PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
მოსკოვის მაცხოვრის ფერისცვალების ტაძარი (ტუშინო)

მოსკოვის მაცხოვრის ფერისცვალების ტაძარი (ტუშინო)
მოსკოვის მაცხოვრის ფერისცვალების ტაძარი — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XIX საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის აღმოსავლეთის ადმინისტრაციული ოლქის პოკროვსკოე-სტეშნევოს რაიონში, ყოფილ სოფელ სპასის ტერიტორიაზე.
ამჟამინდელი ეკლესია აგებულია 1886 წელს. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია მაცხოვრის ფერისცვალების სახელზე. ეგვტერები კი სერგი რადონეჟელისა და ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე.
ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.
ისტორია
მაცხოვრის ფერისცვალების ტაძარი არის XIV საუკუნიდან ცნობილი სხოდნენის ფერისცვალების მონასტრის მემკვიდრე. XVIII საუკუნეში მონასტრის დახურვის შემდეგ მისი ტაძარი გადააკეთეს სამრევლო ეკლესიად. XIX საუკუნის ბოლოს არქიტექტორ ვლადისლავ გრუძინის პროექტის მიხედვით დაიწყო ახალი ტაძრის მშენებლობა, რომელიც დასრულდა 1886 წელს. 1888 წლის 13 აგვისტოს ტაძარი აკურთხა მოსკოვის მიტროპოლიტმა იოანიკემ.
საბჭოთა ხელისუფლების მოსვლის შემდეგ ეკლესია მცირე ხნის განმავლობაში კვლავ ფუნქციონირებდა. 1929 წელს ტაძრის წინამძღვარი ალექსანდრე ბურავცევი დააპატიმრეს სოფლის საბჭოსთვის გადასახადის გადაუხდელობის გამო. მას მიუსაჯეს ერთწლიანი პატიმრობა, თუმცა შეიწყალეს და განაჩენი შეუცვალეს. თუმცა ტაძრში აღარ დაუბრუნებიათ. 1935 ან 1937 წელს ტაძარი დახურეს. 1937 წლის 11 დეკემბერს ტაძრის ყოფილი წინამძღვარი ალექსანდრე ბურავცევი დააპატიმრეს, ამავე წლის 22 დეკემბერს „სამეულის“ გავაწყვეტილებით დახვრიტეს და დაკრძალეს უსახელო სასაფლაოზე. 2000 წელს ალექსანდრე ბურავცევი ახალმოწამედ შერაცხეს. ასევე დააპატიმრეს ტაძრის უკანასკნელი წინამძღვარი ალექსანდრე სტოლკოვი, რომელიც 1937 წლის 5 ნოემბერს ალთაის მხარეში, მისი დაკრძალვის ადგილი უცნობია.
დახურვის შემდეგ ტაძრის შენობაში განათავსეს სხვავასხვა დაწესებულებები.
1990 წელს ტაძარი დაუბრუნდა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. 1990-ან წლებში დაიწყო ტაძრის აღდგენითი სამუშაოები. ეს ტაძარი იყო პირველი, რომელიც პატრიარქმა ალექსი II-მ აკურთხა ინტრონიზაციის შემდეგ. 1990 წლის 17 აგვისტოს აკურთხეს მთავარი საკურთხეველი და აღსდგა ღვთისმსახურება. 1991 და 1993 წელს აკურთხეს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედისა და სერგი რადონეჟელის ეგვტერები. დაიწყო ტაძრის აქტიური აღორძინება. აღადგინეს სამრეკლო და გალავანი, ასევე გუმბათი, ინტერიერში დააგეს მოზაიკა. კეთილმოაწყეს მიმდებარე ტერიტორია. გადაასვენეს ყველა ადამიანის სხეულის ნაწილები, რომელიც აღმოაჩინეს განადგურებულ სასაფლაოზე.
რესურსები ინტერნეტში
Группа ВКонтакте
სქოლიო
რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
მოსკოვის ტაძრები
უნგრეთი 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

უნგრეთი 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
უნგრეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამეოთხედ იასპარეზა 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 10 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
უნგრეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
Zoolook

Zoolook — ფრანგი ელექტრონული მუსიკოს ჟან-მიშელ ჟარის 1984 წლის სტუდიური ალბომი. იგი ითვლება ჟარის ყველაზე ექსპერიმენტულ ალბომად. მუსიკალური თემები დაფუძნებულია ელექტრონულ სემპლებსა და სხვადასხვა ენაზე წარმოთქმულ ფრაზებზე. აქვე გამოიყენება რამდენიმე ხალხური საკრავიც.
ალბომის ნაწილი წარმოიშვა სხვა ალბომის, Music for Supermarkets კომპოზიციებიდან.
სიმღერების სია
პირველი გამოცემა (1984)
მეორე გამოცემა (1985)
Polydor/Disques Dreyfus-ის 1985 წლის გამოცემაში შეტანილია რენე ამილინის "Zoolook"-ის და ფრანსუა კევორკიანის/რონ სენ ჟერმენის "Zoolookologie"-ს რემიქსები. მოცემული კომპოზიციების თანმიმდევრობა ამ გამოცემაში, წინასთან შედარებით, შეცვლილია. ორიგინალური სია აღდგა 1997 წლის Epic/Disques Dreyfus-ის რემასტერებზე.
მესამე გამოცემა (1997)
მეოთხე გამოცემა (საიუბილეო, 2014 წლის რემასტერი)
პერსონალი
ჟან-მიშელ ჟარი – სინთეზატორები, Fairlight CMI
ლორი ანდერსონი – ვოკალი
ედრიან ბელიუ – გიტარები, ეფექტები
იოგი ჰორტონი – დასარტყმელი საკრავები
მარკუს მილერი – ბას გიტარა
ფრედერიკ რუსო – დამატებითი სინთეზატორები
აირა ზიგელი – დამატებითი გიტარები
ტექნიკა
Linn LM-1
Linn-ის LinnDrum
Simmons SDS V
Eminent 310U
Garfield Electronics Doctor Click
E-mu Emulator
Fairlight CMI-II
ARP 2600
EMS Synthi AKS
მუგის 55
Oberheim OB-Xa
Sequential Circuits Prophet-5
Yamaha DX7
EMS-ის ვოკოდერი 1000
რესურსები ინტერნეტში
''Zoolook საიტზე Discogs
Zoolook საიტზე JarreUK
სქოლიო
ჟან-მიშელ ჟარის ალბომები
1984 წლის ალბომები
Disques Dreyfus-ის ალბომები
ნუგზარ ბარამია

