PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ლალისყური

ლალისყური — სოფელი საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტში (თემის ცენტრი). მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე სტორის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 440 მეტრი, თელავიდან 33 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 499 ადამიანი. სოფელში დგას ლალისყურის ციხე.
დემოგრაფია
იხილეთ აგრეთვე
თამარ მეფის ნატახტარი
ლალისყურის ანტონის ჯვრის ეკლესია
ლიტერატურა
სქოლიო
თელავის მუნიციპალიტეტის სოფლები
447

447
მოვლენები
ჰუნები კვლავ (პირველად 441 წელს) გამოჩნდნენ დუნაის სამხრეთით და დაემუქრნენ ბიზანტიის დედაქალქს.
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
24 ივლისი: პროკლე — კონსტანტინოპოლის არქიეპისკოპოსი (დ. 390 ან 395 ან 370)
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ხლოდიო — ფრანკთა ლეგენდარული მეფე (დ. 395)
გუტენბერგის ბიბლია

გუტენბერგის ბიბლია (აგრეთვე ცნობილი როგორც 42-სტრიქონიანი ბიბლია, და მაზარინის ბიბლია) — ნაბეჭდი ბიბლიის ლათინური თარგმანი, რომელიც იოჰან გუტენბერგმა დაბეჭდა მაინცში, გერმანია. ბეჭდვა დაიწყო 1455 წლის 23 თებერვალს, მოძრავი ტიპოგრაფიის გამოყენებით. ეს ბიბლია ყველაზე განთქმული ინკუნაბულაა და მისი შექმნით დაიყო წიგნების მასიური წარმოების ახალი ერა დასავლეთში. წიგნი დაიბეჭდა ე.წ. ტექსტურასა და შვაბახერზე. ყველაზე სრულად მოღწეულ ასლში 1282 გვერდია; ამ წიგნის ასლების უმრავლესობა ორ ტომად გამოიცა.
ისტორიკოსთა მტკიცებით ბიბლიის სულ 180 ასლი დაიბეჭდა, 45 მათგანი პერგამენტზე, ხოლო 135 კი - ქაღალდზე. ეს რიცხვი წარმოუდგენელი იყო იმ პერიოდის საზოგადოებისთვის, სადაც ხელნაწერი ნამუშევრების ასლების შექმნა უდიდეს შრომატევად სამუშაოდ ითვლებოდა. გუტენბერგმა ეს ბიბლიები (რომლებიც დაიბეჭდა, შემდეგ რუბრიკაცია და ილუსტრაცია ხელით გაუკეთდა) დაბეჭდა სამ წელიწადში — დაახ. ამდენი დრო სჭირდებოდა ხელნაწერის ერთი ასლის შექმნას. ხელით გაკეთებული ილუსტრაციების გამო ბიბლიის ყოველი ასლი უნიკალურია. ორფეროვანი ბეჭდვის ტექნიკა, რომელიც რუბრიკაციას საჭიროებას აუქმებს, მხოლოდ ორი წლის შემდეგ გამოიგონეს.
2003 წლისთვის დღემდე შემორჩენილი გუტენბერგის ბიბლიების რიცხვი შეადგენს: თერთმეტი ასლი პერგამენტზე, ახალი აღთქმის მხოლოდ ერთი ასლი პერგამენტზე, და 48 თითქმის სრული აკინძული ასლები ქაღალდზე, ამას გარდა კიდევ ერთი დანაწევრებული ასლი ქაღალდზე. ყველაზე მეტი ასლი შემონახულია გერმანიაში (12). ოთხ ქალაქში (პარიზი, მოსკოვი, მაინცი და ვატიკანი) ორ-ორი ასლია; ლონდონში სამი ასლი და ბაგფორდის ფრაგმენტია; ნიუ-იორკში ოთხი ასლია შენახული.
იხილეთ აგრეთვე
ჯიკჯი
ლიტერატურა
St. Mark's Library (General Theological Seminary). The Gutenberg Bible of the General Theological Seminary. New York: St. Mark's Library, the General Theological Seminary, 1963.
The Gutenberg Bible of 1454, Göttingen Library, Facsimile Edition, 2 vols + booklet, ed. Stephan Füssel, 1400 pp. Taschen: Cologne. In Latin
რესურსები ინტერნეტში
Gutenberg Digital„
Treasures in Full: Gutenberg Bible
Gutenberg Bible Census
ბიბლია
ბეჭდვის ისტორია
Rusa III

