PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
არაუკის დეპარტამენტი

არაუკის დეპარტამენტი
არაუკა — კოლუმბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს მდინარე ორინოკოს აუზის კოლუმბიაში მდებარე ნაწილის უკიდურეს ჩრდილოეთში, ვენესუელის საზღვართან. სამხრეთით ესაზღვრება მდინარე კასანარე და მეტა, რომლებიც მას კასანარესა და ვიჩადის დეპარტამენტებისგან გამოჰყოფს. დასავლეთით ესაზღვრება ბოიაკის დეპარტამენტი. არაუკის ტერიტორიაზე მდებარეობს კანიო-ლიმონის ნავთობის საბადო, რომელიც კოლომბიის ნავთობის მარაგის 30 %-ს შეიცავს. დედაქალაქია არაუკა. არაუკის დეპარტამენტი 2011 წლის მონაცემებით, კოლუმბიის შეიარაღებული კონფლიქტების დროს ერთ-ერთ ყველაზე მეტად დაზარალაბულ რეგიონად მიიჩნევა.
ისტორია
არაუკის ტერიტორიაზე პირველი დამპყრობლები 1539 წელს გამოჩნდნენ. XVIII საუკუნეში გააქტიურდა იეზუიტთა მისიონერული საქმიანობა. 1810 წელს არაუკა ახლად შექმნილი კასანარეს პროვინციის ნაწილი გახდა, 1819 წელს კუნდინამარკის დეპარტამენტის შემადგენლობაში შევიდა. საბოლოოდ, კონსტიტუციით დეპარტამენტის სტატუსი არაუკას 1991 წლის 5 ივლისს მიენიჭა.
გეოგრაფია
დეპარტამენტის ფართობი 23 818 კმ²-ია და ძირითადად ვაკეებისაგან შედგება.
ეკონომიკა
არაუკის ეკონომიკა ნავთობის ინდუსტრიას ეფუძნება. რეგიონის ნიადაგი ხელსაყრელია კაკაოს, ბანანის, კასავას, ბრინჯის, ხორბლისა და ხილის მოსაყვანად. დეპარტამენტის ეკონომიკისთვის ასევე მნიშვნელოვანია მესაქონლეობა.
მუნიციპალიტეტები
არაუკა შედგება შვიდი მუნიციპალიტეტისგან:
არაუკა
არაუკიტა
კრავო-ნორტე
ფორტული
პუერტო-რონდონი
სარავენა
ტამე
გალერეა
იხილეთ აგრეთვე
კოლუმბიის დეპარტამენტები
რესურსები ინტერნეტში
Arauca music;
News and photos of Arauca;
Documentary 52': Le Sang de la terre a video;
სქოლიო
კოლუმბიის დეპარტამენტები
Naudedrillia angulata

Naudedrillia angulata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
თინიკაანის ეკლესია ერთაბრძანებულობა

თინიკაანის ეკლესია ერთაბრძანებულობა — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ თინიკაანში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
სასაფლაოზე დგას ეკლესია, რომელიც სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. კუთხეებში გამოყენებულია თლილი ქვა. ფასადების წყობაში ჰორიზონტალურად ჩაყოლებულია ფიქალი.
დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით სწორკუთხა საკურთხეველია, რომლის ცენტრში გაჭრილია ფართო სარკმელი.
ეკლესიის კედლები სხვადასხვა სიმაღლეზეა შემორჩენილი, აქედან ყველაზე მაღალი დასავლეთის კედელია. ჩრდილოეთ კედელში ჩანს სარკმლის ქვედა ნაწილი. აღმოსავლეთით ადგილობრივი მოსახლის ვასო პავლიაშვილის მიერ აგებული მცირე სათავსია, რომელშიც ინახება "ლომისას" სახელობის ტოლმკლავა ჯვარი _ მოპირკეთებული ვერცხლის ფირფიტებით. ცენტრში დისკია, ყვავილის გამოსახულებით, შუაგულში კი ჩასმულია სერდოლიტი. ჯვარი დამაგრებულია ვერცხლის ბურთულაზე, რომელზეც მხედრული წარწერაა ამოკაწრული:
"თბაფის, კა, მევნი ქყლ: ლომისა მთავარ; მოწამე, წმინდა გიორგი, ჩავლელ, ხორასნს, წვლებით, მოველ, მოგებით გუკლეთებივარ, პავლეთ, შვლებთ, თავსი, საქონლი და მ."
აქვეა შენახული ჭედური ხელოვნებით შესრულებული დიდი ზომის ვერცხლის ხატი, რომელზეც გამოსახულია წმინდა გიორგი.
ლიტერატურა
შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ.IV, თბ., 2008, გვ., 85-86
ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
27 (რიცხვი)

27 (რიცხვი)
ოცდაშვიდი — ოცდამეშვიდე ნატურალური რიცხვი. არის ოცდაექვსის მომდევნო და ოცდარვის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 27. 27 არის კენტი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ოცდაშვიდი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ოცი და შვიდი (იგულისხმება ოცზე შვიდი ერთეულით მეტი).
რესურსები ინტერნეტში
Wells, D. The Penguin Dictionary of Curious and Interesting Numbers London: Penguin Group. (1987), p. 106.
Mystery of the number 27 - Large collection of 27 related trivia and facts.
Prime Curios! 27 from the Prime Pages
The 27 Project - collection of 27 sightings in movies, TV, culture and art
რიცხვები
ყარადაღლი (ქალბაჯარი)

ყარადაღლი (ქალბაჯარი)
ყარადაღლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
ოლეგ ჟაკოვი

ოლეგ ჟაკოვი
ოლეგ პეტრეს ძე ჟაკოვი (დ. 1 აპრილი [ ძვ. სტ. 19 მარტი], 1905, სარაპული, ახლანდელი უდმ. ასსრ — გ. 4 მაისი, 1988 ) —საბჭოთა ეპოქის რუსი მსახიობი. სსრკ სახალხო არტისტი (1960).
1929 წელს დაამთავრა ლენინგრადის სასცენო ხელოვნების ტექნიკუმის კინოს განყოფილება. 1925-იდან იღებენ კინოში. პირველი მნიშვნელოვანი როლია რადისტი კურტ შეფერი ფილმში „შვიდი მამაცი“ (1936). სხვა როლები: იან დრაუნი („ჩვენ კრონშტადტიდან ვართ“, 1936), „როლფი“ („პროფესორი მამლოკი“, 1938), პაული („ჭაობის ჯარისკაცები“, 1938), დუდირიოვი („სასამართლო“, 1962). ჟაკოვის საუკეთესო როლია თედორე ტალანოვი ფილმში „შემოსევა“ (1945; სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1946). 1970 წელს შეასრულა ბარმინის როლი ფილმში „ტბასთან“ (სსრკ სახელმწიფო პრემია). დაჯილდოებულია 3 ორდენით.
ლიტერატურა
XX საუკუნის რუსი მამაკაცი მსახიობები
დაბადებული 1 აპრილი
დაბადებული 1905
გარდაცვლილი 4 მაისი
გარდაცვლილი 1988
იჯევანის რაიონი

იჯევანის რაიონი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი იჯევანი.
ისტორია
იჯევანის რაიონი დაარსდა 1930 წელს.
1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა.
გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვრისათვის რაიონის ფართობი იყო 870 კმ².
ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლისათვის რაიონი მოიცავდა 14 სასოფლო საბჭოს: აჩაჯურის, ვერინ-აღდანის, ღეტაშენის, ენოკავანის, იჯევანის, ლალიღიუჰის, ნერქინ-აღდანის, რევაზლინის, სევქარის, სრიღეჰის, ტალის, უზუნთალას, ხაშთარაკის, წაღკავანის.
რესურსები ინტერნეტში
Qərbi Azərbaycan: azərbaycanlılara qarşı genosid demoqrafik statistika güzgüsündə
Qərbi Azərbaycanın türk mənşəlli toponimləri
Vandalizm: tarixi adlara qarşı soyqırımı. Bakı, "Təhsil", 2006, 92 səh.
İndiki Ermənistan qədim türk yurdu idi
Qərbi Azərbaycan ərazilərində yer adlarının soyqırımı
სქოლიო
სომხეთის სსრ-ის რაიონები
ლევან გოგორიშვილი

ლევან გოგორიშვილი (დ. 18 მაისი, 1925, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1948–1953 წლებში იყო ქობულეთის სამალარიო სადგურის გამგე. 1954–1972 წლებში რაიონის ჯანდაცვის განყოფილების გამგე. რესპუბლიკური კლინიკური ინფექციური საავადმყოფოს ორდინატორი, განყოფილების გამგე, საავადმყოფოს მთავარი ექიმი. 1977–1982 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ინფექციური კათედრის ასისტენტი. 1982–1997 წლებში თბილისის ინფექციური საავადმყოფოს განყოფილების გამგე. 1997 წლიდან ამავე საავადმყოფოს უფროსი ორდინატორია. ავტორია 28 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება ინფექციურ დაავადებებს, ძირითადად შერეულ ინფექციებს.
1967 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ზოგიერთი ჰაერწვეთოვანი და ნაწლავური შერეული ინფექციების კლინიკისა და დიაგნოსტიკის საკითხები.“
ბიბლიოგრაფია
ზოგიერთი შერეული ინფექციის კლინიკური თავისებურებები ბავშვებში : ექიმ-ლექტორის დასახმარებლად თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1966 გვ. 24
ლიტერატურა
ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 74
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 18 მაისი
დაბადებული 1936
ქართველი ექიმები
პიერ გასლი

პიერ გასლი
პიერ ჟან-ჟაკ გასლი (დ. 7 თებერვალი, 1996) — ფრანგი მრბოლელი, რომელიც ამჟამად ასპარეზობს ფორმულა 1-ში ალპაინის გუნდისათვის. მოგებული აქვს 2016 წლის GP2 სერიის ჩემპიონატი. მეორე ადგილი დაიკავა 2014 წლის ფორმულა რენო 3.5 სერიის და 2017 წლის სუპერ ფორმულას ჩემპიონატში.
ფორმულა 1-ში გასლის დებიუტი შედგა 2017 წლის მალაიზიის გრან პრიზე, ტორო როსოსთან ერთად. 2019 წელს ის Red Bull Racing-ში გადავიდა, თუმცა მალევე ჩამოქვეითდა კვლავ ტორო როსოში უნგრეთის და ბელგიის რაუნდებს შორის. მიუხედავად ამისა, 2019 წლის ბრაზილიის გრან პრიზე მან მეორე ადგილი დაიკავა, და პირველად ავიდა პოდიუმზე. 2020 წელს მან მოიგო იტალიის გრან პრი, რითიც მოიპოვა პირველი გამარჯვება, როგორც თავისთვის, ისე AlphaTauri-სთვის. 2021 წლის აზერბაიჯანის გრან პრიზე გასლი კვლავ ავიდა პოდიუმზე, როდესაც მესამე ადგილი დაიკავა რბოლის გამარჯვებულის, სერხიო პერესისა და სებასტიან ფეტელს შემდეგ.
2023 წლის სეზონისთვის ის ალპაინში გადავიდა.
სქოლიო
ფორმულა 1-ის ფრანგი მრბოლელები
ფრანგი ავტომრბოლელები
დაბადებული 1996
აგუსტინ I (მექსიკა)

აგუსტინ I (მექსიკა)
აგუსტინ I (დ. 27 სექტემბერი, 1783 — გ. 19 ივლისი, 1824) — მექსიკური არმიის გენერალი და პოლიტიკოსი. 1822–1823 წლებში მექსიკის იმპერატორი.
ბიოგრაფია
მეცხრამეტე საუკუნის დასაწყისში, როცა მექსიკა ესპანეთის წინააღმდეგ დამოუკიდებლობისათვის იბრძოდა, რევოლუციის ლიდერმა მიგელ იდალგო ი კოსტილიამ არმიის გამოცდილ ოფიცერს, აგუსტინ დე იტურბიდეს რევოლიციური ძალების ხელმძღვანელობა შესთავაზა. მაგრამ ამის ნაცვლად მან მიიღო მეფისნაცვლის წინადადება, ესარდლა სამეფო ჯარისთვის, რომელსაც ამბოხებულთა წინააღმდეგ უნდა ებრძოლა.
მან ჩაახშო გლეხთა აჯანყება და დაამარცხა რევოლუციონერები, შეიპყრო და სიკვდილით დასაჯა მისი ლიდერები. გადამეტებულმა ძალადობამ, გამომძალველობამ ხალხი მის წინააღმდეგ აამხედრა და საბოლოოდ, თანამდებობიდან გადადგომა მოუწია. მაგრამ ესპანეთში მომხდარი ლიბერალური სახელმწიფო გადატრიაელების შედეგად, როიალისტები კოლონიური ხელისუფლების წინააღმდეგ გაილაშქრნენ. იტურბიდეს არმიის სარდლობა ჩააბარეს და მაინც მალევე გამონახა საერთო ენა მეამბოხეებთან.
იგუალას გეგმის საფუძველზე, რომელიც 1821 წელს გამოქვეყნდა, მექსიკამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, მაგრამ ამას არ მოჰყოლია რაიმე სოციალური რეფორმები, რომლებსაც იდალგო ქადაგებდა. ულტრაკონსერვატორული დროებითი მთავრობის მეთაური იტურბიდე დიქტატორად ჩამოყალიბდა. და როცა მექსიკის ტახტზე ასაყვანად, ბურბონთა ვერც ერთი ჩამომავალი ვერ ნახეს, იტურბიდემ თავი იმპერატორ აგუსტინ I-ად გამოაცხადა თავი.
დესპოტმა და მფლანგველმა მმართველმა მალე შეაძულა თავი მექსიკელებს. დიდი ხანი არ დასჭირვებია იმას, რომ ასპარეზზე გამოსულიყო რევოლუციური არმია ანტონიო ლოპეს დე სანტა ანას სარდლობით. 1823 წელს იტურბიდე იძულებული გახდა, თანამდებობიდან გადამდგარიყო და გაქცეულიყო ჯერ იტალიაში, ხოლო შემდეგ — ინგლისში. კონგრესმა ის მოღალატედ და ბოროტმოქმედად გამოაცხადა და მექსიკაში დაბრუნება აუკრძალა. იტურბიდემ, რომელმაც ამ დადგენილების შესახებ არაფერი იცოდა, 1824 წელს მექსიკაში დაბრუნდა. იგი შეიპყრეს, გაასამართლეს და დახვრიტეს. მისის დესპოტური პოლიტიკის მიუხედავად, კონსერვატორებმა და კათოლიკურმა ეკლესიამ იტურბიდე მაინც გამოაცხადა მექსიკის „დამოუკიდებლობის მამად“ და 1838 წელს კონსერვატორულმა მთავრობამ მისი ნეშტი მექსიკის საკათედრო ტატძარში გადაასვენა.
ლიტერატურა
ნ. ქოთორნი. ტირანები, გვ. 108 — თბილისი, „კლიო“, 2011.
მექსიკის იმპერატორები
დაბადებული 27 სექტემბერი
დაბადებული 1783
გარდაცვლილი 19 ივლისი
გარდაცვლილი 1823
სიკვდილით დასჯილი მონარქები
ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
აჰმედლი (შემახა)

აჰმედლი (შემახა)
აჰმედლი — სოფელი აზერბაიჯანში, შემახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა – 502 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
შემახის რაიონის სოფლები
წაღკუტი

წაღკუტი — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 060 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 243 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 9 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 26.7 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
შირაკის პროვინციის სოფლები
ზემო შუახევის ეკლესია

ზემო შუახევის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დგას დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო შუახევის სასაფლაოზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია (6,8 x 4,3 მეტრი). ნაგებია რიყის ქვით. დანგრეულია. შემორჩენილია კედლების ნაწილი (სიმაღლე 1,2-1,8 მეტრი). შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიულ აფსიდში სარკმლის ქვედა ნახევარის შემორჩენილი, რომლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია.
ლიტერატურა
დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სანგაის ეროვნული პარკი

სანგაის ეროვნული პარკი – ეროვნული პარკი ეკვადორში. მდებარეობს მორონა-სანტიაგოს, ჩიმბორასოს და ტინგურაუას პროვინციების ტერიტორიაზე. 1993 წელს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში, მაგრამ 1992-2005 წწ. იდგა სიიდან ამორიცხვის საფრთხის წინაშე. თუმცა 2005 წელს მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტმა თავის 31-ე სესიაზე იგი საფრთხის ქვეშ მყოფი ძეგლების სიიდან ამოიღო.
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში
რესურსები ინტერნეტში
Sangay National Park on UNESCO World Heritage Centre
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ეკვადორში
ეკვადორის ეროვნული პარკები
Villanova, Aragon

Villanova, Aragon
Villanova, in Benasquese: Bilanoba or Billanoba, in Catalan: Vilanova d'Éssera, in Aragonese: Vilanova, is a municipality located in the Ribagorza comarca, province of Huesca, Aragon, Spain. According to the 2010 census (INE), the municipality has a population of 154 inhabitants.
The town is located at the foot of the Sierra de Chía range. There are yearly religious celebrations on April 29 in honor of Saint Peter Martyr.
See also
Ésera/Éssera River
References
External links
CAI Aragon
Ribagorza
Lasioglossum margelanicum

Lasioglossum margelanicum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1972 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
margelanicum
ნორმანდების დინასტია

ნორმანდების დინასტია — ნორმანული წარმოშობის არისტოკრატული გვარი, რომელიც მართავდა ნორმანდიას (911-1135 წლებში) და ინგლისს (1066-1135 წლებში). დინასტია ნორვეგიელმა ვიკინგმა როლომ დააარსა, რომელმაც 911 წელს საფრანგეთის მეფისგან ნორმანდიის ტერიტორიის ნაწილი მიიღო (მოგვიანებით გახდა საჰერცოგო).
ნორმანების მიერ ინგლისის დაპყრობის შემდეგ, უილიამ I დამპყრობელმა 1066 წელს ნორმანდიის დინასტიის დაქვემდებარებაში მოაქცია ინგლისის სამეფო. დინასტიის ბოლო მამრობითი სქესის წარმომადგენელი ჰენრი I 1135 წელს გარდაიცვალა, მან მემკვიდრეობა თავი დისშვილს სტეფან ბლუელს დაუტოვა, რომელსაც ხანდახან ნორმანდიის დინასტიასაც კი მიაკუთვნებენ ხოლმე. მეფე სტეფანის გარდაცვალების შემდეგ 1154 წელს, ინგლისისა და ნორმანდიის მმართველად პლანტაგენეტების დინასტია მოვიდა.
მმართველების სია
ნორმანდია
როლო, რუანის გრაფი (911—927)
ვილჰელმ I (ნორმანდიის ჰერცოგი), რუანის გრაფი (927—942)
რიჩარდ I, ნორმანდიის ჰერცოგი (943—996)
რიჩარდ II, ნორმანდიის ჰერცოგი (996—1026)
რიჩარდ III, ნორმანდიის ჰერცოგი (1026—1027)
რობერტ II (ნორმანდიის ჰერცოგი), ნორმანდიის ჰერცოგი (1027—1035)
უილიამ I დამპყრობელი, ნორმანდიის ჰერცოგი (1035—1087), ინგლისის მეფე (1066—1087)
რობერტ II, ნორმანდიის ჰერცოგი (1087—1106)
ჰენრი I, ნორმანდიის ჰერცოგი (1106—1134), ინგლისის მეფე (1100—1134)
ინგლისი
უილიამ I დამპყრობელი, ინგლისის მეფე (1066—1087)
უილიამ II (ინგლისი), ინგლისის მეფე (1087—1100)
ჰენრი I, ინგლისის მეფე (1100—1134)
მატილდა, ინგლისის დედოფალი (1141)
ფლანდრია
უილიამ კლიტო, ფლანდრიის გრაფი (1127—1128)
რესურსები ინტერნეტში
ნორმანდების დინასტია — ენციკლოპედია ბრიტანიკა
ნორმანდების დინასტია
ინგლისის ისტორია
ბოჰოდარივკა (ჩორნუხის რაიონი)

ბოჰოდარივკა (ჩორნუხის რაიონი)
ბოჰოდარივკა — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ჩორნუხის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 356 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ჩორნუხის რაიონის სოფლები
ვაკატობის ეროვნული პარკი

ვაკატობის ეროვნული პარკი — საზღვაო ეროვნული პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ სულავესის სამხრეთით. სახელი ვაკატობი აკრონიმიაა ოთხი მთავარი კუნძულისა: ვანგი–ვანგი, კალედუპა, ტომია და ბინონგკო. 2005 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში.
გეოგრაფია
ეროვნული პარკი მდებარეობს კუნძულ სულავესის სამხრეთით, ბანდის ზღვასა (ჩრდილო–აღმოსავლეთით) და ფლორესის ზღვებს შორის (სამხრეთ–დასავლეთით). უმაღლესი წერტილი კუნძულ ვანგი–ვანგიზე მდებარეობს (274 მ). წყლის სიღრმე მერყევია, ყველაზე ღრმა ადგილი 1 044 მეტრს აღწევს.
ფლორა და ფაუნა
ეროვნულ პარკში წარმოდგენილ მცენარეულობას შორისაა მანგროს ტყეები, სანაპიროს ტყეები, დაბლობის ჭაობის ტყეები, მდინარისპირა ვეგეტაციები, დაბლობის წვიმის ტყე, მთის წვიმის ტყე და მარჯნის რიფები. მრავლად არიან კუები.
იხილეთ აგრეთვე
ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია
რესურსები ინტერნეტში
Official website
სქოლიო
ინდონეზიის ეროვნული პარკები
2002 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ინდონეზიის საზღვაო პარკები
ინდონეზიის ბიოსფერული ნაკრძალები
სამხრეთ-აღმოსავლეთ სულავესის გეოგრაფია
სამხრეთ-აღმოსავლეთ სულავესის ღირსშესანიშნაობები
ორბელთა აჯანყება

ორბელთა აჯანყება — ქართველ დიდებულ ფეოდალთა აჯანყება მეფე გიორგი III-ის წინააღმდეგ ივანე ორბელის ხელმძღვანელობით. მიმდინარეობდა 1177-1178 წლებში. აჯანყების მიზანი იყო გიორგი III-ის ძმისშვილის და ივანე ორბელის სიძის დემნა (დემეტრე) უფლისწულის გამეფება, მიზეზი - მეფის მკაცრი ცენტრალისტური პოლიტიკა, საბაბი - დემნა უფლისწულის ლეგიტიმური უფლებების დაცვა.
მეფის წინააღმდეგ გამოვიდნენ ორბელები, ივანე ვარდანისძე, შოთა — ძე ართავაჩოს ძისა; მეჯინიბეთუხუცესი ქავთარ ივანეს ძე, ანანია დვინელი, მხარგრძელები, თორელი გამრეკელი, მემნა ჯაყელი, კაენის პატრონი ჰასანი, გრიგოლ ანელი აპირატის ძე და სხვა. შეთქმულთა ლაშქარში 3000-მდე კაცი იყო. მათ დემნა მეფედ აკურთხეს აგარის ციხეში. ფეოდალთა უმრავლესობამ მეფეს უერთგულა. განსაკუთრებით თავი გამოიჩინეს ყივჩაღთა რაზმის უფროსმა ყუბასარმა და მეჯინიბეთუხუცესმა ჭიაბერმა. მეფის ლაშქარში იყვნენ დვალები და საქართველოს მთიანეთის სხვა კუთხეთა მოლაშქრენი. გიორგი მეფის მოულოდნელად შეპყრობის გეგმა ჩაიშალა. მან თბილისში გამაგრება მოასწრო. ამან მემბოხეებში ყოყმანი გამოიწვია და მათ იწყეს მეფის მხარეზე გადასვლა, გიორგი III განდგომილებს დიდი პატივით იღებდა. თავდაპირველად მეფემ ამბოხებულებთან მოლაპარაკება მოინდომა, ჩანს, არ ჰქონდა გამარჯვების იმედი ან სისხლისღვრას მოერიდა, მაგრამ ივანე ორბელმა არ ისურვა. მდგომარეობის შეცვლის შემდეგ ივანე ორბელმა სამეფოს გაყოფა მოითხოვა.
მეფემ აჯანყებულებს წაართვა ციხე-სიმაგრეები და ალყა შემოარტყა ლორის ციხეს. მეამბოხეებმა დახმარებისათვის მიმართეს შაჰ-არმენსა და აზერბაიჯანის ათაბაგს, მოსალაპარაკებლად გაგზავნეს ქართლის ერისთავი ლიპარიტი, მეჯინიბეთუხუცესი ქავთარ ივანეს ძე, ანანია დვინელი. მიუხედავად იმისა, რომ ლორის ციხის ალყა რამდენიმე თვეს გაგრძელდა, აჯანყებლებს გარედან დახმარებამ ვერ მოუსწრო. აჯანყება დამარცხდა. დემნა უფლისწული ალშემორტყმული ციხიდან საბლით გადმოეშვა და პატიების სათხოვნელად მეფე-ბიძასთან გამოცხადდა. მას თვალები დასთხარეს და დაასაჭურისეს. ივანე ორბელს თვალები დასთხარეს, სიკვდილით დასაჯეს ივანეს უმცროსი ძმა ქავთარი, მისი შვილი სუმბატი, დამნაშავეთა ნაწილი საქართველოდან განდევნეს. სასჯელი მეფემ დარბაზის გადაწყვეტილებით გამოიტანა და საეკლესიო შეჩვენებით დაამტკიცა. მოღალატეთა თანამდებობანი და მამულები გიორგიმ თავის ერთგულთ დაუნაწილა.
ლიტერატურა
სქოლიო
საქართველოს აჯანყებები
ორბელები
XII საუკუნის ომები
პრატერშტერნი (ვენის მეტრო)

პრატერშტერნი (ვენის მეტრო)
პრატერშტერნი — ვენის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს U1 და U2 ხაზებზე და შედგება 2 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1981 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
ვენის მეტროპოლიტენის საიტი
ვენის მეტროსადგურები
Sanjak of Montenegro

Sanjak of Montenegro
The Sanjak of Montenegro (Montenegrin and /Sandžak Crne Gore; , literally Sanjak of the Black Mountain) was a province (sanjak) of the Ottoman Empire in the Balkan Peninsula roughly corresponding to modern Montenegro. It was created in 1514 from the borders of the former Zeta, ruled by the Crnojevići, which had earlier been organized into the Sanjak of Scutari in 1499.
History
The greater part of the Zetan principality lost its status as an independent state, becoming a vassal state of the Ottoman Empire, until it was added to the Ottoman administrative unit of Sanjak of Scutari in 1499. In 1514 this territory was separated from the Sanjak of Scutari and established as a separate Sanjak of Montenegro, under the rule of Skenderbeg Crnojević.
In 1523, the resm-i filori of Montenegro (Karadağ), which had the status of hass, was made up of 33 akçe in poll-tax, a 20 akçe İspençe and 2 akçe for the collector. When Skenderbeg Crnojević died in 1528, the Sanjak of Montenegro was joined to the Sanjak of Scutari, as a unique administrative unit with certain degree of autonomy.
Aftermath
The Sanjak was reorganized into a vilayet of the Sanjak of Scutari, the Montenegro Vilayet (vilayet-i Kara Dag).
Governors
Skenderbeg Crnojević (1514–1528)
References
Further reading
Branislav Đurdev (Feb. 1951): »Defteri za Crnogorski sandžak iz vremena Skender-bega Crnojevića«
Sanjak of Montenegro
Sanjaks of the Ottoman Empire in Europe
States and territories established in 1514
1514 establishments in the Ottoman Empire
1528 disestablishments in the Ottoman Empire
უსაფრთხო წყლების ნიშანი

უსაფრთხო წყლების ნიშანი (ასევე ცნობილი როგორც ფარვატერის დასაწყისისა და შუახაზის მაჩვენებელი ნიშანი; ღერძული ნიშანი) ― საზღვაო სანავიგაციო ნიშანი, რომელიც გამოიყენება ნაოსნობისთვის უსაფრთხო წყლების მისათითებლად. უსაფრთო წყლების ნიშნების სერიით წყალმარჩხ ადგილებში უსაფრთხო მარშრუტის მონიშვნაა შესაძლებელი.
აღწერა
ღია სანაოსნო ტერიტორიაზე უსაფრთხო წყლების ნიშნები უსაფრთხო, რეკომენდებულ გზაზე მიანიშნებს. ნიშნები მიუთითებენ ფარვატერის უღრმეს ნაწილზე ან ხიდის ქვეშ ყველაზე ღრმა უსაფრთხო გასასვლელზე. იგი შეიძლება მიჯნავდეს მოძრაობის გამყოფი სისტემების მიმართულების ზოლებსაც.
უსაფრთხო წყლების ნიშნების გარჩევა შესაძლებელია წითელი და თეთრი ვერტიკალური ზოლებით. ჩვეულებრივ, დამაგრებული აქვს სფეროს ფორმის წითელი ქიმი. ღამით ანათებს თეთრი ფერის მკრთოლვარე, იზოფაზურ, ხანგრძლივად ელვარე შუქს 10 წამიანი ინტერვალით და A მორზეს კოდის შესაბამის შუქს (ერთი მოკლე, ერთი გრძელი გაელვება).
იხილეთ აგრეთვე
კარდინალური ნიშანი
ლატერალური ნიშანი
სპეციალური ნიშანი
განცალკევებული საშიშროების ნიშანი
ჩაძირული გემის აღმნიშვნელი საგანგებო ბუი
ლიტერატურა
ციცქიშვილი, გ. (2021). ნავიგაციური საფრთხეების შემოფარგვლის სისტემები (წიგნში საზღვაო საქმე). ბათუმი. გამომცემლობა „აჭარა“.
IALA. (2023). Navguide 2023: Marine Aids to Navigation Manual (9th ed.). International Association of Marine Aids to Navigation and Lighthouse Authorities.
სქოლიო
საზღვაო ნავიგაცია
შვედური ვალჰუნდი

შვედური ვალჰუნდი — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია შუა საუკუნეების შვედეთში.
გარეგნულად და ტემპერამენტით შვედური ვალჰუნდი უელშ-ქორგიჰემბროკს ჰგავს, და შესაძლოა, სკანდინავიაში ვიკინგებთან ერთად მოხვდა, რომლებიც მანამდე პემბროქშირში (უელსი) სახლობდნენ. შვედურ ჯიშს ადგილობრივად მიიჩნევენ, მაგრამ, უფრო სავარაუდოა, რომ ეს ენერგიული, მოკლეფეხება მეცხვარე ძაღლი კონტინენტური ევროპის ბასეტებისგან იღებს სათავეს. ჯიუტი შვედური ვალჰუნდი შესანიშნავი ძაღლია ფერმისთვის, სადაც სხვადასხვა სამუშაოს ასრულებს — დარაჯობს და მიერეკება ფარას, იცავს ქონებას და ებრძვის მღრღნელებს. გამოცდილ ხელში შვედური ვალჰუნდი კარგი კომპანიონია, თუმცა თუ სხვა ძაღლებთან გააჩერებთ, იჩხუბებს.
შვედური ვალჰუნდი კარგად უძლებს სიცივეს და ქალაქის პირობებში ცხოვრებას, სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა, ვერ ეგუება ბავშვებს, კარგი მოდარაჯეა. აქვს გრძელი, ძალიან დაკუნთული კისერი, ძლიერი ფეხები. ბალანი უხეშია, საშუალო სიგრძის, შეიძლება იყოს ნაცრისფერი, მოჟღალო-ყვითელი, მოჟღალო-ყავისფერი, ზონარული ნაცრისფერი. მსხვილი, წაწვეტებული ყურები დაფარულია ნაზი ბალნით.
რესურსები ინტერნეტში
შვედური ვალჰუნდი
მეცხვარე და მოდარაჯე ძაღლები
შვედური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
მელონი

მელონი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ორენსეს პროვინციის რიბეიროს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 53,22 კმ². მოსახლეობა — 1156 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ორენსეს მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
მელონის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ორენსეს მუნიციპალიტეტები
ორენსეს ქალაქები
Iridomyrmex rufoniger

Iridomyrmex rufoniger — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Iridomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
კირილე და მეთოდე

კირილე და მეთოდე — ბერძენი ძმები, კირილე (საერო სახელი კონსტანტინე) (დ. 827, სალონიკი — გ. 14 თებერვალი, 869, რომი) და მეთოდე (დ. 815, სალონიკი — გ. 6 აპრილი, 885) — ბერები, ცხოვრების და მოღვაწეობის პერიოდი IX საუკუნის დასაწყისი, წარმოშობით თესალონიკიდან, რომელთაც მიუძღვით ღვაწლი სლავური ანბანის შექმნაში, ამ ანბანს სხვანაირად კირილიცასაც უწოდებენ.
იხილეთ აგრეთვე
კირილე ფილოსოფოსი
მეთოდე მორაველი
რესურსები ინტერნეტში
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი II, თბილისი, 2001 წ.
ბერძენი ბერები
დამწერლობის შემქმნელები
დაბადებული 827
გარდაცვლილი 14 თებერვალი
გარდაცვლილი 869
დაბადებული 815
გარდაცვლილი 6 აპრილი
გარდაცვლილი 885
Camponotus transvaalensis

Camponotus transvaalensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
Camponotus
Əliabad (38° 41' N 48° 33' E), Lerik

Əliabad (38° 41' N 48° 33' E), Lerik
Aliabad is a village and municipality in the Lerik District of Azerbaijan.
References
Populated places in Lerik District
Horom, Armenia

Horom, Armenia
Horom is a village in the Artik Municipality of the Shirak Province of Armenia. Located 1 km east of Horom and situated upon two large hills south of the main road and opposite of the dam and reservoir is the ancient Bronze Age through Urartian Citadel of Horom.
Not far from this location in Ghak and Shvaghtapa are two Urartian cyclopean forts.
Demographics
Development programs
Horom village became part of COAF-supported villages (Children of Armenia Fund).
The programs implemented include: Student Councils, Debate Clubs, Health and Lifestyle Education, School Nutrition & Brushodromes, Women Health Screenings, Support for Reproductive Health.
Children of Armenia Fund also renovated village facilities such as Cafeteria and Brushodrome.
References
World Gazeteer: Armenia – World-Gazetteer.com
Populated places in Shirak Province