PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Kermia aegyptiaca

Kermia aegyptiaca — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
Leptomyrmex varians

Leptomyrmex varians — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
São Sebastião da Vargem Alegre

São Sebastião da Vargem Alegre is a Brazilian municipality located in the state of Minas Gerais. The city belongs to the mesoregion of Zona da Mata and to the microregion of Muriaé. As of 2020, the estimated population was 3,024.
See also
List of municipalities in Minas Gerais
References
Municipalities in Minas Gerais
იუნესკოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სია

იუნესკოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სია
იუნესკომ შექმნა არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სია, რომლის მიზანია უზრუნველყოს მათი უკეთესი დაცვა და საზოგადოების ინფორმირება მათი მნიშვნელობის შესახებ.
სია შეიქმნა 2008 წელს, როდესაც 2003 წელს მიღებული არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების დაცვის კონვენცია შევიდა ძალაში.
2010 წელს პროგრამის ფარგლებში შეადგინეს ორი სია: კაცობრიობის არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის წარმომადგენლობითი სია და გადაუდებელი დაცვის საჭიროების მქონე არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სია.
კაცობრიობის არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის წარმომადგენლობითი სია
სქოლიო
კულტურული მემკვიდრეობა
კაცობრიობის ზეპირი და არამატერიალური მემკვიდრეობის შედევრები
Antiguraleus fusiformis

Antiguraleus fusiformis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
წყარო
;შემოწმდა 2010 წლის 1 ივნისს
მუცელფეხიანები
Koyuncular, Hopa

Koyuncular, Hopa
Koyuncular (Laz language: Zalona) is a village in the Hopa District, Artvin Province, Turkey. Its population is 418 (2021).
References
Villages in Hopa District
Cutuchi River

Cutuchi River
The Cutuchi River is a river of Ecuador.
See also
List of rivers of Ecuador
References
Rand McNally, The New International Atlas, 1993.
GEOnet Names Server
Water Resources Assessment of Ecuador
Rivers of Ecuador
Raphitoma bedoyai

Raphitoma bedoyai — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის პირველი ადგილობრივი კრება

საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის პირველი ადგილობრივი კრება — შედგა თბილისში, 1917 წლის ძვ. სტ. 8-17 სექტემბერს. დაადგინეს მართვა გამგეობის დებულებანი და 1917 წლის 17 სექტემბერს დაინიშნა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის არჩევნები.
ისტორია
1917 წლის 8 სექტემბერს თბილისში გაიხსნა სრულიად საქართველოს საეკლესიო კრება. კრებას თავმჯდომარეობდნენ გიორგი ჟურული, ტრიფონ ჯაფარიძე, სპირიდონ კედია. კრებამ განიხილა საქართველოს ავტოკეფალური ეკლესიის ეპარქიების, საკათალიკოზო საბჭოს შექმნის საკითხები.
11-16 სექტემბერს საკლესიო კრებაზე იხილებოდა საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობის პროექტი. მიიღეს გადაწყ­ვეტილება 13 ეპარქიის გახსნის შესახებ. დებულების თანახმად საქართველოს ეკლესია იყოფოდა ეპარქიებად. ეპარქიის უმაღლესი მმართველობითი ორგანო იყო საეპარქიო კრება.
საეკლესიო კრებაზე აირჩიეს ქუთათელ მიტროპოლიტად ანტონ გიორგაძე, ჭყონდიდელად ამბროსი ხელაია, ურბნელ ეპისკოპოსად დავითი (კაჭახიძე), ალავერდელ ეპისკოპოსად პიროსი (ოქროპირიძე). კრებამ უცვლელად დატოვა ეკლესიის დროებითი მმართველობის გადაწყვეტილება იმერეთის ეპისკოპოს გიორგი ალადაშვილის შესახებ. თბილელ მიტროპოლი­ტად დარჩა ლეონიდი.
17 სექტემბერს კრებამ თავისი მუშაობა დააგვირგვინა სრულიად საქართველოს კათალიკოზ-პატრიარქის არჩევნებით. შეიქმნა საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის არჩევნების ხმის დამთვლელი კომისია დეკანოზ ნიკიტა თალაქვაძის თავმჯდომარეობით. დაინიშნა კათოლიკოს-პატრიარქის არჩევნები. თავდაპირველად კენჭს იყრიდა სამი კანდიდატი: მიტროპოლიტი ლეონიდე, ეპისკოპოსი კირიონი და არქიმანდრიტი ამბროსი (უკანასკნელმა მალევე მოხსნა თავისი კანდიდატურა). სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის არჩევნები სიონის ტაძარში ჩატარდა.
არჩევნებში მონაწილეობა 448 ადამიანმა მიიღო. სრულიად საქართველოს კათოლოკოს-პატრიარქად 12 ხმის უპირატესობით კათოლიკოს-პატრიარქად აირჩიეს ეპისკოპოსი კირიონი (გიორგი საძაგლიშვილი) კირიონ II-ის სახელწოდებით. როგორც დეკანოზი ნიკიტა თალაკვაძე იუწყება, 12 მანდატი მის მიერ იყო გაუქმებული.
განსაკუთრებული ზეიმით მოხდა კირიონ II-ის აღსაყდრება მცხეთის სვეტიცხოვლის ტაძარში.
ამონარიდი დეკანოზ ნიკიტა თალაქვაძის დღიურიდან:
ლიტერატურა
„საქართველოს ეკლესიის კალენდარი“, თბ., 1976, გვ. 110-111
რესურსები ინტერნეტში
საქართველოს საეკლესიო კრებები
ზღვარი 2005 №1(5)
სქოლიო
01
Ata Teaotai

