მსოფლიო ექსპოზიცია

მსოფლიო ექსპოზიცია (ფრანგ. Exposition Universelle Internationale, ან Exposition Mondiale (Expo) ან ინგლ. World’s Fair) — საერთაშორისო გამოფენა, რომელიც ინდუსტრიალიზაციის სიმბოლოდ და ტექნიკური და ტექნოლოგიური მიღწევების ღია მოედნად ითვლება.
პირველი მსოფლიო ექსპოზიცია ჩატარდა ჰაიდ-პარკში, ლონდონი, პრინცი ალბერტის ინიციატივით. მთავარ ღირშესანიშნაობად ამ გამოფენაზე ითვლებოდა ბროლის სასახლე, რომელიც იოზეფ პაქსტონმა ააგო მინით შემოსილი რკინის კონსტრუქციისგან.
მსოფლიო გამოფენები
ოფიციალური მსოფლიო ექპოზიციების სია:
1851 — ლონდონი, ინგლისი — ბროლის სასახლე
1853 — ნიუ-იორკი, აშშ
1853 — დუბლინი, ამჟ. ირლანდია, მაშინ გაერთიანებული სამეფო
1855 — პარიზი, საფრანგეთი — Exposition Universelle
1862 — ლონდონი, ინგლისი
1867 — პარიზი, საფრანგეთი
1873 — ვენა, ავსტრია
1874 — დუბლინი, ირლანდია
1876 — ფილადელფია, პენსილვანია — თავისუფლების ქანდაკება
1878 — პარიზი, საფრანგეთი
1882 — მოსკოვი, რუსეთი
1884 — ახალი ორლეანი, ლუიზიანა, აშშ
1885 — ანტვერპენი, ბელგია
1886 — ლონდონი, ინგლისი
1886 — მელბურნი, ავსტრალია
1888 — გლაზგო, შოტლანდია
1889 — პარიზი, საფრანგეთი — ეიფელის კოშკი
1893 — ჩიკაგო, ილინოისი, აშშ — მსოფლიო კოლუმბიური გამოფენა, თეთრი ქალაი და სათვალთვალო ბორბალი
1894 — სან-ფრანცისკო, კალიფორნია, აშშ
1895 — ატლანტა, ჯორჯია, აშშ
1897 — ბრიუსელი, ბელგია
1900 — პარიზი, საფრანგეთი
1901 — ბუფალო, ნიუ-იორკი (შტატი), აშშ
1904 — სენტ-ლუისი, მისური, აშშ
1905 — ლიეჟი, ბელგია
1906 — მილანი, იტალია
1907 — დუბლინი, ირლანდია
1907 — ჰემპტონ როუდსი, ვირჯინია, აშშ
1909 — სიეტლი, ვაშინგტონი (შტატი), აშშ
1910 — ბრიუსელი, ბელგია
1911 — ტურინი, იტალია
1913 — გენტი, ბელგია
1915 — სან-ფრანცისკო, კალიფორნია, აშშ
1915 — სან-დიეგო, კალიფორნია, აშშ
1922 — რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილია
1924 — უემბლი, ინგლისი
1925 — პარიზი, საფრანგეთი
1926 — ფილადელფია, პენსილვანია, აშშ
1929 — ბარსელონა ესპანეთი და სევილია, ესპანეთი
1930 — ანტვერპენი, ბელგია
1930 — ლიუტიჩი, ბელგია
1931 — პარიზი, ფრანკრაიხი
1933 — ჩიკაგო, ილინოისი, აშშ
1935 — ბრიუსელი, ბელგია
1937 — პარიზი, საფრანგეთი
1939 — ნიუ-იორკი, აშშ — New York World’s Fair oder The World of Tomorrow Futurama Trylon Perisphere
1939 — სან-ფრანცისკო, კალიფორნია, აშშ — Golden Gate Exposition
1958 — ბრიუსელი, ბელგია — ატომიუმი
1962 — სეიტლი, ვაშინგტონი (შტატი), აშშ — Century 21 Exposition Space Needle
1964 — ნიუ-იორკი, აშშ — 1964/1965 New York World’s Fair
1967 — მონრეალი, კანადა — Expo '67, Habitat
1968 — სან-ანტონიო (ტეხასი), აშშ — Hemisfair '68
1970 — ოსაკა, იაპონია — Expo '70
1974 — სპოკეინი, ვაშინგტონი (შტატი), აშშ — Expo '74
1975 — ოკინავა, იაპონია
1982 — ნოქსვილი (ტენესი), აშშ — 1982 World’s Fair — Sunsphere
1984 — ახალი ორლეანი, ლუიზიანა, აშშ — 1984 Louisiana World Exposition
1985 — ცუკუბა, იაპონია
1986 — ვანკუვერი, კანადა
1988 — ბრისბეინი, ავსტრალია
1992 — სევილია, ესპანეთი — Exposición Universal de Sevilla 1992, La Cartuja
1992 — გენუა, იტალია
1993 — ტეჯონი, სამხრეთი კორეა
1998 — ლისაბონი, პორტუგალია
2000 — ჰანოვერი, გერმანია
2004 — სენა-სენ-დენი, საფრანგეთი გაუქმდა
2005 — ნაგაკუტე და სეტო, იაპონია
2008 — სარაგოსა, ესპანეთი
2010 — შანჰაი, ჩინეთი
2012 — იოსუ, სამხრეთი კორეა
2015 — მილანი, იტალია
2017 — ასტანა, ყაზახეთი
2020 — დუბაი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები.
ლიტერატურა
Alexander C. T. Geppert: Fleeting Cities. Imperial Expositions in Fin-de-Siècle Europe, Basingstoke/New York: Palgrave Macmillan, 2010.
Findling, John E. and Kimberly D. Pelle, ed. Encyclopedia of World's Fairs and Expositions Jefferson, NC and London:McFarland, 2008.
რესურსები ინტერნეტში
ExpoBids.com
ExpoMuseum
ExpoMedals
Expo FAQs
A lot of World's Fairs presented by a lot of photographs
სქოლიო