PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
პეტრილა

პეტრილა — ქალაქი რუმინეთში, ჰუნედოარის ჟუდეცში. მდებარეობს მდინარე ჟიულის ნაპირზე, კარპატებში, ზღვის დონიდან 675 მ სიმაღლეზე. პირველად მოიხსენიება 1493 წელს. 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 21,373 ადამიანი. პეტრილა მონოინდუსტრიული ქალაქია.
რესურსები ინტერნეტში
პეტრილა — ოფიციალური საიტი
სქოლიო
რუმინეთის ქალაქები
ბელიზი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ბელიზი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ბელიზი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ბელიზი — სახელმწიფო ცენტრალურ ამერიკაში
ბელიზი (ქალაქი) — ქალაქი ბელიზში
ბელიზი (რაიონი) — რაიონი ბელიზში
ბელიზი (მდინარე) — მდინარე გვატემალასა და ბელიზში
კრემინის რაიონი

კრემინის რაიონი — რაიონი უკრაინაში, ლუჰანსკის ოლქში. მისი ფართობია 1 627 კმ². 2014 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 40 873 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 26 კაცს კმ²-ზე. კრემინის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კრემინა.
იხილეთ აგრეთვე
უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
უკრაინის რაიონები
სქოლიო
ლუჰანსკის ოლქის რაიონები
Bugulchan

Bugulchan (Bögölsän) is a rural locality (a selo) and the administrative centre of Leninsky Selsoviet, Kuyurgazinsky District, Bashkortostan, Russia. The population was 582 as of 2010. There are 11 streets.
Geography
Bugulchan is located 25 km northeast of Yermolayevo (the district's administrative centre) by road. Pchelka is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Kuyurgazinsky District
NGC 7451

NGC 7451 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1865 წლის 7 დეკემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
იხილეთ აგრეთვე
მესიეს ობიექტების სია
ახალი საერთო კატალოგი
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია ინგლისურად და ფრანგულად ორიგინალი ახალი საერთო კატალოგიდან
გალაქტიკები
პეგასის თანავარსკვლავედი
Şıxakəran

Şıxakəran (also, Şıxəkəran, Shikhakeran’, and Shykhakeran) is a village and municipality in the Lankaran Rayon of Azerbaijan. It has a population of 2,906.
References
Populated places in Lankaran District
ბატანი (აკლანი)

ბატანი (აკლანი)
ბატანი (ოფიციალურად ბატანის მუნიციპალიტეტი) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი აკლანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 33 484 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 20 ბარანგაის.
კლიმატი
სქოლიო
აკლანის მუნიციპალიტეტები
River Bush

River Bush
The River Bush (from the ) is a river in County Antrim, Northern Ireland. The River Bush is long. The river's source is in the Antrim Hills at 480m. From there the river flows northwest, with a bend at the town of Armoy. It then flows west, passing through Stranocum, and then bends north, passing through Bushmills before reaching the sea at Portballintrae on the North Antrim coast. It flows through a fertile valley devoted to grassland-based agriculture with limited arable cropping. The underlying geology is basalt and the water is slightly alkaline with magnesium making an unusually large contribution to total hardness. The river supports indigenous stocks of Atlantic salmon and brown trout. Saint Columb's Rill, which is a tributary of the river, is the source of water used for distilling Bushmills whiskey.
Angling
The River Bush has traditionally been a salmon-fishing river, though the numbers dwindled in the late 20th and early 21st century. The River Bush still offers excellent salmon fishing. It is managed as a premier salmon river by Department of Culture, Arts and Leisure (DCAL), Inland Fisheries Division.
See also
List of rivers of Northern Ireland
Rivers of Ireland
References
External links
Rivers of County Antrim
გერმანიის კომუნისტური პარტია

გერმანიის კომუნისტური პარტია — 1918–1933 წლებში ვაიმარის რესპუბლიკაში მოღვაწე პოლიტიკური პარტია. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ასევე მოღვაწეობდა დასავლეთ გერმანიაში, თუმცა, 1956 წლის აკრძალვის შემდეგ არსებობა შეწყვიტა. 1920-იან წლებში პარტიის წევრებს სპარტაკისტებს უწოდებდნენ.
პარტია დაფუძნდა პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ. მისი პირველი წევრები იყვნენ სოციალისტები, რომელთაც როზა ლუქსემბურგი ხელმძღვანელობდა. მისი გარდაცვალების შემდეგ პარტია ხელმძღვანელობდა ჯერ ლენინიზმით, შემდეგ კი სტალინიზმით. ვაიმარის რესპუბლიკის არსებობის დროს, პარტია იღებდა ხმების 10-15%, ჰყავდა წარმომადგენლები რაიხსტაგში და სხვა ორგანოებში. თავის მთავარ მოწინააღმდეგედ კომუნისტები სოციალ-დემოკრატებს განიხილავდნენ. 1933 წელს, მას შემდეგ, რაც ხელისუფლებასი ადოლფ ჰიტლერი მოვიდა, გერმანიის კომპარტია აიკრძალა. მისი წევრები იატაკქვეშა მოღვაწეობას შეუდგნენ, თუმცა, ძლიერი დანაკარგი განაცადეს. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, პარტიამ მოღვაწეობა განაგრძო და 1949 წელს, დასავლეთი გერმანიის ბუნდესტაგის პირველ არჩევნებში გამარჯვებაც მოიპოვა, თუმცა, გერმანიის ტერიტორიაზე საბჭოთა ოკუპაციის სექტორზე საბჭოთა სახელმწიფოს შექმნის შემდეგ, მათ მხარდაჭერა დაკარგეს. 1956 წელს პარტია სასამართლომ არაკანონიეერად აღიერა. მისმა ზოგიერთმა წევრმა 1969 წელს ჩამოაყალიბა გერმანული კომუნისტური პარტია, რომელიც დღემდე მოქმედებს. გარდა ამისა, სხვა წარმოქმნილი პატარა ჯგუფები ასევე აცხადებდნენ პრეტენზიას გერმანიის კომუნისტური პარტიის მემკვიდრეობაზე.
აღმოსავლეთ გერმანიაში, საბჭოთა ზეწოლის შედეგად, კომუნისტების და სოციალ-დემოკრატების შეერთებით ჩამოყალიბდა სოციალისტური ერთიანი პარტია, რომელიც სათავეში ედგა აღმოსავლეთ გერმანიას 1989–1990 წლებამდე. ბერლინის კედლის დაცემის შემდეგ, პარტიამ სახელი შეიცვალა დემოკრატიული სოციალიზმის პარტიაზე, 2007 წელს კი სხვა მემარცხენე პარტიებთან ერთად ჩამოაყალიბა მემარცხენე პარტია.
რესურსები ინტერნეტში
გერმანიის კომუნისტურ პარტიის ისტორიასთან დაკავშირებული მატერიალები (1918–1933) — გერმანული ისტორიული მუზეუმი
გერმანიის კომუნისტურ პარტიის ისტორიასთან დაკავშირებული მატერიალები – მარქსისტული ინტერნეტ-არქივი
გერმანიის პოლიტიკური პარტიები
კომუნისტური პარტიები ქვეყნების მიხედვით‎
ლეკოსანდი

ლეკოსანდი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (ჟახუნდერის თემი), მდინარე ფიშხორის (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1250 მეტრი, ლენტეხიდან 25 კილომეტრი, ჟახუნდერიდან 0,5 კმ. საშუალო სკოლა სოფელ ჟახუნდერში (0,5 კმ). სოფელში არის საბავშვო ბაღი, ბიბლიოთეკა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 59 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კუსკატლანის დეპარტამენტი

კუსკატლანის დეპარტამენტი
კუსკატლანი — სალვადორის ადმინისტრაციული დეპარტამენტი, მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. შედგება 16 მუნიციპალიტეტისგან.
დეპარტამენტის ფართობი 756,19 კმ²-ია და ამ მხრივ უმცირესია სალვადორში, მოსახლეობა — 377 141 ადამიანს შეადგენს (2006 წ).
კუსკატლანი ადგილობრივ მოსახლეთა სახელი იყო, რომელიც სალვადორის დასავლეთ ნაწილში სახლობდა. მათ ენაზე ეს სახელი „ძვირფასი ქვების მიწას“ ნიშნავს. დეპარტამენტი 1835 წლის 22 მაისს შეიქმნა.
დეპარტამენტის პირველი დედაქალაქი იყო სუჩიტოტო, მაგრამ 1861 წლის 12 ნოემბერს, ეს სტატუსი კოხუტეპეკესს გადაეცა.
კუსკატლანი აწარმოებს ხილს, თამბაქოს, შაქრის ლერწამს, ყავას და ა.შ.
იხილეთ აგრეთვე
სალვადორის დეპარტამენტები
რესურსები ინტერნეტში
Mapa oficial
Representación legislativa de Cuscatlán
Turismo en Cuscatlán
სალვადორის დეპარტამენტები
ყავა და ლუდი

ყავა და ლუდი
„ყავა და ლუდი“ — ქართული მრავალეპიზოდიანი კრიმინალური კომედია, რომელიც ტელეკომპანია იმედმა გადაიღო 2003 წელს.
სიუჟეტი
ორი ერთმანეთისგან განსხვავებული დეტექტივი კოკა ჯაფარიძე (მიშა გომიაშვილი) და ნოშრევან ჟურული (ალეკო მახარობლიშვილი), რომლებიც ცნობილ მკვლელობებს იძიებენ და მათ ამ ყველაფერში ეხმარება მწერალი მარიკა ჟღენტი (ნინო ბურდული). კომედიით შეზავებული გამოძიება.
გადაღება
მოქმედებები და გადაღებები მიმდინარეობდა თბილისის ქუჩებში. ნინო ბურდულმა სერიალი 3-ე სეზონში დატოვა მთავარი როლი კი ქეთი ჩხეიძემ მოირგო, ეს იყო ახალი პერსონაჟი ამ სერიალში მთავარი გმირის წასვლის შემდეგ.
ეპიზოდები
სერიალი სულ ოთხ სეზონს მოიცავს სერიების რაოდენობა დაახლოებით 40-ს შეადგენს.
მთავარ როლებში
ქართული ტელესერიალები
2006 წლის ქართული ტელესერიალები
სივა

სივა შეიძლება აღნიშნავდეს:
შივა, ინდუიზმის რელიგიაში წარმოდგენილია ღმერთის სახით შივა
სივა, პანჩთარი, სოფელი ნეპალში
სივა, ობებების ოჯახის წარმომადგენელი
ჟივა, სლავების ნაყოფიერების ღმერთქალი
სივა (ოაზისი), ოაზის-ქალაქი ეგვიპტეში
(140) ჟივა, ასტეროიდი
პირადი საიდუმლოება

პირადი საიდუმლოება — ამ ცნების სამართლებრივი განსაზღვრა საკმაოდ რთულია, რადგან ეს დამოკიდებულია იმაზე, ესა თუ ის პიროვნება რას მიიჩნევს საკუთარ პირად საიდუმლოებად.
საქართველოს კანონმდებლობით, პირად საიდუმლოებად მიიჩნევა საჯარო დაწესებულებაში დაცული პერსონალური მონაცემები, რომელთა გასაიდუმლოების შესახებ მოთხოვნა დაყენებულია თვით ამ პირის მიერ, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. ასევე, ყველა ის ინფორმაცია და გარემოება, რომელთან დაკავშირებითაც ადამიანს აქვს კერძო ცხოვრების ხელშეუხებლობის გონივრული მოლოდინი. ადმინისტრაციული ორგანოს შესახებ ინფორმაცია არ წარმოადგენს პირად საიდუმლოებას.
კერძო პირების შესახებ არსებული ყველა ინფორმაცია, რომელიც დაცულია საჯარო დაწესებულებაში, დახურულია, ვინაიდან საქართველოს კონსტიტუციის მე-20 მუხლის თანახმად, ადამიანის პირადი ცხოვრება ხელშეუხებელია. საჯარო დაწესებულება, რომელიც, კონკრეტული საზოგადოებრივი საჭიროებიდან გამომდინარე, აგროვებს და ინახავს ამ ინფორმაციას, ვალდებულია, უზრუნველყოს მისი დაცულობა. პირად საიდუმლოებად ჩაითვლება ისეთი ინფორმაცია, რომელიც პირის იდენტიფიკაციის საშუალებას იძლევა, შესაბამისად, საჯარო დაწესებულებამ ავტომატურად უნდა გაასაიდუმლოოს ეს ინფორმაცია და ის ხელმიუწვდომელი უნდა იყოს სხვა ნებისმიერი პირისათვის.
ლიტერატურა
ზურაბიშვილი, დ., გობრონიძე გ., სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.
პირადი ცხოვრება
საიდუმლოებები
ადამიანის უფლებები
კამპილობაქტერ ჯეჯუნი

კამპილობაქტერ ჯეჯუნი — კვებითი მოწამვლის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული მიზეზი ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ევროპაში. კამპილობაქტერ ჯეჯუნით დაავადების შემთხვევათა უმრავლესობა ვლინდება არა როგორც ეპიდემიის, არამედ ცალკეული დაავადების სახით. აშშ კვებითი წარმოშობის დაავადებათა აქტიური ზედამხედველობის ქსელის FoodNet მონაცემებით, კამპილობაქტერიოზის დიაგნოზით ყოველწლიურად დასტურდება მოწამვლის დაახლოებით 14 შემთხვევა ყოველ 100,000 აშშ მოსახლეზე. ევროპის სურსათის უვნებლობის სამსახურის მონაცემებით 2011 წელს ევროკავშირში დაფიქსირდა კამპილობაქტერიოზის დაახლ. 9 მლნ შემთხვევა. კამპილობაქტერ ჯეჯუნი მიეკუთვნება კამპილობაქტერიების გვარის ბაქტერიებს და გავრცელებულია მთელი მსოფლიოს მასშტაბით. სახელი ნიშნავს „მოხრილ ჩხირს“, ბერძნული campylos (მოხრილი) და baktron (ჩხირი). აღსანიშნავია, რომ კამპილობაქტერიების გვარი საკმაოდ მრავალფეროვანია და მოიცავს ერთმანეთისგან განსხვავებული მეტაბოლიზმის და გენეტიკური თვისებების მქონე სახეობებს. მათგან კ. ჯეჯუნი ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სახეობაა, როგორც მიკრობიოლოგიური, ასევე საზოგადოებრივი ჯანდაცვის თვალსაზრისით.
კამპილობაქტერ ჯეჯუნი ხშირად გვხვდება ცხოველთა ფეკალურ მასებში. იგი მცირე სპირალისებრი გრამ-უარყოფითი ჩხირია, არ წარმოქმნის სპორებს, არ ახასიათებს გლუკოზის ფერმენტაცია. მოძრაობს ერთ პოლუსზე მიმაგრებული შოლტით, სპირალისებურად. ახასიათებს დადებითი რეაქცია ოქსიდაზას მიმართ. იზრდება 37 - 42 °C ტემპერატურაზე. არის მიკროაეროფილური — ოპტიმალური ზრდისთვის ესაჭიროება ჟანგბადის 5%-მდე შემცირებული რაოდენობა, ნახშირორჟანგის 10% და აზოტის 85% შემცველობის გარემო. ატმოსფერული ჟანგბადის და ანტიბიოტიკების ზემოქმედებისას შეიძლება მიიღოს კოკური (სფერული) ფორმაც.
ამ სახეობის პათოგენური ბაქტერიებით მოწამვლა ადამიანის გასტროენტერიტის გამომწვევი ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული მიზეზია მსოფლიოში.
კამპილობაქტერ ჯეჯუნით გამოწვეულ კვებით მოწამვლას ახასიათებს მწვავე სიმპტომები, მაგრამ იშვიათად არის სიცოცხლისათვის საშიში. თუმცა, ინფექციის იშვიათი გართულებაა გილიან-ბარის სინდრომი, რომელიც, როგორც წესი, ვითარდება პირველადი დაავადებიდან 2-3 კვირის შემდეგ. გილიან-ბარის სინდრომი მწვავე აუტოიმუნური დაავადებაა, რომლის დროსაც ზიანდება ნეირონების მიელინური შალითა, რაც იწვევს კუნთოვანი ქსოვილის დამბლას. კამპილობაქტერ ჯეჯუნით დაავადებულ პაციენტებში ამ სინდრომის განვითარების ალბათობაა 0.3% ყოველ 1000 ინფიცირებულზე, რაც დაახლოებით 100-ჯერ უფრო ხშირია, ვიდრე ჩვეულებრივ მოსახლეობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კამპილობაქტერ ჯეჯუნის გენომები და დაკავშირებული ინფორმაცია საიტზე PATRIC
მიმდინარე კვლევა
სქოლიო
ეპსილონპროტეობაქტერია
სერგეი კოროლიოვი

სერგეი კოროლიოვი
სერგეი პავლეს ძე კოროლიოვი (რუს. Сергей Павлович Королёв) (დ. 12 იანვარი, 1907 [ძვ. სტ. 30 დეკემბერი, 1906], ჟიტომირი, უკრაინა ― გ. 14 იანვარი, 1966, მოსკოვი) — საბჭოთა მეცნიერი, რაკეტულ-კოსმოსური სისტემების კონსტრუქტორი, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1958), ლენინური პრემიის ლაურეატი (1957).
ბიოგრაფია
1930 წელს ერთდროულად დაამთავრა მოსკოვის უმაღლესი ტექნიკური სასწავლებელი და მოსკოვის მფრინავთა სკოლა. ამავე წლის ივნისიდან მუშაობა დაიწყო ცენტრალური აეროჰიდროდინამიკურ ინსტიტუტში (ცაგი). 1931 წელს ფ. ცანდერთან ერთად მონაწილეობდა რეაქტიული მოძრაობის შემსწავლელი ჯგუფის ჩამოყალიბებაში (მოსგირდ), რომელსაც 1932 წლის მაისიდან თვითონ ხელმძღვანელობდა. ამ ჯგუფმა შემდგომ ააგო და 1933 წლის აგვისტოში გაუშვა პირველი თხევადსაწვავიანი რაკეტა „ГИРД-09“.
განსხვავებით მისი მთავარი ამერიკელი მეტოქე ვერნერ ფონ ბრაუნისგან, კოროლიოვის ვინაობა მის სიკვდილამდე სრულიად უცნობი იყო როგორც დასავლეთისათვის, ასევე საბჭოთა საზოგადოებისათვის, რადგან საბჭოთა მთავრობა, როგორც წესი, ბევრ რამეს, რაც კოსმოსთან იყო დაკავშირებული, მალავდა. იგი ცნობილი იყო როგორც „მთავარი კონსტრუქტორი“.
მიუხედავად იმისა რომ თავდაპირველად იგი დაკავებული იყო თვითმფრინავების შექმნით, მან მალე თავი გამოიჩინა როგორც ნიჭიერმა ორგანიზატორმა. სტალინური რეპრესიების უდანაშაულო მსხვერპლმა ციხეებში ექვსი წელი გაატარა (მათ შორის რამდენიმე თვე ციმბირის ოქროსმომპოვებელ ბანაკებში). გათავისუფლების შემდეგ იგი გახდა საბჭოთა საკონტინენტთაშორისო ბალისტიკური რაკეტების ერთ-ერთი მთავარი კონსტრუქტორი. მოგვიანებით იგი გახდა საბჭოთა კოსმოსური პროგრამის ხელმძღვანელი და მისი მონდომებით გაშვებულ იქნა დედამიწის პირველი ხელოვნური თანამგზავრი და პირველი ადამიანი კოსმოსში. მისი სიკვდილის შემდეგ, 1966 წელს, კოროლიოვის საბჭოთა მთვარის პროგრამა, რომელიც მთვარეზე ადამიანის დაშვებას ისახავდა მიზნად ამერიკელებზე ადრე, განუხორციელებელი დარჩა.
გარდაიცვალა 1966 წლის 14 იანვარს, არასწორად ჩატარებული ქირურგიული ოპერაციის შედეგად.
ლიტერატურა
სქოლიო
დაბადებული 12 იანვარი
დაბადებული 1907
გარდაცვლილი 14 იანვარი
გარდაცვლილი 1966
1311

1311
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
13 აგვისტო : ალფონსო XI - კასტილიის და ლეონის მეფე.
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ედმუნდ კალანდაძე

ედმუნდ კალანდაძე
ედმუნდ ლავროსის ძე კალანდაძე (დ. 4 მაისი, 1923, ხიდისთავი — გ. 13 აგვისტო, 2014) — ქართველი ფერმწერი, საქართველოს სსრ დამსახურებული მხატვარი (1964), საქართველოს კულტურის მინისტრი 1991-1992 წლებში
ბიოგრაფია
1956 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. 1972-1986 წლებში იყო თბილისის სამხატვრო აკადემიის პროფესორი. 1986 წლიდან იყო საქართველოს სამუზეუმეო გაერთიანებასთან არსებული სახვითი ხელოვნების თეორიისა და პრაქტიკის სინთეზის სახელოსნოს ხელმძღვანელი. 1991 წლის 9 ივლისიდან 1992 წლის 24 ნოემბრამდე იკავებდა საქართველოს კულტურის მინისტრის თანამდებობას.
შემოქმედება
მისი ადრეული პორტრეტები ლირიკული ხასიათისაა. შემდეგ შექმნა პუანტილისტური პორტრეტები და პეიზაჟები. მომდევნო ნამუშევრებში უარყო პუანტილიზმი, მაგრამ შეინარჩუნა კოლორიტის სიმდიდრე. გამოფენები ჰქონდა გერმანიაში, ავსტრიაში, საფრანგეთში, ლუქსემბურგში, ბრაზილიაში, თურქეთში, რუსეთსა და საქართველოში. მოსკოვის საერთაშორისო ფესტივალის ლაურეატი. მისი ნამუშევრები დაცულია: საქართველოს საპატრიარქოში, ეროვნულ მუზეუმში, ტრეტიაკოვის გალერეაში (მოსკოვი, რუსეთი), აღმოსავლეთის ხალხთა ხელოვნების მუზეუმში (მოსკოვი, რუსეთი), ხელოვნების ნაციონალური მუზეუმი (ბუენოს-აირესი, არგენტინა), ხელოვნების მუზეუმი (სტამბული, თურქეთი); კერძო კოლექციები - საქართველო, ავსტრია, ახალი ზელანდია, აშშ, გერმანია, საფრანგეთი, საბერძნეთი, რუსეთი, ესპანეთი, უკრაინა, დიდი ბრიტანეთი, შვეიცარია.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 1923
დაბადებული 4 მაისი
გარდაცვლილი 2014
გარდაცვლილი 13 აგვისტო
საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვრები
ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრები
ე
შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
Camponotus lessonai

Camponotus lessonai — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
Camponotus
თორნიკე ჩადუნელი

თორნიკე ჩადუნელი (დ. 4 აპრილი, 1991) — ქართველი ფეხბურთელი, ქუთაისის „ტორპედოს“ მცველი.
რესურსები ინტერნეტში
პროფილი Transfermarkt-ზე
პროფილი Soccerway-ზე
პროფილი ტორპედოს ოფიციალურ საიტზე
დაბადებული 1991
ქართველი ფეხბურთელები
ბათუმის ადელის ფეხბურთელები
ქედის ბეთლემის ფეხბურთელები
ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები
დაბადებული 4 აპრილი
წაღვერი

წაღვერი — დაბა ბორჯომის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: დაბა, ტიმოთესუბანი, მზეთამზე). დაბის სტატუსი მიიღო 1926 წელს. მოსახლეობა 799 ადამიანი (2014).
მდებარეობა
წაღვერი მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთებზე, ზღვის დონიდან 1020-1130 მ-ის სიმაღლეზე, ბორჯომიდან 14 კმ-ზე მის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. წაღვერზე გადის ბორჯომი-ახალქალაქის საავტომობილო გზა.
დემოგრაფია
ისტორია
ვახუშტისთან ფიგურირებს „წაღველი“. ფიქრობენ, რომ ეს ისეთივე ტოპონიმია, როგორც წაღვლი (მდებარეობს შიდა ქართლში). მათი პირველსახე წიაღველი უნდა იყოს, რაც ნიშნავს იქითა ანუ გაღმა მდებარე ველს. XIX ს-ის 30-იან წლებში მეფის მთავრობამ პოლტავის გუბერნიიდან გადმოსახლებულთა ნაწილი აქ ჩამოასახლა. წაღვერში ნაპოვნია გვიან ბრინჯაოს ხანის სახელოსნოს ნაშთები.
კურორტი
წაღვერი კლიმატურ-ბალნეოლოგიური კურორტია. მოიპოვება მინერალური წყლები.
გალერეა
ლიტერატურა
სქოლიო
ბორჯომის მუნიციპალიტეტის დაბები
ბორჯომის მუნიციპალიტეტის კურორტები
ერნესტ ლოურენსი

ერნესტ ლოურენსი (დ. 8 აგვისტო, 1901, კანტონი — გ. 27 აგვისტო, 1958, პალო-ალტო) — ამერიკელი ბირთვული ფიზიკოსი, რომელიც გახდა 1939 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ციკლოტრონის გამოგონებისათვის.
ბიოგრაფია
ადრეული წლები
ერნესტ ორლანდო ლოურენსი დაიბადა 1901 წლის 8 აგვისტოს კანტონში. მისი მშობლები იყვნენ კარლ გუსტავ და გუნდა ლოურენსები, რომლებიც იყვნენ ნორვეგიელი ემიგრანტების შთამომავლები. ერნესტს ჰყავდა უმცროსი ძმა, სახელად ჯონი. აღზრდის პერიოდში ერნესტის საუკეთესო მეგობარი იყო მერლე ტუვე, რომელსაც აგრეთვე სურდა გამხდარიყო ფიზიკოსი.
ერნესტი ესწრებოდა კანტონისა და პირის დაწყებითი სკოლების გაკვეთილებს, შემდგომ მან სწავლა განაგრძო ნორტფილდში მდებარე ერთ-ერთ კოლეჯში, თუმცა ერთი წლის შემდგომ იგი გადავიდა სამხრეთ დაკოტას უნივერსიტეტში, ვერმილიონში. ერნესტმა 1922 წელს აიღო ბაკალავრის ხარისხი ქიმიაში, ხოლო მაგისტრის ხარისხი მან მოიპოვა 1923 წელს მინესოტას უნივერსიტეტში უილიამ ფრანცის გრეი სვანის ზედამხედველობის ქვეშ.
ლოურენსი უილიამ სვანს გაჰყვა ჯერ ჩიკაგოს უნივერსიტეტში, ხოლო შემდგომ იელის უნივერსიტეტში ნიუ-ჰეივენი, სადაც ლოურენსმა 1925 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ფილოსოფიაში.. ამ პერიოდში ლოურენსი აირჩიეს „სიგმა Xi“ წევრად და სვანის რეკომენტაციით მან მიიღო ეროვნული სამეცნიერო საბჭოს სტიპენდია. იმის ნაცვლად, რომ მას ეს შანსი გამოეყენებინა და ემოგზაურა ევროპაში, იგი დარჩა იელეს უნივერსიტეტში უილიამ სვანთან როგორც მკვლევარად.
შემდგომ ერნესტი ვირჯინიის უნივერსიტეტის ყოფილ სტუდენტთან, ჯესი ბიმსთან ერთად კვლავ აწარმოებდა ფოტოელექტრულ ეფექტებზე დაკვირვებებს.
ჯილდოები
ერნესტ ლოურენსის ჯილდოებიდან გამორჩეული ადგილი უჭირავს ნობელის პრემიას, რომელიც მან მოიპოვა 1939 წელს ცილკოტრონის შექმნისათვის. ლოურენსის სხვა ჯილდოებიდან აღსანიშნავია: ელიოტ კრესონის მედალი და ჰუგეს მედალი (1937), „კონსტოკის“ პრემია ფიზიკაში (1938), დენის გაბორის მედალი და პრიზი ფიზიკაში (1940), ჰოლის მედალი (1942), მერიტის მედალი (1946), უილიამ პროქტერის პრიზი მეცნიერული მიღწევისათვის (1951), ფარადეის მედალი (1952), და ენრიკო ფერმის ჯილდო (1957). იგი აგრეთვე იყო სილვანუსა ტეიერის ჯილდოს პირველი მიმღები, რომელიც გადასცა შეერთებული შტატების სამხედრო აკადემიამ 1958 წელს.
ერნესტ ლოურენსი გარდაიცვალა 1958 წლის 27 აგვისტოს, პალო ალტოს საავადმყოფოში. სიკვდილიდან 23 დღის შემდეგ კალიფორნიის უნივერსიტეტის რეგენტებმა მხარი დაუჭირეს სახელი შეცვლოდა ორ დაწესებულებას, რომელსაც შემდგომში ეწოდა ლოურენსის ლივერმორის ეროვნული ლაბორატორია და ლოურენსის ბერკლის ეროვნული ლაბორატორია. აგრეთვე ერნესტ ორლანდო ლოურენსის სახელობის ჯოლდო დაარსდა 1959 წელს. ქიმიური ელემენტი ნომრით 103 1961 წელს აღმოაჩინეს ლოურენსის ბერკლის უნივერსიტეტში და მისივე პატივსაცემად ელემენტს ეწოდა ლოურენსიუმი. 1968 ლოურენსის პატივსაცემად დაარსდა ლოურენსის სახელობის სახელმწიფო სამეცნიერო განათლების ცენტრი (Lawrence Hall of Science). მისი ნაშრომები ინახება კალიფორნიის უნივერსიტეტის ბანკროფტის ბიბლიოთეკაში (ბერკლში)
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Ernest O. Lawrence Annotated Bibliography for Ernest Lawrence from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues
Lawrence and the Cyclotron: AIP History Center Web Exhibit
Ernest Orlando Lawrence – The Man, His Lab, His Legacy
NobelPrize.org: Ernest O. Lawrence biography
Nobel-Winners.com: Ernest Lawrence
სქოლიო
ამერიკელი ფიზიკოსები
ტბეთი (საჩხერის მუნიციპალიტეტი)

ტბეთი (საჩხერის მუნიციპალიტეტი)
ტბეთი — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, ჭალის თემში. 1991 წლამდე შედიოდა ჯავის რაიონში, სინაგურის სასოფლო საბჭოში. 1991 წელს შევიდა საჩხერის რაიონში. მდებარეობს მდინარე ყვირილის ხეობაში. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, საჩხერიდან 30 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 11 კაცი.
ლიტერატურა
სქოლიო
საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
ნისან ბაბალიკაშვილი

ნისან ბაბალიკაშვილი (დ. 1938 — გ. 1986) — ქართველი ებრაელი, ფილოლოგი, სემიტოლოგი, ბიბლეისტი, მთარგმნელი. ცნობილი რაბინის, ისრაელ ბაბალიკაშვილის (1899-1971) ვაჟი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი. საბჭოთა პერიოდში იყო თანამედროვე ივრითის პირველი ოფიციალური პედაგოგი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. დაკრძალულია თბილისის ებრაულ სასაფლაოზე.
ოჯახი
ნისან ბაბალიკაშვილი დაიბადა და ცხოვრობდა თბილისში. მამა - ისრაელ აჰარონის ძე ბაბალიკაშვილი ცნობილი რაბინი, მასწავლებელი და საზოგადო მოღვაწე იყო. დაიბადა 1899 წ. ქ. ქუთაისში. გარდაიცვალა 1971 წ. თბილისში. დედა - მალქა იეზეკიელის ასული თეთრუაშვილი ახალციხელი რაბინის შვილი იყო. ოჯახს ნისანის გარდა სამი შვილი ჰყავდა: ქალიშვილები - ხაია-მერაბი (ცაცა) და რივა და ვაჟი იოსები, რომელიც სრულიად ახალგაზრდა, 28 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
ნაშრომები
ნისან ბაბალიკაშვილის მთავარ ნაშრომში საქართველოს ებრაული ეპიგრაფიკის შესახებ თავმოყრილია 101 წარწერა საქართველოს სხვადასხვა კუთხეებიდან: აბასთუმნიდან, ახალციხიდან, ახალსოფლიდან, ბანძიდან, ბათუმიდან, ბორჯომიდან, ვანიდან, კულაშიდან, ქუთაისიდან, ლაილაშიდან, ონიდან, ფოთიდან, საჩხერიდან, თამარაშენიდან და სხვა. საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1972 წ. 15 მარტს. არაერთი ნაშრომი მიეძღვნა ე.წ. მთიელ ებრაელთა და ყირიმის კარაიმული ეპიგრაფიკის შესწავლას. ნისან ბაბალიკაშვილი არის ძველებრაულიდან ბიბლიის ცალკეული წიგნების ქართული თარგმანების ავტორი., ქართულად თარგმნა ასევე პოეტ ალექსანდრ პენის ლექსები და შემუელ აგნონის პროზა. თავისი წვლილი შეიტანა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის შექმნაში.
საქართველოში მოქმედებდა ნისან ბაბალიკაშვილის სახელობის საქართველოს ებრაელთა მატერიალური კულტურის ფონდი (ხელმძღვანელი შ. ბოსტანაშვილი).
ციტატა ეფრაიმ ხოლმიანსკის წერილიდან
ბიბლიოგრაფია
ებრაული ეპიგრაფიკული ძეგლები საქართველოში. (საკანდიდატო დისერტაცია). თბილისი. 1971.
იერემიას გოდება, ებრაულიდან თარგმნა ნ. ბაბალიკაშვილმა, არმაღანი, 2, თბ., 1977,გვ. 373-381.
ეკლესიასტე, ებრაულიდან თარგმნა ნ. ბაბალიკაშვილმა, არმაღანი, 2,თბ., 1977, გვ. 382-395
იონა, ძველებრაულიდან თარგმნა ნისან ბაბალიკაშვილმა, არმაღანი, 3, თბ., 1982, გვ. 35-38
შამუელ იოსეფ აგნონი, „მტერი?.. მოყვარე!“ (ნოველა); თარგმ. ნისან ბაბალიკაშვილის, «ცისკარი», 1986, N12, გვ.92-93
Еврейские надписи в Грузии (18 -19 в.в.) Тбилиси. Издательство Академии Наук Грузинской ССР. 1971<br
О еврейских эпиграфических памятниках Кавказа, Семитологические Штудии, I, 1983, Тб., "Мецниереба"
О нескольких еврейскоязычных караимских эпиграфич. памятниках в Чуфут-Кале, в кн.: Семитологич. штудии, 3, Тб., 1986, "Мецниереба"
О традициях чтения древнееврейских текстов грузинскими евреями, Семитологические Штудии, IV, 1988,Тб., "Мецниереба"
რესურსები ინტერნეტში
Неотторжимые от Сиона – "О семье Бабаликашвили"
Нисан Бабаликашвили, ИМЕНА ГРУЗИНСКИХ ЕВРЕЕВ // GeorgianJews.org
სქოლიო
ქართველი ებრაელები
დაბადებული 1938
გარდაცვლილი 1986