PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
დიდი ბრიტანეთი 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

დიდი ბრიტანეთი 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დიდი ბრიტანეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცამეტედ იასპარეზა 1956 წელს, ავსტრალიის ქალაქ მელბურნსა და შვედეთის დედაქალაქ სტოკჰოლმში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 24 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დიდი ბრიტანეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კვების ჯაჭვი

კვების ჯაჭვი — ხაზოვანი სისტემა ერთმანეთთან დაკავშირებულ კვებით ქსელში. დაწყებული პროდუცენტებიდან (როგორიცაა ბალახები ან ხეები), დამთავრებული რედუცენტებით (მაგ. სოკოები და ბაქტერიები. კვების ჯაჭვი გვიჩვენებს, თუ რამდენად არიან ორგანიზმები ერთმანეზე დამოკიდებულნი იმის მიხედვით, თუ რას ჭამენ ისინი. კვების ჯაჭვი პირველად შეისწავლა აფრიკულ - არაბული წარმოშობის მეცნიერმა ალ-ჯაჰიზმა IX საუკუნეში. მოგვიანებით უფრო ცნობილი გახდა 1927 წლის ჩარლზ ელტონის წიგნში, ამავე ნაწარმოებში საუბარი იყო საკვები ქსელის მნიშვნელობაზე.
სქოლიო
ბიოლოგია
კვების ეკოლოგია
კრუშევსკა

კრუშევსკა — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის კირჯალის მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 133 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ კოსტინოს საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის კრუშევსკა, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს სელიმ ილიაზ იუნუზი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — ჰასან აზისი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რუკები
მდგომარეობა bgmaps.com-ის ელექტრონულ რუკაზე
მდგომარეობა emaps.bg-ის ელექტრონულ რუკაზე
მდგომარეობა Google-ის ელექტრონულ რუკაზე
რესურსები ინტერნეტში
მოსახლეობის სტატისტიკა
კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
ჭალა (ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი)

ჭალა (ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი)
ჭალა — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, ჩიბათის თემში (სოფლები: ზემო ჩიბათი, ქვემო ჩიბათი, ჭალა). მდებარეობს გურიის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 40 მ, ლანჩხუთიდან 2,5 კმ., ჩიბათიდან 2 კმ. სოფელში განვითარებული იყო მეჩაიეობა.
ლიტერატურა
სქოლიო
ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გორჟის ჟუდეცი

გორჟის ჟუდეცი — ჟუდეცი რუმინეთში, ვლახეთის ოლქში. ფართობი 5602 კმ², მოსახლეობა 334 238 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ტირგუ-ჟიუ. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ვილჩის ჟუდეცი, დასავლეთით მეჰედინცისა და კარაშ-სევერინის ჟუდეცები, ჩრდილოეთით ჰუნედოარის ჟუდეცი, ხოლო სამხრეთით დოლჟის ჟუდეცი.
იხილეთ აგრეთვე
რუმინეთის ჟუდეცები
რესურსები ინტერნეტში
გორჟის ჟუდეცი — ოფიციალური საიტი
რუმინეთის ჟუდეცები
Sarımoğlu

Sarımoğlu is a village in the Kalbajar District of Azerbaijan. It is suspected that this village has undergone a name change or no longer exists, as no Azerbaijani website mentions it under this name.
References
Populated places in Kalbajar District
Abolished villages in Kalbajar District
Lörrach (district)

Lörrach (district)
Lörrach is a Landkreis (district) in the southwest of Baden-Württemberg, Germany. Neighboring districts are Breisgau-Hochschwarzwald and Waldshut. To the west it borders the French département Haut-Rhin; to the south the Swiss cantons Basel-Stadt, Basel-Landschaft and Aargau.
History
In 1973 part of the district Müllheim and small parts of the district Säckingen were added to the district, which enlarged the district by about 25% to the current size.
Geography
The north-east of the district is part of the Hochschwarzwald, the highest part of the Black Forest. In the west is the Markgräfler Hügelland, in the south the Dinkelberg, both lower hilly areas. The Rhine river, which forms most of the district's southern and western border, is in a narrow valley until it spreads north of Basel in the much wider Oberrheinebene. The district is included in the trinational Basel metropolitan area.
Coat of arms
The coat of arms of the Lörrach district can be blazoned as Per fess Argent a Demi Lion facing sinister Gules and in base per pale Or a Bend Gules and Azure a Bend Sinister wavy Argent. The lion in the top part of the coat of arms represents the Lords of Rötteln, who had their primary castle in Loerrach, Wiesental. The bottom-left shows the coat of Baden, as much of the district belonged to the Counts of Baden historically. The wavy line in the bottom-right represents the small river Wiese, which flows through the district.
Towns and municipalities
References
External links
Lörrach: images and history
Freiburg (region)
Districts of Baden-Württemberg
Ъ̀

Ъ̀, ъ̀ — კირილური დამწერლობის ასო „Ъ“, გრავისით. გამოიყენება კირილური დამწერლობის ზოგიერთ ენაში.
დამატებითი ინფორმაცია
კოდების ცხრილი
აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „Ъ“-სა და „გრავისი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
ლიტერატურა
კირილური ასოები
პლატფორმერი თამაში

პლატფორმერი თამაში
პლატფორმერი — ვიდეო თამაშის ჟანრი, რომელშიც ძირითადი თამაშის პროცესი ხდება პლატფორმებზე ხტუნაობით, კიბეებზე ძრომით, ნივთების აკრეფით და სხვა. ზოგიერთი ნივთები რომლებსაც ეწოდებათ power-up, თამაშის პერსონაჟს აძლევს რამე განსაკუთრებულ ძალას.
მოთამაშეს ეძლევა შესაძლებლობა, გასაიდუმლოებულ (მხედველობის არეს მოფარებულ, დამალულ, არა საეჭვო და ძნელად მისადგომ) ადგილებში იპოვოს განსაკუთრებული ნივთები რომელიც მოთამაშეს გააუადვილებს თამაშის გასვლის როცესს და გაუჩენს ინტერესს.
ამ ჟანრისაა პოპულალური თამაში „Mario“. ასეთი თამაშები არის 2 და 3 განზომილებიანიც. ჟანრი არ ითვლება ინდი-თამაშების ტიპად, თუმცა არსებობს ასეთი პლატფორმერი თამაშებიც.
რესურსები ინტერნეტში
პლატფორმული თამაშები MobyGames-ზე
თამაშების რევოლუცია - პლატფორმერი
კომპიუტერული თამაშების ჟანრები
თათრის სრუტე

თათრის სრუტე — სრუტე ევრაზიის კონტინენტსა და კუნძულ სახალინს შორის. ნეველსკოის სრუტის, ამურის ლიმანისა და სახალინის ყურის მეშვეობით აერთებს ოხოტისა და იაპონიის ზღვებს. სიგრძე 663 კმ, სიგანე 40 კმ-დან (ჩრდილოეთში) 324 კმ-მდე (სამხრეთში), ნეველსკოის სრუტეში 7,3 კმ-მდე. უმცირესი სიღრმე ფარვატერში 8,0 მეტრი. მატერიკისა და კუნძულის სანაპიროები სამხრეთში მთიანია, ჩრდილოეთში დაბალი, უდიდესი ნაწილი მოვაკებული. ზამთარში იყინება. მოქცევები სამხრეთში ნახევარდღეღამური და შერეულია, სიმაღლეში 2,7 მ-მდე, ამურის ლიმანში — არაწესიერი ნახევარდღეღამური, 2,0 მ-ზე მაღალი. მნიშვნელოვანი პორტებია: ვანინო, ალექსანდროვსკ-სახალინსკი, ნეველსკი, ხოლმსკი (რუსეთი).
სქოლიო
წყნარი ოკეანის სრუტეები
იაპონიის ზღვა
რუსეთის სრუტეები
შეშეუ

შეშეუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პერნამბუკუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 200 მეტრზე. მიეკუთვნება მატა-პერნამბუკანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მატა-მერიდიუანალ-პერნამბუკანის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 093 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 127.18 კმ²-ზე. ფართობი 110 813 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერნამბუკუ
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პერნამბუკუს შტატის მუნიციპალიტეტები
მამული ჟღენტი

მამული ჟღენტი (დ. 25 მაისი, 1937) — ქართველი პოლიტიკოსი.
1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „მშვიდობა“.
რესურსები ინტერნეტში
მამული ჟღენტი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
დაბადებული 25 მაისი
დაბადებული 1937
საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
Sergo Kobuladze

Sergo Kobuladze (February 7, 1909 – July 22, 1978) was a Soviet and Georgian painter and illustrator. He was a rector of the Tbilisi State Academy of Arts (1952-1959)
From 1918 he went to N. Sklifasovski Art Studio; in 1925-1939 – to Tbilisi Academy of Arts. The years spent in Moscow and Leningrad in the early 1930s had a great impact on the artist's professional development. From 1932 Sergo Kobuladze efficiently worked for the Tbilisi Kote Marjanishvili and Shota Rustaveli Theatres, Tbilisi Zakaria Paliashvili Opera and Ballet State Theatre and for Moscow's Bolshoi Theatre. In 1938 Sergo Kobuladze started teaching activity in Tbilisi Academy of Arts, where he founded and headed the Department of Painting and in 1953-1958 he became the Rector of the State Academy of Arts. After many years of work, in 1961 he completed the iconic painted stage curtain (170 sq. m) for Zakaria Paliashvili Opera and Ballet State Theatre. In 1973 fire completely destroyed the hand-painted curtain.
References
External links
A gallery of his paintings
Another gallery
1909 births
1978 deaths
20th-century painters from Georgia (country)
People from Akhaltsikhe
Communist Party of the Soviet Union members
Tbilisi State Academy of Arts alumni
Recipients of the Stalin Prize
Rustaveli Prize winners
Recipients of the Order of the Red Banner of Labour
Socialist realist artists
Painters from Georgia (country)
Scenic designers from Georgia (country)
Soviet painters
Soviet scenic designers
Burials at Didube Pantheon
მცურავები

მცურავები — კრებითი სახელწოდება, რომელიც აღნიშნავს ანკარასებრთა ოჯახის გველების რამდენიმე გვარს. მათი სიგრძე 3,5 მ-ს აღწევს. მცურავების 90-ზე მეტი სახეობა გავრცელებულია შუა და სამხრეთ ევროპაში, აზიაში, ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ აფრიკაში, ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ამერიკაში. ბინადრობენ ველებზე, ნახევრადუდაბნოებში, უდაბნოებში, დაბლობისა და მთის ტყეებში. მეტად მოძრავი არიან. იკვებებიან წვრილ-წვრილი ხერხემლიანებით (ახალგაზრდები — მწერებით). უმრავლესობა მსხვერპლს სხეულის რგოლებით ან მიწაზე მიჭერით გუდავს. მრავლდებიან კვერცხებით. საქართველოში გვხვდება 7 სახეობის მცურავები, ამათგან 3 ეკუთვნის Coluber-ის გვარს, 4 — Elaphe-ს გვარს.
იხილეთ აგრეთვე
მცურავების კლასიფიკაცია
გრძელი მცურავი
ლიტერატურა
თ. მუსხელიშვილი, ქსე, ტ. 7, გვ. 255, თბ., 1984
ანკარასებრნი
დოლინის რაიონი

დოლინის რაიონი — რაიონი უკრაინაში, ივანო-ფრანკივსკის ოლქში. მისი ფართობია 1 248 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 69 445 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 56 კაცს კმ²-ზე. დოლინის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი დოლინა.
იხილეთ აგრეთვე
უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
უკრაინის რაიონები
სქოლიო
ივანო-ფრანკივსკის ოლქის რაიონები
ჰათეფი

ჰათეფი
აბდულაჰ ჰათეფი (დ. 1453, ხარჯირდი — გ. 1520, ჰერათი) — სპარსულ-ტაჯიკური ლიტერატურის წარმომადგენელი. ცნობილი პოეტისა და პროზაიკოსის აბდ ალ-რაჰმან ჯამის დისწული და მოწაფე იყო. მისი რჩევით შეადგინა 5 პოემის კრებული („ხამსე“): „ლეილი და მაჯნუნი“, „შირინი და ხოსროვი“, „შვიდი სასახლე“, „თემურნამე“ („წიგნი თემურლენგის შესახებ“) და „შარაფნამე“ („დიდების წიგნი“). ნიზამის მიბაძვით დაწერილ ამ კრებულში ჰათეფიმ გამოავლინა დამოუკიდებელი პოეტური ოსტატობა. მასვე ეკუთვნის ლირიკული ლექსების „დივანი". ჰათეფის შემოქმედება საინტერესოა აღორძინების ეპოქის ქართული მწერლობის ზოგიერთი საკითხის გასარკვევად.
ლიტერატურა
სპარსელები
სპარსი პოეტები
დაბადებული 1453
გარდაცვლილი 1520
სამუხა

სამუხა — ქალაქი ხეთების სამეფოს ადმინისტრაციულ პერიფერიაში. ზუსტი ადგილმდებარეობა უცნობია. ხეთური წყაროებით, მდებარეობდა „ზემო ქვეყნის“ მეზობლად, ზემო ჰალისისა და ზემო ევფრატის შუამდინარეთში (მალათიასთან). მოხსენიებულია ჯერ კიდევ კაპადოკიურ ლურსმულ ფირფიტებში (ძვ. წ. II ათასწლეულის დასაწყისი), რომელთა მიხედვით, სამუხაში ფუნქციონირებდა სასახლე და არსებობდა ასურელთა სავაჭრო ფაქტორია „ვაბრთუმი“. ხეთურ ხანაში ხურიტების მძლავრ გავლენას განიცდიდა (როგორც ჩანს ხურიტებთან ტერიტორიული სიახლოვის გამო). სამუხაში თაყვანს სცემდნენ ხურიტულ ღვთაებას — ხეფათს და მის მეუღლეს — თეშუფს, ისევე, როგორც იშთარს (ხურიტულ წარმოშობის შაუშქას), რომლის ტაძარი განთავისუფლებული იყო ხეთების სახელმწიფო ვალდებულებათა შესრულებისგან.
ლიტერატურა
ძველი შუამდინარეთი
ისტორიული ქალაქები
ბლენიკა

ბლენიკა — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის კირჯალის მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 176 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ პენიოვოს საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის ბლენიკა, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს ბახრი ნური დურმუში (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — ჰასან აზისი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რუკები
მდგომარეობა bgmaps.com-ის ელექტრონულ რუკაზე
მდგომარეობა emaps.bg-ის ელექტრონულ რუკაზე
მდგომარეობა Google-ის ელექტრონულ რუკაზე
რესურსები ინტერნეტში
მოსახლეობის სტატისტიკა
კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
Ellobius

Ellobius is a genus of rodents in the family Cricetidae. It is the only member of the tribe Ellobiusini. It contains two (E. lutescens and E. tancrei) of the handful of examples of mammal species that have lost the Y chromosome.
The genus has the following species:
Alai mole vole (Ellobius alaicus)
Southern mole vole (Ellobius fuscocapillus)
Transcaucasian mole vole (Ellobius lutescens)
Northern mole vole (Ellobius talpinus)
Zaisan mole vole (Ellobius tancrei)
See also
Tokudaia
References
Rodent genera
Taxa named by Gotthelf Fischer von Waldheim
Taxonomy articles created by Polbot
ლისაბონის ოქმი

