ომი ტერორიზმის წინააღმდეგ

ომი ტერორიზმის წინააღმდეგ
{{ინფოდაფა სამხედრო კონფლიქტი
|კონფლიქტი=ომი ტერორიზმის წინააღმდეგ
|ნაწილი=
|სურათი=
|სათაური=საათის ისრის მიმართულებით ზემოთ მარცხნიდან: 11 სექტემბრის ტერაქტი; ამერიკელი ქვეითები ავღანეთში; ამერიკელი სამხედრო და ავღანელი თარჯიმანი ზაბულის პროვინციაში, ავღენთი; ბომბის აფეთქება ბაღდადში
|თარიღი= 2001 წლის 11 სექტემბერი — დღემდე
|მდებარეობა= გლობალური
|კოორდინატები=
|მიზეზი=11 სექტემბრის ტერაქტი
|casus=
|შედეგი=მიმდინარე
ალ-კაიდას წინააღმდეგობა იემენში (1998 წლიდან):
აშშ-ის მიერ ჩატარებული თავდასხმები დრონებით
ალ-კაიდას საამირო გამოცხადდა იემენში 2011 წლის 31 მარტს
წინააღმდეგობა გადაიზარდა სამოქალაქო ომში 2015 წელს
ავღანეთის ომი (2001–2021):
თალიბანის მთავრობის დაცემა
ალ-კაიდას ბანაკების განადგურება
თალიბანის წინააღმდეგობა
აშშ–ავღანეთის სტრატეგიული პარტნიორობის შეთანხმება
აშშ-თალიბანის სამშვიდობო შეთანხმება 2020 წელს
ტერორიზმი კავკასიაში (2001–2017)
პანკისის ხეობის კრიზისი
ერაყის კონფლიქტი (2003 წლიდან):
ერაყის ომი
ბაათისტური პარტიის მთავრობის დამხობა ერაყში
სადამ ჰუსეინის სიკვდილით დასჯა
აბუ მუსაბ ალ-ზარქაუის ლიკვიდაცია 2006 წლის ივნისში
თავისუფალი საპარლამენტო არჩევნები ერაყში 2005 წელს
სექტანტური ძალადობა ერაყში (2011–2014)
ერაყის სამოქალაქო ომი
ერაყისა და ლევანტის ისლამური სახელმწიფოს აღზევება და დაცემა
ერაყისა და ლევანტის ისლამური სახელმწიფოს გაგრძელებული წინააღმდეგობა ერაყში
წინააღმდეგობა ხაიბერ-პახტუნხვაში (2004–დღემდე):
ოსამა ბინ ლადენის ლიკვიდაცია
სხვა:
ოპერაცია შეუზღუდავი თავისუფლება – აფრიკის რქა
ოპერაცია შეუზღუდავი თავისუფლება – ფილიპინები
ოპერაცია შეუზღუდავი თავისუფლება – სუბსაჰარული აფრიკა
ოპერაცია შეუზღუდავი თავისუფლება – კარიბის ზღვა და ცენტრალური ამერიკა
|სტატუსი=
|ტერიტორია=
|მხარე1=მთავარი აქტორები:
|მხარე2=მთავარი ტერორისტული დაჯგუფებები: ავღანური თალიბანი '''ტეჰრიკ-ი თალიბანი
|მეთაური1= ემანუელ მაკრონი
|მეთაური2=
|ძალა1=
|ძალა2=
|დანაკარგები1=
|დანაკარგები2=
|დანაკარგები3=800 000+ გარდაცვლილისულ მცირე 37 მილიონი დევნილად ქცეული<noinclude>
|შენიშვნა=
}}ომი ტერორიზმის წინააღმდეგ (ასევე ცნობილი როგორც გლობალური ომი ტერორიზმის წინააღმდეგ და აშშ-ის ომი ტერორიზმის წინააღმდეგ') — საერთაშორისო სამხედრო კამპანია, რომელიც ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობამ დაიწყო 11 სექტემბრის თავდასხმების შემდეგ. კამპანიის სამიზნეები ძირითადად სუნიტი ისლამური ფუნდამენტალისტური შეიარაღებული ჯგუფებია, რომლებიც მთელ ისლამურ სამყაროში მდებარეობს. მათ შორის ყველაზე ცნობილი ჯგუფებია ალ-ქაიდა, ისლამური სახელმწიფო, თალიბანი, ტეჰრიკ-ი თალიბანი და ამ ფრენჩაიზების სხვადასხვა ჯგუფები. კამპანიის დასახელებისას გამოყენებულია ომის მეტაფორა, რომელიც ეხება სხვადასხვა ქმედებებს, რომლებიც არ წარმოადგენს სპეციფიკურ ომს, როგორც ეს ტრადიციულად არის განსაზღვრული. აშშ-ს პრეზიდენტმა ჯორჯ ბუშმა პირველად გამოიყენა ტერმინი „ომი ტერორიზმის წინააღმდეგ“ 2001 წლის 16 სექტემბერს რამდენიმე დღის შემდეგ კი კონგრესში ოფიციალური სიტყვით გამოსვლისას. ამ უკანასკნელ სიტყვაში ჯორჯ ბუშმა თქვა: „ჩვენი მტერი არის ტერორისტების რადიკალური ქსელი და ყველა მთავრობა, რომელიც მათ მხარს უჭერს“. თავდაპირველად ეს ფრაზა წარმოადგენდა გაფრთხილებას ალ-ქაიდასთან ასოცირებული ქვეყნებისათვის. ტერმინი დაუყოვნებლივ გააკრიტიკეს ისეთმა ადამიანებმა, როგორებიცაა რიჩარდ ბ. მაიერსმა, გაერთიანებული მეთაურების შტაბის თავმჯდომარემ და ბუშის ადმინისტრაციამ უფრო ნიუანსირებული ტერმინები გამოიყენა აშშ-ის ხელმძღვანელობით ჩატარებული საერთაშორისო კამპანიის საჯაროდ განსაზღვრისთვის. ეს ტერმინი არასოდეს ყოფილა გამოყენებული, როგორც აშშ-ის ოპერაციების ოფიციალური აღნიშვნა შიდა სამთავრობო დოკუმენტაციაში.
აშშ-ს პრეზიდენტმა ბარაკ ობამამ 2013 წლის 23 მაისს გამოაცხადა ტერორიზმის წინააღმდეგ გლობალური ომის დასრულების შესახებ. მან თქვა, რომ სამხედრო და სადაზვერვო სააგენტოები არ იბრძოლებენ ტაქტიკის წინააღმდეგ, არამედ ყურადღებას გაამახვილებენ ქსელების კონკრეტულ ჯგუფზე, რომლებიც მიზანდასახულნი იყვნენ აშშ-ის განადგურებაზე 2014 წლის 28 დეკემბერს ობამას ადმინისტრაციამ გამოაცხადა ავღანეთში აშშ-ს მისიის საბრძოლო როლის დასრულების შესახებ. ამასთან, შეერთებულმა შტატებმა განაგრძო უდიდესი როლის თამაში ავღანეთის ომში და 2017 წელს აშშ-ს პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა გააფართოვა ამერიკული სამხედრო ყოფნა ავღანეთში. ერაყისა და ლევანტის ისლამური სახელმწიფოს (ISIL) აღზევებამ გამოიწვია გლობალური ოპერაცია ოპერაცია „თანდაყოლილი გამბედაობა“ და ISIL-ის განადგურების საერთაშორისო კამპანია.
უოტსონის საერთაშორისო და საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის ეგიდით ჩატარებული 2020 წლის კვლევის თანახმად, ტერორის წინააღმდეგ ბრძოლაში შეერთებულმა შტატებმა გამოიწვია, კონსერვატიული გათვლებით, 37 მილიონი ადამიანის დევნილებად ქცევა.David Vine, 'US-led wars have displaced 37m people. America should accept responsibility,' The Guardian 18 September 2020
ეტიმოლოგია
ფრაზა „ომი ტერორიზმის წინააღმდეგ“ გამოიყენებოდა კონკრეტულად აშშ-ის, დიდი ბრიტანეთისა და მათი მოკავშირეების მიერ ტერორისტული ორგანიზაციების და რეჟიმების წინააღმდეგ მიმდინარე სამხედრო კამპანიის აღსაქმელად და როგორც წესი, გამორიცხავს სხვა დამოუკიდებელ კონტრტერორისტულ ოპერაციებსა და კამპანიებს, როგორიცაა რუსეთის, ჩინეთისა და ინდოეთის სამხედრო ოპერაციები. კონფლიქტს სხვა სახელებითაც მოიხსენიებენ. იგი ასევე ცნობილია, როგორც:
მესამე მსოფლიო ომი
მეოთხე მსოფლიო ომი (თუ ჩავთვლით, რომ ცივი ომი იყო მესამე მსოფლიო ომი)
ბუშის ომი ტერორიზმთან
გრძელი ომი
ომის ომი
სამუდამო ომი
გლობალური ომი ტერორიზმთან
ომი ალ-ქაიდას წინააღმდეგ
ტერორის ომი (იმ პირთა გადმოსახედიდან, რომლებიც განიცდიან საგარეო და საშინაო ჩარევის შედეგად გამოწვეულ კონფლიქტებს, როგორც „ტერორის“ წყაროს)
ლიტერატურა
Sergei Boeke, Transitioning from Military Interventions to a Long-Term Counter-Terrorism Policy (International Centre for Counter-Terrorism – The Hague, 2014)
Jackson, Richard. Writing the War on Terrorism: Language, Politics and Counter-Terrorism''. Manchester & New York: Manchester University Press, 2005. .
რესურსები ინტერნეტში
White House information about the War on Terrorism
CIA and the War on Terrorism
U.S. National Military Strategic Plan for the War on Terrorism, 2006
კომენტარი
სქოლიო
ირანის ომები
ერაყის ომები
ავღანეთის ომები
აშშ-ის ომები
გაერთიანებული სამეფოს ომები
თურქეთის ომები
ესპანეთის ომები
რუსეთის ომები
იტალიის ომები
გერმანიის ომები
საფრანგეთის ომები
დანიის ომები
სამხედრო მოქმედებები 1945 წლის შემდეგ
ტერორიზმი
აშშ-ის პოლიტიკა
მიმდინარე კონფლიქტები
XXI საუკუნის კონფლიქტები
2010-იანი წლების კონფლიქტები
2020-იანი წლების კონფლიქტები