხებთ მხოლოდ სექსიზმის პრობლემა, და ისინი გულგრილნი არიან რასიზმის, სხვადასხვა ფენისა და კლასის მოსახლეობას შორის დაპირისპირების მიმართ. ასევე ისინი იბრძვიან შავკანიან ქალთა თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობისთვის და მიიჩნევენ, რომ ამის მიღწევით, საზოგადოება გათავისუფლდება ისეთი პრობლემებისგან, როგორიც არის რასიზმი, სექსიზმი და კლასთა უთანასწორობა.
აღინიშნებოდა, რომ შავკანიანი ქალები თეთრკანიან ქალებთან შედარებით მეტ ზეწოლას გრძნობენ საკუთარ უფლებებსა და თავისუფლებასთან დაკავშირებით საზოგადოებისგან.
მხარდამჭერები
თანამედროვე ფემინიზმის ანტირასისტული მოძრაობის წინამორბედნი იყვნენ აბოლიციონიზმის მონაწილეები. ერთ-ერთი მთავარი წარმომადგენელი იყო სოდჯორნერ ტრუტი (ამერიკელი აბოლიციონისტი და ფემინისტი, რომელიც დაიბადა მონობაში. ცნობილია თავისი გამოსვლით „ნუთუ მე ქალი არ ვარ?“), ჰარიეტ ტაბმენი (ამერიკელი აბოლიციონისტი და შავკანიანთა გმირი, მონობიის მოწინააღმდეგე აშშ-ში). მრავალი წარმომადგენელი გახდა საქვეყნოდ ცნობილი საკუთარი ბრძოლის, პუბლიკაციებისა და გამოსვლების წყალობით (ისინი იყვნენ პირველნი ქალ ორატორებს შორის აშშ-ში)
დროთა განმავლობაში რასობრივი სამართლიანობა რომელიც XIX საუკუნის შუა ხანებში წინ წამოიიწია განვითარდა ანტირასისტული მოძრაობების მიერ (ჰარლემის რენესანსი, სამოქალაქო უფლებების მოძრაობა 1960-1970-იან წლებში, და ა.შ) და შავკანიან ქალთა ორგანიზაცია (National Council of Negro Women, National Black Feminist Organization, the Third World Women's Alliance და სხვა.) შავკანიანი ფემინისტ-სოციალისტები, ისეთები როგორებიც არიან ანჯელა დეივისი და ბელ ჰუკსი, იწყებენს საუბარს ინტერსექციონალიზმზე, საცად ხაზს უსვამენ პოლიტეკონომიკური რასიზმის საფუძველს და სექსიზმს, როგორც კომპონენტს პატრიარქალური და კლასობრივი იერარქიის.
სქოლიო
კრიტიკული თეორია
Vivel del Río Martín

Vivel del Río Martín is a municipality located in Cuencas Mineras, Teruel Province, Aragon, Spain. According to the 2004 census (INE), the municipality had a population of 84 inhabitants.
See also
List of municipalities in Teruel
External links
Town website
References
Municipalities in the Province of Teruel
ქვენობანი (გულრიფშის მუნიციპალიტეტი)

ქვენობანი (გულრიფშის მუნიციპალიტეტი)
ქვენობანი — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (ლათის თემი), მდინარე კოდორის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 225 მ, გულრიფშიდან 44 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
ლიტერატურა
სქოლიო
ლათის თემის სოფლები
თელავის სემინარია

თელავის სემინარია, გაიხსნა 1782 წელს მეფის სასახლის სკოლის ბაზაზე. სასწავლო-ორგანიზაციულ მხარეს ხელმძღვანელობდა ანტონ კათოლიკოსი, რომელსაც მხარში ედგნენ დოსითეოზ ჩერქეზიშვილ-ნეკრესელი, ფილიპე ყაითმაზაშვილი, გაიოზ და დავით რექტორები. თელავის სემინარია სახელმწიფო კმაყოფაზე იყო და სწავლება კლერიკალურ-სქოლასტიკურ პრინციპს ემყარებოდა. მოსწავლეებს იღებდნენ წოდებრივი განსხვავების მიუხედავად. ასწავლიდნენ გრამატიკას, რიტორიკას, ფილოსოფიას, მათემატიკას, ღვთისმეტყველებას. ხშირად ეწყობოდა მოსწავლეთა დეკლამაციები და დისპუტები. სემინარიის მასწავლებლებისა და მოსწავლეების მაღალი აკადემიური დორნის მაჩვენებელია საჯარო პაექრობის ტექსტი. დისპუტი მოეწყო თელავის სემინარიის მსმენელთა შემოწმების მიზნით სემინარიის არსებობის ერთი წლის თავზე 1783 წლის 28 მაისს თემაზე „მოკლედ ცხადჰყოფისათვის საღრამატიკოთა ჰაზრთა სარგებლობისა“; გაიოზ რექტორს წარუდგენია 12-მუხლიანი თეზისები. იმის მიხედვით, თუ როგორ განმარტავდნენ სემინარისტები თითოეულ თეზისს, მოწმდებოდა მათი ცოდნა. თელავის სემინარიამ 1801 წლამდე იარსება.
ლიტერატურა
გამსახურდია ს., ქსე, ტ. 4, გვ. 647, თბ., 1979
სასულიერო სასწავლებლები
საქართველოს უმაღლესი სასწავლებლები
თელავი
ბამენდა

ბამენდა (ასევე ცნობილია, როგორც აბაკვა და მანკონი) — ქალაქი კამერუნში, ჩრდილო-დასავლეთის რეგიონის და მეზამის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2005 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს — 269 530 ადამიანს. ქალაქი მდებარეობს 366 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით კამერუნის დედაქალაქ იაუნდედან და ცნობილია მისი გრილი კლიმატით, ბორცვიანი ადგილებით და მოხერხებული მდგომარეობით.
როგორც სხვა ნებისმიერი რეგიონის ცენტრში, ბამენდაშიც გახსნილია ბევრი ბაზარი, ბანკი და ოფისი. მრეწველობის ძირითადი დარგია სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის გადამუშავება, პირველ რიგში ყავის.
ბამენდაში მდებარეობს კულტურის რამდენიმე ობიექტი, როგორიცაა მანკონის სასახლე, ახლახან აშენებული მუზეუმით, ასევე ბალის სასახლე, რომლის ტერიტორიაზე არსებობს ძველი არქიტექტურული ნაგებობები.
სქოლიო
კამერუნის ქალაქები
Aznauri

Aznauri (pl. aznaurni, აზნაურნი, or aznaurebi, აზნაურები) was a class of Georgian nobility.
The word derives from Middle Persian āznāvar, which, in turn, corresponds semantically to Middle Persian āzād and Avestan āzāta- ("nobility"). The term is related to Pahlavi āzāt-ān, "free" or "noble", who are listed as the lowest class of the free nobility in the Hajjiabad inscription of King Shapur I (240-270), and parallels to the azat of Armenia. It first appears in "The Martyrdom of Saint Shushanik", a 5th-century work of Georgian hagiographic literature. A later chronicle, that of Leonti Mroveli, derives "aznauri" from the semi-legendary ruler Azon (Georgian –uri is a common adjectival suffix), whose 1,000 soldiers defected him and were subsequently named aznauri by Azon’s victorious rival Parnavaz. This etymology is patently false.
The stratification within the feudal aristocracy of Georgia, generically known as "aznauri", already became apparent in the 9th-10th century. A higher substratum began to be distinguished by adding the title of "didebuli", i.e., the aznauri who held "dideba", an especially high courtier office. Later in the Middle Ages, a clearer distinction was made between an aznauri (now dependent noble), and a tavadi and mtavari (dynastic prince); from the 15th century, the aznauri was considered a qma (literally, "vassal") of his lord, either secular or ecclesiastic. This form of dependence was later subjected to a formal regulation under Vakhtang VI’s Code of Laws which was codified between 1705 and 1708, and loosely governed a Georgian version of feudalism (batonq’moba) even after the Russian annexation of Georgia early in the 19th century. Subsequently, in the 1820s, the status of aznauri was equated to that of the (untitled) dvoryanstvo of Russia.
References
Nobility of Georgia (country)
Noble titles of Georgia (country)
Georgian words and phrases
Camponotus megalonyx

Camponotus megalonyx — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
Camponotus
მეტალკორი

მეტალკორი — მძიმე მეტალის აღრეული ქვეჟანრი, რომელიც აერთიანებს ჰარდკორ პანკის, მელოდიური დეზ მეტალისა და თრეშ მეტალის სხვადასხვა ელემენტებს. ტერმინმა მისი მიმდინარე მნიშვნელობა მიიღო შუა 1990-იანებში, ისეთი ჯგუფების აღსაწერად, როგორებცაა Earth Crisis, Deadguy და Integrity. ჟანრის განვითარებაში დიდი წვლილი მიუძღვის ჯგუფს Sepultura.
სქოლიო
მძიმე მეტალის ჟანრები
Silva Kaputikyan House-Museum

Silva Kaputikyan House-Museum
The Silva Kaputikyan House-Museum (Armenian: Սիլվա Կապուտիկյանի տուն-թանգարան) was founded in 2009 in Yerevan, Armenia. The museum is devoted to the exhibition and preservation of the Armenian poet Silva Kaputikyan's legacy and literary works, consisting of her personal belongings, souvenirs, awards, manuscripts and books.
On 20 January 2009, on the 90th anniversary of her birthday, the Silva Kaputikyan House-Museum was inaugurated by the decision of the Government of Armenia, in attendance of President Serzh Sargsyan and Kaputikyan's son, Ara Shiraz. In 2007 the street on which the museum is located, formerly known as Baghramyan Lane 1, was renamed Kaputikyan Street.
Exhibition
The museum is located in the apartment where Kaputikyan lived for 30 years. Her bedroom, study, and living room remain untouched as per her will, just the way they had been during her lifetime. The house-museum consists of five showcases. The first includes items from Kaputikyan's house at 20 Amiryan Street, where the poet was born and lived until 1954. In the second showcase are her personal belongings including watches, bags, make-up accessories and a fragment of a pharaoh's necklace (more than 3000 years old). In the third showcase are the gifts which Kaputikyan received from Avetik Isahakyan, Sergei Parajanov, Vazgen I, Paruyr Sevak, and Siamanto among others. The fourth showcase houses Kaputikyan's awards, including the "Badge of Honour", "Friendship of Nations" and "October Revolution". In the fifth showcase are the tickets of memberships. In the hallway is a plaster bust created by Kaputikyan's son, the famous sculptor, Ara Shiraz.
The House-Museum is located on Silva Kaputikyan Street, Building 1, 2nd entrance, 4th floor, Apt. 26, Yerevan 0019, Armenia.
Scope
In addition to the exhibition of Kaputikyan's works, the house-museum function to republish works and continue educating people about Kaputikyan's literary heritage. Due to the museum's research, more than 18,000 page manuscripts have been copied. Visitors of the museum include schoolchildren, intellectuals, citizens of Armenia and the Diaspora, as well as tourists from various countries. Through the joint work of the museum and the Silva Kaputikyan Foundation, various albums, films and cassettes have been created. Annually, on the last Saturday of September, poetry festivals are held with great solemnity.
Gallery
References
External links
Museum official site
Museums in Yerevan
ამილახვრიანთ ციხე-კოშკი

ამილახვრიანთ ციხე-კოშკი – ციხე-კოშკი მდებარეობს გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფხვენისის სამხრეთ ნაწილში, მთავარი გზის პირას ნასოფლარ ფხვენისის ახლოს. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.
კოშკი ცილინდრულია (დიამეტრი 10 მ, კედლის სისქე 2 მ), ძირითადად ნაგებია რიყის ქვით, პირველი სართულის გუმბათოვანი კამარა, ნიშების წირთხლები და თაღოვანი გადახურვები აგურისაა. შენობა დაზიანებულია - თითქმის მთლიანად დანგრეულია მეორე სართულის კედლები. კოშკის პირველი სართული წრიულია, გადახურულია გუმბათოვანი კამარით. თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთ-დასავლეთიდან აქვს. სართული ნათდება ორი ვიწრო, მაღალი, სწორკუთხა სარკმლით. სარკმლების გადახურვა საფეხურებიანია და შიგნიდან გარეთ მაღლდება. კედელში ორი ფართო, ღრმა, თაღოვანი, სათოფურიანი ნიშია. გარდა ამისა, ამ სართულზე კიდევ სამი პატარა ნიშია, ერთი ბუხარი და ორი სათოფურია. პირველი სართული მეორეს უკავშირდება შესასვლელის მოპირდაპირე მხარეს კედელში დატანებული კიბით. კიბე ნათდება ერთი სწორკუთხა სარკმლით. მეორე სართული სწორკუთხაა. შემორჩენილია მხოლოდ ბუხრის, ფართო ნიშებისა და შესასვლელის წირთხლების კვალი.
ლიტერატურა
საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ.5, თბ., 1990 წ. გვ.112-113.
ჯ. გვასალია, ლიახვის ხეობის ისტორიული გეოგრაფიის საკითხები, საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის კრებული, ტ.VI, თბ., 1982, გვ.51
გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები