PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ფარიხან სოფიევა

ფარიხან სოფიევა
ფარიხან (ფარი ხანუმ) სოფიევა (დ. 1884, ყარაჯალარი, ტფილისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 1953, ყარაჯალარი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — თბილისის მაზრის ერობის წევრი ყარაჯალარიდან, პირველი არჩეული მუსლიმი ქალი დეპუტატი მსოფლიოში.
ბიოგრაფია
ფარიხან სოფიევა 1884 წელს, საქართველოს აზერბაიჯანელებით დასახლებულ სოფელ ყარაჯალარში დაიბადა. მეფის რუსეთის დროს დიდი პოპულარობით გამოჩენილი სოფიევა, 1918 წელს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ გამართულ საპარლამენტო არჩევნებში, თავის მშობლიურ რეგიონში დაამარცხა საქართველოს სოციალ-ფედერალისტთა პარტიის კანდიდატი და გახდა ეროვნული კრების დამოუკიდებელი წევრი. მიუხედავად იმისა, რომ სოფიევა აქტიური პერსონა იყო და დიდი ხნის მანძილზე ცხოვრობდა, მასზე ძალიან მცირე ინფორმაცია მოეპოვება.
ადრეული წლები
ფარიხან სოფიევა, 9 შვილიან ოჯახში ერთადერთი გოგო იყო. მეფის რუსეთის დროს, სოფიევა თავისი ძმების ხელმძღვანელი იყო, რითაც დიდი პოპულარობა მოიპოვა. ბანკიდან აღებული სესხით, სოფელში ობოლ ბავშვთა სახლი გახსნა. საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, საქართველოს პარლამენტში აირჩიეს.
თბილისის მაზრის ერობის წევრი
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შესახებ წარმოებული კვლევის დროს, ისტორიკოსი აკაკი ხვადაგიანი ტიფლისის გუბერნიიდან არჩეულ დეპუტატთა სიაში აღმოაჩინა მუსლიმი ქალის გვარი. იგივე გვარი აღმოაჩინა ხვადაგიანმა სოციალისტ-ფედერალისტთა ოფიციალურ გაზეთში. ასე გახდა ცნობილი ისტორიისთვის პირველი ქალი დეპუტატი მუსლიმური სამყაროდან. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ, სამხრეთ კავკასიაში გარდამავალმა ხელისუფლებამ ადგილობრივი ხელისუფლების რეფორმა დაიწყო, რომელიც მიმდინარეობდა მძიმე პოლიტიკური ვითარების ფონზე, ხოლო საქართველოში რეალური ვითარება არ შეიცვალა იქამდე, სანამ ქვეყანა დამოუკიდებლობა არ გამოაცხადა. 1918 წლის 26 მაისს, საქართველომ თავისი დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, ამის შედეგად ქვეყანაში პირველი დემოკრატიული არჩევნები ჩატარდა. ამ დროს, ტიფლისის გუბერნიის ყარაჯალარის ოლქიდან, ფარიხან სოფიევა ყველა დანარჩენ კანდიდატს აჯობა და არჩევნები მოიგო. ცნობილია, რომ ერობის წევრობისას მან მშობლიურ სოფელში რკინიგზის სადგურის აშენებას მიაღწია.
საბჭოთა პერიოდი
1921 წელს, საბჭოთა ჯარების მიერ საქართველოს ოკუპაციის შედეგად, ეროვნული კრების წევრების ქონება დაყადაღდა. ფარი ხანუმის ახლობლების ინფორმაციით, მას საბჭოთა კავშირი და საბჭოთა სისტემა ეზიზღებოდა. სტალინის რეპრესიების დროს, სოფიევას 8 ძმიდან 5 დახვრიტეს და საერთო საფლავში დამარხეს. მათი გვამები დღემდე არ არის ნაპოვნი.
გარდაცვალება
1953 წელს გულის შეტევით გარდაიცვალა, მას შემდეგ, რაც გაიგო, რომ მისი ერთ-ერთი ძმიშვილი დააკავეს.
რესურსები ინტერნეტში
მსოფლიოს პირველი მუსლიმი დეპუტატი ქალი საქართველოდან — რუსთავი 2 სიუჟეტი.
ფარიხან სოფიევა და პირველი რესპუბლიკა - ინდიგოს პოდკასტი
სქოლიო
დაბადებული 1884
გარდაცვლილი 1953
საქართველოს აზერბაიჯანელები
აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი ქალები
ქართველი პოლიტიკოსი ქალები
Ritzihorn

Ritzihorn
The Ritzihorn is a mountain of the Bernese Alps, overlooking Reckingen in the canton of Valais. It lies on the range south of the Galmihorn.
References
External links
Ritzihorn on Hikr
Mountains of the Alps
Mountains of Switzerland
Mountains of Valais
Two-thousanders of Switzerland
ჯალალ ალიევი

ჯალალ ალიევი
ჯალალ ალირზა ოღლი ალიევი (დ. 30 ივნისი, 1928, ნახიჩევანი — გ. 31 იანვარი, 2016, ბაქო) — საბჭოთა აზერბაიჯანელი მეცნიერ-სელექციონერი და სახელმწიფო მოღვაწე; აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსი და პრეზიდიუმის წევრი, აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის დეპუტატი. აზერბაიჯანის მესამე პრეზიდენტის, ჰეიდარ ალიევის ძმა და აზერბაიჯანის მეოთხე პრეზიდენტის, ილჰამ ალიევის ბიძა.
ბიოგრაფია
დაიბადა ნახიჩევანში მრავლშვილიან ოჯახში. მისი ძმა, ჰეიდარ ალიევი შემდგომში აზერბაიჯანის პრეზიდენტი გახდა, ხოლო დანარჩენი ორი ძმა — ჰასან ალიევი და აგილ ალიევი, ისვე როგორ თვითონ, გახდნენ აზერიბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები.
ჯალალ ალიევმა დაამთავრა ნახიჩევანის პედაგოგიური ინსტიტუტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტი 1944 წელს, ხოლო 1951 წელს — აზერბაიანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი. 1976 წელს აირჩიეს აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად, ხოლო 1980 წელს — ნამდვილ წევრად. სამჯერ (1995, 2000 და 2005) იყო არჩეული აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის დეპუტატად.
იყო რუსეთის სასოფლო-სამეურნეო აკადემიის მეცნიერაბათა, უკრაინის აგრარულ მეცნიერებათა აკადემიის წევრი უცხო ქვეყნიდან და ბელორუსის რესპუბლიკის აგრარულ მეცნიებათა აკადემიის, ასევე მცენარეთა მოლეკულური ბიოლოგიის საერთაშორისო საზოგადოების, მცენარეთა მკვლევარი ბიოლოგების ამერიკული საზოგადოების, ფოტოსინთეზის მკვლევართა საერთაშორისო საზოგადოების, იაპონიის მცენარეთა ფიზიოლოგის კვლევის საზოგადოებისა და უჯრედობრივი სტრესის საერთაშორისო საზოგადოების წევრი. აქტიურად იყო დაკავებული პოლიტიკური მოღვაწეობით.
დაკრძალულია ღვაწლმოსილ მოღვაწეთა ხეივანში.
სამეცნიერო მოღვაწეობა
500 სამეცნიერო პუბლიკაციაზე მეტი ნაშრომის ავტორი, რომელთა რიცხვშია 20 მონოგრაფია და წიგნი, გამოქვეყნებული როგორც რესპუბლიკურ, ისე საერთაშორისო ბეჭვდით გამოცემებში. ამას გარდა, კიდევ 340 სამეცნიერო ნაშორმი იქნა გამოქვეყნებული საზღვარგარეთ. მისი სამეცნიერო საქმიანობა ფოტოსინთეზის პროდუქტულობის თეორიას, როგორც სოფლის მეურნეობის მცენარეული მოსავლის, ძირითადად ხორბლის, მოყვანის კვლევებს ეძღვნება.
ჯილდოები
„მედალი „1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გმირული შრომისათვის“ (1946 )
შრომის წითელი დროშის ორდენის (1978 და 1986)
მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1982)
აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის ორდენი“ (1998)
„აზერბაიჯანი ღირსების ორდენი“ (2013)
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის საპატიო დიპლომი (2008)
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 30 ივნისი
დაბადებული 1928
გარდაცვლილი 31 იანვარი
გარდაცვლილი 2016
აზერბაიჯანის ღირსების ორდენის კავალრები
აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები
Metro-Goldwyn-Mayer

Metro-Goldwyn-Mayer Inc. (MGM) — ამერიკული მედია კომპანია, რომელიც ძირითადად ფილმებისა და სატელევიზიო გადაცემების წარმოებითა და დისტრიბუციით არის დაკავებული. MGM დაარსდა 1924 წელს, როდესაც მარკუს ლევმა გააერთიანა Metro Pictures, Goldwyn Pictures Corporation და Louis B. Mayer Pictures. კომპანიის მიერ გამოშვებულ ფილმებს უამრავი ოსკარი აქვთ მიღებული.
რესურსები ინტერნეტში
MGM Digital Media პორტალზე YouTube
მუსიკალური ხელოვნებისა და მეცნიერებათა საერთაშორისო აკადემია
MGM-ის ლოგოტიპები
სქოლიო
აშშ-ის კომპანიები
კინომწარმოებელი კომპანიები
Austrodrillia saxea

Austrodrillia saxea — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
არევაშოღი

არევაშოღი — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, მდინარე ოციძორის (პამბაკის შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. 2008 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2 645 კაცი.
ისტორია
სოფელი 1884 წელს დააარსეს ირანის ქალაქ მაკუდან წამოსულმა ლტოლვილებმა.
რესურსები ინტერნეტში
Report of the results of the 2001 Armenian Census
ლორეს პროვინციის სოფლები
ბაგაკი

ბაგაკი (ოფიციალურად ბაგაკის მუნიციპალიტეტი) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ბატაანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 31 365 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 14 ბარანგაის.
კლიმატი
სქოლიო
ბატაანის მუნიციპალიტეტები
ოტრაღოდუ

ოტრაღოდუ, ობირუ — ძველი ქართული ხალხური (ლაზური) ცეკვა. ორმწკრივად აგებული ვაჟთა საფერხულო წყობა, რომელსაც ახლავს ლექსების იმპროვიზაცია.
ლიტერატურა
ქსე, ტ. 7, გვ. 605, თბ., 1984
ქართული ცეკვები
მაკა ჩიჩუა

მაკა ჩიჩუა (დ. 31 მარტი, 1971, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი, მხატვარი, ვიზაჟისტი და მუსიკოსი. საქართველოს პირველი ლედი (17 ნოემბერი 2013 – 16 დეკემბერი, 2018), საქართველოს მე-4 პრეზიდენტის გიორგი მარგველაშვილის მეუღლე. არის შემსრულებელი სიმღერისა „ელექტროტალღები“. ჰყავს ორი შვილი, მაშო და თეიმურაზი.
მაკა ჩიჩუა და გიორგი მარგველაშვილი დაქორწინდნენ 2014 წლის 10 სექტემბერს. მათ ხელი დუშეთის სამოქალაქო რეესტრის სამსახურში მოაწერეს. საქორწინო ხელისმოწერისას მოწმეები მათი შვილები — ანა მარგველაშვილი და მაშო ჩიჩუა იყვნენ. 2015 წლის 2 თებერვალს მეორე შვილი შეეძინა. მაკა ჩიჩუამ საკეისრო კვეთით იმშობიარა. ახალშობილი გიორგი მარგველაშვილისა და მაკა ჩიჩუას პირველი საერთო შვილია. პრეზიდენტის ვაჟს ბაბუის სახელი, თეიმურაზი (თემიკო) დაარქვეს.
ფილმოგრაფია
1988: „აღდგომის ბატკანი“ რეჟ. გოდერძი ჩოხელი
1989: „ცხოვრება დონ კიხოტისა და სანჩოსი“ რეჟ. რევაზ (რეზო) ჩხეიძე
1991: „ტრასა“ რეჟ. ლევან კიტია
1993: „დღე“ რეჟ. ლევან ღლონტი
2012: „გაიღიმეთ“ (თამუნა) რეჟ. ლევან ღლონტი
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 31 მარტი
დაბადებული 1971
ქართველი მსახიობები
საქართველოს პირველი ქალბატონები
თბილისში დაბადებულები
მ
პენჟინის უბე

პენჟინის უბე — უბე ოხოტის ზღვის შელიხოვის ყურის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილი, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ევრაზიის ნაპირებთან. სიგრძე 300 კმ, საშუალო სიგანე 65 კმ, სიღრმე 62 მ-მდე, მოქცევის სიმაღლე 12,9 მ-მდე (უდიდესია წყნარ ოკეანეში). აღმოსავლეთ ნაპირი ძლიერ დასერილია, უდიდესი ნაწილი — ფლატოვანი, მდინარეთა შესართავების ზონები დაჭაობებულია. სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში გამოიყოფა მამეტჩინის ყურე და რეკინიკის უბე. გაყინულია ოქტომბრის ბოლოდან აპრილამდე, წარმოადგენს ოხოტის ზღვის მცურავი ყინულის წყაროს. პენჟინის უბეში ჩაედინება მდინარე პენჟინა.
სქოლიო
რუსეთის ყურეები
წყნარი ოკეანის ყურეები
კარლის ხიდი

კარლის ხიდი — განთქმული ისტორიული ხიდი პრაღაში მდინარე ვლტავაზე, აკავშირებს ქალაქის ნაწილებს მალა-სტრანასა და სტარე-მნესტოს.
ხიდის მშენებლობა დაიწყო 1357 წელს მეფე კარლ IV-ის მეთვალყურეობით და დასრულდა XV საუკუნეში. ხიდზე 30 ქანდაკებაა, მისი სიგრძეა 520 მ, სიგანე — 9,5 მ. როგორც მდინარე ვლტავის გადაკვეთის ერთადერთი საშუალება კარლის ხიდი ყველაზე მნიშვნელოვანი დამაკავშირებელი კვანძი იყო ძველ ქალაქს, პრაღის ციხესიმაგრესა და მიმდებარე რაიონებთან 1841 წლამდე. ეს ასევე ქალაქს უმნიშვნელოვანეს სავაჭრო ცენტრის როლს ანიჭებდა აღმოსავლეთ და დასავლეთ ევროპას შორის. ხიდს თავდაპირველად ორი სახელი ჰქონდა: ქვის ხიდი (Kamenný most) და პრაღის ხიდი (Pražský most). თანამედროვე სახელი (კარლის ხიდი) მას 1870 წლიდან ჰქვია.
რესურსები ინტერნეტში
A panorama of the bridge
Photos of inappropriate work to the bridge and on line petition
Official Museum of the Charles Bridge
A webcam of the Charles Bridge
Charles bridge photography
Charles Bridge on Prague-wiki
პრაღის არქიტექტურა
ჩეხეთის ხიდები
პრაღის ხიდები
აჯახურობა

აჯახურობა — სოფელი აზერბაიჯანში, გუსარის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
გუსარის რაიონის სოფლები
სეროტონინის უკუმიტაცების შერჩევითი ინჰიბიტორი

სეროტონინის უკუმიტაცების შერჩევითი ინჰიბიტორი (SSRI) — ნარკოტიკების კლასი, რომლებიც ჩვეულებრივ გამოიყენება როგორც ანტიდეპრესანტები ძირითადი დეპრესიული აშლილობის, შფოთვითი აშლილობისა და სხვა ფსიქოლოგიური მდგომარეობების სამკურნალოდ.
SSRI-ები ზრდიან ნეირომედიატორი სეროტონინის დონეს უჯრედის გარეთ, პრესინაპტიკურ უჯრედში რეაბზორბციის (ხელახალი შეწოვა) შეზღუდვით. მათ აქვთ სხვადასხვა დონის შერჩევითობა სხვა მონოამინი გადამტანების მიმართ. სუფთა SSRI-ებს ახასიათებს ძლიერი მიერთების ხარისხი სეროტონინის გადამტანთან და სუსტი მიერთების ხარისხი ნორეპინეფრინისა და დოფამინის გადამტანებთან.
SSRI-ები ბევრ ქვეყანაში ყველაზე ფართოდ გამოწერილი ანტიდეპრესანტებია.. SSRI-ების ეფექტურობა დეპრესიის მსუბუქ ან ზომიერ შემთხვევებში სადავოა და შეიძლება იყოს ან არ იყოს გადაწონილი გვერდითი ეფექტებით, განსაკუთრებით მოზარდთა პოპულაციაში.
სამედიცინო გამოყენება
SSRI-ების ძირითადი გამოყენება უკავშირდება ძირითად დეპრესიულ აშლილობას. თუმცა, ისინი ხშირად ინიშნება ისეთი შფოთვითი აშლილობისთვის, როგორიცაა სოციალური შფოთვითი აშლილობა, გენერალიზებული შფოთვითი აშლილობა, პანიკური აშლილობა, ობსესიურ-კომპულსიური აშლილობა (OCD), კვებითი აშლილობა, ქრონიკული ტკივილი და, ზოგიერთ შემთხვევაში, პოსტტრავმული სტრესული აშლილობა (PTSD). ისინი ასევე ხშირად გამოიყენება დეპერსონალიზაციის აშლილობის სამკურნალოდ, თუმცა განსხვავებული შედეგებით.
დეპრესია
ანტიდეპრესანტები რეკომენდირებულია ჯანმრთელობისა და ზრუნვის ბრწყინვალების ეროვნული ინსტიტუტის (NICE) მიერ, როგორც მძიმე დეპრესიის პირველი რიგის მკურნალობა და მსუბუქი და ზომიერი დეპრესიის სამკურნალოდ, რომელიც გრძელდება ისეთი კონსერვატიული ღონისძიებების შემდეგ, როგორიცაა კოგნიტური თერაპია. ისინი რეკომენდაციას აძლევენ მათ რუტინულ გამოყენებას მათთვის, ვისაც აქვს ქრონიკული ჯანმრთელობის პრობლემები და მსუბუქი დეპრესია.
იყო კამათი SSRI-ების ეფექტურობასთან დაკავშირებით დეპრესიის მკურნალობაში, მისი სიმძიმისა და ხანგრძლივობის გამო.
სხვა გამოყენებები
აღმოჩნდა, რომ SSRI-ები, როგორიცაა სერტრალინი, ეფექტურია სიბრაზის შესამცირებლად.
რესურსები ინტერნეტში
WebMD – Selective Serotonin Reuptake Inhibitors
სქოლიო
ნარკოტიკები
ანტიდეპრესანტები
სეროტონინის უკუმიტაცების შერჩევითი ინჰიბიტორები
მიატნევო (რაზინსკის სასოფლო დასახლება)

მიატნევო (რაზინსკის სასოფლო დასახლება)
მიატნევო — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის რაზინსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, ასევე ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის მიხედვით მიეკუთვნება რაზინსკის სოფსაბჭოს. მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 0 ადამიანს შეადგენდა. საავტომობილო გზით რაიონული ცენტრიდან დაშორებულია 40 კილომეტრით, ხოლო სასოფლო დასახლების ცენტრიდან — 5 კილომეტრით. უახლოესი დასახლებული პუნქტებია: მიშაკოვო, კრასნოვო, კვაშნიხა.
იხილეთ აგრეთვე
ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
რესურსები ინტერნეტში
http://vologda-oblast.ru/ru/government/municipalities/atu/index.php?okato_15=19+252+828+025 — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
პოლონეთის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები

პოლონეთის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები წარმოადგენს პოლონეთს რაგბიში საერთაშორისო დონეზე. 1958 წლიდან პოლონეთი რაგბის კავშირის წევრია. პოლონეთის ნაკრებს რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე ჯერ არ უთამაშია.
რაგბის ეროვნული ნაკრებები
ჩაჰჩარანი

ჩაჰჩარანი — ქალაქი ცენტრალურ ავღანეთში. მდებარეობს ღურის პროვინციაში და წარმოადგენს მისსავე ადმინისტრაციულ ცენტრს. ქალაქის მოსახლეობა 2006 წლის მონაცემებით შეადგენს 131 800 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
ავღანეთის ქალაქების სია
ლიტერატურა
ნენსი დუპრი (1977): ავღანეთის ისტორიული მეგზური. 1-ლი გამოცემა: 1970. მე-2 გამოცემა. გადამუშავებული და შევსებული. ავღანეთის ტურისტული ორგანიზაცია. (თავი 32 - ჩაჰჩარანიდან ჰერათში)
ავღანეთის ქალაქები
არკადია

არკადია
საკუთარი სახელი არკადია შეიძლება აღნიშნავდეს:
არკადია — თანამედროვე საბერძნეთის ნომი
არკადია — რომის ლიტერატურის აკადემია
ეჩმიაძინის ბრძოლა

ეჩმიაძინის ბრძოლა — ბრძოლა რუსეთისა და ირანის არარეგულარულ ცხენოსან ჯარს შორის ეჩმიაძინის მონასტრის ახლოს 1804 წელს. რუსეთ-ირანის ომის (1804-1813 წწ.) დროს კავკასიის მთავარმართებელი პავლე ციციანოვი 1804 წლის გაზაფხულზე დაახლ. 6 ათ. კაცით პირისპირ შეხვდა ირანის ცხენოსან ჯარს, რომელიც ცდილობდა სამხრეთიდან შემოჭრილიყო საქართველოში. ბრძოლა გაიმართა 20 ივნისს. თავდაპირველად ირანელებმა აბას-მირზას მეთაურობით წარმატებას მიაღწიეს, მაგრამ შემდეგ დამარცხდნენ . 27 ივნისს ეჩმიაძინის მონასტერი რუსულმა გარნიზონმა დაიკავა.
ლიტერატურა
რუსეთის ბრძოლები
ირანის ბრძოლები
XIX საუკუნის ბრძოლები
არამ სარქისიანი

არამ სარქისიანი (დ. 2 იანვარი, 1961) — სომხეთის პრემიერ-მინისტრი 1999 წლის 3 ნოემბრიდან 2000 წლის 2 მაისამდე. ვაზგენ სარქისიანის ძმა. 2001 წელს დააარსა ოპოზიციური პარტია — „რესპუბლიკა“. მან მხარი დაუჭირა ოპოზიციის ლიდერს ლევონ ტერ-პეტროსიანს 2008 წლის სომხეთის საპრეზიდენტო არჩევნებში. სარქისიანი აირჩიეს სომხეთის ეროვნულ ასამბლეაში 2012 წლის მაისში, მაგრამ მან უარი თქვა თანამდებობაზე.
რესურსები ინტერნეტში
არამ სარქისიანის ბიოგრაფია
სქოლიო
სომხეთის პრემიერ-მინისტრები
დაბადებული 1961
დაბადებული 2 იანვარი
არტეზიული წყლები

არტეზიული წყლები — ღრმად განლაგებულ წყალგაუმტარ შრეებს შორის მოქცეული ჰიდრავლიკურ წნევიანი მიწისქვეშა წყალი. ასეთი წყალი ცნობილი იყო საფრანგეთში XII საუკუნიდან. არტეზიული წყლების არსებობას განაპირობებს სინკლინურ ან მონოკლინურ სტრუქტურაში წყალგაუმტარ შრეებს შორის წყალშემცველი შრის მდებარეობა. ამგვარ წყალშემცველ სტრუქტურას არტეზიული აუზი ეწოდება.
არტეზიული წყალი შეიძლება იყოს სასმელი, სამრეწველო, სარწყავი, თერმული და სამკურნალო.
საქართველოს ტერიტორიაზე დიდი არტეზიული აუზებია: ბზიფის, კოდორის, სამეგრელოს, კოლხეთის დაბლობის, რაჭა-ლეჩხუმის, გურიის, წყალტუბოს, არგვეთის, ქართლის, ალაზნის, იორ-შირაქის, მარნეულ-გარდაბნისა და ახალციხის.
სახელწოდება მომდინარეობს საფრანგეთის პროვინციის არტუას სახელწოდების მიხედვით.
ლიტერატურა
ოვჩინიკოვი ა., ზოგადი ჰიდროგეოლოგია, თბ., 1964.
ჰიდროგეოლოგია
Ibargoiti

Ibargoiti is a town and municipality located in the province and autonomous community of Navarre, northern Spain.
References
External links
IBARGOITI in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)
Municipalities in Navarre
ფერდინანდ ფონ ბრედო

ფერდინანდ ფონ ბრედო (დ. 16 მაისი, 1884 — გ. 30 ივნისი 1934, ბერლინი, მესამე რაიხი) — გერმანელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, რაიხსვერის გენერალ-მაიორი და სამხედრო დაზვერვის ხელმძღვანელი.
გენერალ-მაიორი ფონ ბრედო გენერალ კურტ ფონ შლეიხერთან ერთად ჰიტლერის ხელისუფლების მოწინააღმდეგე იყო. ვაიმარის რესპუბლიკის ბოლო დღეებში იგი სამხედრო დაზვერვას ხელმძღვანელობდა.
გრძელი დანების ღამის დროს იგი ფიურერის მოწინააღმდეგეთა სასიკვდილოდ დასაჯელთა სიაში მოხვდა. 1934 წლის 30 ივნისს გრძელი დანების ღამეს ბრედო Schutzstaffel-ის წევრებმა მოკლეს.
იხილეთ აგრეთვე
გრძელი დანების ღამე
ლიტერატურა
Dermot Bradley (Hrsg.), Karl-Friedrich Hildebrand, Markus Rövekamp: Die Generale des Heeres 1921–1945. Die militärischen Werdegänge der Generale, sowie der Ärzte, Veterinäre, Intendanten, Richter und Ministerialbeamten im Generalsrang. Band 2: v. Blanckensee–v. Czettritz und Neuhauß. Biblio Verlag. Osnabrück 1993. ISBN 3-7648-2422-0. S. 242–243.
Irene Strenge: Ferdinand von Bredow. Notizen vom 20.2.1933 bis 31.12.1933. Tägliche Aufzeichnungen vom 1.1.1934 bis 28.6.1934 (Zeitgeschichtliche Forschungen Band 39). Verlag Duncker & Humblot, Berlin 2009, ISBN 978-3-428-12960-7.
გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები
დაბადებული 16 მაისი
დაბადებული 1884
გარდაცვლილი 30 ივნისი
გარდაცვლილი 1934
გრძელი დანების ღამეს მოკლულები
რიუ-ბრანკუ (მატუ-გროსუ)

რიუ-ბრანკუ (მატუ-გროსუ)
რიუ-ბრანკუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 180 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუს შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ჟაურუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 070 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.01 კმ²-ზე. ფართობი 562 836 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მატუ-გროსუ
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
Estimativas da população para 1º de julho de 2009
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
მატუ-გროსუს შტატის მუნიციპალიტეტები
მცხეთის მუნიციპალიტეტის დროშა

მცხეთის მუნიციპალიტეტის დროშა — მცხეთის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია მცხეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ, 2013 წლის 2 სექტემბერს №38 დადგენილებით.
აღწერილობა
დროშა წარმოადგენს მართკუთხა მეწამულ ნაჭერს. მეწამულ ველზე, ცენტრში, გამოსახულია ვერცხლის ჰერალდიკური ჯვარი კუთხეებში ოთხი მცირე ვერცხლის ჯვრით. დროშის პროპორციაა 2:3.
რესურსები ინტერნეტში
მცხეთის მუნიციპალიტეტის გერბი და დროშა
სქოლიო
საქართველოს მუნიციპალური დროშები
მცხეთის მუნიციპალიტეტი
მატერიკი (ჰაგიოგრაფია)

მატერიკი (ჰაგიოგრაფია)
მატერიკი (< ) — ჰაგიოგრაფიული მწერლობის ჟანრი, დედათა ცხოვრების წიგნი. ძველ ჰაგიოგრაფიულ კრებულებში ჩვეულებრივ შეჰქონდათ ორივე სქესის წმინდანთა ცხოვრებისა და წამების ამსახველი ნაწარმოებები. ზოგჯერ დედათა ცხოვრების წიგნებს ცალკე ადგენდნენ, მამათა ცხოვრებისას — ცალკე. პარხლის მრავალთავისა (XI ს.) და ბოდლის წიგნსაცავის XI საუკუნის ქართული მრავალთავის II ნაწილი მატერიკია (მამათა ცხოვრებანი გაერთიანებულია I ნაწილში).
იხილეთ აგრეთვე
პატერიკი
ლიტერატურა
კეკელიძე კ., ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, თბ., 1960;
Peters P., De Codice biberico bibliothecae Bodleiane, «Analecta Bollandiana», 1912, t. 31, p. 315;
ცინდელიანი უ., ქსე, ტ. 6, გვ.493, თბ., 1983
ჰაგიოგრაფია
აკურის საწნახელი

აკურის საწნახელი — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ აკურის სამხრეთით, 7 კილომეტრზე. ნასოფლარ ნაკალურში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ნაგები იყო რიყის ქვით კირის ხსნარზე. შემორჩენილია ნანგრევების სახით.
ლიტერატურა
თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
შვალმ-ედერის რაიონი

შვალმ-ედერის რაიონი — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი ჰომბერგი. რაიონი შედის ჰესენის ფედერალურ მხარეში. ექვემდებარება კასელის ადმინისტრაციულ ოლქს. იკავებს 1538,49 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 183 332 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 119 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 06 6 34.
რესურსები ინტერნეტში
www.schwalmederkreis.de ოფიციალური საიტი
ჰესენის რაიონები
ყათლანისხევის ნამოსახლარი

ყათლანისხევის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ უფლისციხის დასავლეთით, 1,5 კმ-ზე, მდინარე მტკვრის მარცხენა ნაპირზე. კვერნაქის ქედის სამხრეთით. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს-ანტიკური ხანით და ადრინდელი ფეოდალური ხანით. ნამოსახლარი, ძირითადად მისი სამხრეთი მხარე, დაზიანებულია ეროზიის შედეგად. შეისწავლა უფლისციხის 1957-1963 წწ. არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ. (უფროსები: თ. ქარუმიძე, დ. ხახუტაიშვილი). ნამოსახლარი შეიცავს რამდენიმე კულტ. ფენას, მ.შ უძველესია ე.წ ყათლანისხევი პირველი, რომელიც დაცულია განაპირა ბორცვებზე და თარიღდება ძვ.წ მეორე ათასწლეულის მეორე ნახევრის დამდეგით. შემდეგი ფენა-ყათლანისხევი მეორე ფარავს პირველს და განეკუთვნება ძვ.წ. XII-IX საუკუნეებს. იგი ნაყოფიერების წარმართულ ღვთაებათა სამლოცველო ყოფილა, რომელიც ძლიერ ხანძარს გაუნადგურებია. გადარჩენილა ოთხი სამლოცველო სენაკისა და ხატის ბეღლის ნაშთები, სალოცავში შემორჩენილია ხარისა და მოზვრის თავის თიხის მოდელები, ქალღმერთის თიხის რელიეფური გამოსახულება, ასტრალური ნიშნები და სხვ. აგრეთვე ხატისათვის შეწირული ნივთები: კვერის კოხები, კაჟის ნამგლის ჩასართები, ხელსაფქვავები, ცხოველთა თიხის ფიგურები და ა.შ. სავარაუდოა, რომ სამლოცველო რომელიღაც მტრული თემის შემოწევის დროს განადგურდა, რის შემდეგაც მის გარშემო დასახლებული თემი აქედან აყრილა.
ნამოსახლარის შედარებით ახალი დასახლებები განლაგებულია მდინარე მტკვრის პირას, ყათლანისხევის ორივე მხარეს. თარიღდება ანტიკური ხანითა და ადრინდელი შუა საუკუნეებით. შემორჩენილია როგორც ნამოსახლარები, ისე სამარხები. უძველესია ყათლანისხევის მარცხენა ნაპირის ნამოსახლარი, რომელიც ბამბების ნამოსახლარის სინქრონულია. აქვეა ამავე დროის სამაროვანი, რომელშიც მიცვალებული კევრზეა დასვენებული. გამოვლინდა მოხატული, შეღებილი, გაპრიალებული და სადა თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები, კერამ. ჭურჭლისა და ქვევრის ნატეხები. მომდევნო ფენას შეადგენს გვიანდელი ანტიკური ხანის ნასახლარი, სადაც აღმოჩნდა სასანური ხანის თიხის ბულა ფალაური წარწერით. ყათლანისხევის მარჯვენა მხარეს გამოვლინდა ახ. წ პირველი-მესამე საუკუნეების ნამოსახლარი და ორუბნიანი სამაროვანი. ხევის პირას რიგითი მედაბურების სამარხებია, მდინარე მტკვრის პირას კი-მდიდარი მედაბურების. ნაპოვნია ამავე ხანის რკინის სახნისი და წერნაქით შეღებილი ბრტყელი და ღარისებრი კრამიტები.
ყათლანისხევის ორივე მხარეს ახ.წ პირველ საუკუნეში უფლისციხის (კლდეში ნაკვეთი ქალაქის) გარეუბნის ერთ-ერთი თემი სახლობდა.
ყათლანისხევის თემების მეურნეობებში წამყვანი ყოფილა სოფლის მეურნეობა. ისინი ძვ. წ მეორე ათასწლეულიდანვე იცნობდნენ სოფლის მეურნეობის ისეთ ინტენსიურ დარგს, როგორიცაა მევენახეობა. მეოთხე საუკუნეში ყათლანისხევში დაქვეითების ძლიერი ნიშნები შეინიშნება, ხოლო მეათე საუკუნისათვის მოსახლეობის არავითარი კვალი აღარ ჩანს.
ლიტერატურა
გორის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
გუბადლი

გუბადლი — ქალაქი აზერბაიჯანში, გუბადლის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქალაქ ლაჩინის სამხრეთით, მდინარე ვოროტანის (ბაზარჩაი) ნაპირებზე, ფოთლოვან ტყეებს შორის.
ეკონომიკა
2022 წლის 19 ოქტომბერს წარმოადგინეს ქალაქის გენერალური გეგმა, რომლის მიხედვით, 2042 წლამდე იგეგმება ქალაქის ფართობის 505 ჰექტარამდე გაზრდა. ასევე, დაგეგმილია ბერგიუშადჩაის და ზაბუხჩაის წყალსაცავების აშენება.
მოსახლეობა
1989 წლის საკავშირო აღწერის მიხედვით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 5 508 ადამიანს.
ეროვნული შემადგენლობა
გამოჩენილი ადამიანები
ჩინგიზ ილდირიმი — აზერბაიჯანის სსრ სამხედრო და საზღვაო საქმეთა სახალხო კომისარი (1920),
ვასილ ალიევი — აზერბაიჯანის ეროვნული გმირი,
ნიამადინ პაშაევი — მსოფლიოსა და ევროპის ჩემპიონი ტაეკვონდოში,
ჰეიდარ მამადალიევი — მსოფლიო ჩემპიონი ჭიდაობაში, 2004 წლის ოლიმპიური თამაშების ვერცხლის მედალოსანი,
შუქურ ჰამიდოვი — აზერბაიჯანის ეროვნული გმირი,
ალიარ ალიევი — აზერბაიჯანის ეროვნული გმირი,
მაის ბარხუდაროვი — აზერბაიჯანელი ოფიცერი, აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების გენერალ-მაიორი.
სქოლიო
აზერბაიჯანის ქალაქები
გარნელები

გარნელები — ფეხსახსრიანი ცხოველების ქვერიგი ათფეხა კიბოების რიგისა. აქვთ 2-30 სმ სიგრძის, გვერდებიდან შებრტყელებული სხეული. წინა, სასიარულო ფეხები მარწუხებით ბოლოვდება. გარნელები ცალსქესიანი ცხოველები არიან. ბინადრობენ ყველა ზღვასა და ოკეანეში, ზოგჯერ კი მტკნარ წყალშიც.
ლიტერატურა
ათფეხა კიბოები
პიეტიზმი

პიეტიზმი – (ლათ. pietas ღვთისმოსაობა) ერთ-ერთი მიმდინარეობა ლუთერანულ ეკლესიაში; წარმოიშვა მე-17 ს.
ისტორია
რესურსები ინტერნეტში
გ. კლასენ ედუარდ ვიუსტი
New Schaff-Herzog Encyclopedia of Religious Knowledge, Vol. IX: Pietism
After Three Centuries – The Legacy of Pietism by E.C. Fredrich
Literary Landmarks of Pietism by Martin O. Westerhaus
Pietism’s World Mission Enterprise by Ernst H. Wendland
პროტესტანტიზმი
ქრისტიანობა
Centromyrmex constanciae

Centromyrmex constanciae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Centromyrmex-ის გვარიდან.
სქოლიო
ჭიანჭველები