PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
მარანი (სასმისი)

მარანი (სასმისი)
მარანი — ღვინის შესასმელი თიხის ჭურჭელი. სხვადასხვა ვარიაციით გავრცელებულია მეჭურჭლეობით განთქმულ საქართველოს ყველა კუთხეში.
მარანი წარმოადგენს ორსართულიან სასმისს, რომლის პირველ ნაწილს დაფანჯრული ქუსლ-სადგარი აქვს, ხოლო მეორე სართულად თავზე მოვლებულია საზიარო მილაკი მასზე დამაგრებული ჩარექიანებით. ერთ ჩარექში ჩასხმით მარნის მილაკი და ყველა სასმისი თანაბრად შეივსება, ხოლო მსმელი ღვინოს მიირთმევს ჯგუფურ ჭურჭლებს შორის ჩასმული ზოომორფული ცხოველის პირიდან. ყველა ჭურჭელს ერთი საერთო ხვრელთა სისტემა გააჩნია და სმის დროს მარანი ერთინად იცლება. მარანი ქართული სუფრის დამამშვენებელ სასმისად ითვლებოდა.
მისი საკრალური და რიტუალური დანიშნულება კარგადაა გამოკვეთილი შემკულობაში. მარნის სიმბოლიკაში ჩადებულია კოლექტიური სერობის საკრალური ხასიათი. იგი განასახიერებს მარნის, როგორც ღვინის სახლის მიკრომოდელს. ქართულ ეთნოგრაფიულ ყოფაში დამოწმებული ეს სარიტუალო ჭურჭელი გარკვეულ გენეტიკურ ნათესაობას იჩენს წინა აზიის სამეურნეო კულტურულ წრესთან. მარნის მრავალჭურჭლიანობაში გიორგი ჩიტაია ხედავდა წარმართული ხანის სალოცავების ერთჯერადად დალოცვის იდეას.
ლიტერატურა
გ. ჩიტაია, შრომები, ტ. მე-2, 2000. მ.ზ.
ქართული მატერიალური კულტურის ეთნოგრაფიული ლექსიკონი
რესურსები ინტერნეტში
მარანი (სასმისი)
ქართული ტრადიციული სასმისები
I Ain't Mad at Cha

I Ain't Mad at Cha
„I Ain't Mad at Cha“ — ამერიკელი რეპერ ტუპაკ შაკურის სიმღერა და სინგლი, ალბომიდან All Eyez on Me. იგი გამოვიდა 1995 წელს. სიმღერა ჩაიწერა ტუპაკის მიერ, ციხიდან გამოსვლის შემდეგ. სინგლი გამოიცა ტუპაკის გარდაცვალებიდან 2 დღის შემდეგ.
ისევე, როგორც ტუპაკის ბევრი სხვა სიმღერა, ეს კომპოზიციაც შეიცავს არანორმატიულ ლექსიკას, რის გამოც იკრძალებოდა მისი ტელეეთერში დემონსტრირება. ამის გამო, მუსიკალური ვიდეოს ვერსიაში უცენზურო სიტყვები ტექსტში ჩანაცვლებულია ალტერნატიული ფრაზებით, ხოლო მესამე სტროფი სრულიად განსხვავებული ტექსტით არის წარმოდგენილი.
სიმღერაში რეპერი საუბრობს მეგობრებზე, რომლებსაც ჯერ კიდევ მანამდე იცნობდა, სანამ სახელს გაითქვამდა. საგულისხმოა, რომ სინგლს დიდი პოპულარობა ხვდა წილად ბრიტანეთში - ჩარტში #13 ადგილის სახით.
სიმღერების სია
CD
DRWCD5/854 843-2
"I Ain't Mad at Cha" - Edit
"I Ain't Mad at Cha" - LP Version
"Skandalouz"
"Heartz of Men"
"Hail Mary"
12"
12 DRW5/854 843-1
"I Ain't Mad at Cha" - Edit
"I Ain't Mad at Cha" - LP Version
"Skandalouz"
"Heartz of Men"
აუდიოკასეტა
DRWMC5/854 842-4
"I Ain't Mad At Cha" (Edit)
"Skandalouz"
ჩარტები
სერტიფიცირება
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია სინგლის შესახებ საიტზე Discogs
სქოლიო
ტუპაკ შაკურის სიმღერები
1996 წლის სიმღერები
Teruel, Huila

