PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
შულავერი

შულავერი — მდინარე საქართველოსა და სომხეთში. მოქცეულია მარნეულის მუნიციპალიტეტსა და ლორეს პროვინციაში. სათავე აქვს ლოქის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ლალვარის მახლობლად. ხრამის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 38 კმ, აუზის ფართობი 177 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა ზამთარში, წყალმოვარდნები ზაფხულში. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 0,44 მ³/წმ. იყენებენ სარწყავად.
სქოლიო
სომხეთის მდინარეები
ქვემო ქართლის მხარის მდინარეები
ხრამის შენაკადები
სურამის ლესია უკრაინკას მუზეუმი

სურამის ლესია უკრაინკას მუზეუმი
ლესია უკრაინკას მუზეუმი — მემორიალური მუზეუმი ხაშურის მუნიციპალიტეტის დაბა სურამში. მუზეუმი განთავსებულია სურამელი აზნაურის, ცნობილი ეთნოგრაფის ნიკოლოზ აბაზაძის XIX საუკუნის სახლში, მუზეუმის ფონდებში დაცულია ცნობილი უკრაინელი პოეტისა და მწერლის ლესია უკრაინკას ცხოვრებასა და შემოქმედებასთან დაკავშირებული მასალები: პოეტის კრებულები, ხელნაწერები, სხვადასხავა ხასიათის დოკუმენტები, სახვითი ხელოვნების ნიმუშები, ნუმიზმატიკური, ფოტო და ეთნოგრაფიული მასალა. მუზეუმის გახსნის ინიციატორი იყო გიორგი ლეონიძე. მუზეუმის წინ აღმართულია თამარ აბაკელიას მიერ შესრულებული ლესია უკრაინკას ძეგლი.
იხილეთ აგრეთვე
საქართველოს მუზეუმების სია
ლიტერატურა
გ. გოგოლაძე, ხაშურის რაიონი, გზამკვლევი, თბ., 1970 წ.
საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა ტ. 5. თბ., 1990
რესურსები ინტერნეტში
ლესია უკრაინკას სახლ-მუზეუმი — საქართველოს მუზეუმების საიტი
ხაშურის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
სურამი
კამილა

კამილა — იგივე კადმილა, ფეხმარდი რომაელი გმირი ქალი, ვოლსკების ბელადი, ტურნუსის მშვენიერი და და მამაცი მოკავშირე, მეფე მეტაბუსის და კასმილას ასული. იტალიის ამაძონებად წოდებულ მამაც ქალებს ჩაუდგა სათავეში, ენეასს ებრძოდა, შუბით მოკლა არუნსმა და გაიმარჯვეს ტროელებმა.
როდესაც ჯერაც პატარა იყო, მამამისი სისასტიკისათვის ქ. პრივერნუმიდან განდევნეს. ბავშვით ხელში რომ გარბოდა, გზა მდ. ამაზენმა გადაუღობა. მეტაბუსმა ასული დიანას შეავედრა, ხის ქერქში გაახვია, დიდ შუბზე დააკრა, გადაისროლა, თვითონ კი გაცურა. შუბი გაღმა დაესო, გოგონა გადარჩა. მეტაბუსმა შუბი ამოაძრო და ვოლსკებს გაექცა.
სასტიკი მეტაბუსი არ გაიკარა არც ერთმა ქალაქმა, არც ერთმა მხარემ, მთებში წავიდა, ასული რემას ჩამორჩენილი ფაშატის რძით გაზარდა, კაპარჭი დაჰკიდა, მშვილდის და შუბის სროლა ასწავლა. კამილა უებრო მონადირე გამოვიდა, გაფრენილ სტრიმონის წეროს და თეთრ გედს ჰაერშივე კლავდა. ისეთი სწრაფი იყო, ჯეჯილს თავზე გადაუქროლებდა, ერთი თავთავიც არ შეირხეოდა; ზღვაზე ისე გადაირბენდა, ტალღები ფეხის დასველებას ვერ ასწრებდნენ, არ იძირებოდა. თავიდანვე დიანა მფარველობდა, მისი მხლებელი გახდა. ეტრუსკთა დედები ამაოდ ნატრობდნენ პატარძლად, ქალწულს მხოლოდ ომი სწყუროდა, უბიწო დიანა უყვარდა.
როდესაც ენეასი ტევკრი (ტროელი) მეომრების თანხლებით იტალიას მიადგა, იტალიის ხალხი ორად გაიყო, კამილა ტურნუსს მიემხრო და ენეასის რაზმებში სიკვდილს თესავდა. იცავდა ლაციუმის ქალაქ ლავრენტუმს. ომში მიმავალს დიანამ ტყის უმშვენიერესი ნიმფა ოპისი მიუგზავნა, ისარი ჩააბარა და უთხრა: „ჩემი საყვარელი ქალიშვილი სასტიკ ომში მიდის. ვინც მას მოკლავს, იტალიელი იქნება თუ ტროელი, დანაშაულს სისხლით გამოისყიდის, კამილას იარაღს კი მის სამშობლო მხარეში ჩავიტან, რომ მტერს არ დარჩეს და სამარეზე ძეგლი აღმართონ“. ლავრენტუმის დაცვაში მისებრ ქალწული დობილები ახლდნენ, ყველა გმირზე მეტად გამოიჩინა თავი, ქარივით დაჰქროდა და ზედიზედ ასალმებდა სიცოცხლეს რჩეულ ტროელ მეომრებს. ამაოდ ცდილობდა მის ძლევას ლიგურიელი ავნუსი. „ქალწულო, აქამდე რომ ვერ მოგიხელთე, მიზეზი შენი ცხენის სიმარჯვეა და არა შენი“, — უთხრა. განრისხებული კამილა ცხენიდან გადმოხტა და თავხედს ხელმომარჯვებული მიუახლოვდა. ლიგურიელი მის ცხენს მოახტა, გაქცევა ამჯობინა. კამილა ფეხით დაეწია, ცალი ხელით აღვირი დაუჭირა, მეორით ავნუსი განგმირა და ცხენი დაიბრუნა. მეორედ ტროელი ქლორევსი აედევნა,ფრიგიელ კიბელეს ქურუმი. ქალწული კამილა მოხიბლა მისი სამოსის და სამკაულების ხილვამ, ქურუმს გაეკიდა. ამით ისარგებლა ენეასის მოკავშირემ, ეტრუსკმა არუნსმა, აპოლონს შეევედრა: ეს ქალწული მომაკვლევინე და შინ თუნდაც უსახელოდ დამაბრუნეო. აპოლონმა პირველი თხოვნა შეუსრულა (იმის მიუხედავად, რომ მისი და დიანა მფარველობდა), მეორე კი ქარს გაატანა. არუნსის შუბით დაჭრილმა ქალწულმა დობილს მიმართა: „ბოროტი ჭრილობა ბოლოს მომიღებს, თვალებზე ბურუსი მეფარება. გადაეცი ტურნუსს, დაიჭიროს ჩემი ადგილი და დაიცვას ქალაქი“. ნიმფა ოპისმა მისი სიკვდილი მთიდან დაინახა და თქვა: „საბრალო ქალწულო! არ ინებე დიანას სამსახური, ტყეში ნადირობა, სამესისხლოდ შეები ტროელებს, მაგრამ დიანა არ დაგივიწყებს“, - ამ სიტყვებზე ისარმაც გაიზუზუნა, განგმირული არუნსი ძირს დაეცა, შეშინებულ თანამებრძოლთა რაზმი გაიფანტა, ნიმფა ოპისი კი ოლომპოზე დაბრუნდა.
ლიტერატურა
აკაკი გელოვანი – მითოლოგიური ლექსიკონი, გამომცემლობა საბჭოთა საქართველო, თბილისი, 1983
რომაული მითოლოგია
Camponotus urichi folicola

Camponotus urichi folicola — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
Camponotus
Camponotus flavolimbatus

Camponotus flavolimbatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
Camponotus
ეთიოპიის ეროვნული პარკების სია