Rusa III was king of Urartu. He was called "Rusa Erimenahi" ("the son of Erimena"). He may have been the nephew or cousin of Rusa II. Little is known about his reign; his name was inscribed on a massive granary at Armavir and on a series of bronze shields from the temple of Khaldi found at Rusahinili, now held in the British Museum. There is considerable confusion over the identity of Rusa III, when he ruled, and his relationship to other kings or even the actual dates he ruled.
Rusa was the father of Sarduri IV.
See also
List of kings of Urartu
References
Urartian kings
7th-century BC monarchs in Asia
მავრიტანიული უგია

მავრიტანიული უგია
უგია — მავრიტანიის ფულის ერთეული. ახალი უგია მავრიტანიაში შემოვიდა 2018 წელს, ერთი ახალი უგიას ფასი 10 ძველი უგიაა. პირველად უგია მიმოქცევაში 1973 წელს გამოჩნდა. თავდაპირველად ბანკმა შექმნა მონეტები: 1 ხუმსიანი, 1, 2, 5, 10 და 20 უგიები, პარალელურად გამოივდა ბანკნოტები: 100, 200 და უგია. 1979 წელს შეიქმნა ბანკნოტი 500 უგია.
რესურსები ინტერნეტში
მავრიტანიული უგია
მავრიტანიის ცენტალური ბანკის საიტი
ბრუნვაში არსებული ვალუტები
მავრიტანია
გასპარ დე გუსმან ოლივარესი

გასპარ დე გუსმან ოლივარესი - (6 იანვარი 1587, რომი, იტალია - 22 ივლისი 1645, ტორო, ესპანეთი) — ესპანეთის სახელმწიფო მოღვაწე, გრაფი, ჰერცოგი (1621 წლიდან), ფილიპე IV-ის ფავორიტი.
1621-163 წწ. პირველი მინისტრი. ხელთ იგდო განუსაზღვრელი ძალაუფლება. ეკონომიკური და პოლიტიკური დაცემის პირობებში ცდილობდა ადმინისტრაციული აპარატის განმტკიცებას, ახშობდა პროვინციების სეპარატისტულ მისწრაფებებს. მისი ინიციატივით ესპანეთი ჩაება ოცდაათწლიან ომში (1618-1648), აგრეთვე განაახლა ომი შეერთებული პროვინციების რესპუბლიკასთან (1621 წ.). მისი მმართველობის დროს დაიწყო აჯანყება კატალონიაში (1640 წ.), იმავე წელს პორტუგალია გამოეყო ესპანეთს. 1643 წელს გასპარ ოლივარესი გადააყენეს.
რესურსები ინტერნეტში
გასპარ დე გუსმან ოლივარესი
ესპანელი პოლიტიკოსები
დაბადებული 1587
გარდაცვლილი 1645
ნილო (კუნდინამარკა)

ნილო (კუნდინამარკა)
ნილო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კუნდინამარკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 443 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 224 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 63.5 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 224 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კოლუმბიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი
statoids.com-ის მონაცემები
კუნდინამარკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
კანუნ ნამე (სელიმ I)

