PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის პეტრეს ჭიშკარი

პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის პეტრეს ჭიშკარი — პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის ტრიუმფალური თაღი სანქტ-პეტერბურგში, ხელმწიფისა და მენშიკოვის ბასტიონებს შორის.
ისტორია
პირველი პეტრეს ჭიშკარი, რომელიც ქვის საფუძველზე იყო დამყარებული და ხისგან აშენებული, ააგეს 1708 წელს, ხოლო მთლიანად ქვაში გადააკეთეს 1716-1717 წლებში დომენიკო ტრეზინის პროექტის მიხედვით. თაღს ზემოდან ადგას ფართო ატიკი, რომელიც სრულდება ნახევარწრიული ფრონტონით, რომელზეც კონდრატ ოსნერის პანოა გამოსახული („მოციქულ პეტრეს მიერ სიმონის ჩამოგდება“). აღნიშნული პანო ასოცირდება ჩრდილოეთის ომში რუსეთის გამარჯვებასთან ასოცირდება (სიმონი ესაა შვედეთის მეფე კარლ XII, ხოლო პეტრე - პეტრე I დიდი). ხის ბარელიეფის სიგანეა 4,9 მ, ხოლო სიმაღლე 3,35 მეტრი.
1720 წლის აგვისტოში თაღის თავზე დაამონტაჟეს რუსეთის გერბი (ორთავიანი არწივი), რომელიც შესრულებული იყო ხელოსან ფრანსუა ვასუს მიერ. 1723 წელს მხატვარმა ალექსანდრე ზახაროვმა და ოქრომჭედელმა ივან უვაროვმა ფიგურა შავად შეღებეს და მოაქროვეს გვირგვინი, სკიპტრა, ბირთვი და ფარის დეტალები. მთლიანი გერბის წონა შეადგენდა 1122 კგ. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ გერბი არ ჩამოუხსნიათ, ხოლო დახურეს დეკორატიული ფარი.
ჭიშკარი დაინგრა უკვე XVIII საუკუნეში, თუმცა გაარემონტეს. 1941 წელს საბრძოლო მოქმედებების დროს ძლიერ დაზიანდა. 1951 წელს არქიტექტორების ა. ა. კედრინსკისა და ა. ლ. როტაჩის მიერ ჩაუტარდა რესტავრაცია. ასევე ციხესიმაგრის სარემონტო სამუშაოები მიმდინარეობდა 2008 წლის აპრილ-მაისშიც.
რესურსები ინტერნეტში
Фотография пано над воротами
Сферическая панорама у Петровских ворот
სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
სან-კინტინი (პანგასინანი)

სან-კინტინი (პანგასინანი)
სან-კინტინი (ოფიციალურად სან-კინტინის მუნიციპალიტეტი; პანგ: Baley na San Quintin; ; ილოკ: Ili ti San Quintin) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი პანგასინანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 33 980 ადამიანს შეადგენს. სან-კინტინი 21 ბარანგაიდ იყოფა.
რესურსები ინტერნეტში
San Quintin Profile at PhilAtlas.com
Municipal Profile at the National Competitiveness Council of the Philippines
San Quintin at the Pangasinan Government Website
Local Governance Performance Management System
Philippine Census Information
სქოლიო
პანგასინანის მუნიციპალიტეტები
Yeniyol, Agdam

Yeniyol, Agdam
Yeniyol is a village in the Agdam Rayon of Azerbaijan.
References
Populated places in Aghdam District
Bandza

Bandza is a village located in the west part of Georgia, Martvili municipality (in the Samegrelo-Zemo Svaneti region). It consists of three small villages: Levakhane, Lekekele, Lepatarave. Bandza is situated on Odishi-Guria plain, on the left side of the river Abasha.
It is 7 kilometers to Martvili from Bandza and 22 kilometers to Abasha. According to the data of 2014, 1099 people live in the village.
Bandza is under Chkondidi Diocese.
History
Bandza was first mentioned in 1699–1740 in the description of Russian Ambassador. In 1658 there was a battle between kings of Imereti and Guria-Samegrelo. Vakhushti Batonishvili writes about the village as “Bandza and castle kindly built”. There is marked “Bandza-Paghao Castle” on the map of the west Georgia created in 1797.
Synagogue
In the second half of 18th century Jewish people started to live in the west part of Georgia. They settled in Kulevi, Kutaisi, Poti, Senaki and lately in Bandza. At the beginning of 20th century they built a synagogue in the Jewish district of Bandza. There is also Jewish cemetery near the synagogue. The synagogue is not active today but many Jewish people visit it very often.
Famous People
Georgian footballer Murtaz Khurtsilava was born in Bandza.
Famous Georgian Theater and Film actor Anzor Urdia was originally from Banzda.
See also
Samegrelo-Zemo Svaneti
References
Populated places in Samegrelo-Zemo Svaneti
Kunxırt

