PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
რეკუაის რაიონი

რეკუაის რაიონი — რაიონი პერუში, ანკაშის რეგიონის რეკუაის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3394 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 015 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 35.08 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 142.96 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
ანკაშის რეგიონის რაიონები
რეკუაის პროვინციის რაიონები
Aşağı Ağcakənd

Aşağı Ağcakənd is a village in the Goranboy District of Azerbaijan. The municipality consists of the villages of Aşağı Ağcakənd, Yuxarı Ağcakənd and Meşəli. The village had an Armenian majority prior to the First Nagorno-Karabakh War and Operation Ring.
Toponymy
The village was also previously known as Nerkinshen.
History
In antiquity the territory was a part of Artsakh of Greater Armenia; in the Middle Ages it was part of the principality of Khachen; in the 17–18th centuries the territory formed part of Melik-Abovian dynasty's Melikdom of Gulistan, with its capital in the fortress of that name.
During Soviet times, the area was renamed after the Armenian Bolshevik Stepan Shaumian, its administrative center, previously the Armenian village of Nerkishen or Nerkinshen (Nerkin Shen, Ներքին Շեն "lower village") taking the same name.
By the 1990s, the population of Shahumyan district was almost exclusively Armenian, though the area was not included within the boundaries of the Nagorno-Karabakh Autonomous Oblast by the Soviet Union. In the spring-summer of 1991, Soviet president Mikhail Gorbachev ordered the execution of Operation Ring, in which the Soviet Red Army surrounded some of the area's Armenian villages (notably Getashen and Martunashen) and violently deported their inhabitants to the Armenian SSR. Approximately 17,000 Armenians living in Shahumyan's twenty-three villages were expelled from the region.
In December 1991, with the Soviet Union imploding, Shahumyan was claimed by the Republic of Artsakh and became the flashpoint of considerable fighting during the First Nagorno-Karabakh War. This reached a climax in summer 1992, when the Azerbaijani army was able to retain its control over most of the area. Damage was severe and the Armenian population fled. Shaumian was renamed to Aşağı Ağcakənd in 1992, and the town has since been partly re-populated by Azerbaijani refugees and internally displaced persons.
See also
Shahumyan Province
References
External links
Populated places in Goranboy District
Villages in Azerbaijan
ნოდია (მრავალმნიშვნელოვანი)

ნოდია (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ნოდია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
გია ნოდია — ფილოსოფოსი, პოლიტიკური ანალიტიკოსი
გივი ნოდია — ფეხბურთელი
დინარა ნოდია — გრაფიკოსი
ვასილ ნოდია — პოლიტიკოსი
ლევან ნოდია — ფეხბურთელი
მიხეილ ნოდია — გეოფიზიკოსი
მიხეილ ნოდია — ექიმი-კურორტოლოგი
ქართული გვარები
ზიმონ მარიუსი

ზიმონ მარიუსი (დ. 20 იანვარი, 1573 — გ. 5 იანვარი, 1625 [ძვ. სტ. 26 დეკემბერი 1624]) — გერმანელი ასტრონომი. იგი დაიბადა გუნცენჰაუზენში, ნიურნბერგთან ახლოს, მაგრამ ცხოვრების უმეტესი ნაწილი ქალაქ ანსბახში გაატარა.
1614 წელს მარიუსმა გამოაქვეყნა თავისი ნაშრომი Mundus Iovialis, რომელიც პლანეტა იუპიტერსა და მის მთვარეებს აღწერდა. ამ ნაშრომში მან განაცხადა, რომ აღმოაჩინა პლანეტის 4 დიდი მთვარე გალილეო გალილეიმდე რამდენიმე დღით ადრე. ამან გალილეოსთან დავა გამოიწვია, რომელმაც აჩვენა, რომ მარიუსმა მხოლოდ ერთი დაკვირვება ჩაატარა გალილეოს დაკვირვების დროს და ის დაემთხვა მის დიაგრამას იმავე თარიღში, როდესაც 1610 წელს გამოაქვეყნა. მიჩნეულია, რომ შესაძლოა მარიუსმა მთვარეები გალილეოსგან დამოუკიდებლად აღმოაჩინა, მაგრამ რამდენიმე დღით გვიან, ვიდრე გალილეომ.
ზიმონ მარიუსმა ასევე შეისწავლა ანდრომედას „ნისლეული“, რომელიც შუა ხანებში არაბი ასტრონომებისთვის უკვე ცნობილი იყო. მარიუსის ნაშრომის განხილვა მწირია, მაგრამ რაც არის, მიანიშნებს მარიუსის, როგორც დამკვირვებლის, უნარ-ჩვევებზე. ესენია:
1612 წელს მან გაზომა ანდრომედას ნისლეულის დიამეტრი და დაადგინა, რომ მას აქვს მკრთალი სინათლე, რომლის სიკაშკაშე იზრდებოდა მისი ცენტრისაკენ.
მან აღმოაჩინა ვარსკვლავის ყალბი დისკოები თავის მიერ შექმნილი ტელესკოპით.
იუპიტერის მთვარეების დაკვირვებებით მან მიიღო ბრუნვის უკეთესი პერიოდი და სხვა ორბიტალური ელემენტები, ვიდრე გალილეომ.
მან დააფიქსირა 1572 წელს მომხდარი ტიხო ბრაჰეს ზეახალი და აქვე აღმოაჩინა ვარსკვლავი, რომელიც, მისი შეფასებით, იყო „რაღაცნაირად მკრთალი, ვიდრე იუპიტერის მესამე მთვარე“.
სქოლიო
გერმანელი ასტრონომები
მცირე გეზე

