PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)

პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)
პორტუ — პორტუგალიის ამავე სახელწოდების ქალაქის საფეხბურთო კლუბი. 1990-იანი წლების დასაწყისში გამოაცხადეს, რომ კლუბი „პორტუ“ 1893 წელს დააარსა ღვინით მოვაჭრე ანტონიუ ნიკოლაუ დე ალმეიდამ, ინგლისში პირველი ვიზიტის დროს ფეხბურთის გაცნობის შემდეგ.
კლუბის საშინაო მოედანია „ესტადიუ დუ დრაგაუ“, რომელიც 2003 წელს აშენდა ევროპის ჩემპიონატისთვის. „პორტუ“ ლისაბონურ კლუბებთან — ბენფიკასთან და სპორტინგთან ერთად ქმნის პორტუგალიურ „დიდ სამეულს“.
ტიტულები
საშინაო
Primeira Liga: 30
1934–35, 1938–39, 1939–40, 1955–56, 1958–59, 1977–78, 1978–79, 1984–85, 1985–86, 1987–88, 1989–90, 1991–92, 1992–93, 1994–95, 1995–96, 1996–97, 1997–98, 1998–99, 2002–03, 2003–04, 2005–06, 2006–07, 2007–08, 2008–09, 2010–11, 2011–12, 2012–13, 2017–18, 2019–20, 2021–22
Taça de Portugal: 19
1955–56, 1957–58, 1967–68, 1976–77, 1983–84, 1987–88, 1990–91, 1993–94, 1997–98, 1999–2000, 2000–01, 2002–03, 2005–06, 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2019–20, 2021-22, 2022-23
Supertaça de Portugal: 22 (record)
1981, 1983, 1984, 1986, 1990, 1991, 1993, 1994, 1996, 1998, 1999, 2001, 2003, 2004, 2006, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2018, 2020
Campeonato de Portugal: 4 (shared record)[g]
1921–22, 1924–25, 1931–32, 1936–37
საერთაშორისო
ევროპის ჩემპიონთა თასი / უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2 (პორტუგალიური რეკორდი საერთო ბენფიკასთან)
1986–87, 2003–04
უეფა-ს თასი / უეფა-ს ევროპა ლიგა: 2 (Portuguese record)
2002–03, 2010–11
უეფა-ს სუპერთასი: 1 (Portuguese record)
1987
საკონინენტთაშორისო თასი: 2 (Portuguese record)
1987, 2004
რესურსები ინტერნეტში
Club page at Primeira Liga
Club page at UEFA
პორტუგალიის საფეხბურთო კლუბები
დიგაჰი (ლერიქი)

დიგაჰი (ლერიქი)
დიგაჰი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში.
სქოლიო
ლერიქის რაიონის სოფლები
თერმიტი

თერმიტი — პიროტექნიკური ნარევი. შედგება ლითონისა და ლითონის ოქსიდის ფხვნილების ნარევისგან. გაცხელებისას რეაქცია ხდება ძლიერ ეგზოთერმული. ნარევების უმეტესობა არ არის ფეთქებადი, თუმცა წარმოიქმნება მაღალი ტემპერატურა. რეაქცია ჰგავს დენთის წვას, ისევე როგორც სხვა საწვავ-მჟანგავ ნარევებს.
ქიმიური რეაქციები
ელემენტი ალუმინი ართმევს ლითონს ჟანგბადს, გავრცელებული მაგალითია რკინის შემთხვევა, რადგან ალუმინი უფრო ძლიერ ბმებს ამყარებს ჟანგბადთან, ვიდრე რკინა:
Fe2O3 + 2 Al → 2 Fe + Al2O3
რეაქციის პროდუქტებია ალუმინის ოქსიდი და მეტალური რკინა, ასევე გამოიყოფა დიდი რაოდენობით სითბო.
რესურსები ინტერნეტში
თერმიტი — უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
თერმიტი სურათები & ვიდეოები (მოიცავს ეგზოტიკურ ტერმიტებსაც)
ვიდეო — ფოლადის ჩამოსხმა თერმიტის საშუალებით
სქოლიო
შედუღება
თურქები

თურქები (თურქულად: მხოლ. რ. Türk, მრავლ. რ. Türkler) — ერი, თურქეთის ძირითადი მოსახლენი (50 მლნ). ეთნოგრაფიული ჯგუფები - იურიუკები, ტახტაჯები, აბდალები, ზეიბეკები. ანთროპოლოგიურად სხვადასხვაგვაროვანნი არიან, თუმცა დიდი ნაწილი მიეკუთვნება ევროპეიდული რასის ბალკანურ-კავკასიურ შტოს.
სახელები: თვითწოდება - Turk; ფრანგულად - Turcs
საერთო რაოდენობა: 53,3 მლნ.
ენა: თურქული.
მორწმუნეები: სუნიტი მუსლიმები.
იხილეთ აგრეთვე
გერმანიის თურქები
თურქოლოგია
თურქული ენები
Moscow Music Peace Festival

Moscow Music Peace Festival — 1989 წლის 12 და 13 აგვისტოს მოსკოვში ჩატარებული მუსიკალური ფესტივალის ჩანაწერი, სხვადასხვა შემსრულებლის მონაწილეობით. გამოიცა იმავე წელს.
სიმღერების სია
Mötley Crüe
In The Name Of Rock‘n Roll
Wild Side
Girls Girls Girls
Scorpions
Blackout
Big City Nights
Holiday
The Zoo
Dynamite
Still Loving You
Gorky Park
Bang
Within Your Eyes
Please Try To Find Me
My Generation
ოზი ოსბორნი
I Don‘t Know
Shot In The Dark
Suicide Solution
Sweat Leaf
Paranoid
Jam
Long Tall Sally
Rock And Roll
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია სკორპიონსის ოფიციალურ საიტზე
სკორპიონსის ვიდეო ალბომები
1989 წლის ვიდეო ალბომები
მიტელჰორნი

მიტელჰორნი — მთა შვეიცარიის ალპებში, შვეიცარიაში, გრინდელვანდის მუნიციპალიტეტის სიახლოვეს. იგი უმაღლესია ვეტერჰორნის სამმწვერვალიან მასივში.
რესურსები ინტერნეტში
Mittelhorn on Hikr
www.wetterhorn.ch
Wetterhorn on Summitpost
Wetterhorn from Grindelwald First
Wetterhorn from Eiger Trail
ალპები
შვეიცარიის მთები
ჰენრი რაულინსონი

ჰენრი რაულინსონი (დ. 5 აპრილი, 1810 — გ. 5 მარტი, 1895. ) — ბრიტანეთის აღმოსავლეთ ინდოეთის კომპანიისა და არმიის ოფიცერი, პოლიტიკოსი და აღმოსავლეთმცოდნე, ზოგჯერ მოიხსენიებენ, როგორც ასირიოლოგიის მამას. ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფიგურა და ასევე ძლიერი ადვოკატი.
ჰენრი რაულინსონის მიერ გამოქვეყნებული ხელნაწერები მოიცავს ოთხ ტომად დაყოფილ ლურსმულ წარწერებს ის გამოქვეყნდა 1870 და 1884 წელს ბრიტანეთის მუზეუმში.
ლიტერატურა
Adkins, Lesley. Empires of the Plain: Henry Rawlinson and the Lost Languages of Babylon. London: HarperCollins, 2003 (hardcover, ISBN 0-00-712899-1); 2004 (paperback, ISBN 0-00-712900-9).
Rawlinson, George. A Memoir of Major-General Sir Henry Creswicke Rawlinson (Elibron Classics). London: Adamant Media Corporation, 2005 (hardcover, ISBN 1-4212-8893-1; paperback, ISBN 1-4021-8331-3). 1898 original edition
ბრიტანელი პოლიტიკოსები
დაბადებული 5 აპრილი
დაბადებული 1810
გარდაცვლილი 5 მარტი
გარდაცვლილი 1895
Nightwish-ის დისკოგრაფია

Nightwish-ის დისკოგრაფია
აქ წარმოდგენილია ჯგუფ Nightwish-ის დისკოგრაფია. მას გამოცემული აქვს 7 სტუდიური და 4 საკონცერტო ალბომი; 7 კრებული, 21 სინგლი და 13 მუსიკალური ვიდეო.
ალბომები
სტუდიური ალბომები
საკონცერტო ალბომები
სქოლიო
Nightwish
დისკოგრაფიები
ალანინი

ალანინი (შემოკლებით ALA ან A ) — α ამინომჟავა ქიმიური ფორმულით CH3CH(NH2)COOH. L იზომერი არის იმ 20 ამინომჟავათაგანი, რომელიც გენეტიკური კოდით კოდირდება. მისი კოდონებია GCU, GCC, GCA და GCG. კლასიფიცირდება, როგორც არაპოლარული ამინომჟავა. D ალანინი გვხვდება ბაქტერიული უჯრედების კედელსა და ზოგიერთ პეპტიდურ ანტიბიოტიკში.
სტრუქტურა
ალანინის α ნახშირბადის ატომს უკავშირდება მეთილის ჯგუფი (-CH3). ალანინის მეთილის ჯგუფი არარეაქტიულია და ამიტომაც თითქმის არასდროს არ არის ჩართული ცილის ფუნქციონირებაში.
მიღების წყაროები
დიეტური წყარო
ალანინი არაესენციური ამინომჟავაა, რაც იმას ნიშნავს რომ ადამიანის ორგანიზმს შეუძლია მისი სინთეზი და არ არის აუცილებელი მისი მიღება საკვებით. ის აღმოჩენილია საკმაოდ ბევრ პროდუქტში, მაგრამ განსაკუთრებით დიდი რაოდენობით ხორცში.
ალანინის წყაროებია
ცხოველური წყარო: ხორცი,ზღვის პროდუქტები, კვერცხი, თევზი, ჟელატინი.
მცენარეული წყარო : ლობიო, თხილი, ყავისფერი ბრინჯი, სიმინდი და ა.შ
ბიოსინთეზი
ორგანიზმში ალანინი შეიძლება წარმოიქმნას პირუვატისგან და განშტოებულ ჯაჭვიანი ამინომჟავებიდან, როგორებიცაა ვალინი, ლეიცინი და იზოლეიცინი.
ალანინი უფრო ხშირად მიიღება პირუვატის რედუქციული ამინირებით.რადგან ტრანსამინირების რეაქცია ადვილად შექცევადია (პირუვატის უკან მიღება ადვილად ხდება), ამიტომ მჭიდრო კავშირი აქვს ისეთ მეტაბოლურ გზებთნ როგორიცაა გლიკოლიზი, გლუკონეოგენეზი და ლიმონმჟავას ციკლი. ის ასევე უკავშირდება ლაქტატს გლუკოზის წარმოქმნით — ალანინის ციკლი.
ლიტერატურა
"Nomenclature and symbolism for amino acids and peptides (IUPAC-IUB Recommendations 1983)", Pure Appl. Chem. 56 (5), 1984: 595–624, doi:10.1351/pac198456050595.
Nelson, David L.; Cox, Michael M. (2005), Principles of Biochemistry (4th ed.), New York: W. H. Freeman, pp. 684–85, ISBN 0-7167-4339-6.
ამინომჟავები
ცილები
ატიმასი

ატიმასი — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს მეიოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.
იხილეთ აგრეთვე
მეიოს საგრაფო
მეიოს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
Ibrayevo

Ibrayevo (İbray) is a rural locality (a village) in Ibrayevsky Selsoviet, Alsheyevsky District, Bashkortostan, Russia. The population was 241 as of 2010. There are 2 streets.
Geography
Ibrayevo is located 15 km northeast of Rayevsky (the district's administrative centre) by road. Dyurtyuli is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Alsheyevsky District
სუბტროპიკული სარტყლების ტყესტეპის ზონები

სუბტროპიკული სარტყლების ტყესტეპის ზონები — ბუნებრივი ზონები ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნახევარსფეროებში. დამახასიათებელია ტყისა და სტეპის ლანდშაფტების მონაცვლეობა. გავრცელებულია ჩრდილოეთი ამერიკის (ცენტრალურ ვაკეებსა და მექსიკისპირა დაბლობზე) და სამხრეთი ამერიკის (ბრაზილიის ზეგნის სამხრეთ ნაწილში და პამპის აღმოსავლეთით) სუბტროპიკებში. სუბტროპიკული სარტყლების ტყე-სტეპის ზონების ფრაგმენტებია აფრიკის სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ავსტრალიაში (მდინარე მურეის აუზის უკიდურეს აღმოსავლეთი ნაწილი). ევრაზიაში თითქმის არ არის.
ჰავა სუბტროპიკულია, მუსონური. ზამთარი თბილი (ჰაერის ტემპერატურა 4—12°C) იცის, ზაფხული ცხელი (20—24°C). ხმელეთის ზედაპირი წლის განმავლობაში იღებს 210—250 კჯ/სმ² (50—60 კკალ/სმ²) სითბოს. ნალექები 600—1200 მმ წელიწადში, მაქსიმალური უმეტეს რაიონებში ზაფხულშია. სავეგეტაციო პერიოდი მთელი წლის მანძილზე გრძელდება. გავრცელებულია ბალახეული მცენარეულობა, ბუჩქნარი და ნათელი ტყე. ცხოველთა სამყარო სტეპური და სავანური სახეობებისაგან შედგება. სუბტროპიკული სარტყლების ტყე-სტეპის ზონები ფართოდ არის გამოყენებული მიწათმოქმედებისათვის (მარცვლეული კულტურები, ბამბა, საძოვრები). სუბტროპიკული სარტყლების ტყე-სტეპის ზონებში გამოიყოფა სავანის (მშრალი ჰავა, ბალახეულობის სიჭარბე) და პრერიების ქვეზონები (შედარებით ნოტიო გრილი ჰავა, სტეპური ტიპის ბალახეული)
ლიტერატურა
ბუნებრივი ზონები და ბუნებრივი ტერიტორიული დაყოფა
Camponotus vagus ifranensis

Camponotus vagus ifranensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
Camponotus
Əniqoba

Əniqoba (also, Anykhoba and Anykhoba Pervaya) is a village and municipality in the Qusar Rayon of Azerbaijan. It has a population of 737. The municipality consists of the villages of Əniqoba and Xuluqoba.
References
Populated places in Qusar District
ბაგრატ III-ის ქუჩა

ბაგრატ III-ის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, საბურთალოს რაიონში (დიდი დიღომი); თეიმურაზ I-ისა და მირიან მეფის ქუჩებს შორის. მშენებარე ქუჩას ბაგრატ III-ის სახელი ეწოდა 1990 წელს.
ლიტერატურა
საბურთალოს რაიონის ქუჩები
ნიკოლოზ ყაზბეგი

ნიკოლოზ ყაზბეგი
ნიკოლოზ (ნიკა) ყაზბეგი (დ. 26 დეკემბერი, 1910, თბილისი — გ. 30 ივლისი, 1983, იქვე) — ქართველი მხატვარი.
ბიოგრაფია
1926 წელს ჩააბარა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში, სადაც მას გიგო გაბაშვილი და ევგენი ლანსერე ასწავლიდნენ. 1930 წელს ის იძულებული გახდა დაეტოვებინა აკადემია, რადგანაც იყო ემიგრანტისა და „ხალხის მტრის“ შვილი. ამ წლიდან მოყოლებული, ყაზბეგი აქტიურად თანამშრომლობდა საქართველოს თითქმის ყველა წამყვან თეატრთან. 1940-1943 წლებში იყო თბილისის მოზარდ მაყურებელთა ქართული თეატრის მთავარი მხატვარი. 1959 წლიდან ნიკა ყაზბეგი დამდგმელ მხატვრად მუშაობდა თბილისში, კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“, სადაც გააფორმა 17-მდე ფილმი, მათ შორის: „ნინო“ (1959), „ჯარისკაცის მამა“, „შეხვედრა წარსულთან“, „სამკაულები ჩემი სატრფოსათვის“, „ჩარირამა“ და სხვ.
ლიტერატურა
გ. კალანდია, „ქართველი მხატვრები და თბილისი“, თბ., 2014, გვ. 94.
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი მხატვრები
დაბადებული 26 დეკემბერი
დაბადებული 1908
გარდაცვლილი 1983
საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
აკაკის თვიური კრებული

აკაკის თვიური კრებული
„აკაკის თვიური კრებული“ — ქართული ყოველთვიური ლიტერატურული ჟურნალი. გამოდიოდა 1897–1900 წლებში თბილისსა და ქუთაისში. რედაქტორ-გამომცემელი — აკაკი წერეთელი. ჟურნალში იბეჭდებოდა აკაკი წერეთლისა და სხვა მწერლების ნაწარმოებები, ხალხური ზეპირსიტყვიერების ნიმუშები, ისტორიულ-ეთნოგრაფიული და კრიტიკული წერილები.
ლიტერატურა
საქართველოს ჟურნალები
ქართულენოვანი ჟურნალები
UTC-06:00

UTC-06:00
UTC−6 («ცენტრალურამერიკული დრო») — სასაათო სარტყელი შემდეგი ქვეყნებისათვის:
მთელი წლის განმავლობაში
(ნაწილობრივ):
(ლოიდმინსტერის და მიმდებარე რაიონის გარდა)
(ნაწილობრივ):
(ნაწილობრივ):
პროვინცია
ზამთარში ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში (ნოემბერი-მარტი)
(ნაწილობრივ):
(ცენტრალური ნაწილი)
(დასავლეთი ნაწილი)
(ნაწილობრივ):
(შტატის უდიდესი ნაწილი)
(შტატის უდიდესი ნაწილი)
(შტატის უდიდესი ნაწილი)
(შტატის უდიდესი ნაწილი)
(შტატის უდიდესი ნაწილი)
(შტატის უდიდესი ნაწილი)
(შტატის დასავლეთი)
(შტატის დასავლეთი)
(შტატის დასავლეთი)
(შტატის დასავლეთი)
(ქვეყნის აღმოსავლეთი და ცენტრალური ნაწილი)
ზაფხულში ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში (აპრილი-ოქტომბერი)
(ნაწილობრივ):
(სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი)
(უდიდესი ნაწილი)
(დასავლეთი ნაწილი)
(მხოლოდ ქალაქი ლოიდმინსტერი და მიმდებარე რაიონი)
(ნაწილობრივ):
ნავაჰოს ხალხის რეზერვაცია
(სამხრეთი ნაწილი)
(დასავლეთი ნაწილი)
(დასავლეთი ნაწილი)
(დასავლეთი ნაწილი)
(დასავლეთი ნაწილი)
(სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი)
(მცირე რაიონი შტატის აღმოსავლეთში)
(მცირე რაიონი შტატის აღმოსავლეთში)
(ნაწილობრივ):
(უდიდესი ნაწილი)
რესურსები ინტერნეტში
ქალაქები UTC−6 დროის სარტყელში
UTC-06:00
ენრიკე-ბ.-მაგალონა (დასავლეთი ნეგროსი)

ენრიკე-ბ.-მაგალონა (დასავლეთი ნეგროსი)
ენრიკე-ბ.-მაგლონა (ოფიციალურად ენრიკე-ბ.-მაგალონის მუნიციპალიტეტი; ) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი დასავლეთ ნეგროსის პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 64 290 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 23 ბარანგაის.
კლიმატი
რესურსები ინტერნეტში
Philippine Census Information
Local Governance Performance Management System
სქოლიო
დასავლეთ ნეგროსის მუნიციპალიტეტები
Birinci Aral

Birinci Aral (also, Aral Pervoye and Aral Pervyy) is a village and municipality in the Agdash Rayon of Azerbaijan. It has a population of 1,521. The municipality consists of the villages of Birinci Aral and İkinci Aral.
References
Populated places in Agdash District
კავკასიის მხარის ხუთვერსიანი რუკა

კავკასიის მხარის ხუთვერსიანი რუკა
კავკასიის ხუთვერსიანი რუკა — კავკასიის მხარის 1:210 000 მასშტაბის ტოპოგრაფიული რუკების კომპლექტი, გამოშვებული მეფის რუსეთის დროს. უშვებდნენ საბჭოთა პერიოდშიც.
ისტორია
ხუთვერსიანი რუკა თბილისში გამოიცა რამდენიმეჯერ:
პირელი 1869 წლის გამოშვება 55 კვადრატისაგან შედგებოდა.
მეორე 1892 წლის გამოშვება 58 კვადრატისაგან შედგებოდა.
1902-1914 წლებში მოხდა მისი სრული განახლება, ხოლო კვადრატების რაოდენობამ 83 მიაღწია.
1913 წელს დ. პაგირევის მიერ გამოიცა «алфавитный указатель к пятиверстной карте», რომლის 307 გვერდზე ჩაიწერა 34 000 დასახელება გეოგრაფიული დასახელებისა.
1922-1923 წლებში მოხდა რუკების განახლება ახალი მონაცემების საფუძველზე, რის შედეგადაც კვადრატების რაოდენობა 89-მდე გაიზარდა.
რუკები გამოიცემოდა 4 ფერში: კონტური — შავი, წყალი და მყინვარები — ლურჯი, რელიეფი — ყავისფერი და ტყეები — მწვანე ფერში.
იხილეთ აგრეთვე
ერთვერსიანი რუკა
ორვერსიანი რუკა
სამვერსიანი რუკა
კავკასიის მხარის ათვერსიანი რუკა
ლიტერატურა
Трест, «Геокартпром», Военно-топографического управления, Г.У.Р.К.К.А., каталог, 1930
რესურსები ინტერნეტში
Подробная карта Кавказского края с прилегающими частями Турции и Персии в масштабе 5 верст в дюйме.
Карта Кавказа с прилегающими частями Турции и Персии (М 1:210 000)
სქოლიო
კავკასია
ხუთვერისიანი რუკები
Kermia daedalea

Kermia daedalea — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
ჯიუჯიუქი (აღდაში)

ჯიუჯიუქი (აღდაში)
ჯიუჯიუქი — სოფელი აზერბაიჯანში, აღდაშის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 503 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
აღდაშის რაიონის სოფლები
რიოგორდო

რიოგორდო — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების მალაგის პროვინციის ახარკია-კოსტა-დელ-სოლის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 41 კმ². მოსახლეობა — 2723 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
მალაგის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
რიოგორდის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
მალაგის მუნიციპალიტეტები
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუმინეთში

იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუმინეთში
2014 წლის მონაცემებით რუმინეთში 7 იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია. ეს არის მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების საერთო რაოდენობის (981) 0,7 %. 6 ძეგლი სიაში შეტანილია კულტურული, ხოლო ერთი ბუნებრივი კრიტერიუმების მიხედვით, ამასთანავე ეს ობიექტი წარმოადგენს ბუნების საოცრებას, ტერიტორიას, რომელსაც აქვს გამორჩეული სილამაზე და ესთეტიკური მნიშვნელობა (კრიტერიუმი vii).
გარდა ამისა, 2014 წლის მონაცემებით 14 ობიექტი შეტანილია იუნესკოს კანდიდატების საცდელ სიაში.. რუმინეთმა მსოფლიო კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობის კონვენციის რატიფიცირება მოახდინა 1990 წლის 16 მაისს. რუმინეთის ტერიტორიაზე მდებარე პირველი ობიექტი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანეს 1991 წელს.
ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.
ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
საცდელი სია
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.
ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიო მემკვიდრეობა
იუნესკო
რესურსები ინტერნეტში
Список объектов Всемирного наследия ЮНЕСКО в Румынии
სქოლიო
რუმინეთი
NGC 90

NGC 90 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1854 წლის 26 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
იხილეთ აგრეთვე
მესიეს ობიექტების სია
ახალი საერთო კატალოგი
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია ინგლისურად და ფრანგულად ორიგინალი ახალი საერთო კატალოგიდან
გალაქტიკები
ანდრომედას თანავარსკვლავედი
ვინ არის დამნაშავე?

ვინ არის დამნაშავე? — პირველი ქართული მხატვრული ფილმი, რომელიც დაფუძნებულია პიესაზე. ფილმი გადაღებულია ალექსანდრე წუწუნავას მიერ და მისი სიუჟეტი ასახავს ამერიკაში გურული მოჯირითეების ისტორიას.
სიუჟეტი
გამდიდრების ჟინით შეპყრობილი ედის ჩაგონებით გურული გლეხი სიკო სხვა დაქირავებულ ცხენოსნებთან ერთად მიემგზავრება აშშ-ში, რათა იქაურ ცირკში მონაწილეობით ფული იშოვოს. შინ ცოლ-შვილი, დედა და მოხუცი პაპა რჩებიან. სიკოს წასვლის შემდეგ შვილი და პაპა გარდაიცვლებიან, მეუღლე ფატის კი დედამთილის ხელშეწყობით მეზობელი შეაცდენს და ამერიკიდან დაბრუნებულ სიკოს ცოლი ფეხმძიმედ დახვდება. შეურაცხყოფილი ფატი თავს იღრჩობს, სიკო კი სახლ-კარს გადაწვავს და თითონაც იღუპება.
როლებში
ნატო ვაჩნაძე
კოტე მიქაბერიძე — სიკო
არკადი ხინთიბიძე
ვლადიმერ ტრაპაიძე
ცეცილია წუწუნავა — სიკოს დედა
გადაღება
ფილმის გადაღებამდე წუწუნავა პიესას „ვინ არის დამნაშავე?“ წარმატებით დგამდა სცენაზე. მისი გადაღების პროცესში ოზურგეთსა და ლანჩხუთში უამრავი მასალა შეაგროვეს, რაც დაიკარგა. შემორჩენილია მოჯირითე ლუკა ჩხარტიშვილის 1925 წლის 23 აგვისტოს წერილი ივანე ურუშაძისადმი, სადაც ის საყვედურობს წუწუნავას ფოტომასალის დაკარგვის გამო.
სახკინმრეწვის ეზოში 5 დღეში ააშენეს სამწრიანი ამერიკული ცირკი, ერთ კვირაში შეიკერა კოვბოების, ინდიელების, მოჯირითე გურულების კოსტუმები. ჯირითის სცენებში მონაწილეობდნენ რეალურად ამერიკაში ნამყოფი მოჯირითეები, მათ შორის ცოლ-ქმარი ველიკო და მარო კვიტაიშვილები, რომლებიც ამერიკაში 1910-იან წლებში ჯირითობდნენ. მასობრივი სცენისთვის საჭირო დიდძალი მაყურებელი რეკლამით მოიზიდეს. მაყურებლისადმი წაყენებული მოთხოვნა იყო, რომ მათ ევროპული კოსტუმები უნდა ცმოდათ.
წუწუნავამ ფილმი ორ სერიად გადაიღო, მაგრამ სახკინმრეწვის წარმომადგენელმა გრიგოლ არუსტანოვმა, რომელმაც ფილმი მოსკოვში ჩაიტანა, ის შეკვეცა და „უაილდ ვესტის მხედარი“ დაარქვა. არუსტანოვმა შეცვალა ზოგიერთი ტიტრი, სადაც „ქართველი მოჯირითეები“ „კავკასიელ მოჯირითეებად“ გადააკეთა. წუწუნავა იმდენად უკმაყოფილო იყო გადაკეთებებით, რომ ერთხანს ტიტრებიდან საკუთარი გვარის ამოღებაც კი უნდოდა, მაგრამ შემდეგ ბედს შეეგუა.
პრემიერა
თბილისში ფილმის პრემიერა ერთდროულად სამ კინოთეატრში, „სოლეიში“, „არფასტოსა“ და „აპოლოში“ გაიმართა. ბილეთები ელვის სისწრაფით იყიდებოდა. სახკინმრეწვმა წინასწარ გამოსცა სარეკლამო ქართულ-რუსული ბუკლეტი. თბილისის კინოეკრანებზე პირველი სამი კვირის განმავლობაში ფილმი 60 ათასმა მაყურებელმა ნახა.
ფილმი მოსკოვის ექვს კინოთეატრში გადიოდა და დიდი მოწონება დაიმსახურა. კინოსურათი საზღვარგარეთაც გაიტანეს და აჩვენეს გერმანიაში, ფინეთში, ლიტვაში, ლატვიაში, პოლონეთში, თურქეთში, ირანში, ჩეხოსლოვაკიაში.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
სსრკ-ის მუნჯი ფილმები
1925 წლის ქართული ფილმები
ალექსანდრე წუწუნავას ფილმები
ქართული შავ-თეთრი ფილმები
პიესებზე დაფუძნებული ფილმები
სტაროტურაევო (ერმეკეევოს რაიონი)

სტაროტურაევო (ერმეკეევოს რაიონი)
სტაროტურაევო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ერმეკეევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 771 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმეკეევოდან დაშორებულია 32 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 50 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (82 %).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ერმეკეევოს რაიონის სოფლები
ღრმაღელის არქეოლოგიური ძეგლები

ღრმაღელის არქეოლოგიური ძეგლები — თბილისის ჩრდილოეთ რაიონში, ღრმაღელის ხევის მიდამოებში, 1935 წელს აღმოჩენილი ბრინჯაოს ხანის ძეგლები. 20 მეტრ სიღრმეზე ადამიანის ჩონჩხთან ერთად აღმოჩნდა შუა ბრინჯაოს ხანის ადრინდელი პერიოდის (ძვ. წ. II ათასწლეულის დასაწყისი) პარადული საბრძოლო ჩუგლუგი, რომელიც ცენტრალურ ამიერკავკასიიდან გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის ჩუგლუგის ტიპის ცულებისა და ადრინდელი კოლხური ცულების პროტოტიპად ითვლება. 1949-1950 ღრმაღელეში აღმოჩნდა გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის ორმოსამარხები. ოთხკუთხა ფორმის სამარხი და მის ირგვლივ ფართობი ქვაყრილით იყო დაფარული. ორმოს თავზე ზოგან ძელური გადახურვის ნაშთები შეიმჩნეოდა. სამარხებში მიცვალებულთა ჩონჩხთან და შინაური ცხოველების (მსხვილი რქოსანი საქონელი, ღორი) ძვლებთან ერთად იყო გვიანდელ ბრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. XIV–XIII საუკუნეებში) ნივთები (შედგენილტარიანი, ფოთლისებურპირიანი ბრინჯაოს სატევარი, რომლის ტარი რელიეფურადაა შემკული, ხელშუბისპირები, თიხის ორნამენტირებული ქილები, ხელადები, ჯამები, ბადიები, სარდიონის მძივები და სხვა). არქეოლოგიური მასალა ადასტურებს, რომ აქ მცხოვრებ ხალხს კავშირი ჰქონია გარე სამყაროსთან.
ლიტერატურა
ქორიძე, დ., „თბილისის არქეოლოგიური ძეგლები“ ტ. 1, თბილისი, 1955
თბილისის არქეოლოგიური ძეგლები
კარიატიდები

კარიატიდები — ქალის სახის სვეტები, რომელთა კლასიკური ნიმუშია ათენის ერეხთეიონი. ქანდაკის სახის ქალი საყრდენის და სამკაულის როლს ასრულებს, მსგავსად ატლანტისა. პირველი სახეები ეგვიპტურ და აზიურ ხუროთმოძღვრებაში გვხვდება, მაგრამ სრულყოფილი სახე საბერძნეთში მიიღო და მისი სახელწოდებაც ლაკონიის ქალაქ კარიედან მოდის. კარიატიდები უხვადაა გამოყენებული შუა საუკუნეების არქიტექტურაშიც.
ხელოვნებაში
ოგიუსტ როდენის ქანდაკების „დაცემული კარიატიდა“, რომელიც მისი მონუმენტური ნამუშევრის — „ჯოჯოხეთის კარიბჭის“ — ნაწილია, აღწერას ვხვდებით რობერტ ჰაინლაინის რომანში „უცხო უცხოთა ქვეყანაში“:
ლიტერატურა
აკაკი გელოვანი, მითოლოგიური ლექსიკონი, გვ. 241, „საბჭოთა საქართველო“, თბ., 1983
სქოლიო
ბერძნული მითოლოგია
ლუდვიგ II გერმანელი

ლუდვიგ II გერმანელი (დ. 806 — გ. 28 აგვისტო 876) — კარლოს დიდის შვილიშვილი და ლუი I ღვთისმოსავის მესამე ვაჟი.
მან გარდაცვალებიდან მალევე მიიღო სახელად „გერმანელი“ იმის აღსანიშნავად, რომ მისთვის გადაცემული ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი მდებარეობდა სწორედ გერმანულ მიწებზე. ეპითეტი „გერმანელი“ არის ძველი ისტორიული ეროვნული ტერმინის „რეცეფცია“. ეს ტერმინი ხელახლა წამოტივტივდა XVIII საუკუნეში, თუმცა ეს ზედმეტსახელი მხოლოდ ძველი გადმონაშთია.
817 წლიდან ლუდვიგი გახდა ბავარიის მეფე და მიჰყვებოდა თავისი ბაბუის, კარლოს დიდის კურსს: აჯილდოებდა მის ერთგულ და მის სამსახურში მყოფ პირებს და ასევე ერთგულ სამთავროებს. როდესაც მისმა მამამ, ლუი ღვთისმოსავმა დაანაწევრა იმპერია თავისი მმართველობის დასასრულს, 843 წლის ვერდენის ხელშეკრულებით მან მიიღო აღმოსავლეთ ფრანკთა სამეფო, დღევანდელი გერმანიის ტერიტორიაზე.
ლიტერატურა
Jones, G.R.; Carolyn Muessig (2005). "Saints at a glance". University of Leicester. Retrieved 2007-11-16.
რესურსები ინტერნეტში
ლუდვიგ II გერმანელი ენციკლოპედია ბრიტანიკაში
გერმანიის მეფეები
დაბადებული 806
გარდაცვლილი 28 აგვისტო
გარდაცვლილი 876
კაროლინგები
აგუასკალიენტესი

აგუასკალიენტესი (სიტყვასიტყვით „ცხელი წყალი“) — ქალაქი ცენტრალურ მექსიკაში. აგუასკალიენტესის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 801 672 ადამიანი (2005). ქალაქი დაარსდა 1575 წელს როგორც ვერცხლის მოპოვების ცენტრი. აგუასკალიენტესის ახლოს არის ცხელი მინერალური წყაროების კურორტი, აქედან წარმოსდგა ქალაქის სახელწოდებაც.
იხილეთ აგრეთვე
მექსიკის ქალაქების სია
ლიტერატურა
მექსიკის ქალაქები
Lizoáin-Arriasgoiti

Lizoáin-Arriasgoiti
Lizoainibar-Arriasgoiti (basque) or Lizoáin-Arriasgoiti (castillian) is a town and municipality located in the province and autonomous community of Navarre, northern Spain.
Municipalities in Navarre
მანფალუტი

მანფალუტი — ქალაქი ცენტრალურ ეგვიპტეში. მანფალუტში ჩამოედინება მდინარე ნილოსი. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 82,585 ადამიანი. ქალაქი ასიუტის საგუბერნატოროს დასახლებული პუნქტია.
სქოლიო
ეგვიპტის ქალაქები
ასიუტის მუჰაფაზა
ხერუსალენი (კუნდინამარკა)

ხერუსალენი (კუნდინამარკა)
ხერუსალენი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კუნდინამარკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 378 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 632 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 11.15 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 236 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კოლუმბიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი
statoids.com-ის მონაცემები
კუნდინამარკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ახალი გედაგდაღი

ახალი გედაგდაღი
ახალი გოდაგდაგი, გედაგდაღი — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტში (ყარაბულაღის თემი), მდებარეობს გომარეთის პლატოს სამხრეთ ნაწილში. ზღვის დონიდან 1450 მეტრზე, დმანისიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 362 კაცი.
ისტორია
1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე დასახლებული პუნქტი სოფლის მიდამოებში არაა დაფიქსირებული.
სქოლიო
დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები