12 იანვარი

12 იანვარი — გრიგორიანული კალენდრის მე-12 დღე. წლის ბოლომდე დარჩენილია 353 დღე (ნაკიან წელში - 354).
დღის მოვლენები
457 : ბასილისკოსი გახდა ბიზანტიის იმპერატორი და მისი კურთხევის ცერემონია ჩატარდა კონსტანტინოპოლში ჰებდომონეს სასახლეში.
1780 : გამოიცა ციურიხის პირველი გაზეთი.
1844 : ნეაპოლის სანტა კარლოს თეატრში შედგა პრემიერა გაეტანო დონიცეტის ოპერისა „კატერინა კორნარო“ (Caterina Cornaro).
1875 : კვან-სუ გახდა ჩინეთის იმპერატორი
1898 : დაიწყო იტო ჰირობუმის იაპონიის პრემიერ-მინისტრად მოღვაწეობის მესამე ვადა
1908 : ეიფელის კოშკიდან დაიწყო რადიომაუწყებლობა.
1922 :საფრანგეთის მთავრობის ხელმძღვანელი არისტრიდ ბრიანი გადადგა
1940 : მეორე მსოფლიო ომი: საბჭოთა არმიამ ფინეთის ქალაქები დაბომბა
1945 : მიქავაში (იაპონია) მოხდა 7,1 ბალიანი მიწისძვრა, რასაც 1900 ადამიანი ემსხვერპლა.
1969 : როკ-ჯგუფმა ლედ ზეპელინმა გამოსცა თავისი სადებიუტო ალბომი სახელწოდებით ლედ ზეპელინი
1991 : მოსკოვში ესტონეთისა და რუსეთის პრეზიტენტებს არნოლდ რუტელსა და ბორის ელცილნს შორის ხელი მოეწერა ქვეყანათა შორის ურთიერთობების ძირითად ხელშეკრულებებს.
1992 : ბულგარეთის პრეზიდენტად ხელმეორედ აირჩიეს შელიუ შელევი.
1998 : ევროპის ცხრამეტმა ქვეყანამ ხელი მოაწერა ადამიანის კლონის აკრძალვას.
2004 : ქუინ მერი 2-ის პირველი რეისი შედგა.
2008 : ცესკომ საპრეზიდენტო არჩევნებში ხმების 53,47 %-ით მიხეილ სააკაშვილი გამარჯვებულად გამოაცხადა.
2009 : ოქროს გლობუსის დაჯილდოებაზე ბევერლი-ჰილზში, კალიფორნია, ფილმი „ღარიბი მილიონერი“ ოთხ ნომინაციაში იმარჯვებს, მათ შორის საუკეთესო ფილმისთვის.
2010 : 7.0 მიწისძვრამ კატასტროფული ნგრევა გამოიწვია პორტ-ო-პრენსში (ჰაიტი).
2013 : ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის მთავრობამ ამბოხებულებთან ცეცხლის შეწყვეტის ხელშეკრულებას ხელი მოაწერა, რის შემდეგაც კოალიციური მთავრობა ჩამოყალიბდა.
2015 :
პორტუგალიელმა ფეხბურთელმა კრიშტიანუ რონალდუმ ფიფა-ს ოქროს ბურთი მესამედ მოიგო.
სომხეთში, გიუმრის რუსული სამხედრო ბაზის ჯარისკაცმა სომხური ოჯახის ექვსი წევრი მოკლა.
2019 : ვენესუელაში, ხუან გუაიდომ და ეროვნულმა ასამბლეამ 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში ნიკოლას მადუროს გამარჯვება უკანონოდ გამოაცხადა, რითაც მისი გადაყენების პროცესი დაიწყო.
2020 : ე. წ. აფხაზეთის რესპუბლიკის ე. წ. პრეზიდენტი რაულ ჰაჯიმბა გადადგა.
ამ დღეს დაბადებულნი
1580 : იან ბაპტისტ ვან ჰელმონტი — ფლამანდიელი ქიმიკოსი, ფიზიოლოგი, ექიმი.
1628 : შარლ პერო — ფრანგი პოეტი
1746 : იოჰან ჰაინრიხ პესტალოცი — შვეიცარიელი პედაგოგი
1809 : ლეოპოლდო ო’დონელ ი ხორისი — ესპანეთის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე.
1810 : ფერდინანდ II — ორი სიცილიის სამეფოს მეფე 1830–1859 წლებში.
1852 : ჟოზეფ ჟაკ სეზერ ჟოფრი — საფრანგეთის მარშალი.
1863 : ვივეკანანდა — XIX საუკუნის ინდოელი ფილოსოფოსი და სულიერი მოძღვარი.
1876 : ჯეკ ლონდონი — ამერიკელი მწერალი
1882 : ხოსე ლუის ტეხადა სორსანო — ბოლივიელი პოლიტიკოსი
1885 : სარგის ლუკაშინი — სომეხი ბოლშევიკი პოლიტიკოსი.
1886 : ანა ანტონოვსკაია — რუსი მწერალი
1890 : იოჰანეს ვარესი — ესტონელი პოეტი და მწერალი
1893 : ჰერმან გერინგი — გერმანელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე
1897 : მიხეილ თარხნიშვილი — ეკლესიისა და ლიტერატურის ისტორიკოსი
1901 : ავრორა მარდიგანიანი — ეთნიკურად სომეხი ამერიკელი მწერალი, მსახიობი
1907 : სერგეი კოროლიოვი — საბჭოთა მეცნიერი
1917 : გიორგი ბარნაბიშვილი — ქართველი ვიოლინჩელისტი
1926 : ლევან ცუცქირიძე — ქართველი მხატვარი
1926 : რეი პრაისი — ამერიკელი ქანთრის გიტარისტი, მომღერალი და კომპოზიტორი.
1929 : გურამ საღარაძე — ქართველი მსახიობი
1931 : ლეილა ერბილი — თურქი მწერალი
1936 : ემილ ლაჰუდი — ლიბანის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე.
1937 : მიხეილ მესხი — ქართველი ფეხბურთელი
1939 : ჟაკ იომბი-ოპანგო — კონგოელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე.
1944 : ჯო ფრეიზიერი — ამერიკელი მოკრივე
1946 : ჯორჯ დიუკი — ამერიკელი მუსიკოსი
1946 : ჟან-ლუი ლოდე — ფრანგი მათემატიკოსი
1949 : ოტმარ ჰიცფელდი — გერმანელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი.
1949 : ჰარუკი მურაკამი — თანამედროვე იაპონელი მწერალი და მთარგმნელი.
1954 : ჰოვარდ სტერნი — ამერიკელი რადიო და ტელეწამყვანი
1956 : ნიკოლოზ ნოსკოვი — რუსი მუსიკოსი
1965 : რობ ზომბი — ამერიკელი მუსიკოსი
1967: რენატა ლიტვინოვა — რუსი მსახიობი, რეჟისორი
1968 : ჯონ ჯექსონ მილერი — კომიქსების ამერიკელი ავტორი და კომენტატორი.
1969 : რობერტ პროსინეჩკი — ხორვატი საფეხბურთო მწვრთნელი
1970 : ზაკ დე ლა როჩა — მექსიკური წარმოშობის ამერიკელი რეპერი
1973 :ჰანდე იენერი — თურქი პოპ-ელექტრონული მუსიკის მომღერალი
1973 : კვაუტემოკ ბლანკო — მექსიკელი პოლიტიკოსი და ყოფილი ფეხბურთელი
1974 : მელანი სი — ბრიტანელი მომღერალი
1977 : ზურაბ პოლოლიკაშვილი —ქართველი პოლიტიკოსი
1987 : ნაია რივერა — ამერიკელი მომღერალი და მსახიობი
1987 : სალვატორე სირიგუ — იტალიელი ფეხბურთელი
1994 : ემრე ჯანი — გერმანელი ფეხბურთელი
1995 : ალესიო რომანიოლი — იტალიელი ფეხბურთელი.
ამ დღეს გარდაცვლილნი
1665 : პიერ დე ფერმა — ფრანგი მათემატიკოსი.
1976 : აგათა კრისტი — ინგლისელი დეტექტიური ჟანრის მწერალი.
1922 : ჰაზირა — თბილისელი მგოსანი, დაირის დაკვრის ოსტატი
2001 : იულიუს ასფალგი — გერმანელი აღმოსავლეთმცოდნე
2012 : გიბი, მორის — ჯგუფ ბი ჯიზის წევრი.
2015 : ელენა ობრაზცოვა — რუსი საოპერო მომღერალი.
2015 : ვლადიმერ მაქსაკოვსკი — რუსი გეოგრაფი.
2023 : ლიზა მარია პრესლი — ამერიკელი მომღერალი, ელვის პრესლის შვილი.
დღესასწაულები
მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
წმინდა ანისია
ზოტიკე ხუცესი
მოციქული ტიმონი
ფილეტერ ნიკომიდიელი
თეოდორა კონსტანტინოპოლელი
თეოდორა კესარიელი
აგრეთვე:
ტანზანია : ზანზიბარის რევოლუციის დღე
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
0112