კანუნ ნამე (სელიმ I)
კანუნ ნამე — სამართლის წიგნი ოსმალეთის იმპერიაში. სელიმ I-ის სულთნობის პერიოდში (1512-1520 წლებში) ოსმალეთის იმპერიაში უკვე შარიათის მკაცრი კანონმდებლობა მოქმედებდა. სწორედ მისი მოღვაწეობია პერიოდში შეიქმნა სულთან სელიმ I-ის “კანუნ-ნამე”, ანუ სამართლის წიგნი. სელიმ I, ისტორიაში შესულია, როგორც იავუზის სახელით, რაც ნიშნავს მრისხანეს.
ისტორია
სულთან სელიმ I-ის (1512-1520) კანუნ-ნამეს შესახებ XX საუკუნემდე არაფერი იყო ცნობილი, სწორედ ნაკლებად იყო ცნობილი ამ სულტნის საკანონმდებლო საქმიანობის შესახებაც. XX საუკუნეში თურქული ხელნაწერების შესწავლისას მიკვლეულ იქნა ორი ერთნაირად დასათაურებული ხელნაწერისადმი, რომელიც ასე იკითხებოდა: “სულტან სელიმის კანონთა წიგნი, ღმერთმა ნათელში
ამყოფოს მისი სული”. მაგალითად ამ სამართლის წიგნის ერთი ხელნაწერი იყო შიფრით B1882, გადაწერის თარიღით 1564 წელი, რომელიც ახლოსაა ამ კანონთა წიგნის თავდაპირველ შედგენის თარიღთან. მეორე ხელნაწერი, შიფრით A250, არ იყო დათარიღებული. ამ ხელნაწერის მიხედვით ნათელი ხდება კანუნ-ნამეს შემდგენლის სახელი, რომელიც არის ნიშანჯი ჯელალ-ზადე (1567 წელი).
ქოჯა-ნიშანჯი ჯელალ-ზადე მუსტაფა ჩელები გახლდათ (1567 წლები). ის იყო XVI საუკუნის ოსმალეთის იმპერიის გამოჩენილი ისტორიკოსი და კანონმდებელი. მან თავისი მოღვაწეობა, სწორედ სულთან სელიმ I-ის კარზე დაიწყო. ის ორჯერ იყო ნიშანჯის 6 თანამდებობაზე სულტან სულეიმან კანუნის (1520-1566) დროს (1534-1557 წლებში და 1566-1567წლებში). აქედან გამომდინარე უდავოა და ეჭვს არ იწვევს, რომ მას მართლაც შეეძლო ეთავა სელიმ I-ის “კანუნ-ნამე”-ს შედგენა. სელიმ I-ის სულთნობის პერიოდზე მან ცალკე ისტორიული ნაშრომიც დაწერა, სახელად “წიგნი სელიმზე”. სელიმ I-ის “კანუნ-ნამე”-ს შედგენის შემდეგ ქოჯა-ნიშანჯი ჯელალ-ზადემ გააგრძელა საკანონმდებლო საქმიანობა და დაასრულა სულეიმან კანუნის (1520-1566) “კანუნ-ნამე”-თი.
სელიმ I–ის კანონთა წიგნის შედგენის პარალელურად, ასევე მიმდინარეობდა ეტაპობრივად ოსმალთა კანონთა ნორმების დამკვიდრება იმპერიის პროვინციებში: კაისერი, რუმი, დიარბექირი და სხვა. ეს პერიოდი დაახლოებით დათარიღებულია 1516-1518 წლებში. სელიმ I-ის “კანუნ-ნამე”-ში საუბარია სასოფლო-სამეურნეო და სამოქალაქო გადასახადებზე, აღწერილია სხვადასხვა სახის საბაზრო გადასახადები პროდუქციის მიხედვით. აღსანიშნავია, რომ სელიმის “კანუნ-ნამე” ნაწილობრივ არის მისი მამის, ბაიაზიდ II-ის (1481-1512 წლებში) საკანონმდებლო საქმიანობის გაგრძელება.
სელიმ I-ის კანუნთა კრებული შედგება რამდენიმე პუნქტისაგან. ერთ-ერთ მათგანში, რომელიც ეხება გადასახადს ქალის გათხოვებისას ნათქვამია, რომ ქალიშვილის გათხოვებისას მამა იხდიდა გადასახადს.
სელიმ I-ის “კანუნ-ნამე”-ს მიხედვით, ის ადამიანი, რომელიც გაბედავდა გოგოს ან ქალისადმი შეურაცხყოფის მიყენებას, სასტიკად ისჯებოდა.
სელიმ I-ის სულთნობის პერიოდში ოსმალეთის იმპერიაში გავრცელებული იყო შარიათის მკაცრი კანონმდებლობა, რომელიც სასტიკად ილაშქრებდა ადამიანთა წინააღმდეგ, განსაკუთრებით ზღუდავდა ქალის უფლებებს, ართმევდა მას საზოგადოებრივ საქმიანობაში მონაწილეობის საშუალებას. თუმცა სულთანმა სელიმ I-მა თავის “კანუნ-ნამე”-ში დაგვანახა, რომ არ შეიძლება ქალს მთლიანად ჩამოერთვას უფლებები და იქცეს უუფლებო.
რესურსები ინტერნეტში
Селим I — Монархи. Мусульманский Восток XV—XX, — М.: Вече, 2004. — 544 с.
Вооруженные силы османской империи в XV—XVII вв.
ოსმალეთის იმპერია
Aşağıçamlı, Bolu

Aşağıçamlı, Bolu
Aşağıçamlı is a village in the Bolu District, Bolu Province, Turkey. Its population is 64 (2021).
References
Villages in Bolu District
რაანა ლიაქათ ალი ხანი

რაანა ლიაქათ ალი ხანი (დ. 13 თებერვალი 1905 — გ. 13 ივნისი 1990) — პაკისტანის სინდის პროვინციის გუბერნატორი 1973-1976 წლებში და ქვეყნის პირველი ლედი 1947-1951 წლებში. მისი მეუღლე ლიაქათ ალი ხანი პაკისტანის ისტორიაში პირველი პრემიერ-მინისტრი იყო.
ბიოგრაფია
რაანა ლიაქათ ალი ხანი პაკისტანის მოძრაობის ერთ-ერთი წამყვანი ფიგურაა. იგი პროფესიით ეკონომისტია და მოღვაწეობდა ცივი ომის ეპოქაში. რაანამ პოლიტიკური კარიერა დაიწყო 1940-იან წლებში და პაკისტანში მიმდინარე ძირითადი მოვლენების მონაწილე გახდა. მუშაობდ აპაკისტანის მოძრაობის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრად მუჰამედ ალი ჯინას ხელმძღვანელობით. შემდეგ გახდა მოძრაობის ეკონომიკური მრჩეველი და ქვეყნის პირველი ლედი, როდესაც მისი მეუღლე ლიაქათ ალი ხანი სათავეში ჩაუდგა ქვეყნის მთავრობას. როგორც პირველი ლედი, ქვეყანაში კურირებდა განათლების დონის ამაღლებას ქალთა შორის. მომდევნო ათი წელი სახელმწიფო სამსახურშია.
1970-იან წლებში შეუერთდა პრემიერ-მინისტრ ზულფიკარ ალი ბჰუტოს სოციალისტურ პოლიტიკურ მოძრაობას. რაანა გახდა პრემიერის უახლოესი ეკონომიკური მრჩეველი, რომელიც მონაწილეობდა ქვეყანაში მიმდინარე მნიშვნელოვანი ეკონომიკური საკითხების გადაწყვეტაში. ზულფიკარ ალი ბჰუტომ იგი წარადგინა სინდის პროვინციის გუბერნატორის თანამდებობაზე. მოვალეობის შესრულებას შეუდგა 1973 წლის 15 თებერვალს. იგი პროვინციის პირველი ქალი-გუბერნატორი გახდა.
1977 წლის საპარლამენტო არჩევნებშ კვლავ წარმატებას მიაღწია, თუმცა სინდის გუბერნატორად ვერ აირჩიეს ქვეყანაში მომხდარი სამხედრო გადატრიალების შედეგად. გარდაიცვალა 1990 წელს და დაკრძალულია კარაჩიში. ქალთა უფლებების დაცვისა და მათი განათლებისათვის ზრუნვის გამო იგი ქვეყანაში ცნობილი იყო „პაკისტანის დედის“ სახელით.
სქოლიო
დაბადებული 1905
დაბადებული 13 თებერვალი
გარდაცვლილი 13 ივნისი
გარდაცვლილი 1990
პაკისტანელი პოლიტიკოსი ქალები
Asperdaphne aculeata

Asperdaphne aculeata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
დიუნკერკი

დიუნკერკი — ქალაქი საფრანგეთში. მდებარეობს ქალაქ კალედან აღმოსავლეთით. ქალაქი და მისი შემოგარენი მდებარეობს ყოფილი ფლანდრიის საგრაფოს ტერიტორიაზე.
დამეგობრებული ქალაქები
კრეფელდი, გერმანია. 1974 წლის 15 ივნისიდან.
მიდლზბრო, ინგლისი. 1976 წლის 12 აპრილიდან.
ღაზა, პალესტინა.
რიგა, ლატვია. 1960 წლიდან.
როსტოკი, გერმანია 1960 წლიდან.
ვიტორია, ბრაზილია.
კორუმბა, ბრაზილია.
რამათ-ჰაშარონი, ისრაელი.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ტურიზმის ოფისის საიტი
საფრანგეთის ქალაქები
შაქრიანის წმინდა გიორგის ეკლესია

შაქრიანის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შაქრიანის განაპირას. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ეკლესია გეგმით თითქმის კვადრატულია, ფართობი — დაახლოებით 70 კვადრატული მეტრი. დასავლეთიდან, მთელ სიგანეზე, ეკვროდა გვიანდელი მინაშენი, რომლის საძირკვლის ნაშთებიღაა შემორჩენილი.
შენობა ნაგებია ნატეხი ქვით. ფასადები მოგვიანებით შეულესავთ.
ერთადერთი შესასვლელი ეკლესიის დასავლეთ კედლის ჩრდილოეთ ნახევარშია. კარი თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთით არაწესიერი ფორმის აფსიდია, რომლის შუაში თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ჩრდილოეთით ოთხკუთხა ნიშაა. აფსიდის მხრების ხაზზე დგას ოთხწახნაგა ტრაპეზი. ეკლესიის დარბაზი საგრძნობლად მოკლეა, გადახურულია ნახევარწრიული ფორმის სხმული
კამარით.
აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის ქვეშ, შეღრმავებული ჯვარია გამოსახული. ეკლესია გადახურულია კრამიტით.
ლიტერატურა
ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
მილორად მაჟიჩი

მილორად მაჟიჩი (სერბულ-კირილური: Милорад Мажић); დ. 23 მარტი, 1973) — სერბი საფეხბურთო მსაჯი. ნამსაჯები აქვს 2018 წლის უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ფინალი. მაჟიჩმა იმსაჯა ორ მსოფლიო ჩემპიონატზე (2014, 2018), 2016 წლის ევროპის ჩემპიონატსა და 2017 წლის კონფედერაციათა თასზე. 2016 წელს იმსაჯა უეფა-ს ევროპა ლიგის ფინალური შეხვედრა.
სქოლიო
დაბადებული 1973
დაბადებული 23 მარტი
საფებურთო მსაჯები
სელიმ I გირეი

სელიმ I გირეი (‎; დ. 1631 — გ. 22 დეკემბერი, 1704, ბახჩისარაი, ყირიმის სახანო) — ყირიმის სახანოს ხანი 4-ჯერ: 1671–1678, 1684–1691, 1692–1699 და 1702–1704 წლებში, ბაჰადირ I გირეის ვაჟი.
ბიოგრაფია
სელიმი დაიბადა 1631 წელს, ოსმალეთში, ბაჰადირ I გირეის ოჯახში. აღიზარდა ბახჩისარაიში, სადაც იმდროისთვის უმაღლესი განათლება მიიღო, განსაკუთრებით გაიწაფა საბრძოლო ხელოვნებაში. საკუთარი ბიძების (მეჰმედ IV გირეი და ისლამ III გირეი) მმართველობისას ხელმძღვანელობდა ყირიმელთა ჯარებს სხვადასხვა ბრძოლებში. იცავდა ყირიმის სავაჭრო გზებს და ხშირად თავად აწარმოებდა მოლაპარაკებებს უცხოელ ვაჭრებთან. სელიმ გირეიმ თავი გამოიჩინა 1662 წელს, ბუჟინის ბრძოლაში, სადაც მისი სარდლობით ყირიმელმა თათრებმა გაანადგურეს რუსეთის სამეფოსა და ზაპოროჟიელი კაზაკების არმია.
1671 წელს, ოსმალებმა ყირიმის ხანი, ადილ გირეი გადააყენეს თანამდებობიდან და მის ნაცვლად სწორედ სელიმ გირეი დანიშნეს. სელიმი ენერგიული მმართველი, დიდებული სარდალი და ჭკვიანი პოლიტიკოსი იყო. მისი წინამორბედებისგან განსხვავებით ყირიმელ დიდებულებთან არ ჰქონდა დაძაბული ურთიერთობა, მიუხედავად იმისა, რომ 2-ჯერ ჩამოართვეს ხანის ტიტული, ის მაინც სარგებლობდა დიდი ავტორიტეტით ყირიმისა და მთლიანი ოსმალეთის იმპერიის ტერიტორიაზე. მონაწილეობდა დიდ თურქულ ომში, პოლონეთ-ოსმალეთის ომსა და რუსეთთან გაჩაღებულ ომებში (1676-1681 და 1686-1700), რომლებიც ოსმალების მარცხით დასრულდა. სელიმ გირეიმ სახელი გაითქვა რუსეთის წინააღმდეგ გამართულ ბრძოლებში. ისტორიკოსთა მტკიცებით, სელიმ I-ის თავდადებული ბრძოლის დამსახურება იყო ის, რომ ყირიმის სახანო რუსეთის შემადგენლობაში დროზე ადრე არ შევიდა. სელიმს ჰყავდა 10 ქალიშვილი და 13 ვაჟი, რომელთაგან 6-მა (დევლეთ II გირეი, საადეთ IV გირეი, გაზი III გირეი, ყაფლან I გირეი, მენლი II გირეი, სელამეთ II გირეი) შეძლო ყირიმის ხანის წოდების მიღება.
იხილეთ აგრეთვე
ყირიმის სახანო
გირეის დინასტია
ყირიმის ხანების სია
ლიტერატურა
Олекса Гайворонский «Созвездие Гераев». Симферополь, 2003.
Büyük Osmanlı Tarihi, Hammer, Üçdal Neşriyat, III. Cilt s. 598
В. Головченко. Селім Герей I// Українська дипломатична енциклопедія: У 2-х т./Редкол.:Л. В. Губерський (голова) та ін. — К.:Знання України, 2004 — Т.2 — 812с. ISBN 966-316-045-4
სქოლიო
გირეის დინასტია
ყირიმის ხანები
ყირიმის სახანო
დაბადებული 1631
გარდაცვლილი 1704
გარდაცვლილი 22 დეკემბერი
ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
ქართლელები

ქართლელები — ქართველთა ეთნოგრაფიული ჯგუფი. ძირითადად ცხოვრობენ შიდა ქართლში (მდინარე მტკვრისა და მისი შენაკადების ხეობები), ქვემო ქართლში, თორში. საუბრობენ ქართლურ დიალექტზე, რომელიც ლიტერატურული ქართული ენის ერთ-ერთი საფუძველია. წარსულში ქართლელები გამოირჩეოდნენ კულტურისა და ყოფის ადგილობრივი თავისებურებებით. ამჟამად საქართველოში მცხოვრები დაახლოებით 3.600.000 ქართველიდან დაახლოებით 580.000 ქართველი, ქართლური ეთნოგრაფიული ჯგუფის წარმომადგენელია.
ქართველები კუთხეების მიხედვით
ეთნოგრაფია
ბარი უაიტი

ბარი უაიტი (დ. 12 სექტემბერი, 1944 — გ. 4 ივლისი, 2003) — ამერიკელი მომღერალი და კომპოზიტორი და მუსიკალური პროდიუსერი. 1969 წლიდან იგი სათავეში ჩაუდგა „Love Unlimited Orchestra“-ს. ბარი უაიტი ხუთჯერ გადა გრემის ჯილდოს მფლობელი.
მომღერალი დაიბადა ტეხასის ქალაქ გლავესტონში. იგი გაიზარდა ქალაქ ლოს-ანჯელესის სამხრეთში. მომღერალი ათი წლის ასაკში, უკვე ადგილობრივი დანაშაულებრივი ჯგუფის წევრი იყო. ჩვიდმეტი წლის ასაკში ის, მოხვდა ციხეში კადილაკის $30,000 ღირებულების საბურავების ქურდობისთვის.
60-იანი წლების დასაწყისში საპატიმრო ვადის მოხდის შემდეგ, იგი ჩამოშორდა კრიმინალურ სამყაროს და მუსიკით დაინტერესდა. როგორც კომპოზიტორმა მან მალევე მოიპოვა წარმატება. მის სიმღერებს პროდუსირებას უწევდა როკ-მუსიკოსი ბობი ფულერი. 1969 წელს იგი დაუკავშირდა გოგონების ტრიოსგან შემდგარ ანსამბლ „Love Unlimited“-ს. ბარი უაიტმა, მათთან ორი წელი ითანამშრომლა, რომლის შემდეგაც უაიტმა ხელი მოაწერა „20th Century Fox Records“-სთან კონტრაქტს. მან დაწერა, არანჟირება გაუკეთა და პროდუსირებაც თავადვე გაუწია კლასიკურ სოულ-ბალადად ქცეული კომპოზიციას „Walking in the Rain (With The One I Love)“, რომელმაც პოპულარობა სწრაფადვე მოიპოვა, ამ კომპოზიციამ ბილბორდის ცხელ ასეულში #14 ადგილი დაიკავა. 70-იან წლებში ბარი უაიტმა იქორწინა „Love Unlimited“ წამყვან მომღერალ გლოდიინ ჯეიმზზე.
ხმის ჩამწერმა კომპანიამ გადაწყვიტა, ბარის წინა პლანზე წამოწევა და მისი სოლო მომღერლად ქცევა. ამ ფაქტს ბარი არცთუ ისე დიდი ენთუზიაზმით შეხვდა.
ბარი უაიტმა დაწერა მრავალი სიმღერა, მათგან აღსანიშნავია: "I'm Gonna Love You Just a Little More Baby" (1973), "Never, Never Gonna Give You Up" (1973), "Can't Get Enough of Your Love, Babe" (1974), "You're the First, the Last, My Everything" (1974), "What Am I Gonna Do With You" (1975), "Let the Music Play" (1976), "Your Sweetness is My Weakness" (1978), "Change" (1982), "Sho' You Right" (1987), "Practice What You Preach" (1994).
ხანში შესულ ბარი უაიტს ხშირად აწუხებდა ჰიპერტონია, რამაც 2002 წლის შემოდგომას გამოიწვია თირკმლის შეტევა. 2003 წელს მან გადაიტანა ინსულტი. ამ ყველაფერმა იგი ჩამოაშორა სცენას და აქტიურ მოღვაწეობას. 2003 წლის 4 ივლისს ის გარდაიცვალა თირკმლის შეტევით ორმოცდათვრამეტი წლის ასაკში, ვესტ ჰოლივუდის ერთ-ერთ კლინიკაში. მას გაუკეთდა კრემაცია და მისი ოჯახის წევრებმა ფერფლი მოაბნიეს კალიფონიის ზღვის ნაპირას.
დისკოგრაფია
რესურსები ინტერნეტში
ბარი უაიტი, Allmusic
Knol about Barry White written by Gabriel Gianello
Барри Уайт на сайте «Люди»
Скончался известный американский певец Барри Уайт
სქოლიო
ამერიკელი მომღერლები
ამერიკელი კომპოზიტორები
გრემის ჯილდოს მფლობელები
დაბადებული 12 სექტემბერი
დაბადებული 1944
გარდაცვლილი 4 ივლისი
გარდაცვლილი 2003
პიანკო

პიანკო — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 264 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიანკოს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 465 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 27.38 კმ²-ზე. ფართობი 564 735 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარაიბა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბუაჩიძე

ბუაჩიძე
საკუთარი სახელი ბუაჩიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ანდრო ბუაჩიძე — კრიტიკოსი, მთარგმნელი, პოეტი
ბენიტო ბუაჩიძე — კრიტიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე
გასტონ ბუაჩიძე — მწერალი, მთარგმნელი
გიორგი ბუაჩიძე — შორეული ნაოსნობის კაპიტანი
გრიგოლ ბუაჩიძე — საბჭოთა კავშირის გმირი
გურამ ბუაჩიძე — გეოლოგი
თამაზ ბუაჩიძე — ფილოსოფოსი
თედორე ბუაჩიძე — საბჭოთა სამხედრო მოღვაწე
თენგიზ ბუაჩიძე — ლიტერატურათმცოდნე, მწერალი
იოსებ ბუაჩიძე — გეოლოგი, ჰიდროგეოლოგი
კიტა ბუაჩიძე — დრამატურგი
პეტრე ბუაჩიძე — დერმატოლოგ-ვენეროლოგი
სამუელ ბუაჩიძე — ბოლშევიკი რევოლუციონერი
სოფიო ბუაჩიძე — ქირურგი
ქართული გვარები
ორხევი (თიანეთის მუნიციპალიტეტი)

ორხევი (თიანეთის მუნიციპალიტეტი)
ორხევი (ყოფილი ბუშატი) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის, თიანეთის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული — დაბა სიონი). მდებარეობს გომბორის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ივრის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1020 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 31 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 235 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
შარლ დე ვალუა

შარლ დე ვალუა შეიძლება იყოს:
შარლ დე ვალუა — საფრანგეთის მეფე ფილიპ III-ისა და ისაბელა არაგონელის ვაჟი, ვალუას გრაფი და ვალუას დინასტიის დამაარსებელი;
შარლ დე ვალუა — ორლეანის ჰერცოგ ლუი I-ისა და ვალენტინა ვისკონტის ვაჟი, ორლეანის ჰერცოგი და საფრანგეთის მეფე ლუი XII-ის მამა;
შარლ დე ვალუა — ანგულემის გრაფ ჟან ორლეანელისა და მარგარიტა დე როანის ვაჟი, ანგულემის გრაფი და საფრანგეთის მეფე ფრანსუა I-ის მამა;
შარლ დე ვალუა — საფრანგეთის მეფე შარლ VII-ისა და მარია ანჟუელის ვაჟი, ბერის, ნორმანდიისა და აკვიტანიის ჰერცოგი;
შარლ დე ვალუა — საფრანგეთის მეფე ფრანსუა I-ისა და კლაუდია ვალუას ვაჟი, ორლეანის ჰერცოგი;
შარლ დე ვალუა — საფრანგეთის მეფე შარლ IX-ისა და მარი ტუშეს უკანონო ვაჟი, ანჟულემის ჰერცოგი;
Medovka

Medovka, is a village in the Lori Province of Armenia. It belongs to the municipality of Tumanyan.
References
Populated places in Lori Province
კოდოსი

კოდოსი — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის კომუნიდად-დე-კალატაიუდის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 62,688539 კმ². მოსახლეობა — 248 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
Gran Enciclopedia Aragonesa - კოდოსი
სქოლიო
სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
ვანკარანის კულტურა

ვანკარანის კულტურა - კულტურა, რომელიც არსებობდა თანამედროვე ბოლივიის ტერიტორიაზე, პოოპოს ტბის ჩრდილოეთით, ორუროს დეპარტამენტში, ზღვის დონიდან 4 000 მეტრზე, დაახლოებით ძვ.წ. 1 100 წლებში. კულტურამ ურბანული ცივილიზაციის დონეს ვერ მიაღწია.
ამ დროისათვის, ცნობილია ამ კულტურის 17 არქეოლოგიური ძეგლი, რომლებიც საცერემონიო ცენტრის ირგვლივ გაშენებულ პატარა სოფლებს წარმოადგენს. ვანკარანის დასახლებები მდებარეობდა გორაკზე, დიამეტრით 75 მეტრი იყო და მოიცავდა ასამდე პატარა სახლს. შენობათა უმრავლესობას ქვის საძირკველი და ალიზის კედლები ჰქონდა.
ვანკარანის კულტურა ფლობდა სპილენძის გამოდნობის ტექნოლოგიას, აწარმოებდნენ კერამიკას და ქვის სკულპტურებს, ასევე იყენებდა ობსიდიანს.
ლიტერატურა
Bruhns, Karen Olsen. Ancient South America. Cambridge University Press, 1994.
McAndrews, Timothy L. Wankarani settlement systems in evolutionary perspective. xiv, 125 pp., maps, tables, illus., bibliogr. La Paz, Pittsburgh: Univ. Pittsburgh, 2005.
ბოლივიური კულტურა
ბოლივიის არქეოლოგია
კოლუმბამდელი კულტურები
სიუპირიორი (უისკონსინი)

სიუპირიორი (უისკონსინი)
სიუპირიორი — ქალაქი აშშ-ში. უისკონსინის შტატში. შედის დაგლასის ოლქის შემადგენლობაში.
2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 27 244 კაცს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 737,1 კაცი/კმ².
ფართობი 144,13 კმ².
იხილეთ აგრეთვე
აშშ-ის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
დაგლასის ოლქის ქალაქები
ოქროს კანონი

ოქროს კანონი — კანონი, რომლის ძალითაც ბრაზილიაში 1888 წელს გაუქმდა მონობა. იგი შეიცავდა სულ ორ მუხლს:
ბრაზილიაში მონობა გაუქმდა.
ნებისმიერი კანონი, რომელიც წინააღმდეგობაში მოდის პირველ პუნქტთან, უქმდება.
კანონი შეიმუშავა სოფლის მეურნეობის მინისტრმა ანტონიუ და სილვა პრადუმ და ხელი მოაწერა პრინცესა იზაბელამ, რომელიც მამამისის პედრუ II-ის ევროპაში მოგზაურობის პერიოდში იმპერატორის ფუნქციებს ასრულებდა. კანონს ხელი 13 მაისს მოაწერეს, რომელიც განგებ დაამთხვიეს პრინცესას ბაბუის ჟუან VI-ის (ბრაზილიის პირველი იმპერატორის მამა) დაბადების დღეს.
რესურსები ინტერნეტში
კანონის ტექსტი
ბრაზილიის ისტორია
მუჰუ

მუჰუ — ბალტიის ზღვაში მდებარე პატარა კუნძული. მისი ფართობი შეადგენს 198 კმ² და ესტონეთის სიდიდით მესამე კუნძულია.
მეზობელი მცირე კუნძულებთან: კესელაიდი, ვირელაიდი, ვოილაიდი და სუურლაიდი წარმოადგენ საარემაას მაზრის სასოფლო მუნიციპალიტეტს. მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა შეადგენს 1697 (2010 წლის აღწერით) ადამიანს და მოიცავს 206,12 კმ²-ს. სიმჭიდროვე შეადგენს 8,6 მაცხოვრებელს ერთ კმ²-ზე.
მუჰუს ყველაზე მნიშვნელოვანი დასახლებული პუნქტებია: კუივასტუ, ლიივა და კოგუვა.
კუნძული ესტონეთის ძირითად ტერიტორიიდან გამოყოფილია სუურის სრუტით, ხოლო საარემაასგან ვეიკის სრუტით. ის ბორნით მატერიკზე უკავშირდება ვირტსუს, ხოლო საარემააზე ვეინატამს. ზამთარში კუნძულს მატერიკთან აკავშირებს ყინულის გზა.
გალერეა
იხილეთ აგრეთვე
ესტონეთის მუნიციპალიტეტები
ესტონეთის კუნძულების სია
რესურსები ინტერნეტში
Official website
Muhu Tourism Association
Muhu Island in Jetsetter Top10
ესტონეთის კუნძულები
Hungarian Rhapsody No. 1

Hungarian Rhapsody No. 1 in C-sharp minor/E major is the first of a set of 19 Hungarian Rhapsodies by composer Franz Liszt, dedicated to one of his friends and former student, Ede Szerdahelyi. Work on the piece began in 1846 in Klausenburg, and it was published about November 1851. The piece, like many in the set, is composed in the csárdás style, signified by two sections: the lassú (slower, first section) and the friss (faster, second section). Some parts, as the beginning and the trill, resemble the Piano Sonata No. 32 (Beethoven). Also typical for the set, themes in the piece can be traced to earlier sources, specifically Ferenc Erkel and Gáspár Bernát in the first section, and Károly Thern in the second. The gypsy Laci Pócsi and his band are said to have been a source of inspiration for this piece.
Sources of the melodies
In this rhapsody, Liszt used three different tunes by Ferenc Erkel.
References
Sources
Leslie Howard: Liner notes for Liszt: Hungarian Rhapsodies. Hyperion, 1999.
External links
01
1851 compositions