PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
მერბაბუ

მერბაბუ — მიძინებული სტრატოვულკანი ინდონეზიაში, კუნძულ იავაზე, ცენტრალური იავის პროვიციაში. სახელი მერბაბუ იავური ენიდან ითარგმნება როგორც „ფერფლის მთა“.
მთის გვერდით, სამხრეთ–აღმოსავლეთის მხრიდან მდებარეობს აქტიური ვულკანი მერაპი, მათ ძირში კი გაშენებულია ქალაქი სალატიგა. მთებს შორის აღმართულია 1 500 მეტრის სიმაღლის უნაგირა.
მერბაბუს ორი მწვერვალი აქვს — სირაფი (3 119 მ) და კენტენგ–სონგო (3 145 მ).
საშუალო სიდიდის ორი მაოფრქვევა დაფიქსირდა 1560 და 1797 წლებში. 1797 წლის მოვლენა ვულკანის ფეთქებადობის ინდექსით 2 ბალით შეფასდა. დაუდასტურებელი ამოფრქვევა სავარაუდოდ დაფისქირდა 1570 წელსაც.
მთაზე ასვლა შესაძლებელია რამდენიმე გზით, ძირითადად ჩრდილო–აღმოსავლეთ და სამხრეთი კალთებიდან.
მთის მიმდებარე 57 კმ² ტერიტორია 2004 წელს ეროვნულ პარკად გამოცხადდა.
იხილეთ აგრეთვე
ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია
რესურსები ინტერნეტში
Centre of Volcanology & Geological Hazard Mitigation, Pusat Vulkanologi & Mitigasi Bencana Geologi, Volcanological Survey of Indonesia.
სქოლიო
ინდონეზიის მთები
ინდონეზიის ვულკანები
ინდონეზიის ეროვნული პარკები
ცენტრალური იავის მთები
ინდონეზიის სტრატოვულკანები
სუბდუქციური ვულკანები
ცენტრალური იავის ვულკანები
ცენტრალური იავის ღირსშესანიშნაობები
Kostino, Republic of Bashkortostan

Kostino, Republic of Bashkortostan
Kostino is a rural locality (a village) in Pevomaysky Selsoviet, Yanaulsky District, Bashkortostan, Russia. The population was 158 as of 2010. There are 4 streets.
Geography
Kostino is located 11 km southwest of Yanaul (the district's administrative centre) by road. Susady-Ebalak is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Yanaulsky District
პლასტიდი

პლასტიდი – მხოლოდ მცენარეული უჯრედისთვის დამახასიათებელი ორგანოიდია. ორგანოიდების უმეტესობა მწვანე პიგმენტს – ქლოროფილს შეიცავს. მცენარის უჯრედებში სხვადასხვა ფერის – წითელი, ყვითელი, ნარინჯისფერი, მწვანე პლასტიდებია. ეს პლასტიდები განაპირობებს ყვავილების, ნაყოფებისა და ფოთლების შეფერილობას.
არსებობს უფერო პლასტიდებიც. ისინი ბევრია ფესვებში, თესლებში, კარტოფილის გორგლებში.
პლასტიდები სამი სახისააა...მეტი რავი რა გითხრათთთ
უჯრედი
ციტოლოგია
ისლანდიელები

ისლანდიელები — ჩრდილოეთგერმანული ეთნოსი და ერი, ისლანდიის ძირითადი მოსახლეობა. რაოდენობა დაახლოებით 500 000 ადამიანია, ამათგან, 371 580 ისლანდიაში ცხოვრობს, 101 795 კანადაში, 42 716 აშშ-ში, 9 308 დანიაში. ლაპარაკობენ ისლანდიურ ენაზე. მორწმუნეები — პროტესტანტები (ლუთერანები) არიან.
ისტორია
ისლანდიელები ძველსკანდინავიელთა ჩამომავლები არიან. სკანდინავიიდან ისლანდიაზე IX-X საუკუნეებში გადავიდა მოსახლეობა, რომლის ძირითადი ბირთვი, ნორვეგიელები იყვნენ. ისლანდიელი ერის ჩამოყალიბებაში ნორვეგიელებთან ერთად, სკანდინავიელთა მფლობელობაში მყოფი ირლანდიისა და შოტლანდიის მოსახლეობამაც მიიღო მონაწილეობა. XI-XIII საუკუნეები ისლანდიელი ერის კონსოლიდაციის პროცესში მეტად მნიშვნელოვან პერიოდს წარმოადგენს. ისლანდიის ეროვნულ განვითარებას კუნძულზე დანიის ხანგრძლივი ბატონობა აფერხებდა დაწყებული 1380 წლიდან. 1918 წელს დანიამ ნორვეგიელთა სუვერენული უფლებები აღიარა დანია-ისლანდიური უნიის საწყისებზე. 1944 წელს უნია გაწყდა და ისლანდია რესპუბლიკად გამოცხადდა. ისლანდიელთა ძირითადი საქმიანობა მეთევზეობა, თევზის რეწვა და სოფლის მეურნეობაა.
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ისლანდიელები
John, Duke of Touraine

John, Duke of Touraine
John, Dauphin of France and Duke of Touraine (31 August 1398 – 5 April 1417) was Dauphin of Viennois and Duke of Touraine. He inherited the Dauphin of Viennois in 1415, following the death of his older brother, Louis. He died 5 April 1417, and was succeeded by his brother Charles.
Early life
John was born in 1398, the fourth son of Charles VI of France and Isabeau of Bavaria. At the age of four (in Paris on 5 May 1403) and again at the age of seven (in Compiègne on 29 June 1406), he was betrothed to Jacqueline, heiress of the County of Hainaut, Holland, Zealand, and Frisia. After his betrothal to Jacqueline, he was brought up alongside her at the castle of Le Quesnoy in Hainaut, at the court of his future mother-in-law, Margaret of Burgundy. This arrangement was made between his father and his future father-in-law to ensure his safety away from the tumultuous court in Paris, as well as to acquaint him with the lands which he would rule as husband of Jacqueline after her father's death. As he was the king's fourth son, he was only expected to succeed to his wife's lands, and was not expected to become king.
On 22 April 1411 the Pope gave his dispensation for the union and on 6 August 1415, when John was sixteen, he and Jacqueline married in The Hague.
Dauphin
Four months after his marriage, John's elder brother Louis, Dauphin of France, died on 18 December 1415, and John became the next Dauphin of France.
Death
John died on 5 April 1417 at the age of eighteen. What exactly caused his death is disputed. According to some, he died of the consequences of an abscess to the head, while other sources suggest he had been poisoned. He was buried in Compiègne's Saint-Corneille abbey. His younger brother Charles became dauphin and eventually king.
Ancestry
References
Sources
|-
|-
|-
1398 births
1417 deaths
14th-century French people
15th-century peers of France
Nobility from Paris
House of Valois
Dauphins of Viennois
Dauphins of France
Dukes of Touraine
Counts of Ponthieu
Dukes of Berry
Counts of Poitiers
John Dauphin of France
Sons of kings
კარლო გარდაფხაძე

კარლო გარდაფხაძე
კარლო კონსტანტინეს ძე გარდაფხაძე (დ. 15 სექტემბერი, 1917, სოფ. ტვიში, ახლანდ. ცაგერის მუნიციპალიტეტი, — გ. 17 სექტემბერი, 2015) — ქართველი საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე, ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორი.
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიული ფაკულტეტი, შემდეგ სწავლობდა საბჭოთა კავშირის უმაღლეს პარტიულ სკოლაში. მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში (უფროსი ლეიტენანტი). 1959 წლიდან იყო სხვადასხვა ხელმძღვანელ პარტიულ თანამდებობაზე. 1961-1977 წლებში საქართველოს სსრ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარე. მისი ხელმძღვანელობის დროს აიგო მაუწყებლის დღევანდელი შენობა, საქართველოს ტელევიზია ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქვეყნებში ერთ-ერთი პირველი გადავიდა ფერად მაუწყებლობაზე. 1977-1985 წლებში იყო საქართველოს სსრ სოციალური უზრუნველყოფის მინისტრი; საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს V-XII მოწვევების დეპუტატი. 1988 წლიდან სტალინის საერთაშორისო საზოგადოების, 1995 წლიდან — „სტალინის იდეურ მემკვიდრეთა საქართველოს კავშირის“ თავმჯდომარე. 2000-იან წლებში იყო საქართველოს ომის ინვალიდთა და ვეტერანთა კავშირის თავმჯდომარე. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1998) და სხვა საბრძოლო და სახელმწიფო ჯილდოებით.
ლიტერატურა
გზაზე ერთი კაცი მოდიოდა... : კარლო გარდაფხაძე - 90 / კუპატაძე, ელვერ // საქართველოს რესპუბლიკა. - თბილისი, 2007. - 28 აგვისტო. - N166 (5767).
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 15 სექტემბერი
დაბადებული 1917
ცაგერის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
გარდაცვლილი 17 სექტემბერი
გარდაცვლილი 2015
საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
საქართველოს სსრ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
საქართველოს სსრ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
საქართველოს სსრ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
საქართველოს სსრ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
საქართველოს სსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
საქართველოს სსრ-ის XII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
საქართველოს სსრ სოციალური უზრუნველყოფის მინისტრები
ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
Gemmula vagata

Gemmula vagata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
აჯიმატოვო

აჯიმატოვო — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ლოზოვოს თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 269 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 74 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
ვარდარის რეგიონი
ლოზოვოს თემი
სქოლიო
ლოზოვოს თემის სოფლები
ინკა როკა

ინკა როკა (კეჩ. inka roq’a – "სულგრძელი ინკა") — კუსკოს სამეფოს მეექვსე საპა ინკა, პირველი იმპერატორი ანანის დინასტიიდან. მას ჰყავდა მეუღლე მამა მიჩაი და ვაჟი - იაუარ უაკაკი.
მამამისი იყო კაპაკ იუპანკი, რომლის მემკვიდრედაც ითვლებოდა მისი სხვა ვაჟი, ინკა როკას ძმა – კისპე იუპანკი. კაპაკ იუპანკის სიკვდილის შემდეგ, ინკა როკას მომხრეები აჯანყდნენ, მოკლეს კისპე იუპანკი და ტახტი ინკა როკას გადასცეს.
ლეგენდის თანახმად, ინკა როკამ დაიპყრო ჩანკასის ხალხი და დააარსა სკოლები, სადაც დიდებულები სწავლობდნენ. მან ასევე მოაწესრიგა საირიგაციო სისტემა კუსკოსა და მის შემოგარენში.
რესურსები ინტერნეტში
ინკა როკა, ბრიტანიკა
ინკები
ინკების მმართველები
ჟველაურის ქუჩა

ჟველაურის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ნაძალადევის რაიონში (ღრმაღელე); დასაწყისი არალეთის ქუჩიდან. წარმოიქმნა XX საუკუნის 40-იან წლებში.
იხილეთ აგრეთვე
ჟველაური
ლიტერატურა
ნაძალადევის რაიონის ქუჩები
გურამ ნიშნიანიძე

გურამ ნიშნიანიძე
გურამ დავითის ძე ნიშნიანიძე (დ. 8 ივლისი, 1939, ზესტაფონი) — ყოფილი ქართველი ფეხბურთელი და მწვრთნელი.
დაიბადა 1939 წლის 8 ივლისს. ზესტაფონში. 1959 წელს მიიწვია უშანგი სალდაძემ ქუთაისის „ტორპედოში“, რომელიც უკვე სსკ–ს „ბ“ კლასში გამოდიოდა. რიონისპირელთა კაპიტანი განსაკუთრებით 1961 წელს იხსენებს, როდესაც „ტორპედომ“ პირველად მოიპოვა საკავშირო უმაღლესი ლიგის საგზური. 1964 წელს თბილისის დინამო ჩემპიონი გახდა. მის უპირველეს მეტოქეს მოსკოვის „ტორპედოს“ შინ მოუგეს ქუთაისის „ტორპედოელებმა“. იმ წელს ისინი გათამაშებაში მოხვდნენ და სძლიეს გორკის „დინამოს“. ფეხბურთელის კარიერა გურამ ნიშნიანიძემ ექიმების რეკომენდაციით 26 წლისას დაამთავრა. მწვრთნელობა ორჯერ სცადა და ორივეჯერ ვსევოლდ ბლინკოვთან ერთად, რომელიც ქუთაისი „ტორპედოს“ 60–იან წლების ბოლოს ედგა სათავეში.
რესურსები ინტერნეტში
გურამ ნიშნიანიძე — FootballFacts.ru
გურამ ნიშნიანიძე — Sport-strana.ru
დაბადებული 8 ივლისი
დაბადებული 1939
ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ქართველი ფეხბურთელები
ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები
ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები
Quercus cedrosensis

Quercus cedrosensis — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია მექსიკაში (ქვემო კალიფორნია).
იხილეთ აგრეთვე
მარადმწვანე მუხა
რესურსები ინტერნეტში
მუხა
აღაიანის ველი

აღაიანის ველი — ისტორიული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ აღაიანში. 1625 წლის გაზაფხულზე, შაჰ-აბას l-ის ბრძანებით, კახელების გასანადგურებლად მოსული სპარსთა ლაშქარი ყანჩიხა-ხანის სარდლობით, აღაიანის ველზე დაბანაკდა. განზრახვის განსახორციელებლად, ყანჩიხა-ხანმა კახელთა დიდი ჯარი დაიბარა იმერეთში სალაშქროდ. შემოტყუებულ კახელებს შეპირდნენ, მოძმე იმერლების წინააღმდეგ საბრძოლველად არ წაგიყვანთ, იარაღი ჩაგვაბარეთ, საჩუქრები მიიღეთ და შინ დაბრუნდითო. კახელები „საჩუქრების“ მისაღებად, მოშორებით მდგარ კარავში უნდა შესულიყვნენ. აქ მათ სიკვდილი ელოდათ. კახელებმა შეიტყვეს ყიზილბაშების განზრახვა, მოახტნენ ცხენებს და კახეთისაკენ ხმლით გაიკაფეს გზა. აღაიანის ველზე რამდენიმე ასეული კახელი გაწყდა.
ლიტერატურა
კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
Benirredrà

Benirredrà is a municipality in the comarca of Safor in the Valencian Community, Spain.
References
Municipalities in the Province of Valencia
Safor
ნიტროსაღებრები

ნიტროსაღებრები — ერთი ან რამდენიმე ნიტროჯგუფის (NO_2) შემცველი ფენოლები, ნაფთოლები ან არომატული ამინები, რომლებშიც ერთი ნიტროჯგუფი აუცილებლად განლაგებულია ო-მდგომარეობაში ამინო- ან ოქსიჯგუფის მიმართ. ნიტროსაღებრებს ღებულობენ ოქსი- ან ამინონაერთების ნიტვრით. ზოგჯერ ხელსაყრელია ჰალოგენწარმოებულების ნიტვრა და შემდეგ ჰალოგენის ატომის შეცვლა ამინო- ან ოქსი– ჯგუფით. ამჟამად ფართოდ იყენებენ ყვითელ დისპერსიულ მედეგ 2K მარკის ნიტროსაღებრებს პოლიეთერული და აცეტატური ბოჭკოების შესაღებად, წყალში უხსნარ ნიტროსაღებრებს კი ლაქ-საღებავების მრეწველობაში.
ლიტერატურა
საღებრები
უმბრაილის უღელტეხილი

უმბრაილის უღელტეხილი (ან ) — უღელტეხილი ალპებში. მდებარეობს იტალია-შვეიცარიის საზღვარზე. სიმაღლე 2501 მ. აკავშირებს ვალ-მიუსტაირის ხეობას (შვეიცარია) ვალტელინის (იტალია) ხეობასთან. 1901 წელს უღელტეხილის გავლით დაიგო საავტომობილო გზა, რომელიც როგორც წესი, ღიაა აპრილისა და ოქტომბრის ჩათვლით. იტალიური მხრიდან დაკავშირებულია სტელვიოს უღელტეხილთან.
რესურსები ინტერნეტში
უმბრაილის უღელტეხილი – ინფორმაცია
ალპების უღელტეხილები
შვეიცარიის უღელტეხილები
იტალიის უღელტეხილები
ბარსუკი (ინგუშეთი)

ბარსუკი (ინგუშეთი)
ბარსუკი — სოფელი რუსეთში, ინგუშეთის რესპუბლიკის ნაზრანის რაიონში. მუნიციპალურ წარმონაქმნ „ბარსუკის სასოფლო დასახლების“ ცენტრი და ერთადერთი დასახლებული პუნქტი. მდებარეობს მდინარეების ნაზრანკისა და სუნჯის შეერთების ადგილას, ნაზრანიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ზღვის დონიდან 514 მ. 11 370 მცხოვრები (2019). სოფლის ჩრდილოეთით გადის რკინიგზის ხაზი.
სქოლიო
ნაზრანის რაიონის სოფლები
Lasioglossum albitarsoides

Lasioglossum albitarsoides — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1931 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
albitarsoides
პეპლურასებრნი

პეპლურასებრნი — მწერების ოჯახი ორფრთიანთა რიგისა. პატარ-პატარა (1-4 მმ სიგრძისა) მწერებია. გავრცელებულია მთელ დედამიწაზე. პეპლურასებრთა მატლები ბინადრობენ ლპობად მცენარეულ ნარჩენებში, ზოგი — წყალში. სისხლისმწოვი სახეობების მატლები ცხოვრობენ ნიადაგისა და თიხის კედლების ბზარებში, მღრღნელებისა — სოროებში და სხვა ადგილებში. ზოგიერთ სახეობას (მაგ., Phlebotomus papatassi) გადააქვს სხვადასხვა დაავადების (ცხელება პაპატაჩი და კანის ლეიშმანიოზი) გამომწვევები.
ლიტერატურა
ორფრთიანები
Saybalı

Saybalı (English: Saybaly) is a village in the Agdam Rayon of Azerbaijan.
References
Populated places in Aghdam District
სტეფანე სანანოისძე ჭყონდიდელი

სტეფანე სანანოისძე ჭყონდიდელი — X საუკუნის მეორე ნახევრის ქართველი მწერალი, ჰიმნოგრაფი, მთარგმნელი, სასულიერო მოღვაწე (ჭყონდიდის ეპისკოპოსი). პირველად მოხსენიებულია მიქაელ მოდრეკილის იადგარში (978-988).
შემოქმედება
ეფრემ მცირის ცნობით, სტეფანე სანანოისძე ჭყონდიდელს სიმეონ ლოგოთეტის მეტაფრასებიდან უთარგმნია საკითხავი დაუჯდომელთა და თეოქთისტე ლეზველის ცხოვრება.
სტეფანე სანანოისძე ჭყონდიდელს მიაწერენ მიქაელ მოდრეკილის კრებულში შესულ ორ საგალობელს: „ნათლისმიღებისა და წმიდისა მოწამისა ჰაბოისანი“ და სტეფენე პირველმოწამის საგალობელს სტიქარონითურთ. უკანასკნელმა ძიებამ (ლ. ჯღამაია) გაარკვია, რომ სტეფანე პირველმოწამის საგალობელი თარგმნილია ბერძნულიდან თვით სტეფანე სანანოიძის მიერ. მასვე ეკუთვნის აბოსადმი მიძღვნილი ორიგინალური ჰიმნი და სტეფანე პირველმოწამისადმი მიძღვნილი საგალობლის თარგმანი.
სტეფანე სანანოისძე ჭყონდიდელს აბოსადმი მიძღვნილ საგალობელში ეყდნობა აბოს წამების იოანე საბანისძისეულ ტექსტს. ავტორი ყურადღებას აქცევს აბოს სულიერი ბიოგრაფიის დეტალებს და მათი წარმოჩენით წმინდანის დასრულებულ სახელ ქმნის. საგალობლის დახვეწილი პოეტური ფორმა, ლაკონიური და გამომსახველი სიტყვა საფუძველს გვაძლევს სტეფანე სანანოისძე ჭყონდიდელი ამოვუყენოთ თავისი დროის ბრწყინვალე ჰიმნოგრაფებს.
პავლე ინგოროყვა სტეფანე სანანოისძე ჭყონდიდელს დასავლეთ საქართველოს ჰიმნოგრაფიული სკოლის წარმომადგენლად მიიჩნევს. ძველი ქართული მწერლობის ისტორიაში სტეფანე სანანოისძე ჭყონდიდელთან ერთად მოიხსენიება დავით ტბელი (როგორც ჩანს, ისინითანამედროვენი იყვნენ). რუის-ურბნისის ძეგლისწერაც ამ ორ სახელს ერთად მოიხსენიებს.
ლიტერატურა
ინგოროყვა პ., თხზულებათა კრებული 7 ტომად, ტ. 3, თბ., 1966;
კეკელიძე კ., ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ.1, თბ., 1960;
ჯღამაია ლ., მეათე საუკუნის ქართველი ჰიმნოგრაფები, «მაცნე. ენისა და ლიტერატურის სერია», 1974, № 3;
რესურსები ინტერნეტში
სტეფანე სანანოისძე — წმიდისა სტეფანე პირველმოწამისაჲ თავნი იტყვიან „სტეფანე“
ქართველი ჰიმნოგრაფები
ქართველი ეპისკოპოსები
გიორჩე-პეტროვის თემი

გიორჩე-პეტროვის თემი — ჩრდილოეთ მაკედონიის დედაქალაქ სკოპიეში შემავალი ათი თემიდან ერთ-ერთი. მოსახლეობა შეადგენს 41 634 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 622.05 კაცი/კმ²-ზე.
თემი მერია სოკოლ მიტროვსკი. თემის შემადგენლობაში შედის 6 დასახლება.
თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 66.93 კმ²-ს.
იხილეთ აგრეთვე
სკოპიე
ჩრდილოეთ მაკედონიის ადმინისტრაციული დაყოფა
რესურსები ინტერნეტში
გიორჩე-პეტროვის თემის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ჩრდილოეთ მაკედონიის თემები
სკოპიე
Lasioglossum caesium

Lasioglossum caesium — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1995 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
caesium
ჰერაკლიუმი

ჰერაკლიუმი — მთელი რიგი ქალაქების სახელწოდება ძველ საბერძნეთში.
პონტოს ჰერაკლიუმი
ლინკესტისის ჰერაკლიუმი
სინტიკის ჰერაკლიუმი
ტრაკიის ჰერაკლიუმი
ვლადიმერ გრივი

ვლადიმერ გრივი
ვლადიმერ დიმიტრის ძე გრივი (დ. 10 ოქტომბერი, 1959, ფოთი, — გ. 25 თებერვალი, 1999, თბილისი) — საქართველოში მოღვაწე ინჟინერ-მეტალურგი.
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მეტალურგიის ფაკულტეტი ლითონმცოდნეობის სპეციალობით 1981 წელს. 1981–84 წლებში მუშაობდა ტაგანროგის მეტალურგიულ კომბინატში, 1984 წლიდან გარდაცვალებამდე — საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში მეტალურგიული ფაკულეტეტის მასალათა თვისებების სამეცნიერო-კვლევით ლაბორატორიაში უფროს მეცნიერ თანამშრომლად. 1993 წელს სპეციალისტების ჯგუფთან ერთად მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია „1975-90 წლებში ეკონომიურად ლეგირებული ფოლადებისა და პროგრესული ტექნოლოგიური პროცესების შემუშავება დანერგვისათვის საწარმოო ციკლში ფოლადი — მზა პროდუქცია“.
ლიტერატურა
დაბადებული 10 ოქტომბერი
დაბადებული 1959
ფოთში დაბადებულები
გარდაცვლილი 25 თებერვალი
გარდაცვლილი 1999
ქართველი ინჟინრები
საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
იალპუჰის ტბა

იალპუჰის ტბა — ლიმანური წარმოშობის ტბა უკრაინის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ოდესის ოლქში. წარმოადგენს ფართობით უკრაინის უდიდეს ტბას. მდებარეობს მდინარე დუნაის მარცხენანაპირეთში, ზღვის დონიდან 2,4 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 149 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 5,5 მ. კუჰურლუის ტბის მეშვეობით უკავშირდება მდინარე დუნაის. ტბის ქვაბული წაგრძელებული ფორმისაა. აღმოსავლეთი და დასავლეთი ნაპირები ამაღლებულია, დანაწევრებულია ხევებით, ხოლო სამხრეთი ნაპირები ქვიშიანია, სანაპიროს უკიდურესი ჩრდილო ნაწილი დაჭაობებულია და დაფარულია ლელქაშით. სამხრეთით, იალპუჰი სრუტით დაკავშირებულია კუგურლუის ტბასთან. სრუტის ყველაზე ვიწრო ნაწილში XX საუკუნის 70-იან წლებში აშენდა ჯებირი ხიდთან ერთად, რომელზედაც გაიყვანეს გზა იზმაილი — რენი.
ჯებირის აშენების შემდეგ, იალპუჰსა და კუგურლუის ტბებს შორის არსებული წყალცვლა შემცირდა თითქმის მესამედით, რამაც გაზარდა იალპუჰის გაბინძურების დონე. მტკნარწყლიანია. ტბის წყლით კვება უმეტესწილად ხორციელდება მდინარე დუნაისთან წყალცვლით ტბა კაგურლუის გავლით. ჩრდილოეთ მხრიდან ტბას ერთვის მდინარე იალპუჰი, აღმოსავლეთით — პატარა მდინარეები მინზული და კარასულაკი.
ამჟამად, ტბის წყლის ბალანსზე გავლენა მდინარეებს პრაქტიკულად არ აქვთ, ვინაიდან, მნიშვნელოვანი დარეგულირების გამო, მდინარეების ჩამონადენი ტბაში თითქმის შეწყდა. აგრეთვე, წყლის ბალანსზე გარკვეული გავლენა აქვს წვიმის წყლებს. ზაფხულში წყლის ტემპერატურა უდრის 24-25 °C-ს, ზამთარში იყინება, ყინულოვანი რეჟიმი არასტაბილურია.
წყლის მინერალიზაცია 1-1,5 გ/ლ. ტბის ფსკერი დაფარულია მუქი-რუხისფერი, ხოლო ჩრდილოეთით — შავი გოგირდწყალბადის ტალახით, წყალმარჩხ ადგილებში ფსკერი ქვიშიანია. ტბის ნაპირები შემოსილია ლელქაშითა და ისლით, გვხვდება წყალმცენარეები. მდიდარია იქთიოფაუნით. გვხვდება თევზების 40 სახეობა, ბევრია კიბოსნაირნი. ტბის ჩრდილო სანაპიროზე, მდინარე იალპუჰის შეერთების ადგილას, განლაგებულია ქალაქი ბოლგრადი.
რესურსები ინტერნეტში
Енциклопедія українознавства : Словникова частина : [в 11 т.] / Наукове товариство імені Шевченка ; гол. ред. проф., д-р Володимир Кубійович. — Париж ; Нью-Йорк : Молоде життя ; Львів ; Київ : Глобус, 1955—2003.
Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. — Т. 6. Украина и Молдавия. Вып. 1. Западная Украина и Молдавия (без бассейна р. Днестра). — Л., Гидрометеоиздат, 1978. — 486—487 с.
სქოლიო
უკრაინის ტბები
მაჰლეაბადი

მაჰლეაბადი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 69 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ლერიქის რაიონის სოფლები
ვახტანგ ყიფიანი

ვახტანგ ყიფიანი (დ. 24 ნოემბერი, 1944) — ქართველი ექიმი,მეცნიერი, პათოფიზიოლოგი და მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი.
1967 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი.
1967–1970 წლენში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პათოფიზიოლოგიის კათედრის ასპირანტი. 1970–1976 წლებში ასისტენტი. 1976–1988 წლებში დოცენტი. 1988–1990 წლებსში პროფესორი. 1990 წელს კათედრის გამგე. 1993 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პროპექტორი სამეცნიერო ნაწილში. ავტორია 100–ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის, გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფია. იყო ორი სადოქტორო და ხუთი საკანდიდატო დისერტაციის ხელმძღვანელი და კონსულტანტი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „სისხლძარღვოვანი რეაქციები შრატის მიერ სენსიბილიზაციის დროს“, დაიცვა 1971 წელს.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — „რეგიონული სისხლის მიმოქცევა და მიკროჰემოცირკულაცია ექსპერიმენტული სიმსივნური ზრდის პროცესში“, დაიცვა 1987 წელს.
ლიტერატურა
ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 299
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 24 ნოემბერი
დაბადებული 1944
ქართველი ექიმები
ქართველი პათოფიზიოლოგები
მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
მარია ანა ბავარიელი (1574-1616)

მარია ანა ბავარიელი (1574-1616)
მარია ანა ბავარიელი (დ. 18 დეკემბერი, 1574, მიუნხენი — გ. 8 მარტი , 1616, გრაცი) — იმპერატორ ფერდინანდ II-ის პირველი ცოლი.
ბიოგრაფია
პრინცესა მარია ანა იყო ბავარიის ჰერცოგის, ვილჰელმ V-ის და რენატა ლოთარინგიელის უფროსი ქალიშვილი. მამის მხრიდან ის იყო ბავარიის ჰერცოგის, ალბრეხტ V-ის და ანა ავსტრიელის შვილიშვილი, ხოლო დედის მხრიდან — ლოთარინგიის ჰერცოგის, ფრანცის I-ის და კრინსტინა დანიელის შვილიშვილი.
1600 წლის 23 აპრილს მარია ანა დაქორწინდა თავის მამიდაშვილზე, ფერდინანდზე. ამ ქორწინებამ უფრო გააძილერა ვიტელსბახების და ჰაბსბურგების კავშირი. მიუხედავად პოლიტიკური მოტივებისა, ქორწინება გამოდგა იღბლიანი. მარია ანა არ ერეოდა პოლიტიკურ საქმეებში და იქამდე გარდაიცვალა, სანამ ფერდინანდ II გახდებოდა უნგრეთის და ჩეხეთის მეფე და საღვთო რომის იმპერატორი. დაკრძალულია გრაცის მავზოლეუმში.
1622 წელს ფერდინანდ II დაქორწინდა პრინცესა ელეონორა გონძაგაზე.
შვილები
ფერდინანდ II-ს და მარია ანა ბავარიელს შეეძინათ 7 შვილი:
კრისტინა (1601)
კარლი (1603)
იოჰან კარლი (დ. 1605 — გ. 1619)
ფერდინანდ III (დ. 1608 — გ. 1657) — საღვთო რომის იმპერატორი.
მარია ანა (დ. 1610 — გ. 1665) — ბავარიის კურფიურსტის, მაქსიმილიან I-ის ცოლი.
სესილია რენატა (დ. 1611 — გ. 1644) — პოლონეთის მეფე ვლადისლავ IV-ის მეუღლე.
ლეოპოლდ ვილჰელმი (დ. 1614 — გ. 1662) — ტევოტნთა ორდენის 46-ე დიდი მაგისტრი.
ლიტერატურა
Hellmut Andics: Die Frauen der Habsburger. Heyne, München 1997
Richard Reifenscheid: Die Habsburger in Lebensbildern. Piper, 2007
ჰაბსბურგები
დაბადებული 18 დეკემბერი
დაბადებული 1574
გარდაცვლილი 8 მარტი
გარდაცვლილი 1616
ბავარიის პრინცესები
დიღმისხევი

დიღმისხევი — ისტორიულ-გეოგრაფიული რეგიონი; ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთული შუა საუკუნეების საქართველოში. ცენტრი - დიღომი. დიღმისხეში განვითარებული იყო სოფლის მეურნეობა, კერძოდ, მევენახეობა; ხევის ქვედა ნაწილი - დიღმის ველი მეფეთა სანადირო ადგილი იყო. იყენებდნენ აგრეთვე საძოვრად. დიღმისხევის მიწებზე სახლობდნენ სამეფო კარის, საეკლესიო და სათავადო გლეხები. სამხრეთ-დასავლეთის მხრიდან თბილისს მომდგარი მტერი ჩვეილებრივ დიღმისხევის მიდამოებში ბანაკდებოდა. IX-XI საუკუნეებში დიღმისხევი თბილისის საამიროს ტერიტორიის ნაწილი იყო. დიღმისხევის ტერიტორიაზე მიკვლეულია მრავალი არქეოლოგიური ძეგლი.
იხილეთ აგრეთვე
დიღმის ხეობის არქეოლოგიური ძეგლები
ლიტერატურა
მუსხელიშვილი დ., ქსე, ტ. 3, გვ. 591, თბ., 1978
საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
თბილისის ისტორია
შავნაბადა (მყინვარწვერის მასივი)

შავნაბადა (მყინვარწვერის მასივი)
შავნაბადა — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მყინვარწვერის მასივის სამხრეთ ნაწილში, ორწვერის ქედის აღმოსავლეთ ბოლოზე, მდინარე თერგის მარცხენა შენაკადის — ჩხერის სათავეში. სიმაღლე 3683 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებით. კალთები ციცაბოა. დამახასიათებელია ალპური ლანდშაფტი.
ლიტერატურა
მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
მხევლის წიგნი

მხევლის წიგნი — კანადელი მწერლის, მარგარეტ ეტვუდის, ფუტურისტული დისტოპიური რომანი, გამოქვეყნდა 1985 წელს. ნაწარმოებში მოქმედება მიმდინარეობს ახლო მომავალში, ახალ ინგლისში, პატრიარქალურ, ტოტალიტარულ სახელმწიფოში, გილეადის რესპუბლიკაში. მთავარი პერსონაჟია ქალი სახელად ფრედისა, იგი მხევალთა კასტას მიეკუთვნება, რომელთაც მამაკაცებისთვის – გილეადის მმართველი კლასისთვის – ბავშვების გაჩენა ევალებათ.
რომანი იკვლევს ქალთა დაქვემდებარებას პატრიარქალურ საზოგადოებაში, ქალების გავლენისა და ინდივიდუალობის დაკარგვას, ქალთა რეპროდუქციული უფლებების შეზღუდვას და ასევე იმ სხვადასხვა საშუალებებს, რომლითაც ქალები წინააღმდეგობის გაწევას და ინდივიდუალობისა და დამოუკიდებლობის მოპოვებას ცდილობენ. რომანის სათაური მომდინარეობს ჯეფრი ჩოსერის „კენტერბერიული მოთხრობებიდან“, რომლის მონაკვეთებიც სწორედ ასეა დასათაურებული („ვაჭრის წიგნი“; „რაინდის წიგნი“; „პასტორის წიგნი“ და ა. შ.).
რომანისთვის ეტვუდმა 1985 წელს მიიღო კანადის გენერალ-გუბერნატორის პრემია, ხოლო 1987 წელს არტურ კლარკის პრემიის პირველი ლაურეატი გახდა. „მხევლის წიგნი“ აგრეთვე წარდგენილი იყო ნებულასა და ბუკერის პრემიებზე 1986 წელს. წიგნის მიხედვით 1990 წელს ფილმი, 2000 წელს ოპერა, ხოლო 2017 წელს სატელევიზიო სერიალი გადაიღეს.
რომანის მომდევნო ნაწილი, „აღთქმები“, 2019 წელს გამოქვეყნდა.
რესურსები ინტერნეტში
.
The Handmaid's Tale
სქოლიო
1985 წლის რომანები
სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანები
დისტოპიური რომანები
ფილოსოფიური რომანები