PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ოპერაცია ბარბაროსა

ოპერაცია ბარბაროსა
ოპერაცია „ბარბაროსა“ — მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში გერმანია-სსრკ-ის ომის ოფიციალური გერმანული კოდური სახელწოდება („საღვთო რომის იმპერიის“ იმპერატორ ფრიდრიხ I ბარბაროსას სახელის მიხედვით). 1940 წლის 5 დეკემბერს დამტკიცდა სახმელეთო ჯარების გენერალური შტაბის უფროსის გენერალ ჰალდერის მიერ წარმოდგენილი გეგმის („გეგმა ოტო“) საბოლოო ვარიანტი. საერთო სტარატეგიული ამოცანა იყო საბჭოთა კავშირის დამარცხება უმოკლეს დროში (ინგლისთან ომის დამთავრებამდე). იგი დაიწყო 1941 წლის 22 ივნისს ვერმახტის მიერ სსრკ-ზე თავდასხმით და დასრულდა 1941 წლის 5 დეკემბერს, როდესაც მოსკოვისთვის გამართულ ბრძოლაში გერმანულმა ნაწილებმა შეაჩერეს წინსვლა მოსკოვისაკენ. ოპერაციის დასრულებას მაშინვე მოჰყვა წითელი არმიის კონტრშეტევა (1941 წლის 5 დეკემბრიდან 1942 წლის 7 იანვრამდე). მიუხედავად იმისა, რომ ოპერაცია საბოლოო ჯამში წარუმატებელი აღმოჩნდა, საბჭოთა წითელ არმიას კიდევ მრავალწლიანი ომი დასჭირდა ომში საბოლოო გამარჯვების მოსაპოვებლად. საბჭოთა კავშირში ამ ომს „დიდი სამამულო ომი“ ეწოდა.
ოპერაცია მიზნად ისახავდა ნაცისტური იდეოლოგიის პრაქტიკაში განხორციელებას და საბჭოთა კავშირის დასავლეთი ნაწილის დაპყრობას, მისი ტერიტორიის გერმანელებით დასახლების მიზნით. ამ ტერიტორიების დაკავებით ნაცისტური გერმანია მიზნად ისახავდა ე. წ. სასიცოცხლო სივრცის შექმნას გერმანელი ერისათვის.
ოპერაცია ბარბაროსამ გახსნა მეორე მსოფლიო ომის აღმოსავლეთის ფრონტი, რომელიც მთელი ომის განმავლობაში იყო ყველაზე დიდი თეატრი. სწორედ ამ მიმართულებაზე გაიმართა ომის და მსოფლიო ისტორიაში ყველაზე დიდი შეტაკებები, ბრძოლები, ომის დანაშაულები და დანაშაულები კაცობრიობის წინააღმდეგ. სწორედ აღმოსავლეთის ფრონტზე განიცადეს ომში მონაწილე მხარეებმა (როგორც ნაცისტურმა გერმანიამ, ისე საბჭოთა კავშირმა) ყველაზე დიდი დანაკარგები და სწორედ აქ გავნითარებულმა მოვლენებმა იქონია უდიდესი ზეგავლენა მთლიანი ომის მსვლელობაზე.
ოპეარციის ჩავარდნამ უდიდესი ზეგავლენა მოახდინა ნაცისტური გერმანიის ბედზე მეორე მსოფლიო ომში. მიუხედავად იმისა, რომ ტაქტიკურ თუ სტრატეგიულ დონეზე ვერმახტმა მრავალ მნიშვნელოვან წარმატებას მიაღწია, ოპერაციის საბოლოო სტრატეგიული მიზანი მიუღწეველი დარჩა. ნაცისტური გერმანია, ომის სწრაფად დასრულების ნაცვლად, ჩართული აღმოჩნდა მსოფლიოს გიგანტების დაპისპირებაში, რამაც საბოლოოდ განაპირობა კიდეც ნაცისტური გერმანიის დასასრული.
სქოლიო
მეორე მსოფლიო ომი
კოდური სახელწოდებები
მეფის მთელი მხედრიონი (მრავალმნიშვნელოვანი)

მეფის მთელი მხედრიონი (მრავალმნიშვნელოვანი)
დასახელება მეფის მთელი მხედრიონი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მეფის მთელი მხედრიონი - რობერტ პენ უორენის რომანი
მეფის მთელი მხედრიონი - რომანის 1949 წლის ეკრანიზაცია
მეფის მთელი მხედრიონი - რომანის 2006 წლის ეკრანიზაცია
გელაური

გელაური — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, საციხურის თემში. მდებარეობს არსიანის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ნაფლატისწყლის (მდინარე ღორჯომისწყლის შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1520 მ. ხულოდან დაშორებულია 10 კმ-ით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 108 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
Curimatá

Curimatá
This is for the Brazilian town. For the genus of characid fish see Curimata (fish)
Curimata is a municipality in the state of Piauí in the Northeast region of Brazil
See also
List of municipalities in Piauí
References
Municipalities in Piauí
ოსკარი საუკეთესო მხატვრული გაფორმებისთვის

ოსკარი საუკეთესო მხატვრული გაფორმებისთვის
ამერიკული კინოაკადემიის ჯილდო საუკეთესო მხატვრული გაფორმებისთვის — ერთ-ერთი ჯილდო ოსკარის დაჯილდოებაზე, რომელიც იმართება ყოველწლიურად ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ჯილდოს ამერიკის კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემია გადასცემს კინემატოგრაფიაში მომუშავე ხალხს.
ლაურეატები
1940-იანები
1950-იანები
1960-იანები
1970-იანები
1980-იანები
1990-იანები
2000-იანები
2010-იანები
ოსკარი
იარადულუ

იარადულუ — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსთაფის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
აღსთაფის რაიონის სოფლები
ზეიკანა

ზეიკანა — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 58 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 902 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
კრიულენის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
კრიულენის რაიონის სოფლები
კოადიუტორი

კოადიუტორი (გვიანლათ. coadiutor — „ერთად დახმარება“; ზმნიდან „coadiuvare“) — ეპისკოპოსის ღირსების მატარებელი თანამშრომელი, რომელიც სადიოცეზო ეპისკოპოსს სამსახურებრივ მოვალეობათა შესრულებაში ეხმარება. ეპისკოპოსის კოადიუტორს ნიშნავს ეკლესია მისი ცალკეული სამწყსო საქმიანობების ხელშეწყობის მიზნით. კოადიუტორი ეპისკოპოსს დიოცეზის მართვაში ეხმარება და ენაცვლება მას ამ უკანასკნელის არყოფნის ან რაიმე დაბრკოლების შემთხვევაში. დამხმარე ეპისკოპოსისგან განსხვავებით, კოადიუტორი მემკვიდრეობის უფლებით სარგებლობს.
სქოლიო
კათოლიციზმი
რელიგიური ტერმინები
საეკლესიო წოდებები
არჩილ მოწონელიძე

არჩილ მოწონელიძე (დ. 25 ივლისი, 1945, ქუთაისი, საქართველოს სსრ) — ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. 2007–2008 წლებში ეკავა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორის პოსტი. მშენებლობის დარგში სამეცნიერო ხარისხების მიმნიჭებელი საბჭოს წევრი. გამოქვეყნებული აქვს 128 სამეცნიერო შრომა და ერთი სახელმძღვანელო, „მშენებლობის მენეჯმენტი“. ფლობს რუსულ და ინგლისურ ენებს. დაჯილდოებულია საქართველოს პრეზიდენტის მადლობის სიგელით (2005 წელი). ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.
1962 წელს დაამთავრა თბილისის 51-ე საჯარო სკოლა. ამავე წელს სწავლა გააგრძელა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტში სამშენებლო ფაკულტეტის, სამდინარო ნაგებობებისა და ჰიდროელექტროსადგურების ჰიდროტექნიკური მშენებლობის სპეციალობაზე. დაამთავრა 1968 წელს. 1971 წელს დაამთავრა ამავე ინსტიტუტის ასპირანტურა მასალათა გამძლეობისა და დრეკადობის თეორიის კათედრაზე. 1973 წელს ტექნიკის მეცნიერებათ კანდიდატის, ხოლო 1986 წელს ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი მიენიჭა.
რესურსები ინტერნეტში
საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორი;
დაბადებული 25 ივლისი
დაბადებული 1945
ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
ავსტრალიის უდაბნოები

ავსტრალიის უდაბნოები
უდაბნოებს ავსტრალიის კონტინენტზე მნიშვნელოვანი ფართობი უკავია. უდაბნოების ტერიტორია ძირითადად დასავლეთ და ჩრდილოეთ ავსტრალიაშია. ავსტრალიის ტერიტორიაზე მრავალი პატარა და დიდი უდაბნოა, მათი ფართობი შეადგენს 1371000 კმ²-ს, რაც მთლიანი კონტინენტისy 18%.
უდაბნოები
ვიქტორიის დიდი უდაბნო
ვიქტორიის დიდი უდაბნო მდებარეობს დასავლეთ და სამხრეთ ავსტრალიაში. იგი გადაშლილია 700 კილომეტრზე და მისი ფართობი შეადგენს 424 ათ. კმ2.
გიბსონის უდაბნო
გიბსონის უდაბნო მდებარეობს დასავლეთ ავსტრალიაში. უდაბნოს ფართობი არის 156 000 კმ². სწორედ ეს ტერიტორიები აქვთ საცხოვრებლად ავსტრალიელ აბორიგენებს.
სიმფსონის უდაბნო
უდაბნოს ძირითადი ნაწილი მდებარეობს ჩრდილოეთ ტერიტორიაზე, სიმფსონის უდაბნოს გარკვეული ნაწილი აგრეთვე ვრცელდება კუინზლენდის და სამხრეთი ავსტრალიის ტერიტორიებზეც. უდაბნოს ფართობი შეადგენს 176 500 კმ²-ს.
ავსტრალიის სხვა უდაბნოები
პატარა ქვიშიანი უდაბნო
ნულარბორის ვაკე
სტრელეცკის უდაბნო
ტანამის უდაბნო
ტირარის უდაბნო
უდაბნოების ჯგუფი
დასავლეთის უდაბნოები – ჯგუფში შედის გიბსონის, დიდი ქვიშიანი და პატარა ქვიშიანი უდაბნო.
სქოლიო
რესურსები ინტერნეტში
Encarta(2009-10-31)
მსოფლიოს წიგნი
ნაციონალური გეოგრაფია
შილიმი

შილიმი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 388 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ლენქორანის რაიონის სოფლები
ბერლინის შერიგების ეკლესია

ბერლინის შერიგების ეკლესია
შერიგების ეკლესია იყო ბერლინის ცენტრში, მიტეს რაიონში, ბერნაუს ქუჩაზე მდგარი ლუთერანული ტაძარი, რომელიც 1892 წელს აშენდა. 1985 წელს იგი გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის გადაწყვეტილებით ააფეთქეს.
არქიტექტურა
ეკლესია წითელი აგურით ნაშენებ ნეოგოთიკური სტილის ნაგებობას წარმოადგენდა. გერმანული ტრადიციისამებრ მიშენებული სამრეკლო სიმაღლით 75 მეტრს აღწევდა; მისი საფუძველი კვადრატული ფორმისა, მაღალი სახურავი კი რვაკუთხედის ფორმისა იყო. ტაძრის ნავი, რომლის საფუძველიც ასევე რვაკუთხედს წარმოადგენდა, გამოირჩეოდა ყოველგვარი საყრდენის გარეშე გამოყვანილი ერთიანი თაღით; ამის გამო იქმნებოდა ერთიანი სივრცე და ტაძარში მოსული 1000 მნახველი ყოველი კუთხიდან კარგად ხედავდა საკურთხეველს.
ისტორია
შერიგების ეკლესიის მშენებლობა 1892 წელს გერმანელი არქიტექტორის გოტჰილფ ლუდვიგ მეკელის გეგმის მიხედვით დაიწყო. ტაძარი დედოფალ ავგუსტა ვიქტორიას მიეძღვნა. აკურთხეს 1984 წლის 28 აგვისტოს. 1920-იან წლების ბოლოს ტაძრის მრევლი 20 000 კაცს შეადგენდა სამი წინამძღოლით.
ეკლესია მნიშვნელოვნად დაზარალდა მეორე მსოფლიო ომში. ომის დასრულების შემდეგ გამარჯვებულ მხარეთა მიერ საოკუპაციო ზონების გადანაწილების შემდეგ შერიგების ეკლესია ზუსტად საბჭოთა და ფრანგული ზონის საზღვარზე აღმოჩნდა. მიუხედავად ამისა, 1950 წელს აღადგინეს და 1961 წლამდე მასში ღვთისმსახურება აღესრულებოდა. მრევლის რაოდენობა ეკლესიის საზრვარზე მდებარეობის გამო 20 000-იდან სამჯერ შემცირდა.
საზღვრის გამო არსებული სიტუაცია კიდევ უფრო გამძაფრდა ბერლინის კედლის მშენებლობის შემდეგ (1961 წლის 13 აგვისტო). 20 აგვისტოს ტაძრის კარიბჭის წინ ათ მეტრში ოთხი მეტრის სიმაღლის ბერლინის კედელმა გაიარა. მრევლის იმ ნაწილს, რომელიც დასავლეთ ბერლინში ცხოვრობდა, აღარ ჰქონდა საშუალება ტაძარში მისულიყო, რადგან ეკლესია მთლიანად აღმოსავლეთ ბერლინში აღმოჩნდა. 23 აგვისტოდან ტაძარში მისვლა უკვე აღარავის შეეძლო. ეკლესია აკრძალულ ტერიტორიაზე მდებარეობდა და, შესაბამისად, დაიხურა. მოგვიანებით გდრ-ის სასაზღვრო პოლიცია ეკლესიის სამრეკლოს საგუშაგო კოშკის დანიშნულებით იყენებდა. 1985 წლის 22 იანვარს გდრ-ის მთავრობის მოთხოვნით ეკლესიის ძირითადი ნაგებობა ააფეთქეს, სამრეკლო კი მხოლოდ ექვსი დღის შემდეგ დაანგრიეს.
გერმანიის გაერთიანების შემდეგ შერიგების ეკლესიის ყოფილმა მრევლმა დაიბრუნა ის მიწის ნაკვეთი, რომელზეც ტაძარი მდებარეობდა. მათ ძველი ეკლესიის საძირკველზე ახალი შერიგების კაპელა ააგეს, რომელიც 2000 წლის 9 ნოემბერს აკურთხეს და მას შემდეგ ღვთისმსახურება დღემდე მიმდინარეობს. აღმოჩენილი ძველი ზარები ახალი ტაძრის წინ არის განთავსებული. შერიგების კაპელაში თავისი ადგილი აქვს მიჩენილი ასევე ძველი ეკლესიის ძლიერ დაზიანებულ საკურთხეველსა და სამრეკლოს ჯვარს.
შერიგების ეკლესიიდან შემორჩენილი ქრისტეს ქანდაკება დღეს ბერლინის გეთსემანიის ეკლესიის წინ დგას.
შერიგების ეკლესიის ფუნდამენტი და საძირკვლის ნაშთები დღეს გერმანიის დაცულ ძეგლთა სიაშია შეყვანილი.
რესურსები ინტერნეტში
შერიგების ეკლესია 1968 წელს
შერიგების ეკლესია და ბერლინის კედლის მშენებლობის ფაზები (კომპიუტერული რეკონსტრუქცია)
ბერლინის არქიტექტურა
გერმანიის ტაძრები
პონტონი

პონტონი — მუნიციპალური წარმონაქმნი კოლპინოს რაიონში, სანქტ-პეტერბურგი. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 8291 ადამიანს შეადგენდა.
დემოგრაფია
რესურსები ინტერნეტში
პონტონის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
სანქტ-პეტერბურგის მუნიციპალური წარმონაქმნები
აღმოსავლეთის ქვეყნების ინსტიტუტი

აღმოსავლეთის ქვეყნების ინსტიტუტი (რუსულად Институт стран Востока (რუსული აბრევიაციით ИСВ) (სრული სახელწოდება — უმაღლესი პროფესიული განათლების არასახელმწიფო საგანმანათლებლო კერძო დაწესებულება აღმოსავლეთის ქვეყნების ინსტიტუტი, 2002 წლამდე - აღმოსავლეთის უნივერსიტეტი.
ისტორია
აღმოსავლეთის ქვეყნების ინსტიტუტი დაარსებულ იქნა 1994 წელს რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის მიერ. ინსტიტუტში ფუნქციონირებს აღმოსავლეთმცოდნეობის ყველა მიმართულება: ენები, ლიტერატურა, ეთნოლოგია, ისტორია, რელიგია, ეკონომიკა, ადმინისტრირება, საინფორმაციო სისტემები და ა.შ. შესასწავლი რეგიონები მოიცავს მსოფლიოს ორ მესამედს — შორეული აღმოსავლეთიდან ვიდრე ჩრდილოეთ აფრიკამდე და ჩინეთიდან ვიდრე ავსტრალიამდე.
სწავლების პროგრამები შემუშავებულია რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის იმ მეცნიერთა მიერ, რომლებიც ასევე სახელმძღვანელოებისა და ორიგინალური მეთოდიკების ავტორები არიან.
აღმოსავლეთის ქვეყნების ინსტიტუტში ფუნქციონიერებს ბაკალავრიატი და მაგისტრატურა
რესურსი ინტერნეტში
აღმოსავლეთის ქვეყნების ინსტიტუტის ოფიციალური საიტი
რუსეთის უმაღლესი სასწავლებლები
აღმოსავლეთმცოდნეობის სკოლები
ვარდისფერა

ვარდისფერა — ქართული აბორიგენული ვარდისფერყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში კახეთიდან.
აღმოჩენილია მევენახეობის ინსტიტუტის ექსპერიმენტულ ბაზაზე სოფელ ვაზისუბანში, სახელი კი მტევნის შეფერილობის მიხედვით შეურჩიეს.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, ზოგჯერ განივოვალური ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან დიდი ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური, იშვიათად კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის ან კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ზოგჯერ მსხვილი, ოვალური, იშვიათად მომრგვალო, ღია ვარდისფერი, ბოლოწამახვილებული. სქელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით საშუალოდ დაფარული. რბილობი მკვრივი და კნატუნა აქვს, გემო სასიამოვნო, ჰარმონიული, წვენი — უფერული. ვარდისფერა ძლიერი ზრდისაა. სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე საშუალოდ 160 დღეა. მტევნის წონა 200-400 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 7.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-18%-ს, მჟავიანობა — 6-7 გ/ლ-ს.
გამოიყენება სასუფრე ყურძნად, კარგად ინახება და იტანს ტრანსპორტირებას.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 122-123
კახეთის ვაზის ჯიშები
ვაზის ვარდისფერყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
სათიბები

სათიბები — ნასოფლარი დღევანდელი ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. მდებარეობდა თრიალეთის ქედზე. შედიოდა ისტორიულ საციციანოში.
ვახუშტი და იოანე ბატონიშვილები მას არ იცნობენ, არც ქართულ ისტორიულ და ეკონომიკური ხასიათის დოკუმენტებში გვხვდება.
1886 წლის აღწერით, აქ 10 კომლია (50 კაცი და 41 ქალი, სულ 91 კაცი), მოსახლეობა, ეროვნული შემადგენლობის თვალსაზრისით,
მთლიანად ოსურია.
1925 წლისათვის სათიბებში 25 კომლი მოსახლეა. აქ მხოლოდ ერთი გვარის წარმომადგენლები - თიგიშვილები ცხოვრობდნენ, რომლებიც XX საუკუნის 50-იან წლებში სოფელ ცხრამუხაში ჩაასახლეს და სოფელმაც არსებობა შეწყვიტა.
ლიტერატურა
ლაცაბიძე თ., ხაშურის მუნიციპალიტეტის ისტორია ტოპონიმებში, გაზ., „ხაშურის მოამბე“, № 22, 3 ივნისი, 2019, გვ., 4
ხაშურის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ტიგრინიუსი

ტიგრინიუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 732 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპეკოს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 757 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30.32 კმ²-ზე. ფართობი 57 944 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
სანტა-კატარინა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
იენიჯა (მრავალმნიშვნელოვანი)

იენიჯა (მრავალმნიშვნელოვანი)
იენიჯა შეიძლება აღნიშნავდეს:
იენიჯა — სოფელი აზერბაიჯანში, აღდაშის რაიონში.
იენიჯა — სოფელი აზერბაიჯანში, ევლახის რაიონში.
მოსე თოიძის სახლ-მუზეუმი

მოსე თოიძის სახლ-მუზეუმი — მუზეუმი თბილისში, საქართველო. დაარსდა 1968 წელს, ალექსანდრა თოიძის თაოსნობით, რომელსაც გარდაცვალებამდე განაგებდა. არის ხელოვნების კლასიფიკაციის. ინახება 1322 ექსპონატი. სახელმწიფო კონტროლს ახორციელებს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტრო.
მუზეუმში დაცულია ცნობილი ქართველი მხატვრის, მოსე თოიძის ფერწერული ტილოები, გრაფიკული ნამუშევრები, მისი ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ამსახველი ფოტო და დოკუმენტური მასალები. მუზეუმში დაცულია აგრეთვე მხატვრის შვილის – მხატვარ ირაკლი თოიძის ნამუშევრები.
იხილეთ აგრეთვე
საქართველოს ეროვნული მუზეუმი
რესურსები ინტერნეტში
მოსე თოიძის სახლ-მუზეუმი
თბილისის სახლ-მუზეუმები
საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გაერთიანება
ზედა ძიმითი

ზედა ძიმითი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, ძიმითის თემის ცენტრი (სოფლები: ზედა ძიმითი, ქვედა ძიმითი, ნასაკირალი). სოფელში არის მართლმადიდებლური ეკლესია, სიმონ გუგუნავას სახელობის საჯარო სკოლა, საბავშვო ბაღი.
მდებარეობა
მდებარეობს მდინარე სუფსის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 160 მ., ოზურგეთიდან 18 კმ. სოფელში გადის ლანჩხუთი-ოზურგეთის საავტომობილო გზა.
მოსახლეობა
ლიტერატურა
სქოლიო
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ევროპის ავტომაგისტრალი E70

ევროპის ავტომაგისტრალი E70 — ევროპის ავტომაგისტრალი, რომელიც ათ ევროპულ ქვეყანას და ერთ საბორნე გადასასვლელს გადის, ბულგარეთის ქალაქ ვარნასა და თურქეთის ქალაქ სამსუნს შორის. იგი იწყება ესპანეთის ქალაქ ლა-კორუნიაში და მთავრდება საქართველოს ქალაქ ფოთში. მარშრუტის სიგრძე — 5114 კმ.
ავტომაგისტრალი გადის შემდეგ ქვეყნებზე:
საბორნე გადასასვლელი შავ ზღვაზე
სარფი – ბათუმი – ქობულეთი – ფოთი
საქართველოს გზები
ევროპის ავტომაგისტრალები
ოოლითი

ოოლითი (ბერძნ. ōon – კვერცხი და lithos – ქვა) — სფერული ან ელიფსოიდური ფორმის მინერალური წარმონაქმნი, რომელიც შედგება რკინის და მანგანუმის ჟანგეულებისაგან, სილიკატებისაგან, კარბონატებისაგან
და სხვ. ოოლითი ზომით რამდენიმე მკმ-იდან 15-25 მმ-მდეა. 2-5 მმ-ზე მსხვილ ოოლითს პიზოლითი ეწოდება.
ჩვეულებრივ, ოოლითის ცენტრში მოთავსებულია ქვიშის მარცვალი ან რომელიმე ორგანიზმის კარბონატული ნიჟარის ნატეხი, რომლის გარშემო თანდათანობით ილექება ნივთიერება. ამის გამო ოოლითს კონცენტრულ-ნაჭუჭისებრი აგებულება აქვს. ოოლითი წარმოიქმნება ზღვის წყალში და თბილ წყაროებში კოლოიდური ან ბიოქიმიური პროცესების შედეგად.
ოოლითების სახით ხშირად გვხვდება კალციტი, არაგონიტი და სხვ.
ოოლითური წარმონაქმნები აქა-იქ გვხვდება საქართველოშიც. დასავლეთ საქართველოში დაახლოებით 10 მღვიმეშია მიკვლეული აღნიშნული წარმონაქმნი; ესენია: გუმის, მთისკალთის, მაანიკვარის, ჭაღის, ვახუშტი ბაგრატიონისა და სხვ. მღვიმეები.
პირველად კავკასიაში ოოლითებსა და პიზოლითებს გუმის მღვიმის ბოლო დარბაზის კოროზიულ ორმოებში მიაკვლიეს.
გუმას ოოლითები და პიზოლითები ზრდის პროცესშია.
დასავლეთ საქართველოს კირქვულ ზოლში ოოლითური მინერალების სიმდიდრით პირველ ადგილზეა ვახუშტი ბაგრატიონის უფსკრული, სადაც ეს მინერალები 145-150 მ სიღრმეზე ხალიჩებს ქმნიან. აქ მინერალების რაოდენობა რამდენიმე ათასს აღწევს.
ოოლითები კარგად არის წარმოდგენილი ზემო ლიხნის მღვიმეში (აფხაზეთი). ამ კონგლომერატულ მღვიმეში მოიპოვება კლასიკური ოოლითები და პიზოლითები, რომლებსაც აქვთ ბურთისებრი ფორმა და ძალზე მკაფიო (სარკისებრი) ელვარება, რითაც მათ საგრძნობლად ჩამოუვარდება ყველა სხვა მღვიმეში მიკვლეული მინერალები.
ზემო ლიხნის ოოლითები საქართველოს სხვა მღვიმეებთან შედარებით განხვავდება ასევე იმით, რომ მათ ახასიათებთ იდეალური ტკეჩვადობა.
ჩაქუჩის დარტყმით მინერალი ადვილად იპობა ცალკეულ სფერულ თხელ ფურცლებად და თანაც გაპობის ზედაპირზე მოელვარე სიბრტყეები ჩნდება.
ოოლითური მინერალების ზრდა-განვითარების პირობების შესახებ სამამულო ლიტერატურაში საინტერესო ცნობებს გვაწვდიან დ. გრიგორიევი და გ. მაქსიმოვიჩი.
ეს მინერალები შეიძლება წარმოშვას როგორც გამდიანარე ნაკადმა, ისე წვეთებისა და ჭავლების ვარდნამ. პირველი გზით გაჩენილი ფორმები სიდიდითა და
ნაირფეროვნებით აღემატება მეორეს. კალციტურ ოოლითებსა და პიზოლითებს კოლმორფულ მინერალებსაც უწოდებენ.
იხილეთ აგრეთვე
პიზოლითი
კირქვა
რესურსები ინტერნეტში
ოოლითი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა
ოოლითების შესახებ – სამთო ენციკლოპედია
ლიტერატურა
ყიფიანი შ., ტინტილოზოვი ზ., ოქროჯანაშვილი არს., ჯიშკარიანი ვ., საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი, თბ., 1966
ტინტილოზოვი ზ., მღვიმეებსა და უფსკრულებში, „ნაკადული“, თბ., 1964
Швецов М. С., Петрография осадочных пород. 3 изд., М., 1958
სქოლიო
დანალექი ქანები
სპელეოლოგია
პეტროლოგია
კატმონი

კატმონი (ოფიციალურად კატმონის მუნიციპალიტეტი; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი სებუს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 33 745 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 20 ბარანგაის.
კლიმატი
სქოლიო
სებუს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
გოვენ ჭეიშვილი

გოვენ ჭეიშვილი (დ. 6 მაისი, 1940, ქუთაისი, — გ. 8 ივლისი, 2020, ბორჯომი — ქართველი კინოსა და თეატრის მსახიობი, საქართველოს დამსახურებული არტისტი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის დრამის ფაკულტეტის მუსიკალური განყოფილება (1970). 1967-1976 წლებში გამოდიოდა კ. მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის სცენაზე. მოღვაწეობდა ესტრადაზე. 1964-1994 წლებში იყო ვასო აბაშიძის სახელობის მუსიკალური კომედიის თეატრის მსახიობი. 1996-2015 წლებში მუშაობდა ქუთაისის ლადო მესხიშვილის სახელობის თეატრში.
1969 წლიდან იღებდნენ კინოში. მთავარი როლები შეასრულა რეჟისორ გ. პატარაიას ფილმებში „რეკორდი“ (1974, ხუტა) და „კუჩხი ბედინერი“ (1976, კოჩია). ასევე გადაღებულია ფილმებში „ნეილონის ნაძვის ხე“ (რეჟ. რ. ესაძე, 1985), „ლალე“ (რეჟ. რ. ლორთქიფანიძე, 1985), „დამშვიდობება“ (რეჟ. ზ. თუთბერიძე, 1987), „კირილეს ოდისეა“ (რეჟ. დ. ბათიაშვილი, 1985), „ლომა“ (რეჟ. ბ. რაჭველიშვილი, 1987), „ჩემი ბოშები" (რეჟ. ლ. გორდელაძე, 1987), „წითელი პატეფონი“ (რეჟ. დ. აბაშიძე, 1995), „სამოთხის გვრიტები“ (რეჟ. გ. ჩოხელი, 1997, ეფრემა), „მიჯაჭვული რაინდები“ (რეჟ. გ. ჩოხელი, 1999, ტოტია), „ჩემი ბედნიერი ოჯახი“ (რეჟ. ნ. ექვთიმიშვილი, ს. გროსი, 2016) და სხვ.
გოვენ ჭეიშვილი გარდაიცვალა ბორჯომში, 2020 წლის 8 ივლისს. დაკრძალულია ქუთაისში, საფიჩხიის სასაფლაოზე.
ლიტერატურა
ქართული კინო, 1896–2011.– თბ., 2011.– გვ. 213.
რესურსები ინტერნეტში
გოვენ ჭეიშვილი — ეროვნული ფილმოგრაფია
დაბადებული 6 მაისი
დაბადებული 1940
გარდაცვლილი 8 ივლისი
გარდაცვლილი 2020
ქუთაისში დაბადებულები
ქართველი მსახიობები
საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
პაესის მუნიციპალიტეტი (მირანდა)

პაესის მუნიციპალიტეტი (მირანდა)
პაესი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, მირანდას შტატში. წარმოადგენს მირანდას შტატის 21 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 963 კმ². 2001 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით პაესის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 30 812 ათასი ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 31,9 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე. მთავარი ქალაქია რიო-ჩიკო.
იხილეთ აგრეთვე
ვენესუელის მუნიციპალიტეტები
მირანდას შტატი
მირანდას შტატის მუნიციპალიტეტები
Mare Humorum

Mare Humorum (Latin hūmōrum, the "Sea of Moisture") is a lunar mare. The impact basin it is located in is across.
Geology
It was not sampled by the Apollo program, so a precise age has not been determined. However, geological mapping indicates that it is intermediate in age between the Imbrium and Nectaris Basins, suggesting an age of about 3.9 billion years. The Humorum basin is filled with a thick layer of mare basalt, believed to exceed 3 kilometers in thickness at the center of the basin.
A mass concentration (mascon), or gravitational high, was identified in the center of Mare Humorum from Doppler tracking of the five Lunar Orbiter spacecraft in 1968. The mascon was confirmed and mapped at higher resolution with later orbiters such as Lunar Prospector and GRAIL.
On the north edge of Mare Humorum is the large crater Gassendi, which was considered as a possible landing site for Apollo 17. To the south are the floor-fractured Vitello crater, the partially flooded Doppelmayer, and the smaller Puiseux. To the east are Hippalus crater and Promontorium Kelvin. To the west are the Rimae Doppelmayer and the Rupes Liebig, which are cliffs near Liebig itself which is just west of the mare.
Names
Like most of the other maria on the Moon, Mare Humorum was named by Giovanni Riccioli, whose 1651 nomenclature system has become standardized. Previously, the 17th century astronomer Pierre Gassendi had named it Anticaspia ('opposite to the Caspian', referring to Mare Crisium, which he had named after the Caspian Sea), and Michael van Langren had labelled it the Mare Venetum ("Venetian Sea") in his 1645 map. Johannes Hevelius called it Sinus Sirbonis ("Bay of Serbonis", after the lake of Serbonis, now Lake Bardawil, in Egypt) in his 1647 map.
See also
Volcanism on the Moon
References
External links
Humorum
Böyük Kəsik

Böyük Kəsik (formerly, V.İ.Lenin) is a village and municipality in the Agstafa Rayon of Azerbaijan. It has a population of 1,791.
References
Populated places in Aghstafa District
Leyla-Tepe culture
სისურ-მაიორი

სისურ-მაიორი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის კუენკა-დე-პამპლონის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 5,6 კმ². მოსახლეობა — 15 088 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ნავარის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
სისურ-მაიორის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ნავარის მუნიციპალიტეტები
ნავარის ქალაქები
იელი (მცენარე)

იელი (მცენარე)
იელი (ლათ. Rhododendron luteum) — ზაფხულმწვანე ბუჩქი როდოდენდრონის გვარისა. სიმაღლე 2 მ აღწევს. აქვს სურნელოვანი დიდი, წინწკლებიანი ყვითელი ან ნარინჯისფერი ყვავილები.
გავრცელებულია ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში, ბალკანეთსა და მცირე აზიაში, კავკასიასა და უკრაინაში. თითქმის მთელ საქართველოში გვხვდება, უფრო კოლხეთის დაბლობზე. იზრდება ზღვის დონიდან 2000 მ-მდე ქვეტყედ, ტყის პირებზე. სუბალპურ სარტყელში ქმნის ბუჩქნარს — იელიანს.
ყვავილობს ფოთლის გამოტანამდე ან მასთან ერთად აპრილ-ივნისში. დეკორატიულია ყვავილობისას ან შემოდგომაზე თავისი კაშკაშა წითლად შეფერილი ფოთლების გამო. მისი ყველა ნაწილი შხამიანია. კულტურაში ცნობილია იელის მრავალი ჰიბრიდული ჯიში.
ლიტერატურა
მანანასებრნი