PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
კონსტანტინე ზანისი

კონსტანტინე ზანისი
კონსტანტინე მათეს ძე ზანისი (1864–1947) — რუსი ფოტოგრაფი.
ბიოგრაფია
ბავშვობა ალექსანდროპოლში გაატარა. 1878 წელს ოჯახი გადმოსახლდა თბილისში და იმავე წელს სასწავლებელში ჩააბარა. სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ მოეწყო კერძო ფოტოგრაფიულ სახელოსნოში. 1890-1901 წლებში მიწვეული იყო კავკასიის მეაბრეშუმეობის სადგურში ფოტოგრაფად. 1897 წელს მონაწილეობა მიიღო მოყვარულ ფოტოგრაფთა საზოგადოების პირველ კავკასიურ გამოფენაზე, სადაც ბრინჯაოს მედლით დაჯილდოვდა. 1901 წელს საიუბილეო კავკასიის გამოფენაზე მას მიაკუთვნეს მცირე ოქროს მედალი (დიდი ოქროს მედალი ერგო ცნობილ ფოტოგრაფს ედუარდ კლარს). მედალზე ამოკვეთილია „შრომისა და ცოდნისათვის“. 1904 წელს დაინიშნა კავკასიის სამხედრო ოლქის სამხედრო-ტოპოგრაფიული განყოფილების ფოტოგრაფიის ხელმძღვანელად.
საქართველოს პირველი რესპუბლიკის წლებში (1918-1921) იყო სამხედრო სამინისტროს ფოტოგრაფიის გამგე. საბჭოთა პერიოდში აგრძელებდა მუშაობას სამხედრო-ტოპოსგრაფიულ დაწესებულებაში. იგი მონაწილეობდა ფოტოგრაფიული შემოქმედებითი კავშირების მუშაობაში, ფოტოგამოფენებში, აზიარებდა ხელოვნებას ფოტოგრაფების ახალ თაობას. 1936 წელს მას მიენიჭა შრომის გმირის წოდება.
რესურსები ინტერნეტში
კ. ზანისის ფოტოგალერეა . საქართველოს ფოტოგრაფიის მუზეუმი.
სქოლიო
დაბადებული 1864
გარდაცვლილი 1947
Honuba

Honuba (also, Khonuba and Onoba) is a village and municipality in the Yardymli Rayon of Azerbaijan. It has a population of 772.
References
Populated places in Yardimli District
Ləngi

Ləngi is a village in the Qusar Rayon of Azerbaijan. The village forms part of the municipality of Yeni Həyat.
References
Populated places in Qusar District
Gədəzeyxur

Gədəzeyxur (also, Gedazeykhur) is a village and municipality in the Qusar Rayon of Azerbaijan. It has a population of 2,225.
References
Populated places in Qusar District
ფეროზიანები

ფეროზიანები, მიჰრანიდები — ირანული წარმოშობის დინასტია IV-VIII საუკუნის საქართველოში, ქვემო ქართლის (გოგარენეს) მფლობელები. ფეროზის შთამომავლების ოფიციალური ტიტული იყო სამშვილდის ერისთავობა და ამასთანავე ატარებდნენ პიტიახშის საპატიო ტიტულს.
ისტორია
მართალია ოჯახი სპარსელი სასანიდებისგან წარმოშობას იბრალებდა, მაგრამ, რეალურად ის მიჰრანიდების სახლს გამოეყო, ერთ-ერთი ირანის შვიდი დიდ სახლთა შორის. პირველი პიტიახში იყო ფეროზი, რომელმაც გოგარენეში გუშარიდები ჩაანაცვლა, რამაც იქ ფეროზიანების (მიჰრანიდების) მმართველობას დაუდო საფუძველი.
ქვემო ქართლში (გოგარენე) ფეროზის დამკვიდრება 370-იანი წლების დასასრულს ან 380-იანი წლების დასაწყისში უნდა მომხდარიყო, მაშინ როცა ქართლში ორმეფობას ბოლო მოეღო და მთელი სამეფო ირანის ქვეშევრდომ ასფაგურ მეფეს დარჩა. არ არის გამორიცხული, რომ მანამდე ის ალბანეთში, ან მის მომიჯნავე ქვეყანაში პროვინციის გამგებელი ყოფილიყო. ა. ბოგვერაძის მოსაზრებით ფეროზის დანიშვნა 387 წელს უნდა მომხდარიყო და მას პიტიახშობაც თან უნდა მოეტანა. თუმცა ისტორიკოსთა ნაწილი არ იზიარებს ამ მოსაზრებას, რადგან მიაჩნიათ, რომ მას შემდეგ რაც ბაქარ მირიანის ძემ ფეროზს სამართავად სამშვილდის საერისთავო გადასცა, ამავე დროსვე უნდა მიეღო ფეროზს პიტიახშობა. ის პიტიახშობა, რომელიც ქართლში I-III საუკუნეებში არსებობდა.
ფეროზიანებს ახლო ურთიერთობა ჰქონდათ იბერიაში ახლად დამყარებულ ხოსროვიანთა დინასტიასთან, რომლებიც ასევე მიჰრანიდებს სახლს გამოეყვნენ. ფეროზი იბერიის, პირველი ქრისტიანი მეფის, მირიან III სიძე იყო, თუმცა თავად ქრისტიანობის მღებაზე უარი განაცხადა, მაგრამ განაგრძობდა იბერიის მეფის მიმართ ერთგულებას. ფეროზი და მისი მიმდევრები ქრისტიანობაზე მირიან მეფის ვაჟისა და მემკვიდრის ვარაზ-ბაკურის მეფობისას მოქცნენ.
470 წელს ვარსქენი ირანის კარზე წარსდგა, სადაც მაზდეანობა მიიღო, ასევე უარყო იბერიის მეფისადმი მორჩლება და უშალოდ სასანიდებს დაემორჩილა. რისთვისაც მას კავკასიის ალბანეთის სამეფისნაცვლო უბოძეს და პეროზის ქალიშვილი მიათხოვეს. პრო-ირანული პოზიციების გასატარებლად, ის შეეცადა მისი ოჯახის წევრების მაზდეანობაზე მოქცევას, მათ შორის მისი ცოლი შუშანიკის (ვარდანის ქალიშვილი), რაც საბოლოოდ ამ უკანასკნელის მოწამეობრივი სიკვდილით დასრულდა. ვარსქენის პოლიტიკა მიუღებელი აღმოჩნდა ვახტანგ გორგასლისთვის, რომელმაც ის მოკლა და 482 წელს ირანის წინააღმდეგ აჯანყდა. ვახტანგ მეფის გარდაცვალების მერე ფეროზიანებს არ უნდა გასჭირვებოდათ ძველი „პატივის“ დაბრუნება. (ბახტაძე)
VIII საუკუნეში ფეროზიანების/მიჰრანიდების სამფლობელო და ტიტულები სომეხმა ბაგრატუნებმა დაისაკუთრეს, რამაც დაასრულა მათი მმართველობა.
პიტიახშების სია
არსებულ წყაროებზე დაყრდნობით კირილ თუმანოვმა გამოაქვეყნა გოგარენეს მმართველი მიჰრანიდი პიტიახშების სია, თუმცა იგი არასრულია.
ლიტერატურა
სქოლიო
სპარსელები
მიჰრანიდები
იბერიის სამეფო
მენდოსა (მდინარე)

მენდოსა (მდინარე)
მენდოსა — მდინარე არგენტინაში, მენდოსის პროვინციაში. სათავეს იღბებს ანდებში, მწვერვალებს — აკონკაგუასა და ტუპანგატოს შორის. მდინარის ზემოწელი ზღვის დონიდან 2,600 მეტრზე მდებარეობს. ერთვის მდინარე სან-ხუანს, რომელიც თავის მხრივ დესაგუადეროს შენაკადია. მენდოსაზე აშენებულია წყალსაცავები და ჰიდროელექტროსადგური. სიგრძე 273 კმ.
იხილეთ აგრეთვე
არგენტინის მდინარეების სია
რესურსები ინტერნეტში
მენდოსის პროვინციის დეტალური რუკა
არგენტინის მდინარეები
გურიანთა (ნამოსახლარი)

გურიანთა (ნამოსახლარი)
გურიანთა — ნეოლითური ნამოსახლარი სოფელ ციხისფერდში, მდინარე სკურდუმის მარჯვენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 25 მ-ზე, გაითხარა 1963 (ხელმძღვანელი ნიკოლოზ ბერძენიშვილი). მოპოვებულია კაჟის, რიყის ქვისა და ობსიდიანისაგან დამზადებული საოჯახო, სამიწათმოქმედო, საბრძოლო და სანადირო იარაღი (საფხეკები, საჭრისები, დანები, სახვრეტები, ხელსაფქვავები, სანაყები, სახეხ-სასრესები, ცულები და სხვა). მრავლად იყო წარმოების ნარჩენები (ნუკლეუსები, ანატკეც-ანატეხები და სხვა), არათანახრად გამომწვარი თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები. ზოგი მათგანი შემკულია წიწვისებრი ორნამენტით. ნამოსახლარზე აღმოჩენილი მასალა ოდიშის, ანასეულისა და კინტრიშის არქეოლოგიური მონაპოვართა მსგავსია.
ლიტერატურა
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ნეოლითის ხანის ძეგლები
ასკარიდისებრნი

ასკარიდისებრნი (Ascarididae) — მრგვალი ჭიების ოჯახი. პარაზიტობენ ადამიანისა და ხერხემლიანი ცხოველების ნაწლავში. ასკარიდისებრთა შორის ყველაზე გავრცელებულია ღორისა (Ascaris suum) და ადამიანის (Ascaris lumbricoides) ასკარიდა. დედლის სიგრძეა 25 - 40 სმ, მამლისა — 15 - 25 სმ, სხეული თითისტარისებრია. წინა ნაწილზე მოთავსებულ პირს გარს აკრავს სამი ტუჩი, რითაც პარაზიტი კარგად ემაგრება ადამიანის ნაწლავის კედელს. მამლის სხეულის ბოლო ნაწილი მოკაუჭებულია, დედლისა — სწორი. ყოველი დედალი დღე-ღამეში 250 ათასამდე კვერცხს ყრის, რომლებიც განავალთან ერთად გარემოში გამოიყოფა, სადაც ხდება კვერცხის მომწიფება. მომწიფებული კვერცხიდან, რომელიც მასპინძლის ნაწლავში ხვდება საკვებთან ან წყალთან ერთად, იჩეკება ლარვა, იგი ხვრეტს ნაწლავის ლორწოვან გარსს, იჭრება ვენებში და კარის ვენით აღწევს ღვიძლს. აქედან ლარვა გადადის ღრუ ვენაში, გაივლის გულის მარჯვენა პარკუჭს და ფილტვის არტერიით გადადის ფილტვებში. აქ ლარვა ტოვებს სისხლის კაპილარებს, გადადის ფილტვის ალვეოლებში, ბრონქებში, შემდეგ ტრაქეაში და ხორხის ხვრელით ხელმეორედ ხვდება ხახისა და პირის ღრუში. ლარვა ვითარდება და ზრდასრულ პარაზიტად გარდაიქმნება წვრილ ნაწლავებში. 2 - 2,5 თვის შემდეგ დედალი კვერცხის დაყრას იწყებს. ადამიანის ნაწლავში შესაძლებელია ერთიდან რამდენიმე ასეულამდე ასკარიდა იყოს. ადამიანის ასკარიდა ორგანიზმში ბინადრობს 1 - 1,5 წლამდე.
ასკარიდისებრით გამოწვეულ დაავადებას ასკარიდოზი ეწოდება.
ლიტერატურა
მრგვალი ჭიები
კაბესეირა-გრანდი

კაბესეირა-გრანდი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უნაის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 453 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.26 კმ²-ზე. ფართობი 1 031 409 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მინას-ჟერაისი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
რაბენდი

რაბენდი — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ზანგილანის რაიონის სოფლები
107

107
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ეგნატე ღმერთშემოსილი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი.
List of Brooklyn Nets head coaches

List of Brooklyn Nets head coaches
The Brooklyn Nets are an American professional basketball team based in the New York City borough of Brooklyn. They are a member of the Atlantic Division of the Eastern Conference in the National Basketball Association (NBA). The team plays its home games at the Barclays Center. The franchise was founded as the New Jersey Americans in 1967, and was one of the eleven original American Basketball Association (ABA) teams. In its second ABA season, Arthur Brown, the team owner, moved the team to Long Island and renamed it the New York Nets. The team won ABA championships in 1974 and 1976. When the ABA merged with the NBA in 1976, the Nets were one of four ABA teams admitted into the NBA. The team was moved to the Rutgers Athletic Center in New Jersey; after the 1976–77 NBA season, the team was renamed the New Jersey Nets. Since they joined the NBA, the Nets have won 4 divisional championships, 2 conference championships and appeared in the playoffs 16 times. The Nets moved to Brooklyn in 2012, and now play as the Brooklyn Nets.
There have been 24 head coaches for the Nets franchise. The franchise's first head coach was Max Zaslofsky, who led the team for two seasons. Kevin Loughery is the only Nets coach to have led the team to a championship; the Nets won ABA championships in 1974 and 1976 during his tenure. Loughery is the franchise's all-time leader in regular season games coached (615) and wins (297); P. J. Carlesimo is the franchise's all-time leader in regular season winning percentage (.648). Byron Scott is the franchise's all-time leader in playoff games coached (40) and wins (25), as well as playoff-game winning percentage (.625). Chuck Daly and Bill Fitch were selected as two of the top 10 coaches in NBA history. Daly, Brown and Lou Carnesecca are the only Nets coaches to have been inducted into the Basketball Hall of Fame as coaches. Zaslofsky, York Larese, Lou Carnesecca, Dave Wohl, Butch Beard, John Calipari, Tom Barrise, and Kiki Vandeweghe spent their entire coaching careers with the Nets/Americans.
Key
Coaches
Note: Statistics are correct through the end of the .
Notes
References
General
Specific
Lists of National Basketball Association head coaches by team
Head coaches
შაკენ აიმანოვი

შაკენ აიმანოვი (დ. 15 თებერვალი, 1914, ბაიანაული, რუსეთის იმპერია — გ. 23 დეკემბერი, 1970, მოსკოვი) — საბჭოთა ყაზახი მსახიობი, თეატრის და კინოს რეჟისორი. სსრკ სახალხო არტისტი (1959). მის სახელს ატარებს „ყაზახფილმი“
ბიოგრაფია
შაკენ აიმანოვი დაიბადა 1914 წლის 2 (15) თებერვალს სოფელ ბაიანაულში (პავლოდარის რაიონი, ყაზახეთი) გლეხების ოჯახში. 1928 წელს დაამთავრა სკოლა, 1931-33 წლებში სწავლობდა სემიპალატინსკის პედაგოგიურ ტექნიკუმში.
1933 წელს მწერალ გაბიტ მუსრეპოვის მიწვევით ჩავიდა ალმა-ატაში და მიღებულ იქნა ყაზახეთის დრამატული თეატრის დასში. 1947-51 წლებში იყო ამავე თეატრის მთავარი რეჟისორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი.
1938 წლიდან იღებდნენ კინოში. 1954 წლიდან მუშაობდა კინორეჟისორად „ყაზახფილმში“. სსრკ-ში მას პოპულარობა მოუტანა ფილმმა „ჩვენი საყვარელი ექიმი“ (1957), რომელშიც მან რეჟისორობა და მსახიობობა ერთმანეთს შეუთავსა. 1964 წლის ფილმში — „პირტიტველა მატყუარა“, ის იყო სცენარის თანაავტორი, დამდგმელი რეჟისორი და მთავარი როლის შემსრულებელი.
1964 წელს, უ. შექსპირის 400 წლისთავის აღნიშვნისას ინგლისში აიმანოვმა ოტელოს მონოლოგი ყაზახურ ენაზე წაიკითხა. ეს იყო პირველი შემთხვევა, როცა ინგლისურ სცენაზე შექსპირი ყაზახურ ენაზე გაჟღერდა.
1940 წლიდან იყო სკკპ წევრი. არჩეულ იქნა ყაზახეთის სსრ უმაღლესი საბჭოს მე-4 და მე-7 მოწვევის დეპუტატად.
აიმანოვი 1970 წლის 23 დეკემბერს მოსკოვში საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევის დროს დაიღუპა. დაკრძალულია ალმათში, ცენტრალურ სასაფლაოზე.
ჯილდოები და აღიარება
1946 — შრომის წითელი დროშის ორდენი
1947 — ყაზახეთის სსრ-ის სახალხო არტისტი
1952 — სტალინური პრემია
1959 — სსრკ სახალხო არტისტი
1967 — ლენინის ორდენი
1967 და 1972 — ყაზახეთის სსრ-ის კ. ბაისეტოვის სახელობის სახელმწიფო პრემია
ორი საპატიო ნიშნის ორდენი
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 15 თებერვალი
დაბადებული 1914
გარდაცვლილი 23 დეკემბერი
გარდაცვლილი 1970
მოსკოვში გარდაცვლილები
საბჭოთა მსახიობები
XX საუკუნის მსახიობები
საბჭოთა კინორეჟისორები
ლენინის ორდენის კავალრები
სსრკ-ის სახალხო არტისტები
შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
შრომითი მამაცობისათვის მედლით დაჯილდოებულები
ვლადიმერ ლენინის დაბადების 100 წლისთავის აღსანიშნავი მედლით დაჯილდოებულები
1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისათვის მედლით დაჯილდოებულები
1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის მედლით დაჯილდოებულები
ყამირი მიწების ათვისებისათვის მედლით დაჯილდოებულები
ყაზახეთის სსრ-ის სახალხო არტისტები
სტალინური პრემიის ლაურეატები
საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ყაზახეთის სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ისლა-დელ-სოლი

ისლა-დელ-სოლი (- მზის კუნძული) — კუნძული ტიტიკაკას ტბის სამხრეთ ნაწილში. შედის ბოლივიის შემადგენლობაში. გეოგრაფიულად, კუნძული კლდოვანია, გორაკ-ბორცვიანი. მისი სიგრძე 9,6 კმ-ია, სიგანე 4,6 კმ, ხოლო მთლიანი ფართობი 14,3 კმ². კუნძულზე
არ არსებობს არანაირი საავტომობილო სატრანსპორტო საშუალება. კუნძულზე მცხოვრები 800 ოჯახისათვის, მთავარ ეკონომიკურ საქმიანობას წარმოადგენს სოფლის მეურნეობა, თევზაობა და ტურიზმი. ამჟამად აქ ცხოვრობენ კეჩუას და აიმარას ხალხები.
კუნძულზე 80-ზე მეტი არქეოლოგიური ნანგრევებია. უმეტესი მათგანი ინკებისაა და XV საუკუნით თარიღდება. ინკების რწმენით, აქ დაიბადა მზის ღმერთი. არქეოლოგიური გათხრების საფუძველზე, მეცნიერებმა დაამტკიცეს, რომ კუნძული დასახლებული იყო ძვ.წ-ის მესამე ათასწლეულშიც. გორაკებზე აღმოჩენილია სასოფლო-სამეურნეო ტერასები.
გალერეა
იხილეთ აგრეთვე
ტიტიკაკა
ისლა-დე-ლა-ლუნა
სქოლიო
ბოლივიის კუნძულები
ტიტიკაკა
კობა ნაკაიძე

კობა ნაკაიძე (დ. 31 მაისი, 1961) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი.
დაამთავრა თბილისის შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიის ფაკულტეტი. 1988-1993 წლებში მუშაობდა ქობულეთის N2 რაიონული საავადმყოფოს პედიატრი; 1993-1995 წლებში იყო ქობულეთის რაიონული საავადმყოფოს მთავარი ექიმის მოადგილე; 1995-2005 წლებში ქობულეთის რაიონული საავადმყოფოს მთავარი ექიმი; 2012-2015 წლებში აჭარის დასაქმების სააგენტოს დირექტორი; 2015-2016 წლებში აჭარის სახელმწიფო ჯანდაცვის ცენტრის დირექტორი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ქობულეთის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 31 მაისი
დაბადებული 1961
საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
„ქართული ოცნების“ წევრები
Chlou

Chlou is a village in Ochamchira District, Abkhazia, Georgia.
Demographics
At the time of the 2011 census, Chlou had a population of 1,609. Of these, 95.4% were Abkhaz, 3.3% Georgian, 0.7% Russian, 0.1% Ukrainian and 0.1% Armenian.
See also
Ochamchira District
References
External links
Official website
Populated places in Ochamchira District
ლია (ფრინველთა გვარი)

ლია (ფრინველთა გვარი)
ლია (Limosa) — ფრინველითა გვარი მეჭვავიასნაირთა რიგის (Charadriiformes) ჩიბუხასებრთა ოჯახიდან (Scolopacidae).
წარმოადგენს საკმაოდ დიდი ზომის გრძელნისკარტა და გრძელფეხა ფრინველებს. საქართველოში გვხვდება ორი სახეობა – დიდი ლია (L. limosa) და მცირე ლია (L. lapponica). დიდი ლიას სხეულის სიგრძეა 36–44 სმ, ფრთაშლა – 70–82 სმ, მასა – 160–500 გ. მცირე ლიას სხეულის სიგრძეა 37–41 სმ, ფრთაშლა 70–82 სმ, მასა – 230–360 გ. მამრი მდედრზე პატარაა. სახეობები თითქმის ერთნაირი ზომა-წონისაა, მაგრამ მცირე ლიას ფეხები და ნისკარტი უფრო მოკლე აქვს. გამრავლების პერიოდში დიდი ლიას მამრს კისერი შეფერილი აქვს ქარციდან ჟანგისფრამდე, ზურგი კი მოხატულია შავი და ღია ყავისფერი კოპლებითა და ზოლებით, მკერდიდან მუცლისკენ სიქარცე ქრება და თეთრში იშვიათ განივ ზოლებად გადადის. მცირე ლიას მამრს გამრავლების პერიოდში კისერი, მკერდი და მუცელი მკვეთრი მოწითალო-ჟანგისფერი აქვს, ზურგის მხარეზე ყავისფერი, შავი და თეთრი ლაქები და ზოლები გასდევს. ორივე სახეობის მდედრები შეფერილობით თავიანთ მამრებს გვანან, მაგრამ ელფერი უფრო მკრთალი აქვთ. ზამთრისკენ ჟანგისფერი შეფერილობა ქრება და ღია მოყავისფრო ან მოთეთრო ყავისფერი ხდება, ზედა მხარეს კი მონაცრისფრო ელფერი ედება. ლია იკვებებიან კიბოსნაირებით, ჭიებით, მოლუსკებით, მწერებით, ობობებით, მიმოფრენისას – კენკროვნებით, მარცვლეულით. ორივე სახეობა 3–4 კვერცხს დებს, დიდი ლია კრუხობს 22–24 დღე, მცირე ლია კი – 20–21. დიდი ლია ბუდობს როგორც ტუნდრაში (მხოლოდ ჩუკოტკაზე და ისლანდიაში), ისე უფრო სამხრეთით – შავი ზღვისა და ხმელთაშუა ზღვის ჩრდილოეთ სანაპიროებამდე, მცირე ლია კი – ტუნდრაში, ევროპაში, აზიაში და ალიასკაზე. ზამთრობენ აფრიკაში, სამხრეთ აზიაში, ავსტრალიაში; მცირე ლია – ახალ ზელანდიაში. დაუჯდომლად გადაფრენის რეკორდი ეკუთვნის მცირე ლიას, რომლის ერთ-ერთმა მამრმა 12200 კმ იფრინა. საქართველოში გვხვდებიან მიმოფრენისას გაზაფხულსა და შემოდგომაზე. ამ დროს დიდ ლიას ძირითადად ვხვდებით დასავლეთ საქართველოში, აღმოსავლეთში – იშვიათად. ასევე იშვიათია მცირე ლია დასავლეთ საქართველოში. სარგებლობა მოაქვს მავნე მწერებისა და მოლუსკების განადგურებით. სპორტული ნადირობის ობიექტია. დიდი ლიას რიცხოვნობა ადგილსამყოფლის დაკარგვის გამო კლებულობს, რის გამოც სავარაუდოდ, ის დაცვის ობიექტი გახდება.
რესურსები ინტერნეტში
ლია
ჩიბუხასებრნი
ჯაბარ გარიაგდიოღლუს სახლი

ჯაბარ გარიაგდიოღლუს სახლი — მე-18 საუკუნეში აშენებული საცხოვრებელი სახლი ქალაქ შუშაში. მდებარეობს სეიდლის უბანში. სახლი, სადაც ცხოვრობდა მომღერალი, კომპოზიტორი, მუსიკოსი, აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი (1935), აზერბაიჯანული სასიმღერო ხელოვნების ერთ-ერთი წარმომადგენელი ჯაბარ გარიაგდიოღლუ.
შენობა მე-18 საუკუნის არქიტექტურული ძეგლია.
ჯაბარ გარიაგდიოღლუს სახლი მდებარეობდა „ჯიდირის ვაკესთან“, რომელიც ქალაქის ულამაზესი ადგილია.
საცხოვრებელი შენობა სომეხი საოკუპაციო ძალებმა შუშას დაკავების შემდეგ დაანგრიეს. ქალაქის განთავისუფლების შემდეგ შენობის ნანგრევები აღმოაჩინეს.
სქოლიო
აზერბაიჯანის ძეგლები
აბასირი (მდინარე)

აბასირი (მდინარე)
აბასირი (網走川) — მდინარე იაპონიაში, კუნძულ ჰოკაიდოზე. დაახლოებით 1000 წლის წინ, მდინარის აუზში დასახლდა ოხოტის კულტურა, რომელიც შემდეგ კუნძულის სიღრმეში გადაადგილდა. აბასირის ტბის ფსკერზე, ასევე აღმოჩენილია ჯომონის პერიოდის ნარჩენები (პრეისტორიული კულტურა იაპონიაში ძვ. წ. 14 000 – 300 წ.წ.)
მდინარე სათავეს იღებს იუბეცუში, აჰოროს მთის მწვერვალებზე, აკანის ვულკანურ კომპლექსში. სანამ მდინარე აბასირი შეუერთდება აბასირის ტბას, მას ერთვიან სხვა მდინარეები — იუბეცუ და ბიჰორო. მდინარე გამოდის აბასირის ტბიდან და ერთვის ოხოტის ზღვას.
სქოლიო
იაპონიის მდინარეები
ბზვანის მღვიმე

ბზვანის მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ვანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბზვანის მიდამოებში. მდებარეობს სოფელ ბზვანის ჩრდილოეთით მდინარე ძულუხურის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 388 მეტრზე. მღვიმის სიგრძე წარმოადგენს 450 მეტრს. მღვიმე თავდაპირველად 4 მეტრიანი ჭის სახით იხსნება, შემდეგ მასში ჩაღწევა 10 მეტრიანი ნაპრალის გავლითაა შესაძლებელი და მიემართება ჰორიზონტალურად ჩრდილო-აღმოსავლეთის მიმართულებით.
ვანის მუნიციპალიტეტში, აქამდე ცალკე კარგად გამოკვეთილი კარსტული მასივი არცერთ სამეცნიერო ლიტერატურაში არ იყო დაფიქსირებული. ეს ტერიტორია გეომორფოლოგიურად სამხრეთ იმერეთის კარსტულ რაიონში განიხილებოდა. ადგილს სადაც კარსტული მღვიმე მდებარეობს შესაძლებელია ეწოდოს ბზვანის კარსტული მასივი, რადგან ამ სოფელში არის, როგორც კარსტული რელიეფის რამდენიმე საინტერესო ფორმა, აგრეთვე მიწისქვეშა მდინარეები და ვერტიკალური ჩასასვლელით წარმოდგენილი საინტერესო და ამავდროულად ექსტრემალური მღვიმე.
სახელწოდება
ადგილობრივი მოსახლეობა კარსტულ მღვიმეს „ნავარსკვლავებს“ ეძახის, ზოგი კი მას „საქაჯეს“ უწოდებს. გადმოცემის თანახმად, ადრე ამ ტერიტორიაზე ადგილობრივი მოსახლეობა სიცარიელეში ქვებს აგდებდნენ, ხოლო კირქვაში გახსნილი ორმო ხმას გამოცემდა და ამიტომ შეურქმევიათ „საქაჯია“. მეორე სახელწოდება „ნავარსკვლავები“ კი ლეგენდას უკავშირდება, რომელიც მოგვითხორობს იმის შესახებ, რომ, უახსოვარ დროში, ციდან ვარსკვლავი მოწყვეტილა, ამ ადგილას ჩამოვარდნილა და მიწა ჩაუტანია. საერთოდ, ამ უბანს „როდინას“ ეძახიან. ადგილობრივების თქმით, ეს ადგილი, როდინივით არის ჩავარდნილი და ეს სახელიც ამიტომ დაერქვა.
მღვიმის შესწავლა
ვანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბზვანის ტერიტორიაზე არსებული კარსტული რელიეფი. თსუ-ის ზუსტი და საბუნებისმეტყველო მეეცნიერებათა ფაკულტეტის გეოგრაფიის დეპარტემენტის ასისტენტ პროფესორმა გიორგი დვალაშვილმა გეოგრაფიის დეპარტამენტის მაგისტრებთან და ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტის სპელეოლოგებთან ერთად შეისწავლა.
მღვიმე აღმოაჩინა და შესაბამისად მისი პირველი აღწერა XX საუკუნის ბოლოს მეკლდეურმა რომან კაჭკაჭიშვილმა მოახდინა, მღვიმეში აგრეთვე ექსპედიცია ჩაატარა კლუბმა „თეთნულდმა“.
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
ბზვანის „ნავარსკვლავევის“ მღვიმე
საქართველოში რიგით ოცდამერვე, ხოლო ვანის მუნიციპალიტეტში პირველი კარსტული მასივი აღმოაჩინეს
„ნავარსკვლავები“ - მიწისქვეშა მდინარეები, სტალაგმიტები, სტალაქტიტები... ვანის ტერიტორიაზე პირველი მღვიმე აღმოაჩინეს
თსუ ექსპედიციის აღმოჩენა ვანის რაიონში
ვანის მუნიციპალიტეტის მღვიმეები
კაიმანის კუნძულები 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

კაიმანის კუნძულები 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კაიმანის კუნძულებმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეხუთედ იასპარეზა 1996 წელს, აშშ-ის ქალაქ ატლანტაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კაიმანის კუნძულები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ომი ყველასთვის ომია

ომი ყველასთვის ომია (სტალინის შვილი) — 1990 წლის ქართული საბჭოთა ფილმი-დრამა. რეჟისორი დევი აბაშიძე.
სიუჟეტი
ფილმის მთავარი გმირია საბჭოთა სახელმწიფოს მეთაურის, იოსებ სტალინის ვაჟი — უფროსი ლეიტენანტი იაკობ ჯუღაშვილი, რომელიც მეორე მსოფლიო ომში ნაცისტების საკონცენტრაციო ბანაკში ტყვედ ჩავარდა. ფიზიკური და ფსიქოლოგიური ზეწოლის მიუხედავად იაკობი არ გატყდა, ტყვეობაში დაიღუპა, როგორც რიგითი მეომარი.
ფილმის პრემიერა შედგა 1990 წელს თბილისში.
როლებს ასრულებენ
ზაზა კოლელიშვილი — იაკობ ჯუღაშვილი
ევგენი ჯუღაშვილი — იოსებ სტალინი
გერბერტ შტორმი — ფელდმარშალი კლიუგე
ალექსანდრე მეძმარიაშვილი — გერმანელი გამომძიებელი
ლევ გავრილოვი — ჟიტომირი
ვაჟა ფირცხალაიშვილი — გერმანელი ოფიცერი
ია ნინიძე — იულია
ლიანა ასათიანი — სეფორა
იმედა კახიანი — სვიმონი
მურმან ჯინორია — რეჟისორი
ქართლოს მარადიშვილი — ქართველი ემიგრანტი
მალხაზ ჯიბლაძე — პატარა იაკობი
ია ფარულავა
მიხეილ ვაშაძე
ლეო ფილფანი
გივი თოხაძე
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ქართული ფილმები
1990 წლის ფილმები
ქართულენოვანი ფილმები
ფილმები ანბანის მიხედვით
კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები
სსრკ-ის ფილმები
დევი აბაშიძის ფილმები
Pyrgospira tampaensis

Pyrgospira tampaensis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
გურგენიანის წმინდა გიორგის ეკლესია

გურგენიანის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფელ გურგენიანის ტერიტორიაზე, კავკასიონის სამხრეთის განშტოება თელას ქედის აღმოსავლეთი კალთის ძირში.
ტაძრის შესახებ ისტორიული ცნობები არ არსებობს. სტილისტური ნიშნებით თუ ვიმსჯელებთ, განვითარებულ შუა საუკუნეებში, ერთიანი სამეფოს არსებობის დროს უნდა იყოს აგებული. მოგვიანებით, როგორც ჩანს, დანგრეულა და კახეთის სამეფოს მესვეურთ XVI საუკუნის II ნახევარში აღუდგენიათ და სამრეკლოც აუშენებიათ. ტაძარი ნაგებია ნატეხი ქვით დუღაბზე. აღდგენილია აგურით. დარბაზული ნაგებობაა ჩაწერილი ნახევარწრიული აფსიდით და სამხრეთის მინაშენით. შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდან აქვს. აღდგენის დროს კამარა გადაუყვანიათ აგურით. კამარა საკმაოდ მასიურ თაღზეა დაბჯენილი, რომელიც კრონშტეინზე იყო დაყრდნობილი. სამხრეთის მინაშენს აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდა აქვს, რომლის ღერძზე ერთი სარკმელია გაჭრილი. სამხრეთის კედელი თაღით იყო გახსნილი, რომელიც მოგვიანებით ამოუშენებიათ და პატარა თაღოვანი სარკმელი დაუტანებიათ. თაღის ამოშენების შემდეგ, მინაშენში მოხვედრა მხოლოდ ტაძრის ნაოსიდან იყო შესაძლებელი. ტაძრის აღდგენისას მისთვის სამხრეთიდან მიუდგამთ ორსართულიანი აგურის სამრეკლო. პირველი სართული სამივე მხრივ თაღებით იყო გახსნილი და კარიბჭის როლს ასრულებდა. მეორე სართული არ შემორჩა. ტაძარი გადახურული იყო ღარიანი და ბრტყელი კრამიტით. ამჟამად ტაძარი ნანგრევების სახითაა შემორჩენილი.
ლიტერატურა
დიღმელაშვილი ქ., ყვავაძე დ., ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის ისტორიული ძეგლები, თბ., 2021, გვ. 25 ISBN 978-9941-8-3699-2
ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის ტაძრები