PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ნიკო ლომოური

ნიკო ლომოური
ნიკოლოზ (ნიკო) იოსების ძე ლომოური (დ. 19 თებერვალი [ძვ. სტ. 7 თებერვალი] , 1852, არბო, ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტი ― გ 30 აპრილი [ძვ. სტ. 17 აპრილი], 1915, გორი) ― ქართველი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე, პედაგოგი.
ბიოგრაფია
გორის სასულიერო სასწავლებლისა და თბილისის სასულიერო სემინარიის დამთავრების შემდეგ, 1875 წლიდან სწავლობდა კიევის სასულიერო აკადემიაში, რომელიც 1879 წელს დაამთავრა. ერთხანს თბილისის ქართულ გიმნაზიაში, 1881 წლიდან კი გორის სამასწავლებლო სემინარიასა და ქალთა პროგიმნაზიაში მასწავლებლობდა.
ლომოურის პირველი ლექსები 1871 წლის ჟურნალ „მნათობში“ გამოქვეყნდა. 1885 წელს მისი ლექსები და მოთხრობები ცალკე წიგნაკად გამოიცა. მწერლის პირველი მნიშვნელოვანი ნაწარმოები, რომელმაც განსაზღვრა მისი შემოქმედებითი მანერა, იყო მოთხრობა „ალი“ (1878, გამოქვეყნდა ჟურნალ „ივერიაში“, 1879).
ლომოურის შემოქმედება ქართველ „სამოციანელთა“, განსაკუთრებით ი. ჭავჭავაძისა და რუს რევოლუციურ-დემოკრატთა იდეურ-მხატვრული ნააზრევის ზეგავლენით განვითარდა. მისი მოთხრობების მთავარი თემაა ბატონყმობის გადავარდნის შემდეგდროინდელი ქართული სოფლის ყოფა სავაჭრო ბურჟუაზიის აღმავლობისა და სამრეწველო კაპიტალიზმის განვითარების დროს. ხალხოსანთა მსგავსად, ლომოური გლეხობის მძიმე ხვედრის მემატიანე იყო, თუმცა, მათგან განსხვავებით, იდეალად არ ჰქონდა დასახული თემური წყობილება (მოთხრობა „ბერუა ქრისტესიაშვილი“, 1904). ხალხის ცხოვრების გარდაქმნის მთავარ ფაქტორად მწერალს სწავლა-განათლება მიაჩნდა, რადგან გლეხთა გაუნათლებლობა, ცრუმორწმუნეობა და მავნე ჩვეულებები ხელსაყრელ პირობებს უქმნიდა ყველა ჯურის ექსპლუატატორს (მოთხრობები „ალი“, „ქაჯანა“, 1881; „პაწია მეგობრები“, 1906 და სხვა).
ლომოური გვიხატავდა გლეხთა სტიქიური პროტესტის უნაყოფობას, გლეხობის დამრაზმავ ძალად მას ხალხის წიაღიდან გამოსული განათლებული პირები ესახებოდა (მოთხრობები „ბედი უბედურთა“, 1880; „გიგო ღრუბელაშვილი“, 1894). ლომოურს ეკუთვნის აგრეთვე ისტორიული მოთხრობები, რომლებიც წარმოაჩენს ჩვენი წინაპრების გმირულ თავდადებას („წინაპართა აჩრდილნი“, 1902; „ხერხი სჯობის ღონესა“, 1914), პუბლიცისტური და ლიტერატურულ-კრიტიკული წერილები, ლექსები და სხვა.
მწერლის შემოქმედება ხასიათდება ლაკონიური და მკაფიო სტილით, დახვეწილი ენობრივი მასალით, პერსონაჟთა და სიტუაციათა რელიეფური ხატვით.
ლომოურის ფსევდონიმემი იყო: „ლევან ცაველი“, „არბოელი“, „გორელი“ და სხვა.
მისი ვაჟი, იულონ ლომოური აგრონომ-მემცენარე იყო, ქალიშვილი, თამარ ლომოური კი — ისტორიკოს-ნუმიზმატი.
ლიტერატურა
ზანდუკელი მ., ახალი ქართული ლიტერატურა, ტ. 3, თბ., 1955;
ქარელიშვილი ე., ნიკო ლომოური, თბ., 1948;
რესურსები ინტერნეტში
წინაპართა აჩრდილი
ნიკო ლომოურის შემოქმედება
ქართველი მწერლები
საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ქართველი პედაგოგები
დაბადებული 1852
გარდაცვლილი 1915
გორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ეროვნული სტადიონი (ვარშავა)

ეროვნული სტადიონი (ვარშავა)
ვარშავის ეროვნული სტადიონი — საფეხბურთო სტადიონი პოლონეთის დედაქალაქ ვარშავაში. არის პოლონეთის ეროვნული ნაკრების საშინაო მოედანი.
ვარშავის ეროვნული სტადიონის ტევადობა 58,500 კაცია. ამ მაჩვენებლით ის პოლონეთის უდიდესი საფეხბურთო არენაა. სტადიონის მშენებლობა 2008 წელს დაიწყო და 2011 წლის ნოემბერში დასრულდა.
ვარშავის ეროვნული სტადიონი ევრო 2012-ის ერთ-ერთი მასპინძელი არენა იყო.
რესურსები ინტერნეტში
.
ეროვნული სტადიონი, ვარშავა .
ფოტო-გალერეა.
პოლონეთის საფეხბურთო სტადიონები
ვარშავა
ტალის ონსტოტი

ტალის ონსტოტი (დ. 1955) — ამერიკელი მკვლევარი. პრინსტონის უნივერსიტეტის პროფესორი. მნიშვნელოვან გამოკვლევებს ატარებს დედამიწის ღრმა ადგილების ენდოლითური სიცოცხლეების საკითხებში. 2007 წელს ტალის ონსტოტი შეყვანილ იქნა ჟურნალ Time Magazine-ში როგორც სამყაროს ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ადამიანი.
2011 წელს გაეტან ბორგონთან ერთად აღმოაჩინა Halicephalobus mephisto — პატარა ჭიები, რომლებიც 0.9 კმ, 1.3 კმ და 3.6 კმ სიღრმეზე გამოავლინეს.
მნიშვნელოვანია მისი გამოკვლევები მიკრობიოლოგიის, გეოლოგიის, გეოქიმიისა და ასტრობიოლოგიის დარგებში.
რესურსები ინტერნეტში
Tullis Onstott - The Time 100
Onstott's Princeton home page
სქოლიო
ამერიკელი გეოლოგები
დაბადებული 1955
ნინსია-ხუეი

ნინსია-ხუეი ოფიციალურად - ნინსია-ხუეის ავტონომიური რეგიონი — ავტონომიური რეგიონი ჩინეთის ჩრდილოეთში. ყოფილი ნინსიას პროვინცია 1954 წელს შეუერთდა განსუს, თუმცა 1958 წელს ისევ გამოეყო და ხუეიების ავტონომიურ რეგიონად ჩამოყალიბდა.
მოსახლეობა — 6,301,350 (2010).
ფართობი — 66,000 კვ.კმ.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ინჩუანი.
სქოლიო
ჩინეთის ავტონომიური რაიონები
მირიან მელუა

