PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
იზა გიგოშვილი

იზა გიგოშვილი
იზა შალვას ასული გიგოშვილი (დ. 16 თებერვალი, 1938, თბილისი — გ. 17 იანვარი, 2003) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1981). 1979 წელს მიენიჭა სსრკ სახელმწიფო პრემია.
ბიოგრაფია
1963 წელს დაამთავრა საქართველოს რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი. 1963–1967 იყო თბილისის რუსთაველის სახელობის თეატრის მსახიობი, 1967–1969 — მარჯანიშვილის სახელობის თეატრისა, 1969-იდან კვლავ რუსთაველის თეატრშია. 1997 წელს დააარსა სამეფო უბნის თეატრი.
გიგოშვილის თამაში გამოირჩევა სინატიფით, პლასტიკით, მოხდენილობითა და გარდასახვის უნარით; შექმნა მომხიბლავი და გულწრფელობით აღსავსე თავგანწირულ, შეუპოვარ ქალთა სახეები: ძაბული (კონსტანტინე გამსახურდიას „მთვარის მოტაცება“), კაბილა (ალფრედ დე მიუსე „სიყვარული სახუმარო არ არის“), ჰერმია (უილიამ შექსპირის „ზაფხულის ღამის სიზმარი"), ქსენია (ბორის ლავრენიოვის „რღვევა“), ნატო (ალექსანდრე ჩხაიძე „ხიდი“), გრუშე ვაჩნაძე (ბერტოლტ ბრეხტი „კავკასიური ცარცის წრე“), ზიტა (გოტჰოლდ ეფრაიმ ლესინგი „ნათან ბრძენი“), შუშანიკი (იაკობ ცურტაველი „შუშანიკის წამება“), თამარი (კარლო გოლდონი „მშვენიერი ქართველი ქალი“) და სხვა.
ფილმოგრაფია
გადაღებულია ფილმებში
1968: „ქერათმიანი ქალიშვილი“ რეჟ. დიმიტრი ბათიაშვილი
1974: „ანარეკლი“ (ირმა) რეჟ. ოთარ აბესაძე
1977: „ამაღლება“ რეჟ. ნოდარ მანაგაძე
1978: „დათა თუთაშხია“ (ბუდარას ცოლი) რეჟისორები გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე, გურამ (გიზო) გაბესკირია
1979: „მთის ნოველა“ რეჟ. მერაბ თავაძე
1982: „მარადისობის კანონი“ (მარგო) რეჟ. ვალერიან კვაჭაძე
1982: „მე დავბრუნდები“ რეჟ. მერაბ თავაძე
1984: „ქართველები ცაში“ (მგზავრი) რეჟ. ომარ გვასალია
1992: „თვინიერი“ რეჟ. ავთანდილ ვარსიმაშვილი
2001: „ხვეული კიბით“ რეჟ. მერაბ თავაძე
ნათამაშები როლები
რუსთაველის თეატრი
„კავკასიური ცარცის წრე“ (გრუშე ვაჩნაძე) რეჟ. რობერტ სტურუა
მარჯანიშვილის თეატრი
ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
1976: საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
1979: სსრკ სახელმწიფო პრემია
1979: შოთა რუსთაველის სახელობის პრემია
1981: საქართველოს სახალხო არტისტი
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 16 თებერვალი
დაბადებული 1938
გარდაცვლილი 17 იანვარი
გარდაცვლილი 2003
ქართველი მსახიობები
საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
Icatu

Icatu is a municipality in the state of Maranhão in the Northeast region of Brazil.
The municipality contains part of the Upaon-Açu/Miritiba/Alto Preguiças Environmental Protection Area, created in 1992.
See also
List of municipalities in Maranhão
References
Municipalities in Maranhão
Populated coastal places in Maranhão
Dolichoderus debilis

Dolichoderus debilis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
უნიონის დეპარტამენტი

უნიონის დეპარტამენტი — დეპარტამენტი არგენტინაში, კორდობის პროვინციაში.
არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2001 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 100 247 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 11 182 კმ²-ია.
დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბელ-ვილიე.
რესურსები ინტერნეტში
არგენტინის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
Provincia según localidad. Población censada en 1991 y población por sexo en 2001
კორდობის პროვინციის დეპარტამენტები
ლისაბონი (რეგიონი)

ლისაბონი (რეგიონი)
ლისაბონი – პორტუგალიის 7 რეგიონიდან ერთ-ერთი. 2002 წლიდან მოიხსენიება როგორც ლისაბონის და ტეჟუს ველი. რეგიონი მოიცავს 2 567 კვ.კმ-ს. 2005 წლის მონაცემის მიხედვით მოსახლეობა შეადგენს 2,760,723 მაცხოვრებელს. შესაბამისად სიმჭიდროვე არის 1,075 კაცი/კვ.კმ.
სქოლიო
პორტუგალიის რეგიონები
სამურავი (პერსონაჟი)

სამურავი (პერსონაჟი)
სამურავი (ინგლ. Wolverine) — გამოგონილი პერსონაჟი Marvel Comics-ის სამყაროში. პირველად გამოჩნდა გასაოცარი ჰალკის 180-ე ნომერში (1974 წლის ოქტომბერი). შექმნილია მწერალი ლენ უეინისა და არტ-დირექტორი ჯონ რომიტა უფროსის მიერ, რომელსაც ეკუთვნის პერსონაჟის დიზაინი, გამოცემისათვის კი სამურავი პირველად ჰერბ ტრიმფემ დახატა. იქს-ადამიანების მწერალმა კრის კლერმონმა, ისევე, როგორც მწერალმა/ილუსტრატორმა ჯონ ბირნიმ, დიდი წვლილი შეიტანა პერსონაჟის დახვეწაში. ეს უკანასკნელი დაჟინებით მოითხოვდა, რომ სამურავი სხვა იქს-ადამიანებზე ასაკით უფროსი ყოფილიყო. ილუსტრატორმა ფრანკ მილერმა ითანამშრომლა კლერმონთან. მისი დახმარებით 1982 წლის სექტემბერ-დეკემბერში გამოიცა კომიქსის ოთხ-ნაწილიანი ლიმიტირებული სერიები (სახ. Wolverine), სადაც სამურავის ცნობილი ფრაზის, "I'm the best there is at what I do, but what I do isn't very nice," დებიუტი შედგა.
ჯეიმზ ჰოულეტი, იგივე ლოგანი, არის მუტანტი, რომელიც ფლობს ცხოველის-მსგავს მგრძნობელობას, საოცარ ფიზიკურ შესაძლებლობებს, ძვლის ბრჭყალებსა და განკურნების უნარს, რაც საშუალებას აძლევს სწრაფად შეიხორცოს ნებისმიერი ჭრილობა, განიკურნოს დაავადებებისგან, ტოქსინებისგან. იქს-იარაღის შექმნის დროს, როდესაც მუტანტის სხეულში მეტალი ადამანტიუმი შეიყვანეს, სწორედ ამ უნარმა გადაარჩინა იგი სიკვდილს. თავდაპირველად, სამურავი ერთ-ერთი ანტი-გმირი, ავტორიტეტის არმქონე მუტანტი იყო, რომელიც გამოჩნდა ამერიკულ კულტურაში ვიეტნამის ომის შემდგომ. მოგვიანებით იგი შეუერთდა იქს-ადამიანებს კომიქსში გიგანტური ზომის იქს-ადამიანები #1 (1975 წლის მაისი) და მათთან ერთად განაგრძო ბრძოლა. ამჟამად ლოგანი გულშემატკივრების ერთ-ერთი უსაყვარლესი პერსონაჟია. სამურავი გამოჩნდა საკუთარ სოლო-კომიქსში 1988 წლიდან და ცენტრალური ფიგურა გახდა იქს-ადამიანების ისტორიების უმეტესობაში, ანიმაციებში, ვიდეო თამაშებსა და სრულმეტრაჟიან ფილმებში, სადაც მას ჰიუ ჯეკმენი ასახიერებს.
2008 წლის მაისში, გაზეთ Wizard-ის ყველა დროის 200 საუკეთესო კომიქსის პერსონაჟს შორის სამურავმა პირველი ადგილი დაიკავა, იმავე წლის ივლისში კი გაზეთ Empire-ის 50 უდიდეს კომიქსის პერსონაჟს შორის - მეოთხე.
რესურსები ინტერნეტში
1974 წლის კომიქსების პერსონაჟები
Marvel Comics-ის სუპერგმირები
სტეფანე (კალაიჯიშვილი)

სტეფანე (კალაიჯიშვილი)
მიტროპოლიტი სტეფანე (ერისკაცობაში — სტეფანე გრიგოლის ძე კალაიჯიშვილი; დ. 9 თებერვალი, 1959, ახალციხე, საქართველო) — ჭყონდიდის, ცაგერისა და ლენტეხის ეპარქიის მიტროპოლიტი. ახალგაზრდობის სულიერი და ინტელექტუალური განვითარების ცენტრის თავმჯდომარე.
1981 წელს დაამთავრა თბილისის ტექნიკური უნივერსიტეტი, ახალციხის სემინარია. 1994 წელს დიაკვნად აკურთხეს, 1996 წლის 23 ოქტომბერს კი ბერად აღიკვეცა, იმავე წელს მღვდლად აკურთხეს. 1995 წელს დაამთავრა თბილისის უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 2002 წლის 27 ოქტომბერს ხელი დაასხეს ცაგერისა და ლეჩხუმის ეპისკოპოსად. 2010 წლის 9 სექტემბერს კი, მიიღო მთავარეპისკოპოსის ხარისხი. 2015 წლის 1 ნოემბრიდან არის მიტროპოლიტი. 2021 წლის 11 თებერვლის სინოდის სხდომის შემდეგ მასვე დაექვემდებარა ჭყონდიდის ეპარქია.
კათედრა ცაგერში, რეზიდენცია ცაგერსა და ლენტეხში.
ანგელოზის დღე — 27 დეკემბერი (9 იანვარი).
იხილეთ აგრეთვე
საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდი
რესურსები ინტერნეტში
სტეფანე – ცაგერისა და ლენტეხის მიტროპოლიტი — საქართველოს საპატრიარქოს საიტი
სქოლიო
დაბადებული 1959
ქართველი მიტროპოლიტები
დაბადებული 9 თებერვალი
კომპიუტერული უსაფრთხოება

კომპიუტერული უსაფრთხოება, კიბერუსაფრთხოება ან ინფორმაციული უსაფრთხოება — კომპიუტერული სისტემებისა და ქსელების მართვის წერტილების დაცულობა მისი ხელყოფისგან, არასანქცირებული გამოყენებისგან ან აპარატული უზრუნველყოფის, პროგრამული უზრუნველყოფისა და ელექტრონული მონაცემებისადმი ზიანის მიყენებისგან, აგრეთვე განადგურებისა და დარღვევისგან სერვისებისა, რომლებსაც ისინი მომხმარებელს აწვდიან.
ეს სფერო უფრო და უფრო მნიშვნელოვანი ხდება კომპიუტერულ სისტემებზე, ინტერნეტზე და უკაბელო ქსელებზე, როგორიცაა Bluetooth და Wi-Fi , დამოკიდებულების გაზრდის შედეგად. მისი კომპლექსურობის გამო, პოლიტიკისა და ტექნოლოგიის კუთხით, კიბერუსაფრთხოება აგრეთვე არის ერთ-ერთი ძირითადი გამოწვევა თანამედროვე ცხოვრებაში.
მავნე პროგრამების სახეობები
მალვეარი (Malware);
კომპიუტერული ვირუსი;
მოძრავი მედია საშუალებები;
ტროიანი (Trojan Horse)
რუტკიტი
ბექდორი (Backdoor)
ვორმი (Computer worm)
კილოგერი (Keylogger)
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაციული უსაფრთხოება
სქოლიო
კიბერდანაშაული
კრიპტოგრაფია
ეროვნული უსაფრთხოება
ელექტრონული კომერცია
ფსილოტოფიტები

ფსილოტოფიტები — უძველეს ჭურჭლოვან მცენარეთა განყოფილება: შეიცავს ერთ რიგს და, რომელიც შედგება 2 გვარისაგან: და .
პირველი აერთიანებს 2 სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია ორივე ნახევარსფეროს ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში; მეორე — 10-მდე სახეობას და გავრცელებულია ძირითადად ავსტრალიაში, ტასმანიაში, ახალ ზელანდიასა და პოლინეზიის კუნძულებზე. თანამედროვე მცენარეულ საფარში ძალიან მცირე ადგილი უჭირავთ. გამოირჩევიან პრიმიტიული აგებულებით, რაც მათ უძველეს წარმოშობაზე მიუთითებს. ცხოვრობენ ეპიფიტურად ხისმაგვარ გვიმრებზე, საგოვნებსა და პალმებზე, ან ჰუმუსით მდიდარ ნიადაგზე და კლდის ნაპრალებში.
ლიტერატურა
მცენარეები
ლაკუნსა (მუნიციპალიტეტი)

ლაკუნსა (მუნიციპალიტეტი)
ირურსუნი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ლა-ბარანკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 11,03 კმ². მოსახლეობა — 1275 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ნავარის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ირურსუნის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ნავარის მუნიციპალიტეტები
ნავარის ქალაქები
ძმები ტავიანები

ძმები ტავიანები — იტალიელი ძმები, რომლებიც მოღვაწეობენ კინემატოგრაფიაში, არიან რეჟისორები და სცენარისტები. ყოველთვის მუშაობენ ერთად. პაოლო ტავიანის მეუღლე ლინა ნერლი ტავიანი ხშირად არის მათი ფილმების კოსტიუმების დიზაინერი. 1977 წელს ტავიანებმა გადაიღეს ფილმი მამა-მარცენალი, რომელშიც ასახეს სარდინიაზე გამეფებული ქრისტიანული, პატრიარქალური კულტურა. ამ ფილმისთვის მათ დაიმსახურეს ოქროს პალმის რტო.
ფილმოგრაფია
1977 - მამა-მარჩენალი (Padre Padrone)
2007 - ტოროლას ბუდე (La masseria delle allodole )
2012 - კეისარი უნდა მოკვდეს (Cesare deve morire)
რესურსები ინტერნეტში
Paolo Taviani, IMDB entry
Vittorio Taviani, IMDB entry
იტალიელი კინორეჟისორები
იტალიელი სცენარისტები
დაბადებული 1931
დაბადებული 1929
ორთვალა წითელ-თეთრი ხარით

ორთვალა წითელ-თეთრი ხარით
ორთვალა წითელი-თეთრი ხარით — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი. შესრულებული 1884 წელს, ზეთის საღებავებით ტილოზე. ინახება ოტერლოში, ნიდერლანდებში, კროლერ-მიულერის მუზეუმში. ორთვალა წითელი-თეთრი ხარით და ორთვალა შავი ხარით შესრულებულია ერთ პერიოდში, მანამ, სანამ ვინსენტი დატოვებდა ნიდერლანდებს და სამხრეთ საფრანგეთში გაემგზავრებოდა.
სქოლიო
ვინსენტ ვან გოგის ნახატები
1884 წლის ნახატები
ნახატები ანბანის მიხედვით
Həsənqaya

Həsənqaya or Gasankaya may refer to:
Həsənqaya, Barda, Azerbaijan
Həsənqaya, Tartar, Azerbaijan
See also
Həsənqala (disambiguation)
F-15 Eagle

F-15 Eagle
McDonnell Douglas (ახლა უკვე Boeing) F-15 Eagle — ორ ძრავიანი, ყველანაირ ამინდზე გათვლილი ტაქტიკური გამანადგურებელი, დაპროექტებული საჰაერო უპირატესობის მოსაპოვებლად. იგი ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ თანამედროვე გამანადგურებლად, ჩატარებული 100-ზე მეტი საჰაერო ორთაბრძოლიდან არც ერთი არ წაუგია. წინადადებათა მიმოხილვის შემდეგ აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალებმა შეარჩია McDonnell Douglas-ის დიზაინი 1967 წელს, რათა თანხვედრაში მოსულიყო მათ მოთხოვნებთან საჰაერო უპირატესობის გამანადგურებელთან დაკავშირებით. Eagle-მა პირველი გაფრენა 1972 წლის ივლისში განახორციელა, ხოლო შეიარაღებაში 1976 წელს მიიღეს. F-15-ის შეიარაღებაში დატოვებას აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალები 2025 წლამდე აპირებს.
1970-იანების შემდეგ Eagle-ის ექსპორტირება მოხდა ისრაელში, იაპონიასა და საუდის არაბეთში. მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველად F-15 გათვალისწინებული იყო საჰაერო უპირატესობის გამანადგურებლად, მან დაამტკიცა თავისი კონსტრუქციის მოქნილობა ნებისმიერ ამინდში ბრძოლის საწარმოებლად. მოგვიანებით განვითარდა მისი გაუმჯობესებული ვარიანტი F-15E Strike Eagle და შეიარაღებაში მიიღეს იგი 1989 წელს.
სქოლიო
საბრძოლო თვითმფრინავები
შპილმანი

შპილმანი („მოთამაშე ადამიანი“) — შუასაუკუნეების მოხეტიალე მსახიობი, მომღერალი და მუსიკოსი გერმანიასა და ავსტრიაში. შპილმანები ქმნიდნენ და ასრულებდნენ ეპიკურ სიმღერებს, გამოდიოდნენ ფეოდალთა კარზე, ბაზრობებზე ქალაქებსა თუ სოფლებში; ამან განაპირობა მათი რეპერტუარის თემატური მრავალფეროვნება. ამუშავებდნენ ძველ თქმულებებს, იყენებდნენ აღმოსავლური და ბიზანტიურ ზღაპრის მოტივებს. შპილმანების ხელოვნებამ მწვერვალს მიაღწია XIII საუკუნის მეორე ნახევარში. XIII საუკუნიდან შპილმანები ძირითადად ქალაქებში დამკვიდრდნენ და გაერთიანდნენ მომღერალთა ამქრებად.
ლიტერატურა
გერმანულენოვანი ფოლკლორი
ჯაშუშური თამაშები (ფილმი)

ჯაშუშური თამაშები (ფილმი)
ჯაშუშური თამაშები — პოლიტიკური ტრილერი, რეჟისორ ტონი სკოტის დრამა.
სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება 1990-იან წლებში. სანამ პენსიაზე გავა, თავის ბოლო სამუშაო დღეს, ცსს-ის ოპერი ნათან მიური იგებს, რომ მისი აგენტი ტომ ბიშოპი ჩინეთში დააკავეს. ოფიციალური ვერსია — ჯაშუშობა. საქმემ შეიძლება არასასურველი სახე მიიღოს, ჩინეთისა და აშშ-ის მაღალი წრეების მომავალი შეხვედრის წინ. ნათანს ძალიან ცოტა დრო დარჩა - 24 საათის შემდეგ ბიშოპს ჩამოახრჩობენ. ცსს-ის შტაბ-ბინაში საგანგებო სხდომა იმართება — მიურს მის ყველა საგარეო კავშირზე კითხვებს უსვამენ. ისიც იხსენებს ყველა იმ მნიშვნელოვან ოპერაციას, დაწყებული ვიეტნამიდან, სადაც ის და ბიშოპი ერთად მოქმედებდნენ, წინა დღემდე. 1980-იანების დასაწყისში აღმოსავლეთ გერმანიის ოპერაციის დროს მიურმა ბიშოპის მიერ გადაბირებული აგენტი მოკლა. ამის გამო მათ შორის ურთიერთობა გაცივდა. მიური უხსნიდა უკმაყოფილო ბიშოპს, რომ აგენტებმა შესაძლოა მაღალი დონის, ურთულეს თამაშში უბრალო მონეტის როლი ითამაშონ. თუ გახდება საჭირო მის შეწირვა, ამის გაკეთება აუცილებელია ნებისმიერ სიტუაციაში.
1985 წელს, ლიბანის ოპერაციების დროს, ბიშოპმა ელიზაბეტ ჰედლი გაიცნო. ჰედლი, სავარაუდოდ დიდი ბრიტანეთის დაზვერვის მუშაკი, ლიბანში იყო გამწესებული. ტომსა და ელიზაბეტს შორის გრძნობა გაჩნდა, რაც მიურმაც გაიგო. ის შიშობდა, რომ ეს კავშირი ბიშოპს მოვალეობის შესრულებაში შეუშლიდა ხელს და ჰედლი ჩინეთის ციხეში ჩაასმევინა. ბიშოპი, შეყვარებულის ციხიდან გამოხსნის მცდელობის დროს ხელში ციხის მცველებს ჩაუვარდა. ნათანი იყენებს მთელ თავის ცოდნას, კავშირებსა და ფულს. ცსს-ის უფროსის მხარდაჭერით, მიური აწყობს სამხედრო ოპერაციას და ბიშოპსა და ჰედლის ციხიდან ათავისუფლებს. ფილმის ფინალური კადრები: მოქმედება ვითარდება ჩინეთში, სადაც ბიშოპი და ჰედლი მიფრინავენ ვერტმფრენით ამერიკული ბაზისკენ, ცსს-ის შენობაში, სადაც სრულდება შიდა გამოძიება. პილოტის, სრულიად შემთხვევით ნათქვამით ფრაზით ხვდება, თუ ვინ გადაარჩინა ის და ჰედლი. ზუსტად ამ დროს, ცსს-ის მეთაურები, უკვე გათავისუფლებული მიურისგან მომხდარის შესახებ ყველაფერს დეტალურად იგებენ.
როლებში
რესურსები ინტერნეტში
ფილმის მიმოხილვა და კრიტიკა როჯერ ებერტი
IMDB entry
წაღკაშენი (გეღარქუნიქი)

წაღკაშენი (გეღარქუნიქი)
წაღკაშენი — სოფელი სომხეთში, გეღარქუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 160 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 666 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 51 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 13.6 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
არტენი (ვულკანი)

არტენი (ვულკანი)
არტენი — პოტენციურად აქტიური ვულკანი სომხეთში. მდებარეობს არაგაწოტნის პროვინციაში, სოფელ თათულის, არევუტისა და არტენის სიახლოვეს. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2047 მეტრია, ხოლო შეფარდებითი სიმაღლე კი - 860 მეტრი და წარმოადგენს ორი შერწყმული ძირისაგან შემდგარ მთას (არტენი და მცირე არტენი).
ვულკანის უკანასკნელი ამოფრქვევა 1340 წელს დაფიქსირდა.
მტა ცნობილია თავისი ენდემური სახეობით - მასალსკის ზარით (Campanula massalskyi), რომელიც ამ ადგილის გარდა მხოლოდ თურქეთის შეზღუდულად მცირე არეალში გვხვდება..
გალერეა
იხილეთ აგრეთვე
სომხეთის მთები
სომხეთის ქედები
სომხეთის ვულკანები
რესურსები ინტერნეტში
ვულკანი არტენი
არტენი armgeo.am-ზე
სქოლიო
სომხეთის მთები
სომხეთის ვულკანები
კოლიდერი

კოლიდერი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 265 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოლიდერის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30 766 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.95 კმ²-ზე. ფართობი 3 093 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მატუ-გროსუ
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
Estimativas da população para 1º de julho de 2009
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
მატუ-გროსუს შტატის მუნიციპალიტეტები
118

118
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
რენ შანგი - ხანის დინასტიის გენერალი.
სიუსქენდი

სიუსქენდი — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 211 კაცი. სოფლის ქართული სახელია სოსკანი. XX საუკუნის დასაწყისში სოფელში ცხოვრობდნენ ინგილოები.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
კახის რაიონის სოფლები
კვარიათი

კვარიათი — დასახლება ქალაქ ბათუმში, გონიო-კვარიათის უბანში. მდებარეობს მდინარე კვარიათის ნაპირებზე, კახაბრის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 10 მ.
ისტორია
კვარიათი იყო სოფელი, შედიოდა ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, გონიოს თემში. საბჭოთა დროს განვითარებული იყო მეციტრუსეობა და მეჩაიეობა. 2002 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 98 ადამიანი. 2011 წელს შეუერთდა ბათუმს.
ტურიზმი
კვარიათი ერთ-ერთი პოპულარული შავიზღვისპირა კურორტია საქართველოში. პლაჟი 1 კმ სიგრძისაა. მისი ჩრდილოეთ ნაწილი უერთდება გონიოს პლაჟს, სამხრეთით კი სარფის პლაჟისგან ყოფს კლდე. კვარიათის პოპულარობას ხელს უწყობს მდიდარი წყალქვეშა სამყარო, აქ ფუნქციონირებს დაივინგ-ცენტრი. სასტუმროების უმეტესობა პლაჟიდან 100 მ-ში მდებარეობს, ნაწილი განლაგებულია მთის ფერდობზე.
ლიტერატურა
სქოლიო
ბათუმის უბნები
აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კურორტები
შავიზღვისპირა კურორტები
ბათუმის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
კონსტანციუს I ქლორუსი

კონსტანციუს I ქლორუსი
ფლავიუს ვალერიუს კონსტანციუს I ქლორუსი (დ. 264, ილირია — გ. 306, ბრიტანია) — რომის იმპერატორი 305-306 წლებში. კონსტანტინე I დიდის მამა. დაწინაურდა დიოკლეტიანეს დროს როგორც მხედართმთავარი. 293 წლიდან - იმპერიის დასავლეთი ნაწილის კეისარი, 305 წლიდან (დიოკლეტიანეს მიერ ტახტზე უარის თქმის შემდეგ) - ავგუსტუსი. მოაწყო ლაშქრობები გერმანელების წინააღმდეგ. 297 წელს დამორჩილა განდგომილი ბრიტანია.
ლიტერატურა
რომის იმპერატორები
დაბადებული 264
გარდაცვლილი 306
რომის გაღმერთებული იმპერატორები
ივანე ქავთარაძე

ივანე ქავთარაძე (დ. 1897 — გ. 2 აგვისტო, 1944, ვარშავა) — ქართველი ისტორიკოსი და სამხედრო პირი.
ბიოგრაფია
პოლონეთის არმიის ქართველ ოფიცერთა შორის იყო ივანე (იან) ქავთარაძე. პოლონეთში 1920-იანი წლების დასაწყისიდან ცხოვრობდა. პროფესიით ისტორიკოსი იყო. საქართველოს ისტორიის ლექციებს კითხულობდა ვარშავის აღმოსავლეთის ინსტიტუტში. აღმოსავლეთის ინსტიტუტი 1924 წლის დეკემბერში შეიქმნა, პოლონური აღმოსავლეთმცოდნეობის ტრადიციების განახლების მიზნით. ოციანი წლების მეორე ნახევარში ინსტიტუტთან დაარსდა აღმოსავლეთის შესწავლის სკოლა, რომელიც 1930 წელს განათლებისა და რელიგიის საქმეთა სამინისტროს მიერ იქნა დამტკიცებული.
ბიბლიოგრაფია
Gruzja w zarysie historycznym. Warszawa : Wydaw. Instytutu Wschodniego, 1929.
На путях к конфедерации Кавказа. Варшава: [б. и.], 1937.
ლიტერატურა
ყოლბაია დ., ქართული ემიგრაცია პოლონეთში 1921-1939, ვარშავა, 2019, გვ. 228
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 1897
გარდაცვლილი 1944
ქართველი ისტორიკოსები
ქართველი სამხედრო პირები
გარდაცვლილი 2 აგვისტო
პიამა ქალწული

პიამა ქალწული
ღირსი პიამა ქალწული - მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 3 მარტი, ახალი სტილით - 16 მარტი. ქალაქ ალექსანდრიის მახლობლად მოღვაწეობდა. იგი საკუთარ სახლში დაყუდებულივით ცხოვრობდა, არავის ნახულობდა, საზრდელს დღეგამოშვებით იღებდა და მთელ დროს ლოცვასა და შრომაში ატარებდა. უფალმა წმინდანს წინასწარხილვის ნიჭი მიმადლა. ერთხელ მეზობელი სოფლის მცხოვრებლებმა გადაწყვიტეს წმიდა პიამას სოფლელების ამოწყვეტა, რათა ნილოსის მოქცევისას მხოლოდ თავიანთი მინდვრები მოერწყათ. ეს უფლისაგან ეუწყა წმიდა ქალწულს და თავისი სოფლის უხუცესებს შეატყობინა. შეშინებული უხუცესები ფეხებში ჩაუვარდნენ წმიდანს და სთხოვეს, წასულიყო მეზობელ სოფელში და გონს მოეყვანა მისი მცხოვრებლები. ქალწულმა ამაზე უარი განაცხადა - ადამიანებთან კავშირი ხომ მას დიდი ხნის გაწყვეტილი ჰქონდა. ღვთისა და მოყვასის სიყვარულით აღსავსემ მთელი ღამე ლოცვაში გაატარა. დილით, როდესაც ბოროტისაგან გონდაბინდული, შეიარაღებული მეზობელი სოფლელები წმიდა ქალწულის სოფელს მოადგნენ, მოულოდნელად შედგნენ და ადგილიდან ფეხი ვერ მოიცვალეს. უფლის გამოცხადებით მათ შეიტყვეს, რომ ხელ-ფეხს წმიდა პიამას ლოცვა უბორკავდათ, გონს მოეგნენ და ბოროტი განზრახვა შეინანეს, შემდეგ წმიდა ქალწულის სოფელში ხალხი გაგზავნეს და შენდობა ითხოვეს.
წმიდა პიამა მშვიდობით აღესრულა 337 წელს.
ლიტერატურა
წმიდანთა ცხოვრება, ტომი I, თბილისი, 2001 წ. გვ. 230
IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
How to Make It in America

How to Make It in America — ამერიკული კომედია-დრამა, რომლის პრემიერა HBO-ს საკაბელო ქსელზე 2010 წლის 14 თებერვალს შედგა. სერიალის სიუჟეტი მიჰყვება ბენ ეპსტაინისა (ბრაიან გრინბერგი) და მისი მეგობარი კემ კალდერონის (ვიქტორ რასუკი) ცხოვრებას, რომლებიც ქალაქ ნიუ-იორკის მოდის სამყაროში წარმატების მიღწევას ცდილობენ და მიზნად ამერიკული ოცნების საკუთარი ვერსიის განხორციელება აქვთ დასახული.
სცენარი დაწერილია იან ელდერმანის მიერ, ხოლო პროდიუსერები არიან „ანტურაჟის“ ჯგუფი — მარკ ვალბერგი, სტივენ ლევინსონი, რობ ვაისი და ჯულიან ფარინო. სერიალის პირველი სეზონი 2010 წლის 4 აპრილს დასრულდა, ხოლო მეორე ამავე წლის 21 აპრილს დაიწყო.
რესურსები ინტერნეტში
2010-იანი წლების ტელესერიალები
ამერიკული ტელესერიალები
HBO-ს გადაცემები
ჰესტია

ჰესტია — ოჯახის ცეცხლის, კერიის ქალღმერთი ბერძნულ მითოლოგიაში. კრონოსის და რეას ქალიშვილი. ზევსის, პოსეიდონის, ჰადესის, ჰერასა და დემეტრეს და. ერთ-ერთი ვარაუდით, მიიჩნევა, რომ ჰესტიას კულტი ფართოდ გავრცელდა რომში, სადაც მას ვესტა ეწოდა, თუმცა ეს მოსაზრება სადავოა.
პოსეიდონმა და აპოლონმა მას ხელი სთხოვეს, მაგრამ ჰესტია ქალწულობა ერჩივნა და თავის ძმასთან - ზევსთან ერთად ცხოვრობდა.
მის პატივსაცემლად 1857 წელს ნაპოვნ ასტეროიდს დაარქვეს სახელი — ჰესტია.
რესურსები ინტერნეტში
Carlos Parada, "Hestia"
Socrates to Hermogenes about Hestia - Estia - Esti (Eesti) - Osia
Theoi Project: Hestia
სქოლიო
ბერძნული მითოლოგია
ბერძნული ქალღმერთები
ცეცხლის ქალღმერთები
თიქმათაში

თიქმათაში — უღელტეხილი საქართველოში, წალკის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ჯავახეთის ქედზე, მდინარე ჭოჭიანის სათავეებთან. სიმაღლე 2168 მ. მიდამოები აგებულია პლიოცენური ანდეზიტური ლავებით. დაფარულია სუბალპური მდელოებით. თიქმათაში წალკის მუნიციპალიტეტს აკავშირებს ნინოწმინდისა და ახალქალაქის მუნიციპალიტეტებთან.
სქოლიო
ქვემო ქართლის მხარის უღელტეხილები
უენდელ მერედით სტენლი

უენდელ მერედით სტენლი
უენდელ მერედიტ სტენლი ((დ. 16 აგვისტო, 1904, რიჯევილი, ინდიანას შტატი – გ. 15 ივნისი, 1971, სალამანკა, ესპანეთი) – ამერიკელი ვირუსოლოგი და პროფესორი, ნობელის პრემიის ლაურეატი.
ბიოგრაფია
1926 წელს დაამთავრა ერლემის კოლეჯი (რიჩმონდი, ინდიანას შტატი). 1929 წლიდან მუშაობდა ილინოისის უნივერსიტეტში, 1930 წლიდან - მიუნხენის უნივერსიტეტში. 1931 წელს დაბრუნდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, სამედიცინო კვლევების როკფელერის ინსტიტუტში (ნიუ-იორკი) სამუშაოდ, 1932 წლიდან გადავიდა პრინსტონის იმავე როკფელერის სახელობის ინსტიტუტში. 1948 წლიდან უენდელ სტენლი ბერკლის უნივერსიტეტის (კალიფორნია) პროფესორია. 1941 წელს არჩეულ იქნა ამერიკის შეერთებული შტატების მეცნიერებათა აკადემიის, ხოლო 1963 წელს ნიუ-იურკის მეცნიერებათა აკადემიის წევრად.
1946 წელს უენდელ სტენლიმ ჯ.ნორტროპთან და ჯ.სამნერთან ერთად მიიღო ნობელის პრემია ქიმიაში.
კვლევა
უენდელ სტენლის კვლევის სფერო ვირუსოლოგია იყო. მან პირველმა, 1935 წელს მოახერხა თამბაქოს ვირუსის გამოკრისტალება და ზედმიწევნით შესწავლა. წინამორბედთა შრომათა გაანალიზებისას იგი იმ დასკვნამდე მივიდა, რომ თამბაქოს მოზაიკის ვირუსი ცილოვანი მოლეკულა იყო. საკუთარი მოსაზრების დასადასტურებლად მეცნიერმა უმძიმესი შრომა გასწია. მან დაიწყო იმით, რომ შეაგროვა ვირუსით დაავადებული ერთი ტონა თამბაქოს ფურცელი. იგი ამ ფურცლებს წურავდა, წვენს ასუფთავებდა და მასში შემავალ ცილას იკვლევდა. შედეგად სტენლიმ მიიღო ერთი სუფრის კოვზი მიკროსკოპული ნემსისებრი კრისტალები. ამ კრისტალების ყოველმხრივი შემოწმებით მან დაამტკიცა, რომ ისინი მთლიანად ცილისაგან შედგებიან და არაფერს შეიცავენ, გარდა თამბაქოს მოზაიკის ვირუსისა. ვირუსოლოგიისათვის ამ ექსპერიმენტს კოლოსალური მნიშვნელობა ჰქონდა. ფაქტობრიად, ამ კვლევამ პრინციპული გარდატეხა შეიტანა ვირუსების შესწავლის საქმეში. სტენლის მიერ გამოკრისტალებული თამბაქოს მოზაიკის ვირუსი პირველი ვირუსია, რომელზე მანიპულაციები და შემდგომი კვლევები გახდა შესაძლებელი. გარდა ამისა, სტენლის წყალობით დღეს უკვე საბოლოოდ დამტკიცებულია, რომ ვირუსი შედგება ორი ნივთიერებისაგან - ცილისა და ნუკლეინის მჟავისაგან.
ნაშრომები
სტენლის ნაშრომი "ვირუსები და სიცოცხლის ბუნება", რომელიც მან თავის კოლეგა ე.ეველენთან ერთად დაწერა, ვირუსოლოგიაში კლასიკად ითვლება. ქართულ ენაზე წიგნი ალექსი მთვარელიძემ თარგმნა და გამოსცა გამომცემლობა "ნაკადულმა" 1969 წელს.
სქოლიო
ამერიკელი ბიოქიმიკოსები
დაბადებული 1904
გარდაცვლილი 1971
ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კუიტე-დი-მამანგუაპი

კუიტე-დი-მამანგუაპი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 75 მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-ნორტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 202 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 57.19 კმ²-ზე. ფართობი 108 448 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარაიბა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები