PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ფხოვი

ფხოვი, ფხოეთი — ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე აღმოსავლეთ საქართველოში, არაგვის ხეობაში, ძირითადად, მოიცავს დღევანდელი ფშავისა და ხევსურეთის ტერიტორიებს და მათი უძველესი სახელწოდებაა.
ი. ჯავახიშვილი ფხოვის ისტორიულ ტერიტორას ასე ფარგლავს:
„ფხოელები“, ანუ ფხოველები პირველად იხსენიებიან „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“–ში, სადაც ვკითხულობთ, რომ წმინდა ნინოს ქართლის მოქცევის და მცხეთაში ეკლესიის ორგანიზების შემდგომ (326 წ.), აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთშიც უქადაგია:
ფხოვისა და ფხოველებზე ინფორმაციას იძლევა აგრეთვე VII საუკუნის ანონიმი ავტორის „სომხური გეოგრაფია“. შემდეგ საუკუნეებში ფხოელნი მოხსენიებულია კახეთის „ქორიკოზის“ (ქორეპისკოპოსი) კვირიკე III დიდი დროს (1014 წ. ), როდესაც მან კახეთი ხელმეორედ დაიპყრო და ახალი საერისთავოები განაწესა, ნათქვამია:
ამ მოკლე ცნობიდან ირკვევა, რომ ფხოვი საშუალო საუკუნეებში კვეტერის საერისთავოში შედიოდა.
XIII საუკუნეში, თამარის მეფობის უკანასკნელ წლებში, დაახლოებით 1212 წელს, ფხოელები და დიდოელები გამდგარან. „ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანი“ მოგვითხრობს, რომ გამდგარ მთიულებს დაუწყიათ საქართველოს სამეფოს ტერიტორიების აწიოკება. ივანე ათაბაგს სამ თვეში კვლავ დაუმორჩილებია ფხოველნი და დიდოელნი, მათთვის ხარაჯა (საადგილმამულო გადასახადი) დაუწესებია და მეკავშირეობის გამტკიცების მიზნით მძევლები წამოუსხია. ამ ამბების აღწერისას მემატიანე ხაზს უსვამს განდგომილ მთიულთა სარწმუნოებასაც და გვაძლევს მათ მოკლე დახასიათებას:
ამ დროიდან ამ მხარეს სახელიც ეცვლება და ფხოვის ნაცვლად შემდეგ საუკუნეებში ის ფშავად იხსენიება. მისი ძველი ისტორიული სახელი ფხოვი დღეს მხოლოდ ერთ სოფელს, შუაფხოს შერჩენია, რომელიც ფხოვის არსებობის უტყუარი მოწმეა. შესაძლებელია, ეს შუაფხო XII საუკუნეში თავისი პოლიტიკურ–ეკონომიკური მნიშვნელობით ფხოვის ცენტრი ყოფილიყო, სადაც დაცულია ფშავის ძლიერი სალოცავი იახსრის ხატი და ნასოფლართა ნანგრევები. ფხოელების სახელწოდებაც ამ გეოგრაფიული ფხოვიდან უნდა ყოფილიყო წარმოშობილი, მაგრამ ამბოხების შემდეგ ფხოვის ხეობაშიც სახელი ფხოვი იცვლება, რომლის ნაცვლად შემოდის „ფშავი“.
ახლანდელი ხევსურეთის სოფლების მოსაზღვრე არაქართული მოსახლეობა ხევსურებს „ფხიას“ უწოდებს, რაც ფხოვის სახელწოდების შემორჩენილ ფორმას წარმოადგენს.
იხილეთ აგრეთვე
ფხოველები
ფხოველთა და დიდოელთა აჯანყება
ლიტერატურა
გვასალია ჯ. არაგვის ხეობის ისტორიული გეოგრაფიის საკითხები, «საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის კრებული», 1975, ტ. 5
სქოლიო
საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
ტრეს-ლაგოასი

ტრეს-ლაგოასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 319 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტრეს-ლაგოასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 101 791 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.97 კმ²-ზე. ფართობი 10 206 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მატუ-გროსუ-დუ-სული
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
ბრაზილიის მოსახლეობის აღწერების მონაცემები
მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის მუნიციპალიტეტები
განძასარი კაპანი (საფეხბურთო კლუბი)

განძასარი კაპანი (საფეხბურთო კლუბი)
განძასარი კაპანი — საფეხბურთო კლუბი, რომელიც თამაშობს სომხეთის პრემიერ-ლიგაში. კლუბის სამწვრთნელო ბაზა მდებარეობს კაპანში, სიუნიქის პროვინციაში. კაპანი 2002 წელს დაარსდა.
რესურსები ინტერნეტში
Gandzasar at www.ffa.am
Gandzasar at www.uefa.com
Gandzasar at de.eufo.de
Gandzasar at www.Weltfussball.de
Gandzasar at www.national-football-teams.com
სქოლიო
სომხეთის საფეხბურთო კლუბები
Lechkhumi uezd

Lechkhumi uezd
The Lechkhumi uezd was a county (uezd) of the Kutaisi Governorate of the Caucasus Viceroyalty of the Russian Empire. It bordered the Terek and Kuban oblasts to the north, the Sukhumi Okrug to the west, the Zugdidi, Senaki, and Kutais uezds to the south and the Racha uezd to the east. The area of the uezd corresponded to most of the contemporary Samegrelo-Zemo Svaneti region of Georgia. The administrative center of the Lechkhumi uezd was the town of Tsageri.
History
The Lechkhumi uezd was formed in 1867 as part of the Kutaisi Governorate in the territory during the time of the Russian Empire. In 1918, the Kutaisi Governorate including the Lechkhumi uezd was incorporated into the Democratic Republic of Georgia.
Administrative divisions
The subcounties (uchastoks) of the Lechkhumi uezd in 1913 were as follows:
Demographics
Russian Empire Census
According to the Russian Empire Census, the Lechkhumi uezd had a population of 47,779 on , including 23,522 men and 24,257 women. The majority of the population indicated Imeretian to be their mother tongue, with a significant Svan speaking minority.
Kavkazskiy kalendar
According to the 1917 publication of Kavkazskiy kalendar, the Lechkhumi uezd had a population of 61,914 on , including 32,691 men and 29,223 women, 60,945 of whom were the permanent population, and 969 were temporary residents:
Notes
References
Bibliography
Uezds of Kutaisi Governorate
სპერი (მრავალმნიშვნელოვანი)

სპერი (მრავალმნიშვნელოვანი)
სპერი შეიძლება აღნიშნავდეს:
სპერი — ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე
სპერი — მხარე ისტორიულ სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში
სპერი, ჯოუზაია ედუარდ — ამერიკელი გეოლოგი
Aguilar del Alfambra

Aguilar del Alfambra is a municipality located in the province of Teruel, Aragon, Spain. According to the 2018 census (INE), the municipality has a population of 63 inhabitants.
Vicente Blasco Ibáñez's father was born in this village.
References
Municipalities in the Province of Teruel
ფრედერიკ უილიამ ენგდალი

ფრედერიკ უილიამ ენგდალი (დ. 9 აგვისტო, 1944, მინეაპოლისი, მინესოტა) — ამერიკელი-გერმანელი ეკონომისტი, დამოუკიდებელი ჟურნალისტი, მწერალი და პოლიტოლოგი; ავტორი უამრავი ცნობილი წიგნისა და გამოკვლევისა. დაამთავრა პრინსტონის უნივერსიტეტი (აშშ) პოლიტოლოგის სპეციალობით, დოქტორის ხარისხი მან მიიღოს სტოკჰოლმის უნივერსიტეტში (შვედეთი). ფრედერიკ ენგდალი უკვე 30 წელია რაც გეოპოლიტიკის საკითხებს იკვლევს.
ბიბლიოგრაფია
Power of Money. Rise and Decline of the American Century. 2009 (ფულის ძალა. აღმასვლა და დაცემა ამერიკული საუკუნის)
Full Spectrum Dominance: Totalitarian Democracy in the New World Order. Boxboro, MA: Third Millennium Press, 2009, ISBN 978-0979560866 (სრული სპექტრული ბატონობა: ტოტალიტარული დემოკრატია ახალ მსოფლიო წესრიგში)
Seeds of Destruction. The Hidden Agenda of GMO. Centre for Research on Globalization Publishing 2007, ISBN 0973714727 (დესტრუქციის მარცვლები. გმო-ს ფარული განრიგი)
A Century of War: Anglo-American Oil Politics and the New World Order. London: Pluto 2004, rev. ed., 303 p., ill., ISBN 074532309X (ომის საუკუნე: ანგლო-ამერიკული ნავთობ პოლიტიკა და ახალი მსოფლიო წესრიგი)
რესურსები ინტერნეტში
ფერედერიკ უილიამ ენგდალის ოფიციალური ვებ გვერდი
სქოლიო
ამერიკელი ჟურნალისტები
დაბადებული 1944
ამერიკელი ეკონომისტები
დაბადებული 9 აგვისტო
ძვ. წ. 93

ძვ. წ. 93
მოვლენები
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
ფარნაჯომი — ლეონტი მროველის მიხედვით, ქართლის (იბერიის) IV მეფე
Kuzminskoye, Ust-Kubinsky District, Vologda Oblast

Kuzminskoye, Ust-Kubinsky District, Vologda Oblast
Kuzminskoye is a rural locality (a village) in Zadneselskoye Rural Settlement, Ust-Kubinsky District, Vologda Oblast, Russia. The population was 3 as of 2002.
Geography
Kuzminskoye is located 35 km north of Ustye (the district's administrative centre) by road. Kryukovo is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Ust-Kubinsky District
პეტრე გრუზინსკი (მხატვარი)

პეტრე გრუზინსკი (მხატვარი)
პეტრე ნიკოლოზის ძე გრუზინსკი (ბაგრატიონი, ; დ. 1837 ― გ. 1892) — ეროვნებით ქართველი რუსეთში მოღვაწე ფერმწერი, ბატალისტი და ჟანრისტი. ცნობილი მისი ნახატების სერიით კავკასიის ომის სცენებით. შთამომავალი ბაგრატიონთა დინასტიის მუხრან-გრუზინსკის შტოს, რომელიც XVIII საუკუნეში რუსეთში გადასახლდა.
ბიოგრაფია
1851 წელს შევიდა პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიაში. 1860 წელს სურათისათვის „ბოშათა ბანაკი“ დაიმსახურა მცირე ოქროს მედალი, ხოლო 1862 წელს სურათისათვის „ღუნიბის აღება“ — დიდი ოქროს მედალი. საზღვარგარეთ გაემგზავრა როგორც აკად. პენსიონერი. პარიზში დახატა სურათები „ზუავების პიკეტი საფრანგეთში მანევრებზე“ და „ბაზარი ფონტენბლოში“. 1864 წელს დაბრუნდა რუსეთში, რათა პარიზის მსოფლიო გამოფენისათვის შეკვეთილი სურათის („რუსის ჯარის მოახლოებისას მთიელები ტოვებენ აულს“) ესკიზები შეესრულებინა. 1872 წელს სამუდამოდ დაბრუნდა რუსეთში და იმავე წელს აღნიშნული სურათისათვის აკადემიკოსობა მიიღო. გრუზინსკის გვიანდელი (1891-მდე) ნამუშევრებია: „სცენა სოფლის ცხოვრებიდან“, „გასეირნება ქალაქგარეთ“ და სხვა.
ლიტერატურა
ქსე, ტ. 3, გვ. 281, თბ., 1978
ქართველი მხატვრები
რუსი მხატვრები
დაბადებული 1837
გარდაცვლილი 1892
მუხრანელების სამეფო შტო
ძვ. წ. 503

ძვ. წ. 503
მოვლენები
რომის კონსულები: მემენიუს აგრიპა ლანატუსის ძე, პუბლუის პოსტუმიკოსი კ. ტიბერიუს II-ს ძე
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
ვალერიუს ვოლუსი პუბლიკოლა რომის კონსული ძვ. წ. 509 - ძვ. წ. 507 და ძვ. წ. 504 წლებში.
კინჩაო

კინჩაო - კუნძული წყნარ ოკეანეში, ჩილეს სანაპიროსთან, კუნძულ ჩილოეს აღმოსავლეთ სანაპიროსთან, ეკუთვნის ჩილეს. კუნძულ ჩილოესგან კინჩაოს გამოყოფს დალკაუეს არხი. მისი ფართობია 135 კვ.კმ. მოსახლეობა შეადგენს 12,000 ადამიანს. კუნძულის მთავარი ქალაქებია აჩაო და კურასო-დე-ველესი.
ჩილეს კუნძულები
ლისის ჯვარი