ეთიოპიის ეროვნული პარკების სია
ეთიოპიაში არის რამდენიმე ეროვნული პარკი.
აბიჯატა-შალის ეროვნული პარკი
ავაშის ეროვნული პარკი
ბალეს ეროვნული პარკი
გამბელის ეროვნული პარკი
მაგოს ეროვნული პარკი
ნეჩისარის ეროვნული პარკი
ომოს ეროვნული პარკი
სიმენის ეროვნული პარკი
იანგუდის ეროვნული პარკი
ეთიოპიაშია ასევე რამდენიმე ნაკრძალი:
დიდესის ნაკრძალი
ჰარარის ნაკრძალი
კუნი-მუკტარის ნაკრძალი
სენკელეს ნაკრძალი
სტეფანის ნაკრძალი
იაბელოს ნაკრძალი
რესურსები ინტერნეტში
Ethiopian National Parks - Africanet report (unofficial)
Atbasar Airport

Atbasar Airport is an airport in Kazakhstan located north of Atbasar in the Akmola Region. The airport contains a small unpaved airstrip with a small loop taxiway feeding into a small parking area. There are two buildings onsite.
References
External links
Mindat.org: Atbasar Airport, Aqmola Oblysy
Airports built in the Soviet Union
Airports in Kazakhstan
ეფსილონი (ასო)

ეფსილონი (ასო)
ვიკიფორმულები
ბერძნული ასო „ეფსილონი“ მათემატიკურ ფორმულებში იწერება შემდეგი თეგებით;
<math>\Epsilon</math> — ;
<math>\epsilon</math> — .
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
graphemica.com // Ε — greek capital letter epsilon
graphemica.com // ε — greek small letter epsilon
graphemica.com // ϵ — greek lunate epsilon symbol
graphemica.com // ϶ — greek reversed lunate epsilon symbol
კარეასუ

კარეასუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 801 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სანტა-რიტა-დუ-საპუკაის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 298 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 34.79 კმ²-ზე. ფართობი 181 009 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მინას-ჟერაისი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
სრემსკა-მიტროვიცის თემი

სრემსკა-მიტროვიცის თემი — თემი სერბეთში, შედის სრემის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 83 205 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 109 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 762 კმ².
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი სრემსკა-მიტროვიცა. სრემსკა-მიტროვიცის თემი შედგება 26 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 29.3 კმ².
თემის მოსახლეობის სტატისტიკა
რესურსები ინტერნეტში
სერბეთის ოფიციალური სტატისტიკა
სქოლიო
სერბეთის თემები
ამბავი ერთი ქალიშვილისა

ამბავი ერთი ქალიშვილისა — 1960 წლის ქართული მხატვრული ფილმი, რომლის დამდგმელი რეჟისორია მიხეილ ჭიაურელი.
სიუჟეტი
ფილმი სოფლად წასულ გამოუცდელ ქალიშვილზე მოგვითხრობს, რომელსაც პირქუშ, სიტყვაძვირ მცხოვრებთა შორის ადგილი ვერ უპოვია, სამუშაოს თავს ვერ აბამს და როგორც კი წინააღმდეგობა შეხვდება ქალაქში დაბრუნებას გადაწყვეტს. ამგვარი საქციელი კი მისი ოჯახის ტრადიციებისათვის შეუფერებელი იქნებოდა. სოფლელები რწმუნდებიან, რომ ქალიშვილი იოლ გზას არ ეძებს ცხოვრებაში, პატივისცემით განიმსჭვალებიან და მისი მეგობრები ხდებიან.
როლებში
აკაკი ვასაძე (მიხა)
ვერიკო ანჯაფარიძე (დედა)
სოფიკო ჭიაურელი (ლალი)
გიორგი შენგელაია (გელა)
რუსუდან ფარემუზაშვილი (სანათა)
ვსევოლოდ აქსიონოვი (კრავცოვი)
კოტე დაუშვილი (თორნიკე)
გიორგი იაკობაშვილი (ვაჟიკა)
თინათინ ბურბუთაშვილი (ვაჟიკას დედა)
გ. მაჭავარიანი (რეზო)
სალომე ყანჩელი (მინადორა)
ტარიელ საყვარელიძე (ილია)
ი. ბროსევიჩი
ნ. დოვჟენკო
რევაზ ბარამიძე
რევაზ ხობუა (მურთაზი)
ოთარ იოსელიანი (მხატვარი აბსტრაქციონისტი)
სქოლიო
რესურსები ინტერნეტში
1960 წლის ქართული ფილმები
სსრკ-ის ფილმები
1960 წლის ფილმები
აიაზმა (რელიგია)

აიაზმა (რელიგია)
აიაზმა — საეკლესიო ლიტერატურაში აღნიშნავს ნაკურთხ წყალს, ასევე წყლის კურთხევის ცერემონიალსაც. ძველ წერილობით ძეგლებში აღნიშნული სიტყვა თითქმის არ გვხვდება. მის ნაცვლად გამოიყენება ქართული შესატყვისი „წმიდა წყალი“. აიაზმა ქართულში დასტურდება მხოლოდ მე-18 საუკუნიდან. მაგალითად, სულხან-საბა ორბელიანის ("აიაზმა ბერძნულია, ქართულად წმიდა წყალს ჰქვიან"), ნიკო და დავით ჩუბინაშვილების, თეიმურაზ ბაგრატიონის ლექსიკონებში და შემდგომი დროის ქართულ მწერლობაში.
დღეს ქართველ მართლმადიდებელთა მეტყვლებაში აიაზმა შედარებით იშვიათად გამოიყენება. ძირითადად გვხვდება შესიტყვება „ნაკურთხი წყალი“.
იხილეთ აგრეთვე
დიდი აიაზმა
მცირე აიაზმა
ლიტერატურა
ლუიზა ხაჭაპურიძე, ღვთისმსახურების ლექსიკა, ქართველური მემკვიდრეობა, ტ. I, ქუთ., 1996.
რელიგიური ტერმინები
მართლმადიდებლობა
კრისტიანოპოლისი

კრისტიანოპოლისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 802 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირის-დუ-რიუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 932 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13.01 კმ²-ზე. ფართობი 225 359 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
გოიასი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის 2010 წლის აღწერის მონაცემები გოიასის შტატში
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ლომისი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ლომისი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ლომისი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ლომისი — საქართველოს გაზეთი;
ლომისი — საქართველოს ჟურნალი;
ლომისი — მთა საქართველოში.
ლომისი — შოუ–ბიზნესცენტრი
იხილეთ აგრეთვე
ლომისა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ფუნჯები

ფუნჯები — დღევანდელი სუდანის ეთნიკური ჯგუფი. მათი წარმოშობა ზუსტი ადგილი უცნობია, თუმცა რსებობს ცნობები რომ ისინი ნუბიაში XVI საუკუნის დასაწყისში შილუკების ტომმა სამხრეთი სუდიდან განდევნა.
1504 წელს მათ ნუბიაში გაანადგურეს ალვას სამეფო და შექმნეს სენარის სასულთნო. სასულთნო არსებობდა 1821 წლამდე, შემდეგ მისი მონარქების არაბიზაციის გამო მის ოფიციალურ ენად გამოცხადდა არაბული და სასულთნომ ფაქტობრივად ეგვიპტის ეიალეტს შეერწყა.
სქოლიო
სუდანის ეთნიკური ჯგუფები
პედრუ ალვარიშ კაბრალი

პედრუ ალვარიშ კაბრალი (დ. 1467/68 ბელმონტი, პორტუგალია — გ. 1520, სანტარენი, პორტუგალია) — პორტუგალიელი ზღვაოსანი და მოგზაური. მან ჩაატარა ექსპედიცია სამხრეთ ამერიკის ჩრდილოეთ სანაპიროებზე და ეს ტერიტორიები პორტუგალიის საკუთრებად გამოაცხადა.
მოგზაურობა
1500 წელს, მას შემდეგ, რაც ვასკო და გამამ კეთილი იმედის კონცხის გავლით აღმოსავლეთისკენ მიმავალი გზა პირველად გაიარა, კაბრალი იმ ექსპედიციის მეთაურად დანიშნეს, რომელსაც უნდა გაეკვლია გზა ინდოეთისაკენ. თავდაპირველად, მისი ფლოტი, დასავლეთით, ატლანტის ოკეანისკენ გაემართა და ბრაზილიაში ჩავიდა, რომელიც ტორდესილასის ხელშეკრულების მიხედვით გამყოფი ხაზის აღმოსავლეთით მდებარეობდა და კაბრალმა ის პორტუგალიის საკუთრებად გამოაცხადა.
შემდგომ კეთილი იმედის კონცხს მიაშურა, სადაც რამდენიმე გემი დაკარგა, რომელთაგან ერთ-ერთის კაპიტანი ბარტოლომეუ დიაში იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კაბრალი
პედრუ ალვარიშ კაბრალი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა
პორტუგალიელი მოგზაურები
დაბადებული 1468
გარდაცვლილი 1520
შუა საუკუნეების მოგზაურები
ქიონაქიშლაქი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ქიონაქიშლაქი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ქიონაქიშლაქი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ქიონაქიშლაქი — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსთაფის რაიონში.
ქიონაქიშლაქი — სოფელი აზერბაიჯანში, გადაბეის რაიონში.
ქვემო ალევის სამების ეკლესია

ქვემო ალევის სამების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ალევში.
ალევის ე.წ. ოქროსკარიანი სამება ახალგორის ჩრდილო-აღმოსავლეთით უნაგირას მთის ერთ-ერთ წვერზე მდებაორებს. მთას ადგილობრივი მოსახლეობა ლორწომის კლდეს უწოდებს. ალევის სამება საკმაოდ განთქმული სალოცავი იყო მთელ აღმოსავლეთ საქართველოში. ეკლესია დარბაზულია, სწორკუთხა საკურთხევლითა და ტრომპებზე დაყრდნობილი კონქით. სამხრეთისა და ჩრდილოეთის კედლებზე პილასტრებია, რომლებსაც ეყრდნობა კამარული გადახურვა. კამაროვანი გადახურვა საბრჯენი თაღებითაა შემაგრებული. შიდა სივრცე განათებულია აღმოსავლეთის ერთი, ხოლო დასავლეთის სამი სარკმლით. ცენტრალურ დარბაზს ჩრდილო, დასავლეთ და სამხრეთ მხრიდან აქვს მინაშენები, რომლებშიც შესასვლელებია გაჭრილი. მთავარ ეკლესიას აღმოსავლეთის მხრიდან მიშენებული აქვს მეორე ეკლესია, მომრგვალებული საკურთხევლით. ალევის სამება ნაგებია ქვის ბლოკებით და აქვს სადა ფასადები. ალევის სამებას გარს უვლის ფლეთილი ქვით ნაგები, ოვალური ფორმის გალავანი, რომელსაც შიგნითა მხრიდან რამდენიმე ნაგებობა აქვს მიშენებული. სამხრეთის მხარეს მიშენებული გრძელი ვიწრო შენობა სავარაუდოდ ორსართულიანი იყო. ქვედა სართული მიწაშია, ზედა სართულის კარი კი მიწის დონეზე. შენობას კედლებზე ეტყობა სართულშორის გადახურვის
ძელების ფოსოების კვალი. სავარაუდოდ შენობა სატრაპეზოს წარმოადგენდა. გალავანს გარეთ ორმოცამდე წვრილი სათავსოს ნაშთებია.
რესურსები ინტერნეტში
ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჯონ-ანტუან ნო

ჯონ-ანტუან ნო (John-Antoine Nau; ნამდვ. სახელი იუჯინ ლეონ ედუარ ჟოზეფ ტორქე - Eugene Leon Édouard Joseph Torquet; დ. 19 ნოემბერი, 1860, სან-ფრანცისკო, აშშ — გ. 17 მარტი, 1918, ტრებოლი, საფრანგეთი) — ფრანგი მწერალი; გონკურის პრემიის პირველი ლაურეატი 1903 წელს რომანისთვის "მტრის ძალა" (ფრანგ. Force Ennemie).
სქოლიო
ფრანგი მწერლები
გონკურის პრემიის ლაურეატები
დაბადებული 1860
გარდაცვლილი 1918
ფრანგი მამაკაცი მწერლები
XX საუკუნის ფრანგი მწერლები
Antiplanes litus

Antiplanes litus is a species of sea snail, a marine gastropod mollusk in the family Pseudomelatomidae.
Description
The length of the shell attains 16 mm; its diameter 5 mm.
(Original description) The slender, white, acute shell has seven or eight moderately convex whorls separated by a very distinct suture. The protoconch is swollen, twisted, consists of two whorls, the second spirally threaded. On about three of the subsequent whorls these threads are developed into two or three major cords between the periphery and the suture, becoming on later whorls obsolete, or this sculpture in other specimens may be obsolete. There is also a semi-obsolete fine spiral striation covering the whole surface and somewhat stronger on the siphonal canal. There is no axial sculpture. The aperture is narrow. The anal sulcus is feeble, close to the suture hardly forming a fasciole. The outer lip is thin and slightly produced. The inner lip is erased. The columella is straight. The siphonal canal is short and wide.
Distribution
The holotype of this marine species was found off Esteros Bay, California, USA
References
External links
litus
Gastropods described in 1919
კორიტიბა (საფეხბურთო კლუბი)

კორიტიბა (საფეხბურთო კლუბი)
კორიტიბა — ბრაზილიური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ კურიტიბადან. ჩამოყალიბდა 1909 წლის 12 ოქტომბერს. პარანაენსეს ჩემპიონატის სახელით ცნობილი პარანას შტატის საფეხბურთო პირველობისა და ბრაზილიის სერია A-ს მონაწილე. „ატლეტიკო პარანაენსესთან“ და „პარანასთან“ ერთად შედის პარანას შტატის ტრადიციული საფეხბურთო გრანდების სამეულში.
მიღწევები
ბრაზილიის სერია A
ჩემპიონი: 1985
პარანაენსეს ჩემპიონატი
ჩემპიონი (38): 1916, 1927, 1931, 1933, 1935, 1939, 1941, 1942, 1946, 1947, 1951, 1952, 1954, 1956, 1957, 1959, 1960, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1976, 1978, 1979, 1986, 1989, 1999, 2003, 2004, 2008, 2010, 2011, 2012, 2013, 2017
ცნობილი ფეხბურთელები
ფრიც ესენფელდერი (1909–1916)
დუილიო დიასი (1954–1963)
დირსეუ (1970–1972)
ჟაირო დო ნასიმენტო (1972–1976, 1983–1987)
ალადიმ ლუსიანო (1973–1977, 1979–1980, 1983–1984)
დუილიო დიას ჟუნიორი (1976–1980)
რეინალდო ფელიზბინო (1983–1988)
ვანდერლეი ფარიას და სილვა (2007–2015)
საფეხბურთო ფორმის მწარმოებლები
Adidas (1979–87)
Arcal (1988–88)
Campeã (1989–91)
Umbro (1992–96)
Penalty (1997–05)
Diadora (2006–08)
Lotto (2008–11)
Nike (2012–16)
Adidas (2016–)
ეკიპირების სპონსორები
რესურსები ინტერნეტში
Coritiba Foot Ball Club — კლუბის ოფიციალური საიტი
Coritiba Oficial — კლუბის ოფიციალური YouTube არხი
História do Coritiba — კლუბის ისტორია
COXAnautas - Portal da torcida do Coritiba — კლუბის გულშემატკივართა პორტალი
Blog do Torcedor do Coritiba — Globo Esporte
სქოლიო
ბრაზილიის საფეხბურთო კლუბები
ფერდინანდ IV (კასტილია)

ფერდინანდ IV (კასტილია)
ფერდინანდ IV (დ. 6 დეკემბერი, 1285, სევილია — გ. 7 სექტემბერი, 1312, ხაენი) — კასტილიისა და ლეონის მეფე 1295 წლიდან დედამისს მარია დე მოლინას (1303 წლამდე რეგენტს) ბრძოლა მოუხდა მისი სამეფო უფლებებისათვის კასტილიის წარჩინებულთა წარმომადგენლებთან, რომელთაც მხარს უჭერდნენ დასავლეთ ევროპის მთელი რიგი სახელმწიფოები. არაგონის მეფის დახმარებით წარმატებით ებრძოდა არაბებს. დაიპყრო ციხესიმაგრე გიბრალტარი (1310 წელი). ალხესირასის დასალაშქრავად მიმავალი ხაენში გარდაიცვალა.
რესურსები ინტერნეტში
Ficha genealógica de Fernando IV de Castilla y León en la Fundación Casa Ducal de Medinaceli
Genealogía de Fernando IV el Emplazado, rey de Castilla y León (en inglés)
Artículo sobre la muerte del rey Fernando IV en el Diario Benalmádena Digital. 8-9-2008
Leyenda de Fernando IV el Emplazado, rey de Castilla y León
Fernando IV el Emplazado en YouTube
ესპანეთის ისტორია
კასტილიის მეფეები
ლეონის მეფეები
დაბადებული 6 დეკემბერი
დაბადებული 1285
გარდაცვლილი 7 სექტემბერი
გარდაცვლილი 1312
ჭურჭელაურების ეკლესია

ჭურჭელაურების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭურჭელაურების ჩრდილოეთით, მთის წვერზე განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (5,5x3,95 მ). უაფსიდო, ნაგებია ნატეხი ქვით. შემორჩენილი კედლების სიმაღლე 1,3-1,5 მეტრია. აღმოსავლეთ კედლის ღერძზე გაჭრილი სარკმლის მხოლოდ ქვედა ნაწილია შემორჩენილი. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდეში ყოფილა. ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში პატარა სწორკუთხა ნიშია.
ლიტერატურა
თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მარინე ბოგველიშვილი

მარინე ბოგველიშვილი (დ. 18 აპრილი, 1949, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1972–1973 წელბში იყო თელავისა და რუსთავის სასწრაფო დახმარების ექიმი. 1973–1975 წლებში ჰემატოლოგიისა და ტრანსფუზიოლოგიის ინსტიტუტის უფროსი ლაბორანტი. 1975–1985 წლებში უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1985 წლიდან უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, 1996 წლიდან კი ამავე ინსტიტუტის კლინიკურ–დისპანსერული სამეცნიერო განყოფილების წამყვანი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 53 სამეცნიერო ნაშრომის კლინიკური და ექსპერიმენტული ჰემოსტაზიოლოგიის საკითხებზე. გამოქვეყნებული აქვს ერთი მონოგრაფია. 1994–1996 წლებში სამეცნიერო–პრაქტიკულ ხელმძღვანელობას უწევდა კლინიკურ ორდინატორებს.
1980 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა „ჰეპატო–ლიენური სისტემის როლი თრომბოციტოპიების რეგულაციის მექანიზმში.“
1993 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა — „მედიკო–სოციალური რეაბილიტაცია, პროგნოზი და სიცოცხლის ხანგრძლივობა მიელოპიოლიფერაციული დაავადებების დროს.“
ლიტერატურა
ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 42
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 18 აპრილი
დაბადებული 1949
ქართველი ექიმები
აჩოლი (ხალხი)

აჩოლი (ხალხი)
აჩოლი — ხალხი რომელიც უგანდასა და სამხრეთ სუდანის აღმოსავლეთ ეკვატორიის შტატის დასავლეთ ნაწილში ცხოვრობს. ისინი აჩოლის ენაზე საუბრობენ. 2013 წლის მონაცემებით სამხრეთ სუდანში დაახლოებით 60 000 აჩოლი ცხოვრობს, ხოლო უგანდაში 1.6 მილიონი.
აჩოლების ხალხის ბელადებს ეწოდებათ რვოდი. ბელადი აერთიანებს რამდენიმე ნათესაურ კლანს. ტრადიციულად ითვლებოდა, რომ რვოდებს ზებუნებრივი ძალები ჰქონდათ, თუმცა გადაწყვეტილების მიღება უხუცესთა საბჭოზე ხდება. წარმომადგენელთა საბჭო განიხილავს კლანებს შორის წარმოქმნილ უთანხმოებებს.
საქორწილო რიტუალი ახალგაზრდა მამაკაცის მიერ გოგოს მხრიდან სიმპატიის მოპოვების მერე ნიშნობით გრძელდება. ნიშნობის დროს ახალგაზრდას გოგოს მამასთან მიაქვს მცირე გამოსასყიდ ხოლო ქორწილამდე მან მთლიანად უნდა გადაიხადოს პატარძლის ღირებულება, რომელიც როგორც წესი მსხვილფეხა ან წვრილფეხა საქონელია.
აჩოლის ხალხს სწამს ერთი უმაღლესი ძალის ნიარუნბაგასი, რომელიც ადამიანის მოკვლას კრძალავს. მკვლელობის შემთხვევაში მსხვერპლის ოჯახი აწარმოებს სისხლის გამოსასყიდის რაოდენობაზე მოლაპარაკებას. ამის შემდეგ ტარდება მკვლელთან შერიგების რიტუალი. დღეისთვის აჩოლების უმეტესობა ქრისტიანია.
აჩოლების მიწა ნგომ კვარო არ ეკუთვნის ინდივიდებს და ზოგადად კლანის საკუთრებად ითვლება. მიწა გამოიყენება როგორც სოფლის მეურნეობის ასევე ნადირობისთვის, კლანებს შორის უთანხმოებებს აგვარებენ რვოდები.
აჩოლები თავიდან ბაჰრ-ელ-გაზალში ცხოვრობდნენ, თუმცა XVII საუკუნეში სამხრეთით მიგრირდნენ და დღეისთვის უგანდის ერთ–ერთ უმსხვილეს ეთნიკურ ჯგუფს წარმოადგენენ.
ლიტერატურა
Atkinson, Ronald Raymond (1994) The roots of ethnicity: the origins of the Acholi of Uganda before 1800. Kampala: Fountain Publishers. ISBN 9970-02-156-7.
Dwyer, John Orr (1972) 'The Acholi of Uganda: adjustment to imperialism'. (unpublished thesis) Ann Arbor, Michigan: University Microfilms International .
Girling, F.K. (1960) The Acholi of Uganda (Colonial Office / Colonial research studies vol. 30). London: Her majesty's stationery office.
Latigo, James, "The Acholi Traditional Conflict Resolution in Light of Current Circumstances:" National Conference on Reconciliation, Hotel Africana, Kampala, Law Reform Journal (Uganda Law Reform Commission), 4 September 2006)
Webster, J. (1970) 'State formation and fragmentation in Agago, Eastern Acholi', Provisional council for the social sciences in East Africa; 1st annual conference, vol 3., p. 168-197.
რესურსები ინტერნეტში
Acholi Web Site The Acholi Business and Social Network Portal
South Sudanese Acholi community at Gurtong Peace Project
Rupiny
სქოლიო
უგანდის ეთნიკური ჯგუფები
სამხრეთ სუდანის ეთნიკური ჯგუფები
შემსიშაჰ სულთანი

შემსიშაჰ სულთანი (დ. 1619, საქართველო — გ. 1698, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია) — ოსმალეთის იმპერიის სულთნის, მურად IV-ის კანონიერი ცოლი. წარმოშობით ქართველი.
ბიოგრაფია
ზილიხანი დაიბადა 1619 წელს, სამეგრელოში. იგი იყო ოდიშის მთავრის, ლევან II დადიანისა და მისი მეორე ცოლის ნესტან-დარეჯან ჭილაძის ქალიშვილი.
მოგვიანებით იგი მოხვდა სულთან მურად IV-ის ჰარემში. მან მურადს ორი ქალიშვილი გაუჩინა: ჰაფსა სულთანი (1634–1636) და ფატმა სულთანი (1636–1640).
შემსიშაჰი გარდაიცვალა 1698 წელს, სტამბოლში.
სქოლიო
ოსმალეთის სულთნების მეუღლეები
დაბადებული 1619
გარდაცვლილი 1698
Dorymyrmex wheeleri

Dorymyrmex wheeleri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorymyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები