PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ნოროდომ სიანუკი

ნოროდომ სიანუკი (დ. 31 ოქტომბერი, 1922 — გ. 15 ოქტომბერი, 2012) — კამბოჯის მეფე 1941–1955 და 1993–2004 წლებში ნოროდომის დინასტიის წარმომადგენელი.
ბიოგრაფია
დაიბადა პნომპენში, კამბოჯის მეფის ნოროდომ სურამარიტისა და მისი მეუღლის სისოვატ კოსამაკის ოჯახში. დაწყებითი განათლება პნომპენში, ფრანგულ სკოლაში მიიღო, შემდეგ სწავლა გააგრძელა საიგონის სამხედრო სასწავლებელში. 1941 წელს დედის ხაზით ბაბუის სისოვატ მინივონგის გარდაცვალების შემდეგ ვიშის რეჟიმის მხარდაჭერით ნოროდომ სიანუკი კამბოჯის მეფედ აირჩიეს.
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ სიანუკი შეუერთდა ინდოჩინეთის ხალხთა ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობას. აქტიურად იღვწოდა მეოთხე რესპუბლიკის პერიოდში ინდოჩინეთის ქვეყნების დამოუკიდებლობისათვის. 1953 წლის მაისში ქვეყანა დატოვა, გადავიდა ტაილანდში და განაცხადა, რომ არ დაბრუნდებოდა ქვეყანაში მანამ, სანამ მისი ქვეყანა დამოუკიდებლობას არ მიაღწევდა. მისი წამოწყებული კამპანია წარმატებით დასრულდა 1953 წლის 9 ნოემბერს საფრანგეთმა აღიარა კამბოჯის დამოუკიდებლობა.
1955 წელს ნოროდომ სიანუკი ტახტიდან გადადგა მამამისის სასარგებლოდ და რამდენიმე თვის შემდეგ მიიღო პრემიერ-მინისტრისა და საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობა. 1956 წლიდან კამბოჯის მუდმივი წარმომადგენელია გაეროში. 1960 წელს მამის გარდაცვალების შემდეგ შესთავაზეს მიეღო ტახტი და უფრო ფართო მანდატი, მაგრამ მან უარი განაცხადა და შეიტანა ცვლილებები კონსტიტუციაში, რომლის მიხედვითაც სახელმწიფოს მეთაურს ირჩევდნენ პირდაპირი არჩევნების გზით. შეიცვალა მისი ტიტული და ატრიბუტიკა. 1960 წელს ნოროდომ სიანუკი სახელმწიფოს მეთაურად აირჩიეს. ცივი ომის დროს იცავდა ნეიტრალიტეტს. უარი ტქვა ამერიკულ დახმარებაზე და ამყარებდა ურთიერთობას სსრკ-სთან და ჩინეთთან. 1965 წელს ჩინეთის მხარდაჭერით კამბოჯამ დიპლომატიური ურთიერთობა გაწყვიტა აშშ-სთან. 1970 წლის 18 მარტს აშშ-ის მხარდაჭერით ქვეყანაში განხორციელდა სახელმწიფო გადატრიალება, რომლის შედეგად ნოროდომ სიანუკი დაამხეს და ქვეყანას სათავეში ჩაუდგა ლონ ნოლი.
კამბოჯის სამოქალაქო ომის დასრულებისა და პნომპენში წითელი ქმერების შესვლის შემდეგ ნოროდომ სიანუკს მიეცა ქვეყანაში დაბრუნებისა და ქვეყნის მეთაურის თანამდებობის დაკავების შანსი. მაგრამ ხელისუფლების სათავეში მოექცა წითელი ქმერების ექსტრემისტული ფრთა და ნოროდომ სიანუკმა აღნიშნული შანსი დაკარგა.
1991 წელს ნოროდომ სიანუკმა დაიკავა უზენაესი საბჭოს თავჯდომარის თანამდებობა, ხოლო მისი პარტიის განმარჯვების შემდეგ 1993 წელს „ერის ერთიანობის“ საბაბით აღადგინეს მონარქიული მმართველობა. ახალი კონსტიტუციის მიღების შემდეგ ნოროდომ სიანუკი დაუბრუნდა ტახტს. მისი შვილი ნოროდომ რანარიტი დანიშნეს პრემიერ-მინისტრად. ნოროდომ სიანუკი ტახტიდან გადადგა 2004 წელს ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო. სამეფო ტახტზე ავიდა მისი უმცროსი შვილი ნოროდომ სიამონი.
2012 წლიდან სამკურნალოდ იმყოფებოდა პეკინის ჰოსპიტალში. იგი შაქრიანი დიაბეტით, ჰიპერტონიითა და ნაწლავის კიბოთი იყო დაავადებული. გარდაიცვალა 2012 წლის 15 ოქტომბერს.
ლიტერატურა
სქოლიო
კამბოჯის მეფეები
დაბადებული 31 ოქტომბერი
დაბადებული 1922
გარდაცვლილი 15 ოქტომბერი
გარდაცვლილი 2012
ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
ბოგდო-ულა

