PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ძილის აპნოე

ძილის აპნოე — ზედა სასუნთქ გზებთან დაკავშირებული ძილის დარღვევა, როდესაც ადამიანი ძილის დროს წყვეტს სუნთქვას. აპნოედ მიიჩნევა სუნთქვის შეწყვეტის ისეთი პერიოდი, რომელიც 10 წამის ან მეტი დროის განმავლობაში გრძელდება.
ფორმები
ძილის აპნოე შეიძლება რამდენიმე განსხვავებული ტიპის იყოს:
ცენტრალური წარმოშობის ძილის აპნოე, რომლის დროსაც როგორც ჰაერის ნაკადის მიღება, ისე სასუნთქი მოქმედებები (მუცლით და მკერდით) წყდება აპნოეს შეტევის დროს და კვლავ ახლდება აქტივაციის (გამოღვიძების) რეაქციის დროს.
ობსრტუქციული აპნოეს დროს ჰაერის ნაკადის მოდინება წყდება, თუმცა სასუნთქი მოქმედებები აპნოეს შეტევის დროს კიდევ უფრო ძლიერდება, მუცლის და მკერდის კუნთების მოქმედება უკიდურესად იძაბება იმისათვის, რათა ჰაერის ნაკადის გატარება მოხდეს. ეს ეპიზოდიც გამოღვიძებით სრულდება.
აპნოეს შერეული ტიპი მოიცავს როგორც ცენტრალური, ისე ობსტრუქციული ძილის აპნოეს ელემენტებს.
მიმდინარეობა
როგორც პათოლოგიას, ძილის აპნოეს განიხილავენ იმ შემთხვევაში, თუ 1 საათის განმავლობაში მისი მინიმუმ 5 და მთელი ღამის განმავლობაში მინიმუმ 30 ეპიზოდი იჩენს თავს. ობსტრუქციული აპნოეს დროს იშვიათად ასეთი 300-მდე ეპიზოდი მეორდება. თითოეულ მათგანს მოსდევს გამოღვიძება, რის გამოც ფერხდება ნორმალური ძილი. ძილის აპნოე შეიძლება საშიშ მდგომარეობად იქცეს. ხშირ შემთხვევაში სწორედ მას ასახელებენ კვების დროს ჩვილებისა და ადრეული ასაკის ბავშვთა გარდაცვალების მიზეზად. შესაძლოა სწორედ ძილის აპნოე იწვევდეს ხანშიშესული ადამიანების ფილტვებისა და გულ-სისხლძარღვთა უკმარისობის გამო გარდაცვალების მაღალ მაჩვენებელს. აპნოეს ეპიზოდებმა შეიძლება გამოიწვიონ გულ-სისხლძარღვთა სისტემის ცვლილებები, მათ შორის არითმია, ყოველი ეპიზოდისას არტერიული წნევის ხანმოკლე ცვლილება.
გავრცელება
მოსახლეობაში აპნოეს გავრცელების შესახებ ზუსტი მონაცემები ცნობილი არ არის, თუმცა როგორც ბოლო პერიოდის შემთხვევების რაოდენობით მტკიცდება, რომ ეს დაავადება საკმაოდ ხშირად ვლინდება. მაგალითად, ჰიპერსომნიის მქონე პაციენტების 42%-თან იჩენს თავს.
სიმპტომები
ყველაზე ხშირად ძილის აპნოეს კლინიკური სურათი გამოხატულია საშუალო ასაკისა და ხანშიშესულ მამაკაცებთან, რომლებიც უჩივიან დაღლილობას, დღის განმავლობაში სიფხიზლის შენარჩუნების უუნარობას, თავის ტკივილს, გუნებგანწყობის ცვლილებას და ა.შ.
აპნოეს არსებობის ერთ-ერთი საწყისი მიმანიშნებელი შეიძლება იყოს ძლიერი ხვრინვა, მოუსვენარი ძილი, ძილში ამოსუნთქვის უუნარობა.
დიაგნოსტირება
აპნოეს არსებობის რისკის შემთხვევაში პაციენტებს სხვადასხვა მეთოდით იკვლევენ, მათ შორის ელექტროენცეფალოგრამით (ეეგ), ელექტრომიოგრამით (ემგ), ელექტროკარდიოგრამით (ეკგ). დიაგნოზის დასასმელად საჭიროა ჰაერის ნაკადის და სასუნთქი მოქმედებების რეგისტრაცია. სირთულისდა მიხედვით, შესაძლოა საჭირო გახდეს ეკგ-ს მონაცემების 24-საათიანი კონტროლი.
მკურნალობა
ძილის აპნოეს მკურნალობა სხვადასხვა მეთოდით მიმდინარეობს, მათ შორის სასუნთქი ცენტრების სტიმულაციით, ღამის განმავლობაში ჟანგბადის მექანიკური კონტროლით, ქირურგიული ჩარევით და ა.შ. გასათვალისწინებელია, რომ როდესაც არსებობს რისკი აპნოეს არსებობის შესახებ, პაციენტმა თავი უნდა აარიდოს ალკოჰოლის მიღებას, რადგან ის უარყოფითად აისახება სუნთქვის პროცესებზე და შეიძლება მდგომარეობის გართულება გამოიწვიოს.
ლიტერატურა
Клиническая психиатрия - Г.И. Каплан, Б.Дж. Сэдок. Москва, 1994
ძილის დარღვევები
ბიანდოვანი (დასახლება)

