PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ანტუან სევრიუგინი

ანტუან სევრიუგინი (დ. 1830 — გ. 1933) — ყაჯარების დინასტიის კარის ფოტოგრაფი (1885-1925) და ყველაზე წარმატებული ფოტოატელიეს მფლობელი ირანში. მისი ფოტოები ყაჯარებისა და ადრეული ფეჰლევის დინასტიის დროინდელი ირანის შესასწავლად ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი წყაროა, როგორც ზოგადად ირანული საზოგადოების, ისე ამ პერიოდის ისტორიისა და კულტურის თვალსაზრისით.
ბიოგრაფია
ანტუან სევრიუგინი დაიბადა თეირანში, რუსეთის საელჩოს თანამშრომლის, სომხური წარმომავლობის ვასილ სევრიუგინისა და მისი ქართველი მეუღლის ოჯახში. მამის ნაადრევი გარდაცვალების შემდეგ დედამ, რომლის სახელი მხოლოდ სპარსული ფორმითაა ცნობილი — ახიმ-ხანუმი, ოჯახი თბილისში წამოიყვანა. ანტუანი თბილისიდან, ფოტოგრაფ დიმიტრი ერმაკოვის რჩევით, ყირიმში გაემგზავრა, მოიარა შუა აზია და კავკასია. ამის შემდეგ ირანში მოგზაურობა და ამ ქვეყნის შესახებ დოკუმენტაციის შექმნა გადაწყვიტა.
1870 წელს ძმასთან, კოლიასთან ერთად, ჯერ აზერბაიჯანში, შემდეგ კი ქურთისტანსა და ლურისტანში იმოგზაურა.
1883 წელს თეირანში, დღევანდელ ფირდოუსის ქუჩაზე სევრიუგინმა ძმასთან ერთად ფოტოატელიე გახსნა. ანტუანმა ირანში სომეხი ქალი, ლუიზე გურგენიანი შეირთო და მასთან შვიდი შვილი ჰყავდა. ამ დროის განმავლობაში მისი ფოტოხელოვნება ირანულ ზეპურ საზოგადოებაში სულ უფრო მეტი წარმატებით სარგებლობდა, ბოლოს ის ნასერ ადილ-შაჰის (1831-1896) კარზე მიიწვიეს.
კარიერა
საერთაშორისო საზოგადოების ყურადღება მან მას შემდეგ მიიქცია, რაც გერმანელი ისტორიკოსის ფრიდრიხ სარეს (1865-1945) დავალებით ირანის სამხრეთში ექსპედიცია მოაწყო და აქემენიდური და სასანიდური ირანის ძეგლები გადაიღო, რომლებიც ალბომის სახით 1910 წელს გამოიცა.
კონსტიტუციური რევოლუციის დროს (1905-1911) ანტუან სევრიუგინის ფოტო-ატელიე გაანადგურეს. 7000 ფოტოდან მხოლოდ 2000 გადარჩა, ნაწილიც რეზა-შაჰ-ფეჰლავის მოდერნიზიის პერიოდში კონფისცირებულ იქნა. მოგვიანებით ანტუანის ქალიშვილმა, მარიმ ზოგიერთის უკან დაბრუნება შეძლო. 696 შუშის ნეგატივი, რომელიც გადარჩა, სმითსონის ინსტიტუტში ინახება. მისი ფოტოები წარმოადგენს სტილს, რომელსაც ფრანგულად „Type“ ეწოდება და რომელიც სხვადასხვა ეთნიკურ ჯგუფებსა და მათ საქმიანობას ასახავს, საინტერესოა რეგიონალური ჩაცმულობის, ხელოსნობის, უპირველეს ყოვლისა, პროფესიებისა და რელიგიების შესასწავლად. თავის დროზე ისინი ღია ბარათების („Types Persanes“) სახით იყიდებოდა.
სევრიუგინის ფოტო არქივი საქართველოში
ლიტერატურის მუზეუმში ანტუან სევრიუგინის ფოტოების ათეულობით ორიგინალი ინახება. მათი ნაწილი ლადო აღნიაშვილის მიერ მე-19 საუკუნის ბოლოსაა ჩამოტანილი, ნაწილი — ამბაკო ჭელიძის მიერ 1920-იან წლებში შესყიდული. საქართველოში პირველად სევრიუგინი სწორედ ლიტერატურის მუზეუმში, 2011 წლის 28 ივნისს გამოიფინა.
ანტუან სევრიუგინის შემოქმედება ირანელებისათვის ისეთივე მნიშვნელობისაა, რაც ქართველებისთვის ალექსანდრე როინაშვილისა ან დიმიტრი ერმაკოვის შემოქმედება.
რესურსები ინტერნეტში
აზიური ხელოვნების სვინსონის მუზეუმი
ანტუან სევრიუგინის ბიოგრაფია, მულტიმედია
ირანული ხელოვნება
ირანელი ფოტოგრაფები
დაბადებული 1830
გარდაცვლილი 1933
Dorymyrmex bruchi

Dorymyrmex bruchi is a species of ant in the genus Dorymyrmex. Described by Forel in 1912, the species is endemic to Argentina.
References
Dorymyrmex
Hymenoptera of South America
Insects described in 1912
დეციმეტრი

დეციმეტრი (დეცი... და ...მეტრი; აღნიშვნა: ) — მეტრული სისტემის სიგრძის ერთეული, რომელიც ტოლია 0.1 მეტრის.
1 დმ = 0.1 მ = 10 სმ = 100 მმ.
კუბური დეციმეტრი, რომელიც მოცულობის ერთეულია, 1 ლიტრის ექვივალენტურია.
რესურსები ინტერნეტში
დეციმეტრი — უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
მეტრი
ნოვოეფრემივკა (ჰენიჩესკის რაიონი)

ნოვოეფრემივკა (ჰენიჩესკის რაიონი)
ნოვოეფრემივკა — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ჰენიჩესკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 279 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ჰენიჩესკის რაიონის სოფლები
ბოსნია და ჰერცეგოვინა-თურქეთის ურთიერთობები

ბოსნია და ჰერცეგოვინა-თურქეთის ურთიერთობები — წარმოადგენს ურთიერთობებს თურქეთსა და ბოსნია და ჰერცეგოვინას შორის. იუგოსლავიის დაშლის შემდეგ თურქეთმა 1992 წლის 6 თებერვალს აღიარა ბოსნია და ჰერცეგოვინის დამოუკიდებლობა. ქვეყნებს შორის დიპლომატიური ურთიერთობა დამყარდა 1992 წლის 29 აგვისტოს. ბოსნია და ჰერცეგოვინას აქვს ორი საელჩო თურქეთში ანკარაში და იზმირში და საკონსულო სტამბოლში. ბოსნია და ჰერცეგოვინაში კი მოქმედებს სალეჩო სარაევოში და საკონსულო მოსტარში.
1995 წელს თურქეთის პრეზიდენტი სულეიმან დემირელი იყო შუამავალი ბოსნია და ჰერცეგოვინას და ხორვატიას შორის სპლიტის ხელშეკრულების ხელმოწერის დროს.
სქოლიო
თურქეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
ბოსნია და ჰერცეგოვინის დიპლომატიური ურთიერთობები
ჩეშმეს სასახლე

ჩეშმეს სასახლე — იმპერატორის სამოგზაურო სასახლე, მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგში. ააშენეს არქიტექტორ იური ფელტენის პროექტის მიხედვით იმპერატორ ეკატერინე II-ის დაკვეთით. ჩეშმეს ეკლესიასთან ერთად ქმნის უნიკალურ არქიტექტურულ ანსამბლს.
სახელი ეწოდა ჩეშმეს ბრძოლაში რუსეთის გამარჯვების პატივსაცემად.
ისტორია
ტერიტორია, რომელზეც ამჟამად ციხესიმაგრეა განთავსებული იყო ჭაობიანი და უწოდებდნენ „ბაყაყების ჭაობს“ ან „კიკერიკის“. ჩრდილოეთის ომის შედეგად ეს მიწები რუსეთის სამეფო ოჯახის კუთვნილებაში გადავიდა.
1774 წელს ეკატერინე II-მ გადაწყვიტა აეშენებინა სამოგზაურო სასახლე, რათა დაესვენებინა მოგზაურობის პერიოდში საზაფხულო რეზიდენციაში. სასახლის მშენებლობას ხელმძღვანელობდა იური ფელტენი. ჩეშმეს სასახლის მშენებლობა ჩეშმეს ეკლესიასთან ერთად დასრულდა 1777 წელს.
სასახლის მეორე სართულზე მდებარე მრგვალ დარბაზს იყენებდნენ წმინდა გიორგის კავალრები იმპერატრიცასთან შეხვედრისას. რუსეთის მთავარმა სამხედრო ორდენმა აქ დააჯილდოვა კუტუზოვი, სუვოროვი და სხვა მხედართმთავრები.
არსებობს ლეგენდა, რომლის მიხედვითაც სწორედ ამ ადგილზე მიიღო იმპერატრიცამ ცნობა ჩეშმეს ბრძოლაში გამარჯვების შესახებ. თუმცა ეს სანდო წყარო არაა, გარდა ამისა სასახლეს 10 წელი ერქვა კიკერიკენის სასახლე ადგილის ფინური სახელიდან გამომდინარე. ჩესმენის სასახლე ეწოდა 1780 წელს ბრძოლაში რუსეთის გამარჯვებიდან 10 წლის შემდეგ.
1796 წელს ეკატერინე II გარდაიცვალა და ციხესიმაგრე პავლე I-ის მმართველობაში გადავიდა, რომელიც გატჩინოს ანიჭებდა უპირატესობას და ჩეშმეს სასახლე პრაქტიკულად არ გამოიყენებოდა.
ალექსანდრე I-ის მმართველობის პერიოდში საზაფხულო რეზიდენცია მხოლოდ ორჯერ გამოიყენეს, თუმცა ისიც არაპირდაპირი დანიშნულებით.
1919 წელს თავშესაფარი დახურეს, რის შემდეგაც სასახლეში საკონცენტრაციო ბანაკი „ჩეშმენკა“ განათავსეს. 1930-იან წლებში სასახლე გადასცეს ავტოსაგზაო ინსტიტუტს, ხოლო 1941 წელს ლენინგრადის საავიაციო ინსტიტუტს. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში სასახლე ძლიერ დაზიანდა. 1946 წელს იგი გაარემონტეს არქიტექტორ ა. ვ. კორიაგინის პროექტის მიხედვით და მასში განათავსეს ლენინგრადის აეროკოსმოსური ინსტიტუტი.
ლიტერატურა
Е. А. Тартаковская /. Чесменский дворец. — Л.: Изобразительное искусство, 1927.
М. Ф. Коршунова /. Юрий Фельтен. — Л.: Лениздат, 1988. — С. 69—73. — 142 с. — ISBN 5-289-00117-4.
Н. И. Баторевич /. Чесменский дворец. — СПб.: Белое и Черное, 1997. — 160 с.
სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
Lasioglossum excultum

Lasioglossum excultum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1913 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
excultum
ფოქრ-ვედი

ფოქრ-ვედი — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 820 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 259 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 124 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 26.25 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
არარატის პროვინციის სოფლები
სიგებერტ III

სიგებერტ III; (დ. დაახლოებით 9 ოქტომბერი, 630 — 19 იანვარი, 631 — გ. 1 თებერვალი, 656) — ფრანკთა მეფე 632 — 656 წლებში, დაგობერტ I-ის ვაჟი, მეროვინგების დინასტიიდან. მართავდა ავსტრაზიას. სიგებერტი ფრანგულად ნიშნავს: ბრწყინვალე გამარჯვებული.
ლიტერატურა
ფრედეგარის მემკვიდრეები - Continuationes chronicarum quae dicuntur Fredegarii // The Fourth Book of the Cronicle of Fredegar with its continuations. — London: Thomas Nelson and Sons Ltd, 1960.
ფრანკთა ისტორიის წიგნი - Das Buch von der Geschiche der Franken. // Quellen zur Geschichte des 7. und 8. Jahrhunderts. Ausgewaehlte Quellen zur deutschen Gechichte des Mittelalters. — Darmstadt, 1982. — Т. 4a.
ფრანკთა მეფეები
მეროვინგები
გარდაცვლილი 1 თებერვალი
გარდაცვლილი 656
შალვა ბერიანიძე

შალვა ბერიანიძე (დ. 20 თებერვალი, 1924, თბილისი) — ქართველი თანამდებობის პირი, ისტორიკოსი, პედაგოგი.
1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1948-1992 წლებში მუშაობდა პარტიულ-ხელმძღვანელ თანამდებობებზე. საქართველოს სსრ უზენაესი საბჭოს ოთხი მოწვევის დეპუტატი, დაჯილდოების განყოფილების გამგე. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „სოციალისტური პარტია“. ფრაქცია „თანხმობის“ თავმჯდომარე.
რესურსები ინტერნეტში
შალვა ბერიანიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
დაბადებული 20 თებერვალი
დაბადებული 1924
საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
ქართველი ისტორიკოსები
შ
ლიმპიო

ლიმპიო, წარსულში ცნობილი როგორც ტაპუა — ქალაქი პარაგვაიში, ცენტრალურ დეპარტამენტში. 1785 წლის 2 თებერვალს დააარსა მისიონერმა ლუის დე ბოლანიოსმა სახელით — სან-ხოსე-დე-ლოს-კამპოს-ლიმპიოს-დე-ტაპუა.
იგი ესპანურ-გუარანის შეჯვარების ერთ-ერთი პირველი ცენტრი იყო. ესაზღვრება მდინარეები: პარაგვაი, სალადო და სან-ფრანსისკო. მფარველი წმინდანია წმინდა იოსები.
ლიმპიო პარაგვაის ერთ-ერთ უძველეს ქალაქად მიიჩნევა. მისი ფართობი დაახლოებით 117 კმ²-ია. მოიცავს 20 კვარტალს. თუმცა, ზოგიერთი მათგანი ჯერ კიდევ სასოფლო-სამეურნეო ხასიათისაა, მაგრამ ზოგიერთი უფრო ურბანიზებულია.
ქალაქი გაშენებულია დედაქალაქ ასუნსიონიდან 23 კმ-ის დაშორებით, ცენტრალური დეპარტამენტის სხვა ქალაქებს შორის. გააჩნია პორტი მდინარე პარაგვაიზე, რომელიც ადრეულ წლებში საკმაოდ მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა კომერციულ საქმიანობასა და ადგილობრივ ინდუსტრიაში. ეს რაიონი იმიგრაციული ცენტრია, უპირველესად ასუნსიონისა და ინფრასტრუქტურის სიახლოვის გამო.
იხილეთ აგრეთვე
პარაგვაის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
Midamos
Viajes a
SENATUR
World Gazeteer: Paraguay – World-Gazetteer.com
პარაგვაის ქალაქები
Polystira jelskii

Polystira jelskii is a species of sea snail, a marine gastropod mollusk in the family Turridae, the turrids.
Description
Distribution
This species occurs in the North Atlantic Ocean and the Caribbean Sea.
References
Petuch, E. J. Neogene History of Tropical American Mollusks: Biogeography and Evolutionary Patterns of Tropical Western Atlantic Mollusks. p. 163; pl. 38; figs. 7, 8.
External links
Todd J.A. & Rawlings T.A. (2014). A review of the Polystira clade — the Neotropic’s largest marine gastropod radiation (Neogastropoda: Conoidea: Turridae sensu stricto). Zootaxa. 3884(5): 445–491
jelskii
Gastropods described in 1865
Formica integra

Formica integra is a species of ant in the family Formicidae.
References
Further reading
integra
Articles created by Qbugbot
Insects described in 1856
უდმურტეთი

