PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Gaddi Torso

Gaddi Torso
The marble Gaddi Torso displayed in the Classical Sculpture Room of the Uffizi, Florence, is a Hellenistic sculpture of the 2nd century BCE.
Description
Its dynamic tension and unusually refined modelling place it among sculptures of the Pergamene school.
Formerly considered to be the torso of a satyr when it was in the Gaddi collection, Florence, the sculpture is now thought to represent a centaur straining against his bonds, a theme that was represented several times in Hellenistic art, as it was an emblem of civilized control of Man's baser nature.
The torso was very likely discovered in Rome, according to Giovanni Di Pasquale and Fabrizio Paolucci. It was certainly already in the collections of the Florentine Gaddi family in the early 16th century, when Florentine artists and sculptors knew it. The sculpture appears on a pedestal, among other vestiges of shattered Classical pagan culture, in the Adoration of the Shepherds that was painted in 1515 by the Bolognese painter Amico Aspertini, now in the Uffizi. Rosso Fiorentino's Deposition of the Dead Christ (Boston Museum of Fine Arts) has been inspired by careful study of the Gaddi Torso. Its powerful, reaching and twisting musculature was a stimulus also to the young Michelangelo, whose mature style the Gaddi Torso seems to anticipate. The Gaddi Torso remained with the Gaddi heirs until it was sold, still in its untouched fragmentary condition, to Leopold I, Grand Duke of Tuscany in 1778.
In its earlier history the Gaddi Torso may have been in the collection of the great early Renaissance sculptor of Florence, Lorenzo Ghiberti, "who", according to Giorgio Vasari:
to say nothing of his own performance, bequeathed many relics of antiquity to his family, some in marble, others in bronze. Among these was the bed of Polycretus which was a most rare thing; a leg of bronze, of the size of life, with certain heads, male and female, and some vases, which Lorenzo had caused to be brought from Greece at no small cost. He also left the torsi of many figures, with a great number of similar things, which were all dispersed, like the property of Lorenzo, suffered to be destroyed and squandered. Some of these antiquities were sold to Messer Giovanni Gaddi, then 'Cherico di Camera'; and among them was the aforesaid bed of Polycletus, and some other matters, which formed the better part of the collection.
In company with the Belvedere Torso in the Vatican collections, the Gaddi Torso was never restored by being completed, a fate undergone by most other fine Antique fragmentary sculpture.
Notes
Pergamene sculpture
Classical sculptures in the Uffizi
დირაქიონის ბრძოლა

დირაქიონის ბრძოლა — ბრძოლა ბიზანტიელებსა და ნორმანებს შორის. გაიმართა 1081 წლის 18 ოქტომბერს, თანამედროვე ალბანეთის ქალაქ დურესთან ახლოს. ბიზანტიელებს ხელმძღვანელობდა ალექსი I კომნენოსი, ხოლო ნორმანებს რობერტ გუისკარი. ბრძოლა დასრულდა ნორმანების გამარჯვებით.
ამ გამარჯვების შემდეგ ნორმანების მეთაურმა რობერტ გუისკარმა 1082 წლის თებერვალში აიღო დირაქიონი, დაიპყრო მთელი მაკედონია და თესალია. რობერტ გუისკარმა მიატოვა საბერძნეთი და გაეშურა რომის პაპის დასახმარებლად, რომლის სამფლობელოსაც თავს დაესხა საღვთო რომის იმპერია. ჯარებს სათავეში ჩაუდგა ბოემონდ I, რომელმაც რამდენიმეჯერ დაამარცხა ალექსი კომნენოსი, თუმცა საერთო ჯამში იგი დამარცხდა ქალაქ ლარისასთან ახლოს.
ნორმანებმა იტალიაში დაბრუნების გამო დაკარგეს ყველა დაპყრობილი ტერიტორია. ბიზანტიამ შეძლო დაკარგული ტერიტორიების დაბრუნება.
ლიტერატურა
Anna Comnena (translated by E. R. A. Sewter). The Alexiad. London: Penguin Books, 1996, ISBN 0-14-044215-4.
ალბანეთის ისტორია
ბიზანტიის ბრძოლები
NGC 7700

NGC 7700 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 18 ნოემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
იხილეთ აგრეთვე
მესიეს ობიექტების სია
ახალი საერთო კატალოგი
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია ინგლისურად და ფრანგულად ორიგინალი ახალი საერთო კატალოგიდან
გალაქტიკები
თევზების თანავარსკვლავედი
ფილიპე ბერიძე

ფილიპე ბერიძე
ფილიპე ევსევის ძე ბერიძე (დ. 1932, სოფელი მერჯევი, ახლანდელი საჩხერის მუნიციპალიტეტი — გ. 2 სექტემბერი, 1970, თბილისი) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. მუშაობდა შ. რუსთაველის სახელობის ქართულილიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტში, დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია. მისი მეცნიერული და შემოქმედებითი ინტერესები მოიცავდა ლიტერატურათმცოდნეობას, კრიტიკას ესთეტიკას, პოეტიკას, ნაყოფიერად მუშაობდა მხატვრულ თარგმნაში. ახალგაზრდა მეცნიერის შრომებისათვის ნიშანდობლივია კვლევის მაღალი კულტურა და ფართო ერუდიცია. ამის ჩინებული მაგალითია ავტორის წიგნი: „პოეზია უპირველეს ყოვლისა“.
ფილიპე ბერიძის ათეულობით ნაშრომისა თუ სტატიას გვერდს უმშვენებს ალექსანდრე ბელოკის, ლესია უკრაინკას, ედგარ პოს, რობერტ ბერნსისა და სხვათა ქმნილებების შესანიშნავი ქართული თარგმანები. იგი აქტიურად თანამშრომლობდა ქართულ გამომცემლობებში, მისი რედაქტორობით გამოვიდა არაერთი საყურადღებო წიგნი.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 85, თბ., 1994
ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
დაბადებული 1932
გარდაცვლილი 2 სექტემბერი
გარდაცვლილი 1970
დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ალექს გაუდინო

ალექს გაუდინო
ალექსანდრე (ალექს) ფორტუნატო გაუდინო არის იტალიელი დიჯეი, რომელიც დაიბადა სალერნოში, იტალია.
გაუდინომ მოღვაწეობა დაიწყო 2007 წელს სინგლის გამოშვებით Destination Calabria. მან სახელი ასევე გაითქვა ჯგუფ Lil' Love-ის წევრობით.
გაუდინომ Fresh 40-ისთვის მიცემულ ინტერვიუში განაცხადა, რომ იგი აპირებს ალბომის გამოშვებას 2008 წლის ბოლოს, სახელად "My Destination".
დისკოგრაფია
სინგლები
2005 "Reaction" (ჯერმასთან)
2007 "Destination Calabria" (კრისტალ უოტერსთან) მექსიკა #1, მექსიკის საცეკვავო ჩარტი #1, დიდი ბრიტანეთი #4, დიდი ბრიტანეთის საცეკვავო ჩარტი #1, ავსტრალია #1, ჩეხეთის რესპუბლიკა #9,ჩეხეთის რესპუბლიკის საცეკვავო ჩარტი #1, საფრანგეთი #6, ფინეთის საცეკვავო ჩარტი #1, საფრანგეთის საცეკვავო ჩარტი #1, შვედეთის საცეკვავო ჩარტი #1, პოლონეთი #2
2007 "Que Pasa Contigo" (სამ ობერნიკთან) #50 ბელგია
2008 "Watch Out" (შენასთან) #9 ნიდერლანდები, #14 ბულგარეთი, #16 დიდი ბრიტანეთი, #31 იტალია, #22 ჩეხეთის რესპუბლიკა, #1 მექსიკა
Destination Calabria ასევე იყო წარდგენილი საუკეთესო საცეკვავო მუსიკალური კლიპის ნომინაციაზე
სქოლიო
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ალექს გაუდინო @ MySpace
იტალიელი დიჯეები
რასელ კროუ

რასელ კროუ
რასელ აირა კროუ (დ. 7 აპრილი, 1964) — ახალ ზელანდიაში დაბადებული ავსტრალიელი მსახიობი. „ოსკარის“ სამგზის ნომინანტი. 2000 წლის „ოსკარის“ პრემიის ლაურეატი. სახელი გაუთქვა როლებმა ისეთ ფილმებში, როგორებიცაა „გლადიატორი“ და „ბრწყინვალე გონება".
ფილმოგრაფია
რესურსები ინტერნეტში
ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
დაბადებული 1964
ახალზელანდიელი მსახიობები
დაბადებული 7 აპრილი
ბოგოლიუბოვკა (სტერლითამაქის რაიონი)

ბოგოლიუბოვკა (სტერლითამაქის რაიონი)
ბოგოლიუბოვკა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 174 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტერლითამაქიდან დაშორებულია 57 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სტერლითამაქი, რომელიც დაშორებულია 57 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (67%).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
სტერლითამაქის რაიონის სოფლები
ტე-ურევერის ეროვნული პარკი

ტე-ურევერის ეროვნული პარკი
ტე-ურევერა — ეროვნული პარკი ახალ ზელანდიაში, უდიდესი ჩრდილოეთ კუნძულზე. მოიცავს დაახლოებით 2127 კმ² ტერიტორიას და მდებარეობს ჩრდილოეთის კუნძულის ჰოკს-ბეის რეგიონის ჩრდილო-აღმოსავლეთით.
1954 წლის 28 ივლისს, უაიკარემოანისა, უაიკარეიტისა და სხვა ტბების აუზები ეროვნულ პარკად გამოცხადდა. 1957 წელს მას დაემატა ქალაქ რუატაჰუნის ჩრდილოეთით მდებარე ტერიტორიებიც, სულ 1350 კმ². შემდგომი, მცირე ტერიტორიების დამატება მოხდა 1962, 1975 და 1979 წლებშიც.
ტე-ურევერა ნგაი-ტუჰოეს ხალხის ტრადიციული საცხოვრებელია. გეოგრაფიული იზოლირებულობიდან გამომდინარე, ის ერთ-ერთი ბოლო რეგიონი იყო, რომელიც ბრიტანელებმა აითვისეს XIX საუკუნის კოლონიზაციის დროს.
პარკის სახელი მაორის სიტყვიდან მომდინარეობს, ურე ნიშნავს პენისს, ვერა კი დამწვარს. ამ სახელის წარმოშობას საფუძველი დაუდო თქმულებამ, რომ თითქოს ერთხელ ბელადი, რომელიც თანამედროვე პარკის ტერიტორიაზე სანადიროდ იყო წასული, ჩაეძინა და ცეცხლზე საზარდული დაეწვა, რის შედეგადაც გარდაიცვალა.
პარკში ბინადრობს კუნძულის ტყეებში გავრცელებული ყველა სახის ფრინველი, გარდა უეკასი.
რესურსები ინტერნეტში
ტე-ურევერის ეროვნული პარკი, ახალი ზელანდიის კონსერვაციის დეპარტამენტი
სქოლიო
ახალი ზელანდიის ეროვნული პარკები
BRICS-ის XIII სამიტი

BRICS-ის XIII სამიტი COVID-19-ის პანდემიის გამო ინდოეთის რესპუბლიკის დედაქალაქ ნიუ-დელიში შეხვედრის მაგივრად ვიდეოკონფერენციის სახით შედგა 2021 წლის 9 სექტემბერს.
BRICS-ის 2021 წლის შემადგენლობა:
— პრეზიდენტი ჟაირ ბოლსონარუ,
— პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი,
— პრემიერ-მინისტრი ნარენდრა მოდი,
— თავჯდომარე სი ძინპინი,
— პრეზიდენტი სირილ რამაფოსა.
BRICS-ის წევრი ქვეყნების სახელმწიფოთა და მთავრობების მეთაურებმა გაცვალეს მოსაზრებები ხუთმხრივი თანამშრომლობის მდგომარეობისა და პერსპექტივების შესახებ, შეაჯამეს წელს ინდოეთის BRICS-ის თავმჯდომარეობის შედეგები. ლიდერებმა საერთაშორისო დღის წესრიგის აქტუალური საკითხები განიხილეს.
სამიტის შედეგად მიღებულ იქნა დელის დეკლარაცია, რომელიც ასახავს ხუთი სახელმწიფოს კონსოლიდირებულ მიდგომებს ასოციაციის შემდგომი განვითარების მიმართ, ასევე BRICS-ის ანტიტერორისტული სტრატეგია.
რესურსები ინტერნეტში
История БРИКС
სქოლიო
13
ულიანოვკა (კუიურგაზის რაიონი)

ულიანოვკა (კუიურგაზის რაიონი)
ულიანოვკა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის კუიურგაზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 9 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 50 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუმერტაუ, რომელიც დაშორებულია 35 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (90%).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
კუიურგაზის რაიონის სოფლები
ნოვა-ვოდოლაჰის რაიონი

ნოვა-ვოდოლაჰის რაიონი — რაიონი უკრაინაში, ხარკივის ოლქში. მისი ფართობია 1 183 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 34 014 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 29 კაცს კმ²-ზე. ნოვა-ვოდოლაჰის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ნოვა-ვოდოლაჰა.
იხილეთ აგრეთვე
უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
უკრაინის რაიონები
სქოლიო
ხარკივის ოლქის რაიონები
Anochetus bequaerti

Anochetus bequaerti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anochetus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
Anochetus
ალექსანდრე კალანდაძე (მწერალი)

ალექსანდრე კალანდაძე (მწერალი)
ალექსანდრე პავლეს ძე კალანდაძე (დ. 1 ივნისი, 1916, ხიდისთავი — გ. ?) — ქართველი მწერალი, ლიტერატურათმცოდნე, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1966).
ბიოგრაფია
მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში, იბრძოდა ბრესტის ციხესიმაგრეში. მონაწილეობდა წინააღმდეგობის მოძრაობაში საფრანგეთსა და პოლონეთში. 1975 წლიდან იყო ქართული ლიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტის ჟურნალისტიკის განყოფილების ხელმძღვანელი. მისი თხზულებანი თარგმნილია რუსულ, უკრაინულ და ბელორუსულ ენებზე.
ნამუშევრები
რომანები
„პიასტის ნამუხლარზე“, 1967
„მაკიზარებთან“, 1969
„მწვანე შტო“, 1974
„ნეიშნის ფიცი“, 1977
"გაყინული მზე"
კრიტიკული ნაშრომები
„ივანე კერესელიძე“, 1959
„საქართველოს მოამბე“, 1963
„დღეები ბრესტის სიმაგრეში“, 1968
„გემოვნების კრიტიკა“, 1976
„ქართული ჟურნალისტიკის ისტორია“, ტ. 1. 1978
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 1916
დაბადებული 1 ივნისი
ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ქართველი მწერლები
ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
ალექსანდრე
ნორმან შვარცკოპფი

ნორმან შვარცკოპფი ('; დ. 22 აგვისტო 1934, ტრენტონი, ნიუ-ჯერსი, აშშ — გ. 27 დეკემბერი, 2012, ტამპა, ფლორიდა, აშშ) — ამერიკელი სამხედრო მოღვაწე. სპარსეთის ყურის მე-2 ომის დროს იგი აშშ-ის ჯარების მთავარსარდალი და ოპერაცია „უდაბნოს ქარიშხლის“ ხელმძღვანელი იყო.
აშშ-ის გენერლები
ამერიკელი სამხედრო მოღვაწეები
დაბადებული 22 აგვისტო
დაბადებული 1934
გარდაცვლილი 27 დეკემბერი
გარდაცვლილი 2012
გერმანელი ამერიკელები
ფრეი-ლაგონეგრუ

ფრეი-ლაგონეგრუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პესანიის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 329 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19.88 კმ²-ზე. ფართობი 167 474 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მინას-ჟერაისი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჟაპორანი

ჟაპორანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 357 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იგუატემის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 731 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.43 კმ²-ზე. ფართობი 419 397 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მატუ-გროსუ-დუ-სული
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
ბრაზილიის მოსახლეობის აღწერების მონაცემები
მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის მუნიციპალიტეტები
დეივ ფილონი

დეივ ფილონი
დევიდ ფილონი (დ. 7 ივნისი, 1974) — ამერიკელი კინო- და სატელევიზიო რეჟისორი, გამხმოვანებელი, სცენარისტი, სატელევიზიო მწერალი, სატელევიზიო პროდიუსერი და ანიმატორი. იგი მუშაობდა ანიმაციურ სერიალზე „ავატარი: ლეგენდა აანგზე“, „მანდალორელზე“, კლონების ომების ანიმაციურ სერიალსა და ფილმზე. ოთხი სეზონის განმავლობაში იყო „ვარსკვლავური ომები: აჯანყებულების“ შემქმნელი და აღმასრულებელი პროდიუსერი, აგრეთვე დამკვირვებელი რეჟისორი ყველა სეზონისათვის, გარდა მესამისა. ფილონი ასევე ითვლება ვებსერიალის „ვარსკვლავური ომები: ბედისწერის ძალები“ ერთ-ერთი სცენარისტად და აღმასრულებელ პროდიუსერად.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ამერიკელი ანიმაციური ფილმების რეჟისორები
დაბადებული 1974
დაბადებული 7 ივნისი
1846

1846
მოვლენები
13 მაისი : მექსიკა-ამერიკის ომი — აშშ-მ მექსიკას ომი გამოუცხადა.
17 მაისი : ადოლფ საქსმა პატენტი მიიღო საქსოფონის გამოგონებაზე.
10 ივნისი : მექსიკა-ამერიკის ომი — კალიფორნიის რესპუბლიკამ მექსიკისაგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.
23 სექტემბერი : გერმანელმა ასტრონომებმა აღმოაჩინეს ნეპტუნი.
ონს ქალაქის სტატუსი მიენიჭა.
შეიქმნა თბილისის და ქუთაისის გუბერნიები.
გამოვიდა რუსული გაზეთი „კავკაზი“
დაიბადნენ
იანვარი
5 იანვარი : რუდოლფ კრისტოფ ოიკენი — გერმანელი მწერალი და ფილოსოფოსი. (გ. 1926)
თებერვალი
26 თებერვალი : ბუფალო ბილი — ამერიკის შეერთებული შტატების არმიის პოლკოვნიკი (გ. 1917)
28 თებერვალი : ჯამბულ ჯაბაევი — ყაზახი აკინი (გ. 1945)
მარტი
1 მარტი : ვასილი დოკუჩაევი — რუსი ბუნებისმეტყველი. (გ. 1903)
აპრილი
მაისი
5 მაისი : სენკევიჩი, ჰენრიკ — პოლონელი მწერალი (გ.1916)
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
17 მარტი : ბესელი, ფრიდრიხ — გერმანელი მათემატიკოსი და ასტრონომი (დ.1784)
აპრილი
მაისი
ივნისი
1 ივნისი : გრიგოლ XVI - რომის პაპი (დ.1765)
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
5 ნოემბერი : თეიმურაზ ბატონიშვილი — ქართველი მწერალი და მეცნიერი (დ.1782)
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
თეკლე ბატონიშვილი — ქართველი პოეტი (დ.1776)
ამფინომე

ამფინომე, ამფინომოსი — კუნძულ დულიხიონის მდიდარი და გონიერი მეფე, პენელოპეს საქმრო. იროსზე გამარჯვებულ ოდისევსს ლოცავს, როგორც მათხოვარს. სხვა სასიძოებთან ერთდ ეცემა, ტელემაქე კლავს შუბით. ძველი ვერსიით, ამფინომემ შეაცდინა პენელოპე, რის გამოც იგი ოდეისევსმა გამოასალმა სიცოცხლეს.
ლიტერატურა
გელოვანი აკ., „მითოლოგიური ლექსიკონი“, გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“, გვ. 51, თბ., 1983
ბერძნული მითოლოგია
ფილიგრანოლოგია

ფილიგრანოლოგია — დამხმარე ისტორიული დისციპლინა, რომელიც შეისწავლის ქაღალდზე არსებულ გამჭვირვალე ნიშნებს — ფილიგრანებს. იგი პალეოგრაფიაში უთარიღო ხელნაწერების დასათარიღებლად და ქაღალდის სადაურობის გამოსარკვევად გამოიყენება.
ფილიგრანი, ანუ წყლის ნიშანი ქაღალდს წარმოების პროცესში უკეთდება, როგორც საქარხნო დამღა, გამჭვირვალე გამოსახულების, ან ტექსტის სახით და იგი ქაღალდის სინათლეზე გაჭვირვის დროს ჩანს.
ფილიგრანის აღმნიშვნელი ქართული ტერმინი ჭვირნიშანი ივანე ჯავახიშვილმა შემოიღო. ჭვირნიშნები თავდაპირველად დასავლეთევროპული, კერძოდ კი იტალიური, წარმოების ქაღალდზე გაჩნდა XIII ს.-ში, როგორც ფაბრიკის მარკა, ან ხარისხისა და ქაღალდის ფორმატის მაჩვენებელი, და დღემდე შემორჩა სახელმწიფო ქაღალდებსა და ფულზე. ევროპულისგან განსხვავებით, აღმოსავლური წარმოების ქაღალდს ჭვირნიშნებს არ უკეთებდნენ.
XIV-XV ს.ს.-ში საქართველოში ძირითადად აღმოსავლური და დამასკური ქაღალდი იყო გავრცელებული, თუმცა XIV ს.-ის დამდეგიდან იტალიური ჭვირნიშნიანი ქაღალდიც ჩნდება. XVI ს.-დან მოყოლებული XVIII ს.-ის II ნახევრამდე ვენეციური ჭვირნიშნიანი ქაღალდია გაბატონებული და აღმოსავლურ ქაღალდს იშვიათად იყენებენ. XVIII ს.-ის II ნახევარში კი ვენეციური ქაღალდი კი თანდათან შემცირდა და XIX ს.-ის დამდეგიდან საქართველოში რუსული ქაღალდი გაბატონდა.
საკითხი - ყოფილა თუ არა ოდესმე საქართველოში საკუთარი ქაღალდის წარმოება - ღიად რჩება და ამდენად უცხოური წარმოების ქაღალდის ჭვირნიშნების საფუძველზე ხდება სიგელ-გუჯართა კვლევისათვის დამატებითი ინფორმაციის მიღება ქართულ პალეოგრაფიაში.
რადგან ჭვირნიშნები მუდმივად იცვლებოდა, მკვლევარებმა ისწავლეს მისი ყოველი ნიშნის დაკავშირება განსაზღვრულ დროსთან. ამის საფუძველს წარმოადგენდა მონაცემები იმ ფაბრიკების მუშაობის შესახებ, რომლებიც უშვებდნენ ქაღალდს განსაზღვრული ჭვირნიშნებით. მათზე დაყრდნობით მეცნიერებმა უკვე XVIII ს.-ში დაიწყეს დათარიღებული ჭვირნიშნების ალბომების შედგენა, რომელთა დახმარებით გაიოლდა ქაღალდის დამზადების დროის განსაზღვრა. ამრიგად, ჭვირნიშნები დროის უტყუარი ფაქტორია და პალეოგრაფიული ძიებისასუსათუოდ ანგარიში უნდა გაეწიოს მის ქრონოლოგიურ მონაცემებს.
პირველი ქართველი მკვლევარი, რომელმაც ყურადღება მიაქცია ქართული ხელნაწერების ჭვირნიშნებს და გამოიყენა ისინი უთარიღო ხელნაწერთა დროის განსაზღვრისათვის, ექვთიმე თაყაიშვილი (1863-1953წ.წ.) იყო.
სქოლიო
ისტორიოგრაფია
ისტორიის დამხმარე დისციპლინები
დუმალა

დუმალა — მდინარე საქართველოში, იმერეთის მაღლობზე, ძირულის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს ლიხის ქედის დასავლეთ კალთაზე. სიგრძე 38 კმ, აუზის ფართობი 124 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და გრუნტის წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზაფხულსა და ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი 2,70 მ³/ წმ.
ლიტერატურა
ძირულას შენაკადები
იმერეთის მხარის მდინარეები
Francisco Alves, Paraná

Francisco Alves, Paraná
Francisco Alves is a municipality in the state of Paraná in the Southern Region of Brazil. It lies along the roads BR-272 and PR-182.
See also
List of municipalities in Paraná
References
Municipalities in Paraná
პიერ კურტადი

პიერ კურტადი (დ. 3 იანვარი, 1915 — გ. 14 მაისი, 1963) — ფრანგი ნოველისტი და ჟურნალისტი.
ბიოგრაფია
პიერ კურტადი დაიბადა 1915 წელს პირინეებში. ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო „წინააღმდეგობის“ პერიოდში და გამოსცა მოთხრობების კრებული „გარემოებანი“. ოკუპაციის წლებში რედაქტორობდა „წინააღმდეგობის“ საინფორმაციო ბიულეტენს; 1946 წლიდან გაზეთ „ლ'უმანიტეში“ მუშაობდა და საერთაშორისო მდგომარეობის შესახებ სტატიებს ბეჭდავდა.
1949 წელს გამოაქვეყნა ფილოსოფიური რომანი „ელსენერი“, რომელიც ნაწილობრივ ეგზისტენციალისტური მოდის წინააღმდეგ არის მიმართული. რომანი-რეეპორტაჟი „ჯიმი“ ეხება ამერიკელთა მოქმედებას საფრანგეთის მიწა-წყალზე ომის შემდგომ პერიოდში, ხოლო „შავი მდინარე“ — ვიეტნამის ბრძოლებს. 1956 წელს გამოსცა მოთხრობების კრებული „უზენასი ცხოველები“. უკანასკნელ რომანში „წითელი მოედანი“ მოცემულია კომუნისტის რთული სახე და დოგმანტიზმის კრიტიკა. 1960 წლიდან პიერ კურტადი გაზეღ „ლ'უმანიტეს“ კორესპონდენტად მუშაობდა სსრკ-ში.
პიერ კურტადი გარდაიცვალა 1963 წელს.
ლიტერატურა
ფრანგული ნოველა, ტომი 2; "საბჭოთა საქართველო", თბილისი, 1976; გვ. 555-556
სქოლიო
დაბადებული 1915
გარდაცვლილი 1963
ფრანგი ჟურნალისტები
ფრანგი რომანისტები
საფრანგეთის კომუნისტური პარტიის წევრები
ფრანგული წინააღმდეგობის წევრები
იუდეველთა სამეფო

იუდეველთა სამეფო (ივრ. מַלְכוּת יְהוּדָה) ან იუდეა (ივრ. יְהוּדָה) — გაერთიანებული ისრაელის სამეფოს დაშლის შედეგად, ძვ. წ. X საუკუნეში, წარმოშვობილი სახელმწიფო, დედაქალაქით იერუსალიმში. სოლომონის გარდაცვალების შემდეგ იუდას ტომმა (ბენიამინელებთან ერთად) მეფედ გამოაცხადა მისი ძე რობოამი (დაახლოებით ძვ. წ. 928 - ძვ. წ. 911), რასაც მტრულად შეხვდნენ ისრაელის და მისი მეზობელი სხვა ებრაელთა ტომები. მათ თავის მხრივ მეფედ აღიარეს - იერობოამი, რომელიც ეგვიპტეს აფარებდა თავს.
იუდეა ცდილობდა თავი დაეცვა დიდი მეზობლებისგან-ასურეთისგან,ეგვიპტისგან, ბაბილონისგან რომლებიც რიგრიგობით ესხმოდნენ თავს და მორჩილებას სთხოვდნენ. განსაკუთრებით დიდი აურზაური მოყვა ბაბილონის მეფის ნაბუქოდოროსორის შემოტევას. რომლის დროსაც მოხდა დარბევა და სოლომონის ტაძრის დანგრევა. ასევე ბაბილონური ტყვეობა. მაგრამ ირანის მეფემ მოახერხა ბაბილონის დამორჩილება. ტყვეები გაუშვა და ტაძრის აღდგენის უფლება მისცა. მათ ამით ისარგებლეს და ტაძრის მშენებლობა გააჭიანურეს. მაგრამ ისინი ავტონომიას ინარჩუნებდნენ მაკედონიელის ლაშქრობის დროსაც. ებრაელებმა სამი დიდი აჯანყება მოაწყვეს რომის წინააღმდეგ რაც ახ. წ. 135 წელს ქვეყნისა და ქალაქის სახელწოდებების შეცვლით დასრულდა
იხილეთ აგრეთვე
იუდეის მეფეთა სია
აზიის ყოფილი მონარქიები
ისრაელის უძველესი ისტორია
ძველი იუდეა
შეფა

შეფა — ვანუატუს რესპუბლიკის პროვინცია, რომელსაც უკავია ეპის, ეფატეს და შეპერდის კუნძულების ტერიტორია. პროვინციამ სახელი მიიღო შეპერდის და ეფატეს (Efate) სახელების მიხედვით. მოსახლეობა — 78 723 ადამიანი (2009), ფართობი — 1455 კმ². პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი პორტ-ვილა, რომელიც იმავდროულად მთელი ქვეყნის დედაქალაქია.
რესურსები ინტერნეტში
Millennium Challenge Account Vanuatu
Nautilus Dive Sites
Vanuatu Tourism Office
Efate Land Management Area
ვანუატუს პროვინციები
თოდოსა

თოდოსა — ძველი ოსტატი. მოხსენიებულია ატენის სიონის (VII ს.) სამხრეთ ფასადის აღმოსავლეთ ნიშში სომხური მთავრული შრიფტით შესრულებულ წარწერაში: „მე თოდოსაკი მაშენებელი ამ წმინდა ტაძრისა“. უკანასკნელი გამოკვლევის მიხედვით (გ. აბრამიშვილი) თოდოსა ტაძრის რესტავრატორად (X ს.) არის მიჩნეული.
ლიტერატურა
ქართული წარწერები
ატენის წარწერები
ანუარხუ

ანუარხუ, ანუაა-რხუ — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (ტამიშის თემი), მდინარე ბზანის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 30 მ, შავი ზღვიდან 4 კმ, ოჩამჩირიდან 15 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
ლიტერატურა
სქოლიო
ტამიშის თემის სოფლები
გოვშათლი

გოვშათლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ფუზულის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
ფუზულის რაიონის სოფლები
ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეორე პერიოდი

ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეორე პერიოდი — ელემენტთა პერიოდული სისტემის, 8 ქიმიური ელემენტისაგან (ლითიუმი _{3}Li — ნეონი _{10}Ne) შემდგარი რიგით მეორე პერიოდი.
ლიტერატურა
02