ინგლისის თასის ფინალების სია

ინგლისის თასის ფინალების სია
ინგლისის ასოციაციის თასი, ასევე ცნობილი როგორც ფა თასი — საფეხბურთო ტურნირი ინგლისურ ფეხბურთში, ორგანიზატორი და ტურნირის წარმომადგენელი არის ინგლისის ფეხბურთის ასოციაცია. აღნიშნული შეჯიბრი მსოფლიოში უძველეს საფეხბურთო ტურნირად მიიჩნევა, იმართება1871-1872 წლების სეზონიდან. ტურნირი ღიაა ინგლისში მოასპარეზე ნებისმიერი კლუბისთვი, თუმცა ვიდრე ჩაერთვებიან შეჯიბრში საშინაო სტადიონმა გარკვეული მოთხოვნები უნდა დააკმაყოფილოს. ფინალი ემთხვევა საფეხბურთო სეზონის კულმინაციას (როგორც წესი მაისი), ჰქვია ფა თასის ფინალი, ოფიციალური სრული სახელი არის ფეხბურთის ასოციაციის გამოწვევების თასის ფინალი, ტრადიციულად ინგლისში ამ ტურნირზე გამარჯვება პრესტიჟულად ითვლება.
ფა თასის ფინალი ტარდება ლონდონში უემბლის სტადიონზე, 1923 წლიდან 2000 წლამდე ყველა შეხვედრა უემბლიზე გაიმართა. 1923 წლამდე გამოყენებული სტადიონები იყო:კენინგტონ ოვალი, კრისტალ პალასი, სტემფორდ ბრიჯი და ლილი ბრიჯი (ყველა ლონდონში), გუდისონ პარკი (ლივერპული), ფალოუფილდის სტადიონი და ოლდ ტრაფორდი (მანჩესტერი). 2001 დან 2006 წლამდე, როცა ახალი უემბლის სტადიონი შენდებოდა ტურნირის ფინალებს კარდიფის მილენიუმის სტადიონმა უმასპინძლა. 1999 წლამდე წესების მიხედვით თუ შეხვედრა ფრედ დასრულდებოდა სხვა სტადიონზე იმართებოდა მეორე თამაში. 2007 წლის შემდეგ უემბლის ახალი სტადიონი ფინალების მუდმივი მასპინძელია.
2019 წლის მონაცემებით ყველაზე მეტი მოგება არსენალს აქვს (13). თასი მოიგო ერთმა და იმავე გუნდმა ორჯერ ან მეტჯერ ათი წლის განმავლობაში, ეს ოთხმა კლუბმა შეძლო ზედიზედ რამდენიმეჯერ:უონდერერსი, ბლექბერნ როვერსი, ტოტენჰემ ჰოტსპური და არსენალი. არაინგლისური კლუბებიდან თასი მხოლოდ ერთხელ გადაეცა კარდიფს 1927 წელს. 2019 წელს ჩემპიონი გახდა მანჩესტერ სიტი, მათ უოტფორდი დაამარცხეს.
ისტორია
ტურნირის პირველი გამარჯვებული გახდა უონდერერსი, ლონდონის საჯარო სკოლის მოსწავლეებისგან დაკომპლექტებული სამოყვარულო კლუბი, მათ მომდევნო შვიდი წლის განმავლობაში ხუთჯერ მოიგეს აღნიშნული ტურნირი. საწყის წლებში სამხრეთ ინგლისის მოყვარულთა გაერთიანებები იმარჯვებდნენ. 1883 წლის ფინალში გაიმარჯვა ბლექბერნ ოლიმპიკი, მათ დაამარაცხეს ოლდ იტონიანსი, ოლიმპიკის კაპიტანმა ალბერტ უარბურტონმა შემდეგი სიტყვები თქვა:"თასს მიესალმება ლანკაშირი, მას ძალიან კარგი სახლი ექნება და ის არასოდეს დაბრუნდება ლონდონში".
პროფესიონალიზმის მოსვლასთან ერთად თანდათანობით სულ უფრო სწრაფად იზრდებოდა შეჯიბრის ხარისხიც. 1888 წელს შეიქმნა პროფესიონალური საფეხბურთო გაერთიანება საფეხბურთო ლიგა. ამის შემდგომ ლიგის არაწევრებიდან ტოტენჰემ ჰოტსპურმა მოახერხა1901 წლის ფინალზე შეფილდ იუნაიტედის დამარცხება. ერთი წლის შემდეგ შეფილდი კვლავ დაბრუნდა ფინალში და გაიმარჯვა, შემდეგ წლებში თასი ჩრდილოეთ ინგლისის და მიდლენდსის კლუბებში მიდიოდა, 1921 წელს ტოტენჰემა ფა თასი ლოდონში დააბრუნა. 1927 წელს გამარჯვებული გახდა კარდიფ სიტი, მიუხედავად იმისა რომ კარდიფი უელსში მდებარეობს ის ინგლისური ფეხბურთის სისტემაში ირიცხება, არსებობის ისტორიაში ეს არაინგლისური კლუბის ერთადერთი გამარჯვებაა. შოტლანდიურმა ქუინზ პარკმა ტურნირის საწყის წლებსი ფინალამდე ორჯერ მიაღწია.
შეჯიბრი არ ჩატარებულა პირველი და მეორე მსოფლიო ომის წლებში,1914-15 წლების სეზონი ჩამთავრებული იქნა, ხოლო 1939-40 წლების გაუქმებული.
1950-იან წლებში ნიუკასლ იუნაიტედს დომინირების მოკლე პერიოდი ჰქონდა, ხუთ წელიწადში სამი გამარჯვება, 1960-იანი წლები წარმატებული აღმოჩნდა ტოტენჰემისთვის სამი მოგება შვიდ წელიწადში. ეს იყო ლონდონური კლუბებისთვის წარმატების პერიოდი 11 მოგება 22 სეზონში. 1973 და1980 წლებში ინგლისურმა კლუბებმა, რომლებიც მეორე დივიზიონში გამოდიოდნენ მნიშვნელოვნ წარმატებას მიაღწიეს. სანდერლენდის გამარჯვება 1973 წელს, საუთჰემპტონი 1976 წელს და ვესტ ჰემის გამარჯვება 1980-ში, იყო იმ გუნდების გამარჯვება, რომლებიც უმაღლესი დივიზიონის მიღმა ასპარეზობდნენ.
1999 წლამდე ფინალის ფრით დასრულების შემთხვევაში განმეორებითი თამაში ინიშნებოდა სხვა დროს; ამჟამად ფინალში თანაბარი ანგარიშის შემთხვევაში გამარჯვებული გამოვლინდება პენალტებით. 2019 წლის მონაცემებით ფინალი პენატების სერიამდე მივიდა მხოლოდ ორჯერ 2005 და 2006 წლებში.
ნიშნები
ყველა გუნდი არის ინგლისური, გარდა იმ შემთხვევისა სადაც აღნიშნულია (შოტლანდია) ან (უელსი).
შედეგები
A. 1923 წლის ფინალს ოფიციალური მონაცემებით ესწრებოდა 126,047 ადამიანი, მაგრამ სავარაუდოდ ეს რიცხვი მერყეობდა 150,000 დან 300,000-მდე.
შედეგები კლუბების მიხედვით
იტალიკით დაწერილი კლუბები აღარ არსებობს. ქუინზ პარკმა შოტლანდიის ფეხბურთის ასოციაციის გადაწყვეტილებით 1887 წელს შეწყვიტა ინგლისის თასზე ასპარეზობა.
რესურსები ინტერნეტში
The FA Cup Archive at TheFA.com
England FA Challenge Cup Finals at RSSSF.com
სქოლიო
ინგლისის ფეხბურთი