3 მარტი

3 მარტი — გრიგორიანული კალენდრის 62–ე დღე (ნაკიან წლებში - 63–ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 303 დღე.
დღის მოვლენები
1791 : აშშ-ის კონგრესის მიერ დაარსდა აშშ-ის ზარაფხანა.
1845 : ფლორიდა გახდა აშშ-ის 27-ე შტატი.
1849 : აშშ-ის შინაგან საქმეთა დეპარტამენტი შეიქმნა.
1857 : საფრანგეთი და დიდი ბრიტანეთი ჩინეთს ომს უცხადებენ.
1865 : გაიხსნა ჰონგ-კონგისა და შანხაის საბანკო კორპორაცია - HSBC ჯგუფის დამფუძნებელი წევრი.
1878 : ბულგარეთი ოსმალეთის იმპერიისგან თავისუფლდება.
1887 : გამოვიდა გაზეთ „ივერიის“ პირველი ნომერი.
1888 : სან-სტეფანოს ზავი - რუსეთმა შემოიერთა ოსმალეთის იმპერიის ქართული პროვინციები.
1905 : რუსეთის ცარი ნიკოლოზ II თანხმდება არჩეული ასამბლეის (დუმა) შექმნაზე.
1918 : გერმანია, ავსტრია და რუსეთი ხელს აწერენ ბრესტ-ლიტოვსკის ზავს, რომლის მიხედვით რუსეთი პირველი მსოფლიო ომიდან გამოდის და ფინეთი, ესტონეთი, ლატვია, ლიტვა და პოლონეთი დამოუკიდებელი სახელმწიფოები ხდებიან.
1923 : ჟურნალი „ტაიმი“ ქვეყნდება პირველად.
1933 : გამოცხადდა მესამე რაიხის შექმნა.
1938 : საუდის არაბეთში ნავთობი აღმოაჩინეს.
1939 : მუმბაიში (ბომბეი) მაჰათმა განდი შიმშილობას იწყებს ინდოეთის ავტოკრატიული მმართველობის პროტესტის ნიშნად.
1944 : სსრკ-ში დაწესდა ნახიმოვის ორდენი და უშაკოვის ორდენი საზღვაო ფლოტში უმაღლესი დამსახურებისთვის.
1955 : ელვის პრესლი პირველად გამოდის ტელევიზიით.
1961 : ჰასან II მაროკოს მეფე ხდება.
1976 : ჯგუფი ფლიტვუდ მაკი უშვებს ალბომს „Rumours“, რომელიც 1977 წლის ბლოკბასტერი ხდება.
2010 : ტყიბულის მაღაროში მომხდარი აფეთქების შედეგად დაიღუპა 4 ადამიანი.
2020 : ივონ ფარელი და შელი მაკნამარა პრიცკერის პრემიის ლაურეატები გახდნენ.
2022 :
საქართველომ ევროკავშირში გაწევრიანებაზე განაცხადი წარადგინა.
ვაჰაგნ ხაჩატურიანი სომხეთის პრეზიდენტად აირჩიეს.
ამ დღეს დაბადებულნი
1514 : თამაზ I ― ირანის შაჰი სეფიანთა დინასტიიდან (1524–1576)
1840 : ბელადი ჯოზეფი — ნეზ პერსეს ინდიელთა ტომის ბელადი
1845 : გეორგ კანტორი — გერმანელი მათემატიკოსი
1847 : ალექსანდერ გრეიამ ბელი — შოტლანდიელი, ტელეფონის გამომგონებელი
1847 : ალექსანდერ ზუპანი — ავსტრიელი გეოგრაფი და მეტეოროლოგი.
1849 : კონსტანტინე ყიფიანი — ქართველი მსახიობი, დრამატურგი
1872 : ვილჰელმს პურვიტისი — ლატვიელი ფერმწერი
1880 : იოსუკე მაცუოკა — იაპონიის სახელმწიფო მოღვაწე
1891 : ართურ დრიური — ფიფას მეხუთე პრეზიდენტი. (1955–1961)
1893 : ალექსი შიუკაშვილი — პირველი ქართველი მფრინავი
1895 : რაგნარ ფრიში — ნორვეგიელი ეკონომისტი
1899 : ბორის აგაპოვი — რუსი საბჭოთა მწერალი და პუბლიცისტი.
1899 : იური ოლეშა — რუსი და საბჭოთა მწერალი
1906 : ევგენი კრინოვი — საბჭოთა ასტრონომი და გეოლოგი.
1914 : სურენ ასლამაზაშვილი — საბჭოთა კავშირის გმირი (1944)
1918 : სან იუ — ბირმის პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე
1920 : იან კიონჯონი — კორეელი ჯარისკაცი
1924 : ლიზ ასია — შვეიცარიელი მომღერალი
1925 : ეროსი მანჯგალაძე — ქართველი მსახიობი და სპორტული კომენტატორი
1930 : იონ ილიესკუ — რუმინეთის პრეზიდენტი (1990–1996 და 2000–2004)
1935 : ჟელიუ ჟელევი — ბულგარელი ფილოსოფოსი და პოლიტიკოსი.
1939 : ევა ირჟიჩნა — ბრიტანელი და ჩეხი არქიტექტორი, დიზაინერი
1945 : ჯორჯ მილერი — ავსტრალიელი კინორეჟისორი
1947 : ოსკარ ტაბარესი — ურუგვაელი მწვრთნელი
1948 : სნოუი უაიტი— ინგლისელი გიტარისტი.
1953 : რობინ ჰიჩკოკი — ბრიტანელი მომღერალი და მუსიკოსი
1957 : გრეგ კოტი — ამერიკელი მწერალი და ჟურნალისტი.
1959 : ივანე ამირხანაშვილი — ქართველი კრიტიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე
1967 : ნასერ ორიჩი — ბოსნიელი სამხედრო მოღვაწე
1970 : ნინო კასრაძე — ქართველი მსახიობი.
1971 : კრისტიან აიგნერი — ავსტრიელი სიმღერების ავტორი.
1980 : ეკა მოლოდინაშვილი — ქართველი მსახიობი.
1982 : ჯესიკა ბილი — ამერიკელი მსახიობი
1984 : იოლანდი ფისერი — ალტერნატიული ჰიპ-ჰოპისა და რეივ ჯგუფის — „Die Antwoord“-ის სოლისტ-ვოკალისტი და მსახიობი.
1988: კარენ მაკარიანი — ქართველი ფეხბურთელი
1990 : ლუკა მარონე — იტალიელი ფეხბურთელი
1990 : ომერო ტონიონი — იტალიელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი.
ამ დღეს გარდაცვლილნი
1703 : ჰუკი, რობერტ — ინგლისელი ბუნებისმეტყველი
1706 : პახელბელი, იოჰან — გერმანელი კომპოზიტორი და ორგანისტი
1707 : აურანგზები — დიდ მოგოლთა იმპერიის მმართველი
1927 : არციბაშევი, მიხეილ — რუსი მწერალი
1996 : დიურასი, მარგერიტ — ფრანგი მწერალი
2023 : კენძაბურო ოე — იაპონელი მწერალი
დღესასწაულები
მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
მოციქული არქიფო, ფილიმონი და მოწამე აპფია
წმინდა მაქსიმე, წმინდა ისიხი, წმინდა თეოდოტე და წმინდა ასკილიპიოდოტა
ევგენი აღმსარებელი და მაკარი აღმსარებელი
ღირსი დოსითეოზი
ღირსი რაბულა
ღირსი კონონი
ფილოთეა ათენელი
აგრეთვე:
საქართველო : დედის დღე
ბულგარეთი : თურქეთისგან განთავისუფლების დღე
გრენადა : დამოუკიდებლობის დღე
იაპონია : "ჰინამაცური" (გოგოთა დღე)
მაროკო : სამეფო ტახტის დღე (1961)
მალავი : მსხვერპლთა დღე
სუდანი : ნაციონალური ერთიანობის დღე
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
0303