PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Aketi (town)

Aketi (town)
Aketi is a town in the Bas-Uele Province of the Democratic Republic of the Congo. It is the seat of Aketi Territory. As of 2009 it had an estimated population of 38,588.
History
The town was called Port-Chaltin during the colonial era after the Belgian officer Louis Napoléon Chaltin. It took its current name in 1971. During the Congo Crisis, Aketi was the scene of some fighting with armed groups targeting white Westerners and Roman Catholic priests and nuns. At least one American missionary was killed and a number of priests were beaten and nuns were harassed. The village fell to government forces in late November 1964, and ten Americans and more than 130 Belgian hostages were rescued.
Transportation
The Vicicongo line built by the Société des Chemins de Fer Vicinaux du Congo terminated at Aketi.
It led from Aketi east to Komba, then north via Likati to Bondo.
Later it was extended to run east from Komba via Buta and Isiro to Mungbere.
The town is on the Itimbiri River, a navigable tributary of the Congo, which was used to carry goods onward to Kinshasa
The Itimbiri is navigable by Congo boats for only part of the year.
At other times smaller boats took cargo from Aketi down to Bumba on the Congo River, where it was transferred to the larger Congo boats. Sometimes traffic was halted completely.
Starting in 1970, work began on the section from Aketi to Bumba on the Congo River, so products from the Uele region could be taken directly to the Congo River barges, avoiding transshipment at Port Chaltin in Aketi.
This section was inaugurated in 1975 in Aketi, and caused that town to lose its main reason for existence.
Under President Mobutu Sese Seko (1965–1997) the railway was neglected.
The last train from Bumba to Aketi ran in 2003.
Aketi is served by Aketi Airport.
References
Sources
Populated places in Bas-Uélé
ალიიანლი

ალიიანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 754 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ბარდის რაიონის სოფლები
კონსტანტინე გრიცაი

კონსტანტინე გრიცაი
კონსტანტინე ვლადიმერის ძე გრიცაი (დ. 14 ივლისი, 1901, ეკატერინოდარი, ახლანდ. ქ. კრასნოდარი, რუსეთი, — გ. 14 მაისი, 1980, თბილისი) — საქართველოში მოღვაწე რუსი არქიტექტორი, საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი (1971).
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია ფერწერის განხრით 1929 წელს და საქართველოს საინჟინრო–სამშენებლო ინსტიტუტი არქიტექტურის განხრით 1932 წელს. სხვადასხვა დროს მუშაობდა „საქსახპროექტში“, „სოიუზგიპროტორგის“ ამიერკავკასიის თბილისის ფილიალში. 1943-1949 წლებში იყო კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ არქიტექტორ–მხატვარი.
მისი პროექტებით აგებულია სამრეწველო, საცხოვრებელი, საკურორტო, სავაჭრო ნაგებობები ზუგდიდში და წყალტუბოში; მონაწილეობდა სამრეწველო ცენტრებისა და საბჭოთა მეურნეობების დასახლებების პროექტირებასა და განაშენიანებაში. კინოსტუდიაში მუშაობის დროს ჩართული იყო არქიტექტურული დეკორაციების შექმნასა და გაანგარიშებაში (ფილმები „გიორგი სააკაძე“, II სერია, „ჯურღაის ფარი“, „პოეტის აკვანი“, „დავით გურამიშვილი“ და სხვ.).
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 14 ივლისი
დაბადებული 1901
გარდაცვლილი 14 მაისი
გარდაცვლილი 1980
რუსი არქიტექტორები
ქართველი არქიტექტორები
პოკროვსკოე (ბაშკირეთი)

პოკროვსკოე (ბაშკირეთი)
პოკროვსკოე — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვეშჩენსკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 1 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბლაგოვეშჩენსკიდან დაშორებულია 24 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ზაგოროდნაია, რომელიც დაშორებულია 32 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
შენგელია

შენგელია
საკუთარი სახელი შენგელია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ალეკო შენგელია — პოეტი
ალექსანდრე შენგელია — ფეხბურთელი
არიკ შენგელია — პოლიტიკოსი
არშაველ შენგელია — თანამდებობის პირი, პოლიტიკოსი
გეგა შენგელია — თანამდებობის პირი, ფინანსისტი
გივი შენგელია — სპორტსმენი (სასტენდო და ტყვიის სროლა)
გიორგი შენგელია — მაიორი, საბჭოთა კავშირის გმირი
გრიგოლ შენგელია — პედაგოგი, ლიტერატურათმცოდნე
დავით შენგელია — სპორტსმენი (სამბო)
დავით შენგელია — გეოლოგი
ვაჟა შენგელია — ენათმეცნიერი
ზაზა შენგელია — თანამდებობის პირი, ჟურნალისტი
ზურაბ შენგელია — პოლიტიკოსი
თორნიკე შენგელია — კალათბურთელი
ილია შენგელია — ფეხბურთელი
კახა შენგელია — ეკონომისტი, ისტორიკოსი, პოლიტიკოსი
ლევან შენგელია — ბიოლოგი, პოლიტიკოსი
ლევან შენგელია — ფეხბურთელი
ლორეტა შენგელია-აბაშიძე — გრაფიკოსი
ლუკა შენგელია — ფეხბურთელი
მერაბ შენგელია — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
მიხეილ შენგელია — ოფთალმოლოგი, მედიცინის ისტორიკოსი
ნიკა შენგელია — სპორტსმენი (ფარიკაობა)
ოთარ შენგელია — იურისტი, პოლიტიკოსი
ოთარ შენგელია — ექიმი, პოლიტიკოსი
პავლე შენგელია — ჰიდროენერგეტიკოსი
რამაზ შენგელია — ფეხბურთელი
რამაზ შენგელია — ქირურგი
ქართული გვარები
ოქტომბერი 2011

ოქტომბერი 2011
ოქტომბერი - 2011 წლის მეათე თვეა. დაიწყო შაბათს და დამთავრდა 31 დღის შემდეგ, ორშაბათს.
პორტალი:ახალი ამბები
10
NGC 7752

NGC 7752 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1854 წლის 22 ნოემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
იხილეთ აგრეთვე
მესიეს ობიექტების სია
ახალი საერთო კატალოგი
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია ინგლისურად და ფრანგულად ორიგინალი ახალი საერთო კატალოგიდან
გალაქტიკები
პეგასის თანავარსკვლავედი
სეროდანის კოშკი

სეროდანის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზარიძეების ჩრდილო-დასავლეთით, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეეებს. კოშკი სწორკუთხაა, ნაგებია დიდი ზომის ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია მხოლოდ ჩრდილო-აღმოსავლეთ და ჩრდილო-დასავლეთ კედლები, რომელთა სიმაღლე 2 მეტრს არ აღემატება. კოშკის გარშემო შემორჩენილია გალავანის ნაშთები. გალავნის გარეთ სხვა ნაგებობათა ნანგრევებიცაა.
ლიტერატურა
თიანეთის მუნიციპალიტეტის კოშკები
გიორგი ქუჩიშვილის ქუჩა

გიორგი ქუჩიშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონი რაიონი (ვერე); შალვა ღამბაშიძის ქუჩიდან იაკობ ნიკოლაძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. ადრე მატერიალური ქუჩა ერქვა (დატანილია თბილისის 1897 და 1934 წლების გეგმებზე). XX საუკუნის 50-იან წლებში გიორგი ქუჩიშვილის სახელი ეწოდა. ქუჩაზეა სასტუმროები „პრიმავერა“ და „ვერე-პალასი“. აქვს 1 შესახვევი.
ლიტერატურა
ქუჩიშვილი
იაკოპო სანსოვინო

იაკოპო სანსოვინო (დ. 2 ივლისი, 1486 — გ. 27 ნოემბერი, 1570) — რენესანსის ეპოქის იტალიელი მოქანდაკე და არქიტექტორი.
მუშაობდა დანგრეულ ქანდაკებათა აღდგენაზე, სხვადასხვა ეკლესიაზე. 1527 წელს გაიქცა რომიდან, რომელიც დაყაჩაღებული იქნა. გზად საფრანგეთში გაჩერდა ფლორენციაშიმ სადაც იგი ტიციანმა და პიეტრო არეტინომ მიიღეს.
სანსოვინომ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ვენეციის არქიტექტურაში. მისი ხელმძღვანელობით აშენდა ბიბლიოთეკის და სხვა შენობები. მას ეკუთვნის მარსისა და ნეპტუნის ქანდაკებები.
გარდაიცვალა 1570 წლის 27 ნოემბერს.
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია Encyclopedia Britannica-ზე
იტალიელი მოქანდაკეები
დაბადებული 2 ივლისი
დაბადებული 1486
გარდაცვლილი 27 ნოემბერი
გარდაცვლილი 1570
Camponotus zimmermanni

Camponotus zimmermanni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
Camponotus
არგუმენტების დრო

არგუმენტების დრო — საზოგადოებრივ-პოლიტიკური თოქ-შოუ საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის „მეორე არხზე“. გადაცემაში მნიშვნელოვანი ადგილი ეთმობა იმ კანონპროექტების განხილვას, რომლებიც პარლამენტის მიერ საბოლოო მოსმენით ჯერ არ არის მიღებული. სტუდიაში მოწვეული სტუმრები არიან კონკრეტული კანონპროექტის ავტორი და ოპონენტი, რომლებიც განიხილავენ კანონპროექტის დადებით და უარყოფით მხარეებს. საკითხის განხილვაში ასევე მონაწილეობენ დარბაზში მოწვეული სტუმრები: ექსპერტები, საპარლამენტო თუ არასაპარლამენტო პარტიების წარმომადგენლები.
გადაცემის ფორმატი ასევე ითვალისწინებს კვირის აქტუალური თემის განხილვას, რომელშიც ასევე ექსპერტები, სხვადასხვა პარტიებისა და საზოგადოების წარმომადგენლები იღებენ მონაწილეობას.
თოქ-შოუს მიზანია ხელი შეუწყოს საზოგადოებას ამა თუ იმ კანონის არსის მნიშვნელობისა და მისი აუცილებლობის გააზრებაში. აქტუალურ თემასთან დაკავშირებული გადაცემები გამოკვეთს საზოგადოების დამოკიდებულებას უმნიშვნელოვანესი პრობლემებისადმი და წარმოაჩენს მათი გადაჭრის გზებს.
გადაცემა პირდაპირ ეთერში გადის კვირაში სამჯერ, სამშაბათს, ხუთშაბათსა და პარასკევს 21:30 საათზე. კვირაში ერთი დღე ეთმობა პარლამენტის მიერ ინიცირებული კანონპროექტის განხილვას, ორი დღე კი კვირის აქტუალურ თემებს.
თოქ-შოუს წამყვანია ზვიად ავალიანი.
რესურსები ინტერნეტში
გადაცემა „მეორე არხის“ საიტზე
ოფიციალური გვერდი Facebook-ზე
არხი Youtube-ზე
საქართველოს ტელეგადაცემები
მეორე არხი
სომხური დიასპორა შუა აღმოსავლეთში

სომხური დიასპორა შუა აღმოსავლეთში — მოიცავს შუა აღმოსავლეთში მცხოვრებ სომხებს. ისინი ძირითადად ცხოვრობენ ირანში, ლიბანში, კვიპროსში, სირიაში, იორდანიასა და იერუსალიმში, თუმცა ასევე არიან ერაყში, ეგვიპტეში, თურქეთსა და სხვა ქვეყნებში.
ქვეყნების მიხედვით
ისრაელი
სომხური თემი ორი ათასწლეულის განმავლობაში ცხოვრობდა წმინდა მიწაზე. 1948 წლის არაბეთ-ისრაელის ომისა და ისრაელის სახელმწიფოს დამყარების შემდეგ, უამრავი სომეხი, რომლებიც ცხოვრობდნენ პალესტინის ბრიტანეთის მანდატით, მიიღეს ისრაელის მოქალაქეობა. ისრაელის მოქალაქეობის მიღების შემდგომ აქ ათასობით სომეხი ცხოვრობს, რომლებიც ძირითადად იერუსალიმში, თელ-ავივში, იაფასა და ხაიფაში არიან თავმოყრილნი. ისრაელისა და დასავლეთის სანაპიროზე სომხური თემების ჩათვლით, სომეხთა საერთო რაოდენობა რეგიონში შეიძლება სულ ხუთი ათასს ადამიანს შეადგენდეს.
თურქეთი
თურქეთში მცხოვრები სომხების რაოდენობა დაახლოებით 40 000-დან 70 000-მდე სომეხს შეადგენს (1995 წლის მონაცემების მიხედვით). სომეხი მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი ცხოვრობს სტამბოლში და მის მიმდებარე ტერიტორიაზე. მათი უმეტესობა სომეხთა სამოციქულო სარწმუნოებას მიეკუთვნება, დანარჩენები კი კათოლიკეები და ევანგელისტები არიან.
ეგვიპტე
ეგვიპტეში მცხოვრებ სომხებს გრძელი ისტორია აქვთ, მაგრამ თანამედროვე პერიოდში ეგვიპტეში სომეხთა რიცხვი მცირდება სხვა ქვეყნებში მიგრაციისა და სომხეთში დაბრუნების გამო. მათი უმეტესი ნაწილი დაახლოებით 6 000 ცხოვრობს კაიროსა და ალექსანდრიაში, ეგვიპტის ორ უმსხვილეს ქალაქში.
ლიბანი
საუკუნეების განმავლობაში სომხები ცხოვრობდნენ ლიბანის ტერიტორიაზე. მიუხედავად იმისა, რომ რამდენიმე ათეული წელი არ ყოფილა აღწერილი სომხების რაოდენობა, დადგენილია, რომ ლიბანში დაახლოებით 150 000 სომეხი ცხოვრობს, ან მოსახლეობის დაახლოებით 4%. ლიბანის სამოქალაქო ომამდე მათი რიცხვი უფრო მაღალი იყო, მაგრამ მათ მოუწიათ ემიგრაცია.
ბაჰრეინი
ბაჰრეინში სომხების საერთო რაოდენობა დაახლოებით 50-ს შეადგენს, რომლებიც ძირითადად დედაქალაქ მანამაში ცხოვრობენ. ისინი ჩამოვიდნენ ლიბანიდან და სირიიდან, რომლებიც მოიზიდა ამ ქვეყნის ეკონომიკურმა შესაძლებლობებმა. ბაჰრეინელი სომხები ძირითადად მართლმადიდებლები არიან.
ქუვეითი
ქუვეითში სომეხი მოსახლეობის პიკი 12 000-ს შეადგენდა, მაგრამ ერაყის შემოსევების შედეგად, ქუვეითში მცხოვრები სომეხთა რიცხვი მნიშვნელოვნად შემცირდა და შეადგენდა დაახლოებით 500-ს , ვინაიდან მათ დატოვეს ქვეყანა.
სირია
სირია და მისი მიმდებარე ტერიტორიები ხშირად თავშესაფარი იყო იმ სომეხებისთვის, რომლებიც გაურბოდნენ სომხურ გენოციდს. დადგენილია, რომ დღესდღეობით სირიაში სომეხთა რაოდენობა 100 000-ს არ აღემატება, მათი უმეტესი ნაწილი ქალაქ ალეპოში ცხოვრობს.
სქოლიო
სომხები
სომხური დიასპორები ქვეყნების მიხედვით
ფერნანდის-პინეირუ

ფერნანდის-პინეირუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 824 მეტრზე. მიეკუთვნება სამხრეთ-აღმოსავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პრუდენტოპოლისის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 932 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14.59 კმ²-ზე. ფართობი 406 500 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარანა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
რატი ამაღლობელი

რატი ამაღლობელი
რატი ამარლობელი (დ. 30 მარტი, 1977, თბილისი) — ქართველი პოეტი, ფილოსოფოსი.
2000 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი. რატი ამაღლობელის ლექსები 1994 წლიდან პერიოდულად გამოქვეყნდა როგორც ქართულ, ისე უცხოურ ენებზე. იყო ჟურნალ „ცხელი შოკოლადის“ რედაქტორი (2010-2011). ასევე საზოგადოებრივი რადიოს ლიტერატურული გადაცემის — „ხმების ისტორია“ წამყვანი (2005-2010). 2006 წელს მიენიჭა ლიტერატურული პრემია „საბა“, წლის საუკეთესო პოეტური კრებულისთვის „წრე“.
რესურსები ინტერნეტში
ლექსები, პოემები
რატი ამაღლობელი
თითქოს ვარსკვლავი მოწყდაო ცაზე
ქართველი ფილოსოფოსები
ქართველი პოეტები
დაბადებული 30 მარტი
დაბადებული 1977
საბას პრემიის ლაურეატები
რატი
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
თბილისში დაბადებულები
ტერენტი გრანელის სახლ-მუზეუმი

ტერენტი გრანელის სახლ-მუზეუმი — საქართველოს კულტურის სამინისტროს დაქვემდებარებული მუზეუმი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში. ეძღვნება პოეტ ტერენტი გრანელს.
ისტორია
ტერენტი გრანელის სახლ-მუზეუმი გაიხსნა 1987 წლის 12 ნოემბერს პოეტის დაბადებიდან 90-ე წლისთავის იუბილეს აღსანიშნავად. ის განთავსდა პოეტის მამის სამსონ კვირკველიას ნასახლართან აგებულ ორნამენტითა და ჩუქურთმიანი აივნებით დამშვენებულ ორსართულიან სახლში. დაწესებულება ახორციელებს პოეტის შესახებ ლიტერატურულ-კულტურული მემკვიდრეობის დაცვას, აღრიცხვას, შესწავლასა და პოპულარიზაციას. განთავსებული მასალები გამოსცა და განალაგა გიორგი ლეონიძის სახელობის ხელთნაწერთა ინსტიტუტმა.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ტერენტი გრანელის სახლ-მუზეუმი
წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
Duke of York Island (Chile)

Duke of York Island (Chile) (Spanish: Isla Duque de York) is an island in Magallanes Region, Chile.
See also
List of islands of Chile
External links
Islands of Chile @ United Nations Environment Programme
World island information @ WorldIslandInfo.com
South America Island High Points above 1000 meters
United States Hydrographic Office, South America Pilot (1916)
Islands of Magallanes Region
ჩურნი

ჩურნი — მდინარე ინდოეთში, ბენგალის შტატის ნადიას რაიონში. ერწყმის მდინარე ბაგირათს ქალაქ ჩაკადაჰასთან. სიგრძე 56 კმ-ს შეადგენს. ქვემო დინებაში მრავლადაა პატარ-პატარა სამდინარო კუნძულები.
1930-იან წლებში, ჩურნი მთავარ სავაჭრო გზას წარმოადგენდა ბენგალის ტერიტორიაზე, თუმცა დღეს ის სანაოსნოდ აღარ გამოდგება.
რესურსები ინტერნეტში
ფოტოები
ინდოეთის მდინარეები
პაველ ვოლია

პაველ ვოლია
პაველ ალექსეის ძე ვოლია (დ. 14 მარტი, 1979, პენზა) — რუსი ტელეწამყვანი, კინომსახიობი, კომედიური კლუბის მონაწილე და წამყვანი.
კომედიის კლუბამდე ის იყო ვალეონ დასონის KVN გუნდის (პენზა) წევრი, ტიმურ როდრიგესთან და ლეონიდ შკოლნიკთან ერთად. უძღვება გადაცემა „კომედი კლუბს“ და შოუს „იმპროვიზაციას“ TNT არხზე . აგრეთვე ვოლიამ გამოუშვა ალბომები „Respect and Respect“, „New“, „Thoughts and Music“.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1979 წლის 14 მარტს პენზაში.
იგი იყო პენზას KVN გუნდის „ვალეონ დასონის“ კაპიტანი, რომელშიც მან მოიგო KVN- ის პირველი ლიგა, მოიპოვა უმაღლეს ლიგაში მონაწილეობის უფლება. იგი მუშაობდა „რუსული რადიოს პენზაში“ დიჯეიდ უძღვებოდა გადაცემას მოსკოვის „რუსულ რადიოში“.
2007 წელს მან დაიწყო სოლო კარიერა. მან ჩაწერა რამდენიმე ტრეკი და გადაიღო ვიდეორგოლები სიმღერებისთვის „ყველაფერი მაგრად იქნება“, „დედა!“, „ბარვიხა“, „საუკეთესო სიმღერა“. გამოვიდა სოლო ალბომი „Respect and respect“. მან ითამაშა რამდენიმე რეკლამაში „ხრუსთიმ“ პურის კრუტონისთვის. ინტერნეტში გავრცელდა ვიდეო, რომელშიც ხულიგნებმა პაველს სცემეს და უსაყვედურეს . მოგვიანებით, აღმოჩნდა, რომ ამ ვიდეოს გადაღება მუსიკოსის ახალი ალბომის რეკლამირებისთვის მოხდა .
2016 წლის 12 თებერვალს მან გამოუშვა ალბომი „ფიქრები და მუსიკა“. ალბომი მოიცავს 11 სიმღერას.
2020 წლის სექტემბრიდან — ინტელექტუალური და გასართობი შოუს „ორი მილიონში“ წამყვანია TNT არხზე.
პირადი ცხოვრება
ის 2012 წლის ნოემბრიდან ქორწინებაშია ტანმოვარჯიშზე ლაიასან უტიაშევასთან . 2013 წლის 14 მაისს, მას და უიტაშევას მაიამიში შეეძინათ ვაჟი, რობერტი, ხოლო 2015 წლის 6 მაისს, იმავე კლინიკაში, შეეძინათ ქალიშვილი სოფია.
სქოლიო
XXI საუკუნის კომიკოსები
რუსი ტელეწამყვანები
XXI საუკუნის მომღერლები
რუსი მომღერლები
XXI საუკუნის მსახიობები
დაბადებული 1979
დაბადებული 14 მარტი
ვაჟა ორბელაძე

ვაჟა ორბელაძე (დ. 3 თებერვალი, 1941, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი, მეცნიერი, პედაგოგი. საქართველოს სსრ დამსახურებული არქიტექტორი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2007)
1965 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი, არქიტექტურის სპეციალობით, ხოლო ასპირანტურა 1968 წელს.
1968 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურის კათედრაზე ასისტენტად, შემდეგ პედაგოგად. 1975-1983 წლებში მუშაობდა საპროექტო ინსტიტუტ „თბილქალაქპროექტში“ ძველი თბილისის რეკონსტრუქციის განყოფილებაში მთავარ არქიტექტორად, შემდეგ კი სხვადასხვა საპროექტო ორგანიზაციებში. მისი თანაავტორობით (არქ. ვიქტორ ჯორბენაძესთან ერთად) აშენებულია თბილისის რიტუალების სასახლე; ავტორია „მაკდონალდსის“ რესტორნის შენობის რუსთაველის მოედანზე, რესტორანი „ძველი მეტეხის“ (გელა ჯაფარიძესთან ერთად) კომპლექსის ამაღლების ქუჩაზე (ქ. თბილისი), სავაჭრო პავილიონის შოთა რუსთაველის გამზირზე, წმ. ნიკოლოზის ეკლესიის რეკონსტრუქციის (თანაავტორი არჩილ მენაბდე), ბერძნული სახლის მდ. მტკვრის სანაპიროზე, სასტუმრო „პოსეიდონის“ იოსებ გრიშაშვილის ქუჩაზე, „ჰოლდინგ ნუროლის“ სახლის (გიული გეგელიასთან და გია ნადირაძესთან ერთად), სვეტიცხოვლის მოედნის მახლობლად, იქვე ღია სამლოცველოს ქ. მცხეთაში და სხვა. 2011-2012 წლებში თელავის საცხოვრებელი სახლი (ბ. ჩოლოყაშვილის 1) ჩაუტარდა სარესტავრაციო სამუშაოები, პროექტის ავტორი, არქიტექტორი იყო ვაჟა ორბელაძე. მისი ავტორობით დაპროექტებული და აშენებულია შენობა-ნაგებობები აგრეთვე საზღვარგარეთ, კერძოდ რუსეთში, ქ. მოსკოვში, შვეიცარიაში, სამხრეთ აფრიკაში; მაგთიკომის მიერ გამოიცა მისი შემოქმედების ამსახველი საიუბილეო წიგნი ილუსტრაციებით (75 წლისთავი).
ჯილდოები
ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი
წმინდა გიორგის ორდენი
ღირსების ორდენი
შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი არქიტექტორები
ქართველი პედაგოგები
დაბადებული 3 თებერვალი
დაბადებული 1941
საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2007)
თბილისში დაბადებულები
ვ
შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
Volno-Sukharevo

Volno-Sukharevo is a rural locality (a village) in Nikolayevsky Selsoviet, Ufimsky District, Bashkortostan, Russia. The population was 177 as of 2010. There are 2 streets.
Geography
Volno-Sukharevo is located 38 km northwest of Ufa (the district's administrative centre) by road. Nurlino is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Ufimsky District
ანტანას სმეტონა

ანტანას სმეტონა (დ. 10 აგვისტო, 1874 სოფ. უჟულენისი, უკმერგეს რაიონი — გ. 9 იანვარი, 1944, კლივლენდი, აშშ) — ლიეტუვის სახელმწიფო მოღვაწე, ლიეტუვის პრეზიდენტი 1919–1920 და 1926–1940 წლებში. 1940 წლიდან ემიგრაციაშია გერმანიაში, მოგვიანებით ცხოვრობდა აშშ-ში.
ლიტერატურა
ლიეტუვის პრეზიდენტები
დაბადებული 10 აგვისტო
დაბადებული 1874
გარდაცვლილი 9 იანვარი
გარდაცვლილი 1944
ბატი (ვალუტა)

ბატი (ვალუტა)
ბატი, ტიკალი — ფულის ერთეული ტაილანდში, შეიცავს 100 სატანგს. ოქროს შემცველობა 15,16 გ. შემოღებულია 1928 წლიდან.
ლიტერატურა
ბრუნვაში არსებული ვალუტები
ტაილანდი
გიულფემ ხათუნი

გიულფემ ხათუნი (დ. 1497 — გ. 1562, სტამბოლი) — ოსმალეთის სულთნის სულეიმან I-ის მეორე ხარჭა და შეჰზადე მურადის დედა. იყო პოლონური წარმოშობის. 1513 წელს გიულფემ ხათუნს და სულეიმანს შეეძინათ შეჰზადე მურადი, რომელიც 1521 წელს ჩუტყვავილათი გარდაიცვალა.. 1562 წელს სულეიმანის ბრძანებით გიულფემი სიკვდილით დასაჯეს. დაკრძალულია უსქუდარში, გიულფემ ხათუნის მეჩეთში, რომელიც თავიდანვე მისი პირადი სახსრებით შენდებოდა.
სქოლიო
ოსმალეთის იმპერია
დაბადებული 1497
გარდაცვლილი 1562
აშაღი-მალახი

აშაღი-მალახი — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 304 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კახის რაიონის სოფლები
პაიპორტა

პაიპორტა — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის უერტა-სურის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 3,9 კმ². მოსახლეობა — 26 514 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
პაიპორტის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
ალექსანდრე ჩხეტია

ალექსანდრე ჩხეტია
ალექსანდრე (სანდრო) დავითის ძე ჩხეტია (დ. 1873, სოფ. კორცხელი, ახლანდ. ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი, — გ. 23 სექტემბერი, 1949, ზუგდიდი) — ქართველი პედაგოგი, რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე.
დაამთავრა ხონის საოსტატო სემინარია (1890). შემდეგ მასწავლებლობდა ზუგდიდის მაზრის სოფლებში, თუმცა ხელისუფლების წარმომადგენლების ზეწოლით იძულებული გახდა ქუთაისში გადასულიყო სამუშაოდ. 1902 წელს ქუთაისში გახსნა კერძო სასწავლებელი, სადაც მასწავლებლებად იმ დროის ცნობილ პედაგოგებს იწვევდა; 1903 წელს კი მისი ინიციატივით ზუგდიდში ქალთა კერძო პროგიმნაზია გაიხსნა. რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს იყო სოციალისტ-ფედერალისტების პარტიაში, აქტიურად მონაწილეობდა რევოლუციურ მოძრაობაში ზუგდიდის მაზრაში, რის გამოც მისი სკოლა დახურეს. 1908 წელს დააპატიმრეს, მაგრამ ქუთაისის ციხიდან გაიქცა. 1911 წელს კვლავ შეიპყრეს და ირკუტსკის გუბერნიაში სამუდამო გადასახლება მიუსაჯეს. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ სამშობლოში დაბრუნდა და 1940 წელს ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესებამდე ზუგდიდის საშუალო სკოლებში განაგრძო მუშაობა. დაწერა და საქართველოს სახალხო განათლების სახელმწიფო მუზეუმს გადასცა თავისი ვრცელი მოგონებები, რომლებშიც ასახულია 1895-1920 წლებს შორის საქართველოს სინამდვილეში მომხდარი ამბები, აღწერილია სახალხო განათლების მაშინდელი მდგომარეობა და საზოგადოებრივი ცხოვრების ვითარება.
ლიტერატურა
ალექსანდრე ჩხეტია (1873-1949) / ცაიშვილი, ს. // სახალხო განათლების ქართველი მოღვაწეები და სახალხო მასწავლებლები : კრ. 1 / საქ. სსრ განათლ. სამ.. - თბ., 1953. - გვ.401-404.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 1873
გარდაცვლილი 23 სექტემბერი
გარდაცვლილი 1949
ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ქართველი პედაგოგები
ქართველი რევოლუციონერები
დიუმა

დიუმა
საკუთარი სახელი დიუმა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ალექსანდრ დიუმა (უფროსი) — ფრანგი მწერალი
ალექსანდრ დიუმა (უმცროსი) — ფრანგი მწერალი
ჟან-ბატისტ ანდრე დიუმა — ფრანგი ქიმიკოსი
da:Alexandre Dumas
eo:Alexandre Dumas
hr:Alexandre Dumas (razdvojba)
sv:Alexandre Dumas
ჰასან მირზა

ჰასან მირზა ან ჰასან მირზაევი (დ. 26 ნოემბერი, 1927, ქოვუშუხი (დღ. ჰერმონი) — გ. 25 თებერვალი, 2015, ბაქო) — აზერბაიჯანელი ფილოლოგი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, თურქოლოგი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დამსახურებული მეცნიერი, პროფესორი. აზერბაიჯანის აშუღთა გაერთიანების წევრი (2008-2015).
ბიოგრაფია
დაიბადა 1927 წლის 26 ნოემბერს, სოფელ ქოვუშუხში (დღ. ჰერმონი). საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, 1948–1950 წლებში, სწავლობდა ნახეჩევანის სახელმწიფო პედაგოგიურ უნივერსიტეტში; 1951–1955 წლებში კი აზერბაიჯანის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში.
1950 წელს მშობლიური სოფლის საშუალო სკოლაში დაიწყო მასწავლებლად მუშაობა. 1955 წლიდან განათლების რაიონული განყოფილების ინსპექტორიც იყო. 1957–1959 წლებში მუშაობდა სკოლის დირექტორად. 1959–1962 წლებში აზერბაიჯანის სახელმწიფო პედაგოგურ ინსტიტუტში აზერბაიჯანულ ენათმეცნიერებაში გადიოდა ასპირანტურას, ასპირანტურის დამთავრების შემდეგ, სიცოცხლის ბოლომდე აქ მუშაობდა. მრავალი წლის განმავლობაში ეკავა მასწავლებლის, უფროსი მასწავლებლის, დოცენტის, პროფესორის, კათედრის ხელმძღვანელისა და დეკანის თანამდებობები.
1965 წელს მიენიჭა კანდიდატის წოდება; 1988 წელს წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია; 1990 წელს მიიღო პროფესორის წოდება.
დიდი წვლილი მიუძღვის აზერბაიჯანის ფილოლოგიის მეცნიერების განვითარებაში. ცნობილი იყო მთელი რიგი გამოკვლევებით ენათმცოდნეობის სხვადასხვა პრობლემების შესახებ. გამოქვეყნებულია აქვს 200-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი, მათ შორის 25 წიგნი და დაახლოებით 10 სახელმძღვანელო. ამავე დროს, მუდმივად იყო დაკავებული მხატვრული შემოქმედებით.
№22-ე საარჩევნო ოლქიდან (ბინაგადი) აირჩიეს აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის პირველი მოწვევის დეპუტატად. 2002 წელს აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის განკარკულებით დაჯილდოვდა დიდების ორდენით, 2007 წელს კი მიენიჭა აზერბაიჯანის დამსახურებული მეცნიერის საპატიო წოდება.
გარდაიცვალა 2015 წლის 25 თებერვალს,ბაქოში.
შემოქმედება
"Azərbaycan dilində sadə feillər". Bakı, 1984, 126 səh. (K. A. Məmmədova ilə birlikdə).
"Hanı o səndəki el, Dərələyəz" Bakı. Elm 2007. 800 səh. şəkilli
რესურსები ინტერნეტში
Həsən Mirzə - "XƏBƏR AL, DEYİM" şeiri
Səksənillik alim və ictimai xadim ömrü
სქოლიო
დაბადებული 26 ნოემბერი
დაბადებული 1927
გარდაცვლილი 25 თებერვალი
გარდაცვლილი 2015
ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
აზერბაიჯანელი ენათმეცნიერები
აზერბაიჯანელი ფილოლოგები
გურიის ქვეითი რაზმი

გურიის ქვეითი რაზმი — რუსეთის იმპერიის არმიის არარეგულარული დანაყოფი („დრუჟინა“). დაარსდა 1815 წლის 28 დეკემბერს როგორც გურიის მილიციის ასეული. მის რიგებში ირიცხებოდა 110 ქვეითი მეომარი. ასეულს ევალებოდა დაეცვა ოზურგეთის მაზრის საზღვარი ოსმალეთთან. 1877 წელს გადაკეთდა გურიის I ქვეით რაზმად, რომლის პირადი შემადგენლობა 400 კაცამდე გაიზარდა. თავი ისახელა 1877–78 რუსეთ-ოსმალეთის ომში, რისთვისაც ებოძა გიორგის დროშა წარწერით: „წარჩინებისათვის 1877 და 1878 წლების ოსმალეთის ომში“. გურიის ქვეითი რაზმი ომის დამთავრების შემდეგ უწოდეს. 1877 წელს მის საფუძველზე შეიქმნა კავკასიის მკვიდრი მოსახლეობის მესამე მსროლელთა რაზმი. ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხუცუბანში არის გურიის დრუჟინის მებრძოლთა საძმო სასაფლაო
ლიტერატურა
Хроника кавказских войск, в 2-х частях, сост. А. Л. Гизетти, Тфл., 1896;
სქოლიო
რუსეთის იმპერიის შეიარაღებული ძალები
საქართველოს სამხედრო ისტორია
გურიის ისტორია