PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
გია ნაცვლიშვილი

გია ნაცვლიშვილი (დ. 4 ივლისი, 1963, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკური მოღვაწე და სპორტსმენი (სამბო). ევროპის ჩემპიონი (1991), მსოფლიოს ჩემპიონატის მეორე პრიზიორი (1991), სსრკ ჩემპიონატის მესამე პრიზიორი (1990), საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის პრეზიდენტი.
1985 წელს დაამთავრა წითელი დროშის ორდენოსანი ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1988-2003 წლებში შპს „კავის“ პრეზიდენტი; 2001-2003 წლებში შპს „პირველი ლომის“ დირექტორი; 2003-2004 წლებში ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის აღმასრულებელი მდივანი; 2004 წელს ქალაქ თბილისის საკრებულოს წევრი; 2004-2006 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “. 2006 წლის ნოემბრიდან კახეთის მხარის გუბერნატორი. პარლამენტში ასრულებდა დარგობრივი ეკონომიკისა და ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილის მოვალეობას.
ძირითადი შედეგები სპორტში
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 4 ივლისი
დაბადებული 1963
ქართველი სამბისტები
საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატები
საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1985)
თბილისში დაბადებულები
გია
Dorymyrmex pulchellus

Dorymyrmex pulchellus is a species of ant in the genus Dorymyrmex. Described by Felix Santschi in 1922, the species is endemic to Argentina.
References
Dorymyrmex
Hymenoptera of South America
Insects described in 1922
Zje

Zje (З́ з́; italics: З́ з́) is a letter of the Cyrillic alphabet, formed from З with the addition of an acute accent. It is used in the Montenegrin alphabet. It represents the voiced alveolo-palatal fricative /ʑ/. It corresponds to the Latin Ź.
Origins
One of the first observations of the sound /ʑ/ in Montenegrin, was made by Vuk Karadžić in 1818, in his article "Srpski rječnik istolkovan njemačkim i latinskim riječima" in which he notes that Herzegovians (a cultural region which stretches over Montenegro, thus presumably he also referred to Montenegrins considering he notes words such as iźeo, which are present in Montenegro but not in Herzegovina): "Ercegovci, kašto izgovaraju s pred j kao Poljsko ś, a z kao ź, n. p. sjekira, sjutra, izjeo..." First instance of usage of the accented cyrillic letter з́ was in 1926. by Danilo Vušović.
It came into official use in mid-2009, with the adoption of the Law on the Official Language in Montenegro.
The letter originates from rural areas in Montenegro.
Computing codes
Being a relatively recent letter, not present in any legacy 8-bit Cyrillic encoding, the letter З́ is not represented directly by a precomposed character in Unicode either; it has to be composed as З+◌́ (U+0301).
See also
Ź ź : Latin letter Ź
Ž ž : Latin letter Ž
С́ с́ : Cyrillic letter Sje
Cyrillic characters in Unicode
References
Cyrillic letters
Montenegrin language
Movement for Socialism (disambiguation)

Movement for Socialism (disambiguation)
The Movimiento al Socialismo is a Bolivian political party.
Movement for Socialism and Movimiento al Socialismo may also refer to:
Movimiento al Socialismo (Argentina)
Movement for Socialism (Britain)
Movimiento al Socialismo (Honduras)
Movement for Socialism (Switzerland)
Movimiento al Socialismo (Venezuela)
See also
Movement for a Socialist Future
სილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

სილი (მრავალმნიშვნელოვანი)
სილი შეიძლება აღნიშნავდეს:
სილი – ინტრუზიული სხეული
სილი – მდინარე ესპანეთში
სილი – ბრიტანელი მომღერალი
ველოდი მირცხულავა