ნუგზარ ბარამია (დ. 9 ივნისი, 1942, სენაკი) — ქართველი ექიმი.
ბიოგრაფია
სამედიცინო განათლება ნუგზარ ბარამიამ კიევში მიიღო. მანამდე ზედიზედ ორი წელი თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტში აბარებდა, მაგრამ დაბალი ქულების გამო ვერ მოხვდა. კიევში მამის მეგობრებმა მიიწვიეს. ინსტიტუტში სამკურნალო ფაკულტეტზე სწავლობდა და ყოველთვის მოწინავეთა რიგებში იყო. ჯერ კიდევ მესამე კურსის სტუდენტმა დაიწყო ქირურგიული ოპერაციების გაკეთება. მანამდე სამედიცინო პრაქტიკაზე იმყოფებოდა სამეგრელოში, მაშინდელ ცხაკაიაში, სადაც ქირურგიული განყოფილების გამგე ქირურგი სერგო შენგელია გახლდათ და ნუგზარი მასთან ერთად ატარებდა ოპერაციებს. 1972 წელს, სამკურნალო ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ, ნუგზარ ბარამია განაწილებით მოხვდა ახალგახსნილ კლინიკურ-ექსპერიმენტული ქირურგიის სამედიცინო-კვლევით ინსტიტუტში. თავდაპირველად უმცროსი მეცნიერ-მუშაკი იყო. დისერტაციის დაცვის შემდეგ კი უფროს მეცნიერ-მუშაკად გადაიყვანეს. ინსტიტუტს ხელმძღვანელობდა ქირურგი-მეცნიერი ალექსანდრე შალიმოვი. მისი წინადადებით, 1985 წელს ახალგაზრდა ექიმი დაინიშნა პოლიტრავმის კლინიკის ხელმძღვანელად, რომელიც სასწრაფო დახმარების საავადმყოფოში გაიხსნა. ეს იყო ახალი და მძიმე მიმართულება ქირურგიაში.
ნუგზარ ბარამიას ხელმძღვანელობის 30 წლის მანძილზე პოლიტრავმის კლინიკას ჩატარებული აქვს დაახლოებით 18 ათასი ოპერაცია, აქედან 522 უნიკალური გულის ოპერაციაა; ის გახლავთ ქირურგიის ინსტიტუტის საპატიო თანამშრომელი; 1997 წლიდან უკრაინის სამხედრო-სამედიცინო აკადემიის ქირურგიის კათედრის პროფესორი; მისი სახელი უკრაინის 300 ცნობილი ადამიანის ნუსხაშია შესული. ქართველი ქირურგი ხუთი სამთავრობო ჯილდოსა და საერთაშორისო პრემიის „ოქროს ფორტუნის“ ლაურეატია. 2002 წელს, მას მიენიჭა III ხარისხის დამსახურების ორდენი და უკრაინის მინისტრთა კაბინეტის დიპლომი, ხოლო, 2007 წელს — „იაროსლავ ბრძენის“ V საფეხურის ორდენი. ნუგზარ ბარამიას მეუღლე ნონა ბასილაია არის მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, ნევროპათოლოგი და არატრადიციული მედიცინის ოსტატი. მათი ერთადერთი ვაჟი, ვახტანგი, კიევის საერთაშორისო ურთიერთობების ინსტიტუტის კურსდამთავრებულია და საკანდიდატო დისერტაციაც იქვე დაიცვა. მუშაობდა საქართველოში უკრაინის საელჩოში და უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტროში. ბატონი ნუგზარი გახდა პირველი ქართველი, რომელიც კიევის საპატიო მოქალაქედ აირჩიეს. ის სენაკის საპატიო მოქალაქეცაა. იქ არის მისი მშობლიური სახლი, სადაც თითქმის ყოველ წელს ჩადის. „ბედნიერების მთავარი ინგრედიენტი ჩემთვის ადამიანის გვერდში ყოფნაა“, ამბობს ნუგზარ ბარამია, მიუხედავად იმისა, რომ ახალგაზრდობიდან კიევში ცხოვრობს, სამშობლოსთან კავშირი არ გაუწყვეტია. მან დაახლოებით 120 ქართველ ახალგაზრდას გაუკვალა გზა და პროფესიონალად ჩამოყალიბებაში დაეხმარა. მისი აღზრდილები დღეს სენაკის, თბილისის, ქუთაისის, ხობის და საქართველოს სხვა ქალაქების საავადმყოფოებში მუშაობენ.
ლიტერატურა
ბარამია, ნუგზარ. კიევი ჩემი სახლია : ინტერვიუ = Киiв мiй дiм / ნუგზარ ბარამია ; ესაუბრა მარი ტყეშელაშვილი // საქართველო = Сакартвело / უკრაინის ქართველთა ასოციაცია "იბერია". - თბილისი, 2007. - N1(2). გვ. 30-33
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი ემიგრანტები
დაბადებული 1942
ქართველი ექიმები
სენაკში დაბადებულები
დაბადებული 9 ივნისი
ნერსე I

ნერსე I — ქართლის ერისმთავარი VII საუკუნის II ნახევარში. იოანე დრასხანაკერტელის ცნობით დაახლოებით 70-80-იან წლებში ნერსე I-მა დაამარცხა და განდევნა სომხეთში მდგარი არაბთა ჯარის სარდალი ბარაბა. არის ვარაუდი, რომ ნერსე I ატენის სიონის ერთ-ერთი ქტიტორთაგანია.
ლიტერატურა
აბრამიშვილი გ., სტეფანოზ მამფალის ფრესკელი წარწერა ატენის სიონში, თბ., 1977;
ჯანაშია ს., არაბობა საქართველოში, შრომები, ტ. 2, თბ., 1952;
ქართლის ერისმთავრები
მატიას ფრიცლერი

მატიას ფრიცლერი
მატიას ლიონელ ფრიცლერი — გერმანული წარმოშობის არგენტინელი ფეხბურთელი, თამაშობს საფეხბურთო კლუბ ქასიმფაშას შემადგენლობაში ნახევარმცველის პოზიციაზე.
სქოლიო
არგენტინელი ფეხბურთელები
დაბადებული 1986
ქასიმფაშას ფეხბურთელები
ერკულესის ფეხბურთელები
ქსოვრისის ციხე-დარბაზი

ქსოვრისის ციხე-დარბაზი — არქიტექტურული ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქსოვრისის ცენტრში. ძეგლი თარიღდება XVIII საუკუნით.
ციხე-დარბაზის გალავანი, კოშკი, ეკლესია და სასახლე ნაგებია რიყის ქვით, ასევე კონსტრუქციის ადგილებში გამოყენებულია აგური.
გალავანი გეგმით ოთხკუთხაა (30×38 მ). მისი კედლები სამიარუსიანია, მათი საშუალო სისქე 1 მეტრია. პირველი იარუსი ყრუა, ხოლო მეორე და მესამე იარუსებზე სათოფურებია. გალავანი ძლიერაა დაზიანებულია
გალავანზე, სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში მიდგმული კოშკი ოთხსართულიანია, ცილინდრული (დიამეტრი 5 მეტრი; სიმაღლე 14 მეტრამდე). კოშკის პირველი და მეორე სართული შიგნითაც ცილინდრულია, ხოლო მესამე — კვადრატული. პირველ სართულში შესასვლელი ეზოდანაა. ამ სართულის კედლებში სამეურნეო დანიშნულების 4 ნიშია. იქვეა ჭა. მეორე და მესამე სართულზე თითო ბუხარი და რამდენიმე ცალმაგი და ორმაგი სათოფურია. სართულშუა გადახურვა ხის ყოფილა (არ შემორჩენილა).
ციხე-დარბაზის ეკლესია დარბაზულია (9,8×6,2 მეტრი), დგას გალავნის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში. ეკლესიას დასავლეთით, სამხრეთითა და ჩრდილოეთით თითო შესასვლელი აქვს. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სარკმელია. ეკლესიის დასავლეთის კედელში ერთი სარკმელია (სამხრეთ სარკმელი გვიანდელია). დარბაზი გადახურულია საბჯენ თაღზე დამყარებული შეისრული კამარით.
ფასადებზე (გარდა დასავლეთისა), სწორკუთხედებში ჩასმულია შეისრული დეკორატიული თაღები. აღმოსავლეთისა და დასავლეთის ფასადზე აგურის წყობით გამოყვანილია თითო ჩაღრმავებული ჯვარი. ამავე ფასადებზე შემორჩენილი სამშენებლო მხედრული წარწერის თანახმად, ეკლესია აუგიათ 1712 წელს, რატიშვილ ზურაბს და მის მეუღლეს სოლოღაშვილის ასულს ანას.
ციხე-დარბაზის თავდაპირველი სასახლიდან აღარაფერია შემორჩენილი. ნანგრევებზე, სამხრეთით, მიდგმული სასახლე XIX საუკუნისაა და მრავალჯერაა გადაკეთებული.
ლიტერატურა
მცხეთის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ციანიდი

ციანიდი — ქიმიური ნაერთი, რომელიც შეიცავს ნახშირბად-აზოტის (CN) ერთვალენტიან კომბინირებულ ჯგუფს. ციანო-ჯგუფის სახელით ცნობილი ეს ჯგუფი შედგება აზოტის ატომთან სამმაგი ბმით დაკავშირებული ნახშირბადის ატომისაგან.
არაორგანულ ციანიდებში, მაგალითად ნატრიუმის ციანიდში და კალიუმის ციანიდში ეს ჯგუფი წარმოდგენილია უარყოფითად დამუხტული პოლიატომური ციანიდის იონის სახით (CN−); ეს ნაერთი, რომელიც წყალბადმჟავის მარილებად მიიჩნევა, ძლიერ მომწამვლელია. ციანიდის იონი იზოელექტრონულია ნახშირჟანგთან და მოლეკულურ აზოტთან.
სქოლიო
ციანიდები
ტამტამი

ტამტამი — დასარტყმელი საკრავი, სპეციალურ ჩარჩოზე ჩამოკიდებული, სპილენძისა და ბრინჯაოს შენადნობებისაგან (განსაკუთრებით თითბრისგან) დამზადებული დიდი დისკი. ხმოვანებს განსაკუთრებული ჯოხის დარტყმით, რომელსაც თავზე მაუდი და რბილი ტყავი აქვს გადაკრული, ბგერა მოკლებულია სიმაღლის ინტონაციას.
ლიტერატურა
დასარტყმელი საკრავები
გამაი (ჩრდილოეთი სამარი)

გამაი (ჩრდილოეთი სამარი)
გამაი (ოფიციალურად გამაის მუნიციპალიტეტი; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ სამარის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 23 367 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 26 ბარანგაის.
კლიმატი
რესურსები ინტერნეტში
Philippine Census Information
Local Governance Performance Management System
სქოლიო
ჩრდილოეთ სამარის მუნიციპალიტეტები
Neivamyrmex cristatus

Neivamyrmex cristatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
სორანი

სორანი ან ცენტრალურქურთული ენა — ქურთული ენების დიალექტი ან ენა , გავრცელებულია ერაყში (სამხრეთ–აღმოსავლეთის ნაწილი ერაყის ქურთისტანი) ირანში (ურმიას ტბიდან ქალაქ ქირმანშაჰამდე).
იხილეთ აგრეთვე
კურმანჯი
ლიტერატურა
სქოლიო
სორანი
მაკვანეთი

მაკვანეთი — თემი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში. მოიცავს სოფლებს: ზემო მაკვანეთი, ქვემო მაკვანეთი (ცენტრი) და გოგიეთი. მაკვანეთში ფუნქციონირებს საჯარო სკოლა.
ისტორია
მაკვანეთი არის სოფლების ზემო მაკვანეთისა და ქვემო მაკვანეთის ძველი სახელწოდება. სოფელში აღმოჩენილია ბრინჯაოს ნივთები და ზოდები. გვიან ფეოდალურ ხანაში წარმოადგენდა ნაკაშიძეების სამფლობელოს. აქვე ცხოვრობდა ნაკაშიძეების ერთი შტო, რომელსაც XVII-XVIII საუკუნეების მიჯნაზე მაკვანეთში სასახლე ჰქონდა მოწყობილი. მამუკა ნაკაშიძე მოხსენიებული იყო სოფელში მდგარი მთავარანგელოზის ეკლესიის მთავარანგელოზის ვერცხლის ხატის ქვემო არშიაზე. აღნიშნული წარწერა XVIII საუკუნის დასაწყის მიეკუთვნება. ნაკაშიძეების სახელი დღემდე აქვს შემორჩენილი ერთ-ერთ გორაკს.
მთავარანგელოზის ხის ტაძარი, გორმაღალზე იდგა და ქვის გალავანი ჰქონდა. 1828 წლისთვის მის სამრევლოში 58 კომლი შედიოდა.XIX საუკუნეში გოგიეთთან ერთად შედიოდა შემოქმედის სასოფლო საზოგადოებაში. 1890 წელს სოფელში თედორე კიკვაძემ გახსნა სკოლა. 1891 წლიდან სკოლა ნიკო ჯანაშიამ გადაიბარა. 1894 წელს სკოლა ოფიციალურად დაამტკიცეს. 1903 წელს ის ორკლასიანი გახდა, ხოლო 1930-იან წლებში უკვე შვიდწლიანი სკოლა იყო. 1938 წელს აშენდა საექიმო პუნქტი და სოფლის კლუბი.
საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა სამუსიკო სკოლა. 1963-1964 წლებში მიმდინარეობდა მაკვანეთი-გოგიეთის საბაგირო გზის მშენებლობა, რომელიც არ დაასრულებულა. 1977 წელს მაკვანეთის კოლმეურნეობა ფლობდა 158 ჰა ჩაისა და 23 ჰა ციტრუსის პლანტაციებს.
მაკვანეთის განძი
1979 წლის სექტემბერში, მაკვანეთის უბან შეტაულაში აღმოჩნდა ვერცხლის ოთხი პოლონური მონეტა. მონეტები XVII საუკუნის 20-იან წლებს (16221624) განეკუთვნება და მოჭრილია სიგიზმუნდ III ვაზას მიერ. მაკვანეთის მონეტებისდან სამი მათგანი ერთსახოვანია, ხოლო მეოთხე განსხვავებულია მათგან. მონეტები ადასტურებენ რეჩ პოსპოლიტასთან გურიის სამთავროს ურთიერთობას XVII საუკუნის დასაწყისში. გურიაში პოლონური მონეტების გავრცელების კიდევ ორი შემთხვევაა დაფიქსირებული. 1900 წელს ზედუბანში აღმოჩნდა ორი, ხოლო 1958 წელს ჭანჭათში ამდენივე ვერცხლის პოლონური მონეტა.
მდინარე აგიდაყვა
მაკვანეთის ტერიტორიაზე მიედინება მდინარე აგიდაყვა, რომელიც აჭისწყალს ერთვის. მდინარის სახელწოდების შესახებ არსებობს ლეგენდა: ერთხელ მდინარეს ზემოდან ჭაბუკის გვამი ჩამოუტარებია. მოსახლეობა მიცვივდა სანახავად. იმდენი მისულიყო მდინარის პირას, რომ რიგი დადგა. უკან მდგომნი იძახდნენ, ერთი მაჩვენეთ, ვინ დაყვა მდინარეს, ჩემიანი ხომ არ არის. წინ რომ გააღწევდნენ, მოტირალები ჭაბუკის გვამზე მიუთითებდნენ და შესძახებდნენ, აგია იგი უბედური, აგი დაყვაო.
მოსახლეობა
1901 წელს სოფლის მოსახლეობა შეადგენდა 113 კომლს.
ცნობილი ადამიანები
მაკვანეთში მრავალი სახალხო მომღერალი და ლოტბარი დაიბადა, მათ შორის ერქომაიშვილების გვარის ცნობილი წარმომადგენლები ვლადიმერ, ანანია, და არტემ ერქომაიშვილები. ასევე გიორგი იობიშვილი და ილარიონ სიხარულიძე.
ასევე სოფელში დაიბადნენ:
ერმილე ნაკაშიძე — აგრონომი
ივანე თიკანაძე — მეან-გინეკოლოგი
თედორე კიკვაძე — პედაგოგი, პოლიტიკოსი
სიმონ ჯანაშია ისტორიკოსი
ლავრენტი გოლიაძე – საბჭოთა ავიაციის გენერალ-მაიორი
ლიტერატურა
სქოლიო
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის თემები
თამაზ კვაჭანტირაძე

თამაზ კვაჭანტირაძე (დ. 7 ივნისი, 1940, თბილისი, — გ. 15 აგვისტო, 2021) — ქართველი მეცნიერი, პოლიტიკოსი, ფილოლოგი.
1963 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.
1963-2006 წლებში იყო ახალი ქართული ენის კათედრის თანამშრომელი. 1978-1990 წლებში ჟურნალის — „ქართული ენა და ლიტერატურა სკოლაში“ („ბალავარი“) რედაქტორი; 1975-1990 წლებში ავტორი და წამყვანი საავტორო ტელეციკლისა „ტელეციკლი ქართულ ენასა და ლიტერატურაში“, 2002-2004 წლებში „მოგზაურობა სასიტყვეთში“; 1993-1998 წლებში საქართველოს რესპუბლიკის განათლების მინისტრი. 2000-2008 წლებში საქართველოს პარლამენტის სასწავლო ცენტრის უფროსი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისის ვაკის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „გიორგი თარგამაძე — ქრისტიან-დემოკრატები“.
ავტორი წიგნებისა: „მსგავსებითი შედარება ქართულში“ (1977), „ჰა ბურთი, ჰა მოედანი“ (2002), „მოგზაურობა სასიტყვეთში“ (2002).
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „მსგავსებითი შედარება ქართულში“, დაიცვა 1978 წელს.გარდაიცვალა 2021წელს.
ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტი, წევრი (2008-2012)
საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის განათლებისა და კულტურის კომიტეტი, თავმჯდომარის მოადგილე (2008-2012)
საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის ფრაქცია „ქრისტიან–დემოკრატები“, წევრი (2008-2012)
საქართველოს მწერალთა ეროვნული კავშირი, წევრი (1977-)
საქართველოს ჟურნალისტთა კავშირი, წევრი (1980-)
ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
2000: ღირსების ორდენი
2004: საქართველოს სახელმწიფო პრემია
2011: შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 7 ივნისი
დაბადებული 1940
ქართველი ფილოლოგები
საბას პრემიის ლაურეატები
საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
საქართველოს რესპუბლიკის განათლების მინისტრები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
თბილისში დაბადებულები
გარდაცვლილი 15 აგვისტო
გარდაცვლილი 2021
შამსი (იეზიდიზმი)

შამსი (იეზიდიზმი)
შამსი (შამს – მზე) - ეზიდური მითოლოგიის მზის ღვთაება, ეზიდების არქანგელოზი, მზის (შუქისა და სიმშვიდის) მომტანი წმინდანი. ბევრ რიტუალსა და დღესასწაულებისთვის სპეციალურად განკუთვნილ ლოცვებში ხშირად ჟღერს სიტყვა "შამს" ან "შამსანი". სწორედ ამ შეცდომის გამო სსრკ–ის დროს ბევრ ენციკლოპედიასა და გამოცემაში ეზიდიზმი მზისთაყვანისმცემლობად იყო მოხსენიებული.
ეზიდიზმი
გუდა

გუდა — ოთხში ამოღებული თხის, ცხვრის ან ხბოს ტყავისაგან დამზადებული პარკი, ჩვეულებრივ ზურგზე ან მხარზე გადასაკიდებელი. თხის ტყავის გუდა შიგნიდან კუპრავდნენ და საღვინედ იყენებდნენ. მას „კუპრი“, „კუპრიელი“, „ტიკი“ (ძვ. „თხიერი“) ერქვა. გუდით გადაჰქონდათ აგრეთვე წყალი, ზეთი, თაფლი, ტკბილი და სხვა. ცხვრის ტყავის გუდას ყველის (გუდის ყველი) გამოსაყვანად და შესანახად იყენებდნენ. გურია-სამეგრელოში „გუდა“ ღვინის საგადასახადო ერთეულიც იყო.
ლიტერატურა
გუდასტვირები
ქართული ხალხური საკრავები
Belmonte, Bahia

Belmonte, Bahia
Belmonte is a municipality (município) in the Brazilian state of Bahia. It is located at 15º51'47" S, 38º52'58" W. It is 8 metres above sea level. In 2020 it had an estimated population of 23,437 inhabitants.
The municipality covers a total area of 2016.85 km² and was founded in 1764.
The municipality contains part of the Canavieiras Extractive Reserve, created in 2006.
References
Populated coastal places in Bahia
1764 establishments in the Portuguese Empire
Municipalities in Bahia
ბანი-მაზარი

ბანი-მაზარი — ქალაქი ეგვიპტეში, ელ-მინიის საგუბერნატოროში. კვეთს მდინარე ნილოსი. ბანი-მაზარი 197 კილომეტრითაა დაცილებული ქვეყნის დედაქალაქ კაიროს. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქში 79 553 ადამიანი ცხოვრობს.
იხილეთ აგრეთვე
ეგვიპტის ქალაქები
ეგვიპტის ქალაქები
ელ-მინიის მუჰაფაზა
ჰაჯიალიბაი

ჰაჯიალიბაი — სოფელი აზერბაიჯანში, ხაჩმაზის რაიონში.მოსახლეობის რაოდენობა 2230 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ხაჩმაზის რაიონის სოფლები
ელოხოვოს საკათედრო ტაძარი

ელოხოვოს საკათედრო ტაძარი — მართლმადიდებლური მონასტერი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XVII საუკუნეში. 1938-1991 წლებში იყო საკათედრო. 1991 წლიდან მოსკოვის საქალაქო ეპარქიის საკათედრო ტაძარია. მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ნათლისღების სახელზე, ხოლო ეგვტერები ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედისა (ჩრდილოეთის) და ხარების დღესასწაულის (სამხრეთის) სახელზე.
ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.
ტაძარი არის მოსკოვის პატრიარქების სერგისა და ალექსი II-ის განსასვენებელი.
ისტორია
მოსკოვის საეკლესიო ტრადიციის მიხედვით მოსკოვისპირეთის სოფელ ელოხოვოში 1469 წელს დაიბადა მოსკოველი სალოსი ბერი ბასილი სალოსი.
ცნობილია, რომ პირველი ქვის ტაძარი ხის ტაძრის ადგილზე ააგეს 1717-1722 წლებში. 1790-1792 წლებში მიაშენეს სატრაპეზო, ეგვტერებით (ხარებისა და ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის) და სამრეკლო. 1799 წელს ამ ეკლესიაში მოინათლა ალექსანდრე პუშკინი.
1837 წელს ძველი ეკლესია დაშალეს, ხოლო მის ადგილზე 1845 წელს არქიტექტორმა ევგრაფ ტიურინმა შექმნა ხუთგუმბათიანი ტაძრის შენობა. ეკლესიის კურთხევა შედგა 1853 წლის 18 ოქტომბერს - აღასრულა მოსკოვისა და კოლომენის მიტროპოლიტმა ფილარეტმა (დროზდოვი). 1889 წელს სატრაპეზო მიაშენა არქიტექტორმა პეტრე ზიკოვმა. 1929 წელს გუმბათის ფერწერა განაახლა არქიტექტორმა ივან კუზნეცოვმა. 1925 წელს მირქმის ლიტურგია აღავლინა პატრიარქმა ტიხონმა.
ტაძარი არასოდეს არ დახურულა, თუმცა ხან-გამოშვებებით იხურებოდა ადმინისტრაციული წესრიგისათვის. 1941 წლის 22 ივნისს ლიტურგიის დასრულბის შემდეგ ხელისუფლებამ მიიღო დახურვის გავაწყვეტილება, მაგრამ ეს ვერ ასრულდა, რადგან სწორედ ამავე დღეს დაიწყო დიდი სამამულო ომი. 1945 წლის 25 თებერვალს მიიღო საპატრიარქო ტაძრის სტატუსი და გახდა მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქის რეზიდენცია. საკათედრო ტაძარი იყო 1991 წლამდე. 1947 წელს ტაძარში კრემლიდან გადაიტანეს მოსკოვის მიტროპლიტ ალექსის ცხედარი.
ზოგიერთი წყაროს მიხედვით ელოხოვის ტაძარში მნათედ მსახურობდა საბჭოთა კავშირის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე გიორგი მალენკოვი (1953-1955 წწ.) პენსიაზე გასვლის შემდეგ.
2004 წელს რუსეთის ფედერაციის ცენტრალურმა ბანკმა გამოსცა 3 რუბლის ნომინალის ღირებულების მონეტა „ნათლისღების ტაძარი (XVIII ს.), ქ. მოსკოვი“, ტირაჟი - 8 000 ცალი.
ტაძარში გაიმართა რამდენიმე პატრიარქის ინტრონიზაციის ცერემონიალი: 1943 წელს - სერგის, 1945 წელს ალექსი I-ის, 1971 წელს პიმენის და 1990 წელს - ალექსი II-ის.
1944 წელს ტაძრის ჩრდილოეთის, წმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეგვტერში დაკრძალეს რუსეთის 12-ე პატრიარქი სერგი.
სამხრეთის ხარების ეგვტერში 2008 წლის 9 დეკემბერს დაკრძალეს რუსეთის 15-ე პატრიარქი ალექსი II.
ლიტერატურა
Любартович В. А., Юхименко Е. М. Собор Богоявления в Елохове: история храма и прихода. М.: ЦНЦ «Православная энциклопедия», 2004.
Богоявленский кафедральный собор. Архитектура и духовно-литургическая жизнь. Под общей редакцией О. Г. Ковалик. М., 2001
რესურსები ინტერნეტში
Богоявленский Кафедральный Собор. Елоховская Церковь.
სქოლიო
მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
მოსკოვის ტაძრები
რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
სალსკის დიმიტრი როსტოველის ეკლესია

სალსკის დიმიტრი როსტოველის ეკლესია — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ სალსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონის ეპარქიას. ეკლესია ააგეს 2010 წელს.
მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ქალაქი სალსკი, ყირიმის ქუჩა № 25-ა.
ისტორია
2006 წელს ეპარქიის ხელმძღვანელობამ მიიღო გადაწყვეტილება ქალაქ სალსკში ყირიმის ქუჩაზე დაეწყოთ ახალი ეკლესიის მშენებლობა. ეკლესიის მშენებლობის დაწყება შესაძლებელი გახდა ადგილობრივი მოსახლეობის შემოწირულობით, რომლებმაც მოაგროვეს 40 მლნ რუსული რუბლი.
ეკლესიის მშენებლობა დაიწყეს ამავე წლის 7 ივლისს, მშენებლობის ადგილზე ლოცვა არავლინა და მშენებლობა დალოცა მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა, მანვე ეკლესიის საძირკველში ჩადო პირველი ქვა. აქედან რამდენიმე თვეში ჩაასხეს ფუნდამენტი. პირველი ღვთისმსახურება გაიმართა 2008 წლის 21 სექტემბერს ღვთისმშობლის შობის დღესასწაულზე. 2009 წლის ივნისში ეკლესიაზე დააყენეს გუმბათი.
უკანასკნელი ძირითადი სამუშაოები დასრულდა 2010 წელს. აღდგომისათვის დააყენეს და აკურთხეს ცხრა გუმბათი, ხოლო ზაფხულში დასრულდა შიდა სამუშაოები, მოაწყვეს სატრაპეზო, საკვირაო სკოლა და ბიბლიოთეკა.
2010 წლის 7 ნოემბერს დასრულებული ეკლესია აკურთხა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა.
დიმიტრი როსტოველის ეკლესია გახდა პირველი ტაძარი სალსკში, რომელიც ააშენეს XIX საუკუნის შუა წლების შემდეგ.
სქოლიო
როსტოვის ოლქის ეკლესიები
როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
სედლოვინა

სედლოვინა — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის კირჯალის მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 285 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ სედლოვინის საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის სედლოვინა, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს ერხან საბახტინ სულეიმანი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — ჰასან აზისი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რუკები
მდგომარეობა bgmaps.com-ის ელექტრონულ რუკაზე
მდგომარეობა emaps.bg-ის ელექტრონულ რუკაზე
მდგომარეობა Google-ის ელექტრონულ რუკაზე
რესურსები ინტერნეტში
მოსახლეობის სტატისტიკა
კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები