PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ზვარულა

ზვარულა, ზვარე, ზვარისწყალი — მდინარე საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში, ჩხერიმელას მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. სიგრძე 8,4 კმ, აუზის ფართობი 36,6 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმოვარდნები – გაზაფხულ-შემოდგომაზე, წყალმცირეა ზამთარში. უერთდება ბევრი შენაკადი, რომელთა ჯამური სიგრძეა 40 კმ. საშუალო წლიური ხარჯი 0,52 მ³/წმ.
ლიტერატურა
სქოლიო
იმერეთის მხარის მდინარეები
ჩხერიმელის შენაკადები
ძვ. წ. 1210-იანები

ძვ. წ. 1210-იანები
მოვლენები
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
ძვ. წ. XIII საუკუნე
Yurtbekler, Posof

Yurtbekler, Posof
Yurtbekler is a village in the Posof District, Ardahan Province, Turkey. The village is populated by Kurds of the Gelturan tribe and had a population of 136 in 2021.
References
Villages in Posof District
Kurdish settlements in Ardahan Province
კოლორადუ (პარანა)

კოლორადუ (პარანა)
კოლორადუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 400 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ასტორგის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 345 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 55.41 კმ²-ზე. ფართობი 403 263 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარანა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ლაქშმი ბაი-რანი

ლაქშმი ბაი-რანი (ინდ. लक्ष्मी बाई დ. 19 ნოემბერი, 1828, ვარანასი — გ. 17 ივლისი, 1858, გვალიორი) — ინდოეთის ეროვნული გმირი, ჯანსის მთავრის მეუღლე და სიფაელთა აჯანყების ერთ-ერთი გამოჩენილი ლიდერი.
ბიოგრაფია
ლაქშმი ბაი-რანი დაიბადა 1828 წლის 19 ნოემბერს ვარანასში, მთავრის ოჯახში. მისი მამა იყო მორფანტ თამბი, ხოლო დედა ბაგირატი ბაი, რომელიც გარდაიცვალა მაშინ, როცა გოგონა მხოლოდ ორი წლის იყო. (ზოგიერთ ცნობებში ამბობენ, რომ 4 წლის). მის ბავშვობაზე და ახალგაზრდობაზე ცნობები, თითქმის არ მოიპოვება, თუმცა ცნობილია, რომ გოგონამ მიიღო შესანიშნავი განათლება მშობლების წყალობით და ასევე ის კარგად იყო გაწრთვნილი, საბრძოლო ხელოვნებაში.
თოთხმეტი წლის ასაკში ბაი-რანი, ცოლად გააყოლეს ჯანსის ახალგაზრდა მთავარს, განგადარა რაოსს. სწორედ გათხოვების შემდეგ, ინდური ეტიკეტის თანახმად, როგორც გათხოვილ ქალს ეწოდა - "ლაქშმი". გადაიხადეს გრანდიოზული ქორწილი და წყვილი ცხოვრობდა სრულ ჰარმონიაში. როგორც ჩანს, ლაქშმი ბაი სწორედ გათხოვების შემდეგ დაეუფლა საბრძოლო ხელოვნებას. დაახლოებით 1851 წელს, ლაქშმის შეეძინა ვაჟი, რომელიც, სამწუხაროდ მალევე გარდაიცვალა. ცოტა ხნის შემდეგ, ლაქშმის მეუღლეს ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემები შეექმნა და გაჩნდა სერიოზული საფრთხე იმის რომ ჯანსის გვარს გამგრძელებელი აღარ ეყოლებოდა, ამიტომ მათ ურჩევდნენ ბავშვის აყვანას. 1853 წლის 21 ნოემბერს მძმედ ავადმყოფობის შემდეგ ჯანსის მთავარი გარდაიცვალა და მართლაც, ლაქშმი დარჩა უშვილო, ახალგაზრდა ქვრივად. მან სამგლოვიარო თეთრი სამოსი, მხოლოდ ცამეტი დღიანი გლოვის და ლოცვის შემდეგ გაიხადა. ლაქშმისთვის ახალი სიცოცხლის და მისი სულის გამოღვიძების დასაწყისი იყო სიფაელთა აჯანყებაში მონაწილეობა.
სიფაელთა აჯანყება
1857 წელს სიფაელთა აჯანყებაში მიიღო აქტიური მონაწილეობა და მეტიც ის სათავეში ედგა საკუთარ რაზმს, მოუწოდებდა ბრძოლისუნარიანობისკენ და თვითონაც თავდადებით ებრძოდა უცხოელ მტარვალებს. მის შესახებ ნურუ წერს: მან საბრძოლო ხელოვნების ცოდნა გამოიყენა აჯანყებაში და ბევრ მამაკაც მეომარზე უკეთაც კი ახერხებდა მტრის მოგერიებას. ლაქშმისგან განსხვავებულად მოიქცა ბევრი ინდოელი მთავარი და ფეოდალი. მათი დიდი ნაწილი გაერიდა აჯანყებას, ნეიტრალიტეტი დაიცვა და დაელოდა მოვლენების განვითარებას. ლაქშმი კი ბოლო წუთამდე ამხნევებდა და წინ უდგოდა თავის რაზმს.
რესურსები ინტერნეტში
Lakshmi Bai in the Encyclopædia Britannica
ინდოეთის ეროვნული გმირები
დაბადებული 1828
დაბადებული 19 ნოემბერი
გარდაცვლილი 1858
გარდაცვლილი 17 ივლისი
Casacoima Municipality

Casacoima Municipality
The Casacoima Municipality is one of the four municipalities (municipios) that makes up the eastern Venezuelan state of Delta Amacuro. according to the 2011 census by the National Institute of Statistics of Venezuela, the municipality has a population of 31,706. The town of Sierra Imataca is the shire town of the Casacoima Municipality.
Demographics
The Casacoima Municipality, according to a 2007 population estimate by the National Institute of Statistics of Venezuela, has a population of 27,792 (up from 21,217 in 2000). This amounts to 17.9% of the state's population. The municipality's population density is .
Government
The mayor of the Casacoima Municipality is Pedro Santaella, elected on October 31, 2004, with 22% of the vote. He replaced Jose Flores shortly after the elections. The municipality is divided into five parishes; Imataca, Cinco de Julio, Juan Bautista Arismendi, Manuel Piar, and Rómulo Gallegos (previous to February 25, 1995, the Casacoima Municipality contained only a single parish).
References
External links
casacoima-deltaamacuro.gob.ve
Municipalities of Delta Amacuro
Perales, Palencia

Perales, Palencia
Perales is a municipality located in the province of Palencia, Castile and León, Spain. According to the 2004 census (INE), the municipality has a population of 107 inhabitants.
References
Municipalities in the Province of Palencia
არტურო უმბერტო ილია

არტურო უმბერტო ილია (დ. 4 აგვისტო, 1900, ბუენოს-აირესი — გ. 18 იანვარი, 1983, კორდოვა) — არგენტინელი პოლიტიკოსი. არგენტინის პრეზიდენტი 1963–1966 წლებში თანამდებობა ეკავა 1963 წლის 12 ოქტომბრიდან, 1966 წლის 28 ივნისამდე.
იხილეთ აგრეთვე
არგენტინის პრეზიდენტების სია
რესურსები ინტერნეტში
არტურო უმბერტო ილია - ბიოგრაფია
არგენტინის პრეზიდენტები
არგენტინელი პოლიტიკოსები
დაბადებული 4 აგვისტო
დაბადებული 1900
გარდაცვლილი 18 იანვარი
გარდაცვლილი 1983
იტალიელი არგენტინელები
ივანიცის თემი

ივანიცის თემი — თემი სერბეთში, შედის მორავიჩის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 33 878 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 31 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 1090 კმ².
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ივანიცა. ივანიცის თემი შედგება 49 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 22.2 კმ².
თემის მოსახლეობის სტატისტიკა
რესურსები ინტერნეტში
სერბეთის ოფიციალური სტატისტიკა
სქოლიო
სერბეთის თემები
Yuxarı Bucaq

Yuxarı Bucaq (also, Yuxarı Buçaq, Budzhak and Yukhary-Budzhak) is a village in the Yevlakh Rayon of Azerbaijan. The village forms part of the municipality of Aşağı Bucaq.
References
Populated places in Yevlakh District
ნაჯაფალი (ქალბაჯარი)

ნაჯაფალი (ქალბაჯარი)
ნაჯაფალი — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
კოტ-დ’ივუარი 1964 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

კოტ-დ’ივუარი 1964 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კოტ-დ’ივუარმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1964 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 1964 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კოტ-დ’ივუარი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
Southampton Dock

Southampton Dock
„Southampton Dock“ — მეცხრე სიმღერა ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის 1983 წლის ალბომზე The Final Cut.
საუთჰემპტონის ნავსაშენი აღსანიშნავია იმით, რომ აქედან, ფოლკლენდის კუნძულებზე შემდგომში ჩატარებული სამხედრო ოპერაციისთვის გაემგზავრა ინგლისელ ჯარისკაცთა დიდი არმია. სიმღერის მეორე სტროფი მარგარეტ ტეტჩერზეა.
სიმღერა ჯგუფის მიერ კონცერტებზე არ შესრულებულა, მაგრამ სრულდებოდა როჯერ უოტერსის ტურნეებში.
სქოლიო
პინკ ფლოიდის სიმღერები
1983 წლის სიმღერები
სიმღერები როჯერ უოტერსის ავტორობით
ნოვოტიმოშკინო

ნოვოტიმოშკინო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 144 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 24 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელოე-ოზერო, რომელიც დაშორებულია 43 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (91%).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
აურგაზის რაიონის სოფლები
აზადქენდი (მრავალმნიშვნელოვანი)

აზადქენდი (მრავალმნიშვნელოვანი)
აზადქენდი შეიძლება აღნიშნავდეს:
აზადქენდი — სოფელი აზერბაიჯანში, ორდუბადის რაიონში
აზადქენდი — სოფელი აზერბაიჯანში, საათლის რაიონში
აზადქენდი — სოფელი აზერბაიჯანში საბირაბადის რაიონში
Opatov (Prague Metro)

Opatov (Prague Metro)
Opatov is a Prague Metro station on Line C, serving Jižní Město. The station was formerly known as Družby. It was opened on 7 November 1980 as part of the extension from Kačerov to Kosmonautů (currently Háje).
References
Prague Metro stations
Railway stations opened in 1980
1980 establishments in Czechoslovakia
Chodov (Prague)
Railway stations in the Czech Republic opened in the 20th century
კლინტონ დეივისონი

კლინტონ დეივისონი
კლინტონ ჯოზეფ დეივისონი (დ. 22 ოქტომბერი, 1881 — გ. 1 თებერვალი, 1958) — ამერიკელი ფიზიკოსი. დაამთავრა ჩიკაგოსა და პრინსტონის უნივერსიტეტები. 1917-1946 წლებში „ბელ ტელეფონის“ ლაბორატორიის თანამშრომელი ნიუ-იორკში, 1946 წლიდან ვირჯინიის უნივერსიტეტის პროფესორი. დეივისონმა ლესტერ ჯერმერთან ერთად აღმოაჩინა (1927) ელექტრონების დიფრაქცია ნიკელის მონოკრისტალზე. დეივისონის შრომები ეხება, აგრეთვე, სითბურ გამოსხივებას, თერმოელექტრონულ და თერმოიონურ ემისიას, ელექტრონულ ოპტიკას. კლინტონ დეივისონმა მიიღო ნობელის პრემია ფიზიკაში 1937 წელს.
ლიტერატურა
სქოლიო
ამერიკელი ფიზიკოსები
ბერძენიშვილი

ბერძენიშვილი
საკუთარი სახელი ბერძენიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ბელა ბერძენიშვილი — მხატვარი
ბექა ბერძენიშვილი — სპორტსმენი (სამბისტი, ძიუდოისტი)
გრიგოლ ბერძენიშვილი — დრამატურგი
დავით ბერძენიშვილი — პოლიტიკოსი
დევი ბერძენიშვილი — ისტორიკოსი
ელგუჯა ბერძენიშვილი — ფერმწერი და გრაფიკოსი
ვლადიმერ ბერძენიშვილი — ხალხური მომღერალი
ზაზა ბერძენიშვილი — ფერმწერი
თინათინ ბერძენიშვილი — ჟურნალისტი, მედიამენეჯერი
ლევან ბერძენიშვილი — პოლიტიკოსი
ლევან ბერძენიშვილი — სპორტსმენი
მერაბ ბერძენიშვილი — მოქანდაკე, ფერმწერი და გრაფიკოსი
მიხეილ ბერძენიშვილი — სპორტსმენი (ფეხბურთელი)
ნამეტია ბერძენიშვილი — ემიგრანტი
ნიკოლოზ ბერძენიშვილი — ისტორიკოსი
ოთარ ბერძენიშვილი — ხალხური მომღერალი
ქართული გვარები
მოლინოსი

მოლინოსი — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის მაესტრასგოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 79,608942 კმ². მოსახლეობა — 222 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ტერუელის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
მოლინოსის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
Gran Enciclopedia Aragonesa - მოლინოსი
სქოლიო
ტერუელის მუნიციპალიტეტები
ნორმანდია

ნორმანდია — ისტორიული ოლქი ჩრდილო-დასავლეთ საფრანგეთში, თანამედროვე ეტაპზე იყოფა ორ რეგიონად: ზემო ნორმანდია და ქვემო ნორმანდია. ცნობილია თავისი ფერმებით, ვაშლის პლანტაციებით და რძის მრეწველობით, განსაკუთრებით ცნობილია ნორმანდიული ყველის სახეობები: კამამბერი, ლივარო და პონ-ლ’ევეკი.
მოსახლეობის საერთო რაოდენობა შეადგენს 3,2 მლნ ადამიანს. ძირითადი ქალაქებია: კანი, შერბური, ევრე, რუანი, ჰავრი, დიეპი.
რესურსები ინტერნეტში
The Normans, a European People. The Norman heritage, 10th-12th century
Gallery of photos of Normandy
Normandie Web — A community Web site about Normandy (in French)
Normandy Tourist Board
Le Havre on the World Heritage Site
თექირდაღი

თექირდაღი — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ თურქეთში, მარმარილოს ზღვის რეგიონში, თექირდაღის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. თექირდაღი მდებარეობს მარმარილოს ზღვის სანაპიროზე. არის ძალიან კარგი საკურორტო ქალაქი და ზაფხულობით ჰყავს საკმაოდ ბევრი ტურისტი. იგი მდებარეობს საკმაოდ ახლოს ქვეყნის უდიდეს ქალაქ სტამბოლთან. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქში მცხოვრებთა რაოდენობა აღწევს 150,112 ადამიანს. თექირდაღს აქვს მერია და მისი მერი არის ადემ დალგიჩი.
თექირდაღს ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება ქალაქი ჰაირაბოლუ, სამხრეთ-დასავლეთით — მალქარა, ჩრდილოეთით — მურათლი, ხოლო სამხრეთით — შარქიოი.
იხილეთ აგრეთვე
თექირდაღის პროვინცია
თურქეთის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
თურქეთის ქალაქები
ძველბერძნული ქალაქები
Quercus cualensis

Quercus cualensis — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია მექსიკაში (სამხრეთი სიერა-მადრე).
იხილეთ აგრეთვე
მარადმწვანე მუხა
რესურსები ინტერნეტში
მუხა
127

127
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
პლუტარქე — ძველბერძენი ისტორიკოსი, ბიოგრაფი და ესეისტი.
ესპანეთის სენატი

ესპანეთის სენატი — ესპანეთის გენერალური კორტესების ზედა პალატა. შედგება 264 სენატორისაგან, რომელთაგან 208 ირჩევენ მაჟორიტარული სისტემით, ხოლო 56 ნიშნავს რეგიონალური პარლამენტები. ყველა სენატორს ირჩევენ 4 წლის ვადით.
რესურსები ინტერნეტში
Official Senate web page
ესპანეთის პოლიტიკა
საბუე (მრავალმნიშვნელოვანი)

საბუე (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი საბუე შეიძლება აღნიშნავდეს:
საბუე — მთა საქართველოში;
საბუე — სოფელი ახმეტის მუნიციპალიტეტში;
საბუე — სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში.
სტეფანე და 3G

სტეფანე და 3G (3G ან სამი გოგო) — 2009 წელს საქართველოს ევროვიზიის შიდა შესარჩევი კონკურსისთვის ჩამოყალიბებული ჯგუფი. მას მოსკოვში 2009 წელს ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე უნდა წარედგინა საქართველო, სიმღერით „We Don't Wanna Put In“.
ქართველი მუსიკოსები
ევროვიზიის კონკურსანტები
ანდრია სევერნი

ანდრია სევერნი (დ. 28 აპრილი, 1913, ტულა — გ. 1987) — რუსი ასტროფიზიკოსი, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1968). 1935 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტ. 1938-1946 წლებში მუშაობდა სახელმწიფო ასატრონომიურლ ინსტიტუტში. 1946 წლიდან მუშაობდა ყირიმის ასტროფიზიკურ ობსერვატორიაში. 1952 წლიდან იყო მისი დირექტორი. მისი ძირითადი შრომები ეხება თეორიულ ასტროფიზიკას და მზის ფიზიკას. გამოიკვლია მზის ანთებანი, დაადგინა მათი კავშირი მზის ლოკალურ მაგნიტურ ველებთან. აღმოაჩინა მზის 160 წუთიანი პულსაცია, აღმოაჩინა ვარსკვლავთა სუსტი მაგნიტური ველები.
ლიტერატურა
დაბადებული 1913
დაბადებული 28 აპრილი
გარდაცვლილი 1987
რუსი ასტრონომები
ბჰუტანის ქალაქების სია

ბჰუტანის ქალაქების სია
სტატიაში მოცემულია ბჰუტანის ათი უდიდესი ქალაქი მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ.
რესურსები ინტერნეტში
Bhutan_ Districts, Major Cities & Towns - Statistics & Maps on City Population
ბჰუტანის ქალაქები
პუჰიის მუნიციპალიტეტი

პუჰიის მუნიციპალიტეტი — სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, ტარტუმაას მაზრაში.
იხილეთ აგრეთვე
ესტონეთის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ტარტუმაას მუნიციპალიტეტები
კეცხოველი (მრავალმნიშვნელოვანი)

კეცხოველი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი კეცხოველი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
ალექსანდრე კეცხოველი — რევოლუციონერი
ვანო კეცხოველი — რევოლუციონერი, კოოპერატორი, პუბლიცისტი
ზაქარია კეცხოველი — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე
ლადო კეცხოველი — რევოლუციონერი
ნიკოლოზ კეცხოველი — მებაღე, პედაგოგი, ხალხოსანი
ნიკოლოზ კეცხოველი — ბოტანიკოსი, მწერალი
სევერიან კეცხოველი — გრაფიკოსი
ქართული გვარები
Acoustic (EP)

Acoustic (EP)
Acoustic — ინგლისური როკ-ჯგუფ Coldplay-ს პრომო EP. იგი გამოვიდა 2000 წელს. დისკში შეტანილია ჯგუფის მიერ Parlophone-ისთვის ჩაწერილი ოთხი სიმღერა.
სიმღერების სია
სქოლიო
Coldplay-ს EP-ები
2000 წლის EP-ები
Parlophone-ის EP-ები
EMI Records-ის EP-ები
არონისი

არონისი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ესტელია-ორიენტალის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 55,2 კმ². მოსახლეობა — 1038 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ნავარის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
არონისის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ნავარის მუნიციპალიტეტები
ნავარის ქალაქები
Gemmula lordhoweensis

Gemmula lordhoweensis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
ზოლონჩენი

ზოლონჩენი — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 25 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 192 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
კრიულენის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
კრიულენის რაიონის სოფლები
დავით სულიაშვილის ქუჩა

დავით სულიაშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ჩუღურეთი); კოსტა ხეთაგუროვის ქუჩიდან მოსე თოიძის შესახვევამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის 1867 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც წყალასაწევი ქუჩა, 1934 წლის გეგმაზე — როგორც წყალსაქაჩი ქუჩა. დავით სულიაშვილის სახელი დაერქვა 1965 წელს. შემონახულია XIX საუკუნის დასასრულის საცხოვრებელი სახლები.
ლიტერატურა
სულიაშვილი
სამხრეთი პოლუსი

სამხრეთი პოლუსი/სამხრეთი გეოგრაფიული პოლუსი — წერტილი, სადაც დედამიწის ბრუნვის წარმოსახვითი ღერძი კვეთს მის ზედაპირს სამხრეთ ნახევარსფეროში. დედამიწის ზედაპირის ნებისმიერი სხვა წერტილი სამხრეთი პოლუსის მიმართ ყოველთვის ჩრდილოეთით მდებარეობს. განლაგებულია პოლარული პლატოს ფარგლებში, 2800 მ სიმაღლემდე. ყინულების სისქე სამხრეთი პოლუსის რაიონში 2840 მეტრია. პოლუსის სიახლოვეს მდებარეობს სამხრეთი მაგნიტური ველი.
1819 წლის 31 მარტს კრუზენშტერმა საზღვაო მინისტრს დე ტრავერს გაუგზავნა წერილი პოლარული წყლების გამოკვლევის შესახებ, სადაც კრუზენშტერნი აღნიშნავდა, რომ საჭიროა ორი ექსპედიციის მომზადება, ერთი — ჩრდილოეთის, ხოლო მეორე — სამხრეთის მიმართულებით. თითოეულ ექსპედიციაში დაგეგმილი იყო ორ-ორ გემის ჩართვა. განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობდა სამხრეთი პოლუსისკენ მგზავრობას, რომელიც განხორციელდა 1819-1821 წლებში ბელინსჰაუზენისა და ლაზარევის მიერ, რის ხარჯზეც გამოვლინდა კონტინენტი ანტარქტიდა, თუმცა სამხრეთი კონტინენტის საზღვრებისა და გეოლოგიის შესახებ წარმოდგენები ბუნდოვანი იყო XIX საუკუნის ბოლომდე.
1839-1843 წლებში ჯეიმზ კლარკ როსი აწარმოებდა ანტარქტიდის კვლევას. შედეგად აღმოაჩინა ზღვა და შელფური მყინვარი. 1841 წელს როსმა აღმოაჩინა ვულკანი ერებუსი და მთა ტერორი. მნიშვნელოვანი ექსპედიციები ჩატარდა აგრეთვე 1901-1904 წლებში, რომელასც ეწოდა ბრიტანული ანტარქტიდის ექსპედიცია.
პირველად სამხრეთ პოლუსს მიაღწია ნორვეგიელმა მკვლევარმა რუალ ამუნდსენმა 1911 წლის 14 დეკემბერს. 1912 წლის 18 იანვარს რობერტ ფოლკონ სკოტმა 4 თანამგზავრთან ერთად მიაღწია სამხრეთ პოლუსს (რუალ ამუნდსენზე 35 დღით გვიან). უკან დაბრუნებისას ხუთივე დაიღუპა.
სამხრეთ პოლუსი ზამთრის პერიოდში საერთოდ არ იღებს მზის სხივებს. მაისიდან ივლისამდე (მხედველობაში თუ არ მივიღებთ მთვარის შუქსა და პოლარულ ნათებას) პოლუსზე გაბატონებულია მუდმივი წყვდიადი. ზაფხულში მზე ყოველთვის ჰორიზონტის თავზეა, რომელიც მოძრაობს საათის ისრის საწინააღმდეგო მიმართულებით. თუმცა მზე არასოდეს მაღლდება; მაქსიმალურ სიმაღლეს ჰორიზონტის თავზე აღწევს 23,5° დეკემბრის თვეში.
სამხრეთი პოლუსი წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე ცივ და მკაცრ კლიმატურ მხარეს. აქაური კლიმატი მთლიანობაში უფრო ცივია ვიდრე ჩრდილოეთი პოლუსის კლიმატი. ზაფხულში მზე აღწევს მაქსიმალურ სიმაღლეს 23,5°. იანვარში ტემპერატურა უდრის −25,9 °C-სს. ყველაზე მაღალი ტემპერატურა დაფიქსირებულია ამუნდსენ-სკოტის სადგურზე (2011 წლის 25 დეკემბერი, −12,3 °C). ყველაზე დაბალი ტემპერატურა დაფიქსირდა 1982 წლის 23 ივნისს (−82,8 °C). ატმოსფერულ ნალექებს თითქმის არ იღებს. ჰაერის სინოტივე ნულს უტოლდება.
სამხრეთ პოლუსზე არ ხარობს მცენარეულობა; არ არის დამახასიათებელი ფაუნა. თუმცა, აღსანიშნავია, რომ აქ რეგისტირებულ იქნა მეზღვიასებრნი. 2000 წელს გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად ყუნულებში აღმოაჩინეს მიკრობები.
იხილეთ აგრეთვე
გეოგრაფიული პოლუსები
ჩრდილოეთი პოლუსი
სამხრეთი მაგნიტური ველი
რესურსები ინტერნეტში
ჩრდილოეთი პოლუსი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა
ლიტერატურა
სქოლიო
დედამიწის უკიდურესი წერტილები
ნავიგაცია
პოლუსები
ანტარქტიდის გეოგრაფია
ნანა იაშვილი

ნანა იაშვილი (დ. 14 ოქტომბერი, 1949, თბილისი) — ქართველი მუსიკოსი. საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1976), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1988)
ბიოგრაფია
ნანა იაშვილი დაიბადა 1949 წლის 14 ოქტომბერს თბილისში. დაამთავრა თბილისის „ნიჭიერთა ათწლედი“. ვიოლინოზე დაკვრას ეუფლებოდა მამის, პროფესორ ლუარსაბ იაშვილის ხელმძღვანელობით. ნორჩი მევიოლინის საკონცერტო დებიუტი შედგა 14 წლის ასაკში. 1970 წელს ნანამ დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო კონსერვატორია პროფესორ ლ. კოგანის კლასი, ხოლო 1975 წელს მასთანვე — ასპირანტურა. 1971–1973 წლებში იგი უკრავდა საქართველოს სახელმწიფო ტრიოში. ნანა იაშვილი სტუდენტობის წლებშივე გახდა რამდენიმე კონკურსის ლაურეატი: ამიერკავკასიის მუსიკოს-შემსრულებელთა — II პრემია; მარგარიტა ლონგისა და ჟაკ ტიბოს სახელობის — I პრემია და სპეციალური პრიზი მ. რაველის რაფსოდია „ბოშა ქალის“ საუკეთესო შესრულებისათვის; I პრემია. 1976 წელს მევიოლინეს მიენიჭა საქართველოს დამსახურებული არტისტის, ხოლო 1988 წელს საქართველოს სახალხო არტისტის წოდება. 1983–1989 წლებში ნანა იაშვილი პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში. 1990 წლიდან იგი უცხოეთშია, 1990–1993 წლებში ვენაში მართავდა კონცერტებს და მოღვაწეობდა, როგორც პედაგოგი; 1990 წელს ავსტრიაში დააარსა „ფორალბერგის კამერული ორკესტრი“. 1993 წლიდან ქ. ესენის უმაღლესი სამუსიკო სკოლის, ასევე, ქ. კიოლნისა და მოსკოვის კონსერვატორიიის პროფესორია. ატარებს მასტერკლასებს მოსკოვსა და ვენაში. ამასთანავე ეწევა საკონცერტო მოღვაწეობას. გასტროლებით აქვს მოვლილი: ყოფილი სსრკ-ს რესპუბლიკები, გერმანია იაპონია, კანადა, ნიდერლანდები, უნგრეთი, საფრანგეთი, შვეიცარია და სხვა. ნანა იაშვილი უკრავს ნიკოლა გალიანოს ვიოლინოზე. მისი შესრულება გამოირჩევა არტისტული ტემპერამენტითა და ემოციურობით, პროფესიული კულტურით, ვირტუოზული ტექნიკური ოსტატობით; მუსიკოსის რეპერტუარი მდიდარი და მრავალფეროვანია, შეიცავს კლასიკური რეპერტუარის უმთავრეს ნიმუშებს: ბრამსი, მენდელსონი, ჩაიკოვსკი, სენ-სანსი — „რონდო–კაპრიჩიოზო“, ი. გეჯაძე — კონცერტი; ო. თაქთაქიშვილი – №1 და სხვა. ცნობილი მევიოლინეები არიამ ნანა იაშვილის დები — მარინე და ირინე იაშვილები, ასევე მევიოლინეა მისი ვაჟი — გია იაშვილი.
ლიტერატურა
მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. თბ., 2015. გვ. 218
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი ემიგრანტები
ქართველი მუსიკოსები
დაბადებული 14 ოქტომბერი
დაბადებული 1949
თბილისში დაბადებულები
საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
ალექსანდრე ორბელიანი

ალექსანდრე ორბელიანი (ჯამბაკურ-ორბელიანი) (დ. 24 მაისი, 1802 — გ. 28 დეკემბერი, 1869) — ქართველი პოეტი, პროზაიკოსი, დრამატურგი, პუბლიცისტი, ისტორიკოსი, ქართველ რომანტიკოსთა უფროსი თაობის წარმომადგენელი. ერეკლე მეფის შვილიშვილი, თეკლე ბატონიშვილის ვაჟი.
ალექსანდრე სწავლობდა თბილისის კეთილშობილთა სასწავლებელში, შემდეგ პეტერბურგის სამხედრო სასწავლებელში ეწეოდა თვითგანვითარებას. 1828 წელს აირჩიეს თბილისის მაზრის თავადაზნაურობის წინამძღოლად. ალექსანდრე მონაწილეობდა სპარსეთისა და ოსმალეთის წინააღმდეგ ბრძოლებში. 1829 წელს მსახურობდა მრჩეველის თანამდედობაზე გუბერნიის სამმართველოში. იგი იყო 1832 წლის შეთქმულების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი და ორგანიზატორი, რისთვისაც დააპატიმრეს და გადაასახლეს ორენბურგში. სამშობლოში დაბრუნებისთანავე 1840 წელს ჩაება საზოგადოებრივ ცხოვრებაში: მონაწილეობდა ჟურნალ „ცისკრის“ აღდგენაში (რომელშიც აქვეყნებდა თავის თხზულებებს), ზრუნავდა ქართული თეატრის აღორძინების, ჟურნალ-გაზეთების დაარსების, სკოლების გახსნაში.
ალექსანდრე ორბელიანი ავტორია ლექსების, მოთხრობების, დრამების, მემუარებისა და პუბლიცისტური წერილებისა. მისი პირველი ლექსი, „მთოვარე“, გამოქვეყნდა 1832 წელს ჟურნალში — „სალიტერატურონი ნაწილნი ტფილისის უწყებათანი“. ალექსანდრე იყო ურითმო ლექსის ერთ-ერთი პირველი ავტორი ახალ ქართულ პოეზიაში. მისი საკმაოდ მრავალფეროვანი ლიტერატურული მემკვიდრეობა თემატურად თითქმის ერთ საკითხს ეხება, ესაა ქართველთა „დაცემული ვინაობის“ გარკვევა. მწერლის მზერა საქართველოს წარსულისკენ იყო მიპყრობილი. წარსულის იდეალიზაცია, მისი სიდიადის წარმოჩენა იყო ალექსანდრეს მთავარი მიზანი.
ყურადღებას იმსახურებს ალექსანდრე ორბელიანის „მემუარები“, რომელშიც გადმოცემულია მწერლის თანადროული საქართველოს ვითარება, მაშინდელი საზოგადოებრივი ცხოვრების დამახასიათებელი სურათები და ეთნოგრაფიული ხასიათის ნაშრომი „ივერიანელების გალობა, სიმღერა და ღიღინი“. 60-იანი წლების დასაწყისში მან მხარი დაუჭირა ერთიანი სალიტერატურო ენის დამკვიდრებას და მოითხოვა ძველი ქართული სალიტერატურო ენის აღდგენა, რათა იგი დასდებოდა საფუძვლად თანადროული მწერლობის განვითარებას.
ალექსანდრე ორბელიანის ისტორიული ხასიათის ნაწარმოებებიდან აღსანიშნავია: „1829 წლის არეულობა საქართველოში“, „საქართველოს მეფის ირაკლის ძე ლევან“, „დაღესტნიდან ლეკების გადმოსვლა საქართველოში“, „შეთქმა მეფის ირაკლის მეორეზე საქართველოში“, „მოგონებანი“, „აღა-მაჰმად-ხანის შემოსვლა ქ. ტფილისში“ — რომელშიც, მართალია, ზოგიერთი ტენდენციურობით, მაგრამ საყურადღებო ფაქტების მითითებით, აღწერილია კრწანისის ბრძოლა და იმდროინდელი პოლიტიკური ვითარება აღმოსავლეთ საქართველოში.
ალექსანდრე ვახტანგის ძე ჯამბაკურ-ორბელიანი გარდაიცვალა 1869 წელს.
ლიტერატურა
ენციკლოპედია „თბილისი“, თბ., 2002, გვ. 720.
რესურსები ინტერნეტში
ალექსანდრე ორბელიანის შემოქმედება
ალექსანდრე ორბელიანი
დაბადებული 24 მაისი
დაბადებული 1802
გარდაცვლილი 28 დეკემბერი
გარდაცვლილი 1869
ქართველი პოეტები
ქართველი მწერლები
ქართველი დრამატურგები
ქართველი პუბლიცისტები
ალექსანდრე