ოხტირკის ბრძოლა

ოხტირკის ბრძოლა — სამხედრო დაპირისპირება რუსეთ-უკრაინის საზღვართან ახლოს მდებარე ქალაქ ქალაქ ოხტირკაში. დაიწყო 2022 წლის 24 თებერვალს როგორც რუსეთის უკრაინაში შეჭრის ჩრდილო-აღმოსავლეთ უკრაინის კამპანიის ნაწილი. ბრძოლები ქალაქის გარეუბანში გაჩაღდა მაშინ, როდესაც რუსული ძალები შეეცადნენ მის დაპყრობას. თავდაპირველი შეტევა უკრაინელებმა მოიგერიეს, რის შემდეგაც აგრესორებმა საარტილერიო ცეცხლი გახსნეს.
რუსეთის თავდასხმას კრიტიკა მოჰყვა მშვიდობიანი მოსახლეობის მსხვერპლისა და კასეტური ბომბებისა და თერმობარიული იარაღის გამოყენების გამო, რაც შეიძლება სამხედრო დანაშაულად ჩაითვალოს.
ქრონოლოგია
24 თებერვალს რუსული ჯარები შეიჭრნენ სუმის ოლქში — სუმის, შოსტკისა და ოხტირკის მახლობლად. 07:30 საათზე ბრძოლები დაიწყო ქალაქის გარეუბანში, ველიკა-პისარივკას მიმართულებით. რუსებმა ვერ დაიკავეს ქალაქი და მომდევნო დღეს უკან დაიხიეს, ადგილზე დატოვეს ტანკები და აღჭურვილობა.
25 თებერვალს ბმ-27 „ურაგანით“ დაიბომბა ოხტირკის სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულება. რაკეტებს ემსხვერპლა ბავშვი და ორი ზრდასრული. სავარაუდოდ გამოყენებული იყო კასეტური ბომბები, რაც, „Amnesty International“-ის თქმით, შესაძლოა სამხედრო დანაშაულად ჩაითვალოს. ასევე გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ოხტირკასთან რუსულმა ძალებმა სამოქალაქო ავტობუსს ესროლეს. სუმის ოლქის გუბერნატორმა დმიტრო ჟივიცკიმ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ქალაქში კიდევ 3 მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა.
26 თებერვალს ორი დანიელი ჟურნალისტი დაიჭრა, როდესაც მათ მანქანას უცნობმა ძალებმა გაუხსნეს ცეცხლი.
27 თებერვალს უკრაინულმა ძალებმა, სავარაუდოდ, გაანადგურეს რუსული ტანკები, რომლებიც ცდილობდნენ აეღოთ ახლომდებარე ქალაქი ტროსტიანეცი. მოგვიანებით ქალაქის მერმა გაავრცელა მიმართვა: „რუსებო, კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება ჯოჯოხეთში! […] ტროსტიანეცისა და მთელი უკრაინის საზოგადოებავ! Ჩვენ გავიმარჯვებთ!“. ჟივიცკის თქმით, დღისით გამართულ ბრძოლებში რუსი ჯარისკაცები და მშვიდობიანი მოქალაქეები დაიღუპნენ.
28 თებერვალს რუსულმა ძალებმა დაბომბეს და გაანადგურეს ოხტირკაში მდებარე ნავთობის საცავი. ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლების ცნობით, 70-ზე მეტი უკრაინელი ჯარისკაცი დაიღუპა რუსების მიერ ოხტირკის სამხედრო ბაზის თერმობარიული იარაღით დაბომბვის შედეგად.
3 მარტს ჟივიცკიმ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ადგილობრივ ელექტროსადგურზე რუსეთის საჰაერო თავდასხმის შედეგად ქალაქს შეეწყვიტა ელექტროენერგიისა და გათბობის მიწოდება.
ჟივიცკი იტყობინებოდა, რომ 10 მარტს „დაახლოებით 00:30 საათზე რუსულმა ავიაციამ ისევ დაბომბა საცხოვრებელი რაიონები“, ქალაქი იბომბებოდა დღისით და ღამით, ნადგურდებოდა ინფრასტრუქტურა, მათ შორის კანალიზაცია და წყალმომარაგების სისტემა.
ოხტირკის მერის პავლო კუზმენკოს ცნობით, 14 მარტს ღამით საცხოვრებელ რაიონზე მიტანილი ავიადარტყმის შედეგად სულ მცირე სამი მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა.
26 მარტისათვის რუსულმა ნაწილებმა ოხტირკიდან უკან დაიხიეს.
თერმობარიული (ვაკუუმური) ბომბი
28 თებერვალს, ოქსანა მარკაროვამ, უკრაინის ელჩმა შეერთებულ შტატებში, განაცხადა, რომ რუსულმა ძალებმა ოხტირკაში გამოიყენეს თერმობარიული (ვაკუუმური) ბომბი. რუსეთის მიერ ჩეჩნეთის მეორე ომში თერმობარიული იარაღის გამოყენების შესახებ Human Rights Watch-ის 2000 წლის თებერვლის ანგარიშის მიხედვით, მიუხედავად იმისა, რომ თერმობარიული იარაღი საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლით აკრძალული არ არის, მისი მოქმედების ფართო რადიუსი მიუთითებს იმაზე, რომ მხარეებმა განსაკუთრებული სიფრთხილე უნდა გამოიჩინონ დასახლებულ პუნქტებთან ახლოს ამ იარაღის განთავსების დროს. მარკაროვამ ასევე აღნიშნა, რომ თერმობარიული იარაღის გამოყენება ჟენევის კონვენციების დარღვევაა. თეთრი სახლის პრესმდივანმა ჯენ ფსაკიმ განაცხადა, რომ იგი გაეცნო ინფორმაციას, მაგრამ არ ჰქონდა დამადასტურებელი იმისა, რომ რუსეთმა ასეთი იარაღი გამოიყენა. „ეს რომ სიმართლე ყოფილიყო, პოტენციურად ომის დანაშაული იქნებოდა“ — თქვა მან პრესკონფერენციაზე. თავდასხმის შედეგად განადგურდა უკრაინის სამხედრო ბაზა და დაიღუპა 70 ჯარისკაცი.
სქოლიო
უკრაინის ბრძოლები
რუსეთის ბრძოლები
რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)