14 ოქტომბერი

14 ოქტომბერი — გრიგორიანული კალენდრის 287-ე დღე (ნაკიან წლებში – 288-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 78 დღე.
დღის მოვლენები
1066 : ჰასტინგსის ბრძოლაში ნორმანდიის ჰერცოგმა უილიამმა დაამარცხა ანგლო-საქსთა უკანასკნელი მეფე ჰაროლდ გოდვინსონი და ინგლისის პირველი ნორმანი მეფე გახდა.
1582 : გრიგორიანული კალენდრის შემოღების გამო ამ წელიწადის ეს რიცხვი არ არსებობს იტალიაში, პოლონეთში, პორტუგალიასა და ესპანეთში.
1773 : ისტორიაში პირველი განათლების სამინისტრო, ეროვნული განათლების კომისია, შეიქმნა პოლონეთში.
1867 : იაპონიაში გადადგა ტოკუგავას შოგუნატის მე-15 და ბოლო შოგუნი.
1884 : ჯორჯ ისტმანმა დააპატენტა ფოტოფირი.
1912 : საარჩევნო კამპანიის დროს მილუოკიში, (უისკონსინი), მყოფი აშშ-ის ყოფილი პრეზიდენტი თეოდორ რუზველტი ცეცხლსასროლი იარაღით დაჭრილ იქნა სალონის მფლობელ ვილიამ ფრანკის მიერ. რუზველტი ღია ჭრილობით მაინც ახერხებს დაგეგმილი სიტყვით გამოსვლას.
1920 : სსრკ ფინეთს უთმობს პეტსამოს პროვინციის ტერიტორიის ნაწილს.
1926 : პირველად დაიბეჭდა ალან მილნის „ვინი პუჰი“.
1933 : ნაცისტური გერმანია ერთა ლიგას გამოეყო.
1943 : იაპონია ფილიპინების „დამოუკიდებლობას“ აცხადებს.
1944 : ბრიტანელი ჯარისკაცები ათენში შედიან.
1949 : ჩინეთის წითელმა არმიამ კანტონის (გუანჯოუ) ოკუპაცია მოახდინა.
1953 : აშშ მიწისქვეშა ატომურ ტესტს ახორციელებს ნევადას ატომური ტესტირების პოლიგონზე.
1962 : სსრკ ატარებს საცდელ ატომურ აფეთქებას სემიპალატინსკის ატომურ პოლიგონზე, აღმ. ყაზახეთში.
1964 : ლეონიდ ბრეჟნევი სსრკ კომუნისტური პარტიის გენერალური მდივანი გახდა.
1964 : ფილიპსი იწყებს ექპერიმენტებს ფერადი ტელევიზორის შესაქმნელად.
1964 : ამერიკელი ადამიანთა უფლებების დაცვის მოძრაობის ლიდერი მარტინ ლუთერ კინგი, უმც. ხდება ნობელის მშვიდობის პრემიის ყველაზე ახალგაზრდა ლაურეატი.
1966 : ქალაქ მონრეალში საზეიმოდ იხსნება მეტროს სისტემა (მონრეალის მეტრო).
1966 : 175 აშშ სამხედრო თვითმფრინავი ჩრდილოეთ ვიეტნამზე იერიშს იღებს.
1969 : სსრკ ატარებს ატომურ გამოცდას კუნძულ ახალ მიწაზე (ნოვაია ზემლია).
1970 : აშშ ატარებს ხელმეორე მიწისქვეშა ატომურ გამოცდას ნევადას პოლიგონზე.
1978 : ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა ატარებს ატომურ გამოცდას ლოპ ნორზე.
1979 : ჰომოსექსუალთა პირველი მარში ვაშინგტონში (კოლუმბიის ოლქი), რომელზეც 200 000 ადამიანმა მოიყარა თავი, მოთხოვნით „ბოლო მოეღოს ჰომოსექსუალისტთა ყველანაირ სოციალურ, ეკონომიკურ, სამართლებრივ და ლეგალურ დისკრიმინაციას“.
1979 - 100 000 ადამიანი უერთდება დემონსტრაციას ბონში, (გერმანია) ატომური ენერგიის გამოყენების წინააღმდეგ.
1980 : ბობ მარლის ბოლო კონცერტი.
1981 : ეგვიპტის პრეზიდენტად არჩეულ იქნა ჰოსნი მუბარაკი, ა. სადატის მოკვლიდან ერთი კვირის შემდეგ.
1994 : პალესტინის ლიდერი იასირ არაფატი, ისრაელის პრემიერ-მინისტრი იცხაკ რაბინი და ისრაელის საგარეო საქმეთა მინისტრი შიმონ პერესი იყოფენ ნობელის მშვიდობის პრემიას.
1994 - კინოფილმი „მაკულატურა“ გამოდის კინოთეატრებში.
2006 : ვლადიმირ კრამნიკი ამარცხებს ვესელინ ტოპალოვს და ჭადრაკში მსოფლიო ჩემპიონი ხდება.
2013 : ლარს პიტერი, იუჯინ ფამა და რობერტ შილერი ეკონომიკის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატები გახდნენ.
2014 : რიჩარდ ფლენგანის „ვიწრო გზა ღრმა ჩრდილოეთისაკენ“ 2014 წლის ბუკერის პრემიის ლაურეატი გახდა.
2019 : აბჰიჯიტ ბანერჯი (აშშ), ესტერ დიუფლო (საფრანგეთი/აშშ) და მაიკლ კრემერი (აშშ) ეკონომიკის დარგში ნობელის პრემიის ლაურეატები გახდნენ.
ამ დღეს დაბადებულნი
1257 : პჟემისლავ II — პოლონეთის მეფე
1633 : ჯეიმზ II — ინგლისის და შოტლანდიის მეფე
1643 : ბაჰადურ შაჰ I — ინდოეთის იმპერატორი
1644 : უილიამ პენი — პენსილვანიის ინგლისელი დამფუძნებელი (გ. 1718)
1784 : ფერდინანდ VII — ესპანეთის მეფე
1804 : ორბელიანი, გრიგოლ — ქართველი პოეტი
1861 : ფანცხავა, რომანოზ — ქართველი კრიტიკოსი, პუბლიცისტი, ჟურნალისტი (გ.1928)
1866 : ახნაზაროვი, არტემ — ქართველი მწერალი, ჟურნალისტი, მთარგმნელი, საზოგადო მოღვაწე (გ.1942)
1890 : ეიზენჰაუერი, დუაიტ — აშშ-ის 34-ე პრეზიდენტი (გ.1969)
1894 : ე.ე. კემინგსი — ამერიკელი პოეტი (გ. 1962)
1906 : არენდტი, ჰანა — გერმანელი ფილოსოფოსი (გ.1975)
1906 : იმამ ჰასან ალ ბანა — მუსლიმანთა საძმოს ეგვიპტელი დამაარსებელი (გ. 1949)
1927 : მური, როჯერ — ბრიტანელი მსახიობი, ყველაზე მეტად ცნობილი ჯეიმზ ბონდის როლით (გ. 2017).
1929 : ბაირამაშვილი, რევაზ — ქართველი არქიტექტორი.
1930 : მობუტუ სესე სეკო — ზაირის პრეზიდენტი 1965-1997 (გ.1997)
1939 : რალფ ლორენი — ამერიკელი მოდის დიზაინერი
1946 : ჩუხრაი, პავლე — რუსი რეჟისორი
ამ დღეს გარდაცვლილნი
1066 : ჰაროლდ II გოდვინსონი — ინგლისის მეფე
1256 : კუჯო იორიცუგო — იაპონელი სიოგუნი
1318 : ბრუსი, ედუარდ — ირლანდიის მეფე
1610 : ამაგო იოსიჰისა — იაპონელი სამურაი და მეომარი (დ.1540)
1711 : ტევოფლოსი — ეთიოპიის იმპერატორი
1944 : რომელი, ერვინ — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე (დ.1891)
1953 : ტოკუდა კიუიტი — იაპონიის მუშათა მოძრაობის მოღვაწე (დ.1894)
1977 : კროსბი, ბინგ — ამერიკელი მომღერალი (დ.1903)
1984 : რილი, მარტინ — ინგლისელი რადიო-ასტრონომი
1990 : ბერნსტეინი, ლენარდ — ამერიკელი კომპოზიტორი, დირიჟორი (დ.1918)
დღესასწაულები
მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
საფარველი ყოვლადწმიდისა დედუფლისა ჩვენისა ღვთისმშობელისა და მარადის ქალწულისა მარიამისა
მცხეთობა-სვეტიცხოვლობა
მირიან III და ნანა დედოფალი
წმინდა სიდონია
აბიათარ მღვდელი
წმინდა მელქისედეკი
მოციქული ანანია
რომანოზ ტკბილადმგალობელი
იოანე კუკუზელი
დომნინე თესალონიკელი
მიქაელ ზობიელი და მასთან 36 ღირსმოწამე
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
1014