PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
სილვიუსი

სილვიუსი („ტყისა“) — რომაულ მითოლოგიაში ასკანიუსის ვაჟი, სხვა ვერსიით ენეასისა და ლავინიას ძე. ძველი ტრადიციის მიხედვით როდესაც ენეასი გარდაიცვალა ლავინიამ ტყეს შეაფარა თავი რათა ასკანუსს მისთვის არ ევნო. სწორედ ამიტომ მისი სახელი ტყეს ნიშნავს. ლეგენდარული კაპეტუსის მამა. მითის მიხედვით 29 წლისა გახდა ალბა-ლონგას მეორე მეფე და მეფობდა 39 წლის განმავლობაში.
გავრცელებული მითოსის თანახმად, ენეასის უფროსმა ძემ, იულუსმა (ასკანიუსმა) დააარსა რა ალბა-ლონგა, ქალაქ ლავინიაში სამეფო ტახტი სილვიუსს დაუთმო. იულიუსის გარდაცვალების შემდეგ სილვიუსი ალბა ლონგაშიც გამეფდა და სილვიუსთა სამეფო მოდგმის მამამთავარი შეიქნა. სწორედ ამ მოდგმის ჩამომავლები იყვნენ რომის ფუძემდებლები, რომულუსი და რემუსი.
ლიტერატურა
ანა ფერარი, კლასიკური მითოლოგიის ლექსიკონი, გამომცემლობა „TEA“, 1994, ISBN 8878195391
ნანა ტონია, ზურაბ კიკნაძე, მითოლოგიური ენციკლოპედია ტომი II, გამომცემლობა „ბაკმი“, 2012 წ., ISBN 978-9941-426261
რომაული მითოლოგია
ბრჭყალები

ბრჭყალები
ტერმინით ბრჭყალები შეიძლება აღნიშნული იყოს:
ბრჭყალები — ფრინველთა და ცხოველთა ფრჩხილები
ბრჭყალები — სასვენი ნიშანი
ალტუ-დორუ

ალტუ-დორუ
მეღვინეობის რეგიონი ალტუ-დორუ – ისტორიული ოლქი პორტუგალიის ჩრდილოეთ რეგიონში. სადაც ტრადიციული მეთოდებით ამზადებენ ღვინოს აგერ უკვე 2 000 წელია. რეგიონი მდებარეობს მდინარე დორუს ხეობაში, ქალაქ პორტუსთან ახლოს, საიდანაც წარმოსდგება მისი სახელწოდებაც, რომელიც პორტუგალიურად ნიშნავს ზემო დორუს.
ამ რეგიონში მზადდება ბორდოს სტილის ღვინო, თუმცა რეგიონისათვის ძირითადი მახასიათებელია პორტვეინი, რომელიც მსოფლიოში ცნობილი გახდა XVIII საუკუნეში.
ალტუ-დორუს მეღვინეობის რეგიონი 2001 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
მეღვინეობა ალტუ-დორუში
The Wine Anorak: Spotlight on Portugal's Douro region
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში
სქოლიო
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
ნიახურის ციხე

ნიახურის ციხე — ციხესიმაგრე სოფელ პატარა ჩაილურისა და დიდი ჩაილურის სამხრეთით, საგარეჯო-გურჯაანის გზატკეცილის მარჯვენა მხარეს, გორაკზე. განეკუთვნება XVII-XVIII საუკუნეებს.
ციხე ნაგებია რიყის ქვით. 1980-1984 წლებში ციხის აღდგენითი სამუშაოები ჩატარდა (არქიტექტორები კ. გიორგობიანი, თ. დვალი), რის შედეგადაც ციხე მთლიანად აღადგინეს. გორაკის წვერი რომელზედაც ციხე დგას, წინასწარ არის შემაღლებული. ნაგებობა არათანაბარი ხუთგვერდაა, რომლის ოთხ კუთხეში მრგვალი კოშკებია ჩატანებული, ხოლო — მეხუთეში პატარა, მასიური მრგვალი ბურჯი. ყველა კოშკს ეზოს მხრიდან სწორი კედელი აქვს. დასავლეთის კუთხეში მდგარი კოშკის პირველ და მეორე სართულებს ცალ-ცალკე შესასვლელი აქვს. ორივე კარი სწორკუთხაა და ეზოს მხრიდანაა გაჭრილი. პირველ სართულზე სამი სათოფურია. მეორე სართულზე სათოფურები ორ რიგადაა განლაგებული. მესამე სართულზეც მრავალი სათოფურია. კოშკის მეოთხე სართული ქონგურებიან ბანს წარმოადგენდა.
სამხრეთ-აღმოსავლეთის კოშკს მხოლოდ ერთი შესასვლელი აქვს, პირველი სართულის დონეზე. ამ სართულზე ორი სათოფურია. მეორე სართულზე თაღოვანი ბუხარია, რომლის ორივე მხარეს სამ-სამი ცალმაგი სათოფურია. ეზოს მხარეს, სწორი კედლის შუაში განიერი სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი.
აღმოსავლეთ კუთხეში მდგარი ბურჯის უმეტესი ნაწილი თავდაპირველია. იგი მასიურია. მხოლოდ საბრძოლო ბილიკის დონეზე აქვს პატარა, ღია სადგომი, რომლის კედლებშიც, გალავნის კედლის მიმართულებით, ორი სათოფური იყო გაჭრილი.
ციხის ჩრდილოეთ კუთხეში მდებარე კოშკის წინ გეგმით კვადრატული ნაგებობის საძირკველია შემორჩენილი.
ციხის გალავნის ნაშთები კოშკებზე იყო შემორჩენილი. მათი მიხედვით და ანალოგიების გათვალისიწნებით, გალავანი ციხის მთელ პერიმეტრზე აღადგინეს. გალავნის ქვედა იარუსი ყრუა, ზედაზე კი, რომელიც ქონგურებითაა დასრულებული, მონაცვლეობით, დახრილი და თარაზულად მიმართული სათოფურებია განლაგებული.
ლიტერატურა
ზაქარაია პ., კახეთის საფორტიფიკაციო ნაგებობანი, თბ., 1962
ზაქარაია პ., ქართულ ციხესიმაგრეთა ისტორია უძველესი დროიდან XVIII საუკუნის ბოლომდე, თბ., 2002
საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
დავით თუშაბრამიშვილი

დავით თუშაბრამიშვილი
დავით მიხეილის ძე თუშაბრამიშვილი (დ. 1 ივნისი, 1922, სოფ. შრომა, ახლანდელი ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი — გ. 20 ივლისი, 1992) — ქართველი არქეოლოგი და პედაგოგი. საქართველოს და კავკასიის ძველი ქვის ხანის მკვლევარი. ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი, საქართველოს კულტურის დამსახურებული მუშაკი.
ბიოგრაფია
დავით თუშაბრამიშვილი იყო საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის მეცნიერ-თანამშრომელი (1955–1970), არქეოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი (1973–1989) და წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი (1989–1992), საქართველოს არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის ქვის ხანის სექტორის ხელმძღვანელი (1984–1987) და უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი (1989–1992). სხვადასხვა დროს ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტის არქეოლოგიის კათედრის დოცენტი. თუშაბრამიშვილის სახელთან დაკავშირებულია ქვის ხანის მრავალი ძეგლის აღმოჩენა-შესწავლა; მუზეუმის არქეოლოგიური განყოფილების ქვის ხანის უმდიდრესი ფონდის შექმნა, მუზეუმის არქეოლოგიურ გამოფენაზე ქვის ხანის ექსპოზიცია; საქართველოში ქვის ხანის სპეციალისტების აღზრდა. ადგილობრივ და საზღვარგარეთ გამოქვეყნებული აქვს მრავალი სამეცნიერო მონოგრაფია და სტატია. მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა „საქართველოს სსრ წითელი წიგნის“ მომზადებასა და გამოქვეყნებაში. თუშაბრამიშვილის აღმოჩენებსა და ნაშრომებს განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება საქართველოსა და კავკასიაში პირველყოფილი ადამიანის საზოგადოების განვითარებისა და განსახლების შესწავლაში. მიღებული აქვს მთავრობის საპატიო სიგელები, აკადემიკოს ივანე ჯავახიშვილის მედალი და სხვა.
ბიბლიოგრაფია
თეთრი მღვიმე (რედაქტორი). თბ., 1994;
ძველი ქვის ხანის მღვიმე-ნამოსახლარები წყალწითელას ხეობაში (რედაქტორი). თბ., 1992;
გვარჯილას-კლდის პალეოლითური ნაშთები. თბ., 1960.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი არქეოლოგები
ქართველი პედაგოგები
ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატები
ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
დ
ესტონური საბეკონე ღორი

ესტონური საბეკონე ღორი — ჩამოყალიბდა ადგილობრივი ღორის შეჯვარებით ძირითადად დანიურ კერატთან, აგრეთვე გერმანული, ფინური და შვედური (ლანდრასის) ჯიშის ღორებთან. 1961 წელს დამტკიცდა ჯიშად. ესტონური საბეკონე ღორი მაგარი კონსტიტუციისაა, აქვს გრძელი სხეული, წვრილი ძვალეული, ხორცოვანი კისერი და დამრგვალებული ბარკლები. საშუალო განაზომებია (სმ-ობით): სხეულის სიგრძე კერატისა 180-184, გულმკერდის ირგვლივი 160-165; ნეზვისა, შესაბამისად, 164-165, 144-152. ცოცხალი მასა კერატისა 288-350კგ, ნეზვისა 233-250 კგ. ნაყოფიერება 11-12 გოჭი, მერძეულობა 70-80 კგ. დღეღამური საშუალო წონამატი 700 გ-მდე. საკვების ანაზღაურება 3,9-4 საკვები ერთეული. 6 თვისა იწონის 100 კგ. იყენებენ ხალასი და სამრეწველო მოშენებისათვის. გავრცელებულია ბალტიისპირეთში, რუსეთში, მოლდოვასა და სხვაგან.
ლიტერატურა
ღორის ჯიშები
Dolichoderus siggii

Dolichoderus siggii is a species of ant in the genus Dolichoderus. Described by Auguste-Henri Forel in 1895, the species is endemic to Thailand.
References
Dolichoderus
Hymenoptera of Asia
Insects of Thailand
Insects described in 1895
Santa Helena de Minas

Santa Helena de Minas is a municipality in the northeast of the Brazilian state of Minas Gerais. the population was 6,386 in a total area of . The elevation is . It became a municipality in 1997.
Santa Helena de Minas is part of the statistical microregion of Nanuque.
This is one of the poorest municipalities in the state and in the country. The main economic activities are cattle raising (7,000 head in 2006) and farming with modest production of bananas, coffee, and corn. In 2006 there were 289 rural producers with a total area of . Cropland made up . There were only three tractors. In the urban area there were no financial institutions . There were 90 automobiles, giving a ratio of about one automobile for every 65 inhabitants. Health care was provided by four public health clinics. There were no hospitals.
Municipal Human Development Index
MHDI: .594 (2000)
State ranking: 842 out of 853 municipalities as of 2000
National ranking: 4,771 out of 5,138 municipalities as of 2000
Life expectancy: 62
Literacy rate: 62
Combined primary, secondary and tertiary gross enrolment ratio: .693
Per capita income (monthly): R$83.33
Note that at last count Brazil had 5,561 municipalities while Minas Gerais still had 853.
The above figures can be compared with those of Poços de Caldas, which had an MHDI of .841, the highest in the state of Minas Gerais. The highest MHDI in the country (2000) was São Caetano do Sul in the state of São Paulo with an MHDI of .919. More up-to-date data from 2004 show that the lowest in that year was Manari in the state of Pernambuco with an MHDI of .467 out of a total of 5504 municipalities in the country as of 2004. At last count Brazil had 5,561 municipalities so this might have changed at the time of this writing.
See also
List of municipalities in Minas Gerais
References
IBGE
Municipalities in Minas Gerais
ჩემი ძმა 2

ჩემი ძმა 2
ჩემი ძმა — რეჟისორ მერთ ბაიკალის 2017 წლის თურქული ფილმი. ჩემი ძმის გაგრძელება. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ ბურაქ ოზჩივითი და მურათ ბოზი. ბურაქ ოზჩივითი და მურათ ბოზი ფილმში ძმების როლს თამაშობენ. მწარმოებელი კომპანიებია TAFF Pictures და BRK'S Production. ფილმის სცენარისტია ზაფერ ქულუნუქი.
როლებში
ბურაქ ოზჩივითი — ჰაქანი
მურათ ბოზი — ოზანი
ფინარ დენიზი — დიდემი
ლეილა ფერაი — ლეილა
ფერდი სანჯარი — ტატო
ქორჰან ჰერდურანი — ბასრი
ჰაკან ქარსაქი — ქემალი
აიჰან თაში — საიმი
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
თურქული ფილმები
2017 წლის ფილმები
შალვა გედევანიშვილი

შალვა გედევანიშვილი
შალვა მიხეილის ძე გედევანიშვილი (დ. 23 თებერვალი, 1897, თბილისი — გ. 21 იანვარი, 1990) — ქართველი კინორეჟისორი და მსახიობი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1967).
დაიბადა ცნობილი საზოგადო მოღვაწეების მიხეილ და ანასტასია გედევანიშვილების ოჯახში. მისი უმცროსი ძმა — დიმიტრი გედევანიშვილი იყო ფიზიოლოგი. კინოში მუშაობა დაიწყო 1922 წელს პარიზში, რენე კლერთან და აბელ განსთან. 1926 წელს დაბრუნდა საქართველოში. კინოფილმებში შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: ექიმი რიკარდი („ამოკი“, 1927) კორნენტი ამილახვარი („არსენა“, 1937) თბილისელი ჩინოვნიკი („მაგდანას ლურჯა“, 1955) და სხვა. გადაიღო მხატვრული ფილმები „ქეთო და კოტე“ (1948, ვახტანგ ტაბლიაშვილთან ერთად) და „ზვიგენის კბილი“ (1959). გედევანიშვილი მუშაობდა მულტიპლიკაციურ კინოშიც („ნაზიკო“ 1956, „გმირი ერთი საათით“, 1954, „როგორ წარმოიშვა სახლი“, 1954; „ეშმაკის ჯვარცმა“ 1967 და სხვა). მასვე ეკუთვნის პირველი ქართული თოჯინური ფილმი „ნიკო და სიკო“ (1962).
ფილმოგრაფია
ფილმების დამდგმელი რეჟისორი
1948: „ქეთო და კოტე“ რეჟ. ვახტანგ ტაბლიაშვილთან ერთად
1950: „ნებიერი“ (ანიმაციური)
1953: „ურჩი თიკანი“ (ანიმაციური) რეჟ. თეიმურაზ მიქაძესთან ერთად
1954: „ყურშა“ (ანიმაციური) რეჟ. ვახტანგ ბახტაძესთან ერთად
1959: „ზვიგენის კბილი“
1961: „ნიკო და სიკო“ (ანიმაციური — პირველი ქართული თოჯინური ფილმი)
1963: „გმირი“ (ანიმაციური)
1965: „როგორ ააშენეს სახლი“ (ანიმაციური)
სცენარის ავტორი ფილმებისა
1943: „სამი მეგობარი“ (ანიმაციური) ა. სტეფნაიასთან ერთად რეჟ. ვლადიმერ მუჯირი
1950: „ნებიერი“ რეჟ. შ. გედევანიშვილი
1965: „გმირი“ რეჟ. შ. გედევანიშვილი
გადაღებულია ფილმებში
1927: „ამოკი“ (ექიმი რიკარდი) რეჟ. კოტე მარჯანიშვილი
1929: „ჩემი ბებია“ რეჟ. კოტე მიქაბერიძე
1929: „საბა“ რეჟ. მიხეილ ჭიაურელი
1934: „უკანასკნელი მასკარადი“ (ვოვა) რეჟ. მიხეილ ჭიაურელი
1937: „არსენა“ (კორნეტი ამილახვარი) რეჟ. მიხეილ ჭიაურელი
1955: „მაგდანას ლურჯა“ რეჟისორები თენგიზ აბულაძე, რევაზ (რეზო) ჩხეიძე
1966: „ლონდრე“ რეჟ. თამაზ მელიავა
1966: „უყაიმო თამაში“ (ნუმიზმატი) რეჟ. იური ქავთარაძე
1971: „გათენების წინ“ რეჟ. ყარამან (გუგული) მგელაძე
1973: „მთვარის მოტაცება“ რეჟ. თამაზ მელიავა
1977: „სინემა“ რეჟ. ლიანა ელიავა
1978: „სათადარიგო ბორბალი“ რეჟ. ამირან დარსაველიძე
1980: „თბილისი, პარიზი, თბილისი“ რეჟ. ლეილა აბაშიძე
1982: „მე დავბრუნდები“ რეჟ. მერაბ თავაძე
1983: „მაცივარში ვიღაც იჯდა“ რეჟ. ყარამან (გუგული) მგელაძე
1984: „ჩემი დეიდა დუდუ (ექსკურსია)“ (ნიკოლოზი) რეჟ. ეთერ პაპუნაშვილი
1985: „ბატონი ავანტიურისტები“ რეჟ. ბიძინა ჩხეიძე
1988: „ჭა“ რეჟ. პავლე ჩარკვიანი
ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
1950 : საპატიო ნიშნის ორდენი
1967 : საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 23 თებერვალი
დაბადებული 1897
გარდაცვლილი 21 იანვარი
გარდაცვლილი 1990
ქართველი კინორეჟისორები
ქართველი მსახიობები
ქართველი სცენარისტები
საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
შამათავა

შამათავა
საკუთარი სახელი შამათავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ვარლამ შამათავა — ექიმ-ვეტერინარი
ირაკლი შამათავა — მწერალი, იურისტი
ოთარ შამათავა — არქიტექტორი, რეჟისორი, სცენარისტი, პროდიუსერი
პეტრე შამათავა — ჟურნალისტი, სამხედრო პირი
ქართული გვარები
ჩია არწივი

ჩია არწივი — ფრინველი ქორისნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძეა 46-53 სმ, ფრთების შლილი 35-43,5 სმ, მასა 700 გ-მდე. გავრცელებულია ჩრდილო-დასავლეთ აფრიკაში, სამხრეთ ევროპაში, წინა და შუა აზიაში, აღმოსავლეთით კი ჩრდილოეთ მონღოლეთამდე. საქართველოში გვხვდება გადაფრენისას. ვერტიკალურად ადის ზღვის დონიდან 2000 მ-მდე. იკვებება პატარ-პატარა ფრინველებით და თაგვისებრნი მღრღნელებით. ქვესახეობებიდან საქართველოში გვხვდება ევროპული ჩია არწივი.
ლიტერატურა
სქოლიო
არწივი
შამილ ბორჩაშვილი

შამილ ბორჩაშვილი (დ. 9 ივნისი, 1995) — ავსტრიელი ძიუდოისტი. ამჟამად ასპარეზობს -81კგ წონით კატეგორიაში. 2021 წელს ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.
რესურსები ინტერნეტში
Judoinside
ავსტრიელი ძიუდოისტები
Norapat

Norapat is a former town in the Armavir Province of Armenia. The town is now part of Armavir.
See also
Armavir Province
References
World-Gazetteer.com
Populated places in Armavir Province
Lily on the Beach

Lily on the Beach is the thirty-seventh major release and nineteenth studio album by Tangerine Dream. The track "Radio City" was the first appearance of future TD member Jerome Froese, son of founding member Edgar Froese, while the track "Long Island Sunset" was the first time the saxophone was used in a TD track.
Track listing
Personnel
Edgar Froese – keyboards, lead guitars, drums
Paul Haslinger – keyboards, rhythm guitars, Chapman Stick, drums
Jerome Froese – lead guitar on "Radio City"
Hubert Waldner – soprano sax and flute on "Long Island Sunset"
Norman Moore – cover art and design
Ian Logan – cover photograph
Monica Froese – photo concept
References
1989 albums
Tangerine Dream albums
Private Music albums
ბარბარე გამრეკელი

ბარბარე გამრეკელი
ბარბარე (ბაბო) ალექსანდრეს ასული (დ. 3 ივნისი, 1893, ქუთაისი — გ. 15 ოქტომბერი, 1970, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი. ქართველი მომღერლის დავით გამრეკელისა და რეჟისორ ბორის გამრეკელის და.
ბიოგრაფია
მან სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო 1913 წელს მოსკოვში კოტე მარჯანიშვილის ხელმძღვანელობით ე. წ. „თავისუფალ თეატრში“ 1916 წელს დაბრუნდა სამშობლოში და მუშაობდა ქუთაისისა და თბილისის თეატრებში.
ბაბო გამრეკელის თეატრალური ცხოვრება შემთხვევით არ დაწყებულა. ეფემია მესხი იყო ბაბოს დეიდა და მისდამი განსაკუთრებულმა სიყვარულმა განაპირობა ქალიშვილის მომავალი. მოსკოვამდე ბაბოს ოჯახი ცხოვრობდა ბაქოში და ჯერ კიდევ ბავშვი, მონაწილეობდა იქაური ქართული თეატრის წარმოდგენებში. საქართველოში დაბრუნებული ნიჭიერი ახალგაზრდა თეატრალურ მოღვაწეობასთან ერთად, მეცადინეობს თბილისის კონსერვატორიაში ვოკალურ განყოფილებაზე. 1916 წელს საფრანგეთიდან ჩამოვიდა რეჟისორი გიორგი ჯაბადარი, რომელმაც თბილისში საფუძველი ჩაუყარა დრამატულ სტუდიას. აქ სწავლობდნენ ვერიკო ანჯაფარიძე, მიხეილ ჭიაურელი, აკაკი ვასაძე და მასთან ერთად ბარბარე გამრეკელი. 1920 წლიდან იგი სახელმწიფო დრამის თეატრის (ყოფილი არტისტული საზოგადოების თეატრი, რომელსაც 1921 წლის 25 ნოემბერს ეწოდა შოთა რუსთაველის სახელი) მსახიობია. დაახლოებით 6 წლის განმავლობაში მას უხდებოდა კოტე მარჯანიშვილთან მოღვაწეობა. 1928 წლიდან წელიწადნახევარი ბაბო გამრეკელი მოზარდ მაყურებელთა ქართულ თეატრშია. შემდეგ იგი ისევ კოტე მარჯანიშვილის თეატრს უბრუნდება, სადაც სულ 42 წელი იღვაწა. 1948 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო ამავე თეატრის მუზეუმისა და ბიბლიოთეკის გამგე.
ქართულ თეატრში ბაბო გამრეკელმა შექმნა დაუვიწყარი სახები: ელენე (მარიკა ბარათაშვილი „მარინე“), ელისაბედი (ვასო პატარაიას „სანაპიროზე“), ხლოპოვის ცოლი (ნიკოლოზ გოგოლის „რევიზორი“), ჰორტეზია (კარლო გოლდონის „სასტუმროს დიასახლისი“), გრაფინია ალმავივა (პიერ ბომარშე „ფიგაროს ქორწინება“), მარეხი (ზურაბ ანტონოვის „მზის დაბნელება საქართველოში“), აგრაფინა (შალვა დადიანის „გუშინდელნი“), ისახარ (ალექსანდრე სუმბათაშვილი-იუჟინის „ღალატი“) და სხვა.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 95, თბ., 1994
რესურსები ინტერენტში
დაბადებული 3 ივნისი
დაბადებული 1893
გარდაცვლილი 15 ოქტომბერი
გარდაცვლილი 1970
ქართველი მსახიობები
დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
მაკუკუ (რიო-დე-ჟანეირო)

მაკუკუ (რიო-დე-ჟანეირო)
მაკუკუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიო-დე-ჟანეიროს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 266 მეტრზე. მიეკუთვნება რიო-დე-ჟანეიროს შტატის ცენტრის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კანტაგალუ-კორდეირუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 269 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 67.8 კმ²-ზე. ფართობი 77 719 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
რიო-დე-ჟანეიროს შტატი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
რიო-დე-ჟანეიროს შტატის მუნიციპალიტეტები
ბორის გერგედავა

ბორის გერგედავა (დ. 18 ივლისი, 1931 — გ. ივნისი, 2007) — ქართველი გეოგრაფი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი (1968), დოცენტი. ახალი ათონის მღვიმის ერთ-ერთი აღმომჩენი. არაერთი მღვიმისა და უფსკრულის დაპყრობის მონაწილე.
ბიოგრაფია
ბორის გერგედავამ დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი ფიზიკური გეოგრაფიის სპეციალობით 1956 წელს.
მუშაობა დაიწყო სოფელ ნაკიფუს საშუალო სკოლაში გეოგრაფიის მასწავლებლად; 1958 წლიდან მუშაობდა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში; პირველად გამოკვლეულ იქნა კავკასიის მღვიმეები კომპლექსური მეთოდით, დამუშავდა მისი მეთოდიკა, დადასტურდა მღვიმეთა კომპლექსის, როგორც განსაკუთრებული გეოგრაფიული ლანდშაფტის გამოყოფის იდეა; განსაზღვრა მღვიმეების ლანდშაფტის საგანი, სტრუქტურა, ამოცანა, შეასრულა მიწისქვეშა ლანდშაფტის ფორმულირება, განსაზღვრა ასეთი კომპლექსის ადგილი დედამიწის ლანდშაფტურ სფეროში. საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1968 წელს თემაზე: „ოდიშის მღვიმეთა ბუნებრივი პირობების კომპლექსური დახასიათება“.
ბორის გერგედავამ წამოაყენა ახალი შეხედულება კარსტულ მღვიმესა და მის ფორმათწარმოქმნაზე, სიღრუის ევოლუციურ სტადიებზე; გაკეთდა მღვიმის გენეტური, მორფოლოგიური, კლიმატური, ჰიდროლოგიური კლასიფიკაციები; დამუშავდა მღვიმის გამოყენება-დაცვის პრობლემები; იკვლევდა მღვიმეთმცოდნეობის კომპლექსურ მეტეოროლოგიას, მიწისქვეშა ლანდშაფტების თეორიას, რომელთა შესახებ გამოაქვეყნა სამეცნიერო სტატიები და მონოგრაფიები (ქართულ და რუსულ ენებზე). დაჯილდოებული აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოს საპატიო სიგელით (1962).
წლების განმავლობაში ლექციებს კითხულობდა უმაღლეს სასწავლებლებში, იყო ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სახელმწიფო საგამოცდო კომისიის თავმჯდომარე, საქართველოს ეკოლოგიურ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, საქართველოს სახელმწიფო ფიზიკური აღზრდისა და სპორტის აკადემიის ზუგდიდის ფილიალის პროფესორი.
ბიბლიოგრაფია
ზოგადი დედამიწისმცოდნეობა. თბილისი, განათლება, 1999.
სამეგრელო: ბუნება, მოსახლეობა, მეურნეობა, თბილისი-ზუგდიდი, 1999;
წალენჯიხის რაიონის გეოგრაფია და გეოგრაფიული სახელწოდებანი, თბ., 2003 (თანაავტ.).
Изучение пещер Колхиды. Тб., 1978 (соавтор);
подземные ландшафты. Тб., 1983;
Кадастр пещер СССР в конгломератах и песчаниках, М., 1991 (соавтор).
სქოლიო
ქართველი გეოგრაფები
ქართველი პედაგოგები
გეოგრაფიის მეცნიერებათა კანდიდატები
ჯიმ ჯოუნსი

ჯიმ ჯოუნსი
ჯიმ უორენ ჯოუნსი (დ. 1931 წლის 13 მაისი – გ. 1978 წლის 18 ნოემბერი) — ამერიკელი მქადაგებელი, რომელიც ხელმძღვანელობდა სახალხო ტაძარს 1955-1978 წლებში. რასაც მან უწოდა "რევოლუციური თვითმკვლელობა", იყო ტერმინი, რომელიც მან მიიღო ჰუი პი ნიუტონის ამავე სახელწოდების რომანიდან, ჯონსმა და მისმა ახლო მეგობრებმა დაგეგმეს და მოაწყვეს მასიური მკვლელობა-თვითმკვლელობები. ჯონსმა და ჯონსთაუნში მომხდარმა მოვლენებმა განმსაზღვრელი გავლენა მოახდინა საზოგადოების კულტების აღქმაზე.
ბავშვობაში ჯონსს განუვითარდა მიდრეკილება ორმოცდაათიანელთა მიმართ და ქადაგების სურვილი გაუჩნდა. იგი დაინიშნა ქრისტიან მსახურად ღვთის დამოუკიდებელ ასამბლეაში, გაიჩინა მიმდევრების პირველი ჯგუფი, როდესაც მონაწილეობდა ორმოცდაათიანელთა უკანასკნელი წვიმის მოძრაობაში და სამკურნალო აღორძინებაში 1950-იან წლებში. ჯონსის თავდაპირველი პოპულარობა წარმოიშვა მოძრაობის გამოჩენილ ლიდერებთან კარგი ურთიერთობით, უილიამ ბრენჰემთან და ჯოზეფ მატსონ-ბოზთან მათი ერთობლივი კამპანიის გამოსვლებით და მათ მიერ მისი მსახურების მოწონებით. ჯონსმა დააარსა ორგანიზაცია, რომელიც გახდებოდა ხალხის ტაძარი ინდიანაპოლისში 1955 წელს. 1956 წელს ჯონსი Father Divine და Peace Mission-ის მოძრაობის გავლენის ქვეშ მოექცა. ჯონსი გამოირჩეოდა სამოქალაქო უფლებების აქტივიზმით, დააარსა ტაძარი, როგორც სრულად ინტეგრირებული კრება.
ვარჯანაულის ხიდი

ვარჯანაულის ხიდი, ყასირ-მერე, მერ-ქოფრი — არიქტექტურული ძეგლი ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვარჯანაულში. მდებარეობს ქობულეთიდან 20­-ოდე კმ-ის მოშორებით, მდინარე კინტრიშის ხეობაში. კინტრიშის ნაკრძალიდან 7 კმ. ხიდი გზის პირასაა, დაახლოებით 5-7 მ-ის მანძილზე. 2008 წელს ხიდს ჩაუტარდა საკონსერვაციო სამუშაოები.
ხიდი მაღალია. აქვს მკვეთრად გამოხატული ნახევარწრიული მოხაზულობა. ნაგებია თლილი ქვის კვადრებითა და ყორე­ქვით კირის დუღაბზე. ხიდის ორივე მხარის შვერილი საპირე რკალისათვის გამოყენებულია თლილი ქვა, კირით ხსნარზე. საპირე ქვები ერთმანეთზე ვერტიკალურადაა მიწყობილი. თაღი და ხიდის ნაპირები „მოპირკეთებულია“ სუფთად თლილი ქვის კვადრებით. ხიდი ეყრდნობა ბურჯებს, რომლებიც ორივე ნაპირზე კლდეშია ჩაჭრილი. მეტად საყურადღებოა ისიც, რომ თაღის ქვედა პირისათვის განკუთვნილი ქვები რკალის წყობაში გამოყენებული ქვების სიმეტრიულადაა ჩალაგებული, ისე, რომ მთლიანი თაღი ერთ მონოლითად გამოიყურება. ამავე დროს ეს ქვებიც კარგადაა დამუშავებული და საპირე ქვებთან ერთად ძალიან სასიამოვნო ელფერს აძლევს მთლიან ნაგებობას. გამოირჩევა მსუბუქი კონსტრუქციებით და დახვეწილი პროპორციები. ორგანულად იწერება გარემოში და შთაბეჭდილებას ტოვებს მნახველზე.
ხიდის ჰორიზონტალური სიგრძე ბურჯიდან ბურჯამდე 14,6 მ-ია, სავალი ზედაპირის სიგრძე — ­28,1 მ, სიგანე შუა წელზე — ­2,6 მ, ნაპირზე ბურჯებთან ­— 3,5 მ. სიმაღლე წყლის დონიდან თაღამდე­ — 7,9 მ, ხოლო თაღის ზედაპირამდე — 8,6 მ­-ია. ქარგლის ბუდეების ზომებია: 0,36 X 0,42 მ და 0,38 X 0,32 მ. ხიდის კამარა ერთ მხარეს ეყრდნობა კლდეს, ხოლო მეორე მხარეს ბურჯს, რომელიც დაუმუშავებული ქვის რეგულარული წყობითაა ამოყვანილი. ხიდის სავალი ნაწილი ნაპირებისაკენ დაქანებულია და ცენტრში ქმნის წყალგამყოფს ატმოსფერული ნალექების გადასაყვანად. ხიდის სავალი ნაწილი რიყის ქვებითაა მოკირწყლული.
ლიტერატურა
კახიძე ა., მამულაძე შ., აჭარის არქეოლოგიური ძეგლები, თბ., 2016, გვ., 112
რესურსები ინტერნეტში
კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში
აჭარის ქვისთაღოვანი ხიდები
ნოვა-ბრაზილანდია-დ’უესტი

ნოვა-ბრაზილანდია-დ’უესტი
ნოვა-ბრაზილანდია-დ'უესტი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რონდონიის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 226 მეტრზე. მიეკუთვნება რონდონიის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალვორადა-დ’უესტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 874 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11.67 კმ²-ზე. ფართობი 1 703 008 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
რონდონია
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
რონდონიის მუნიციპალიტეტები
მაკრეში

მაკრეში — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 452 კაცს.
ბულგარეთის სოფლები
ქისტაურული შავი

ქისტაურული შავი, ქისტაურული საღვინე, ქისტაურული ღვინის, ქისტაურული წითელი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, ხუთნაკვთიანი, ფოთლის ქვედა მხარე სუსტადაა დაფარული აბლაბუდისებრი და თხელი ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური, ზოგჯერ ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის, ზოგჯერ თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური, იშვიათად მომრგვალო, მუქი ლურჯი შეფერილობის, თითქმის შავი ცვილისებრი ფიფქით საშუალოდ დაფარული. კანი თხელი აქვს, რბილობი ხორციანი და წვნიანი, წვენი ღია-ვარდისფრად შეფერილი. გემო — სასიამოვნო და ჰარმონიული.
ქისტაურული შავი საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმ-წიფემდე 138-150 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის შუა რიცხვებიდან შედის. მტევნის წონა 160-180 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-7.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18.7-22%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5.5-7.5 გ/ლ-ს.
გამოიყენება სუფრის ხარისხიანი წითელი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად და ადგილობრივ წითელყურძნიან ჯიშებთან საკუპაჟედ.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 384
კახეთის ვაზის ჯიშები
ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები