PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
რუაპეჰუ

რუაპეჰუ („მგრგვინავი უფსკრული“) — მოქმედი სტრატოვულკანი ახალი ზელანდიის ჩრდილოეთი კუნძულის ცენტრალურ ნაწილში. სიმაღლე 2797 მ. მდებარეობს ქალაქ ოჰაკუნედან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 23 კმ-ში, ხოლო ტბა ტაუპოს სამხრეთ სანაპიროს სამხრეთ-დასავლეთით 40 კმ-ში.
რუაპეჰუს გააჩნია სამი ძირითადი პიკი: ტაჰურანგი (მაორების ენაზე Tahurangi; 2797 მ); ტე-ჰეუჰეუ (მაორების ენაზე Te Heuheu; 2755 მ), პარეტეტაიტონგა (მაორების ენაზე Paretetaitonga; 2751 მ). აქტიური ვულკანური კრატერი სწორედ ამ მწვერვალებს შორისაა მოქცეული.
რუაპეჰუ წარმოადგენს ანდეზიტებით აგებულ წაკვეთილ კონუსს. კალთები შემოსილია წითელი წიფლით, ლიბოცედრუსითა და ბუჩქნარით. 1700-2000 მ-ზე ზევით თოვლი და პატარა მყინვარებია.
მნიშვნელოვანი ამოფრქვევა მოხდა 1975 წელს. უკანასკნელი 2007 წლის 25 სექტემბერს. რუაპეჰუ მოქცეულია ტონგარიროს ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე.
რესურსები ინტერნეტში
რუაპეჰუ — გლობალური ვულკანიზმის პროგრამა
ახალი ზელანდიის ვულკანები
მოქმედი ვულკანები
ახალი ზელანდიის მთები
ნორმანდიის საჰერცოგო

ნორმანდიის საჰერცოგო — საჰერცოგო თანამედროვე საფრანგეთის ტერიტორიაზე 911-1469 წლებში. მდებარეობდა ლა-მანშის სრუტის ნაპირას და ესაზღვრებოდა ბრეტანი, მენის საგრაფო, ორლეანი, ილ-დე-ფრანსი და პიკარდია. ამჟამად ყოფილი საჰერცოგოს ტერიტორია შედის ზემო (ზღვისპირა სენა და ერის დეპარტამენტი) და ქვემო ნორმანდიის (ორნი, მანში და კალვადოსის დეპარტამენტი) შემადგენლობაში.
ისტორია
900 წლისთვის ფრანკთა სამეფო სამ ნაწილად იყო დაშლილი. მათ შორის ყველაზე დიდი საფრთხე დასავლეთ სამეფოს დაემუქრა. 900 წელს ვიკინგები ლა-მანშის სანაპიროზე გადასხდნენ, დაიპყრეს ტერიტორია და იწყეს დასახლებების შექმნა. 900-911 წლებში ამ ტერიტორიაზე უამრავი ვიკინგი დასახლდა. სწორედ აქედან მოდის სახელწოდება ნორმანდია (ცნობილია, რომ ვიკინგებს დასავლეთ ევროპაში ჩრდილოეთის ნორმანებს უწოდებდნენ). ამ ტერიტორიაზე დასახლებულმა ვიკინგებმა ქრისტიანობა მიიღეს და ჩამოაყალიბეს საჰერცოგო. ისინი ებრძოდნენ მეზობელ საჰერცოგოებს: ბრეტანსა და ბურგუნდიას. XI საუკუნიდან ნორმანდიის საჰერცოგომ გაძლიერება იწყო. განსაკუთრებით გაძლიერდა ჰერცოგების რობერტისა (1027-1035 წწ.) და უილიამ II-ის მმართველობის დროს. 1035 წელს ჰერცოგი რობერტი წმინდა მიწიდან დაბრუნებისას გარდაიცვალა. ტახტი მისმა ვაჟმა უილიამ II-მ დაიკავა. უილიამი თავიდან ბრეტანს ებრძოდა, ხოლო 1065 წლიდან ინგლისის დაპყრობა გადაწყვიტა. 1066 წლის 14 ოქტომბერს ჰასტინგზის ბრძოლაში მან დაამარცხა და მოკლა ინგლისის უკანასკნელი საქსონი მეფე ჰაროლდ II. ამის შემდეგ იგი ინგლისის მეფე გახდა და ქვეყანას 1087 წლამდე მართავდა, ასევე იყო ნორმანდიის ჰერცოგიც. ინგლისის დაპყრობამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა საჰერცოგოს გაძლიერებაში. მაგრამ ნორმანი დამპყრობლების იმპერიამ უდიდეს მასშტაბებს უილიამის ძმის ჰენრი I-ის (1106-1135 წწ.) დროს მიაღწია. 1127 წელს ნორმანებმა აღადგინეს კონტროლი მალტაზე, ხოლო 1130 წელს ნორმანი გრაფი როჯერ II სიცილიის სამეფოს პირველი ნორმანი მეფე გახდა. ნორმანი გვარის მეფეები ინგლისს 1154 წლამდე მართავდნენ. ხოლო სიცილიის სამეფოს 1204 წლამდე. 1130 წლისთვის ნორმანთა ხელში იყო: საჰერცოგოს მიწა, ინგლისის სამეფო, მალტა, კ. სიცილია და სამხრეთ იტალია. ასეთი იყო ნორმანდიის საჰერცოგო ძლიერების ზენიტში. 1200 წლიდან საჰერცოგო დასუსტდა. ხოლო ასწლიანი ომის პერიოდში ხელიდან ხელში გადადიოდა. ბოლოს საფრანგეთის განუყოფელ ნაწილად იქცა.
ლიტერატურა
Duchesne, Historiae Normannorum scriptores autiqui. — პარიზი, 1619;
Michel, Chroniques anglo-normandes. — რუანი, 1836;
Lonbe, «Histoire du duché de N.» (რუანი, 1814); Liquet, «Histoire de la N.»;
Depping, «Histoire des expéditions maritimes des Normands et de leur établissement en France au X siècle» (პ., 1844);
რესურსები ინტერნეტში
The Vikings in Normandy
Density of Scandinavian place names (map)
საფრანგეთის ისტორია
ყოფილი საჰერცოგოები
List of Greek popes

List of Greek popes
This is a list of Greek popes. Most were pope before or during the Byzantine Papacy (537–752). It does not include all the Sicilian and Syrian popes of Greek extraction from that period.
Pre-537
Pope Anacletus (79–92)
Pope Telesphorus (126–137)
Pope Hyginus (138–140)
Pope Eleuterus (174–189)
Pope Anterus (235–236)
Pope Stephen I (254–257)
Pope Sixtus II (257–258)
Pope Dionysius (259–268)
Pope Eusebius (309)
Antipope Heraclius (309 or 310)
Pope Zosimus (417–418)
537–753
Pope Boniface III (607)
Pope John IV (640-642)
Pope Theodore I (642–649)
Pope Agatho (678–681)
Pope Conon (686-687)
Pope John VI (701–705)
Pope John VII (705–707)
Pope Zachary (741–752)
Post-753
Antipope John XVI (997-998)
Antipope Alexander V (1409–1410)
Pope Innocent VIII (1484–1492), distant partial Greek ancestry
Pope Julius II (1503–1513), Greek mother and Italian father
See also
List of popes by nationality
მარკოს პიზელი

მარკოს პიზელი (დ. 3 ოქტომბერი, 1984) — ბრაზილიური წარმომავლობის სომეხი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს ყაზახურ „აქტობეში“ და სომხეთის ეროვნულ ნაკრებში.
კარიერა
პიზელიმა ახალგაზრდული წლები ბრაზილიაში გაატარა, თუმცა მისი პირველი პროფესიონალური კლუბი ერევნის „არარატი“ იყო. ასევე ნათამაშები აქვს რამდენიმე სომხურ, უკრაინულ და რუსულ კლუბში. აქტობეში 2014 წელს არენდით, 2015 წელს კი საბოლოოდ შეუერთდა.
სომხეთის ნაკრებში პიზელის დებიუტი 2008 წელს შედგა მოლდოვას ნაკრების წინააღმდეგ, ამ მატჩში გაიტანა მან სადებიუტო გოლიც.
პირადი ცხოვრება
მარკოსი დაოჯახებულია, ჰყავს ცოლი ნატალია, რომელიც ბრაზილიაში გაიცნო, ახლა კი ისინი სომხეთში ცხოვრობენ. მათ შვილი არ ყავთ. პიზელის შეუძლია პორტუგალიურად, სომხურად და ინგლისურად საუბარი, სწავლობს რუსულს. მარკოსი თავს ბრაზილიელ-სომხად თვლის და ამბობს რომ არასდროს დაივიწყებს სომხეთს, რადგან მათ საშუალება მისცეს განვითარებულიყო.
მიღწევები
ერევნის არარატი
სომხეთის პრემიერლიგა: 2008 (მეორე ადგილი)
სომხეთის თასი: 2008
პიუნიკი
სომხეთის პრემიერლიგა: 2009, 2010
სომხეთის თასი: 2009, 2010
აქტობე
ყაზახეთის სუპერთასი: 2014
ინდივიდუალური
სომხეთის პრემიერლიგის საუკეთესო ბომბარდირი: 2007, 2008, 2010
გოლები ნაკრებში
რესურსები ინტერნეტში
Profile at FFA website
Profile at footballdatabase.eu
Profile at armfootball.tripod.com
სქოლიო
დაბადებული 1984
სომეხი ფეხბურთელები
დონეცკის მეტალურგის ფეხბურთელები
კრასნოდარის ფეხბურთელები
დაბადებული 3 ოქტომბერი
თლიის კოშკი

თლიის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ თლიაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
კოშკი გეგმით კვადრატს უახლოვდება. შემორჩენილია ოთხი სართულის დონე. პირველი სართული ამოვსებულია ქვებით. მეორე სართულის აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილია თაღოვანი შესასვლელი. ნაგებია დიდი ზომის ყორექვით დუღაბზე.
ლიტერატურა
შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004
ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
სიჯანანი

სიჯანანი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში, გუდამაყრის თემში. მდებარეობს მდინარე ბაკურხევის (გუდამაყრის არაგვის მარცხენა შენაკადი) ნაპირას. ზღვის დონიდან 1530 მეტრი, დუშეთიდან 69 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვალტერ პენკი

ვალტერ პენკი (დ. 30 აგვისტო, 1888, ვენა — გ. 29 სექტემბერი, 1923, შტუტგარტი) — გერმანელი გეოლოგი და გეომორფოლოგი. გერმანიაში გეომორფოლოგიის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. გამოჩენილი მეცნიერის ალბრეხტ პენკის შვილი.
ვალტერ პენკი დაიბადა ავსტიის დედაქალაქ ვენაში. განათლება მიიღო ბერლინისა და ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტებში.
1914 წლიდან ლაიფციგის უნივერსიტეტის პრივატ-დოცენტი, ხოლო 1915-1918 სტამბოლის უნივერსიტეტის პროფესორი. შეისწავლა ევროპის, მცირე აზიის, აპენინების, სიცილიის, ანდებისა და ჰავაის კუნძულების გეომორფოლოგია და გეოლოგია.
განავითარა მოძღვრება, რომლის მიხედვით რელიეფი წარმოიქმნება დედამიწის ქერქის ვერტიკალური მოძრაობებისა და დენუდაციური პროცესების ურთიერთმოქმედების შედეგად. შეიმუშავა რელიეფის კვლევის ახალი მეთოდი, ე.წ. მორფოლოგიური ანალიზი. დაადგინა ურთიერთდამოკიდებულება დედამიწის რელიეფის ზედაპირის ხასიათსა (ეგზოგენური პროცესები) და ტექტონიკურ მოძრაობებს შორის. ვალტერ პენკმა ასევე მოახდინა რელიეფის კლასიფიკაცია.
მისმა თეორიულმა და იდეურმა შეხედულებებმა დიდი გავლენა იქონია გეომორფოლოგიის როგორც მეცნიერების
განვითარება-ჩამოყალიბების საქმეში. საყოველთაოდ არის ცნობილი ვალტერ პენკის ნაშრომი „მორფოლოგიური ანალიზი“.
თხზულება
Die morphologische Analise Ein Kapitel der physikalischen Geologie, Stuttg., 1924.
რესურსები ინტერნეტში
ლიტერატურა
Марков К. К., Основные проблемы геоморфологии. М., 1948;
Криволуцкий А. Е., Жизнь земной поверхности, М., 1971.
სქოლიო
გერმანელი გეოგრაფები
გერმანელი გეოლოგები
ბაჰაჩკა-პერშა

ბაჰაჩკა-პერშა — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ველიკა-ბაჰაჩკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 339 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ველიკა-ბაჰაჩკის რაიონის სოფლები
მოკოროტლო

მოკოროტლო — ჩალის ქუდის ერთ-ერთი სახეობა, რომელიც ფართოდ გამოიყენება სოთოს (სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა და ლესოთო) ტრადიციულ ტანისამოსში და ბასოთოსა და ლესოთოს ხალხის ნაციონალურ ტანისამოსს წარმოადგენს. მოკოროტლოს სიმბოლო გამოსახულია ლესოთოს დროშაზე. ითვლება, რომ ქუდის დიზაინი კონუსური ფორმის მთის, ქილოანეს, ფორმითაა შთაგონებული.
სქოლიო
ქუდები
ლესოთოს ეროვნული სიმბოლოები
სოთოს კულტურა
სამხრეთ აფრიკის მოდა
Haykadzor

Haykadzor is a village in the Ani Municipality of the Shirak Province of Armenia near the Armenia–Turkey border
Demographics
References
Populated places in Shirak Province
ლაიოშ კოშუტი

ლაიოშ კოშუტი (დ. 19 სექტემბერი, 1802, მონოკი, ზემპლენის კომიტატი — გ. 20 მარტი, 1894, ტურინი) — უნგრეთის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. ადვოკატი. მეთაურობდა სახელმწიფო კრების ოფიციალურ ფრთას.
ბიოგრაფია
1848 წლის 3 მარტს გამოვიდა საპროგრამო სიტყვით და შესთავაზა სახელმწიფო კრებას ავსტრიის იმპერატორ ფერდინანდ I-თვის (ერთდროულად უნგრეთის მეფე ფერდინანდ V) გაეგზავნათ პეტიცია, რომლითაც უნდა მოეთხოვათ კონსტიტუციის შემოღება, უნგრეთის დამოუკიდებელი მთავრობის (რომელიც პასუხს აგებდა პარლამენტის წინაშე) შექმნა. 1848 წლის მარტი-სექტემბერში იყო ფინანსთა მინისტრი უნგრეთის პირველ მთავრობაში. 1848 წლის ივლისში აირჩიეს სახელმწიფო კრების (რომელისც პეშტში შეიკრიბა) დეპუტატად. იყო უნგრეთის ეროვნული არმიის შექმნის ინიციატორი. სექტემბერში სათავეში ჩაუდგა სამშობლოს დაცვის კომიტეტს, რომელსაც პარლამენტმა 8 ოქტომბერს მთავრობის ფუნქციები მიანიჭა. კოშუტი მხარს უჭერდა ჰაბსბურგების წინააღმდეგ ავსტრიის დემოკრატებთან ერთდად ბრძოლას. იყო დამოუკიდებლობის დეკლარაციის გამოქვეყნების (1849 წლის 14 აპრილი) ინიციატორი. 1849 წლის 2 მაისს აირჩიეს უნგრეთის უმაღლეს მმართველად. კოშუტი უნგრეთის დამოუკიდებლობის საკითხებში ჰაბსბურგებთან შეურიგებლობას იჩენდა, მაგრამ, როგორც საშუალო თავადაზნაურობის ინტერესის გამომხატველი, არათანმიმდევრულ და მერყევ პოზიციაზე იდგა საგლეხო, ეროვნულ და სხვა კარდინალურ საკითხებში. ემხრობოდა რევოლუციური მთავრობის რეპრესიების პოლიტიკას გლეხთა მოძრაობის წინააღმდეგ. 1849 წლის 11 აგვისტოს ხელისუფლება უნგრეთის ეროვნული არმიის მთავარსარდალს ა. გერგეის გადასცა და ემიგრაციაში წავიდა. ავსტრიის მთავრობამ მას დაუსწრელად სიკვდილით დასჯა მიუსაჯა. 1852-1859 წლებში ცხოვრობდა ინგლისში, სადაც ხვდებოდა ა. გერცენს. 1859 წელს გარიბალდის არმიაში უნგრული ლეგიონის შექმნის ინიციატორი იყო. 1867 წელს უარი თქვა უნგრეთში დაბრუნებაზე (ამინისტიით).
ლიტერატურა
დაბადებული 1802
დაბადებული 19 სექტემბერი
გარდაცვლილი 1894
გარდაცვლილი 20 მარტი
უნგრელი პოლიტიკოსები
EMI

EMI Group Limited (თავდაპირველად Electric and Musical Industries, აგრეთვე ცნობილი როგორ EMI Records Ltd. ან EMI) — ბრიტანული ტრანსნაციონალური კონგლომერატი, დაარსებული 1931 წელს, ლონდონში. იგი იყო ერთ-ერთი მსოფლიო ლიდერი ხმისჩამწერ კომპანიებს შორის. EMI Music Publishing-ს ამჟამად ფლობს Sony Music-ის შვილობილი Sony/ATV Music Publishing.
კლიენტები
კომპანიასთან EMI თანამშრომლობს ან თანამშრომლობდა ბევრი ცნობილი მუსიკოსი:
Coldplay
Gorillaz
Queen
Radiohead
სკორპიონსი
Spice Girls
Iron Maiden
The Beatles
Blur
დაიანა როსი
კეიტ ბუში
Kraftwerk
მარია კალასი
Marillion
პინკ ფლოიდი
როქსეტი
სექს პისტოლზი
ტინა ტერნერი
ფრენკ სინატრა
რესურსები ინტერნეტში
EMI Group (მთავარი კომპანია)
EMI Music (ბრიტანეთი)
კომპანიის EMI ისტორია
EMI Music Publishing
EMI (არქივი)
სქოლიო
ხმისჩამწერი კომპანიები
გაერთიანებული სამეფოს კომპანიები
Ivo Šušak

Ivo Šušak (born 10 June 1948) is a Croatian football manager. He was the head coach of Dinamo Vinkovci, Zagreb, Osijek, Maribor, and Dinamo Tbilisi. He was also the head coach of Croatia under-21 team and the Georgian national team.
Career
When managing Osijek in the 1994–1995 season, they qualified for the UEFA Cup for the first time in their history.
During the 2000–01 Slovenian PrvaLiga season he coached Maribor and won the league with the club, thus becoming the first foreign coach with the title of the Slovenian football champion. He has also won a Georgian championship and cup with Dinamo Tbilisi. He won the CIS Cup in Moscow with Dinamo Tbilisi in 2004. In May 2010, he replaced Igor Štimac as manager of NK Zagreb, his third spell at the club.
In February 2015, he was announced manager of Osijek for a third time as well.
Honours
Manager
Zagreb
Yugoslav Third League: 1989–90
Yugoslav Second League: 1990–91
Maribor
Slovenian PrvaLiga: 2000–01
Dinamo Tbilisi
Georgian Premier League: 2002–03
Georgian Cup: 2003–04
Commonwealth of Independent States Cup: 2004
References
External links
1948 births
Living people
People from Široki Brijeg
Yugoslav football managers
HNK Cibalia managers
NK Zagreb managers
Croatian football managers
NK Osijek managers
NK Hrvatski Dragovoljac managers
Croatia national under-21 football team managers
NK Maribor managers
FC Dinamo Tbilisi managers
Georgia national football team managers
FC Mika managers
Croatian Football League managers
Slovenian PrvaLiga managers
Croatian expatriate football managers
Expatriate football managers in Slovenia
Croatian expatriate sportspeople in Slovenia
Expatriate football managers in Georgia (country)
Croatian expatriate sportspeople in Georgia (country)
Expatriate football managers in Armenia
Croatian expatriate sportspeople in Armenia
ისალი

ისალი — სოფელი აზერბაიჯანში, გადაბეის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 073 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
გადაბეის რაიონის სოფლები
სტივენ გრინბლატი

სტივენ გრინბლატი (დ. 7 ნოემბერი, 1943) — ამერიკელი ლიტერატურის კრიტიკოსი, თეორეტიკოსი და სწავლული. ჰარვარდის უნივერსიტეტის პროფესორი, ამერიკის მეცნიერებათა და ხელოვნების აკადემიის (1987), ამერიკის ფილოსოფოსთა საზოგადოებისა (2007) და ამერიკის ხელოვნებისა და ლიტერატურის აკადემიის წევრი (2008). პულიცერისა (2012) და ჰოლბერგის საერთაშორისო მემორიალური პრემიის ლაურეატი (2016).
სტივენ გრინბლატს ახალი ისტორიზმის ერთ-ერთ ფუძემდებლად მიიჩნევენ. ახალი ისტორიზმის კრიტიკულ პრაქტიკას თავად გრინბლატი „კულტურის პოეტიკას“ უწოდებს. მისმა ნაშრომებმა დიდი გავლენა მოიპოვა 1980-იანი წლების დასაწყისიდან. გრინბლატი არის ავტორი და რედაქტორი არაერთი წიგნის, რომლებიც ახალი ისტორიზმის, კულტურის კვლევის, რენესანსის შესწავლის და შექსპიროლოგიის საკითხებს ეძღვნება. მისი ყველაზე პოპულარული ნაშრომია შექსპირის ბიოგრაფია — „ნება სამყაროში“, რომელიც „ნიუ იორკ ტაიმსის“ ბესტსელერების სიაში 9 კვირის განმავლობაში ირიცხებოდა.
რესურსები ინტერნეტში
Cardenio — American Repertory Theater
The Cardenio Project
The Johns Hopkins Guide to Literary Theory and Criticism
The Norton Anthology of English Literature
სქოლიო
დაბადებული 7 ნოემბერი
დაბადებული 1943
ლიტერატურის კრიტიკოსები
ახალი ისტორიზმი
XX საუკუნის ამერიკელი ისტორიკოსები
XX საუკუნის ამერიკელი ესეისტები
XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
XXI საუკუნის ამერიკელი ისტორიკოსები
XXI საუკუნის ამერიკელი ესეისტები
XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
პემბროკის კოლეჯის კურსდამთავრებულები
ამერიკელი ლიტერატურის კრიტიკოსები
ჰოლბერგის პრემიის ლაურეატები
ებრაელი მწერლები
პულიცერის პრემიის ლაურეატები
იელის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოების წევრები
ამერიკელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები
ამერიკის ხელოვნებისა და ლიტერატურის აკადემიის წევრები
ბატალიის მონასტერი

ბატალიის მონასტერი
სანტა-მარია დი ვიტორიის მონასტერი - დომინიკელების მონასტერი პორტუგალიაში. მდებარეობს ქალაქ ბატალიაში. 1983 წლიდან მონასტერი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში
რესურსები ინტერნეტში
PHOTOS OF BATALHA MONASTERY
Image in 3D
Fundação Batalha de Aljubarrota
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
დავით XI

დავით XI, დაუთ-ხანი — ქართლის ხანი (ზოგიერთი ქართული წყაროს მიხედვით, ქართლის მეფე) 1569–1578, ლუარსაბ I-ის ძე. სამედიცინო წიგნის, იადიგარ დაუდის ავტორი.
დავით XI-მ უღალატა ძმას სიმონ I-ს და თავის მომხრე ქვემო ქართლის თავადებთან — ბარათაშვილებთან ერთად 1561 წელს ირანს გაემგზავრა და შაჰ-თამაზ I-ს ეახლა ყაზვინს. იგი გაამაჰმადიანეს, ვასალობის რაყამი უბოძეს, ქართლის ხანად დანიშნეს (1562) და ყიზილბაშთა ჯარით საქართველოში გამოგზავნეს. დავით XI განაგებდა მხოლოდ თბილისსა და ქვემო ქართლს, რომელიც ამ დროს ირანს ეპყრა. დანარჩენი ქართლი სიმონ I-ს ემორჩილებოდა, რომელსაც ფეოდალთა დიდი ნაწილი ერთგულობდა. ქართლში „ორიანობა“ (ორმეფობა) დამყარდა. დავით XI-მ 1569 წელს ფარცხისის ბრძოლაში ყიზილბაშთა დახმარებით სიმონი დაამარცხა და ქართლის ერთადერთი მმართველი გახდა. დატყვევებული სიმონი ირანში გაგზავნეს. მაგრამ თავადთა უმეტესობა საჩინო ბარათაშვილის მეთაურობით კვლავ განაგრძობდა დავით XI-ისა და ყიზილბაშების წინააღმდეგ ბრძოლას. დავით XI წელიწადში 20000 დუკატს უხდიდა ირანს ხარკად. 1578 წელს, როდესაც ოსმალეთის დიდი არმია ლალა მუსტაფა-ფაშას მეთაურობით საქართველოში შემოიჭრა, დავით XI-მ თბილისი გადაწვა და თავი ლორეს შეაფარა. ოსმალებმა ქართლი საფაშოდ გამოაცხადეს და თბილისში ფაში დასვეს. 1578 წელს ირანის მთავრობამ სიმონ I ტყვეობიდან გაათავისუფლა და ქართლში დააბრუნა ოსმალთა წინააღმდეგ საბრძოლველად, დავით XI-მ ციხეები ოსმალთა სარდალს გადასცა, თვითონ კი სტამბოლში წავიდა, სადაც პატივით მიიღეს და სარჩოდ ორი სანჯაყი უბოძეს. დავით XI-ის ვაჟებმა ბაგრატმა და ხოსრომ ჯერ კახეთს შეაფარეს თავი, შემდეგ კი სპარსეთში წავიდნენ. დავით XI-მ ოსმალეთში რამდენიმე წელი დაჰყო და იქვე გარდაიცვალა. ოსმალეთში ყოფნის დროს ორი ოსმალური კარაბადინისაგან ერთი ქართული საექიმო წიგნი (იადიგარ დაუდი) შეადგინა და საქართველოში გამოგზავნა.
ლიტერატურა
ქართლის მეფეები
ქართლის სამეფოს ბაგრატიონები
რგოლურა პარკხვევია

რგოლურა პარკხვევია — პეპელა პარკხვევიების ოჯახისა. ხეხილოვანი და ტყის ჯიშების მავნებელია, უპირატესად აზიანებს ვაშლსა და მუხას. დედალი პეპლის ფრთების შლილია 40 მმ, მამლისა 32 მმ. წინა ფრთები მურა-მოყვითალო ან მურა-წითელია და განივი მუქი ზოლი გასდევს. მუხლუხი მოცისფრო-ნაცრისფერია, რომლის სიგრძე 55 მმ აღწევს, გასდევს თეთრი, ნარინჯისფერი და ცისფერი ზოლები. ფართოდაა გავრცელებულია ევროპასა და აზიაში. საქართველოში უმეტესად აღმოსავლეთ რაიონებშია.
ახასიათებს ერთწლიანი გენერაცია. ზამთარს ატარებს კვერცხის ფაზაში, გაზაფხულზე აპრილის ბოლოს – მაისის დასაწყისში იჩეკება მუხლუხი. მუხლუხები კოლონიებად ცხოვრობენ ორკაპა ტოტებზე გაკეთებულ აბლაბუდის ბუდეებში (ბოლო ასაკის მუხლუხები — მარტოულად ვარჯზე). კვირტის გაშლის პერიოდში 25–40 დღის განმავლობაში იკვებებიან ფოთლებით, აზიანებენ ასევე კოკორს, ყვავილს. თუ მავნებელი მასობრივად გამრავლდა, მცენარე შიშვლდება. მუხლუხები ვითარდებიან 40–45 დღის განმავლობაში. მდედრებს აქვთ 6, მამრებს — 5 ხნოვანება. იჭუპრებენ ივნისის ბოლოს – ივლისის დასაწყისში ფოთლებს შორის, ქერქის ნაპრალებში. ჭუპრები ვითარდებიან 15–20 დღის განმავლობაში. დედალი ზაფხულის შუაში დებს კვერცხს (100–400 ცალამდე) წვრილ ტოტებზე რგოლურად (აქედან სახელწოდება). ერთ მცენარეზე 5–10 ნაყარის არსებობა სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენს მოსავლისთვის. პეპლები ფრენენ ივლისიდან სექტემბრამდე. წელიწადში ერთ თაობას იძლევა.
რგოლურ პარკხვევია უმთავრესად გვხვდება აღმოსავლეთ საქართველოში. მასობრივი გავრცელება რეგისტრირებული იყო 1936–1937 წლებში შიდა ქართლში, 1940 წელს — გორის რაიონში (258 ჰექტარზე). მკვებავი მცენარეებია: მუხა, ცირცელი, კუნელი, თხილი, თელა, მაყვალი, ჟოლო, ასევე ხეხილი (ვაშლი, მსხალი და სხვა).
წვრილი ტოტების შეჭრა და დაწვა; მუხლუხების ბუდეების შეგროვება და მოსპობა; მცენარის დამუშავება ინსექტიციდებით.
იხილეთ აგრეთვე
მთის რგოლურა პარკხვევია
გალერეა
სქოლიო
პარკხვევიასებრნი
ტაი-უაი (სადგური)

ტაი-უაი (სადგური)
ტაი-უაი — სადგური ჰონგ-კონგში, ისტ-რეილისა და მა-ონ-შანის ხაზებზე. მდებარეობს ტაი-უაიში, შა-ტინის რაიონში.
სადგური თავდაპირველად 1983 წელს გაიხსნა, როგორც ისტ-რეილის ხაზის შუალედური სადგური. 2001 წელს მოხდა სადგურის გაფართოება და მშენებლობა 2004 წლის სექტემბერში დასრულდა. დარბაზის ახალი ნაწილი პირველად იმავე თვეში გაიხსნა. 2004 წლის 21 დეკემბრიდან ტაი-უაი წარმოადგენს მა-ონ-შანის ხაზის ბოლო გაჩერებას და ასევე გადასაჯდომს ამ ორ ხაზს შორის. მა-ონ-შანის ხაზის მგზავრებს შეუძლიათ გადაჯდნენ ისტ-რეილის ხაზზე საფეხმავლო გადასასვლელით.
რესურსები ინტერნეტში
Hong Kong Railway Ltd.
Hong Kong Railway Ltd. - large train timetable
ისტ-რეილის ხაზი
მა-ონ-შანის ხაზი
ვეჯინის მესამე გვირაბი

ვეჯინის მესამე გვირაბი — არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვეჯინის დასავლეთით 2 კილომეტრზე, ვეჯინის ციხის ჩრდილოეთით 300 მეტრზე კოდისხევის მარჯვენა შემაღლებულ ნაპირზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. გვირაბი აღმოაჩინეს 2008 წელს. გვირაბი ნაშენია მსხვილი რიყის ქვითა და დუღაბით. გადახურულია ბრტყლად ფიქლის მოზრდილი ფილებით. გვირაბის მნიშვნელოვანი ნაწილი მიწითა და ქვა-ღორღითაა ამოვსებული. შესასვლელი (1.3x1.7 მეტრზე) სამხრეთიდან აქვს. კარი სწორკუთხაა. შიგნიდან ქვის დიდი ფილით თარაზულადაა გადახურული. გვირაბს აღმოსავლეთით და დასავლეთით განშტოებები აქვს, რომლებიც ჩაკეტილია. ჩრდილოეთით კი თაღოვანი ღიობით უერთდება პატარა ოთხკუთხა მოხაზულობის (6X2 მეტრზე) სათავსოს.
ლიტერატურა
გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
კარმუ (რიო-დე-ჟანეირო)

კარმუ (რიო-დე-ჟანეირო)
კარმუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიო-დე-ჟანეიროს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 347 მეტრზე. მიეკუთვნება რიო-დე-ჟანეიროს შტატის ცენტრის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კანტაგალუ-კორდეირუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 434 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 53.69 კმ²-ზე. ფართობი 324 742 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
რიო-დე-ჟანეიროს შტატი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
რიო-დე-ჟანეიროს შტატის მუნიციპალიტეტები
Driving the Last Spike

Driving the Last Spike
"Driving the Last Spike" is the third track on the Genesis album We Can't Dance, released in 1991.
The song's lyrics by Phil Collins are about the Navvies: railway workers of the 19th century, many of whom died constructing Britain's railways. The song narrates the thoughts and feelings of an unnamed railway worker in the form of a soliloquy or internal monologue. The title is a phrase meaning the completion of a major railway project—placing the "last spike" is often a momentous occasion. The original idea came from a book that actor Dennis Waterman gave to Collins.
Despite not being released as a single, "Driving the Last Spike" charted in Canada and the United States, peaking at number 51 on the Canadian RPM Top Singles chart and number 25 on the US Billboard Album Rock Tracks chart.
Live performances
"Driving the Last Spike" was performed live only on the band's 1992 The Way We Walk Tour. The second half of the song (starting at 5:41)
was transposed to a lower key starting after the first nine shows of the tour. This was done to accommodate Collins' deepening voice without straining. (A recording of an early performance of "Driving the Last Spike" was released as an Atlantic Records promo CD featuring the second half of the song in the album key.)
"Driving the Last Spike" was featured on the live album The Way We Walk, Volume Two: The Longs, and the live DVD The Way We Walk - Live in Concert.
Charts
See also
List of train songs
References
Genesis (band) songs
1991 songs
Songs about labor
Songs written by Tony Banks (musician)
Songs written by Phil Collins
Songs written by Mike Rutherford
ალუვიური ნიადაგი

ალუვიური ნიადაგი — მდინარის აკუმულაციური მოქმედებით წარმოქმნილი ნიადაგი. განეკუთვნება აზონალური ნიადაგების ჯგუფს (იხ. ნიადაგის კლასიფიკაცია).ალუვიური ნიადაგი გვხვდება ყველა ლანდშაფტურ ზონაში, სხვადასხვა სისქისა და განსხვავებული გრანულომეტრიული შედგენილობისაა; სხვადასხვა რაოდენობით შეიცავს კირს, ჰუმუსსა და საკვებ ელემენტებს; მეტ-ნაკლებად ხირხატიანია, ახასიათებს სუსტად დიფერენცირებული ჰორიზონტები და შრიანობა. საქართველოში ალუვიური ნიადაგების საკმაოდ დიდი მასივები გვხვდება კოლხეთის დაბლობზე, ქართლისა და კახეთის ვაკეებზე. განასხვავებენ მცირე სისქის ძლიერ ხირხატიან, საშუალო და დიდი სისქის, უკარბონატო, კარბონატულ, თიხიან-მტვრიან, ძლიერ კარბონატულ („ლამი“), დაჭაობებულ, გაეწრებულ, ჭალის ტყისა და სხვა ალუვიური ნიადაგს. აღმოსავლეთ საქართველოში ალუვიურ ნიადაგს უმეტესად იყენებენ ხორბლეულის, ხეხილის, ვაზისა და ბოსტნეულ-ბაღჩეული კულტურებისათვის; დასავლეთ საქართველოში მოჰყავთ სიმინდი და ბოსტნეული კულტურები, უკარბონატო ალუვიურ ნიადაგზე კი გაშენებულია ჩაი.
ლიტერატურა
საბაშვილი მ., საქართველოს სსრ ნიადაგები, თბ., 1965.
ნიადაგის ტიპები