მცირე გეზე — მწვერვალი საქართველოსა და რუსეთის საზღვარზე. ადმინისტრაციულად გაწოლილია საქართველოს — ონის მუნიციპალიტეტისა და რუსეთის — ჩრდილოეთ ოსეთის საზღვარზე. სიმაღლე 3558 მ. მდებარეობს რაჭა-ლეჩხუმის კავკასონზე, მწვერვალ დიდი გეზეს აღმოსავლეთით. აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით.
სქოლიო
რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მთები
ჩრდილოეთ ოსეთის მთები
ფრანც ჰანჩარი

ფრანც ჰანჩარი, (დ. 8 თებერვალი, 1893, ვენა — გ. 10 ივლისი, 1968, იქვე), ავსტრიელი არქეოლოგი, ფართო პროფილის სპეციალისტი. იკვლევდა ევროპის და განსაკუთრებით სსრკ ტერიტორიაზე პალეოლითის, ნეოლითის, ბრინჯაოსა და რკინის ხანის ძეგლებს.
ლიტერატურა
ქსე, ტ. 11, გვ. 601, თბ., 1987
ავსტრიელი არქეოლოგები
დაბადებული 8 თებერვალი
დაბადებული 1893
გარდაცვლილი 10 ივლისი
გარდაცვლილი 1968
აჟემჩიღი

აჟემჩიღი, აჟიმჩი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი ან თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია საშუალო სიხშირის აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული, ზოგჯერ ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური, მუქი-ლურჯი. კანი თხელი, მაგრამ საკმაოდ მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია. წვენი შეუფერავი, გემო სასიამოვნო მოტკბო-მომჟავო, სუსტად გამოხატული ჯიშური არომატით.
აჟემჩიღი ძლიერი ზრდისა და საკმაოდმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სეექტემბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის საშალო წონა 130 გრამი, საჰექტარო მოსავლიანობა — 7.0-7.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-9 გ/ლ-ს.
გამოიყენება სუფრის მშრალი ღვინის და საბრენდე სპირტის მისაღებად.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 40
სქოლიო
აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
გორაკებს მიღმა

გორაკებს მიღმა — 2012 წლის რუმინული დრამატული ფილმი.
სიუჟეტი
ალინა გერმანიიდან რუმინეთში ბრუნდება. ის აკითხავს ვოიკიცას, მისთვის ყველაზე ახლობელ ადამიანს, რათა ისიც გერმანიაში წაიყვანოს. ალინა და ვოიკიცა ერთად იზრდებოდნენ სკოლა-ინტერნატში. მაგრამ ვოიკიცა მართლმადიდებლურ მონასტერში ცხოვრობს და ცხოვრების არჩეული წესის შეცვლა არ სურს.
ჯილდოები
კანის კინოფესტივალი
საუკეთესო მსახიობი ქალი: კრისტინა ფლუტური, კოზმინა სტრატანი
საუკეთესო სცენარი: კრისტიან მუნჯიუ
რესურსები ინტერნეტში
2012 წლის ფილმები
რუმინულენოვანი ფილმები
რუმინული ფილმები
დრამატული ფილმები
კრისტიან მუნჯუს ფილმები
ფილმები რელიგიის შესახებ
ზარაგულა

ზარაგულა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ცაგერის მუნიციპალიტეტში, ლუხვანოს თემში. მდებარეობს მდინარე ნამკაშურის (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში, ცაგერის ქვაბულის დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 900 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით.
ისტორია
ზარაგულას ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ანტიკური ხანის მცირე ნამოსახლარი, რომელიც უკავშირდება ელინისტურ ეპოქას.. სოფელში აღმოჩენილია ძვ. წ. IV საუკუნის კოლხური თეთრის განძი, რომელიც დაცულია ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში.
ზარაგულა წარმოადგენს კოპალიანების გვარის მიერ დაარსებულ სოფელს. მისი მოსახლეობის სრულ უმრავლესობას ისტორიულადაც სწორედ კოპალიანები წარმოადგენენ. საეკლესიო დასტარებში თუ სხვა შუა საუკუნეების წერილობით წყაროებში, აგრეთვე ზეპირსიტყვიერად მის დაარსებას უკავშირებენ კოპალიანების ზარაგულის შტოს მამათავარს კაცია კოპალიანს.
ზარაგულელი კოპალიანების თქმულების თანახმად, მათი საერთო წინაპარი, სახელად კაცია გურიიდან მოსულა. იგი გვარად კოპალეიშვილი იყო, მეორე ვერსიით კი კობალაძე, რომელიც გურიის მთავრების კარზე მსახურობდა. გარკვეული პერიოდის შემდეგ გაურკვეველი მიზეზების გამო კაციას აღარ დაედგომებოდა გურიელის კარზე და საკუთარ ოჯახთან ერთად გაიხიზნა იმერეთის სამეფოში, სადაც მან იმერეთს მეფის კარზე განაგრძო მოღვაწეობა. კაციას და მის შვილებს დიდი წვლილი შეუტანიათ ოსმალებთან ომში და გავერანებული იმერეთის სამეფოს აღდგენაში, რის გამოც იმერეთის მეფე ბაგრატ III-ს უბოძებია მამული ლეჩხუმში და დაუნიშნავს იგი გადაცემული ადგილმამულის მოურავად. ეს უნდა მომხდარიყო მაშინ, როდესაც ოდიშის სამთავრო ჯერ კიდევ არ მართავს ლეჩუხმს და იგი იმერეთის მეფის დომენია. კაცია დასახლებულა სოფელ ლუხვანოსთან ახლოს, სადაც დაუარსებია სოფელი ზარაგულა. სწორედ მისი სამი შვილი მიიჩნევა ზარაგულას ყველა მცხოვრების საერთო წინაპრად. გვარის დამფუძნებელი მამამთავრის პატივსაცემად ზარაგულას კოპალიანები ასევე იხენიებიან როგორც „კაციეისანები“.
ყველაზე სანდო ვერსიით სოფელი ზარაგულა დაარსებულია 1660 წელს (მეორე ვერსიით დაახლ. 1535 წელს). აქაური კოპალიანები მოურავის ტიტულს ატარებდნენ. ოდიშის სამთავროს ადმინისტრაციულ დაყოფაში არსებობდა საკოპალიანო — მცირე სამხედრო სამოურავო, რომელიც აერთანებდა ზარაგულას, ლუხვანოს და კიდევ 14 სოფელს. ზარაგულელი კოპალიანები წყალობას და მფარველობას იღებდნენ იმერეთის მეფისაგან, ამიტომ ისინი დადიანებს უპირისპირდებოდნენ. განსხვავებით ლუხვანოს კოპალიანებისაგან, რომლებიც მხარს ოდიშის მთავარს უჭერდნენ.
1936 წელს ლავრენტი ბერიას განკარგულებით სოფლიდან მოსახლეობის უმრავლესობა გადაასახლეს აფხაზეთში.
ღირსშესანიშნაობები
სოფელში მდებარეობს ანტიკური ნამოსახლარი (ძვ. წ. IV ს.); 1871 წელს აგებული მთავარანგელოზის სახელობის ეკლესიის ნანგრევები; კოპალიანთა საგვარეულო ეკლესიის საძირკვლისა და მოურავების სიმაგრის ნაშთები.
დემოგრაფია
დღეს სოფელი ზარაგულა თითქმის დაცლილია. მოუწესრიგებელი ინფრასტრუქტურის, სუბსიდიების არარსებობის და საარსებო რესურსების სიმწირის გამო იგი დეპოპულაციას განიცდის. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 42 ადამიანი.
ლიტერატურა
ემილ კოპალიანი, კოპალიანების გვარის ისტორია, თბ.: გამომც. „საუნჯე“, 2017 წელი.
რესურსები ინტერნეტში
ზარაგულის ელექტრონული რუკა — wikimapia.org
ზარაგულა — ენციკლოპედია „საქართველო“
სქოლიო
ცაგერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ენჰედუანა

ენჰედუანა (შუმ.𒂗𒃶𒌌𒀭𒈾) — მთვარის ღმერთ ნანნას(სინი) ქალი ქურუმი შუმერულ ქალაქ-სახელმწიფო ურში, რომელსაც მამამისი - სარგონ აქადელი მართავდა. ის დიდი ალბათობით მამამისმა დანიშნა ურის რელიგიური კულტის ლიდერად აქადურ რელიგიასა და ადგილობრივ შუმერულ რელიგიას შორის კავშირების გასამაგრებლად.
ენჰედუანა ცნობილია, როგორც ადამიანებისათვის ცნობილი პირველი ავტორი მსოფლიო ისტორიაში იქიდან გამომდინარე, რომ შუმერულ ლიტერატურაში ცნობილ მრავალ ნაწარმოებში, როგორიცაა „ჰიმნები ინანაზე“ ის პირველ პირში მთხობელია. სხვა ნაშრომებშიც, როგორიცაა „შუმერული ტაძრების ჰიმნები“ ვლინდება მისი ავტორობა. თუმცა ასირიოლოგებს შორის გარკვეული კამათი მიმდინარეობს იმის შესახებ, თუ რამდენდაა ის ავტორი ან კომპოზიტორი აღმოჩენილი ნაშრომებისა ლინგვისტური და არქეოლოგიური თავისებურებებიდან გამომდინარე, რომლებიც მას მიეწერება. ნაშრომები, რომელთა ავტორობასაც აწერენ მას, დაწერეს გადამწერებმა პირველ ბაბილონურ იმპერიაში, მისი სიცოცხლიდან 6 საუკუნეში. ნაშრომები მისი სიცოცხლის პერიოდთან შედარებით უფრო თანამედროვე შუმერულითაა დაწერილი. შესაძლოა გადამწერებმა ავტორობა მას მიანიჭეს სარგონ აქადელის დინასტიის ლეგენდარული ქრონიკის ნაწილის ნიშნად მოგვიანებით ბაბილონური ტრადიციებით.
ენჰედუანას კულტურული მემკვიდრეობა და ნაშრომები, რომელიც მას მიეძღვნა დაიკარგა პირველი ბაბილონური იმპერიის დაცემის შემდეგ. ენჰედუანას არსებობა პირველად თავიდან გაიგეს თანამედროვე არქეოლოგებმა 1927 წელს, როცა სერ ლეონარდ ვულიმ გათხარა ურში გიპარუ (ტაძრის ცენტრალური ნაწილი) და იპოვა თაბაშირის ფირფიტა, სადაც დატანილი იყო მისი სახელი სარგონ აქადელთან ასოციაციაში და მისი თანამდებობა უკანა მხარეს. ცნობები მის შესახებ შემდეგ აღმოაჩინეს გათხრისას აღმოჩენილი შუმერული ლიტერატურის ნაშრომებში, რამაც გამოიწვია გამოძიება და ეჭვი მის ამ ნაწარმოებთა ავტორობაზე.მას ასევე მიექცა ყურადღება ფემინიზმში. ნაშრომები, რომელთა სავარაუდო ავტორიც ის არის, შეისწავლება როგორც კლასიკური რეტორიკის ადრეული ნიმუშები. მისი ნაშრომების ინგლისური თარგმანი გახდა მრავალი ლიტერატურული ადაპტაციის შთაგონების წყარო.
წარსული
ენჰედუანას მამა აქადის იმპერიის დამაარსებელი სარგონ აქადელი იყო. გადარჩენილ წარწერაში სარგონი საკუთარ თავს უწოდებს „სარგონ, აქადის მეფე, ინანნას ზედამხედველი („მაშკიმ“), ქიშის მეფე, ანუს მირონცხებული („გუდა“), მესოპოტამია მიწის მეფე, ენლილის გამგებელი: მან აიღო ქალაქი ურუქი და მისი კედლები მოანგრია, ურუქის ბრძოლაში მოიგო და ტყვედ ჩაიგდო ლუგალზაგესი, ენლილის მეფე.“ სარგონმა შემდეგ ური დაიმორჩილა და ტერიტორიას „ზიანი მიაყენა“ ლაგაშიდან ზღვამდე, ჯამში 34 ქალაქი აიღო.
ურის დაპყრობით, აირინ ჯ. ვინტერი თქმით, სარგონს სურდა „აქადური დინასტიის ტრადიციულ შუმერულ წარსულთან კავშირების კონსოლიდაცია და ურის პოლიტიკურ ცენტრად ქცევა“ ენჰედუანას ადგილობრივი შუმერული მთვარის ღმერთის კულტის მნიშვნელოვან პოზიციაზე დანიშვნით. ვინტერის აზრით შესაძლოა, რომ მსგავსი პოზიცია უკვე არსებობდა და მისი ამ პოსტზე დანიშვნით მისი ნანასთან (სინთან)
სქოლიო
აქადის იმპერია
შუმერები
ძველი მსოფლიოს პოეტები
არისის ტბა

არისის ტბა — მლაშე-მწარე ტბა ბეთფაყ-დალის დასავლეთ ნაწილში (ყაზახეთის ყიზილორდის ოლქი). ფართობი 124,5 კმ² (ქსე-ის მიხედვით 146 კმ², 1975). საზრდოობს გრუნტის წყლით.
ლიტერატურა
სქოლიო
ყაზახეთის ტბები
ჟენერალ-კარნეირუ (პარანა)

ჟენერალ-კარნეირუ (პარანა)
ჟენერალ-კარნეირუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 983 მეტრზე. მიეკუთვნება სამხრეთ-აღმოსავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უნიან-და-ვიტორიის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 669 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12.76 კმ²-ზე. ფართობი 1 071 183 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარანა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
სოლიფლუქცია

სოლიფლუქცია — დანესტიანებული ნიადაგისა და წვრილდისპერსიული გრუნტის ნელი ბლანტ-პლასტიკური გადაადგილება ფერდობზე მათი შენაცვლებითი ჩაყინვის, გალღობისა და სიმძიმის ძალის მოქმედებით. იწყება დამრეც ფერდობზე 2–3°-დან, მეტად აქტიურია ციცაბო კალთებზე 8–15°-მდე, დიდ დახრილობაზე ზოგჯერ გადადის მეწყრულ პროცესებში. გადაადგილება მიმდინარეობს ჯერ კიდევ გაულღობელი საფუძველის, ყინულით შეცემენტებულ მზრალ ზედაპირზე. სოლიფლუქციას ხელს უწყობს აქტიური თოვლდნობა და ძლიერი თავსხმა, რასაც მოჰყვება კალთებზე ნიადაგისა და გრუნტის მდგრადობის შემცირება. მასალის გადაადგილების სიჩქარე რამდენიმე სმ-იდან რამდენიმე მ-მდეა წელიწადში.
სოლიფლუქცია ვითარდება უმეტესწილად ტყის ზედა საზღვრის ზემოთ და წარმოშობს მზრალი რელიეფის სპეციფიკურ ფორმებს — ტერასებს, ზვინულებს, სერებსა და სხვა, რომლებსაც გეგმაში ხშირად ენისებრი ფორმა აქვთ.
ეგზოგენურ პროცესებთან კომპლექსში სოლიფლუქცია ქმნის რელიეფის მრავალ ფორმას: კურუმებს, ქვიურ გირლანდებსა და სხვა. სოლიფლუქცია ძირითადად გავრცელებულია მრავალწლოვანმზრალი ქანების არეებში (განსაკუთრებით პოლარულ და პოლარეთისპირა ურალში, ჩუკოტკის ნახევარკუნძულზე, ალასკაზე, შპიცბერგენზე, პამირის, ტიან-შანის, ალთაის მაღალმთიანეთში, ციმბირის სამხრეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ მთებსა და სხვა), ლოკალურად გვხვდება სეზონური ჩაყინვის არეებში.
სოლიფლუქციის შედეგად წარმოქმნილი სხვადასხვა სახის სპეციფიკური ფორმებია: სოლიფლუქციური ხეობა (მცირე ზომის ხეობა, რომელიც წარმოიქმნება სოლიფლუქციური ნაკადის შედეგად); სოლიფლუქციური ზოლი (გრუნტის ზოლისებრი ფორმა; მისი სიგრძე 20 მ და მეტს აღწევს); სოლიფლუქციური ზვინული (ზვინული, რომელიც აგებულია ფხვიერი ქანებით); სოლიფლუქციური ტერასები (საფეხურებისებური წარმონაქმნები ფერდობებზე); სოლიფლუქციური ნაპირი (ნაპირი, რომელიც აგებულია მზრალი თიხოვანი დანალექებით); სოლიფლუქციური კონუსი (აკუმულაციური ტიპის კონუსი, რომელიც წარმოიქმნება კალთების ქვედა ნაწილში); სოლიფლუქციური ნაკადი (ნელი სოლიფლუქციის შედეგად განვითარებული ფორმა); სოლიფლუქციური რელიეფი (რელიეფის ტიპი, რომელიც წარმოიქმნება სოლიფლუქციის შედეგად); სოლიფლუქციური ფერდობი (ნარნარად დაწვენილი ფერდობი, რომლის დახრილობა უდრის 2–25°-ს), სოლიფლუქციური შლეიფი (გეგმაში ტრაპეციის ფორმის დახრილი ზედაპირი) სოლიფლუქციური ენა (იზოლირებული ენისებრი შვერილი, რომლის სიგრძე 150 მ, ხოლო სიგანე 25 მ აღწევს).
კალთებზე ტექნოგენური მოქმედებების შედეგად სოლიფლუქცია ჩვეულებრივ აქტიურდება, ნელი ფორმიდან სწრაფ ფორმაში გადადის ან ხელახლა წარმოიქმნება. სოლიფლუქციის შესაძლებლობა აუცილებელია გათვალისწინებულ იქნას მშენებლობის დროს და ამ რეგიონებში მიწების სამეურნეო გამოყენებისას. ტერმინი „სოლიფლუქცია“ შემოიტანა იოჰან გუნარ ანდერსონმა 1906 წელს.
სქოლიო
გეომორფოლოგია
გეოლოგიური პროცესები
Sopho Gelovani

Sopho Gelovani (born 21 March 1984) also known as Sophie Gelovani is a Georgian singer. She and Nodiko Tatishvili represented Georgia in the Eurovision Song Contest 2013 in Malmö, Sweden.
References
1984 births
Living people
21st-century women singers from Georgia (country)
Eurovision Song Contest entrants of 2013
Eurovision Song Contest entrants for Georgia (country)
ნექტარიოს და ფილოთეოზ ათონელნი

ნექტარიოს და ფილოთეოზ ათონელნი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 5 დეკემბერი, ახალი სტილით - 18 დეკემბერი.
ღირსი ნექტარიოსი ბიტოლიაში, კოზმა და დამიანეს სავანეში მოღვაწე მამამ აღზარდა. ნეტარი წმიდა მთაზე აღიკვეცა ბერად, შემდეგ კი ღირს მამათა, ფილოთეოზ და დიონისე ათონელების მორჩილებაში იმყოფებოდა. წმიდა ნექტარიოსმა იობივით უდრტვინველად დაითმინა მძიმე ხორციელი სნეულებანი და 1500 წლის 5 დეკემბერს მშვიდობით შეჰვედრა სული უფალს. წმიდა მამის ოთხი წლის შემდეგ აღმოყვანებული უხრწნელი ნაწილები საოცარ კეთილსურნელებას აფრქვევდა.
ღირსი ფილოთეოზ ათონელი (XV), ღირსი ნექტარიოსის მოძღვარი, ათონზე, კარიესის სავანეში მოღვაწეობდა. წმიდა ცხოვრებისათვის მას უფლისგან განჭვრეტის ნიჭი მიემადლა.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
XV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
Lasioglossum debilior

Lasioglossum debilior — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1910 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
debilior
Kagran station

Kagran station
Kagran is a station on of the Vienna U-Bahn. It is located in the Donaustadt District. It opened in 1982. The station used to be known as Zentrum Kagran until 1989.
Nearby landmarks
Austrian Horticultural Museum
Erste Bank Arena and Sporthalle Kagran
Japanese International School in Vienna
Vienna DC Timberwolves Wolves Dome
Westfield Donau Zentrum shopping centre
Wiener Linien Kagram tram depot
References
External links
Buildings and structures in Donaustadt
Railway stations opened in 1982
Vienna U-Bahn stations
1982 establishments in Austria
Railway stations in Austria opened in the 1980s
ხარისა

ხარისა — (სომხ. Հարիսա) სომხური ნაციონალური ხორცის კერძი, თავისი გარეგნობით ძალიან წააგავს წვნიანის პიურეს, მზადდება მოხარშული ხორბლისა და ფრინველის ხორცისგან. ჩვეულებრივ, ხარისას ქათმისგან ამზადებენ, მაგრამ ზოგჯერ ინდაურის ან თუნდაც ცხვრის ხორცს იყენებენ მის დასამზადებლად. ხარისა საკმაოდ პოპულარული კერძია სომხეთში.
დღეს, სომხურ ოჯახებში შენარჩუნებულია ძველთაძველი სამზარეულო ტრადიციები. აქ ყველაზე ხშირად ტოლმას ამზადებენ, თუმცა საკმაოდ პოპულარული კერძია „ხარისა“, რომელიც მოხარშული პურის მარცვლებისგან და ქათმისგან კეთდება. ეს არის სქელი ფაფა, რომელიც დამზადებულია კორკოტისგან (გამხმარი ან შემწვარი ხორბალი) და ცხიმიანი ხორცით, ჩვეულებრივ, ქათმის ან ცხვრისგან. მწვანილით ხორცს ანაცვლებენ ხარისაში, როდესაც სომხური რელიგიური დღეებია და მარხვის პერიოდში. მისი მომზადება საკმაოდ დიდ დროს მოითხოვს. კერძი სარიტუალო დანიშნულებასაც კი ატარებდა. ქორწილები, ხალხური დღესასწაულები ამ კერძის გარეშე წარმოუდგენელი იყო. მთელი ღამით მოხარშვის შემდეგ, ტონერის ღუმელში დებდნენ, ძირითადად, კვირას დილით ჭამდნენ. ხარისა სომხური სამზარეულოს განუყოფელი ნაწილია დღესაც.
გადმოცემის თანახმად, ჰარისას მომზადების ტრადიცია გრიგორ განმანათლებლის სახელს უკავშირდება. ღარიბების გამოსაკვებად იგი სოფლის ხალხისგან დიდი რაოდენობით ხორცს და ბურღულეულს ითხოვდა, ხოლო თავის მოწაფეებს უბრძანებდა, რომ მოერიათ ქვაბში მოთავსებული ხორცი და ამბობდა „ჰარექ სა“ - მოურიეთ, აქედან მოდის კერძის სახელწოდება ჰარისა
ხარისას ისტორიული და იდუმალი წარსული აქვს მუსალიერებისთვის. მუსა დაღის გმირული ბრძოლის დროს, ალყაში მოქცეული მუსალიერის მოსახლეობას ხორბლის და თხის ხორცი ჰქონდათ და ამით ამზადებდნენ წვნიანს. ხარისა იყო მათი ერთადერთი საკვები წყარო და მათი გადარჩენისთვის უმნიშვნელოვანესი კერძი.
კერძი უძველესი დროიდან თაობიდან თაობას გადაეცემა. სომხები განსაკუთრებით აღნიშნავენ აღდგომას („ზატიკ“). სწორედ ამ დროს ხდებოდა ტრადიციულად ხარისას მომზადება, ამ დროს სომხურ ოჯახებში ამზადებდნენ განსაკუთრებულად კერძს.
მომზადება
მისი მომზადება ხანგრძლივი, თუმცა ძალიან საინტერესო პროცესია. ხორბალს, ქათმის ან ცხვრის ხორცს წყალში ხარშავენ, ხის კოვზით ურევენ, სანამ ერთიან მასას მიიღებენ. დაგემოვნების დროს უმატებენ ერბოს ან კარაქს. ცნობილია, რომ ის დილის კერძია და ასე იტყვიან ხოლმე - „დილის კერძია, შუადღის შემდეგ არ იჭმევა“.
ლიტერატურა
Т. А. Хатранова Армянская кухня Ростов-на-Дону, 2001 год.
Статьи Haleem и Harissa в книге Alan Davidson The Oxford Companion to Food, OUP Oxford, 2014 ISBN 019104072X, 9780191040726
რესურსები ინტერნეტში
Рецепт арисы
სომხეთი სომხური სამზარეულო
იოსებ ხარატიშვილი

იოსებ ხარატიშვილი (დ. 10 იანვარი, 1923, ყვარელი — გ. ნოემბერი, 2011) — ქართველი პოლიტიკოსი.
1948 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „მშვიდობა“. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ყვარლის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 10 იანვარი
დაბადებული 1923
საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
გარდაცვლილი 2011
საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1948)
ყვარლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ჩეხური კრონა

ჩეხური კრონა — ფულის ერთეული ჩეხეთში. ერთი კრონი შედგება 100 ჰელერისაგან. 1993 წელს ჩეხოსლოვაკიის დაშლის შემდეგ ჩეხოსლოვაკიის კრონა ჩაანაცვლა ჩეხურმა კრონამ.
ისტორია
ჩეხური კრონა ერთ-ერთი უძველესი ფულის ერთეულია ევროპაში. კრონი ჩვენს წელთ აღრიცხვამდე X საუკუნეში შეიქმნა. როგორც ყველა სხვა მონეტა, ისიც პატარა ფოლადისგან იჭრებოდა. რადგან ძალიან მძიმე იყო, წონის შესამსუბუქებლად მასში თაფლს ამატებდნენ. მეფე ოტაკარ I-მა აკრძალა ასეთი სახის მონეტების დაბეჭდვა. მან შექმნა თხელი ვერცხლის ფირფიტის ფული, რომელზეც ლომი გამოსახეს. მას დინარს უწოდებდნენ, ხოლო უფრო პატარა ფულს დინარიუმს. დინარი თანდათანობით იხვეწებოდა და საბოლოოდ იგი ოქროს სახით გამოდიოდა და საკმაო ხანი შეუცვლელი დარჩა.
1919 წლისთვის ჩეხებმა XX საუკუნისთვის ფულის დიზაინი შეცვალეს და მიმოქცევაში ჩეხური კრონა გამოუშვეს, რომელზეც ქვეყანაში წარმატებული რეკორდსმენი ქალი გამოსახეს. ყველაზე დიდი ათას კრონიანი ბანკნოტები ამერიკაში იბეჭდებოდა, ხოლო დანარჩენი ჩეხოსლოვაკიის ტერიტორიაზე. პირველი ქაღალდის ფული კი ავსტრიის იმპერატორმმა მარია ტერეზამ შეუქმნა ჩეხებს.
ჩეხეთის ერთ-ერთ მუზეუმში მთელი ერთი დაფა დათმობილი აქვს იმ ადამიანების სურათებს, ვინც მონაწილეობა მიიღო ჩეხური ფულის შექმნაში. აქვე ინახება 1000-კრონიანი კუპიურა, რომელმაც პარიზის საერთაშორისო გამოფენაზე ლამაზი ფულის ტიტული მიიღო.
მონეტები
ჩეხეთში ყველა მონეტას გააჩნია სხვადასხვა ფორმა და ზომა. მონეტები ძირითადად იჭრება ფოლადისგან ან ფოლადის და ნიკელის ნარევისგან.
1993 წლის თებერვალში მიმოქცევაში შევიდა მონეტები ნომინალით 10, 20 და 50 ჰელერი, 1, 2, 5, 10, 20 და 50 კრონა, ასევე ბანკნოტები ნომინალით 20, 50, 100, 200, 500, 1000, 2000 და 5000 კრონი.
2008 წლის 1 სექტემბრიდან ჩეხეთის ეროვნულმა ბანკმა მიმოქცევიდან ამოიღო მონეტები - ჰელერები. ეს მონეტები მიმოქცევაში იყო 116 წელი. ამჟამად მიმოქცევაშია მხოლოდ მონეტები - კრონები.
ბანკნოტები
2008 წლის 1 სექტემბერს ჩეხეთის ეროვნულმა ბანკმა მიმოქცევიდან ამოიღო ბანკნოტები 20 კრონას ნომინალით., ხოლო 2011 წლის 1 აპრილს ბანკნოტები 50 კრონას ნომინალით. ამჟამად მიმოქცევაშია ბანკნოტები ნომინალით 50, 100, 200, 500, 1000, 2000 და 5000 კრონა.
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიოს ვალუტები
რესურსები ინტერნეტში
ჩეხური ბანკნოტები— www.currencymuseum.net
მონეტების კატალოგი და გალერეა
ჩეხეთის ეროვნული ბანკი
სქოლიო
ბრუნვაში არსებული ვალუტები
ჩეხეთი
Pilsbryspira loxospira

Pilsbryspira loxospira is a species of sea snail, a marine gastropod mollusk in the family Pseudomelatomidae, the turrids and allies.
Description
The length of the shell varies between 10 mm and 25 mm.
Distribution
This species occurs in the Pacific Ocean from Mexico to Nicaragua.
References
H. A. Pilsbry and H. N. Lowe, West Mexican and Central American Mollusks Collected by H. N. Lowe, 1929-31; Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia Vol. 84 (1932), pp. 33-144
External links
loxospira
Gastropods described in 1932