ლისის ჯვარი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო-თავდაცვითი ნაგებობა ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლისაში. აგებულია X საუკუნეში. ძეგლი მდებარეობს სოფლიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 3 კმ-ზე, მდ. ოჟორას ხეობაში.
ეკლესიის სამხრეთი შესასვლელის არქიტრავზე მოთავსებულია ნუსხურნარევი ასომთავრული წარწერა:
ეკლესია ნაგებია სხვადასხვა ზომის უხეშად დამუშავებული ქვით. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. აბსიდის ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო სწორკუთხა ნიშია. კონქი სფერულია. სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა. გრძივი კედლები დანაწევრებულია პილასტრების საშუალებით. პილასტრებს ნახევარცლინდრული კამარის საბრჯენი თაღი ეყრდნობა. დასავლეთით ოდნავ შეისრული ფორმის თაღი კუთხის პილასტრს ებჯინება.
ეკლესია შიგნიდან შელესილი ყოფილა. ნალესობა მრავალ ადგილას ჩამოცვენილია. შიდა სივრცე ნათდება აღმოსავლეთი სარკმლით.
სამხრეთი შესასვლელი შიგნით თაღოვანი — გარედან არქიტრავულია. ეკლესიის ფასადები სადაა. აქცენტირებულია მხოლოდ არქიტრავის ქვა, რომელზეც წარწერაა ამოკვეთილი. ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებს მრავალ ადგილას საპირე ქვა შემოცლილი აქვს.
დასავლეთ კედელს სწორკუთხა კოშკი ემიჯნება. იგი შემორჩენილია სამი სართულის დონეზე. კოშკში შესასვლელი მეორე სართულის სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. კარი შიგნიდან თაღოვანი — გარეთ არქიტრავულია. მეორე სართულის ჩრდილოეთ კედელში ორი თაღოვანი ნიში და ერთი თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. სარკმელთან მოწყობილია პირველ სართულში ჩასასვლელი ოთხკუთხა ხვრელი. აღმოსავლეთ კედელში ორი თაღოვანი, სამხრეთში ერთი თაღოვანი და ერთიც სწორკუთხა ნიშია.
შემორჩენილია მეორე და მესამე სართულშუა გადახურვის კოჭის ბუდეები. იატაკი ამოვსებულია მიწით. კოშკში ამოსულია მცენარეები.
ძეგლი დაზიანებულია.
ლიტერატურა
შიდა ქართლი, ზნაურის (ყორნისი) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. II, 2004
შოშიაშვილი ნ., შიდა ქართლის ეკლესიების წარწერები, წიგნში: "ლაპიდარული წარწერები I", თბილისი, "მეცნიერება", გვ. 190.
Меписашвили Р. Цинцадзе В. "Архитектура нагорной части исторической провинции Грузии Шида-Картли", Тбилиси, "Мецниереба", 1957, с. 125.
ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ქარელის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ორიგამი

ორიგამი — ქაღალდისაგან სხვადასხვა ფიგურების ან სხვა საგნების კეთების ტრადიციული, იაპონური ხელოვნებაა. ხელოვნების მიზანია შეიქმნას წარმოდგენა საგნის, გეომეტრიული ნაკეცების, ძირითადად, წებოს და ქაღალდის გაჭრის გარეშე, მხოლოდ ერთი ფურცლის გამოყენებით.
ორიგამიში გამოიყენება ცოტა ნაკეცი, მაგრამ შეიძლება მათი გაერთიანება ბევრი გზით, რათა მივიღოთ ქაღალდის ჩახლართული დიზაინი. მისი ყველაზე ცნობილი ფორმაა იაპონური „რუხი წეროს“ ფორმა.
ჩვეულებრივად, ეს დიზანი იწყება ოთხკუთხედი ფურცლით, რომლის გვერდები შეიძლება იყოს სხვადასხვა ფერის ან ამონაბეჭდის. ყველაზე პოპულარული ნდობის მიუხედავად, ტრადიციული ორიგამი, რომელიც ხორციელდება ედო (1603-1867) ეპოქიდან, ზოგჯერ ნაკლებად მკაცრი იყო ამ კონვენციების მიმართ და ზოგჯერ, დიზაინის შექმნის დროს, ფურცელს ჭრიდნენ.
ორიგამი პირდაპირ დაკავშირებულია ქაღალდის გამოგონებასთან. როგორც ცნობილია ქაღალდი ჯერ კიდევ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე გამოიგონეს ჩინეთის იმპერიაში. VI-VII საუკუნემდე ქაღალდის დამზადება მკაცრად იყო გასაიდუმლებული. VII საუკუნეში მოგზაურმა, ბუდისტმა, მონარქმა დან-ხომ მიაღწია იაპონიამდე და იქ საიდუმლოც გაამხილა. ის შესანიშნავად ფლობდა ქაღალდის ტექნოლოგიას. ეს მოხდა 610 წელს, 100 წლის შემდეგ კი იაპონელებმა იმდენად დახვეწეს ქაღალდის წარმოება, რომ ჩინელებსაც აჯობეს. ორიგამი, სათავეს იაპონიაში მე-8 საუკუნიდან იღებს. ამ დროს ხელნაკეთი ქაღალდი ძალიან ძვირფასი იყო, ამიტომ მას მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევებში იყენებდნენ. თავიდან მას რელიგიური დანიშნულება ჰქონდა. ქაღალდის კოლოფებში აწყობდნენ ცოტაოდენ თევზს, ბოსტნეულს და შინტოისტურ ტაძრებში მიჰქონდათ. ასეთ ყუთებს სანდო ეწოდებოდა. XVI-XVII საუკუნიდან ორიგამი გასართობ საშუალებად იქცა. მისი კლასიკური მოდელი იაპონური წერო-ცურუ ბედნიერების და დღეგრძელობის სიმბოლო გახდა.
რესურსები ინტერნეტში
History of Origami . Origami Resource Center
ორიგამი
ხელსაქმე
იაპონური კულტურა
Padre Marcos

Padre Marcos is a municipality in the state of Piauí in the Northeast region of Brazil.
See also
List of municipalities in Piauí
References
Municipalities in Piauí
Colcapirhua Municipality

Colcapirhua Municipality
Colcapirhua (in Hispanicized spelling) or Qullqapirwa (Quechua) is the fifth municipal section of the Quillacollo Province in the Cochabamba Department, Bolivia. Its seat is Colcapirhua.
Cantons
The municipality is divided into two cantons. They are (their seats in parentheses):
Colcapirhua Canton - (Colcapirhua)
Santa Rosa Canton - (Santa Rosa)
References
Instituto Nacional de Estadistica de Bolivia
Municipalities of the Cochabamba Department
ფილიპ ჯონსონი

ფილიპ ჯონსონი (Philip Cortelyou Johnson; დ. 8 ივლისი, 1906 — გ. 25 იანვარი, 2005) — გავლენიანი ამერიკელი არქიტექტორი. მისი სქელი, მრგვალჩარჩოინი სათვალით ჯონსონი ყველაზე ცნობადი ფიგურა იყო ამერიკულ არქიტექტურაში მრავალი ათწლეულის განმავლობაში.
1930 წელს დააფუძნა მომას არქიტექტურისა და დიზაინის განყოფილება, ხოლო მოგვიანებით (1978), ამერიკის არქიტექტორთა ინსტიტუტის ოქროს მედლით და პრიცკერის პრემიით (1979) დაჯილდოვდა. განათლება მიიღო ჰარვარის უნივერსიტეტის დიზაინის სკოლაში.
ამერიკელი არქიტექტორები
დაბადებული 8 ივლისი
დაბადებული 1906
გარდაცვლილი 25 იანვარი
გარდაცვლილი 2005
Sovetskaya (lake)

Sovetskaya (lake)
Sovetskaya Lake is a liquid subglacial lake found buried under the Antarctic ice sheet, below Sovetskaya Research Station. It covers about .
See also
Lake Vostok (the largest subglacial lake in Antarctica)
90 Degrees East
Sovetskaya (Antarctic Research Station)
References
Subglacial lakes
Lakes of Kaiser Wilhelm II Land
𐊭

𐊭 — კარიული დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
Graphemica (𐊭)
კარიული ასოები
შპლიუგენის უღელტეხილი

შპლიუგენის უღელტეხილი — უღელტეხილი ალპებში, იტალიისა და შვეიცარიის საზღვარზე. მდებარეობს ლეპონტისა და რეტის ალპების შესაყარზე, ლომბარდიისა და გრაუბიუნდენის ტერიტორიებზე. სიმაღლე 2113 მ. აკავშირებს ჰინტერაინის ხეობასა და შპლიუგენს (შვეიცარია) ვალე-შპლუგასთან და კიავენასთან (იტალია). შემდეგ გზა გრძელდება კომოს ტბის გაყოლებით. სან-ბერნარდინოს უღელტეხილის ქვეშ გაყვანილი გვირაბის შემდეგ შედარებით დაკარგა მნიშვნელობა, თუმცა ზამთრის პერიოდში უღელტეხილი გახსნილია. შპლიუგენის უღელტეხილზე გადადის მდინარეების რაინისა (ჩრდილოეთით) და პოს (სამხრეთით) აუზების წყალგამყოფი.
1840 წელს უღელტეხილზე იმოგზაურა ინგლისელმა მწერალმა მერი შელიმ, რომელმაც აღწერა გავლილი გზა.
რესურსები ინტერნეტში
ისტორია
ალპების უღელტეხილები
იტალიის უღელტეხილები
შვეიცარიის უღელტეხილები
ოთხთავი (A-516)

ოთხთავი (A-516) — XII-XIII საუკუნეების ქართული ხელნაწერი ოთხთავი. წარმოადგენს კლასიკური პერიოდიდან გვიანდელი ტრადიციისაკენ გარდამავალი პერიოდის ხელნაწერი წიგნის საინტერესო ნიმუშს. გადაწერის ადგილი უცნობია, ცნობილია მხოლოდ ის, რომ იგი საქართველოშია შექმნილი ერთ-ერთი ფეოდალური ოჯახის — გლონისთავისძეების დაკვეთით. გადამწერია იაკობი.
საწერ მასალად გამოყენებულია ეტრატი, შეიცავს 316 ფურცელს, რომელთა ზომებია 23,6X18 სანტიმეტრი. მხატვრული სისტემა კლასიკური კლასიკური პერიოდის ქართული წიგნების მიბაძვითაა შექმნილი, თუმცა მისგან განასხვავებს ფერთა პალიტრა, კერძოდ მჭახე წითელი საღებავი.
ოთხთავის ეს ხელნაწერი დღეს ინახება საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის A ფონდში (A-516).
ლიტერატურა
ქართული ხელნაწერი წიგნი, V-XIX საუკუნეები, თბილისი, 2012, გვ. 74
ქართული სასულიერო ხელნაწერები
ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის A ფონდი
ქართული ოთხთავები
XII საუკუნის ხელნაწერები
XIII საუკუნის ხელნაწერები
მიწის შავი ხვატარი

მიწის შავი ხვატარი — მწერი პეპლების რაზმისა. მათი ფრთების შლილი აღწევს 36-38 მმ-ს. წინა ფრთები შავი ან მუქი ყავისფერია, უკანა — მუქი ნაცრისფერი. კვერცხები თეთრია, მატლი — ნაცრისფერი, ჭუპრი — მუქი ყავისფერი. ზამთრობს ნიადაგში მატლის ფაზაში, აზიანებს ბოსტნეულ და მინდვრის კულტურებს. პეპლები ივლისის ბოლოდან სექტემბრამდე ფრენენ. კვერცხებს დებენ ნიადაგში. საქართველოში წელიწადში ერთ თაობას იძლევა.
ლიტერატურა
სასოფლო-სამეურნეო მავნებლები
ხვატრისებრნი
ჩეტ ატკინსი

ჩეტ ატკინსი
ჩესტერ ბარტონ ატკინსი (დ. 20 ივნისი, 1924 — გ. 30 ივნისი, 2001) — ამერიკელი გიტარისტი და მუსიკალური პროდიუსერი, რომელმაც ოუენ ბრედლისთან ერთად შექმნა ქანთრის პოლირებული სტილი, რომელიც ჩვენთვის ცნობილია, როგორც ნეშვილ საუნდი, რამაც ქანთრის დააახლოვა პოპ მუსიკასთან და მეტი პოპულარობა შესძინა მას.
მისმა საშემსრულებლო ტექნიკამ, რომელიც მერლ ტრევისის, ჯანგო რენჰარდტის, ჯორჯ ბარნსის, ლეს პოლისა და მეიბელ კარტერის გავლენით ჩამოყალიბდა, ჩეტს მრავალი თაყვანისმცემელი შესძინა, როგორც აშშ-ში, ისე ქვეყნის გარეთ. ატკინსის პრიოდუსერობით შეიქმნა პერი კომოს, ელვის პრესლის, ედი არნოლდის, დონ გიბონსის, ჯიმ რივესის, ჯერი რიდის, კიტერი დეივისის, კონი სმიტის, ვეილონ ჯენინგსისა და სხვათა ჩანაწერები.
მრავალ სხვა ჯილდოსთან ერთად ჩეტ ატკინსს მიღებული აქვს: 14 გრემი, 9 CMA-ს წლის ინსტრუმენტალისტის ჯილდო და გრემის ჯილდო ცხოვრების მთავარი მიღწევისთვის. იგი შეყვანილია როგორც როკ-ენ-როლისა და ქანთრის, ისე მუსიკოსთა დიდების დარბაზში
ბიოგრაფია
ბავშვობა და ადრეული ცხოვრება
ჩეტ ატკინსი დაიბადა 1924 წლის 20 ივნისს ლუტრელში, ტენესში. 6 წლის ასაკში, ჩეტის მშობლები განქორწინდნენ, ჩეტის აღზრდა კი მამამ ითავა. იგი ორ ძმასა და ერთ დას შორის ყველაზე პატარა იყო. იგი თავდაპირველად გავაის გიტარას ეუფლებოდა, ხოლო შემდეგ ფიდლზეც (ვიოლინოს ტიპის ინსტრუმენტი) გადაინაცვლა. მას, ცხრა წლის ასაკში, ფიდლისთვის სიმების შესაძენად თავის ძმის პისტოლეტისა და კიდევ რამდენიმე ნივთის გაყიდვა დასჭირდა. 1974 წელს დაბეჭდილ ავტობიოგრაფიაში ჩეტი წერს: ჯერ კიდევ ყმაწვილ, ასთმით დაავადებულ ჩეტს მამასთან მოუწია საცხოვრებლად გადასვლა, კერძოდ ფორტსონში, ჯორჯიაში.
ინდუსტრიული ჯილდოები
Country Music Association
1967 წლის საუკეთესო ინსტრუმენტალისტი
1968 წლის საუკეთესო ინსტრუმენტალისტი
1968 წლის საუკეთესო ინსტრუმენტალისტი
1981 წლის საუკეთესო ინსტრუმენტალისტი
1982 წლის საუკეთესო ინსტრუმენტალისტი
1983 წლის საუკეთესო ინსტრუმენტალისტი
1984 წლის საუკეთესო ინსტრუმენტალისტი
1985 წლის საუკეთესო ინსტრუმენტალისტი
1988 წლის საუკეთესო ინსტრუმენტალისტი
ქანთრის დიდების დარბაზი და მუზეუმი
ქანთრის დიდების დარბაზისა და მუზეუმის წევრი გახდა 1973 წელს
სქოლიო
ამერიკელი გიტარისტები
დაბადებული 20 ივნისი
დაბადებული 1924
გარდაცვლილი 30 ივნისი
გარდაცვლილი 2001
Mafinga Central

Mafinga Central is the highest point in the Mafinga Hills on the border of Zambia and Malawi. At it is likely to be the highest mountain in Zambia. It is most easily accessed from the town of Chisenga in Malawi.
The peak was climbed in 2014 by an international team from the United Kingdom, Malawi and Lithuania, who measured it to be slightly higher than Mafinga South, another peak on the watershed close by. A more accurate survey is needed to establish for certain which of the two peaks is higher. Both peaks are found on the Mafinga Ridge, an area composed of quartzites, phyllites, and feldspathic sandstones of sedimentary origin. The Luangwa River, one of Zambia's major river systems, rises in the Mafinga Hills on the western side of the ridge.
References
Geography of Zambia
Geography of Malawi
Malawi–Zambia border
Highest points of countries
დაშთე-ლუთი

დაშთე-ლუთი — მარილიანი უდაბნო სამხრეთ-აღმოსავლეთ ირანში. წარმოადგენს მსოფლიოში სიდიდით 25-ე უდაბნოს. მოიცავს 51 800 კმ² ტერიტორიას. მისი სიგრძე 480 კმ-ია, სიგანე 320 კმ. უდაბნოს ტერიტორია მსოფლიოში ერთ-ერთ უმშრალესად და ამავე დროს, ბიოლოგიურად უსიცოცხლო ზონად მიიჩნევა.
უდაბნოს აღმოსავლეთი ნაწილი დაფარული მშრალი, მარილის ტბებით, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი ქვიშის დიუნებით, რომლებიც ერთ-ერთი უმაღლესია მსოფლიოში.
2016 წლის 17 ივლისს, დაშთე-ლუთი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანეს.
რესურსები ინტერნეტში
NASA -ს ფოტოები და ინფორმაცია
NASA survey on temperatures around the globe
სქოლიო
ირანის უდაბნოები
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ირანში
de:Wüsten Afghanistans und des Iran#Lut
ro:Marele Deșert din Iran și Afganistan#Lut
ჟან ბატისტ პიგალი

ჟან ბატისტ პიგალი (დ. 26 იანვარი, 1714, პარიზი — გ. 21 აგვისტო, 1785, იქვე) — ფრანგი მოქანდაკე. სწავლობდა (1722 წლიდან) რ. ლე ლორენთან და ჟ. ბ. ლემუანთან. იმოგზაურა იტალიაში (1736–1739). როკოკოდან კლასიციზმზე გარდამავალი სტილით შექმნა სტატუები, კომპოზიციები, რელიგიურ და მითოლოგიურ თემებზე („მერკური სკანდალს იკრავს“ (1744), მარმარილო (1744); „ბიჭი გალიით“, მარმარილო (1749) — ორივე ლუვრი, პარიზი). განსაკუთრებულ წარმატებას მიაღწია მოქალაქეობრივი პათოსით გამსჭვალულ, ზოგჯერ ნატურალისტური სიზუსტით შესრულებულ საფლავის ძეგლებში (მარშალ მორიც საქსონელის საფლავი, მარმარილო, 1753-76, სენ-ტომის ეკლესია, სტრასბური).
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ჟან ბატისტ პიგალის გალერეა (დაარქივებული)
ფრანგი მოქანდაკეები
დაბადებული 26 იანვარი
დაბადებული 1714
გარდაცვლილი 21 აგვისტო
გარდაცვლილი 1785
Qazıqurdalı

Qazıqurdalı (also, Kazykurdaly) is a village and municipality in the Barda Rayon of Azerbaijan. It has a population of 858.
References
Populated places in Barda District
პოლ ბარანი

პოლ ბარანი (დ. 8 დეკემბერი, 1910, ნიკოლაევი, რუსეთის იმპერია — გ. 26 მარტი, 1964, პალო-ალტო, კალიფორნიის შტატი, აშშ) — რუსულ-ებრაული წარმოშობის ამერიკელი ეკონომისტი. მაგისტრის ხარისხი მიიღო ჰარვარდის უნივერსიტეტში; ფილოსოფიის დოქტორი გახდა 1932 წელს, ბერლინში. მუშაობდა ნიუ-იორკის ფედერალურ სარეზერვო ბანკში. ასწავლიდა სტენფორდის უნვიერსიტეტში. ის არის ნეომარქსისტული მიმდინარეობის წარმომადგენელი ეკონომიკის დარგში.
ცხოვრება და სამეცნიერო მოღვაწეობა
პოლ ბარანი დაიბადა ნიკოლაევაში, ებრაულ ოჯახში. მისი მამა, აბრაამ ისააკის ძე ბარანი — ექიმი და მენშევიკი — შვილებთან და ცოლთან, როზალია ბრაუდესთან ერთად გადავიდა ვილნიუსში. ოჯახი ვილნიუსიდან გაავიდა ბერლინში, შემდეგ კი საცხოვრებლად დაბრუნდა მოსკოვში, 1915 წელს, მაგრამ პოლ ბარანი დარჩა გერმანიაში, რომ სწავლა დაესრულებინა.
1926 წელს ის სწავლ;ობდა გიორგი პლეხანოვის სახელობის რუსეთის ეკონომიკურ უნივერსიტეტში.
ნაშრომები
ზრდის პოლიტიკური ეკონომია (The political economy of growth, 1957; русск. перевод: К экономической теории общественного развития. М., 1960)
მონოპოლიტიკური კაპიტალი: ამერიკული ეკონომიკის კვლევა (Monopoly Capital: An essay on the American economic and social order, 1966, в соавторстве с П. Суизи)
ნეოკოლონიზმის პოოლიტიკური ეკონომია (The Political Economy of Neo-Colonialism, 1975)
რესურსები ინტერნეტში
პოლ ბარანის ბიოგრაფია
სქოლიო
ამერიკელი ეკონომისტები
ამერიკელი მეცნიერები
მარქსისტები
Explosion crater

Explosion crater
An explosion crater is a type of crater formed when material is ejected from the surface of the ground by an explosive event at or immediately above or below the surface.
A crater is formed by an explosive event through the displacement and ejection of material from the ground. It is typically bowl-shaped. High-pressure gas and shock waves cause three processes responsible for the creation of the crater:
Plastic deformation of the ground.
Projection of material (ejecta) from the ground by the explosion.
Spallation of the ground surface.
Two processes partially fill the crater back in:
Fall-back of ejecta.
Erosion and landslides of the crater lip and wall.
The relative importance of the five processes varies, depending on the height above or depth below the ground surface at which the explosion occurs and on the composition of the ground.
Examples
One of the largest explosion craters in Germany is in the borough of Prüm. It was caused by a huge explosion in 1949, in which an ammunition depot exploded due to unknown causes and large parts of the town were destroyed.
See also
Hydrothermal explosion, caused by rapid heating of groundwater by volcanic sources
Maar, a crater caused by a volcanic explosion
Pseudocrater, a volcanic crater formed by a steam explosion
Subsidence crater, a depression in the ground formed by collapse of a void below the surface
Impact crater, a depression formed by excavation following a hypervelocity impact
Volcanic crater
References