PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ართვინის ციხე

ართვინის ციხე — არქიტექტურული ძეგლი, ქალაქ ართვინის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, მდ. ჭოროხის მარცხენა ნაპირზე ამოზიდულ კლდოვან მთაზე.
ტოპონიმი
ქართულ წყაროებში გვხვდება ტოპონიმი „ართვინი“ და „ართვანი“. ვახუშტიც ამ ქალაქს „ართვანის“ ფორმით იხსენიებს. ტოპონიმ „ართნვინში“ გამოიყოფა ძველი სპარსული სიტყვის არტა//ართა ძირი, რომელიც წარმოადგენს ღვთაების სახელს.
შეწავლის ისტორია
ართვინის ციხის შესახებ ცნობები შემონახული აქვს ქართველ თუ უცხოელ მეხნიერებს, მოგზაურებს. 1878 წელს ჭოროხის ხეობა მოინახულა დ. ბაქრაძემ, რომელმაც მოკლე ანგარიში წარადგინა ამ მოგზაურობის შესახებ. ავტორი საუბრობს ართვინში დაცულ ქართული ხელნაწერების შესახებ, რომელთაგან ერთი რომელიც პარხლის მონასტერს ეკუთვნოდა 1241 წელს ყოფილა გადაწერილი.
მის შესახებ მოკლე ინფორმაციაა დაცული კ. მაჭავარიანის ნარკვევში: „ართვინი“ რომელიც გაზ. „ივერიამ“ გამოაქვეყნა.
ართვინის და მისი სიძველეების შესახებ გ. ცქიტიშვილისა და დ. ქორიძის სტატიებია შესული „ქართულ საბჭოთა ენციკლოპედიაში“.
ართვინის ციხის გარემო
ართვინის ციხე მდ. ჭოროხის მარცხენა ნაპირზე მაღალ კლდეზეა ნაგები. ციხე სამ დონიანია. პირველ დონეზე კარიბჭე და მისი ეზოა, მეორე დონეზე ძირითადი ციხის ეზო, ხოლო ყველაზე მაღალი წერტილი მთავარ კოშკს უკავია. ციხის ფართობი 1326 მ² მოიცავს.
ართვინის ციხე ოსმალთა ბატონობის დროს
XVI საუკუნის 30-40-იანი წლებიდან დაიწყო ოსმალთა აქტიური თავდასხმები ჭოროხის, თორთუმისა და ოლთისისწყლის მიდამოებში. ძმათამკვლელი ომით დასუსტებულ სამცხე-საათაბაგოს უკვე არ შესწევდა ძალა წინ აღსდგომოდა მკვლელს. ოსმალები ეტაპობრივად ეუფლებოდნენ სამხრეთ-საქართველოს ციხესიმაგრეებს. ყველაზე მასშტაბური ლაშქრობა გამოდგა 1549 წლის შემოდგომის სამხედრო კამპანია, რომელშიც მონაწილეობა მიიღეს არზუმის, დიარბაქირის, სივასის და ყარამანიის ბეგლარბეგებმა.
ართვინის მხარე რუსეთის იმპერიის შმადგენლობაში
1877-1878 წლების რუსეთ-თურქეთის ომი კავკასიაში რუსეთის იმპერიის მიერ ახალი ტერიტორიული შენაძენით დასრულდა. ართვინის მხარე ბათუმის ოლქში გაერთიანდა. 1878 წლის 20 სექტემბერს გადაწყდა ბათუმის ოლქში ორი ოკრუგი შექმნილიყო - ბათუმისა და ართვინის. ოლქს სათავეში სამხედრო გუბერნატორი ჩაუდგა.
ართვინი საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შემადგენლობაში
1920 წლის ივნისიდან ინგლისელების მიერ ბათუმის ოლქის გადმოცემის შემდეგ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ აქტიურად დაიწყო მხარეში ადგილობრივი ხელისუფლების ჩამოყალიბება. შექმნილი სიტუაციიდან გამომდინარე ართვინის მცხოვრებთ საკმაოდ რთულ პირობებში უწევდათ არსებობა. 1970-1920 წლებში მოიშალა რუსეთის იმპერიის დროინდელი ინსტიტუტები. ამასთანავე, ართვინი, როგორც საზღვისპირა რეგიონი სხვა პრობლემების წინაშეც იდგა.
1920 წლის ნოემბრის მიწურულს და დეკემბრის დასაწყისში ართვინს საგანგებო მისიით ეწვია ბათუმის ქალაქის მოურავი გიზო ანჯაფარიძე. იგი შეისწავლიდა ყველა საკითხს რომელიც ოლქს აწუხებდა. 1921 წლის თებერვალში ართვინი თურქებმა დაიკავეს და ეს ძირძველი ქართული ტერიტორია საქართველოს ჩამოშორდა.
ლიტერატურა
ტაო-კლარჯეთის ციხე-სიმაგრეები ტ. 2, თბ. 2020 ISBN 978-9941-9738-1-9
თურქეთის ციხესიმაგრეები
სკოშის ზღვა