ლისაბონის ოქმი — ხელშეკრულება საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებს შორის სტრატეგიული შეიარაღების შეზღუდვაზე, რომელსაც ხელი მოეწერა ლისაბონში 1992 წლის 23 მაისს. პროტოკოლს ხელს აწწრდნენ რუსეთის, აშშ-ის, უკრაინის, ბელარუსისა და ყაზახეთის წარმომადგენლები.
ლისაბონის ოქმი იყო სსრკ-აშშ-ის სტრატეგიული შეტევითი იარაღის შემცირების ხელშეკრულების დამატება, რომელსაც 1991 წელს მოაწერეს ხელი.
ხელმომწერები
ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს წარმომადგენელი ქვეყნების საგარეო საქმეთა მინისტრებმა ან მოვალეობის შემსრულებელმა:
ბელარუსიდან — პიოტრ კრავჩენკო,
ყაზახეთიდან — ტულეგენ ჟუკეევი,
რუსეთიდან — ანდრეი კოზირევი,
უკრაინიდან — ანატოლი ზლენკო,
აშშ-დან — ჯეიმზ ბეიკერი.
რესურსები ინტერნეტში
Протокол к Договору о сокращении и ограничении стратегических наступательных вооружений (txt), (PDF)
Protocol to the Treaty on the reduction and limitation of strategic offensive arms (PDF)
საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ლოლიტა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ლოლიტა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ლოლიტა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ლოლიტა — ვლადიმერ ნაბოკოვის რომანი
ფილმები
ლოლიტა — 1962 წლის სტენლი კუბრიკის ფილმი
ლოლიტა — 1991 წლის რამაზ გიორგობიანის ფილმი
ლოლიტა — 1997 წლის ედრიანა ლაინის ფილმი
მუსიკა
ლოლიტა — ოპერა
პიროვნებები
ლოლიტა — ესპანელი მომღერალი
San Pedro de Casta District

San Pedro de Casta District is one of thirty-two districts of the province Huarochirí in Peru. The town of San Pedro de Casta is known for its proximity to Marcahuasi, and receives the majority of its attention from this tourist attraction.
Nevertheless, over the 20th century the town has attracted significant academic interest, largely due to its traditional annual week-long canal-cleaning ritual carried out every October.
More recent research has focused on historical aspects of this ritual; Casta is home to the early twentieth-century Entablo Manuscript, which describes Casta's ritual water laws in predominantly Spanish language from a local point of view. Scholars have drawn comparisons between the 'Entablo' and the Quechua language early colonial Huarochirí Manuscript from the same Peruvian province.
Access
To get to San Pedro de Casta, one must travel to Chosica and catch a bus. Directly off the western side of the main street of Chosica is a small market where one can find many buses. A bus labeled Marcahuasi or Casta will take travelers and market-goers through the valley heading north out of town to San Pedro de Casta (expect to catch the bus an hour before it is supposed to leave, because it has a rather flimsy schedule). Three to four hours later, the bus will arrive in San Pedro de Casta. In San Pedro de Casta there is one hotel and three restaurants off of the main square where tourists can stay and get food. A few guides and horse owners live near the main square and, if asked, will accommodate travelers schedules for a reasonable price.
San Pedro de Casta is also an interesting destination for travelers who love popular festivities, although one must know the dates of these events. The celebrations tend to last through the night and are always accompanied by at least one band. Celebrations are held regularly throughout the year, centered mainly around days of specific saints and most nationally recognized holidays.
The best time to visit is during the months of June to October, this is the regions time for winter and its dry season.
References
Panelas

Panelas is a city in the state of Pernambuco, Brazil. It is located 182.6 km away from Recife, the state capital. Panelas has an estimated (IBGE 2020) population of 26,456 inhabitants.
Economy
The main economic activities in Panelas are based in agribusiness, especially sugarcane and manioc, as well as livestock such as cattle, goats, sheep, and poultry.
Economic indicators
Economy by Sector
2006
Health indicators
References
Municipalities in Pernambuco
ნასყიდაშვილი

ნასყიდაშვილი
საკუთარი სახელი ნასყიდაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
აკაკი ნასყიდაშვილი — გეოგრაფი
დიმიტრი ნასყიდაშვილი — სპორტსმენი (ძიუდო)
პეტრე ნასყიდაშვილი — აგრონომი
ქართული გვარები
Speak to Me (როქსეტის სიმღერა)

Speak to Me (როქსეტის სიმღერა)
Speak to Me — შვედური პოპ-როკ დუეტ როქსეტის სიმღერა და სინგლი. წარმოდგენილია ალბომზე Charm School. გამოსცა ლეიბლმა EMI.
რესურსები ინტერნეტში
ჯგუფის დისკოგრაფია ოფიციალურ საიტზე
როქსეტის სიმღერები
2011 წლის სიმღერები
პაილიტასი

პაილიტასი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სესარის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14.871 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 512.5 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
სესარის დეპარტამენტი
რესურსები ინტერნეტში
statoids.com-ის მონაცემები
კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები
სესარის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
1668

1668
მოვლენები
13 თებერვალი : ესპანეთმა პორტუგალია ცნო როგორც დამოუკიდებელი სახელმწიფო.
7 ივლისი : ისააკ ნიუტონმა მაგისტრის ხარისხი მიიღო ტრინიტის კოლეჯში, კემბრიჯი.
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
10 ნოემბერი : ფრანსუა კუპრენი — ფრანგი კომპოზიტორი (გ. 1733)
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
იოანე მანგლელი — ქართველი სასულიერო მოღვაწე (გ. 1751)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
დარეჯანი — ქართლ-კახეთის მეფე თეიმურაზ I-ის ასული, ზურაბ არაგვის ერისთავის მეუღლე
არტაბასდოსი

არტაბასდოსი ან არტავასდოსი (სომხ. Արտավազդ, არტავაზდ, არტავაზტ; ლათინიზებული, როგორც არტაბასდუსი) — სომხური წარმოშობის გენერალი, რომელმაც მიიტაცა ბიზანტიის საიმპერატორო ტახტი 741 ან 742 წლიდან 743 წლის ნოემბრამდე. მისი მმართველობა წარმოადგენდა უზურპაციას კონსტანტინე V-ის წინააღმდეგ, რომელმაც შეინარჩუნა კონტროლი მცირე აზიის რამდენიმე თემზე. საბოლოოდ კონსტანტინე V-მ დაამარცხა არტაბასდოსი და კონსტანტინოპოლში შევიდა. უზურპატორი იმპერატორი და მისი ვაჟი შეიპყრეს და საჯაროდ დააბრმავეს, შემდეგ კი ქალაქის გარეუბანში მდებარე მონასტერში გამოკეტეს, სადაც გარდაიცვალა კიდევაც. მისი გარდაცვალების ზუსტი თარიღი უცნობია.
ლიტერატურა
- Total pages: 226
სქოლიო
ბიზანტიის იმპერატორები
ისავრიელთა დინასტია
VIII საუკუნის ბიზანტიის იმპერატორები
ხატმებრძოლები
რუხი (ისტორიული ქალაქი)

რუხი (ისტორიული ქალაქი)
რუხი — დასავლეთ საქართველოს ერთი უძველესი ქალაქი, რომელიც მდინარე ენგურის ნაპირზე იყო გაშენებული.ლამბერტის ცნობით, XVII საუკუნის პირველ ნახევარში სამეგრელოში მხოლოდ ერთი ქალაქი – რუხი არსებობდა, ამასვე ადასტურებს ფ. ელჩინის ცნობაც:სამეგრელოში სავაჭრო ადგილები არ არის, ერთი ადგილია, სადაც სომეხთა 40 სახლია და 10 სახლი ებრაელებისა. ამ შემთხვევაში, რუხი იგულისხმება, რომელსაც ლამბერტიიც სომხების ქალაქს უწოდებდა. რუხი, როგორც მნიშვნელოვანი პუნქტი, ცნობილია აგრეთვე შარდენისთვისაც. აღსანიშნავია, რომ რუხს სამეგრელოს მთავარ ქალაქად ასახელებს ნ. ვინტსენი
შემთხვევითი არ უნდა იყოს, რომ აქ 1930 წელს ვერცხლის მონეტის მთელი განძი იქნა მოპოვებული, ამაზე ადრე კიდევ, 1920 წელს, რუხში, მდინარე ენგურის მახლობლად შემთხვევით მიგნებულ სამარხში ოქროს ნივთებთან ერთად აღმოჩნდა ალექსანდრე მაკედონელის ოქროს სტატერი და ოქროსავე მიმბაძველობა ლოისიმისის სტატერისადმი. ამ, თავისი დროის მნიშვნელოვანი პუნქტის შესახებ ძველ ქართულ და უცხოურ მწერლობას, არავითარი ცნობა არ შემოუნახავს. ეს უძვეესი მნიშვნელოვანი პუნქტი, ლევან II დადიანმა განაახლა. ვახუშტის სიტყვით, „რუხის ციხე დიდშენი“ ლევან II დადიანმა 1647 წ. ააშენა . მაგრამ იგი მარტო ციხის აშენებით არ დაკმაყოფილებულა. აქ მან იმერეთის სამეფოდან (ჩხარიდან) წამოყვანილი ვაჭრები დაასახლა და რუხი ქალაქად აქცია.
ფარსადან გორგიჯანიძე წერს: „რაც ჩხარში ვაჭარნი გაასახლნეს სომხები...დადიანმან რუხის ქალაქი იმაებით ააშენა“ მაგრამ რუხის სიძლიერე დიდხანს არ გავრცელებულა. 1725 წელს ოსმალეთმა იგი როგორც სამეგრელოს შიდა სიმაგრე, სასტიკად დაანგრიეს და მის ხარჯზე შავი ზღვის სანაპიროზე, სადაც თვითონ ბატონობდნენ, ანაკლია გააძლიერეს.. ამის შემდეგ რუხის მნიშვნელობა, როგორც ჩანს დაეცა. იაზიკოვის ცნობით, XVIII საუკუნის 70=იანი წლებისათვის იგი მხოლოდ სიმაგრე იყო, მაგრამ საინტერესოა, რომ 1770 წელს ერთი საბუთში „რუხის ქალაქია“ მოხსენიებული.
რუხის სიმაგრეები
მნიშვნელოვანი სიმაგრები ჰქონდა XVII საუკუნის მცირე ქალაქ რუხს. მას ეყოფოდა ძლიერი კედლებით და კოშკებით გამაგრებული ციხე, რომელსაც სამი მხრიდან აგრეთვე პატარა მდინარე რუხი უვლიდა. მდინარე რუხის დინება ისეთ შთაბეჭდილებას ტოვებს, რომ იგი ხელოვნურად უნდა იყოს ციხეს შემოვლებული. ქონგურებიან კედლებს შიგნით მოთავლებულ ტერიტორიას რუხის 1770 წლის გეგმის შემდგენელი „ციხეს“ უწოდებს, რომელში ცალკე გამოყოფილი იყო „კრემლი ციხეში“. „ციხეც“ და „კრემლიც“ სათანადო კოშკებით იყო გამაგრებული. როგორც ამავე გეგმიდან ჩანს, XVIII საუკუნის 70-იან წლებში რუხი უფრო ციხე იყო, ვიდრე ქალაქი. ქალაქის როლი მან ჯერ კიდევ XVIII საუკუნის დამდეგს დაკარგა. ციხის ტერიტორიაზე XVIII საუკუნის 70-იან წლებში ყოფილა: „კარავი, სადაც თურქული ხორბლისაგან გამომცხვარ პურს ინახავდნენ“ და „თურქების საცხოვრებელი ადგილი“. ციხის გარეთ, გარდა წისქვილებისა, ქალაქის მოსახლეობის ნაგებობა არ ჩანს.
იხილეთ აგრეთვე
რუხი
რუხის ციხე
ლიტერატურა
შოთა მესხია – საისტორიო ძიებანი, ტ.II, გამომ. მეცნიერება, 1983 წ. გვ. 237–238.
სქოლიო
საქართველოს ისტორიული ქალაქები
ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი
სამეგრელო
სილაური

სილაური — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი სილაური). მდებარეობს მდინარე სუფსის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 100 მ., ოზურგეთიდან 13 კმ. სოფელში ჩამოედინება მდინარეები რობა და მამათისღელე. სოფელში არის საჯარო სკოლა.
ისტორია
სოფლის ძველი სახელწოდებაა ძეგორა. რუხმელის ხეობაში იდგა ციხე და წმინდა გიორგის ეკლესია. დღევანდელი სილაურის ტერიტორიაზეა ბაილეთის ნაწილი ე.წ. გაღმა ბაილეთი. გაღმა ბაილეთი გურიელების კუთვნილება იყო და გურიის სამთავროს მნიშვნელოვან ცენტრს წარმოადგენდა. აქ მდებარეობდა გურიელთა სასახლე და გვიანშუასაუკუნეების ციხე-სიმაგრე, ასევე 1609 წელს აგებული ბაილეთის ეკლესია. 1614 წელს მამია II გურიელმა ბაილეთის რეზიდენციაში მიიღო სტუმრები, იეზუიტი მისიონერები ლუი გრანჟე და ეტიენ ვიო. ბაილეთის ეკლესია მამათისა და ჩეხედანას ეკლესიებთან ერთად იერუსალიმის უფლის საფლავისთვის იყო შეწირული. ეკლესია ნაგები იყო აგურითა და ნახეთქი ქვით. XVIII საუკუნის ბოლოდან გაღმა ბაილეთს, როგორც საბატონიშვილოს, ფლობდა ლევან გურიელი. 1827 წელს ეკლესიას დაადგეს თლილი ქვის გუმბათი და მოხატეს. ეკლესიის აღმოსავლეთ ნაწილი სამწახნაგოვანი ნახევარწრის ფორმისა იყო. მხატვრობა შეიცავდა გურიელების გვარის წარმომადგენელთა პორტრეტებს. ბაილეთის ეკლესია და ციხე 1958-62 წლებში დაანგრიეს ჯუმათის სკოლის მშენებლობისთვის. სოფელში 1945 წელს აშენდა მცირე ჰიდროელექტროსადგური, რომლის სიმძლავრე იყო 23 კვტ/სთ. 1977 წელს სილაურის კოლმეურნეობა ფლობდა 125 ჰა ჩაისა და 21,5 ჰა ციტრუსის პლანტაციებს.
მოსახლეობა
ლიტერატურა
სქოლიო
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მოსარჩელე

მოსარჩელე — სამოქალაქო პროცესში ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელიც მიმართავს სასამართლოს, არბიტრაჟს ან სამედიატორო სასამართლოს მოპასუხის მიერ დარღვეული თუ სადავოდ ქცეული უფლების ან კანონიერი ინტერესის დასაცავად. თუ სასამართლო მიიღებს სარჩელს, აღიძვრება საქმე, რომელშიც მოსარჩელე იქნება ერთ-ერთი მხარე. საქმის მეორე მხარეა მოპასუხე. საქმეში შეიძლება არსებობდეს მესამე მხარეც.
იურიდიული ტერმინოლოგია