Kunxırt (also, Künxırt and Kunkhyrt; Tat: Kunxirt) is a village in the Quba Rayon of Azerbaijan. The village forms part of the municipality of Güləzi.
References
External links
Populated places in Quba District (Azerbaijan)
New Zealand at the 1976 Summer Olympics

New Zealand at the 1976 Summer Olympics
New Zealand competed at the 1976 Summer Olympics in Montreal, Quebec, Canada. The New Zealand Olympic Committee was represented by 80 athletes, 71 men and 9 women, and 29 officials. The flag bearer at the opening ceremony was wrestler David Aspin.
In protest at a tour of South Africa by the All Blacks team early in the year, Congo's official Jean Claude Ganga led a boycott of 28 African nations as the International Olympic Committee refused to bar the New Zealand team. Some of the nations (including Morocco, Cameroon and Egypt) had already participated however, as the teams only withdrew after the first day. From Southern and Central Africa, only Senegal and Ivory Coast took part. Both Iraq and Guyana also opted to join the Congolese-led boycott. For the full list of boycotting countries, see 1976 Summer Olympics#Non-participating National Olympic Committees
Medal tables
Athletics
Track and road
Field
Boxing
Canoeing
Cycling
Four cyclists represented New Zealand in 1976.
Road
Men's individual road race
Track
Men's individual pursuit
Diving
Equestrian
Jumping
Field hockey
Men's tournament
Team roster
Head coach
Ross Gillespie
Group B
Group B play-off
New Zealand advanced to the semi-finals, while Spain continued to the classification round for fifth to eighth places.
Semi-final
Final
Neil McLeod and Les Wilson were not awarded gold medals as they did not take the field during the tournament. The gold medal won by the New Zealand men's team in 1976 remains the only Olympic field hockey medal won by a New Zealand team.
Rowing
Men
Sailing
Shooting
Mixed 50 m rifle, prone
Mixed 50 m running target
Mixed skeet
Swimming
Weightlifting
Wrestling
Officials
Team manager – Bill Holley
Assistant team manager – D. M. Taylor
Chaperone – Valerie Young
Team doctor – Graeme Campbell
Physiotherapist – Peter Stokes
Attache – C. J. Adair
Athletics
Section manager – Dave Leech
Coach – Arch Jelley
Boxing section manager – Alan Scaife
Canoeing section manager – Sandy Pigott
Cycling
Section manager – Neil Lyster
Coach / mechanic – Wayne Thorpe
Equestrian
Section manager – Ian Nimon
Trainer – Lockie Richards
Groom – Karen Yorke
Hockey
Section manager – Tony Palmer
Coach – Ross Gillespie
Rowing
Section manager – Kerry Ashby
Coach (eight) – Rusty Robertson
Coach / boatman – J. T. Reid
Transport manager – Brian Heyward
Sailing
Section manager – Don St Clair Brown
Meteorologist / boatman – Harry Kingham
Shooting section manager – Ian Wright
Swimming
Section manager – Noel Smith
Chief coach – Bert Cotterill
Assistant coach – Duncan Laing
Weightlifting section manager – Bruce Cameron
Wrestling section manager – Keith Breeze
References
Nations at the 1976 Summer Olympics
1976 Summer Olympics
Race relations in New Zealand
Summer Olympics
Kirovske, Donetsk Oblast

Kirovske, Donetsk Oblast
Khrestivka or Kirovske is a city in Donetsk Oblast, Ukraine. Its population is approximately
History
On 14 April 2014 pro-Russian activists captured Kirovske's town hall and declared that the city was part of the separatist Donetsk People's Republic (DPR). Since then the city has remained under DPR and Russian occupation.
On 12 May 2016, the Ukrainian parliament renamed the city Kirovske back to Khrestivka (its historic name) under decommunization laws. The DPR and Russian occupying forces do not recognize the name change.
According to the old Ukrainian subdivisions, which are used by occupational authorities, Kirovske is a city of regional significance and does not belong to any raion.
In Ukraine, the administrative divisions were changed on 18 July 2020, and the reform reduced the number of raions of Donetsk Oblast to eight. The city of Kirovske was merged into newly established Horlivka Raion. The area of Horlivka raion is not controlled by Ukrainian authorities, and thus the divisions are yet to be implemented.
Demographics
As of the Ukrainian Census of 2001:
Ethnicity
Ukrainians: 54.2%
Russians: 41.6%
Belarusians: 1.4%
Azerbaijanis: 0.5%
Tatars: 0.4%
Language
Russian: 82.39%
Ukrainian: 16.90%
Belarusian: 0.15%
Armenian: 0.05%
Notable people
Sasha Korban (born 1987), a Ukrainian miner and street artist
References
Cities in Donetsk Oblast
Populated places established in the Ukrainian Soviet Socialist Republic
Cities of regional significance in Ukraine
Soviet toponymy in Ukraine
Khrestivka urban hromada
3 დეკემბერი

3 დეკემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 337-ე დღე (ნაკიან წლებში – 338-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 28 დღე.
დღის მოვლენები
1586 : ინგლისში ამერიკიდან პირველად შემოიტანეს კარტოფილი.
1621 : გალილეიმ პირველი ტელესკოპი შექმნა.
1818 : ილინოისი აშშ-ის 21-ე შტატი გახდა.
1828 : აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში ენდრიუ ჯეკსონი ამარცხებს მოქმედ პრეზიდენტს ჯონ ქუინსი ადამსს.
1912 : ბულგარეთი, საბერძნეთი, მონტენეგრო და სერბეთი (ბალკანეთის ლიგა) ხელს აწერენ ზავს თურქეთთან, რითაც სრულდება ორთვიანი პირველი ბალკანეთის ომი.
1917 : თითქმის ოცწლიანი მშენებლობის შემდეგ კვებეკის ხიდი გაიხსნა.
1937 : დენდი, მსოფლიოს ყველაზე ხანგრძლივი კომიქსი გამოქვეყნდა პირველად.
1938 : დაქორწინდნენ ჯონ ლენონის მშობლები ალფრედ ლენონი და ჯულია სტენლი.
1944 : საბერძნეთის სამოქალაქო ომი იწყება ახლად განთავისუფლებულ ქვეყანაში კომუნისტებსა და როიალისტებს შორის.
1947 : ბროდვეიზე შედგა ტენესი უილიამსის სპექტაკლის, „ტრამვაი, სახელად სურვილი“ პრემიერა.
1971 : პიონერის პროგრამა - პიონერი 10 იუპიტერის ახლოდან გადაღებულ პირველ სურათებს აგზავნის დედამიწაზე.
1976 : პატრიკ ჰილერი ირალნდიის მეექვსე პრეზიდენტი ხდება.
2009 : თეოდორო ობიანგ ნგემა მბასოგო მეხუთე ვადით აირჩიეს ეკვატორული გვინეის პრეზიდენტად.
2011 : საბავშვო ევროვიზიის გამარჯვებული ქართული ჯგუფი „Candy“ გახდა.
ამ დღეს დაბადებულნი
1368 : შარლ VI (საფრანგეთი) — საფრანგეთის მეფე.
1684 : ჰოლბერგი, ლუდვიგ — ნორვეგიელი მწერალი და ისტორიკოსი.
1859 : კატაიამა სენ — იაპონიისა და საერთაშორისო მუშათა მოძრაობის მოღვაწე.
1865 : ფროიდი, ანა — ბრიტანელი ფსიქოლოგი, ზიგმუნდ ფროიდის უმცროსი ასული.
1884 : პრასადი, რაჯენდრა — ინდოეთის პირველი პრეზიდენტი.
1899 : იკედა ჰაიატო — იაპონიის პრემიერ-მინისტრი.
1925 : ბაბუნაშვილი, ელენე — ქართველი ენათმეცნიერი.
1948 : ოსბორნი, ოზი — ბრიტანელი მომღერალი.
1960 : მური, ჯულიანა — ამერიკელი მსახიობი.
1968 : ბრენდან ფრეიზერი — ამერიკელი მსახიობი.
ამ დღეს გარდაცვლილნი
1154 : ანასტასიუს IV — რომის პაპი
1533 : ვასილ III — მოსკოვის დიდი თავადი
1892 : ფეტი, აფანასი — რუსი პოეტი
1912 : ბაროსი, პრუდენტე ჟოზე დე მორის — ბრაზილიის პრეზიდენტი
2012 : ხიტრუკი, თედორე — რუსი ანიმატორი
დღესასწაულები
მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
გრიგოლ დეკაპოლელი
წმინდა პროკლე
წმინდა დასი
ევსტათი, თესპესი და ანატოლი
ნერსე ეპისკოპოსი და იოსები - მოწაფე მისი, იოანე, სავერიოსი, ისააკი და იპატი - სპარსელნი ეპისკოპოსნი და მოწამენი: აზატი საჭურისი, სასონი, თეკლე, ანა და სხვანი მრავალნი დედანი და მამანი სპარსეთში წამებულნი
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
1203
Zəngişalı

Zəngişalı (also, Zənkişalı and Zangishaly) is a village and municipality in the Agdam Rayon of Azerbaijan. It has a population of 4,304. The municipality consists of the villages of Zəngişalı and Mahrızlı.
References
Populated places in Aghdam District
Cochabamba District, Huacaybamba

Cochabamba District, Huacaybamba
Cochabamba District (Quechua: Quchapampa, qucha means "lake" and pampa means "plain") is one of four districts of the province Huacaybamba in Peru.
Ethnic groups
The people in the district are mainly indigenous citizens of Quechua descent. Quechua is the language which the majority of the population (50.29%) learned to speak in childhood, 49.12% of the residents started speaking using the Spanish language (2007 Peru Census).
See also
Hatun Hirka
Kinwaqucha
Puchkayuq
References
ედენა

ედენა — მწვერვალი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს რაჭა-ლეჩხუმის კავკასიონზე. სიმაღლე 3878 მ. აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით. კალთები შემოსილია ალპური და სუბალპური მდელოებით. ედენის სამხრეთ კალთაზე სათავე აქვს მდინარე რიონს.
ლიტერატურა
რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მთები
კანცონა

კანცონა (სიმღერა) — ლირიკული ლექსი რაინდულ სიყვარულზე შუა საუკუნეების პოეზიაში. თავდაპირველად წარმოიქმნა პროვანსში, შემდეგ გავრცელდა მთელ საფრანგეთსა და იტალიაში (XIII-XVII სს.), სადაც დადგინდა მისი საბოლოო სახელწოდება. კანონას ფორმა სტროფულია (5—7 სტროფი). მისი კლასიკური ნიმუშები შექმნეს დანტემ და პეტრარკამ, აგრეთვე ბოკაჩომ, გ. კავალკანტიმ, ჩინო დე პისტოიამ. კანცონა თავიდანვე მჭიდროდ იყო დაკავშირებული მუსიკასთან. XVI-XVII სს. იტალიაში გაჩნდა საკრავიერი კანცონები. კანცონებს წერდნენ კომპოზიტორები ა. გაბრიელი, კ. მერულო, ჯ. ფრესკობალდი, დ. ბუქსტეჰუდე და იოჰან სებასტიან ბახი. კანცონას განვითარებამ გამოიწვია საანსამბლო ჟანრის — კონჩერტო გროსოს — წარმოშობა. კლავიშიანი საკრავების კანცონები თანდათანობით გადაიზარდა ფუგაში, ხოლო თანხლებიანი სოლო საკრავის კანცონამ განაპირობა სონატის წარმოშობა. XVIII-XIX სს–ში სახელწოდება „კანცონა“ იხმარება ვოკალური მუსიკალური პიესების აღსანიშნავად. XX საუკუნეში გვხვდება როგორც პოეტური სტილიზაცია.
რესურსები ინტერნეტში
კანცონა — მოკლე ლიტერატურული ენციკლოპედია
პოეზია
კირილე ბაგრატიონი

კირილე ბაგრატიონი
კირილე ალექსანდრეს ძე ბაგრატიონი (დ. 1750 — გ. 19 აპრილი, 1828) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (1797), საიდუმლო მრჩეველი და სენატორი (1805-იდან), მეფე იესეს შვილიშვილი, პ. ი. ბაგრატიონის ბიძა.
ისტორია
კირილე ბაგრატიონი დაიბადა 1750 წელს. იგი მამის კვალს გაჰყვა და 17 წლის ასაკში, 1767 წელს, ფსკოვის კარაბინერთა პოლკში შევიდა ვახმისტრად. ამ პოლკთან ერთად, იგი მონაწილეობდა რუსეთ-თურქეთის 1768-1774 წლების ომში. 1771 წელს ადიუტანტობა მიიღო და თურქი ტყვეები გადაიყვანა პერეკოპიდან კოზლოვში. მალე იგი კვლავ საომარ მოქმედებაში ჩაება და მონაწილეობა მიიღო ყარსთან ბრძოლებსა და ბაზარჯიკის აღებაში, 1774 წელს განსაკუთრებულ რაზმთან ერთად იცავდა სტრატეგიული მნიშვნელობის გზას სამხედრო შენაერთების ადგილსამყოფელ შუმლსა და არმიის ძირითადი ძალების ადგილსამყოფელ სილისტრს შორის. საომარ მოქმედებაში თავდადებული და აქტიური მონაწილეობისათვის მადლობა გამოეცხადა. ომის დამთავრებისთანავე კაპიტნის ჩინი ებოძა. 1776-1777 წლებში ყირიმში იყო სამხედრო ნაწილთან ერთად და მონაწილეობას იღებდა აჯანყებული თათრების დამშვიდებაში. ყირიმში თავისი ერთგული და ზომიერი მოქმედებებით ადგილობრივი ხალხის პატივისცემა და ნდობა დაიმსახურა, რითაც მეფის მთავრობის წარმომადგენლები კმაყოფილნი დარჩნენ. ამიტომ იყო, რომ ყირიმის თათრების დამშვიდების შემდეგ, მურზების თხოვნით, იგი იმპერატრიცა ეკატერინე მეორის კარზე გაგზავნეს, როგორც დამორჩილებულ თათართა სანდო წარმომადგენელი. 1786 წელს კირილე ბაგრატიონი უკვე პოდ-პოლკოვნიკი იყო. ამ ჩინით შეხვდა იგი 1789 წელს კვლავ დაწყებულ რუსეთ-თურქეთის საომარ მოქმედებას. იგი მონაწილეობდა ადიოჟიბენის ციხე-სიმაგრისა და ქალაქ ბენდერის აღებაში. 1792 წელს, პოლონეთში რუსეთის ჯარის შესვლამდე, იგი გენერალ დერფელდენის მოწინავე რაზმს ხელმძღვანელობდა. 1793 წელს მიანიჭეს პოლკოვნიკის ჩინი. მომდევნო წელს გადაიყვანეს ჩუგუევის კაზაკთა რეგულარულ პოლკში და ამ პოლკთან ერთად მონაწილეობდა ირანის წინააღმდეგ ლაშქრობაში. როგორც ჩანს, აქ, მან თავისი ერთგული და გაბედული მოქმედებით ხელმძღვანელობის ყურადღება მიიპყრო. მალე 1797 წელს გენერალ-მაიორობა მიიღო და მარიუპოლის პოლკის უფროსად დაინიშნა. ამ თანამდებობაზე ყოფნის პერიოდში კირილე ბაგრატიონი ხშირად უჩიოდა ჯანმრთელობას. 1800 წელს, 50 წლის ასაკში, ავადმყოფობის მიზეზით სამსახურიდან გადადგა. კირილე ალექსანდრეს ძე ბაგრატიონმა რუსეთის არმიაში 37 წელი გაატარა და გენერალ-მაიორის ჩინით დაანება თავი სამხედრო სამსახურს. რუსეთის იმპერიისადმი თავდადებითა და ერთგულებით კარგი სახელი მოიპოვა ხელმძღვანელობაში, ამიტომაც იყო, რომ სამხედრო სამსახურიდან გასვლისთანავე საიდუმლო მრჩეველის წოდება მიიღო და ესწრებოდა სენატის სხდომებს მოსკოვის დეპარტამენტში. მალევე მეექვსე დეპარტამენტში გადაიყვანეს და ბელორუსიის გუბერნიის შემოწმება დაევალა. ამ თანამდებობაზე რამდენიმე წელი დაჰყო. 1805 წელს გადაიყვანეს სენატის მეშვიდე დეპარტამენტში, სადაც, მცირეოდენი შესვენებებით, ესწრებოდა სენატის სხდომებს სიცოცხლის უკანასკნელ დღეებამდე. გარდაიცვალა მოსკოვში, 78 წლის ასაკში, 1828 წელს, დაკრძალულია მოსკოვშივე, დონის მონასტერში.
ლიტერატურა
გონიკიშვილი მიხეილი, ბაგრატიონთა დასახლება და მოღვაწეობა რუსეთში, გვ. 288-289, თბ., 1986
სქოლიო
ქართველი გენერლები
რუსეთის სამხედრო მოღვაწეები
დაბადებული 1750
გარდაცვლილი 19 აპრილი
გარდაცვლილი 1825
ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
მუხრანელების სამეფო შტო
რიო-ბლანკო (ბოლივია)

რიო-ბლანკო (ბოლივია)
რიო-ბლანკო — მდინარე ბოლივიაში, გუაპორეს მთავარი შენაკადი, რომელიც თავის მხრივ, მდინარე მამორეს შენაკადია. გაედინება სანტა-კრუსისა და ბენის დეპარტამენტების ტერიტორიაზე. მისი სიგრძე 1087 კმ-ია. განეკუთვნება ამაზონის აუზს.
რიო-ბლანკოს მთავარი შენაკადებია რიო-სან-მარტინი და რიო-ნეგრო.
იხილეთ აგრეთვე
ბოლივიის მდინარეების სია
რესურსები ინტერნეტში
მდინარის თანამგზავრული რუკა
ბოლივიის მდინარეები
ტაჯიკეთის სიძველეთა ეროვნული მუზეუმი

ტაჯიკეთის სიძველეთა ეროვნული მუზეუმი — მუზეუმი დუშანბეში, ტაჯიკეთი.
ისტორია
მუზეუმი შეიქმნა 1934 წელს საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის ეროვნული ეკონომიკისა და ექსპედიციური კვლევების მიღწევების ძირითადი გამოფენის საფუძველზე. ამ პერიოდისათვის მუზეუმის ექსპონატების ფონდი მთლიანად მოითვლიდა 530 ერტეულს. დროთა განმავლობაში მუზეუმის ექსპოზიცია იზრდებოდა არქეოლოგიური და ეთნოგრაფიული ექსპონატებით, რომლის შემადგენლობაშიც შედიოდა: კერამიკა, მეტალი, იარაღი, საიუველირო ნივთები, ნუმიზმატიკის ნიმუშები, მხატვრობა, ქანდაკება, საყოფაცხოვრებო ნივთები, სახვითი ხელოვნების ნიმუშები და ტაჯიკეთის კულტურის სხვა ნიმუშები. მუზეუმში შეიქმნა ნუმიზმატიკის განყოფილება, სადაც გამოიფინა ერთადერთი და შემთხვევით აღმოჩენილი, მხარის ისტორიის სხვადასხვა პერიოდის მონეტები.
მუზეუმის კოლექციებში ყველაზე ფართოდ არის წარმოდგენილი საყოფაცხოვრებო ჭურჭელი - თასები, გრაფინები, სხვადასხვა ფორმის ჭურჭელი, მინის, ქვის, იარაღის ფრაგმენტები, სამკაულები.
წლების განმავლობაში მუზეუმის კოლექცია ივსებოდა მატერიალური კულტურის ძეგლებითაც, განსაკუთრებით აღსანიშნავია შუა საუკუნეების დეკორაციული ხელოვნების ნიმუშები, კერძოდ: კარის ჩუქურთმები, აზიური ხუროთმოძღვრებისთვის დამახასიათებელი თაბაშირის ან თიხის ჩუქურთმები - განჩუ და კედლის მხატვრობა.
თავდაპირველად მუზეუმის ექსპონატები შენახული იყო ტაჯიკეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტის ვიწრო, მუზეუმისათვის შეუფერებელ ოთახებში და სარდაფებში. ტაჯიკეთის მიერ დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ მთელმა რიგმა არასამთავრობო ორგანიზაციებმა და უცხოეთის ქვეყნების საელჩოებმა დაიწყეს გრანტების გამოყოფა და ექსპონატებისათვის შესაფერისი მუზეუმის ასაშენებლად.
1996 წლის 4 აპრილს მუზეუმს გადაარქვეს სახელი და უწოდეს ტაჯიკეთის სიძველეთა ეროვნული მუზეუმი, რომელიც არსებობდა ტაჯიკეთის მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტთან, რომლის გახსნაც გაიმართა 2001 წელს.
ექსპონატები
მუზეუმის კოლექციის ქრონოლოგიური ჩარჩო მოიცავს პერიოდს დაწყებული ბრინჯაოს ხანიდან, ანუ ძვ. წ. IV ათასწლეულიდან XX საუკუნის დასაწყისამდე.
მუზეუმის ექსპონატებს შორისაა უნიკალური აღმოჩენა, არტეფაქტი „სარაზმის დედოფალი“, რომელიც აღმოჩენილია სოღდის ოლქის ტერიტორიაზე ქალაქ ფანჯაკენტის ახლოს მდებარე უძველეს შუააზიურ ქალაქ სარაზმში. ასევე აქ ინახება 12-მეტრიანი მწოლარე ბუდას ქანდაკება, რომელიც აღმოჩენილია ძველ ბუდისტურ ტაძარ აჯინა-თეფეში 1961 წელს, სამხრეთ ტაჯიკეთში. ასევე მოიცავს სხვა საგნებს, რომლებსაც იუნესკოს საერთაშორისო ორგანიზაციამ მიანიჭა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის ნომინანტის სტატუსი.
დეტალური ინფორმაცია მუზეუმის, მისი კოლექციების, გამოფენების, თანამშრომლების, პუბლიკაციებისა და პროექტების შესახებ შესაძლებელია მომხმარებელმა იხილოს ტაჯიკეთის სიძველეთა ეროვნული მუზეუმის ოფიციალურ ვებგვერდზე. მუზეუმის ვებ-გვერდი შეიქმნა რუკოკის ციფრული არქივისა და კვლევის ცენტრის უნივერსიტეტთან (იაპონია) თანამშრომლობის შედეგად.
რესურსები ინტერნეტში
Национальный музей древностей Таджикистана
Национальный музей древностей Таджикистана
სქოლიო
ტაჯიკეთის მუზეუმები
დოლნო-ცირნილიშტე

დოლნო-ცირნილიშტე — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, სვეტი-ნიკოლეს თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 261 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 114 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
ვარდარის რეგიონი
სვეტი-ნიკოლეს თემი
სქოლიო
სვეტი-ნიკოლეს თემის სოფლები
მიუსქიურლიუ

მიუსქიურლიუ — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 040 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
გოქჩაის რაიონის სოფლები
აუტოპსია

აუტოპსია — პროცედურა, რომელიც გვამზე ტარდება გარდაცვალების მიზეზის დასადგენად. აუტოპსია აჩვენებს ყველანაირ დაავადებას და დაზიანებას გვამზე. ამ პროცედურას ასრულებს სპეციალური დოქტორი, რომელსაც ეწოდება „პათოლოგ-ანატომი“.
აუტოპსია ხორციელდება მხოლოდ იურიდიული და სამედიცინო დაკვირვების მიზნით. მაგალითად სასამართლო აუტოპსია ხორციელდება იმ შემთხვევაში თუ სიკვდილის მიზეზი არის მკვლელობა, ხოლო კლინიკური აუტოპსია ხორციელდება გარდაცვალების სამედიცინო მიზეზით და გამოიყენება შემთხვევითი ან გაურკვევლი სიკვდილის შემთხვევაში ან კვლევის მიზნით. აუტოპსია კლასიფიცირებული შეიძლება იყოს მაშინ, როდესაც გარე ტესტირება არ არის საკმარისი და იმ შემთხვევაში, თუ სხეულის დანაწევრება და შიდა გამოკვლევაა აუცილებელი. ზოგიერთ შემთხვევაში აუტოპსიის ჩასატარებლად შეიძლება საჭირო გახდეს, გარდაცვლილის უახლოესი ნათესავებისგან ნებართვის აღება. როდესაც აუტოპსია სრულდება სხეულის აღდგენა ხდება ჭრილობებზე ნაკერების დადების საშუალებით.
ლიტერატურა
S1-Leitlinie Die rechtsmedizinische Leichenöffnung der Deutschen Gesellschaft für Rechtsmedizin. In: AWMF online (Stand 2012)
Walter Artelt: Die ältesten Nachrichten über die Sektion menschlicher Leichen im mittelalterlichen Abendland. Berlin 1940 (= Abhandlungen zur Geschichte der Medizin und der Naturwissenschaften, 34).
რესურსები ინტერნეტში
Autopsy — a detailed description by a pathologist complete with cartoon figures.
The Virtual Autopsy — a site from the University of Leicester where one examines the patient, looks at the (medical) history and gets a try at the diagnosis.
How Stuff Works — Autopsies
Autopsy of a Murder — An interactive exploration of a murder scene and the science involved in a criminalistic investigation: autopsy and laboratory expertise. Produced by the Montreal Science Centre for its namesake exhibition.
სქოლიო
ანატომიური პათოლოგიები
ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკა

ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკა — ფიზიკის ნაწილი, რომელიც სწავლობს მატერიის უმცირეს ელემენტარულ ნაწილაკებს და მათ შორის არსებულ ურთიერთქმედებებს. დღეისათვის ცნობილია 17 ელემენტარული ნაწილაკი, ასევე არსებობს თეორიული ნაწილაკები, როგორებიც არიან ტაქიონები, ბნელი მატერია და გრავიტონები. ელემენტარული ნაწილაკების ცხრილი იყოფა კვარკებად, ლეფტონებად, ურთიერთქმედების გადამტან ბოზონებად. არსებობს კვარკების სამი თაობა; გარდა პირველისა, რომელშიც შედის ზედა და ქვედა კვარკები, ყველა არასტაბილურია და ნუკლონების წარმოქმნაში (პროტონები და ნეიტრონები) მხოლოდ პირველი თაობის კვარკები მონაწილეობენ. ასევეა ლეფტონების შემთხვევაში; არსებობს სამი თაობა. აქედან ატომის შედგენილობაში შედის მხოლოდ პირველი თაობის წარმომადგენელი — ელექტრონი. ყველა ლეპტონს გააჩნია მისი სახელწოდების ნეიტრინო. ნეიტრინო ძალზე სუსტად ურთიერთქმედებს; მაგალითისთვის ნეიტრინოს უფრო მარტივად შეუძლია გააღწიოს დედამიწაში, ვიდრე ფოტონს მინაში. ურთიერთგადამტანი ბოზონებიდან გლუონი შედის ნუკლონების შედგენილობაში. ის ერთმანეთთან აერთებს კვარკებს ნეიტრონის თუ პროტონის ბირთვში. ფოტონი არის ელექტრომაგნიტური გამოსხივების კვანტი, მათ შორის ხილული სინათლის. სკალარული ბოზონი ანუ ჰიგსის ბოზონი განსაზღვრავს ყველა სხვა ელემენტარული ნაწილაკის მასას. კვანტური ფლუქტუაციის ეფექტის თანახმად მთელი სამყარო ცურავს ჰიგსის ბოზონების ოკეანეში ანუ ვაკუუმში. ვაკუუმი არის უჰაერო სივრცე, მაგრამ ის სავსეა ელემენტარული ნაწილაკებით.
იხილეთ აგრეთვე
ატომური ფიზიკა
ფუნდამენტური ურთიერთქმედება
ლიტერატურა
Frank Close (2004) Particle Physics: A Very Short Introduction. Oxford University Press. ISBN 0-19-280434-0.
Ford, Kenneth W. (2005) The Quantum World. Harvard Univ. Press.
Oerter, Robert (2006) The Theory of Almost Everything: The Standard Model, the Unsung Triumph of Modern Physics. Plume.
Schumm, Bruce A. (2004) Deep Down Things: The Breathtaking Beauty of Particle Physics. Johns Hopkins Univ. Press. ISBN 0-8018-7971-X.
რესურსები ინტერნეტში
The Particle Adventure
symmetry magazine
Particle physics – it matters
კვანტური ფლუქტუაცია
ელემენტარული ნაწილაკების სტანდარტული მოდელი
ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკა