PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ტენილი ყველი

ტენილი ყველი — ტრადიციული მესხური ძალზე ცხიმიანი ყველი, რომელიც ურთულესი დამზადების ტექნოლოგიით გამოირჩევა.
დამუშავების ტექნოლოგიისა და საყველე მასის მომწიფების მიხედვით ტენილი ჩედერიზებული ყველის ჯგუფს მიეკუთვნება. ვიზუალურად გრძელ და წვრილ ძაფს მოგაგონებთ, რითაც ჩეჩილი ყველის ანალოგია. საყველე მასას დასამწიფებლად ქოთანში ტენიან (საიდანაც მომდინარეობს სახელი), სადაც დამარილების გარეშე მწიფდება, შემდეგ კი ამ მასას ადნობენ. ტენილი მნიშვნელოვნად განსხვავდება ადგილობრივი წათხის ყველებისაგან, როგორც დამუშავების ტექნოლოგიური პროცესით, ისე გარეგნული სახით, გემოთი, სუნით, კონსისტენციითა და სხვა თვისებებით.
მესხური სამზარეულოს ერთ-ერთი გამორჩეული პროდუქტის დამზადების ტექნოლოგიას 2013 წელს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. ყველი დღეს სამცხე-ჯავახეთის ცალკეულ ოჯახებსა და საწარმოებში მცირე რაოდენობით მზადდება და რძის პროდუქტების დელიკატესად ითვლება.
რესურსები ინტერნეტში
ტენილი, ჩოგი, კალტი... რვა ათასი წლის ისტორია და ჭაჭაში დამალული ყველი — Sputnik-Georgia.com
ჩოგი, პროდუქტის აღწერა — Guda.ge
ტენილი ყველი, ქართული ტრადიციული სამზარეულო, ეთნოგრაფიული ჩანახატი youtube.com-ზე
ყველის სახეობები
ქართული ყველი
მაურიციო მალვესტიტი

მაურიციო მალვესტიტი (დ. 25 აგვისტო, 1953) — რომის კათოლიკური ეკლესიის ლოდის ეპარქიის ეპისკოპოსი. აღნიშნულ რანგში იგი დაინიშნა 2014 წლის 26 აგვისტოს, როდესაც მან ჯუზეპე მერისი შეცვალა.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1953 წლის 25 აგვისტოს, ბერგამოს პროვინციაში, ფილაგოს კომუნის სოფელ მარნიში. სწავლობდა ბერგამოს სემინარიაში; მღვდლის ხარისხი მიენიჭა 1977 წელს. ამის შემდეგ, მან თეოლოგიური სწავლება რომში განაგრძო, სადაც პარალელურად გაიღრმავა ფრანგულისა და ინგლისურის ცოდნა.
1978-1994 წლებში ის ბერგამოს სემინარიაში ასწავლიდა. 1994-დან 2009 წლამდე ის იყო აღმოსავლეთ ევროპის ეკლესიების საკითხებში კონგრეგაციის ოფიციალური წარმომადგენელი. 2009 წლის 19 ივნისს იგი კავშირის უმცროსი მდივანი გახდა, იყო სამი პრეფექტის პირადი მდივანი — აკილე სილვესტრინის, იგნატ მუსა I-ის და ლეონარდო სანდრის.
2014 წლის 26 აგვისტოს, პაპმა ფრანცისკემ მალვესტიტი ლოდის ახალ ეპისკოპოსად დანიშნა. ხელდასხმა 2014 წლის 11 ოქტომბერს კარდინალ ლეონარდო სანდრის მიერ მიიღო წმინდა პეტრეს ბაზილიკაში, უკვე 26 ოქტომბერს კი ლოდში, კარდინალმა ანჯელოს კოლამ გამოაცხადა ეპისკოპოსად. ლიტურგია აღავლინა ეპარქიის ყველა მღვდელმა, კარდინალ ლეონარდო სანდრის ხელმძღვანელობით. საზეიმო წირვაში ასევე მონაწილეობდნენ სხვა ეპისკოპოსები, მათ შორის ჯაკომო კაპუცი, ნინო სტაფიერი, დიეგო კოლეტი და კლაუდიო ბაჯინი.
საეკლესიო რანგი
: კათოლიკური ეკლესიის მღვდელი - 11 ივნისი, 1977
: მისი უწმინდესობის კაპელანი - 1996
: პრელატი - 26 აგვისტო, 2006
: კათოლიკური ეკლესიის ეპისკოპოსი - 26 აგვისტო, 2014
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
Catholic Hierarchy: Profile of Mons. Malvestiti
Official website of the Diocese of Lodi
სქოლიო
იტალიელი ეპისკოპოსები
დაბადებული 25 აგვისტო
დაბადებული 1953
Crassispira erigone

Crassispira erigone — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
დეივისის სრუტე

დეივისის სრუტე (ინგ. Davis Strait) — სრუტე, რომელიც ერთმანეთისგან ჰყოფს გრენლანდიას და ბაფინის მიწას (კანადის პროვინცია ნუნავუტი). სრუტის სიგრძე მერყეობს 300 კილომეტრიდან 950 კმ-მდე, მაქსიმალური სიღრმე შეადგენს 3660 მეტრს.
დამახასიათებელია მოდრეიფე ყინულები და აისბერგები.
სრუტეს ეწოდა ინგლისელი მკვლევარის და აღმომჩენის, ჯონ დეივისის (1550-1605) სახელი, მან 1580-იან წლებში რამდენიმეჯერ იმოგზაურა ამ რეგიონში და შეისწავლა გრენლანდიის და ბაფინის მიწის ტერიტორიები.
სქოლიო
კანადის სრუტეები
გრენლანდიის სრუტეები
400

400
მოვლენები
ქართლში გამეფდა ფარსმან IV
დაარსდა დასავლეთი ლიანის ბარბაროსული, ჩინური სახელმწიფო.
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ბაჰრამ V — სასანიდური ირანის შაჰინშაჰი (გ. 438)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ანდრიივსკე (კონოტოპის რაიონი)

ანდრიივსკე (კონოტოპის რაიონი)
ანდრიივსკე — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს სუმის ოლქის კონოტოპის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 58 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
კონოტოპის რაიონის სოფლები
ნიკომედიის ალყა

ნიკომედიის ალყა 一 მიმდინარეობდა 1333-1337 წლებში და განხორციელდა ოსმალეთის იმპერიის რიგით მეორე სულთნის, ორჰანის ხელმძღვანელობით.
ალყა
1241 წელს, ხანგრძლივი ალყის შედეგად, ნიკომედია ნიკეის იმპერიას დაუბრუნდა მას შემდეგ, რაც ის ლათინებს ჰქონდათ ანექსირებული. ქალაქში მშვიდი ცხოვრება XIII საუკუნის ბოლომდე გაგრძელდა.
1302 წლისთვის ნიკომედიასთან პირველად გამოჩნდა ოსმალური არმია, რომელმაც ადგილობრივი ბერძნული სოფლები მიწასთან გაასწორა. მომდევნო 35 წლის განმავლობაში ქალაქის მაცხოვრებლები მხოლოდ ციხე-გალავნის ხარჯზე აკავებდნენ თურქებს, რადგან ამ უკანასკნელთ, თავდაპირველად, არ ჰქონდათ ძლიერი თავდასხმის უნარი. 1331 წელს მომხდარი ნიკეის ალყის შემდეგ ნიკომედიის დაცემა მხოლოდ დროის საკითხი იყო.
ნიკეის დაცემის შემდეგ ანდრონიკე III პალეოლოგოსი პირადად კვლავ ორჯერ ეწვია მცირე აზიას 1332 და 1333 წლებში იმ იმედით, რომ ანატოლიაში შემორჩენილ ბიზანტიურ დასახლებებთან მშვიდობას დაამყარებდა. თუმცა, მისი გეგმები ჩაიშალა და, პირობის თანახმად, მას ყოველწლიური ხარკი უნდა ეხადა.
1333 წლის აგვისტოში ბიზანტიის იმპერატორი პირადად ჩავიდა აზიურ საკუთრებაში დარჩენილი საკუთარი მიწების მოსანახულებლად. ამავდროულად, იგი უფასოდ ურიგებდა პროდუქტებს ალყაში მოქცეული ნიკომედიის მშვიდობიან მოშიმშილე მოსახლეობას. საიმპერატორო კორტეჟის მოახლოების შემხედვარე თურქებმა უკან დახევა განიზრახეს. მაგრამ იმპერატორმა ოსმალეთის მმართველს, ორჰანს ბრძოლის ნაცვლად სამშვიდობო ხელშეკრულების დადება შესთავაზა. როგორც კი სულთანმა ბერძენთა სავალალო მდგომარეობა შენიშნა, მათ ყოველწლიურად 12000 ოქროს ოდენობის ხარკი დააკისრა (ე.წ. პერპერები), რაც გაღატაკებული ბიზანტიის წლიური ბიუჯეტის მეხუთედი იყო. იმპერიული რაზმის წასვლის შემდეგ თურქებმა კვლავ განაახლეს ბლოკადა, შედეგად მიმდებარე ბერძნული სოფლები მიწასთან გასწორდა.
თუმცა, იმის გამო, რომ მარმარილოს ზღვის მიმდებარედ არსებული ნიკომედია მუდმივად იღებდა სამხედრო დახმარებას და საკვებს მეზობელი კონსტანტინოპოლიდან, ზღვის გავლით, მისი ალყაში მოქცევის საკითხი საკმაოდ პრობლემატური აღმოჩნდა. ალყა თითქმის ცხრა წელიწადს გაგრძელდა, სანამ სულთანს არ გაუჩნდა იდეა, გადაეკეტა იზმითის ვიწრო ყურე და იგი 3 კმ-მდე შეევიწროვებინა. ყურის ბლოკადის შემდეგ ქალაქი იძულებული გახდა, დანებებულიყო.
ამრიგად, ორჰანის მოსყიდვის მცდელობა საბოლოოდ ჩაიშალა: თურქებმა არათუ ბლოკადა გააძლიერეს, არამედ ხარკის გაზარდეს და ისედაც გაჩანაგებული ბიზანტია კიდევ უარეს დღეში ჩააგდეს. 1337 წელს საბოლოოდ ქალაქი დაეცა.
შედეგები
ნიკომედიის დაკარგვით ბიზანტიაში ვითარება უკიდურესად დაიძაბა. 1097 წლის შემთხვევისგან განსხვავებით, ამჟამად ბიზანტია ორივე მხრიდან იყო მტრით გარშემორტყმული 一 ერთი მხრიდან სერბები და ბულგარელები, ხოლო მეორე მხრიდან ოსმალეთის იმპერია. ამრიგად, ორთავიანი არწივი, რომელიც ბიზანტიის მთავარ სიმბოლიკას წარმოადგენდა, ამჟამად ორივე მხრიდან ხედავდა მომავალ საფრთხეს.
იხილეთ აგრეთვე
ორჰან I
ოსმალეთის იმპერია
ანდრონიკე III პალეოლოგოსი
რესურსები ინტერნეტში
R.G. Grant, Battle: A Visual Journey Through 5,000 Years of Combat, Dorling Kindersley Publishers Ltd, 2005. ISBN 0756613604
სქოლიო
ოსმალეთის ბრძოლები
XIV საუკუნის ბრძოლები
შუა საუკუნეების ბრძოლები
Formica alsatica

Formica alsatica — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
Women's World Chess Championship 1927

Women's World Chess Championship 1927
The first Women's World Chess Championship took place during the 1st Chess Olympiad, held from 18 to 30 July 1927 in London. It was organized by FIDE and was played as a full round-robin tournament. Vera Menchik won the championship, conceding only half a point in her 11 games. The final results were as follows:
{| class="wikitable"
! !!Player !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! 11 !! 12 !! Points
|- style="background:#ccffcc;"
| style="background:gold;"|1 || || - || 1 || 1 || 1 || ½ || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 10½
|-
| style="background:silver;"|2 || || 0 || - || 0 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 9
|-
| style="background:#cc9966;"|3 || || 0 || 1 || - || 1 || 1 || 1 || 0 || ½ || 0 || 1 || ½ || 1 || 7
|-
| 4 || || 0 || 0 || 0 || - || ½ || 1 || ½ || 1 || ½ || 1 || 1 || ½ || 6
|-
| 5 || || ½ || 0 || 0 || ½ || - || 0 || 1 || 0 || 1 || 1 || 1 || 1 || 6
|-
| 6 || || 0 || 0 || 0 || 0 || 1 || - || 1 || 1 || 1 || 0 || ½ || 1 || 5½
|-
| 7 || || 0 || 0 || 1 || ½ || 0 || 0 || - || 0 || 1 || 0 || 1 || 1 || 4½
|-
| 8 || || 0 || 0 || ½ || 0 || 1 || 0 || 1 || - || 0 || 1 || 0 || ½ || 4
|-
| 9 || || 0 || 0 || 1 || ½ || 0 || 0 || 0 || 1 || - || 0 || 1 || 0 || 3½
|-
| 10 || || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 1 || 1 || 0 || 1 || - || ½ || 0 || 3½
|-
| 11 || || 0 || 0 || ½ || 0 || 0 || ½ || 0 || 1 || 0 || ½ || - || 1 || 3½
|-
| 12 || || 0 || 0 || 0 || ½ || 0 || 0 || 0 || ½ || 1 || 1 || 0 || - || 3
|}
References
Women's World Chess Championships
1927 in chess
1927 in London
Chess in London
1927 in women's sport
ლაბნა

ლაბნა – მაიას ცივილიზაციის საცერემონიო ცენტრი თანამედროვე მექსიკის ტერიტორიაზე, იუკატანის ნახევარკუნძულზე, იუკატანის შტატში.
ძეგლის სტრუქტურას წარმოადგენს ორსართულიანი “სასახლე”, რომელიც პუუკის რეგიონში მდებარე მეზობელ სხვა ძეგლებთა შედარებით ყველაზე გრძელია (120 მ). სასახლიდან გამოდის საცერემონიო გზა, რომელიც მიემართება საგულდაგულოდ დეკორირებულ თაღისებურ ჭიშკრისკენ. ამ ჭიშკრის სიგანე 3 მეტრია, სიმაღლე 6 მეტრი და შეიცავს საკმაოდ კარგად შენახულ ბარელიეფებს. ამ ჭიშკრის შემდეგ დგას ტაძრის ტიპის პირამიდა.
ამ კომპლექსის არქიტექტურის სტილი ცნობილია როგორც “მაიას პუუკის სტილის” რეგიონული არქიტექტურა.
როგორც სასახლეზეა წაწერილი, მისი აშენების თარიღია ჩვ .წ. 862 წელი. პირველად კომპლექსი აღმოაჩინეს 1842 წელს.
1996 წელს, იუნესკომ, ლაბნა მაიას სხვა ძეგლ უშმალთან ერთად მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
Labna-Kiuic Regional Archaeological Project
Labná web site at Reed College. Over 300 19th - 21st century photographs of Labná.
Labná :: The Mayan Kingdom A photographic web-book on the Maya.
http://www.jaguarstones.com : Travels in Mexico - A Photographic web-book
მექსიკის არქეოლოგიური ძეგლები
სანტანდერი (სებუ)

სანტანდერი (სებუ)
სანტანდერი (ოფიციალურად სანტანდერის მუნიციპალიტეტი; ) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი სებუს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 18 527 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 10 ბარანგაის.
კლიმატი
სქოლიო
სებუს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
Tubeteika

Tubeteika
A tubeteika is a Russian word for many varieties of traditional Central Asian caps. Tubeteikas are today worn in Tajikistan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, and Uzbekistan, as well as in Muslim-populated regions of Russia (mainly Tatars) and Azerbaijan. The skullcap worn by Uzbeks and Uyghurs is called a doppa and has a square base. It was a popular headgear among children throughout the USSR during the 1940s and 1950s.
Tubeteikas are worn typically by the Turkic ethnic groups of the region. It bears some superficial resemblance to the yurt, another Central Asian cultural icon.
The -ka at the end is a Russian diminutive suffix, as with shapka, ushanka and budenovka. In Turkmen, it is called tahiya ("taqiyah").
Doppa
The Uzbek doppa or duppi is considered an applied art form and an important part of the traditional folk costume. Black with a flat, square base, In Chust, Uzbekistan, the caps are made with white embroidery with "four arches [which] represent impenetrable gates that will keep all enemies at bay; the burning peppers protect against the evil eye; and the almonds or bodom are said to symbolise life and fertility".
Also, there is a trend among Sephardic and Moroccan Jews to wear Uzbeki tubeteikas as a kippah.
Gallery
References
External links
Caps
Culture of Azerbaijan
Culture of Kazakhstan
Kyrgyzstani culture
Tajikistani culture
Tatar culture
Uzbekistani culture
tt:Түбәтәй
ფორტალეზა

ფორტალეზა („ციხესიმაგრე“) — ქალაქი ბრაზილიაში, სეარის შტატის დედაქალაქი. სიდიდით მე-5 ქალაქი ბრაზილიაში. წარმოქმნის ფორტალეზის აგლომერაციას. მიეკუთვნება ფორტალეზის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონს. მოსახლეობა შეადგენს 2 431 415 ადამიანს (2007 წლის მონაცემებით). ფართობი 313 140 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7748,3 ად./კმ²-ზე.
ქალაქის სახელი დაკავშირებულია XVII საუკუნიდან არსებულ ნიდერლანდების ფორტ სხონენბორხთან.
ქალაქის დღესასწაული — 13 აპრილი.
ისტორია
იმ ადგილას, სადაც ახლა ფორტალეზა მდებარეობს, ევროპოლები პირველად ჩავიდნენ 1500 წლის 2 თებერვალს. ეს იყო ვისენტე პინსონის ესპანური ექსპედიცია, რომელმაც სანაპიროს დაარქვა '”სანტა-მარია-დე-ლა-კონსოლასიონი” (ესპ. Santa Maria de la Consolación). რადგანაც ამ დროისთვის უკვე მოქმედებდა ტორდესილასის შეთანხმება, ესპანეთის და პორტუგალიის გავლენის სფეროს მსაზღვრელი, არ მოხდა ამ გახსნის ოფიციალური აღიარება. კოლონიზაცია დაიწყო პორტუგალიამ, როდესაც პიერო კოელიო დე სოუზამ ააგო ფორტი ”სან ტიაგო” (პორტ. Fortim de São Tiago) მდ. ტიარას სათავესთან 1603 წელს. მოკლე დროში ბრაზილიის ჩრ.-აღ. სანაპირო დაიკავეს ნიდერლანდელებმა, რომლებმაც დააარსეს ფორტი ”სხონენბორხი”, პორტუგალიელებმა კი ტერიტორიის დაბრუნების შემდეგ გადაარქვეს სახელი და ”ფორტალეზა დე ნოსა სენიორა დე ასუნსაო” (პორტ. Fortaleza de Nossa Senhora da Assunção) უწოდეს. 1799 წელს პერნამბუკუს პროვინციას გამოეყო სეარა, ფორტალეზა კი - გახდა მისი დედაქალაქი.
გეოგრაფია
კლიმატი
ფორტალეზა ხასიათდება ტიპური ტროპიკული კლიმატით, მაღალი ტემპერატურით და ტენიანობით, მთელი წლის განმავლობაში. კლიმატს ამსუბუქებს ოკეანის მხრიდან მომავალი ქარი. ყველაზე თბილი თვეებია - დეკემბერი და იანვარი. წვიმის სეზონი იანვრიდან მაისამდე გრძელდება.
მცენარეულობა
ფორტალეზა იმყოფება ტროპიკული ტყეების არეალში.
მოსახლეობა
2007 წლის მონაცემებით, ფორტალეზას მოსახლეობა შეადგენს - 3 427 000 ადამიანს. ამასთან სიმჭიდროვე 7588 ად./კმ². 2 087 043 ადამიანი (63,2 %) მულატია, 1 199 450 (34,0 %) თეთრკანიანი, 109 000 (2,4 %) ნეგროიდი, 30 000 (0,4 %) აზიური და ინდური წარმომავლობის.
ეკონომიკა
კულტურა და განათლება
ფორტალეზაში არის რამდენიმე უნივერსიტეტი, როგორც კერძო, ისე სახელმწიფო, მათ შორის ”სეარას სახელმწიფო უნივერსიტეტი” (პორტ. Universidade Federal do Ceará, UFC). სწავლება სკოლებასა და უნივერსიტეტებში, ისევე როგორც სრულიად ბრაზილიაში, მიმდინარეობს პორტუგალიურად, ხოლო ინგლისური და ესპანური ენების სწავლა შედის საშუალო სკოლის პროგრამაში.
გალერეა
სქოლიო
ბრაზილიის ქალაქები
Rustaveli Theatre

Rustaveli Theatre
Rustaveli National Theatre is the largest and one of the oldest theaters of Georgia, located in its capital Tbilisi on Rustaveli Avenue. Housed in an ornate Rococo-style edifice, the theatre was founded in 1887 and since 1921 has carried the name of Georgia's national poet Rustaveli.
History and architecture
The building was founded in 1887 as an "Artists' Society". Upon request of the Artists' Society, several celebrated artists were commissioned to paint frescoes on the walls and ceilings of the basement. These artists included prominent Georgian painters Lado Gudiashvili and David Kakabadze, as well as theatre set designer Serge Sudeikin, who is known for his work for the Ballets Russes and the Metropolitan Opera. Two other important Georgian painters, Mose and Iracly Toidze, eventually joined the project as well. The masterpieces that once adorned the lower level of the Rustaveli Theatre were whitewashed during the period of Soviet rule and only a small portion of the frescoes has been restored.
In 1921 the building was renamed Rustaveli Theatre. Construction of the theatre was funded by Alexander Mantashev and it was designed by Cornell K. Tatishchev and Aleksander Szymkiewicz, Tbilisi's Municipal Architect.
From 2002 to 2005 the theatre underwent a thorough renovation, which was largely funded by Georgian businessman Bidzina Ivanishvili.
Performance facilities
The theatre is home to three stages including, the main stage (about 800 seats), the small stage (283 seats) and a Black Box Theatre (182 seats) for experimental performances. The theatre is also available for conferences and events and houses a large ballroom, a small ballroom and a small foyer.
Photo gallery
External links
Official site
Resources on Georgian Parliament website.
Cultural venues in Tbilisi
Rustaveli Avenue
Theatres in Georgia (country)
Tourist attractions in Tbilisi
Marie of Valois, Prioress of Poissy

Marie of Valois, Prioress of Poissy
Marie of France/of Valois (24 August 1393 – 19 August 1438) was a medieval nun and prioress, born a princess of France from the House of Valois as the daughter of Charles VI, King of France.
Life
Early life
Marie of France was born at the royal residence of the Château de Vincennes as the sixth child and fourth daughter of Charles VI, King of France (1368–1422) and his wife, born Isabeau of Bavaria (c. 1370–1435). Only three of her five older siblings were still alive at the time of her birth: Isabella, aged 3, Joan, aged 2, and Charles, Dauphin of France, aged 1, but six more children were born to her parents after Marie, five of whom survived to adulthood.
Marie's father seems to have suffered from a hereditary mental disorder. Isabeau decided to dedicate Marie to the service of God, possibly because she saw her husband's apparent madness as divine punishment. She was sent the at the age of 4 on 8 September 1397. The prioress there was her grandaunt, Marie of Bourbon (1347-1401), sister of her paternal grandmother, Joanna of Bourbon, Queen consort of France.
With Marie, a companion was also sent to Poissy: Marie du Castel, daughter of poet and author Christine de Pizan. Pizan described a visit to the convent from 1400 in her work "Le Livre du dit de Poissy" ("The Book of Poissy"). She was greeted "joyously and tenderly" by the seven-year-old princess, whose lodgings were befitting for her rank.
Adult life
In 1405, when she was twelve years old, her mother Queen Isabeau and her paternal uncle Louis I, Duke of Orléans visited her to try and convince her to abandon religious life and marry twenty-eight-years-old Edward, Marquis of Pont-à-Mousson (1377–1415), oldest living son and heir of Robert, Duke of Bar, who was an ally of the duke. She refused to do this, saying that only the king, who was at the time mentally unstable, had the power to force her to marry. Remaining at the convent, she took her final vows on 26 May 1408 and spent her life there. Later, she became the prioress of the convent. Marie died of bubonic plague during the pandemic known as the Black Death on 19 August 1438, a few days short of her forty-fifth birthday and was buried at the convent.
Ancestry
References
15th-century French nuns
1393 births
1438 deaths
House of Valois
People from Poissy
15th-century deaths from plague (disease)
Daughters of kings
თეთრი ზღვა-ბალტიის არხი

თეთრი ზღვა-ბალტიის არხი — სანაოსნო არხი, რომელიც აერთებს თეთრ ზღვას ონეგის ტბასთან, წყლის გზის ნაწილი თეთრსა და ბალტიის ზღვებს შორის. სიგრძე 227 კმ, მათ შორის 37 კმ ხელოვნური წყლის გზაა. აღმართულია დაბა პოვენეციდან წყალგამყოფი ბიეფისაკენ (7 რაბი, ეგრეთ წოდებული პოვენეცის კიბე სამხრეთ კალთაზე), შემდეგ ეშვება (12 რაბი, რეგულირებადი ტბები მაქტოზერო, ვიგოზერო და სხვა ჩრდილოეთ კალთაზე) და ქალაქ ბელომორსკთან შედის თეთრ ზღვაში; ტრასაზე 15 კაშხალია, 49 ჯებირი და 12 წყალჩასაშვები.
რესურსები ინტერნეტში
რუსეთის არხები
ნორვეგიული კრონი

ნორვეგიული კრონი (ნორვ. krone, norsk krone, მრ. რ. kroner) — ნორვეგიის ეროვნული ვალუტაა. 1 კრონი 100 ერესგან შედგება (ნორვ. øre).
ისტორია
პირველი ნორვეგიული მონეტები მოიჭრა ოლაფე I ტრიუგვასონის მეფობის პერიოდში (995—999). მონეტების მოჭრის უფლებით მხოლოდ მეფე სარგებლობდა. 1626 წელს ქრისტიანიაში (ოსლო) დაარსდა სამონეტო სახლი, რომელშიც გამოიყენებოდა კონგსბერგის საბადოზე მოპოვებული ვერცხლი. 1695 წელს გამოიშვა პირველი ნორვეგიული ბანკნოტები, რომელთა გამოშვებაც მეფემ ვაჭარს ბერგენიდან ი.ტ. მოლენუს გადასცა (შემდეგში ის გაკოტრდა). თუმცა ეს ბანკნოტები გადახდის კანონიერ საშუალებად ნორვეგიის მცირე ტერიტორიაზე მიიჩნეოდა. 1962 წელს სამონეტო სახლი გადავიდა ნორვეგიის ბანკის დაქვემდებარებაში. 2000 წელს სამონეტო სახლი გარდაიქმნა შეზღუდული პასუხისმგებლობის მქონე კომპანიად. 2004 წელს კომპანიის სახელი „ნორვეგიის სამეფო სამონეტო სახლი“ შეიცვალა და ეწოდა „ნორვეგიის სამონეტო სახლი“.
მონეტები
დღეისათვის მიმოქცევაშია 50 ერე, 1, 5, 10 და 20 კრონის აღმნიშვნელი მონეტები.
ბანკნოტები
დღეისათვის მიმოქცევაშია 50, 100, 200, 500 და 1000 კრონის აღმნიშვნელი ბანკნოტები.
გაცვლითი კურსი
ნორვეგიული კრონის კურსი საგრძნობლად ლავირებს წლიდან წლამდე, ამის მიზეზია ქვეყნის ეკონომიკის დამოკიდებულება ნავთობის ფასის ცვალებადობაზე. მაგალითად, 2002 წლის იანვარში 1 USD = 9 NOK, ხოლო იმავე წლის ივლისში -1 USD = 7,36 NOK.
რესურსები ინტერნეტში
http://www.norges-bank.no/english/notes_and_coins/
http://www.dkm.no/english.asp?uid=45&CID=45
ნორვეგია
ბრუნვაში არსებული ვალუტები
ნორვეგიის ეკონომიკა
ამალარიხი

ამალარიხი (დ. 502 — გ. 531) — ვესტგუთების მეფე. ალარიხ II-ის შვილი. ქვეყანას მართავდა 511–531 წლებში მამის გარდაცვალების შემდეგ 5 წლის ამალარიხი გაიქცა ესპანეთში. 508 წელს ოსტგუთების ჯარისა და მათი მეფის, ბაბუამისის თეოდორიხ დიდის დახმარებით ამალარიხი დაბრუნდა სამეფოში. რის შემდეგაც ვესტგუთების სამეფო აღმოჩნდა ოსტგუთების მეფის მმართველობაში, თეოდორიხ დიდი გახდა ვესტგუთების სამეფოს ფაქტობრივი და იურიდიული მმართველი. იგი როგორც რეგენტი მართავდა სამეფოს 511-526 წლებში, ხოლო მისი შვილიშვილი ამალარიხი — 526-531.
თეოდორიხის გარდაცვალების შემდეგ (526 წ.) ოსტგუთმა გამოაცხადეს ქვეყნის გაყოფა ამალარიხსა და ათალარიხს (თეოდორიხის შვილის ამალასუნთას შვილი) შორის. რის შედეგადაც მდინარე რონის აღმოსავლეთით მდებარე მიწები ოსტგუთებს დარჩათ, ხოლო ვესტგუთების მეფე კვლავ ამალარიხი გახდა.
ამალარიხის გარდაცვალების შესახებ სხვადასხვა მოსაზრებებია ისტორიულ წყაროებში, მაგრამ ყველა ისტროიკოსი ერთ რამეში თანხმდება, ამალარიხი მოკლეს 531 წელს.
ლიტერატურა
იორდანი. გუთების წარმომავლობა. საიტზე აღმოსავლური ლიტერატურა
ისიდორე სევილიელი. გუთების ისტორია. საიტზე აღმოსავლური ლიტერატურა
გრიგორი ტურელი. ფრანკების ისტორია. წიგნი III. საიტზე აღმოსავლური ლიტერატურა
ვესტგუთების მეფეთა ქრონიკა. საიტზე აღმოსავლური ლიტერატურა
ვესტგუთების მეფეები
დაბადებული 502
გარდაცვლილი 531
ქვედა მახუნცეთის ჯამე

ქვედა მახუნცეთის ჯამე — არქიტექტურული ძეგლი, ხის ორსართულიანი ჯამე. მდებარეობს ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვედა მახუნცეთში. თარიღდება XIX საუკუნით.
ძეგლის აღწერა
ჯამეს ექსტერიერი მოკრძალებული მასშტაბებითა და სადა არქიტექტურული სამკაულით იქცევს ყურადღებას; თუმცა მისი ინტერიერი ტრადიციულად მოჩუქურთმებულია. ქვის საფუძველზე აღმარტული ხის ორსართულიანი ჯამე ფედობზეა აღმართული. დიდი ზომის ფლეთილი ქვით ნახევარსარდაფია ნაშენი, ხით კი ორსინათლიანი სამლოცველო დარბაზია ამოყვანილი. ჯამე პირვანდელი კრამიტის საბურავითაა გადახურული. რეგიონისათვის ასევე ტრადიციული ცენტრალური, ჩრდილოეთის ფასადის გაფორმება - სამლოცველო დარბაზის პირველი სართული ფართო, სვეტებიანი აივნითა და ერთადერთი შესასვლელი კარით ეხსნება გარემოს, ზედა სართული კი სარკმლებით დანაწევრებულ დახურულ ლოჯიას წარმოადგენს.
რესურსები ინტერნეტში
ქედის მუნიციპალიტეტის ჯამეები
ნაილია ასკერზადე

ნაილია ასკერზადე (დ. 13 დეკემბერი, 1987, ბაქო) — რუსი ჟურნალისტი. „России-1“-ს ტელეწამყვანი. 2018 წელს გახდა „ТЭФИ-2018“-ის პრემიის ლაურეატი. კორესპონდენტად მუშაობდა გაზეთებში „Коммерсантъ“ (2007—2010) და „Ведомости“ (2010—2011).
რესურსები ინტერნეტში
russia.tv
ასკერზადე გაზეთ „Коммерсантъ“-ს საიტზე
ასკერზადე გაზეთ „Ведомости“-ის საიტზე
დაბადებული 13 დეკემბერი
დაბადებული 1987
რუსი ჟურნალისტები
მაჭარწყალი

მაჭარწყალი — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, ბაკურიანის თემში. მდებარეობს მდინარე გუჯარეთისწყლის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1480 მეტრი, ბორჯომიდან 29 კილომეტრი. შედიოდა გვერდისუბნის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3 ადამიანი.
ლიტერატურა
ს. მაკალათია, ბორჯომის ხეობა, თბ. 1957 წ. გვ. 18
სქოლიო
ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფლები