PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Chapar, Nagorno-Karabakh

Chapar, Nagorno-Karabakh
Chapar is a village de facto in the Martakert Province of the breakaway Republic of Artsakh, de jure in the Kalbajar District of Azerbaijan, in the disputed region of Nagorno-Karabakh. The village has an ethnic Armenian-majority population, and also had an Armenian majority in 1989.
History
During the Soviet period, the village was a part of the Mardakert District of the Nagorno-Karabakh Autonomous Oblast.
Historical heritage sites
Historical heritage sites in and around the village include the fortress of Hakarakaberd from between the 9th and 13th centuries, the 12th/13th-century monastery of Karmir Kar, a 12th/13th-century cemetery and khachkar, the chapel of Sorpen Duz built in 1273, the medieval shrine of Ojakh, and the village of Hin Chapar dating from between the 17th and 19th centuries.
Economy and culture
The population is mainly engaged in agriculture and animal husbandry. As of 2015, the village has a municipal building, a secondary school, a kindergarten, two shops, and a medical centre.
Demographics
The village had 252 inhabitants in 2005, and 355 inhabitants in 2015.
References
External links
Populated places in Martakert Province
Populated places in Kalbajar District
ჟერომ ბოატენგი

ჟერომ ბოატენგი (დ. 3 სექტემბერი, 1988, ბერლინი) — გერმანელი ფეხბურთელი, გერმანიის ეროვნული ნაკრების და მიუნხენის „ბაიერნის" მცველი.
პირადი ცხოვრება
მისი ძმა არის განის ნაკრების ფეხბურთელი კევინ-პრინს ბოატენგი.
ტიტულები
ბუნდესლიგის ჩემპიონი (8): 2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20
გერმანიის თასის მფლობელი (5): 2012–13, 2013–14, 2015–16, 2018–19, 2019–20
გერმანიის სუპერ თასი (1): 2012
უეფას ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული (2): 2013, 2019–20
უეფას ჩემპიონთა ლიგის ვერცხლის პრიზიორი (1): 2012
უეფას სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2013, 2020
მსოფლიოს ჩემპიონი (1): 2014
მსოფლიოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1): 2010
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 1988
მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები
გერმანელი ფეხბურთელები
გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
გერმანიის ნაკრების ფეხბურთელები
2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
დაბადებული 3 სექტემბერი
სალმანასარ III

სალმანასარ III (ასურ. შულმანუაშარედუ) — ასურეთის მეფე ძვ. წ. 859-ძვ. წ. 824 წლებში.
თითქმის ყოველ წელს აწყობდა ლაშქრობებს მეზობელი ქვეყნების წინააღმდეგ. ძვ. წ. 830 წლამდე 4-ჯერ ილაშქრა ურარტუს წინააღმდეგ, მაგრამ უშედეგოდ. აღმავლობის გზაზე დამდგარი ურარტუს სამეფო ვერ დაიმორჩილა. რამდენიმე ლაშქრობა ჩაატარა ჩრდილოეთ სირიაში. ძვ. წ. 854 წელს დამარცხდა კარკარის ციხე-სიმაგრესთან. ძვ. წ. 845 წელს 120-ათასიანი ჯარით გაილაშქრა ხმელთაშუაზღვისპირეთის ქვეყნების კოალიციაზე, რომელსაც დამასკი ხელმძღვანელობდა. მხოლოდ ძვ. წ. 841 წელს აიღო დამასკო და მცირე ხნით დაიმორჩილა სირია. გარკვეული წარმატებები მოიპოვა ბაბილონის წინააღმდეგ ბრძოლაში. თავისი ქვეყნის დედაქალაქ ქალხუში (ახლანდ. ნიმრუდი) ააშენა დიდებული სასახლე. მისი ნანგრევების შესწავლისას აღმოჩნდა შავი ქვის ობელისკი და ბრინჯაოთი მოჭედილი ჭიშკარი (ე. წ. ბალავატის ჭიშკარი). მასზე გამოსახულია სალმანასარის გადახდილი ბრძოლების სცენები წარწერებით. ჭიშკარი ასურული ხელოვნების შესანიშნავ ნიმუშს წარმოადგენს.
იხილეთ აგრეთვე
ასურეთის მეფეები
ლიტერატურა
ასურეთის მეფეები
Ѣ́

Ѣ́, ѣ́ — კირილური დამწერლობის ასო „Ѣ“ დიაკრიტიკული ნიშანი — აკუტით. გამოიყენება კირილური დამწერლობის ზოგიერთ ენაში.
დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული გრაფემა გამოიყენება მაშინ, როდესაც სიტყვაში უნდათ Ѣ ხმოვანზე გააკეთონ ინტონაციის გამახვილება.
კოდების ცხრილი
აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „Ѣ“-სა და „აკუტი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
კირილური ასოები
ქვიშხეთის მთაწმინდის ეკლესია

ქვიშხეთის მთაწმინდის ეკლესია
მთაწმინდის ეკლესია — ეკლესია ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვიშხეთში, ადგილ მთაწმინდაზე. აგებულია XIX საუკუნეში. ეკლესია დარბაზულია (5X3,1 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით, გარედან შემოსილია მუქი ქვიშაქვის თლილი კვადრებით. სწორკუთხა საკურთხეველში ერთი სარკმელია, სამხრეთ კედელში ერთი სწორკუთხა სარკმელი და კარი. ეკლესია ერთსაფეხურიან ცოკოლზე დგას. სამხრეთ ფასადზე კარის თავზე ამოკვეთილია ჯვარი.
ლიტერატურა
საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
NGC 7594

NGC 7594 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1880 წლის 0. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
იხილეთ აგრეთვე
მესიეს ობიექტების სია
ახალი საერთო კატალოგი
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია ინგლისურად და ფრანგულად ორიგინალი ახალი საერთო კატალოგიდან
გალაქტიკები
პეგასის თანავარსკვლავედი
ბრიშტენი

ბრიშტენი — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 886 კაცს.
ბულგარეთის სოფლები
Aibar

Aibar (or Aybar) is a town located in the province of Navarre, in the autonomous community of Navarre, northern Spain.
History
García Jiménez of Pamplona was killed at Aybar in 882 in a battle against the Emir of Córdoba (Muhammad ibn Lubb, of the Banu Qasi family). In 1035, the son of Sancho the Great and his mistress Sancha of Aibar, Ramiro inherited his Aragonese lands as well as the town of Aibar.
In 1062, Aibar became a community within the Kingdom of Navarre. The most famous house in all of Aibar is the Casa Santura housed the Perez-Erdozain family.
References
External links
AIBAR - OIBAR in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)
Municipalities in Navarre
აქსუმის სამეფო

აქსუმის სამეფო (გეეზზე: አክሱም) — მნიშვნელოვანი სამეფო ჩრდილო-აღმოსავლეთ აფრიკაში, რომელმაც ჩამოყალიბება დაიწყო ჩვენს წელთაღრიცხვამდე მეოთხე საუკუნეში და მნიშვნელოვან მოთამაშედ იქცა პირველ საუკუნეში. ეს სამეფო იყო რომის იმპერიასა და ანტიკურ ინდოეთს შორის ვაჭრობის მნიშვნელოვანი მონაწილე, აქსუმის ტერიტორიაზე ვაჭრობა მხოლოდ აქსუმის ფულით ხორციელდებოდა. მათ შეძლეს ჰეგემონიის მოპოვება დასუსტებული ქუშის სამეფოზე, არაბეთის ნახევარკუნძულზე არსებულ სხვა სამეფოებზე და დაიპყრეს ჰიმიარიტების სამეფო.
რესურსები ინტერნეტში
ისტორიული იმპერიების ორიენტაციება
აფრიკის ცივილიზაციები: აქსუმი
ანტიკური აფრიკის კონცხი: აქსუმი
ეთიოპიის საგანძური - შებას დედოფალი, აქსუმის სამეფო
ანტიკური ისტორიის წყაროები: მეროე, კუში და აქსუმი
მიხაელ ჰაინიში

მიხაელ ჰაინიში (დ. 15 აგვისტო, 1858, ქვემო ავსტრია, ავსტრია-უნგრეთი — გ. 26 თებერვალი, 1940, ვენა, ავსტრია) — ავსტრიელი პოლიტიკოსი. ავსტრიის მეორე ფედერალური პრეზიდენტი 1920–1928 წწ. აირჩიეს 1920 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
ავსტრიის პრეზიდენტი
რესურსები ინტერნეტში
Hofburg.at | Michael Hainisch
AEIOU | Michael Hainisch
ავსტრიის პრეზიდენტები
დაბადებული 15 აგვისტო
დაბადებული 1858
გარდაცვლილი 26 თებერვალი
გარდაცვლილი 1940
ბალკანეთის კავშირი

ბალკანეთის კავშირი — ბულგარეთის, სერბიის, საბერძნეთისა და ჩერნოგორიის სამხედრო-პოლიტიკური კავშირი ოსმალეთის წინააღმდეგ. გაფორმდა 1912 წლის მარტ-ოქტომბერში რიგი სამხედრო კონვენციებითა ხელშეკრულებებით. რუსეთი აქტიურად უჭერდა მხარს მის შექმნას, რადგან ამ კავშირის საშუალებით ფიქრობდა შეეჩერებინა ავსტრია-უნგრეთი და გერმანიის ექსპანსია ბალკანეთში. ბალკანეთის კავშირის შექნმის იდეას მოწონებით შეხვდნენ ინგლისის და საფრანგეთის მთავრობები. 1912 წლის ოქტომბერში ბალკანეთის კავშირის სახელმწიფოებმა დაიწყეს ომი ოსმალეთის წინააღმდეგ, რომელიც მათი გამარჯვებით დასრულდა. ამ გამარჯვების შემდეგ სერბიის, საბერძნეთისა და ბულგარეთის უთანხმოებამ და დავამ მაკედონიის გაყოფის თაობაზე მოკავშირეებს შორის ომი გამოიწვია. ბალკანეთის კავშირი დაიშალა.
ლიტერატურა
ბალკანეთის ისტორია
სამხედრო ალიანსები
მაუნტ-ლავინია

მაუნტ-ლავინია
დეჰივალა მაუნტ-ლავინია — ქალაქი შრი-ლანკის სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროზე, ქალაქ კოლომბოს სამხრეთით, რომელთანაც ფაქტობრივად შეერთებულია. 2012 წლის მონაცემებით ქალაქში თითქმის 246 ათასი ადამიანი ცხოვრობს. მაუნტ-ლავინია წარმოადგენს სავაჭრო-სატრანსპორტო და ხელოსნობის ერთ-ერთ ცენტრს. ითავსებს კურორტის ფუნქციასაც.
ლიტერატურა
შრი-ლანკის ქალაქები
აიზენახი

აიზენახი — ქალაქი გერმანიაში, თიურინგიაში. ქალაქის ეკონომიკის მნიშვნელოვან ნაწილს საავტომობილო ინდუსტრია წარმოადგენს. ოპელმა 1992 წელს გახსნა ახალი ქარხანა, სადაც 1998 წლის მაისში ბილ კლინტონი იმყოფებოდა. აიზენახში ასევე მდებარეობს BMW-ის ქარხანა.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
თიურინგიის რაიონები
გერმანიის ქალაქები
საბარათიანო

საბარათიანო — სათავადო ფეოდალურ საქართველოში. საბარათიანო საბოლოოდ ჩამოყალიბდა XV საუკუნეში ქვემო ქართლის ტერიტორიაზე. მის ფუძემდებლად მიიჩნევენ ბარათა ქაჩიბაიძეს, რომელიც XVI საუკუნის I ნახევარში ცხოვრობდა და ალექსანდრე I-ის მოლარე იყო. საბარათიანო მოიცავდა ტერიტორიას გაჩიანიდან გარდაბნის საერისთავოდან თბილისის სამხრეთით ლორე-ფარავნამდე. რეზიდენცია იყო სამშვილდეში.
საბარათიანოს სახლის წევრები ამ ტერიტორიის სხვადასხვა კუთხეში ისხდნენ და თავიანთი საუფლისწულოები ჰქონდათ. ბარათაანთ სახლის გაყრის შემდეგ ეს საუფლისწულოები დამოუკიდებელ სათავადოებად იქცნენ. ასე ჩამოყალიბდა საგოსტაშაბიშვილო, საგერმანოზიშვილო, საზურაბიშვილო, საქავთარიშვილო, საიარალიშვილო, საიოთამიშვილო, საბარათაშვილო, საყაფლანიშვილო და სხვა.
ამათ შორის ბრძოლაში გაიმარჯვეს ყაფლანის შვილებმა, რომლებმაც XVII საუკუნეში სომხით-საბარათიანოში წამყვანი მდგომარეობა დაიკავეს. საბარათიანო თანდათან დაკნინდა. XVIII საუკუნეში მთლიანად დაიშალა.
ლიტერატურა
გვრიტიშვილი დ., ფეოდალური საქართველოს სოციალური ურთიერთობის ისტორიიდან (ქართლის სათავადოები), თბ., 1955;
სათავადოები ფეოდალურ საქართველოში
Qaradağlı, Barda

Qaradağlı, Barda
Qaradağlı is a village and municipality in the Barda Rayon of Azerbaijan, situated just north of the capital of the rayon, Barda. It has a population of 1,144.
Notes
Populated places in Barda District
ფერჰად აბასი

ფერჰად აბასი (დ. 24 აგვისტო, 1899, ტახერი — გ. 23 დეკემბერი, 1985, ალჟირი) — ალჟირის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე, პროფესიით ფარმაცევტი.
მოითხოვდა ალჟირის ავტონომიას საფრანგეთის კავშირის ფარგლებში. 1938 წელს დააარსა „ალჟირის სახალხო კავშირი“, 1944-1956 წლებში მეთაურობდა ზომიერ ნაციონალისტურ ორგანიზაციებს: „მანიფესტისა და თავისუფლების მეგობართა ასოციაციას“ და „ალჟირის მანიფესტის დემოკრატიულ კავშირს“. 1956 წლიდან მიემხრო „ეროვნული განთავისუფლების ფრონტს“. 1958-1961 წლებში იყო ალჟირის რესპუბლიკის დროებითი მთავრობის პირველი თავმჯდომარე, 1962-1963 წლებში ალჟირის ეროვნული კრების თავმჯდომარე. 1963 წელს გადადგა (არ იზიარებდა მთავრობის საშინაო პოლიტიკას, მოითხოვდა წარმომადგენლობითი პარლამენტარიზმის შემოღებას, წინააღმდეგი იყო ერთპარტიული სისტემის). იმავე წელს გარიცხეს „ეროვნული განმათავისუფლებელი ფრონტიდან“.
ლიტერატურა
ალჟირელი პოლიტიკოსები
ალჟირის რევოლუციონერები
დაბადებული 24 აგვისტო
დაბადებული 1899
გარდაცვლილი 23 დეკემბერი
გარდაცვლილი 1985
ავაგ მხარგრძელი

ავაგ მხარგრძელი (გ. 1250) — XIII საუკუნის II მეოთხედის ქართველი დიდებული, ივანე I მხარგრძელის ძე. მამის სიკვდილის (1227) შემდეგ გახდა სპასალარი, ხოლო 1242 წელს მონღოლეთში პირველი მოგზაურობის შემდეგ რუსუდანის მიერ მიენიჭა ათაბაგის წოდება. ავაგით დასრულდა (იგი უძეოდ გადეგო) მხარგრძელთა ძირითადი შტოს (ივანეს სახლი) მამაკაცთა ხაზი. ავაგს ცოლად ჰყავდა რაჭის ერისთავის კახაბერისძის ასული გვანცა, რომელიც დაქვრივების შემდეგ შეირთო მეფე დავით VII ულუმ.
მხარგრძელი მოღვაწეობდა მონღოლთა მიერ საქართველოს დაპყრობისა და მათი ბატონობის პირველ პერიოდში. მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა ამ პერიოდის საქართველოს საშინაო და საგარეო ცხოვრებაში. როდესაც მონღოლები შემოიჭრნენ საქართველოში, ავაგი, ნაცვლად იმისა, რომ ორგანიზებული წინააღმდეგობა გაეწია მტრისთვის, გამაგრდა თავის ციხე კაენში, ხოლო შემდეგ დაუზავდა მტერს და მათთან ერთად მონაწილეობდა ლაშქრობებში. მონღოლებმა — ჯერ ბათო-ყაენთან გაგზავნეს, ოქროს ურდოში, ხოლო შემდეგ — დიდ ყაენთან ყარაყორუმში. აქ ავაგი სხვა ქართველ დიდებულებთან ერთად დავით ნარინის ამალაში შედიოდა და მხარს უჭერდა მის კანდიდატურას სამეფო ტახტზე (დავით ულუს წინააღმდეგ). მხარგრძელი მონღოლებმა ორივე დავითზე ადრე გაგზავნეს საქართველოში, სადაც მას კონფლიქტი მოუხდა ეგარსლან ბაკურციხელთან, რომელიც უმეფობის ხანაში (1245-1247) პირველი კაცი გახდა. საქართველოში დაბრუნების რამდენიმე წლის შემდეგ ავაგი გარდაიცვალა. დაკრძალულია თავის საგვარეულო მონასტერში — ახტალის მონასტერი.
ავაგ ათაბაგი მოხსენიებულია ახტალის კედლის წარწერაში: „პეტრემ და მისმა ძმისწულმა ილარიონმა თავიანთი სულის საოხად და მათი უშაულო პატრონის - ათაბაგ ავაგის მოსახსენებლად ააგეს მცირე ეკვდერი თორმეტი მოციქულის დღესასწაულის სახელზე ახტალაში.“
გენეალოგიური ხე
მხარგრძელთა გენეალოგია
ლიტერატურა
მესხია შ., საშინაო პოლიტიკური ვითარება და სამოხელეო წყობა XII საუკუნის საქართველოში, თბ., 1979;
ჯავახიშვილი ივ., ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 2-3, თბ., 1965-1966;
Джанашиа С. Н., Об одном примере искажения исторической правды..., Тб., 1947;
სქოლიო
ამირსპასალარები
გარდაცვლილი 1250
ა
Anacithara minutistriata

Anacithara minutistriata is a species of sea snail, a marine gastropod mollusk in the family Horaiclavidae.
Description
The length of the ovate, dirty white, semitransparent shell attains 10.5 mm, its diameter 3½ mm. It contains 7½ whorls. The aperture is ovate. The outer lip is thickened close to the lowest rib and is hardly sinuate..The columella has a slight callus. The wide siphonal canal is very short.
Distribution
References
External links
Tucker, J.K. 2004 Catalog of recent and fossil turrids (Mollusca: Gastropoda). Zootaxa 682:1–1295.
minutistriata
Gastropods described in 1882
Dendi Santoso

Dendi Santoso (born in Malang, East Java, 16 May 1990) is an Indonesian professional footballer who plays as a winger for Liga 1 club Arema.
International career
He made his debut for the Indonesia in the 2022 FIFA World Cup qualification against United Arab Emirates on 10 October 2019.
Career statistics
Club
International appearances
International goals
Dendi Santoso: International under-23 goals
Honours
Club
Arema
Indonesia Super League: 2009–10
Menpora Cup: 2013
Indonesian Inter Island Cup: 2014/15
Indonesia President's Cup: 2017, 2019, 2022
International
Indonesia U23
Southeast Asian Games Silver medal: 2013
References
External links
Dendi Santoso at Liga Indonesia
1990 births
Living people
Footballers from East Java
Footballers from Malang
Indonesian men's footballers
Arema F.C. players
Liga 1 (Indonesia) players
Indonesian Premier League players
Indonesia men's youth international footballers
Indonesia men's international footballers
Men's association football wingers
Men's association football forwards
SEA Games silver medalists for Indonesia
SEA Games medalists in football
Competitors at the 2013 SEA Games
უსტ-ბელიშევო

უსტ-ბელიშევო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში. მიეკუთვნება ნაგადაკის სასოფლო საბჭოს.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 57 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 36 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტიუკუნი, რომელიც დაშორებულია 6 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100 %).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
აურგაზის რაიონის სოფლები
Şatıroba

Şatıroba is a village and municipality in the Masally Rayon of Azerbaijan. It has a population of 1,670.
References
Populated places in Masally District
ყაბარდოული ენა

ყაბარდოული ენა, ყაბარდოულ-ჩერქეზული ენა, აღმოსავლეთ ჩერქეზული ენა — იბერიულ-კავკასიურ ენათა ოჯახის აფხაზურ-ადიღური ჯგუფის ადიღური ქვეჯგუფის ახალდამწერლობიანი ენა. გავრცელებულია ყაბარდო-ბალყარეთის, ყარაჩაი-ჩერქეზეთის, ადიღეს რესპუბლიკებსა და მოზდოკის რაიონში. ყაბარდოელები ცხოვრობენ აგრეთვე თურქეთში, იორდანიასა და ლიბანში.
ენას აქვს რამდენიმე დიალექტი: მოზდოკური, ბასლენური, ყუბანური და დიდი ყაბარდის დიალექტი, ასევე რამდენიმე კილო: მცირეყაბარდოული, ბაქსანური, მალკური და ჩერქეზული. რუსეთის ფედერაციაში ყაბარდოულ ენაზე ლაპარაკობს დაახლოებით 520 000 კაცი (2002).
თანამედროვე ლიტერატურულ ყაბარდოულ ენას საფუძვლად უდევს დიდი ყაბარდოს დიალექტი.
საბჭოთა პერიოდში იყო არაერთი მცდელობა ყაბარდოული ენისათვის შექმნილიყო საკუთარი დამწერლობა.
ყაბარდოული დამწერლობის (კირილური დამწერლობა) პირველი მცდელობები ეკუთვნის პეტერბურგის უნივერსიტეტის მასწავლებელს გრაცილევსკის (1829 წელს), პირველი ყაბარდოული მეცნიერის და განმანათლებელის შაროი ნოგმოვს (1833-1835), კ. ატაჟუკინს (1864-1865), ცნობილ რუს მეცნიერ ლევ ლოპატინსკის, ბ. პაჩევს და სხვებს.
მიუხედავად არაერთი მცდელობისა ვერ მოხერხდა ყაბარდოული დამწერლობის დამკვიდრება. აღნიშნული შესაძლებელი გახდა მხოლოდ საბჭოთა პერიოდში.
ანბანი თავიდან წარმოდგენილი იყო ლათინური დამწერლობის საფუძველზე. 1936 წელს მოხდა მისი კირილურ დამწერლობაზე გადაყვანა.
1938 წელს გამოვიდა ყაბარდოული ენის გრამატიკა („Грамматика кабардино-черкесского языка“ проф. Н. Ф. Яковлев), ასევე („Грамматика кабардинского языка“ доц. Г. Ф. Турчанинова и М. Цагова).
ყაბარდოულ ენაში ხმოვანთა სისტემა მარტივია (გამოიყოფა 3 ხმოვანი), ხოლო თანხმოვანთა — რთული; ასევე, სახელთა სისტემა მარტივია, ზმნისა — რთული. არსებით სახელებს აქვთ ბრუნვის, რიცხვის, განსაზღვრებისა და კუთვნილების კატეგორიები.
სტატიკური და დინამიკური ზმნები გარჩეულია მორფოლოგიურად. განსაკუთრებით რთულია ზმნის პირისა და დრო-კილოთა კატეგორიები. ყაბარდოული ზმნა გვარებს არ განარჩევს.
გამოიყოფა შემდეგი სიტყვაწარმოებითი კატეგორიები: კაუზატივისა, ქცევისა, თანაობისა, საურთიერთო, საზიარო, პოტენციალისა, უნებურობისა და მიჩნევისა. რთულადაა წარმოდგენილი ზმნაში პრევერბთა სისტემა. მიმღეობას შეიძლება ერთდროულად ჰქონდეს როგორც ბურუნვის, ისე პირის აფიქსები.
ზმნას აგლუტინაციური წყობა აქვს. გევხვდება ინკორპორაციული ტიპის ზმნებიც. გარდამავალი ზმნა ერგატიული კონსტრუქციისაა. შემორჩენილია ლაბილური კონსტრუქციის ზმნებიც. დამოკიდებული წინადადების ფუნქციას ასრულებს ზმნის ინფინიტიური ფორმები.
ყაბარდოულ ენაში შეიმჩნევა ძველად შეთვისებული ოსური, ქართული, თურქული და არაბული ლექსიკა. ამჟამად სალიტერატურო ენის ლექსიკა გამდიდრებულია რუსულიდან შემოსული სიტყვებით. დამწერლობა ეფუძნება კირილიცას.
ანბანი
ლიტერატურა
Н. Ф. Яковлев, Грамматика литературного кабардино-черкесского языка, М.-Л., 1948.
Грамматика кабардино-черкесского литературного языка, М., 1970.
John Colarusso, A Grammar of the Kabardian Language, University of Calgary Press, 1992. ISBN 0-919813-96-8.
რესურსები ინტერნეტში
Ethnologue
ყაბარდოული ანბანი
სქოლიო
ყაბარდოული ენა
Live At Wacken Open Air 2006

Live At Wacken Open Air 2006
Live at Wacken Open Air 2006 — გერმანული როკ ჯგუფ სკორპიონსის DVD. მასში შეტანილია ფესტივალზე Wacken Open Air ჩაწერილი შოუ. ვიდეო 2006 წელს გამოუშვა ლეიბლმა Sony Music Entertainment.
სიმღერები
Coming Home
Bad Boys Running Wild
The Zoo
Loving You Sunday Morning
Make It Real
Pictured Life
Speedy's Coming
We'll Burn The Sky
Love 'em or Leave 'em
Don't Believe Her
Tease Me Please Me
Coast To Coast
Holiday
Lovedrive
Another Piece Of Meat
Kottak Attack
Blackout
No One Like You
Six String Sting
Big City Nights
Can't Get Enough
Still Loving You
In Trance
Bolero
Ready To Sting (Appearance of the Scorpion)
Rock You Like A Hurricane
გამოუყენებელი სიმღერები
Dark Lady
He's a Woman - She's a Man
In Search of the Peace of Mind
Dynamite
პერსონალი
სკორპიონსი
კლაუს მაინე - ვოკალი
რუდოლფ შენკერი - გიტარა, ბეკ-ვოკალი
მათიას იაბსი - გიტარა, ბეკ-ვოკალი
ჯეიმზ კოტაკი - დასარტყმელი საკრავები, ბეკ-ვოკალი
პაველ მონცივოდა - ბას-გიტარა, ბეკ-ვოკალი
მიწვეული შემსრულებლები
ული როთი - გიტარა (სიმღერები: 6,7,8 და 23, 24)
მიხაელ შენკერი - გიტარა (სიმღერები:12,13,14,15 და 23, 24)
ჰერმან რარებელი - დასარტყმელი საკრავები (სიმღერები: 17,18 და 24)
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია ჯგუფის ოფიციალურ საიტზე
სკორპიონსის ვიდეო ალბომები
2007 წლის ვიდეო ალბომები
საკონცერტო ვიდეო ალბომები
RCA Records-ის ვიდეო ალბომები
კვიტაიშვილი

კვიტაიშვილი
საკუთარი სახელი კვიტაიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
აკაკი კვიტაიშვილი — სამხედრო პირი, პოლიტიკური ემიგრანტი
ემზარ კვიტაიშვილი — პოეტი, მწერალი, ესეისტი
გიორგი კვიტაიშვილი — ექიმი, ინფექციონისტი
მერაბ კვიტაიშვილი — ექიმი, რადიოლოგი
ქართული გვარები
Nintendo Entertainment System (Model NES-101)

Nintendo Entertainment System (Model NES-101)
NES-101 (აგრეთვე ცნობილი როგორც New NES, New-style NES, ან Top Loader) — მესამე თაობის სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი, Nintendo Entertainment System-ის შემცირებული და სახეშეცვლილი ვერსია, შექმნილი და გამოცემული კომპანია Nintendo-ს მიერ 1993 წლის 15 თებერვალს ჩრდილოეთ ამერიკაში, იაპონიაში — იმავე წლის 1 დეკემბერს, ხოლო ავსტრალიაში — 1994 წელს.
კონსოლის თავდაპირველი ფასი შეადგენდა 49.99 აშშ დოლარს, რაც გაცილებით იაფი იყო, ვიდრე იმ დროში უკვე არსებული Super Nintendo Entertainment System. კონსოლი მოიცავდა რამდენიმე განახლებას, მათ შორის ყველაზე შესამჩნევი იყო კორპუსის ვიზუალი და სათამაშო კონტროლერი, რომელიც მეტად წააგავდა Super NES-ის კონტროლერს. მასში განთავსებული იყო Ricoh 2C02-ის ცენტრალური პროცესორი და Ricoh 2C02-ის გრაფიკული ჩიპი.
2003 წლის 25 სექტემბერს, Nintendo-მ ერთდროულად შეწყვიტა NES-101-ისა და Super Nintendo Entertainment System-ის წარმოება.
რესურსები ინტერნეტში
Model NES-101
Model NES-101 3D-ში
სქოლიო
Nintendo Entertainment System
სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლები
მესამე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
1993 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
1990-იანების სათამაშოები
1993 წელი ვიდეო თამაშებში
Fireworks (როქსეტის სიმღერა)

Fireworks (როქსეტის სიმღერა)
Fireworks — შვედური პოპ-როკ დუეტ როქსეტის სიმღერა და სინგლი. შეტანილია ალბომში Crash! Boom! Bang!. გამოსცა ლეიბლმა EMI.
რესურსები ინტერნეტში
ჯგუფის დისკოგრაფია ოფიციალურ საიტზე
როქსეტის სიმღერები
1994 წლის სიმღერები
ლოვიოსი

ლოვიოსი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ორენსეს პროვინციის ბახა-ლიმიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 168,38 კმ². მოსახლეობა — 1678 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ორენსეს მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ლოვიოსის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ორენსეს მუნიციპალიტეტები
ორენსეს ქალაქები
ბინდუსარა

ბინდუსარა — მაურიების სახელმწიფოს მეორე იმპერატორი, მეფობდა ძვ. წ. 298—272 წლებში ჩანდრაგუპტა მაურიას შემდგომ. ბერძნულ წყაროებში ის მოიხსენიება სახელით — ამიტროჰატი (ინდურად ამიტრაგჰატა) მისი ტიტულის მიხედვით, ესე იგი "საკუთარ მტერთა მკვლელი".
ბიოგრაფია
ბინდუსარამ მემკვიდრეობით მიიღო უზარმაზარი იმპერია, რომელიც აერთიანებდა ჩრდილოეთ, ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ინდოეთს, ავღანეთის ნაწილს და ბელუჯისტანს. მან შეძლო იმპერიის კიდევ უფრო გაფართოება სამხრეთით, კარნატაკას ტერიტორიებამდე, დაიმორჩილა თექვსმეტი სახელმწიფო და გახდა ორ ზღვას შუა — არაბეთის ზღვას და ბენგალიის ყურეს შორის მდებარე მიწების მპყრობელი.
ბინდუსარა არ ებრძოდა მეგობრულად განწყობილ დრავიდულ სამეფოებს, როგორიცაა ჩოლა, პანდია და ჩერა. მხოლოდ კალინგას სამეფო (თანამედროვე ორისა) არ შედიოდა მის იმპერიაში და ის მისმა ვაჟმა აშოკამ დაიპყრო.
ბინდუსარა თავის მამის მსგავსად მხარს უჭერდა ელინისტურ ეგვიპტესთან და სელევკიდების სირიასთან მჭიდრო ურთიერთობას. სტრაბონი გადმოგვცემს, რომ პატალიპუტრაში მივლინებული იყო სელევკიდების ელჩი — დეიმაქსი. საინტერესო ფაქტებზე გვიამბობს ათენიუს ნავკრატიელი სელევკიდების მეფე ანტიოქოსის და ინდოეთის მეფე ბინდუსარას ძღვენთა გაცვლის შესახებ. ბინდუსარას თხოვნით მიუმართავს ანტიოქოსისათვის — გაეგზავნა მისთვის ტკბილი ღვინო, გამხმარი ლეღვი და ფილოსოფოსი–სოფისტი. პასუხად, ანტიოქოსი შეპირებია მხოლოდ ღვინისა და გამხმარი ლეღვის გაგზავნას.
ბინდუსარა მამისგან განსხვავებით არ ეწეოდა ჯაინიზმის მხარდაჭერას. ის მხარს უჭერდა ფილოსოფიურ-ასკეტურ მოძრაობას აჯივიკს. ეს იყო ანტიბრაჰმანული და ათეისტური ფილოსოფია. მამამისის მრჩეველი ფილოსოფოსი ჩანაკია აგრძელებდა მის სამეფო კარზე პრემიერ-მინისტრობას.
მისი მმართველობის დროს ორჯერ აჯანყდა ქალაქი ტაქსილა. ქალაქის შემორიგება საბოლოოდ მოახერხა აშოკამ მამის სიკვდილის შემდეგ.
პურანის თანახმად ბინდუსარა მეფობდა 25 წელი. მამის სიკვდილის შემდეგ მის ვაჟებს შორის დაიწყო ხანგრძლივი ბრძოლა ძალაუფლებისათვის. ბოლოსდაბოლოს, პატალიპუტრას ტახტის მფლობელი გახდა აშოკა
რესურსები ინტერნეტში
მაურიების იმპერია — ინდოეთის ისტორია (კ.ა.ანტონოვა, გ.მ.ბონგარდ-ლევინ, გ.გ.კოტოვსკი )
მაურიების დინასტია
ალფრედ ნორთ უაიტჰედი

ალფრედ ნორთ უაიტჰედი — (დ. 1861, 15 თებერვალი, რამსგეითი, კენტი, დიდი ბრიტანეთი — გ. 1947, 30 დეკემბერი, კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი, აშშ). ბრიტანელი მათემატიკოსი, ლოგიკოსი და ფილოსოფოსი. დაწერა ფუნდამენტალური თხზულება Principia Mathematica.
ბრიტანელი მათემატიკოსები
ბრიტანელი ლოგიკოსები
ბრიტანელი ფილოსოფოსები
დაბადებული 1861
გარდაცვლილი 1947
სალიახოვო

სალიახოვო — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, ზილაირის რაიონში. მიეკუთვნება კანზაფაროვოს სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ ზილაირიდან განლაგებულია 18 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სიბაიდან 100 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 161 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
სქოლიო
ზილაირის რაიონის სოფლები
Eskiarmutluk

Eskiarmutluk is a village in the Ardeşen District, Rize Province, in Black Sea Region of Turkey. Its population is 60 (2021).
History
According to list of villages in Laz language book (2009), name of the village is Ch'umayida. Most villagers are ethnically Laz.
Geography
The village is located away from Ardeşen.
References
Villages in Ardeşen District
Laz settlements in Turkey