PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Aruchavank

Aruchavank or the Cathedral of Aruch (also Surb Grigor) is situated on a rocky plateau at the western foot of Mount Aragats in the village of Aruch in the Aragatsotn Province of Armenia. According to wall inscriptions on the east wall and manuscripts written by historians Ghevond, Hovhannes Draskhanakerttsi, and Stepanos Asoghik, the church and adjoining building for residence (the palace) were commissioned by Prince Grigor Mamikonian and his wife Heghine/Heline between 661 and 682 AD. Architecturally it is one of the most important Armenian churches of the Middle Ages and also one of the largest.
History
Aruch became a citadel in the later Middle Ages. The ruins of the palace were excavated in 1947 and between 1950 and 1952. The remains of two structures of the palace complex of Prince Grigor Mamikonian were found on the south side of the church of St. Grigor.
There is some controversy as to the exact date of the completion of this church because of the reference in the inscription to the reign of the Byzantine Emperor Constantine III (641). According to Marr, Haroutyunyan, and Manutcheryan, it is believed that there is confusion with the emperor Constans II (641-668).
The church was restored during 1946–1948, except for the drum and cupola. The church had been extensively damaged by earthquakes and possibly by its use as a fortress in the 16th and 17th centuries (Oramanian, 1948).
Architecture
Aruchavank is a domed hall single-nave basilica type structure. Its drum and drum have since collapsed prior to restoration efforts.
Gallery
Notes and references
External links
Aruchavank at Armenica.org
Aruch Cathedral at ArmeniaPedia
About Aruchavank
7th-century churches in Armenia
Armenian Apostolic churches in Armenia
Archaeological sites in Armenia
Oriental Orthodox congregations established in the 7th century
Buildings and structures in Aragatsotn Province
Churches completed in 682
იდალგოს ოლქი

იდალგოს ოლქი შეიძლება აღნიშნავდეს აშშ-ში ამ სახელის მქონე ორი ოლქიდან ერთ-ერთს:
იდალგოს ოლქი — ნიუ-მექსიკოში
იდალგოს ოლქი — ტეხასში
კლაუდია კარდინალე

კლაუდია კარდინალე (დ. 15 აპრილი, 1938) — იტალიელი მსახიობი. დაიბადა ტუნისში. ყველაზე აღსანიშნავი ფილმები, სადაც ის თამაშობს არის: „რვანახევარი“ (1963) და „ერთხელ დასავლეთში“ (1968). კარდინალე უმეტესად იტალიურ და ფრანგულ ფილმებში ჩნდებოდა. მას თითქმის არასოდეს უმუშავია ევროპული კინოს გარეთ და გახდა მისი ერთგვარ ხატად აღიარებული კინო ვარსკვლავი.
ფილმოგრაფია
რესურსები ინტერნეტში
იტალიელი მსახიობები
დაბადებული 1938
დაბადებული 15 აპრილი
Abasha (disambiguation)

Abasha (disambiguation)
Abasha is a town in Georgia.
Abasha may also refer to:
Abasha Municipality, a municipality in Georgia
Abasha (river), a river in Georgia
Abasha, a variant name of Abyssinia
Abasha, a variant name of the Habesha people
Abasha, a snack in Nigeria made of cassava chips
Abasha, a diminutive form of "Abakum", a variant of the Russian male first name Avvakum
თხილვანის ეკლესია

თხილვანის ეკლესია — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელ თხილვანაში.
ძეგლის აღწერილობა
ასომთავრულ წარწერიანი ქვა ნაპოვნია სოფელ თხილვანის ნაეკლესიარზე (ინახება აჭარის სახელმწიფო მუზეუმში). წარწერიდან ირკვევა რომ ეკლესია იოანე მახარებლის სახელზე იყო ნაკურთხი. შესაძლებელია აღნიშნული ეკლესიის აშენება ჰქონდა მხედველობაში აბუსერისძე ტბელს, როდესაც თავისი დის, ვანენ დიოფალ დიოფალის შესახებ 1233 წელს წერდა, რომ მან „ეკლესიაჲ აღაშენა წმინდისა იოვანე მახარებლიაჲ და ღმრთისმეტყუელისაჲ, სამკჳდრებელი ჩუენი და აღავსო საწყაული კეთილი“.
ლიტერატურა
თხილვანის ეკლესია //მამულაძე შ. აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები.-(ადგ.აღნ.ა.).-2000.-გვ.62-65.
XIII საუკუნეში აგებული ეკლესიის ნანგრევების (თითქმის საძირკვლის დონეზე)მოკლე ხუროთმოძღვრული დახასიათება. მოხსენიებულია ტბელ აბუსერიძე და მისი და ვანენი. ტექსტს დართული აქვს ეკლესიის სიტუაციური გეგმა, გეგმა, არქეოლოგიური გათხრების შედეგად მიკვლეული ნივთების ფოტოები.
სიხარულიძე ი. სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს ტოპონიმები.I.-ბათუმი.-1958.-გვ.164-165 //სიხარულიძე ი. აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები.-ბათუმი, 1962.-გვ.33-37.
თხილვანის ეკლესიის ნანგრევებში აღმოჩენილი ჩუქურთმებიანი და წარწერებიანი ქვის მოკლე აღწერილობა; ეკლესიის შესახებ არსებული ისტორიული და არქეოლოგიური მასალების მიმოხილვა.
კახიძე ა. და სხვ. სხალთისწყლის ხეობის მატერიალური კულტურის ძეგლები //ძეგლის მეგობარი.-1982.-კრ.59.-გვ.22-25.
ბათუმის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტისა და საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის აჭარის ორგანიზაციის გაერთიანებული ექსპედიციის მიერ მოპოვებული მასალების შესახებ (სხალთის, ხიხაძირისა და თხილვანას ეკლესიები).
მამულაძე შ., ვერულაშვილი ნ. თხინვალის აბუსერიძეთა საგვარეულო ეკლესია //სხალთის ეპარქია საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენცია ”ტბელობა” 2008 წლის ნოემბერი (მასალები).-2008.-გვ.239-242.
გეგმის მიხედვით წაგრძელებული ფორმის სამეკლესიანი ბაზილიკის აღწერილობა(შემორჩენილი ნაშთების საფუძველზე). მოხსენიებულნი არიან: ვ. ბერიძე, გ. ჩუბინაშვილი, ც. გაბაშვილი.
ი. სიხარულიძე, „აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები“, ბათ., 1962, გვ., 36
ხულოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Polyrhachis auriformis

Polyrhachis auriformis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
Melikov

Melikov
The House of Melikov, the Russified version of Armenian last name Melikyan was an Armenian noble family in the Kingdom of Georgia and later in the Russian Empire.
The family descended from an Armenian nobleman named Malek Miriman who hailed from Somkhiti, had converted to Islam and was enfeoffed with the melikdom of Lori by the Safavid Iranian king Tahmasp I (r. 1524–1576). Under the Safavids, the family continued to rise to prominence, and they were known as the Mirimanidze clan/family.
Later, the family returned to Christianity (Georgian Orthodox) and were confirmed as Princes Melikishvili and dukes of Somkhiti.
A branch of this family became Armenian Apostolic and came to be known as Loris-Melikov''' (Лорис-Меликов), which means Meliks of Lori (Princes of Lori). After the Russian annexation of Georgia, the family was received among the princely nobility (knyaz) of the Russian Empire, and was made famous by General Mikhail Tarielovich Loris-Melikov (1825–88) who was bestowed with the dignity of count in 1878.
Loris-Melikov branch
Prince of Lori, Count Mikhail Loris-Melikov and Princess Nina Ivanovna Argutinskaya-Dolgorukova
Maria (1858–1916), Italy, lady-in-waiting. Husband Sergey Evgeniy Novikov (married in 1859)
Sofia, born 1862
Tariel (1863–1941) Paris, Colonel of Life Guard of the Preobrazhenskiy Regiment. Wife Varvara Nikolaevna Argutinskaya-Dolgorukova (1872–1942, Paris),
Konstantin, died in childhood.
Zakhariy (1866–1896), Petersburg, single.
Elizabeth, Wiesbaden, Germany. Husband Baron Konstantin Stanislav von Nolken (1878–1949).
Tariel (Stepan) Loris-Melikov (1863–1941)
Colonel, Count, representative of an old Armenian princely-count family. The eldest son of the General-Lieutenant, the minister of internal Affairs of Russian Empire Count M.T. Loris Melikov. In 1913 reminded in chronics as the Colonel of Life Guard of the Preobrazhenskiy Regiment. Was married on the granddaughter of A.S.Pushkin on a female line – Princess Varvara Nikolay Argutinskaya-Dolgorukova (1872–1942, Paris). In Switzerland live continuers of the female line V. N. Argutinskaya-Dolgorukova – Count Aleksander Mikhail Loris Melikov (1926) and his four children Anna-Elizabeth, (1959), Dominica, (1961), Natalya (1963) and Mikhail (1964).
Oksen Tariel Loris Melikov (1895–1970)
Notable people with the surname
Isa Melikov (born 1980), Azerbaijani composer and producer
Genia Melikova (1924–2004), ballet dancer of Russian origin
Grigori Melikov (born 1976), Russian footballer
Mikhail Loris-Melikov (1826–1888), Russian-Armenian statesman
Yuri Melikov (b. 1997), Armenian-Cypriot singer-songwriter
Sergey Melikov (b. 1965), governor of Dagestan
References
Armenian families
Armenian noble families
Noble families of Georgia (country)
Russian noble families
ეჩმიაძინის მონასტერი

