PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ტუპოუ VI

ტუპოუ VI
ʻაჰოʻეიტუ ტუპოუ VI (დ. 12 ივლისი, 1959) — ტონგის მეფე. ჰყავს მეუღლე, სამი შვილი და სამი შვილიშვილი. 2015 წელს, მისი გამეფებიდან სამი წლის შემდეგ, შედგა მისი კორონაცია მეფედ.
რესურსები ინტერნეტში
ბიოგრაფია მთავრობის საიტზე
დაბადებული 12 ივლისი
დაბადებული 1959
ტონგის პრემიერ-მინისტრები
ტონგის მეფეები
კლემან გრანიე

კლემან გრანიე (დ. 7 იანვარი, 1991; ანონაი, საფრანგეთი) — ფრანგი ფეხბურთელი, ლიგა 1-ს კლუბ „ოლიმპიკი ლიონის“ ნახევარმცველი. უთამაშია საფრანგეთის ყველა ასაკობრივ ნაკრებში. ცნობილია ტექნიკური უნარებით, დრიბლინგით და თავისუფალი დარტყმების კარგი შესრულებით. გრანიეს თამაში შეუძლია როგორც ნახევარდაცვის მარჯვენა ფლანგზე, ასევე შემტევი ნახევარმცველის პოზიციაზე თავდამსხმელის უკან.
კარიერის სტატისტიკა
საკლუბო
(შესწორებულია 2011 წლის 8 დეკემბერს)
ტიტულები
საკლუბო
ლიონი
საფრანგეთის თასი (1): 2011–12
სანაკრებო
საფრანგეთი
ევროპის 19 წლამდე ფეხბურთელთა ჩემპიონატი: 2010
მსოფლიოს 20 წლამდე ფეხბურთელთა ჩემპიონატი: მეოთხე ადგილი
რესურსები ინტერნეტში
კლემან გრანიეს პროფილი OLWeb.fr-ზე
შენიშვნა
დაბადებული 1991
ფრანგი ფეხბურთელები
ლიონის ოლიმპიკის ფეხბურთელები
ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
დაბადებული 7 იანვარი
Leptogenys sagaris

Leptogenys sagaris — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
სტრუმიცა

სტრუმიცა — ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის აღმოსავლეთში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ რეგიონში. სტრუმიცის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 35 311 ადამიანს.
ისტორია
1913 წლის 7 ივლისს ბალკანეთის მეორე ომის დროს ქალაქი დაიპყრეს ბულგარელმა ბერძნებმა. ბუქარესტის ხელშეკრულების შედეგად ქალაქი გადავიდა ბულგარელების ხელში, ქალაქის ბერძნული მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი საბერძნეთის ქალაქ კილკისში გადასახლდა, რის გამოც კილკისს გარკვეული პერიოდი ახალი სტრუმიცაც კი უწოდეს. ნეიი-სიურ-სენის ხელშეკრულების თანახმად ქალაქი გადავიდა იუგოსლავიის სამეფოს მფლობელობაში.
ცნობილი სტრუმიცელები
ვანგა — ნათელმიხილველი.
ბორის ტრაიკოვსკი — მაკედონიის პრეზიდენტი.
გორან პანდევი — ფეხბურთელი.
რესურსები ინტერნეტში
Сайт общины Струмица
Томов, Т. Добромир Хриз, който владееше Просек и Струмица — Анамнеза, Т. 6 (2008), 97-114
სქოლიო
ჩრდილოეთ მაკედონიის ქალაქები
ჰაჯის მუჰაფაზა

ჰაჯის მუჰაფაზა — იემენის მუჰაფაზა. მდებარეობს იემენის დასავლეთ ნაწილში. ესაზღვრება 4 მუჰაფაზა: საადა, ამრანი, ელ-მაჰვიტი და ჰოდეიდა.
ჰაჯის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ჰაჯა. ფართობი შეადგენს 10,141 კმ²-ს. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა უდრიდა 1,782,000 ადამიანს. მუჰაფაზაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული.
იხილეთ აგრეთვე
იემენის ადმინისტრაციული დაყოფა
სქოლიო
იემენის მუჰაფაზები
ენგა

ენგა — პაპუა-ახალი გვინეის პროვინცია. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ვაბაგი. იმავდროულად ვაბაგი პროვინციის ყველაზე დიდი ქალაქიცაა. სხვა ორი ქალაქი, ვაპენამანდა და ლაიაგამი, მოსახლეობის რაოდენობით ახლოს დგას ადმინისტრაციულ ცენტრთან.
2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით პროვინციაში ცხოვრობს 432 045 ადამიანი.
კომპანია Barrick Gold პროვინციის დასავლეთში აწარმოებს ოქროს მოპოვებას პორგერას საბადოზე.
პროვინციაში არსებობს უნიკალური ენა — ენგა. ენგას ენა პროვინციის დასავლეთში მნიშვნელოვნად განსხვავდება მისივე ვარიანტისგან აღმოსავლეთში.
ადმინისტრაციული დაყოფა
პროვინცია იყოფა ოთხ რაიონად:
კანდეპი
კომპიამი
ლაგაიპ-პორგერა
ვაბაგი
პაპუა-ახალი გვინეის პროვინციები
ამერიკის კონფედერაციული შტატების ვიცე-პრეზიდენტი

ამერიკის კონფედერაციული შტატების ვიცე-პრეზიდენტი — პოლიტიკური თანამდებობა ამერიკის კონფედერაციულ შტატებში, რომელიც ეკავა ალექსანდრ სტივენსს 1861 წლის 18 თებერვლიდან 1865 წლის 10 მაისამდე. სამოქალაქო ომში კონფედერაციის მარცხის შემდეგ თანამდებობა გაუქმდა.
ვიცე-პრეზიდენტები
პოლიტიკური პარტიები
დემოკრატები
რესურსები ინტერნეტში
ენციკლოპედია ბრიტანიკა
ამერიკის ისტორია
ალექსანდრ სტივენსი
ალექსანდერ ჰამილტონ სტივენსი: ბიოგრაფია
ამერიკის კონფედერაციული შტატები
ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნების ვიცე-პრეზიდენტები
ამერიკელი პოლიტიკოსები
ვიცე-პრეზიდენტები
ნიურნბერგის მილხის სასამართლო პროცესი

ნიურნბერგის მილხის სასამართლო პროცესი (2 იანვარი — 17 აპრილი 1947; ნიურნბერგი, გერმანია) ეწოდება ამერიკული სამხედრო ტრიბუნალის სასამრთლო პროცესს გენერალ-ფელდმარშალ ერჰარდ მილხის წინააღმდეგ.
ბრალდება
1946 წლის 13 ნოემბრის ბრალდებით გენერალ-ფელდმარშალ ერჰარდ მილხს ბრალი ედებოდა შემდეგ დანაშაულში:
სამხედრო დანაშაული
ადამიანთა იძულებიი მუშაობა და მონური მუშაობისათვის დეპორტაცია
ადამიანებზე სამედიცინო ცდების ჩატარება
დანაშაული კაცობრიობის წინაშე
მოსამართლე
თავმჯდომარე: რობერტ ტომსი (მიჩიგანი, აშშ)
ფიცროი ფილიპსი (ჩრდილოეთ კაროლინა, აშშ)
მაიკლ მუსმანო (პენსილვანია, აშშ)
ჯონ სპეითი (ალაბამა, აშშ)
ბრალდებული
ერჰარდ მილხი, გენერალ-ფელდმარშალი (გერმანია) — მიესაჯა სამუდამო პატიმრობა, 1951 წელს შეეცვალა 15-წლიანი პატიმრობით.
დაცვა
ადვოკატი — ფრიდრიხ ბერგოლდი (გერმანია)
ასისტენტი — ვერნერ მილხი (გერმანია) — ბრალდებულის ძმა.
იხილეთ აგრეთვე
{| border="0" width="800"
ნიურნბერგის მთავარ სამხედრო დამნაშავეთა სასამართლო პროცესი | ნიურნბერგის ექიმთა სასამრთლო პროცესი | ნიურნბერგის იურისტთა სასამრთლო პროცესი | ნიურნბერგის სს-ის ეკონომიკისა და მართვის მთავარი სამმართველოს სასამრთლო პროცესი | ნიურნბერგის ფლიკის სასამრთლო პროცესი | ნიურნბერგის იგ-ფარბენის სასამრთლო პროცესი | ნიურნბერგის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში მებრძოლი გენერლების სასამრთლო პროცესი | ნიურნბერგის სს-ის რასისა და განსახლების მთავარი სამმართველოს სასამრთლო პროცესი | ნიურნბერგის სპეცჯგუფების სასამრთლო პროცესი | ნიურნბერგის კრუპის სასამრთლო პროცესი | ნიურნბერგის ვილჰელმშტრასეს სასამრთლო პროცესი | ნიურნბერგის ვერმახტის უმაღლესი მთავარსარდლობის სასამრთლო პროცესი
ნიურნბერგის პროცესი
სერიდო (პარაიბა)

სერიდო (პარაიბა)
სერიდო — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 631 მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერიდო-ორიენტალ-პარაიბანუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 230 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 37 კმ²-ზე. ფართობი 276 471 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარაიბა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
Pedrinópolis

Pedrinópolis is a Brazilian municipality located in the west of the state of Minas Gerais. Its population as of 2020 was 3,643 people living in a total area of 357 km². The city belongs to the meso-region of Triângulo Mineiro and Alto Paranaíba and to the micro-region of Araxá. It became a municipality in 1962.
Location
Pedrinópolis is located at an elevation of 930 meters, 95 km. southeast of Uberlândia on the southern shore of the Nova Ponte Represa. The distance to the state capital, Belo Horizonte, is 480 km. Neighboring municipalities are: Iraí de Minas (N), Perdizes (E), Santa Juliana S), and Nova Ponte (W).
Communications
Pedrinópolis is connected to both Araxá and Uberlândia by national highway BR-462. The distance to Araxá is 75 kilometers.
Economic activities
The GDP in 2005 was approximately R$49 million, with 20 million reais from services, 1 million reais from industry, and 25 million reais from agriculture. There were 161 rural producers on 14,000 hectares of land. The land is very fertile and agricultural production is high. 44 farms had tractors (2006). Approximately 600 persons were dependent on agriculture. The main crops are coffee, rice, soybeans, potatoes, and corn. There were 12,000 head of cattle (2006).
There was 1 bank (2007) and 483 automobiles (2007), giving a ratio of 6 inhabitants per automobile.
Health and education
In the health sector there was 1 public health clinic and 1 hospital with 23 beds (2005). Patients with more serious health conditions are transported to Araxá or to Uberlândia, which are connected by good roads. Educational needs were met by 4 primary schools, 1 middle school, and 2 pre-primary schools.
Municipal Human Development Index: 0.789 (2000)
State ranking: 77 out of 853 municipalities as of 2000
National ranking: 835 out of 5,138 municipalities as of 2000
Literacy rate: 89%
Life expectancy: 73 (average of males and females)
In 2000 the per capita monthly income of R$269.00 was just below the state and national average of R$276.00 and R$297.00 respectively.
The highest ranking municipality in Minas Gerais in 2000 was Poços de Caldas with 0.841, while the lowest was Setubinha with 0.568. Nationally the highest was São Caetano do Sul in São Paulo with 0.919, while the lowest was Setubinha. In more recent statistics (considering 5,507 municipalities) Manari in the state of Pernambuco has the lowest rating in the country—0,467—putting it in last place.
See also
List of municipalities in Minas Gerais
References
External links
Prefeitura Municipal de Pedrinópolis
Municipalities in Minas Gerais
ბერიოზოვაია-პოლიანა (ბაშკირეთი)

ბერიოზოვაია-პოლიანა (ბაშკირეთი)
ბერიოზოვაია-პოლიანა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვეშჩენსკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 27 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბლაგოვეშჩენსკიდან დაშორებულია 49 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ზაგოროდნაია, რომელიც დაშორებულია 46 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
ლიტურგიკა

ლიტურგიკა — ქრისტიანული ღვთისმსახურების შემსწავლელი დისციპლინა, რომელიც იკვლევს მის თეორიულ საფუძვლებს, განვითარების ისტორიულ პროცესებსა და ტრადიციებს, საეკლესიო დღესასწაულთა ციკლებს, ღვთისმსახურების შესრულების წესსა და რიგს და ა. შ. ლიტურგიკა, როგორც სამეცნიერო დარგი, ჩამოყალიბდა XVIII საუკუნეში. მისი პირველწყაროებია სასულიერო მოღვაწეთა თხზულებანი და მრავალფეროვანი ლიტურგიკული კრებულები.
ლიტურგიკა სასულიერო მწერლობის მნიშვნელოვანი დარგია. ქართულ ლიტურგიკულ ძეგლებში ასახულია ქრისტიანული სამრევლო და სამონასტრო ღვთისმსახურების ტრადიციები საქართველოში. X საუკუნემდე ქართული ეკლესიას წარმართავდა იერუსალიმური, X-XII საუკუნეებში – კონსტანტინოპოლური რედაქციის, შემდეგ – პალესტინის საბაწმიდის მონასტრის ტიპიკონი, რომელიც XVIII საუკუნეში სლავურის მიხედვით შეასწორეს. ცნობილია აგრეთვე ამა თუ იმ მონასტრისთვის დაწესებული სამონასტრო, ანუ ქტიტორული ტიპიკონები (მაგ., პეტრიწონის მონასტრისთვის დაწესებული გრიგოლ ბაკურიანის ტიპიკონი, 1084; „განგება ვანის ქუაბთა მონასტრისა“, 1204-1234 და სხვ.).
ქრისტიანული ღვთისმსახურების სამმა ძირითადმა ელემენტმა – საკითხავებმა, ლოცვებმა და საგალობლებმა – განაპირობა ლიტურგიკული წიგნების სპეციფიკა. ადრეულ ეტაპზე ბიბლიური საკითხავები ძირითადად ლექციონარებში იყო თავმოყრილი. შემდგომში ძველი აღთქმის საკითხავების კრებულს საწინასწარმეტყველო, ხოლო ახალი აღთქმისას აპრაკოსები ეწოდა. ბერძნულის მიხედვით შედგენილ საკითხავთა ქართულ კრებულებში ასახულია ღვთისმსახურების პრაქტიკის, მისი ტრადიციების მრავალსაუკუნოვანი ისტორია.
საეკლესიო ლოცვები ძირითადად კონდაკებსა და კურთხევანებშია შეკრებილი. ქართული საგალობლები თავმოყრილია ჰიმნოგრაფიულ კრებულებში (იადგარი, თვენი, მარხვანი, ძლისპირი და ა. შ.), რომლებშიც ასახულია ბერძნული და, შესაბამისად, ქართული სასულიერო პოეზიის განვითარება V-XVIII საუკუნეებში უმარტივესი ფსალმუნური საგალობლებიდან რთულ პოეტურ-მუსიკალურ კომპოზიციებამდე.
ლიტერატურა
კეკელიძე კ., ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, თბ., 1960; საღმრთო ჟამისწირვის სახისმეტყველება, ნ. ქაჯაიას გამოც., თბ., 2018.
„მცირე საეკლესიო ენციკლოპედია“, «საქართველოს ეკლესიის 2005 წლის კალენდარი», თბ. 2004, გვ. 185
რესურსები ინტერნეტში
ლიტურგიკა
ლიტურგიკა
ბერეზანი (მდინარე)

ბერეზანი (მდინარე)
ბერეზანი (ბერეზანკა) — მდინარე, ჩაედინება ბერეზანის ლიმანში შემდეგ კი შავ ზღვაში. მდინარის სიგრძეა 49 კმ. მდინარის წყალშემკრები აუზის ფართობი შეადგენს 890 კმ²-ს. დაქანება 1,5 მ/კმ. სიფართე 2 კმ. მდინარის კალაპოტი დაკლაკნილია, სათავეებში სიგანე 5 მ, სიღრმე 1,2—1,5 მ. ზაფხულობით ნაწილობრივ შრება, გამოიყენება სავარგულების მოსარწყავად.
მდინარე იღებს სათავეს სოფელ სტეპნოეში და მოედინება ვესელინოვეს, მიკოლაივის, ოჩაკივისა და ბერეზანკის რაიონების (მიკოლაივის ოლქი) ტერიტორიებზე.
დასახელება
ვლადიმერ ნიკონოვი (1904—1988) აღნიშნავს რომ, სახელი შეიძლება მოდიოდეს ავესტიურიდან berezant, სკვითური bresant, რაც ნიშნავს «მაღალს».
ლიტერატურა
სსრკ-ს წყლის რესურსები. — ლენინგრადი, 1967.
Каталог річок України. — Видавництво АН УРСР, Київ, 1957.
სქოლიო
მიკოლაივის ოლქის მდინარეები
ჩელიაბინსკი

ჩელიაბინსკი — ქალაქი რუსეთის ფედერაციაში, ჩელიაბინსკის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს სამხრეთ ურალის აღმოსავლეთ კალთაზე. მდინარე მიასის (ობის აუზი) ორივე ნაპირზე.
ისტორია
დაარსდა 1736 წელს. 1787 წლიდან ქალაქია. XIX საუკუნის 90-იან წლებში ციმბირის დიდი მაგისტრალის მშენებლობასთან დაკავშირებით, გახდა სატრანსპორტო და სავაჭრო ცენტრი.
დაძმობილებული ქალაქები
- ყაზანი
- კოლუმბია
- ნოთინგჰემფშირი
- პამლე
- ურუმჩი
ლიტერატურა
ჩელიაბინსკის ოლქის ქალაქები
ბელიავისტის პროვინცია

ბელიავისტის პროვინცია
ბელიავისტა — პროვინცია პერუში, სან-მარტინის რეგიონში. ბელიავისტას აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ლორეტოს, ხოლო სამხრეთიდან უანუკოს რეგიონები. ბელიავისტას ფართობია 8 050,90 კმ². პროვინცია იყოფა 6 რაიონად.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს პროვინციები
რესურსები ინტერნეტში
INEI Perú
სან-მარტინის რეგიონის პროვინციები
შინაური ინდაური

შინაური ინდაური — შინაური ფრინველი, ჩვეულებრივი ინდაურის მოშინაურებული ფორმა. თავისი გარეული ნათესავებისაგან დიდი ზომითა და წონით განსხვავდება. შინაურ ფრინველთა შორის ინდაური ყველაზე დიდია და მას ხორცისათვის ამრავლებენ. მოზრდილი ინდაური იწონის 12-16 კგ, ყველაზე დიდი - 20 კგ-მდე. კვერცხს დება მე-10, მე-11 თვიდან, ჩვეულებრივ იანვარ-მარტში (წელიწადში დაახლოებით 90 კვერცხი, ყველაზე მეტო 150-მდე). კვერცხის მასაა 80-88 გრამი. კვერცხის ინკუბაცია 28 დღე-ღამეს გრძელდება (რეჟიმი ქათმის კვერცხის მსგავსია). შემოდგომაზე თითო ინდაურისგან შეიძლება გამოვზარდოთ 40-60 და მეტი ფრთა მოზარდული, რაც 3-4 თვეში 160-200 კგ ხორცს მოგვცემს. ნასუქი ინდაურის ნაკლავის გამოსავალი 85-90%-ს აღწევს. სანაშენე ინდაურებს იყენებენ 3 წლამდე. ინდაურის ხორცი დიეტური პროდუქტია, გემრიელი, ორგანიზმიც კარგად ითვისებს. კუნთოვანი ქსოვილი ნაკლავის მასის დაახლოებით 50%-ს შეადგენს.
მეინდაურეობა კარგად არის განვითარებული ინგლისში, აშშ-ში, კანადაში, სადაც ინდაურის ხორცის წარმოება ძირითადად სამრეწველო საფუძველზე ხდება.
საქართველოში რუსეთიდან შემოიყვანეს XVIII საუკუნეში და ფართოდ გავრცელდა ყველა მხარეში. ბევრია შინაური ინდაურის პოპულაცია — შავი, ბრინჯაოსფერი, ნაცარა, ჩალისფერი და სხვა.
ლიტერატურა
ინდაური
შინაური ფრინველები
Formica elevata

Formica elevata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
დოლიქოკეფალია

დოლიქოკეფალია (ბერძნ. dolikos - გრძელი ... და kephale - თავი) — თავის სიგრძისა და საიგანის ისეთი შეფარდება, როდესაც სიგანე სიგრძის 0,75-ზე ნაკლებია. გრძელთავიანობა.
იხილეთ აგრეთვე
თავის მაჩვენებელი
ლიტერატურა
ნიკოლოზ მაკოვსკი

ნიკოლოზ მაკოვსკი (დ. 10 მაისი, 1841, მოსკოვი, რუსეთის იმპერია — გ. 18 ოქტომბერი, 1886, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი მხატვარი, პერედვიჟნიკების ამხანაგობის ერთ-ერთი დამფუძნებელი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ცნობილი რუსი ხელოვნების მოღვაწის იგორ ივანეს ძე მაკოვსკის ოჯახში. ის იყო მხატვრების — ალექსანდრა, კონსტანტინე და ვლადიმირ მაკოვსკების ძმა.
ნიკოლოზ მაკოვსკიმ თავდაპირველი განათლება მოსკოვის სამეფო არქიტექტურულ სასწავლებელში მიიღო. 1859-1866 წლებში სწავლობდა სანქტ-პეტერბურგის საიმპერატორო სამხატვრო აკადემიაში არქიტექტურის განყოფილებაზე.
1870 წელს ერთ-ერთი იყო იმ 15 მხატვართაგან, რომლებმაც ხელი მოაწერეს მოძრავი სამხატვრო გამოფენების ამხანაგობის (პერედვიჟნიკების) წესდებას. ამგვარად ის ამხანაგობის ერთ-ერთი დამფუძნებელი გახდა. მაკოვსკის ნამუშევრების უმრავლესობა მონაწილეობდა მოძრავ სამხატვრო გამოფენებში.
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 10 მაისი
დაბადებული 1841
გარდაცვლილი 18 ოქტომბერი
გარდაცვლილი 1886
რუსი მხატვრები
მხატვრები ანბანის მიხედვით
პერედვიჟნიკები
პეროქსინიტრიტის იონი

პეროქსინიტრიტის იონი
პეროქსინიტრიტი (ხანდახან მოიხსენიება, როგორც პეროქსონიტრიტი) — იონი, რომლის ფორმულაა ONOO−. წარმოადგენს ნიტრატის, NO3- არასტაბილურ სტრუქტურულ იზომერს. მიუხედავად იმისა, რომ მისი შესაბამისი მჟავა არასტაბილური ნაერთია, პეროქსინიტრიტი საკმაოდ სტაბილურია ტუტე ხსნარებში. მიიღება წყალბადის პეროქსიდის ურთიერთქმედებით ნიტრიტებთან:
H2O2 + NO<sup>2</sub> → ONOO− + H2O
პეროქსინიტრიტი მჟანგავ და მანიტრირებელ ნივთიერებას წარმოადგენს. მისი მჟანგავი თვისებების გამო პეროქსინიტრიტს შეუძლია დააზიანოს მოლეკულების საკმაოდ დიდი ნაირსახეობები უჯრედებში, (მაგალითად დნმ და პროტეინები. ცოცხალ ორგანიზმებში პეროქსინიტრიტების წარმოქმნა აღწერილია როგორც სუპეროქსიდის თავისუფალი რადიკალის აზოტოვან ოქსიდთან:
•O2− + •NO → ONO2−
ამ ორი თავისუფალი რადიკალის შეერთებით ვიღებთ პეროქსინიტრიტს. მოლეკულას, რომელიც არ წარმოადგენს თავისუფალ რადიკალს. ის ძლიერი მჟანგავია.
ლაბორატორიაში პეროქსინიტრიტის ხსნარის მიღება შესაძლებელია მაღალი მჟავიანობის მქონე წყალბადის პეროქსიდის ზემოქმედებით ნატრიუმის ნიტრიტზე მისი შემდგომი ნატრიუმის ტუტით ნეიტრალიზაციით. მისი კონცენტრაციის მაჩვენებელია სინათლის შთანთქმა 302 ნმ დიაპაზონში(pH 12, ε302 = 1670 M−1 cm−1).
როგორც ნუკლეოფილი
ONOO− ურთიერთქმედებს ნუკლეოფილურად ნახშირბადის დიოქსიდთან. ცოცხალ ორგანიზმებში ნახშირბადის დიოქსიდი დაახლოებით 1მმ-ს წარმოადგენს და მისი რეაქცია ONOO−-სთან ძალიან სწრაფად მიმდინარეობს. აქედან გამომდინარე ფიზიოლოგიური რეაქციების მიმდინარეობისას ONOO−-ს რეაქცია ნახშირბადის დიოქსიდთან სრულდება ნიტროზოპეროქსიკარბონატი წარმოქმნით (ONOOCO2−). ONOOCO2− თავისი მხრივ განიცდის ჰომოლიზს კარბონატის რადიკალისა და აზოტის დიოქსიდის წარმოქმნით. დროის დაახლოებით 66%-ის განმავლობაში ეს ორი რადიკალი თავიდან ერთდება ნახშირბადის დიოქსიდისა და ნიტრატების წარმოქმნით. დანარჩენ დროს ისინი იხსნებიან გამხსნელში და წარმოქმნიან თავისუფალ რადიკალებს. სწორედ ეს რადიკალები (კარბონატისა და აზოტის დიოქსიდის) წარმოადგენენ მიზეზს, რის გამოც პეროქსინიტრიტს უჯრედის დაზიანება შეუძლია.
პეროქსიაზოტოვანი მჟავა
იხილეთ აგრეთვე
ნიტროტიროზინი
აზოტის აქტიური ნაერთები
სქოლიო
ოქსოანიონები
ატმოსფეროს ქიმია
ტოქსინები
Reyhan Topchubashova

Reyhan Topchubashova (15 December 1905 – 5 March 1970) was an Azerbaijani painter, Honored Art Worker of the USSR.
Biography
Reyhan Topchubashova was born on December 15, 1905, in Quba. She studied at Technical School of Art in Baku in 1931-1935. In 1941-1945 she was Deputy Chairman of the Board of the Union of Artists of Azerbaijan. Since 1943 she was the Honored Art Worker of the USSR.
In 1923 Reyhan Topchubashova married a doctor Mustafa Topchubashov. Her son Ibrahim Topchubashov was born in 1924, and in 1927 Zemfira and Elmira twins were born. She was one of the first Azerbaijani women painters.
The artist's works had been displayed in national exhibitions since 1936. Reyhan Topchubashova has worked in portrait, domestic, landscape genres, as well as compositions and still lifes. The nature of Absheron is the main theme in her landscape works. The artist drawing posters of propaganda during the Second World War also designed costume sketches for song and dance ensembles. "Mirza Alakbar Sabir", "Gamar Almaszade", "Old Bazaar", "Wedding", "Street", "Maiden Tower", "Sea", "The View of Mardakan", "Night View of the Sea", "Autoportrait", "Nizami Ganjavi", are the most known paintings of Reyhan Topchubashova. She was also the designer of Tarlan Ballet, written by A. Badalbeyli in 1950. Her works are displayed in the collections of various Baku museums.
Reyhan Topchubashova died on March 5, 1970, in Baku.
References
1905 births
1970 deaths
20th-century painters
20th-century Azerbaijani women artists
Azerbaijani painters
Azerbaijani women painters
Soviet artists
Soviet women artists
Artists from Baku
Portrait painters
თეიმურაზ ჭელიძე

თეიმურაზ ჭელიძე (დ. 1876, ბაჯი, რაჭის მაზრა — გ. 23 ოქტომბერი, 1937) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.
ბიოგრაფია
თეიმურაზ ჭელიძე დაიბადა 1876 წელს, რაჭის მაზრის სოფელ ბაჯში.
დაწყებითი განათლება მიიღო პატარა ონის საზოგადოების სასოფლო-სამინისტრო ერთკლასიან სკოლაში. 1905 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის "მენშევიკების" ფრაქციის წევრი. აქტიურად მონაწილეობდა 1905 წლის რევოლუციურ მოძრაობაში რაჭა-ლეჩხუმში. 1914 წლიდან მობილიზებული იყო არმიაში და მსახურობდა თურქეთის ფრონტზე ასეულის კაპტენარმუსად (ზემდეგი) მე-17 მსროლელ პოლკში. 1917 წლის იანვრიდან იმავე წოდებით გადაიყვანეს 1-ლ ქართულ მსროლელ პოლკში, სადაც მსახურობდა ამავე წლის მარტამდე. 1917 წლის მარტში დემობილიზდა. 1919 წლის 12 მარტიდან აირჩიეს საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით; იყო სამეურნეო-საგამგეო კომისიის წევრი. 1921 წელს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპირების შემდეგ დარჩა საქართველოში, ცხოვრობდა მშობლიურ სოფელში და ჩაბმული იყო წინააღმდეგობის მოძრაობაში. მუშაობდა ქუთაისში - იყო რაჭული მევენახეობის საზოგადოებრივ კოოპერატივ "ხვანჭკარას" ერთ-ერთი დამაარსებელი და გამგეობის წევრი. 1921 წელს 1 თვით იყო დაპატიმრებული რაჭაში. მეორედ დააპატიმრეს 1922 წლის 17 სექტემბერს, ჭრებალოში, ქუჩაში, არალეგალური კონტრრევოლუციური საქმიანობის ბრალდებით. ძიების ინფორმაციით მას კავშირი ჰქონდა იატაკქვეშა მოძრაობის ლიდერებთან. 1920-იანი წლების განმავლობაში რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული. შევიწროებისაგან ოჯახის დასაცავად იძულებული გახდა, განქორწინებულიყო. 1930-იანი წლების შუა პერიოდში, ბოლო დაპატიმრების შემდეგ გადაასახლეს შუა აზიაში. ცხოვრობდა აღმოსავლეთ ყაზახეთის მხარეში, სემიპალატინსკში. დააპატიმრეს 1937 წლის 1 ივნისს. 1937 წლის 23 ოქტომბერს შინსახკომის აღმოსავლეთ ყაზახეთის მხარის სამმართველოსთან არსებულმა განსაკუთრებულმა სამეულმა (ე. წ. "ტროიკა") დახვრეტა მიუსაჯა. რეაბილიტირებულია 1989 წლის 25 აპრილს, სემიპალატინსკის მხარის პროკურატურის მიერ.
ლიტერატურა
ირაკლი ხვადაგიანი. საქართველოს დამფუძნებელი კრება 1919. საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორია. თბილისი, 2016, გვ. 469.
რესურსები ინტერნეტში
ჭელიძე თეიმურაზ სტეფანეს ძე
დაბადებული 1876
გარდაცვლილი 23 ოქტომბერი
გარდაცვლილი 1937
საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
პალმირა

პალმირა (პალმირული: ) — უძველესი არამეული ქალაქი თანამედროვე სირიის ცენტრალურ ნაწილში. პალმირა უძველესი დროიდანვე უმნიშვნელოვანეს ფუნქციას ასრულებდა. ქალაქიდან 215 კილომეტრში მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი დამასკო, ხოლო 180 კილომეტრში — მდინარე ევფრატზე არსებული ქალაქი დეირ-ეზ-ზორი.
ეს ადგილი უკვე საუკუნეებია უმნიშვნელოვანეს როლს ასრულებს მთელ სირიის უდაბნოში. პალმირა განიცდიდა ბერძნულ-რომაული და სპარსული ცივილიზაციის გავლენას, რაც აქ არსებულ ნასახლარებზე და ტაძრებზე მკვეთრად აისახება.
ფოტო გალერეა
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში
სქოლიო
სირიის ქალაქები
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სირიაში
ყაყაჩურა

ყაყაჩურა (Glaucium corniculatum) — 10-40 სმ სიმაღლის ერთწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღერო წახნაგოვანია, ღარებიანი, ჩვეულებრივ, გაფარჩხულდატოტვილი. მთელი მცენარე ჯაგრითაა მოფენილი. ფოთლები ღრმად ფრთისებრურად არის დანაკვთული, არათანაბარ ბასრხერხკბილა სეგმენტებად. ფესვთანური ფოთლები ყუნწიანია, ღეროსეული ფოთლები მჯდომარე. გვირგვინის ფურცლები 1,5-3 სმ სიგრძისაა, შეფერილობით ღვინისფერ-წითელია, ძირში მოშავო-იისფერი ლაქით. დაბლობების, მშრალი ფერდობებისა და ნათესების მცენარეა. გავრცელებულია, ძირითადად, აღმოსავლეთ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, მცირე აზიასა და ირანს.
ლიტერატურა
სუხიტაშვილი კ., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 588.
ორლებნიანნი
ყაყაჩოსებრნი
ქვაბლიანი

ქვაბლიანი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული, ხეობა შუა საუკუნეების სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, ისტორიულ სამცხეში (ახლანდელი ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტერიტორია). IX საუკუნეში ქვაბლიანის მფლობელი იყო გიორგი ჩორჩანელი. XIII საუკუნეში მეფე დავით VII ულუმ ქვაბლიანი დიდ ფეოდალ სარგის ჯაყელს უბოძა. ოსმალთა მიერ სამცხის დაპყრობის შემდეგ აქ 3 ადმინისტრაციული ერთეული იყო: საკუთრივ ქვაბლიანის, ოქროსციხისა და უდესი. ქვაბლიანში შემორჩენილია ქართული კულტურის ძეგლები: ოქროსციხე, ზარზმისა და ჭულეს ეკლესიები; აგრეთვე ეკლესიები სოფელ იჯარეთში, ბოლაჯურში და სხვა.
ლიტერატურა
საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
პობედა (საათი)

პობედა (საათი)
„პობედა“ — საათის სახელი, რომელიც გამოუშვეს სპეციალურად 1946 წელს მეორე მსოფლიო ომში გამარჯვების წლისთავზე. საათის სახელწოდება და მისი მახასიათებლები პირადად დაამტკიცა იოსებ სტალინმა 1945 წელს. 1946 წლიდან საათ „პობედას“ უშვებს პეტროდვორეცის საათის ქარხანა.
რესურსები ინტერნეტში
რუსული საათების „პობედას“ ოფიციალური ვებ-გვერდი
საათები