PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ახალქალაქი (კასპის მუნიციპალიტეტი)

ახალქალაქი (კასპის მუნიციპალიტეტი)
ახალქალაქი (ყოფილი წითელქალაქი, გადაერქვა 1946 წლის 2 ნოემბერს.) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე თეძმის მარჯვენა მხარეზე. თემის ცენტრი (სოფლები: ახალსოფელი, გარიყულა, გოსტიბე, ერთაწმინდა, ზემო ჩოჩეთი, თეძმისხევი, კაპრაშიანი, რკონი, ჩაჩუბეთი). ზღვის დონიდან 620 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 16 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1050 ადამიანი.
ისტორია
სოფელში 1908 წელს აღმოჩნდა ძვ. წ. II ათასწლეულის ბოლო მეოთხედის ბრინჯაოს ნივთების ახალქალაქის განძი.
ეს ადგილები იშვიათი კლიმატური პირობების გამო, ვახუშტის სიტყვით, „ვენახ-ხილით ნაყოფიერ“ სააგარაკო ადგილს წარმოადგენდა. აქ გადიოდა თრიალეთ-მანგლისისა და შიდა ქართლის დამაკავშირებელი მნიშვნელოვანი გზა.
ისტორიულ წყაროებში ახალქალაქი პირველად იხსენიება XVII საუკუნის დასაწყისში 1609 წელს ქართლში ყირიმელ თათართა შემოჭრასთან დაკავშირებით. ამ დროს იგი არ იყო ქალაქი. ახალქალაქის გაქალაქება დაკავშირებულია ქართლის მეფე როსტომის (1632-1658 წწ.) სახელთან. ახალქალაქის ღვთისმშობლის ეკლესიის კედლებზე შემონახული წარწერის თანახმად, ირანში შაჰ-სეფის (1629-1642 წწ.) ყაენობის დროს როსტომსა და მის თანამეცხედრეს მარიამ დედოფალს თეძმის ნაპირას გაუშენებიათ ქალაქი და მისთვის მეფის ქალაქი უწოდებიათ. ქალაქშივე აუშენებიათ საყდარი და მონასტერი. მეორე წარწერაში ქალაქის დაარსება-განაშენიანების მოთავედ დასახელებულია მეფის კარის მდივანი მერაბ ყორღანაშვილი. ახალქალაქის მოურავები თარხნიშვილები იყვნენ. სამეფო ხელისუფლების გაუქმების შემდეგ ისინი მთლიანად დაეპატრონნენ ქალაქს. XIX საუკუნის დასაწყისიდან ისტორიულ წყაროებში ახალქალაქი ქალაქად აღარ იხსენიება. 1921-30 წლებში იყო გორის მაზრის ახალქალაქის რაიონის ცენტრი.
ღირსშესანიშნაობა
შემორჩენილია გალავანი და დარბაზული ტიპის ეკლესია, გვიანდელი შუა საუკუნეების ღვთისმშობლის ეკლესია (ლაპიდარული წარწერით) და სამრეკლო, ასევე 1885 წ. აშენებული ე.წ. „ბოლგარსკიაანთ სასახლე“, ამჟამად თანამედროვე ხელოვნების ცენტრი „გარიყულა“.
იხილეთ აგრეთვე
ეკატერინე გაბაშვილის სახლი
ლიტერატურა
ახალქალაქი (კასპის რ-ნი) – საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა ბიბლიოგრაფიული ლექსიკონი
საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
სქოლიო
კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლეოპოლდო ო’დონელ ი ხორისი

ლეოპოლდო ო’დონელ ი ხორისი (დ. 12 იანვარი, 1809, სანტა-კრუს-დე-ტენერიფე, ესპანეთი — გ. 5 ნოემბერი, 1867, ბიარიცი, ესპანეთი) — ესპანეთის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. I კარლისტურ ომში (1833–1840) იბრძოდა კარლისტების წინააღმდეგ. ბალდომერო ესპარტეროს სახელმწიფოს სათავეში მოსვლის (1840) შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა საფრანგეთში; 1843 დაბრუნდა ესპანეთში. 1854 წლის 7 ივლისს გამოაქვეყნა ე. წ. მანსანარეისის მანიფესტი, რომელშიც ჩამოყალიბებული იყო ესპანეთის 1854–1856 რევოლუციის დროს ლიბერალური ბურჟუაზიის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები. 1854 წლის დამლევს სათავეში ჩაუდგა ლიბერალურ კავშირს (მემარჯვენე ლიბერალური პარტია). პრემიერ-მინისტრი 1856, 1858–1863, 1865–1866 წლებში.
ლეოპოლდო ო’დონელ ი ხორისმა დაშალა რევოლუციის დროს შექმნილი ეროვნული მილიცია, ნებადართულად გამოაცხადა 1835 წელს აკრძალული იეზუიტების მოღვაწეობა, ჩაახშო აჯანყება ანდალუსიაში (1861). ესპანეთ-მაიორკის ომის (1859–1860) დროს სარდლობდა მაროკოს ტერიტორიაზე მოქმედ ესპანეთის ჯარებს. 1861 წელს დადო შეთანხმება დიდი ბრიტანეთისა და საფრანგეთის მთავრობებთან მექსიკაში ინგლის-საფრანგეთ-ესპანეთის ერთობლივი სამხედრო ინტერვენციის შესახებ.
იხილეთ აგრეთვე
ესპანეთის მეოთხე რევოლუცია
რესურსები ინტერნეტში
ლეოპოლდო ო'დონელ ი ხორისი
ესპანეთის პრემიერ-მინისტრები
დაბადებული 12 იანვარი
დაბადებული 1809
გარდაცვლილი 5 ნოემბერი
გარდაცვლილი 1867
მუჰამედ ნაგიბი

მუჰამედ ნაგიბი (დ. 20 თებერვალი, 1901 — გ. 29 აგვისტო, 1984) — ეგვიპტის პირველი პრეზიდენტი, ქვეყნის სათავეში იდგა 1953 წლის 18 ივნისიდან 1954 წლის 14 ნოემბრამდე. გამალ აბდელ ნასერისთან ერთად, იგი იყო 1952 წლის ეგვიპტის რევოლუციის ერთ-ერთი მთავარი ლიდერი, რომელმაც დაამხო მუჰამედ ალის დინასტიის მმართველობა ეგვიპტესა და სუდანში. ნასერისთან აზრთა სხვადასხვაობის გამო იგი იძულებული გახდა წასულიყო სამსახურიდან და შემდგომი 18 წელი გაატარა პატიმრობაში, მანამ პრეზიდენტმა ანვარ ელ-სადათმა არ გაათავისუფლა იგი 1972 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
დავიწყებული პრეზიდენტი
ეგვიპტის პრეზიდენტები
ეგვიპტელი ჯარისკაცები
დაბადებული 20 თებერვალი
დაბადებული 1901
გარდაცვლილი 29 აგვისტო
გარდაცვლილი 1984
დელიბლატოს უდაბნო

დელიბლატოს უდაბნო
დელიბლატო (სერბ. Deliblatska Peščara) — ქვიშიანი ტერიტორია სერბეთში, ვოევოდინის ავტონომიაში. მდებარეობს ისტორიულ ბანატის რეგიონში. სახელი ეწოდა აქ მდებარე სოფელ დელიბლატოსგან.
დელიბლატო ევროპის უდიდესი ქვიშიანი ტერიტორიაა, რომელიც ერთ დროს დიდ, პრეისტორიულ უდაბნოს ნაწილს წარმოადგენდა. წარმოაქმნა უძველესი პანონიის ზღვის უკან დახევის შედეგად. შემოგარენში არსებული ტყეების გამო, ტერიტორია გაფორმდა სპეციალურ ბუნებრივ ნაკრძალად, მაგრამ ამავე დროს წარმოადგენს ექსკლუზიურ სანადირო ტერიტორიას, სადაც მონადირეები დასავლეთ ევროპის ქვეყნებიდანაც კი ჩამოდიან.
რესურსები ინტერნეტში
Gallery from Deliblato Sands on www.wild-serbia.com
Deliblatska Peščara
Deliblatska Peščara
Tourism Potentials
სერბეთის გეოგრაფია
ქისი

ქისი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.
მას რქაწითელსა და მწვანეს შორის შუალედური ადგილი უჭირავს. ვაზის საერთო შეხედულებით, ფოთლის ფორმითა და მისი ფირფიტის მოხაზულობით რქაწითელს ჰგავს, ხოლო მარცვლების შეფერვით და ძლიერი ჯიშური არომატით — მწვანეს. დანარჩენი ნიშნებითაც ქისს შუალედური ადგილი უჭირავს ნახსენებ ჯიშებს შორის. ღვინის ხარისხით ქისი რქაწითელს არ ჩამოუვარდება, ხოლო ზოგიერთ წლებში მწვანესაც კი უსწრებს.
ამჟამად ქისი გავრცელებულია კახეთში, ძირითადად ახმეტის, თელავის, ყვარლისა და გურჯაანის მუნიციპალიტეტებში რქაწითელისა და მწვანეს ვენახებში შენარევების და იშვიათად წმინდა ნარგავების სახით. მას სოფელ ქისტაურში შეცდომით „წობენურას“ ეძახიან, ხოლო ხოდაშენში „დამპალას“.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური,სამ-ხუთნაკვთიანი.ფოთლის ქვედა მხარე შებუსულია საშალო აბლაბუდისებრი და მის ქვეშ მოფენილი საშუალო სიხშირის ჯაგრისებრი შებუსვით.ყვავილი ორსქესიანია.მტევანი საშუაოზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი. ფრთის სიგრძე ხანდახან მტევნის ნახევარს აღწევს. საშუალო სიკუმსისაა, იშვიათად გვხვდება როგორც თხელი, ისე კუმსი მტევნებიც. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური, ზოგჯერ მომრგვალო. სრულ სიმწიფეში მომწვანო-ყვითელია. მონაცრისფრო ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. მზის მხარეზე მარცვლებს უჩნდება ყავისფერი ლაქები. კანი თხელი და ნაკლებმკვრივია. რბილობი საშუალოდ წვნიანი, მდნარი. გემო სასიამოვნო და ჰარმონიული აქვს, კარგად გამოხატული ჯიშური არომატით.
ქისი საშუალო ან საშუალოზე ძლიერი ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 152 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის შუა რიცხვებში შედის. მტევნის საშუალო წონა 170-180 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-24%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6-8.5 გ/ლ-ს.
ქისი მაღალხარისხიანი საღვინე ჯიშია. კარგად გამოხატული არომატით, ნაზი და სასიამოვნო. გემო სრული და ჰარმონიული აქვს. კახური წესით დაყენებული ღვინო უფრო მაღალი ღირსებისაა — მუქი ჩალისფერი, კარგად გამოხატული ხილის სასიამოვნო არომატით, ნაზი, სრული, შინაარსიანი, ჰარმონიული და ხავერდოვანი გემოთი.
ლიტერატურა
ხარბედია მ., „ქართული ღვინის გზამკვლევი“, გვ. 51-52, თბ., 2013
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 381-382
კახეთის ვაზის ჯიშები
ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
მფარავი ქსოვილი

მფარავი ქსოვილი, ეპიდერმისი — ქსოვილი, რომელიც მცენარის მთელს ზედაპირს, ყველა ორგანოს ფარავს გარედან, იგი იცავს მის ქვეშ მოთავსებულ უჯრედებს გამოშრობისა და დაზიანებისაგან. მფარავი ქსოვილი შედგება უჯრედის ერთი ან რამდენიმე შრისაგან. უჯრედები მცირე ზომისაა, აქვს სქელი გარსი და მჭიდორდაა გაწყობილი. ზოგიერთი მფარავი ქსოვილი მკვდარი უჯრედებითაა წარმოდგენილი.მაგ: ხე მცენარეებისა და ბუჩქებისა მრავალწლიანი ღეროს ქერქის საფევი.
მფარავი ქსოვილი, გარდა დაცვითი ფუნქციისა, სხვა ფუნქციასაც ასრულებს. მაგ: ფოთლის კანის შორის მოთავსებულია ლობიოს თესლის მოყვანილობის პატარა, წყვილ წყვილად დაწყობილი უჯრედები — ბაგეები, რომელიც შემოსაზღვრავს ბაგის ხვრელს. ბაგეები ემსახურება ფოთოლში აირთა ცვლას და ფოთლის ზედაპირზე წყლის აორთქლებას.
რესურსები ინტერნეტში
უცხო სიტყვათა ლექსიკონი — nplg.gov.ge
ჰისტოლოგია
პედაგოგიკა

პედაგოგიკა — მეცნიერება ადამიანის აღზრდისა და განათლების შესახებ. ამ ტერმინში თავდაპირველად მხოლოდ ბავშვთა აღზრდა იგულისხმებოდა. იგი შეისწავლის აღზრდის არსს, მიზნებს, ამოცანებს და კანონზომიერებებს, მის როლს საზოგადოების ცხოვრებასა და ადამიანის განვითარებაში, განათლებისა და სწავლების პროცესს.
თანამედროვე პედაგოგიკაში განათლების პრობლემები წყდება ადამიანის ფილოსოფიური კონცეფციების, სოციალურ-ფსიქოლოგიური და ფსიქო-ფიზიოლოგიური გამოკვლევების საფუძველზე.
ეტიმოლოგია
სიტყვა პედაგოგიკა (paidagogike) ბერძნული წარმოშობისაა და „ბავშვების აღზრდას“ ნიშნავს.
პედაგოგიკურ მეცნიერებათა სისტემა
პედაგოგიკის დარგები:
აღზრდის თეორია – დიდაქტიკა – კულტურულ–საგანმანათლებლო საქმიანობა – პროფესიული განათლება – საოჯახო აღზრდა – სასკოლო პედაგოგიკა – სკოლათმცოდნეობა
მეცნიერებათაშორისი დისციპლინები:
პედაგოგიური ფსიქოლოგია
პედაგოგიკის ისტორია
პედაგოგიური სწავლებები ძვ. წ. მე–5-4 საუკუნეებში გამოჩნდა ძველ საბერძნეთსა და ძველ აღმოსავლეთში როგორც ფილოსოფიური სისტემის ნაწილი. მე-17-19 საუკუნეებში, ბურჟუაზიული საზოგადოების ჩამოყალიბების პროცესში, აღმოცენდა იან კომენსკის, ჟან-ჟაკ რუსოს, ი. პესტალოცის, ფ. დისტერვეგის და სხვათა პროგრესული პედაგოგიური სისტემები.
იხ. სრული ტექსტი.
პედაგოგიკის საერთო ცნებები და ტერმინები
აბიტურიენტი – ასისტენტი – აღმზრდელი – ბაკალავრი – გაკვეთილი – დეკანი – დიდაქტიკა – დოქტორი – დოცენტი – ინტერკულტურული აღზრდა – ლექცია – მაგისტრი – მასწავლებელი – მეთოდიკა – მეტაპედაგოგიკა – მოსწავლე – ორიენტირებული სწავლება – პედაგოგი – პროფესორი – რექტორი – საგანი – სახელმძღვანელო – სასწავლო გეგმა – სემინარი – სტუდენტი – სწავლა –
გამოჩენილი პედაგოგები
პედაგოგი (ბერძნულად paidagogos – ”აღმზრდელი”) ეწოდება პიროვნებას, რომელიც აწარმოებს პრაქტიკულ მუშაობას ბავშვების და მოზარდების აღზრდის, განათლებისა და სწავლებისათვის და აქვს სპეციალური მომზადება ამ დარგში.
შალვა ამონაშვილი
იაკობ გოგებაშვილი
იან ამოს კომენსკი
იანუშ კორჩაკი
დავით ლორთქიფანიძე
ანტონ მაკარენკო
იოჰან ჰაინრიხ პესტალოცი
ჟან პიაჟე
ვასილი სუხომლინსკი
კონსტანტინ უშინსკი
იხ. სრული ნუსხა.
პედაგოგიური დაწესებულებები
საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო – გიმნაზია – დაწყებითი სკოლა – ინტერნატი – ინსტიტუტი – კერძო სკოლა – კოლეჯი – ლიცეუმი – საავტორო სკოლა – საბავშვო ბაღი – საერო სკოლა – საშუალო სკოლა – უმაღლესი სკოლა – უნივერსიტეტი
რესურსები ინტერნეტში
ილია ჭავჭავაძის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
განათლების თანამედროვე ტექნოლოგიები
დიმიტრი კორძაია

