PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
აჯამეთი

აჯამეთი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში (როდინაულის თემი). მდებარეობს კოლხეთის დაბლობზე. მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 103 მეტრი, ზესტაფონიდან 26 კილომეტრი.
სოფლის მახლობლად არის ძელქვისა და მუხის ტყის აჯამეთის სახელმწიფო ნაკრძალი. სოფელში არის საჯარო სკოლა. სოფლის ტერიტორიაზეა ისტორიული ძეგლი: „აჯამეთის მაცხოვარი“.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 296 ადამიანი.
ისტორია
ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება დავით აღმაშენებლის ისტორიკოსთან XI საუკუნის II ნახევარში, როგორც სანადირო ადგილი. ვახუშტი ბაგრატიონის ცნობით:
ლიტერატურა
სქოლიო
ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სანელებელა

სანელებელა — მიცეტინისის გვარის სოკო ომფალოტისებრთა ოჯახისა.
ახასიათებს ნივრის მძაფრი სუნი. გამოიყენება როგორც სუნელი სხვადასხვა კერძებისთვის არომატის მისაცემად. გავრცელებულია ევროპის მთელ ტერიტორიაზე, იზრდება ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, ზაფხულიდან შემოდგომამდე.
სოკო პირველად აღწერა ავტრიელმა ბოტანიკოსმა ნიკოლაუს იოზეფ ფონ ჟაკენმა 1773 წელს როგორც Agaricus alliaceus. მიმდინარე ბინომინალური სახელწოდება მიენიჭა 2005 წელს.
სამეცნიერო სინონიმები:
Agaricus alliaceus Jacq., 1762: Fr., 1821
აღწერა
ზრდასრული სოკოს ქუდის დიამეტრი — 1-6,5 სმ, კიდეები დაკვალულია, შიშველი გლუვი ზედაპირით, ახასიათებს განიერი ბორცვაკი. მუქი ყვითელი ან წითელ-ყავისფერი შეფერილობის, კიდებზე უფრო მკრთალი.
რბილობი — თხელი, ქუდში თეთრია, ფეხში ყვითელი, ნივრის მძაფრი სუნით.
ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები ხშირი, ფეხისგან თავისუფალი, მოვარდისფრო-თეთრი ან მონაცრისფრო, არასწორად დაკბილული კუთხეებით.
ფეხის სიგრძე — 6-15 სმ, სისქე — 2-5 მმ, ცენტრალური, ცილინდრული ან გაბრტყელებული, მყარი, ხრტილოვანი ქუდისკენ დამტვერილ-ხავერდოვანი, ნაცრისფერ-ყავისფერი ან შავი, ძირისკენ უფრო მუქი ფერის.
სპორების ფხვნილი — თეთრი. სპორები — 9-12×5-7,5 მკმ, ფართოელიფსისებრი ან ნუშისებრი, ბაზიდიუმი ძირითად ოთხსპორიანი, ჰეილოცისტიდები — თითისტარისებრი ან ცილინდრული.
მსგავსი სახეობები
კვებითი ღირებულება
ახასიათებს ნივრის მძაფრი სუნი. გამოიყენება როგორც სუნელი, სხვადასხვა კერძებისთვის ნივრის არომატის მისაცემად, ეს განსაკუთრებით სასარგებლოა ადამიანებისთვის, რომლებსაც ალერგია აქვთ ნიორზე.
გავრცელება და ეკოლოგია
გავრცელებულია ევროპის მთელ ტერიტორიაზე. საპტროტროფია. იზრდება ფოთლოვან ან შერეულ ტყეებში, დამპალ წიფლის ხეებზე, წიფლის ძირნაყარ დამპალ ტოტებსა და ფოთლებზე.
სეზონი — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.
გალერეა
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
საჭმელი სოკოები
მიცეტინისი
Madruga

Madruga is a municipality and town in the Mayabeque Province of Cuba. It is located in the eastern part of the province, between Matanzas and Güines. It was founded in 1803.
Geography
In 1940, the municipality was divided into the barrios of Concordia and Cayajabos, Este, Itabo, Majagua, Oeste, Sabana de Robles and San Blas.
After 1973, the municipality includes Madruga; Aguacate; Viviendas Campesinas; La Granja; Cayajabos Pipián and Flor de Itabo.
Demographics
In 2004, the municipality of Madruga had a population of 30,640. With a total area of , it has a population density of .
See also
Madruga Municipal Museum
Municipalities of Cuba
List of cities in Cuba
References
External links
Populated places in Mayabeque Province
es:Madruga
ბათმანის პროვინცია

ბათმანის პროვინცია — პროვინცია (ილი) თურქეთში, სამხრეთ ანატოლიის რეგიონში, ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბათმანი. მოიცავს 6 რაიონს.
გეოგრაფია
პროვინცია მდებარეობს მდინარე ტიგროსის ნაპირებზე. ესაზღვრება მუშის, ბითლისის, მარდინის, სიირთისა და დიარბაქირის პროვინციები.
პროვინციის ადმინისტრაციული დაყოფა
მოსახლეობა
მოსახლეობა 518 ათ. კაცი (2007), უდიდესი ქალაქია:ბათმანი (246 ათ. კაცი, 2000). მოსახლეობის ძირითადი ნაწილს შეადგენენ ქურთები.
იხილეთ აგრეთვე
თურქეთის რეგიონები
თურქეთის პროვინციები
თურქეთის რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
Province of BATMAN
სქოლიო
თურქეთის პროვინციები
Boa Saúde

Boa Saúde (formerly Januário Cicco) is a municipality in the state of Rio Grande do Norte in the Northeast region of Brazil.
See also
List of municipalities in Rio Grande do Norte
References
Municipalities in Rio Grande do Norte
ნორმან სმითი (მუსიკალური პროდიუსერი)

ნორმან სმითი (მუსიკალური პროდიუსერი)
ნორმან სმითი (Norman Smith, დ. 22 თებერვალი, 1923 — გ. 3 მარტი, 2008) — ბრიტანელი მუსიკოსი და პროდიუსერი. 1959 წელს გახდა EMI-ს ხმის ინჟინერი.
1965 წლამდე ნორმანი The Beatles-ის ყველა სტუდიური ჩანაწერის ხმის ინჟინერი იყო. Rubber Soul იყო უკანასკნელი ალბომი, რომელზეც მან იმუშავა. საერთო ჯამში, მას ნამუშევარი აქვს ჯგუფის 100-მდე სიმღერაზე. 1967 წელს იგი პინკ ფლოიდთან სამუშაოდ გადაიყვანეს. მთლიანობაში მან იმუშავა სამ ალბომზე - The Piper at the Gates of Dawn, A Saucerful of Secrets და Ummagumma. ამასთან, სიმღერაში „Remember A Day“ იგი დასარტყმელ საკრავებზე უკრავს.
1970-იან წლებში ჰქონდა საკმაოდ წარმატებული მუსიკალური კარიერა „Hurricane Smith“-ის ფსევდონიმით და ორი ჰიტით, „Don't Let It Die“ და „Oh Babe What Would You Say?“.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 22 თებერვალი
დაბადებული 1923
გარდაცვლილი 3 მარტი
გარდაცვლილი 2008
ინგლისელი პროდიუსერები
ინგლისელი დრამერები
Váli

Váli
In Norse mythology, Váli (Old Norse) is a god and the son of the god Odin and the female jötun Rindr. Váli has numerous brothers including Thor, Baldr, and Víðarr. He was born for the sole purpose of avenging Baldr, and does this by killing Höðr, who was an unwitting participant, and binding Loki with the entrails of his son Narfi. Váli grew to full adulthood within one day of his birth, and slew Höðr before going on to Loki. He is prophesied to survive Ragnarök.
Myths
The Váli myth is referred to in Baldrs draumar:
Rindr will bear Váli
in western halls;
that son of Óðinn
will kill when one night old –
he will not wash hand,
nor comb head,
before he bears to the pyre
Baldr's adversary.
— translation by Ursula Dronke
In Völuspá:
There formed from that stem,
which was slender-seeming,
a shaft of anguish, perilous:
Hǫðr started shooting.
A brother of Baldr
was born quickly:
he started – Óðinn's son –
slaying, at one night old.
The Prose Edda (Gylfaginning) describes him:
One is called Ali or Váli, son of Odin and Rindr: He is daring in fights, and a most fortunate marksman.
The same text also states that he will survive Ragnarök, along with his brother Víðarr and the sons of Thor, Móði and Magni.
He was thought of as a great archer and a courageous fighter on the battlefield.
Parentage
Early mistranslation or confusion has led to a single mention of a Váli who is a son of Loki: "Þá váru teknir synir Loka, Váli ok Nari eða Narfi" from the Prose Edda, translated as "Then were taken Loki's sons, Váli and Nari". We find the original of the only reference to Váli as the son of Loki, while even the same text refers to Baldr's death being avenged by his brother (in Völuspá 33) as well as Váli being the Son of Odin in Völuspá 51, which is repeated in Baldr's draumar.
In the late period Gesta Danorum we also see that Odin is said to have a son with Rinda that will avenge his other son, Baldr's, death – though in this case the name of this new son is Boe rather than Váli. In all these tales Odin goes out immediately – either through seduction, deception, or force – to sire this son.
Similarly where each of these documents ascribe Váli the role of Loki's son we see only in the postscript or translation notes that this transformation was a punishment when in fact the gift of wolf's strength and rage is well attested as being granted by Odin to warriors known as ulfhednar, which would make his son Váli a Berserker and a possible origin for the ulfhednar legend.
Finally we see a different description in Hauksbók. In this version of Völuspá, stanza 34 begins: "Þá kná Vála | vígbǫnd snúa", usually amended to the nominative Váli in order to provide a subject for the verb; Ursula Dronke translates it as "Then did Váli | slaughter bonds twist" which presumably refers to Váli, son of Óðinn, who was begotten to avenge Baldr's death, and thus it is likely that he bound Loki, while it is highly improbable that it refers to a Váli, son of Loki, who is attested nowhere but one line of the Prose Edda.
Footnotes
References
Æsir
Baldr
Jötnar
Sons of Odin
Vengeance gods
Norse gods
ბაიდაკოვე

ბაიდაკოვე — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს კიროვოჰრადის ოლქის ონუფრიივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 116 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ონუფრიივკის რაიონის სოფლები
მიხეილ მესხის სტადიონი

მიხეილ მესხის სტადიონი
მიხეილ მესხის სახელობის სტადიონი — ყოფილი „ლოკომოტივის“ სტადიონი, ვაკის პარკის მიმდებარე ტერიტორიაზე. გაშენდა ყოფილი „ქარიშხალას“ სტადიონის ტერიტორიაზე. ადრინდელი, 26000-ადგილიანი სტადიონი 1952–57 წლებში აიგო იური კასრაძის პროექტით. 1960 წელს არენას რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა (არქიტექტორები — თემურ აბაშიძე, ანრი ყურაშვილი) და 10 400 ადგილი დაემატა.
1999 წელს ძველი სტადიონი მთლიანად დაანგრიეს და ახალი სპორტული კომპლექსის მშენებლობა დაიწყეს (არქიტექტორთა ჯგუფის ხელმძღვანელი ოთარ ვარდანაშვილი, არქიტექტორები — ნიკოლოზ აბაშიძე, ავთანდილ რევაზიშვილი, ოთარ ბერიანიძე), რომელიც დასრულდა 2001 წელს, მთლიანი კომპლექსი კი 2003 წელს გაიხსნა, ტრიბუნის ტევადობით 27 ათასი (მათ შორის 500 ადგილი გადახურვის ქვეშაა). სტადიონს ცნობილი ქართველი ფეხბურთელის, მიხეილ მესხის სახელი 2005 წელს მიენიჭა. მიხეილ მესხის სახელობის არენა, სიდიდით, ბორის პაიჭაძის სახელობის ეროვნული სტადიონის შემდეგ რიგით მეორე არენაა საქართველოში.
არენა 2011 წლის დასაწყისში გრძელვადიანი იჯარით საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციას გადაეცა, რომელმაც სტადიონის რეკონსტრუქცია დაიწყო. რეკონსტრუქციის პირველი ეტაპი აგვისტოს ბოლოს დასრულდა და სტადიონი 2011 წლის 1 სექტემბერს საქართველოსა და ესპანეთის 21-წლამდელთა მატჩით გაიხსნა. არენის ტერიტორიაზე განთავსებულია დრენაჟის თანამედროვე სისტემა, ელექტროტაბლო, გასახდელის ორი ბლოკი, საპრესკონფერენციო დარბაზები, ტელეკომენტატორთა ჯიხურები, VIP, გამორჩეულ სტუმართა და ჟურნალისტთა ლოჟები, მსაჯთა და დელეგატთა, დოპინგ-კონტროლის ოთახები, ტრენაჟორების დარბაზი, მანქანების პარკინგი. სტადიონის კომპლექსში შედის სათადარიგო მოედანი 1 000-ზე მეტი დასაჯდომი ადგილით. 2011 წლის სექტემბრიდან მიხეილ მესხის სახელობის სტადიონი, ეროვნული ჩემპიონატისა და დავით ყიფიანის სახელობის თასის გათამაშების მატჩებში, საფეხბურთო კლუბ ცხინვალის „სპარტაკის“ საშინაო არენაა.
გალერეა
პერიოდიკა
იხილეთ აგრეთვე
საქართველოს საფეხბურთო სტადიონების სია
რესურსები ინტერნეტში
საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო
WorldStadiums.com
FussballTempel.net
როგორ გამოიყურება მიხეილ მესხის სახელობის სტადიონი რეაბილიტაციის შემდეგ. ფოტოგალერეა
სქოლიო
საქართველოს საფეხბურთო სტადიონები
თბილისის სტადიონები
გოტარზ I

გოტარზ I — პართიის მეფე არშაკიდების დინასტიიდან. გოტარზ I სამეფო ტახტზე მითრიდატე II|მითრიდატე II-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 91 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 81, მის შემდეგ კი ტახტზე ოროდ I ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
არშაკიდები
პართიის იმპერია, ირანის ისტორია
არშაკიდები
პართიის მეფეები
ბილოცერკივცი (პირიატინის რაიონი)

ბილოცერკივცი (პირიატინის რაიონი)
ბილოცერკივცი — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის პირიატინის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 413 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
პირიატინის რაიონის სოფლები
საშინელი სამსჯავროს წიგნი

საშინელი სამსჯავროს წიგნი — ინგლისში უილიამ I დამპყრობელის ინიციატივით 1086 წელს ჩატარებული საყოველთაო საადგილმამულო აღწერა. საშინელი სამსჯავროს წიგნში დაწვრილებით იყო აღნიშნული რომელი მამულები ეკუთვნოდა ყველა საგრაფოში მეფეს, სასულიერო და საერო სენიორებს, რამდენი იყო ამ მამულში ვილანი, სერვი, თავისუფალი გლეხი. საშინელი სამსჯავროს წიგნი ფეოდალური ევროპის სოციალ-ეკონომიკური ისტორიის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვან წყაროს წარმოადგენს. ინგლისის გლეხობის იურიდიული სტატუსის ფიქსაციით საშინელი სამსჯავროს წიგნმა გლეხთა მდგომარეობის გაუარესება და მანამდე თავისუფალი გლეხების ყმა გლეხებად გადაქცევა განაპირობა.
ლიტერატურა
ინგლისის ისტორია
ბეტერა

ბეტერა — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის კამპო-დე-ტურიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 75,50 კმ². მოსახლეობა — 24 604 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ბენიკოლეტის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
სიმონ სოლოღაშვილი

სიმონ სოლოღაშვილი
სიმონ ივანეს ძე სოლოღაშვილი (დ. 1754 ― გ. 19 აპრილი, 1820) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (16 ივლისი, 1796), სმოლენსკის დრაგუნთა პოლკის ხელმძღვანელი (16 ივლისი, 1797 - 1798 წლის 19 სექტემბრამდე), ლეიბ გვარდიის ჰუსართა პოლკის მეთაური (16 ივლისი, 1797 - 19 სექტემბერი, 1798), სენატორი (1800 წლიდან), წმ. ალექსანდრე ნეველის, წმ. ვლადიმერის მეოთხე და მეორე ხარისხის, წმ. ანას პირველი ხარისხის (ალმასებით), წმ. იოანე იერუსალიმელის მეორე ხარისხის ორდენის (კომანდორთა) ჯვრით.
ლიტერატურა
მ.გოგიტიძე, ქართველი ოფიცრები რუსეთის იმპერიის არმიაში XVIII-XX სს.დისერტაცია ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად. თბ., 2006.
ალ. ბოშიშვილი, სიმონ სოლაღაშვილი, ჟურნ. "ისტორიანი", N15.
რუსეთის სამხედრო მოღვაწეები
დაბადებული 1754
გარდაცვლილი 19 აპრილი
გარდაცვლილი 1820
ხოძის აკლდამა

ხოძის აკლდამა — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხოძში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
აკლდამა წარმოადგენს ფლეთილი და ვულკანური ქვით ნაგებ ოთხკუთხა ნაგებობას, რომელიც ჩრდილოეთის კედლით მიწაშია შეჭრილი. ბანური სახურავი ეყრდნობა შეისრულ კამარას. წყობაში ალაგ-ალაგ შეიმჩნევა დუღაბი. აკლდამაში ყრია ძვლები.
ლიტერატურა
შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004
ჯავის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ბრეძის კომპლექსი

ბრეძის კომპლექსი — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბრეძში. მდებარეობს სოფლის ცენტრში. კომპლექსში შედის: ზღუდერის (დიდი), წმ. მარინეს (მცირე) ეკლესიები და გალავანი.
ზღუდერის ეკლესია სტილისტური ნიშნებით თარიღდება X საუკუნით. XIX საუკუნეში შეუკეთებიათ: სამხრეთ შესასვლელი გაუფართოვებიათ, საპირეები მოყვითალო თლილი ქვით ამოუყვანიათ და კარისათვის ქვის ნახევარწრიული თაღი გაუკეთებიათ. წვრილი ქვით შეუკეთებიათ ფასადის ზედა ნაწილებიც, შენობისათვის შემოუყოლებიათ ლავგარდანი, გადაუხურავთ კრამიტით (ხის კოჭებზე) და ფასადები მთლიანად შეულესიათ.
ეკლესია დარბაზულია (14,7 X 8,5 მ), ნაგებია კარგად დამუშავებული მუქი შინდისფერი ბაზალტის კვადრებით. ეკლესიას სამხრეთით ფართო და მაღალი შესასვლელი აქვს; შიგნიდან ნახევარწრიული და გარედან არქიტრავული დასავლეთის შესასვლელი, აგრეთვე ჩრდილოეთის შესასვლელი, ამოშენებულია. ნახევარწრიული აფსიდი ამაღლებულია ერთი საფეხურით. აფსიდის ღერძზე ერთი სარკმელია; ერთი სარკმელი დასავლეთითაა, ორი - სამხრეთით. კონქი დარბაზს ორნაწილიანი სატრიუმფო თაღით უკავშირდება. დარბაზის გრძივი კედლები და კამარა დანაწევრებულია სამი წყვილი პილასტრითა და მათზე გადაყვანილი საბჯენი თაღებით. ორსაფეხურიანი მასიური პილასტრები ღრმად იჭრება დარბაზის სივრცეში და საკმაოდ ღრმა უბეებს ქმნის.
ეკლესიის დასავლეთ ფასადზე, შესასვლელის არქიტრავის ქვაზე, ცენტრში გამოსახულია განედლებული ჯვარი, რომლის ორივე მხარეს თითო ვარდულია ამოკვეთილი.
წმ. მარინეს ეკლესია დგას ზღუდერის ეკლესიის დასავლეთით, ოციოდე მეტრზე. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით.
ეკლესია დარბაზულია (7,2 X 4,75 მ), ნაგებია უხეშად დატეხილი, პირმოსწორებული მოზრდილი ქვებით, აქა-იქ ურევია რიყის ქვაც. ერთი მთლიანი ბრტყელი დამუშავებული ლოდით გადახურული ვიწრო შესასვლელი დასავლეთითაა. მცირე სიღრმის ნახევარწრიულ აფსიდში ერთი ვიწრო სარკმელი და პატარა ნიშებია. თითო სარკმელი სამხრეთის და დასავლეთის კედლებშია. სარკმლების ქვედა ნაწილები ძლიერ დამრეცია. ნიში ჩრდილოეთ კედელშიცაა. დარბაზის გრძივი კედლები და კამარა დანაწევრებულია წყვილი პილასტრით და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით. პილასტრები და თაღები კედლების მსგავსად ნაგებია უხეშად დამუშავებული ქვით. პილასტრების კაპიტელებს მარტივი თაროსებრი კონსოლების სახე აქვს. კამარა და აფსიდის კონქი ნატეხი ქვისა და კირხსნარის დაბეტონებულ მასას წარმოადგენს. გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში შეკეთებული ჩრდილოეთ კედელი დეფორმირებულია. კედლები და კამარა მთლიანად შელესილი და მოხატული ყოფილა. გაირჩევა გამოსახულებათა კონტურები და თანმხლები წარწერების ფრაგმენტები. არის მლოცველთა მინაწერებიც.
ეკლესიის მხოლოდ აღმოსავლეთ ფასადის სარკმელია შემკული ქვაში ამოკვეთილი გაშლილმკლავებიანი თაღოვანი წარბით.
ზღუდერის ეკლესიის მახლობლად, თანამედროვე სასაფლაოს ტერიტორიაზე, მდებარეობს ნასოფლარი, რომელიც თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. გამოვლენილია რიყისა და ნატეხი ქვით ნაგებ შენობათა საძირკვლის საფუძვლები.
კომპლექსს შემოვლებული ჰქონია გალავანი, რომლის ნანგრევები რამდენიმე ადგილას არის შემორჩენილი. გაირჩევა გალავნის კონტურები.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ბრეძის კომპლექსი
ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გერმანიის დამოუკიდებელი ქალაქები

გერმანიის დამოუკიდებელი ქალაქები
გერმანიის დამოუკიდებელი ქალაქი — ქალაქი გერმანიაში, რომელიც არ შედის რაიონის შემადგენლობაში. ასეთ ქალაქერბს უწოდებენ Kreisfreie Stadt („რაიონგარეშე ქალაქი“) ან Stadtkreis („საქალაქო რაიონი“). ამგვარი ადმინისტრაციული წარმონაქმნების მაგალითებს წარმოადგენენ:
კელნი
მაინის ფრანკფურტი
ლაიფციგი
მიუნხენი
დუისბურგი
ნიურნბერგი
ფრაიბურგი
ოლდენბურგი
ბამბერგი
ერლანგენი
იხილეთ აგრეთვე
ქალაქი-მიწა (გერმანია)
თავისუფალი ქალაქი
გერმანიის რაიონები
ვოლინსკე (უკრაინა)

ვოლინსკე (უკრაინა)
ვოლინსკე — დასახლება უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის კახოვკის რაიონში. 2013 წელს დასახლების მოსახლეობა 746 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
დასახლების ამინდი
კახოვკის რაიონის დასახლებები
ჯინეტ რენკინი

ჯინეტ რენკინი (დ. 11 ივნისი, 1880 — გ. 18 მაისი, 1973) — ამერიკელი პოლიტიკოსი. ის იყო პირველი ქალი, რომელიც გახდა აშშ-ის კონგრესის წევრი. რენკინს სჯეროდა, რომ მთავრობის უუნარობა და კორუფცია იყო ხელისუფლებაში ქალთა ნაკლებობის შედეგი. ის კონგრესში არჩეული იყო მონტანას შტატიდან. რენკინი კონგრესის წევრი გახდა 1917 წლის 4 მარტს, ჯერ კიდევ მაშინ, როდესაც აშშ-ის ბევრ შტატში ქალებს ჯერ კიდევ არ ჰქონდათ მოპოვებული აქტიური საარჩევნო ხმის უფლება.
რენკინი იყო პაციფისტი. ის იყო კონგრესის იმ ორმოცდაათ წევრს შორის, რომლებმაც მხარი არ დაუჭირეს აშშ-ის ჩაბმას პირველ მსოფლიო ომში და იყო ერთადერთი, ვინც მხარი არ დაუჭირა აშშ-ის ჩაბმას მეორე მსოფლიო ომში. ამ საკითხზე 1941 წელს კენჭისყრისას მან განაცხადა: „მე ვერ წავალ ომში, რადგან ვარ ქალი და ასევე უარს ვამბობ სხვა გავუშვა ომში“
რესურსები ინტერნეტში
Jeannette Rankin Peace Center in Missoula, Montana
Jeannette Rankin Documentary produced by Montana PBS
სქოლიო
ამერიკელი პოლიტიკოსი ქალები
აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები
დაბადებული 11 ივნისი
დაბადებული 1880
გარდაცვლილი 18 მაისი
გარდაცვლილი 1973
ПӀу

ПӀу
Пӏу, пӏу — კირილური დამწერლობის ტრიგრაფი. გამოიყენება ადიღეურ ენაში.
კირილური ტრიგრაფები
ფულბე

ფულბე ან ფულა (ფულანი:Fulɓe; ; ჰაუსა: Fulani ან Hilani; ; ვოლოფი: Pël; ბამბარა: Fulaw) — დასავლეთ აფრიკის ერთ-ერთი უმსხვილესი ეთნიკური ჯგუფი. ტრადიციულად მიიჩნევა, რომ მათი ფესვები მოდის ჩრდილოეთი აფრიკიდან და შუა აღმოსავლეთიდან. მათ აერთიანებთ საერთო: ენა (ფულანი), რელიგია (ისლამი), ისტორია და კულტურა.
ფულბეს დაახლოებით მესამედი მომთაბარე მესაქონლეობას მისდევს, რაც მათ მსოფლიოს უდიდეს მომთაბარე ეთნიკურ ჯგუფად აქცევს. ფულბეს უმეტესობა წარმოადგენს არა-მომთაბარე ფერმერებს, ხელოსნებს და თავადაზნაურობას. ისინი სხვა და სხვა ქვეყნებში ცხოვრობენ, ძირითადად დასავლეთ აფრიკაში.
XVI-XIX მრავალი ფულბე ამერიკაში მონად გაყიდეს. მათ უმეტესობას სენეგალში და გვინეაში იჭერდნენ.
ცნობილი ფულბე
აჰმადუ აჰიჯო - კამერუნის სახელმწიფო მოღვაწე. კამერუნის პირველი პრეზიდენტი 1960–1982 წწ.
თომას სანკარა - ბურკინა-ფასოს პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პრეზიდენტი 1983-1987 წლებში.
მაკი სალი - სენეგალის პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პრეზიდენტი 2012 წლიდან.
ნენე ჩერი - მომღერალი, პოეტი, სიმღერების ავტორი, რეპერი და DJ.
მანუელ სერიფო ნამაჯო - გვინეა-ბისაუს პოლიტიკური მოღვაწე. ეროვნული სახალხო ასამბლეის პრეზიდენტი.
ამადუ ტუმანი ტურე - მალელი პოლიტიკური მოღვაწე. მალის პრეზიდენტი 2002 წლიდან.
მუჰამადუ ბუჰარი - ნიგერიის არჩეული პრეზიდენტი და ნიგერიის არმიის გადამდგარი გენერალ-მაიორი.
ლიტერატურა
Almanach de Bruxelles (now a paying site)
Gordon, Raymond G., Jr. (ed.) (2005): "Adamawa Fulfulde". Ethnologue: Languages of the World, 15th ed. Dallas: SIL International. Accessed 25 June 2006.
Ndukwe, Pat I., Ph.D. (1996). Fulani. New York: The Rosen Publishing Group, Inc.
Christiane Seydou, (ed.) (1976). Bibliographie générale du monde peul. Niamey, Institut de Recherche en Sciences Humaines du Niger
რესურსები ინტერნეტში
Portal of Fulɓe history and culture
Online magazine published/edited in Fulfulde
Online magazine in Fulfulde
Portal of Fulɓe Fuuta Jaloo history and culture
WorldStatesmen - Nigerian Traditional states
Geerewol
სქოლიო
აფრიკული კულტურა
აფრიკელები
ჩადის ეთნიკური ჯგუფები
სუდანის ეთნიკური ჯგუფები
ჟიტვატოროკის ზავი

ჟიტვატოროკის ზავი — 1606 წლის 11 ნოემბრის სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომელმაც დაამთავრა ცამეტწლიანი ომი ავსტრიასა და ოსმალეთის იმპერიას შორის.
ზავი დაიდო 20 წლით სულთან აჰმედ I-სა და ავსტრიის ჰერცოგ მათეს შორის, მიუხედავად იმისა, რომ მათეს ძმა, იმპერატორი რუდოლფ II ამის წინააღმდეგი იყო.
ხელშეკრულების თანახმად ყოველწლიური ხარკის სახით ავსტრიას ოსმალეთის იმპერიისთვის უნდა გადაეხადა ერთდჯერადი კომპენსაცია, ხოლო ოსმალებს თავი უნდა შეეკავებინათ ავსტრიის მფლობელობაში მყოფ უნგრეთის სამეფოში ლაშქრობაზე.
ზოგიერთი ისტორიკოსი ვარაუდობს, რომ ეს ხელშეკრულება გულისხმობდა სულთანსა და ჰერცოგს შორის თანასწორი უფლებების აღიარებას..
იხილეთ აგრეთვე
სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია
ოსმალეთის იმპერიის ხელშეკრულებების სია
ლიტერატურა
Gustav Beyerle: „The Compromise at Zsitvatorok“, Archivum Ottomanicum, Bd. 6 (1980), S. 5–53.
Peter F. Sugar (Hrsg.): A History of Hungary, Indiana University Press, Bloomington 1990, ISBN 0-253-35578-8.
სამშვიდობო ხელშეკრულებები
ავსტრიის ისტორია
XVII საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
სლოვაკეთის ისტორია
ბიმბისარა

ბიმბისარა (ძვ. წ. 558 — 491) — ძველი ინდოეთის სამეფოს მაგადჰას მეფე ჰარიანტას დინასტიიდან. ქვეყანას მართავდა ძვ. წ. 543–491 წწ. მან საგრძნობლად გააფართოვა ქვეყნის საზღვრები და ერთ-ერთი ძველი გადმოცემის თანახმად, მის სახელმწიფოში შედიოდა 80 000 დასახლება.
ბიმბისარა მოკლა მისმა შვილმა აჯატაშტრუმ.
ლიტერატურა
ძველი აღმოსავლეთის ხალხთა ისტორია, თბ., 1971
სქოლიო
მაგადჰას მეფეები
გაზის ხიდი

გაზის ხიდი — საფეხმავლო ხიდი შემოვლით არხზე, სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს საადმირალოსა და მოსკოვის რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს უსახელო კუნძულსა და შემოვლითი არხის მარცხენა სანაპიროს. ხიდის სიგრძეა 30,7 მეტრი, ხოლო სიგანე — 3 მეტრი.
მდებარეობა
მდებარეობს მოჟაისკის ქუჩის დასაწყისში.
დინების ზემოთ მდებარეობს მოჟაისკის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — ზეთის ხიდი.
უახლოესი მეტროს სადგურებია „პუშკინსკაია“ და „ტექნოლოგიური ინსტიტუტი“.
სახელწოდება
ხიდის სახელწოდება მომდინარეობს ახლოს მდებარე გაზის ქარხნის მიხედვით.
ისტორია
პირველი ხიდი ამ ადგილზე ააგეს 1835 წლის შემდეგ გაზის ქარხნიდან მილის გაყვანის გამო. XX საუკუნის დასაწყისში იგი იყო სამმალიანი მეტალის ხიდი. 1933 წელს ხიდზე გაიყვანეს თბოტრასა პირველი ჰიდროელექტროსადგურიდან, 1946 წელს ხიდი გაიხსნა ფეხით მოსიარულეებისათვის.
თანამედროვე ერთმალიანი ხიდი ააგეს 1984 წელს „Ленгипроинжпроект“-ის ინჟინრის ბ. ე. დვორკინისა და არქიტექტორ ვ. მ. ივანოვის პროექტის მიხედვით. გაზისა და მისი მიმდებარე მსგავსი მოჟაისკისა და ზეთის ხიდის მშენებლობა მიმდინარეობდა ერთდროულად შემოვლითი არხის სანაპიროს რეკონსტრუქციის ფარგლებში.
ახალი ხიდის აშენების შემდეგ ძველი ხიდი დაშალეს.
კონსტრუქცია
ხიდი ერთმალიანია. ხიდის ძირითადი საყრდენებია სანაპიროს კედლები. მისი სიგრძეა 30,7 მ, ხოლო სიგანე – 3 მეტრი. იგი გამოიყენება მხოლოდ ფეხით მოსიარულეებისათვის. სავალი ნაწილი ასფლტ-ბეტონითაა მოპირკეთებული. ხიდი თავისი არქიტექტურით ძალიან ჰგავს მოჟაისკისა და ზეთის ხიდს.
ლიტერატურა
Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 459. — 511 с.
Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 324. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 35. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.
სანქტ-პეტერბურგის ხიდები