PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ანდორა 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ანდორა 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ანდორამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცხრედ 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში იასპარეზა. ამ თამაშებზე ანდორა წარმოდგენილი იყო 5 სპორტსმენით, მაგრამ მიუხედავად ამისა მან ვერცერთი მედლის მოპოვება ვერ შეძლო.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური ოლიმპიური ანგარიშები
სპორტული ბმულები
ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ანდორა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დალაქლი (მასალი)

დალაქლი (მასალი)
დალაქლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის მასალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 160 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
მასალის რაიონის სოფლები
Çetinsu, Ardahan

Çetinsu, Ardahan
Çetinsu is a village in the Ardahan District, Ardahan Province, Turkey. Its population is 300 (2021).
References
Villages in Ardahan District
მაიკლ ონდააჩი

მაიკლ ონდააჩი
ფილიპ მაიკლ ონდააჩი (დ. 12 სექტემბერი, 1943, კოლომბო, შრი-ლანკა) — წარმოშობით შრილანკელი, კანადელი პოეტი, პროზაიკოსი და ესეისტი.
ონდააჩი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი თანამედროვე კანადელი ავტორია. ლიტერატურული კარიერა 1967 წელს პოეტური კრებულის გამოქვეყნებით დაიწყო. მას მოჰყვა პოემა „The Collected Works of Billy the Kid“ 1970 წელს, რომელმაც კრიტიკული აღიარება დაიმსახურა. ონდააჩის ყველაზე ცნობილი ნაწარმოებია რომანი „ინგლისელი პაციენტი“ (1992), რომელმაც მას საერთაშორისო წარმატება მოუტანა. რომანისთვის 2018 წელს ონდააჩმა ოქროს ბუკერის პრემია მიიღო.
რესურსები ინტერნეტში
On Michael Ondaatje's late style, in the Literary Review of Canada,
"Ondaatje wins St. Louis Literary Award"
"I came from a tussle with the sea": An interview with Michael Ondaatje
Full text of The Dainty Monsters
"Adventures in the Skin Trade"
Profile. Emory University
Order of Canada Citation
Interview With Ondaatje
სქოლიო
XX საუკუნის კანადელი მწერლები
კანადელი მამაკაცი რომანისტები
კანადელი მამაკაცი ესეისტები
XX საუკუნის კანადელი პოეტები
კანადელი მამაკაცი მწერლები
XX საუკუნის კანადელი რომანისტები
ტორონტოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
Turabxan

Turabxan (Turabkhan) is a village de jure in the Shusha District of Azerbaijan, de facto in the Shushi Province of the self-proclaimed Republic of Artsakh.
References
Populated places in Shusha District
შიხბეი

შიხბეი — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 504 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
გოქჩაის რაიონის სოფლები
ურსულა კორბერო

ურსულა კორბერო (დ. 11 აგვისტო, 1989) — ესპანელი მსახიობი და მოდელი. ცნობილია მის მიერ შესრულებული რუთ გომესის როლით სერიალში „Física o química“ (2008–2010). შემდეგი ცნობადი როლი იყო მარგარეტ ავსტრიელის, სერიალში „იზაბელი“ (2014), აგრეთვე მართას როლით კომედიაში „Cómo Sobrevivir a una Despedida“ (2015). საერთაშორისო აღიარება და პოპულარობა მოუტანა სერიალ „ქაღალდის სახლში“ შესრულებულმა „ტოკიოს“ როლმა.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 11 აგვისტო
დაბადებული 1989
ესპანელი მსახიობები
მაგომედ აბდულაევი

მაგომედ აბდულაევი (დ. 18 ივნისი, 1961, სოფ. გამსუტლი, გუნიბსკის რაიონი, დაღესტანის ასსრ) — რუსეთის სახელმწიფო მოღვაწე. 2010 წლის 20 თებერვლიდან დაღესტანის რესპუბლიკის ხელისუფლების თავმჯდომარე. პოლიტიკური პარტია „ერთიანი რუსეთის“ წევრი.
სქოლიო
დაბადებული 18 ივნისი
დაბადებული 1961
რუსი პოლიტიკოსები
„ერთიანი რუსეთის“ წევრები
411

411
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
პეტრე იბერი — ქართველი თეოლოგი და ფილოსოფოსი. (გ. 491)
მეროვეუსი — მეროვინგების დინასტიის დამაარსებელი (გ. 458)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ალაზანი

ალაზანი — მდინარე აღმოსავლეთ საქართველოსა და აზერბაიჯანში, ნაწილობრივ მიედინება ამ ქვეყნების საზღვრის გასწვრივ. სიგრძე 390 კმ, აუზის ფართობი — 11 800 კმ², წყლის საშუალო ხარჯი — 98 მ³/წმ. სათავე აქვს კავკასიონზე, მწვერვალ დიდი ბორბალოს აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2750 მ სიმაღლეზე. ზემო დინებაში მთის მდინარეა, შემდეგ გამოდის ალაზნის ვაკეზე და იტოტება. ერთვის მინგეჩაურის წყალსაცავს აზერბაიჯანის ფარგლებში. წყალსაცავის აგებამდე ალაზანი პირდაპირ მტკვარში ჩაედინებოდა. ალაზნის აუზი სამი მხრიდან მაღალი მთებით არის გარშემორტყმული, რომლებიც ვაკეს და მთისწინეთს ჰაერის ცივი მასებისგან იცავენ.
საზრდოობა შერეულია. ალაზანი იკვებება წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. წყლის ჩამონადენის დაახლოებით 40 %-ს მიწისქვეშა წყალი შეადგენს, წვიმისა და თოვლის — 30-30 %-ს. წყალდიდობა გაზაფხულსა და ზაფხულის პირველ ნახევარში იცის, წყალმოვარდნა — შემოდგომაზე. ზამთარში წყალმცირეა. გაზაფხულზე მოდის წყლის ჩამონადენის 38,3 %, ზაფხულში — 29,1 %, შემოდგომაზე — 20,3 %, ზამთარში — 12,3 %. არ იყინება. აუზის საშუალო სიმაღლე 850 მ-ია, ხოლო მდინარის საშუალო ქანობი 2,12 %-ია. ალაზნის მიმდებარე ვაკეები მევენახეობის რაიონებია.
ალაზნის მარცხენა შენაკადებია: სტორი, ლოპოტა, ინწობა, ჩელთი, დურუჯი, ავანისხევი, კაბალი, მაწიმისწყალი, გიშისწყალი და სხვა. მარჯვენა — ილტო, თურდო, კისისხევი, ჭერმისხევი და სხვა. ზოგი შენაკადი ღვარცოფულია (მაგ., დურუჯი). ალაზანს მინგეჩაურის წყალსაცავში წლიურად შეაქვს 2,5 მლრდ მ³ წყალი.
მდინარე ალაზნის აუზი მდებარეობს საქართველოს აღმოსავლეთ ნაწილში, კახეთის რეგიონში. აუზში დაახლოებით 350 000 ადამიანი ცხოვრობს, აქედან 80 % სოფლად. აუზში სამუშაო ძალის მთავარი საქმიანობა სოფლის მეურნეობის სექტორია. მდინარე ალაზნის აუზში ფუნქციონირებს გარკვეული რაოდენობის მცირე საწარმოები: ხის გადამამუშავებელი მცირე საწარმოები, სასოფლო-სამეურნეო მანქანების და აღჭურვილობის შემკეთებელი საამქროები. აუზში განვითარებულია კვების მრეწველობა; მთავარ ნაწილს ღვინის წარმოება შეადგენს.
ალაზნის აუზის ბუნებრივი მცენარეული საფარი ერთმანეთისგან ძალიან განსხვავებულია, ასახავს რა დიდ სხვაობას ტემპერატურასა, ატმოსფერულ ნალექებსა, ფერდობების დახრილობასა და ნიადაგში. 2600 მეტრის სიმაღლის ზემოთ ალპური მდელოები, ხოლო 2200 და 2600 მ შორის სიმაღლეზე სუბალპური ტყიანი ადგილები და მდელოები ჭარბობს. 400-2200 მეტრზე დომინირებს მუხისა და რცხილის შერეული ტყეები (მუხა, იფანი, თელა და სხვა), ხოლო ალუვიურ სტეპზე ბუნებრივ მცენარეულ საფარს ტყის ელემენტები წარმოქმნის. აუზის აღმოსავლეთ ნაწილში, აღმოსავლეთით დედოფლისწყაროდან, დომინირებს სხვადასხვა ტიპის ველის მცენარეული საფარი.
ალაზნის აუზში რამდენიმე მცირე წყალსაცავი და ტბაა. ფუნქციონირებს რამდენიმე ჰიდროელექტროსადგური: ახმეტის მუნიციპალიტეტში: „ხადორჰესი“ (24 მეგავატი), ყვარლის მუნიციპალიტეტში — „ინწობაჰესი“ (1 მეგავატი), ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში — „კაბალჰესი“ (1,5 მეგავატი), გურჯაანის მუნიციპალიტეტში — „ალაზანჰესი“ (1,5-2,5 მეგავატი).
გალერეა
ლიტერატურა
სქოლიო
ალაზანი
კახეთის მხარის მდინარეები
აზერბაიჯანის მდინარეები
კორი გარდნერი

კორი გარდნერი
კორი სკოტ გარდნერი (დ. 22 აგვისტო, 1974) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, სენატორი კოლორადოს შტატიდან, რესპუბლიკური პარტიის წევრი. 2014 წლის არჩევნებში დაამარცხა მოქმედი დემოკრატი სენატორი, მარკ უდალი. სენატორობამდე, იყო აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის და კოლორადოს წარმომადგენელთა პალატის წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
U.S. Senator Cory Gardner official U.S. Senate site
Campaign website
სქოლიო
ამერიკელი პოლიტიკოსები
აშშ-ის სენატორები
აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები
დაბადებული 22 აგვისტო
დაბადებული 1974
Camponotus urichi sculnus

Camponotus urichi sculnus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ის გვარიდან.
სქოლიო
Camponotus
ტარბი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტარბი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ტარბი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ტარბი — ქალაქი სამხრეთი პირენეებში;
ტარბი — ფრინველი.
სმიადოვოს თემი

სმიადოვოს თემი — თემი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ბულგარეთში. შედის შუმენის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 7 015 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 353.77 კმ²-ს. მოიცავს 10 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სმიადოვო.
იხილეთ აგრეთვე
შუმენის ოლქი
ბულგარეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
შუმენის ოლქის თემები
ბულგარეთის თემები
ტირნოვა (დონდუშენის რაიონი)

ტირნოვა (დონდუშენის რაიონი)
ტირნოვა — სოფელი მოლდოვაში, დონდუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 231 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 293 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
დონდუშენის რაიონის სოფლები
ზღვისქარიყლაპიასებრნი

ზღვისქარიყლაპიასებრნი — თევზების ოჯახი ზღვისქარიყლაპიასნაირთა რიგისა. აქვთ გრძელი (60 სმ-მდე) სხეული, რომელიც წვრილი ქერცლითაა დაფარული. წაგრელებულ ყბებზე ეშვისმაგვარი კბილებია განლაგებული. ოჯახში 9 გვარის 25 სახეობაა. გავრცელებული არიან ტროპიკულ და ზომიერი სარტყლის წყლებში. საქართველოს შავი ზღვის სანაპიეროებთან ყველგან გვხვდება შავი ზღვის წერი (ქარიყლაპია) — Belone belone euxini. სარეწაო თევზია, გემრიელი ხორცი აქვს.
ლიტერატურა
სხივფარფლიანი თევზები
Tekeshykhy

Tekeshykhy (also, Teke-Shikhi) is a village in the Quba Rayon of Azerbaijan.
References
Populated places in Quba District (Azerbaijan)
Umari District

Umari District is one of four districts of the province Pachitea in Peru.
See also
Usnu
References
Get Off of My Cloud

Get Off of My Cloud — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა. იგი სინგლის სახით 1965 წელს გამოიცა. პირველად შეტანილი იქნა ალბომში December's Children (And Everybody's). აშშ-სა და ბრიტანეთში იგი ჩარტების სათავეებში მოხვდა.
რესურსები ინტერნეტში
ჯგუფის ოფიციალური საიტი
ჯგუფის დისკოგრაფია საიტზე Discogs
სქოლიო
როლინგ სტოუნზის სიმღერები
1965 წლის სიმღერები
განხეთქილების ვაშლი

განხეთქილების ვაშლი — მითური ოქროს ვაშლი ზედწარწერით „უმშვენიერესს“. განხეთქილების ქალღმერთმა ერიდამ შეაგდო პელევსისა და თეტიდას ქორწილში, განრისხებულმა იმით, რომ თვითონ არ დაპატიჟეს. ქორწილში იმყოფებოდნენ ქალღმერთნი: ჰერა, ათენა, აფროდიტე. მათ შორის ერთ-ერთს უნდა რგებოდა ოქროს ვაშლი. დავის გადასაწყვეტად ტროის მეფისწულს პარისს (ალექსანდროსს) მიმართეს. აფროდიტემ მსაჯული დაიმარტოვა და აღუთქვა: ულამაზეს ქალს შეგრთავ თუ ვაშლს მე მარგებო, რითაც დაისაკუთრა კიდეც ვაშლი და უმშვენიერესის ტიტულიც. სამაგიეროდ პარისს დაეხმარა მენელაოსის მეუღლე მშვენიერი ელენე ტროაში წაეყვანა, რაც დიდი განხეთქილების მიზეზი გახდა. ამას მოჰყვა ტროას ომი, რაც
10 წლის შემდეგ ქალაქის დანგრევით დასრულდა.
გადატანით - დავის, უთანხმოების მიზეზი, ომის საბაბი.
მითოლოგია
მთისკალთის ფერიცვალების ეკლესია

მთისკალთის ფერიცვალების ეკლესია — ეკლესია სოფელ მთისკალთაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო.
ეკლესია აგებულია XIX საუკუნეში.
ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია.
რესურსები ინტერნეტში
მთისკალთის ფერისცვალების ეკლესია
სოხუმის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
იმერეთის სუფრის

იმერეთის სუფრის, სასუფრე ყურძენი, საჭმელი ყურძენი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.
1958 წელს მკვლევარმა პ. ბაბილაშვილმა ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცხრაწყაროში, ილიკო წივწივაძის ეზოში აღმოაჩინა ვაზი, რომელიც მაღალი მოსავლიანობით, ძლიერი ზრდით, დიდი მტევნებით, მსხვილი მარცვლებით, გვიანი სიმწიფითა და შენახვის კარგი უნარით გამოირჩეოდა. ამ ჯიშის ნამდვილი სახელი ყველას დავიწყებოდა და ადგილობრივები მას „საჭმელ ყურძენს“ ან „შესანახ ყურძენს“ ეძახდნენ. მოგვიანებით ეს ჯიში შეისწავლეს, გაამრავლეს და სახელად უწოდეს „იმერეთის სუფრის“.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია ძალიან თხელი ქეჩისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ზო-მისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი მსხვილია, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, მომწვანო-მოყვითალო ფერის.
ვაზი ძლიერი ზრდისაა. იმერეთის სუფრის სრულ სიმწიფეში ნოემბრის შუა რიცხვებში შედის. ერთი ძირიდან 4-8 კილოგრამი ყურძნის მოკრეფა შეიძლება, ხეივნად გაშენებული კი უფრო მოსავლიანია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17.5-18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 4.2-5.5 გ/ლ-ს.
გამოიყენება სასუფრე ყურძნად.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 165
იმერეთის ვაზის ჯიშები
ვაზის თეთრყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
Wreck Bay Village

Wreck Bay Village, formerly Wreck Bay Aboriginal Reserve, is an Aboriginal village in the Jervis Bay Territory, Australia. At the 2016 census the population was 152. It is mainly an Australian Aboriginal community, run by the Wreck Bay Aboriginal Community Council.
Geography
Wreck Bay Village is at the northeast corner of Wreck Bay between the small coves called Mary Bay and Summercloud Bay. It is in the south of the territory. It is about south of Jervis Bay Airfield and by road from Jervis Bay Village.
History
The first European settlement around Jervis Bay started in the early 1880s. Wreck Bay forms part of the Jervis Bay Territory, which became Commonwealth territory in 1915 so that the national government based in Canberra could have access to the sea.
Wreck Bay is so called because the waves are generally quite high and it is easy for a ship to be destroyed.
Aboriginal people started a small settlement at Summercloud Bay around the early 1900s. They favoured the area because of strong cultural ties, its closeness to both the bush and the sea for collection of food and other sources and because of its distance from European settlements. This area later became an Aboriginal reserve known as the Wreck Bay Aboriginal Reserve that was put under control of a mission manager. The decision to create this permanent settlement has enabled cultural practices to survive.
The of land was officially handed to the Aboriginal community in 1995 by the Australian Government, including Booderee National Park and Botanic Gardens.
In 2021 Nikita Ridgeway created indigenous artwork used to decorate two fire trucks used by Wreck Bay (Australia) Rural Fire Brigade. The brigade is owned and managed by the Wreck Bay Aboriginal Community Council.
Booderee
The Wreck Bay Aboriginal Community owns and co-manages (with Parks Australia), the Booderee National Park and Botanic Gardens. It includes Australia's only Aboriginal-owned and managed botanical garden.
Current status
The Wreck Bay Village is now private land and no public access is available.
References
Indigenous Australian communities
Towns and villages in the Jervis Bay Territory
ბუენოს-აირესის უნივერსიტეტი

ბუენოს-აირესის უნივერსიტეტი — არგენტინის უდიდესი უნივერსიტეტი. დაარსდა 1821 წლის 12 აგვისტოს ქალაქ ბუენოს-აირესში. უნივერსიტეტში არის 13 ფაკულტეტი, ექვსი კლინიკა და 10 მუზეუმი, მას კავშირი აქვს სამ უმაღლეს სკოლასთან: ბუენოს-აირესის ნაციონალურ სკოლასთან, კარლოს ლელერგინის უმაღლეს კომერციულ სკოლასთან და მეორე თავისუფალი განათლების ინსტიტუტთან.
უნივერსიტეტი შედის ლათინური ამერიკის 10 საუკეთესო უმაღლეს სასწავლებელში. როგორც არგენტინის სხვა ნაციონალური უნივერსიტეტები, ფინანსურად UBA-ც დამოკიდებულია სახელმწიფოზე, სხვა საკითხებში ის ითვლება დამოუკიდებლად, ავტონომიურად და უფასოდ (მათ შორის უცხო სტუდენტებისთვის). ავტონომიური სტატუსი გამო მას აქვს მართვის საკუთარი სისტემა, შექმნილი 1918 წლის საუნივერსიტეტო რეფორმის დროს.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
1821 წელს შექმნილი
არგენტინის უნივერსიტეტები
ესპანური მარკა

ესპანური მარკა — ოლქი, რომელიც მდებარეობდა საფრანგეთსა და არაბების ესპანურ სამფლობელოებს შორის. მოიცავდა კატალონიას, ნავარასა და არაგონის ნაწილს. ოლქი წარმოადგენდა ფრანკთა იმპერიის სამხედრო საზღვარს აღმოსავლეთ პირენეებში.
ისტორია
არაბების მიერ იბერიის ნახევარკუნძულის დაპყრობის შემდეგ ეს ტერიტორია იმართებოდა სამხედრო გარნიზონების დახმარებით. 778 წელს ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან შემოიჭრა კარლოს დიდი და ადგილობრივი მოსახლეობის დახმარებით დაიპყრო პირენეის მთების მიმდებარე ტერიტორიები. (ამ ომში დაიღუპა კარლოს დიდი ნათესავი როლანდი, რომელსაც XI საუკუნეში მიეძღვნა ცნობილი სიმღერა), მაგრამ 781 წელს ქვეყანა კვლავ არაბების ხელში გადადის. 785 წელს ფრანკებმა აიღეს ხერონა, ხოლო 801 წელს, ტულუზის გრაფის გილიომ ჟელონელის ხელმძღვანელობით დაიპყრეს ბარსელონა. 811 წელს არაბებისათვის ჩამორთმეულ ტერიტორიებს ეწოდათ ესპანური მარკა, რომელიც შედგებოდა საგრაფოებისაგან, რომელთა შორის წამყვან როლს თამაშობდა ბარსელონის საგრაფო.
ბიბლიოგრაფია
Archibald R. Lewis, "The Development of Southern French and Catalan Society, 718-1050
the arabs in Occitania
àrabs i francs
Històries de Catalunya: L'imperi carolingi i la Marca Hispànica
Històries de Catalunya: L'origine des comtés catalans
ესპანეთის ისტორია
საფრანგეთის ისტორია
ენდრიუ ტომას მლუგუ

ენდრიუ ტომას მლუგუ (დ. 12 ნოემბერი, 1995) — ტანზანიელი ძიუდოისტი. იასპარეზა 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე 73 კგ წონით კატეგორიაში. მეორე რაუნდში დამარცხდა ჯეიკ ბენსტედთან. იყო ქვეყნის მედროშე ოლიმპიადის გახსნისა და დახურვის ცერემონიებზე.
სქოლიო
დაბადებული 12 ნოემბერი
დაბადებული 1995
ამარასის მონასტერი

ამარასის მონასტერი — სომხური მონასტერი მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის ტერიტორიაზე, სოფელ სოსის მახლობლად, მართუნის პროვინციაში (აზერბაიჯანის მიერ დე იურედ აღიარებული ხოჯავენდის რაიონი). ამარასის მონასტერი შუა საუკუნეებში სომხეთის მოწინავე რელიგიური და საგანმანათლებლო ცენტრი იყო.
ისტორია
შუა საუკუნეების ჟამთააღმწერლების, ფავსტოს ბუზანდისა და მოვსეს კალანკატვაცის აზრით, ამარასის მონასტერი IV საუკუნის დასაწყისში წმინდა გრიგოლ განმანათლებელმა ააგო. ამარასის მონასტერში დაკრძალეს წმ. გრიგოლ განმანათლებლის შვილიშვილი წმ. გრიგორისი (გ. 338 წელს). სამარხი დღემდე შემორჩენილია წმ. გრიგორისის XIX საუკუნის აფისიდის ქვეშ. V საუკუნეის დასაწყისში სომხური ანბანის შემქმნელმა, მესროპ მაშტოცმა ამარასის მონასტერში დამწერლობის შემსწავლელი პირველი სკოლა დააარსა.
XIII საუკუნეში ამარასის მონასტერი მონღოლებმა გაძარცვეს, 1387 წელს კი თემურ-ლენგის შემოჭრის დროს გაანადგურეს. ტაძარი კიდევ ერთხელ XVI საუკუნეში გაანადგურეს. XVII საუკუნის მეორე მეოთხედში განაახლეს და ტაძრის დამცავი კედლები ააშენეს. მოგვიანებით ამარასის მონასტერი გააუქმეს და XIX საუკუნის პირველ ნახევარში ტაძარი რუსეთის იმპერიის ჯარის სასაზღვრო ციხესიმაგრედ აქციეს.
1848 წელს სომხეთის სამოციქულო ეკლესიამ ტაძარი დაიბრუნა. სამხედრო ოკუპაციის დროს ტაძრის ნაწილი დაზიანდა, რის გამოც ძველი ტაძრის ადგილას ახლის აგება გახდა საჭირო. ახალი ტაძარი წმ. გრიგორისის სახელზე 1858 წელს ააშენეს. მშენებლობის ხარჯები ქალაქ შუშაში მცხოვრებმა სომხებმა გაიღეს. სამნავიანი ბაზილიკა თეთრი ქვისგანაა აშენებული და დღემდე ფუნქციონირებს.
საბჭოთა კავშირის ხანაში მონასტერი გაუქმებული იყო.
წმინდა გრიგორისის სამარხი
წმინდა გრიგორისი თავდაპირველად წმინდა გრიგორისის ტაძრის აღმოსავლეთ ნაწილის ბოლოში იყო დაკრძალული. 489 წელს ვაჩაგან III პიუსმა, კავკასიის ალბანეთის მეფემ, ამარასის ტაძარი აღადგინა და წმ. გრიგორისის ნაშთებისთვის ახალი სამლოცველო ააგო.
წმ. გრიგორისის ტაძრის ქვეშ არის სამარხი, რომელთან მისვლას დასავლეთი ნაწილის ბოლოდან საფეხუროვანი კიბით არის შესაძლებელი. აღმოსავლეთ ნაწილის ბოლოში დალუქული გასასვლელი მიუთითებს, რომ თავდაპირველად სამარხამდე შესასვლელი აღმოსავლეთითაც არსებობდა. სამარხი ოთახის სიგრძე 3,75 მეტრი, სიგანე — 1,9 მეტრი, ხოლო სიმაღლე 3,5 მეტრია. სტრუქტურის ზედა ნახევარი თავდაპირველად მდებარეობდა მიწის ზემოთ 1,5 მ მეტრის სიმაღლეზე, თუმცა ამჟამად მთლიანად მიწისქვეშაა. სამარხი X საუკუნით თარიღდება.
იხილეთ აგრეთვე
მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის კულტურა
რესურსები ინტერნეტში
Amaras Monastery, official site
3D Model
სქოლიო
მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მონასტრები
IV საუკუნის ტაძრები
სომხეთის სამოციქულო ეკლესია
ჩამბარაქენდი

ჩამბარაქენდი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ლაჩინის რაიონის სოფლები
Lasioglossum linctum

Lasioglossum linctum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1904 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
linctum
ჰაილბრონი

ჰაილბრონი — ქალაქი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის მხარის ჩრდილოეთ ნაწილში. გარს ერტყმის ჰაილბრონის რაიონი და 122 879 მოსახლით წარმოადგენს მხარის მე-6 უდიდეს ქალაქს.
გაშენებულია მდინარე ნეკარზე, წარსულში იგი თავისუფალი იმპერიული ქალაქი იყო, ამჟამად კი დამოუკიდებელი ქალაქი და ჰაილბრონის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია. ამავე დროს, ქალაქი ჰაილბრონ-ფრანკენის რეგიონის მთავარი ეკონომიკური ცენტრია. ჰაილბრონი ცნობილია ღვინის ინდუსტრიით.
ამ ადგილის პირველინ წერილობითი ხსენება 741 წლით თარიღდება სახელით ვილია-ჰელიბრუნა. 1050 წელს, დასახლებაში იყო ბაზარი, 1140 წელს კი სამდინარო პორტი. ჰაილბრონის ზრდა უპირველესად განაპირობა მნიშვნელოვან სავაჭრო გზებზე მდებარეობამ.
დაძმობილებული ქალაქები
ბეზე, საფრანგეთი, 1965-დან
პორტ-ტაბლოტი, გაერთიანებული სამეფო, 1966-დან
ზოლოტურნი, შვეიცარია, 1981-დან
სტოკპორტი, გაერთიანებული სამეფო, 1982-დან
ოდერის ფრანკფურტი, გერმანია, 1988-დან
სლუბიცე, პოლონეთი, 1998-დან
იხილეთ აგრეთვე
გერმანიის დიდი ქალაქების სია
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ოფიციალური საიტი
City map (Java-applet)
Hochschule Heilbronn (Heilbronn University)
Tourism Information of Heilbronn and the river Neckar
გერმანიის ქალაქები
დებედა

დებედა ([დებედ]), ბერდუჯი, საგიმი — მდინარე საქართველოსა და სომხეთში. სათავეს იღებს სომხეთში, ლორეს პროვინციაში, ჯავახეთის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2090 მ სიმაღლეზე, მდინარეების — ფამბაკისა და ძორაგეტის გაერთიანების შედეგად. საქართველოს ტერიტორიაზე მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ სადახლოს მიდამოებში გამოდის და მარჯვნიდან ერთვის მდინარე ხრამს. სიგრძე 178 კმ, აუზის ფართობი 4,1 ათ. კმ². წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირეა ზამთარსა და შემოდგომაზე. საშუალი წლიური ხარჯი სოფ. სადახლოსთან 29,7 მ³/წმ. იყენებენ სარწყავად. დებედიდან გაყვანილია ლამბალოს, სადახლოს და სხვა არხები.
ისტორიული წყაროები
ვახუშტი ბატონიშვილი მდინარე დებედას ასე აღწერს:
ლიტერატურა
სქოლიო
სომხეთის მდინარეები
ქვემო ქართლის მხარის მდინარეები
ხრამის შენაკადები
Pəlikəş

Pəlikəş (also, Palikesh, Palikyash, and Palokyat) is a village and municipality in the Astara Rayon of Azerbaijan. It has a population of 1,587.
References
Populated places in Astara District
მაღალი ნაპირი

მაღალი ნაპირი (შვედ. Höga kusten) — ბოტნიის ყურის სანაპირო ზოლი შვედეთისა და ფინეთის შემადგენლობაში. ტერიტორია განსაკუთრებული კვლევის საგანია, რადგან აქ შეინიშნება გამყინვარების შემდგომი უკუქცევის კვალი, როდესაც მიწამ მაღლა აიწია. ეს ფენომენი პირველად აქ იქნა აღმოჩენილი და აღიარებული. ბოლო გამყინვარებიდან მოყოლებული, ხმელეთმა ამ ტერიტორიაზე 800 მეტრით მაღლა აიწია და წარმოქმნა უჩვეულო ლანდშაფტი, რომელიც მაღალი კლდეების ფორმაციებით ხასიათდება.
2000 წელს იუნესკომ ეს ტერიტორია მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა და შენიშნა რომ „მაღალი ნაპირი უნიკალურ შესაძლებლობას იძლევა იმ პროცესების შესწავლისა, რომლებიც გამყინვარების შემდეგ დედამიწის ზედაპირზე მიმდინარეობდა“.
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში
რესურსები ინტერნეტში
Höga Kusten World Heritage website
Höga Kusten tourism website
Höga Kusten Bridge
UNESCO World Heritage profile
შვედეთის გეოგრაფია
ფინეთის გეოგრაფია
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები შვედეთში
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ფინეთში
Leptogenys punctiventris

Leptogenys punctiventris — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ჭითაში

ჭითაში — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან.
ჭითაში მეგრულად „წითელს“, „წითლისა“-ს ნიშნავს. ამ ვაზს ფერის მაუწყებელი სახელი ჰქვია.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარ-ქეჩისებრად სქლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, შავ-მოწითალო ელფერით. კანი სქელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარულ-რბილობი ხორციანი და წვნიანია, წვენი შეუფერავია, გემო — ტკბილი.
ჭითაშის სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 205-208 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის საშუალო წონა 138 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.5-7.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.5-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.1-8.7 გ/ლ-ს.
ჭითაში გამოიყენება სუფრის წითელი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო მიიღება მსუბუქი, საკმაოდ ჰარმონიული, მომეტებული და სასიამოვნო სიმჟავით.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 494-495
სამეგრელოს ვაზის ჯიშები
ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ფენიქსის კუნძულების დაცული ტერიტორია

ფენიქსის კუნძულების დაცული ტერიტორია – დაცული ტერიტორია კირიბატის შემადგენლობაში შემავალ ფენიქსის არქიპელაგზე. მისი ფართობია 408,250 კმ². 2010 წელს იუნესკომ იგი აღიარა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად.
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში
რესურსები ინტერნეტში
Phoenix Islands Protected Area website
Phoenix Islands - Smithsonian Ocean Portal
Kiribati Tourism PIPA page
New England Aquarium PIPA page
Conservation International PIPA page
PIPA World Heritage nomination info
National Geographic magazine article January 2004
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კირიბატიში