უდმურტეთის რესპუბლიკა, უდმურტეთი (რუს.: Удмуртская Pеспублика; უდმ.: Удмурт Республика) — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი, შედის ვოლგისპირეთის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში. ჩრდილოეთით და დასავლეთით ესაზღვრება კიროვის ოლქი, აღმოსავლეთით - პერმის მხარე, სამხრეთით - ბაშკირეთი და თათრეთი. წარმოიშვა 1920 წლის 4 ნოემბერს.
გეოგრაფია
უდმურტეთი მდებარეობს აღმოსავლეთ ევროპის ვაკის უკიდურეს აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარეების კამისა და ვიატკის დინებებში. ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი უჭირავს ვაკე-დაბლობებს. ჰავა კონტინენტურია, ცივი, თოვლიანი ზამთრით და თბილი ზაფხულით. რესპუბლიკის ჰიდროგრაფიული ქსელი კარგადაა განვითარებული. გარდა კამისა და ვიატკისა, გაედინება იჟი, ჩეპცა, სივა და ა. შ. უდმურტეთის ტერიტორიაზე ნაწილობრივ მდებარეობს ვოტკისკის წყალსაცავი. წიაღისეული რესურსებიდან მოიპოვება ნავთობი, ტორფი, არსებობს მინერალური წყლების გამოსასვლელები.
ისტორია
დღევანდელი უდმურეთის ტერიტორიაზე მოსახლეობდნენ ფინურ-უნგრული მოდგმის ხალხები - თანამედროვე უდმურტების წინაპრები. შუა საუკუნეებში უდმურტების მიწები რუსული სამთავროებისა და ყაზანის სახანოს შორის დაპირისპირების საგანს წარმოადგენდა. 1552 წელს, სახანოს დაცემის შემდეგ, უდმურტეთის ტერიტორია ყაზანის და ვიატკის გუბერნიებს შორის გაიყო. უდმურტები ვოლგისპრეთის სხვა ხალხებთან ერთად აქტიურად მონაწილეობდნენ სტეფანე რაზინისა და ემელიან პუგაჩოვის გლეხთა აჯანყებებში. მე-20 საუკუნის დასაწყისიდან დაიწყო რეგიონის სამრეწველო ათვისება, რასაც თან მოსახლეობის მნიშვნელოვანი მიგრაცია მოყვა. რუსეთში საბჭოთა ხელისუფლების სათავესი მოსვლის შემდეგ, 1920 წლის 4 ნოემბერს გამოცხადდა უდმურტეთის (ვოტების) ავტონომიური ოლქის შექმის შესახებ, რომელიც 1934 წლის 28 დეკემბრიდან ავტონომიურ საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკად გამოცხადდა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში უდმურტეთში ევაკუირებული იქნა დასავლეთის ფრონტისპირა საწარმოების ნაწილი, რამაც რეგიონის სამრეწველო განვითარებას შეუწყო ხელი. საბჭოთა კავშირის დაშლამდე ცოტა ხნით ადრე, 1990 წლის 20 სექტემბერს, უდმურტეთი რუსეთის ფედერაციაში შემავალ რესპუბლიკად გამოცხადდა.
დემოგრაფია
2009 წლის შეფასებით, რესპუბლიკის მოსახლეობა შეადგენდა 1 528 500 მლნ. კაცს. ეთნიკური თვალსაზრისით, უმრავლესობას შეადგენენ რუსები (60,1 %) და უდმურტები (29,3 %), ასევე ცხოვრობენ თათრები (6,9 %), უკრაინელები და ა. შ. მოსახლეობის 69,7 % ქალაქებშია თავმოყრილი. მნიშვნელოვანი დასახლებული პუნქტებია: იჟევსკი, სარაპული, გლაზოვი, ვოტკინსკი, მოჟგა და ა. შ.
ეკონომიკა
უდმურტეთში განვითარებულია მრეწველობის ისეთი მნიშვნელოვანი დარგი, როგორიცაა მანქანათმშენებლობა, ქიმიური, გაზისა და ნავთობის მრეწველობა. რესპუბლიკის ტერიტორიაზე, ქალაქ იჟევსკში მდებარეობს ”იჟმაშის” ქარხანა - ცნობილი საწარმო, რომელიც გარდა მსუბუქი და სპეციალური დანიშნულების ავტომობილებისა, აწარმოებდა ცნობილ ავტომატურ იარაღს აკ-47-ს; ამჟამად უშვებს კალაშნიკოვის ტიპის და სხვა ცეცხლსასროლ იარაღს.
რესურსები ინტერნეტში
უდმურტეთის რესპუბლიკის ოფიციალური საიტი
უდმურტეთის სახელმწიფო საბჭოს ოფიციალური საიტი
რუსეთის რესპუბლიკები
კუდჯაგრიანები

კუდჯაგრიანები, ჯაგრკუდიანები — მაღალორგანიზებული პირველადუფრთო მწერების რიგი ფეხსასხსრიანთა ტიპისა. აქვთ წვრილი, წაგრძელებული სხეული (10-20 მმ სიგრძისა), მღეჭავი პირის ორგანო, წაგრძელებული ყბის საცეცები, მრავალნაწევრიანი გრძელი ულვაშები, სარბენი ფეხები. ფასეტურ თვალებს შორის 2-3 მარტივი თვალი აქვთ. პირის აპარატი მღრღნელი ტიპისაა. მუცელი 11 ნაწილადაა დანაწევრებული და 3 გრძელი ჯაგრისებრი ძაფით (2 ცერკი, 1 კუდის ძაფი) ბოლოვდება. ცოცხლობენ 3 წლამდე. გავრცელებული არიან ყველგან. ბინადრობენ ქვებს შორის, კლდეებზე, ნიადაგში, ჭიანჭველის ბუდეებში, სახლებში (ნესტიან ადგილებში). კუდჯაგრიანები მრავლდებიან კვერცხებით.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Thysanura
Virginia Extension Service Article
ჯაგარკუდიანები
ბორალდაის აეროპორტი

ბორალდაის აეროპორტი (IATA: BXJ, ICAO: UAAR) — აეროპორტი ყაზახეთში. მდებარეობს ქალაქ ალმათიდან 5 კმ-ში. აეროპორტი განკუთვნილია ყველანაირი ტიპის ვერტმფრენის მისაღებად.
სქოლიო
ყაზახეთის აეროპორტები
Abas

Abas or ABAS may refer to:
People
Abas (sophist), an ancient Greek sophist and rhetorician
Abas, the ancient writer of a work entitled Troia from which Maurus Servius Honoratus (ad Aen. ix. 264) has preserved a fragment
Abas I of Armenia, king of Armenia from 928 to 953
Abas (name)
Other uses
Abas River, a river of the Caucasus
Battle of the Abas, a battle at the river in 65 BCE
Abas Business Software, an enterprise resource planning and e-business application from ABAS Software AG
Abas unipunctata, a species of planthopper and the only member of the animal genus Abas
Abas (diatom), an extinct genus of algae
Abas (mythology), several individuals in Greek and Roman mythology
See also
ABA (disambiguation)
Aba (disambiguation)
Abba (disambiguation)
Ab (Semitic)
თუდა-მენგუ

თუდა-მენგუ (ცხოვრების წლები უცნობია) — ოქროს ურდოს მეორე ხანი 1282-1287 წლებში. ბათო-ყაენის შვილიშვილი.
სამეფო ტახტზე ავიდა თავისი ძმის, მენგუ-თემურის გარდაცვალების შემდეგ. ჭრიდა მონეტას. იგი იყო სუსტი ხანი. მისი მმართველობის დროს გაძლიერდა ბეგლარბეგი ნოღაი, ურდოს დასავლეთი ნაწილის ნახევრად დამოუკიდებელი მმართველი.
1283 წელს მიიღო ისლამი. თუდა-მენგუმ და ნოღაიმ 1285 წელს ილაშქრეს ტრანსკარპატიაში, ხოლო 1286 და 1287 წლებში პოლონეთში.
რესურსები ინტერნეტში
Г.В. Вернадский, "Монголы и Русь"
Мыськов Е. П. Политическая история Золотой Орды (1236—1313 гг.). — Волгоград: Издательство Волгоградского государственного университета, 2003. — 178 с. — 250 экз. — ISBN 5-85534-807-5
Селезнёв Ю. В. Элита Золотой Орды. — Казань: Издательство «Фэн» АН РТ, 2009. — 232 с.
ოქროს ურდოს ხანები
ჩიჩენ-იცა

ჩიჩენ-იცა (ესპ. Chichén Itzá [tʃi'tʃen i'tsa], იუკატანის მაიას ენაზე „იცას ქვაბულის პირთან“) — ვრცელი კოლუმბამდელი არქეოლოგიური ძეგლი მექსიკის ტერიტორიაზე, კერძოდ იუკატანის ნახევარკუნძულზე, აგებული მაიას ცივილიზაციის მიერ, ახ.წ. VII საუკუნეში.
ჩიჩენ-იცა მნიშვნელოვანი რეგიონული ცენტრი იყო ჩრდილოეთ მაიას გავაკებაზე გვიანდელი ანტიკურიდან ადრეულ პოსტკლასიკურ პერიოდამდე. ამ არემარეში მრავალი არქიტექტურული სტილია წარმოდგენილი, ცენტრალური მექსიკისთვის დამახასიათებელი ე.წ. მექსიკანიზებული სტილიდან პუუკის სტილამდე, რომელიც გაბატონებული იყო პუუკის მაიას ჩრდილოეთ დაბლობებზე. თავდაპირველად ცენტრალური მექსიკის სტილის არსებობა ამ რეგიონში დაპყრობების გავლენა ეგონათ, თუმცა თანამდეროვე ინტეპრეტაციით ეს უფრო კულტურული დიფუზიის შედეგი უნდა ყოფილიყო.
არქეოლოგიური მონაცემები, როგორიცაა ხანძრის ნიშნები რამდენიმე მნიშვნელოვან ნაგებობასა თუ არქიტექტურულ კომპლექსზე, მიანიშნებს, რომ ჩიჩენ-იცას დაქცევის მიზეზი სისხლიანი უნდა ყოფილიყო. ჩიჩენ-იცას ჰეგემონიის დაკნინების შემდეგ, რეგიონულმა ცენტრმა იუკატანზე მაიაპანში გადაინაცვლა.
ჩიჩენ-იცას ნანგრევები ამჟამად მექსიკის ფედერალური მფარველობის ქვეშაა და იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შეტანილი.
გალერეა
იხილეთ აგრეთვე
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში
რესურსები ინტერნეტში
Chichen Itza on Mesoweb.com
Chichen Itza Digital Media Archive
Chichen Itza archaeologists
UNESCO
American Egypt
Ancient Observatories
მექსიკის არქეოლოგიური ძეგლები
მაია
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში
დოდაშვილი

დოდაშვილი
საკუთარი სახელი დოდაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ივანე დოდაშვილი — პოეტი, მთარგმნელი
კოტე დოდაშვილი — ენათმეცნიერი, ლიტერატურათმცოდნე
სოლომონ დოდაშვილი — ფილოსოფოსი, საზოგადო მოღვაწე
რუსუდან დოდაშვილი — ფილოლოგი, მთარგმნელი
ქართული გვარები
Gədikqışlaq

Gədikqışlaq (also, Gyadikoyeydlyar and Gyadikseydlyar) is a village and municipality in the Quba Rayon of Azerbaijan. It has a population of 627. The municipality consists of the villages of Gədikqışlaq, İdrisqışlaq, and Gədik.
References
External links
Populated places in Quba District (Azerbaijan)
ადოლფ ფონ ჰარნაკი

ადოლფ ფონ ჰარნაკი (დ. 7 მაისი, 1851, ქ. დერპტი, ახლანდელი ქ. ტარტუ ― გ. 10 ივნისი, 1930, ჰაიდელბერგი) — გერმანელი თეოლოგი. იყო პრუსიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი, ბერლინის უნივერსიტეტის რექტორი (1901 წლიდან). ავტორია მრავალი თეოლიგიური გამოკვლევისა („დოგმების ისტორია“ სამ ტომად (1885-1890), „ძველი ქრისტიანული ლიტერატურის ისტორია ევსებიოსმდე“ სამ ტომად (1893-1904), „ქრისტიანობის არსი“ (1900), „მონაზვნობა, მისი იდეალები და ისტორია“ (მე-6 გამოცემა, 1903).
1900-იან წლებში ჰარნაკთან პეტერბურგის უნივერსიტეტიდან მიავლინეს ივანე ჯავახიშვილი, რომელმაც გერმანულ ენაზე გამოაქვეყნა „ევსტათი მცხეთელის მარტვილობა“ ჰარნაკის კომენტარებითურთ (1901). 1903 წელს ნ. მარის შრომის ― „სინის მთაზე მუშაობის წინასწარი ანგარიში“ ― გაცნობამ გააღრმავა ჰარნაკის ინტერესი საქართველოსადმი. მან მოუწოდა გერმანელ მეცნიერებს შეესწავლათ საქართველოს ისტორია და კულტურა, რამაც დიდი გამოძახილი იქონია დასავლეთ ევროპაში.
ლიტერატურა
სქოლიო
გერმანელი თეოლოგები
დაბადებული 1851
გარდაცვლილი 1930
თუნის ტბა

თუნის ტბა — ტბა შვეიცარიაში, ბერნის კანტონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 560 მეტრზე. ფართობი 48.3 კმ². სიგრძე 17.5 კმ, სიგანე 3.5 კმ, მაქსიმალური სიღრმე 217 მ. უერთდება ბრიენცის ტბას მდინარე აარეს მეშვეობით. ტბას ერთვის რამდენიმე მდინარე და მცირე ნაკადული. ტბაში ბინადრობს რამდენიმე სახეობის თევზი. სამხრეთ სანაპიროსთან გაყვანილია რკინიგზა.
რესურსები ინტერნეტში
Lake Thun Tourism Portal
Hochwasserschutz Thunersee - თუნის ტბის წყლის რეგულაციის სქემა
Hydrological data for Lake Thun
შვეიცარიის ტბები
Govorovo

Govorovo is a station on the Kalininsko-Solntsevskaya Line of the Moscow Metro. Previously planned to open in 2017, it opened on August 30, 2018, as part of line's "Ramenki" - "Rasskazovka" extension.
During planning, the station was named Teryoshkovo , but was renamed Govorovo in April 2015.
The station was located parallel to Borovskoye Shosse near the street named 50 Years of the October Revolution. The station's two exits will be between the streets.
References
Moscow Metro stations
Kalininsko-Solntsevskaya line
Railway stations in Russia opened in 2018
Railway stations located underground in Russia
Polyrhachis cubaensis

Polyrhachis cubaensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
განდოვი (ლერიქი)

განდოვი (ლერიქი)
განდოვი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 292 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ლერიქის რაიონის სოფლები
1391

1391
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
31 ოქტომბერი : დუარტე I – პორტუგალიის მეფე
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ცარო გრიგოლაშვილი

ცარო გრიგოლაშვილი (დ. 1950, დუშეთი) — ქართველი ტექნოლოგი, ინჟინერი, მეცნიერი.
1974 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის გორის ფილიალის საღამოს სწავლების დაკონსერვების ტექნოლოგიის ფაკულტეტი და საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ასპირანტურა.
1971-1978 წლებში გორის საკონსერვო ქარხანაში მუშაობდა მუშად, ბრიგადირად, ლაბორანტად, მიკრიბიოლოგად, ქიმიკოს-ანალიტიკოსად. 1978 წელს ის ქარხნის ცენტრალური ლაბორატორიის უფროსად დაინიშნა. 2000 წელს ც. გრიგოლაშვილი ს/ს. „გორკონის“ მთავრი ტექნოლოგი, ხოლო შემდეგ „გორკონთან“ არსებული შპს „ჯეო-კონცენტრატის“ დირექტორის მოადგილეა. 2004 წელს ტრეინინგებისა და სასწავლო პროგრამებში მონაწილეობის მისაღებად იმყოფებოდა მიჩიგანის უნივერსიტეტში, მსოფლიოში არსებული მოთხოვნების შესასწავლად და გამოცდილების გასაზიარებლად, სადაც მიიღო „საერთაშორისო კვების უსაფრთხოებისა და ხარისხის კონტროლის სისტემის“ სერთიფიკატი.
ლიტერატურა
საქართველოს ინჟინერი ქალები თბილისი 2008, გვ. 43-44
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 28 მაისი
დაბადებული 1950
ქართველი ინჟინრები
ქართველი მეცნიერები
Siege of Tbilisi (1122)

Siege of Tbilisi (1122)
The Siege of Tbilisi was the successful siege of the city of Tbilisi, capital of the Emirate of Tbilisi, by the Georgians under King David IV, which ended in 1122. As a result, the Georgians were able to liberate the entire region from Muslim influence and even contest territories within the Seljuk Empire, which at that point was left almost defenceless.
Background
The Emirate of Tbilisi was established in 736, following the Marwan ibn Muhammad's invasion of Georgia, which managed to occupy the city of Tbilisi and its environs from their previous holders, Principality of Iberia. The emirate was controlled by Arab dynasties throughout the next centuries despite unsuccessful Georgian attempts during the reign of King Bagrat IV to recapture its capital.
In 1062, Tbilisi became governed by its city council composed mostly of monks until it was recaptured by Alp Arslan six years later, during the Great Turkish Invasion. In 1080, the city council regained control in a period of weakened emirs' authority.
Following the devastating defeat of Muslim alliance forces at the battle of Didgori in August 1121, King David IV managed to drive the foreign occupiers out from the region until he reached the outskirts of Tbilisi.
Battle
By the end of 1121, David besieged Tbilisi. The city tried to resist, but the military strikes of Georgians were so strong that it was pointless to continue fighting. The siege also put the population in a difficult time. The rulers of Tbilisi decided to negotiate with the king, in which they sent ambassadors to David and asked for a truce, but the king's decision was unwavering - Tbilisi had to submit to the central government. David refused to negotiate with the ambassadors. In the middle of February 1122, the Georgian army made a decisive attack and took the city.
Aftermath
David showed great severity towards the population, in which he killed many, including 500 Arabs who were put on a spiked polearm and tortured to death. After capturing Tbilisi, David moved the capital of Georgia from Kutaisi to Tbilisi. However, the Arab historian al-'Ayni (1360–1451), who utilizes sources, some of which have not survived, admits that the city was pillaged but says that the Georgian king eventually showed patience and "respected the feelings of the Muslims." A well-educated man, he preached tolerance and acceptance of other religions, abrogated taxes and services for the Muslims and Jews, and protected the Sufis and Muslim scholars.
References
Sources
Tbilisi
Tbilisi 1122
Tbilisi
1122 in Europe
12th century in the Kingdom of Georgia
1122 in Asia
Georgian–Seljuk wars