Ata Teaotai OBE is an I-Kiribati political figure.
In 1978, he was part of a delegation that negotiated for independence of Kiribati from Britain. He was from 28 May 1994 to 1 October 1994 acting President of Kiribati as Chairman of the State Council.
References
Year of birth missing (living people)
Living people
Presidents of Kiribati
Government ministers of Kiribati
Officers of the Order of the British Empire
People from the Gilbert Islands
Torne Valley Sub-region

Torne Valley Sub-region is a subdivision of Finnish Lapland and one of the Sub-regions of Finland. The sub-region should not be confused with Torne Valley (Meänmaa).
Municipalities
Politics
Results of the 2018 Finnish presidential election:
Sauli Niinistö 47.2%
Paavo Väyrynen 20.4%
Matti Vanhanen 11.7%
Merja Kyllönen 7.7%
Pekka Haavisto 5.8%
Laura Huhtasaari 4.5%
Tuula Haatainen 2.4%
Nils Torvalds 0.2%
Sub-regions of Finland
Lapland (Finland)
ბალიმო

ბალიმო — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს გოლუეის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.
2002 წლის მონაცემებით სოფლის მოსახლეობა 431 ადამიანს შეადგენს.
იხილეთ აგრეთვე
გოლუეის საგრაფო
სქოლიო
გოლუეის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ერუშეთი

ერუშეთი — საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე, მდებარე მდინარე მტკვრის ზემო წელზე, მის მარცხენა ნაპირზე, არტაანის ჩრდილოეთით (ახლანდელი თურქეთის საზღვრებში).
ისტორიული გეოგრაფია
მოიცავდა ტერიტორიას ერუშეთის ქედსა და მტკვარს შორის. სახელი ეწოდა მხარის ცენტრალური პუნქტის მიხედვით. ქართლის სამეფოს უძველესი ადმინისტრაციული დანაწილებით, ერუშეთი არტაანთან ერთად წუნდის საერისთავოში შედიოდა.
ვახუშტი ბატონიშვილს ერუშეთი აღწერილი აქვს როგორც რეგიონი მდებარე მტკვრის მარცხენა ნაპირზე. ხოლო მის მოსაზღვრე რაიონებად მოჰყავს: სამცხე, შავშეთი და არტაანი. საგულისხმოა ის რომ ვარძია და მიმდებარე ძეგლები ვახუშტის აღწერილი აქვს სამცხეში, თუმცა როდესაც სამცხის საზღვრებზე საუბრობს, იქ ერუშეთსა და სამცხეს შორის საზღვრად ერუშეთის მთები მოჰყავს. ანალოგიურად ვარძია ვახუშტის რუკებზე გაფერადებულია იმავე ფრად როგორიც სამცხეა, თუმცა ვარძია ცნობილია როგორც ჯავახეთის ძეგლი.
XVI საუკუნის დოკუმენტის, სამცხე-საათაბაგოს მღვდელმთავართა ნუსხის, ცნობაც იმეორებს ვახუშტისეულ ერუშეთის განმარტებას. აღნიშნული საბუთის საფუძველზე ერუშნელის საეპისკოპოსო იწყებოდა ტოლოშიდან, ადგილი სადაც სრულდება სამცხე.
ისტორია
ძველი ქართული ტრადიის თანახმად, საქართველოში პირველი ქრისტიანული ტაძარი ერუშეთში ააგეს (IV ს.). შემდგომში (V ს.) ვახტანგ გორგასალს აქ საეპისკოპოსო კათედრა დაუარსებია. XVI საუკუნეში ერუშნელი ეპისკოპოსის ეპარქიაში ერუშეთის გარდა არტაანის მხარის მტკვრის მარცხენა სანაპიროც შედიოდა. XVI საუკუნიდან ერუშეთი სამხრეთ საქართველო სხვა პროვინციებთან ერთად ოსმალთა მფლობელობაში გადავიდა. რუსეთ-ოსმალეთის 1877-1878 წლების ომის შემდეგ, სან-სტეფანოს საზავო ხელშეკრულების (1878) და ბერლინის კონგრესის (1878) თანახმად, ერუშეთი რუსეთის იმპერიას გადაეცა, შემდგომში მას კვლავ ოსმალეთი დაეუფლა. XX საუკუნის დასაწყისში ერუშეთში იმოგზაურა და ისტორიული ძეგლები შეისწავლა ე. თაყაიშვილმა. მიკვლეულ იქნა ადრინდელი ფეოდალური ხანის სამნავიანი ბაზილიკის ნანგრევები, სადაც შეინიშნებოდა მომდევნო პერიოდების ფრესკათა ნაკვალევი. იქვე ყოფილა სასახლის ნაშთებიც.
ლიტერატურა
თაყაიშვილი ე., 1917 წლის არქეოლოგიური ექსპედიცია სამხრეთ საქართველოში, თბ., 1960;
კუდავა ბუბა, საითიძე გოჩა, ჯოჯუა თემო, „შავშეთისა და ერუშეთის ისტორიული გეოგრაფიისათვის“, თბ., ინტელექტი, 2005
რესურსები ინტერნეტში
ERUŞETİ
სქოლიო
საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
ერუშეთი
ადერკი

ადერკი, როკი — ლეონტი მროველის მიხედვით იბერიის მეათე მეფე. მისივე ცნობით, მისი მეფობის დროს ელიოზ მცხეთელმა და ლონგინოზ კარსნელმა მცხეთაში ჩამოიტანეს ქრისტეს კვართი. მისი მეფობის წლების შესახებ აზრთა სხვადასხვაობაა: ვახუშტის მიაჩნია, რომ ადეროკი დაიბადა ძვ. წ. 30 წელს და მეფობდა ახ. წ. 1–57 წლებში. იგი ემყარებოდა თვით „მეფეთა ცხოვრების“ ცნობას, რომ ადეროკი 30 წლისა გამეფდა და იმეფა 57 წელი. ხოლო რაც შეეხება მისი გამეფების თარიღს, სწორედ იმ წელს იშვა იესო ქრისტე. ახ. წ. I საუკუნის I ნახევარი მიაჩნია ადეროკის ზეობის ხანად ს. გორგაძესაც (1–30). პ. ინგოროყვა მის მეფობას ათარიღებს ძვ. წ. 27–ახ. წ. 30 წლებით. გ. მელიქიშვილის აზრით, ადერკი მოღვაწეობდა ძვ. წ. II ს-ის დასაწყისში; იგი ადერკს მითრიდატე I-თან აიგივებს. ანალოგიურად ათარიღებენ მის მეფობას ს. კაკაბაძე და გ. მამულია. ლეონტი მროველის მიხედვით ადერკს ჰყავდა ორი შვილი: ბარტომი და ქართამი, რომელთაც გაუყო სამეფო და მისი გარდაცვალების შემდეგ გამეფდა ორივე უფლისწული, რითაც ქართლში ორმეფობის ხანა დაიწყო.
გენეალოგია
ლეონტი მროველი და თეიმურაზ ბატონიშვილი ბარტომიდან ადერკამდე მეფეთა სიას განსხვავებულად წარმოგვიდგენს.
ლიტერატურა
გ. მელიქიშვილი, ქართლის (იბერიის) სამეფოს ისტორიის ქრონოლოგიის საკითხისათვის, ივ. ჯავახიშვილის სახ. ისტორიის ინსტიტუტის შრომები, 1958, ტ. 4, ნაკვ. I: მისივე, ქართლის (იბერიის) მეფეთა სიებში არსებული ხარვეზის შესახებ, მაცნე, ისტორიის, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების ისტორიის სერია, 1978, №3;
პ. ინგოროყვა, ძველ-ქართული მატიანე „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“ და ანტიკური ხანის იბერიის მეფეთა სია, საქ. სახ. მუზეუმის მოამბე, 1941, ტ. XI-BB;
გ. მამულია, კლასობრივი საზოგადოება და სახელმწიფოს ჩამოყალიბება ძველ ქართლში. თბ. 1979;
ს. გორგაძე, წერილები საქართველოს ისტორიიდან, ძველი საქართველო. I, ე. თაყაიშვილის რედაქტორობით, 1909, ნაწ. II.
სქოლიო
იბერიის მეფეები
ფარნავაზიანები
ლილე კილაძე

ლილე კილაძე
ლილე გრიგოლის ძე კილაძე (დ. 13 აპრილი, 1928, თბილისი — გ. 15 ოქტომბერი, 1978, იქვე) — ქართველი დირიჟორი, საქართველოს სახალხო არტისტი. კომპოზიტორ გრიგოლ კილაძის შვილი.
ბიოგრაფია
1954 წელს წარმატებით დაამთავრა პ. ჩაიკოვსკის სახელობის მოსკოვის კონსერვატორია პროფესორ ა. გაუკის კლასი და მუშაობა დაიწყო სარატოვის საოპერო თეატრისა და ფილარმონიის სიმფონიური ორკესტრის დირიჟორად.
1958 წლიდან სიცოცხლის უკანასკნელ დღემდე სათავეში ედგა საქართველოს ტელევიზიისა და რადიოს სიმფონიურ ორკესტრს. მისი, როგორც დირიჟორის დიდი დამსახურებაა, რომ ჩვენი მსმენელი ეზიარა მსოფლიო უნიკალური ხელოვნების არაერთ ნიმუშს, ქართველ, მათ შორის ახალგაზრდა კომპოზიტორთა ნაწარმოებებს.
გარდაიცვალა კონსერვატორიის დიდ საკონცერტო დარბაზში, ორკესტრის საფინალო აკორდისთანავე.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 220, თბ., 1994
დაბადებული 13 აპრილი
დაბადებული 1928
გარდაცვლილი 15 ოქტომბერი
გარდაცვლილი 1978
დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ქართველი დირიჟორები
თბილისში დაბადებულები
ლილე
Gnamptogenys spiralis

Gnamptogenys spiralis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Gnamptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
Funa latisinuata

Funa latisinuata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
სნუკერის სეზონი 1975-1976

სნუკერის სეზონი 1975-1976 — სნუკერის პროფესიონალური ტურნირების სერია 1975-1976 წლებში. მიმდინარეობა — სექტემბერი 1975 — მაისი 1976. სეზონის მთავარი ტურნირebის გამარჯვებულები: მასტერსი — რეი რიარდონი (უელსი), მსოფლიო ჩემპიონატი — რეი რიარდონი (უელსი). ქვემოთ მოყვანილია სეზონის განმავლობაში გამართული შეჯიბრების განრიგი. სულ გაიმართა 7 შეჯიბრი.
ოფიციალური რეიტინგი
კალენდარი
იხილეთ აგრეთვე
სნუკერისტების ოფიციალური რეიტინგი 1975-1976 წლების სეზონზე
სქოლიო
სნუკერის სეზონები
1975 წელი სნუკერში
1976 წელი სნუკერში
Esenboğaz, Göle

Esenboğaz, Göle
Esenboğaz is a village in the Göle District, Ardahan Province, Turkey. The village is populated by Kurds and had a population of 248 in 2021.
References
Villages in Göle District
Kurdish settlements in Ardahan Province
ქირქიშ აბულეთისძე

ქირქიშ აბულეთისძე
ქირქიშ (თირქაშ) აბულეთისძე — კახეთის დიდგვაროვანი ფეოდალი XII საუკუნის II ნახევარში. ძე ივანე აბულეთისძისა. 60-იან წლებში აბულეთისძე ამირახორ ლიპარიტ ორბელსა და ბეგა სურამელთან ერთად სარდლობდა ქართველთა ჯარს, რომელმაც დაამარცხა თურქთა კოალიციური ლაშქარი და ანისი დაიცვა.
ლიტერატურა
ქართველი დიდგვაროვანი ფეოდალები
აბულეთისძენი
ოსური ვიკიპედია

ოსური ვიკიპედია — ვიკიპედიის განყოფილება ოსურ ენაზე. თავისუფალი ენციკლოპედია. გაეშვა 2005 წლის 28 თებერვალს, თუმცა 2005 წლის მაისამდე ინტერვიკი პრეფიქსით — os: არ მუშაობდა. სტატიების თვალსაზრისით, ოსური ვიკიპედიის მნიშვნელოვანი ზრდა დაიწყო 2008 წლის დეკემბერსა და 2009 წლის პირველ თვეებში. ოსურ ვიკიპედიაზე დიდ გავლენას ახდენს რუსული ვიკიპედია, საიდანაც ითარგმნება სტატიები და სხვა. 2013 წლის იანვრის მდგომარეობით ოსურ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 8 ათასი სტატია. აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი 20-ს აჭარბებს. ჰყავს 3 ადმინისტრატორი.
რესურსები ინტერნეტში
ოსური ვიკიპედია
ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ბერდი (ცეკვა)

ბერდი (ცეკვა)
ბერდი (ციხე) — სომხური ეროვნული ცეკვა.
წარმოშობა
ცეკვა ფესვებს იღებს ვასპურაკანიდან, რომელიც სომხეთის ერთ-ერთი უძველესი ისტორიული რეგიონია. ცეკვა წარმოიშვა ხალხური თამაშიდან „გმბეტახახი“.
აღწერა
ცეკვის დროს მოცეკვავეები გამოწყობილი არიან ეროვნულ სამოსში. ცეკვის აუცილებელი ელემენტია ცოცხალი კედლის, ციხესიმაგრის აგება (სომხურად - "ბერდ"). ცოცხალი კედელი შედგება ორი სართულისაგან, რომელიც იგება ერთმანეთის მხრებზე დადგომით, ბერდი - ერთადერთი ეროვნული ცეკვაა, რომელიც მოიცავს მსგავს ელემენტებს.
შემსრულებლები
მოცეკვავეთა ანსამბლი „ბერდი“.
ანსამბლი დაარსდა 1963 წელს სომხეთის დედაქალაქ ერევანში. მოცეკვავეთა ანსამბლ "ბერდის" რეპერტუარში შედის 100-ზე მეტი სახალხო და ფოლკლორული ცეკვა სომხეთის სხვადასხვა ისტორიული რეგიონებიდან. ცეკვებში ასახულია გმირობა, შრომა, ყოფა-ცხოვრებისთვის დამახასიათებელი ელემენტები, ლირიკა, ინდივიდუალურობა, იუმორი და სხვა. 1970-1980 წელებში "ბერდი" მონაწილეობდა უამრავ საერთაშორისო ფესტივალში, რომლებიც გაიმართა პოლონეთში, უნგრეთში, საბერძნეთში, უნგრეთში, ბულგარეთში, ალჟირში, ავსტრიაში, კვიპროსსა და სხვა ქვეყნებში. აღნიშნულ ცეკავს ასრულებენ სამთავრობო და სახელმწიფოებრივ ღონისძიებებზე, საერთაშორისო სომხური კულტურულ დღეებზე, რომლებიც იმართება სხვადასხვა ქვეყნებში.
რესურსები ინტერნეტში
სომხური ცეკვები
ვიდეო — ცეკვა ბერდი
ვიდეო — ცეკვა ბერდი
კარენ გევორქიანი – Тმოცეკვავეთა ანსამბლი ბერდი
სქოლიო
სომხური ცეკვები
სომხური კულტურა
კურდღელი-ტოლაი

კურდღელი-ტოლაი — ძუძუმწოვარი ცხოველი კურდღლისებრთა ოჯახისა.
სხეულის სიგრძეა 55 სმ, ყურებისა 12 სმ-მდე, მასა 1,5–2,8 კგ. შეფერილობა რუხია, მურა და ჟანგმიწოვანი ტონებით, ახასიათებს მუქი და ღია საფარი (ფხისებრი) ბეწვის მონაცვლეობა; ყურის ბოლოები მუქია, მუცლის მხარე და ყელი — თეთრი. ზამთრის ბეწვი უფრო ღიაა.
ბინადრობს აზიის უდაბნოსა და ნახევარუდაბნოს სარტყელში; მთებში ზღვის დონიდან 3000 მ სიმაღლემდე. უპირატესობას ანიჭებს ისეთ ადგილებს, სადაც გავრცელებულია ბალახოვანი და მდინარისპირა მცენარეულობა, ბუჩქნარი. ტრიალებს ერთსა და იმავე მონაკვეთებში. გამრავლების პერიოდსა და ზამთარში შეუძლია ჩამოაყალიბოს 30-მდე წევრისაგან შემდგარი ჯგუფი. აქტიურია შებინდებისას და ღამით. საბუნაგეს არაღრმა ღრმულებში აკეთებს, ხშირად იმალება მიტოვებულ სოროებში (ვირზაზუნასი, მელასი და სხვ.).
იკვებება მცენარეთა მწვანე ნაწილებით, თხრის ფესვებსა და ბოლქვებს, ჭამს შემოსულ ხორბალს, ქერს, სიმინდს; ზამთარში საკვებად იყენებს ახალგაზრდა ყლორტებს, ღრღნის ხეებისა და ბუჩქების ქერქს. არეალის ჩრდილოეთ ნაწილში 2, ხოლო სამხრეთში 4 ნაყარი აქვს წელიწადში. შობს 4–6 ბაჭიას. სქესობრივ სიმწიფეს სიცოცხლის მეორე წელს აღწევენ. ნადირობის მნიშვნელოვანი ობიექტია. უმნიშვნელო ზიანის მოტანა შეუძლია სოფლის მეურნეობისათვის. ტულარემიის ერთ-ერთი მთავარი გადამტანია, მონაწილეობს ჭირის ეპიზოოტიაში. ახასიათებს რიცხოვნობის მნიშვნელოვანი პერიოდული ცვალებადობა.
ლიტერატურა
Щипанов Н. А. ТОЛАЙ // Большая российская энциклопедия. Том 32. Москва, 2016, стр. 234.
სქოლიო
კურდღელი
თბილავიამშენი (საკალათბურთო კლუბი)

თბილავიამშენი (საკალათბურთო კლუბი)
საკალათბურთო კლუბი თბილავიამშენი — ყოფილი პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი ქალაქ თბილსიდან, საქართველო.
ისტორია
კლუბი შეიქმნა 2004 წელს. გუნდის დამფინანსებელი მანქანანათმშენებლობის კომპანია „თბილავიამშენის“ იყო. თავის სადებიუტო სეზონში მოიგო რეგულარული ჩემპიონატი, და ფლეი-ოფების ფინალში გავიდა, სადაც სტუ-სთან დამარცხდა.
2006 წელს, გუნდმა პირველად მოიპოვა ჩემპიონობა. ფინალში მან რუსთავის „აზოტი“ დაამარცხა. ამ გუნდების დაპირისპირება მომდევნო 2 სეზონის ფინალებშიც გამეორდა, რუსთაველთა გამარჯვებით.
„ავიამშენი“ ხუთჯერ გავიდა ეროვნული თასის ფინალში, და ორჯერ იმარჯვა (2007, 2008).
ფინანსური პრობლემების მიუხედავად, გუნდმა 2009/10 წ. სეზონშიც დაიწყო ჩემპიონატში ასპარეზობა, მაგრამ პირველი წრის მერე დაიშალა.
ჯილდოები
საქართველოს სუპერლიგა
გამარჯვებული (1): 2006
ვიცე-ჩემპიონი (3): 2005, 2007, 2008
საქართველოს თასი
გამარჯვებული (2): 2007, 2008
საქართველოს სუპერთასი
გამარჯვებული (1): 2009
ყოფილი მოთამაშეები
ვახტანგ ნაცვლიშვილი
ირაკლი ხოშტარია
კოტე ტუღუში
ანატოლი ბოისა
ზვიად ბაბიაშვილი
რიჩარდ მათიაშვილი
პლასიდე როდუმტა
საქართველოს საკალათბურთო კლუბები
83 (რიცხვი)

83 (რიცხვი)
ოთხმოცდასამი — ოთხმოცდამესამე ნატურალური რიცხვი. არის ოთხმოცდაორის მომდევნო და ოთხმოცდაოთხის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 83. 83 არის კენტი და მარტივი რიცხვი. სიტყვა „ოთხმოცდაორი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ოთხი ოცი და სამი (იგულისხმება ოთხმოცზე სამი ერთეულით მეტი).
რესურსები ინტერნეტში
Prime Curios! 83 from the Prime Pages
რიცხვები
სამირ ჯავაზადე

სამირ ჯავაზადე
სამირ რაფიკ ოღლი ჯავაზადე (pron. ; დ. 16 აპრილი, 1980, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ) — აზერბაიჯანელი პოპ-მომღერალი. 2008 წელს ელნურ ჰუსეინოვთან ერთად წარადგინა აზერბაიჯანი 2008 წლის ევროვზიის სიმღერის კონკურსზე. სცენაზე წარსდგნენ სიმღერით „Day After Day“. დაიკავეს მე-8 ადგილი.
კარიერა
დაიბადა 1980 წლის 16 აპრილს, ბაქოში, აზერბაიჯანის სსრ-ში. 1997 წელს ჯავაზადე ჩაირიცხა ბიზნესის უნივერსიტეტში საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობების ფაკულტეტზე. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ ჯარში მსახურობდა. სამირ ჯავადაზედემ დაამთავრა უნივერსიტეტის ბიზნესის ფაკულტეტი 2002 წელს. 2003 წელს მან დაასრულა მუსიკალური ხუთწლედი მუღამში. ჯარში ერთი წლის მანძილზე სამსახურის შემდეგ, იგი გახდა პოპ-ჯგუფ Sheron-ის წევრი სადაც სამი წელი გაატარა. ამის შემდეგ დაიწყო ჯავაზადეს სოლო კარიერა.
თავდაპირველად სამირ ჯავაზე არ იყო დასახელებული მათ შორის, ვინც იბრძოლებდა ევროვიზიაზე აზერბაიჯანის წარმომადგენლად.2008 წლის 2 თებერვალს ჟიურიმ ელნურ ჰუსეინოვი აირჩია ორ სხვა კანდიდატზე (აინურ ისგანდარილი და როკ ჯგუფი Unformal). თუმცა შემდეგ გაირკვა, რომ გამარჯვებული სიმღერა „Day After Day“ შესრულდებოდა ჰუსეინოვისა და ჯავადაზედეს მიერ. გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ ინტერვიუში, კონკურსის ერთ -ერთმა კოორდინატორმა (და სიმღერის ტექსტის ავტორმა „Day After Day“) ზაჰრა ბადალბეილმა განაცხადა, რომ ელნურ ჰუსეინოვის ქმედება კონკურსის წესებს არ ეწინააღმდეგებოდა და შემსრულებლის მოწვევით კანონი არ ირღვეოდა. მითუმუმეტეს რომ მისი და ჯავაზადეს ურთიერთშეთანხმება იყო სიმღერის დუეტში შესრულება.
2008 წელს სამირ ჯავაზადემ ელნურ ჰუსეინოვთან ერთად წარმადგინა აზერბაიჯანი 2008 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე. სამირის წყალობით ევროპულ სცენაზე პირველად შესრულდა აზერბაიჯანული მუღამი. ანგელოზსა და ეშმაკს შორის დაპირისპირებამ, რომელსაც სამირი და ელნური განასახიერებენ აზერბაიჯანელი კომპოზიტორის, გოვჰარ ჰასანზადეს სიმღერაში „After a day“, ევროპელი ტელემაყურებლების მხარდაჭერა მოიპოვა. დუეტი ფინალში გავიდა, სადაც 132 ქულა დააგროვა და 25 მონაწილეს შორის მე-8 ადგილი დაიკავა.
პირადი ცხოვრება
2012 წლის ივლისში ჯავაზადემ განაცხადა რომ გეგმავდა დაქორწინებას.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
მურზაყან შარვაშიძე

მურზაყან შარვაშიძე
მურზაყან ყვაპუს ძე შარვაშიძე — სამურზაყანოს მფლობელი XVIII საუკუნის დასაწყისში. ზეგნაყ შარვაშიძის შვილიშვილი. აფხაზეთის სამთავროს დაყოფის შემდეგ ტერიტორიას, რომელიც მამამისს, ყვაპუ შარვაშიძეს ერგო, მურზაყანის სახელის მიხედვით „სამურზაყანო“ ეწოდა.
ლიტერატურა
სამურზაყანოს მფლობელები
მურზაყან
კეთილაძე

კეთილაძე
საკუთარი სახელი კეთილაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კონსტანტინე კეთილაძე — შინაგანი სამსახურის გენერალ-ლეიტენანტი
სერგო კეთილაძე — საბჭოთა კავშირის გმირი, მაიორი
სპირიდონ კეთილაძე — მღვდელმონაზონი
ქართული გვარები
Tikanlı

Tikanlı (also, Tikanly and Tikyanly) is a village and municipality in the Qabala Rayon of Azerbaijan. It has a population of 1,850. The municipality consists of the villages of Tikanlı and Dandıx.
References
Populated places in Qabala District
სამხრეთ პოლარული წრე

სამხრეთ პოლარული წრე — დედამიწის რუკაზე აღნიშნული ხუთი მთავარი პარალელიდან ერთ-ერთი.
სამხრეთ პოლარული წრე მდებარეობს ეკვატორის სამხრეთით 66°33′44″-ზე (66.5622°). სამხრეთ პოლარული წრიდან სამხრეთით მდებარე უბანს ეწოდება ანტარქტიკა, მისგან ჩრდილოეთით მდებარეობს ზომიერი კლიმატის სამხრეთი სარტყელი. ანალოგიურ პარალელს ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში ეწოდება ჩრდილოეთ პოლარული წრე.
სამხრეთ პოლარული წრე აღნიშნავს პოლარული დღისა და პოლარული ღამის უბნის ჩრდილოეთ საზღვარს. პოლარული წრიდან სამხრეთით ნებისმიერ წერტილში მზე მდებარეობს ჰორიზონტის ზემოთ 24 საათის განმავლობაში წელიწადში ერთხელ მაინც და არ ჩანს ჰორიზონტზე 24 საათის განმავლობაში წელიწადში ერთხელ მაინც. პოლარული წრის ზემოთ ეს მოვლენები, ბუნებრივია, წელიწადში თითოჯერ ხდება, დეკემბერსა და ივნისში შესაბამისად.
ანტარქტიკის კლიმატის სიმკაცრის გამო პოლარული წრის იქით მუდმივი მცხოვრებლები არ არიან — მთელი მოსახლეობა ანტარქტიდის სამეცნიერო სადგურებში მუშაობს.
იხილეთ აგრეთვე
პოლარული წრე
ჩრდილოეთ პოლარული წრე
ანტარქტიკა
განედი
ნაღველასებრნი

ნაღველასებრნი — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ძირითადად ბალახებია, იშვიათად ბუჩქები.
ოჯახში 70-მდე გვარის 1000-მდე სახეობაა. გავრცელებული არიან ძირითადად ზომიერ და სუბტროპიკულ სარტყელში. საქართველოში 5 გვარის 27-მდე მხოლოდ ბალახოვანი სახეობაა. ისინი ტყისა და მდელოს მცენარეებია. ნაღველასებრნი განსაკუთრებით ბევრია მთაში. ყველაზე მრავალრიცხოვანია ნაღველას გვარი.
ლიტერატურა
Bad Boy (Larry Williams song)

Bad Boy (Larry Williams song)
"Bad Boy" is a song written and recorded by American R&B musician Larry Williams. Specialty Records released it as a single in 1958, but it failed to reach the U.S. Billboard charts. However, music journalist Stephen Thomas Erlewine calls it one of Williams's "genuine rock & roll classics" and notes its popularity among 1960s British Invasion groups, such as the Beatles.
Original song
Williams was among the early rhythm and blues artists to adapt his style to the new rock and roll sound. The lyrics reflect a teenage sensibility: "He's a guy who causes trouble in the classroom, puts chewing gum in little girls' hair, and doesn't want to go to school to learn to read and write", according to critic Richie Unterberger. Musically, he calls it:
Music writer Gene Sculatti compares it to Williams's earlier song "Dizzy, Miss Lizzy", but with backup vocals more like the Coasters "Charlie Brown" and the Everly Brothers "Bird Dog", both Billboard chart hits.
Personnel
The song was recorded at Radio Recorders in Hollywood, California, on August 14, 1958, by:
Larry Williamsvocals, piano
René Hallguitar
Ted Brinsonbass
Earl Palmerdrums
Jewell Grantbaritone sax
Plas Johnsontenor sax
The Beatles version
"Bad Boy" is one of several Larry Williams songs the English rock band the Beatles recorded during their career. They recorded it on May 10, 1965, (Williams' birthday), along with Williams' "Dizzy, Miss Lizzy," and it was originally intended solely for release in North America. "Bad Boy" was first released on the American album Beatles VI in June 1965, while "Dizzy, Miss Lizzy" appeared on the British Help! album in August of that year. "Bad Boy" was eventually released in the UK on the compilation album A Collection of Beatles Oldies, in December 1966; it was later released worldwide on the 1988 compilation album Past Masters, Volume One, as well as its 2009 reissue, Past Masters, which combines both volumes.
The song was released as the title track of an EP in Sweden together with "Norwegian Wood (This Bird Has Flown)", "I'm Looking Through You" and "In My Life". This EP sold so well that "Bad Boy" reached numbers seven on the country's sales chart, Kvällstoppen and five on the radio chart Tio i Topp in December 1966.
References
1959 songs
1959 singles
Larry Williams songs
The Beatles songs
Song recordings produced by George Martin
Songs written by Larry Williams
Specialty Records singles
კირილოვკა (ბელებეის რაიონი)

კირილოვკა (ბელებეის რაიონი)
კირილოვკა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელებეის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 211 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელებეიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია აქსაკოვო, რომელიც დაშორებულია 25 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (46 %).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბელებეის რაიონის სოფლები