PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ნანი ბრეგვაძე

ნანი ბრეგვაძე
ნანი გიორგის ასული ბრეგვაძე (დ. 21 ივლისი, 1936, თბილისი) — ქართველი საესტრადო მომღერალი, საქართველოს სსრ-ისა (1974) და სსრკ-ის (1983) სახალხო არტისტი.
ბიოგრაფია
1961 წელს დაამთავრა თბილისის კონსერვატორია. სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო 1956 წელს საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საესტრადო ორკესტრში. 1957 წელს გახდა მეექვსე საერთაშორისო ახალგაზრდულ-სტუდენტური ფესტივალის ლაურეატი მოსკოვში, სადაც გურამ ბზვანელის მიერ იოსებ გრიშაშვილის ლექსზე შექმნილი სიმღერა „ჩავაქრე სანთელი“ შეასრულა.
1959–1964 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო საესტრადო ორკესტრის „რეროს“ სოლისტი. 1964 წლიდან ვოკალურ-ინსტრუმენტული ანსამბლის „ორერას“ სოლისტია. 1980 წლიდან გამოდის სოლო კონცერტებით.
ბრეგვაძის საშემსრულებლო ხელოვნებისათვის დამახასიათებელია ლირიზმი, იგი ქართველი კომპოზიტორების მრავალი ახალი საესტრადო ნაწარმოების პირველი შემსრულებელია. ასრულებს როგორც ქართულ ისე ყოფილ სსრკ ხალხთა და საზღვარგარეთის ქვეყნების სიმღერებს. წარმატებით გამოდის ყოფილ სსრკ ქალაქებსა და მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში.
ახმოვანებდა ფილმებს და თავადაც გადაღებულია რამდენიმე მხატვრულ ფილმში: „ორერა, სრული სვლით!“ (კამეო, რეჟ. ზაალ კაკაბაძე, 1970), „სამკაული სატრფოსთვის“ (აიშა, რეჟ. თენგიზ აბულაძე, 1971), „მე, პელეს ნათლია!“ (მაკა, რეჟ. მიხეილ ჭიაურელი (უმცრ.), 1991), „სიყვარული აქცენტით“ (რეჟ. რეზო გიგინეიშვილი, 2012), „მხატვრის მუზები“ (რეჟ. შოთა კალანდაძე, 2014, მხატვრულ-დოკუმენტური) და სხვა.
ჯილდოები და აღიარება
1974 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
1983 — სსრკ სახალხო არტისტი
1994 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია
1995 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
1996 — ღირსების ორდენი (ქართული საესტრადო ვოკალური ხელოვნების განვითარებისა და პოპულარიზაციის საქმეში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისა და ამ დარგში ხანგრძლივი მაღალფროფესიული მოღვაწეობისათვის)
2010 — ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი
2014 — ილიას მედალი, „მარად და ყველგან, საქართველოვ, მე ვარ შენთანა“ (ქართული კულტურისა და სულიერების წინაშე განსაკუთრებული ღვაწლისათვის)
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ნანი ბრეგვაძე — ეროვნული ფილმოგრაფია
სქოლიო
ქართველი მომღერლები
თბილისში დაბადებულები
დაბადებული 21 ივლისი
დაბადებული 1936
თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1995)
ბათუმის საპატიო მოქალაქეები (2019)
საქართველოს ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალრები
სსრკ-ის სახალხო არტისტები
საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
ელ-მაჰალა-ელ-ქუბრა

ელ-მაჰალა-ელ-ქუბრა — ქალაქი ეგვიპტის ჩრდილოეთ ნაწილში. გარბიის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქი მოქცეულია მდინარე ნილოსის დელტაში. 2008 წლის მონაცემებით ელ-მაჰალა-ელ-ქუბრის მოსახლეობა 462 500 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ეგვიპტის ქალაქები
გარბიის მუჰაფაზა
ახმეტის მთავარანგელოზთა ეკლესია

ახმეტის მთავარანგელოზთა ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ახმეტის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ ახმეტაში. დგას საბეროს უბნის სამხრეთით, ბორცვზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. მოგვიანებით ეკლესიისათვის სამხრეთიდან კოშკი მიუშენებიათ, რომელსაც შემდგომ დასავლეთიდან სწორკუთხა სადგომი მიადგეს.
ეკლესია დარბაზულია (7,9 X 5,9 მ), ნაგებია რიყის ქვით, აქა-იქ აგურიცაა ნახმარი. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი გარედან შეისრული თაღითაა გადახურული, შიგნით - სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით, შებრტყელებული ნახვარწრიული აფსიდია, რომელშიც ერთი სარკმელი და ორი ნიშია. კანკელი (დაზიანებულია) გვიანდელია. შეისრულთაღოვანი აღსავლის კარის გვერდებზე თითო დაბალი შეისრულთაღოვანი ღიობი და სწორკუთხა ნიშია. საკურთხეველი გადახურულია უსწორმასწორო კონქით, რომელსაც შეისრული თაღი აქვს. დარბაზის დასავლეთ კედელში ერთი სარკმელია. კამარა შეისრულია.
ეკლესიის ფასადები მოსწორებულია ბათქაშის სქელი ფენით. შირიმის ლავგარდანი მხოლოდ ჩრდილოეთ კედელზეა შემორჩენილი. მის პროფილს შეადგენს მცირე სიმაღლის თარო, შეზნექილი მრუდე ზედაპირი და ლილვი.
კოშკი სამსართულიანია, გეგმით კვადრატული (6 X 6 მ). ნაგებია რიყის ქვით, წყობა ირეგულარულია. პირველ სართულზე, რომელიც ეკლესიის კარიბჭეც არის, შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი გარედან აგურის შეისრული თაღითაა გადახურული, შიგნიდან სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით, სამხრეთითა და დასავლეთით თითო სწორკუთხა ვიწრო სარკმელია, აღმოსავლეთის სარკმლის გვერდებზე - თითო სწორკუთხა ნიში. სარკმელსა და ნიშებს ხის თარაზული გადახურვა აქვთ. პირველი სართული აგურისა და რიყის ქვის შერეული წყობით ნაგები შეისრული კამარითაა გადახურული. კამარის დასავლეთ ნაწილში გაჭრილია მეორე სართულზე ასასვლელი კვადრატული ხვრელი. მეორე სართულზე ერთი სწორკუთხა ოთახია. მას დამოუკიდებელი შესასვლელიც აქვს აღმოსავლეთიდან. შესასვლელის წირთხლები და თაღი აგურითაა ნაგები. აღმოსავლეთ, სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში თითო ფართო კვადრატული სარკმელია. ბრტყელ ჭერში, აღმოსავლეთ კედელთან, მესამე სართულზე ასასვლელი ხვრელია. მესამე სართული (სამრეკლო?) აღმოსავლეთით, სამხრეთითა და დასავლეთით ორ-ორი ფართო შეისრული თაღითაა გახსნილი. სართულის კედლები ქვედა სართულის კედლებთან შედარებით მცირე სისქისაა, რის გამოც სართულშუა გადახურვის დონეზე, გარედან 15-20 სანტიმეტრის საფეხურია შექმნილი. სართულის გარეთა კუთხეები, ღიობების წირთხლები და თაღები აგურისაა. ჩრდილოეთ კედელში, იატაკიდან 1,5 მეტრის სიმაღლეზე, სამი სწორკუთხა ნიშია. სართული გადახურულია შირიმის ტლანქად დამუშავებული ქვის ნაწყობი კამარით. ფასადები სადაა, ექვსივე ღიობის თაღი ჩასმულია კედლის სიბრტყიდან საფეხურით შეღრმავებულ სწორკუთხედში, რომელსაც ვიწრო ფრიზი აქვს. კოშკი გადახურული იყო ორფერდა სახურავით, რომელიც მთლიანად ჩამოშლილია.
სადგომი (6,3 X 5 მ) ერთსართულიანია, ნაგებია რიყის ქვით. წყობა ტლანქია. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია გადახურვა და კედლების ზედა ნაწილები, ინტერიერი თითქმის მთლიანად ამოვსებულია ნანგრევებით და მიწით. ჩრდილოეთ კედელში ერთი, საკმაოდ ვიწრო და მაღალი შესასვლელია. დასავლეთ კედელში — სწორკუთხა სარკმელი, სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში — ერთი მცირე ნიში. სადგომის აღმოსავლეთ ნაწილში მოჩანს კოშკის იატაკის ქვეშ არსებული სადგომის კამარის ნაწილი.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კახეთის მხარეში
შიურიუქი

შიურიუქი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,302 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ლენქორანის რაიონის სოფლები
გიორგი სადაღაშვილი

გიორგი სადაღაშვილი (დ. 1870, ქვახვრელი, გორის მაზრა — გ. უცნობია) — ქართველი სოციალ-დემოკრატი. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს წევრი. ეროვნებით სომეხი.
ბიოგრაფია
დაიბადა გლეხის ოჯახში. განათლება ოჯახში მიიღო. სოციალ-დემოკრატიულ წრეებში გაწევრიანდა დაარსებისთანავე. იყო თბილისის პარტიული წრის ორგანიზატორი. 1900 წლის რკინიგზის გაფიცვის გამო გაასახლეს თბილისიდან. 1902 წლის მუშათა დემონსტრაციების შემდეგ დააკავეს, თუმცა მალევე გაათავისუფლეს. 1903 დატოვა რკინიგზის სახელოსნო პოლიციური წნეხის გამო. 1904 წლიდან მუშაობა დაიწყო იარალოვის ქარხანაში. აქტიურად მონაწილეობდა ოთხივე სათათბიროს არჩევნებში, მუშების მხრიდან იყო დასახელებული ამომრჩევლად, მათ შორის გურიიდანაც. 1908 ჟანდარმერიამ დაიჭირა და გადაასახლა როსტოვში 2 წლით.
1917 წლის მარტიდან ეწეოდა აქტიურ პარტიულ მუშაობას. იყო „ნაძალადევის“ კომიტეტის თავმჯდომარე და სხვადასხვა რაიონის კოლექტივის წევრი. აირჩიეს ქალაქის საბჭოს წევრად. 1918 წელს საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის მიერ დასახელდა ეროვნული საბჭოს წევრად. 1919 წლის თებერვლის დამფუძნებელი კრების არჩევნებში კენჭს იყრიდა საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით, თუმცა მანდატი ვერ მოიპოვა. იყო საკანდიდატო სიის 115-ე ნომერი. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ დატუსაღებული იყო მეტეხის ციხეში 1921 წელს.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 1870
საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები
გ
გორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
იოზბაში (პოსოფის რაიონი)

იოზბაში (პოსოფის რაიონი)
იოზბაში — სოფელი პოსოფის რაიონში, არტაანის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს არტაანიდან 88 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პოსოფიდან 7 კილომეტრში. 2019 წლის მონაცემებით სოფელში 71 ადამიანი ცხოვრობს.
სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა ღვინია.
სქოლიო
პოსოფის რაიონის სოფლები
Neumatic Hymns

Neumatic Hymns
Manuscript with the musical notes, 10th-11th cc. (National Archives of Georgia, fond #1446, manuscript #172) 2 pp. parchment; fragment; dimensions: 143x105; Nuskhuri; ink – brown; title and initials – with cinnabar.
2 small parchment pages written with beautiful calligraphy, brown ink and cinnabar, have preserved a unique system of the Georgian musical notes. A similar note system is preserved only in few old Georgian manuscripts (hymns by Mikael Modrekili, Neumatic hirmologion, etc.). These musical notes could be read based on an oral tradition survived in separate families up to the 19 c. Regretfully, this tradition has been lost and notwithstanding numerous efforts, this notation system cannot be deciphered.
Literature
The UNESCO Memory of the World Register. The Manuscripts Preserved in the National Archives of Georgia. Editor/compiler Ketevan Asatiani. Tbilisi. 2016
Internet resources
http://www.unesco.org/new/en/communication-and-information/memory-of-the-world/register/full-list-of-registered-heritage/registered-heritage-page-8/the-oldest-manuscripts-preserved-at-the-national-archives-of-georgia/
Hymnals
Georgian manuscripts
ვობლა

ვობლა — თევზი კობრისებრთა ოჯახისა. ბინადრობს კასპიის ზღვაში, სადაც ქმნის რამდენიმე ფორმას: ჩრდილოკასპიურს, მტკვრის და თურქმენულს. სხეულის სიგრძე 30 სმ, ჩვეულებრივ, — 17-20 სმ აღწევს, წონა 800 გ-მდე, ხშირად 150-200 გ. ქვირითის დასაყრელად მდინარეებში შედის: კასპიის ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილიდან — უმთავრესად მდინარე ვოლგაში, შედარებით ნაკლებად — თერგში, ურალსა და ემბაში. ტოფობს აპრილ-მაისში. ყრის 33 ათ-მდე ქვირითს. მოზრდილი ვობლა იკვებება დიდწილად მოლუსკებით, აგრეთვე კიბოსნაირებით, ტენდიპედიასებრთა მატლებით და მცენარეულობით. ძვირფასი სარეწაო თევზია; იყენებენ დამარილებულს, შებოლილს და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კობრისებრნი
სევარი

სევარი — ბულგარეთის პირველი სამეფოს ხანი 738-753 წლებში. დულოს დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი.
სევარის შესახებ ინფორმაცია შემონახულია მხოლოდ ბულგარეთის ხანების სიაში. მის მიხედვით ცნობილია, რომ იგი მმართველი დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი იყო და ბრძოლებს არ აწარმოებდა ბიზანტიასთან. წლების მანძილზე ისტორიკოსები მას მიიჩნევდნენ ტერველის მემკვიდრედ.
დულოს დინასტიის დასრულების შესახებ არსებობს ორი ჰიპოთეზა. ერთი ჰიპოთეზის თანახმად სევარს მემკვიდრე არ დარჩენია, მეორე ჰიპოთეზის თანახმად ბულგარეთის სამეფოში სახელმწიფო გადატრიალება მოხდა.
ლიტერატურა
Mosko Moskov, Imennik na bălgarskite hanove (novo tălkuvane), Sofia 1988.
Jordan Andreev, Ivan Lazarov, Plamen Pavlov, Koj koj e v srednovekovna Bălgarija, Sofia 1999.
სქოლიო
ბულგარეთის მმართველები
Cylindromyrmex

Cylindromyrmex is a Neotropical genus of ants in the subfamily Dorylinae.
Distribution and habitat
The genus is known from the New World, from Central America to Brazil, Bolivia and the Galápagos Islands, and currently contains 10 extant species and 3 fossil species. The fossil species, all described from single or a small number of specimens, were found in Dominican amber. Their nesting place include cavities of wood and even termite nests. Like their nesting habits, their feeding habits are not fully know, but they are said to be predators of termites.
Species
†Cylindromyrmex antillanus De Andrade, 1998
Cylindromyrmex boliviae Wheeler, 1924
Cylindromyrmex brasiliensis Emery, 1901
Cylindromyrmex brevitarsus Santschi, 1925
Cylindromyrmex darlingtoni Wheeler, 1937
†Cylindromyrmex electrinus De Andrade, 1998
Cylindromyrmex escobari De Andrade, 1998
Cylindromyrmex godmani Forel, 1899
†Cylindromyrmex inopinatus De Andrade, 2001
Cylindromyrmex longiceps André, 1892
Cylindromyrmex meinerti Forel, 1905
Cylindromyrmex striatus Mayr, 1870
Cylindromyrmex whymperi (Cameron, 1891)
References
External links
Dorylinae
Ant genera
Hymenoptera of South America
Hymenoptera of North America
ღვლევი

ღვლევი — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ზემო ხვედურეთის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 640 მეტრი, ქარელიდან 7 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 190 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩინური ენა (HSK)

ჩინური ენა (HSK)
ჩინურის ენის გამოცდა (ჩინურად 漢語水平考試 / 汉语水平考试, Hànyǔ Shuǐpíng Kǎoshì სიტყვასიტყვით „ჩინურის დონის გამოცდა“, შემოკლებით HSK) არის მთავარი სტანდარტიზებული ტესტი ჩინურ ენაში მათთვის, ვინც ჩინურს როგორც უცხო ენას შეისწავლის. ამ ტესტის მიხედვით დგინდება თუ ენის შემსწავლელი რამდენად კარგად ფლობს ენას. გამოცდა ტარდება ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკასა და მის საზღვრებს გარეთ აკრედიტებულ სპეციალურ სასწავლო ცენტრებში. გამოცდას წინ უძღვის მოსამზადებელი კურსი. კურსგავლილ უცხოელებს უფლება ეძლევათ ისწავლონ ჩინეთის უნივერსიტეტებში.
სასერტიფიკატო საფეხურები დონეების მიხედვით
ელემენტარული დონე
ენის დონე 100-დან 800 აკადემიურ საათამდე.
გამოცდა ელემენტარული დონის შესამოწმებლად სამ ნაწილად დაიყოფა:
აუდირება (35 წუთი)
გრამატიკა (40 წუთი)
კითხვა (60 წუთი)
400-დან 3000-მდე ლექსიკური ერთეული შესაბამისი გრაფიკული გამოსახულებების ცოდნით.
ძირითადი და საშუალო დონე
ენის დონე 400-დან 2000 აკადემიურ საათამდე.
გამოცდა ძირითადი და საშუალო საფეხურის შესამოწმებლად სამ ნაწილად დაიყოფა:
მოსმენილი ტექსტის გაგება (35 წუთი)
გრამატიკა (20 წუთი)
წაკითხული ტექსტის გაგება (60 წუთი): ენის შემსწავლელმა უნდა შეძლოს უცნობი ტექსტის წაკითხვა და მისი გაგება. შეფასების დროს მთავარი კრიტერიუმია; ტონების სიზუსტე, გამართული ინტონაცია და წაკითხვის პროცესში გათანაბრებული ტემპო-რიტმი.
შესავსები ტექსტი (30 წუთი): ამ შემთხვევაში მოცემულია ტექსტი, რომელშიც გამოტოვებულია იეროგლიფები, ანდა ზოგი მათგან არასრულადაა დაწერილი, ენის შემსწავლელი უნდა მიხვდეს ამას და გაასწოროს შეცდომები)
მაღალი დონე
ენის დონე 3000-ზე მეტ აკადემიურ საათამდე.
იხილეთ აგრეთვე
სინოლოგია
აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი
რესურსები ინტერნეტში
Hànyǔ Shuǐpíng Kǎoshì-ის ოფიციალური საიტი
HSK Vocabulary Lists levels 1 to 6 by HSK Academy
ჩინური ენა
უცხო ენის სერტიფიკატები
აგლუტინატი

აგლუტინატი — მკვრივ მასად შეცხობილი აგურისფერი პიროკლასტური მასალა (ვულკანური ბომბები, წიდა, ლაპილები, ფერფლი). შედგენილობით ან ბაზალტურია ან ანდეზიტ-ბაზალტური. ავსებს ვულკანის ყელს და წიდური კონუსების შიგა ნაწილებს. ზედაპირზე გამოჩნდება ვულკანური კონუსის დანგრევის შემდეგ.
ლიტერატურა
ვულკანოლოგია
ვლადიმერ პაპავა

ვლადიმერ პაპავა (დ. 25 მარტი, 1955, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი. ეკონომიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1989), პროფესორი (1995), საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსი (2013), საქართველოს ეკონომიკის მინისტრი (1993-2000), თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი (2013-2016).
ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საინჟინრო-ეკონომიკური ფაკულტეტი 1977 წელს. სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ცენტრალური ეკონომიკურ-მათემატიკური ინსტიტუტის ასპირანტურა 1982 წელს.
1990-1996 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი; 1991-1996 წლებში იყო პაატა გუგუშვილის სახელობის ეკონომიკის ინსტიტუტის დირექტორი; 1993-2000 წლებში საქართველოს ეკონომიკის მინისტრი; 2000-2001 წლებში საქართველოს პრეზიდენტის საპარლამენტო მდივნის მოადგილე. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა - დემოკრატები “.
საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1982 წელს. სადოქტორო დისერტაცია დაიცვა 1989 წელს თემაზე: „Продуктивность общественного производства и основы её межотраслевого анализа“. მისი შრომები ეძღვნება ეკონომიკური თეორიის, ეკონომიკის მათემატიკური მოდელირების, მაკროეკონომიკის, ეკონომიკის პოსტკომუნისტური ტრანსფორმაციის თეორიისა და საქართველოსა და კავკასიის ეკონომიკის საკითხებს.
ვლადიმერ პაპავა არის 343 სამეცნიერო ნაშრომის — მონოგრაფიების, სახელმძღვანელოებისა და სტატიების ავტორი. აქედან 34 სტატია გამოქვეყნებულია საერთაშორისო იმფაქტფაქტორიან, ხოლო 24 — რუსეთის იმფაქტფაქტორიან ჟურნალში. საზღვარგარეთ (აშშ, შვედეთი, რუსეთი, საბერძნეთი, აზერბაიჯანი) გამოქვეყნებული აქვს 14 მონოგრაფია.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 25 მარტი
დაბადებული 1955
ქართველი ეკონომისტები
საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორები
საქართველოს ეკონომიკის მინისტრები
საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
თბილისში დაბადებულები
ვლადიმერ
Podomyrma pulchella

Podomyrma pulchella — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Podomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ჭაუხის მყინვარი

ჭაუხის მყინვარი — კარული ტიპის მყინვარი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აღმოსავლეთ კავკასიონზე, ჭაუხის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე თერგის მარჯვენა შენაკადის — ჯუთისწლის სათავეში. სიგრძე 1,3 კმ, ფართობი 0,5 კმ². ჭაუხის მყინვარი იკვებება მწვერვალ ჭაუხის კალთებიდან ჩამონადენი მყინვარული ნაკადებით. მყინვარიდან გამოედინება მდინარე ჭაუხისწყალი.
ლიტერატურა
მცხეთა-მთიანეთის მხარის მყინვარები
წმინდა ვერონიკა

წმინდა ვერონიკა — მართლმადიდებელი (მოიხსენიებს 25 ივლისს) და კათოლიკური ეკლესიის (მოიხსენიებს 12 ივლისს) წმინდანი.
ცხოვრება
მართალი ვერონიკა, გადმოცემით, ის ქალია, რომელიც მაცხოვრის სამოსელზე შეხებით განიკურნა. ვერონიკამ მიაწოდა გოლგოთაზე მიმავალ ქრისტეს ხელსახოცი, რომლითაც ჯვარცმად მიმავალმა მაცხოვარმა სახე მოიწმინდა და ზედ სასწაულებრივ თავისი პირისახის ანაბეჭდი დატოვა.
ლიტერატურა
წმიდანთა ცხოვრება, ტომი III, თბილისი, 2001 წ.
სქოლიო
I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციები

ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციები ორგანიზმში — ბიოქიმიური პროცესები, რომლის დროსაც წყალბადის ელექტრონი ან ატომი გადადის ერთი მოლეკულიდან (დასაჟანგიდან) მეორეში (აღსადგენში). ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციების კატალიზატორებია ფერმენტები — ოქსიდორედუქტაზები. ზოგი ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციის დროს გამოყოფილი ენერგია მარაგის სახით გროვდება მაკროერგული ნაერთების მოლეკულების ქიმიურ ბმებში. ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციებს ეკუთვნის ტრიკარბონის მჟავების ციკლის რეაქციები, სუნთქვის, ფოტოსინთეზის, დუღილის დროს ელექტრონების გადატანის რეაქციები, ცხიმოვანი მჟავების სინთეზისა და დაჟანგვის რეაქციები და ცოცხალ უჯრედში მიმდინარე სხვა პროცესები.
ელექტრონული თეორიით ჟანგვა-აღდგენის ეწოდება ისეთ რეაქციას, რომლის დროსაც მორეაგირე ნივთიერების მოლეკულაში იცვლება ელემენტის ჟანგვის ხარისხი.
ჟანგვა არის:
ნივთიერებასთან ჟანგბადის მიერთება;
ნივთიერებიდან წყალბადის მოხლეჩა;
ნივთიერებიდან ელექტრონების გაცემა.
შესაბამისად, აღდგენა არის:
ნივთიერებასთან წყალბადის მიერთება;
ნივთიერებიდან ჟანგბადის ჩამოშორება;
ნივთიერებასთან ელექტრონების მიერთება.
ელემენტის ჟანგვის ხარისხის ცვლილება დამოკიდებულია სავალენტო ელექტრონების რაოდენობის ცვლილებაზე. ჟანგვა-აღდგენის რეაქციის პროცესში ერთი ელემენტი გასცემს ელექტრონს, მეორე კი — იძენს მას. ელექტრონის გაცემის შემთხვევაში ატომი იმუხტება დადებითად, შეერთების შემთხვევაში კი უარყოფითად.
ლიტერატურა
Schüring, J., Schulz, H. D., Fischer, W. R., Böttcher, J., Duijnisveld, W. H. (editors)(1999). Redox: Fundamentals, Processes and Applications, Springer-Verlag, Heidelberg, 246 pp. ISBN 978-3-540-66528-1 (pdf 3,6 MB)
რესურსები ინტერნეტში
Окислительно-восстановительные реакции в органической химии
Составление уравнений окислительно-восстановительных реакций онлайн
Chemical Equation Balancer – An open source chemical equation balancer that handles redox reactions.
Redox reactions calculator
Redox reactions at Chemguide
Online redox reaction equation balancer, balances equations of any half-cell and full reactions
ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციები
ღონა

ღონა — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (ჭალის თემი), მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 500 მეტრი, საჩხერიდან 10 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 796 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მეღვინეთუხუცესი (თანამდებობა)

მეღვინეთუხუცესი (თანამდებობა)
მეღვინეთუხუცესი — მეღვინეთა უფროსი, საღვინის (ღვინის შემოსავლისა და ჭურჭელ-სამსახურებლის შესანახი განსაკუთრებული დაწესებულების) უზენაესი გამგე და ღვინის გადასახადის უმაღლესი მეთვალყურე ძველ საქართველოში.
ლიტერატურა
თანამდებობები ძველ საქართველოში
სკილა

სკილა, სცილა — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში ზღვის ურჩხული. ერთ-ერთი ლეგენდის მიხედვით სკილა იყო პოსეიდონის შვილის ფორკისისა და ჰეკატეს — საშინელების ქალღმერთის ქალიშვილი.
ოვიდიუსის პოემის მეტამორფოზების მიხედვით, გლავკოსი ზღვის ღმერთი ძლიერ იყო შეყვარებული ამ მშვენიერ ნიმფაზე. მაგრამ ჯადოქარი კირკე (ცირცეა) გლავკოსზე შეყვარებული ეჭვიანობის ნიადაგზე ის ზღვის ურჩხულად გადააქცია.
მითის სხვა ვერსიით, სკილა იყო გარეული ძაღლი, რომელმაც მოჰპარა ხარები ჰერაკლეს. მან კი ის სიკვდილით დასაჯა. სიკვდილის შემდეგ მამამისმა ფორკისმა აღადგინა მკვდრეთით.
ოვიდიუსი აღაფრთოვანა ჰომეროსის ეპოპეამ, სადაც სკილა აღწერილია როგორც საშინელი არსება, მეზღვაურთა რისხვა. მისი 6 თავი 6 კისერზე იდგა, ხოლო ყოველს პირში სამ-სამი რიგი კბილები ჰქონდა, გადაადგილდებოდა ის 12 თათზე. ის ბინადრობდა მაღალი კლდის სიღრმეში არსებულ გამოქვაბულში და იყურება დასავლეთისაკენ — ერებასაკენ წყვდიადის სამეფოსაკენ. როგორც კი მსხვერპლს იგრძნობდა გამოვარდებოდა თავის სამყოფელიდან და ძაღლივით ყმუილს იწყებდა. იმ კლდის მოპირდაპირედ, სადაც ყმუანა სკილა ცხოვრობდა ერთი ისრის სროლის მანძილზე იყო მეორე ურჩხულის — ქარიბდას სამყოფელი, კლდე, რომლის ქვეშაც ის ცხოვრობდა, სკილას გამოქვაბულზე დაბლა იყო. როდესაც ოდისევსი ამ ორ ურჩხულს შორის მიცურავდა 6 მისი ამხანაგი სკილამ იმსხვერპლა.
იმისდა მიუხედავად, რომ ჰომეროსის ნაწარმოებში არაა უფრო კონკრეტულობა მათი ლოკალიზირებისათვის, ლეგენდები მათ მესინის სრუტის ორ კლდესთან აიგივებენ აპენინის ნახევარკუნძულსა და სიცილიის კუნძულს შორის, რომელიც ყოველთვის საშიშია მეზღვაურებისათვის.
ბერძნული მითოლოგია
Tetraponera fulva

Tetraponera fulva — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tetraponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Pseudomyrmecinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
Qorağan

Qorağan (also, Goragan, Karagan, and Koragan) is a village and municipality in the Qakh Rayon of Azerbaijan. It has a population of 1262.
References
Populated places in Qakh District
გლენს-ფერი

გლენს-ფერი — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, ელმორის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 1319 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
აიდაჰოს ქალაქების სია
აიდაჰოს ქალაქები
ატაკამის გოლიათი

ატაკამის გოლიათი — ანთროპოლოგიური გეოგლიფი ატაკამის უდაბნოში, ჩილე. მდებარეობს სერო-უნიტას ქედზე. იგი მსოფლიოში ყველაზე გრძელი გეოგლიფია, რომლის სიგრძე 86 მეტრია. შექმნილია ახ. წ. 1000-1400 წწ. ადგილობრივი მაცხოვრებლების მიერ.
იხილეთ აგრეთვე
ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები
რესურსები ინტერნეტში
ატაკამის გოლიათი
ატაკამის გოლიათის სატელიტური ხედი
ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები
გეოგლიფები
ბაღდადის ალყა (1258)

ბაღდადის ალყა (1258)
ბაღდადის ალყა — სამხედრო კონფლიქტი მონღოლეთის იმპერიასა და აბასიანთა სახალიფოს შორის. წარიმართა 1258 წელს, 29 იანვრიდან 10 თებერვლამდე. ხალიფა ალ-მუსთასიმის უარმა ხარკის გადახდაზე დიდი ყაენის, მუნქეს განრისხება გამოიწვია. მისი ძმა, ჰულაგუ 1255 წლიდან ირანის დასამორჩილებლად იბრძოდა, 1256 წელს ისმაილიტების განადგურების შემდეგ კი მუნქესგან აბასიანების დაპყრობის ბრძანება მიიღო.
მონღოლები 1257 წლის მიწურულს, ევფრატის გადალახვით ერაყის ჩრდილოეთს მიადგნენ. მათ მრავალრიცხოვან არმიაში ირიცხებოდნენ საქართველოს, კილიკიის სომეხთა სამეფოსა და ანტიოქიის სამთავროს მეომრები. 1258 წელს, თითქმის ორკვირიანი ალყის შედეგად მონღოლებმა აბასიანთა დედაქალაქი, ბაღდადი აიღეს, გაძარცვეს და დაანგრიეს. ჰულაგუმ პირადად მიიღო მონაწილეობა ქალაქის დარბევასა და მოსახლეობის ხოცვა-ჟლეტაში. მისი ბრძანებით 1258 წლის 20 თებერვალს, უკანასკნელი აბასიანი ხალიფა, ალ-მუსთასიმი ოჯახის წევრებთან ერთად სიკვდილით დასაჯეს. ქალაქი ძლიერ დაზარალდა, მოიშალა სარწყავი სისტემა, დაინგრა უამრავი მეჩეთი, შენობა, ფანტანი, ასევე ცნობილი ბიბლიოთეკა — სიბრძნის სახლი, რომელიც ჯერ კიდევ ჰარუნ არ-რაშიდის დროიდან არსებობდა.
ჰულაგუ-ხანმა თითქმის 150 ათას კაციანი არმია მალევე დაძრა სირიისკენ, ხოლო 3,000 მონღოლი დატოვა დაპყრობილი ქალაქის აღსადგენად. ბაღდადის აბასიანთა სახალიფომ არსებობა შეწყვიტა და თავდაპირველად მონღოლთა იმპერიის, ხოლო 1261 წლიდან ჰულაგუიანთა სახელმწიფოს შემადგენლობაში შევიდა.
იხილეთ აგრეთვე
ჰულაგუიანთა სახელმწიფო
მონღოლეთის იმპერია
აბასიანთა სახალიფო
ლიტერატურა
Amitai-Preiss, Reuven. 1998. Mongols and Mamluks: The Mamluk-Ilkhanid War, 1260–1281 (first edition). Cambridge: Cambridge University Press. .
ibid. 2006. Croisades et Croisés au Moyen-Age. Paris: Groupe Flammarion.
სქოლიო
XIII საუკუნის ბრძოლები
მონღოლეთის ბრძოლები
ბაღდადი