ბოგდო-ულა, ბოგდო-ოლა — ქედი ჩინეთში, აღმოსავლეთ ტიან-შანში. გადაჭიმულია განედური მიმართულებით დაახლოებით 300 კმ-ზე. ჩრდილოეთით შემოსაზღვრავს ტურფანის ღრმულს, ხოლო სამხრეთით ჯუნგარის ვაკეს. სიმაღლე 5445 მ (მთა ბოგდა-ფენგი). აგებულია უმეტესწილად კამბრიუმამდელი და პალეოზოური ქანებით. კალთები დამრეცია, მრავალი მწვერვალი ალპური ტიპისაა. არის მყინვარები და მუდმივი თოვლი. ქვედა სარტყელში ჭარბობს უდაბნო და სტეპური ლანდშაფტები. 1700-2900 მ სიმაღლეზე მდელოების სარტყელია და წიწვოვანი ტყეები (ძირითადად ჩრდილოეთ კალთებზე). 2900-3700 მ-ზე მაღალმთიანი ბუჩქნარები და ალპური მდელო, უფრო მაღლა ნივალური სარტყელია. მთა ბოგდო-ულის ჩრდილო-დასავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1907 მ სიმაღლეზე მდებარეობს ტბა ტიანჩი.
ლიტერატურა
Краткая географическая энциклопедия. Том 1: М., 1960.
ჩინეთის ქედები
90125

90125 — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ Yes-ის მეთერთმეტე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1983 წელს. ეს იყო მისი პირველი ალბომი, ჩაწერილი 1980 წელს დაშლის შემდეგ. მის ჩაწერაში მონაწილეობდნენ ტრევორ რებინი და ჯონ ანდერსონი (რომელიც დაბრუნდა ჯგუფში). Yes-ს ასევე შეუერთდა ერთ-ერთი პირველი წევრი, ტონი კეი.
აღსანიშნავია, რომ ალბომის მუსიკალური სტილი 1980-იანი წლების ელფერს ატარებს, რაც გამოიხატება სინთეზატორებით გაჯერებულ პოპ-როკ ჟღერადობაში.
ალბომის სახელწოდება მომდინარეობს მისი ორიგინალური ნომრიდან კატალოგში - 79-0125-4.
სიმღერების სია
პერსონალი
Yes
ჯონ ანდერსონი – ვოკალი
კრის სკუაირი – ბას გიტარა, ვოკალი
ტრევორ რებინი – გიტარა, ვოკალი, კლავიშები
ტონი კეი – კლავიშებიანები
ალან უაიტი – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია
ჩარტები
სერტიფიცირებები
სქოლიო
Yes-ის ალბომები
1983 წლის ალბომები
Atco Records-ის ალბომები
ალბომები ტრევორ ჰორნის პროდიუსერობით
აბდულმამბეტოვო (ბურზიანის რაიონი)

აბდულმამბეტოვო (ბურზიანის რაიონი)
აბდულმამბეტოვო — სოფელი ბაშკირეთში, ბურზიანის რაიონში. კიპჩაკის სოფსაბჭოს ცენტრი. რაიონულ ცენტრ სტაროსუბხანგულოვოდან განლაგებულია 46 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ბელორეცკიდან 120 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 629 ადამიანი.
სქოლიო
ბურზიანის რაიონის სოფლები
ვილა-ნოვა-დე-ფოშ-კოა

ვილა-ნოვა-დე-ფოშ-კოა — ქალაქი პორტუგალიაში. ქალაქის მოსახლეობა 2011 წლის აღწერით შეადგენდა 7,312 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
პორტუგალიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
Official website
Côa Valley Archaeological Park
პორტუგალიის ქალაქები
Mala Seidemynukha

Mala Seidemynukha is a village in Beryslav Raion (district) in Kherson Oblast of southern Ukraine, at about north-northeast from the centre of Kherson city, on the left bank of the Inhulets river. It belongs to Kalynivske settlement hromada, one of the hromadas of Ukraine.
The settlement came under attack by Russian forces during the Russian invasion of Ukraine in 2022.
References
Villages in Chuhuiv Raion
ღრუბელა კახური

ღრუბელა კახური, ღრუბელა ყურძენი, ღრუბელა მეტეხური — ქართული აბორიგენული რუხყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა თხელი აბლაბუდისებრია, აბლაბუდის ქვეშ საშუალო სისქის ჯაგრისებრი შებუსვაა. ქვედა იარუსის ფოთლებზე შებუსვა სქელი ქეჩისებრი ხდება. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, განივკონუსური ფორმის, ხშირად დატოტვილი. იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური ფორმის მტევნებიც გვხვდება. მტევნები საშუალო სიკუმსისაა თხელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით სქლად დაფარული. რბილობი წვნიანი და მდნარია. სასიამოვნო გემოთი.
ღრუბელა კახური საშუალო ზრდისა და საშუალო ან საშუალოზე დაბალ მოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 128 დღიდან 168 დღემდე მერყეობს. მტევნის საშუალო წონა 170-255 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 4.5-5.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5-6 გ/ლ-ს.
მიიღება მწვანე-ჩალისფერი, მსუბუქი, მცირესხეულიანი სუფრის მშრალი ღვინო სუსტად განვითარებული ჯიშური არომატით.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 398
კახეთის ვაზის ჯიშები
ვაზის რუხყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
Districts of Peru

Districts of Peru
The districts of Peru are the third-level country subdivisions of Peru. They are subdivisions of the provinces, which in turn are subdivisions of the larger regions or departments. There are 1,838 districts in total.
Overview
A 1982 law requires a minimum of residents in an area for a new district to be legally established: 3,500 if it is located in the rainforest, 4,000 in the Andes highlands and 10,000 in the coastal area.
In the dry Andean area, many districts have less than 3,500 inhabitants due to low population density in the area. In some cases, their populations have decreased in comparison to the days when they were founded. Districts that are located at very high altitudes tend to be scarcely populated. These districts usually are large in area, have few available land for use. Many basic government services do not reach all residents of these districts due to their difficult geography. Many lack financial means to govern their whole jurisdictions and they often have high emigration rates.
A similar pattern can be observed in many districts located in the Peruvian Amazon rainforest. Once important settlements created during the era of colonization, they nowadays do not offer much space for agriculture. Deeper into the jungle, the districts of the 'selva alta' (lower jungle) have higher populations living on geographically large districts. Districts located outside the colonized area have very low populations that are entirely composed of Native Amazonian tribes.
All over the country, many districts have higher populations than the minimum required by law. This is true of the colonized areas of the rainforest, the northern Andes as well as in the southern Andes from Huancayo to the shores of Lake Titicaca, which is the historical heartland of the Peruvian highlands. These districts are old and tend to be smaller in area with high population densities since prehispanic times.
Districts in the Chala (coastal area) tend to be mid-sized except in low-density areas such as the Sechura Desert and part of the Southern coast, but all of them feature large populations due to emigration from other regions of the country that turned the Peruvian coast into the country's main economic powerhouse.
Districts with a population of more than 10 000 inhabitants should ideally be subdivided, particularly if they are also large in area, as is the case in part of the Amazon rainforest. Colonization happens quickly and boundaries of districts are often not modified, except in large urban areas. This is less of a problem in the coast where communication is easier. However, reaching to large populations remain a problem in this area.
Most populous districts
This is a list of the top twenty Peruvian districts by population, population density, area and elevation (of the district's capital).
By population
Source: INEI
By population density
Source: INEI
By area
Source: INEI
By elevation
Source: INEI
Districts table
See also
Regions of Peru
Provinces of Peru
Administrative divisions of Peru
References
Subdivisions of Peru
Peru, Districts
Districts, Peru
Peru geography-related lists
პაატა შამუგია

პაატა შამუგია (დ. 20 მარტი, 1983, გალი) — თანამედროვე ქართველი პოეტი, ლიტერატურული პრემია „საბას“ ორგზის ლაურეატი. 2015 წელს ის გახდა პირველი პოეტი, რომელმაც ორჯერ მიიღო პრემია „საბა“ საუკეთესო პოეტური კრებულისთვის — პირველად „დაუჯდომელისთვის“ და მეორედ „შიზოგადოებისთვის“. „შიზოგადოება“ გახდა საფრანგეთში პრემია მალარმეს ფინალისტი 2022 წელს.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1983 წლის 20 მარტს აფხაზეთში. ცხოვრობს თბილისში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი, უახლესი ლიტერატურის სპეციალობით. 2007 წლიდან მუშაობს სხვადასხვა გამომცემლობაში, აქვეყნებს ლექსებს პერიოდიკაში და წერს კრიტიკულ ესეებს.
ფართო საზოგადოებისათვის პაატა შამუგია ცნობილი გახდა სკანდალური წიგნით „ანტიტყაოსანი“. წიგნმა სკანდალი გამოიწვია იმით, რომ ის ამ კლასიკური ტექსტის პაროდირებული ვერსია იყო.
სამწლიანი პაუზის შემდეგ (2010) პაატა შამუგიამ გამოსცა პოეტური კრებული „უპირატესობა“, რომელიც გამოსვლისთანავე მოექცა ყურადღების ცენტრში. წინა კრებულისგან განსხვავებით, „უპირატესობა“ არ გამხდარა სკანდალის მიზეზი, პირიქით — კრიტიკამ დადებითად მიიღო ავტორის წიგნი, დაიწერა რეცენზიები, სადაც ავტორს ახალი ქართული პოეზიის გამორჩეულ სახედ მიიჩნევენ.
2011 წელს გამოვიდა ავტორის ახალი წიგნი სახელწოდებით „დაუჯდომელი“, რომელშიც ავტორი რელიგიური თემების გადამუშავებითა და მძაფრი სოციო-პოლიტიკური პათოსით ამბობს სათქმელს.
2014 წელს პაატა შამუგიამ გამოსცა კრებული „შიზოგადოება“, რომელიც გამოსვლისთანავე ლიტერატურული წრეების განხილვის საგანი გახდა. პოეტი და კრიტიკოსი შოთა იათაშვილი ამ კრებულზე საუბრისას აღნიშნავს:
პოეტ ეკა ქევანიშვილის თქმით:
მისი ლექსები თარგმნილია ინგლისურ, სპარსულ, ფრანგულ, თურქულ, რუსულ, უკრაინულ, აზერბაიჯანულ, სომხურ და გერმანულ ენებზე.
ჯილდოები
2015 — „საბა“ საუკეთესო პოეტური კრებულისთვის „შიზოგადოება“
2012 — „საბა“ საუკეთესო პოეტური კრებულისთვის „დაუჯდომელი“
2012 — ჟურნალმა „ცხელმა შოკოლადმა“ პაატა შამუგია დაასახელა წლის ადამიანად.
რესურსები ინტერნეტში
პაატა შამუგია demo.ge–ზე
პაატა შამუგია artarea–ზე
პაატა შამუგია ჟურნალ „ლიბერალის“ საიტზე
სქოლიო
ქართველი პოეტები
საბას პრემიის ლაურეატები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ნიკოლოზ პიმონენკო

ნიკოლოზ პიმონენკო (დ. 9 მარტი, 1862, კიევი — გ. 26 მარტი, 1912, კიევი) — უკრაინელი ფერმწერი. სწავლობდა პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიაში (1882–1884), იყო ვლადიმერ ორლოვსკის მოწაფე. ასწავლიდა კიევის ხატვის სკოლაში (1884–1900), "პერედვიჟნიკების" ამხანაგობის წევრი (1899; 1893 წლიდან ექსპონენტი). მის სურათებში პოეტურადაა წარმოსახული უკრაინელი ხალხის ყოფა და შრომა. პიმონენკოს სურათებში ჟანრული სცენები ხშირად ერწყმის პეიზაჟს ("ჭექა-ქუხილის წინ" (1906), უკრაინის ხელოვნების მუზეუმი, კიევი). შექმნა აგრეთვე დრამატული, მამხილებელი სურათები ("ფანატიზმის მსხვერპლი" (1899), ხარკოვის ხელოვნების მუზეუმი).
გალერეა
ლიტერატურა
უკრაინელი მხატვრები
დაბადებული 9 მარტი
დაბადებული 1862
გარდაცვლილი 26 მარტი
გარდაცვლილი 1912
Kara Dag

Kara Dag or Qara Dag (Dag/Dağ/Dagh, occasionally Daq or Tagh) is Turkic for "Black Mountain". It may be written as one word (Karadag), a hyphenated word (Kara-dag), or as two words (Kara Dag). Any of these spellings may refer to:
People
Fikri Karadağ (born 1953), Turkish army colonel indicted for treason
Places
Azerbaijan
Qaradağlı, Ağdam or Qaradağ, Azerbaijan
Qaradağ, Agsu, a village and municipality in the Agsu District, Azerbaijan
Qaradağ raion, a village and district near Baku, Azerbaijan
Qaradağ, Gadabay, a village and municipality in the Gadabay District, Azerbaijan
Qaradaş or Qaradağ, a village and municipality in the Tovuz District, Azerbaijan
Iran
Qara Daq, East Azarbaijan or Arasbaran, a mountain range in Iran
Qarrah Dagh, Zanjan, a village in Golabar, Ijrud County, Iran
Turkey
Mount Karadağ, an extinct volcano in Turkey
Karadağ, Kaş, a village in Antalya Province, Turkey
Karadağ, Çan
Karadağ, Ezine
Karadağ, Kemah
Karadağ, Narman
Ukraine
Karadag Mountain, also known as Qaradağ or Kara-Dag, an extinct volcano in Crimea
Elsewhere
Montenegro, the state or province, known as Karadağ under the Ottoman Empire and in Turkish language as the country name
Skopska Crna Gora, formerly known as Kara-dagh or Karadag, a mountain range north of Skopje, Macedonia, Kosovo and Serbia
Other uses
Karadag Khanate (1747–1808), a khanate around Ahar, Iran
Karadagh rug, a style of carpet from the Karadagh area of Iran
See also
Qaradağlı (disambiguation)
Black Mountain (disambiguation)
Tribes of Karadagh, the Turkic peoples of Arasbaran
მონდარისი

მონდარისი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების პონტევედრის პროვინციის კონდადოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 85,8 კმ². მოსახლეობა — 4410 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
პონტევედრის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
მონდარისის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
პონტევედრის მუნიციპალიტეტები
პონტევედრის ქალაქები
Saadet II Giray

Saadet II Giray (reigned 1584) was nominally a khan of the Crimean Khanate. More accurately, he rebelled against his uncle and called himself khan, but was soon driven out.
He was the son of Mehmed II Giray. When the Turks replaced Mehmed with İslâm II, Mehmed fled but was caught and killed. His sons reached safety on the steppes. Less than three months later Saadet returned with an army. Saadet took the capital and had the nobles name him khan. Islyam appealed to the Turks who sent troops and drove Saadet out of Crimea. He died at Astrakhan around 1588, possibly murdered by the Russians.
For a fuller account see his father Mehmed II Giray and his adversary İslâm II Giray.
His sons
Kumyk: Probably poisoned by Russians in Astrakhan along with his uncle Murad
Devlet: Nureddin under Gazi II; in 1601 planned to rebel but was killed.
Shahin Giray: Escaped after Devlet was killed, active until 1641.
Mehmed III Giray: Escaped after Devlet was killed, killed Tokhtamysh, later khan.
References
Oleksa Gaivoronsky «Повелители двух материков», Kiev-Bakhchisarai, second edition, 2010 volume 1, pages 320–322 (revolt), page 329 (death)
Henry Hoyle Howorth, History of the Mongols, 1880, Part 2, pp. 519–520 (short account)
16th-century Crimean khans
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2013-2014

ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2013-2014 — ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის 83-ე გათამაშება.
სეზონი დაიწყო 2013 წლის 17 აგვისტოს, ხოლო დასრულდა შემდეგი წლის 18 მაისს. ტურნირის გამარჯვებული გახდა მადრიდის „ატლეტიკო“, რომელმაც ტიტული მეათედ მოიგო. მეორე ადგილი დაიკავა კატალონიის „ბარსელონამ“, რომელიც ჩემპიონს სამი ქულით ჩამორჩა.
სატურნირო ცხრილი
ბომბარდირები
სქოლიო
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის სეზონები
პოდლესნოე (ბელებეის რაიონი)

პოდლესნოე (ბელებეის რაიონი)
პოდლესნოე — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელებეის.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 138 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელებეიდან დაშორებულია 3 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია აქსაკოვო, რომელიც დაშორებულია 13 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (76%).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბელებეის რაიონის სოფლები
ხანასირის ნაჰია

ხანასირის ნაჰია
ხანასირი (არაბ. ناحية خناصر) — სირიის ალეპოს მუჰაფაზაში (რეგიონში) შემავალი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ხანასირი პროვინციაში დაახლოებით 17,618 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 1,603 კმ².
სქოლიო
სირიის ნაჰიები
წალიკა

წალიკა — ბალახოვანი მცენარე მატიტელას გვარისა. ქართლ-კახეთში მას წყლის ინასა და ცხენის ინას ეძახიან, გურიაში – ულტამს, მესხეთში – დათვის ჩაღანდარს, იმერეთსა და რაჭაში – სალდას.
აღწერა
წალიკას 35 — 70 სმ-მდე სიმაღლის დაღარული, ქვემო მუხლებით ფესვგამდგარი, მარტივი, ზოგჯერ დატოტვილი ღერო აქვს. მისი ქვედა ფოთოლი ყუნწიანია, ზედა — თითქმის მჯდომარე, ფირფიტის ზედა მხარე ხშირად ლაქიანია. მტევნები გრძელია და წვრილყუნწიანი, მეჩხერ საგველად არის შეკრებილი. ყვავილსაფარი მწვანე ან წითელია, წერტილოვანი ყვითელი ჯირკვლებით მოფენილი. წალიკას აქვს ექვსი მტვრიანა. ყვავილები შეკრებილია თხელ თავთავისებრ ყვავილედებად, რომლებიც თანდათან გადადიან შეფოთლილ ღეროში. ყვავილობს ივნისის ბოლოდან სექტემბრამდე. მისი ნაყოფი ოვალური ფორმის ბრტყელი მარცვალია, მოთავსებულია ყვავილსაფარში. იგი ცალ მხარეს გამობურცულია ან სამწახნაგოვანია, აქვს მუქი რუხი ფერი. მცენარის ახალ ფოთოლს აქვს წიწაკასავით ცხარე გემო, რაც შრობის მერე იკარგება.
გავრცელების არეალი
წალიკა იზრდება მთელ საქართველოში მდინარეებისა და ტბების ნაპირებზე, ჭაობიან ადგილებში, ტენიან მდელოებზე, ხშირად როგორც სარეველა მცენარე. ის ტოლერანტულია ნაწილობრივ დაჩრდილული ადგილებისა და ნაკლებად ნაყოფიერი ნადაგების მიმართ. წალიკა მსოფლიოში ფართოდ გავრცელებული მცენარეა, ის გვხვდება ავსტრალიაში, ახალ ზელანდიაში, აზიის, ევროპისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ზომიერ სარტყელში.
გამოყენება
წალიკაში აღმოჩენილია გლიკოზიდი პოლიგოგიპერინი, დიდი რაოდენობით ვიტამინი K, რომელსაც აქვს სისხლის შედედების უნარი შინაგანი სისხლის დენის დროს. ნაპოვნია აგრეთვე ფლავონური გლიკოზიდი რუტინი (რუტინს აქვს ვიტამინ P-ს თვისებები) და სათრიმლავი ნივთიერებები. წალიკას პრეპარატებს იყენებენ საშვილოსნოდან სისხლის დენის, მტკივნეული მენსტრუაციის დროს. მისი ექსტრაქტების გამოყენება შეიძლება აგრეთვე სისხლის ამოხველების, შარდის ბუშტიდან, კუჭიდან და ჰემოროიდალური სისხლის დენის დროს. მცენარეს კრეფენ ხელით, ზაფხულის ბოლოს, ყვავილობის პერიოდში, ხოლო დიდი რაოდენობით დამზადების დროს ხმარობენ ნამგალს. ნედლეულს ჭრიან მიწიდან 10-20 სმ-ის სიმაღლეზე. აშრობენ სწრაფად. შრობის დროს თხელ ფენად აწყობენ და ხშირად აბრუნებენ, ვინაიდან ხანგრძლივი დროით შრობის შემთხვევაში მცენარე შავდება. ნედლეულის შენახვის ვადა 2 წელია.
ლიტერატურა
სქოლიო
მატიტელა
კაიზერსლაუტერნის რაიონი

კაიზერსლაუტერნის რაიონი — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი კაიზერსლაუტერნი. რაიონი შედის რაინლანდ-პფალცის ფედერალურ მხარეში. იკავებს 639,85 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 109 281 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 171 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 07 3 35.
რესურსები ინტერნეტში
www.kaiserslautern-kreis.de ოფიციალური საიტი
რაინლანდ-პფალცის რაიონები
რუსეთის სახელმწიფო სოციალური უნივერსიტეტი

რუსეთის სახელმწიფო სოციალური უნივერსიტეტი
ფედერალური სახელმწიფო უმაღლესი საგანმანათლებლო ინსტიტუტი რუსეთის სახელმწიფო სოციალური უნივერსიტეტი — უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება.
რექტორი 2014 წლიდან - ნატალია პოჩინოკი.
ისტორია
1978 წელს შეიქმნა მოსკოვის უმაღლესი პარტიული სკოლა.
რექტორები
1991 — 2012 ვასილი ჟუკოვი - რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი, რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული მეცნიერი.
2012 - 2014 ლიდია ფედიაკინა - პედაგოგიური მეცნიერების დოქტორი, რუსეთის განათლების აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი. სამსახურიდან გაათავისუფლეს განათლების მინისტრ, დიმიტრი ლივანოვის ბრძანებით.
2014 ალექსანდრე სალდატოვი - მოვალეობის შემსრულებელი.
2014-დან დღემდე ნატალია პოჩინოკი - ეკონომიკის დოქტორი, ასოცირებული პროფესორი.
რესურსები ინტერნეტში
უნივერსიტეტის ვებ-გვერდი
სქოლიო
რუსეთის სახელმწიფო სოციალური უნივერსიტეტი
ფოლკლენდის კუნძულები

ფოლკლენდის კუნძულები
ფოლკლენდის (მალვინის) კუნძულები (ფოლკლენდის კუნძულები, — მალვინის კუნძულები) — არქიპელაგი ატლანტის ოკეანეში, არგენტინის სანაპიროდან 483 კმ-ში. არქიპელაგი მოიცავს კუნძულ აღმოსავლეთ ფოლკლენდს, დასავლეთ ფოლკლენდს და 776 პატარა კუნძულს. წარმოადგენს დიდი ბრიტანეთის ზღვისიქითა ტერიტორიას. დედაქალაქია პორტ-სტენლი, რომელიც მდებარეობს აღმოსავლეთ ფოლკლენდზე.
1833 წლიდან არგენტინა პრეტენზიას აცხადებს ფოლკლენდის კუნძულებზე. 1982 წელს, არგენტინასა და დიდ ბრიტანეთს შორის გაიმართა ორთვიანი ომი ამ კუნძულებისათვის (ფოლკლენდის ომი), რომელიც არგენტინის მარცხით დამთავრდა.
რესურსები ინტერნეტში
L.L. Ivanov et al. The Future of the Falkland Islands and Its People. Sofia: Manfred Wörner Foundation, 2003. 96 pp. ISBN 954-91503-1-3 (Capítulo principal en español)
Carlos Escudé y Andrés Cisneros, dir. Historia general de las relaciones exteriores de la República Argentina. Obra desarrollada y publicada bajo los auspicios del Consejo Argentino para las Relaciones Internacionales (CARI). Buenos Aires: GEL/Nuevohacer, 2000. (in Spanish) ISBN 950-694-546-2
G. Pascoe and P. Pepper Getting it right: the real history of the Falklands/Malvinas. May 2008.
D.W. Greig, Sovereignty and the Falkland Islands Crisis. Austrialian Year Book of International Law. Vol. 8 (1983). pp. 20–70. ISSN: 0084-7658
ატლანტის ოკეანის კუნძულები
დიდი ბრიტანეთის ზღვისიქითა ტერიტორიები
ამერიკის სადავო ტერიტორიები
სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები
ტომაშ მაკოვსკი

ტომაშ მაკოვსკი
ტომაშ არტურ მაკოვსკი (დ. 1970) — პოლონელი ბიბლიოთეკარი და ისტორიკოსი, პოლონეთის ეროვნული ბიბლიოთეკის გენერალური დირექტორი.
ბიოგრაფია
ეროვნულ ბიბლიოთეკაში 1994 წლიდან მუშაობს. 2007 წლამდე, როდესაც დირექტორის თანამდებობა დაიკავა, იყო სამეცნიერო დირექტორის თანაშემწე და რარიტეტების განყოფილების გამგე.
ისტორიის დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი 2001 წელს მოიპოვა კარდინალ სტეფან ვიშინსკის უნივერსიტეტში (ვარშავა) დისერტაციით: „კანცლერ იან ზამოისკის (1542-1605) ბიბლიოთეკა“. მისი სამეცნიერო სპეციალობა არის თანამედროვე პოლონეთის ისტორია, ბიბლიოთეკების ისტორია და ხელნაწერთმცოდნეობა.
პოლონეთის ეროვნული ბიბლიოთეკის მიერ გამოცებული მატიანის „Rocznik Biblioteki Narodowej“ და „Polish Libraries“ მთავარი რედაქტორი.
რესურსები ინტერნეტში
Tomasz Makowski bio on The Fryderyk Chopin Institute webpage (ინგლისური)
Biogram na stronie Instytutu Nauk Historycznych (პოლონური)
დაბადებული 1970
პოლონელი ბიბლიოთეკარები
პოლონელი ისტორიკოსები
პილიაროს კანტონი

პილიაროს კანტონი — კანტონი ეკვადორში, ტუნგურაუის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პილიარო. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 34 925 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
ტუნგურაუის პროვინციის კანტონები
ბეჰენუ

ბეჰენუ — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეექვსე დინასტიიდან, ეგვიპტის ძველი სამეფოს პერიოდის დროს. ბეჰენუ ეგვიპტის ფარაონის პეპი I-ის ან პეპი II-ის მეუღლე იყო.
რესურსები ინტერნეტში
ეგვიპტის მეექვსე დინასტია
ძველი ეგვიპტის დედოფლები
ეგვიპტის მეექვსე დინასტიის დედოფლები