15 ოქტომბერი

15 ოქტომბერი — გრიგორიანული კალენდრის 288-ე დღე (ნაკიან წლებში – 289-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 77 დღე.
დღის მოვლენები
533 : ბიზანტიის გენერალი ბელიზარიუსი ვანდალებს კართაგენს ართმევს.
1552 : ივანე მრისხანემ ყაზანის სახანო დაიპყრო.
1582 : ივლიანეს კალენდარი, რომელიც ხმარებაში იყო 45 წლიდან, შეცვალა გრიგორიანულმა კალენდარმა.
1815 : ნაპოლეონ I წმინდა ელენეს კუნძულზე გაიხიზნა.
1880 : მექსიკელმა ჯარისკაცებმა მოკლეს ვიქტორიო - აპაჩთა უდიდესი სამხედრო სტრატეგი.
1917 : პირველი მსოფლიო ომი - ნიდერლანდელი ეგზოტიკური მოცეკვავე მატა ჰარი გერმანელთათვის ჯაშუშობის ბრალდებით დახვრიტეს პარიზთან.
1928 : საჰაერო ჰომალდი გრაფი ზეპელინი ასრულებს პირველ ტრანსატლანტიკურ ფრენას და კეიკჰარსტში, ნიუ-ჯერსი, ეშვება.
1946 : ნიურნბერგის პროცესი — ჰერმან გერინგი თავს იწამლავს განაჩენის წინა ღამეს.
1951 : მექსიკელი ქიმიკოსი ლუის მირამონტესი პირველ ორალური კონტრაცეპტივს ქმნის.
1969 : ვიეტნამის ომი - ასობით ათასი ადამიანი იღებს მონაწილეობას ეროვნული მორატორიუმის ომისსაწინააღმდეგო დემონსტრაციებში აშშ-ის მასშტაბით.
1987 : „დიდი შტორმი“ თავს ატყდება საფრანგეთსა და ინგლისს.
1971 : სპარსეთი ქყვენის დაბადების 2500 წლისთავს აღნიშნავს.
1981 : მუსიკალური ბენდი მეტალიკა შეიქმნა.
1990 : სსრ კავშირის ლიდერი მიხეილ გორბაჩოვი დაჯილდოვდა ნობელის პრემიით მშვიდობის დარგში.
1992 : რუსეთში ანდრეი ჩიკატილო 52 სერიულ მკვლელობაში დადანაშაულდა.
1997 : პირველი ზესწრაფი სიჩქარის რეკოდრდი დამყარდე მიწაზე ენდი გრინის მიერ ბრიტანეთში.
2003
ჩინეთის კოსმოსური პროგრამა: გაშვებულ იქნა „შენჟუ 5“, პირველი ჩინური კოსმოსური მართული ხომალდი, რომელზეც იმყოფებოდა ასტრონავტი იანგ ლივეი.
აზერბაიჯანის პრეზიდენტი გახდა ილჰამ ალიევი.
2007 :
ლეონიდ ჰურვიცი, ერიკ მასკინი და როჯერ მაიერსენი ნობელის პრემიას იყოფენ ეკონომიკის დარგში მექანიზმის დიზაინის თეორის საფუძვლების ჩამოყალიბებისთვის.
აერობუსმა პირველი ორსართულიანი A380 გადასცა სინგაპურის ავიახაზებს საზეიმო ცერემონიაზე ტულუზაში, საფრანგეთი.
2008 : ილჰამ ალიევი აზერბაიჯანის პრეზიდენტის პოსტზე მეორე ვადით აირჩიეს.
2010
14-წლიანი მშენებლობის შემდეგ მსოფლიოში ყველაზე გრძელი გოთარდის საბაზო სარკინიგზო გვირაბი გაიყვანეს შვეიცარიის ალპებში.
საქართველოს პარლამენტმა კონსტიტუციის ახალი რედაქცია მესამე მოსმენით დაამტკიცა.
2017 : სოორონბაი ჟეენბეკოვი ყირგიზეთის პრეზიდენტად აირჩიეს.