ბიანდოვანი (დასახლება)
ყარაკეპეკტეპე არის შუა ბრინჯაოს ხანის მრავალ ფენიანი ძეგლი-დასახლება . მდინარეების კურუჩაიასა და კენდელენჩაიას აუზში, ქალაქ ფიზულიში, აზერბაიჯანში.
ძეგლი პირველად აღმოაჩინა გ. ს. ისმაილოვმა 1961-1971 წლების არქეოლოგიური გათხრების დროს. გათხრების შედეგად გამოიკვეთა შუა ბრინჯაოს მატერიალური კულტურის ობიექტები, რომლებიც აზერბაიჯანში, ძველი წელთაღრიცხვის III ათასწლეულის მეორე ნახევრიდან იწყება. ე. მრავალფეროვანი შეგროვილი მასალა ახასიათებს იმ პერიოდის მილკო-ყარაბაღის სტეპების ტომების კულტურას.
სქოლიო
აზერბაიჯანის არქეოლოგიური ძეგლები
Dolichoderus laotius

Dolichoderus laotius is a species of ant in the genus Dolichoderus. Described by Felix Santschi in 1920, the species is endemic to Laos.
References
Dolichoderus
Hymenoptera of Asia
Insects of Indonesia
Insects described in 1920
Pyrgospira ostrearum

Pyrgospira ostrearum, common name the oyster turrid, is a species of sea snail, a marine gastropod mollusk in the family Pseudomelatomidae.
Description
The size of the shell varies between 13 mm and 25 mm.
The shell is concavely, rather narrowly shouldered, with a thread-like raised line at the suture. It is closely longitudinally ribbed below the periphery and decussated by raised revolving lines. The color of the shell is dingy yellow to purplish black.
Distribution
This species occurs in the Caribbean Sea, the Gulf of Mexico and off the Lesser Antilles; in the Atlantic Ocean from North Carolina, USA, to Eastern Brasil; fossils have been found in Quaternary strata in Florida, USA, and in Panama; age range: 1.806 to 0.781 MaMa.
References
Stearns, R.E.C. (1872a) Descriptions of new species of marine mollusks from the coast of Florida. Proceedings of the Boston Society of Natural History, 15, 21–24
Rosenberg, G.; Moretzsohn, F.; García, E. F. (2009). Gastropoda (Mollusca) of the Gulf of Mexico, Pp. 579–699 in: Felder, D.L. and D.K. Camp (eds.), Gulf of Mexico–Origins, Waters, and Biota. Texas A&M Press, College Station, Texas
A. J. W. Hendy, D. P. Buick, K. V. Bulinski, C. A. Ferguson, and A. I. Miller. 2008. Unpublished census data from Atlantic coastal plain and circum-Caribbean Neogene assemblages and taxonomic opinions.
External links
ostrearum
Gastropods described in 1872
Badicul Moldovenesc

Badicul Moldovenesc is a village in Cahul District, Moldova, about to the north of Cahul.
References
Villages of Cahul District
Populated places on the Prut
სამბირი

სამბირი — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ლვივის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 35002 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
ლვივის ოლქის ქალაქები
José Agripino Barnet

José Agripino Barnet y Vinajeras (June 23, 1864 – September 18, 1945) was a Cuban politician and diplomat who served as interim President of Cuba from December 11, 1935 to May 20, 1936.
He was the seventh provisional chief since the fall of Gerardo Machado.
Barnet y Vinajeras was born in Spain but his parents were born in Cuba. He graduated from the University of Havana School of Law. In 1887, he went to Paris, where he remained until the installation of the Republic of Cuba in 1902. He was named the Cuban Consul in Paris, France and in 1908 was transferred as the Cuban Consul in Liverpool, England. He was also the Cuban Consul in Rotterdam and Hamburg. He also served in Japan, Brazil, Germany and Switzerland.
He was married to Marcela Cleard and they had one daughter, Georgina Marcelle Barnet y Cleard (who married Henri Jan van de Griendt).
References
(Spanish)
Presidents of Cuba
1864 births
1945 deaths
People from Barcelona
Cuban people of Catalan descent
Cuban people of Spanish descent
1930s in Cuba
20th-century Cuban politicians
People from Spanish Cuba
წითელი ხიდი (ერევანი)

წითელი ხიდი (ერევანი)
წითელი ხიდი (ასევე, ცნობილი, როგორც რაზდანის ძველი ხიდი და ხოჯა ფლავის ხიდი) — XVII საუკუნის ხიდი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში, მდინარე რაზდანზე.
სახელი
ხიდს „წითელი“ ერქვა იმიტომ, რომ წითელი ტუფით იყო აგებული. მას, ასევე, უწოდებდნენ ხოჯა ფლავის ხიდს, რადგანაც მას რეკონსტრუქცია მდიდარმა კაცმა, ხოჯა ფლავმა ჩაუტარა.
აღწერილობა
ხიდის საერთო სიგრძე 80 მეტრს, ხოლო სიმაღლე 11 მეტრს შეადგენდა. მას 4 თაღი ჰქონდა, რომელთაგან ორი ცენტრში, დანარჩენი ორი კი მდინარე რაზდანის სანაპიროებზე იყო განთავსებული.
ისტორია
1679 წლის მიწისძვრამდე ამავე ადგილას არსებობდა ხიდი, რომელიც მიწისძვრამ დაანგრია. იგი უზრუნველყოფდა ერევნის ციხესიმაგრისა (ერევნის არარატის ღვინის ქარხნის ადგილას) და არარატის დაბლობის ეკონომიკურ კავშირებს.
გალერეა
ლიტერატურა
Tadevos Hakobyan; ԵՐԵՎԱՆԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ (1500–1800 ԹԹ.) (History of Yerevan (1500-1800), 1971, Publishing of YSU, p. 373
სქოლიო
ერევნის ხიდები
ტაურამენა

ტაურამენა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კასანარეს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 42.563 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 3.290 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კასანარეს დეპარტამენტი
რესურსები ინტერნეტში
statoids.com-ის მონაცემები
კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები
კასანარეს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
მიშელ ფიზერსტოუნი

მიშელ ფიზერსტოუნი არის ბრიტანელ-ამერიკელი indie მომღერალი და კომპოზიტორი. დაიბადა ინგლისის ქალაქ ჩესტერში და იზრდებოდა კემბრიჯში, ფიზერსტოუნი ახლა კალიფორნიაში ცხოვრობს. მან ფორტეპიანოს შესწავლა 9 წლის ასაკში დაიწყო, ამავე წელს იგი შეუდგა ორიგინალური მუსიკის კომპოზირებას. მან მრავალი ჯილდოს მოიპოვება შესძლო, როგორიცაა: Royal Academy of Music ფორტეპიანოს და ვიოლინოსთვის და The Bishops Award ხმისთვის.
კარიერა
დასაწყისი
ფიზერსტოუნი თავდაპირველად არ აპირებდა გაჰყოლოდა მუსიკას. როგორც, ხელოვნებათმცოდნეობის მაჟორი და ანთროპოლოგიის მინორი იგი მიხვდა, რომ „corporate America“ არ იყო მისი ხელობა და გადაწყვეტილება მიიღო თავიდან დაკავშირებოდა მის მუსიკალურ ფესვებს, სანამ იგი ოფიციანტად მუშაობდა სამხრეთ კალიფორნიაში. სწორედ მისი ოფიციანტობის დროს მას სრულიად შემთხვევით შესაძლებლობა მიეცა შეესრულებინა მისი რამდენიმე კომპოზიცია, სანამ ნამდვილი შემსრულებლები შესვენებაზე იყვნენ გასული... მაყურებლები იმდენად განცვიფრებულები დარჩნენ, რომ იგი დარწმუნდა, მუსიკა სწორედ ის იყო რის გაყოლასაც იგი სერიოზულად აპირებდა.
წარმატება
მისმა სიმღერებმა დაიპყრო ტელეფიმები და TV-შოუები, როგორიცაა: Wonderfalls, Alias, One tree hill, Smallville, Ghost Whisperer, Grey's Anatomy, Summerland, Las Vegas, „Project PI“ და მრავალი სხვა...
ამერიკელი მომღერლები
XXI საუკუნის ინგლისელი მომღერლები
მატა-დი-სან-ჟუანი

მატა-დი-სან-ჟუანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება სალვადორის აგლომერაციის მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 41 527 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 670.380 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 61.95 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი ,
მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ევროპა 51

ევროპა 51 — რეჟისორ რობერტო როსელინის 1952 წლის ფილმი. მთავარ როლს რეჟსორის მეუღლე ინგრიდ ბერგმანი ასრულებს.
სიუჟეტი
ფილმი ასახავს ბურჟუის ცხოვრებას, რომლის შვილმა თავი მოიკლა მშობლის უყურადღებობის გამო. დედას მცირეწლოვანი შვილის თვითმკვლელობა ეხმარება, რომ თვალი აეხილოს და ის სამყარო დაინახოს, რომელიც მისთვის აქამდე საერთოდ არ არსებობდა.
რესურსები ინტერნეტში
1948 წლის ფილმები
იტალიურენოვანი ფილმები
ნეორეალისტური ფილმები
იტალიური ფილმები
შავ-თეთრი ფილმები
რობერტო როსელინის ფილმები
დელავერი (მრავალმნიშვნელოვანი)

დელავერი (მრავალმნიშვნელოვანი)
დელავერი შეიძლება აღნიშნავდეს:
დელავერი — მდინარე აშშ-ში
დელავერი — ყურე ატლანტის ოკეანეში
დელავერი — შტატი აშშ-ში
გიორგი კელაპტრიშვილი

გიორგი კელაპტრიშვილი (დ. 12 თებერვალი, 1991, საქართველო) — ქართველი მომღერალი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1991 წლის 12 თებერვალს. მისი ბაბუა ომარ კელაპტრიშვილი ასევე მომღერალი იყო. 2018 წელს გამარჯვება მოიპოვა პროექტ „მხოლოდ ქართულის“ მეორე სეზონში.
რესურსები ინტერნეტში
გიორგი კელაპტრიშვილი — მხოლოდ ქართული
ბიოგრაფია espersona.com-ზე
ქართველი მომღერლები
დაბადებული 1991
დაბადებული 12 თებერვალი
კრისტინა იანდა

კრისტინა იანდა
კრისტინა იოლანტა იანდა (დ. 18 დეკემბერი, 1952) — პოლონელი კინოსა და თეატრის მსახიობი, პროზაიკოსი და კინორეჟისორი. მონაწილეობს დრამებსა და მელოდრამებში.
ბიოგრაფია
1975 წელს ვარშავაში დაამთავრა უმაღლესი თეატრალური სკოლა. 1976 წელს შედგა მისი დებიუტი ერთ-ერთ სასცენო კომედიაში. გამოდიოდა ევრიპიდეს, რასინის, ჩეხოვის, ტენესისა და სხვათა პიესებში. იღებდნენ გერმანიაში, საფრანგეთში, ბულგარეთში.
თანამშრომლობდა არაერთ ცნობილ რეჟისორთან (ანჯეი ვაიდა, კშიშტოფ ზანუსი, კშიშტოფ კიშლოვსკი, ანჯეი ჟულავსკი, იშტვან საბო და სხვა). 1982 წელს ითამაშა რიშარდ ბუგაისკის გახმაურებულ კრიმინალურ კინოდრამაში „დაკითხვა“. ამ როლისთვის მიიღო კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის. მონაწილეობა აქვს მიღებული ასევე ფილმში „დეკალოგი“. იანდა 1981 წელს დაქორწინდა კინოოპერატორ ედვარდ კლოსინსკიზე (1943-2008). ჰყავს სამი შვილი.
ცხოვრობს ქალაქ ვარშავის სიახლოვეს.
კრისტინა იანდამ ბოლო წლებში მონაწილეობა მიიღო ფილმებში „აირი“ და „რევერსი“. 2001 წლიდან მოყოლებული იგი გადაიღეს რამდენიმე სარეკლამო რგოლში.
ფილმოგრაფია
რესურსები ინტერნეტში
კრისტინა იანდა / filmpolski.pl
კრისტინა იანდა
პოლონელი მსახიობები
დაბადებული 1952
დაბადებული 18 დეკემბერი
კავკასიური კამეჩი

კავკასიური კამეჩი — სარძეო-სახორცე მიმართულების კამეჩის ჯიში. გავრცელებულია საქართველოში, აზერბაიჯანსა და სომხეთში. წლიური მონაწველი 1400–1600 კგ, უდიდესი 3500 კგ-მდე. რძის ცხიმიანობა 8-9%. კავკასიური კამეჩის რძისაგან ამზადებენ მაღალხარისხოვან პროდუქტებს: კარაქს (100 კგ რძისაგან იღებენ 7,1 კგ კაქარს), ყველს და მაწონს. ჭარბი ფოსფორის გამო ხორცს წითელი ფერი აქვს. კავკასიური კამეჩი კარგად სუქდება როგორც საიალაღო, ისე ინტენსიური სუქებისას (დღეღამური წონამატი 1128 გ). საკლავის გამოსავლიანობა 40–50%. ტყავი მძიმეა, 25–50 კგ, რაც ცოცხალი მასის 6,5–8,5%-ს შეადგენს, სქელია (0,4–0,9 სმ), იყენებენ ფეხსაცმლის ლანჩად.
ლიტერატურა
შინაური ცხოველები
კანდერის მყინვარი

კანდერის მყინვარი — 6,6 კილომეტრი სიგრძის მყინვარი (2005) ბერნის ალპებში, შვეიცარიის ბერნის კანტონში. 1973 წელს მისი ფართობი 13,9 კმ² იყო.
იხილეთ აგრეთვე
შვეიცარიის მყინვარების სია
რესურსები ინტერნეტში
Swiss glacier monitoring network
შვეიცარიის მყინვარები
ალპების მყინვარები
ფრთალაპოტიანები

ფრთალაპოტიანები — მწერების ოჯახი დიდფრთიანების რიგისა. ნაკლებად მოძრავი, მუქი ფერის მწერებია. ოჯახში 30-მდე სახეობაა. ფრთალაპოტიანები წყლის ახლოს ცხოვრობენ. სხეულის სიგრძე 20-40 მმ აღწევს. აღსანიშნავია ჩვეულებრივი ფრთალაპოტა, რომლის სიგრძე 12 მმ აღწევს. შავფრთიანი მწერია. ბინადრობს ტბების, გუბურებისა და წყალსატევების ფსკერზე. ზოგან მასობრივად გვხვდება. ფრთალაპოტიანები თევზების საკვებია.
ლიტერატურა
დიდფრთიანები
ალექსანდერ შალენბერგი

ალექსანდერ შალენბერგი (დ. 20 ივნისი, 1969) — ავსტრიელი დიპლომატი, იურისტი და პოლიტიკოსი. ავსტრიის სახალხო პარტიის წევრი. ავსტრიის კანცლერი 2021 წლის 11 ოქტომბერიდან 2021 წლის 6 დეკემბრამდე. სებასტიან კურცის მთავრობაში იკავებდა ავსტრიის საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობას 2019-2021 წლებში.
რესურსები ინტერნეტში
ბიოგრაფია ავსტრიის პარლამენტის საიტზე
სქოლიო
ავსტრიის საგარეო საქმეთა მინისტრები
ავსტრიის კანცლერები
ანტონი სკრიბე

ანტონი სკრიბე (დ. 1 იანვარი, 1988, სენ-ჟერმენ-ან-ლე, საფრანგეთი) — ფრანგი ფეხბურთელი, „დინამო თბილისის“ მეკარე.
კარიერა
სკრიბე „მონპელიეს“ აღზრდილია, ძირითად გუნდში ითამაშა მხოლოდ ერთი მატჩი, 2008 წლის 10 აპრილს, ძირითადი მეკარის გაძევების შემდეგ „აიაჩოს“ წინააღმდეგ მოედანზე ბოლო 13 წუთი დაჰყო. 2008–2009 და 2010–2011 წლების სეზონებში იჯარით თამაშობდა საფრანგეთის დონით დაბალი ლიგის კლუბებში. 2013 წელს კონტრაქტი გააფორმა „აიაჩოსთან“. 2013–2014 წლების სეზონი მეორე გუნდში გაატარა, შემდეგ ერთი სეზონი დააწინაურეს ძირითად გუნდში, მაგრამ არცერთი მატჩი არ ჩაუტარებია. 2014–2015 წლების სეზონში კი 15 მატჩი შეუცვლელად ითამაშა. 2015–2016 წლების სეზონის მეორე ნახევარში სკრიბე ისევ დააწინაურეს ძირითად გუნდში, სადაც სრულად ჩაატარა 15 მატჩი.
2016 წლის ზაფხულის სატრანსფერო ფანჯრისას კონტრაქტი გააფორმა „დინამო თბილისთან“, რის შემდეგაც გახდა გუნდის პირველი მეკარე.
ტიტულები
აიაჩო:
ლიგა 2, მეორე ადგილი (1): 2008/2009
რესურსები ინტერნეტში
პროფილი Transfermarkt-ზე
პროფილი Soccerway-ზე
პროფილი დინამო თბილისის ოფიციალურ საიტზე
სქოლიო
დაბადებული 1 იანვარი
დაბადებული 1988
ფრანგი ფეხბურთელები
მონპელიეს ფეხბურთელები
ევიანის ფეხბურთელები
აიაჩოს ფეხბურთელები
თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
ლა-ასუნტის მუნიციპალიტეტი

ლა-ასუნტის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტის სუდ-იუნგასის პროვინციაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 25 055 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 828 კმ²-ია.
მუნიციპალიტეტი თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
რესურსები ინტერნეტში
ბოლივიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
ლა-პასის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები
ავარუა

ავარუა — ახალ ზელანდიასთან თავისუფალ ასოციაციაში მყოფი კუკის კუნძულების დედაქალაქი, მდებარეობს წყნარ ოკეანეში მდებარე კუნძულ რაროტონგას ჩრდილოეთ სანაპირო ზოლში.
ავარუას მოსახლეობა შეადგენს 5445 კაცს (2006 მონაცემებით), რაც ცოტათი ნაკლებია კუკის კუნძულების მთლიანი მოსახლეობის ნახევარზე.
ავარუაში არის საზღვაო პორტი, საიდანაც ხორციელდება კოპრის, მარგალიტების და ხილის ექსპორტი. აქვე მდებარეობს ქვეყნის მთავარი აეროპორტიც. ქალაქში არის უნივერსიტეტი და ბიბლიოთეკა.
2005 წლის თებერვალში კუნძულს ტროპიკული ციკლონი დაატყდა, რამაც ავარუას მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა.
სქოლიო
კუკის კუნძულები
ოკეანეთის დედაქალაქები
კუკის კუნძულების ქალაქები
Lasioglossum vitripenne

Lasioglossum vitripenne — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1879 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
vitripenne
Lasioglossum tauricum

Lasioglossum tauricum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1972 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
tauricum
გრიგორ II სენექერიმიანი

გრიგორ II სენექერიმიანი (დ. უცნობია — გ. 1166) — სიუნიქის სამეფოს მეხუთე მეფე. სხვადასხვა მონაცემებით მისი გამეფების თარიღია 1096, 1103 ან 1105 წლები.
ბიოგრაფია
გრიგოლმა სამეფო ტახტზე შეცვალა საკუთარი მამა სენექერიმი. მისი ძალაუფლება ვრცელდებოდა მხოლოდ სიუნიქის სამხრეთ ტერიტორიაზე. გრიგორ II-ის მმართველობის დოს ქვეყანა მნიშვნელოვნად შესუსტდა. განჯის სელჩუკმა ამირამ დაიპყრო ქვეყნის რამდენიმე ციხესიმაგრე. იმის გამო, რომ მამრობითი სქესის მემკვიდრე არ ჰყავდა მემკვიდრედ დანიშნა თავისი შვილის კატას და ხაჩენის სამთავროს მთავრის, ვახტანგის შვილი ჰასან ხაჩენცი, რომელიც ქვეყანას მართავდა გრიგორ II-ის გარდაცვალების შემდეგ.
სქოლიო
სიუნიქის მეფეები
გარდაცვლილი 1166
ჰოროდიშტე (რიშკანის რაიონი)

ჰოროდიშტე (რიშკანის რაიონი)
ჰოროდიშტე — სოფელი მოლდოვაში, რიშკანის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 124 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 932 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
რიშკანის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
რიშკანის რაიონის სოფლები
გიორგი არველაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

გიორგი არველაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)
გიორგი არველაძე შეიძლება აღნიშნავდეს:
გიორგი არველაძე — საქართველოს მე–6 მოწვევის პარლამენტის წევრი
გიორგი არველაძე — ქართველი ნევროლოგი
სან-ჟუან-ევანჟელისტა

სან-ჟუან-ევანჟელისტა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 689 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გუანიაინსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 553 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 32.53 კმ²-ზე. ფართობი 478 183 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მინას-ჟერაისი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
პრესის თავისუფლების ინდექსი

პრესის თავისუფლების ინდექსი — ყოველწლიური საერთაშორისო რეიტინგები რომელსაც „რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე“ 2002 წლიდან აქვეყნებენ.
მეთოდოლოგია
ანგარიში ნაწილობრივ ეფუძნება კითხვარს, რომელიც მოიცავს შვიდ ზოგად კრიტერიუმს: პლურალიზმი (ზომავს მოსაზრებების წარმოდგენის ხარისხს მედია სივრცეში), მედიის დამოუკიდებლობა, გარემო და თვითცენზურა, საკანონმდებლო ბაზა, გამჭვირვალობა, ინფრასტრუქტურა და ძალადობა. კითხვარი ითვალისწინებს მედიის საკანონმდებლო ჩარჩოს (მათ შორის, პრესის დანაშაულისთვის ჯარიმებს, გარკვეული სახის მედიის სახელმწიფო მონოპოლიის არსებობას და მედიის რეგულირების მეთოდს) და საჯარო მედიის დამოუკიდებლობის დონეს. ის ასევე მოიცავს ინტერნეტში ინფორმაციის თავისუფალი გავრცელების შეზღუდვას.
ინდექსის მეთოდოლოგია მკვეთრად შეიცვალა 2022 წელს და დიამეტრალურად განსხვავებულია 2013-2021 წლებში გამოყენებული მეთოდოლოგიისგან.
პრესის თავისუფლების ინდექსი – საქართველო
2022 წელს გამოქვეყნებული ანგარიშის მიხედვით, საქართველომ 180 ქვეყანას შორის 89-ე ადგილი დაიკავა, რაც 2021 წლის მონაცემებთან შედარებით (60-ე ადგილი) გაუარესებულია.
რესურსები ინტერნეტში
პრესის თავისუფლების ინდექსის რეიტინგი
პრესის თავისუფლების მსოფლიო ინდექსის შესახებ
სქოლიო
საერთაშორისო რეიტინგები
Tatar (disambiguation)

Tatar (disambiguation)
Tatars is an umbrella term for different Turkic ethnic groups bearing the name "Tatar".
Tatar may also refer to:
Languages and peoples
Tatar confederation, one of the major Mongol tribes of the 13th century
Crimean Tatar language, language of the Crimean Tatars
Siberian Tatar language, language of the Siberian Tatars
Old Tatar language, literary language used among the Muslim Tatars from the Middle Ages until the 19th century
Tatar alphabet, scripts currently used for the Tatar language
Tatar language
Tatar (Hazara tribe), a tribe of Hazara people in Afghanistan
Places
Azerbaijan
Tatar, Azerbaijan (disambiguation), various Tatar named places in Azerbaijan
Tatar, Jabrayil, a village in Azerbaijan
Tatar, Qubadli, a village in Azerbaijan
Tatar, Zangilan, a village in Azerbaijan
Iran
Shahrak Tatar, a village in Iran
Tatar, Khuzestan, a village in Iran
Tatar, North Khorasan, a village in Iran
Tatar Bayjeq, a village in Iran
Tatar-e Olya, Golestan, a village in Iran
Tatar-e Sofla, Golestan, a village in Iran
Tatar-e Olya, East Azerbaijan, a village in Iran
Tatar-e Sofla, East Azerbaijan, a village in Iran
Tatar, West Azerbaijan, a village in Iran
Poland
Tatar, Łódź Voivodeship, a village in Poland
Turkey
Tatar, Amasya, a village in Amasya Province, Turkey
Tatar, Çorum
People
Given name
Tatar Khan, Governor of Sonargaon during 1259-1268 CE
Tatar Khan Naghir (d. 1611), Eastern Afghan Confederates soldier
Surname
Daniel Tătar (born 1987), Romanian footballer
Ersin Tatar (born 1960), Turkish Cypriot politician and Prime Minister of Northern Cyprus
Gülsüm Tatar (born 1985), Turkish female boxer
Maria Tatar, American academic
Nur Tatar (born 1992), Turkish female taekwondo practitioner
Peter Tatár (born 1953), Slovak politician
Stanisław Tatar (1896–1980), Polish general
Tomáš Tatar (born 1990), Slovak ice hockey player
See also
Norwegian and Swedish Travellers, Romani people sometimes referred to as tatere or tattare
Rouran Khaganate, from Chinese rendering of Tatar
Tartar (disambiguation)
Tater (disambiguation)
Tartary
Tatra (company)
Language and nationality disambiguation pages
კორინთის წმინდა გიორგის ეკლესია

კორინთის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ კორინთაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
წმინდა გიორგის დარბაზული ეკლესია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები, ალაგ-ალაგ წყობაში გამოყენებულია რიყის ქვა და შირიმი.
გეგმით სწორკუთხა ნაგებობა აღმოსავლეთით დასრულებულია ასიმეტრიული ფორმის აბსიდით. ცენტრში გაჭრილი ფართე, თაღოვანი სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშაა მოთავსებული. აქედან სამხრეთისა უფრო დიდია.
ეკლესიის კამარა შეისრულია. საკურთხევლის კონქს მკვეთრად შეისრული ფორმა აქვს, სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა.
სამხრეთ კედელში ფართე, თაღოვანი სარკმელია. დასავლეთი კედელი მთლიანად გახსნილია ასევე შეისრული თაღით.
ნაგებობამ მრავალჯერ განიცადა გადაკეთება. მოგვიანებით მას დასავლეთიდან მიაშენეს დიდი ზომის სწორკუთხა დარბაზი. ეკლესიისათვის სამშენებლო მასალად გამოყენებულია ქართული აგური და რიყის ქვა.
შესასვლელი კარი დასავლეთ კედელშია გაჭრილი.
ეკლესიის სამხრეთით შემორჩენილია მეორე, შვერილაბსიდიანი ეკლესიის საძირკველი, რომლის მხოლოდ აღმოსავლეთი და სამხრეთ-დასავლეთი კუთხე იკითხება. ასევე შემორჩენილია მინაშენის კედლები ფრაგმენტულად.
ეკლესიის გარშემო გალავნის ფრაგმენტებია.
ლიტერატურა
შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 101-102
ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
რიჩგვიანები

რიჩგვიანები, ჩეგიანები — ფეოდალური საგვარეულო შუა საუკუნეების სვანეთში. ქართულ წყაროებში გვარი სხვადასხვა ფორმით (რუჩეგიანი, რუჩაგიანი, როჩაგიანი, რეჩგიანებად და სხვ.) მოიხსენიება.
საგვარეულო პირველად ადიშის დოჩაანიშის წმინდა გიორგის ეკლესიის წარწერაში (X საუკუნე) იხსენიება. ადიშის XI საუკუნის მაცხოვრის ეკლესიაში შემორჩენილია მიქაილ ჩეგიანის ფრესკული პორტრეტი. რიჩგვიანები მოიხსენიებიან XII-XIII საუკუნეების ძეგლში „მატიანე სუანეთისა კრებისაჲ“, ასევე ჯაფარიძეთა სასისხლო სიგელში და სხვა დოკუმენტებში. რიჩგვიანები ცხოვრობდნენ ეცერში (ისკარი, ლადრერი), ბეჩოში (ნაშთქოლი), ცხუმარსა (მაგარდელი, ლეზგარა) და ჩუბეხევში (ლამხერი). XV-XVIII საუკუნეებში რიჩგვიანები სვანეთში პირველობისთვის დადიშქელიანების გვარს ებრძოდნენ და დამარცხდნენ. XVIII საუკუნეში გადარჩენილი რიჩგვიანები ჯერ სოფელ ხალდეში დასახლდნენ, რუსეთის მმართველობის წინააღმდეგ სვანეთის 1876 წლის აჯანყების შემდეგ კი ქვემო სვანეთში გადავიდნენ.
ლიტერატურა
რ. გუჯეჯიანი. ქართულ საგვარეულოთა ისტორიიდან (რიჩგვიანები). კავკასიის ეთნოლოგიური კრებული, XI. თბილისი, 2009. გვ. 88.
საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
სვანეთის სამთავრო