PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
სამწევრისის ციხე

სამწევრისის ციხე — ციხე-დარბაზი ქარელის მუნიციპალიტეტი სოფელ სამწევრისში, სოფლის დასავლეთით, შემაღლებულ ადგილას. თარიღდება ფეოდალური ხანით. კომპლექსში შედის: დიდი კოშკი, ეკლესია, გალავანი, აგრეთვე სასახლის და სხვადასხვა ნაგებობის ფრაგმენტები. საერთო ფართობი დაახლოებით 2000 მ². გეგმით მოგრძო მრავალწახნაგას ფორმის ციხე-დარბაზის ტერიტორიაზე (82 X 42,3 მ)ამჟამად ორი ეზოა. გამოირჩევა ხუთი ძირითადი სამშენებლო ფენა. ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში აქ მდგარა დიდი კოშკი. ცოტა მოგვიანებით მას მიაშენეს გალავანი და ეკლესია. მშენებლობის მესამე პერიოდს განეკუთვნება გალავნის ფრაგმენტები, რომელიც კოშკს ეკვრის სამხრეთიდან. შემდეგი სამშენებლო ფენის (XVI-XVIII სს.) ნაგებობები ნაშენია ნატეხი ქვით და შედარებით დიდი ფართობი უკავია. აქ არის ნაგებობათა უმეტესი ნაწილი. მეხუთე ფენას მიეკუთვნება მეორე (სამხრეთ მონაკვეთი), ქვედა გალავანი და იქ მდგარი ნაგებობები (გარდა ეკლესიისა). გვიანდელი განახლება და მშენებლობა, სავარაუდოა, დაკავშირებულია ფანასკერტელ-ციციშვილების (კერძოდ მერაბ ციციშვილის) მოღვაწეობასთან.
დიდი კოშკი
დიდ კოშკს (10,8 X 11,2 მ) გარედან კუთხეები მომრგვალებული აქვს, კედლები სქელია (2,05-2.5 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. მოღწეულია სამი სართული. აკლია ზედა ნაწილი. შესასვლელი II სართულზეა. ფანჯრები და საბრძოლო ხვრელები დიდი ზომისაა. I, ყრუკედლებიანი სართული დამხმარე სათავსი იყო. სართულშუა გადახურვა ხისაა. II სართულის (სიმ. 3,65 მ) ჩრდილოე-დასავლეთის კედლის კუთხეში გაჭრილია კარი, დანარჩენი სამი კედელი ყრუა. III სართულის სამი კედელი ყრუა, მეოთხე, ჩრდილო-დასავლეთის კედელში დატანებულია კარი დაკიბე, რომელიც ადიოდა IV სართულზე. III სართული (სიმ. 5,5 მ) განკუთვნილი უნდა ყოფილიყო საცხოვრებლად და თავდასაცავად. კოშკის შიგნით ყველა ხვრელობი გადახურულია ისრული თაღით. კარის გადახურვა ნახევაწრიულია, სათოფურებისა და სარკმლებისა არქიტრავული. ფასადების ზედაპირი გასწორებულია დუღაბის სქელი ფენით. კოშკი უნიკალური საფორტიფიკაციო ნაგებობაა.
ეკლესია
ეკლესია მდებარეობს ციხე-დარბაზის განაპირას, დასავლეთით, გორაზე, ჩართულია გალავნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მონაკვეთში. ეკლესიის პირველი სამშენებლო ფენა თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით, მეორე XVI-XVII საუკუნეებით.
ეკლესია დარბაზულია (13,2 X 8,8 მ, ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. გადაკეთების შედეგად დაკარგული აქვს პირვანდელი სახე. შესავლელი სამხრეთით და დასავლეთითაა, სარკმლები — აღმოსავლეთით, დასავლეთითა და სამხრეთით. ნახევარწრიული აფსიდის ორივე გვერდზე, კედელში გაჭრილია მცირე სათავსებში შესასვლელები. დარბაზი გადახურულია კამარით, რომელიც ეყრდნობა საბჯენ თაღებს. სადაპროფილიანი ლავგარდანი ქვისაა.
გალავანი
XV-XVII საუკუნეების გალავანი ნაგებია ნატეხი ქვით. ასევე ნატეხი ქვითაა ნაშენი მშენებლობის ბოლო ორი პერიოდის (XVI და XVIII სს.) სასახლე და სხვა შენობები, რომელთა ფრაგმენტებია შემორჩენილი.
სასახლე
სასახლე კედლის ფრაგმენტის მიხედვით სამსართულიანი იყო. I სართულის დონეზე კონტრფორსში ნახევრად მომრგვალებული ნიშია.
ლიტერატურა
ქარელის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
სარკინეთის ამაღლების ეკლესია

სარკინეთის ამაღლების ეკლესია — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი საქართველოში, დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ სარკინეთში. ტაძარი დარბაზული ტიპისაა. აქვს მინაშენი. თარიღდება VIII-IX საუკუნეებით.
ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
იხილეთ აგრეთვე
ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია
ლიტერატურა
რჩეულიშვილი ლ., ზურტაკერტის ველის ხელოვნების ძეგლთა დახასიათების საკითხისათვის, ქართული ხელოვნების ისტორიის ნარკვევები, გვ. 16-22; გვ. 32-33; გვ. 48, თბ., 1994
შუბითიძე ვ., ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები, გვ. 62, თბ., 2012
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დმანისის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
აჭყვა (ქობულეთი)

აჭყვა (ქობულეთი)
აჭყვა — აჭარის ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზედა აჭყვისა და ქვედა აჭყვის ძველი სახელწოდება. 1886 წელს სოფელში გაიხსნა სასწავლებელი
ლიტერატურა
სქოლიო
ქობულეთის მუნიციპალიტეტი
საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
ეპონიმი

ეპონიმი — პირი, რომლის სახელისაგან წარმოდგება ხალხის, ადგილის და სხვათა სახელწოდება.
ლიტერატურა
ქართული ენის ორთოგრაფიული ლექსიკონი, ვარლამ თოფურია, ივანე გიგინეიშვილი, თბილისი „განათლება“, 1998, გვ. 268
„“ ქართული ენის განმარტებით ონლაინ-ლექსიკონში
ქართული ენის ორთოგრაფიული ლექსიკონი, ვარლამ თოფურია, ივანე გიგინეიშვილი, თბილისი „განათლება“, 1998, გვ. 268
ჭაბაშვილი მ., უცხო სიტყვათა ლექსიკონი, თბილისი, 1989, გვ. 158.
რესურსები ინტერნეტში
nplg.gov.ge — უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
ომანისტიკა
1982 Masters (snooker)

1982 Masters (snooker)
The 1982 Masters (officially the 1982 Benson & Hedges Masters) was a professional non-ranking snooker tournament that took place from Tuesday 26th to Sunday 31 January 1982 at the Wembley Conference Centre in London, England. As in 1981 12 players were invited to the tournament.
Steve Davis prevailed in the final by defeating Terry Griffiths, who made his third consecutive Masters final, 9–5 to go with the World, UK and the English Professional Championship titles he had won in the past year. Jimmy White made his debut, the first of 26 consecutive appearances at the Masters. Tony Meo equalled the tournament highest break of 136, set by Terry Griffiths the previous year, in his 5–0 quarter-final win against Cliff Thorburn, and spiritedly pulled back from 0–5 to 4–5 before losing 4–6 in semi-final against Davis.
Main draw
Final
Century breaks
Total: 3
136 Tony Meo
113, 102 Steve Davis
References
Masters (snooker)
Masters Snooker
Masters Snooker
Masters Snooker
Dalarik

Dalarik (until 1965, Mastara) is a town in the Armavir Province of Armenia.
See also
Armavir Province
References
World Gazeteer: Armenia – World-Gazetteer.com
Populated places in Armavir Province
Populated places established in 1902
Star chitak

Star chitak is a village in Ardino Municipality, Kardzhali Province, southern-central Bulgaria. It is located southeast of Sofia. It covers an area of 1.505 square kilometres and as of 2013 it had a population of 25 people. The Inhabitants once was Çıtak Turks (Čitaci).
Evliya Çelebi described the Çıtak Turks (Chitak), in his Seyahatname as "a mixture of various peoples such as Bulgarian-Greek-Tatar-Moldovan" and even gave examples from their language, some of them, went at the 1877-1878 Ottoman-Russian War, Balkan wars 1912-1913 and after the WW1 1914-1915 wars immigrated to Anatolia used to live in Ankara, others to Tekirdağ and Çanakkale provinces.
References
Villages in Kardzhali Province
Birinci Qazaxlar

Birinci Qazaxlar (known as Qazaxlar until 2015) is a village in the Nəzirli municipality (Şatırlı) of the Barda District of Azerbaijan.
References
Populated places in Barda District
მაქსიმილიან III ავსტრიელი

მაქსიმილიან III ავსტრიელი (დ. 12 ოქტომბერი, 1558, ვინერ-ნოიშტადტი — გ. 2 ნოემბერი, 1618, ვენა) — წინა ავსტრიის ერცჰერცოგი ჰაბსბურგების დინასტიიდან. საღვთო რომის იმპერატორის, მაქსიმილიან II-ისა და მარია ესპანელის ვაჟი, იმპერატორების, რუდოლფ II-ისა და მათეს უმცროსი ძმა.
ლიტერატურა
Ekes J., Maksymilian Habsburg, (w:) Encyklopedia historia Polski, t. 1, Warszawa 1994, s. 409.
Podhorodecki L., Sławni hetmani Rzeczypospolitej, Warszawa 1994, s. 132.
Sławomir Leśniewski, Człowiek, który upokorzył Habsburgów, Polityka Nr 3 (2637), 19 stycznia 2008, ss. 74-77.
ავსტრიის ერცჰერცოგები
ჰაბსბურგები
დაბადებული 12 ოქტომბერი
დაბადებული 1558
გარდაცვლილი 2 ნოემბერი
გარდაცვლილი 1618
სიუნდიუ (გობუსტანი)

სიუნდიუ (გობუსტანი)
სიუნდიუ — სოფელი აზერბაიჯანში, გობუსტანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2 682 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
გობუსტანის რაიონის სოფლები
პინეირუ-პრეტუ

პინეირუ-პრეტუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 696 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟოასაბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 147 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 51.2 კმ²-ზე. ფართობი 61 461 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
სანტა-კატარინა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
ალექსანდრე გროსჰეიმი

ალექსანდრე გროსჰეიმი
ალექსანდრე ალფონსის ძე გროსჰეიმი (დ. 23 თებერვალი, 1888, სოფ. ლიხოვკა, ახლანდ. დნეპროპეტროვსკის ოლქი, უკრაინა, — გ. 4 დეკემბერი, 1948, ლენინგრადი) — რუსი ბოტანიკოსი, კავკასიის ფლორის მკვლევარი; საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1946), აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1945), სტალინის პრემიის ლაურეატი (1948).
დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტი 1912 წელს. მუშაობდა თბილისის ბოტანიკურ ბაღში (1913-1926), თბილისის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში (1917-1930), აზერბაიჯანის უნივერსიტეტში (1927-1946), საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის ამიერკავკასიის ფილიალის აზერბაიჯანის განყოფილების ხელმძღვანელად (1932–1936), მის მიერვე დაარსებული აზერბაიჯანის ბოტანიკის ინსტიტუტის დირექტორად (1936–1947). 1947 წლიდან განაგებდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკად. ვ. კომაროვის სახელობის ბოტანიკის ინსტიტუტის ჰერბარიუმის კავკასიის სექტორს და ლენინგრადის უნივერსიტეტის ბოტანიკის კათედრას. გროსჰეიმმა სამეცნიერო მოღვაწეობა მიუძღვნა კავკასიის ფლორისა და მცენარეულობის შესწავლას. მისი ძირითადი ნაშრომები: „კავკასიის ფლორა“ (ტ. 1–4, 1928– 34; მეორე გამოც. ტ. 1–7, ბაქო, 1939–67), „კავკასიის ფლორის ანალიზი“ (ბაქო, 1936), „კავკასიის მცენარეული რესურსები“ (ბაქო, 1946), „კავკასიის მცენარეული საფარი“ (მოსკოვი, 1948), „კავკასიის მცენარეთა სარკვევი“ (მოსკოვი, 1949). შექმნა ყვავილოვან მცენარეთა ორიგინალური ფილოგენეზური სისტემა (1945). მნიშვნელოვანია აგრეთვე მონოგრაფიები: „მტკვარ-არაქსის აუზის მცენარეულობა“ (1932) და განსაკუთრებით „თალიშის ფლორა“ (1926). გროსჰეიმის მრავალწლოვანი საექსპედიციო მუშაობის შედეგად ამიერკავკასიაში შეგროვილი უმდიდრესი მასალა დაცულია თბილისის და ბაქოს ბოტანიკური ინსტიტუტების ჰერბარიუმებში, ხოლო მათი დუბლეტები — ლენინგრადისა და ერევნის ბოტანიკური ინსტიტუტებში. აღწერა მეცნიერებისთვის უცნობი მრავალი ახალი სახეობა. გროსჰეიმის პატივსაცემად მცენარეთა ერთ გვარსა და მრავალ სახეობას მისი სახელი უწოდეს.
ლიტერატურა
დაბადებული 23 თებერვალი
დაბადებული 1888
გარდაცვლილი 4 დეკემბერი
გარდაცვლილი 1948
რუსი ბოტანიკოსები
გორის მიწერილი სანადირო მეურნეობა

გორის მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ გორის რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 200 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული. ეს ფართობი რაიონის სხვადასხვა ადგილზე იყო განლაგებული. მისი საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით — კასპისა და ლენინგორის რაიონები, დასავლეთით — ქარელის რაიონი, ჩრდილოეთით — სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქი და სამხრეთით — წალკის რაიონი, გორის რაიონის ტერიტორია დაკავებული აქვს მდინარეების მტკვრისა და ლიახვის ხეობებს და აქ მდებარე დაბლობები მთლიანად გამოყენებული იყო სასოფლო-სამეუონეო კულტურებისათვის.
ტყის ცხოველებიდან აღსანიშნავი იყო: შველი, კვერნა, ციყვი; გავრცელებული იყო აგრეთვე მაჩვი; გვხვდებოდა კურდღელი; მტაცებლებიდან იშვიათი იყო, ტურა, მელა, გარეული კატა და სხვ.
ხეობების მთაგორიან ადგილებში გავრცელებული იყო კაკაბი; მოიპოვებოდა გნოლი, ქედანი, მტრედი. ტყის ქათამი, მწყერი და სხვ.
გორის რაიონის მონადირეები უმთავრესად გადამფრენ ფრინველებზე ნადირობდნენ, ყველაზე მეტად მწყერზე. ეს იმით აიხსნება, რომ რაიონის სახნავ-სათეს ფართობებზე ბუდობდა მწყერი, ტყეებში და ზოგ ჭაობებში კი გადაფრენის დროს მოფრინდებოდა ტყის ქათამი და ჭოვილო.
რაიონის მონადირეთა საზოგადოებამ ცალკე მურნეობად გამოჰყო ატენის ხეობა, სადაც გაძლიერებული იყო დაცვა, იყო მეურნეობის აღმნიშვნელი წარწერები, აგებული იყო ორსართულიანი მონადირის სახლი. სისტემატურად ტარდებოდა საკვების ხელოვნურად დამატება და სხვა ბიოტექნიკური ღონისძიებანი, რაც საფუძველს იძლეოდა, რომ ეფიქრათ, რომ აღნიშნულ რაიონს შესაძლებლობა ჰქონდა ემუშავა სანადირო მეურნეობის კარგაფ დაყენებისათვის.
ლიტერატურა
ვ. ბურჯანაძე, მონადირის ცნობარი, გვ. 184–185, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1969.
საქართველოს სსრ მიწერილი სანადირო მეურნეობები
ფიგაროს ქორწინება

ფიგაროს ქორწინება — ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტის მიერ დაწერილი ოპერა (KV 492). იტალიურენოვანი ლიბრეტო ეკუთვნის ლორენცო და პონტეს. ლიბრეტო დაფუძნებულია 1778 წელს პიერ ბომარშეს მიერ დაწერილ კომედიურ პიესაზე „შეშლილი დღე ანუ ფიგაროს ქორწინება“. ფიგაროს ქორწინების პირველი წარმოდგენა გაიმართა 1786 წლის 1 მაისს ვენის ბურგთეატრში.
ფიგაროს ქორწინებას ეფუძნება რამდენიმე მხატვრული ფილმი; ასევე ოპერის აუდიო და ვიდეო ჩანაწერები სხვადასხვა დროს გამოცემულია CD და DVD დისკებზეც.
რესურსები ინტერნეტში
ფიგაროს ქორწინების პარტიტურა და კრიტიკული მოხსენება
ფიგაროს ქორწინების ნოტები, International Music Score Library Project
სიუჟეტი და ლიბრეტო, გერმანული თარგმანი და იტალიური ორიგინალი
მნიშვნელოვანი ინსცენირებები
ფიგაროს ქორწინების დისკოგრაფია
ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტის ოპერები
სარვეპალი რადჰაკრიშნანი

სარვეპალი რადჰაკრიშნანი (დ. 5 სექტემბერი, 1888, ტირუტანი, ტამილნადუ – გ. 17 აპრილი, 1975, ჩენაი, ინდოეთი) — ინდოელი ფილოსოფოსი, საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე, ინდოეთის პრეზიდენტი 1962-1967 წწ.
დაიბადა მდიდარი ბრაჰმანის ოჯახში. მშობლიური ენაა ტელუგუ. განათლება მიიღო მადრასის უნივერსიტეტში 1907 წელს დაიცვა სამაგისტრო დისერტაცია ფილოსოფიაში. ასწავლიდა ინდოეთის მთელ რიგ კოლეჯებში და უნივერსიტეტებში.
მონაწილეობდა ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობაში. 1949–1952 წწ. ინდოეთის ელჩია სსრკ-ში. 1952 წელს გახდა ინდოეთის პირველი ვიცე-პრეზიდენტი. ხოლო რაჯენდრა პრასადის გადადგომის შემდეგ, 1962 წელს აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად.
ლიტერატურა
ბიბლიოგრაფია
რადჰაკრიშნანის შრომები
The philosophy of Rabindranath Tagore (1918), Macmillan, London, 294 pages
Indian Philosophy (1923) Vol.1, 738 pages. (1927) Vol 2, 807 pages. Oxford University Press.
The Hindu View of Life (1926), 92 pages
An Idealist View of Life (1929), 351 pages
Eastern Religions and Western Thought (1939), Oxford University Press, 396 pages
Religion and Society (1947), George Allen and Unwin Ltd., London, 242 pages
The Bhagavadgītā: with an introductory essay, Sanskrit text, English translation and notes (1948), 388 pages
The Dhammapada (1950), 194 pages, Oxford University Press
The Principal Upanishads (1953), 958 pages, HarperCollins Publishers Limited
Recovery of Faith (1956), 205 pages
A Source Book in Indian Philosophy (1957), 683 pages, Princeton University Press, with Charles A. Moore as co-editor.
Religion, Science & Culture (1968), 121 pages
რესურსები ინტერნეტში
"The Legend of Dr. Sarvepalli Radhakrishnan"
"Dr. Sarvepalli Radhakrishnan- The philosopher president"
"Sarvepalli Radhakrishnan (1888—1975)"
სქოლიო
დაბადებული 1888
დაბადებული 5 სექტემბერი
გარდაცვლილი 1975
გარდაცვლილი 17 აპრილი
XX საუკუნის პოლიტიკოსები
XX საუკუნის ფილოსოფოსები
ინდოელი ფილოსოფოსები
ინდოეთის პრეზიდენტები
ინდოეთის ვიცე-პრეზიდენტები
პეკორინო რომანო

პეკორინო რომანო — ტრადიციული იტალიური ცხვრის ყველი, რომელიც ჯერ კიდევ ძველი რომაელი ლეგიონერების რაციონში შედიოდა. ის დღესაც უძველესი ორიგინალური რეცეპტით მზადდება, რომელიც აღწერილია 2000 წლის წინ ძველი ლათინელი ავტორების, ვაროსა და პლინიუს უფროსის მიერ. იტალიაში პეკორინოს ტიპის სხვა ყველებსაც აწარმოებენ: პეკორინო ტოსკანო, პეკორინო სარდო და პეკორინო დი პიენცა.
სქოლიო
ყველის სახეობები
de:Pecorino (Käse)#Pecorino romano, DOP
Both Sides of the Story

Both Sides of the Story
"Both Sides of the Story" is a song performed by English drummer Phil Collins. The song was released in October 1993 as the lead single from his fifth album, Both Sides, released the same year. The song reached number seven on the UK Singles Chart and number 25 on the US Billboard Hot 100. It charted the highest in Canada, peaking at number two on the RPM Top Singles chart. The single's B-sides vary, as copies of the single include either "Always" or "Rad Dudeski".
Music video
The video, mainly shot in New York, follows the lyrics of the song. The first section cuts between Collins singing and images of a gutter and homeless people. The second section shows Collins inside a house, sitting on the stairs. He watches a married couple arguing, while their children watch. After the chorus, a military unit is shown patrolling a town while children spray-paint the walls. The final section portrays the story of a confrontation with a ghetto kid threatening another man with a gun. (This scene was inspired by the 1991 Lawrence Kasdan film Grand Canyon.) The video ends with shots of New York and the people, cutting like the first section, again with Collins singing the closing lyrics.
Personnel
Phil Collins – lead and backing vocals, keyboards, guitars, bass, drums, drum machine
Charts
Weekly charts
Year-end charts
References
1993 singles
1993 songs
Atlantic Records singles
Phil Collins songs
Song recordings produced by Phil Collins
Songs written by Phil Collins
Virgin Records singles
Warner Music Group singles
შეჰიდთა ხეივანი

შეჰიდთა ხეივანი
შეჰიდთა ხეივანი (1990 წლამდე — კიროვის სახელობის პარკი / მთიანი ბაღი) — საძმო სასაფლაო ბაქოში, სადაც დაკრძალულნი არიან „შეჰიდები“ — ძირითადად „შავი იანვრის“ (126) მსხვერპლები და ყარაბაღის ომში დაღუპული აზერბაიჯანლები. ხეივანში, ასევე არსებობენ ამოუცნობი მებრძოლების სასაფლაოებიც.
ადრე შეჰიდთა ხეივანის ადგილას განლაგებული იყო ძველი მუსულმანური სასაფლაო, რომელშიც დაკრძალულნი იყვნენ 1918 წლის მარტის მოვლენებში დაღუპული ხალხი. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ 1935 წელს სასაფლაო განადგურდა, დაკრძალულების ნეშთები გატანილი იქნა და აქ კიროვის სახელობის პარკი იქნა.
1990 წლის მოვლენები
1990 წლის იანვარში მთიან პარკში „აზადლიგის“ („თავისუფლების მოედანი“, ყოფილი „ლენინის მოედანი“) მოედნიდან გადმოსვენებულნი იყვნენ გარდაცვლილების ცხედრები, რომლებიც მოკლულნი იყვნენ 1990 წლის 19-20 იანვრის გამთენიისას. 20-21 იანვარს პარკში გათხრილი იყო 120 საფლავი. დაკრძალვა გრძელდებოდა რამდენიმე საათის განმავლობაში. 22 იანვარს დაკრძალულ იქნა კიდევ დამატებით 50 ადამიანი. სამი მათგანი იყო 1918 წლის მარტის თვის ხოცვა-ჟლეტის დროს მოკლული. მათი ცხედრები აღმოაჩინეს საფლავების გათხრის დროს. საფლავებზეც და მათ გარშემოც მოფენილი იყო წითელი მიხაკები, რომლებიც გადაიქცნენ აზერბაიჯანში სამგლოვიარო ხვავილებად.
2000 წლის 17 იანვარს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ჰეიდარ ალიევმა გამოსცა განკარგულება „საპატიო წოდების დაარსების შესახებ „20 იანვრის შეჰიდი“, რომელშიც მოყვანილია ამ დღეს მოკლულებისა და უგზო-უკვლოდ დაკარგულთა სრული ჩამონათვალი.
შეჰიდთა ხეივანი — ბაქოს ერთ-ერთი ადგილია, რომელსაც, როგორც წესი, საპატიო წევრები ინასხულებენ.
იხილეთ აგრეთვე
შავი იანვარი
რესურსები ინტერნეტში
20 იანვარი - ნაციონალური დღე
ბაქო 1990 წელს
იანვრის ტრაგედია
დაზარალებულთა ტრაგედია
სქოლიო
ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
ლაჰორი

ლაჰორი (პენჯ:لہور) — პენჯაბის პროვინციის დედაქალაქი და პაკისტანის სიდიდით მეორე ქალაქი.
დამეგობრებული ქალაქები
ლაჰორი დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან:
სტამბოლი, თურქეთი, 1975-დან
ჩიტაგონგი, ბანგლადეში
სიანი, ჩინეთი, 1992-დან
ბელგრადი, სერბეთი, 2007-დან
ბოგოტა, კოლუმბია
ბუხარა, უზბეკეთი
ჩიკაგო, აშშ, 2007-დან
კოიმბრა, პორტუგალია
კორდობა, ესპანეთი, 1994-დან
დუშანბე, ტაჯიკეთი
ფესი, კარიკო, 1994-დან
ფრესნო, აშშ
გლაზგო, შოტლანდია, 2006-დან
ჰუნსლოუ, ინგლისი
ისპაჰანი, ირანი, 2004-დან
კორტრეიკი, ბელგია, 1993-დან
კრაკოვი, პოლონეთი
მეშჰედი, ირანი, 2006-დან
სარივონი, ჩრდილოეთ კორეა, 1988-დან
სამარყანდი, უზბეკეთი, 1995-დან
ამოლი, ირანი, 2010-დან
სქოლიო
პაკისტანის ქალაქები
Fita

Fita (Ѳ ѳ; italics: Ѳ ѳ) is a letter of the Early Cyrillic alphabet. The shape and the name of the letter are derived from the Greek letter theta (Θ θ). In the ISO 9 system, Ѳ is romanized using F grave accent (F̀ f̀).
In the Cyrillic numeral system, Fita has a numerical value of 9.
Shape
In traditional (Church Slavonic) typefaces, the central line is typically about twice the width of the letter's body and has serifs similar to those on the letter Т: . Sometimes the line is drawn as low as the baseline, which makes the letter difficult to distinguish from Д.
Usage
Old Russian and Church Slavonic
The traditional Russian name of the letter is fitá (or, in pre-1918 spelling, ѳита). Fita was mainly used to write proper names and loanwords derived from or via Greek. Russians pronounced these names with the sound instead of (like the pronunciation of in "thin"), for example "Theodore" was pronounced as "Feodor" (now "Fyodor").
Early texts in Russian (and in the Russian recension of Church Slavonic) demonstrate an increasing interchangeability of Ѳ and Ф. Some scribes preferred one of the two letters and ignored the other. There existed an orthographical system to write Ѳ in an initial position and Ф elsewhere. Since the middle of the 17th century, selection between Ѳ and Ф was re-adjusted to exactly follow the Greek origin, the system still in use in Church Slavonic orthography.
Russian
In the first variant of the Petrine Russian alphabet (1707–1708), the letter Ф was eliminated and Fita became the only way to represent . Later (1710) the letter Ф (with the same etymological rule of spelling Ѳ and Ф) was restored and both letters co-existed until the 1918 spelling reform, when Fita was eliminated and replaced by the letter Ef (Ф ф).
Many Greek words with Theta were adopted in Russian with Te (Т т) instead of Fita (mostly through Latin or other Western European languages): театръ (theatre), теорема (theorem), атлетъ (athlete), пантера (panther), фталевый (phthalic), etc. Sometimes dual spelling/pronunciation existed: аѳеизмъ/атеизмъ (atheism), алгориѳмъ/алгоритмъ (algorithm), каѳолическій/католическій (Catholic), etc.; the variants with Fita (in modern spelling with Ф) are typically more archaic or special.
Other languages
In other languages which use the Cyrillic alphabet, Fita was pronounced and was replaced with Te (Т т). For example, the Bulgarian, Macedonian and Serbian version of Theodore is Тодор Todor or Теодор Teodor.
Romanian
Called thita, is part of the Romanian Cyrillic alphabet, which was used until about 1860.
Aleut
Fita is used in the Cyrillic version of the Aleut alphabet, typically in loanwords.
Related letters and other similar characters
Θ θ/ : Greek letter Theta
Ө ө : Cyrillic letter Oe, currently used in the Kazakh, Kyrgyz, Tuvan, and Mongolian languages
Computing codes
See also
Th-fronting, pronunciation of English "th" as "f" or "v".
Ҫ ҫ : Cyrillic letter the, which is pronounced in Bashkir and Nganasan as a voiceless dental fricative
References
External links
Cyrillic letters
იუზეფ ლუკაშევიჩი

იუზეფ ლუკაშევიჩი (დ. 13 დეკემბერი [ძვ. სტ. 1 დეკემბერი], 1863, ვილნიუსი — გ. 19 ოქტომბერი, 1928, ვილნიუსი) — პოლონელი ფიზიკოსი, გეოლოგი და მინერალოგი.
რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე. არაერთი უნივერსიტეტის პროფესორი. 1883 წლიდან სწავლობდა პეტერბურგის უნივერსიტეტში. 1920 წლიდან ვილნიუსის უნივერსიტეტის გეოლოგიის პროფესორია. ალექსანდრე III-ზე წარუმატებელ თავდასხმაში მონაწილეობისათვის მიუსაჯეს სამუდამო პატიმრობა შლისელბურგის ციხეში. გაათავისუფლეს 1905 წელს. შემდეგ წლებში პოლიტიკურ ცხოვრებაში აღარ შემჩნეულა. 1913 წელს მუშაობა დაიწყო რუსეთის გეოლოგიურ კომიტეტში. 1914 წელს იმოგზაურა ტატრებსა და კარპატებში, რის საფუძველზე დაწერა პოლონეთის ფიზიკური გეოგრაფია.
იმოგზაურა აგრეთვე აღმოსავლეთ ციმბირში. არის გეოლოგიური რუკის ავტორი.
1915 წელს წამოწია ჰიპოთეზა, რომლის მიხედვით მთათწარმოშობის პროცესებს უკავშირდება გამყინვარების პირობები.
ავტორია მრავალრიცხოვანი შრომებისა გეოლოგიის დარგში, რომელთა ნაწილი გამოქვეყნებულია რუსულ ენაზე. მისი შრომები ეხება აგრეთვე გეოფიზიკისა და გეომორფოლოგიის საკითხებს.
რესურსები ინტერნეტში
იუზეფ ლუკაშევიჩი
სქოლიო
პოლონელი ფიზიკოსები
პოლონელი გეოლოგები
სოციალისტები