PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
არა (გვარი)

არა (გვარი)
არა — ფრინველთა გვარი თუთიყუშისებრთა ოჯახისა. მოიცავს თხუთმეტ სახეობას. მათი სხეულის სიგრძეა 95 სმ-მდე. შეფერილი არიან ძალიან კაშკაშა ფერებში: მწვანე, წითელი, ცისფერი, ყვითელი; დედალი, მამალი და მოზარდი ერთმანეთისაგან თითქმის არ განსხვავდება. თვალის მიდამოები და ლოყები შეუბუმბულავია. ფრთის ბოლოები გაჭიმული და წამახვილებულია. სოლისებრი ფორმის კუდი სხეულზე გრძელია. ნისკარტი მოკაუჭებულია; ამ გვარის სახეობებს ყველაზე ძლიერი ნისკარტი აქვთ დედამიწაზე. გავრცელებული არიან ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში. ბინადრობენ ტროპიკულ ტყეებში. მისდევენ გუნდურ ცხოვრებას, წყვილები ერთმანეთთან ხანგრძლივად რჩებიან. ზოგჯერ ზიანს აყენებენ ხილის პლანტაციებს. კარგი პირობების არსებობის შემთხვევაში ადვილად შინაურდებიან და ტყვეობაშიც კარგად გრძნობენ თავს. საკმაოდ ხშირად ვხვდებით მოშინაურებულ სახეობებს. ცოცხლობენ 30–75 წლამდე, საშალოდ — 60 წელს. იკვებებიან მარცვლეულით, ბოსტნეულით, ხილით და სხვ.
ლიტერატურა
Биологический энциклопедический словарь / Гл. ред. М. С. Гиляров; Редкол.: А. А. Баев, Г. Г. Винберг, Г. А. Заварзин и др. — 2-е изд., исправл. — М.: Советская энциклопедия, 1989. — 864 с. — ISBN 5-85270-002-9 (См. аннотацию. )
Иерусалимский И. Попугаи и певчие птицы: виды, содержание, обучение. — Ростов-на-Дону: Владис, 2001. — 320 с. — ISBN 5-94194-073-4
თუთიყუშისებრნი
ლუძის მხარე

ლუძის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში, ლატგალიის რეგიონში. მხარე მოიცავს 9 თემს და ერთ ქალაქს, ადმინისტრაციული ცენტრი მდებარეობს ქალაქ ლუძაში.
მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ლუძის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 15,986 კაცს. მხარის ფართობია 966 კმ².
მხარის ეროვნული შემადგენლობა 2010 წლის მონაცემებით ასეთია:
სქოლიო
ლატვიის მხარეები
ომი

ომი — სახელმწიფოებს შორის არსებული კონფრონტაციის გადაწყვეტა სამხედრო ძალადობის გზით. ომის წარმოებაში უმთავრეს როლს ასრულებენ სახელმწიფოს შეიარაღებული ძალები და გასამხედროებული ფორმირებები, რომლის პარალელურად მეომარი მხარეები აწარმოებენ დიპლომატიურ, იდეოლოგიურ და ეკონომიკურ ბრძოლებს დაპირისპირებულ მხარეებთან. ომის წამოწყების მიზეზი შეიძლება გახდეს გადაუჭრელი საკითხები ეკონომიკურ, იდეოლოგიურ, ტერიტორიულ, რელიგიურ და სხვა სფეროებში. ომი – ეს არის პოლიტიკის გაგრძელება. თავისი მასშტაბებით ომი შეიძლება იყოს ლოკალური, რეგიონული, მსოფლიო. საერთაშორისო კანონების მიხედვით ომის წამოწყება გამოუცხადებლად, ითვლება დანაშაულად. შეიარაღებული კონფლიქტისგან განსხვავებით, ომის მასშტაბები გაცილებით დიდია, როგორც გეოგრაფიული თვალსაზრისით, ასევე მისი ხანგრძლივობიდან გამომდინარე. მიუხედავად ამისა, პრაქტიკაში არ არსებობს ზუსტი კლასიფიკაცია იმისა, თუ რით განსხვავდება ომი შეიარაღებული კონფლიქტისაგან. ომი შეიძლება იყოს ხანმოკლე (რამდენიმე დღიანი) და ხანგრძლივი (რამდენიმე ათეულ წლამდე).
ლიტერატურა
Barzilai Gad, Wars, Internal Conflicts and Political Order: A Jewish Democracy in the Middle East (Albany: State University of New York Press, 1996).
Clausewitz, Carl Von (1976), On War (Princeton and New Jersey: Princeton University Press)
Fry, Douglas P., 2005, The Human Potential for Peace: An Anthropological Challenge to Assumptions about War and Violence, Oxford University Press.
Gat, Azar 2006 War in Human Civilization, Oxford University Press.
რესურსები ინტერნეტში
Correlates of War Project
Stanford Encyclopedia of Philosophy entry
Complex Emergency Database (CE-DAT)
ტერმინები
სამხედრო ისტორია
იალანკული (ბაშკირეთი)

იალანკული (ბაშკირეთი)
იალანკული — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვარის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 43 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ იაზიკოვოდან დაშორებულია 40 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბლაგოვარი, რომელიც დაშორებულია 13 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (52 %).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბლაგოვარის რაიონის სოფლები
Perch Proshian

Perch Proshian (Hovhannes Ter-Arakelian Ashtarak – 23 November 1907, Baku) was an Armenian writer.
Biography
Proshian was born in a tailor's family in Ashtarak. His education included parish school (1849–52) and a short time in the palatial school of Yerevan. In 1856 he finished the Nersisyan School of Tbilisi, where he formed his national-democratic views. After completing one year of education in Tbilisi's palatial school, Proshian came back to Ashtarak in 1857 and was appointed an inspector of the parish school.
In 1859, Proshian went to Tbilisi, where he taught at the Nersisyan School. From 1879 to 1881 had worked in Ejmiatsin as teachers' inspector. In 1887 had returned to Tbilisi. He died in Baku and was buried in the Armenian Pantheon of Tbilisi.
Museum
The Museum of Pertch Proshian was founded in 1948, in Ashtarak on the base of his father's house. Today in the museum are more than 2,000 exhibitions. The museum was restored in 2008.
See also
Armenian literature
Armenians in Tbilisi
Nersisyan School
References
1837 births
1907 deaths
People from Ashtarak
Armenian male poets
19th-century Armenian poets
Burials at Armenian Pantheon of Tbilisi
Nersisian School alumni
19th-century male writers
Armenian people from the Russian Empire
Okruashvili

Okruashvili is a Georgian surname. Notable people with the surname include:
Adam Okruashvili (born 1989), Georgian judoka
Irakli Okruashvili (born 1973), Georgian politician
Georgian-language surnames
Argentina at the 1964 Summer Olympics

Argentina at the 1964 Summer Olympics
Argentina competed at the 1964 Summer Olympics in Tokyo, Japan. 102 competitors, 96 men and 6 women, took part in 78 events in 14 sports.
Medalists
Athletics
Boxing
Cycling
Ten cyclists represented Argentina in 1964.
Individual road race
Delmo Delmastro
Roberto Breppe
Rubén Placanica
Team time trial
Héctor Acosta
Roberto Breppe
Delmo Delmastro
Rubén Placanica
Sprint
Oscar García
Carlos Alberto Vázquez
1000m time trial
Carlos Alberto Vázquez
Team pursuit
Carlos Alberto Álvarez
Ernesto Contreras
Juan Alberto Merlos
Alberto Trillo
Equestrian
Fencing
Eleven fencers, ten men and one woman, represented Argentina in 1964.
Men's foil
Orlando Nannini
Jesús Taboada
Adolfo Bisellach
Men's team foil
Adolfo Bisellach, Jesús Taboada, Alberto Lanteri, Orlando Nannini, Félix Galimi
Men's épée
Zelmar Casco
Francisco Serp
Jesús Taboada
Men's team épée
Félix Galimi, Zelmar Casco, Jesús Taboada, Francisco Serp
Men's sabre
Alberto Lanteri
Rafael González
Juan Carlos Frecia
Men's team sabre
Rafael González, Juan Carlos Frecia, Julian Velásquez, Alberto Lanteri
Women's foil
María Romano
Football
Gymnastics
Judo
Rowing
Sailing
Open
Shooting
Eight shooters represented Argentina in 1964.
25 m pistol
Manuel José Fernández
Juan Carlos Oxoby
50 m pistol
Humberto Aspitia
50 m rifle, three positions
Eduardo Armella
50 m rifle, prone
Melchor López
Cirilo Nassiff
Trap
Juan Ángel Martini, Sr.
José Passera
Swimming
Weightlifting
Wrestling
References
Nations at the 1964 Summer Olympics
1964
1964 in Argentine sport
კანტორის დიაგონალური არგუმენტი

კანტორის დიაგონალური არგუმენტი - ამ სახელით ცნობილია ხერხი რომელიც პირველად გეორგ კანტორმა გამოიყენა ნამდვილი რიცხვების სიმრავლის არათვლადობის დასამტკიცებლად.
მსგავსი მათემატიკური ტექნიკა გამოიყენება ქვემოთ მოყვანილი უფრო ზოგადი კანტორის თეორემის დასამტკიცებლად.
კანტორის თეორემა:
ნებისმიერი სიმრავლის კარდინალურობა მკაცრად ნაკლებია მისი ქვესიმრავლეების სიმრავლის კარდინალურობაზე.
ციუიფუ

ციუიფუ — ქალაქი ჩინეთში, შანდუნის პროვინციაში. მდებარეობს პროვინციის დედაქალაქ ძინანიდან 130 კმ-ით სამხრეთით. ბოლო მონაცემებით, ქალაქის ურბანული მოსახლეობა 60 000 ადამიანია, ხოლო მთლიანი მისი ადმინისტრაციული რეგიონის 650 000.
ციუიფუ კონფუცის მშობლიური ქალაქია. მიჩნეულია, რომ ის ნის მთის სიახლოვეს დაიბადა. ქალაქში მდენარეობს არაერთი ისტორიული სასახლე, ტაძარი და სასაფლაო. ციუიფუს სამი ყველაზე ცნობილი კულტურული ძეგლია: კონფუცის ტაძარი, კონფუცის საფლავი და კონგის ოჯახის სახლი. აღნიშნული სამი ძეგლი 1994 წელს იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
იხილეთ აგრეთვე
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩინეთში
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
UNESCO World Heritage Listing
CCTV
Qufu Normal University
Asian Historical Architecture: Qufu
qufu.pomosa.com: Extensive photos from 2004
Panoramic photo of Confucius Temple
Photographs of a Confucian Temple ceremony
Confucian website
A photo tour of Qufu from 2008
ჩინეთის ქალაქები
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩინეთში
ინდაუ

ინდაუ — მცენარეთა გვარი კომბოსტოსებრთა ოჯახისა. ერთწლოვანი, იშვიათად მრავალწლოვანი ბალახია. აქვს მოყვითალო ან მოთეთრო ყვავილები. 5-6 სახეობა გავრცელებულია სამხრეთ ევროპაში, კავკასიაში, დასავლეთ ციმბირში, ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ აფრიკაში.
საქართველოში (ქართლსა და ჯავახეთში) გვხვდება როგორც სარეველა მთის შუა სარტყლამდე. ზოგჯერ კულტივირებულია ზეთოვან მცენარედ მცირე აზიაში, ეთიოპიასა და ინდოეთში. ფოთლებს ხმარობენ სალათად და საკაზმად, თესლს კი მდოგვის სუროგატად.
ლიტერატურა
კომბოსტოსებრნი
არაგვი (რესტორანი)

არაგვი (რესტორანი)
რეტორანი არაგვი — ცნობილი საბჭოთა, შემდგომ რუსული რესტორანი მოსკოვის ტვერსკოის მოედანზე. ადრე სპეციალიზირებული იყო ქართული სამზარეულოზე, ხოლო 2016 წლიდან ასევე სხვადასხვა კავკასიურ სამზარეულოზეც. სასტუმრო „დრეზდენის“ კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის ნაწილია. ინტერიერი შეიცავს XVII საუკუნის აგურის წყობას.
ისტორია
რესტორნის ადგილას, ალექსეი მიხეილის ძის დროს, აშენებული იყო პალატები. 1730-იან წლებში, პალატები ვ. ი. გაგარინმა გადააკეთა. 1777 წელს, შენობა ფარმაცევტ იაკოვ კალკაუს მფლობელობაში იყო. შემდგომ, შენობის მფლობელი გენერალ-მაიორი ვ. დ. ჩერტკოვი გახდა. XIX საუკუნეში შენობას მესამე სართული მიუშენდა და გაიხსნა სასტუმრო „ჩრდილოეთი“, რომელიც 1837 წელს „დრეზდენად“ გადაკეთდა. აქ ბევრი ცნობილი კულტურის მოღვაწე ცხოვრობდა, სასტუმროს ერთ-ერთ ნომერში გარდაიცვალა ცნობილი მხატვარი ვასილი სურიკოვი. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, შენობაში გადმოვიდა გაზეთ „პრავდას“ რედაქცია. 1830-იან წლებში, შენობა და მისი მეზობელი შენობაბი დღევანდელი სახე მიიღეს. ზუსტად მაშინ, ცნობებით, ლავრენტი ბერიას ინიციატივით, აქ გაიხსნა ქართული სამზარეულოს რესტორანი „არაგვი“, ლონგინოზ სტაჯაძის ხელმძღვანელობით. რესტორანი საქართველოს სსრ-ის კვების მრეწველობის სახალხო კომისარიატის დაქვემდებარებაში იყო, რომელიც ქართული სამზარეულოს გარდა, ევროპულ და აზიურ კერძებსაც სთავაზობდა.
რესტორანი დიდი პოპულარობით სარგებლობდა საბჭოთა ელიტის უმაღლეს კლასში: პარტიული მოღვაწეები, მეცნიერები და კულტურის სფეროში მოღვაწეები, ძირითად ქართული წარმოშობის ხალხში. ჩვეულებრივი ადამიანისთვის რესტორანი პრაქტიკულად არ იყო ხელმისაწვდომი, ფასებისა და მკაცრი კონტროლის გამო. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, „არაგვი“ პოპულარული იყო ორგანიზებულ დანაშაულებრივ ჯგუფებს შორის, კერძოდ, კავკასიური წარმოშობის დაჯგუფებეს შორის. 2000-იანი წლების დასაწყისში რესტორანი სარეკონსტრუქციოთ დაიკეტა, რომელიც გაჭიანურდა, ამ დროს შენობამ რამდენჯერმე მეპატრონეც შეცვალა. ამ დროს აღმოჩნდა XVII საუკუნის პალატები, რომლის შენარჩუნებაზე პასუხისმგებლობა მოსკოვის მერიამ თავისთავზე აიღო, შედეგად, ძველი აგურის დაგება ინტერიერში გაერთიანდა. 2016 წლის გაზაფხულზე, სომეხი ბიზნესმენების სამველ კარაპეტიანისა და გორ ნახაპეტიანის მფლობელობაში მყოფი რესტორანი ხელახლა გაიხსნა. მათი გადაწყვეტილებით რესტორანი ორიენტირებული იყო არა ერთ კონკრეტულ, არამედ მთლიანად კავკასიურ სამზარეულოზე. 1800 კვადრატული მეტრის ფართობზე, განლაგებულია 240 ადგილიანი 9 დარბაზი.
კულტურაში
„არაგვში“ გაიმართა სტეინბეკის წიგნის „რუსული დღიური“ ეპიზოდი, რაც საბჭოთა ცენზურას სტიგმატიზირებდა.. რესტორნის ინტერიერებში გადაიღეს ფილმ „პოლიციის აკადემია: მისია მოსკოვი“-ის სცენები, სადაც განლაგებული იყო მთავარი ბოროტი პერსონაჟის რეზიდენცია.. რესტორანი ასევე ფოლკლორშიც მოხვდა:
რესურსები ინტერნეტში
Официальный сайт
В Москве отреставрировали ресторан «Арагви». Лента.ру
Собянин: завершена уникальная реставрация ресторана "Арагви". ТАСС
"Арагви" повернули вспять: Самвел Карапетян и Гор Нахапетян заново открыли легендарный грузинский ресторан. Коммерсантъ
სქოლიო
რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
მოსკოვის რესტორნები
რესტორნები ქართული სამზარეულოთი
Paghaghbyur

Paghaghbyur is a village in the Lori Province of Armenia. The village was populated by Azerbaijanis before the exodus of Azerbaijanis from Armenia after the outbreak of the Nagorno-Karabakh conflict. In 1988-1989 Armenian refugees from Azerbaijan settled in the village.
References
External links
(as Sovugbulakh)
Populated places in Lori Province
შოტ-ელ-ჯერიდი

შოტ-ელ-ჯერიდი — ტბა სამხრეთ-დასავლეთ ტუნისში. მდებარეობს მლაშობ ღრმულში, ზღვის დონიდან 10-იდან 25 მ-მდე. საკუთრივ ღრმულის სიგრძეა 120 კმ, სიგანე 60 კმ. ზამთრის წვიმების დროს ხდება მარილიანი გაუდინარი ტბა; მაშინ მისი ფართობია 5-7 ათ. კმ². ზაფხულში, როდესაც ნალექები კლებულობს ტბა თითქმის მთლიანად შრება. ზაფხულში ჰაერის ტემპერატურა ზოგჯერ 50°C აღწევს. მცენარეულობა ღარიბია, ჭარბობს ჰალოფიტები, უადების სიახლოვეს იალღუნისა და კურდღლისცოცხას რაყებია. ხშირია მირაჟი. ღრმულის კიდეებზე არის არტეზიული წყლები, რომელთა ირგვლივ ოზისებია, სადაც კულტივირებულია ფინიკის პალმა.
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია
რესურსები ინტერნეტში
შოტ-ელ-ჯერიდი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა
ტუნისის ტბები
Korean field mouse

Korean field mouse
The Korean field mouse (Apodemus peninsulae), also known as the Korean wood mouse, is a species of mouse. It is distributed across Northeastern Asia, including the Russian Far East, northern China, the Korean Peninsula, Sakhalin, and Hokkaidō. It is not found on the Korean island of Jeju. The adult has a body length of 76–125 mm, with a tail of nearly equal length (75–112 mm).
See also
Soochong virus
References
External links
IUCN
Hantavirus report
Genetic-historical study
Mammals of Korea
Apodemus
Mammals described in 1907
Taxa named by Oldfield Thomas
Mammals of Japan
უზუნ-ობა

უზუნ-ობა — დასახლება აზერბაიჯანში. განლაგებულია ნახიჩევანჩაის მარჯვენა სანაპიროზე, ბაბექის რაიონის სოფელ აშაღი-უზუნობას მახლობლად.
გამოკვლევები
დასახლება შესწავლილ იქნა 2015 წელს საერთაშორისო აზერბაიჯანულ-ფრანგული არქეოლოგიური ექსპედიციის მიერ ვალი ბახშალიევისა და კატრინ მარონის ხელმძღვანელობით. ჩატარებული გათხრების შედეგად 2 მ სიღრმეზე აღმოაჩინეს კულტურული ფენა. დასახლება შესწავლილია მხოლოდ არქეოლოგიური დაზვერვის დონეზე. გათხრების შედეგად ძეგლის აღმოსავლეთ ფერდობზე წარმოიშვა 2 მ სიგრძის სტრატიგრაფიული ჭრილი, რომელიც 2,5 მ სიღრმეზე არსებულ კულტურულ ფენაზე დაკვირვების საშუალებას იძლევა. გათხრების დროს ნაპოვნი შეღებილი კერამიკის ნატეხები, რომლებიც თარიღდება ძვ. წ. V ათასწლეულის პირველი ნახევრით, მეტყველებს იმაზე, რომ აქ აღმოჩენილი კულტურული ფენა ამავე პერიოდს, ანუ ძვ. წ. V ათასწლეულის პირველ ნახევარს მიეკუთვნება, რაც ამ რეგიონისთვის მეტისმეტად იშვიათია.
სქოლიო
აზერბაიჯანის ისტორია
საქართველოს სანაპირო დაცვა

საქართველოს სანაპირო დაცვა — საქართველოს სასაზღვრო პოლიციის საზღვაო განშტოება, დაქვემდებარებული შინაგან საქმეთა სამინისტროს. პასუხისმგებელია საქართველოს 310 კილომეტრიან სანაპიროსა და ტერიტორიული წყლების დაცვაზე. სანაპირო დაცვის მთავარ დავალებებს წარმოადგენს: ტერიტორიული წყლების გამგეობა, ზღვის დაბინძურებისგან დაცვა, საზღვაო სამართალდაცვა, ძებნის და გადარჩენის დავალებების შესრულება, პორტების დაცვა და საზღვაო თავდაცვა. ყოფილი საქართველოს სამხედრო საზღვაო ძალები გაერთიანდა სანაპირო დაცვაში 2009 წელს.
საქართველოს სამხედრო საზღვაო ძალები იყო საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შეიარაღებული ძალების შტო 2009 წლამდე, როცა ის შეუერთდა სანაპირო დაცვას და გადაეცა შინაგან საქმეთა სამინისტროს. 2008 წლის აგვისტოს ომამდე საქართველოს საზღვაო ძალების შემადგენლობაში შედიოდა 19 ხომალდი და 531 ეკიპაჟის წევრი, რომელთაგან 181 იყო ოფიცერი, 200 NCO, 114 ახალწვეული და 36 სამოქალაქო პირი.
საქართველოს სანაპირო დაცვის შტაბ-ბინა და მთავარი ბაზა მდებარეობს ფოთის შავი ზღვის პორტში, მეორე, უფრო პატარა ბაზა მდებარეობს აჭარაში, ბათუმში. სანაპირო დაცვა ასევე მოიცავს სპეციალურ კონტრტერორისტულ დანაყოფს. საზღვაო სადაზვერვო რადარები განთავსებულია ანაკლიაში, ფოთში, სუფსაში, ჩაქვსა და გონიოში და საერთო ჯამში ფარავს ტერიტორიულ წყლებს მთლიანად.
2021 წლისათვის საქართველოს სანაპირო დაცვის მეთაურია კაპიტანი რამაზ პაპიძე.
საქართველოს სანაპირო დაცვის ხომალდები
საქართველოს სანაპირო დაცვის ფლოტი შედგება შემდეგი ხომალდებისგან:
ლიტერატურა
არმია და საზოგადოება საქართველოში (1998).
რესურსები ინტერნეტში
საქართველოს სანაპირო დაცვა
სანაპირო დაცვის განყოფილება - საქართველოს შსს-ის სასაზღვრო პოლიცია
საქართველოს სამხედრო-საზღვაო ძალები
საქართველოს სამხედრო-საზღვაო ძალების ხომალდები
სქოლიო
საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო
ზღვაოსნობა საქართველოში
ლიპარი

ლიპარი (ლათ. Lipara; ბერძნ. Meligunis; იტალ. Lìpari) აეოლიანის კუნძულებიდან უდიდესი, ტირენიის ზღვაში, მდებარეობს სიცილიიდან ჩრდილოეთით, 44 კილომეტრის დაშორებით. კუნძულის მუდმივი მოსახლეობა - 11 ათ. ადამიანი. ზაფხულში ტურისტულ სეზონზე მოსახლეობის რიცხვი 20 ათასამდე იზრდება.
იხილეთ აგრეთვე
იტალიის ვულკანების სია
წყაროები
ხმელთაშუა ზღვის კუნძულები
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
იტალიის ვულკანები
cs:Lipari
da:Lipari
el:Λίπαρι
it:Isola di Lipari
la:Lipara
mk:Липари
sk:Lipari (ostrov)
ბერნის ალპები

ბერნის ალპები (აგრეთვე ცნობილია როგორც ბერნის ობერლანდი) — დასავლეთ ალპების მთების ჯგუფი შვეიცარიაში. გადაჭიმულია მდინარე რონის ხეობიდან მდინარე აარეს ხეობამდე. სიგრძე დაახლოებით 120 კმ. მაქსიმალური სიმაღლე 4274 მ (ფინსტერაარჰორნი). სხვა მთავარი მწვერვალებია: ალეჩჰორნი (4195 მ), იუნგფრაუ (4158 მ), მენხი (4099 მ), შრეკჰორნი (4078 მ). გაბატონებულია ფოთლოვანი და წიწვოვანი ტყეები, სუბალპური და ალპური მდელოები.
ბერნის ალპები გამოეყოფა პენინის ალპებს სამხრეთიდან მდინარე რონის ხეობის მეშვეობით, სამხრეთ-აღმოსავლეთით ლეპონტინის ალპებს რონის ხეობითა და ფურკისა და სენ-გოტარდის უღელტეხილებით, აღმოსავლეთით გლარნის ალპებს მდინარე როისის ხეობით. ბერნის ალპების ჩრდილოეთი საზღვარი გადის დაახლოებით ჟენევისა და ფირვალდშტედტის ტბების ხაზზე. გამყინვარების მძლავრი კერაა. ქედის სამხრეთ კალთებიდან ეშვება ალპების დიდი მყინვარები: ალეჩი და ფიშერი.
გეოლოგიური თვალსაზრისით წარმოადგენს აარის მასივის ნაწილს. აგებულია კრისტალური ფიქლებით, გრანიტებითა და დანალექი ქანებით. დასავლეთ ნაწილში უმეტესად გაბატონებულია ცარცული კირქვები.
განსაკუთრებული ლანდშაფტების გამო განვითარებულია ტურიზმი. უცხოელებისათვის თავიდანვე ცნობილი იყო გრინდელვალდის, ლაუტერბრუნენისა და ინტერლაკენის პუნქტები. მოგზაურები და მკვლევრები არაერთხელ სტუმრობდნენ შვეიცარიის ამ ადგილებს. იკვლევდნენ მთათა სისტემებსა და აწარმოებდნენ მწვერვალების დაპყრობას. 1841 წელს ლუი აგასისმა და მისმა კოლეგებმა ქვემო აარის მყინვარზე შექმნეს დროებითი სადგური. პოპულარულია აგრეთვე ალპინიზმი.
ბერნის ალპების აღმოსავლეთ ნაწილში ვრცელდება იუნგფრაუ-ალეჩის დაცული ტერიტორია, რომელიც მოიცავს იუნგფრაუს მწვერვალების ჩრდილოეთ ნაწილს და ეიგერის მთებს, ასევე უდიდეს მყინვარულ არეალს მთელს დასავლეთ ევრაზიაში, სადაც მდებარეობს მოზრდილი ალეჩის მყინვარი. 2001 წელს ტერიტორია იუნესკომ თავის სიაში შეიტანა. დაცული ტერიტორია მდიდარია ფლორითა და ფაუნით.
იხილეთ აგრეთვე
იუნგფრაუ-ალეჩის დაცული ტერიტორია
რესურსები ინტერნეტში
შვეიცარიის ქედები
ალპების ქედები
ლევან ნათაძე

ლევან ნათაძე
ლევან (ლეო) იასონის ძე ნათაძე (დ. 1880, კასპი, გორის მაზრა — გ. 1922, თბილისი) — ქართველი ჟურნალისტი, პედაგოგი, საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრი.
ბიოგრაფია
1899 წელს ოქროს მედლით დაამთავრა თბილისის მესამე გიმნაზია და ჩაირიცხა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორია ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, მაგრამ სტუდენტთა პოლიტიკურ აქციებში მონაწილეობისათვის გარიცხეს და დააპატიმრეს. უნივერისტეტის დამთავრების შემდეგ, ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას, კითხულობდა ლექციებს სახალხო უნივერსიტეტში. ერთხანს ერევნის გიმნაზიაში იყო მასწავლებლად. სამშობლოში დაბრუნებული თანამშრომლობდა სხვადასხვა გაზეთებში და სახალხო განათლების ორგანოებში. 1919-1921 წლებში იყო საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრი სოციალ-დემოკრატიული პარტიიდან და განათლების კომისიის თავმჯდომარე.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
ბაბუნაშვილი ზ., ნოზაძე თ., მამულიშვილთა სავანე, თბ., 1994
ხვადაგიანი ი., საქართველოს დამფუძნებელი კრება 1919, თბ., 2016
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 1880
გარდაცვლილი 1922
ქართველი ჟურნალისტები
კასპში დაბადებულები
დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ლ
Yellow (სიმღერა)

Yellow (სიმღერა)
Yellow — ინგლისურ როკ ჯგუფ Coldplay-ს სიმღერა. ის მეორე სინგლია მათი სადებიუტო ალბომიდან, Parachutes, და ჯგუფის პირველი სიმღერა შესული გაერთიანებული სამეფოს სინგლების ჩარტის ტოპ 10-ში.რეგიონალური სინგლები გამოვიდა საფრანგეთში, აშშ-ში, და ბრაზილიაში.
შექმნა და შთაგონება
Yellow დაიწერა უელსში, სადაც ჯგუფი სადებიუტო ალბომზე მუშაობდა. სიმღერის საბოლოო ვერსია ჩაწერილია ლივერპულის სტუდიაში Parr Street Studios. ჩაწერისას ჯგუფს აჩქარებდნენ - სინგლი უნდა ყოფილიყო დასრულებული 2000 წლის გაზაფხულისთვის.
ტელეარხის VH1 გადაცემაში Storytellers კრის მარტინმა ახსენა, რომ სიმღერის შთაგონებად იქცა სერვისი Yellow Pages. სხვადასხვა ადამიანი ამტკიცებს, რომ სიმღერის სტრუქტურა და მელოდია აღებულია ჯგუფის Pavement სიმღერიდან „Here“.
11 სექტემბრის ტრაგედიის შემდეგ Yellow იყო პირველი მუსიკალური ვიდეო, რომელიც MTV-მ საკუთარ ეთერში გაუშვა. 2001 წელს კომპანია ABC ამ სიმღერას იყენებდა სატელევიზიო პრომო-რგოლებში.
სიმღერის 2002 წლის ტურნეში შესრულებისას მარტინი როგორც წესი, იწყებდა ფრაზით „Your skin...“.
მუსიკალური ვიდეო
სიმღერის მუსიკალური ვიდეო გადაღებულია დორსეტთან ახლოს. იგი მინიმალისტურია და მასში მხოლოდ კრის მარტინ ჩანს, რომელიც მოძრაობს ზღვის სანაპიროზე და სიმღერას მღერის. ვიდეო გადაღებულია ხუთი დუბლის მეშვეობით, ყოველგვარი მონტაჟის გარეშე. მას ახლავს ერთადერთი ეფექტი - შენელებული მოძრაობა.
თავდაპირველად ვიდეოში უნდა გამოჩენილიყო ჯგუფის ოთხივე წევრი, მაგრამ გადაღების დღეს იყო უილ ჩემპიონის დედის დასაფლავება, ასე რომ მხოლოდ მარტინი გადაიღეს. მაგრამ ამინდი გაფუჭდა და დაუბერა ქარმა, რასაც წვიმაც მოჰყვა, მიუხედავად ამინდის დადებითი პროგნოზისა.
ვიდეო ექვსი დღის განმავლობაში გადაიღეს ჯეიმზმა და ალექსმა, კომპანიიდან The Artists. კადრების რაოდენობაა 50 ერთ წამში, ანუ ჩვეულებრივ სიჩქარეზე მეტი. გადაღების დროს კრისს თავისი პირი ორმაგად სწრაფად უნდა გაეღო, ანუ უფრო სწრაფად ემღერა სიმღერა. საბოლოოდ, გადაღებული მასალა შეანელეს 25 კადრამდე და ასე შეიქმნა ნელი მოძრაობის ეფექტი.
საღამოს შემდეგ გათენების ეფექტი არ არის ხელოვნური და არც ნატურალური - ეს არ იყო ნამდვილი გათენება. სინამდვილეში, ოპერატორს მოუვიდა შეცდომა და კამერაზე ერთ-ერთ სამართავს გამოჰკრა, რამაც შეცვალა ვიდეოს ფერები.
სიმღერების სია
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
2000 წლის სიმღერები
2000 წლის სინგლები
Coldplay-ს სიმღერები
Parlophone-ის სინგლები
ღუდუშაური

ღუდუშაური
საკუთარი სახელი ღუდუშაური შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ბართლომე ღუდუშაური — სასულიერო პირი
ირაკლი ღუდუშაური-შიოლაშვილი — უწმიდესი და უნეტარესი, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი
ირაკლი ღუდუშაური — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
ოთარ ღუდუშაური — ტრავმატოლოგ-ორთოპედი
შიოლა ღუდუშაური — სნოს ციხის მფლობელი
ღუდუშაურები
ვაკუუმი

ვაკუუმი
ყოველდღიურ ცხოვრებაში ვაკუუმი არის რაიმე მოცულობა სივრცეში რომელშიც (თითქმის) არ არის მატერია, იმ მნიშვნელობით, რომ წნევა ამ არეში გაცილებით ნაკლებია ატმოსფერულ წნევაზე. ტერმინი მომდინარეობს ლათინური სიტყვიდან, რომელიც ცარიელს ნიშნავს. იმ შემთხვევაშიც კი, როდესაც საქმე არ ეხება კვანტურ ვაკუუმს, კლასიკური იდეალური ვაკუუმის ცნება, რომელიც გულისხმობს რომ აირის წნევა უნდა იყოს ნულის ტოლი, მხოლოდ აბსტრაქტული ცნებაა და რეალობაში არასოდეს რეალიზდება.
ფიზიკაში ხშირად განიხილავენ იდეალიზირებულ ექსპერიმენტებსა და მოვლენებს რომლებიც ხორციელდება იდეალურ ვაკუუმში, რომელსაც უბრალოდ ვაკუუმს ან ცარიელ სივრცეს უწოდებენ. ასეთ შემთხვევაში რეალური (ლაბორატორიული) ვაკუუმის აღსანიშნავად გამოიყენება ტერმინი ნაწილობრივი ვაკუუმი. ლათინური ტერმინი in vacuo ასევე აღნიშნავს რაიმე სხეულს გარემოში, რომელიც ამ სხეულის გარეშე იდეალური ვაკუუმი იქნებოდა.
ლაბორატორიული ან ტექნიკური ვაკუუმის ხარისხი განსაზღვრავს რამდენად ახლოა გარემო იდეალურ ვაკუუმთან. ხარისხი ძირითადად განისაზღვრება ნარჩენი გაზის წნევით, რომელიც უმეტესად იზომება ტორებში, მიუხედავად იმისა, რომ ეს უკანასკნელი SI სისტემის ერთეული არ არის. რაც უფრო დაბალია წნევა, მით მეტია ვაკუუმის ხარისხი.
ძველი საბერძნეთიდან მოყოლებული ვაკუუმი ხშირად იყო ფილოსოფიური განსჯისა და დებატების თემა. თუმცა მისი რეალური (ფიზიკური) შესწავლა არ მიმდინარეობდა 17 საუკუნემდე. ევანჯელისტა ტორიჩელი იყო პირველი მეცნიერი, რომელმაც შექმნა ლაბორატორიული ვაკუუმი 1643 წელს. მისი ცდების ძირითადი მიზანი იყო ატმოსფერული წნევის შესწავლა. ტორიჩელიმ თავისი ვაკუუმი შესაქმნელად გრძელ მაღალ შუშის სინჯარაში ჩაასახა ვერცხლისწყლი, ხოლო შემდეგ გადმოაბრუნა ეს ჭირჭელი და ჩადო იგი ფართო ჭურჭელში, რომელშიც აგრეთვე ვერცხლისწყალი ესხა.
ვაკუუმი გახდა ფასეული ინდუსტრიული იარაღი მე-20 საუკუნეში ვარვარების ნათურისა და ელექტრონული ლამპის გამოგონების შემდეგ.
იხილეთ აგრეთვე
თავისუფალი განარბენი
ვაკუუმის ენერგია
სქოლიო
ვაკუუმი