PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ქართული სარწმუნოებრივი წარმოდგენები

ქართული სარწმუნოებრივი წარმოდგენები
აქ წარმოდგენილია ქართველა ძველ სარწმუნოებრივ წარმოდგენათა სია.
სამყაროს მოწყობა
ქართველთა წარმოდგენით სამყარო შედგებოდა რამდენიმე სფეროსგან. ესენი იყო ზესკნელი (მიწა), ქვესკნელი (მიწისქვეშეთი), წინასკნელი (სამყაროს ცენტრი), წინა სამყარო, უკანასკნელი (უკანა სამყარო). ქართულ მითოლოგიას შეესაბამება სამი ფერი - თეთრი, წითელი და შავი. მზე იყო ქალღმერთი ვარსკვლავები კი მისი შვილები.
ჯვარი
ჯვარს ქართველები ოდითგანვე თაყვანს სცემდნენ - ყველა კუთხეში თავისებურად.
ანატორისჯვარი - შატილის თემის საერთო სალოცავი. შატილი დუშეთის რაიონია რომელიც თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე მდებარეობს. ანტორის ჯვრის შესახებ არის ლეგენდა: ერთ კაცს ჯვრისთვის ისარი უსვრია ჯვარს თემი დაუსჯია და 60 მამაკაცი ავადმყოფობით დაუხოცავს.
გუდანის ჯვარი - მისი ღვთაება ხევსურეთის სოფელ გუდანში მდებარეობს. მასზე ლოცულობდნენ ხევსურები უფრო კი არაბულები, ჭინჭარაულები და გოგოჭურები. საგვარეულო ლეგენდის თანახმად ხევსურები თვლიდნენ რომ გუდანის ჯვარი ერეკლე მეფის მოძმე იყო და ეცხადებოდა ხოლმე. მეომრები ომში წასვლამდე ამ ღვთაებასთან ლოცულობდნენ და წამდათ რომ გაიმარჯვებდნენ.
ხახმატის ჯვარი - ლეგენდის თანახმად ჯვარი სახეცვლილი შეიპარა ქაჯთა სოფელში სხვა ღვთაებებთან ერთად და მძევლად წამოიყვანა სამი ქალი. ამ ღვთაებას ავედრებენ ახალდაქორწინებულების ბედნიერებას და გამრავლებას. ამ კერპის რწმენა კომუნისტური რეჟიმის დროსაც კი არ შერყეულა.
ლაშარის ჯვარი-სალოცავი მდებარეობს ფშავში, რომლის დღეობაც იმართება ივლისში, საკულტო ცენტრი მდებარეობდა არაგვის ხეობის ნაწილში. ღვთაება მფარველობდა ავადმყოფებს და წინ მიუძღვოდა ლაშქარს. არსებობს ვერსია რომ ეს სალოცავი არის ლაშა-გიორგის აშენებული და ეს იყო წინა პერიოდი ქრისტიანობის.
წმინდანები
ლომისა - ლეგენდის მიხედვით მან 700 ქართველი ტყვე დაიხსნა და საქართველოსკენ გამოუძღვა. მთიულეთი და ქსნის ხეობა ის ადგილებია სადაც ლომისას ავედრებდნენ ნაყოფიერ მიწას, კეთილდღეობას და ჯანმრთელობას. ლომისას ტაძარი სოფელ მლეთაში მდებარეობს. ლომისა ესეა წარმოდგენილი: ალისფერ ცხენზე ამხედრებული მეომარი რომელიც მათრახით ანადგურებს და წვავს მოწინააღმდეგეს. ლომისას დღესასწული იმართება აღდგომიდან მეშვიდე კვირას.
სამლოცველოები
იახსარი - თიანეთი, ფშავ-ხევსურეთი, მთიულეთ-გუდამაყარი და ეწრო-მთიანეთი ეს იმ ადგილების ჩამონათვალია სადაც იახსრის კულტია გავრცელებული. იახსარი იყო ქისტაურთა თემის მთავარი სალოცავი მისი წყალობით დევნიდნენ ბოროტ სულებს.
კოპალა - გავრცელებული იყო აღმოსავლეთ საქართველოში, მისი სამლოცველო იყო ფშავში სოფელ უძილაურში, დღეობები იმართებოდა შუა ივლისიდან.
სახლთანგელოზი - იგი იცავდა ოჯახს. ეთნოგრაფიული მასალის თანახმად სახლთანგელოზი ყველა ოჯახშია და რომელიმე კუთხეში ბინადრობს.
სულეთის მკვიდრნი - მსოფლიოს ხალხთა რელიგიურო შეხედულების მიხედვით გარდაცვალების შემდეგ ადამიანი საიქიოში განაგრძობს ცხოვრებას. მიცვალებულის პატივსაცემად იმართება დღესასწაული ლიფანალი, რომელიც მთელი კვირა გრძელდება. ხალხის რწმენით მიცვალებული ამ დღეს საკუთარ სახლს სტუმრობს.
სქოლიო
ნაპოლეონის იმპერატორად კურთხევა

ნაპოლეონის იმპერატორად კურთხევა. 1807 წელს შეიქმნა ჟაკ-ლუი დავიდის სურათი "ნაპოლეონის იმპერატორად კურთხევა", ეს ნახატი ერთ-ერთი ცნობილი ნაშრომია დავიდის შემოქმედებაში. ეს ისტორიული მოვლენა გამოსახავს ნაპოლეონ ბონაპარტის იმპერატორად კურთხევას. ამ საზეიმო ღონისძიებას ესწრებოდა რომის პაპი პიუს VII. როდესაც საზეიმო მომენტში პაპმა ასწია დიდი საიმპერატორო გვირგვინი, რათა იმპერატორისთვის თავზე დაედგა, ისევე როგორც ათი საუკუნის წინ პიუს VII-ის წინამორბედმა დაადგა გვირგვინი კარლოს დიდს, ნაპოლეონმა უეცრად გამოსტაცა ეს გვირგვინი პაპს და თვითონ დაიდგა თავზე. ამის შემდეგ დედოფალმა ჟოზეფინამაც დაიჩოქა იმპერატორის წინაშე და ნაპოლეონმა მას დაადგა მომცრო ზომის გვირგვინი.
ეს ჟესტი საკმაოდ ღრმააზროვანი იყო. ნაპოლეონს არ სურდა, რომ პაპის დალოცვას განსაკუთრებული მნიშვნელობა მისცემოდა.
პერსონაჟები
ნაპოლეონ I
ჟოზეფინ ბოარნე
ლეტიცია რამოლინო — ნაპოლეონის დედა
ლუი ბონაპარტი
ჟოზეფ ბონაპარტი
ნაპოლეონ-კარლი — ლუდოვიკო ნაპოლეონის შვილი
ნაპოლეონის და
ჩარლზ ლებრენი
ჯან კამბასერესი
ლუი ალექსანდრ ბერტიერი
შარლ მორის დე ტალეირანი
იოაჰიმ მიურატი
პაპი პიუს VII
ჟაკ-ლუი დავიდი
რესურსები ინტერნეტში
ნაპოლეონის იმპერატორად კურთხევა
ჟაკ-ლუი დავიდის ნახატები
Pechatniki (Lyublinsko-Dmitrovskaya line)

Pechatniki (Lyublinsko-Dmitrovskaya line)
Pechatniki is a station of the Moscow Metro's Lyublinsko-Dmitrovskaya Line. The station was opened on 28 December 1995 as part of the first stage of the Lyublinsky radius, and is named after the district that it is situated in. The station is typical pillar-trispan, although it was the last of such design to be opened in Moscow to date. "Pechatniki" is the shallowest underground station in Moscow Metro.
The architects Yuri Orlov and A.Nekrasov designed the station in a unique way with no lighting above the black ceiling platforms and central wave-like anodised aluminium ceiling. The pillars are revetted with pink marble whist, the walls show greyish tint. The floor is laid with red and grey granite.
The station has one surface vestibule with access to Shosseinaya, Polbina and Guryanova streets. The vestibule is separately decorated with a large metallic panno Muscovites' work and rest (artist V. Bubnov). Just before the station is a service branch leading into the Pechatniki depot that serves the Lyublinskaya Line.
A transfer to the Bolshaya Koltsevaya line at Pechatniki is planned.
Gallery
References
External links
Mymetro.ru
news.metro.ru
msk_pechatniki.livejournal.com LJ-community
KartaMetro.info — Station location and exits on Moscow map (English/Russian)
Moscow Metro stations
Railway stations in Russia opened in 1995
Lyublinsko-Dmitrovskaya Line
Railway stations located underground in Russia
თოროსგიუღი

თოროსგიუღი — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 950 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 296 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 148 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 2 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
შირაკის პროვინციის სოფლები
ადამივკა (ბორზნის რაიონი)

ადამივკა (ბორზნის რაიონი)
ადამივკა — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერნიჰივის ოლქის ბორზნის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 285 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ბორზნის რაიონის სოფლები
X (კლაუს შულცეს ალბომი)

X (კლაუს შულცეს ალბომი)
X — მუსიკოს კლაუს შულცეს სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1978 წელს. იგი ითვლება მის ერთ-ერთ ცნობილ ალბომად, რომელზეც, ექვსი სხვადასხვა კომპოზიციით სახით წარმოდგენილია კონცეპტუალური პიესები ცნობილ პიროვნებებზე: ფრიდრიხ ნიცშეზე, გეორგ ტრაკლზე, ფრანკ ჰერბერტზე, ვილჰელმ ბახზე, ლუდვიგ ბავარიელზე და ჰაინრიხ კლაისტზე. ეს ალბომი ითვლება ე.წ. ’ბერლინის სკოლის’ კლასიკურ ნამუშევრად.
ალბომის ახალი გამოცემა გამოვიდა 2005 წელს.
სიმღერების სია
დისკი 1
დისკი 2
სქოლიო
კლაუს შულცეს ალბომები
1978 წლის ალბომები
მირონ ჩუბინიძე

მირონ ჩუბინიძე
მირონ დიმიტრის ძე ჩუბინიძე (დ. 1905, ქ. ვლადიკავკაზი — გ. 1980) — საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის მე-6 თავმჯდომარე (1953-1959).
ბიოგრაფია
მირონ დიმიტრის ძე ჩუბინიძე დაიბადა 1905 წელს ქალაქ ვლადიკავკაზში. 1927-დან 1946 წლამდე მუშაობდა კომუნისტურ პარტიაში. იგი იყო საქართველოს ალკკ თბილისის კომიტეტის მდივნად, ცენტრალური კომიტეტის მეორე მდივნად, პარტიის ქალაქ თბილისის ლენინის რაიკომის პირველ მდივნად, საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის მდივნად ტრანსპორტის დარგში, ხოლო შემდეგ ტრანსპორტის დარგში საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის მდივნის მოადგილედ და სატრანსპორტო განყოფილების გამგედ.
1946-დან 1953 წლამდე მირონ ჩუბინიძე საქართველოს სსრ სახელმწიფო კონტროლის მინისტრია, ხოლო 1953 წლის სექტემბერში აიჩიეს საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარედ, ხოლო 1959 წელს — სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარის მოადგილედ.
დაჯილდოებული იყო ლენინის ორი ორდენით, შრომის წითელი დროშის სამი ორდენით, წითელი ვარსკვლავის ორი ორდენით და ოთხი მედლით.
რესურსები ინტერნეტში
მირონ ჩუბინიძე ოჯახთან ერთად
მირონ ჩუბინიძის ბიოგრაფია (I მოწვევა)
მირონ ჩუბინიძის ბიოგრაფია (II მოწვევა)
მირონ ჩუბინიძის ბიოგრაფია (III მოწვევა)
მირონ ჩუბინიძის ბიოგრაფია (IV მოწვევა)
მირონ ჩუბინიძის ბიოგრაფია (V მოწვევა)
მირონ ჩუბინიძის ბიოგრაფია (სსრკ V მოწვევა)
დაბადებული 1905
გარდაცვლილი 1980
მირონ
საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარეები
საქართველოს სსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
საქართველოს სსრ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
სსრკ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ლენინის ორდენის კავალრები
შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
მ
Aşağı Ləki

Aşağı Ləki (also, Ashagy Lyaki) is a village and municipality in the Agdash Rayon of Azerbaijan. It has a population of 2,339. The municipality consists of the villages of Aşağı Ləki, Hapıtlı, and Ovçulu.
References
Populated places in Agdash District
Dimataling

Dimataling, officially the Municipality of Dimataling (Subanen: Benwa Dimataling; , Jawi: ايڠد نو دمتالڠ; Chavacano: Municipalidad de Dimataling), is a 4th class municipality in the province of Zamboanga del Sur, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 31,340 people.
Dimataling was created in 1950 from the barrios of Dinas, Legarda, Mirapao, Migpulao, Kalipapa, Pisaan, Bubway, Tiniguangan, Tabina and Dimataling from Pagadian (not yet as a city at that time) and the barrios of Punta Flecha, Pitogo, Qugbay, Balong-balong, Libertad and Dumanguilas from Margosatubig.
Geography
Barangays
Dimataling is administratively subdivided into 24 barangays. Each barangay consists of puroks while some have sitios.
Bacayawan
Baha
Balanagan
Baluno
Binuay
Buburay
Grap
Josefina
Kagawasan
Lalab
Libertad
Magahis
Mahayag
Mercedes
Poblacion
Saloagan
San Roque
Sugbay Uno
Sumbato
Sumpot
Tinggabulong
Tiniguangan
Tipangi
Upper Ludiong
Climate
Demographics
Economy
References
External links
Dimataling Profile at PhilAtlas.com
[ Philippine Standard Geographic Code]
Philippine Census Information
Municipalities of Zamboanga del Sur
ფარსის რაიონი

ფარსის რაიონი — ავღანეთის რაიონი, მდებარე ჰერათის პროვინციაში. მას ესაზღვრება ჩრდილოეთით ობეს რაიონი, დასავლეთით ადრასკანის რაიონი, სამხრეთით შინდანდის რაიონი და აღმოსავლეთით ღურის პროვინცია. მოსახლეობა შეადგენს 29 800 კაცს (2012). რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ფარსი.
იხილეთ აგრეთვე
ავღანეთის რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
Administrative area of Farsi (Afghanistan)
სქოლიო
ავღანეთის რაიონები
მირიმლი

მირიმლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,200 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
იარდიმლის რაიონის სოფლები
Hit Back

Hit Back (translit. Otvetnyy khod) is a 1981 Soviet action war movie directed by Mikhail Tumanishvili. It is a sequel to In the Zone of Special Attention.
Plot
This movie follows the story of a young soviet paratrooper Victor Tarasov - now a captain - who failed to protect the Chief of Staff of his regiment from 'enemy's' ambush while on big-scale 'war-play'; and now - with the help of soviet marines - it is his turn to hit back. And while soldiers play their games - generals play their own ones...
Facts
It was one of the most attended movies in the Soviet Union in 1981, with an audience of approximately 31.3 million.
References
Notes
Bibliography
Peter Rollberg Historical dictionary of Russian and Soviet cinema. Lanham, Md. : Scarecrow Press, 2009 – 793 p. , (Page 742)
External links
Russian action war films
Soviet action war films
1980s action war films
1981 films
Russian sequel films
Films directed by Mikhail Tumanishvili
ობვალდენის კანტონი

ობვალდენის კანტონი
ობვალდენი — კანტონი შვეიცარიაში. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. დედაქალაქია ზარნენი. მოიცავს შვეიცარიის გეოგრაფიულ ცენტრს. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 35 585 ადამიანს შეადგენს, რომლის ძირითადი ნაძილი (92,3%) გერმანულენოვანია.
მეზობელ ნიდვალდენის კანტონთან ერთად ობვალდენი შვეიცარიის კონფედერაციას 1291 წელს შეუერთდა.
კანტონის ფართობი 490,5 კმ²-ია, რომლის 40,2% ტყითაა დაფარული. უმაღლესი წერტილია ურნერის ალპებში მდებარე მწვერვალი ტიტლისი (3 238 მ).
შვეიცარიის კონფედერაციაში ობვალდენს ნახევრად კანტონის სტატუსი აქვს, რაც იმას ნიშნავს, რომ სრული კანტონის ყველა უფლება და მოვალეობა აქვს, მაგრამ შვეიცარიის ეროვნულ საბჭოში მხოლოდ ერთი დეპუტატის წარგზავნის უფლება გააჩნია.
კანტონის ეკონომიკაში დომინირებს პატარა და საშუალო ზომის ბიზნესი. ბევრი მათგანი სპეციალიზდება მინიატურულ ძრავებზე, ხელოვნურ ბოჭკოზე, სამედიცინო აღჭურვილობასა და ნანოტექნოლოგიებზე. ასევე მნიშვნელოვანია მეტყევეობა, მასთან დაკავშირებული ბიზნესი და სოფლის მეურნეობა.
თუმცა, ეკონომიკის მთავარი დარგია ტურიზმი, რაც უპირველესად განპირობებულია შვეიცარიის ალპებში ცენტრალური მდებარეობით.
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
Obwalden.net
ოფიციალური სტატსიტიკა
სქოლიო
შვეიცარიის კანტონები
ტარიელ ჩუბინიშვილი

ტარიელ ჩუბინიშვილი (დ. 14 ნოემბერი, 1920, თბილისი — გ. 1983) — ქართველი არქეოლოგი, ისტორიკოსი, მეცნიერი და პედაგოგი. კითხულობდა ლექციებს სამხატვრო აკადემიაში, სულხან-საბა ორბელიანის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში.
ბიოგრაფია
ტარიელ ჩუბინიშვილი დაიბადა 1920 წლის 14 ნოემბერს იურისტ ნიკოლოზ ჩუბინიშვილის ოჯახში. მან მშობლები ადრე დაკარგა და ზრდიდა ბიძა, ალექსანდრე თაყაიშვილი, რომელიც იყო მსახიობი, რეჟისორი და ქართული მოზარდ-მაყურებელთა თეატრის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. ტარიელ ჩუბინიშვილი გატაცებული იყო ჰუმანიტარული მეცნიერებით. 1939 წელს იგი შევიდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტზე, რომლის დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო ასპირანტურაში — არქეოლოგიის სპეციალობით. ამ პერიოდში იგი მუშაობდა სამთავროს სამაროვანის უძველესი ხანის ორმოსამრხებზე. 1953 წელს მან დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია, რომელიც 1957 წელს ცალკე მონოგრაფიად გამოიცა.
1953 წელს ტარიელ ჩუბინიშვილმა მუშაობა დაიწყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში. იგი მონაწილეობდა შიდა ქართლის, იმერეთის, წალკა-თრიალეთისა და სხვადასხვა ექსპედიციებში და მისი კვლევის ობიექტი ხდება ადრებრინჯაოს ხანის ძეგლები, მტკვარ-არაქსის კულტურა.
იკვლევდა ზემო ქართლისა და მესხეთ-ჯავახეთის სიძველეებს. ერთ-ერთი დაზვერვის დროს მან დააფიქსირა ამირანის გორა ახალციხეში და ამირანის გორა ახალქალაქში. ამ უკანასკნელზე მან ჩაატარა სადაზვერვო სამუშაოები, ხოლო ახალციხის ამირანის გორაზე დაიწყო სტაციონალური გათხრები, რითაც ფაქტობრივად საფუძველი ჩაუყარა ამ რეგიონის არქეოლოგიის მეცნიერულ შესწავლას. ძეგლის კვლევას მიეძღვნა 1963 წელს გამოსული მონოგრაფია „ამირანის გორა. მასალები მესხეთ-ჯავახეთის უძველესი ისტორიისათვის“.
1960-1970 წლებში მან დაიწყო ქვემო ქართლში არუხლოს ჯგუფის ძეგლების გათხრა და შესწავლა; ერთ-ერთმა პირველმა მოაწყო კომპლექსური ექსპედიცია და არქეოლოგიური ძეგლის მრავალმხრივი შესწავლის მიზნით ექსპედიციაში მოიწვია სხვადასხვა დარგის სპეციალისტები: პალეობიოლოგები, პალეობოტანიკოსები, ნიადაგმცოდნეები და გეოლოგები. 1971 წელს გამოვიდა მისი კიდევ ერთი მონოგრაფია „სამხრეთ კავკასიის უძველესი ისტორიისათვის (V-III ათასწლეულები)“, სადაც განხილულია კარდინალური საკითხები მტკვარ-არაქსის კულტურის წარმომავლობისა და გავრცელების შესახებ.
1972 წლიდან, სიცოცხლის ბოლომდე ტარიელ ჩუბინიშვილს არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის ენეოლით-ადრე ბრინაჯოს ხანის განყოფილების გამგის თანამდებობა ეკავა.
ლიტერატურა
ფხაკაძე გ., ტარიელ ჩუბინიშვილი (1920-1983), ჟურნალი „ძიებანი“, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის ჟურნალი, № 6, თბ. 2000, გვ., 112-115
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი არქეოლოგები
ქართველი ისტორიკოსები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ტ
ალ-მაკრიზი

ალ-მაკრიზი
თაკი ალ-დინ აჰმად იბნ ალი ალ-მაკრიზი (დ. 1364, კაირო - გ. 1442, იქვე) — მამლუქთა ეპოქის ეგვიპტელი ისტორიკოსი. დაგვიტოვა მნიშვნელოვანი ნაშრომები: ეგვიპტის ისტორიულ-გეოგრაფიული აღწერა, ფატიმიდთა ისტორია, რომელშიც არის ცნობები საქართველოს შესახებაც, ტრაქტატი მუსლიმთა ფუილებისა და ზომა-წონის ერთეულების შესახებ და სხვ.
ლიტერატურა
ეგვიპტელი ისტორიკოსები
დაბადებული 1364
გარდაცვლილი 1442
ბილი მილიგანი

ბილი მილიგანი
ბილი სტენლი მილიგანი, ცნობილი, როგორც ბილი მილიგანი (დ. 14 თებერვალი, 1955 — გ. 12 დეკემბერი, 2014) — ჯონი მორისონის და დოროთი მილიგანის მეორე ვაჟი. ცნობილი ამერიკელი მოქალაქე, რომელმაც განსაკუთრებული ყურადღება მიიპყრო გასული საუკუნის სამოცდაათიან წლებში. გარკვეული დროის შემდეგ ის მოხვდა თითქმის ყველა სასწავლო ფსიქიატრიულ წიგნში, როგორ უიშვიათესი ფსიქოლოგიის მქონე. ის არის ადამიანი, რომლის სხეულში 24 პიროვნება ცოცხლობდა. ყველაფერი გაირკვა მას შემდეგ, რაც 23 წლის ასაკში ბილი ოჰაიოს შტატის უნივერსიტეტის ტერიტორიაზე სამი ქალის გაუპატიურების და შეიარაღებული ძარცვის ბრალდებით დააკავეს. ფსიქოლოგებმა ღრმად შესწავლის შემდეგ მას იდენტურობის დისოციაციური აშლილობა დაუდგინეს. 24 პიროვნებიდან მთავარი მხოლოდ ათი იყო, ხოლო დანარჩენი მეორეხარისხოვანი. პიროვნებები იყვნენ:
თვითონ ბილი,
არტური (განათლებული ინგლისელი, „ოჯახში“ წესრიგზე პასუხისმგებელი),
რეიგენი (იუგოსლავიელი კომუნისტი, ფლობდა კარატესა და ცეცხლსასროლ იარაღებს),
ალენი (ქურდბაცაცა),
ტომი (ელექტრო ტექნიკის ოსტატი),
დენი (14 წლის შეშინებული ბიჭი),
დევიდი,
კრისიტინი (3 წლის გოგონა),
კრისტოფერი და ადალანა (19 წლის ლესბოსელი, ხელოვანი).
ბილის ფსიქიკური აშლილობა მიეწერება მის მძძიმე ბავშვობას. მას შემდეგ რაც ჯიმ მორისონმა თავი მოიკლა მისმა მეუღლემ, დოროთი მილინგმა ხელახლა იქორწინა. ბილის მამინაცვალი ბილიზე, როგორც ფსიქიკურად ასევე ფიზიკურად და სექსუალურადაც ძალადობდა. მას შემდეგ, რაც ბილი დააკავეს, ფსიქოლოგებმა მისი ფსიკური მდგომარეობის შესწავლის საფუძველზე სასამართლო დაარწმუნეს ბილის ავადმყოფობაში და ფსიქიტრიულ საავადმყოფოში გაამწესეს. ფსიქოლოგებმა დასკვნეს, რომ ნამდვილ ბილს უკვე ათეული წელი ეძინა და მის გასაღვვიძებლად თავს არ ზოგავდნენ. საბოლოოდ მათ შეძლეს ბილის გაღვიძება და პირველი რაც ბილიმ თქვა იყო ის, რომ თუ ილაპარაკებდა მამამისი მოკლავდა. ბილი გარდაიცვალა 59 წლის ასაკში, 2014 წლის 12 დეკემბერს.
ლიტერატურა
დენიელ კიზი (1981). The Minds of Billy Milligan. (first ed., Random House), (reprint, Bantam)
რესურსები ინტერნეტში
A Statement from Billy Milligan, 21 ოქტომბერი, 1996
"30 years later, multiple-personality case still fascinates"
დაბადებული 14 თებერვალი
დაბადებული 1955
გარდაცვლილი 12 დეკემბერი
გარდაცვლილი 2014
მიხეილ შავდია

მიხეილ შავდია
მიხეილ ალექსანდრეს ძე შავდია (დ. 1893. სოფ. ბალდა, ახლანდ. მარტვილის მუნიციპალიტეტი, — გ. 15 სექტემბერი, 1937) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე.
მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიაში, მონაწილეობდა I მსოფლიო ომში (ფინეთის 24-ე მსროლელი პოლკის პორუჩიკი). ორჯერ დაიჭრა. ბრძოლის ველზე თავის გამოჩენისთვის დაჯილდოვდა წმ. გიორგის IV ხარისხის ორდენით (1917). 1918 წლიდან მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში კაპიტნის წოდებით, იყო თბილისის სამხედრო სკოლის იუნკერთა ასეულის ოცეულის მეთაური. თავი გამოიჩინა 1921 წელს საბჭოთა რუსეთთან ომში კოჯორ-ტაბახმელის ფრონტზე (დაიჭრა 24 თებერვალს). საბჭოთა რეჟიმის დამყარების შემდეგ ქართულ წითელ არმიაში იყო. სხვადასხვა დროს იყო მე-2 ქართული მსროლელი პოლკის მეთაური, თბილისის სამხედრო კომენდანტი. 1937 წლის ივნისში დააპატიმრეს „კონტრრევოლუციური სამხედრო ორგანიზაციის“ წევრობის ბრალდებით და სექტემბერში დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1957 წელს.
ლიტერატურა
გოგიტიძე, მამუკა; ჯაფარიძე, ზაზა. სამხედრო კადრების სამჭედლო : თბილისის სამხედრო სასწავლებლის ისტორია 1862 წლიდან დღემდე. თბ., 2018, – გვ. 109.
რესურსები ინტერნეტში
შავდია მიხეილ ალექსანდრეს ძე. სტალინური სიები საქართველოდან [ელექტრონული მონაცემთა ბაზა]. - 2013.
Шавдия Михаил Александрович. «Офицеры русской императорской армии».
დაბადებული 1893
გარდაცვლილი 15 სექტემბერი
გარდაცვლილი 1937
ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ლაბირინთი

ლაბირინთი — ასე ეწოდებოდა ძველად სასახლეებს, საიდანაც მრავალი და არეული გამოსასვლელების გამო მეტად ძნელდებოდა გარეთ გამოსვლა. ძველი მწერლები და ისტორიკოსები იცნობენ 4 ლაბირინთს:
კრეტის ლაბირინთი, რომელიც, გადმოცემის თანახმად, დედალოსმა ააგო მინოტავრისთვის;
ეგვიპტის ლაბირინთი ფაიუმის ოაზისში, რომელიც სამი ათასამდე ოთახს ითვლიდა;
სამოსის ლაბირინთი, რომელიც პოლიკრატეს ბრძანებით უნდა აეგოთ;
იტალიის ლაბირინთი, რომელიც ეტრუსკების მეფის, პორსენის სამარხი უნდა იყოს.
არქეოლოგიური გათხრები ცხადად მეტყველებს იმაზე, რომ მითებს ლაბირინთების შესახებ რეალური საფუძვლები უნდა ჰქონდეს. მაგალითად, კრეტის ლაბირინთზე არსებული მითი კრეტის სახელმწიფოს აყვავების პერიოდში უნდა იყოს შექმნილი (ძვ. წ. მეორე ათასწლეულში). სიტყვა ლაბირინთის წარმომავლობაზე მეცნიერებაში ორი აზრი არსებობს. ერთი ვარაუდობენ, რომ ეს სიტყვა წარმოსდგება ორმაგი ცულის — ლაბიროსის სახელწოდებიდან, რომლის გამოსახულებანი მრავლად გვხვდება კრეტის ლაბირინთის კედლებზე. ხოლო მეორენი ფიქრობენ, რომ ეს სიტყვა ეგვიპტის ფარაონის, ამენემჰეტ III-ის მეორე სახელიდან (ლამარესი) უნდა მომდინარეობდეს, რომლის ბრძანებითაც ააგეს ეგვიპტის ლაბირინთი.
თანამედროვე გაგებით, სიტყვა ლაბირინთი გამოხატავს არა მარტო ძნელად გასასვლელ ოთახებსა თუ მიწისქვეშა დარბაზებს, არამედ აგრეთვე არეულ, გამოუვალ მდგომარეობას, ძნელ სიტუაციას, საიდანაც ძნელია თავის დაღწევა.
ლიტერატურა
მითოლოგიური ლექსიკონი, თბ., 1972, გვ. 171
მითოლოგიური ადგილები
ვოლნი გორეც

ვოლნი გორეც
„ვოლნი გორეც“ („თავისუფალი მთიელი“) — სოციალ-დემოკრატიული მიმართულების რუსულენოვანი საზოგადოებრივ-პოლიტიკური და ლიტერატურული გაზეთი, გამოდიოდა თბილისში 1919-1920 წლებში. წარმოადგენდა საქართველოში ემიგრაციაში მყოფი ჩრდილოეთ კავკასიისა და დაღესტნის გაერთიანებულ მთიელთა კავშირის ორგანოს. რედაქტორი — სარედაქციო კოლეგია, შემდეგ ახმედ ცალიკოვი; გამომცემელი — კავკასიის მთიელთა გაერთიანებული მეჯლისი, შემდეგ კავკასიის მთიელთა რესპუბლიკის თავდაცვის საბჭო. პირველი ნომერი გამოვიდა 1919 წლის სექტემბერში, უკანასკნელი — 1920 წლის დეკემბერში (სულ გამოვიდა 67 ნომერი). 1921 წლის იანვარში მის ნაცვლად გამოდიოდა „ნეზავისიმი გორეცი“ («Независимый горец»; 4 ნომერი), თებერვალში — „ნეზავისიმი კავკაზი“ («Независимый Кавказ»; 1 ნომერი და 1 დამატება). ორივე გამოცემის რედაქტორი იყო მაგომეტ კოტიევი.
რესურსები ინტერნეტში
«Вольный Горец». ელ. ბიბლიოთეკა „ივერიელი“ (საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა).
«Независимый Кавказ». ელ. ბიბლიოთეკა „ივერიელი“ (საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა).
საქართველოს გაზეთები
რუსულენოვანი გაზეთები
მიხეილ კონიაშვილი

მიხეილ კონიაშვილი
მიხეილ გრიგოლის ძე კონიაშვილი (დ. 1876, თბილისი, — გ. 26 აპრილი, 1960, იქვე) — ქართველი მათემატიკოსი და პედაგოგი, მათემატიკის სწავლების მეთოდიკის ფუძემდებელი საქართველოში.
დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულეტეტი (1900). 1900-იან წლებში მათემატიკის მასწავლებლად მუშაობდა შუშაში, სტავროპოლსა და თბილისში. 1909 წელს მონაწილეობდა კავკასიაში პირველი უმაღლესი სასწავლებლის — თბილისის ქალთა უმაღლესი კურსების შექმნაში. აქვე დაინიშნა ფიზიკისა და მათემატიკის კათედრის გამგედ. 1918 წლიდან იყო თბილისის ქალთა I გიმნაზიის დირექტორი. 1921 წელს აირჩიეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭოს წევრად. მრავალი წელი ასწავლიდა ელემენტარულ მათემატიკას, დიფერენციალურ და ინტეგრალურ აღრიცხვას, ასევე მათემატიკის სწავლების მეთოდებს. 1938 წლიდან იგი შეთავსებით მუშაობდა საქართველოს განათლების სამინისტროს პედაგოგიურ მეცნიერებათა სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. მისი ძმა იყო საზოგადო მოღვაწე გიორგი კონიაშვილი.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 1876
გარდაცვლილი 26 აპრილი
გარდაცვლილი 1960
ქართველი მათემატიკოსები
ქართველი პედაგოგები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები
თბილისში დაბადებულები
ქიზილ-ქენგერლი

ქიზილ-ქენგერლი — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკაში, აღდამის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
აღდამის რაიონის სოფლები
ხორბალი

ხორბალი — ბალახოვან მცენარეთა გვარი მარცვლოვანთა ოჯახისა. ერთ-ერთი უძველესი და უმნიშვნელოვანესი მარცვლეული კულტურა. აერთიანებს 27 ველურად მზარდ და კულტურულ სახეობას. მოშინაურებულია (ერთმარცვალა, იგივე გვაწა ზანდური და ასლი) მიწათმოქმედების წინააზიურ კერაზე (ნოყიერ ნახევარმთვარეში) ძვ. წ. IX–XII ათასწლეულში. VII ათასწლეულის ბოლოს ამ რეგიონში გამოიყვანეს რბილი და მაგარი ხორბლის სახეობები, რომლებიც სხვაგან ჯერ არ შეინიშნებოდა. გვარი გამოირჩევა დიდი პოლიმორფიზმით. არსებობს მორფოლოგიურ, გენეტიკურ და სხვა ნიშან-თვისებებზე დაყრდნობილი რამდენიმე კლასიფიკაცია (მაგ., ქრომოსომების რაოდენობის მიხედვით გამოარჩევენ დი-, ტეტრა-, ჰექსა-, ოქტოპლოიდურ სახეობებს). ნიკოლოზ პავლეს ძე გონჩაროვის მიერ შექმნილი ხშირად გამოყენებული კლასიფიკაციის თანახმად, ხორბლის გვარი იყოფა 5 სექციად.
ხორბლის გავრცელების არეალი მსოფლიოს ყველა კონტინენტს მოიცავს. ერთწლოვანი მცენარეა, თუმცა ცნობილია ორწლიანი მრავალწლოვანი ფორმებიც. გვხვდება საშემოდგომო, საგაზაფხულო და ნახევრად საშემოდგომო ფორმები. ხორბლის გვარში შემავალი სახეობებიდან ყველაზე მეტად გავრცელებულია რბილი (T. aestivum) და მაგარი ხორბალი (T. durum). აქვს ფუნჯა ფესვთა სისტემა. ღერო სიმაღლეში 40–130 სმ-ია. მომწიფებული ღერო (ჩალა) თეთრი, ყვითელი ან იასამნისფერია. ყვავილედი რთული თავთავია, რომლის ღერაკზე განლაგებულია თავთუნები. თითოეულ თავთუნში მოთავსებულია 3–5 (ზოგჯერ მეტიც) ყვავილი. აქვს სხვადასხვა ფორმის თავთავი — თითისტარისებრი, კვადრატული, კომბლისებრი, პრიზმისებრი; ფერად — თეთრი, წითელი, შავი; ფხიანი ან უფხო. თვითმტვერია მცენარეა.
სქოლიო
მარცვლეული კულტურები