Teruel, Huila
Teruel is a town and municipality in the Huila Department, Colombia.
Municipalities of Huila Department
პელეშის ციხესიმაგრე

პელეშის ციხესიმაგრე — ციხესიმაგრე რუმინეთში. მდებარეობს შუა საუკუნეების გზაზე, რომელიც აკავშირებდა ტრანსილვანიასა და ვლახეთს. მდებარეობს კარპატებში, ქალაქ სინაიის ახლოს. ციხესიმაგრე აგებულია ნეორენესანსის სტილში 1873-1914 წლებში. სახელწოდება მიიღო იქვე მთებიდან გამომდინარე მდინარის მიხედვით. ამჟამად ციხესიმაგრე ისტორიული ძეგლია.
ისტორია
რუმინეთის მეფე კაროლ I ამ ადგილებს პირველად ეწვია 1866 წელს. აღნიშნულმა ადგილებმა მას მშობლიური გერმანია გაახსენა. 1872 წელს მეფემ იყიდა აღნიშნული მიწის ნაკვეთი და ეწოდა სინაის სამეფო დომენი. აღნიშნული ადგილები მეფის სანადირო და საზაფხულო რეზიდენციად იქცა.
ციხესიმაგრის პირველი სამი პროექტი, ფაქტობრივად იყო ევროპული სასახლეების კოპირებული ვერსია. კაროლ I-მა ისინი დაიწუნა, რადგან ამ პროექტზე დაფუძნებით მისი აშენება გაჭიანურდებოდა და თანაც ორიგინალურიც არ იქნებოდა. არქიტექტორმა იოჰან შულცმა წარმოაგინა ყველაზე საინტერესო პროექტი, რომელიც მოეწონა მეფეს: პატარა სასახლე უნდა აგებულიყო ნეორენესანსის არქიტექტურულ სტილში. მშენებლობა შეფასდა 16 მლნ რუმინულ ოქროს ლეიდ.
ციხესიმაგრის მშენებლობა დაიწყო 1873 წლის 22 აგვისტოს. ამავდროულად შენდებოდა სხვა დამხმარე ნაგებობები. გარდა ამისა, ააშენეს ელექტროსადგური და პელეშის ციხესიმაგრე გახდა მსოფლიოში პირველი ელექტოფიცირებული ციხესიმაგრე. მშენებლობაზე ყოველდღიურად მუშაობდა 100-ზე მეტი კაცი. მშენებლობა დროებით რამდენიმეჯერ შეჩერდა 1877-1878 წლებში რუმინეთის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლისა დროს. 1893 წელს ციხესიმაგრეში დაიბადა რუმინეთის მეფე კაროლ II.
1947 წელს კომუნისტური მმართველობის დამყარების შემდეგ მოხდა სასახლის ნაციონალიზაცია. ციხესიმაგრე დახურეს ტურისტებისათვის და მცირე ხნის შემდეგ მასში განათავსეს მუზეუმი. 1989 წლის რუმინეთის რევოულციის შემდეგ ციხესიმაგრე კვლავ გახსნეს ტურისტებისათვის. 2006 წელს რუმინეთის მთავრობამ გამოაცხადა, რომ ციხესიმაგრეს უბრუნებდა რუმინეტის ყოფილ მეფეს მიჰაი I-ს.
რესურსები ინტერნეტში
პელეშის ციხესიმაგრის ოფიციალური ვებ-გვერდი
რუმინეთის ციხესიმაგრეები
კანადა 1932 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

კანადა 1932 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კანადამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მერვედ იასპარეზა 1932 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 15 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 1932 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კანადა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
A5 highway (Lithuania)

A5 highway (Lithuania)
The A5 highway is a highway in Lithuania (Magistralinis kelias). It runs from Kaunas to the Polish border, toward Suwałki and ultimately Warsaw. The length of the road is . A section of the A5 highway - Kaunas-Marijampolė, has been upgraded to a motorway, accessed only via grade-separated junctions. It is the first motorway built after Lithuania entered the European Union in 2004.
The remainder of the road is being upgraded to motorway specifications. It will connect Kaunas with expressway S61 in Poland. The road will be only motorway connection between the Lithuanian motorway network and the rest of the European motorway network.
Most of the A5 highway is coded Via Baltica in the European route system. The E67 highway ultimately connects Prague with Tallinn/Helsinki.
Principal cities along the route
Kaunas
Marijampolė
Roads in Lithuania
ვერონის პროვინცია

ვერონის პროვინცია — პროვინცია იტალიაში, ვენეტოს რეგიონში. დედაქალაქია ვერონა. პროვინციის ფართობი 3109 კმ²-ია, მოსახლეობა 912 981 (2009). შედგება 98 კომუნისგან.
ვერონაში ხდება მოქმედება უილიამ შექსპირის ერთ-ერთ ცნობილ ტრაგედიაში რომეო და ჯულიეტა.
კომუნები
ცხრილში მოეცმულია მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ მოწინავე პირველი ათი კომუნა:
იხილეთ აგრეთვე
იტალიის პროვინციები
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
იტალიის პროვინციები
ძიგანოური

ძიგანოური — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი, იშვიათად მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებურადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, კუმსი, საშუალო სიკუმსის ან თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, შავი ფერის. კანი სქელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი — უფერული.
ძიგანოური საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 184 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევრიდან შედის. მტევნის საშუალო წონა 150 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.6-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-25%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-10 გ/ლ-ს.
გამოიყენება საკუპაჟე მასალად და სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 470
იმერეთის ვაზის ჯიშები
ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ნოემბერი

ნოემბერი — გრიგორიანული კალენდრის მეთერთმეტე თვე. ნოემბერში 30 დღეა.
სახელი ეწოდა იმ ფაქტის გამო, რომ იგი იყო მეცხრე თვე რომაული კალენდრისა (ლათინურად novem — ცხრა), როდესაც წელი იწყებოდა მარტში. ქართული წარმართული კალენდრით — ტირისკონი (ტირისკნისი), ქართული ხალხური სახელწოდებაა გიორგობისთვე, აგრეთვე ჭინკობისთვე.
ნოემბერი არის შემოდგომის თვე ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში და გაზაფხულისა — სამხრეთ ნახევარსფეროში.
ნოემბრის ზოდიაქოს ნიშნები ღრიანკალი და მშვილდოსანი.
ნოემბერი იწყება კვირის იმავე დღეს, რითაც მარტი, გარდა ნაკიანი წლისა — თებერვალი.
ტირისკონი
კორნელი კეკელიძე ტირისკონს 5 ოქტომბერი — 3 ნოემბერით საზღვრავდა.
კ. კეკელიძის აზრით უნდა იყოს „ტირისკანი“ და არა „ტირისკონი“. ტირისკანი იყოფა „ტირის“ და „კანი“ ნაწილებად. პირველი ნაწილი „ტირის“ არის სახელწოდება ძველი ირანული თვის „Tiris“, საიდანაც მომდინარეობს, როგორც ახალსპარსული მეოთხე თვის სახელი „ტირ“, ასევე კაპადოკიური „Tirix-Τήρι-Τειρει“ და სომხური „ՏՐԷ“ (აქაც მეოთხე თვეა). მეორე დაბოლოება „კანი“ არის ირანულ-სომხური დაბოლოებაა, როგორც მაგალითად ირანული „ფროტი-კან“, ანდა შემდგომი „ფროტი-გან“, კაპადოკიურად „მითრაკან“, სომხური „მეჰეკან“ და „აჰეკან“.
ნოემბრის მნიშვნელოვანი მოვლენები
1558 : ელიზაბეთანური ერა იწყება — ინგლისის დედოფალი ელიზაბეთ I გახდა.
1869 : ეგვიპტეში სუეცის არხის, რომელიც აკავშირებს ხმელთაშუა და წითელ ზღვებს, გახსნის საზეიმო ცერემონია მოეწყო.
1911 : ბრძოლაში თვითმფრინავიდან პირველი ბომბი გადმოაგდეს თურქეთ-იტალიის ომის დროს.
1918 : პირველი მსოფლიო ომი დასრულდა — გერმანია ხელს აწერს დაზავებაზე მოკავშირეებთან.
1922 : ჰოვარდ კარტერი, ტუტანხამონის აკლდამას ხსნის.
1940 : ჰოლოკოსტი — პოლონეთში ნაცისტები ვარშავის ებრაელთა გეტოს გარე სამყაროსგან იზოლირებულს ხდიან.
1942 : მმო — სტალინგრადის ბრძოლა — საბჭოთა ძალები იწყებენ კონტრშეტევებს სტალინგრადთან სახელწოდებით „ოპერაცია ურანუსი“.
1945 : ნიურნბერგის პროცესი — სასამართლო პროცესი 24 ნაცისტი ომის კრიმინალის წინააღმდეგ იწყება ნიურნბერგის იუსტიციის სასახლეში.
1989 : ცივი ომი — ხავერდოვანი რევოლუცია — ხანგრძლივი პროტესტების საპასუხოდ ჩეხოსლოვაკიის კომუნისტური პარტია მთავრობაზე მონოპოლიას თმობს.
1989 : ბერლინის კედლის გამშვები პუნქტები იხსნება და მოქალაქეებს ეძლევათ საშუალება გადავიდნენ დასავლეთით. ამის შემდეგ გერმანელებმა დაიწყეს კედლის ნგრევა.
სქოლიო
ლაშა ტალახაძე

ლაშა ტალახაძე (დ. 2 ოქტომბერი, 1993, საჩხერე) — ქართველი ძალოსანი, მონაწილეობს +109 კგ. (2018 წლამდე +105 კგ) წონით კატეგორიაში. ორგზის ოლიმპიური, შვიდგზის მსოფლიო და შვიდგზის ევროპის ჩემპიონი. ის ასევე ფლობს მსოფლიო რეკორდს ატაცში (225 კგ), აკვრაში (267 კგ) და ორჭიდის ჯამში (492 კგ). აღსანიშნავია, რომ სამივე რეკორდი, ატაცში, აკვრაში და ორჭიდის ჯამში მსოფლიოს ყველა დროის რეკორდია ძალოსნობისთვის.
ბიოგრაფია
ლაშა ტალახაძე დაიბადა 1993 წლის 2 ოქტომბერს საჩხერეში. 2013 წელს ტალახაძემ დოპინგის გამო ორწლიანი დისკვალიფიკაცია მიიღო.
2015 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე მან საერთო ჯამში 454 კილოგრამი დაძლია და მეორე ადგილი დაიკავა. მას შემდეგ, რაც ჩემპიონი ალექსეი ლოჩევი დოპინგის ტესტზე ჩავარდა, პირველი ადგილი ტალახაძეს გადაეცა. 2016 წელს ნორვეგიის ქალაქ ფერდეში გამართულ ევროპის ჩემპიონატზე ტალახაძემ ჯამში 463 კილოგრამი დაძლია და ევროპის ჩემპიონი გახდა, ხოლო ატაცში 212 კილოგრამის დაძლევით ევროპის ახალი რეკორდი დაამყარა.
2016 წელს რიო-დე-ჟანეიროს ოლიმპიური თამაშებზე ატაცში 215 კილოგრამი დაძლია და ამ მაჩვენებლით სულ რამდენიმე წუთით ახალი მსოფლიო რეკორდის მფლობელი გახდა. აკვრაში ტალახაძემ მესამე ცდაზე 258 კგ. აწია და საერთო ჩათვლაში 473 კილოგრამით ახალი მსოფლიო რეკორდის მფლობელი გახდა. ამ შედეგით ოლიმპიადის კვარცხლბეკზე უმაღლესი ადგილი დაიკავა. ხოლო 2017 წლის ევროპის ჩემპიონატზე, რომელიც ხორვატიაში გაიმართა, მან ატაცში 217 კილოგრამი დააფიქსირა და ამით ახალი მსოფლიო რეკორდი დაამყარა. 2017 წლის დეკემბერში აშშ-ის ქალაქ ანაჰაიმში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე ტალახაძემ ატაცში 220 კილოგრამის დაძლევით მსოფლიო რეკორდი გააუმჯობესა, ხოლო საერთო ჯამში 477 კილოგრამის დაძლევით მან კიდევ ერთი მსოფლიო რეკორდი დაამყარა. 2018 წელს თურქმენეთის დედაქალაქ აშხაბადში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე ტალახაძემ 474 კგ. დაძლია და მსოფლიოს ახალი რეკორდი დაამყარა. 2020 წლის ტოკიოს ოლიმპიურ თამაშებზე ლაშამ საკუთარი რეკორდები გააუმჯობესა მას შემდეგ, რაც ატაცში 223, აკვრაში 265, ხოლო ორჭიდის ჯამში 488 კილოგრამი დააფიქსირა.
არის ღირსების ორდენის და ბრწყინვალების ორდენის კავალერი.
სატურნირო შედეგები:
მრ: მსოფლიო რეკორდი
ორ: ოლიმპიური რეკორდი
პერსონალური რეკორდები:
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
ლაშა ტალახაძე — IWF
ლაშა ტალახაძე — Sports-reference.com
ლაშა ტალახაძე — International Weightlifting Results Project
სქოლიო
დაბადებული 2 ოქტომბერი
დაბადებული 1993
ქართველი ძალოსნები
ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები
საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
საჩხერის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
სანტა-რიტა-დუ-ტრიველატუ

სანტა-რიტა-დუ-ტრიველატუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-ტელის-პირისის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 491 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.53 კმ²-ზე. ფართობი 4 728 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მატუ-გროსუ
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
Estimativas da população para 1º de julho de 2009
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
მატუ-გროსუს შტატის მუნიციპალიტეტები
Santa Inês, Paraná

Santa Inês, Paraná
Santa Inês is a municipality in the state of Paraná in the Southern Region of Brazil.
See also
List of municipalities in Paraná
References
Municipalities in Paraná
Russian Fairy Tales

Russian Fairy Tales (variously translated; English titles include also Russian Folk Tales) is a collection of nearly 600 fairy and folktales, collected and published by Alexander Afanasyev between 1855 and 1863. The collection contained fairy and folk tales from Ukraine and Belarus alongside Russian stories. His literary work was explicitly modeled after Grimm's Fairy Tales.
Vladimir Propp drew heavily on this collection for his analyses in his Morphology of the Folktale.
Fairy tales
Some of the tales included in these volumes:
The Death of Koschei the Immortal
Vasilisa the Beautiful
Vasilisa the Priest's Daughter
Father Frost
Sister Alenushka, Brother Ivanushka
The Frog Princess
Vasilii the Unlucky
The White Duck
The Princess Who Never Smiled
Snegurochka, or The Snow Maiden
The Wicked Sisters
The Twelve Dancing Princesses
The Magic Swan Geese
The Feather of Finist the Falcon
Tsarevitch Ivan, the Firebird and the Gray Wolf
The Sea Tsar and Vasilisa the Wise
The Bold Knight, the Apples of Youth, and the Water of Life
Go I Know Not Whither and Fetch I Know Not What
The Golden Slipper
The Firebird and Princess Vasilisa
The Armless Maiden
The Gigantic Turnip
Emelya the Simpleton
Dawn, Midnight and Twilight
The Fiend or The Vampire (Upyr)
The Lute Player
The Language of the Birds
The Norka
The Maiden Tsar
Sivko-Burko
Donotknow
References
Publications
, 3 vols, (first edition 1859)
alt links vol. 1 , vol. 2 , vol. 3
Translations
Extracts of limited selections of stories from the books have been used several times in translation, these include :
External links
, lists and descriptions of editions of the work
Русские народные сказки , e-texts of "Russian fairy tales"
Collections of fairy tales
1855 books
Slavic folklore
Slavic fairy tales
Belarusian folklore
Newel, Germany

Newel, Germany
Newel is a municipality in the Trier-Saarburg district, in Rhineland-Palatinate, Germany.
References
Trier-Saarburg
კარანაძე

კარანაძე
საკუთარი სახელი კარანაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
აკაკი კარანაძე — ქართველი სამართალმცოდნე
გრიგოლ კარანაძე — საბჭოთა უშიშროების გენერალ-ლეიტენანტი
ქართული გვარები
ვოევოდინა

ვოევოდინა — სერბეთის ავტონომიური მხარე, რომელიც მდებარეობს ჩრდილოეთ ნაწილში მდინარე დუნაის ნაპირებზე. ფართობი 21,5 ათ. კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ნოვი-სადი. ჰავა ზომიერი და კონტინენტურია. ნალექები 550-750 მმ წელიწადში. მთავარი მდინარეებია: დუნაი, ტისა, ტამიში. ჭარბობს შავმიწა სტეპის ლანდშაფტები.
ისტორია
VI საუკუნეში ვოევოდინას ტერიტორიაზე სლავები დასახლდნენ, IX საუკუნის ბოლოდან — უნგრელები. 1526-1918 წლებში უნგრეთის სამეფოსთან ერთად ჰაბსბურგთა მონარქიას ემორჩილებოდა. 1848-1849 წლებში ვოევოდინას ტერიტორიაზე სერბმა გლეხებმა მოაწყვეს ანტიფეოდალური გამოსვლები. 1848 წლის მაისში გამოცხადდა ვოევოდინის ავტონომია, რომელიც არ სცნო უნგრეთის რევოლუციურმა მთავრობამ. XIX საუკუნის შუა წლებში სრემის, ბანატისა და ბაჩკის გაერთიანების შედეგად შეიქმნა ვოევოდინის საჰერცოგო, რომელმაც 1860 წლამდე იარსება. 1918 წელს შევიდა სერბების, ხორვატებისა და სლოვენების სამეფოს (1929 წლიდან იუგოსლავია) შემადგენლობაში.
მოსახლეობა
ვოევოდინა ცნობილია თავისი მრავალეროვნობით. აქ უმეტესობას წარმოადგენენ სერბები, რომლებიც მოსახლეობის 65% შეადგენენ, აქ ასევე ცხოვრობენ უნგრელები — 14%, სლოვაკები — 3%, ხორვატები — 3%, მონტენეგროელები — 2%, რუმინელები — 1,5%, ბოშები — 1,5%, რუსინები — 0,5%.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
სერბეთის საიტი(ვოევოდინა) (რუსული)
Atlas of Vojvodina (Wikimedia Commons)
ვოევოდინა
ცხამი

ცხამი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის საჩხერის მუნიციპალიტეტში, არგვეთის თემში. მდებარეობს ლიხის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე იზვარის ზემოთში. ზღვის დონიდან 880 მეტრზე. საჩხერიდან დაშორებულია 17 კილომეტრით. სოფელში არის საჯარო სკოლა, ქვანახშირის და გიშერის საბადოები.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 503 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Oecophylla atavina

Oecophylla atavina — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Oecophylla-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
პუერტე-ნასიონალი (სანტანდერი)

პუერტე-ნასიონალი (სანტანდერი)
პუერტე-ნასიონალი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სანტანდერის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.757 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 243 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 45.22 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 315 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კოლუმბიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი
statoids.com-ის მონაცემები
სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ამორძალები

ამორძალები ან ამაზონები — მითური მებრძოლი ქალები, რომლებიც, მითების თანახმად, ცხოვრობდნენ მეოტიდის (აზოვის) ზღვისა და პონტოს ზღვის სანაპიროზე ან მცირე აზიაში. შთამომავლობის შენარჩუნების მიზნით, ამორძალები უკავშირდებოდნენ უცხოტომელ მამაკაცებს და შემდეგ კვლავ სამშობლოში უშვებდნენ. ამის შემდეგ, თუ ვაჟი შეეძინებოდათ, მამასთან გზავნიდნენ, ხოლო ქალებს მეომრებად ზრდიდნენ. ზოგიერთი ძველი მითის მიხედვით, იმ მიზნით, რომ მარცხენა ძუძუს იარაღის ხმარების დროს ხელი არ შეეშალა, ბავშვობაშივე ამოწვავდნენ ხოლმე. ამ მითს ეყრდნობა ზოგიერთი მეცნიერი ამორძალის (ამაძონის) ეტიმოლოგიის დადგენისას („ამაზონ“ ბერძნულად შეიძლება უძუძოს მნიშვნელობით გავიგოთ), მაგრამ ხელოვნების ნიმუშებში ამაძონები გამოსახული არიან ლამაზ, კუნთმაგარ ქალებად, ყოველგვარი დამახინჯებისა და ამომწვარი ძუძუს გარეშე. ამორძალებთან მრავალი მითია დაკავშირებული. მაგალითად, ჰერაკლე იტაცებს ამორძალების დედოფლის — ჰიპოლიტას ქამარს; თეზევსი იტაცებს ამორძალების დედოფალს — ანტიოპეს და ცოლად ირთავს; ამორძალები, დედოფალ პენთესილეას მეთაურობით, ეხმარებიან ტროელებს ტროას ომის დროს, აქილევსი პენთესილეას კლავს ომში და სხვა.
ამორძალთა იარაღი იყო ორპირი ცული, მშვილდ-ისარი, შუბი, ნახევარმთვარისებრი ფარი. თქმულებები ამორძალების შესახებ შეიქმნა წინაბერძნულ საზოგადოებაში და უნდა ასახავდეს მატრიარქატის ეპოქას. ლეგენდამ პოპულარობა მოიპოვა შუა საუკუნეებში, კერძოდ დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენების პერიოდში, როდესაც მათი ადგილსამყოფელის ძებნაც კი დაიწყეს. ამაძონების სახელთანაა დაკავშირებული ამერიკის უდიდესი მდინარის სახელწოდება „ამაზონი“. ამორძალთა სახეები წარმოდგენილია არაერთ მხატვრულ ნაწარმოებში. მაგალითად, ცნობილია ფიდიასის ქანდაკება „დაჭრილი ამორძალი“. გადატანითი მნიშვნელობით, ამორძალებს უწოდებენ მებრძოლ, ვაჟკაცური თვისებების მქონე ქალებს.
არის ვერსიები, რომ ამორძალები რეალურად არსებობდნენ. ევჰემერისტები იმასაც ამტკიცებენ, რომ ამორძალები მამაკაცები არიან. მათი აზრით, ისინი სინამდვილეში არსებობდნენ, მაგრამ მართლა ქალები კი არ იყვნენ, როგორც ამას ძველი მითოგრაფები გადმოგვცემენ, არამედ წვერ-ულვაშგაპარსული და თმამოშვებული მამაკაცები.
ლიტერატურა
Hedwig Appelt: Die Amazonen: Töchter von Liebe und Krieg. Verlag Theiss, 2009, ISBN 978-3-8062-2224-1.
Jeannine Davis-Kimball: Warrior Women: An Archaeologist's Search for History's Hidden Heroines. Warner Books, New York 2002, ISBN 0-446-52546-4.
რესურსები ინტერნეტში
ამაძონები — უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი
ინფორმაცია ამორძალების შესახებ
ბერძნული მითოლოგია
ტროის ომის მონაწილეები
ჩაიოტი

ჩაიოტი ან მექსიკური კიტრი — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე გოგრისებრთა ოჯახისა. უძველესი კულტურული მცენარეა. იგი ცნობილი იყო ჯერ კიდევ აცტეკებისთვის, მაიასთვის და სხვა ინდიელი ტომებისთვის. ევროპელებმა გაიცნეს XVIII საუკუნეში. მისი სამშობლოა ცენტრალური ამერიკა. ჩაიოტი, როგორც სამრეწველო კულტურა, მოჰყავთ მექსიკაში, ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში; ასევე, ვიეტნამში, კორეაში და აზერბაიჯანში. კლიმატური პირობები შესაძლებლობას იძლევა ჩაიოტი მოყვანილი იქნას ყირიმში, სამხრეთ უკრაინასა და მოლდოვაში.
მისი სიცოცხლის ხანგრძლივობა დაახლოებით 20 წელს აღწევს. ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში აქვს ძვირფასი ბოსტნეული კულტურის მნიშვნელობა. აქვს ფართოდ მომრგვალებული ფოთლები, რომლის სიგრძეა 10–25 სმ. ყვავილები ერთსქესიანია, მომწვანო ან კრემისფერი, გვირგვინის დიამეტრია დაახლოებით 1 სმ. მამრობითი ყვავილები ჯგუფებადაა შეკრებილი, მდედრობითი ყვავილები კი ერთეულად ან ჯგუფად. ნაყოფი მსხლისებრი ან მომრგვალო ფორმის კენკრაა, რომლის სიგრძეა 7–20 სმ. იგი შეიცავს ვიტამენებს, პროტეინს, 19 თავისუფალ ამინომჟავას, სახამებელს, აზოტურ და მინერალურ ნივთიერებებს. აქვს შარდმდენი და საერთო მომამაგრებელი თვისებები. ძირითადად დიეტური კვებისათვის გამოიყენება.
საქართველოში ჩაიოტის კულტურით XX საუკუნეში დაინტერესდნენ და ჯერ აფხაზეთში გაავრცელეს, შემდეგ გურია-სამეგრელოსა და იმერეთის რეგიონებში. აგრეთვე მოისინჯა ნიადაგი მისი აღმოსავლეთ საქართველოში გავრცელების პერსპექტივებისათვის.
სახელწოდება „chayotli“ ნაუატლიდან ითარგმნება როგორც „ეკლებით დაფარული გოგრა“.
სქოლიო
გოგრისებრნი
ბოსტნეული
შარი-ბაგირმის რეგიონი

შარი-ბაგირმის რეგიონი — ჩადის რეგიონი. თავისი სახელწოდება რეგიონმა მიიღო აქ ჩამდინარე მდინარე შარის სახელწოდების და ისტორიული ბაგირმის სასულთნოს მიხედვით. რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი მასენია. რეგიონის სხვა დიდი ქალაქებია — დურბალი, ბუსო. მისი ფართობია — 46 000 კმ², მოსახლეობის რაოდენობა 2009 წლის აღწერის მონაცემებით შეადგენს 621 785 ადამიანს.
გეოგრაფია
შარი-ბაგირმის რეგიონი მდებარეობს ჩადის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში და ტერიტორიულად შეესაბამება იმავე დასახელების ყოფილი პრეფექტურის დიდ ნაწილს. ჩრდილო-დასავლეთიდან მას ესაზღვრება ნჯამენა, ჩრდილოეთიდან ჰაჯერ-ლამისის რეგიონი, აღმოსავლეთიდან გერის და შუა შარის რეგიონები, სამხრეთით ტანჯილეს და აღმოსავლეთ მაიო-კების რეგიონებს. დასავლეთით გადის სახელმწიფო საზღვარი ჩადსა კამერუნს შორის.
დემოგრაფია
რეგიონის ძირითადი ეთნიკური ჯგუფები: ჩადის არაბები (მოსახლეობის მთლიანი რაოდენობის 1/3-ზე მეტი), ფულბე, კანური, ბარმა. გაბატონებული რელიგია — ისლამი.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით შარი-ბაგირმის რეგიონი იყოფა 3 დეპარტამენტად: ბაგირმი (შედგება 3 ქვეპრეფექტურისაგან), შარი (5 ქვეპრეფექტურისაგან) და ლუგ-შარი (5 ქვეპრეფექტურისაგან).
სქოლიო
ჩადის რეგიონები
ნაზარე-დუ-პიაუი

ნაზარე-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 136 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფლორიანუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 321 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5.56 კმ²-ზე. ფართობი 1 315 839 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პიაუი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
ისმაილ გასპრინსკი

ისმაილ გასპრინსკი (დ. 20 მარტი, 1851— გ. 11 სექტემბერი, 1914) — ყირიმელი თათარი ინტელექტუალი, განმანათლებელი, მწერალი და პოლიტიკოსი. ის იყო ერთ-ერთი პირველი მუსლიმი ინტელექტუალი რუსეთის იმპერიაში რომელმაც გააცნობიერა მუსლიმური თემის რეორგანიზაციის და მოდერნიზაციის საჭიროება. მისი გვარი მომდინარეობს ყირიმის ქალაქ გასპრადან.
იხილეთ აგრეთვე
ყირიმელი თათრები
ლიტერატურა
Kirimli, H. (1993). The "Young Tatar" Movement in the Crimea, 1905-1909. Cahiers Du Monde Russe Et Soviétique, 34(4), 529-560. Retrieved from http://www.jstor.org/stable/20170880
რესურსები ინტერნეტში
Essays on life and activity of İsmail Gaspıralı Presented by the International Committee for Crimea, Washington, D.C.
İsmail Gaspıralı
სქოლიო
დაბადებული 20 მარტი
დაბადებული 1851
გარდაცვლილი 11 სექტემბერი
გარდაცვლილი 1914
ლაშა ჯანგიძე

ლაშა ჯანგიძე (დ. 11 მაისი, 1983) — ქართველი ფეხბურთელი, ლანჩხუთის „გურიას“ მცველი.
რესურსები ინტერნეტში
პროფილი Transfermarkt-ზე
პროფილი Soccerway-ზე
პროფილი Footballdatabase.eu-ზე
დაბადებული 1983
ქართველი ფეხბურთელები
ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები
თბილისის სპარტაკის ფეხბურთელები
თბილისის მერანის ფეხბურთელები
ცხინვალის ფეხბურთელები
სამტრედიის ფეხბურთელები
განძასარის ფეხბურთელები
ტყიბულის მეშახტეს ფეხბურთელები
ჩოხატაურის ბახმაროს ფეხბურთელები
დაბადებული 11 მაისი
Bardas Phokas

Bardas Phokas may refer to:
Bardas Phokas the Elder (c. 878 – c. 968), Byzantine general and father of emperor Nikephoros II Phokas
Bardas Phokas the Younger (died 13 April 989), Byzantine general and rebel, son of Leo Phokas the Younger