მირიან მელუა (დ. 3 აგვისტო, 1903, ასკანა — გ. 1991) — ქართველი პუბლიცისტი.
ბიოგრაფია
მირიან მელუა წარმოშობით ოზურგეთიდან იყო. დაიბადა ლუკა მელუასა და ვრისიმე თავართქილაძის ოჯახში, სადაც შვიდი ბავშვი იზრდებოდა. საშუალო სასწავლებელს ამთავრებდა, როცა ეზიარა სოციალისტურ იდეებს, გახდა ახალგაზრდა სოციალისტი. ჯერ კიდევ სკოლის მოსწავლე პასუხსაგებ პარტიულ დავალებებს ასრულებდა. სამედიცინო ფაკულტეტის სტუდენტი იყო, როცა 1924 წლის აგვისტოს აჯანყებაში მონაწილეობისთვის დააპატიმრეს და მეტეხის ციხეში ჩასვეს. გათავისუფლების შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა. ჯერ თურქეთში გადავიდა არალეგალურად, 1924 წლის დეკემბერში კი მარსელში ჩავიდა და ქარხანაში დაიწყო მუშაობა. მარსელიდან ტულუზაში გადაინაცვლა, შემდეგ სოშოში და ბოლოს პარიზში. 1936 წელს იქორწინა მარო ბარნოვზე. მარიამ ბარნოვი ცხრა წლამდე გორში იზრდებოდა ბებიასთან. დედით ობოლი იყო. მამამისი — ნიკოლოზ ბარნოვი წითელი არმიის წინააღმდეგ იბრძოდა და საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ იძულებული გახდა, სამშობლოდან წასულიყო. 1922 წელს პატარა მარიამმაც დატოვა საქართველო და ოჯახთან ერთად ვარშავის გავლით ჩავიდა პარიზში. იზრდებოდა კათოლიკურ პანსიონში, მაგრამ მართლმადიდებლობის ერთგული დარჩა და შვილებიც ამ რწმენით გაზარდა.
მირიანმა და მარომ სანიმუშო ქართული ოჯახი შექმნეს. შეეძინათ ორი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი. მირიან მელუა ვერასოდეს შეეგუა საქართველოს ოკუპაციას. სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი იყო და მთელი ცხოვრება შეძლებისდაგვარად იბრძოდა საბჭოთა რეჟიმის წინააღმდეგ. ემიგრაციაში პოლიტიკურ ლიდერად ირაკლი წერეთელი აირჩია და მისი პიროვნებისა და იდეების ერთგული დარჩა სიკვდილამდე. თავის შესაძლებლობას უშურვებლად ახმარდა ქართული ემიგრაციის ეროვნულ-პოლიტიკურ თუ კულტურულ საქმიანობას. წლების განმავლობაში იყო ქართველ მწერალთა და ჟურნალისტთა საზოგადოების გამგეობისა და პარიზში გამომავალ ჟურნალ „სოციალისტური აზრის“ სარედაქციო კოლეგიის წევრი. ემიგრაცია მას უმადლის, შალვა სკამკოჩაიშვილთან ერთად, „ქართული ლექსიკონის“ გამოცემას (პარიზი,1948). გარდა ამ ლექსიკონისა მირიან მელუას რუბენ ყიფიანთან ერთად, ირაკლი წერეთლის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით მოუმზადებია და 1960 წლის მაისში, მიუნხენში, გამოუცია კრებული „სოციალისტური აზრი“. მირიან მელუა გარდაიცვალა 1991 წელს. დაკრძალულია ლევილის ძმათა სასაფლაოზე. აქვეა დაკრძალული მისი მეუღლე, მარიამ ბარნოვი (1913–1999) და ვაჟები — ლუკა (1936–2010) და მირიანი (1942–2021). 2003 წელს ძმებმა — ლუკა და მირიან მელუებმა, კლოდ პარმენტიესთან ერთად დააფუძნეს „ლევილი სურ ორჟის ფრანგულ-ქართული დღეები“, რომლებიც დღესაც ტარდება. 2007 წელს ლუკას თაოსნობით ინტერნეტით დაიწყო საინფორმაციო ბიულეტენის — „Georgian Neews“-ის გამოშვება ფრანგულ, ქართულ და ინგლისურ ენებზე.
ლიტერატურა
შარაძე, გურამ. ქართული ემიგრანტული ჟურნალისტიკის ისტორია. ტ. 7. თბ., 2005. გვ. 337–341.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 1903
ქართველი პუბლიცისტები
ქართველი ემიგრანტები
დაბადებული 3 აგვისტო
გარდაცვლილი 1991
Mykhailivka Raion

Mykhailivka Raion was one of raions (districts) of Zaporizhzhia Oblast in southern Ukraine. The administrative center of the region was the urban-type settlement of Mykhailivka. The raion was abolished on 18 July 2020 as part of the administrative reform of Ukraine, which reduced the number of raions of Zaporizhzhia Oblast to five. The area of Mykhailivka Raion was merged into Vasylivka Raion. The last estimate of the raion population was .
References
Former raions of Zaporizhzhia Oblast
1923 establishments in Ukraine
Ukrainian raions abolished during the 2020 administrative reform
ფარაზის კოშკის ნანგრევი

ფარაზის კოშკის ნანგრევი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო-თავდაცვითი ნაგებობა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელი ფარაზის მიდამოებში. აგებულია ადრე შუა საუკუნეებში.
სოფლიდან დასავლეთით ნახევარი კილომეტრის მოშორებით, ფერდობზე შემორჩენილია კოშკის დასავლეთი კედლის ნაწილი, რომლის სიმაღლე დაახლოებით 4 მეტრს აღწევს. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვის მშრალი წყობით. დასავლეთი კედელი მომრგვალებულია, დანარჩენი კედლები მთლიანად განადგურებულია. ჩამონაშალი ქვები გაზიდულია.
ლიტერატურა
შიდა ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ. 177
გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
კოლორადოს პარტია (პარაგვაი)

კოლორადოს პარტია (პარაგვაი)
კოლორადოს პარტია — პოლიტიკური პარტია პარაგვაიში. 1887–1946 წწ. მმართველი პარტიაა ალფრედო სტრესნერის დიქტატურის პერიოდში (1947–1962) ერთადერთი მმართველი ძალა იყო. 1959 წელს პარტიის შიგნით ჩამოყალიბდა ოპოზიციური მოძრაობა – „სახალხო მოძრაობა კოლორადო“. 2008 წლის არჩევნების შემდეგ სენატში ფლობს 15 მანდატს 45-დან, ხოლო დეპუტატთა პალატაში 29 მანდატს 80-დან.
რესურსები ინტერნეტში
საიტი
პარაგვაის პოლიტიკური პარტიები
ნუცა ჩხეიძე

ნუცა ჩხეიძე
ნინო (ნუცა) პლატონის ასული ჩხეიძე (დ. 30 სექტემბერი, 1881, ქუთაისი — გ. 14 აგვისტო, 1963, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი.
ბიოგრაფია
სამსახიობო „სკოლა“ გაიარა ხელოვნების ისეთ მოღვაწეებთან, როგორებიც იყვნენ კოტე მესხი და ლადო ალექსი-მესხიშვილი. 13 წლის გოგონას დებიუტი გაიმართა ქუთაისის თეატრში და მას შემდეგ უნიჭიერესი მსახიობი ლეგენდად იქცა. ნინო ჩხეიძეს განსაკუთრებული ღვაწლი მიუძღვის ქუთაისისა და რუსთაველის თეატრების შემოქმედებით ცხოვრებაში. ქართულ სცენაზე გამოჩენილმა ხელოვანმა შეასრულა 300-მდე როლი. დაუვიწყარია მისი ზინაბი (ა. სუმბათაშვილი-იუჟინის „ღალატი“), მედიდური და ამავე დროს ღრმად ტრაგიკული მედეა (ბურენინისა და სუვორინის „მედეა“), განწირული, მაგრამ ამაყი მარგარიტა გოტიე (ა. დიუმას „მარგარიტა გოტიე“), მაღალი სულის ადამიანი ქეთევანი (ა. ყაზბეგის „ქეთევან წამებული“), ვნებას აყოლილი ბრმად მორჩილი ოფელია (უ. შექსპირის „ჰამლეტი“), კრუჩინინა (ა. ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი“) და სხვა.
ნინო ჩხეიძე მონაწილეობდა რამდენიმე ქართულ კინოფილმში. განსაკუთრებით აღსანიშნავია სიკო დოლიძის „დარიკოში“, მსახიობის მიერ განსახიერებული ქართველი დედის განუმეორებელი სახე. დაჯილდეოვებული იყო ლენინის, შრომის წითელი დროშის ორდენებითა და მედლებით.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ფილმოგრაფია
1927: „გოგი რატიანი“ (გოგის დედა) რეჟ. კოტე მარჯანიშვილი
1929: „საკანი N 79“ (მარო – პროკურორის დედა) რეჟ. ზაქარია ბერიშვილი
1930: „უგუბზიარა“ (ჯოტოს ცოლი) რეჟ. დავით რონდელი
1934: „უჟმური“ (მარიამი – ქავთარის დედა) რეჟ. ნუცა (ნინო) ღოღობერიძე
1934: „ნახვამდის“ (სპირიდონის დედა) რეჟ. გიორგი მაკაროვი
1936: „დარიკო“(ბაბალე) რეჟ. სიკო დოლიძე
1937: „არსენა“ (ნენო) რეჟ. მიხეილ ჭიაურელი
1938: „დიადი განთიადი“ (ღუდუშაურის დედა) რეჟ. მიხეილ ჭიაურელი
ნათამაშები როლები
ვიქტორ ბურენინისა და ალექსეი სუვორინის „მედეა“ (მედეა)
ალექსანდრე ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი“ (კრუჩინინა)
ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“ (ზეინაბი)
კარეევის „უბედური ნაბიჯი“ (ვარვარა)
ჰენრიკ იბსენის„მოჩვენებანი“ (ფრუალვინგი)
ჰენრიკ იბსენის „ნორა“ (ნორა)
ალექსანდრ დიუმა (შვილი) „მარგარიტა გოტიე“ (მარგარიტა გოტიე)
ალექსანდრე ყაზბეგის „ქეთევან წამებული“ (ქეთევანი)
უილიამ შექსპირის „ჰამლეტი“ (ოფელია)
დავით ერისთავის „სამშობლო“ (ქეთევანი)
ვალერიან გუნიას „და-ძმა“ (მარინე)
მაქსიმ გორკის „ფსკერზე“ (ნატაშა)
უილიამ შექსპირის „ოტელო“ (დეზდემონა)
სოფოკლეს „ანტიგონე“ (ანტიგონე)
სოფოკლეს „ოიდიპოს მეფე“ (იოკასტე)
ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
1925: საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
ლენინის ორდენი
შრომის წითელი დროშის ორდენი
ლიტერატურა
ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 386, თბ., 1994
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 30 სექტემბერი
დაბადებული 1881
გარდაცვლილი 14 აგვისტო
გარდაცვლილი 1963
ქართველი მსახიობები
საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
ლენინის ორდენის კავალრები
შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
Karazirikovo, Chekmagushevsky District, Republic of Bashkortostan

Karazirikovo, Chekmagushevsky District, Republic of Bashkortostan
Karazirikovo (Qarayerek) is a rural locality (a selo) in Chekmagushevsky District, Bashkortostan, Russia. The population was 405 as of 2010. There are 6 streets.
Geography
Karazirikovo is located 23 km northeast of Chekmagush (the district's administrative centre) by road. Kargaly is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Chekmagushevsky District
ვერტიკალური ფერმა

ვერტიკალური ფერმა — ურბანულ მაღლივ შენობებში სოფლის მეურნეობის ფორმის კონცეფცია. ამგვარ მაღლივ შენობებში სათბურის გამოყვანის მეთოდებით და რესურსების მუდმივი ხელმეორე გამოყენებით შესაძლებელია ხილის, ბოსტნეულის, თევზისა და პირუტყვის მოყვანა/გამოზრდა, რაც მომავლის ქალაქებს არსებობისთვის საკუთარ რესურსებს შეუქმნის.
ამ კონცეფციის ბოლოდროინდელი კვლევა ძირითადად ეკუთვნის კოლუმბიის უნივერსიტეტის ბუნების სიჯანსაღის მეცნიერებისა და მიკრობიოლოგიის ფაკულტეტის პროფესორ დიკსონ დესპომიეს. ამ იდეის განხორციელების ჩანაფიქრით შენობების პროექტები მოამზადეს ენდრიუ კრანისმა, კოლუმბიის უნივერსიტეტი, გორდონ გრაფმა, ვატერლოოს უნივერსიტეტი, კრის ჯეიკობსმა, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია, და ფირმამ SOA Architects, პარიზი, საფრანგეთი, რომლებმაც თავის მხრივ ეს კონცეფცია მსოფლიოს ყურადღების ქვეშ მოაქციეს.
ვერტიკულური ფერმის პოტენციური დადებითი მხარეები ბევრია. უპირველეს ყოვლისა, მოსავალს არ ავნებს ამინდი. მეორე, საკვების მოყვანა შესაძლებელი იქნება მთელი წლის განმავლობაში, სეზონისდა მიუხედავად. ვერტიკალური ფერმები შეაფერხებს დეფორესტაციას (ტყის საფარის განადგურებას, გაუდაბნოებას) და სოსოფლო-სამეურნეო მიწების გავრცელებით გამოწვეულ სხვა მავნე შედეგებს. მოსახლეობის სიმჭიდროვის ცენტრებში საკვების მოყვანა ასევე გამოიწვევს საწვავის საჭიროების შემცირებას, მომხმარებლამდე საკვების მიტანის მანძილის შემცირება ასევე შეამცირებს ტრანსპორტირების მიერ წარმოქმნილ დაბინძურებას. მრავალსართულიანი სათბურის კონტროლირებული გარემო ასევე ზედმეტს გახდის პესტიციდებს, ჰერბიციდებსა და სასუქებს.
თანამედროვე წარმოდგენით, ვერტიკალური ფერმები ასევე გამოიყენებს მხოლოდ ადგილზე გენერირებულ მზის, სითბურ ან ქარის ენერგიას. ასევე მცენარეებიდან აორთქლილი წყალი ხელმეორედ იქნება გამოყენებული ნარგავების სარწყავად, ან ექსპორტირებულ იქნას ფერმიდან, როგორც სასმელი წყალი. ამჟამად, დედამიწის სუფთა წყლის 70% გამოიყენება სასოფლო-სამეურნეო ნარგავების მოსარწყავად, და ერთხელ გამოყენების შემდეგ ის გამოუსადეგარია ნებისმიერი სხვა დანიშნულებისთვის აგროქიმიკატებისა და პესტიციდების გამოყენების გამო.
პროფ. დესპომიეს თვალსაზრისით ამგვარი ფერმების აგების ტექნოლოგიები ამჟამად უკვე არსებობს. მისი მტკიცებით ამგვარი სისტემები მომგებიანი და ეფექტიანი იქნება, რასაც გარკვეული წინასწარი კვლევის შედეგებიც ადასტურებს. ზოგიერთი დიდი ქალაქის დეველოპერები და მთავრობების უკვე გამოთქვამენ ამგვარი ფემების აგების სურვილს. ეს ქალაქებია: ნიუ-იორკი, ლას-ვეგასი, აბუ-დაბი, დუბაი და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
ვერტიკალური ფერმების პროექტების გალერეა ნიუ-იორკ ტაიმსის ვებსაიტზე.
ვერტიკალური სოფლის მეურნეობა
სოფლის მეურნეობა
ქალაქგეგმარება
Vollenhovia punctata

Vollenhovia punctata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Vollenhovia-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
მსტოვარი

მსტოვარი — მზვერავი ან ჯაშუში შუა საუკუნეების საქართველოში.
მსტოვართა სპეციალური აპარატი შეიქმნა დავით IV აღმაშენებელის მიერ განხორციელებული სამხედრო რეფორმების ფარგლებში დაახლ. XIIს-ის დასაწყისში. დავითის ისტორიკოსის სიტყვებით იგი სპეციალურად ჩამოყალიბდა ერთის მხრივ ფეოდალთა და მაღალი იერარქიის სასულიერო პირთა გასაკონტროლებლად და სათვალთვალოდ, ასევე საეჭვო მოხელეების და სამხედრო მაღალჩინოსნების გასაკონტროლებლად და მეორეს მხრივ ეფექტური სამხედრო სადაზვერვო საქმიანობისათვის. ამ აპარატის წყალობით დავითმა შეძლო უფრო სწრაფად და თამამად ემოქმედა შიდა და გარე მტრების წინაამღდეგ. ინფორმაციის დროული მიწოდების შედეგია მსტოვართა აპარატის ზუსტი და დროული სადაზვერვო და ინფორმაციული მოქმედებები, რომელიც გენერალურ საბრძოლო მოქმედების შედეგიანობაზე აისახა, ეს არის საქართველოსისტორიაში პირველი სპეციალური საიდუმლო საპოლიციო დანაყოფი. ამ ტიპის აპარატებს ან ჯგუფებს მანამდე იყენებდნენ აქემენიანთა იმპერიაში, ბიზანტიასა და სასანიანების ირანში.
დავითის მემატიანე გადმოგვცემს: „არცა სამეფოსა მისთა შინა, არცა ლაშქართა შინა მისთა მყოფთა კაცთა, დიდთა და მცირედთა საქმე ქმნილი, კეთილი განა სიტყვა ბოროტი თქმული — არა სია დაუფარვოთა“.
მსტოვართა ქსელი სამოხელეო კუთხით ემორჩლებოდა საქართველოს სამეფოს საქალაქო საპოლიციო აპარატის ხელმძღვანელს მანდატურთუხუცესს, თუმცა მანდატურებისაგან განსხვავებით მსტოვრებს არ გააჩნდათ ცნობადობა საზოგადოების ფართო მასებში და ისინი ბევრად რთულ და მნიშვნელოვან დავალებებზე უნდა ყოფილიყვნენ კონცენტრირებულები.
მსტოვათა აპარატის მოშლა იწყება თამარ მეფის მეფობისას, როდესაც ამირსპასალარი და მანდატურთუხუცესი გახდა ზაქარია I მხარგრძელი. ეს ქსელი მეფის ცენტრალურ ხელისუფლებას აძლიერებდა და დარბაზის უფრო ეფექტურ კონტროლს წევდა, რაც არ აწყობდათ აღზევებული თავადების ფართო მასებს, რის გამოც იგი თავდასხმის ობიექტი გახდა და საბოლოოდ, როდესაც ტახტზე ადის გიორგი IV ლაშა მსტოვართა ქსელები აღარ ფუნქციონირებს.
ლიტერატურა
როინ მეტრეველი, საქართველოს ისტორიის ოთხტომეული, ტ. II, გვ. 384, თბ, 2012 წელი.
რესურსები ინტერნეტში
მსტოვარი საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკის ონლაინ ლექსიკონში
თანამდებობები ძველ საქართველოში
São Miguel do Guaporé

São Miguel do Guaporé is a municipality located in the Brazilian state of Rondônia. Its population was 23,077 (2020) and its area is 7,460 km².
References
Municipalities in Rondônia
პილატუსი

პილატუსი — მთა ცენტრალურ შვეიცარიაში. გადაჰყურებს ქალაქ ლუცერნს. შედგება რამდენიმე მწვერვალისგან, რომელთა შორის უმაღლესია ტომლისჰორნი (2,128 მ). მასივი მოქცეულია ობვალდენის, ნიდვალდენისა და ლუცერნის კანტონების ტერიტორიებზე. მთავარი მწვრვალები ობვალდენისა და ნიდვალდენის კანტონების საზღვარზე მდებარეობს.
რესურსები ინტერნეტში
www.pilatus.ch
Pictures of Pilatus
photography, old postcards
Panoramas from Pilatus_Kulm
ალპები
შვეიცარიის მთები
ლა-პამპის პროვინცია

ლა-პამპის პროვინცია
ლა-პამპა – არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – სანტა-როსა. პროვინციის მოსახლეობა – 299 294 კაცი (2001). ფართობი – 143 440 კმ². პროვინცია მოიცავს 22 დეპარტამენტსა და 80 მუნიციპალიტეტს.
იხილეთ აგრეთვე
არგენტინის პროვინციები
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
პროვინციის ტურისტული ოფისი
ლა-პამპის ეროვნული უნივერსიტეტი
REGION Guide to La Pampa
Map of La Pampa and its Departamentos (out of date)
სქოლიო
არგენტინის პროვინციები
Chía, Aragon

Chía, Aragon
Chía) is a municipality in Aragon in the province of Huesca, with an area of 25.95 km² and a population of 86 inhabitants (2018).
References
External links
View from Wikimapia
Municipalities in the Province of Huesca
სემიონ უშაკოვი

სემიონ უშაკოვი (დ. 1626, მოსკოვი — 25 ივნისი, 1686, მოსკოვი) — რუსი ფერმწერი. 1648-1664 წლებში მუშაობდა ოქროსა პალატებში, ასრულებდა ნახატებს დროშებისთვის, ლითონის და ხის ნაკეთობებისთვის. 1664 წლიდან იყო საჭურვლის პალატის ხელფასიანი ხატმწერი., ხატწერის სახელოსნოს ხელმძღვანელი. ასრულებდა პარსუნებს, მინიატურებს, ფერწერულ ხატებს, ფრესკებს. 1660 წელს იყო მთავარანგელოზის და მიძინების ტაძრების მოხატვის ხელმძღვანელი. ხაზავდა გეოგრაფიულ რუკებს და გეგმებს, ქმნიდა ნახატებს გრავიურებისთვის, მუშაობდა ოფორტის ტექნიკით. მისი ცნობილი ნამუშევრებია: „შვიდი მომაკვდინებელი ცოდვა“ (1665), „ვლადიმირის ღვთისმშობელი“ (1668), „სამება“ (1671).
ლიტერატურა
დაბადებული 1626
გარდაცვლილი 25 ივნისი
გარდაცვლილი 1686
რუსი მხატვრები
Sablukovo

Sablukovo is a rural locality (a village) in Razinskoye Rural Settlement, Kharovsky District, Vologda Oblast, Russia. The population was 3 as of 2002.
Geography
Sablukovo is located 36 km north of Kharovsk (the district's administrative centre) by road. Sokolovskaya is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Kharovsky District
Formica fuscipes

Formica fuscipes — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
აფონსუ I (ბრაგანსის ჰერცოგი)

აფონსუ I (ბრაგანსის ჰერცოგი)
აფონსუ I (დ. 10 აგვისტო, 1377 — გ. 15 დეკემბერი, 1461) — პორტუგალიის მეფე ჟუან I-ის უკანონო ვაჟი. ავისის დინასტიის წარმომადგენელი და ბრაგანსის დინასტიის დამაარსებელი, რომელიც შემდგომში მართავდა პორტუგალიასა და ბრაზილიას. ბრაგანსის ჰერცოგი 1442-1461 წლებში და ბარსელოს გრაფი 1401-1461 წლებში.
ბიოგრაფია
აფონსუ დაიბადა 1377 წლის 10 აგვისტოს. იგი იყო პორტუგალიის მეფე ჟუან I-ისა და მისი საყვარლის, ინეს პერესის უკანონო ვაჟი. იგი თავის ღვიძლ დასთან, ბეატრიზთან ერთად იზრდებოდა პორტუგალიის სამეფო კარზე, სადაც მათ აღზრდა-განათლებაზე ჟუან I-ის ინგლისელი ცოლი, დედოფალი ფილიპა ლანკასტერი ზრუნავდა.
1415 წელს, სეუტას დაპყრობისას აფონსუს ევალებოდა ესტრემადურას პროვინციის მომზადება ბრძოლისთვის. სეუტადან დაბრუნების შემდეგ, გმირობისათვის მამამისმა მას გარკვეული პრივილეგიები მიანიჭა. 1433 წელს, ჟუან I-ის გარდაცვალების შემდეგ მეფე აფონსუს ნახევარ-ძმა, დუარტე I გახდა, რომელთანაც მართალია მას კარგი ურთიერთობა ჰქონდა, მაგრამ მეფემ აფონსუს ნება არ დართო ტანჟერის ალყაში მიეღო მონაწილეობა.
1438 წელს, დუარტეს გარდაცვალების შემდეგ მეფე მისი მცირეწლოვანი ვაჟი აფონსუ V გახდა. ტრადიციის მიხედვით მეფის რეგენტი დედამისი, ამ შემთხვევაში დედოფალი ელეანორ არაგონელი უნდა გამხდარიყო, მაგრამ დუარტემ დატოვა ანდერძი, რის გამოც რეგენტი მისი ძმა, პედრუ გახდა. აფონსუსა და პედრუს ერთმანეთთან ცუდი ურთიერთობა ჰქონდათ, ამიტომაც რეგენტობისათვის დაწყებულ ბრძოლაში იგი ელეანორს მიემხრო. 1442 წლის 30 დეკემბერს, შერიგებისა და დაახლოვების მიზნით პედრუმ აფონსუს ბრაგანსის ჰერცოგობა უბოძა, რითაც იგი არა მხოლოდ პორტუგალიაში, არამედ ევროპის ერთ-ერთ უმდიდრეს კაცად აქცია. ამან ძმები მაინც ვერ დააახლოვა. აფონსუ ახლოს იყო მეფე აფონსუ V-თან, რომელსაც იგი ძალიან უყვარდა.
1448 წელს აფონსუ V სრულწლოვანი გახდა და პედრუს რეგენტობა ჩამოართვა. სულ მალე პედრუსა და მეფეს შორის ომი დაიწყო, სადაც აფონსუცა და მისი ნახევარ-ძმებიც მეფის მხარეს დადგნენ და 1449 წელს ბრძოლაში მოკლეს პედრუ, მიუხედავად იმისა, რომ აფონსუ V პედრუს ასულ იზაბელ კოიმბრელზე იყო დაქორწინებული.
ბრძოლის შემდეგ აფონსუ V-მ ბრაგანსის ჰერცოგს ახალი ტიტულები და პრივილეგიები მიანიჭა, აფრიკული კამპანიისას კი მთელი სამეფო ხელისუფლება მას ჩააბარა. აფონსუ გარდაიცვალა 1461 წლის 15 დეკემბერს, 84 წლის ასაკში.
შვილები
აფონსუს შვილები მხოლოდ პირველი ცოლის, ბეატრიზ პერეირასგან ჰყავდა:
აფონსუ (1401-1460), ვალენცას პირველი მარკიზი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;
იზაბელა (1402-1466), ცოლად გაჰყვა პორტუგალიის მეფე ჟუან I-ის ვაჟ ჟუან პორტუგალიელს;
ფერნანდუ (1403-1478), ბრაგანსის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ხუანა დე კასტრო, რომელთანაც ექვსი შვილი შეეძინა;
ლიტერატურა
Nobreza de Portugal e Brasil, Vol. II pages 437 to 439. Published by Zairol Lda., Lisbon 1989.
Gerli, E. Michael, and Armistead Samuel G., Medieval Iberia, p. 182, Taylor & Francis, 2003 ISBN 9780415939188
დაბადებული 10 აგვისტო
დაბადებული 1377
გარდაცვლილი 15 დეკემბერი
გარდაცვლილი 1461
ავისები
ბრაგანსები
უნიკოდის სომხური ჯგუფი

უნიკოდის სომხური ჯგუფი
უნიკოდის სომხური ცხრილი — უნიკოდის ვერსია 9.0-დან მოყოლებული სომხური დამწერლობის ასოებისათვის გამოყოფილი ორი ბლოკი. საერთო ჯამში ეს ორი ბლოკი მოიცავს 96 გრაფემას, რომელთაგან 5 ადგილი ჯერ გარკვეული არაა.
ბლოკი სომხური ენის ლიგატურებისათვის:
რესურსები ინტერნეტში
უნიკოდის კონსორციუმის სიმბოლოების ოფიციალური გვერდი
სომხური
სომხური დამწერლობა
ნ

ნ, ⴌ, Ⴌ, Ნ (ნარი) — ქართული ანბანის მეცამეტე ასო (ძველ ქართულში მეთოთხმეტე იყო). შეესაბამება წინანუნისმიერ ნარნარ მჟღერ თანხმოვანს. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვ ორმოცდაათს (50).
მოხაზულობა
ნ-ს მოხაზულობა ასომთავრულში ხაზებისა და რკალის კომბინაციაა, რომელიც კვადრატის ნახევარს იკავებს. იგი ნუსხურში მარჯვნივ გადახრილია. ნ მხედრულში ერთიანი, მომრგვალებული კონტურის მქონეა. ნუსხურსა და მხედრულში იგი ზედა სამ ხაზში იწერება.
კოდების ცხრილი
ბრაილი
სხვა მნიშვნელობები
ნ — ძალის ერთეულის „ნიუტონის“ შემოკლებული აღნიშვნა.
ნ — წილობითი თავსართის „ნანოს“ შემოკლება სხვადასხვა ერთეულებში: ნმ (ნანომეტრი) და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
Graphemica (ნ)
Graphemica (ⴌ)
Graphemica (Ⴌ)
სქოლიო
ქართული ასოები
Vostochny, Sterlitamaksky District, Republic of Bashkortostan

Vostochny, Sterlitamaksky District, Republic of Bashkortostan
Vostochny is a rural locality (a village) in Kazadayevsky Selsoviet, Sterlitamaksky District, Bashkortostan, Russia. The population was 17 as of 2010. There is 1 street.
Geography
Vostochny is located 17 km north of Sterlitamak (the district's administrative centre) by road. Staroye Baryatino is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Sterlitamaksky District