PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Greve Municipality

Greve Municipality (is a kommune about 21 km south-west of Copenhagen in Region Sjælland on the east coast of the island of Zealand (Sjælland) in eastern Denmark. The municipality covers an area of 60 km², and has a total population of 51,507 (2023).
The site of its municipal council is the town of Greve Strand.
It serves primarily as a residential municipality, functioning as a suburb for the larger Copenhagen area.
History
Until the 1960s the area was primarily agricultural, and most businesses in town were concentrated along the coastal road "Strandvejen". With numerous holiday cottages near the coast of Køge Bugt (Køge Bay), this was also the destination for many inhabitants of Copenhagen on holiday away from the hustle and bustle of the city.
During the late 1960s and into the 1970s, many people moved permanently out of Copenhagen and into new homes in places like Greve. What was formerly farmers' fields quickly turned into districts of detached houses, whilst most of the shops and similar businesses near the coastal road moved into central shopping malls such as Hundige Storcenter and Greve Midtby Center. Around 1980 the S-train railroad network was expanded towards Køge, and the stations Greve and Hundige were placed adjacent to the shopping malls.
Greve Municipality was formed in 1970, as part of the ("Municipal Reform") of that year. It was established by combining the following parishes:
Greve
Hundige
Karlslunde
Karlslunde Strand
Kildebrønde
Mosede
Tune.
Greve municipality was one of the municipalities that was not merged 1 January 2007 in the nationwide Kommunalreformen ("The Municipal Reform" of 2007).
Locations
Politics
Greve's municipal council consists of 21 members, elected every four years. The municipal council has six political committees.
National results
Municipal council
Below are the municipal councils elected since the Municipal Reform of 2007.
2005 election results
2005 local election results:
2009 election results
2009 local election results:
2013 election results
2013 local election results:
2017 election results
2017 local election results:
2021 election results
2021 local election results:
References
Municipal statistics: NetBorger Kommunefakta, delivered from KMD aka Kommunedata (Municipal Data)
Municipal mergers and neighbors: Eniro map with named municipalities
External links
Krak searchable/printable map
Municipalities of Region Zealand
Municipalities of Denmark
Copenhagen metropolitan area
წმინდა ერმოლაოზი

წმინდა ერმოლაოზი
მღვდელმოწამე ერმოლაოზი (გ. 305) — IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანი. ხსენების დღეა 8 აგვისტო (ძველი სტილით 26 ივლისი).
ცხოვრება და მოღვაწეობა
მღვდელმოწამენი ერმოლაოზ, ერმიპე და ერმოკრატე, ნიკომიდიელნი ხუცესნი იმპერატორმა მაქსიმიანემ 303 წელს ნიკომიდიის ტაძარში ოცი ათასი ქრისტიანი ცოცხლად გამოწვა. ამ საშინელებას გადარჩენილი მამები ერმოლაოზი, ერმიპე და ერმოკრატე განკრძალულ ადგილებს აფარებდნენ თავს და არ წყვეტდნენ ქრისტიანობის ქადაგებას წარმართთა შორის. იმ სახლის წინ, სადაც ერმოლაოზი იმალებოდა, ხშირად მიმოდიოდა ხოლმე წარმართი ჭაბუკი პანტელეონი. პატიოსანმა მღვდელმა „ცნა სულითა, ვითარმედ ჭური რჩეული ყოფად არს იგი, ვითარცა პავლე მოციქული“, ერთ დღეს გამოეგება მას, „დაისუა იგი გუერდითა მისა“ და ჭეშმარიტი ღმერთი უქადაგა. „ნეტარმან პანტელეონ, ვითარცა ქუეყანამან რაჲ კეთილმან“, შეიწყნარა „თესლი დათესული მას შინა“ და სიხარულით აღსავსე დაბრუნდა შინ. ამიერიდან იგი ყოველდღე მიდიოდა ერმოლაოზ ხუცესთან და „დაიმტკიცებდა მისგან სწავლასა სარწმუნოებისასა“. როცა დიდმოწამე პანტელეიმონი სამსჯავროზე წარადგინეს, მასთან ერთად შეიპყრეს მისი მოძღვარიც. წინა ღამეს ერმოლაოზს თავად უფალი იესო ქრისტე ეჩვენა და აუწყა, რომ ტანჯვისა და სიკვდილის დათმენა მოუწევდა მისი სახელისათვის. შემდეგ ერმიპე და ერმოკრატეც დაატუსაღეს. მტარვალებმა სამივე აღმსარებელს ქრისტეს უარყოფა, კერპებისთვის მსხვერპლის შეწირვა და პანტელეიმონის გადაბირება მოსთხოვეს, მათ კი მტკიცედ მიუგეს: „ჩუენ ვევედრებით ღმერთსა, რაჲთა ჩუენ და იგი აღვესრულნეთ სახელისა მისისათუის, რამეთუ იგი არს სასოებაჲ ჩუენი“. წარმართები წამებითა და მოკვდინებით ემუქრებოდნენ უფლის რჩეულებს. უეცრად მიწა საშინლად შეიძრა, საკერპოში ცრუღმერთების ქანდაკები ჩამოცვივდა და დაიმსხვრა. როცა ამის შესახებ იმპერატორს მოახსენეს, იგი საშინლად განრისხდა. 305 წელს მისი ბრძანებით პანტელეიმონი საპყრობილეში ჩააგდეს, ხუცესებს — ერმოლაოზს, ერმიპეს და ერმოკრატეს კი თავები მოჰკვეთეს.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წ.
რესურსები ინტერნეტში
მღვდელმოწამენი ერმოლაოზ, ერმიპე და ერმოკრატე, ნიკომიდიელნი ხუცესნი (+დაახლ. 305) – orthodoxy.ge
IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
სულეიმანიის მუჰაფაზა

სულეიმანიის მუჰაფაზა, იგივე სულეიმანიის პროვინცია - ერთ-ერთი ერაყის 18 მუჰაფაზიდან. შედის ქურთისტანის შემადგენლობაში. 2014 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 2 050 000 ადამიანს შეადგენს. განფენილია 17 023 კმ²-ზე და მისი ადმინისტრაციული ცენტრია სულეიმანია. მუჰაფაზა ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს.
რესურსები ინტერნეტში
Iraq Inter-Agency Information & Analysis Unit Reports, Maps and Assessments of Iraq's Governorates from the UN Inter-Agency Information & Analysis Unit
ერაყის მუჰაფაზები
ბორის კოზო-პოლიანსკი

ბორის კოზო-პოლიანსკი
ბორის მიხეილის ძე კოზო-პოლიანსკი (აშხაბადი — გ. 21 აპრილი, 1957, ვორონეჟი) — რუსი საბჭოთა ბოტანიკოსი, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1932). მოსკოვის უნივერსიტეტის დასრულების (1914) შემდეგ მუშაობდა ვორონეჟის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში, 1918 წლიდან — ვორონეჟის უნივერსიტეტში (1920 წლიდან პროფესორი). იყო უნივერსიტეტის ბოტანიკური ბაღის ორგანიზატორი და დირექტორი (1937-დან). მისი ძირითადი შრომები ეძღვნება უმაღლეს მცენარეთა ფილოგენეტიკურ სისტემატიკასა და მორფოლოგიას, ევოლუციას. კვლევები სისტემატიკის შესახებ ეფუძნება მთელი მცენარეთა სამყაროს ანალიზს. განავითარა ყვავილის წარმოშობის ეუანტური თეორია (ყლორტიდან სახეშეცვლილი ფოთლის სახით) და მასზე დაყრდნობით შეიმუშავა ფარულთესლოვანთა (ყვავილოვანთა) ორიგინალური სისტემა. განსაკუთრებული ყურადღება მიაპყრო ქოლგოსანთა ოჯახის ფილოგენიის კვლევას და შუა რუსეთის მაღლობის ცარცული ფლორის რელიქტების შესწავლას. ევოლუციის თეორიის საკითხებით დაკავების შემდეგ დარვინიზმის დამცველად და ნომოგენეზის სწავლების წინააღმდეგ გამოდიოდა. ერთ-ერთმა პირველმა გაუწია პროპაგანდა სიმბიოგენეზის თეორიას, იკვლევდა მცენარეებში ბიოგენეტიკური კანონის გამოვლინებებს, ევოლუციის ტემპების უთანაბრობას (ე.ი. ნიშან-თვისებათა ჰეტეროქრონიის კანონს). ავტორია რიგი შრომებისა ბოტანიკის ისტორიის შესახებ. დაჯილდოებულია ორი ლენინის ორდენით.
სქოლიო
დაბადებული 20 იანვარი
დაბადებული 1890
გარდაცვლილი 21 აპრილი
გარდაცვლილი 1957
საბჭოთა ბოტანიკოსები
ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები
ლენინის ორდენის კავალრები
შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის მედლით დაჯილდოებულები
მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ღვთისმშობლის ხატის ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის ეკლესია (სანქტ-პეტერბურგი)

ღვთისმშობლის ხატის ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის ეკლესია (სანქტ-პეტერბურგი)
ღვთისმშობლის ხატის ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში. აგებულია 1899-1902 წლებში პ. მაიერის პროექტის მიხედვით ლახტინის ქუჩაზე. 1927 წელს დახურეს. ეკლესიას დაუბრუნდა 2000-იან წლებში. ამჟამად სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიის სამრევლო ეკლესიაა.
ისტორია
ღვთისმშობლის ხატის ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის ეკლესია ააგეს 1899-1902 წლებში არქიტექტორ პეტრე იულიანეს ძე მაიერის პროექტის მიხედვით. შენობა ააგეს ფსევდორუსულ არქიტექტურ სტილში. ეკლესიის შენობას ჰქონდა ორი სართული და შემკული იყო სამი ხახვისებური გუმბათით. თავად ეკლესია განთავსებული იყო მეორე სართულზე და აკურთხა ნარვის ეპისკოპოსმა ინოკენტიმ 1902 წლის 7 (20) თებერვალს. ეკლესიაში განთავსებული იყო მოოქროვილი კანკელი.
1902 წლიდან მოყოლებული 20 წელი ტაძრის წინამძღვარი იყო ალექსანდრე ტიხომოროვი, რომელიც საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში რეპრესიების მსხვერპლი გახდა. 1919 წელს ეკლესია სამრევლო გახდა. 1927 წელს ეკლესია დახურეს გუბერნიის აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმის დადგენილებით, ხოლო ამავე წლის 27 ნოემბერს მისი ფასეულობები გადაიტანეს მატათა მოციქულის ეკლესიაში. შენობა კი გადაეცა ჰენრიხ ტურნერის სახელობის ფიზიკურად დეფექტური ბავშვების სახლს. გადაკეთების დროს, 1929 წელს მოხსნეს სახლის ფასადის დეკორაცია და გადააკეთეს კლასიციზმის სტილში, მოანგრიეს ეკლესიის ხახვისებური გუმბათებიც.
თანამედროვეობა
საბჭოთა პერიოდში შენობაში განთავსებული იყო სხვადასხვა სამკურნალო დაწესებულებები. 1980-იანი წლების დასაწყისში იგი დაანგრიეს. 2000-იანი წლების დასაწყისში შენობა გაარემონტეს და მასში კვლავ ბავშვთა ორთოპედიულ-ტრამვატოლოგიური სასწავლო-სამკურნალო ცენტრი გახსნეს. რესტავრაციის პერიოდში აღადგინეს ეკლესია, რომელმაც სამრევლო ეკლესიის სტატუსი მიიღო.
2001 წელს სანქტ-პეტერბურგის ძეგლთა დაცვის კომიტეტმა ეკლესია შეიტანა იმ კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში, რომელსაც აქვს ისტორიული, სამეცნიერო, სამხატვრო ან სხვა ღირებულება. ისტორიულ-არქიტექტურული ღირებულება აქვს შენობის შემორჩენილ ინტერიერს: მეორე სართულის ეკლესიის დარბაზი, რუსული სტილის დეკორირებული პილასტრები, კესონირებული ჭერი, ორნამერტირებული მოხატულობა, მუხის კარი ეკლესიის დარბაზში. ამჟამად მუშავდება პროექტი, რომელიც ითვალისწინებს შენობის შიდა ხედის აღდგენას 1902 წლის მდგომარეობით.
რესურსები ინტერნეტში
В. В. Антонов, А. Ф. Кобак. Церковь БОЖИЕЙ МАТЕРИ «ВСЕХ СКОРБЯЩИХ РАДОСТИ» при приюте детей-калек и паралитиков Василеостровского отдела Общества попечения о бедных и больных детях // Антонов В. В., Кобак А. В. Святыни Санкт-Петербурга: Христианская историко-церковная энциклопедия. — СПб.: Лики России, 2003 (электронная версия на сайте encspb.ru)
Вестник института им. Г. И. Турнера // Есть на Лахтинской место святое. Вестник института им. Г. И. Турнера. № 5 (58), май 2013 г.
რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
სანქტ-პეტერბურგის მართლმადიდებლური ტაძრები
კატეხი

კატეხი — სოფელი აზერბაიჯანში, ბელაქანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა 7 432 ადამიანი.
ისტორია
კახეთი იყო საქართველოს ისტორიული მხარის, ჰერეთის, მნიშვნელოვანი პუნქტი. XI საუკუნეში კატეხი ერთ-ერთი მსხვილი საეკლესიო ცენტრი იყო. კატეხის ეკლესია კათოლიკოსმა მელქისედეკ I-მა შესწირა მცხეთის სვეტიცხოველს. XVIII საუკუნეში ირან-ოსმალეთის აგრესიისა და დაღესტნელი ფეოდალების გამუდმებული თავდასხმების შედეგად კახეთის სამეფოს ჩამოსცილდა აღმოსავლეთი ნაწილი, რომელშიც კატეხიც შედიოდა და ჩამოყალიბდა ჭარ-ბელაქნელ ლეკთა უბატონო თემები. XX საუკუნის დასაწყისში სოფელში ცხოვრობდა 1060 ლეკი.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ბელაქანის რაიონის სოფლები
San Juan y Martínez

San Juan y Martínez is a municipality and town in the Pinar del Río Province of Cuba.
Overview
Its economy is centered mainly on agriculture and the crop of its farmers, the largest of which being tobacco. In Cuba, San Juan y Martinez is known as the "Mecca of the Tobacco."
San Juan has its own hospital with a fully functional maternity ward as well as a "Polyclinic" treatment center, both open 24 hours.
Demographics
In 2004, the municipality of San Juan y Martínez had a population of 45,061. With a total area of , it has a population density of .
See also
Municipalities of Cuba
List of cities in Cuba
San Juan y Martínez Municipal Museum
References
External links
Populated places in Pinar del Río Province
Northern Lapland

Northern Lapland is a subdivision of Finnish Lapland and one of the Sub-regions of Finland since 2009. It is the largest and most sparsely populated sub-region in Finland.
Municipalities
Politics
Results of the 2018 Finnish presidential election:
Sauli Niinistö 56.9%
Paavo Väyrynen 14.9%
Pekka Haavisto 8.2%
Matti Vanhanen 6.7%
Laura Huhtasaari 5.5%
Merja Kyllönen 5.2%
Tuula Haatainen 2.0%
Nils Torvalds 0.5%
Sub-regions of Finland
Lapland (Finland)
Goioerê

Goioerê is a municipality in the state of Paraná in the Southern Region of Brazil.
See also
List of municipalities in Paraná
References
Municipalities in Paraná
აბუ ნუვასი

აბუ ნუვასი
ალ-ჰასან იბნ ჰანი ალ-ჰაქამი აბუ ნუვასი (დ. 756, აჰვაზი — გ. 813 ან 814, ბაღდადი) — არაბი პოეტი. დედით (ზოგიერთი წყაროს მიხედვით მამითაც) სპარსი იყო, რამაც გარკვეული კვალი დაამჩნია აბუ ნუვასის შემოქმედებას. ზოგჯერ ამით ხსნიან შუუბიური იდეების ერთგვარ გავლენას მის პოეზიაზე. ცხოვრობდა ბასრაში. შემდეგ გადავიდა ბაღდადში, სადაც ხალიფა ჰარუნ ალ-რაშიდის კარის პოეტი გახდა. ერთხანს ეგვიპტეში იყო ამირ ალ-ხასიბის კარზე, უკანასკნელი წლები ბაღდადში გაატარა ხალიფა ალ-ამინთან. თავაშვებული ცხოვრებისა და ისლამის გმობისათვის რამდენიმეჯერ იჯდა საპყრობილეში. ხალიფა ჰარუნ ალ-რაშიდთან ერთად აბუ ნუვასი „ათას ერთი ღამის“ პოპულარული პერსონაჟია. აბუ ნუვასის დივანი არაბული პოეზიის ტრადიციული ჟანრების გარდა ახალ ჟანრებსაც შეიცავს. კასიდის ზოგი მოტივი აბუ ნუვასმა დამოუკიდებელ ჟანრად აქცია. ასეთია ტარდიათი ანუ ნადირობის თემაზე დაწერილი ლექსები და ხამრიათი — ღვინის, სალხინო პოეზია. მისი ხოტბები ეძღვნება აბასიანთა დინასტიის წარმომადგენლებს და სხვა გამოჩენილ პირთ, ხოლო ღაზალები — უპირატესად ვაჟებს. აბუ ნუვასი არაბული ლიტერატურის ისტორიაში ცნობილია როგორც განმაახლებელი.
იგი ცდილობდა შეექმნა თანადროული ცხოვრების იდეალების შესაფერისი პოეზია. პროტესტი არაბული პოეზიის მოძველებული ტრადიციების წინააღმდეგ განსაკუთრებით კარგად გამოიხატა მის ხამრიათში, რომელშიც ღვინო სულიერი და ხორციელი სიხარულის უმაღლესი წყაროა, სილამაზის, ტკბობის სიმბოლო. ღვინის ჰიმნი ზოგჯერ მხურვალე ექსტაზში გადადის (ამ მხრივ აბუ ნუვასმა გარკვეული გავლენა მოახდინა არაბულ მისტიციზმზე), რელიგიური თემა მის ღვინის ლექსებში ცინიზმითაა შეფერილი. აბუ ნუვასის პოეზიაში კარგად აისახა არაბული პოეტური აზროვნების ერთი თავისებურება: საგნის რომელიმე თვისება მის ლექსებში ხშირად ამ საგნის სიმბოლოდ, პოეტურ გამოცანად გვევლინება. მაგალითად, „წითელი“, „ძველი“, ნიშნავს ღვინოს. აბუ ნუვასის ლექსები იშვიათი მუსიკალობით გამოირჩევა.
ლიტერატურა
Фильштинский И. М., Арабская классическая литература, М., 1965;
Wagner E., Abu-Nuvas, Wiesbaden, 1965.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
არაბი პოეტები
დაბადებული 756
გარდაცვლილი 814
კილტიკლოხერი

კილტიკლოხერი — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს ლიტრიმის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში. 2006 წლის მონაცემებით სოფლის მოსახლეობა 254 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
ლიტრიმის საგრაფო
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ლიტრიმის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
შავშურა

შავშურა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში აჭარიდან.
გადმოცემის თანახმად, წარმოშობით შავშეთიდან უნდა იყოს.
შავშურა კარგად შეეგუა ზემო აჭარის ეკოლოგიურ პირობებს. მაღლარების სახით ერთეული ძირებია გავრცელებული ხულოს მუნიციპალიტეტში, სოფელ ჩაოს, ფურთიოსა და ალმეს მიდამოებში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ განივოვალური, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებურად მცირედაა შებუსული. ყვავილი მდედრობითია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ან კონუსური ფორმის, ფრთიანი. თხელია, ზოგჯერ საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური, ღია მწვანე, მოქარვისფრო ელფერით. კანი სქელი და საკმაოდ მკვრივი აქვს ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი უფრო ხორციანია, ვიდრე წვნიანი, ტკბილი გემოთი.
შავშურა საშუალო ზრდა-განვითარებისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 190-195 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. ჯიში მოსავლიანია. მტევნის საშუალო წონა 135 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 7.5-9.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18.9%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.4 გ/ლ-ს.
შავშურა გამოიყენება სასუფრე ყურძნად. მტევანი და მარცვალი ლამაზი გარეგნობისაა და ადვილად იტანს ტრანსპორტირებას.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 418
აჭარის ვაზის ჯიშები
ვაზის თეთრყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
აღჯაიაზი (ლაჩინი)

აღჯაიაზი (ლაჩინი)
აღჯაიაზი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ლაჩინის რაიონის სოფლები
ჩრდილოეთ მაკედონიის ენები

ჩრდილოეთ მაკედონიის ენები
ჩრდილოეთ მაკედონიის ენები განსხვავებულ ოფიციალურ სტატუსს ფლობს.
სახელმწიფო ენა
ჩრდილოეთ მაკედონიაში სახელმწიფო და ყველაზე მეტად გავრცელებული ენა არის მაკედონური, რომელიც წარმოადგენს მშობლიური ენას როგორც მაკედონელებისთვის, ასევე სუბეთნოსებისთვის, კერძოდ, ტორბეშებისთვის. მაკედონურ ენაზე საუბრობს ქვეყნის 1 300 000 მცხოვრები.
ეთნიკური უმცირესობების ენები
ჩრდილოეთ მაკედონიის კონსტიტუცია არ კრძალავს ეთნიკური უმცირესობების ენების გამოყენებას. 2001 წლის ოჰრიდის შეთანხმებამ მნიშვნელოვნად გააფართოვა ალბანური ენის სტატუსი როგორც საშუალო, ასევე უმაღლეს განათლებაში.
ჩრდილოეთ მაკედონიის ძირითადი ენები მოყვანილია ქვემოთ.
სტატუსი
უმცირესობათა ენები ოფიციალურ ენებად ითვლება ზოგიერთ ქალაქსა და ადმინისტრაციულ ერთეულში (თემში).
უცხო ენები
რესპუბლიკის მრავალი მცხოვრები საუბრობს უცხო ენაზე. უფროსი თაობა, რომელიც იუგოსლავიაში ცხოვრობდა, იყენებს სერბულ ენას. ახალგაზრდობამ იცის ინგლისური ენა. ასევე სკოლის მოსწავლეებისა და სტუდენტების გარკვეული რაოდენობა შეისწავლის ფრაგულ, გერმანულ, იტალიურ და რუსულ ენებს.
სქოლიო
კუმჟენის მემორიალი

კუმჟენის მემორიალი — მემორიალური კომპლექსი დონის როსტოვის რკინიგზის რაიონში. მდებარეობს ქალაქის დასავლეთ რაიონში კუმჟენის კორომში. მემორიალი ააშენეს 1983 წელს, წითელი არმიის იმ ჯარისკაცების პატივსაცემად, რომლებიც დაიღუპნენ დონის როსტოვის გათავისუფლებისათვის 1941-1943 წლებში. კომპლექსის შემადგენლობაში შედის რამდენიმე მემორიალი და ძმათა სასაფლაო. მემორიალს გააჩნია რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტის სტატუსი.
აღწერა
ძეგლი მდებარეობს მთავარი ხეივნის გასწვრივ. კუმჟენის მემორიალის შემადგენლობაში შედის ხუთი პილონი, გამარჯვების ოთხი სტელა, მონუმენტი „შტურმი“ და მემორიალური დაფა, რომელზეც ამოკვეთილია როსტოვის ომებში მონაწილე ნაწილების სახელები. პილონები მოპირკეთებულია ნაცრისფერი მარმარილოს ფილებით. კუმჟენის მემორიალის ცენტრალური ობიექტია მონუმენტი „შტურმი“. გრანიტის კვარცხლბეკზე ჯარისკაცების ჯგუფი ემზადება შეტევისათვის, მათ თავზე აღმართულია 18-მეტრიანი მეტალის ისარი. იგი მიუთითებს საბჭოთა ძალების მთავარ მიმართულებას. მონუმენტის მახლობლად მდებარეობს ძმათა სასაფლაო. გრანიტის ფილებზე ამოკვეთილია ბრძოლებში დაღუპულ მეომართა სახელები.
მემორიალზე აღბეჭდილია ქალაქის განმათავისუფლებელი რეალური ადამიანები. კერძოდ: ქალი პისტოლეტით ეს არის ალექსანდრა ნოზაძე, ქართველი, დაბადებული აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფელ ოთხარაში, 56-ე არმიის, 343-ე მსროლელთა დივიზიის, 1151-ე მსროლელთა პოლკის ასეულის პოლიტხელი. მასთან ახლოს ასეულის ხელმძღვანელი, ეროვნებით კარელიელი ლეიტენანტი ვლადიმირ მოლოვიდოვი, რომელმაც შეცვალა ალექსანდრა, მას შემდეგ რაც იგი გარდაიცვალა. აქვეა მეტყვიამფრქვევეთა ასეულის უმცროსი ლეიტენანტი ალექსეი ფილიპოვი.
ისტორია
მეორე მსოფლიო ომის დროს კუმჟენის კორომის ტერიტორიაზე სისხლისმღვრელი ბრძოლები გაიმართა. 1983 წელს ომში დაღუპული ჯარისკაცების პატივისცემის ნიშნად ააგეს მემორიალური კომპლექსი „კუმჟენის კორომი“. მემორიალის ავტორია არქიტექტორი რ. მურადიანი, მოქანდაკეები ბ. ლაპკო და ე. ლაპკო. მემორიალთან ყოველწლიურად იმართება სამგლოვიარო ცერემონიალები დაღუპული საბჭოთა ჯარისკაცების პატივსაცემად.
თავდაპირველად მემორიალურ კომპლექსში შედიოდა მუზეუმიც, მაგრამ 2000 წელს მუზეუმის შენობაში გაიხსნა რესტორანი. 2015 წელს, მეორე მსოფლიო ომში გამარჯვების 70-ე წლისთავთან დაკავშირებით მოხდა მემორიალური კომპლექსის რესტავრაცია და კეთილმოწყობა.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დონის როსტოვის ძეგლები
Sukharevka

Sukharevka is a rural locality (a village) in Korneyevsky Selsoviet, Meleuzovsky District, Bashkortostan, Russia. The population was 239 as of 2010. There is one street.
Geography
Sukharevka is located 49 km north of Meleuz (the district's administrative centre) by road. Davletkulovo is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Meleuzovsky District
Sterlitamaksky Uyezd
მანანა ტაბიძე

მანანა ტაბიძე (დ. 25 სექტემბერი, 1953, ტებერდა) — ქართველი ენათმეცნიერი, მეცნიერი და პედაგოგი.
ბიოგრაფია
1975 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.
1978-1986 წლებში — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების უნივერსიტეტის, უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი;
1986-1994 წლებში — ამავე უნივერსიტეტის მეცნიერ-თანამშრომელი; 1994-2003 წლებში — უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 2003 წლიდან — არნოლდ ჩიქობავას ენათმეცნიერების უნივერსიტეტი, წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი; შეთავსებით, 1990 წლიდან — ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია, პროფესორი; 2006 წლიდან — ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრი „საქპატენტი“, დეპარტამენტის უფროსი. მონაწილეობს ადგილობრივ და საერთაშორისო კონფერენციებში, ექსპერიმენტებში, ექსპედიციებში; სამეცნიერო შრომების ავტორი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (2003), პროფესორი (2004).
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1994 წელს „პარადიგმები ქართულში“.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — დაიცვა 2003 წელს „ენობრივი სიტუაცია საქართველოში და ქართული ენის ფუნქციონირების საკითხები“.
ბიბლიოგრაფია
აფხაზური ენა: წარსული, აწმყო და ...: (ეკოლინგვისტური და სოციოლინგვისტური ანალიზი) (რედაქტორი), თბ., სამშობლო, 2021, გც. 444 — ISBN: 9789941977107
სოციოლინგვისტიკა : (მასალები სალექციო კურსისათვის) (ავტორი), თბ., ქართული უნივერსიტეტი, 2015, გვ. 328 — ISBN: 9789941945717
თანამედროვე ქართული სალიტერატურო ენის ნორმობრივი პრობლემები (ავტორი), თბ., 2010, გვ. 136 — ISBN: 9789941027017
ენისა და დიალექტის საკითხი ქართველოლოგიაში (რედაქტორი), თბ., უნივერსალი, 2006, გვ. 163 — ISBN: 9994061739
ენობრივი სიტუაცია საქართველოში და ქართული ენის ფუნქციონირების საკითხები (ავტორი), თბ., ქართული ენა, 2005, გვ. 275 — ISBN: 9994085166
ლიტერატურა
საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 490;
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 25 სექტემბერი
დაბადებული 1953
ქართველი ენათმეცნიერები
ქართველი პედაგოგები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ყორნისის გვერდას ეკლესია

ყორნისის გვერდას ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ყორნისში. აგებულია შუა საუკუნეებში.
ეკლესია ნაგებია დიდი ზომის, კარგად თლილი ქვიშაქვის კვადრებით.
დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა, აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. სამხრეთით სწორკუთხა ნიშია. სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობოდა. საკურთხევლის წინ ქვის კანკელის ფრაგმენტებია შემორჩენილი.
გრძივი კედლები წყვილი პილასტრის საშუალებით სამ, თითქმის თანაბარ ნაწილად იყოფა. პილასტრების კაპიტელებს კამარის საბრჯენი თაღი ებჯინებოდა.
დარბაზი ნათდება დასავლეთის და სამხრეთის თაღოვანი სარკმლებით. ამავე კედელშია გაჭრილი შესასვლელები.
ეკლესიას დასავლეთით და სამხრეთით მინაშენები გააჩნია. დასავლეთ მინაშენსა და ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელს შორის ნაკერი ჩანს. ჩრდილოეთი ფასადის აღმოსავლეთ მონაკვეთში ნიშია მოწყობილი.
სამხრეთი მინაშენი განიერია და უფრო მოკლე. სამშენებლო ქვა ფლეთილია. მინაშენში შესასვლელი სამხრეთიდანაა იქვე ბუნის ქვა დევს.
ეკლესიის კამარა და კონქი ჩამოქცეულია. კედლები დაბზარულია. მინაშენები ჩამონგრეულია.
ლიტერატურა
შიდა ქართლი, ზნაურის (ყორნისი) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. II, 2004
ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სიერა-ნევადა

სიერა-ნევადა — ქედი აშშ-ის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. დიდი აუზის მთიანეთს გამოჰყოფს კალიფორნიის ველისაგან. სიგრძე 750 კმ, სიმაღლე 4418 მეტრამდე (მთა უიტნი). აგებულია გრანოდიორიტებით. სეისმურია. მთისძირთან ცხელი წყაროები და ტალახის ვულკანებია. დასავლეთი კალთა დამრეცი და ღრმად დასერილია. 1000 მეტრ სიმაღლემდე შემოსილია მარადმწვანე ბუჩქოვანი მუხით, 3000 მეტრამდე წიწვოვანი ტყეა, მის ზევით — ალპური მდელოები. აღმოსავლეთი კალთა ციცაბოა, შემოსილია ფიჭვნარითა და მეჩხერი ტყით. მწვერვალებზე თოვლნარია. მთებიდან წყნარი ოკეანის სანაპიროსაკენ გაყვანილია წყალსადენები, რომლებიც წყალმომარაგებით უზრუნველყოფს სან-ფრანსისკოსა და ლოს-ანჯელესს. სიერა-ნევადის ფარგლებშია იოსემიტის, სეკვოიასა და კინგს-კანიონის ეროვნული პარკები.
სქოლიო
აშშ-ის ქედები