PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ფრონტონი

ფრონტონი (ფრანგ. fronton < ლათ. frons, ნათესაობითი ბრუნვა frontis - შუბლი, წინა მხარე) — არქიტექტურაში, შენობის ფასადის, პორტიკის, კოლონადის დამაგვირგვინებელი ნაწილი (ჩვეულებრივ სამკუთხედის ფორმისა), რომელიც შემოფარგლულია სახურავის 2 ფერდითა და კარნიზით. ფრონტონის არეს (ტიმპანი) ხშირად ამკობენ ქანდაკებით, რელიეფით და სხვა.
ლიტერატურა
არქიტექტურული ელემენტები
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ესტონეთში

იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ესტონეთში
2010 წლის მონაცემებით ესტონეთში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 2 ძეგლია.
სტატისტიკა
იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 936 (2011 წ.) ძეგლია შეტანილი. მათ შორის 0,2 % ესტონეთის ძეგლებია. ორივე ობიექტი კულტურული ძეგლია.
ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
რესურსები ინტერნეტში
იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ესტონეთში
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ესტონეთში
ესტონეთი
Avchala

Avchala is a northern suburb of Tbilisi, the capital of Georgia, part of the city's Gldani District. It had formerly been a village with a long history behind until being incorporated within Tbilisi’s boundaries in 1962.
Avchala lies on the left bank of the Mtkvari, at 440 m above sea level.
History
It is first recorded in the Georgian Chronicles as a locale where the invading Seljuk Turks made their camp c. 1080. Avchala then frequently appears in medieval accounts. In 1734 it was heavily fortified to secure the northern approaches of Tbilisi against the marauding Dagestani. Under the Russian rule, in 1887, the brooks of Avchala were collected to furnish Tbilisi with water. In 1927, the Zemo Avchala hydro-electric scheme (ZAHES) was completed to provide Tbilisi with electricity and was celebrated as a great achievement of the Soviet government. Later in the Soviet era, Avchala developed as an industrial suburb of Tbilisi, but several of its enterprises are now defunct or half-ruined.
References
Neighborhoods of Tbilisi
Antas, Bahia

Antas, Bahia is a municipality in the state of Bahia in the North-East region of Brazil.
See also
List of municipalities in Bahia
References
Municipalities in Bahia
მადელა

მადელა (ოფიციალურად მადელის მუნიციპალიტეტი) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი კირინოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 40 943 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 32 ბარანგაის.
კლიმატი
რესურსები ინტერნეტში
Maddela Profile at PhilAtlas.com
Philippine Census Information
Local Governance Performance Management System
სქოლიო
კირინოს მუნიციპალიტეტები
პუნატა

პუნატა — ქალაქი ბოლივიაში, კოჩაბამბის დეპარტამენტში. წარმოადგენს პუნატის პროვინციის ადმინისტრაციულ ცენტრს. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 552 მეტრზე, ბოლივიის ალტიპლანოსა და დაბლობს შორის. საშუალო წლიური ტემპერატურა 18 ° C-ია.
2001 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 14 742 ადამიანს. პუნატა მნიშვნელოვანი სასოფლო-სამეურნეო და სამრეწველო რეგიონია.
ყოველ სამშაბათს, ქალაქში ეწყობა დიდი აგრარული ბაზრობა, სადაც თავს იყრის შემოგარენიდან ჩამოსული მოსახლეობა.
იხილეთ აგრეთვე
ბოლივიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
World-Gazetteer
რუკა
კოჩაბამბის დეპარტამენტის სოციალური მონაცემები
ბოლივიის ქალაქები
ჩესკი-კრუმლოვის რაიონი

ჩესკი-კრუმლოვის რაიონი
ჩესკი-კრუმლოვი (ჩეხ. Okres Český Krumlov) — რაიონი სამხრეთ ბოჰემიის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი ჩესკი-კრუმლოვი. რაიონის ფართობი შეადგენს 1 615,03 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 60 708 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე შეადგენს 37,58 ადამიანს.
ტერიტორია ეკუთვნოდა როზენბერგების საგვარეულოს, კრუმლოვის და როზმბერკის გრაფებს.
იხილეთ აგრეთვე
ჩეხეთის რაიონები
ჩეხეთის რაიონები
სერგო გამდლიშვილი

სერგო გამდლიშვილი, სერგო გურჯი, (დ. 1882 — გ. 1910), ქართველი რევოლუციონერი. მონაწილეობდა რუსეთისა და ირანის რევოლუციებში. ირანში გატარებული პერიოდი აღწერა დღიურებში. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ რუსეთის მთავრობამ შეიპყრო და სიკვდილით დასაჯა.
ლიტერატურა
ჭიპაშვილი გიორგი. სერგო გამდლიშვილი (სერგო გურჯი) და მისი ირანული დღიურები / [რედ.: ოთარ გიგინეიშვილი]; საქ. სსრ მეცნ. აკადემია. გ. წერეთლის სახ. აღმოსავლეთმცოდნეობის ინ-ტი - თბ. : მეცნიერება, 1983 : საქ. სსრ მეცნ. აკად. სტ.
დაბადებული 1882
გარდაცვლილი 1910
ქართველი რევოლუციონერები
ნანიანი (გურჯაანის მუნიციპალიტეტი)

ნანიანი (გურჯაანის მუნიციპალიტეტი)
ნანიანი — სოფელი საქართველოში, გურჯაანის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 700 მეტრი, გურჯაანიდან 40 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 506 ადამიანი.
იხილეთ აგრეთვე
ნანიანის მთავარანგელოზის ეკლესია
ლიტერატურა
სქოლიო
გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ანობონი

ანობონი („კეთილი წელი“, რადგანაც აღმოჩენილი იქნა 1 იანვარს, ყოფილი პაგალუ) — კუნძული ატლანტის ოკეანის გვინეის ყურეში, ეკუთვნის ეკვატორულ გვინეას. მდებარეობს სან-ტომე და პრინსიპიდან სამხრეთით, გაბონის სანაპიროდან 335 კმ-ით დასავლეთით. ფართობი — 17 კმ², სიმაღლე ზღვის დონიდან — 831 მეტრი. 2015 წლის აღწერის წინასწარი მონაცემებით მისი მოსახლეობა შეადგენს 5232 ადამიანს. უპირატესი ენა — ანობონური (პორტუგალურ-კრეოლური ენებიდან ერთ-ერთი). 1973-1979 წლებში ეწოდებოდა პაგალუ.
გეოგრაფია
კუნძული მთიანია, ვულკანური წარმოშობის, ნაყოფიერი ნიადაგით. კუნძული ანობონი წარმოადგენს სტრატოვულკანის ეროდირებულ ზედაპირს ოკეანის ფსკერიდან დაახლოებით 5000 მეტრ სიმაღლეზე, რომელიც წარმოიშვა ოკეანის ქერქზე. მისი საძირკველი, რომელიც თვალითაც სჩანს, აგებულია პალაგონიტური ბრექჩიებით, რომლებიც შეიცავენ კლინოპიროქსენის და ოლივინის ფენოკრისტებს და მეგაკრისტებს. ისინი გარღვეულია ანკარამიტული ბაზანიტების სუბვერტიკალური დაიკებით. ეროზიული ზემოქმედებით ქვედა კომპლექსი გადაფარულია ბაზანიტური ნაკადებით, რომელთაგან ქვედას აქვს 18,4 მილიონი წლის ასაკი. თავის მხრივ, ისინი ასევე გარღვეულია 5,35 მილიონი წლის ასაკის დაიკებით. უკანასკნელ სტადიებში მიმდინარეობდა ტრისტანიტული და ტრაქიტული გუმბათების წარმოქმნა, რომელთაგან ყველაზე უფრო დიდია — პიკო-დე-ფუეგო. კლიმატი ეკვატორულია, მუდმივად ნოტიო.
ისტორია
კუნძული ანობონი 1473 წლის 1 იანვარს აღმოაჩინეს პორტუგალიელებმა, ამიტომაც მიიღო დასახელება, რომელიც ნიშნავს ახალი წლის მილოცვას (სიტყვასიტყვით «კეთილი წელი»). კუნძულ ბიოკოსთან (ფერნანდო პო) და ეკვატორული გვინეის თანამედროვე სანაპიროსთან ერთად 1778 წელს შეუერთდა ესპანეთს. 1968 წელს გახდა დამოუკიდებელი ეკვატორული გვინეის ნაწილი.
ადმინისტრაციული დაყოფა
პროვინცია დაყოფილია 2 მუნიციპალიტეტად: სან-ანტონიო-დე-პალე და მაბანა, რომლებიც იყოფიან 3 რაიონად: ანგანჩი, აუალი და მაბანა.
ეკონომიკა
კუნძული ეკვატორული გვინეისათვის წარმოადგენს სტრატეგიულ ინტერესს. ამ კუნძულის ფლობა ქვეყნის ხელისუფლებას უფლებას აძლევს სან-ტომე და პრინსიპის სამხრეთით მდებარე ვრცელი საზღვაო არეალი განიხილოს, როგორც საკუთარი განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონა, რომელიც პოტენციურად მდიდარია ნავთობის საბადოებით. ამას გარდა, კუნძული გამოიყენება ტოქსიკური და რადიოაქტიური ნარჩენების დასამარხად.
სქოლიო
ატლანტის ოკეანის კუნძულები
აფრიკის კუნძულები
ეკვატორული გვინეის კუნძულები
არგედასი