ველოდი მირცხულავა
ველოდი (ვლადიმერ) მირცხულავა (დ. 28 დეკემბერი, 1934, სოფ. პირველი ხორგა, ახლანდ. ხობის მუნიციპალიტეტი — გ. 14 სექტემბერი, 2023) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტის ერთ-ერთი ხელმომწერი.
დაამთავრა აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1964 წლიდან იყო ხობის რაიონის სოფელ პირველი ხორგის კოლმეურნეობის წევრი, 1966-1971 წლებში იყო სოხუმის მაქსიმ გორკის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის სტუდენტი. 1971 წლიდან სხვადასხვა სამშენებლო ორგანიზაციათა მუშაკი, მოძრავ-მექანიზებული კოლონა „აფხაზნაპირგამაგრების“ განყოფილების უფროსი.
1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
ვიდეო
საზოგადოების დიდმა ნაწილმა ველოდი მირცხულავა 2000-იანი წლების დასაწყისში გადაღებული ვირუსული ვიდეოთი გაიცნო. ცნობილ ვიდეოში, ქვეყნის იმდროინდელი მდგომარეობით შეწუხებული ველოდი მირცხულავა პრეზიდენტ ედუარდ შევარდნაძეს აგინებს.
რესურსები ინტერნეტში
ვლადიმერ მირცხულავა — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
მირცხულავა ველოდი — ბიბლიოვიკი
სქოლიო
დაბადებული 28 დეკემბერი
დაბადებული 1934
საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
ხობის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
გარდაცვლილი 14 სექტემბერი
გარდაცვლილი 2023
Formica saxicola

Formica saxicola — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
Indian Open

Indian Open — სნუკერის პროფესიონალური რეიტინგული ტურნირი. მიმდინარე ჩემპიონია ჩინელი დინ ჯუნხუი.
ისტორია
ღონისძიება პირველად 2013/14 წლების სეზონზე ჩატარდა. იგი პირველი ტურნირია, რომელიც ინდოეთში ტარდება. 2013 წლის ჩემპიონატი ჩატარდა 14—18 ოქტომბერს ნიუ-დელიში, Le Meridian Hotel-ში. ინდოეთის ბილიარდისა და სნუკერის ფედერაციამ ტურნირთან სამწლიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი.
გამარჯვებულები
სქოლიო
წკერე

წკერე — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ქვეშეთის თემში. მდებარეობს მთიულეთის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1880 მ. დუშეთიდან 70 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გრენლანდიის ჰიმნი

გრენლანდიის ჰიმნი (გრენლ. Nunarput utoqqarsuanngoravit - შენ, ჩვენო უძველესო მიწავ) — დანიის ავტონომიური პროვინციის, გრენლანდიის სახელმწიფო ჰიმნი. ტექსტი დაწერა ჰენრიკ ლუნდმა, მუსიკა კი ჯონათან პეტერსენმა შექმნა. ჰიმნი ოფიციალურად დამტკიცდა 1916 წელს. 1979 წლიდან, თვითმმართველი კალაალიტების ჰიმნი Nuna asiilasooq მთავრობამ ასევე ოფიციალურად სცნო.
გრენლანდიური
Nunarput, utoqqarsuanngoravit niaqqut ulissimavoq qiinik.
Qitornatit kissumiaannarpatit tunillugit sineriavit piinik.
Akullequtaasut merlertutut ilinni perortugut tamaani
kalaallinik imminik taajumavugut niaqquit ataqqinartup saani.
Atortillugillu tamaasa pisit ingerlaniarusuleqaagut
nutarterlugillu noqitsigisatit siumut, siumut piumaqaagut.
Inersimalersut ingerlanerat tungaalitsiterusuleqaarput,
oqaatsit "aviisit" qanoq kingunerat atussasoq erinigileqaarput.
Taqilluni naami atunngiveqaaq, kalaallit siumut makigitsi.
Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq, saperasi isumaqaleritsi.
დანიური თარგმანი
Vort ældgamle land under isblinkens bavn
med lysende snehår om dit hoved!
Du trofaste moder, som bar os i din favn,
mens dine kysters rigdom du os loved.
Som halvvoksne børn er vi groet af din jord
og trygt vokset op blandt dine fjelde,
vi kalder os kalaallit i landet, hvor vi bor
ærbødigt for dit hvide åsyns ælde.
Og alt mens vi bruger dit bugnende flor,
vi længes mod verdens nye former,
vi fjerner hver hindring, som hæmmer dig, vor mor,
og frejdigt frem mod fjerne mål vi stormer.
De fremskredne folk et eksempel os gav,
og det vil vi også stræbe efter,
mens bølgernes verden er vores vandringsstav,
som bær os frem og giver nye kræfter.
Umuligt nu længer at blive i ro,
kalaallit, mod større mål vi stævner.
Som fribårne folk vi i landet vil bo;
begynd at tro på jeres egne evner.
ინგლისური თარგმანი
Our country, which has become so old your head is all covered with white hair.
Always held us, your children, in your bosom and gave us the riches of your coasts.
As middle children in the family we blossomed here Kalaallit,
we want to call ourselves before your proud and honourable head.
With a burning desire to develop what you have to give, renewing,
removing your obstacles of our desire to move forward, forward.
The way of matured societies is our zealous goal to attain;
the effect of speech and letters we long to behold.
Humbleness is not the course, Kalaallit wake up and be proud!
A dignified life is our goal; courageously take a stand.
რესურსები ინტერნეტში
MIDI and sheet music
გრენლანდია
ეროვნული ჰიმნები
Thesbia nana

Thesbia nana — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
ლემშვენიერა

ლემშვენიერა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის გარდაბნის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი.
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1642 ადამიანი.
სოფელი აღმოცენდა 1987 წელს სტიქიით დაზარალებული სვანების ჩამოსახლების შედეგად.
სქოლიო
ლემშვენიერას თემის სოფლები
მტვრის გემო

მტვრის გემო — ქართული ტელესერიალი, რომელიც ტელეკომპანია იმედმა გადაიღო 2004 წელს. რეჟისორები დათო ჯანელიძე და მარინა კულუმბეგაშვილი.
სიუჟეტი
ირინა არის გამომძიებელი, რომელიც მივლინებით ბათუმში წავიდა სახლში დაბრუნებისას ერთ მამაკაცთან ერთად იმგზავრებს, რომელიც სერიული მკვლელი აღმოჩნდება და პოლიციელის გამოყენებას შეძლებს თავისი მკვლელობების დასაფარად.
როლებში
მარინა კახიანი — ირინა
ჯაბა კილაძე — ზაზა
ირაკლი ჩოლოყაშვილი — ლადო (ირინას თანამშრომელი)
ნანკა კალატოზიშვილი — ირინას შვილი
ვახო კანდელაკი — ირინას შვილი
გიორგი ხურცილავა
გიორგი ვასაძე
ბაჩო დოღონაძე
გია გვაზავა
ეპიზოდურ როლეებში
გიორგი ნაკაშიძე - ზაზას მამა
ნანა ლორთქიფანიძე - ზაზას დედა
ჯემალ მონიავა
პალიკო ნოზაძე
გურამ წიტაშვილი
დიტო ალავიძე
თემურ ლაკია
მიშა ხუნდაძე
ნინო კობერიძე
ანა ვასაძე
რესურსები ინტერნეტში
მტვრის გემო ყველა სერია
2004 წლის ქართული ტელესერიალები
იმედი (ტელეკომპანია)
ლეონარდო (2021 წლის ტელესერიალი)

ლეონარდო (2021 წლის ტელესერიალი)
ლეონარდო — ისტორიული დრამა, რომელიც შეიმუშავეს ფრენკ სპოტნიცმა და სტივენ ტომპსონმა. სერიალი აწარმოა იტალიურმა კომპანია Lux Vide-მა Rai Fiction-თან პარტნიორობით, Sony Pictures Entertainment-მა, ფრენკ სპოტნიცის კომპანია Big Light Productions-მა და ფრედი ჰაიმორის Alfresco Pictures-მა France Télévisions-სა და RTVE-სთან თანამშრობლობით. სერიალის გამოსვლა 2021 წლის დასაწყისში იგეგმება.
მსახიობები
ირლანდიელი მსახიობი ეიდან ტერნერი, რომელიც ცნობილია როლებისთვის ტელესერიალში „პოლდარკი“ და ფილმების სერიაში „ჰობიტი“, ასრულებს ლეონარდოს როლს.
ეიდენ ტერნერი — ლეონარდო და ვინჩი
ჯანკარლო ჯანინი — ანდრეა დელ ვეროკიო
მატილდა დე ანჯელისი — კატერინა და კრემონა
ფრედი ჰაიმორი — სტეფანო ჯირალდი
ჯეიმზ დ'არსი — ლუდოვიკო სფორცა
მაქს ბენეტი — ჩეზარე ბორჯია
მირიამ დალმაციო — ბეატრიჩე დ’ესტე
რობენ რენუჩი — პიერო და ვინჩი
ეპიზოდები
ჩვენება
გაერთანებულ სამეფოსა და ირლანდიაში სერიალი 2021 წლის 16 აპრილს Amazon Prime-ზე გამოვა.
რესურსები ინტერნეტში
Leonardo - Aidan Turner - First Look
სქოლიო
2010-იანი წლების იტალიური ტელესერიალები
2010-იანი წლების ბრიტანული დრამატული ტელესერიალები
ტელესერიალები ფლორენციის შესახებ
ტელესერიალები XV საუკუნის შესახებ
ლეონარდო და ვინჩი
ტელესერიალები იტალიის ისტორიის შესახებ
ქართული მხედრული ისტორიის მუზეუმი

ქართული მხედრული ისტორიის მუზეუმი — არქიტექტურული ძეგლი, დგას გურჯაანში, შალიკაშვილების ქუჩაზე. გაიხსნა 2006 წლის 6 იანვარს, რასაც წინ უძღვებოდა მცირე მასშტაბის სარეაბილიტაციო სამუშაოები. არის ჯონ (მალხაზ) შალიკაშვილის სახელობის.
მუზეუმი განთავსებულია XIX საუკუნეში აგებულ, თავად ანდრონიკაშვილების საგვარეულოს კუთვნილ შენობაში, რომელსაც ერთი მხრიდან ტყე-პარკი, ხოლო მეორე მხრიდან გზა ესაზღვრება. შენობაში სხვადასხვა წლებში განთავსებული იყო მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი და სამხატვრო სკოლა. შენობა ნაგებია რიყის ქვითა და კვადრატული აგურით. გარედან შელესილი და შეთეთრებულია. სახლი დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ დახრილ ადგილზე დგას. იგი ქუჩის მხარეს ერთსართულიანია, ეზოს მხარეს კი ორსართულიანი. ამ მხრიდან, მეორე სართულს, ხის გადახურული აივანი გასდევს, რომელიც აგურის ექვს სწორკუთხა |ბურჯს ეყრდნობა. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კარი თაღოვანია, კარს წინიდან ქვით ნაშენი ექვს საფეხურიანი კიბე ადგება. შენობის მეორე სართულზე ერთმანეთთან დაკავშირებული 6 სხვადასხვა ფართობის ოთახია, რომელთაგან 4 გამოფენისთვისაა განკუთვნილი. ყველა ოთახის კარ-ფანჯარა თაღოვანია, მაღალი და ფართო. აივნის გადახურვა ხის კოჭებზეა გამართული. აივნის სვეტებს შორის არსებული თაღები და ფიცრული მოაჯირი აჟურული სახეებითაა შემკული. შენობის ქვედა სართულზე მოწყობილია მარანი, რომელსაც შესასვლელი აღმოსავლეთიდან აქვს. მარანი ორი სხვადასხვა ფართობის სათავსისგან შედგება, რომლებიც ერთმანეთს თაღოვანი კარით უკავშირდებიან. მათგან მოზრდილი სათავსის დასავლეთ კედელში ორი ბუხარია: ერთი თაღოვანი და ერთი სწორკუთხა. მათ შორის მაღალი სწორკუთხა თახჩაა. აღმოსავლეთ კედელში ორი თაღოვანი სარკმელი და ერთი თაღოვანი კარია გაჭრილი. ოთახის შუაში მარნის გადახურვის საყრდენი აგურის სწორკუთხა ბურჯი დგას. მეორე სათავსის დასავლეთ კედელში ერთი თაღოვანი ბუხარი და ერთი სწორკუთხა თახჩაა. იატაკში სამი ქვევრია ჩაფლული. აღმოსავლეთ კედელში ორი თაღოვანი სარკმელია. შენობა გადახურულია ხის კოჭებზე გამართული თუნუქის სახურავით. მუზეუმში დაცულია საქართველოს სამხრეთის ისტორიის ამსახველი მასალა, სადაც სულ 2700 ექსპონატია. წარმოდგენილია ქართველი ხალხის მიერ XVII-XVIII საუკუნეებში წარმოებული გმირული ბრძოლების, დამოუკიდებლობის გამოცხადების (1918 წელს), მეორე მსოფლიო ომში და პოლონეთისა და საფრანგეთის არმიებში ქართველების მონაწილეობის, აფხაზეთის 1992-1993 წლებში. ომი ამსახველი ფოტოები, დოკუმენტები. ერთი საგამოფენო დარბაზი დათმობილი აქვს შალიკაშვილების გვარის ამსახველ მასალას XV საუკუნიდან დღემდე. გამოფენილია ძმები შალიკაშვილების ამერიკის შეერთებული შტატებიდან გამოგზავნილი პირადი ნივთები, მათი სამხედრო მუნდირები, ჯილდოები, ფოტოსურათები და ასე შემდეგ.
ლიტერატურა
გურჯაანის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
ზემო ღრუ

ზემო ღრუ — სოფელი აღმოასვლეთ საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში, გდუს თემში. მდებარეობს ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ალეურის (ქსნის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 1170 მეტრზე. ახალგორიდან დაშორებულია 19 კილომეტრით, ქსნიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 50 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 8 კაცი. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
ლიტერატურა
სქოლიო
გდუს თემის სოფლები
Chetroșica Nouă

Chetroșica Nouă is a village in Edineț District, Moldova.
References
Villages of Edineț District
მაქსიმოვკა (სტერლითამაქის რაიონი)

მაქსიმოვკა (სტერლითამაქის რაიონი)
მაქსიმოვკა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 293 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტერლითამაქიდან დაშორებულია 50 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სტერლითამაქი, რომელიც დაშორებულია 50 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (62 %).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
Максимовка на портале «Генеалогия и Архивы»
სქოლიო
სტერლითამაქის რაიონის სოფლები
4

4
მოვლენები
რომის იმპერია
იმპერატორი კეისარ ავგუსტუსი ტიბერიუსს რომში იწვევს და მას საკუთარ მემკვიდრედ და მომავალ იმპერატორად აცხადებს.
ტიბერიუსი ასევე აცხადებს გერმანიკუსს საკუთარ მემკვიდრედ.
სექსტუს აელიუს კატუსი კონსული გახდა.
აგრესიაზე უარის თქმისა და მეგობრობის პაქტს მოაწერეს ხელი რომის იმპერიამ (ტიბერიუსის წარმომადგენლობით) და გერმანიის ტომმა ჩერუსკიმ (მეფე ზეგიმერის წარმომადგენლობით). არმინიუსი და ფლავუსი (ზეგიმერის ვაჟები) რომის არმიაში მოიყვენეს გარე ჯარების მეთაურებად.
მარკუს პლაუტიუს სილვანუსი აზიის პროკონსულად დანიშნეს.
ახლო აღმოსავლეთი
პართიის მეფე ფრაატაკესი და დედოფალი მუზა მოკლეს. სამეფო გვირგვინი შესთავაზეს ოროდეს III-ს.
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
21 თებერვალი : გაიუს კეისარი — მარკუს ვიფსანიუს აგრიპასა და იულია უფროსის უფროსი ვაჟი (დ. ძვ. წ. 20)
26 ივნისი : არიობარზან II — რომაელთა ვასალი სომხეთის მეფე (დ. ძვ. წ. 40)
საკურცხილი

საკურცხილი (სვან.), საკარცხული (რაჭა) — საუფროსო სავარძელი, რომელშიც სვანეთში ოჯახის უფროსი, ქორა მახვში ჯდებოდა. თლიდნენ ხისგან, ჰქონდა საზურგე და მკლავსაყრდენი. წინა სვეტების პირი შემკული იყო გეომეტრიული ორნამენტითა და ასტრალური სიმბოლოებით. საკურცხილის საკულტო დანიშნულებითაც იყენებდნენ, საპატიო როლს თამაშობდა მიცვალებულთა მოსაგონარ სარიტუალო ჩვეულებების შესრულების დროსაც.
ლიტერატურა
ბედუკიძე ლ., ქსე, ტ. 8, გვ. 685, თბ., 1984
ქართული კულტურა
სვანეთი
თეიმურაზ ბერიძე (ისტორიკოსი)

თეიმურაზ ბერიძე (ისტორიკოსი)
თეიმურაზ ბერიძე (დ. 1932 — გ. აპრილი, 2015) — ქართველი ისტორიკოსი, თბილისის ისტორიის მკვლევარი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2008).
ბიოგრაფია
თეიმურაზ ბერიძემ 1957 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1958–1962 წლებში მუშაობდა სხვადასხვა მუზეუმში, 1980–1987 წლებში ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმის დირექტორი იყო. 1989 აირჩეს ს. ჯანაშიას სახელობის სახელმწიფო მუზეუმის შუა საუკუნეების არქეოლოგიური გათხრების გამგის თანამდებობაზე. 1990 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „საქართველოს დედაქალაქის აგლომერაციული გარემოს ფორმირებების ისტორიული პროცესები (ძველი თბილისის გარეუბნების ისტორია)“ ბერიძის კვლევის საგანია თბილისის (IV-XX სს.) ისტორიის, ყოფისა და კულტურის საკითხები.
მონოგრაფები
„მხატვარი ვანო ხოჯაბეგოვი“ (1970)
„და აღმოცენდა თბილისი“ (1977)
„ძველი თბილისის გარეუბნების ისტორია“ (1977)
„ძველი თბილისის სურათები“ (1980).
ლიტერატურა
ენცკლოპედია თბილისი, გვ. 341, თბ., 2002.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 1932
გარდაცვლილი 2015
ქართველი ისტორიკოსები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2008)
პატარა დმანისის წმინდა თევდორეს ეკლესია

პატარა დმანისის წმინდა თევდორეს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დმაინისის მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა დმანისში.
ეკლესია ისტორიული ქალაქ დმანისის სამაროვანზე იდგა, ქალაქის კონცხის აღმოსავლეთით. დღეს საავტომობილო გზის აღმოსავლეთ ნაპირას დგას. ეკლესია დარბაზულია ნახევარწრიული შვერილი აფსიდით. ნაგებია სხვადასხვა ზომის უხეშად დამუშავებული ბაზალტისა და ტუფის ქვით დუღაბზე. წყობის ჰორიზონტალობა არაა დაცული. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კარი გარედან არქიტრავულია, შიგნიდან თაღოვანი. თაღის გადასაყვანად მოგვიანებით განახლების შედეგად აგური გამოუყენებიათ. სარკმელი სამია: აღმოსავლეთის გარედან სწორკუთხაა შიდნიდან თაღოვანი და წირთხლებგაფართოვებული. დასავლეთის და სამხრეთის სარკმლები ორივე მხრიდან თაღოვანია. აფსიდის ჩრდილოეთ კედელში სწორკუთხა ნიშაა გაკეთებული. კონქი მხრებზე გადასულ თაღზე იყო დაბჯენილი. ეკლესიის კამარა კი გრძივი კედლების შუაში გაკეთებულ წყვილ პილასტრის კაპიტელებზე დაყრდობილ თაღზე. ამჟამად ეკლესიის კამარა და კონქი აღარ შემორჩა, ასევე მორღვეულია კედლების ზედა ნაწილები. ინტერიერი შელესილი და მოხატული ყოფილა. ფასადებში ჩადგმულია სხვადასხვა პერიოდის ორნამენტული ქვები, მათ შორის სტელის ფრაგმენტები.
რესურსები ინტერნეტში
დმანისის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
დეივიდ ებშაირი

დეივიდ ებშაირი (დ. 11 აპრილი, 1926, ჩატანუგა, ტენესი, აშშ — გ. 31 ოქტომბერი, 2014, ალექსანდრია, ვირჯინია, აშშ) — ამერიკელი პოლიტიკოსი და მრჩეველი.
ბიოგრაფია
1951 - დაამთავრა ვესტ პოინტის სამხედრო აკადემია.
1951-1953 - კორეის ომში მსახურობდა ოცმეთაურად.
1958-1960 - იყო უმცირესობის ლიდერი კონგრესში.
1962 - დააარსა "სტრატეგიული და საერთაშორისო კვლევების ცენტრი", რომელსაც თვითონ ხელმძღვანელობდა.
1970-1973 - კონგრესის ურთიერთობათა სახელმწიფო მდივანი.
1974-1977 - "ინტერნეიშენალ ბროდქასტინგის" პირველი თავმჯდომარე.
1981-1982 - აშშ-ის პრეზიდენტის მრჩეველი უშიშროების დარგში.
1983-1987 - აშშ-ის ელჩი ნატოში.
1987 - რონალდ რეიგანის მრჩეველი ირანგეიტის სკანდალში.
ორგანიზაციები
სტრატეგიული და საერთაშორისო კვლევების ცენტრი
საპრეზიდენტო კვლევების ცენტრი
რიჩარდ ლუნსბერის ფონდი
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 11 აპრილი
დაბადებული 1926
გარდაცვლილი 31 ოქტომბერი
გარდაცვლილი 2014
ამერიკელი პოლიტიკოსები
აფართა და ისათა საფრანგეთის ტერიტორია

აფართა და ისათა საფრანგეთის ტერიტორია — საფრანგეთის „ზღივისიქითა ტერიტორია“, რომელიც არსებობდა 1967-1977 წლებში. როდესაც ტერიტორიამ დამოუკიდებლობა მოიპოვა გარდაიქმნა ჯიბუტის რესპუბლიკად. 1967 წლამდე ტერიტორიას ეწოდებოდა სომალის ფრანგული ნაპირი. აფართა და ისათა საფრანგეთის ტერიტორიის ისტორია XIX საუკუნის შუა ხანებამდე მჭიდროდ იყო დაკავშირებული სომალის ნახევარკუნძულის სხვა ნაწილების ისტორიასთან. საფრანგეთის მთავრობის წარმომადგენელმა აფარების ერთ-ერთ ბელადთან 1862 წელს დადო ხელშეკრულება ობოკის ნავსადგურის „ყიდვის“ შესახებ; ნავსადგურის რაიონი საფრანგეთის ჯარმა დაიკავა. 1896 წელს სომალის ტერიტორია (ცენტრი — ჯიბუტი) საფრანგეთის კოლონიად გამოაცხადეს („სომალის ფრანგული ნაპირი“). XIX საუკუნის ბოლოს ადგილობრივმა მოსახლეობამ დაიწყო ბრძოლა კოლონიზატორების წინააღმდეგ. 1946 წელს სომალის ფრანგულმა ნაპირმა ეგრეთ წოდებული „ზღვისიქითა ტერიტორიის“ სტატუსი მიიღო.
1967 წლის მარტში ჩატარებული რეფერენდუმის შედეგად ტერიტორია საფრანგეთის ავტონომიად გამოცხადდა. 1967 წლის ივლისში დადგინდა მნიშვნელოვნად შეზღუდული საშინაო თვითმმართველობა და ქვეყანას ეწოდა აფართა და ისათა საფრანგეთის ტერიტორია. საგარეო ურთიერთობის, თავდაცვის, ფინანსთა და იუსტიციის საკითხები საფრანგეთის უმაღლესი კომისრის გამგებლობაში დარჩა.
ტერიტორია უმეტესად დასახლებულია სომალიელებით (ისა, გადაბურსი, ხაბარავალი) და აფარებით (დინაკილი). გარდა ამისა ცხოვრობენ არაბები და ევროპელები. მოსახლეობის უმეტესობას შეადგენს მუსლიმან-სუნიტი. აფართა უმეტესობა ადგილობრივი ტრადიციული რწმენის მიმდევარია. ოფიციალურ ენას წარმოადგენს ფრანგული, ხოლო კალენდარი — გრიგორიანულია.
აფართა და ისათა საფრანგეთის ტერიტორია გამოირჩევა მთიანი რელიეფით. ტერიტორიის უმაღლესი ადგილის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2063 მ-ს აღწევს. ჰავა ცხელი და მშრალი, ტრანზიტულ მდინარეებს მოკლებული. აღსანიშნავია ასალისა და აბეს ტბები. დიდი ყურეა ტაჯურა. გვხვდება ბუჩქნარი, ნათელი ტყეები.
იხილეთ აგრეთვე
ჯიბუტი
ლიტერატურა
აფრიკის ყოფილი ქვეყნები
ჯიბუტის ისტორია
ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
არაგონული ენა

არაგონული ენა (Aragonés) — რომანული ენა, რომელზეც 2011 წლის მონაცემებით საუბრობს ესპანეთში, არაგონის ავტონომიურ გაერთიანებაში, უპირატესად სომონტანო-დე-ბარბასტროს, ხასეტანიის, ალტო-გალიეგოს, სობრარბესა და რიბაგორსის კომარკების ტერიტორიაზე მცხოვრები 12 000-მდე ადამიანი.
რესურსები ინტერნეტში
არაგონული პუბლიკაციების კატალოგი
Academia de l'Aragonés
Consello d'a Fabla Aragonesa
A.C. Nogará
Sociedat de Lingüistica Aragonesa
არაგონული ენა
სქოლიო
რომანული ენები
სხალთა (მრავალმნიშვნელოვანი)

სხალთა (მრავალმნიშვნელოვანი)
სხალთა შეიძლება აღნიშნავდეს:
სხალთა — მდინარე საქართველოში
სხალთა — ისტორიული სოფელი საქართველოში
სხალთა — ტაძარი საქართველოში
სხალთის ქედი — ქედი ხულოს მუნიციპალიტეტში
ხოჯენდი

ხოჯენდი, ხუჯანდი, ხოჯენტი 1936 წლამდე, ლენინაბადი 1991 წლამდე — ტაჯიკეთის სიდიდით მეორე ქალაქი. სოღდის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ფერღანის ხეობაში, მდინარე სირდარიაზე.
დაარსდა დაახლოებით 2500 წლის წინ აქემენიანთა იმპერიაში და აბრეშუმის გზაზე ერთ-ერთ მთავარ ქალაქს წარმოადგენდა. ძვ. წ. 329 წელს ალექსანდრე მაკედონელმა დაპყრობის შემდეგ ალექსანდრია ესხატა დაარქვა. ისტორიის განმავლობაში სხვა და სხვა იმპერიის შემადგენლობაში შედიოდა: VIII საუკუნეში ომაიანთა სახალიფოში, XIII საუკუნეში მონღოლთა იმპერიაში და XIX საუკუნეში რუსეთის იმპერიაში.
დამეგობრებული ქალაქები
შიმკენტი, ყაზახეთი
ბუხარა, უზბეკეთი
სამარყანდი, უზბეკეთი
ნიშაბური, ირანი
ტაბრიზი, ირანი
ლიტერატურა
Hill, John E. 2004. The Peoples of the West from the Weilue 魏略 by Yu Huan 魚豢: A Third Century Chinese Account Composed between 239 and 265. Draft annotated English translation. (See under the heading for "Northern Wuyi").
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
პორტალი
ქალაქის გერბი, 1910 წ.
დსე: ლენინაბადი
სქოლიო
ტაჯიკეთის ქალაქები
Municipalities of Central Finland

Municipalities of Central Finland
The 23 municipalities of the Central Finland Region in Finland are divided on six sub-regions.
Äänekoski sub-region
Äänekoski (former arms: )
Konnevesi
Jämsä sub-region
Jämsä (former arms: )
Joutsa sub-region
Joutsa
Luhanka
Jyväskylä sub-region
Hankasalmi
Jyväskylä
Laukaa (Laukas)
Muurame
Petäjävesi
Toivakka
Uurainen
Keuruu sub-region
Keuruu (Keuru)
Multia
Saarijärvi-Viitasaari sub-region
Kannonkoski
Karstula
Kivijärvi
Kyyjärvi
Saarijärvi
Kinnula
Pihtipudas
Viitasaari
Former municipalities
Äänekosken maalaiskunta (to Äänekoski in 1969)
Koskenpää (to Jämsänkoski in 1969)
Pihlajavesi (to Keuruu in 1969)
Konginkangas (to Äänekoski in 1993)
Säynätsalo (to Jyväskylä in 1993)
Sumiainen (to Äänekoski in 2007)
Suolahti (to Äänekoski in 2007)
Leivonmäki (to Joutsa in 2008)
Jämsänkoski (to Jämsä in 2009)
Jyväskylän maalaiskunta (to Jyväskylä in 2009)
Korpilahti (to Jyväskylä in 2009)
Pylkönmäki (to Saarijärvi in 2009)
Kuhmoinen was moved to the Pirkanmaa region in 2021.
The following municipalities were not in Central Finland, but were merged into Central Finnish municipalities:
Kuorevesi (to Jämsä in 2001)
Längelmäki (partially to Jämsä in 2007)
See also
Western Finland
Regions of Western Finland
External links