2019 : მარგარეტ ეტვუდი და ბერნარდინ ევარისტო 2019 წლის ბუკერის პრემიის ლაურეატები გახდნენ.
2020 : ყირგიზეთში მიმდინარე საპროტესტო აქციების შედეგად პრეზიდენტი სოორონბაი ჟეენბეკოვი გადადგა.
ამ დღეს დაბადებულნი
ძვ. წ. 70 : ვერგილიუსი — რომაელი პოეტი
1542 : ჯალალადინ მუჰამედ აკბარი — მუგალი პადიშახი
1608 : ტორიჩელი, ევანჯელისტა — იტალიელი მათემატიკოსი და ფიზიკოსი.
1795 : ფრიდრიხ ვილჰელმ IV — პრუსიის მეფე
1814 : ლერმონტოვი, მიხეილ — რუსი პოეტი (გ.1841)
1844 : ნიცშე, ფრიდრიხ — გერმანელი ფილოსოფოსი (გ.1900)
1893 : კაროლ II — რუმინეთის მეფე
1894 : მოშე შარეთი — ისრაელის პრემიერ-მინისტრი
1895 : დავით ანდღულაძე — ქართველი საოპერო მომღერალი, დრამატული ტენორი
1914 : მუხამედ სახირ შახი — ავღანეთის მეფე
1915 : ბაგრატიონი, კონსტანტინე — ბაგრატიონთა მუხრანბატონების შტოს შთამომავალი (გ.1992)
1926 : ფუკო, მიშელ — ფრანგი ფილოსოფოსი (გ.1984)
1931 : ავულ პაკირ ჯაინულაბდენ აბდულ კალამი — ინდოეთის პრეზიდენტი
1940 : დორეტი, პეტერ — ავსტრიელი იმუნოლოგი
1971 : კოვაჩი, ნიკო — ხორვატიელი ფეხფურთელი
1977 : ტრეზეგე, დავიდ — ფრანგი ფეხბურთელი
ამ დღეს გარდაცვლილნი
412 : თეოფილუსი — ალექსანდრიის პატრიარქი
898 : ლამბერტ II — საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი
961 : აბდ-არ-რაჰმან III — კორდოვას ემირი
1389 : ურბან VI — რომის პაპი
1591 : გრიგოლ XIV — რომის პაპი
1605 : ჯალალადინ მუჰამედ აკბარი — მოგულთა პადიშახი
1722 : აბაშიძე, გიორგი-მალაქია — პოლიტიკური მოღვაწე
1817 : კოსტიუშკო, ტადეუშ — პოლონეთის ეროვნული გმირი
1880 : ვიქტორიო — აპაჩთა ლიდერი
1904 : გეორგ I — სახსენის მეფე
1917 : მატა ჰარი —მოცეკვავე და ჯაშუში
1918 : შირდი საი ბაბა — ინდოელი გურუ
1937 : ღვალაძე, ევგენ — იურისტი, ეროვნული მოძრაობის მოღვაწე
1921 : ჰაიდარ ამუოღლუ — ირანის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი და მუშათა მოძრაობის მოღვაწე (დ.1889)
1946 : გიორინგი, ჰერმან — გერმანელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე (დ.1893)
1958 : თარხნიშვილი, მიხეილ — ეკლესიისა და ლიტერატურის ისტორიკოსი (დ.1897)
1972 : კაკაბაძე, პოლიკარპე — ქართველი დრამატურგი.
2000 : ბლოხი, კონრად მილ — გერმანელი ბიოქიმიკოსი
2003 : ბროკჰაუსი, ბერტრამ — კანადელი ფიზიკოსი
2012 : ნოროდომ სიანუკი — კამბოჯის ყოფილი მეფე (დ. 1922)
დღესასწაულები
მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
დავით და კონსტანტინე – მოწამეთობა იმერეთში (ძვ. სტ. 2 ოქტომბერი)
წმინდა კვიპრიანე, წმინდა იუსტინა და წმინდა თეოქტისტე
ანდრია სალოსი
აგრეთვე:
აშშ : თეთრი ხელის ჯოხის დღე
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
1015