ეჩმიაძინის მონასტერი — სომხური სამოციქულო ეკლესიის მონასტერი. სომხეთის კათოლიკოს-პატრიარქის ადგილსამყოფელი. 2000 წლიდან შედის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.
მონასტრის შემადგენლობაში შედის ეჩმიაძინის საკათედრო ტაძარი, რიფსიმეს ეკლესია (618 წ.), გაიანეს ეკლესია (650 წ.), შოკაგატის ეკლესია (1694 წ.). მონასტრის კუთვნილებაშია ასევე მუზეუმი და შუა საუკუნეების დეკორატიული ხელოვნების კოლექცია.
არქიტექტურა
უძველესი ხის ეკლესია მონასტრის ადგილზე აგებული იყო ჯერ კიდევ 303 წელს, სომხეთში ქრისტიანობის ოფიციალურ რელიგიად გამოცხადებიდან მალევე, მეფე თრდატ III-ის და წმინდა გრიგოლ განმანათლებლის მიერ. ქვის ეკლესია ააგეს V-VII საუკუნეებში. ტაძარს ჯვრის გეგმით, ოთხი აფსიდით და ოთხ სვეტზე გადადგმული ცენტრალური გუმბათით სომხური საეკლესიო არქიტექტურის ნიმუშია. სამრეკლო აგებულია 1653-1658 წლებში, ხოლო საკურთხევლის ნაწილი 1869 წელს.
გარდა არქიტექტურისა, ტაძარი სხვა სომხური ეკლესიებისგან გამოირჩევა ინტერიერის ფრესკების ორიგინალური მხატვრობით. 1712-1721 წლებში ეჩმიაძინის მოხატვაზე მუშაობდა ჰოვნათან ნაღაში. შემორჩენილია გუმბათის ზედა ნაწილის მხატვრობა და მთავარი აფსიდის შიდა მარმარილოზე მოხატული მარიამ ღვთისმშობელი. ეჩმიაძინის ტაძრის მოხატულობები ასევე ეკუთვნით იაკობ და ჰარუტუნ ჰოვნატანიანებს (XVIII საუკუნის პირველი ნახევარი) და ჰოვნატან ჰოვნატანიანს (XVIII საუკუნის მეორე ნახევარი). XIX საუკუნეში საკათედრო ტაძარი მოხატეს მკრთუმ და იაკობ ჰოვნათანიანებმა.
იხილეთ აგრეთვე
რიფსიმეს ეკლესია
გაიანეს ეკლესია
ვაღარშაპატი
რესურსები ინტერნეტში
The Monastery of Ejmiatsin, c. 1660, c. 1890, c. 1990
სომხეთის მონასტრები
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სომხეთში
შუალედური ფილამენტები

შუალედური ფილამენტები — ციტოჩონჩხის შემადგენელი კომპონენტი. ამ ფილამენტებს შუალედური მათი დიამეტრის გამო ჰქვიათ. შუალედური ფილამენტები დასპეციალებული არიან დაჭიმულობის წარმოქმნაში (მსგავსად მიკროფილამენტებისა). ისინი წარმოადგენენ ციტოჩონჩხის ელემენტების მრავალფეროვან კლასს. თითოეული ტიპი აგებულია განსხვავებული მოლეკულური სუბერთეულებისაგან, რომლებიც მიეკუთვნებიან ცილების იმ ოჯახს, რომლის წევრსაც კერატინი წარმოადგენს.
შუალედური ფილამენტები უჯრედის უფრო მუდმივი მკვიდრნი არიან, ვიდრე მიკროფილამენტები და მიკრომილაკები, რომლებიც ხშირად იშლებიან და ისევ ეწყობიან უჯრედის სხვადასხვა ნაწილებში. თვით უჯრედის სიკვდილის შემდეგაც კი, შუალედური ფილამენტების ქსელი ხშირად ნარჩუნდება, მაგალითად კანის გარეთა შრე შედგება ცილებით სავსე მკვდარი უკრედებისგან. ქიმიური დამუშავება რომელიც მიკროფილამენტებსა და მიკრომილაკებს გამოჰყოფს ცოცხალი უჯრედის ციტოპლაზმისგან, ტოვებს შუალედური ფილამენტების ხლართს, რომელიც თავის საწყის ფორმას ინარჩუნებს. ასეთი ტიპის ექსპერიმენტები მიგვანიშნებენ რომ შუალედური მიკროფილამენტები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია უჯრედის ფორმის განმტკიცებისა და გარკვეული ორგანოიდების პოზიციის დასაფიქსირებლად. ბირთვი, ჩვეულებრივ, ზის შუალედური ფილამენტებისაგან გაკეთებულ გალიაში, სადაც ადგილზე დაფიქსირებულია იმ ფილამენტების ტოტებით, რომლებიც ციტოპლაზმაშია განფენილი. სხვა შუალედური ფილამენტები წარმოქმნიან ბირთვის თხელ ფენას, რომელიც ბირთვის გარსს ეკვრის შიგა მხარეზე.
იმ შემთხვევაში, როდესაც მთელი უჯრედის ფორმა ფუნქციას შეესაბამება, სწორედ შუალედური ფილამენტები ამყარებენ ამ ფორმას. ნერვული უჯრედის გრძელი აქსონები, რომლებიც იმპულსებს ატარებენ, გამყარებულია შუალედური ფილამენტების ერთი კლასის მიერ. ამგვარად, სხვადასხვა სახის შუალედურ ფილამენტებს შეუძლიათ მთელი ციტოჩონჩხის საყრდენის როლი შეასრულონ.
ლიტერატურა
ნილ კემპბელი, ჯეინ ბ. რისი, ბიოლოგია, VII გამოცემა, გვ. 148-149, თბ., 2009 წელი.
ციტოჩონჩხი
პეტერ პოლი

პეტერ პოლი (დ. 5 დეკემბერი, 1940, ჰამბურგი, გერმანია) — შვედი მწერალი, მოკლემეტრაჟიანი ფილმების ყოფილი რეჟისორი და სცენარისტი. მიღებული აქვს ჯილდოები როგორც ფილმების, ასევე წიგნებისთვის. 1965 წლიდან 2005 წლამდე სტოკჰოლმის სამეფო ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში გამოთვლითი მათემატიკის ფაკულტეტზე ლექტორად მუშაობდა.
ბიოგრაფია
პეტერ პოლი 1940 წლის 5 დეკემბერს გერმანიის ქალაქ ჰამბურგში დაიბადა. მეორე მსოფლიო ომში მამა დაკარგა და 1945 წელს დედასთან ერთად შვედეთში ჩავიდა, სადაც 1947 წელს სკოლაში წავიდა. 1959 წელს სედრ ლათინის გიმნაზიაში ჩააბარა, სადაც კარგ შედეგებს მიაღწია, მაგრამ როდესაც 19 წელი შეუსრულდა, სწავლა მიატოვა და მუშაობა დაიწყო. თუმცა სწავლა მალევე განაგრძო და მათემატიკა და ფიზიკა შეისწავლა; 1963 წელს გახდა შვედეთის თავდაცვითი კვლევების სააგენტოს თანამშრომელი და რამდენიმე წელიწადი აღნიშნულ პოსტზე დაჰყო. მალე ცოდნის ტაძარს დაუბრუნდა, რათა სტოკჰოლმის სამეფო ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტში უმაღლესი განათლება მიეღო. 1975 წელს გამოთვლით მათემატიკაში მიიღო დოქტორის ხარისხი. აღნიშნულ საგანში ლექციების კითხვა დაიწყო და რამდენიმე სახელმძღვანელოც შექმნა. პოლმა მოკლემეტრაჟიანი ფილმების გადაღება 1980 წელს დაიწყო და რამდენიმე ჯილდოც დაიმსახურა თავისი ნამუშევრებისთვის. სამწერლობო კარიერას 1983 წლიდან მიჰყო ხელი და უკვე ორი წლის შემდეგ თავისი პირველი და ყველაზე წარმატებული წიგნი „იანე, ჩემი მეგობარი“ გამოაქვეყნა. მას მერე 26 მხატვრული ნაწარმოები აქვს გამოცემული. 2005 წელს ლექტორის პოსტი დატოვა და პენსიაზე გავიდა.
ბიბლიოგრაფია
Janne, min vän (იანე, ჩემი მეგობარი), 1985;
Regnbågen har bara åtta färger (ცისარტყელას მხოლოდ რვა ფერი აქვს), 1986;
Vi kallar honom Anna (ჩვენ მას ანას ვეძახით), 1987;
Eule des Monats (თვის ბუ), 1991;
Havet inom oss (ოკეანე ჩვენთან ერთად), 1988;
Alltid den där Anette! (მუდამ ეს ანეტი!), 1988;
Jag saknar dig, jag saknar dig! (მენატრები, მენატრები!), 1992;
En röd sten till Carina (წითელი ქვა კარინას), 1993;
ag är kvar hos er (ჯერ კიდევ შენთან ვარ), 2000;
Nu heter jag Nirak (ახლა მე ნირაკი მქვია), 2007;
Anton, jag gillar dig! (ანტონ, მიყვარხარ!), 2008.
რესურსები ინტერნეტში
პეტერ პოლის ოფიციალური საიტი
პეტერ პოლის სრული ბიბლიოგრაფია
სქოლიო
შვედი მწერლები
შვედი რეჟისორები
ალპერშელიჰორნი

ალპერშელიჰორნი — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს გრაუბიუნდენის კანტონში; გადაჰყურებს შპლიუგენის მუნიციპალიტეტს. აღმართულია საფიენისა და ჰინტერჰაინის ხეობებს შორის.
რესურსები ინტერნეტში
Alperschällihorn on Hikr
ალპები
შვეიცარიის მთები
ულრიხსჰორნი

ულრიხსჰორნი — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში, ვალეს კანტონში. გადმოჰყურებს სოფელ ზაას-ფეეს. მდებარეობს ნადელჰორნის მთის ჩრდილოეთით, მიშაბელის ქედზე. სიმაღლე 3 925 მეტრი.
რესურსები ინტერნეტში
Ulrichshorn on SummitPost
Ulrichshorn on Hikr
ალპები
შვეიცარიის მთები
თეოგნიდე მეგარელი

თეოგნიდე მეგარელი — ძველი ბერძენი პოეტი, მოღვაწეობდა ძვ. წ. VI საუკუნეში მეგარაში. მიეკუთვნებოდა წარჩინებულთა ფენას. როგორც არისტოკრატიული პარტიის წარმომადგენელი, მონაწილეობდ აპოლიტიკურ ბრძოლებში. დემოკრატიის გამარჯვების შემდეგ დიდი ხნით გააძევეს. მისი პოეზია პოლიტიკური ხასიათისაა, გამსჭვალულია პესიმიზმით და გნომური ხასიათით. ჩვენამდ მოაღწია ელეგიური დისტიქტით გამართულმა 1389 კარედის შემცველმა კრებულმა, რომლიც პირველი ნაწილი წარმოადგენს ზნეობრივი ხასიათის დარიგებებს, ხოლო მეორე ნაწილი სატრფიალო შინაარსისაა. თეოგნიდეს პოპულარობა განაპირობა „ბრძნულმა ნაკვესებმა“, რომლებიც მომდევნო პერიოდების ბერძენი და რომაელი პოეტების შთაგონების წყარო გახდა.
ლიტერატურა
ყაუხჩიშვილი ს., ბერძნული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, თბილისი, 1946
წერეთელი, გრ. ბერძნული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, ტფილისი, 1927
ძველი ბერძენი პოეტები
ძველი ბერძენი პოლიტიკოსები
ძვ. წ. VI საუკუნის ბერძნები
ყვავილების ომი

ყვავილების ომი
ყვავილების ომები — რიტუალური ომები, რომლებიც მესოამერიკის ქალაქ-სახელმწიფოებში ტარდებოდა (აცტეკებისა და მაიას ქალაქ-სახელმწიფოებში), მათ შორის საკუთარ ვასალებთანაც, ტყვეების ასაყვანად, რომლებსაც ნექსტლაუალის რიტუალებში ღმერთებს სწირავდნენ მსხვერპლად. ინდიელების რელიგიური შეხედულებების მიხედვით, ადამიანის სისხლის და ადამიანის გული საჭიროა იმისთვის, რომ მზემ გააგრძელოს თავისი გზა, მთვარე არ დაეცეს დედამიწას და ა.შ.
ასეთი შეტაკებები ეწყობოდა მშვიდობიანობის დროს წინასწარი შეთანხმებით მეზობელ ტომებს შორის.
აცტეკების ყვავილების ომები
ყვავილების ომები ტარდებოდა აცტეკების სამთა კავშირის ქალაქებს შორის (ტენოჩტიტლანი, ტლაკოპანი და ტესკოკო) პუებლოს ველის ქალაქების წინააღდეგ (ტლასკალა, ჰუეკსოცინკო და ჩოლულა (ჩოლანი)).
წყაროები იტყობინება, რომ ბრძოლები ყოველ 20 დღეში მეორდებოდა. ქალაქები ჯგუფ-ჯგუფად იბრძოდნენ, რიგ-რიგობით. ბრძოლები ერთსა და იმავე ადგილას ტარდებოდა. მოწინააღმდეგეები არ ცდილობდნენ ტერიტორიის დაპყრობას, გაუთვალისწინებელ შემთხვევებში კი ბრძოლა წყდებოდა და მოწინააღმდეგეებს შეეძლოთ ერთმანეთისთვის დახმარება გაეწიათ.
ყვავილების ომების დაწყების ვერსიები
მეჰიკების ლეგენდარული ვერსიის თანახმად, ბრძოლების ინიციატორი იყო მონტესუმა I-ის ძმა ტლაკაელელი. ტლაკაელელი წინააღმდეგი იყო ძმის გადაწყვეტილებისა, რომელსაც სურდა ტყვეების უიცილოპოჩტლისთვის მსხვერპლად შეწირვა დაუმთავრებელ ტაძარში. „ღმერთი რომ არ დაზარალებულიყო“ მას ბაზარი გაუხსნეს. „ბაზარი“ გახდა ქალაქები ტლასკალა, ჰუეკსოცინკო, ჩოლულა, ატლისკო, ტეკოაკი და ტლილიუკვიტეპეკი.
ტესკოკოს ლეგენდარული ვერსიის თანახმად, ინიციატორი იყო ნესაუალკოიოტლი. მას შემდეგ, რაც შიმშილობის დროს ქურუმებმა მოითხოვეს მსხვერპლთშეწირვების რაოდენობის გაზრდა, მან გადაწყვიტა, რომ ეს მოხდება ტყვეების ხარჯზე. მათ მოსაპოვებლად დაინიშნა რეგულარული ბრძოლები.
ომის წარმოების მოტივების მიზეზების თეორიები
რელიგიური — უზრუნველეყოთ მსხვერპლთა რეგულარული ნაკადი კარგ ფიზიკურ ფორმაში
მებრძოლების ვარჯიში
რიტუალური კანიბალიზმი, პროტეინების ნაკლებობით გამოწვეული
მიშელ გროლიში დამარწმუნებლად მხოლოდ პირველს თვლიდა. ასევე ის წერს მუნიოს კამარგოს ვერსიაზე, რომელიც თვლიდა, რომ სამთა კავშირი ატარებდა ყვავილების ომებს, რათა მოწინააღმდეგეების იზოლირება მოეხდინათ პუებლოს ველზე (რომელიც მჭიდროდ იყო დასახლებული, ადვილად დასაპყრობი რომ ყოფილიყო) და მხოლოდ დასუსტების შემდეგ დაეპყროთ.
ყვავილების ომების ქრონოლოგია
1324 ომი ჩალკოსა და ტლაკოჩკალკოს შორის
1376 ომი ტენოჩტიტლანსა და ჩალკოს შორის
1386—1455 ომი ტენოჩტიტლანსა და ჩლაკოს შორის
ლიტერატურა
Мишель Гролиш Монтесума / Перевод с французского Кукиева Н. М.. — Ростов-на-Дону: Феникс, 1998. — С. 51 — 63. — 480 с. — (След в Истории). — 5000 экз. — ISBN 5-222-00446-5
სქოლიო
აცტეკები
ცენტრალური ამერიკა
XIV საუკუნის ომები
XV საუკუნის ომები
ბრიენცის ტბა

ბრიენცის ტბა — ტბა შვეიცარიაში, ბერნის კანტონში. მდებარეობს ბერნის ალპებში, ზღვის დონიდან 564 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 29,8 კმ², სიგრძე 14 კმ, სიგანე 2,8 კმ, მაქსიმალური სიღრმე 260 მ. ტბაში გადის მდინარე აარე, რომელიც მას თუნის ტბასთან აკავშირებს. ერთვის აგრეთვე რამდენიმე მცირე შენაკადი. ტბაში არის ერთადერთი კუნძული შნეგენინზელი, რომლის სიმაღლეა 570 მ. სამხრეთ სანაპიროსთან გისბახის ჩანჩქერია, ხოლო ჩრდილოეთ სანაპიროზე რამდენიმე დასახლებული პუნქტი, მათ შორის ინტერლაკენი. შვეიცარიის ერთ-ერთი ყველაზე სუფთა ტბაა. განვითარებულია თევზჭერა, მოიპოვება ქორჭილა. სანაოსნოა.
იხილეთ აგრეთვე
შვეიცარიის ტბების სია
სქოლიო
შვეიცარიის ტბები
ჩხართვი

ჩხართვი — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძე 30 სმ აღწევს (ყველაზე დიდია ევროპული შაშვების გვარში). აქვს მორუხო-მურა ფერის ზურგი, თეთრი, მუქხალებიანი მუცელი, გავრცელებულია ევროპისა და აზიის წიწვიან (ჩრდილოეთით) და ფოთლოვან ტყეებში (აღმოსავლეთით საიანებემდე, სამხრეთით ჰიმალაიმდე, ჩრდილო-დასავლეთ აფრიკაში), საქართველოში ბინადრობს, ხეზე ბუდობს. დებს 4-5 კვერცხს. ინკუბაცია 2 კვირას გრძელდება. იკვებება უხერხემლოებით, კენკრით. სპორტული ნადირობის ობიექტია.
ლიტერატურა
ბეღურასნაირნი
ოსკარ ფაურა

ოსკარ ფაურა (დ. 1975, ბარსელონა, ესპანეთი) — ესპანელი კინოოპერატორი, რომელიც ცნობილია ფილმებით: „თავშესაფარი“, „იმიტაციის თამაში“ და „იურული სამყარო: დაცემული სამეფო“.
ბიოგრაფია
ოსკარ ფაურა დაიბადა 1975 წელს ბარსელონაში. 1999 წლიდან კინოოპერატორია. მას წარმატება მოუტანა 2007 წლის საშინელებათა ფილმმა „თავშესაფარი“, (რეჟისორი ხუან ანტონიო ბაიონა), რისთვისაც ნომინირებული იქნა ევროპის კინემატოგრაფიული ჯილდოზე საუკეთესო ოპერატორის კატეგორიაში. 2015 წელს ფილმისთვის „იმიტაციის თამაში“ მიიღო ამერიკის კინოოპერატორთა საზოგადოების ჯილდოს ნომინაცია. 2016 წელს გადაეცა „გოიას ჯილდო საუკეთესო ოპერატურისთვის.
რჩეული ფილმოგრაფია
2007 — „თავშესაფარი“
2009 — „ძალიან ესპანური კინო
2010 — „ჯულიას თვალები
2012 — „სხეული“
2012 — „შეუძლებელი“
2014 — „იმიტაციის თამაში“
2016 — „მონსტრი გიხმობს“
2018 — „იურული სამყარო: დაცემული სამეფო“
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ესპანელი კინოოპერატორები
დაბადებული 1975
ტომას ჰენრი ჰაქსლი

ტომას ჰენრი ჰაქსლი (დ. 4 მაისი, 1825, ილინგი, ლონდონის მახლობლად — გ. 29 ივნისი, 1895, ისტბორნი, სასექსი) — ინგლისელი ბუნებისმეტყველი, ჩ. დარვინის მეგობარი და მისი მოძღვრების პოპულარიზატორი.
1846–1850 მონაწილეობდა ექსპედიციაში ავსტრალიის აღმოსავლეთ სანაპიროსა და ახალ გვინეაზე; 1854-1895 სამეფო სამთო სკოლის პროფესორი. 1871–1880 ლონდონის სამეფო საზოგადოების მდივანი. 1883–1885 — პრეზიდენტი. მისი გამოკვლევები ეხება პალეონტოლოგიის, ანთროპოლოგიის, ევოლუციური თეორიის, ზოოლოგიისა და შედარებითი ანატომიის საკითხებს. დაამტკიცა ნათესაური კავშირი მედუზებსა და პოლიპებს შორის (1849), განავითარა და დაამტკიცა დებულება ხერხემლიანი ცხოველების ქალას ერთიანი აგებულების შესახებ, დაამტკიცა ფრინველების წარმოშობა ქვეწარმვლებისაგან. ჰაქსლი ავითარებდა არასწორ შეხედულებას იმის შესახებ , რომ ორგანული სამყაროს ჯგუფების უმეტესობა არ განიცდის პროგრესს, მაგრამ ჩ. დარვინის წიგნის ("სახეობათა წარმოშობა", 1859) გამოსვლის შემდეგ, დამაჯერებლად ასაბუთებდა, რომ ადამიანი ცხოველური წარმოშობისაა. იგი მტკიცედ იცავდა დარვინიზმს კლერიკალების თავდასხმებისაგან.
ლიტერატურა
ინგლისელი ბუნებისმეტყველები
დაბადებული 4 მაისი
დაბადებული 1825
გარდაცვლილი 29 ივნისი
გარდაცვლილი 1895
გელბახიანი

გელბახიანი
საკუთარი სახელი გელბახიანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
გედევან გელბახიანი — თერაპევტი
ვალერი გელბახიანი — იურისტი, პოლიტიკოსი
ლევან გელბახიანი — მსახიობი
პეტრე გელბახიანი — მეცნიერი, ფარმაცევტი
პეტრე გელბახიანი — თერაპევტი
ქართული გვარები
ქასრ-ამრა

ქასრ-ამრა — უდაბნოში მდებარე ციხესიმაგრე თანამედროვე იორდანიის აღმოსავლეთ ნაწილში. აშენდა VIII საუკუნეში (სავარაუდოდ 711–715 წ.წ.) ომაიანების ხალიფა უალიდ I-ის მიერ, რომელიც იმ დროისთვის რეგიონში ყველაზე დაწინაურებულ ძალას წარმოადგენდა. ქასრ-ამრა ადრეული ისლამური კულტურისა და არქიტექტურის ყველაზე მნიშვნელოვან მაგალითად მიიჩნევა.
შენობა დიდი ციხესიმაგრის კომპლექსის ნარჩენებს წარმოადგენს, ძირითადად მისი საძირკვლის. როგორც ჩანს, ის სამხედრო მიზნებს არ ემსახურებოდა. აღსანიშნავია, რომ შენობაში, შემორჩენილია ფრესკები – ნადირობის სცენა, შიშველი ქალი და სააბაზანო ოთახის თავზე ზოდიაქოს ნიშნები. სწორედ ამ ფრესკების გამო, 1985 წელს იუნესკომ ძეგლი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შიეტანა.
ნანგრევები იორდანიის აღმოსავლეთ–დასავლეთის დამაკავშირებელ მაგისტრალზე მდებარეობს, ამანის სიახლოვეს და წარმოადგენს პოპულარულ ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას.
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში
რესურსები ინტერნეტში
Christian Sahner, "Snapshot of a Civilization in the Making," The Wall Street Journal, 27 November 2010
UNESCO World Heritage Site listing
Qusayr 'Amra
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იორდანიაში
ტრონი: მემკვიდრეობა

ტრონი: მემკვიდრეობა — 2010 წლის ფანტასტიკური ჟანრის ფილმი. იგი გადაღებულია სტუდიის LivePlanet მიერ. ფილმის დისტრიბუტორია Walt Disney Pictures. ფილმში ასახულია 1982 წლის ფილმის, ტრონი მოვლენების გაგრძელება.
სიუჟეტი
სემ ფლინი, კევინ ფლინის 27 წლის შვილი, რომელიც ტექნიკური საკითხების სპეციალისტია, იწყებს მამის გაუჩინარების გამოძიებას და აღმოჩნდება იგივე სამყაროში, სადაც მამამისი 20 წლის მანძილზე ცხოვრობდა. კევინის თანაშემწესთან ერთად მამა და შვილი იწყებენ მოგზაურობას კიბერ სამყაროში, რომელიც უფრო მეტად საშიშად იქცა.
გამოცემები
ტრონი: მემკვიდრეობა DVD და Blu-ray ფორმატებში აშშ-ში 2011 წლის 5 აპრილს გამოიცა . გაყიდვაში გამოვიდა მისი რამდენიმე ვერსია, რომელთა შორის არის Blu-ray 3D დისკი.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ამერიკული ფილმები
2010 წლის ფილმები
2010 წლის 3D ფილმები
კიბერპანკური ფილმები
IMAX-ის ფილმები
ტრონის ფილმები
Aenictus ambiguus

Aenictus ambiguus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Aenictus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
Aenictus
კარატინგა

კარატინგა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 578 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარატინგის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 85 239 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 67.72 კმ²-ზე. ფართობი 1 258 778 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მინას-ჟერაისი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები