ლეოპოლდ ინფელდი

ლეოპოლდ ინფელდი (დ. 20 აგვისტო, 1898, კრაკოვი, პოლონეთი — გ. 15 იანვარი, 1968, ვარშავა) — პოლონელი ფიზიკოს-თეორიტიკოსი. სამეცნიერო სამუშაოს ეწეოდა პოლონეთსა და კანადაში. პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1952).
ბიოგრაფია
ლეოპოლდ ინფელდი დაიბადა 1898 წლის 20 აგვისტოს პოლონეთის ქალაქ კრაკოვში. იგი დაიბადა ებრაულ ოჯახში, მამა - სოლომონ ინფელდი, დედა კი - ერნესტინა კაანი. კრაკოვის იაგელონის უნივერსიტეტში მიიღო განათლება და შეისწავლა ფიზიკის მეცნიერება. იგი ცნობილი მასწავლებლის ნატანსონის მოწაფე იყო. 1921 წელს დაიცვა სსადოქტორო დისერტაცია, რომლის დაცვის შემდეგ საშუალო სკოლაში დაიწყო მუშაობა, ხოლო 1930 წელს ლვოვის უნივერსიტეტში თეორიული ფიზიკის კათედრაზე ასისტენტად გადავიდა. როკფელერის სტიპენდიის მიღების შემდეგ გაემგზავრა ინგლისში. 1933-1935 წლებში მუშაობდა კემბრიჯის უნივერსიტეტში. შემდეგი სამი წელი კი პრინსტონის უნივერსიტეტში, სადაც თანამშრომლობდა ალბერტ აინშტაინთან. 1939 წელს კანადაში გადასახლდა. და მუშაობა დაიწყო ტორონტოს უნივერსიტეტის პროფესორად. 1950 წელს დაბრუნდა სამშობლოში და ვარშავის უნივერსიტეტში თეორიული ფიზიკის კათედრას ჩაუდგა სათავეში. 1962 წელს ორგანიზება გაუწია საერთაშორისო კონფერენციას გრავიტაციის საკითხებში.
მისი ძირითადი შრომები თეორიული ფიზიკის დარგშია. არის რამდენიმე ნაშრომის, მათ შროის სამი წიგნის, ავტორი.
1939 წელს დაქორწინდა ჰელენ შლაუხზე, ამერიკელ მათემატიკოსზე.
ლეოპოლდ ინფელდის შრომები
ლეოპოლდ ინფელდის ძირითადი შრომები ეხებოდა ფარდობითობის თეორიასა და ელექტრონული ტალღის განტოლებას. პროფესორი ინფელდისა და მისი თანამშრომლების გამოკვლევების წყალობით ვარშავის ცენტრი სწრაფად ვითარდებოდა და ამჟამად ევროპაში ერთ-ერთი წამყვანი ადგილი უკავია ფარდობითობის თეორიაში. პროფესორი ინფელდი იყო პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიისა და საზღვარგარეთის სხვა მარავალი მეცნიერული საზოგადოების წევრი. მისი მეცნიერული მემკვიდრეობა ითვლის 100-ზე მეტ გამოქვეყნებულ ნაშრომს.
ინფელდმა ნილს ბორთან ერთად მოგვცა არაწრფივ ელექტროდინამიკაში განუზღვრელობის თანაფარდობის განმარტება. ლეოპოლდ ინფელდის მთავარი მიღწევები ეხება ფარდობითობის თეორიას. ყველაზე დიდი ნაშრომი შესრულებულია აინშტაინთან ერთად, რის შედეგადაც გამოიყვანა ფარდობითობის ზოგადი თეორიიდან ორმაგი ვარსკვლავების მოძრაობის განტოლებები, ეს განტოლებები უფრო ზუსტია, ვიდრე ნიუტონისეული.
ლეოპოლდ ინფელდი ცნობილ მათემატიკოსის ევარისტე გალიაზე პოპულარული მოთხრობის „ღმერთების რჩეულის“ ავტორია. ლეოპოლდ ინფელდის აზრით, არაფერია მსოფლიოში ისეთი აუხსნელი რასაც ადამიანის გონება ვერ ახსნის.
ბორნ-ინფელდის მოდელი ეწოდა მაქს ბორნისა და ლეოპოლდ ინფელდის სახელების მიხედვით, რომლებმაც იგი პირველად შემოგვთავაზეს. ინფელდი იყო რასელ-აინშტაინის მანიფესტის 11 ხელმომწერიდან ერთ-ერთი და ერთადერთი ხელმომწერი, რომელსაც არასოდეს არ მიუღია ნობელის პრემია.
ლეოპოლდ ინფელდი გარდაიცვალა 1968 წლის 15 იანვარს 69 წლის ასაკში, ვარშავაში.
თხზულებები
The gravitational equations and the problem of motion, «Annals of Mathematics», 1938, v. 39, ?1, 65-100 (совм. с A. Einstein и B. Hoffmann); в рус. пер. — Эволюция физики, 2 изд., М., 1956 (совм. с А. Эйнштейном).
Эйнштейн, А., Инфельд, Л. ЭВОЛЮЦИЯ ФИЗИКИ, Москва, 1965; 296 стр.
Инфельд, Л. Мои воспоминания об Эйнштейне, 1955
Инфельд Л. Эварист Галуа. Избранник богов. М.: Издательство ЦК ВЛКСМ «Молодая гвардия», 1965. (Жизнь замечательных людей).
Инфельд Л., Плебаньский E. Движение и релятивизм. Движение тел в общей теории относительности. — М.: Ин. лит., 1962
ლიტერატურა
რ. სობესიაკი, დიდი ფიზიკოსები, თბ., 1978, გვ., 127-128
Trautman, Andrzej (1970–80). "Infeld, Leopold". Dictionary of Scientific Biography. 7. New York: Charles Scribner's Sons. pp. 10–11. ISBN 978-0-684-10114-9.
Храмов Ю. А. Инфельд (Infeld) Леопольд // Физики: Биографический справочник / Под ред. А. И. Ахиезера. — Изд. 2-е, испр. и дополн. — М.: Наука, 1983. — С. 119. — 400 с. — 200 000 экз. (в пер.)
Białynicki-Birula l. Leopold Infeld, «Nauka polska», 1968, t. 16, 3.
რესურსები ინტერნეტში
O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., "Leopold Infeld", MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews.
სქოლიო
პოლონელი ფიზიკოსები
ვარშავაში გარდაცვლილები
პრინსტონის უნივერსიტეტის პედაგოგები
ტორონტოს უნივერსიტეტის პედაგოგები
კემბრიჯის უნივერსიტეტის პედაგოგები
პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსები