საქართველოს საპროტესტო გამოსვლები (2023)

საქართველოს საპროტესტო გამოსვლები (2023)
საქართველოს საპროტესტო გამოსვლები — 2023 წლის საპროტესტო აქციები, ქუჩის დემონსტრაციების მიმდინარე სერია საქართველოში, რომელიც მიმდინარეობს 2023 წლის 6 მარტიდან. საპროტესტო აქციების მიზეზი გახდა პარლამენტის მიერ უცხოელი აგენტების შესახებ კანონის მხარდაჭერა. საპროტესტო აქციების დასაშლელად პოლიციამ თბილისში გამოიყენა წყლის ჭავლი და ცრემლსადენი გაზი.
წინაპირობები
შემოთავაზებული კანონპროექტის თანახმად, არასამთავრობო ორგანიზაციები და დამოუკიდებელი მედია, რომლებიც იღებენ თავიანთი დაფინანსების 20%-ზე მეტს საზღვარგარეთიდან, გამოცხადდებიან უცხოური გავლენის აგენტებად.
კანონპროექტი პარლამენტმა პირველი მოსმენით მიიღო: 76 მომხრე, 13 წინააღმდეგი.
კანონის კრიტიკოსები ამბობენ, რომ კანონპროექტი წარმოადგენს ავტორიტარულ ცვლილებას და შეიძლება დააზიანოს საქართველოს ევროკავშირში გაწევრიანების მიზნები. ისინი ასევე თვლიან, რომ კანონი ახშობს პრესის თავისუფლებას და ამსგავსებენ რუსეთში მოქმედ ანალოგიურ კანონს.
მოვლენების ქრონოლოგია
7 მარტი
სამშაბათს 7 მარტს საქართველოს პოლიციის თანამშრომლებმა საქართველოს პარლამენტის შენობის წინ მომიტინგეების წინააღმდეგ გამოიყენეს ცრემლსადენი გაზი და წყლის ჭავლი. მომიტინგეები ეწინააღმდეგებოდნენ შემოთავაზებულ კანონს, რომელიც ზოგიერთის აზრით, პრესის თავისუფლებასაც შეაფერხებს. მეორე დღეს, 8 მარტს, ღამით აქციის მონაწილეები საქართველოს პარლამენტის შენობაში შეჭრას ცდილობდნენ.
8 მარტი
2023 წლის 8 მარტს ათიათასობით ადამიანი შეიკრიბა პარლამენტის შენობის წინ და მოუწოდა პარლამენტს შეწყვიტოს დისკუსია უცხოური აგენტების შესახებ კანონზე.
9 მარტი
9 მარტს დილით გავრცელდა ინფორმაცია, რომ საპარლამენტო უმრავლესობამ სადავო კანონპროექტი გაიწვია. შინაგან საქმეთა სამინისტრომ იმავე დღეს გამოაცხადა, რომ 7 და 8 მარტს დაკავებული ყველა პირი გათავისუფებულია.
10 მარტი
2023 წლის 10 მარტს, ორი კანონპროექტიდან ერთი მმართველმა კოალიციამ გაიწვია, ხოლო მეორე კი პარლამენტის ოფიციალურ მეორე სხდომაზე კენჭისყრით ჩავარდა. შედეგები ასეთი იყო: ერთი მომხრე, 36 წინააღმდეგი და 76-მა თავი შეიკავა.
რეაქციები
საქართველო
საქართველოს პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა აქციის მონაწილეებს მხარი დაუჭირა და განაცხადა, რომ „ევროპული ინტეგრაციის გზა დაცული უნდა იყოს“. მან განაცხადა, რომ ვეტოს დაადებს და გააუქმებს კანონპროექტს.
საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი ღარიბაშვილმა 7 მარტს კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი მხარდაჭერა კანონისადმი და განაცხადა, რომ უცხოური აგენტების შესახებ შემოთავაზებული დებულებები აკმაყოფილებს „ევროპულ და გლობალურ სტანდარტებს“.
60-ზე მეტმა სამოქალაქო ორგანიზაციამ და მედიასაშუალებამ განაცხადა, რომ კანონპროექტს ხელმოწერის შემთხვევაში არ შეასრულებენ.
აშშ
საქართველოში აშშ-ის საელჩომ 7 მარტს გაავრცელა განცხადება. საელჩომ განაცხადა, რომ კრემლის მიერ ინსპირირებული კანონები შეუთავსებელია საქართველოს ხალხის ევროინტეგრაციისა და მისი დემოკრატიული განვითარების აშკარა სურვილთან. განცხადებაში ასევე აღნიშნულია, რომ ეს კანონები ზიანს აყენებს საქართველოს ურთიერთობას სტრატეგიულ პარტნიორებთან.
ნედ პრაისმა მხარი დაუჭირა საპროტესტო აქციებს და თქვა, რომ „შეერთებულ შტატებს აქვს ინსტრუმენტები, რათა პასუხისმგებლობა დაეკისროს მათ, ვინც ეწინააღმდეგება ქართველი ხალხის ნებას“, მიანიშნებდა პოტენციურ სანქციებზე ქართველი ოფიციალური პირების მიმართ.
რუსეთი
მარია ზახაროვამ გააკრიტიკა ევროკავშირის პოზიცია საქართველოში არსებულ ვითარებასთან დაკავშირებით და დაადანაშაულა ჯოზეფ ბორელი „წესიერების საზღვრების გადალახვაში“ და „საქართველოს მოქალაქეებზე ზეწოლაში“.
ევროკავშირი
ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკის ხელმძღვანელმა ჯოზეფ ბორელმა განაცხადა, რომ საქართველოს კანონპროექტი „ძალიან ცუდი მოვლენაა“ საქართველოსა და მისი ხალხისთვის. მისი თქმით, კანონის ფორმულირება საფრთხეს უქმნის სამოქალაქო საზოგადოებას და მედია ორგანიზაციებს. მიაჩნია, რომ ეს კანონი არ შეესაბამება ევროკავშირის ღირებულებებსა და სტანდარტებს. ის ეწინააღმდეგება საქართველოს სახელმწიფოს მიზანს, გაწევრიანდეს ევროპის კავშირში, რასაც საქართველოს მოქალაქეთა უმრავლესობა უჭერს მხარს. მისმა საბოლოოდ მიღებამ შესაძლოა სერიოზული გავლენა იქონიოს ჩვენს ურთიერთობებზე.
სქოლიო
საპროტესტო გამოსვლები საქართველოში