სკოშის ზღვა ან სკოტიის ზღვა (Scotia Sea) — კუნძულთშორისი ზღვა სამხრეთის ოკეანესა და ატლანტის ოკეანეში. განფენილია სამხრეთ გეორგიის, სამხრეთ სენდვიჩისა და სამხრეთ ორკეინის კუნძულებს შორის. დასავლეთით დრეიკის სრუტით უერთდება წყნარ ოკეანეს. ფართობი 3 მლნ. კმ²-ს აღემატება, სიღრმე 5000 მ-ზე მეტია. წყლის ტემპერატურა ზედაპირზე 6-დან — 1°C-მდე. მარილიანობა დაახლოებით 34 ‰. ზღვის სამხრეთი ნაწილი წლის უმეტეს დროს დაფარულია მოდრეიფე ყინულით. ზღვაში განვითარებულია ვეშაპის რეწვა. სახელი ეწოდა 1932 წლის შოტლანდიელების ანტარქტიდული ექსპედიციის გემის სახელის მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
სამხრეთის ოკეანის ზღვები
ტაებლის მუნიციპალიტეტი

ტაებლის მუნიციპალიტეტი — სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, ლიაენემაას მაზრაში.
იხილეთ აგრეთვე
ესტონეთის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ლიაენემაას მუნიციპალიტეტები
ათონელი ღირსმოწამეები

ათონელი ღირსმოწამეები — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 5 დეკემბერი, ახალი სტილით - 18 დეკემბერი.
წმინდა კარიესელი ღირსმოწამენი მართლმადიდებლობის მოღალატე მიხეილ პალეოლოგის (1259-1282) მეფობაში აღესრულნენ კარიესის სავანეში, ათონის მთაზე ცეცხლითა და მახვილით შემოჭრილი პაპისტების ხელით. ლათინებმა გადაწვეს და დაანგრიეს პროტატი, ცოცხალი აღარავინ გადარჩენიათ. ღირსნი მამანი, რომელთაც გაბედულად ამხილეს კათოლიკების მწვალებლობა, პაპისტებმა საშინლად აწამეს, შემდეგ კი პროტატის წინ ჩამოახრჩვეს. კარიესის ირგვლივ, სენაკებში თავშეფარებული ბერები მომხდურებმა მახვილებით აჩეხეს.
ლიტერატურა
წმიდანთა ცხოვრება, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
მაჭარაშვილი გ., ლიონის უნია და საქართველო, თბ., 2007
XIII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
816

816
მოვლენები
ანტიარაბული აჯანყება აზერბაიჯანსა და დასავლთ ირანში ბაბექის მეთაურობით.
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
12 ივნისი : ლეო III — რომის პაპი (დ. 750)
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ლი ხე — ჩინელი პოეტი (დ. 790)
სანტა-ბარბარა

სანტა-ბარბარა
სანტა-ბარბარა, რომელიც სხვადასხვა რომანულ ენებში ნიშნავს „წმინდა ბარბარას“, შეიძლება აღნიშნავდეს:
ტელევიზია
სანტა-ბარბარა (ტელესერიალი) — 1980-იანი წლების ტელესერიალი.
ადგილები
აშშ
სანტა-ბარბარა (კალიფორნია)
ბრაზილია
სანტა-ბარბარა (მინას-ჟერაისი)
გვატემალა
ესპანეთი
ვენესუელა
იტალია
კაბო-ვერდე
კოლუმბია
კოსტა რიკა
პორტუგალია
მექსიკა
ფილიპინები
ჰონდურასი
სხვა
სანტა-ბარბარა ეარლაინსი — ვენესუელის ავიახაზები.
გომარო

გომარო — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, ზანავის თემში. მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში, მდინარე ქვაბლიანის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1560 მეტრზე. ადიგენიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით. ახალციხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 36 კმ–ით.
ისტორია
სოფელში შემორჩენილია ძველი ეკლესიის სამხრეთ კედლის ნაშთი – დიდი ქვების ცოკოლზე შეყენებული და გარედან დამუშავებული სამი დიდი ლოდი. ადგილობრივთა გადმოცემით, ეკლესიის ქვები მშენებლობებზე გაუზიდავთ, ხოლო ერთი ჯვრიანი ქვა სოფლის წყლის სათავის აუზთან აუტანიათ. ნაეკლესიარიდან 20 მ-ზე გდია 1 მ სიმაღლის ლოდი. მას შუაში რელიეფური ზოლი დაუყვება. იგი შესაძლოა ჯვრის ქვედა ნაწილი იყოს. 1595 წლის „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის“ მიხედვით ამ სოფელს გომაროტი ერქვა და ახალციხის ლივის უდის ნაჰიეს (რ-ნი) ეკუთვნოდა. ცხოვრობდა 3 კომლი ქართველი: ქიტია მათიასძე, ხუდა გოგიჩასძე, ლაშქარა ხარებასძე. მათ მოჰყავდათ ხორბალი, ქერი, ჭვავი, ფეტვი, მუხუდო, ოსპი, ცერცვი; ჰქონდათ ბოსტნები, ჰყავდათ ცხვარი, ღორი, ფუტკარი. ყველა ამისათვის ისინი იხდიდნენ 7000 ახჩას ყოველწლიურად. 1705–1706 ახალციხის ლივის უდის ნაჰიეში შემავალი სოფ. გომაროდი ექვემდებარებოდა ვინმე სულეიმანს და იხდიდა 17 000 ახჩას. ჩანს, ამ დროისათვის იმატა მცხოვრებთა რაოდენობამ. ამჟამად აქ ცხოვრობენ უმეტესად აჭარიდან გადმოსახლებული: მიქელაძეები, ხოზრევანიძეები და ჯიმშელეიშვილები (იმერეთიდან).
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 406 ადამიანი.
ლიტერატურა
„ჩილდირის ეიალეთის ჯაბა დავთარი“, მ. სვანიძის გამოც., თბ., 1979;
ჯიქია ს., „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი“, წგ. 2, თბ., 1941
სქოლიო
ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კოტაუასის რაიონი

კოტაუასის რაიონი — რაიონი პერუში, არეკიპის რეგიონის ლა-უნიონის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.683 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2.974 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 18 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 166.5 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
არეკიპის რეგიონის რაიონები
ლა-უნიონის პროვინციის რაიონები
უტოპიური სოციალიზმი

უტოპიური სოციალიზმი — ტერმინი ისტორიულ და ფილოსოფიურ ლიტერატურაში, რომელიც გამოიყენება საზოგადოების სოციალუსტური გარდაქმნების შესახებ მარქსამდელი მოძღვრების აღსანიშნავად. უტოპიური სოციალიზმი წარმოიშვა XVI საუკუნეში კაპიტალისტური საზოგადოების ჩამოყალიბების პროცესში. მისი ფუძემდებელია ტომას მორი, რომლის თხზულების („უტოპია“, 1516) სახელწოდებიდან მომდინარეობს თვით ცნება. უტოპიური სოციალიზმის თავისებური ნაირსახეობა შექმნა ტომაზო კამპანელამ. იგი შემდგომ განვითარდა XVII-XVIII სს-ში ჯ. უინსტენლის, ჟ. მელიას, მორელის, გ. მაბლის, გ. ბაბაფის კომუნისტურ თეორიებში, განსაკუთრებით XIX საუკუნეში ანრი სენ-სიმონის, შარლ ფურიესა და რობერტ ოუენის სოციალისტურ-უტოპიურ სისტემებში, რომლებიც წინ უსწრებენ მარქსიზმს.
მე-19 საუკუნეში კარლ მარქსი და ფრიდრიხ ენგელსი მკაფიოდ გაემიჯნენ სოციალისტურ-უტოპიურ მოძღვრებას და ჩამოაყალიბეს ახალი – მეცნიერული სოციალიზმი. თავიანთი წინამორბედების – უტოპიური სოციალისტების იდეებს, რომლებიც საკმაოდ დიდ იმედებს ამყარებდნენ გონიერებასა და განათლებაზე, როგორც სოციალიზმის მშენებლობის ძირითად ინსტრუმენტზე, ისინი უპირისპირებდნენ კლასობრივი ბრძოლისა და საზოგადოების რევოლუციური გარდაქმნის აუცილებლობის იდეას.
ლიტერატურა
სოციალურ და პოლიტიკურ ტერმინთა ლექსიკონი–ცნობარი. (2004) სოციალურ მეცნიერებათა ცენტრი. თბილისი: ლოგოს პრესი
იაკაშვილი, პ., ეროვნული იდეა: კრებული/[რედ.: ქეთევან მაჩხანელი]. - თბ., 2003. - 742გვ.
ისტორიულ ტერმინთა სასკოლო ლექსიკონი 6–11 [კლასები] / ირინე გეგეჭკორი, ნუგზარ მოლაშვილი ; რედ.: ნუგზარ ბარდაველიძე, ზაზა კვინტრაძე. თბილისი : "ცის ნამის" გამ–ბა და სტ. 2008.
სოციალიზმი
უტოპიური სოციალიზმი
ვილემსტადი

ვილემსტადი — ყოფილი ნიდერლანდების ანტილის კუნძულების უმსხვილესი ქალაქი და დედაქალაქი. 2010 წელს ნიდერლანდების ანტილის კუნძულების დაშლის შემდეგ კიურასაოს დედაქალაქი. 2013 წლის მონაცემებით სავარაუდო მოსახლეობა — 150 000 ადამიანი.
1997 წელს ქალაქის ისტორიული ზონა შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კიურასაო
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ნიდერლანდებში
ნიდერლანდების ქალაქები
კიურასაოს ქალაქები
კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნების დედაქალაქები
ჟანი (ლუქსემბურგი)

ჟანი (ლუქსემბურგი)
ბენუა გიიომ რობერ ანტუან ლუი მარი ადოლფ მარკ დ’ავიანო ჟანი (და Jean Benoît Guillaume Robert Antoine Louis Marie Adolphe Marc d’Aviano) (დ. 5 იანვარი, 1921, ლუქსემბურგი — გ. 23 აპრილი, 2019) — ლუქსემბურგის სახელმწიფოს მეთაური, ლუქსემბურგის დიდი ჰერცოგი (1964-იდან 2000 წლამდე), ნასაუს დინასტიიდან, ბურბონ-პარმის პრინცი. 1938 დაამთავრა კოლეჯი ინგლისში. ნაცისტური გერმანიის მიერ ლუქსემბურგის ოკუპაციის დროს (1940 წლის 10 მაისი) ემიგრაციაში იყო. ლუქსემბურგის ახალგაზრდობის ფაშისტურ ვერმახტში იძულებითი გაწვევის პროტესტის ნიშნად 1942 შევიდა ინგლისის შეიარაღებული ძალების რიგებში. მონაწილეობდა ბრძოლებში ნიდერლანდებსა და ჩრდილოეთ გერმანიაში. ლუქსემბურგის არმიის პოლკოვნიკის ჩინი აქვს.
ლიტერატურა
დაბადებული 5 იანვარი
დაბადებული 1921
გარდაცვლილი 23 აპრილი
გარდაცვლილი 2019
ლუქსემბურგის დიდი ჰერცოგები
ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
Г̧

Г̧, г̧ — გაფართოებული კირილური დამწერლობის ასო.
კოდების ცხრილი
„Г̧“ უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
კირილური ასოები
ფრანკფურტის ზავი (1871)

ფრანკფურტის ზავი (1871)
ფრანკფურტის ზავი — საზავო ხელშეკრულება გერმანიასა და საფრანგეთს შორის, რომლითაც დასრულდა საფრანგეთ-პრუსიის ომი 1870-1871 წწ. ხელი მოაწერეს მაინის ფრანკფურტში. ფრანკფურტის ზავის მიხედვით, საფრანგეთს გერმანიისათვის უნდა გადაეცა ელზასი და ლოთარინგიის ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი და გადაეხადა 5 მლრდ ფრანკი კონტრიბუცია (1, 5 მლრდ 1871, 0,5 მლრდ 1872, 3 მლრდ 1874 წლის მარტამდე). საფრანგეთის ტერიტორიაზე რჩებოდნენ გერმანიის საოკუპაციო ჯარები, რომელთა გაყვანა მოხდებოდა კონტრიბუციის გადახდის შესაბამისად (საოკუპაციო ჯარების შენახვა საფრანგეთს ეკისრებოდა). ფრანკფურტის ზავმა განაპირობა გერმანიის იმპერიის გაძლიერება. ფრანკფურტის ზავის პირობები გაუქმდა ვერსალის საზავო ხელშეკრულებით 1919 წელს.
ლიტერატურა
ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10. გვ. 392, თბ. 1986
ევროპის ისტორია
XIX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
Karol Estreicher (senior)

Karol Estreicher (senior)
Karol Józef Teofil Estreicher (22 November 1827 in Kraków – 30 September 1908 in Kraków) was a Polish bibliographer and librarian who was a founder of the Polish Academy of Learning. While he is known as the "father of Polish bibliography", he is also considered the founder of the bibliographical method in literary research. His "monumental work", is called the "most outstanding bibliography of Polish books, and probably one of the most famous bibliographies in the world".
Estreicher was the son of Alojzy Rafał Estreicher, a natural history professor at the Jagiellonian University. After completing university studies in philosophy and law, he worked in the judiciary in Kraków and Lviv, where bibliography became his passion. Margrave Aleksander Wielopolski appointed him in 1862 as under-librarian and assistant professor of Bibliography at the where he presented Bibliography for the first time as a standalone discipline.
In 1868 he returned to Kraków and became director of the Jagiellonian Library where during a 37-year tenure he modernized and tripled its collection.
He was also an author, historian, literary critic, journalist, and theater critic.
Works or publications
References
1827 births
1908 deaths
Academic staff of Jagiellonian University
Polish literary critics
Polish literary historians
Polish bibliophiles
Polish book and manuscript collectors
დურღენა

დურღენა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქვალონის თემში (სოფლები: ბულიში, გვიმარონი, გიმოზგონჯილი, დურღენა, ჭითაუშქური). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე რიონის მარჯვენა სანაპიროზე. ზღვის დონიდან 11 მეტრზე. ხობიდან დაშორებულია 11 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 700 ადამიანი.
სქოლიო
ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Lasioglossum havanense

Lasioglossum havanense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1906 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
havanense
თეოფილუს დიონგესი

თეოფილუს დიონგესი
თეოფილუს ებენჰაზერ დიონგესი (დ. 8 მარტი 1898 – გ. 10 იანვარი 1968) – სამხრეთ აფრიკელი პოლიტიკოსი. იგი აირჩიეს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტად, მაგრამ გარდაიცვალა თანამდებობის დაკავებამდე, 69 წლის ასაკში.
ადრეული წლები
რელიგიის მინისტრის, თეოფილუს დიონგესის უმცროსი ვაჟი თეოფილუს დიონგესი დაიბადა 1898 წლის 8 მარტს ქალაქ კლერკსდორპში. სწავლობდა სტელენბოშის უნივერსიტეტში. მიიღო ხარისხი სამართალმცოდნეობაში ლონდონის უნივერსიტეტში . როდესაც ლონდონიდან დაბრუნდა, შეუერთდა ეროვნულ პარტიას, როგორც გაზეთ Die Burger-ის ჟურნალისტი. 1927 წელს მიატოვა ჟურნალისტიკა და დაკავდა იურიდიული საქმიანობით.
კარიერა
დიონგესი იყო ეროვნული პარტიის წევრი, რომელიც მართავდა სამხრეთ აფრიკას 1948 -დან 1994 წლამდე. 1948-1961 წლებში მუშაობდა შინაგან საქმეთა მინისტრად, იყო ე.წ. აპარტეიდის ერთ-ერთი "არქიტექტორი“ და აფრიკელი ნაციონალისტების საიდუმლო საზოგადოების, ბროდერბონდის წევრი. მან დაიწყო მოსახლეობის რეგისტრაცია რასობრივი მახასიათებლების მიხედვით, რა დროსაც ამომრჩეველთა სიიდან ამოიღეს „ფერადი“ ადამიანები. როგორც დიონგესი თავად თვლიდა, აპართეიდი უნდა გაგრძელებულიყო მხოლოდ მომდევნო ორი თაობისთვის.
1958 წლის ნაციონალური პარტიის ხელმძღვანელობის არჩევნებში პრემიერ მინისტრ იოჰანეს სტრეიდომის გარდაცვალების შემდეგ, დიონგესმა იყარა კენჭი პარტიის ხელმძღვანელის პოსტზე, თუმცა დამარცხდა ჰენდრიკ ვერვოერდთან. ვერვოერდმა დიონგესი შეიყვანა ახალ კაბინეტში. დანიშნა ფინანსთა მინისტრად. ხსენებულ პოსტს პოლიტიკოსი იკავებდა 1958 -დან დან 1966 წლამდე. ვერვოერდის მკვლელობის შემდეგ, როგორც კაბინეტის უფროსი წევრი, 1966 წლის 6 სექტემბერს იგი პრემიერ მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა, სანამ ეროვნული პარტიის კონვენცია პრემიერ მინისტრად ბალთაზარ ვორსტერს დანიშნავდა.
ჩარლზ რობერტსის გადადგომის შემდეგ, თეოდილუს დიონგესი აირჩიეს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტად 1967 წლის 28 თებერვალს. მან მიიღო 163 ხმა ამომრჩეველთა კოლეგიისგან (მისმა კონკურენტმა მაიორმა ვან დერ ბილმა მიიღო მხოლოდ 52 ხმა). 4 მარტს ამის შესახებ ოფიციალურად გამოცხადდა. დიონგესს თანამდებობა 31 მაისს უნდა დაეკავებინა, მაგრამ მან ინსულტი გადაიტანა და კომაში ჩავარდა; პრეზიდენტის ქმედუუნარობასთან დაკავშირებით, სამხრეთ აფრიკის კონსტიტუციის შესაბამისად, პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა სენატის პრეზიდენტი ჯოშუა ფრანსუა ნაუდე. თეოფილუს დიონგესი გონზე მოუსვლელად გარდაიცვალა 1968 წელს.
ხსოვნა
გარდაცვალების შემდეგ თეოფილუს დიონგესი პატივით დაკრძალეს, როგორც ყოფილი პრეზიდენტი.
მისი გამოსახულება ამოკვეთილი იყო 1969 წლის ვერცხლის 1 რანდიან მონეტეაზე. თეოფილუს დიონგესის სახელს ატარებს საშუალო სკოლა კეიპტაუნში, დაწყებითი სკოლა ბოტავილში, ასევე დაწყებითი სკოლა და ჰოსპიტალი ვუსტერში (სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა).
სქოლიო
დაბადებული 8 მარტი
დაბადებული 1898
გარდაცვლილი 10 იანვარი
გარდაცვლილი 1968
სამხრეთ აფრიკელი პოლიტიკოსები
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტები
ნაგები (მრავალმნიშვნელოვანი)

ნაგები (მრავალმნიშვნელოვანი)
ნაგები შეიძლება აღნიშნავდეს:
ნაგები — მყინვარი სვანეთის კავკასიონზე
ნაგები — სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში
ნაგები — ქალაქ რუსთავის ერთ–ერთი ისტორიული სახელწოდება.
ესკასუს კანტონი

ესკასუს კანტონი
ესკასუ — კანტონი კოსტა-რიკაში, სან-ხოსეს პროვინციაში. მოიცავს 34,49 კმ² ტერიტორიას. მდებარეობს სან-ხოსეს კანტონის დასავლეთით და მთლიანად მიეკუთვნება დედაქალაქ სან-ხოსეს მეტროპოლიურ არეალს.
მიუხედავად იმისა, რომ ესკასუს კანტონი ქვეყანაში ერთ-ერთი ყველაზე ადრე შექმნილია, ნელ-ნელა იგი დასავლეთით მდებარე დედაქალაქ სან-ხოსეს მეტროპოლიაში მოექცა. ჩრდილოეთით მისი საზღვარი მდინარე ტირიბიზე გადის, უკიდურესი სამხრეთი წერტილი კი მწვერვალი სერო-კადრალია.
იხილეთ აგრეთვე
კოსტა-რიკის კანტონები
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
სქოლიო
კოსტა-რიკის კანტონები
Upper Grindelwald Glacier

Upper Grindelwald Glacier
The Upper Grindelwald Glacier (German: Oberer Grindelwaldgletscher) is one of the two valley glaciers near Grindelwald on the northern side of the Bernese Alps, in the Canton of Berne (the other being the Lower Grindelwald Glacier). It had a length of about and covered an area of in 1973.
The Upper Grindelwald Glacier arises from a vast snow field north of the Schreckhorn and south of the Wetterhorn. The glacier tongue is currently at around above sea level, making it one of the lowest glaciers in the Alps.
See also
List of glaciers in Switzerland
List of glaciers
Retreat of glaciers since 1850
Swiss Alps
External links
Swiss glacier monitoring network
Glaciers of the canton of Bern
Glaciers of the Alps
Grindelwald
GUpperGrindelwald
სამსონ დუმბაძე

სამსონ დუმბაძე (დ. 2 თებერვალი, 1866, შემოქმედი — გ. 1938, გორი) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი. იყო ცნობილი ლოტბარისა და მგალობლის, ანტონ დუმბაძის შვილი. მისი ძმები, იოსები, ნიკოლოზი, მიხეილი და ივანე აგრეთვე რუსეთის არმიის გენერლები იყვნენ. მათ შორის ყველაზე ცნობილი იყო ივანე დუმბაძე, რომელიც იალტის მთავარმმართებელი იყო.
განათლება მიიღო თბილისის კადეთა კორპუსში და ნიკოლაევსკის ინჟინერთა სასწავლებელში. სამხედრო სამსახურს შეუდგა 1883 წლის 31 აგვისტოდან. გაგზავნილ იქნა პირველ კავკაციურ ბატალიონში, სადაც მიიღო პოდპორუჩიკის (1884), პორუჩიკის (1888), შტაბსკაპიტნის (1891) და კაპიტნის (1894) ჩინები. ამის შემდეგ დაასრულა ნიკოლაევსკის საინჟინრო აკადემია, გახდა პოდპოლკოვნიკი (1902) და პოლკოვნიკი (1902). 1915 წელს მიიღო გენერალ-მაიორის წოდება. აღმოსავლეთ რუსეთში იყო თეთრების მოძრაობის წევრი. დაპატიმრებული იყო რვა წლის განმავლობაში, სასჯელს იხდიდა ბუტირკის ციხეში.
რესურსები ინტერნეტში
Думбадзе Самсон Антонович
დაბადებული 1866
გარდაცვლილი 1938
ქართველი გენერლები
რუსი სამხედრო მოღვაწეები
შემოქმედში დაბადებულები
დაბადებული 2 თებერვალი
დუმბაძეები
დრუჟინენი

დრუჟინენი — სოფელი მოლდოვაში, ფელეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 55 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 219 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
ფელეშტის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ფელეშტის რაიონის სოფლები
ლაკური ენა

ლაკური ენა — იბერიულ-კავკასიური ენათა ოჯახის ნახურ-დაღესტნური ენათა ჯგუფის დაღესტნური ქვეჯგუფის ენა. გავრცელებულია დაღესტნის რესპუბლიკის ლაკის, კულისა და ნოვოლაქსკის რაიონებში (ლაკებით დასახლებული ზოგი აული გვხვდება დაღესტნის სხვა რაიონებშიც). ლაკურ ენაზე ლაპარაკობს დაახლოებით 164 000 კაცი. გამოიყოფა კილო-თქმები: ვიცხიური, ღუმუქური, რომლებიც საფუძვლად უდევს სამწერლობო ლაკურ ენას, ვიხლური, აშტიკულური, ბალხარული.
ლაკურ ენაში გარჩეულია 3 ძირითადი ხმოვანი (ა, ი, უ); თანხმოვნებსი რიცხვი 41-ს აღწევს; თანხმოვანი საარტიკულაციო რაგვარობის მიხედვით შეიძლება იყოს: 1. მჟღერი, 2. ფშვინვიერი, 3. აბრუპტივი და 4. ინტენსიური. ფონემური მნიშვნელობის ოთხივე ეს ვარიანტი გარჩეულია ხშულებში, აფრიკატებს არა აქვთ მჟღერები, სპირანტებს — აბრუპტივები, ინტენსიურ და არაინტენსიურ თანხმოვანთა დაპირისპირება დასტურდება ხმოვნის წინ; სიტყვის თავში ერთზე მეტი თანხმოვანი არ გვხვდება; თანხმოვანთა შეყრა დასაშვებია სიტყვის ბოლოს (არაუმეტეს 2 თანხმოვნისა და ხმოვანთა შორის (არაუმეტეს 3 თანხმოვნისა).
გარჩეულია 4 გრამატიკული კლასი: I — მამაკაცთა, II — ქალთა, III — ცხოველთა და ნივთთა (ამავე კლასში შედის ქალის აღმნიშვნელი ზოგი სიტყვაც), IV — ნივთთა. ძირითადი ბრუნვებია: სახელობითი (უნიშნო), ნათესაობითი (ნიშანია ლ), მიცემითი (ნიშანია ნ). ნათესაობითი ბრუნვა კუთვნილების გარდა გამოხატავს გარდამავალი ზმნის სუბიექტსაც. მდიდრად არის წარმოდგენილი ადგილობითი ბრუნვები, ბრუნების პროცესში ფუძეში ხშირად ვლინდება „ჩანართი ელემენტები“, ზედსართავი სახელი იბრუნვის არსებითი სახელისაგან დამოუკიდებლად. თვლის სისტემა ათობითია.
ზმნის ძირითადი კატეგორიებია: გრამატიკული კლასი, პირი, რიცხვი, დრო, კილო, ასპექტი. გვარი არ გაირჩევა, ზმნა მდიდარია დრო-კილოთა და სხვადასხვა მოდალური შინაარსის ორგანული თუ აღწერითი წარმოების ფორმებით; ზმნის უღვლილება კლასოვან-პიროვანია, გარდაუვალ ზმნაში აღინიშნება კლასიც და პირიც სუბიექტისა, გარდამავალ ზმნაში — კლასი ობიექტისა, პირი სუბიექტისა ან ზოგჯერ ობიექტისა; გარდაუვალი ზმნის სუბიექტი სახელობით ბრუნვაშია, გარდამავალი ზმნა ქმნის კონსტრუქციას რეალური ობიექტით სახელობით ბრუნვაში და რეალური ობიექტით სახელობით ბრუნვაში და რეალური სუბიექტით ნათესაობით ბრუნვაში ან სახელობით ბრუნვაში (1-2 პირის ნაცვალსახელებში). გარდამავალი ზმნის რეალური სუბიექტის აღსანიშნავად ერგატივის გაურჩევლობა და მისი ფუნქციით ზემოაღნიშნული 2 ბრუნვის გამოყენება ლაკური ენის ერთ-ერთი მთავარი თავისებურებაა.
ლიტერატურა
Муркелинский, Г. Б., Русско-лакский словарь, Махачкала, 1953.
Жирков, Л. И., Лакский язык, М., 1955.
Муркелинский, Г. Б., Грамматика лакского языка, Махачкала, 1971.
სქოლიო
ლაკური ენა
საფართესლოვანები

საფართესლოვანები — შიშველთესლოვან მცენარეთა განყოფილება. შეიცავს მხოლოდ ერთ კლასს, რომელიც 3 რიგში ერთიანდება: ეფედრასნაირნი (Ephedrales), ველვიჩიასნაირნი (Welwitschiales) და გნეტუმისნაირნი (Gnetales).
თითოეულ რიგში თითო ოჯახი და თითო გვარია (შესაბამისად გვარები ეფედრა, ველვიჩია და გნეტუმი). სამივე გვარი საერთო ნიშნებით ხასიათდება: მეორეულ ქსილემაში ჭურჭლების არსებობით, სტრობილების კრებულია დიქაზიური დატოტვით, სტრობილების ირგვლივ ყვავილსაფრის მსგავსი საფრის არსებობით, გრძელი მიკროპილური მილებით, ორლებნიანი ჩანასახით, მოპირისპირედ განწყობილი ფოთლებით.
საფართესლოვანები განსხვავდება ყველა სხვა შიშველთესლოვანი მცენარისაგან. მკვლევართა ნაწილი სამი გვარის საერთო წინაპრად ბენეტიტალეებს მიიჩნევს. ნაწილი კი საფართესლოვანების გეოგრაფიული გავრცელების მიხედვით ფიქრობს, რომ ეს გვარები ახლო ნათესაობით არ უნდა ხასიათდებოდნენ. მიკროსპორების გარსების ელექტრომიკროსკოპული შესწავლა ადასტურებს ამ გვარების ნათესაობას.
ლიტერატურა
გნეტუმისნაირნი
Behaviour (ალბომი)

Behaviour (ალბომი)
Behaviour (ამერიკულ გამოცემაში – Behavior.) — ინგლისური სინთპოპ-დუეტ Pet Shop Boys-ის მეოთხე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1990 წელს.
მიუხედავად იმისა, რომ მოყვარულებს შორის დისკმა დიდი პოპულარობა მოიპოვა, პროდიუსერების შეცვლის გამო, იგი განსხვავდება თავისი ჟღერადობით. სტივენ ჰეიგი, მიუხედავად ამისა, პროდიუსერის სახით დაბრუნდა შემდეგ დისკზე, Very.
სიმღერების სია
Being Boring — 6:48
This Must Be the Place I Waited Years to Leave — 5:30
To Face the Truth — 5:33
How Can You Expect to Be Taken Seriously?— 3:54
Only the Wind — 4:18
My ოქტომბერი Symphony — 5:18
So Hard — 3:56
Nervously — 4:06
The End of the World — 4:43
Jealousy — 4:47
იაპონური ბონუს-დისკი
Miserablism — 4:11
Bet She's Not Your Girlfriend — 4:26
This Must Be the Place I Waited Years to Leave (რემიქსი) — 9:30
Further Listening 1990-1991
It Must Be Obvious — 4:26
So Hard (რემიქსი) — 6:38
Miserablism — 4:07
Being Boring (რემიქსი) — 10:40
Bet She's Not Your Girlfriend — 4:30
We All Feel Better in the Dark (რემიქსი) — 6:48
Where the Streets Have No Name (I Can't Take My Eyes Off You) (რემიქსი) — 6:46
Jealousy (რემიქსი) — 7:58
Generic Jingle — 0:14
DJ Culture (რემიქსი) — 6:53
Was It Worth It? (რემიქსი) — 7:15
Music for Boys (რემიქსი) — 6:13
DJ Culture (რემიქსი) — 4:26
ჩარტები
სერტიფიცირებები
სქოლიო
Pet Shop Boys-ის ალბომები
1990 წლის ალბომები
Parlophone-ის ალბომები
იემიშანლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

იემიშანლი (მრავალმნიშვნელოვანი)
იემიშანლი შეიძლება აღნიშნავდეს:
იემიშანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, გაბალის რაიონში
იემიშანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ოღუზის რაიონში