PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Segura de los Baños

Segura de los Baños is a municipality and ancient spa town located in the Cuencas Mineras comarca, province of Teruel, Aragon, Spain. According to the 2010 census the municipality has a population of 40 inhabitants. Its postal code is 44793.
See also
Cuencas Mineras
List of municipalities in Teruel
References
External links
Segura de los Baños Town Hall website
Municipalities in the Province of Teruel
Spas
ახალი ზელანდია 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ახალი ზელანდია 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ახალმა ზელანდიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამესამედ იასპარეზა 2016 წელს, ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 18 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
სქოლიო
ქვეყნები 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ახალი ზელანდია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ოკეანეთის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ლიჰირის კუნძულები

ლიჰირის კუნძულები — არქიპელაგი წყნარი ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ეკუთვნის პაპუა-ახალ გვინეას. კუნძულოვანი რკალის ნაწილია, რომელიც გადაჭიმულია კუნძულ ახალი ირლანდიის სანაპიროდან 600 კმ-ზე. ადმინისტრაციულად ეკუთვნის რეგიონ აილენდსის პროვინცია ახალ ირლანდიას.
გეოგრაფია
ლიჰირის კუნძულები მდებარეობს 50 კმ-ში ჩრდილოეთში კუნძულ ახალი ირლანდიის აღმოსავლეთი სანაპიროს ცენტრალური ნაწილიდან. კუნძულები რკალ ტაბარი — ლიჰირი — ტანგა — ფენის ნაწილია. კუნძულები შედგება 5 კუნძულისაგან: ლიჰირი (არქიპელაგის მთავარი კუნძული, ოფიციალურად იწოდება ნიოლამი), სამბიეტი, მალი, მანური და მასაჰეტი. კუნძულების ხმელეთის საერთო ფართობი შეადგენს დაახლოებით 205 კმ²-ს. კუნძულები შემოფარგლულია მარჯნული რიფებით. არის მრავალრიცხოვანი მოკლე მდინარეები.
გეოლოგიური თვალსაზრისით 4 ბოლო კუნძული წარმოადგენს მიოცენური ვულკანების ნანგრევებს, ხოლო პირველი — ორი ვულკანის ერთ ვულკანად შეერთებულ პლეისტოცენურ მასივს. პირველი უსახელო ვულკანი ქმნის ლიჰირის კუნძულის სამხრეთ დაბოლოებას. მეორე — სუმუნი — აქვს სიმაღლე 853 მეტრი (კუნძულების უმაღლესი წერტილი). დიამეტრია 20 კმ, ჩამოყალიბებულია ოლივინის ბაზალტით და ტრაქიტით. მის კალდერაში არსებობს სოლფატარული წყაროები. ვლინდება გეოთერმული აქტივობა. კალდერის ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი ჩაძირულია ზღვით და გადაიქცა ყურე ლუიზა-ჰარბორად. კუნძულის ნაპირის გასწვრივ ასევე არსებობს 4 წყალქვეშა ვულკანური კონუსი
კუნძულების კლიმატი სუბეკვატორულია. ტემპერატურა წლის განმავლობაში მერყეობს ინტერვალში +19 — +35 °С. ნალექების წლის საშუალო რაოდენობაა — 4800 მმ. კუნძულები დაფარულია ნოტიო ტროპიკული ტყეებით.
ისტორია
პირველი ევროპელი, რომელმაც 1643 წელს დაინახა კუნძულები, გახდა აბელ ტასმანი. 1885 წელს კუნძულები გახდა გერმანიის კოლონიის ნაწილი ოკეანეთში, ხოლო 1899 წლიდან კუნძულები ადმინისტრაციულად დაექვემდებარა გერმანიის ახალ გვინეას. 1914 წელს არქიპელაგი დაიკავა ავსტრალიის ჯარებმა, ხოლო პირველი მსოფლიო ომის დამთავრების შემდეგ კუნძულები გადაეცა ავსტრალიას მმართველობის ქვეშ. 1975 წლიდან ლიჰირის კუნძულები დამოუკიდებელი სახელმწიფო პაპუა-ახალი გვინეის ნაწილია.
მოსახლეობა
კუნძულების მოსახლეობა მუდმივად იზრდება. 2000 წელს კუნძულებზე ცხოვრობდა 12 500 ადამიანი, ხოლო 2007 წლის მონაცემებით — დაახლოებით 18 000 ადამიანი. მოსახლეობის 99 % კათოლიკეა, 1 % ტრადიციული სარწმუნოების აღმსარებელია. კუნძულების სოფლების უმრავლესობა მდებარეობს სანაპიროებზე. ყველაზე დიდი დასახლებული პუნქტია ლონდოლოვიტი.
ეკონომიკა
1982 წელს კუნძულებზე გაიხსნა ოქროს შემცველი წიაღისეულის საბადო. 1983 წლიდან 1995 წლამდე პერიოდში ხდებოდა საბადოს მშენებლობა და მოპოვების პროცესის დამუშავება. 1995 წლიდან კუნძულებზე მოიპოვება ოქრო. ოქროს მოპოვება მუდმივად იზრდება, და 2008 წელს მიიღეს 771 000 უნცია ოქრო. მარაგი შეფასებულია 28,8 მილიონ უნციად; სარეზერვო მარაგები — 43 მილიონ უნციად. ოქროს მოპოვებას ახორციელებს კომპანია Lihir Gold Limited. ოქროს მოპოვებაზე დასაქმებულნი არიან 3000 კუნძულელები.
სქოლიო
წყნარი ოკეანის კუნძულები
პაპუა-ახალი გვინეის კუნძულები
შემიყვარე თუ გაბედავ

შემიყვარე თუ გაბედავ (საერთაშორისო სახელწოდება: ) — 2003 წლის ფრანგული ფილმი. მისი რეჟისორია იან სამუელი. მთავარ როლებს ასრულებენ გიიომ კანე და მარიონ კოტიარი.
რესურსები ინტერნეტში
2003 წლის ფილმები
ფრანგული ფილმები
ფრანგულენოვანი ფილმები
მარინა დათუკიშვილი

მარინა დათუკიშვილი
მარინა (მარიკა) დათუკიშვილი (დ. 27 აგვისტო, 1968, სოფელი არბოშიკი, დედოფლისწყაროს რაიონი) — ქართველი პოლიტიკოსი, სოფლის მეურნეობის მუშაკი.
1992 წელს დაამთავრა საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის აგრონომიული ფაკულტეტი. 2005–2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“.
2022 წლის 16 ნოემბერს დატოვა „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 27 აგვისტო
დაბადებული 1968
საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
მარინა
ორშა

ორშა — ქალაქი ბელარუსში, წარმოადგენს ორშის რაიონის ადმინისტრაციულ ცენტრს. ქალაქ მინსკიდან, აღმოსავლეთით, დაშორებულია 202 კილომეტრით. 2011 წლის 1 იანვრის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობამ 117 228 კაცი შეადგინა. ფართობი შეადგენს 38,90 კმ²-ს. ორშასთან 1514 წელს გაიმართა ორშის ბრძოლა.
რესურსები ინტერნეტში
radzima.org
ბელარუსის ქალაქები
Tetraponera andrei

Tetraponera andrei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tetraponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Pseudomyrmecinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ავსტრიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

ავსტრიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები — უეფა-ს წევრი საფეხბურთო ნაკრები. წარმოადგენს ავსტრიას საერთაშორისო დონეზე.
შემადგენლობა
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"
რესურსები ინტერნეტში
ევროპის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
ავსტრიის ფეხბურთი
საფიქიურდი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საფიქიურდი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საფიქიურდი შეიძლება აღნიშნავდეს:
საფიქიურდი — სოფელი აზერბაიჯანში, გოიგოლის რაიონში
საფიქიურდი — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში
Seekirch

Seekirch is a town in the district of Biberach in Baden-Württemberg in Germany.
References
Biberach (district)
Württemberg
Clionella

Clionella — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
765

765
მოვლენები
ტელეცის გარდაცვალების შემდეგ საბინი ბულგარეთის ხანი ხდება.
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
პეი დუ — ტანის დინასტიის სახელმწიფო მოღვაწე (გ. 839)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
10 ნოემბერი : ჯუნინი — იაპონიის იმპერატორი (დ. 733)
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გაო ში — ჩინელი პოეტი
ტელეცი — ბულგარეთის ხანი
ჯაფარ ას-სადიკი — მეექვსე იმამი შიიტურ ისლამში
Anochetus faurei

Anochetus faurei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anochetus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
Anochetus
ბებიანხი

ბებიანხი — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეთექვსმეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1603 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1591 წელს. თუმცა არსებობს სხვა მოსაზრებაც, რომ მისი მმართველობა ძვ.წ. 1600 წელს დაიწყო და ძვ.წ. 1588 წელს დასრულდა. ბებიანხი სამეფო ტახტზე ნებერეაუ II-ის შემდეგ ავიდა, ძვ.წ. 1591 ან ძვ.წ. 1588 წელს კი მისი გარდაცვალების შემდეგ ეგვიპტის სამეფო ტახტზე სეხემრე შედვასტი ან პეპი III ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
მეთექვსმეტე დინასტია
ეგვიპტის მეთექვსმეტე დინასტია
ეგვიპტის ფარაონები
ეგვიპტის მეთექვსმეტე დინასტიის ფარაონები
განახლება (ხულოს მუნიციპალიტეტი)

განახლება (ხულოს მუნიციპალიტეტი)
განახლება (ყოფილი ყადიოღლები - გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს) — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, დეკანაშვილების თემში. მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე აჭარისწყლის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 720 მ. ხულოდან დაშორებულია 2 კმ-ით. სოფელში დაიბადა ენვერ ბოლქვაძე.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 404 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
Mari, Paraíba

Mari, Paraíba
Mari is a municipality in the state of Paraíba in the Northeast Region of Brazil.
See also
List of municipalities in Paraíba
References
Municipalities in Paraíba
Maipo

Maipo may refer to:
Maipo, Chile, a town in Buin, Chile
San José de Maipo, a town in Chile
Maipo (volcano), a volcano on the border of Argentina and Chile
Maipo River, the river that rises on the west slope Maipo volcano and flows through the Santiago Metropolitan Region of Chile
Maipo Province, a province in the Santiago Metropolitan Region of Chile
Maipo Island
Maipo Valley
MS Maipo, an Argentine cruise ship rammed and sunk by off the coast of Germany on 14 January 1951
Maipo, a code-name for version 7 of Red Hat Enterprise Linux
See also
Mai Po Marshes
Maipú (disambiguation)
სამტვრე

სამტვრე ( — მტვრიანის ძირითადი ნაწილი. შედგება ორი სიმეტრიული ნახევრისაგან, რომელთაც ყოფს შუასაბამი. იგი, უმეტესად წვრილია და მტვრიანის ძაფის გაგრძელებას წარმოადგენს. მცენარეთა უმრავლესობის სამტვრის თითოეული ნახევარი გასწვრივი ტიხრით იყოფა ორ სამტვრე ბუდედ ანუ სამტვრე პარკად, სადაც ვითარდება მტვრის მარცვლები.
სქოლიო
მცენარეთა მორფოლოგია
მცენარეთა ანატომია
დამტვერვა
ბელსკო-ბიალა

ბელსკო-ბიალა, ან ბიელსკო-ბიალა — ქალაქი სამხრეთ პოლონეთში, სილეზიის სავოევოდოში. მდებარეობს კარპატების მთისწინეთში, მდინარე ვისლის შენაკადის ბიალის ნაპირზე, ზღვის დონიდან 300 მ სიმაღლეზე. 2013 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 174,370 ადამიანი. პირველად მოხსენიებულია 1312 წელს. შეიქმნა 1950 წელს ორი ქალაქისაგან — ბელსკოსა (დაარსდა XIV საუკუნეში) და ბიალისაგან.
რესურსები ინტერნეტში
ბელსკო-ბიალა — ოფიციალური საიტი
პოლონეთის ქალაქები
არმენიაკის თემი

არმენიაკის თემი — ბიზანტიის იმპერიის სამხედრო პროვინცია, მდებარეობდა მცირე აზიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე.
ისტორია
არმენიაკის თემი ჩამოყალიბდა VII საუკუნის შუა ხანებში, მცირე სომხეთის ტერიტორიაზე. პირველი ცალსახა მინიშნება თემის შესახებ, ლიტერატურულ წყაროებში გენერალ საბორიოს აჯანყების პერიოდში გვხვდება (667-668). შემდგომში ის მოხსენიებულია 717-718 წლებში. თემის შექმნა დაკავშირებულია აღმოსავლეთ რომის არმიასთან, რომლებიც არაბეთის დაპყრობების პირველ დარტყმას გადაურჩნენ, ეს პროცესი შესაძლოა 640 წელს დასრულდა. ამრიგად, არმენიის (არმენიაკები) სამხედრო დანაყოფის მაგისტრი გადაყვანილი იქნა დასავლეთით: პონტოს სამეფო, პაფლაგონია და კაპადოკიაში, რითიც რეგიონმა მიიღო სამხედრო დანაყოფის სახელი.
თემის დედაქალაქი მდებარეობდა ამასიაში, და ის იმართებოდა სტრატეგოსის მიერ, რომელიც ითვლებოდა ერთ-ერთ მნიშვნელოვან სტრატეგოსად ანატოლიის და თრაკიის სტრატეგოსებთან ერთად. IX საუკუნეში თემი ითვლიდა 9000 მეომარს და 17 ციხესიმაგრეს. თემის ზომამ და სტრატეგიულმა მნიშვნელობამ, განაპირობა თემის გამგებლის სიძლიერე. თემის სამხედრო დანაყოფებმა VIII საუკუნეში რამდენიმე აჯანყებაში მიიღეს მონაწილეობა. აქედან გამომდინარე IX საუკუნეში ის დაიშალა უფრო მცირე ერთეულებად, რითიც თავდაპირველად ჩამოყალიბდა ხარსიანონის და კაპადოკიის თემები. სამხრეთ-აღმოსავლეთ საზღვრებთან ერთად, დაახლოებით 819 წელს, არმენიაკონს, პაფლაგონიის და ხალდიის სანაპირო თემებიც გამოეყო, რასაც შემდგომ მოჰყვა კოლონეია, რის შედეგადაც არმენიაკის თემის ფარგლებში მხოლოდ დასავლეთ პონტოს ტერიტორია დარჩა.
XI საუკუნის მეორე ნახევრამდე, თემი ბიზანტიის ხელში რჩებოდა. 1073 წელს, მანასკერტის ბრძოლაში დამარცხების შემდეგ, ფრანკთა დაქირავებულმა არმიამ, რუსელ დე ბაილეულის მეთაურობით დაიკავა და რამდენიმე თვე მართავდა რეგიონს, მანამ სანამ გენერალმა ალექსი კომნენოსმა რეგიონზე არ აღადგინა ბიზანტიის უფლებამოსილება. ცოტა ხნის შემდგომ რეგიონი თურქ-სელჩუკებმა დაიპყრეს. კომნენოსებმა მოახერხეს სანაპირო ტერიტორიის დაბრუნება, მაგრამ არმენიაკის თემის აღდგენა ვეღარ მოხერხდა.
ლიტერატურა
სქოლიო
ბიზანტიის თემები
ირასემა-დუ-უესტი

ირასემა-დუ-უესტი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 532 მეტრზე. მიეკუთვნება დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტოლედუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 578 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 31.62 კმ²-ზე. ფართობი 81 538 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარანა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
Meluco District

Meluco District is a district of Cabo Delgado Province in northern Mozambique. It covers 5,799 km² with 26,221 inhabitants.
External links
Government profile
Districts in Cabo Delgado Province
Labra (village)

Labra (village)
Labra is a village in Ochamchira District, Abkhazia. It is populated predominantly by Hamshen Armenians who founded the village in 1890 after emigration from Ordu in the Ottoman Empire.
In February and March 1993, during the Georgian-Abkhazian war, Labra was looted and destroyed by Georgian forces, who subjected inhabitants to torture, rape and murder. These and similar events in other villages convinced the Armenian population of Gagra District, who had resolved to stay neutral, to join the Abkhazian side of the war, forming the Bagramyan Battalion.
See also
Ochamchira District
References
Populated places in Ochamchira District
Huayrapata District

Huayrapata District is one of four districts of the province Moho in Peru.
Ethnic groups
The people in the district are mainly indigenous citizens of Aymara descent. Aymara is the language which the majority of the population (95.14%) learnt to speak in childhood, 3.96% of the residents started speaking using the Spanish language (2007 Peru Census).
References
ვოლოფი

ვოლოფი — დასავლეთ აფრიკული ეთნიკური ჯგუფი, რომლებიც ძირითადად ცხოვრობენ: ჩრდილო-დასავლეთ სენეგალში, გამბიაში და მავრიტანიის სამხრეთ დასავლეთ სანაპირო ზოლში. ვოლოფი სენეგალის უდიდესი ეთნიკური ჯგუფია (ქვეყნის მოსახლეობის დაახლოებით 39%-ს შეადგენენ). სხვაგან ისინი უმცირესობებს შეადგენენ. ისინი საკუთარ თავს ვოლოფს უწოდებენ და საუბრობენ საკუთარ ენაზე - ვოლოფზე.
ცნობილი ვოლოფები
აბდულაი ვადი
ლიტერატურა
სქოლიო
აფრიკელები
FC Algeti Marneuli

FC Algeti Marneuli
FC Algeti is a Georgian football club from Marneuli, currently competing in the fourth tier of Georgian football league.
The club currently plays home matches in Tbilisi.
The name comes from the Algeti river.
History
Algeti participated in Georgian second division for years before being relegated after the 2015/16 season.
The club participated in Liga 3 for two years, but they quit it following the 2018 season after ten teams in the bottom half of the table formed Liga 4.
In 2020 Algeti came third in White Group of the league, below two promotion places, and the next two years they finished just above the drop-zone.
Seasons
References
Algeti Marneuli
Rusudan Khoperia

Rusudan Khoperia (born September 9, 1972) is a Georgian trampoline gymnast who represented Georgia at two Olympic Games (2000 and 2004), and with the former USSR at the 1988 Trampoline World Championships. She won 3 World gold medals: two with the Soviet team as an individual and as a team member, and one in the synchro event with Elena Kolomeets.
External links
1972 births
Living people
Female trampolinists from Georgia (country)
Olympic gymnasts for Georgia (country)
Gymnasts at the 2000 Summer Olympics
Gymnasts at the 2004 Summer Olympics
Medalists at the Trampoline Gymnastics World Championships
Place of birth missing (living people)
ჰოლა-პრისტანი

ჰოლა-პრისტანი — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 14755 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
ხერსონის ოლქის ქალაქები
Betulia, Santander

Betulia, Santander
Betulia is a town and municipality in the Santander Department in northeastern Colombia.
Biodiversity
Frog Hypodactylus adercus is only known from Betulia, its type locality.
References
Municipalities of Santander Department
ოჩაკივი

ოჩაკივი, ოჩაკოვი — უკრაინის მიკოლაივის ოლქის ქალაქი, ოჩაკივის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს შავი ზღვის სანაპიროზე.
მდებარეობა
მისი კოორდინატებია: 46°37’00’’ - განედი 31°33’00’’ გრძედი -/46.616667° განედი 31.55° გრძედი.(G)
მდებარეობს შავი ზღვის სანაპიროზე დნეპრის შესართავში. საზღვაო პორტი დნეპრო-ბუგის ლიმანზე, წარმოადგენს ნიკოლაევის საზღვაო სავაჭრო პორტის საპორტო პუნქტს.
ოლვია
ოჩაკივის ტერიტორიაზე მდებარეობდა ბერძნული ქალაქ-სახელმწიფო ოლვია. დაარსდა ძვ. წ. VI საუკუნეში მილეტელების მიერ და იარსება ახ. წ. V საუკუნემდე. გარშემორტყმული იყო ქვის ძლიერი კედლით, მაღალი კოშკებით და კარიბჭეებით.
ისტორია
ოჩაკოვი დაარსებულია 1492 წელს ყირიმის ხანის მენგლის І გირეის მიერ ლიტვური ციხე-სიმაგრის „დაშევის“ ადგილზე და იწოდებოდა კარა კერმანი.
1493 წელს ჩერკასელმა კაზაკებმა ბოგდან თეოდორეს ძე გლინსკის მეთაურობით ხელში ჩაიგდეს ყირიმელი თათრების მიერ ახალ აშენებული ციხე - ოჩაკივი.
1526 წელს ციხე გადავიდა ოსმალების მფლობელობაში (სილისტრია) და იწოდებოდა Özi (აჩი-ყალე).
1737 წელს რუსეთის იმპერიის არმიამ ალყაში მოაქცია ქალაქი ოჩაკოვი, ის განიხილებოდა როგორც მთავარი ფორპოსტი ჩრდილოეთ შავი ზღვისპირეთში. ოჩაკოვი აღებული იქნა მარშალ ქრისტეფორე მინიხომის მიერ, მაგრამ 1 წლის შემდეგ დასტოვეს და თურქეთს გადაეცა.
ოჩაკოვის მეორე ალყა 1788 წელს. ამ დროისთვის ქალაქის გარნიზონის რაოდენობა 20 ათასს შეადგენდა და იყო 300 ზარბაზანი. ქალაქის დასასავლეთით მდებარეობდა გასან-ფაშის ციხე.
2 დღიანი ბრძოლების შემდეგ 1788 წლის 17-18 ივნისს ოჩაკივი რუსეთის ფლოტილიის ხომალდებისა და სუვოროვის სახმელეთო ბატარეების მიერ იქნა ჩაძირული სამი 64 ზარბაზნიანი ხომალდი, ორი 40 ზარბაზნიანი და სამი 32 ზარბაზნიანი ფრეგატი, 5 პატარა გემი. ხელში ჩაიგდეს ერთი ხომალდი (გადარქმეულ იქნა „ლეონტი წამებული“, მონაწილეობდა კალიაკრიის ბრძოლაში 1791 წელს). ტყვედ იქნა აყვანილი 1673 ადამიანი. თურქებმა დაკარგეს 5 ათასზე მეტი ადამიანი. რუსებმა დაჰკარგეს: 2 ოფიცერი 16 დაბალი ჩინის გარდაცვლილნი და 10 ოფიცერი და 57 დაბალი ჩინის დაჭრილებით.
თურქული ესკადრის განადგურების შემდეგ ოჩაკივი შტურმით იქნა აღებული პოტიომკინი ს ჯარის მიერ.
1792 წლიდან ოჩაკივი გახდა რუსული ციხე-სიმაგრე.
1855 წელს ოჩაკივი ინგლისურ-ფრანგული ჯარებით იქნა აღებული, თუმცა შემდეგ ისევ რუსეთს დაუბრუნდა.
საბჭოთა პერიოდში ქალაქში მდებარეობდა სამხედრო-საზღვაო და სამხედრო-სავერტმფრენო ბაზები.
1991 წლიდან - უკრაინული ქალაქი, კურორტი და სამხედრო-საზღვაო ბაზა.
რესურსები ინტერნეტში
Satellite photo from Google Maps
1:100,000 topographic map
სქოლიო
მიკოლაივის ოლქის ქალაქები
ღლიანას მღვიმე

ღლიანას მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, სოფლებს ქვილიშორსა და ყუმისთავს შორის საზღვარზე, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს წყალტუბოს მასივზე, ყუმის ვოკლუზური წყაროების მახლობლად, მდინარე ყუმის აუზში, ზღვის დონიდან 125 მ სიმაღლეზე. ღლიანას მღვიმის ჯამური სიგრძეა 1220 მ, საშუალო სიგანე 6 მ, ფართობი 7350 მ², მოცულობა 22000 მ³. გენერალური მიმართულება აღმოსავლურია. შესასვლელის სიმაღლე 3–4 მ, სიგანე 7 მ.
მღვიმეს გააჩნია ორი განშტოება: ერთი შესასვლელიდან რამდენიმე მეტრში ციცაბო საფეხურით ზედაპირზე გამოდის, მეორე — 200 მ-იანი ვიწრო დერეფნით წყალტუბოს მღვიმეს უერთდება. მღვიმის წინა ნაწილი ვრცელი დერეფნის სახით 60 მ-მდე ვრცელდება, შემდეგ აჩენს კარგად გამოხატულ სიფონს, რომლის სიღრმე 2,5 მ-ია, ხოლო სიგრძე 50 მ. აქედან იწყება მღვიმის სიფონური მონაკვეთები, რომლებიც საერთო ჯამში 5 სიფონს და 2 კმ მეტი სიგრძის წყლიან დერეფნებს შეიცავენ.
გამომუშავებულია ქვედაცარცულ კირქვებში. ქიმიური ნალექებიდან გვხვდება მცირე ზომის სტალაქტიტები, სტალაგმიტები, კალციტის მოფარდაგებანი; პირველ სიფონამდე, შედარებით მშრალ დერეფანში — კირქვის ლოდნარის დიდძალი დანაგროვები და წყლის მექანიკური (ქვიშა, ღორღი, თიხა) წარმონაქმნები. ნგრევის ადგილობრივი მასალა, ლამის სქელი ნაფენები. ჰაერის ტემპერატურა მღვიმის წლიან დერეფნებში 12,0–14,0°C ფარგლებში იცვლება.
მღვიმის განივი კვეთის პროფილი მოწმობს, რომ ღლიანას მღვიმე სტრუქტურულად იყო განპირობებული და შემდგომ დამუშავებული წყლის ნაკადების მიერ, ამასვე მოწმობს შესასვლელთან უშუალოდ ჭერზე გახსნილი ტექტონიკური ნაპრალიც. წყლიანი მონაკვეთებისა და ძირითადი დერეფნის მიმართულება ჩრდილო-აღმოსავლურია.
წყლიანი მონავეთების რვიანი მოყვანილობის განიკვეთში კარგად იკითხება სიმეტრიული, ანუ წყალდიდობითი ტერასები, რომლებიც გვირაბის სავალის წყალგამტარიანობის ცვლილებებს ასახავენ. ღლიანას სახელწოდებით მღვიმიდან გამოედინება ცვალებადი დებიტის მქონე წყლის მუდმივი ნაკადი, რომელიც მდინარე ყუმს სათავის მახლობლად შეერთვის.
ღლიანას მიწისქვეშა დინების დებიტი წყალმცირობისას 50–55 ლ/წმ-ია და მჭიდრო კავშირშია ზედაპირულ ძაბრებთან. მღვიმის ჯერ კიდევ გავლილ მონაკვეთში სხვადასხვა სიგრძისა და სიღრმის ოთხი სიფონური ტბაა, წყლის ტემპერატურა 12°C (ზამთარი) — 14°C-ია (ზაფხული).
გამდინარე წყალში, მესამე სიფონთან შემჩნეულია თევზებისა და ბაყაყების გუნდები.
მღვიმის მშრალ დერეფნებში ღამურების მრავალრიცხოვანი კოლონია ბინადრობს. ღლიანას მღვიმე ბუნების ძეგლია. ყველაზე ახლომდებარე მსხვილი დასახლებული პუნქტია ქალაქი წყალტუბო. თბილისიდან წყალტუბო დაშორებულია 257 კმ-ით; წყალტუბო — ყუმისთავი — ღლიანას მღვიმის ბუნების ძეგლი — 6 კმ, ხანგრძლივობა 10 წთ.
ღლიანას მღვიმე ზოგჯერ ყუმისთავის მღვიმის სახელწოდებითაც მოიხსენიება.
იხილეთ აგრეთვე
საქართველოს ბუნების ძეგლები
სქოლიო
IUCN კატეგორია III
იმერეთის მხარის მღვიმეები
საქართველოს ბუნების ძეგლები
გარდაბნის მუნიციპალიტეტის გერბი

გარდაბნის მუნიციპალიტეტის გერბი — გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია გარდაბნის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.
აღწერილობა
გერბის ფარი გაყოფილია ორ ნაწილად.
პირველი ნაწილი — მეწამული ველის თავში ვერცხლის ჯვარი.
მეორე ნაწილი — წარმოადგენს ვერცხლის ველს. გერბის ფარს მარცხნიდან მარჯვნივ ტალღისებურად კვეთს სამი მეწამულ-ვერცხლი ყაბიწი. ვერცხლის ველზე ყაბიწის ფერი მეწამულია, მეწამულ ველზე ვერცხლი.
გერბის ფარის ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი ნახევრად ღია ჭიშკრით.
გერბის ფარს ქვემოთ მოთავსებულია დევიზის ვერცხლ-მეწამული ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავით ჩაწერილია გერბის დევიზი — „გარდაბანი“.
რესურსები ინტერნეტში
გარდაბნის მუნიციპალიტეტის დროშა და გერბი
საქართველოს მუნიციპალური გერბები
გარდაბნის მუნიციპალიტეტი
1786

1786
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
24 თებერვალი : ვილჰელმ გრიმი – გერმანელი ფოლოლოგი და ფოლკლორისტი (გ. 1859)
მარტი
10 მარტი : ხოსე მარია ვარგასი — ვენესუელის მე-4 პრეზიდენტი (1835–1836) (გ. 1854)
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
18 ნოემბერი : კარლ მარია ვებერი – გერმანელი კომპოზიტორი (გ. 1826)
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
უცნობი თარიღი
ალექსანდრე ჭავჭავაძე – ქართველი მწერალი და რომანტიკოსი (გ. 1846)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
25 მაისი : პედრუ III — პორტუგალიის მეფე (დ. 1717)
ივნისი
17 ივნისი : ელენე ბატონიშვილი — ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II-ისა და დარეჯან დედოფალის ასული (დ. 1753)
ივლისი
აგვისტო
11 აგვისტო : იესე ბარათაშვილი — ქართველი მწერალი, ქართლ-კახეთის სამეფოს მდივანბეგი (დ. 1728)
17 აგვისტო : ფრიდრიხ II — პრუსიის მეფე (დ. 1712)
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
19 დეკემბერი : გიორგი ბატონიშვილი — რუსეთის არმიის გენერალ-ანშეფი (დ. 1712)
თარიღი უცნობია
შავნაბადის მონასტერი

შავნაბადის მონასტერი
შავნაბადა – წმინდა გიორგის სახელობის მონასტერი სამხრეთ-აღმოსავლეთ საქართველოში, თბილისიდან 30 კმ-ში.
დაარსდა წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიასთან 1992 წელს, საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით.
ლეგენდა
1795 წელს, მას შემდეგ რაც აღა-მაჰმად-ხანმა თბილისი აიღო, სპარსელებმა ქალაქის ძარცვა-რბევა დაიწყეს. სპარსელთა მოთარეშე არმია ბანაკში გვიან ღამით ბრუნდებოდა. ბანაკი მტკვრის მიმართულებით მარცხენა მხარეს, სოღანლუღის მიდამოებში, მაღლა მთაზე მდებარეობდა.
ლეგენდის მიხედვით, ნაძარცვით დაბრუნებულ ჯარს ყოველ ღამეს უჩვეულო განსაცდელი ატყდებოდა თავს: შუაღამისას მოსასვენებლად დაბინევებულ სპარსელთა ბანაკში ყიჟინით შემოიჭრებოდა შავნაბდიანი ცხენოსანი მხედარი, ბანაკს აყრიდა, მრავალს დახოცავდა, შიშით შეძრწუნებულებს მოულოდნელად დატოვებდა და გაუჩინარდებოდა. ასე მეორდებოდა თითქმის ყოველდღე. სპარსელებმა გადაწყვიტეს, ჩასაფრებოდნენ ღამის მხედარს და გასწორებოდნენ, მაგრამ შავნაბდიანი მხედრის შეპყრობა ან მოკვლა შეუძლებელი აღმოჩნდა. შეშინებულმა აღა-მაჰმად-ხანმა ჯარის სასწრაფოდ აყრა და საქართველოს დატოვება განიზრახა. საქართველოდან წასვლისას კი პირობა დადო, მომავალ წელს კვლავ შემოვესევი და ქვას ქვაზე არ დავტოვებო.
ქართველებმა იმ მთას, სადაც შავნაბდიანი მხედარი მტერს მიეჭრებოდა და არბევდა, შავნაბადის მთა უწოდა, ხოლო მთის წვერზე, ქართველთა შემწის, ზეციური მხედრის, წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია ააგო. ზეციური მინიშნებით ეს მხედარი სწორედ დიდმოწამე გიორგი იყო.
ერთი წლის შემდეგ აღა-მაჰმად-ხანმა მართლაც განიზრახა საქართველოს დასაპყრობად წამოსვლა, მაგრამ სალაშქროდ წამოსვლის წინა საღამოს საგულდაგულოდ დაცულ კარავში, სპარსეთის მბრძანებელი, ყველასათვის გასაოცრად, მახვილით განგმირული იპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
შავნაბადას მთის მონასტერი
შავნაბადას მონასტერი
თელეთის წმინდა გიორგი
შავნაბადას მონასტერი
ქვემო ქართლის მხარის მონასტრები
გარდაბნის მუნიციპალიტეტის ტაძრები