PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
იმერეთის აჯანყება (1810)

იმერეთის აჯანყება (1810)
იმერეთის აჯანყება 1810 — ბრძოლა იმერეთის სამეფოს დამოუკიდებლობისათვის.
მეფე სოლომონ II რუსეთის მთავრობას 1804 წლის ტრაქტატით გათვალისწინებული პირობების შესრულებას სთხოვდა. 20 თებერვალს ქუთაისში გამოქვეყნდა ბრძანება სოლომონ II-ის ტახტიდან გადაყენებისა და იმერეთში რუსეთის მმართველოს შემოღების შესახებ. ცარიზმის მოხელეებმა მოტყუებით ჩაიგდეს ხელში სოლომონ II და უცდიდნენ იმპერატორის ბრძანებას მისი პეტერბურგში გადასახლების შესახებ. მაგრამ მეფემ მოახერხა გაქცევა და თავი ახალციხის საფაშოს შეაფარა. აქედან მან აჯანყებისაკენ მოუწოდა იმერეთის მოსახლეობას, რომლის უკმაყოფილება თანდათან იზრდებოდა. რუსი მოხელეები, ისე როგორც აღმოსავლეთ საქართველოში, აქაც იძულებითი წესით მოითხოვდნენ გლეხებისაგან სურსათს, ტრანსპორტს და სხვა სამსახურს. უკმაყოფილო იყო თავადაზნაურობაც, რომელიც პრივილეგიებს კარგავდა. იმერეთში სახალხო-განმათავისეუფლებელი ბრძოლა გაჩაღდა.
აჯანყების ცენტრი იყო ლომსიანთხევი. პირველი შეტაკება მოხდა საქარაში 22 ივნისს. ქაიოსრო აბაშიძემ 2000-იანი რაზმით დაამარცხა მაიორი კალატოზოვი. საქართველოს მთავარმართებელმა ალექსანდრ ტორმასოვმა თბილისიდან 3200 კაცისაგან შემდგარი ჯარი გაგზავნა დიმიტრი ორბელიანის ხელმძღვანელობით. ორბელიანმა რაზმი 2 ნაწილად გაყო: ერთი ალის გზით დაიძრა, მეორე კი ვახანის. ერთი ნაწილი, ტიხოვკის ბატალიონი აჯანყებულებმა ბნელათხევში გაანადგურეს. ორბელიანი იძულებული გახდა ოთხდღიანი ბრძოლების შემდეგ შეჩერებულიყო. . 16 ივლისს ტორმასოვმა ორბელიანის ნაცვლად სარდლად დანიშნა გრიგოლ როზენი. ორბელიანი როზენს არ დაელოდა, ჩხერამდე გზა გაიკვალა და ციხე დაიკავა. ჩხერში მეთაურობა გადაიბარა როზენმა. ჩხერიდან ქუთაისამდე გზაზე მან დაამარცხა 5 ათასი კაცისაგან შემდგარი იმერთა ჯარი. ბრძოლაში მოკლეს აჯანყებულთა ერთ-ერთი მეთაური დიმიტრი აბაშიძე. 26 ივლისს ცხრაწყაროსთან ბრძოლაში როზენმა დაამარცხა აჯანყებულები, ამ ბრძოლაში დაიღუპა ქაიხოსრო აბაშიძე. 27 ივლისს მდინარე ყვირილასთან როზენმა დაამარცხა იმერლების 4000-იანი რაზმი ქაიხოსრო წერეთლის მეთაურობით. 28 ივლისს როზენმაისევ დაამარცხა წერეთელი სიმონეთის ტყეში და ქუთაისს მიადგა. 4-10 აგვისტოს მიმდინარეობდა ბრძოლები რიონთან და გელთთან სოლომონ II-ის შესაპყრობად. სოლომონ II ერთხანს ხანისწყლის ხეობაში გამაგრდა, მაგრამ ბოლოს დამარცხდა და სექტემბრის მიწურულს იძულებული გახდა ისევ ახალციხის საფაშოსათვის შეეფარებინა თავი. იმერეთში სამეფო გააუქმეს და რუსეთის მმართველობა შემოიღეს.
ლიტერატურა
ბერძენიშვილი ნ., საქართველო XIX საუკუნის პირველ მეოთხედში, მის წგნ.: საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 4, თბ., 1973;
საქართველოს აჯანყებები
აჯანყებები რუსეთის იმპერიის წინააღმდეგ
ელენე (გიორგი II-ის მეუღლე)

ელენე (გიორგი II-ის მეუღლე)
ელენე — საქართველოს მეფის გიორგი II-ის მეუღლე, დავით IV აღმაშენებლის დედა.
გიორგი II-ის მეუღლის შესახებ წყაროებიდან თითქმის არაფერია ცნობილი. ელენე, დავითის დედა, მოხსენიებულია მხოლოდ წყაროსთავის მათეს სახარების მინაწერში, რომლის ავტორია ეგნატი ხუცესმონაზონი: „სადიდებელად და სალოცველად ღვთივგჳრგჳნოსანთა მეფეთა ჩ~ნთა: სულითა განათლებულისა კურთხეულისა დედოფლისა მარიამისა, და ძმისა მათისა გიორგი მეფეთ მეფისა და კესაროსისა და ძისა მათისა დავით მეფისა და სევასტოსისა და სანატრელისა დედისა მათისა ელენე დედოფლისა." მინაწერში, რომელიც თ. ჟორდანიას აზრით, 1089-1091 წლებისაა, ელენე უკვე გარდაცვლილი ჩანს.ი.ანთელავა — საქართველოს სამეფო სახლის გენეალოგიიდან XI ს.//საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე, ტ.III, №2, 1983, გვ.437-440.
შესაძლოა ელენეზე იყოს საუბარი უფლის საფლავის ტაძრის კანტორისა და პრესბიტერის ანსელის მიერ პარიზის ეპისკოპოს გალონისა და არქიდიაკონ სტეფანესადმი გაგაზავნილ წერილში, რომელიც ლათინურ ენაზეა შედგენილი და მკვლევრები 1120 წლით ათარიღებენ. წერილი იხსენიებს ქართველ დედოფალს, რომელიც მეუღლის გარდაცვალებისა და მისი ვაჟის გამეფების შემდეგ იერუსალიმში მონაზვნად შემდგარა, თან ძელიცხოველის ნაწილებიანი ჯვარი ჩაუტანია და იერუსალიმის ლათინთა პატრიარქის გიბელინის პატრონაჟით მონასტერი დაუარსებია. ანსელი დედოფლის გარდაცვლილ მეუღლედ ქართველთა მეფე დავითს ასახელებს, თუმცა 1120 წელს დავითი ცოცხალი იყო და შესაძლოა ავტორი აქ დავითის მამას, გიორგის, გულისხმობდეს.Malcolm Barber, A. K. Bate (2010), Letters from the East: Crusaders, Pilgrims and Settlers in the 12th-13th Centuries, pp. 40. Ashgate Publishing, Ltd., ISBN 0754663566. სხვა მოსაზრებით, ანსელის მიერ მოხსენიებული დედოფალი დავით აღმაშენებლის პირველი ან მეორე მეუღლეა.
სქოლიო
საქართველოს დედოფლები
მანუელ პორტუგალიელი

მანუელ პორტუგალიელი (დ. 3 აგვისტო, 1697 — გ. 3 აგვისტო, 1766) — ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე პედრუ II-ისა და დედოფალ მარია სოფია ნოიბურგელის უმცროსი ვაჟი.
ბიოგრაფია
მანუელი დაიბადა 1697 წლის 3 აგვისტოს, ლისაბონში. იგი იყო პორტუგალიის მეფე პედრუ II-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ მარია სოფია ნოიბურგელის მეექვსე შვილი და მეხუთე ვაჟი.
მანუელს თავგადასავლები უყვარდა. 18 წლის ასაკში მან საიდუმლოდ გემი ააგო, რომელსაც ინგლისის დროშა გაუკეთა და ჰოლანდიის გემებს დაესხა თავს, რითაც კინაღამ ინგლის-ჰოლანდიის დიპლომატიური სკანდალი დაიწყო. მისმა ძმამ, მეფე ჟუან V-მ მას დაუყოვნებლივ მოსთხოვა პორტუგალიაში დაბრუნება, მაგრამ მანუელი გემით პარიზში ჩავიდა, იქიდან კი გერმანიაში გადავიდა.
1716 წლის 1 აგვისტოს იგი ევროპაში სახელგანთქმულ მებრძოლს, ევგენი სავოიელს შეუერთდა, რომელთან ერთადაც უნგრეთში იბრძოდა თურქების წინააღმდეგ. ოთხი დღის შემდეგ მან მონაწილეობა მიიღო პეტროვარადინის ბრძოლაში, სადაც იგი თურქებმა მსუბუქად დაჭრეს. მიუხედავად ამისა, იგი დიდების მოპოვების სურვილით იყო შეპყრობილი და გაჩერებას არ აპირებდა. მან მონაწილეობა მიიღო ბრძოლიდან გაქცეული თურქების დევნასა და ტიმიშოარას ალყაში.
1717 წელს, მანუელი ოფიციალურად ჩაირიცხა ავსტრიის არმიაში, რა დროსაც იგი პრინც ევგენისთან ერთად კვლავ იბრძოდა და მონაწილეობა მიიღო ბელგრადის ალყაში.
თურქებთან ომის დამთავრების შემდეგ, მანუელმა მიატოვა სამხედრო ცხოვრება და ერთი სამეფო კარიდან მეორეზე მოგზაურობდა, სადაც განცხრომას მიეცა. მან თავისი ქმედებებით არაერთი ევროპელი მწერალი შთააგონა. 1721 წელს იგი დააჯილდოვეს ოქროს საწმისის ორდენით.
1728 წელს, მისი საყვარლის, მარია სოფია სიენიავსკას წყალობით პოლონეთის მეფის არჩევნებში ერთ-ერთი კანდიდატი გახდა. პოლონეთში პოზიციების გასამყარებლად მას მხარს ავსტრიელი ჰაბსბურგებიც უჭერდნენ, მაგრამ არჩევნებში დამარცხდა. ამის შემდეგ იგი ჯერ ავსტრიის, შემდეგ კი რუსეთის სამეფო კარზე იმყოფებოდა. 1733 წელს მონაწილეობდა პოლონეთის მემკვიდრეობის ომში, სადაც პოლონელთა გარკვეულმა ნაწილმა მეფობა შესთავაზა, მაგრამ აქაც დამარცხდა.
1734 წელს მანუელი სამუდამოდ დაუბრუნდა მშობლიურ პორტუგალიას, სადაც იგი კინტა-დე-ბელას სასახლეში ცხოვრობდა. დარჩენილი ცხოვრება მან სოციალურად აქტიურად გაატარა მწერლებისა და მხატვრების გარემოცვაში. იგი გარდაიცვალა 1766 წლის 3 აგვისტოს, საკუთარ 69-ე დაბადების დღეზე.
ლიტერატურა
"Czartoryska z Sieniawskich Maria Zofia". Polski Słownik Biograficzny (in Polish). Retrieved 2010-09-01.
Paweł Sieradzki (2006). Obecność rodziny książąt Czartoryskich na ziemi jarosławskiej (The presence of the Czartoryski dukes in the land of Jarosław). Teka Komisji Historycznej OL PAN (99–123). p. 106.
დაბადებული 3 აგვისტო
დაბადებული 1697
გარდაცვლილი 3 აგვისტო
გარდაცვლილი 1766
ბრაგანსები
ნიკოლოზ დიასამიძე (პუბლიცისტი)

ნიკოლოზ დიასამიძე (პუბლიცისტი)
ნიკოლოზ დიასამიძე (დ. 1845, გორის მაზრა — გ. 13 აგვისტო, 1897, ბრილი, გორის მაზრა) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტი, მეცენატი.
ბიოგრაფია
ნიკოლოზ (ნიკო) დიასამიძე იყო ქართველი საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტი, მეცენატი. დაიბადა 1845 წელს, საქართველო-იმერეთის გუბერნიაში, გორის მაზრაში. 1877 წელს აღალო თუთაევთან ერთად გორში თავისი ხარჯით გადააკეთა ძველი როტონდა და იქ თეატრი დააარსა; მას საკუთარ სახლებში (თბილისში, სოფლები: საქაშეთი, ბრილი) მოწყობილი ჰქონდა სალონები, სადაც მართავდა ლიტერატურულ შეხვედრებს (ე. წ. „ორშაბათები“), თეატრის წარმოდგენებს; 1877 წელს მისი აქტიური მონაწილეობით სოფელ რუისში საქველმოქმედო მიზნით დაარსდა საზოგადოებრივი ბანკი, რომელსაც ერთხანს კონსტანტინე მამაცაშვილთან ერთად ხელმძღვანელობდა; 1892 წელს, გორის მაზრის სოფელ ბრილში (ახლანდელი ხაშურის მუნიციპალიტეტი), მის სახლში, მისივე მონაწილეობით ჩატარდა გაზეთ „კვალის“ დამფუძვნებელი კრება; გაზეთ „დროებაში“ აქვეყნებდა პუბლიცისტურ წერილებს სოციალურ და განათლების საკითხებზე; მოკლეს ბრილელმა გლეხებმა; ამ ფაქტს აკაკი წერეთელმა, რომელსაც მასთან ახლო მეგობრობა აკავშირებდა, უძღვნა ლექსი „ნიკო დიასამიძის სახსოვრად“. დაკრძალულია სოფელ ბრილში.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ბრილელი მებატონის საინტერესო ცხოვრების გზა და მძიმე დასასრული
დაბადებული 1845
გარდაცვლილი 13 აგვისტო
გარდაცვლილი 1897
ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
ნ
მოკლული ქართველები
ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირი

ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირი (IUCN) — არაკომერციული საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომლის მიზანიცაა ბუნების კონსერვაცია / დაცვა. დაარსდა 1948 წლის ოქტომბერში საფრანგეთის ქალაქ ფონტენბლოში. მისი შტაბ-ბინა მდებარეობს შვეიცარიის ქალაქ გლანდიში. კავშირი აერთიანებს მსოფლიოს 82 ქვეყანას, 111 სამთავრობო უწყებას, 800 არასამთავრობო ორგანიზაციას და მსოფლიოს 181 ქვეყნის 10 000 მეცნიერსა და ექსპერტს.
რესურსები ინტერნეტში
IUCN publications
საერთაშორისო ორგანიზაციები
ძვ. წ. 733

ძვ. წ. 733 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
მოვლენები
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
John Kinnamos

John Kinnamos
Joannes Kinnamos, or John Cinnamus (or Κίναμος; born shortly after 1143, died after 1185), was a Byzantine historian. He was imperial secretary (Greek "grammatikos", most likely a post connected with the military administration) to Emperor Manuel I (1143–1180), whom he accompanied on his campaigns in Europe and Asia Minor. It appears that Kinnamos outlived Andronikos I, who died in 1185.
Kinnamos was the author of a history that covered the years 1118–1176, thereby continuing the Alexiad of Anna Komnene, and covering the reigns of John II and Manuel I, until Manuel's unsuccessful campaign against the Turks, which ended in defeat at the Battle of Myriokephalon.
Kinnamos's work breaks off abruptly, though it is highly likely that the original continued to the death of Manuel. There are also indications that the present work is an abridgment of a significantly larger work. The hero of the history is Manuel, and throughout the history Kinnamos attempts to highlight what he sees as the superiority of the Byzantine Empire to the Western and other powers. Similarly, he is a determined opponent of what he perceives as the pretensions of the papacy. Nevertheless, he writes with the straightforwardness of a soldier, and occasionally admits his ignorance of certain events. The work is well organized, and its style, modeled on Xenophon, is simple, especially when compared with the florid writing of other Greek authors of the period. William Plate considers him the best of the European historians of this period.
John Kinnamos is also credited for writing a book on one of the Angeli emperors; however, this book is believed to be lost (perhaps together with the rest of his much larger work).
References
Sources
John Kinnamos, Rerum ab Ioannes et Alexio [sic] Comnenis Gestarum, ed. A. Meineke, Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae (Bonn, 1836)
John Kinnamos, The Deeds of John and Manuel Comnenus, trans. C.M. Brand (New York, 1976).
Jonathan Harris, Byzantium and the Crusades (Hambledon and London, 2003).
J. Ljubarskij, ‘John Kinnamos as a writer’, in Polypleuros Nous: Miscellanea für Peter Schreiner zu seinem 60 Geburtstag (Byzantinisches Archiv, 19), ed. C. Scholz and G. Makris (Munich, 2000), pp. 164–73
Paul Magdalino, 'Aspects of twelfth century Byzantine Kaiserkritik', Speculum 58 (1983), 326-46 and reprinted in Paul Magdalino, Tradition and Transformation in Medieval Byzantium (Ashgate publishing, 1991), No. VIII
Paul Stephenson, 'John Cinnamus, John II Comnenus and the Hungarian campaign of 1127–1129', Byzantion 66 (1996), 177-87
12th-century Byzantine historians
Year of birth unknown
Year of death unknown
Officials of Manuel I Komnenos
დოქტორი (Doctor Who)

დოქტორი (Doctor Who)
დოქტორი — მთავარი პერსონაჟი BBC-ის ხანგრძლივი სამეცნიერო ფანტასტიკური ტელესერიალიდან Doctor Who. პერსონაჟი ასევე გამოჩნდა ორ მხატვრულ ფილმში, ერთ სატელევიზიო ფილმში, მრავალ ნოველაში, აუდიო დრამებსა და კომიქსებში, რომლებიც შინაარსით სერიალს უკავშირდებოდა. დოქტორი წარმოადგენს მეტსახელს, რომელიც ფსევდონიმად აქვს აღებული რამდენიმე საუკუნის ხნის, დროსა და სივრცეში ტარდისით მოგზაურ უცხოპლანეტელს. მოგზაურობისას დოქტორს ხშირად ახლავს თან კომპანიონები.
2014 წლისთვის დოქტორის როლი შესრულებული აქვს 12 მსახიობს. მიუხედავად წარმატებისა, მსახიობები მაინც იცვლებიან, რადგან ამას შინაარსი მოითხოვს: დროის მბრძანებლებს აქვთ რეგენერაციის უნარი, რისი მეშვეობითაც სასიკვდილო დაზიანებისას იცვლიან უჯრედულ სტრუქტურასა და გარეგნობას. განსაკუთრებული პოპულარობის გამო „დეილი ტელეგრაფმა" დოქტორს „ბრიტანეთის ფავორიტი უცხოპლანეტელი" უწოდა. ამჟამად დოქტორის მე-11 ინკარნაციის როლს ასრულებს პიტერ კაპალდი, რომელმაც მეტ სმითი ჩაანაცვლა 2013 წლის საშობაო სპეციალურ სერიაში „დოქტორის დრო".
პერსონაჟის ისტორია
დოქტორი დროის მბრძანებელია პლანეტა გალიფრეიდან. დროსა და სივრცეში სამოგზაუროდ ის იყენებს სივრცულად სრულყოფილ - „შიგნიდან უფრო დიდ" - დროის მანქანას, ტარდისს. გარეგნულად ის 1963 წლის პოლიციის ყუთს ჰგავს და სერიების მანძილზე თითქმის უცვლელია. მისი სახეობის წარმომადგენლები მეთვალყურეობდნენ დროისა და სივრცის მსვლელობას და იცავდნენ დაზიანებისგან, თუმცა ერიდებოდნენ სერიოზულ ჩარევას და ნეიტრალიტეტი ეკავათ. დოქტორმა გადაწყვიტა ერთ-ერთი ტარდისის მოპარვა და მშობლიური პლანეტის დატოვება. უმეტესწილად მას ჰყავს თანამგზავრი ადამიანები, რომელთა მეშვეობითაც დოქტორზე უფრო მეტი ინფორმაცია ირკვევა ხოლმე.
„დოქტორი" ფსევდონიმია და პერსონაჟის ნამდვილი სახელი დაფარულად რჩება. გვიანდელ ეპიზოდებში („დოქტორის დრო", „დოქტორის სახელი") ნათელი ხდება, რა სერიოზული შედეგები შეიძლება მოყვეს მისი სახელის წარმოთქმას. ითვლება, რომ დოქტორის ნამდვილი სახელის გამოთქმა ადამიანებისთვის შეუძლებელია. სერიაში „დოქტორის სახელი", მეთერთმეტე დოქტორი კლარა ოსვალდთან საუბარში აღნიშნავს, რომ ეს ფსევდონიმი ერთგვარი დაპირებაა, რომლის შესახებაც გაცხადდა „დოქტორის დღეში": „არასდროს ვიქნები სასტიკი ან ლაჩარი. არასდროს დავნებდები. არასდროს დავეცემი."
დოქტორის ადრეულ ცხოვრებასა და ბავშვობაზე მცირეოდენი რამაა ცნობილი. კლასიკურ სერიებში აღნიშნულია, რომ ის ეკუთვნის პრიდონულ ჯგუფს, რომლის წევრებიც ცნობილი არიან ხეტიალით. „დრამების ხმაში" დოქტორი აღწერს ცერემონიალს, რომლის დროსაც დროის მბრძანებლების აკადემიის მოსწავლეები 8 წლის ასაკში იხედებიან დროსა და სივრცეში არსებულ ნაპრალში და ხედავენ დროის მორევს. ზოგი მათგანისთვის ეს შთაგონებად იქცევა, ზოგი ჭკუიდან იშლება (რაც, მისი აზრით, დაემართა მის ერთ-ერთ მოწინააღმდეგეს, მასტერს), ზოგი კი გარბის. კითხვაზე, თავად რა რეაქცია ჰქონდა, პასუხობს: „მე იმათ შორის ვარ, ვინც გაიქცა. მე არასდროს გავჩერებულვარ!" „დროის მონსტრში" დოქტორი ამბობს, რომ მთის ნაპირას გაიზარდა და ახსენებს განდეგილს, რომელიც სახლის უკან, ხის ქვეშ ცხოვრობდა და მძიმე მომენტებში დოქტორს ამხნევებდა.
ოჯახი
მოგზაურობა
დროის ომი
სქოლიო
Doctor Who
ბურბურა

ბურბურა, გორგორა — ველისა და უდაბნოს ბალახოვანი მცენარეები, რომლებიც თესლის მომწიფების პერიოდში, ზოგჯერ კი უფრო ადრე, ხშირი დატოტვის ან ტოტების გადაღუნვისა და გადახლართვის შედეგად ბურთივით მრგვალდებიან. უხვად ივითარებს ნაყოფს, რომლის მომწიფების შემდეგ ბურბურის ღერო ძირში ტყდება და ქარს ადვილად გადააქვს.
ამ დროს თესლი თანდათანობით ცვივა და მცენარე დიდ ფართობზე ვრცელდება. სახეობათა უმრავლესობას შინაური ცხოველი არ ჭამს, რის გამოც იგი მთელი ვეგეტაციის მანძილზე რჩება. ერთწლოვნებიდან ბურბურს განეკუთვნება რქანაყოფა, მლაშობურა და სხვა. მრავალწლოვნებიდან — წინწკალა, ქარქვეტა, შოროქანი.
ლიტერატურა
ბოტანიკა
ყლიჩის მყინვარი

ყლიჩის მყინვარი, კლიჩის მყინვარი — მყინვარი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდინარე ყლიჩის აუზში ყველაზე დიდი მყინვარია. სიგრძე 3,08 კმ, ფართობი 0,76 კმ². მყინვარი იწყება მთა ყლიჩიდან და ჩრდილო-აღმოსავლეთური მიმართულებით ვრცელდება. მისი ენა 2450 მ სიმაღლეზე შუბლის მაგვარი ფორმით მთავრდება. მის წინ კი კარგად გამოხატული წლიური მორენული სერებია, რომელთა სიმაღლე 0.5-1.0 მეტრს არ აღემატება. ეს ფორმები შექმნილია მყინვარების ყოველწლიური მოძრაობის შედეგად და ფიქსირებას უკეთებენ მყინვარის უკანდახევის სიდიდეებს დროში. რკალური სერების რაოდენობა თხუთმეტია და მცირედ გამოხატულ რიგელის თავზე მთავრდება, ქვემოთ კი წლიური მორენები გარეცხილია და ძირითადი ქანებია გაშიშვლებული. მორენები ერთმანეთის პარალელურადაა განლაგებული, ზოგჯერ კი ერთმანეთს გადაფარავენ. წლიურ მორენებს შორის მანძილი რამდენიმე ადგილასაა გაზომილი.
ლიტერატურა
ტიელიძე, ლევან, საქართველოს მყინვარები. გამომცემლობა „კოლორი“, თბ., 2014.
აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მყინვარები
გუანჯოუს მეტროპოლიტენი

გუანჯოუს მეტროპოლიტენი — მეტროპოლიტენის სისტემა ჩინეთის ქალაქ გუანჯოუში. გაიხსნა 1999 წელს და წარმოადგენს ჩინეთის მე-4 მეტროს. 2008 წლის მონაცემებით შედგება 4 ხაზზე არსებული 60 სადგურისგან. საერთო სიგრძე — 116 კმ.-ია. იმართება გუანჯოუს მეტროს კორპორაციის მიერ (Guangzhou Metro Corporation).
ისტორია
გუანჯოუში მეტროპოლიტენის აშენება გადაწყდა 1989 წელს. მშენებლობა დაიწყო 1993 წელს. პირველი ხაზი ამუშავდა 1999 წლის 28 ივნისს. 2002 წელს გაიხსნა მეორე ხაზი, 2005-ში კი — მესამე და მეოთხე ხაზები.
ხაზები და სადგურები
ხაზები აღინიშნება ნომრებით და ფერებით.
ხაზი 1 (ყვითელი): «სილანი» - «გუანჯოუს აღმოსავლეთ სადგური»
ხაზი 2 (ლურჯი): «სანიუიანლი» - «ვანშენვეი»
ხაზი 3 (ნარინჯისფერი): «გუანჯოუს აღმოსავლეთ სადგური», «ტიანჰეს ავტოსადგური» - «პანიუის მოედანი»
ხაზი 4 (მწვანე): «ვანშანვეი» - «ცინჩჟოუ»
მოძრავი შემადგენლობა
2008 წლის მონაცემებით 802 ვაგონი მუშაობს: ხაზებზე 1 და 2 — Movia 456 (Bombardier-ისა და Changchun-ის წარმოება), ხაზზე 3 — ერთობლივი ნაწარმი Zhuzhou-სა და Siemens AG-ის, 4-ზე კი — Kawasaki-ის და Sifang-ის.
იხილეთ აგრეთვე
მეტროპოლიტენების სია
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
გუანჯოუს მეტროპოლიტენი საიტზე UrbanRail
ჩინეთის მეტროპოლიტენები
მეტროპოლიტენი
რაგაი

რაგაი (ოფიციალურად რაგაის მუნიციპალიტეტი) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ კამარინესის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 59 770 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 38 ბარანგაის.
კლიმატი
რესურსები ინტერნეტში
Philippine Census Information
Official Site of the Province of Camarines Sur
სქოლიო
სამხრეთ კამარინესის მუნიციპალიტეტები
კომბოსტოს ხვატარი

კომბოსტოს ხვატარი — მწერი ხვატრისებრთა ოჯახისა. მავნებლის ზრდასრული მატლის სიგრძე დაახლოებით 50 მმ-ია, პეპლის ფრთების შლილიც 50 მმ-მდეა. შეფერილობა ძალზე ცვალებადია, დაწყებული ღია-მწვანიდან, დამთავრებული შავით. ფრთები მუქი შეფერილობისაა, გარეთა კიდეზე გასდევს ტალღისებრი მოყვითალო-თეთრი ხაზი. მავნებელი მწერია. მისი მატლები ღრღნიან კომბოსტოს ფოთოლს და აკეთებენ დიდი ზომის ხვრელებს. როდესაც კომბოსტო თავს გაიკეთებს, მავნებლის უფროსი ხნოვანების მატლები იჭრებიან კომბოსტოს თავში და ღრღნიან მასაც. წარმოშობილი ხვრელებიდან მცენარეში ჩადის წვიმის წყალი და იწვევს კომბოსტოს ლპობას. მავნეა გაზაფხულზე და ზაფხულში.
მზრალად ხვნა კულტივაციით, მცენარეული ნარჩენების განადგურება, ქიმიური წამლობები (დელტამეტრინის, ლამბდაციგალოტრინის, მალათიონის და მავნებლის წინააღმდეგ ეფექტის მქონე სხვა მოქმედ ნივთიერებათა ბაზაზე დამზადებული ინსექტიციდები).
გალერეა
სქოლიო
კომბოსტოს მავნებლები
ხვატრისებრნი
საქართველოს ჩოგბურთის ფედერაცია

საქართველოს ჩოგბურთის ფედერაცია — ჩოგბურთის ფედერაცია, რომელიც დაარსდა 1991 წლის 7 ივნისს. 1993 წლიდან არის ჩოგბურთის საერთაშორისო ფედერაციისა (ITF) და ევროპის ჩოგბურთის ასოციაციის (ETA) წევრი.
სხვადასხვა დროს საქართველოს ჩოგბურთის ფედერაციის პრეზიდენტები იყვნენ: გურამ მირიანაშვილი (1991-93), ალექსანდრე მეტრეველი (1993-94), მირზა გელაშვილი (1994-96), მერაბ ადეიშვილი (1996-99), ლეილა მესხი (1999 წლიდან) და სხვა.
იხილეთ აგრეთვე
საქართველოს კაცთა საჩოგბურთო ნაკრები
საქართველოს ქალთა საჩოგბურთო ნაკრები
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
საქართველოს ჩოგბურთი
საქართველოს სპორტული ორგანიზაციები
დეზირე რაკუტუარიძაუნა

დეზირე რაკუტუარიძაუნა (დ. 19 ივნისი, 1934) — მადაგასკარელი პოლიტიკოსი და სამხედრო ოფიცერი – ვიცე-პოლკოვნიკი, მადაგასკარის პრემიერ-მინისტრი 1977 წლის 1 აგვისტოდან 1988 წლის 12 თებერვლამდე; პრეზიდენტ დიდიე რაცირაკას მმართველობისას. მან ამ პოსტზე ჟიუსტინ რაკუტუნიაინა შეცვალა. ასევე, მონაწილეობდა 1996 წლის ნოემბრის საპრეზიდენტო არჩევნებში, რომელშიც 15 კანდიდატს შორის უკანასკნელი პოზიცია დაიკავა ხმათა 0,37%-ით, რამაც წერტილი დაუსვა მის პოლიტიკურ კარიერას.
სქოლიო
მადაგასკარის პრემიერ-მინისტრები
დაბადებული 1934
დაბადებული 19 ივნისი
მამ-კროსი

მამ-კროსი — გელტახტი სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს გოლუეის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.
იხილეთ აგრეთვე
გოლუეის საგრაფო
გოლუეის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
გელტახტი ადგილები გოლუეის საგრაფოში
Polyrhachis biroi

Polyrhachis biroi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ვალანსი

ვალანსი ― ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ საფრანგეთში. არის დრომის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე რონის მარცხენა ნაპირზე. ვალანსში ციხეში იჯდა და გარდაიცვალა რომის პაპი პიუს VI.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
საფრანგეთის ქალაქები
ჩეკოლოში

ჩეკოლოში — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან.
მეგრულად „თეთრ კოლოშს“ ნიშნავს. ეს სახელწოდება შავყურძნიან ჯიშ „კოლოშთან“ მსგავსების გამო აქვს შერქმეული. ძალიან იშვიათი ჯიშია.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ხშირქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული, ზოგჯერ ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. საკმაოდ კუმსია. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, თეთრი ფერის. კანი სქელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით ზომიერად დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, გემო — სასიამოვნო და ტკბილი.
ჩეკოლოში საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 197 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 150 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-7.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.7-9 გ/ლ-ს.
გამოიყენება საკმაოდ ჰარმონიული და სასიამოვნო სუფრის თეთრი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 423
სამეგრელოს ვაზის ჯიშები
ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
გოლდფინგერი (საუნდტრეკი)

გოლდფინგერი (საუნდტრეკი)
ჯეიმზ ბონდის სერიის ფილმის „გოლდფინგერი“ საუნდტრეკი გამოვიდა 1964 წელს. მასში შეტანილი მუსიკის კომპოზიტორი არის ჯონ ბარი (კომპოზიტორი)ჯონ ბარი.
ფილმის მთავარ მუსიკალურ თემას ასრულებს შირლი ბეისი. შემქმნელებს იმდენად მოეწონათ მისი ხმა, რომ იგი დაბრუნდა ფილმებში „ალმასები სამუდამოდ“ და „მუნრეიკერი“ შეტანილი მთავარი სიმღერების ჩასაწერად.
სიმღერების სია
შენიშვნები
სქოლიო
ჯეიმზ ბონდის საუნდტრეკები
1964 წლის საუნდტრეკები
EMI Records-ის საუნდტრეკები
ფილმების საუნდტრეკები
თილისმა

თილისმა (ასევე ამულეტი) — მაგიური ნივთი, რომლის ფუნქცია მისი მფლობელის დაცვა ან მისი მაგიური ზემოქმედების ეფექტურობის გაზრდაა. ზოგიერთის რწმენით თილისმებს ასევე შეუძლია წარმატების მოტანა, განსაცდელისგან დაცვა, გუნების გაუმჯობესება და სხვა. თილისმა შეიძლება იყოს ნებისმიერი ნივთი — საიუველირო ნაწარმიდან დაწყებული, ქვის ნატეხითა და ხის ქერქის ნაჭრით დამთავრებული. მაგ. ქრისტიანების გარკვეული ნაწილი ყელზე ჯვარს ატარებს, როგორც ერთგვარ თილისმას, იმ ვარაუდით, რომ ის მათ უსიამოვნებებისგან დაიცავს (და არა მხოლოდ მათ კონფესიური მიმართულების სიმბოლოს).
თილისმა შეიძლება გახდეს რაიმე პერსონაჟი ან ცხოველი. მაგ. სპორტული გუნდები და მუსიკალური ჯგუფები ხშირად იყენებენ რომელიმე პერსონაჟს საკუთარი სიმბოლო-თილისმის სახით.
ლიტერატურა
ცრურწმენა
მაგია
აკვილა (სამოცდაათთაგანი)

აკვილა (სამოცდაათთაგანი)
მოციქული აკვილა — ქრისტეს მოციქული, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 14 ივლისი, ახალი სტილით - 27 ივლისი. იგი საქადაგებლად გაემგზავრა ეფესოში.
კონდაკი
ვითარცა რა მზე დიდი, მოგიგო შენ ეკლესიამან, დიდებულო აკვილა, და ბრწყინვალებითა მოძუღურებისა შენისათა განათლდებიან სარწმუნოებით პატივისმცემელნი შენნი უფლისა მოციქულო.
იხილეთ აგრეთვე
ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული
რესურსები ინტერნეტში
აკვილა
I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული
მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
ვარდგინეთის წმინდა გიორგის ეკლესია

ვარდგინეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვარდგინეთში. აგებულია XVI-XVIII საუკუნეებში.
ეკლესია დარბაზულია, ნაშენია მომწვანო ფერის ადგილობრივი ჯიშის სხვადასხვა ზომის ქვებით. ინტერიერი: აღმოსავლეთით ნახევარ წრიული აბსიდაა, ცენტრში სარკმელით(ამჟამად ამოქოლილია). აბსიდის ჩრდილოეთ ნაწილში სწორკუთხა ნიშია, სამხრეთით ორი, დიდი და პატარა ნიში. სარკმლის ზედა ნახევრის დონეზე კედელი მორღვეულია. ცენტრში ტრაპეზის ქვაა. გრძივი კედლები ნახევარ სიმაღლეზეა გადარჩენილი. ორივე კედელი ყრუა. დასავლეთ კედლის ცენტრში სწორკუთხა შესასვლელია. ეკლესია გადახურულია ხის კარკასზე დალაგებული სახურავით. ფასადებიდან მხოლოდ დასავლეთის ფასადი აქვს. დანარჩენი ფასადები აღმოსავლეთ ფასადი თითქმის მთლიანად და სამხრეთ და ჩრდილოეთ ფასადები ნაწილობრივაა დაფარული ფერდობიდან მოზღვავებული მიწით. ფასადებზეც იგივე მასალაა გამოყენებული, რაც ინტერიერში. ეკლესიის ირგვლივ მრავლადაა ნაგებობების კვალი სავარაუდოდ კელიებია.
რესურსები ინტერნეტში
ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები