PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
აბდაუბდა მუსიკის ნაცვლად

აბდაუბდა მუსიკის ნაცვლად
„აბდაუბდა მუსიკის ნაცვლად“ — 1936 წლის 28 იანვარს გაზეთ „პრავდაში“ გამოქვეყნებული სტატია, რომელიც ეხებოდა დიმიტრი შოსტაკოვიჩის ოპერას სახელად „მცენსკის ოლქის ლედი მაკბეტი“. აღნიშნულ სტატიაში მკაცრად იყო გაკრიტიკებული ოპერა, როგორც „ანტიეროვნული“ და „ფორმალისტური“.
სტატია ხელმოწერის გარეშე იყო გამოქვეყნებული, რის გამოც ვარაუდობდნენ, რომ ავტორი შეიძლება ყოფილიყო თავად სტალინი, თუმცა, არქივში დღემდე არსებული ინფორმაციით სტატია ეკუთვნის რუს პუბლიცისტ დავიდ ზასლავსკის.
სქოლიო
რუსეთის მუსიკის ისტორია
რუსული სიტყვები და ფრაზები
ცენზურა საბჭოთა კავშირში
Lena, Kuyurgazinsky District, Republic of Bashkortostan

Lena, Kuyurgazinsky District, Republic of Bashkortostan
Lena is a rural locality (a village) in Taymasovsky Selsoviet, Kuyurgazinsky District, Bashkortostan, Russia. The population was 40 as of 2010. There is 1 street.
Geography
Lena is located 35 km northwest of Yermolayevo (the district's administrative centre) by road. Yalchikayevo is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Kuyurgazinsky District
ჟოსლენ I (ედესა)

ჟოსლენ I (ედესა)
ჟოსლენ I — გალილეის მთავარი, ტურბესელის ლორდი და ედესის გრაფი, განაგებდა ედესას 1119-1131 წლებში. მან შეინარჩუნა დიდი, მაგრამ არასტაბილური საზღვარი მუსლიმებთან.
იგი დაიბადა დაახლოებით 1070-75 წლებში. მამამისი იყო ჟოსლენ I, კურტენეს ლორდი. დედამისი იყო ისაბელა. ჟოსლინი შეუერთდა ჯვაროსნულ მოძრაობას 1101 წელს. ამის შემდეგ კი იგი ჩადგა თავის ბიძაშვილის, ბალდუინ II-ის სამსახურში. 1104 წელს იგი დაატყვევეს ჰარანის ბრძოლაში. 1113 წელს მან იმოგზაურა იერუსალიმში და მიიღო გალილეის პრინცის ტიტული.
1118 წელს გარდაიცვალა ბალდუინ I — იერუსალიმის მეფე, და ედესის გრაფი ბალდუინ II აირჩიეს ახალ მეფედ. ამიტომაც ედესის გრაფი გახდა ჟოსლენ I. იგი კიდევ ერთხელ დაატყვევეს 1122 წელს. როდესაც ბალდუინ II (როგორც იერუსალიმის მეფე) მივიდა მის გადასარჩენად ისიც დააპატიმრეს. მაგრამ ჟოსლინმა მოახერხა გაქცევა 1123 წელს და მომდევნო წელს გაათავისუფლა ბალდუინიც. 1125 წელს მან მონაწილეობა მიიღო აზაზის ბრძოლაში. 1131 წელს პატარა ციხე-სიმაგრის ალყისას იგი სასიკვდილოდ დაიჭრა. ამ დროს ემირა ღაზი II მიიწევდა ქაისანისკენ. ჟოსლინის ვაჟმა ჟოსლენ II-მ უარი თქვა ქალაქის დახმარებაზე. როდესაც ემირამ ეს გაიგო, ეგონა რომ ჟოსლენ I უკვე გარდაცვლილი იყო და მოხსნა ალყა. ეს იყო ჟოსლენის უკანასკნელი გამარჯვება.
ლიტერატურა
Runciman, Steven. A History of the Crusades: Vols. I-II. Cambridge University Press 1951
ედესის გრაფები
გარდაცვლილი 1131
დაბადებული 1070-იანები
დრომორ-უესტი

დრომორ-უესტი — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს სლაიგოს საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში, ქალაქებს – ბალინასა და სლაიგოს შორის.
დრომორ-უესტი გაშენებულია ოქსის მთებსა და ატლანტის ოკეანის სანაპიროს შორის. სოფელში არის ორი მაღაზია, აფთიაქი, ჩინური მზა საკვების რესტორანი, საყასბო, ფოსტის ოფისი და ყვავილების მაღაზია.
იხილეთ აგრეთვე
სლაიგოს საგრაფო
რესურსები ინტერნეტში
Dromore West Website
სლაიგოს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ჰაჯიქადირლი (შემახა)

ჰაჯიქადირლი (შემახა)
ჰაჯიქადირლი — სოფელი აზერბაიჯანში, შემახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 514 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
შემახის რაიონის სოფლები
ბარი (უკრაინა)

ბარი (უკრაინა)
ბარი — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ვინიციის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 16500 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
ვინიციის ოლქის ქალაქები
471

471
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გენადი I — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი, წმინდანი.
Pristomyrmex africanus

Pristomyrmex africanus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Pristomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
იტუმირინი

იტუმირინი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 840 მეტრზე. მიეკუთვნება კამპუ-დას-ვერტენტისის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლავრასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 139 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26.15 კმ²-ზე. ფართობი 234 802 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მინას-ჟერაისი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
Compsodrillia alcestis

Compsodrillia alcestis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
ჯოუნზის ოლქი (ტეხასი)

ჯოუნზის ოლქი (ტეხასი)
ჯოუნზის ოლქი — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ანსონი. შეიქმნა 1854 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ტეხასის ოლქები
ჰატორი ჰანზო

ჰატორი ჰანზო (დ. ~1542წ — გ. 4 ნოემბერი, 1596წ) — ასევე ცნობილი როგორც ჰატორი მასანარი ან ჰატორი მასაშიჯი, ზედმეტსახელად დემონი ჰანზო ცნობილი სამურაი სენგოკუს ერაში, ჰატორი ჰანზო ცნობილი გახდა იმით, რომ მან იხსნა ტოკუგავა იეიასუს სიცოცხლე და დაეხმარა მას, რომ გამხდარიყო იაპონიის მმართველი. ჰატორი ჰანზო დაიბადა მაწუდაირას კლანის უმნიშვნელო წევრის ჰატორი ჰანზო იასუნაგას ოჯახში, მას დემონი ჰანზო შეარქვეს მისი უშიშარი ბრძოლის ტაქტიკის გამო, ჰანზო ბავშვობიდანვე ნიჭიერი სამურაი იყო, მან პირველი ბრძოლა 16 წლის ასაკში გამართა, როდესაც დაეხმარა ტოკუგავა იეიასუს კამინოგის ციხიდან თავის დახსნაში.
რესურსები ინტერნეტში
სენგოკუს პერიოდი
სენგოკუს ერის სამურაები
ჰანზოს სახლ მუზეუმი
სქოლიო
დაბადებული 1542
გარდაცვლილი 1596
ნინძები
გარდაცვლილი 4 ნოემბერი
სამურაი
იგორ ბონდირევი

იგორ ბონდირევი (დ. 28 ოქტომბერი, 1948, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი, პედაგოგი.
ბიოგრაფია
1971 წელს დაამთავრა ალექსანდრე პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის ბიოლოგია-გეოგრაფიის ფაკულტეტი გეოგრაფიის სპეციალობით.
1973 წლიდან მუშობდა საქართველოს გეოლოგიის დეპარტამენტში ჯერ ტექნიკოსად, შემდეგ ინჟინრად, ჯგუფის უფროსად, უფროს გეოლოგად, პარტიის უფროსად. 1979-1982 წლებში მუშაობდა მოზამბიკის სახალხო რესპუბლიკაში გეოლოგ-გეომორფოლოგად. 1995 წლიდან ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში გეომორფოლოგიის განყოფილების წამყვანი მეცნიერ თანამშრომელი, ხოლო 2000 წლიდან უცხოეთის ქვეყნებთან ურთიერთობის განყოფილების ხელმძღვანელი. შეთავსებით მუშობს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკური გეოგრაფიისა და გარემოს დაცვის კათედრაზე. 1972-1976 წლებში ასპირანტურის კურსი გაიარა გეოგრაფიის ინსტიტუტში პროფესორ ლევან მარუაშვილის ხელმძღვანელობით. მან შეისწავლა საქართველოს მაღალმთიანი რეგიონების როგორც გეომორფოლოგიური, ისე ეკოლოგიური ასპექტები, დაამუშვა სასარგებლო წიაღისებულის ძებნა-ძიების სტრუქტურულ-გეომორფოლოგიური მეთოდები. შეადგინა და გამოაქვეყნა მოზამბიკის გეომორფოლოგიური რუკა, სტოკჰოლმი 1983 წელს. შეიმუშვა შავი ზღვის ეკოლოგიური პროცესების ინფორმაციული მოდელი. აღნიშნულ საკითხებზე გამოქვეყნებული აქვს 200-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი (2002). არის ქალაქი მაპუტოს (მოზამბიკი) უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „საქართველოს პერიგლაციალური ლანდშაფტები“, დაიცვა 1977 წელს;
სადოქტორო დისერტაციის თემა — „მოზამბიკის გეომორფოლოგია“, დაიცვა 1994 წელს.
ბიბლიოგრაფია
კავკასია-პონტიდების რეგიონის ნოტიო სუბტროფიკების კატასტროფების და რისკის გეოგრაფია, თბილისი, სამეცნ. გამოც., 2007, გვ. 372 ISBN 9789994068326
Геоморфология и палеогеография Юго-Восточной Африки, Тбилиси, 2005, с. 416 ISBN 9994003585
Чёрная пантера : Путевые зарисовки, Тбилиси, 2002, с. 172
Структурно-геоморфологический анализ и аэрокосмические методы при поисках полезных ископаемых в Грузинской ССР, Тбилиси, ГрузНИИНТИ, 1988, с. 62
ლიტერეატურა
ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ., 2003, გვ. 49-50
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 28 ოქტომბერი
დაბადებული 1948
თბილისში დაბადებულები
ქართველი გეოგრაფები
ქართველი პედაგოგები
ფურკის მაღალმთიანი გვირაბი

ფურკის მაღალმთიანი გვირაბი — სარკინიგზო გვირაბი შვეიცარიის სამხრეთ ნაწილში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2160 მ სიმაღლეზე. გაიხსნა 1926 წლის 3 ივლისს. სიგრძე 1874 მ. აკავშირებს ფურკის სარკინიგზო სადგურს (ურის კანტონი) მუტბახ-ბელვედერეს სადგურთან (ვალეს კანტონი). 1981 წლის 11 ოქტომბერს ფურკის მაღალმთიანი გვირაბი შეცვალა ფურკის საბაზისო გვირაბმა. ხელახლა გაიხსნა 2000 წელს და შედის ფურკის ორთქლისა და კბილა წევის რკინიგზის შემადგენლობაში. განკუთვნილია სამგზავრო მიმოსვლისათვის.
რესურსები ინტერნეტში
ფურკის ორთქლისა და კბილა წევის რკინიგზა
მატერჰორნ-გოტარდის რკინიგზა
შვეიცარიის გვირაბები
შვეიცარიის სარკინიგზო გვირაბები
აკუნააკი

აკუნააკი — დასახლება დასავლეთ გრენლანდიაში, კაასუიტსუპის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 101 კაცს.
გრენლანდიის დასახლებული პუნქტები
აზანთის ციხესიმაგრე

აზანთის ციხესიმაგრე — ციხესიმაგრე სოფელ აზანთაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო.
ციხესიმაგრე აგებულია შუა საუკუნეებში.
ამჟამად ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ციხის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ციხის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.
რესურსები ინტერნეტში
აზანთის ციხესიმაგრე
გულრიფშის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ჯრიის ეკლესია

ჯრიის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯრიაში. აგებულია XIX-XX საუკუნეებში.
დიდი ზომის შვერილაბსიდიანი დარბაზული ეკლესია ნაგებია ფლეთილი ქვითა და ქართული აგურით.
გეგმით სწორკუთხა ნაგებობა აღმოსავლეთით დასრულებულია ღრმა ნახევარწრიული ფორმის აბსიდით. მასში სამი მაღალი, ფართო თაღიანი სარკმელია დატანებული, აქეთ-იქით კი თითო სწორკუთხა ნიშია მოთავსებული. ფასადთა სიბრტყეები დანაწევრებულია კარ-სარკმელთა ღიობებით. კარი ორია - დასავლეთით და სამხრეთით. დასავლეთი კედლის კეხზე შედგმულია სამრეკლო.
ეკლესიის თაღ-კამარა და სამრეკლოს ზედა ნაწილები ჩამონგრეულია.
ლიტერატურა
შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004
ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ყარაყოუნლუ (აღსუს რაიონი)

ყარაყოუნლუ (აღსუს რაიონი)
ყარაყოიუნლუ — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 373 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
აღსუს რაიონის სოფლები
უელსის პრინცესა

უელსის პრინცესა — ბრიტანული არისტოკრატიული წოდება, რომელსაც ატარებენ უელსის პრინცის მეუღლეები. წოდება დაარსდა 1278-1283 წლებში ინგლისის მეფე ედუარდ I-ის მიერ უელსის სამთავროს დაპყრობის შემდეგ და იგი ენიჭებოდა ჯერ ინგლისის, შემდეგ კი დიდი ბრიტანეთის ტახტის მემკვიდრის ცოლს. ისტორიაში პირველი უელსის პრინცესა იყო ჯოან კენტელი, ეგრეთ წოდებული „შავი პრინცის“ მეუღლე, რომელმაც ვერ მოახერხა სადედოფლო ტახტზე ასვლა. დღეისათვის უელსის პრინცესა კამილა პარკერ ბოულესია, რომელიც არის დედოფალ ელისაბედ II-ის ვაჟის, უელსის პრინც ჩარლზის მეორე მეუღლე. ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ უელსის პრინცესად სწორედ ჩარლზის პირველი ცოლი, პრინცესა დიანა სახელდება.
უელსის პრინცესების სია
იხილეთ აგრეთვე
უელსის პრინცი
ინგლისის დედოფლების სია
დიდი ბრიტანეთის კონსორტების სია
ლიტერატურა
Princesses of Wales by Deborah Fisher. University of Wales Press, 2005.
'Tystiolaeth Garth Celyn' Y Traethodydd 1998 ISSN 0969-8930
Fryer, M.; Mary Beacock Fryer; Arthur Bousfield; Garry Toffoli (1983). Lives of the Princesses of Wales. Toronto: Dundern Press Limited. ISBN 978-0-919670-69-3.
წოდებები
არისტოკრატიული წოდებები
ინგლისის ისტორია
ზღაპარი (ფილმი)

ზღაპარი (ფილმი)
ზღაპარი — რეჟისორ კონსტანტინე სურმავას 1980 წლის მხატვრული ფილმი.
ფილმს საფუძვლად უდევს ქართული ხალხური ზღაპარი. პერსონაჟებს თბილისის მოსწავლეთა სასახლის ბავშვთა ვოკალური კოლექტივები და ქორეოგრაფიული სასწავლებლის მოსწავლეები განასახიერებენ.
როლებში
გიზო სიხარულიძე
კახა დაღელაშვილი
გივი ბერიკაშვილი
სოფიკო ჭიაურელი
გიორგი (გოგი) ქავთარაძე
გრიგოლ წიტაიშვილი
ბადრი ბაკურაძე
ი. ბენდელიანი
ლევან ბოკუჩავა
გიორგი მარგველაშვილი
ვანო მაჭავარიანი
ალეკო სტურუა
გ. ჩხაიძე
იური ვასაძე
ეკა ბერიძე
თამარ ბუხნიკაშვილი
გელა გიორგაძე
მაია კაჭარავა
ნოდარ მარგველაშვილი
დ. მელაძე
ელდინო საღარაძე
კ. პაიჭაძე
ნ. ჩანტლაძე
დ. ტატულოვა
რ. დემჩინოვსკი
ვ. მურვანიძე
ვ. კარბაია
მ. ჭყონია
გ. ბუსკივაძე
მზია არაბული
ეკა ვიბლიანი
გ. ღამბაშიძე
მერაბ დონაძე
ე. გელაშვილი
დარეჯან ჯოჯუა
ი. დათუკიშვილი
რესურსები ინტერნეტში
სსრკ-ის ფილმები
1980 წლის ქართული ფილმები
ქართულენოვანი ფილმები
ბაიკალური დანაოჭება

ბაიკალური დანაოჭება — დედამიწის ქერქის დანაოჭება კამბრიულისწინა დროის გვიანდელ მონაკვეთში. ტერმინი შემოიღო რუსმა გეოლოგმა ნიკოლოზ შატსკიმ 1932 წელს. თავდაპირველად თვლიდნენ, რომ ბაიკალური დანაოჭება მოიცავდა მხოლოდ ზედაპროტეროზოურ დროს, ამჟამად ბაიკალური დანაოჭების ხანგრძლივობად მიღებულია დროის გაცილებით უფრო დიდი მონაკვეთი (1500-1200 მლნ. წლიდან 500 მლნ. წლამდე), ე.ი. მთელი პროტეროზოური ერა და ქვედაკამბრიული. უფრო სწორი იქნება თუ ბაიკალიდებს (ბაიკალური დანაოჭებით გაჩენილ მთათა სისტემებს) მხოლოდ რიფეულ დროს ჩამოყალიბებულ ნაოჭა სისტემებს მივაკუთვნებთ და არ გავავრცელებთ მას ადრინდელ პროტეროზოურზე და ადრინდელ კამბრიულზე. ასეთი მოცულობით ბაიკალური დანაოჭება დასავლეთ ევროპაში გამოყოფილი ასინტური დანაოჭების შესატყვისი იქნება. ბაიკალიდების ტიპობრივი წარმომადგენელია ციმბირის ფარის სამხრეთ კიდეზე განვითარებული ნაოჭა კომპლექსი — საიან-ბაიკალის მთიანეთი და ირკუტსკის ამფითეატრი. მაგრამ მეტ-ნაკლებად რეგენერირებული და გადამუშავებული ბაიკალიდები მრავალი პალეოზოური და ალპური ნაოჭა სისტემის (ურალის, ყაზახეთის, ტიან-შანის, კავკასიონის, ირანის, თურქეთისა და სხვ.) სუბსტრატის აგებულებაში მონაწილეობს.
განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა ბაიკალურ დანაოჭებას სამხრეთ ნახევარსფეროს კონტინენტური ბაქნების ჩამოყალიბებაში. სამხრეთ ამერიკის, აფრიკისა და ავსტრალიის ბაქნების საბოლოო ფორმირება სწორედ პროტეროზოური ერის მეორე ნახევარში (რიფეულში) გამოვლენილმა მოძრაობებმა განაპირობეს.
რესურსები ინტერნეტში
ბაიკალური დანაოჭება – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია
ბაიკალური დანაოჭება – გეოლოგიის ენციკლოპედია
ლიტერატურა
Зайцев Н. С., особенности тектонического строения Саяно-Алтайской складчатой области, წგნ.: Складчатые области Евразии, М., 1964;
Салоп Л. И., Геология Байкальской горной области, т. 2, М., 1967.
ევროპის გეოლოგია
ოროგენი
ალი მურად-ხანი

ალი მურად-ხანი — სპარსეთის შაჰი ზენდების დინასტიიდან. ალი მურად-ხანი სამეფო ტახტზე სადიქ ხანის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო 1781 წელს და დასრულდა 1785 წელს, მის შემდეგ სპარსეთის სამეფო ტახტზე ჯაფარ ხანი ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
ზენდების (ენციკლოპედია ირანიკა)
ირანის ისტორია: ზენდების დინასტია
სპარსეთის მონარქები
ზენდების დინასტიის შაჰები
ნოვა-კანტუ

ნოვა-კანტუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 555 მეტრზე. მიეკუთვნება დასავლეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გოიოერეს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 425 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13.37 კმ²-ზე. ფართობი 555 488 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარანა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ველენკუპე

ველენკუპე — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში, ვალეს კანტონში, ცერმატის დასავლეთით. აღმართულია ქედზე, რომელიც ანივიეს ხეობას სოფელ მატერტალისგან გამოჰყოფს, ობერ-გაბელჰორნის მთის გვერდით, აღმოსავლეთიდან.
რესურსები ინტერნეტში
Wellenkuppe on SummitPost
Wellenkuppe on Hikr
ალპები
შვეიცარიის მთები
Lasioglossum cabrilli

Lasioglossum cabrilli — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1937 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
cabrilli
კუიკუილკო

კუიკუილკო (სიტყვასიტყვით — „ლოცვის ადგილი“ ან „ცისარტყელის ადგილი“) — ძველი ქალაქი მექსიკის ცენტრალური მაღლობების უბანში, ტესკოკოს ტბის სამხრეთ სანაპიროზე, მეხიკოს ველის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ქალაქი დასახლებული იყო მესოამერიკული ქრონოლოგიის შუა და გვიან წინარეკლასიკურ პერიოდში (დაახლოებით ძვ. წ. 700 — ახ. წ. 150). ამგვარად, სავარაუდოდ, კუიკუილკო მეხიკოს ველზე ერთ-ერთი უძველესი ქალაქი იყო და არსებობდა, დაახლოებით, ოლმეკების ცივილიზაციასთან ერთად, მისი მცხოვრებლები კი — ტეოტიუაკანის კულტურის წინაპრები არიან.
რესურსები ინტერნეტში
George and Audrey DeLange visit Cuicuilco, with a large selection of photographs
ლიტერატურა
Adams, Richard E. W. «Prehistoric Mesoamerica.» University of Oklahoma Press, Norman, Oklahoma, 1991.
Muller, F. «La cerámica de Cuicuilco B: Un rescate arqueológico.» INAH, México, 1990.
Wolf, E. and A. Palerm. «Sistema de riego en el Pedregal.» In «Agricultura y Civilización en Mesoamerica, Secretaria de Educación Pública», colección SepSetentas, México, 1972.
მექსიკის არქეოლოგიური ძეგლები
არქეოლოგიური მუზეუმები
მეხიკო
კოლუმბამდელი კულტურები
იაკობ ალხაზიშვილი

იაკობ ალხაზიშვილი
იაკობ ქაიხოსროს ძე ალხაზიშვილი (დ. 1 იანვარი, 1826 ― გ. 3 ნოემბერი, 1896) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, ინფანტერიის გენერალი (1891).
ბიოგრაფია
1844 წელს დაამთავრა პეტერბურგის კადეტთა მე-2 კორპუსი და პრაპორშჩიკის ჩინით დაინიშნა ლაიბგვარდიის პოლკში. მონაწილეობდა რუსეთის არმიის თითქმის ყველა იმდროინდელ ლაშქრობაში. 1874 წელს მიიღო გენერალ-მაიორის ჩინი და დაინიშნა კავკასიის ქვეითი ბრიგადის მეთაურად. 1877 წლის 13 ივნისს ალხაზიშვილიმა გურიის, იმერეთისა და ენგურის რაზმებით ილორთან ბრძოლაში დაამარცხა ოსმალთა დიდი დესანტი, რომელმაც საფრთხე შეუქმნა დასავლეთ საქართველოს. 15 ივნისს ოჩამჩირის მახლობლად მან კიდევ ერთი დარტყმა მიაყენა უკუქცეულ მტერს და 20 აგვისტოს ბრძოლით დაიკავა სოხუმი. მონაწილეობდა ალაჯის ბრძოლაში. რუსეთის არმიის მიერ ყარსის ციხესიმაგრის გარემოცვის დროს იერიშით აიღო ორი ფორტი და ქუთაისის ქვეითი ათასეულით ქალაქში ერთ-ერთი პირველი შეიჭრა. ბრძოლაში გამოჩენილი სიმამაცისათვის ალხაზიშვილს გენერალ-ლეიტენანტის ჩინი მიენიჭა. შემდეგ იგი მეთაურობდა კავკასიის 41-ე ქვეით დივიზიას (1878), კავკასიის გრენადერთა დივიზიას (1883) და კავკასიის მე-3 საარმიო კორპუსს (1885). 1894 წლიდან სიკვდილამდე იყო რუსეთის სამხედრო საბჭოს წევრი.
ლიტერატურა
Генерал-майор Я. К. Алхазов - Иллюстрированная хроника войны. Приложение к «Всемироной иллюстрациии», 1878, № 86, с. 288.
ქართველი გენერლები
რუსეთის იმპერიის გენერლები
დაბადებული 1826
გარდაცვლილი 1896
დაბადებული 1 იანვარი
გარდაცვლილი 3 ნოემბერი
ბერძულა

ბერძულა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში გურიიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად სქლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, შავი ფერის. რბილობი წვნიანი აქვს.
ბერძნულა საშუალო ზრდისა და საშუალოზე მაღალმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 188 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის შუა რიცხვებში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.2 გ/ლ-ს.
მიიღება სუფრის წითელი მშრალი ღვინო.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 71
გურიის ვაზის ჯიშები
ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
მუჰამად აბდო

მუჰამად აბდო (დ. 1849 — გ. 11 ივლისი, 1905) — ეგვიპტელი სწავლული, იურისტი და საზოგადო მოღვაწე, ისლამის ლიბერალი რეფორმატორი.
სწავლობდა ალ-აზჰარის უნივერსიტეტში. სტუდენტობის პერიოდში მოექცა ფილოსოფოსის და რელიგიური მოაზროვნის, ჯამალ ალ-დინ ალ-ავღანის პანისლამისტური იდეოლოგიის ქვეშ. ბრიტანული ოკუპაციის პერიოდში პოლიტიკური რადიკალიზმის გამო ეგვიპტიდან გასახლებული იყო 1882-1888 წლებში. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ შეუდგა იურიდიულ კარიერას; მსახურობდა მოსამართლედ, 1899 წელს კი მუფთი გახდა. თავის ძირითად ნაშრომში „ტრაქტატი ღმერთის ერთადერთობის შესახებ“ (Risālat al-tawḥīd) ცდილობდა დაემტკიცებინა, რომ ისლამი აღმატებული იყო ქრისტიანობაზე, ვინაიდან მას მეცნიერებისა და ცივილიზაციის მიღწევების მიმართ მეტი მიმღებლობა გააჩნდა. აბდოს მოღვაწეობის პირობებში მოხდა ეგვიპტეში ისლამური კანონმდებლობის, ადმინისტრაციისა და განათლების სისტემის ლიბერალიზება. ის ქადაგებდა თანასწორობის, მიუკერძოებლობის, საზოგადოებრივი კეთილდღეობის და კეთილგონიერების პრინციპების დაცვას, თუნდაც ეს წინააღმდეგობაში ყოფილიყო ყურანის ტექსტის აღიარებულ ინტერპრეტაციასთან; ასევე მომხრე იყო ბრიტანელებთან მშვიდობიანი თანამშრომლობისა, რის გამოც დაპირისპირებული იყო ეგვიპტის მმართველ (ხედივე) აბას II-თან და ნაციონალისტ პოლიტიკურ მოღვაწე მუსტაფა ქამილ-ფაშასთან.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 1849
გარდაცვლილი 11 ივლისი
გარდაცვლილი 1905
ეგვიპტელი იურისტები
ეგვიპტელი ფილოსოფოსები
მუსლიმი სასულიერო პირები
Cataulacus boltoni

Cataulacus boltoni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cataulacus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ისმაილიზმი

ისმაილიზმი
ისმაილიტები — VIII საუკუნეში არაბთა ხალიფატის ტერიტორიაზე აღმოცენებული მუსლიმანურ-შიიტური სექტის მიმდევრები. სახელწოდება მიიღეს შიიტების მეექვსე იმამის, ჯაფარ სადიკის უფროსი ვაჟის, ისმაილის სახელის მიხედვით.
ისტორია
„ისმაილიტების სექტა“ ჯერ კიდევ VIII საუკუნეში წარმოიშვა და მჭიდროდ იყო დაკავშირებული მაზდაქურ-ხურამიტულ მოძრაობებთან. ისმაილიზმი (al-Ismā‘īliyya, — Esmâ‘īliyân) — როგორც მოძღვრება „ასასინთა სიკვდილის ორდენის“ უმთავრესი იდეოლოგიური იარაღი გახდა.
VIII საუკუნის მეორე ნახევარში შიიტები დაიყვნენ სექტებად: ზეიდიტები, იმამიტები (ზომიერი შიიტები), რომელნიც მეშვიდე იმამად (სულიერი მოძღვარი) სცნობდნენ ხალიფა ალის შთამომავალ მუსა ყაზიმს და ისმაილიტები, რომელნიც იმამად სცნობდნენ მის ძმა-ისმაილს.
IX საუკუნის მეორე ნახევარში ჩამოყალიბდა ისმაილიტების ძლიერი და საიდუმლო ორგანიზაცია, რომლის გავლენა გავრცელდა მთელს მახლობელ აღმოსავლეთში, ცენტრალურ აზიაში, ჩრდილოეთ აფრიკასა და სხვაგანაც. ისმაილიტობა წარმოიშვა საზოგადოებრივი კლასების დაბალ ფენებში, ხელოსნობა და გლეხობაში. არაბთა სახალიფოს სხვადასხვა რეგიონებში ისმაილიტები გადასხვაფერდნენ და მრავალნაირ რელიგიურ მოძღვრებად ჩამოყალიბდნენ. ერთ-ერთი მათგანი იყო კარამიტების სახალხო-რელიგიური მოძრაობა, რომელიც შემდეგ ცალკე სექტად გადაიქცა.
ისმაილიტების ფილოსოფია
IX საუკუნიდან ისმაილიტებმა თავისებურად შეითვისეს ნეოპლატონისტური ფილოსოფია და ქრისტიანული გნოსტიციზმი, რომელთა გავლენით საბოლოოდ გაფორმდა მათი მოძღვრება. ისინი მკვეთრად გაემიჯნენ მართლმადიდებლურ სუნიზმს და ზომიერ შიიტებს. ისტორიკოს დავით კაციტაძის ნაშრომში — „ირანის ისტორია III-XVIII საუკუნეები“ ისმაილიტების დოქტრინა ამგვარად არის წარმოდგენილი.
„ისმაილიტების მოძღვრების თანახმად, ღმერთმა-აბსოლუტმა თავის თავიდან გამოჰყო შემოქმედებითი სუბსტანცია — „მსოფლიო გონება“, რომელმაც შექმნა იდეების სამყარო და თავის მხრივ გამოჰყო უმდაბლესი სუბსტანცია — „მსოფლიო სული“, რომელმაც შექმნა მატერია, პლანეტები და მიწა. ისმაილიტები ყურანს ალეგორიულად განმარტავდნენ და უარყოფდნენ ისლამის ზნეჩვეულებების უმეტეს ნაწილს. ისმაილიტები ასწავლიდნენ, რომ დროის გარკვეული ციკლის შემდეგ მოციქული აღდგება ხალხში. „მსოფლიო გონების“ გამომხატველად ითვლება ნატიკი (მოლაპარაკე) ანუ წინასწარმეტყველი, ხოლო „მსოფლიო სულის“ გამომხატველად მისი თანაშემწე, კომენტატორი მისი მოძღვრებისა — ასისი (ბაზისი, საფუძველი). ნატიკი ექვსი იყო: ადამი, ნოე, აბრაამი, მოსე, იესო ქრისტე და მუჰამედი. მეშვიდე უნდა გამოჩნდეს განკითხვის დღეს. ყოველ ნატიკს ჰყავდა თანაშემწე: მოსეს — აარონი, იესო ქრისტეს — პეტრე მოციქული, მუჰამედს — ალი. ისმაილიტების სექტა პირველად შვიდი, შემდეგ კი ცხრა საფეხურისაგან შედგებოდა. უმაღლეს საფეხურს მხოლოდ სექტის ზოგიერთი წევრი აღწევდა. მათ უნდა ბრმად დამორჩილებოდნენ, როგორც იარაღი სექტის უფრო დაბალ საფეხურზე მდგარი წევრები. ისმაილიტების სექტა შეკრული იყო რკინისებური დისციპლინით“.
იხილეთ აგრეთვე
ასასინები
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი
ოფიციალური საიტი
ისმაილიტები
რელიგია
საიდუმლო ორგანიზაციები
ეზოთერული სკოლები
ისლამური ტერმინოლოგია
თემურ გაბაიძე

თემურ გაბაიძე (დ. 1 სექტემბერი,1966 ხულო) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, მეან-გინეკოლოგი. აჭარის ა/რ საუკეთესო მეან-გინეკოლოგი (2000). საქართველოს საუკეთესო მედიცინის მუშაკი (2002). საქართველოს დამსახურებული მედიცინის მუშაკი (2005). ღირსების მედლის კავალერი (1997).
ბიოგრაფია
1922 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი.
1999-2004 წლებში იყო ხულოს რაიონის სამშობიარო სახლის დირექტორი. 2004 წლიდან „შპს ბათუმის სამშობიარო სახლის“ დირექტორი. 12 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი. დაცული აქვს საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „აბლომინალური გზით წარმოებული საკეისრო კვეთის შემდეგ ქალის რეპროდუქციული ფუნქციის აღდგენის თავისებურებანი“ (2002).
ჯილდოები
2005 — საქართველოს დამსახურებული მედიცინის მუშაკი
ლიტერატურა
ვინ ვინ არის საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, თბ., 2006, გვ. 94
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 1 სექტემბერი
დაბადებული 1966
ქართველი ექიმები
თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
მოღრუბლულობა, შესაძლებელია ნალექი ფრიკადელების სახით

მოღრუბლულობა, შესაძლებელია ნალექი ფრიკადელების სახით
„მოღრუბლულობა, შესაძლებელია ნალექი ფრიკადელების სახით“ — 2009 წლის კომპიუტერული ანიმაციური კომედიური ფილმი, რომლის რეჟისორია ფილ ლორდი და კრისტოფერ მილერი, პერსონაჟებს ახმოვანებენ ბილ ჰადერი, ანა ფერისი, ბრიუს კემპბელი, ჯეიმზ კანი, ენდი სამბერგი, ბენჯამინ ბრატი, ნილ პატრიკ ჰარისი, ალ როკერი, ლორენ გრეჰემი და უილ ფორტე. ფილმი აწარმოა Sony Pictures Animation-მა, ხოლო დისტრიბუცია გაუწია Sony Pictures Releasing-მა.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ინგლისურენოვანი ფილმები
Sony Pictures-ის ფილმები
2009 წლის ფილმები
2009 წლის ანიმაციური ფილმები