არგედასი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ტუდელის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 88,4 კმ². მოსახლეობა — 2287 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ნავარის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
არგედასის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ნავარის მუნიციპალიტეტები
ნავარის ქალაქები
მუგადას ნეიმატოვი

მუგადას ნეიმატოვი (დ. 22 სექტემბერი, 1948, გარდაბანი — გ. 2 სექტემბერი, 1997) — ქართველი პოლიტიკოსი.
1970 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1995-1997 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. უფლებამოსილება შეუწყდა გარდაცვალების გამო.
რესურსები ინტერნეტში
მუგადას ნეიმატოვი — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
მუგადას ნეიმატოვი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
დაბადებული 22 სექტემბერი
დაბადებული 1948
გარდაცვლილი 2 სექტემბერი
გარდაცვლილი 1997
საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
ედუარდ ამბრაცუმიანი

ედუარდ ამბრაცუმიანი (დ. 23 თებერვალი, 1986) — სომეხი მოკრივე. ის არის ევროპის ჩემპიონი და ოლიმპიური თამაშების მონაწილე. კრივში მინიჭებული აქვს სპორტის დამსახურებული ოსტატის წოდება. რუსეთის სპორტის საერთაშორისო ოსტატი (2004), სომხეთის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (2008).
ბიოგრაფია
ედუარდ ამბრაცუმიანი დაიბადა 1986 წლის 23 თებერვალს, რუსეთის სფსრ-ის ქალაქ სოჭში. ამბრაცუმიანმა 2004 წელს ჯეჯუში გამართულ კრივში მოყვარულთა მსოფლიო ჩემპიონატზე ოქროს მედალი მოიპოვა. ფინალში მან არგენის მენდესი დაამარცხა. პირველ შეხვედრაში გოხან დოლუაი ანგარიშით 26:14 დაამარცხა. შემდეგ შეხვედრაში დაამარცხა სომეხი ედგარ მანუკიანი. მესამე შეხვედრაში დაამარცხა ყირგიზი აქმატ მადამინოვი. ნახევარფინალში ანგარიშით 31:13 დაამარცხა ყაზახი ერქაბულან ჟუმანბაიევი. 2006 წელს რუსეთის ჩემპიონატზე მოიპოვა ვერცხლის მედალი. პირველ შეხვედრაში ანგარიშით 28:8 დამაჯერებლად დაამარცხა მაგომედ იდრისოვი. შემდეგ ეტაპზე დაამარცხა იგორ ივანოვი. მეოთხდფინალში ანგარიშით 36:18 დაამარცხა ნიკოლაი სტეპანოვი. ნახევარფინალში დაამარცხა შაფიდინ ალახვერდიევი, ანგარიშით 29:20. ფინალში ანგარიშით 35:45 დამარცხდა მაქსიმ იგნატიევთან. ამბრაცუმიანმა სომხეთის სახელით საერთაშორისო ტურნირებზე გამოსვლა 2007 წელს დაიწყო. მან მიაღწია 2007 წლის კრივის სამოყვარულო მსოფლიო ჩემპიონატზე გავიდა მეოთხედფინალში, რითაც მოიპოვა 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ლიცენზია. 2008 წლის ზაფხულში ოლიმპიურ თამაშებზე ამბრაცუმიანი პირველ შეხვედრაში მომავალ ჩემპიონ მანუელ ფელიქსთან დამარცხდა. ამბრაცუმიანმა 2008 წელს ლივერპულში გამართულ მოყვარულ კრივის ევროპის ჩემპიონატზე ოქროს მედალი მოიპოვა. ფინალში მისი უნგრელი მეტოქე დიულა კატე ტრავმირებულ იყო, მან ტურნირი ექიმის რჩევით დატოვა და ევროპის ჩემპიონად ედუარდ ამბრაცუმიანი აღიარეს. ამბრაცუმიანი ოვანეს დანიელიანთან ერთად გახდა დამოუკიდებელი სომხეთის რესპუბლიკის ისტორიაში პირველი მოკრივე, რომელიც ევროპის ჩემპიონი გახდა. 1/16 ფინალში ანგარიშით 9:5 დაამარცხა უკრაინელი დენის ლაზარევი. შემდეგ შეხვედრაში ანგარიშით 6:3 დაამარცხა ლატვიელი ეგიდიუს კავალიანუკასი. ამის შემდეგ მისი მეტოქე იყო გერმანელი სლავა კერბერი, რომელიც ანგარიშით 11:4 დაამარცხა. ნახევარფინალში დაამარცხა პოლონელი მარცინ ლეგოვსკი. 2009 წელს ამბრაცუმიანმა სპორტული კარიერა დაასრულა და მწვრთნელობა დაიწყო.
რესურსები ინტერნეტში
Sports-Reference.com
პროფილი რუსეთის კრივის ფედერაციის საიტზე
სქოლიო
სომეხი მოკრივეები
İkinci Yalama

İkinci Yalama (also, Ikindzhi-Yalama, Rybnyy Promysel Yalama Nomer Vtoroy, Yalama Nomer Vtoroy, and Yalama Vtoraya) is a village in the Khachmaz Rayon of Azerbaijan.
References
Populated places in Khachmaz District
Mırtı

Mırtı, Myrty, or Mirti may refer to:
Mırtı, Agsu, Azerbaijan
Mırtı, Goychay, Azerbaijan
Mirti (Rome Metro), a railway station in Rome, Italy
Rizal, Occidental Mindoro

Rizal, Occidental Mindoro
Rizal, officially the Municipality of Rizal, is a 3rd class municipality in the province of Occidental Mindoro, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 40,429 people.
Rizal is from Mamburao.
History
Before the coming of the Spaniards to the Philippines, the area which comprises the municipality of Rizal at present, was covered with forests. Later on, a few families of tribal Filipinos, known as Ratagnons, settled near the mouth of a river which was called Bogsanga. According to the Hanunoos, another group of tribal Filipinos, living on the hills, about ten kilometers west of Bogsanga, the original name of the river was Bisanga, a word from their dialect which means "It branched out." They gave the river that name for the said body of water came from two sources.
Political leaders of San Jose and Occidental Mindoro felt that the barrios between Busuanga and Lumintao River should be created as another municipality. In anticipation of the creation of a new town, residents of Barrio Limlim decided to change the name of their community to Rizal. They expressed their desire that their barrio would be made as the center of the town.
When Pedro Medalla Sr. was elected in 1965 as representative of Occidental Mindoro, one of the bills he filed in Congress was the creation of the municipality of Rizal. Through his effort, Republic Act No. 5460 was passed by Congress and signed into law by President Ferdinand Marcos. Rizal became a municipality on April 3, 1969. Ten barrios composed the new town. They were Adela, Rumbang, Salvacion, Magui, Magsikap, San Pedro, Santo Nino, Pitogo, Aguas and Rizal (Limlim).
Geography
Barangays
Rizal is politically subdivided into 11 barangays. Each barangay consists of puroks and some have sitios.
Adela
Aguas
Magsikap
Malawaan
Pitogo
Rizal
Rumbang
Salvacion
San Pedro
Santo Niño
Manoot
Climate
Demographics
Economy
References
External links
Rizal Profile at PhilAtlas.com
[ Philippine Standard Geographic Code]
Philippine Census Information
Local Governance Performance Management System
Municipalities of Occidental Mindoro
დუროლი

დუროლი ან 1,2,4,5-ტეტრამეთილბენზოლი — ორგანული ნივთიერება ქიმიური ფორმულით C6H2(CH3)4. არის უფერო, ტკბილი სუნის მქონე, მყარი ნუვთიერება. მიეკუთნება ალკილბენზოლებს. არის ტეტრამეთილბენზოლების სამი იზომერიდან ერთ-ერთი. დანარჩენი ორი იზომერია 1,2,3,4-ტეტრამეთილბენზოლი (დნობის ტემპერატურა −6,2 °C) და 1,2,3,5-ტეტრამეთილბენზოლი (დნობის ტემპერატურა −23,7 °C). სამი იზომერიდან ყველაზე მაღალი დნობის ტემპერატურა აქვს დუროლს (79.2 °C), რაც მის მაღალ მოლეკულურ სიმეტრიას ასახავს.
წარმოება
დუროლი გვხვდება ბუნებაშიც. ის პირველად მიიღეს 1870 წელს 1,2,4-ტრიმეთილბენზოლისგან. მიიღება ისეთი ნაერთების მეთილაციით, რომლებიც უკვე მეთილირებულნი არიან, ასეთი ნაერთებია 1,2,4-ტრიმეთილბენზოლი და p-ქსილენი.
C6H4(CH3)2 + 2 CH3Cl → C6H2(CH3)4 + 2 HCl
ინდუსტრიაში ქსილენების და ტრიმეთილბენზოლების ნარევი ალკილირდება მეთანოლით. დუროლის მისი იზომერებისგან დაშორება შესაძლებელია სელექციური კრისტალიზაციით, მისი მაღალი დნობის ტემპერიტურის საშუალებით.. დუროლის საწყისი სინთეზი ტოლუოლისგან ითვალისწინებს სინთეზის იმავე პრინციპს.
სქოლიო
არომატული ნახშირწყალბადები
ორგანული ნივთიერებები
ძვ. წ. 758

ძვ. წ. 758 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
მოვლენები
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
Turneria frenchi

Turneria frenchi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Turneria-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
მაინი (მრავალმნიშვნელოვანი)

მაინი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი მაინი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მაინი – მდინარე გერმანიაში
მაინი – მდინარე რუსეთში
ოსკარის 70-ე დაჯილდოება

ოსკარის 70-ე დაჯილდოება
ოსკარის 69-ე დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით 70-ე დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 1998 წლის 23 მარტს შრინის აუდიტორიაში ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია და მასში მონაწილეობა მიიღეს 1997 წელს გამოსულმა ფილმებმა. ოსკარის დაჯილდოებას აშშ-ში გადასცემდა ABC. დაჯილდოების ტრიუმფატორი გახდა ფილმი „ტიტანიკი“.
ლაურეატები
რესურსები ინტერნეტში
Academy Awards Official Web Site
ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
ფიუსთი

ფიუსთი — ხეთების სამეფოს მმართველი (მეფე). ფიუსთი სამეფო ტახტზე ფამბას შემდეგ ავიდა, უცნობია მისი მმართველობის ზუსტი წლებია, თუმცა ცნობილია, რომ ის დაახლოებით ძვ. წ. XVII საუკუნისთვის მეფობდა. ფიუსთის შემდეგ კი სამეფო ტახტზე ანითა ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
ხეთები
ხეთების მეფეთა ხაზი
ხეთების სამეფოს მეფეები და დედოფლები
ხეთების მეფეები
ნახშირორჟანგი

ნახშირორჟანგი — ნახშირბადის დიოქსიდი, CO2, ოქსიდი C (IV), ნახშირბადის უმაღლესი ჟანგეული. აღმოაჩინა შოტლანდიელმა ქიმიკოსმა ჯოზეფ ბლეკმა მაგნიუმკარბონატის დაშლისას.
ნახშირორჟანგი შედის ჰაერის შედგენილობაში 0,03%-ით. ნახშირორჟანგი უფერული, ოდნავ მომჟავო სუნისა და გემოს მქონე აირია; სიმკვრივე 1,9 კგ/კუბ.მ.; კრიზისული ტემპერატურა 31 ცელსიუსი, კრიზისული წნევა 7,62 მეგნ/კვ.მ.
ნახშირორჟანგი ატმოსფერულ წნევასა და 78 გრადუსზე თხევად მდგომარეობაში გადასვლის გარეშე მყარდება და წარმოქმნის თეთრ თოვლისებრ მასას („მშრალი ყინული“). თხევადი ნახშირორჟანგი არსებობს ოთახის ტემპერატურაზე მხოლოდ 5,85 მეგნ/კვ.მ.-ზე მეტი წნევის დროს.
თხევადი ნახშირორჟანგის სიმკვრივეა 771 კგ/კუბ.მ., მყარის - 1512 კგ/კუბ.მ. იხსნება წყალსა და ორგანულ გამხსნელებში. ენერგიულად უერთდება ფუძეებს და წარმოქმნის კარბონატებს. CO2 არ იწვის, არც ხელს უწყობს წვას.
მიღება და გამოყენება
ნახშირორჟანგი ურთიერთქმედებს გავარვარებულ ნახშირთან, ამიაკთან და სხვ. მრეწველობაში ნახშირბადს იღებენ კირქვის გამოწვით, ლაბორატორიაში მარილმჟავას ურთიერთქმედებით მარმარილოსთან.
ნახშირორჟანგს იყენებენ გაზიანი წყლების, ლუდისა და შაქრის წარმოებაში. იყენებენ აგრეთვე ქიმიურ მრეწველობაში სოდის, შარდოვანას, ოქსიკარბომჟავების მისაღებად, აგრეთვე თბოგადამტან რეაქტორებში, ხანძრების ჩასაქრობად და სხვა მიზნით.
ლიტერატურა
Seppanen, Fisk and Mendell, Association of Ventilation Rates and CO2 Concentrations with Health and Other Responses in Commercial and Institutional Buildings, Indoor Air 1999.
Shendell, Prill, Fisk, Apte1, Blake & Faulkner, Associations between classroom CO2 concentrations and student attendance in Washington and Idaho, Indoor Air 2004.
Soentgen, Jens, Hot air: The science and politics of CO2. In: Global Environment, Vol 7, March 2014, pp. 134–171.
რესურსები ინტერნეტში
Carbon dioxide MSDS by Amerigas in the SDSdata.org database.
CDC – NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards – Carbon Dioxide
CO2 Carbon Dioxide Properties, Uses, Applications
Dry Ice information
Trends in Atmospheric Carbon Dioxide (NOAA)
"A War Gas That Saves Lives." Popular Science, June 1942, pp. 53–57.
NASA's Orbiting Carbon Observatory
The on-line catalogue of CO2 natural emissions in Italy
Reactions, Thermochemistry, Uses, and Function of Carbon Dioxide
Carbon Dioxide – Part One and Carbon Dioxide – Part Two at The Periodic Table of Videos (University of Nottingham)
CO2 emissions from fuel combustion
სქოლიო
ქიმიური ნივთიერებები
აირები
ქიმიური ნაერთები
ნახშირბადის ოქსიდები
Papa'z Song

Papa'z Song
"Papa'z Song" is a song by American rapper 2Pac from his second solo album, Strictly 4 My N.I.G.G.A.Z... (1993). It was released as the fourth and final single from the album. A music video was made for the single. The song peaked at number twenty four on the US Hot Rap Songs chart, number eighty two on the US Hot R&B/Hip-Hop Songs chart and number eighty seven on the US Billboard Hot 100.
The song features Mopreme Shakur under the stage name Wycked in the song, Shakur's older stepbrother and son of Mutulu Shakur.
Music video
Both Tupac and Mopreme Shakur appear in the video.
Actress Vivica A. Fox plays the mother in the music video's story. There are scenes of a husband and his wife arguing. They also act in front of the jail cell. The music video was shot in 1993.
Track listing
"Papa'z Song"
"Dabastard's Remix"
"Vibe Tribe Remix"
"Peep Game" featuring Deadly Threat
"Cradle to the Grave"
Charts
References
1993 songs
1994 singles
Tupac Shakur songs
Mopreme Shakur songs
Interscope Records singles
Songs about fathers
Songs written by Tupac Shakur
პოიკე

პოიკე — ჩამქრალი ვულკანი აღდგომის კუნძულზე. წარმოადგენს იმ სამი (ტერევაკა, რანო-კაუ) ვულკანიდან ერთ-ერთს, რომელიც აყალიბებს კუნძულ რაპანუის. ეკუთვნის ჩილეს. სიმაღლე 370 მ. პოიკე აღდგომის კუნძულის მწვერვალებს შორის სიმაღლით მხოლოდ ტერევაკას ჩამორჩება. პოიკე აღდგომის კუნძულის აღმოსავლეთ ნაწილში ქმნის ფლატეებიან კლიფს, — „პოიკეს გრაბენს“, რომელიც აღნიშნავს ნაკადებს შორის საზღვარს ტერევაკიდან პოიკემდე.
უკანასკნელი ამოფრქვევა დაფიქსირდა პლეისტოცენში 230 000-705 000 წლის წინ. განსხვავებით დანარჩენი ორი ვულკანისაგან, პოიკეს კრატერი მშრალია. ვულკანის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს როგევენის კონცხი, რომელსაც სახელი ეწოდა ნიდერლანდელი მოგზაურის იაკობ როგევენის პატივსაცემად, რომელმაც 1722 წელს ევროპელთაგან პირველმა მოინახულა აღდგომის კუნძული.
იხილეთ აგრეთვე
ჩილეს ვულკანების სია
წყნარი ოკეანის ვულკანების სია
რესურსები ინტერნეტში
Guide to Easter Island
აღდგომის კუნძულის ვულკანები
ჩამქრალი ვულკანები
ფარისებრი ვულკანები
ზღვის ბალახი

ზღვის ბალახი, ზოსტერა (Zostera) — ზღვის მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი ზოსტერასებრთა ოჯახისა. მხოხავფესურიანი მცენარეა. გაბრტყელებული ღეროები და ვიწრო ხაზური ფოთლები აქვს.
10-მდე სახეობა გავრცელებულია სუბტროპუკულ, ზომიერ, სუბარქტიკულ და სუბანტრაქტიკულ ზღვებში. ზღვისპირა ზოლის სილიან და ლამიან ფსკერზე ხშირად ქმნიან ვრცელ შალდამებს.
საქართველოში 1 სახეობა იზრდება. ზღვის ბალახის (ძირითადად Zosterra marina-ს) გამხმარ ფოთლებს იყენებენ ლეიბებისა და ავეჯის დასატენად, ზოგჯერ — სასუქად და საშენი მასალის დასამზადებლადაც.
ლიტერატურა
ქსე, ტ. 4, გვ. 548, თბ., 1979
ზოსტერასებრნი
ქსოვილური სითხე

ქსოვილური სითხე — ადამიანისა და ცხოველთა ორგანოებისა და ქსოვილების უჯრედშორის სივრცეებში მოთავსებული სითხე. ქსოვილური სითხე ეხება ყველა ქსოვილურ ელემენტს და სისხლსა და ლიმფასთან ერთად წარმოადგენს ორგანიზმის შინაგან გარემოს. ქსოვილური სითხიდან უჯრედები შთანთქავენ აუცილებელ საკვებ ნივთიერებათა ცვლის პროდუქტებს. სისხლიდან ქსოვილის კვებისათვის აუცილებელ ნივთიერების ქსოვილურ სითხეში შესვლა და მისგან მეტაბოლიტების მოცილება ხდება ჰისტო ჰემატური ბარიერის გავლით. ქსოვილური სითხე სისხლის პლაზმის მსგავსია, მაგრამ მისგან განსხვავდება ცილის, ელექტროლიტების, ფერმენტების და მეტაბოლისტების რაოდენობით.
ლიტერატურა
გულ-სისხლძარღვთა სისტემა
შარეულა

შარეულა — მდინარე ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში. სათავე აქვს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1091 მ-ზე, ერთვის მდინარე რიონს მარცხნიდან. სიგრძე 22 კმ, აუზის ფართობი 231 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა გაზაფხულზეა, წყალმოვარდნები — ზაფხულ-შემოდგომაზე, არამდგრადი წყალმცირობა — ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი 4,7 მ³/წმ.
ლიტერატურა
მდინარეები ანბანის მიხედვით
რიონის შენაკადები
რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მდინარეები
ვენის მეტროპოლიტენი

ვენის მეტროპოლიტენი — მეტროპოლიტენის ხაზების სისტემა ვენაში. S-Bahn-თან, ტრამვაისა და საავტობუსო სისტემასთან ერთად ავსტრიის დედაქალაქის სატრანსპორტო სისტემის უმნიშვნელოვანესი შემადგენელი ნაწილია.
ვენის თანამედროვე მეტროპოლიტენის გახსნის თარიღად 1976 წელი მიიჩნევა. ამავდროულად, ვენის მეტროპოლიტენს მდიდარი წინარეისტორია აქვს, რომელიც ჯერ კიდევ XIX საუკუნის მიწურულიდან იწყება. ახლანდელი ქსელი მოიცავს 1898—1901 წლებში აშენებული შტადტბანების (საქალაქო რკინიგზა) რიგ მონაკვეთებს.
მეტროქსელი 74,2 კმ სიგრძის 5 ხაზისა და 98 სადგურისგან შედგება. ხაზებს დასახელებები არ გააჩნია და მხოლოდ ნომრებით მოიხსენიება ასო U-თი (U-Bahn-დან) U1-დან U6-მდე. გარდა ამისა, ყოველ ხაზს თავისი ფერი აქვს. ვენის მეტროპოლიტენს ქალაქის ასპროცენტიან მფლობელობაში არსებულ Wiener Stadtwerke AG-ის ფირმა Wiener Linien GmbH & Co KG ემსახურება.
იხილეთ აგრეთვე
მეტროპოლიტენების სია
რესურსები ინტერნეტში
Wiener Linien — ვენის მეტროპოლიტენის მომსახურე ფირმა
სქოლიო
ვენის მეტრო
მეტროპოლიტენი
მეტროპოლიტენი
ტრანსპორტი ავსტრიაში