დიმიტრი კორძაია (დ. 11 ნოემბერი, 1958, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, პედაგოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.
ბიოგრაფია
1981 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1981-1982 წლებში იყო რესპუბლიკის ც/ს საავადმყოფოს I ქირურგიული განყოფილების ექიმი-ინტერნი. 1983-1991 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ოპერაციული ქირურგიისა და ტოპოგრაფიული ანატომიის კათედრის ასისტენტი. 1992-1996 წლებში იყო დოცენტი და პროფესორი. 1988-1991 წლებში კლინიკური და ექსპერიმენტული ქირურგიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელია, 1991 წლიდან უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1992 წლიდან კლინიკური და ტრადიციული მედიცინის აკადემიის (ჩინური მედიცინის ინსტიტუტის) რექტორი. 1983-2005 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ოპერაციული ქირურგიის და ტოპოგრაფიული ანატომიის კათედრის ასისტენტი, დოცენტი და პროფესორი. 2005 წლიდან არის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტის პროფესორი, კლინიკური ანატომიისა და ოპერაციული ქირურგიის კათედრის ხელმძღვანელი. 2011 წლიდან არის სადოქტორო პროგრამის „კლინიკური და ტრანსლაციური მედიცინის“ ხელმძღვანელი, ერთსაფეხურიანი საგანმნათალებლო პროგრამების „მედიცინა“ (ქართულენოვანი) და „მედიცინა“ (ინგლისურენოვანი) ხელმძღვანელი. 2017 წლიდან არის მედიცინის ფაკულტეტის დეკანი. სამეცნიერო ნაშრომების, 8 რაციონალიზატორული წინადადების ავტორი. მისი სახელი უკავშირდება საქართველიში ინტეგრაციული მედიცინის დანერგვას, უმაღლესი სამედიცინო განათლების ქართულენოვანი სახელმძღვანელოების შექმნას. კლინიკური ანატომიისა და ოპერაციული ქირურგიის კათედრის ხელმძღვანელი და მედიცინის ფაკულტეტის დეკანია. მიღებული აქვს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ღვიძლშიდა ნაღვლის კალაპოტის თავისებურებანი ნორმულად და ნაღვლის საერთო სადინარის ოკლუზიის პირობებში“, დაიცვა 1987 წელს, სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ნაღვლის გზების პლასტიკურობა, ნაღვლის შეგუბების მკურნალობის ტაქტიკისა და ოპერაციული ქირურგიის თავისებურებათა დაფუძნება“, დაიცვა 1994 წელს.
ჯილდოები
ღირსების ორდენი
ბიბლიოგრაფია
ჩვენც, ექიმები საქართველოსი: თბილ. სახელმწ. სამედ. უნ-ტის კურსდამთავრებულთა ლექსებისა და თარგმანების კრებული, ეძღვნება უნ-ტის 80 წლის იუბილეს თბ., შპს „პოლიგრაფ+“, 2010, გვ. 100 ISBN 9789941027154
ელენთის ტრავმა: კლინიკა, დიაგნოსტიკა, მკურნალობა, ბათუმი, ალიონი, 2005, გვ. 200გ ISBN 9992843934
ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში, 2000: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., ქართული ბიოგრაფიული ცენტრი, 2000, გვ. 394
ლიტერატურა
საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006, ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 342
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი ექიმები
ქართველი პედაგოგები
თბილისში დაბადებულები
მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
Paradrillia agalma

Paradrillia agalma is a species of sea snail, a marine gastropod mollusk in the family Horaiclavidae
Description
The length of the shell attains 18 mm, its diameter 6 mm.
The small fusiform shell contains 11 whorls (the superior ones are eroded), covered with a gray epidermis. The lines of growth are rather strong and very flexuous, and on passing the delicate spiral lirae, except in the concavity above the angle of the whorls and at the base of the body whorl, are delicately nodulous. The last volution below the nodose periphery has about fifteen lirae, of which about six of the upper ones are nodulous, the rest, around the anterior contracted portion, being simple and thread-like. The tubercles on the angle are about eighteen in number, and the lirae above it three or four. The aperture is small. The outer lip is thin. The columella is almost upright and shows a small callus. The siphonal canal is short.
Distribution
This marine species occurs off Sri Lanka.
References
External links
Tucker, J.K. 2004 Catalog of recent and fossil turrids (Mollusca: Gastropoda). Zootaxa 682:1-1295.
agalma
Gastropods described in 1906
Boa Esperança, Espírito Santo

Boa Esperança, Espírito Santo
Boa Esperança is a municipality located in the Brazilian state of Espírito Santo. Its population was 15,092 (2020) and its area is 429 km². Its average altitude is 140 meters above sea level.
References
Municipalities in Espírito Santo
ქვედა ჭყვიში

ქვედა ჭყვიში — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ჭყვიშის თემი), მდებარეობს მდინარე რიონის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 600 მეტრი, ამბროლაურიდან 22 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 195 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხო ში მინი

ხო ში მინი, ნამდვილი სახელი და გვარი ნგუენ ტატ თანი (დ. 19 მაისი, 1890, სოფ. კიმლიენი, ნგეანის პროვინცია — გ. 3 სექტემბერი, 1969, ჰანოი) — ვიეტნამის კომუნისტი მოღვაწე, ვიეტნამის აგვისტოს რევოლუციის ხელმძღვანელი და ქვეყნის პირველი პრეზიდენტი (1946-1969) და პარალელურად პრემიერ-მინისტრი (1946–1955).
ბიოგრაფია
სწავლობდა ჰიუეს ეროვნულ კოლეჯში. 1911 წელს წავიდა ემიგრაციაში და მუშაობდა მატროსად. 1916–1923 წლებში ცხოვრობდა აშშ-ში, დიდ ბრიტანეთში და საფრანგეთში. სსრკ-ში კი ჩამოყალიბდა, როგორც კომუნისტი ლიდერი. 1920 წლიდან საფრანგეთის კომუნისტური პარტიის წევრია. 1924 წელს მონაწილეობდა კომინტერნის V კონგრესის მუშაობაში. 1925 წელს ვიეტნამის კომუნისტური ჯგუფების ბაზაზე შექმნა ვიეტნამის რევოლუციური ახალგაზრდობის ამხანაგობა. 1930 წელს დააარსა ინდო-ჩინეთის კომუნისტური პარტია. ბევრჯერ იყო რეპრესირებული. 1929 წელს დაუსწრებლად მიუსაჯეს სიკვდილი. 1935 წელს მონაწილეობდა კომინტერნის VII კონგრესში. 1941 წელს დაბრუნდა ვიეტნამში და შექმნა ვიეტნამის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის ლიგა. 1945 წლის აგვისტოს რევოლუციის შემდეგ იყო ვიეტნამის დემოკრტიული რესპუბლიკის დროებითი მთავრობის თავმჯდომარე 1946 წლის მარტამდე. მარტიდან პრეზიდენტი და 1946–1955 წლებში პარალელურად პრემიერ-მინისტრიც. გარდაიცვალა 1969 წელს ქალაქ ჰანოიში.
რესურსები ინტერნეტში
The Drayton Court Hotel
Obituary in The New York Times, 4 September 1969
TIME 100: Hồ Chí Minh
Hồ Chí Minh's biography
Hồ Chí Minh pictures as slides
Satellite photo of the mausoleum on Google Maps
Final Tribute to Ho Chi Minh from the Central Committee of the Vietnam Workers' Party
Bibliography: Writings of Ho Chi Minh, and Books about Him
სქოლიო
დაბადებული 19 მაისი
დაბადებული 1890
გარდაცვლილი 3 სექტემბერი
გარდაცვლილი 1969
ვიეტნამის პრეზიდენტები
გიორგი გაგლოევი

გიორგი გაგლოევი (დ. 7 ნოემბერი, 1883, ჭარები, გორის მაზრა — გ. 10 ნოემბერი, 1937) — პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.
ბიოგრაფია
გიორგი ალექსის ძე გაგლოევი დაიბადა 1883 წლის 7 ნოემბერს, გორის მაზრის სოფელ ჭარებში.
დაწყებითი განათლება მიიღო გორის სასულიერო სასწავლებელში. სწავლობდა ტფილისის სასულიერო სემინარიაში. 1903 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრსი. 1903 წლიდან გაგლოშვილის გვარით მუშაობდა სოფელ ვანათის სამრევლო სკოლის მასწავლებლად. 1905 წლიდან მშაობდა რსდმპ-ის "მენშევიკების" ფრაქციაში. რეაქციის დაწყების შემდეგ 1906 წლიდან მუშაობდა მოსკოვისა და თერგ-დაღესტნის პარტიულ ორგანიზაციებში, საიდანაც 1907 წელს აირჩიეს დელეგატად რსდმპ ლონდონის ყრილობაზე. 1908–1912 წლებში ცხოვრობდა საზღვარგარეთ - გერმანიასა და შვეიცარიაში, მუშაობდა მანჰაიმის და დავოსის სოციალ-დემოკრატიულ ორგანიზაციებში. ელექტროტექნიკოსის სპეციალობით დაამთავრა გერმანიის მანჰეიმის უმაღლესი საინჟინრო სასწავლებლის კურსი.
1912 წლიდან დაბრუნდა რუსეთის იმპერიაში და პარტიულ მუშაობას ეწეოდა ჩრდილო კავკასიაში - არმავირში. 1917 წლიდან არჩეული იყო ოსეთის ეროვნული საბჭოს თავმჯდომარედ. 1917 წლის ნოემბერში აირჩიეს საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრად. რუსეთის დამფუძნებელი კრების არჩევნების დროს იყო სოციალ-დემოკრატიული პარტიის კანდიდატი ყუბანისა და შავი ზღვის საარჩევნო ოლქში. 1918 წლის თებერვლიდან იყო ამიერკავკასიის სეიმის წევრი. 1918 წლის განმავლობაში იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი. 1919 წლის 12 მარტიდან არჩეული იყო საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით; იყო გზათა კომისიის წევრი.
1921 წელს, საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის შემდეგ დარჩა საქართველოში და პოლიტიკურ საქმიანობას ჩამოსცილდა. დაგმო 1924 წლის აგვისტოს აჯანყება. 1930 წელს გახდა საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი. 1937-1938 წლების დიდი საბჭოთა ტერორის დროს გიორგი გაგლოევი დააპატიმრეს ჯაშუშობის, მავნებლობისა და სხვა ბრალდებებით. 1937 წლის 9 ნოემბერს გიორგი გაგლოევს დახვრეტა მიუსაჯეს. დახვრიტეს 10 ნოემბრის ღამეს.
ლიტერატურა
ირაკლი ხვადაგიანი. საქართველოს დამფუძნებელი კრება 1919. საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორია. თბილისი, 2016, გვ. 182-183.
რესურსები ინტერნეტში
Гаглоев Георгий Александрович (1885)
სქოლიო
დაბადებული 7 ნოემბერი
დაბადებული 1883
გარდაცვლილი 10 ნოემბერი
გარდაცვლილი 1937
საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
ერედვის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
საქართველოში დაბადებული ოსები
საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
რეტიროლანდია

რეტიროლანდია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 055 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 203.786 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 59.16 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი ,
მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
გაიანის გერბი

გაიანის გერბი
გაიანას გერბი — გაიანის ერთ-ერთი სახელმწიფო სიმბოლო. დამტკიცებულია 1966 წლის 25 თებერვალს.
ბუმბულების გვირგვინი, რომელიც გამოსახულია გერბზე, ინდიელების ტრადიციული ატრიბუტია და ის სწორედ ქვეყნის წითელკანიანი მოსახლეობის აღმნიშვნელია.
რესურსები ინტერნეტში
http://www.guyana.org/coatarm.html
გაიანის ეროვნული სიმბოლოები
სახელმწიფო გერბები
რემიჟიუ

რემიჟიუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 593 მეტრზე. მიეკუთვნება პარაიბის შტატის აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კურიმატაუ-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 581 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 98.77 კმ²-ზე. ფართობი 177 999 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარაიბა
ბრაზილიის შტატები
პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
ტატარსკი-ნაგადაკი

ტატარსკი-ნაგადაკი — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 451 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 31 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელოე-ოზერო, რომელიც დაშორებულია 24 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (46%).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
აურგაზის რაიონის სოფლები
ორენბურგი

ორენბურგი (რუს. Оренбург) — ქალაქი რუსეთის ფედერაციაში, ორენბურგის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა – 525,6 ათ. (01.01.2010). მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით რუსეთში უკავია 28–ადგილი. მდებარეობს მოსკოვიდან 1,478 კილომეტრზე, სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ძალიან ახლოს ყაზახეთის საზღვრებთან. უმაღლესი ადგილია 154.4 მ. ზღვის დონიდან. დაარსებულია 1734 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
City History of Orenburg
ორენბურგის საინფორმაციო პორტალი
Портал органов государственной власти г. Оренбурга
Сайт администрации г. Оренбурга
Оренбургский региональный центр социальной информации
Форум города Оренбург
სქოლიო
ორენბურგის ოლქის ქალაქები
ლარგვისის ციხე

ლარგვისის ციხე — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლარგვისში. აგებულია 1721-1741 წლებში.
ლარგვისის ციხე მაღალი მთის ფერდობზეა აგებული. იგი ძირითადად ორი ეზოსგან შედგება, რომელთაგან პირველი, სამხრეთით მდებარე, თითქმის ოთხჯერ აღემატება მეორეს. აქვეა ჭიშკრიანი კოშკი, ეკლესია და საცხოვრებელი სახლების ნანგრევები; ციტადელი უფრო მაღლაა. ციხეს ორი შესასვლელი ჰქონია. სამხრეთ-აღმოსავლეთით და დასავლეთით, ამათგან ერთი მთავარია, მეორე - დამხმარე.
ციხე გეგმით უწესო მრავალგვერდაა, რაც მთის რელიეფითა გამოწვეული, კედლები სხვადასხვა სიმაღლისაა. გალავნის კუთხეებს კოშკები ამაგრებდა, ხოლო თვით კედლებს - ბურჯები. კოშკებიდან ყველაზე დიდი და საინტერესო - გალავნის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში მდებარეობს. სიმაღლისა და სიდიდის მხრივ მას მოსდევს სამხრეთ-აღმოსავლეთი კოშკი; ჩრდილო-აღმოსავლეთისა და სამხრეთ-დასავლეთის კოშკები თუ შედარებით მცირე ზომისაა.
ჭიშკრიან კოშკს კვადრატული გეგმა აქვს. მის ქვედა სართულში კამაროვანი გასასვლელია. ზედა სართულში დახურული სათავსი ყოფილა კედლებში დატანებული სათოფურებით. ციხის ამ მთავარი შესასვლელის დაცვას ემსახურებოდა იქვე, გალავნის გარეთ მდგარი კოშკი. მდინარეთა შეერთების ადგილზე აგებული ეს უკანასკნელი კოშკი, ალბათ, საგუშაგოს ფუნქციას ასრულებდა.
ციხის სამხრეთ-დასავლეთი და ჩრდილო-აღმოსავლეთი კოშკებიდან მხოლოდ პირველის კვალი ჩანს, ხოლო მეორე ორი-სამი მეტრის სიმაღლეზეა შემორჩენილი. ორივე კოშკი ნახევარწრედაა, გალავანზეა მიდგმული და მცირე ზომისაა. ციხის დასავლეთი კედელი სხვებზე გაცილებით მაღალი და განიერია. ქვედა იარუსი ყრუა. საბრძოლო ბილიკს სათოფურებიანი თხელი კედელი გასდევს.
ციხის ყველაზე რთულ ნაგებობას ციტადელის კოშკი წარმოადგენს. მისგან მხოლოდ სამი სართულია შემორჩენილი. ეზოდან ოთხი მეტრის სიმაღლეზე შესასვლელია. გარედან კოშკი კვადრატულია, შიგნით კი, გეგმაში ტოლმკლავა ჯვარი იქმნება. კუთხეებში სხვადასხვა სადგომია. ერთ-ერთი მათგანში კიბის უჯრედია მოთავსებული. სამხრეთ-დასავლეთი კუთხის მეორე სართულის ოთახს ქვის მასალის გვირგვინული გადახურვა აქვს. კოშკი უხვადაა აღჭურვილი სარკმლებით, სათოფურებით, ბუხრებითა და ნიშებით. იგი კარგად დაგეგმარებულ კოშკური სახლის იშვიათ ნიმუშს წარმოადგენს.
ლიტერატურა
შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 104-109
ახალგორის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ბადამლი (შაჰბუზი)

ბადამლი (შაჰბუზი)
ბადამლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შაჰბუზის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 101 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები
შაჰბუზის რაიონის სოფლები