PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ტეხურიშდუდი

ტეხურიშდუდი — მთა საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ეგრისის ქედზე, მდინარეების ჩეგოლისა (სამარჭიხოლოს მარცხენა შენაკადი) და ტეხურის (რიონის მარჯვენა შენაკადი) სათავეებთან. სიმაღლე 3002 მ. ტეხურიშდუდი კონუსური მოყვნილობისაა. მთის მიდამოები აგებულია იურული თიხაფიქლებით, ქვიშაქვებით, პორფირიტებით. კალთები შემოსილია ალპური მდელოებით.
ლიტერატურა
სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
Highway 61 Revisited

Highway 61 Revisited — ამერიკელი მომღერალ და სიმღერების ავტორ ბობ დილანის მეექვსე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1965 წლის 30 აგვისტოს. ეს იყო დილანის პირველი ალბომი, რომელიც ჩაიწერა როკ-ბენდთან ერთად. დისკში შეტანილია ცნობილი სიმღერები Like a Rolling Stone, Desolation Row, და Ballad of a Thin Man,
სიმღერების სია
ჩარტები
სერტიფიცირებები
სქოლიო
ბობ დილანის ალბომები
1965 წლის ალბომები
Columbia Records-ის ალბომები
Take That: Everything Changes

Take That: Everything Changes — ინგლისური პოპ-ჯგუფ Take That-ის ვიდეო ალბომი. მასში შეტანილია ჯგუფის წევრების ინტერვიუები. აგრეთვე გამოყენებულია კადრები კონცერტებიდან და მუსიკალური ვიდეოებიდან
სიმღერების სია
Everything Changes (შესავალი)
Relight My Fire (მონტაჟი)
Why Can't I Wake Up With You (ვიდეო)
Pray (ვიდეო)
Relight My Fire (ვიდეო)
Babe (ვიდეო)
I Want To Hold Your Hand, A Hard Day's Night, She Loves You - The Beatles-ის სიმღერები (ვიდეო)
Everything Changes (ვიდეო)
Love Ain't Here Anymore (ვიდეო)
Another Crack In My Heart (დასასრული)
You Are The One (ინსტრუმენტული)
სქოლიო
Take That-ის ვიდეო ალბომები
1994 წლის ვიდეო ალბომები
BMG-ის ვიდეო ალბომები
ალფ რამზი

ალფ რამზი (დ. 22 იანვარი, 1920 — გ. 28 აპრილი, 1999) — ინგლისელი ფეხბურთელი და საფეხბურთო მწვრთნელი. ბრაიან კალფისა, ბობი რობსონის და ბობ პეისლისთან ერთად შედის უდიდეს ინგლისელ მწვრთნელებს შორის. გახდა მსოფლიოს ჩემპიონი, როგორც ნაკრების მწვრთნელი 1966 წელს.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Sir Alf Ramsey - Daily Telegraph obituary
English Football Hall of Fame Profile
Ramsey to get medal at last?
"A classic coach" – FIFA
ინგლისელი ფეხბურთელები
ინგლისელი ფეხბურთის მწვრთნელები
დაბადებული 22 იანვარი
დაბადებული 1920
გარდაცვლილი 28 აპრილი
გარდაცვლილი 1999
ოხურეი (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი)

ოხურეი (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი)
ოხურეი — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (ილორის თემი), სამურზაყანოს დაბლობზე. ზღვის დონიდან 20 მ, ოჩამჩირიდან 7 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
ლიტერატურა
სქოლიო
ილორის თემის სოფლები
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2008: ჯგუფი A

ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2008: ჯგუფი A
უეფა ევრო 2008: A ჯგუფი არის უეფა ევრო 2008–ის პირველი ჯგუფი, რომელშიც შედიან შემდეგი გუნდები: , და , .
შვეიცარია VS ჩეხეთის რესპუბლიკა
პორტუგალია VS თურქეთი
ჩეხეთის რესპუბლიკა VS პორტუგალია
შვეიცარია VS თურქეთი
შვეიცარია VS პორტუგალია
თურქეთი VS ჩეხეთის რესპუბლიკა
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2008
სამრეკლოს წმინდა სერაფიმის (საროველის) ეკლესია

სამრეკლოს წმინდა სერაფიმის (საროველის) ეკლესია
სამრეკლოს წმინდა სერაფიმის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საქართველოში, დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში. დგას სოფელ სამრეკლოს ერთ-ერთ ძველ, სეჩენოვკად (სვიჩინოვკა) წოდებულ უბანში. უბნის სახელს რუსეთიდან 1826-1829 წლებში გადმოსახლებულ დეკაბრისტებს უკავშირებენ. ეკლესია უფრო გვიან, სავარაუდოდ, XIX საუკუნის მეორე ნახევარში უნდა იყოს აგებული. შენობა კარგად გათლილი, მოთეთრო ქვის კვადრებით და აგურითაა ნაგები. კედლები ძირითადად ქვისაა, აგურითაა გამოყვანილი კარ-სარკმელთა ღიობები, კონსტრუქციული ნაწილები და ფასადთა მორთულობის დეკორაციული ელემენტები. ინტერიერი შელესილი და შეთეთრებულია. ეკლესიის ბირთვს გუმბათქვეშა რვაკუთხედი ქმნის, რომელსაც ოთხივე მხრიდან ერთვის სწორკუთა, კამარით გადახურული „მკლავები“. მათგან აღმოსავლეთისა დასრულებულია შვერილი, ნახევარწრიული აფსიდით, როელიც ძირითადი სივრცისგან მოკლე ბემითაა გამოყოფილი (შიგნითა ზომები ღერძებზე: სიგრძე — 17,3 მ, სიგანე — 13,2 მ). ეკლესიას მთავარი შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს, ამ მხრიდან მიდგმული სამრეკლოს პირველი სართულიდან. თითო კარი ჩრდილოეთ და სამხრეთ მკლავებშიცაა. აფსიდში ორი სარკმელია გაჭრილი ორი ფართო სარკმელი განივ სარკმელში, შესასვლელების თავზეა მოწყობილი. თითო სარკმელი დასავლეთ მკლავის გვერდით კედლებშიცაა. საკურთხევლის გვრედებზე თითო მცირე სათავსია. მათგან სამხრეთისას საკურთხეველი ბემაში გაჭრილი კარით უკავშირდება. ჩრდილოეთ სათვსს კი დამოუკიდებელი შესასვლელი აქვს -ჩრდილოეთიდან. სავარაუდოდ, ეს სადგომი ეკლესიის მსახურის ან მცველის საცხოვრებელი უნდა ყოფილიყო. ეკლესიას დასავეთით თანადროული, სამსართულიანი სამრეკლო ეკვრის, რომლის პირველი სართული სამი დამოუკიდებელი სადგომისაგან შედგება. მათგან შუა კარიბჭეა, ჩრდილოეთ სადგომში კი მოწყობილია მეორე სართულზე ასასვლელი კიბე. ეკლესიის ფასადები უხვადაა მორთული აგურით გამოყვანილი დეკორატიული ელემენტებით. მორთულობის ელემენტების და კედლის ზედაპირის ფერთა კონტრასტი შთმბეჭდავს ხდის ნაგებობის გარეგან სახეს. ფასადებიდან მორთულობით გამოირჩევა დასავლეთის ფასადი, რომლის შუა, საფეხურით შვერილ ნაწილს თაღოვანი პორტალი ამშვენებს. თაღის ფორმას მის თავზე მდებარე სარკმლის თავსართიც იმეორებს (პორტალის მსგავსი თაღებითაა მორთული ეკლესიის დანარჩენი სარკმლებიც). ფასადს ასრულებს ერთმანეთზე გადაბმული სამი თაღი. ეს მოტივი, მეტნაკლებად, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ფასადებზეც მეორდება. ეკლესია დროთა განმავლობაში სპორტულ დარბაზად გამოიყენებოდა და თავდაპირველი სახე მნიშვნელოვნად ჰქონდა შეცვლილი. 2011-2012 წლებში საერთაშორისო საქველმოქმედო ფონდ „ქართუს“ დაფინანსებით ეკლესიას ჩაუტარდა სარეაბილიტაციო სამუშაები. (გამაგრდა საძირკველი და დაზიანებული კედლები. აღდგა ცენტრალური ნაწილის გუმბათოვანი გადახურვა, მკლავების გადახურვები და სამრეკლოს ფანჩატური, ეკლესია გადაიხურა თუნუქით).
ლიტერატურა
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
წყოუში

წყოუში — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ფახულანის თემი (სოფლები: ფახულანი, ქალაღალი, წყოუში, ჭველე). მდებარეობს მდინარე ენგურის მარჯვენა სანაპიროზე. ზღვის დონიდან 250 მეტრზე, წალენჯიხიდან დაშორებულია 34 კილომეტრით, ჯვრიდან 14 კმ-ით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 343 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩამბო

ჩამბო — მდინარე ეკვადორში. მდინარე პასტასის შენაკადი. სათავეს იღებს ცენტრალურ კორდილიერაზე.
რესურსები ინტერნეტში
GEOnet Names Server
Water Resources Assessment of Ecuador
ეკვადორის მდინარეები
ასტამი

ასტამი — რკინის პატარა ნიჩაბი. იხმარება პურის ცხობისას. ვარცლის ასტამით (ხოწი) ვარცლიდან ცომს ფხეკენ, თორნის ასტამით გამომცხვარ პურს თორნიდან იღებენ და მიმწვარს ჩაფხეკენ. კერის ასტამით კი კერიდან ღველფს იღებენ და თავდახურულ კეცს აყრიან. ასტამსა და საკეცს „ნაწილიან“ (წმინდა) საგნებად თვლიდნენ და ქალებს მზითვად ატანდნენ. ყოველ ბარბარობას სრულდებოდა ოჯახის ახალი დიასახლისისათვის ასტამ-საკეცის გადაცემის რიტუალი.
ძველი ქართული ენის ლექსიკონში ასტამი განმარტებულია როგორც „ცეცხლის საჩხრეკი“. პირველად ასტამი „შუშანიკის წამებაში“ იხსენიება: „მაშინ იწყო უჯეროსა გინებად ვარსქენ და ფერჴითა თვისითა დასთრგუნვიდა მას [შუშანიკს], და აღიღო ასტამი და უხეთქნა მას თავსა, და ჩაჰფლა, და თუალი ერთი დაუბუშტა“.
ლიტერატურა
რეხვიაშვილი ნ., ქსე, ტ. 1, გვ. 642, თბ., 1975
საყოფაცხოვრებო ნივთები
Heaven & Hell

Heaven & Hell — თანამშრომლობა, რომელშიც მონაწილეობდნენ Black Sabbath-ის წევრები - ტონი აიომი და გიზერ ბატლერი ყოფილი წევრებთან - რონი ჯეიმზ დიოსა და ვინი აპისთან ერთად.
ჯგუფის ოთხი წევრი ერთად ატარებდნენ ტურნეებს და აკეთებდნენ ჩანაწერებს Black Sabbath-ის სახელით 1980-1982 და 1991-1992 წლებში. შემდეგ კვლავ გაერთიანდა ეს ოთხი სამი ახალი სიმღერის ჩასაწერად Black Sabbath-ის 2006 წლის კრებულისთვის Black Sabbath: The Dio Years, რის შემდეგაც, 2007–2008 წლებში მათ მოაწყეს ტურნე. ტონი აიომიმ, Black Sabbath-ის სახელის მფლობელმა, გადაწყვიტა ტურნეში მყოფი ჯგუფისთვის დაერქმია Heaven & Hell, რათა მსმენელებს განესხვავებინათ ეს პროექტი იმ Black Sabbath-ისგან, რომლის მთავარი ვოკალისტი ოზი ოსბორნი იყო. სახელი აღებული იქნა Black Sabbath-ის პირველი ალბომიდან დიოს მონაწილეობით, Heaven and Hell.
ჯგუფი დაიშალა 2010 წელს დიოს გარდაცვალების შედეგად კუჭის სიმსივნის გამო.
ჯგუფის წევრები
რონი ჯეიმზ დიო – მთავარი ვოკალი (2006–2010)
ტონი აიომი – გიტარა (2006–2010)
გიზერ ბატლერი – ბას გიტარა (2006–2010)
ვინი აპისი – დრამები (2006–2010)
სტუმრები
სკოტ უორენი – კლავიში (2007–2010)
გლენ ჰიუზი – მთავარი ვოკალი (2010, მხოლოდ რონი ჯეიმზ დიოსადმი მიძღვნილ შოუზე)
იორნ ლანდე – მთავარი ვოკალი (2010, მხოლოდ რონი ჯეიმზ დიოსადმი მიძღვნილ შოუზე)
დისკოგრაფია
სტუდიური ალბომები
საკონცერტო ალბომები
დისკოგრაფია, გამოსული Black Sabbath-ის სახელით
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ცოცხალი მიმოხილვა
სქოლიო
მძიმე მეტალ ჯგუფები
2000-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები
2010-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები
Black Sabbath
Shemyak

Shemyak (Şemäk) is a rural locality (a selo) in Shemyaksky Selsoviet, Ufimsky District, Bashkortostan, Russia. The population was 428 as of 2010. There are 10 streets.
Geography
Shemyak is located 40 km west of Ufa (the district's administrative centre) by road. Oktyabrsky is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Ufimsky District
ახპრაძორი

ახპრაძორი — სოფელი სომხეთში, გეღარქუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 293 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 371 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
რუისის კვირაცხოვლის ეკლესია

რუისის კვირაცხოვლის ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ რუისში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილოეთით; სასაფლაოზე. თარიღდება XVIII-XIX საუკუნეებით.
ეკლესია დარბაზულია (7,43 X 4,47 მ), ნაგებია ქვიშაქვითა და რიყის ქვით. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე ერთი სარკმელია, მის ორივე მხარეს - თითო ნიში. დარბაზის გრძივი კედლები უშუალოდ უკავშირდება აფსიდის კონქს, რომლის ქუსლები იმპოსტებს ეყრდნობა. სამხრეთ კედელში ერთი სარკმელია. ეკლესია გადახურულია ორფერდა სახურავით.
ლიტერატურა
ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Valderrama, Antique

Valderrama, Antique
Valderrama, officially the Municipality of Valderrama, is a 4th class municipality in the province of Antique, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 19,971 people. Making it 15th most populous municipality in the province of Antique and the second largest municipality in terms of land area, with a total area of 273.79 square kilometers.
The area is home to the indigenous Iraynun-Bukidnon, speakers of a dialect of the Kiniray-a language, who have crafted the only rice terrace clusters in the Visayas through indigenous knowledge and sheer vernacular capabilities. The rice terraces of the Iraynun-Bukidnon are divided into three terraced fields, namely, Lublub rice terraces, Baking rice terraces, and San Agustin rice terraces. All of the rice terrace clusters have been researched on by the National Commission for Culture and the Arts and various scholars from the University of the Philippines. There have been campaigns to nominate the Iraynun-Bukidnon Rice Terraces, along with the central Panay mountain range, into the UNESCO World Heritage List.
Etymology
The municipality was named after Spanish captain-general (governor) ad interim Manuel Blanco de Valderrama.
Geography
Valderrama is from the provincial capital, San Jose de Buenavista.
According to the Philippine Statistics Authority, the municipality has a land area of constituting of the total area of Antique.
Climate
Barangays
Valderrama is politically subdivided into 22 barangays. Each barangay consists of puroks and some have sitios.
Demographics
In the 2020 census, Valderrama had a population of 19,971. The population density was .
Economy
Government
The newly-elected Mayor Jocelyn Posadas took her oath on June 21, 2016, after winning the elections May 9, 2016. The new set of the municipality's government officials are Josefino Castillón as Vice Mayor and 8 Sangguniang Bayan (SB) Members: Richel Pagayônan, Pedro Labánon, Jose Mervin Gonzales, Keking Otadoy, Mary Joyce Roquero, Christopher Maguad, Anthony Gade and Budak Pon-an.
References
External links
[ Philippine Standard Geographic Code]
Municipalities of Antique (province)
აბაცვახუ

აბაცვახუ, აბაცვ-ახუ — მთა საქართველოში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბზიფის ქედის დასავლეთ ნაწილში.
სქოლიო
აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები
მოგზაურთა ხე

მოგზაურთა ხე — ხისებრი მცენარე ბანანისებრთა ოჯახისა. მისი სიმაღლე 10 მ აღწევს. აქვს მარაოსებურად განლაგებული დიდი ზომის ფოთლები, ხალთებში გროვდება წყალი, რომელიც შეიძლება დასალევად გამოიყენოს მოგზაურმა (აქედანაა სახელწოდებაც).
მადაგასკარისა და რეიუნიონის კუნძულების ენდემური მცენარეა.
ლიტერატურა
ქსე, ტ. 7, გვ. 55, თბ., 1984
ბანანისებრნი
საჰარის ორიქსი

საჰარის ორიქსი, რქახმლიანი ორიქსი ან რქახმლიანი ანტილოპა — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ორიქსების გვარისა.
საჰარის ორიქსს ხანგრძლივი ტაქსონომიური ისტორია აქვს. 1816 წელს, იგი ლორენც ოკენმა აღმოაჩინა და უწოდა Oryx algazel. სიმაღლე მინდაოში ერთ მეტრზე ოდნავ მეტია (3,3 ფტ). ზრდასრული მამრის წონაა 140-210 კგ, მდედრისა 91-140 კგ. მისი ბეწვი ძირითადად თეთრია, მკერდი წითელ-ყავისფერი აქვს. შუბლზე და შუბლიდან ცხვირამდე ზოგჯერ შავი ნიშანი აქვს. ხბო დაბადებისას ყვითელია და არ გააჩნია განმასხვავებელი ნიშნები.
საჰარის ორიქსები აყალინბებენ 70 წევრზე მეტიან ჯოგებს, სადაც ორივე სქესის წარმომადგენლები არიან თავმოყრილები, ძირითადად კუროს წინამძღოლობით. ისინი ცხოვრობდნენ ნახევარუდაბნოებსა და უდაბნოებში. კარგად არიან შეგუებულები უკიდურეს სიცხეს საკუთარი შიდა ორგანიზმის გამაგრილებელი სისტემითა და წყლის დაბალი მოთხოვნილებით. იკვებებიან ფოთლებით, ბალახებით, წვნიანი მცენარეებითა და მცენარის ნაწილებით ღამით და დილით ადრე. შობადობის სეზონია მარტიდან ოქტომბრამდე. მაკეობა გრძელდება 8-9 თვე და შობს ერთ ხბოს.
ერთ დროს საჰარის ორიქსი ფართოდ გავრცელებული იყო ჩრდილოეთ აფრიკაში. მისი რაოდენობის შემცირება კლიმატის ცვლილების შედეგად დაიწყო და მოგვიანებით გაძლიერდა მისზე ნადირობისგან, მისი რქების გამო. 1998 წელს იგი ბუნებაში გადაშენდა. დღეს, მისი გამრავლება მიმდინარეობს ტუნისის, მაროკოსა და სენეგალის სპეციალურ რეზერვებში და ტეხასის შტატის კერძო ეგზოტიკური ცხოველების რანჩოებზე. 2016 წელს დაიწყო ინტროდუცირების პროგრამა და 2017 წელს მცირე ჯოგი იქნა ინტროდუცირებული ჩადიში. ბუნების მსოფლიო ფონდის მონაცემებით, 2017 წელს IUCN საჰარის ორიქსს 'ბუნებაში გადაშენებული სახეობიდან' 'კრიტიკული საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობაში' გადაიყვანს ჩადიში მისი რეინტროდუცირების გამო.
საჰარის ორიქსი ძველ ეგვიპტეში მოშინაურებული იქნა. მას იყენებდნენ სახორცე დანიშნულებისთვის და ღმერთებისადმი შესაწირად. ძველ რომში მას მდიდარი მოქალაქეები ამრევლებდნენ. შუა საუკუნეებში იგი გამოიყენებოდა ძვირფასი ტყავის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
Lahti, S., Lahti, T. & Raasmaja, A. (toim): ”Sorkkaeläimet”, Zoo Suuri eläinkirja 2: Nisäkkäät, s. 301-302. WSOY, 1978. ISBN 951-0-08247-3.
სქოლიო
ორიქსები
Cisneros, Palencia

Cisneros, Palencia
Cisneros is a Spanish municipality belonging to the province of Palencia, in the northern part of the autonomous community of Castile and León.
References
Municipalities in the Province of Palencia
ლეო ჩიქავა

ლეო ჩიქავა (დ. 20 თებერვალი, 1928, სოფელი კოკი, ზუგდიდის რაიონი — გ. ივლისი, 2015) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი.
1950 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1955–1969 წლებში იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის უფროსი მასწავლებელი, დოცენტი, პროფესორი, 1974–1983 წლებში იყო პოლიტეკონომიის კათედრის გამგე. 1969–1974 იყო უცხო ენათა სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის პოლიტეკონომიის კათედრის გამგე. 1983–1990 წლებში იყო ეკონომიკის ინსტიტუტის დიტექტორის მოადგილე. 1990–2006 წლებში იყო დემოგრაფიული და სოციოლოგიური კვლევის ინსტიტუტის დირექტორი. 1997 წლიდან არის პაატა გუგუშვილის სახელობის უნივერსიტეტის რექტორი. 1999 წლიდან იყო სახელმწიფო სამსახურის მართვის, მომზადების, გადამზადებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების ცენტრის უფროსი. არის 170–ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის, აქედან – 21 მონოგრაფიის, წიგნისა და ბროშურის ავტორი. 1968 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა „საქართველოს კვების მრეწველობის ტერიტორიული სპეციალიზაციისა და ეკონომიკური ეფექტიანიბის საკითხები“.
1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიიდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
რესურსები ინტერნეტში
ლეო ჩიქავა — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
დაბადებული 20 თებერვალი
დაბადებული 1928
გარდაცვლილი 2015
საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
საპოვნელა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საპოვნელა (მრავალმნიშვნელოვანი)
საპოვნელა შეიძლება აღნიშნავდეს:
საპონელა — მცენარე
სხვადასხვა
საპოვნელა — დაკარგული ნივთის პოვნის გასამრჯელო ძველ საქართველოში
საპოვნელა — საფეხბურთო კლუბი ქალაქ თერჯოლა‎ში
იტაგუარი

იტაგუარი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 687 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ანაპოლისის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 513 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30.78 კმ²-ზე. ფართობი 146 638 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
გოიასი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის 2010 წლის აღწერის მონაცემები გოიასის შტატში
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ედიშერ თოლორაია

ედიშერ თოლორაია (დ. 22 აგვისტო, 1978) — ქართველი იურისტი და პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1978 წლის 22 აგვისტოს. დაამთავრა ზუგდიდის დამოუკიდებელი უნივერსიტეტი სამართალმცოდნეობის განხრით. 2002-2004 წლებში იყო ზუგდიდის გამგებლის მრჩეველი, გამგეობის მატერიალურ-ტექნიკური განყოფილების წამყვანი სპეციალისტი და გამგეობის დარგობრივი ეკონომიკის განყოფილების მთავარი სპეციალისტი. 2006 წელს იყო ზუგდიდის გამგეობის არასამთსავრობო ორგანიზაციებთან და საზოგადოებასთან ურთიერთობის განყოფილების წამყვანი სპეციალისტი. 2007 წელს — საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწუფო ფონდის ზუგდიდის ფილიალის უფროსის მოვალეობის შემსრულებელი, ზუგდიდის რაიონული განყოფილებაში სააგენტოს უფროსი. 2011 წელს იყო სახელმწიფო რწმუნებულის-გუბერნატორის ადმინისტრაციის ადგილობრივი თვითმმართველობისა და სახელმწიფო ორგანოებთან ურთიერთობის სამსახურის მთავარი სპეციალისტი. 2012-2014 წლებში იყო ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის გამგებლის მოადგილე. 2014-2016 წლებში იყო ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის გამგებელი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (გარშემო ზუგდიდის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 22 აგვისტო
დაბადებული 1978
ქართველი იურისტები
საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
„ქართული ოცნების“ წევრები
ქოჯა რაგიპ-ფაშა

ქოჯა რაგიპ-ფაშა
ქოჯა მეჰმედ რაგიპ-ფაშა (დ. 1698, სტამბოლი — გ. 8 აპრილი, 1763, იქვე), ასევე ცნობილია პოეტის სახელით — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, დიდი ვეზირი 1757–1763 წლებში, ოსმან III-ისა და მუსტაფა III-ის მმართველობის პერიოდში.
დაიბადა 1698 წელს, სტამბოლში. ის იყო ძალიან ნიჭიერი დიპლომატი, ამიტომ მალევე მიიქცია ოსმალეთის მაღალი პირების ყურადღება. 1739 წელს სწორედ მან მოაწერა ხელი ბელგრადის საზავო ხელშეკრულებას.
1744 წელს მაჰმუდ I-მა დანიშნა ეგვიპტის მმართველად. მეჰმედ-ფაშა ამ თანამდებობაზე 1448 წლამდე დარჩა.
1757 წლის 12 იანვარს ოსმან III-მ დანიშნა ოსმალეთის იმპერიის დიდ ვეზირად. დაახლოებით ორ კვირაში ქოჯა რაგიპ-ფაშა დაქორწინდა აჰმედ III-ის ქალიშვილ სალიჰა სულთანზე. მათ ამ ქორწინებიდან შვილი არ შესძენიათ.
30 ოქტომბერს სულთან ოსმანი გარდაიცვალა და მის ნაცვლად ტახტი მუსტაფა III-მ დაიკავა. მუსტაფა და ქოჯა რაგიპ-ფაშა ერთმანეთის ძალიან კარგი მეგობრები გახდნენ.
ქოჯა რაგიპ-ფაშას მმართველობა ოსმალეთის იმპერიის სტაგნაციის პერიოდში მოუხდა. მაგრამ მან მაინც მოახერხა რამდენიმე რეფორმის გატარება. ის ზუსტად იმ პერიოდში იყო ოსმალეთის დიდი ვეზირი, როდესაც მიმდინარეობდა შვიდწლიანი ომი.
ქოჯა რაგიპ-ფაშამ თანამდებობა სიკვდილამდე შეინარჩუნა. ის გარდაიცვალა 1763 წლის 8 აპრილს. სულთან მუსტაფამ ერთგული მეგობრის დაკარგვა ძალიან განიცადა და ამან საკმაოდ დიდი გავლენა იქონია სულთნის ხასიათზე. ქოჯა რაგიპ-ფაშას გარდაცვალების შემდეგ იმპერიის დიდი ვეზირი გახდა თევქი ჰამზა ჰამიდ-ფაშა.
რესურსები ინტერნეტში
ქოჯა რაგიპ-ფაშა — ენციკლოპედია ბრიტანიკა
ქოჯა რაგიპ-ფაშას ბიოგრაფია
ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
დაბადებული 1698
გარდაცვლილი 8 აპრილი
გარდაცვლილი 1763
მირავანია

მირავანია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 640 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟანაუარიის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 549 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.55 კმ²-ზე. ფართობი 602 128 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მინას-ჟერაისი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
აციკი

აციკი — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 650 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 055 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 555 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1.9 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
შირაკის პროვინციის სოფლები
მენლი I გირეი

მენლი I გირეი (დ. 1445, ყირიმის სახანო — გ. 4 აპრილი, 1515, ბახჩისარაი, ყირიმის სახანო) — ყირიმის ხანი სამჯერ: 1467, 1469–1475 და 1478–1515 წლებში, ყირიმის სახანოს დამაარსებლის, ჰაჯი I გირეის მეექვსე ვაჟი.
ბიოგრაფია
მენლი გირეის ყირიმის ტახტისათვის თავის ძმებთან გაუთავებელი ბრძოლების შემდგომ, დასუსტებული და ოსმალების მიერ დამორჩილებული სახანოს მართვა ხვდა წილად, თუმცა მან ამ საქმეს თავი წარმატებით გაართვა. მენლი გირემ ყირიმის სახანო ჩინგიზ-ყაენის შთამომავალთა მიერ შექმნილ სახელმწიფოებში მოწინავედ აქცია. მასზე დიდხანს ყირიმი არავის უმართავს.
1480 წელს მენლიმ კავშირი შეკრა მოსკოვის დიდ მთავარ, ივანე III-სთან. მათი ალიანსი პოლონეთ-ლიტვის, დიდი ურდოსა და ასტრახანის სახანოს წინააღმდეგ იყო შექმნილი. ამ ფაქტმა ხელი შეუწყო დიდი ურდოს შემადგენლობიდან რუსული სახემლწიფოების გამოსვლას. ყირიმის გაძლიერებას ხელი შეუწყო გენუელებთან დამყარებულმა სავაჭრო ურთიერთობამ და ოსმალების მფარველობამ. 1502 წელს ყირიმელმა თათრებმა დაამარცხეს ოქროს ურდოს უკანასკნელი ხანი და დაიპყრეს ურდოს დედაქალაქი – სარაი. მენლი გირეიმ თავის თავს ხაგანი, ანუ უმაღლესი ხანი და ჩინგიზ-ყაენის რეალური მემკვიდრე უწოდა. 1504 წელს დააფუძნა ოჩაკოვის ციხე-ქალაქი. 1512 წელს საკუთარ სიძესა და მომავალ სულთანს, სელიმს დაახმარა ჯარი ოსმალეთის ტახტისათვის გაჩაღებულ ომში. მენლი გარდაიცვალა 1515 წელს, ქალაქ სალაჩიკში, დაკრძალეს იქვე. მის შემდეგ ყირიმის ხანი გახდა მისი უფროსი ვაჟი, მეჰმედი.
იხილეთ აგრეთვე
ყირიმის სახანო
გირეის დინასტია
ყირიმის ხანების სია
ლიტერატურა
Гайворонский Алексей. Созвездие Гераев. — Симферополь, 2003 г.
Олекса Гайворонский «Повелители двух материков», том 1, Киев-Бахчисарай, 2007 г. ISBN 978-966-96917-1-2
სქოლიო
ყირიმის ხანები
გირეის დინასტია
დაბადებული 1445
გარდაცვლილი 4 აპრილი
გარდაცვლილი 1515
ყირიმის სახანო
დამხობილი მონარქები
იური შაპორინი

იური შაპორინი (დ. 27 ოქტომბერი, 1887 — გ. 9 დეკემბერი, 1966, მოსკოვი) — რუსი კომპოზიტორი, სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1954)
ბიოგრაფია
1918 წელს დაამთავრა პეტერბურგის კონსერვატორია. 1919-1934 წლებში იყო ლენინგრადის თეატრების სამუსიკო ნაწილის გამგე. 1940 წლიდან იყო მოსკოვის კონსერვატორიის პროფესორი. 1952-1966 წლებში იყო სსრკ-ის კომპოზიტორთა კავშირის მდივანი.
ავტორია ოპერისა „დეკაბრისტები“ (1953), სიმფონია კანტატისა „კულიკოვოს ველზე“ (1939), ორატორიისა „თქმულება რუსული მიწისათვის ბრძოლაზე“ (1944), ასევე სხვა სიმფონიების, სიუიტების, სიმღერების ციკლების, რომანსების, ბალადების, თეატრების და კინოს მუსიკისა.
ლიტერატურა
რუსი კომპოზიტორები
დაბადებული 1887
დაბადებული 27 ოქტომბერი
გარდაცვლილი 9 დეკემბერი
გარდაცვლილი 1966
სსრკ-ის სახალხო არტისტები
მისის დელოუეი (ფილმი)

მისის დელოუეი (ფილმი)
„მისის დელოუეი“ — 1997 წლის ბრიტანული ფილმი. გადაღებულია ვირჯინია ვულფის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით.
სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება 1923 წლის ზაფხულის ერთ დღეს ლონდონში. სამყარო ისვენებს ომისგან. მისის კლარისა დელოუეი საღამოს საზეიმო მიღებას გეგმავს და მისთვის მნიშვნელოვანია, რომ საღამომ კარგად ჩაიაროს. მთელი დღის განმავლობაში ის ახალგაზრდობას იხსენებს და საღამოს, მიღებაზე შეხვდება ახალგაზდრობის დროინდელ შეყვარებულს.
რესურსები ინტერნეტში
რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
1997 წლის ფილმები
ბრიტანული ფილმები
ინგლისურენოვანი ფილმები