საჭადრაკო ოლიმპიადა 1952

საჭადრაკო ოლიმპიადა 1952
10 - 31 აგვისტო 1952 ჰელსინკი, ფინეთი
ჰელსინკის ოლიმპიადა ბევრად აღემატებოდა თავის წინამორბედს. ჯერ ერთი ტურნირს დაუბრუნდნენ უნგრელები, ჩეხები და პოლონელები. მეორე და მთავარი: ჰელსინკში დებიუტი ჰქონდა საბჭოთა მოჭდრაკეებს. ყოველივე ამან დამატებითი ინტრიგა შესძინა ტურნირს. პირველ ეტაპზე განსაკუთრებული არაფერი მომხდარა, თუ არ ჩავთვლით იმას, რომ მესამე ქვეჯგუფში ფინელებმა შესძლეს ნიდერლანდელების და პოლონელების მთავარი ფინალის მიღმა დატოვება. ამავე ქვეჯგუფის ბოლო ტურში დიდი ინტერესი გამოიწვია სსრ კავშირისა და აშშ-ის მატჩმა. გუნდებმა თავისი ლიდერები დაასვენეს (სამუელ რეშევსკი და პაულ კერესი) და ისე შეებნენ ერთმანეთს. სმისლოვმა და ბოლესლავსკიმ გამარჯვება მოუტანეს თავის გუნდს.
ფინალურ ტურნირში თავიდან ოლიმპიური ჩემპიონები, იუგოსლავიელი მოჭადრაკეები დაწინაურდნენ. ოთხი ტურის შემდეგ მათ 10,5 ქულა ჰქონდათ. საბჭოელებს ამ დროისათვის კი მხოლოდ 7 (და ერთი მატჩით ნაკლები). მეხუთე ტურში ფრედ დამთვრდა იუგოსლავია დამარცხდა არგენტინასთან. საბჭოელებმა კი ვერ შეძლეს ჩეხების დამარცხება. მეექვსე ტურის წინ იუგოსლავიის გუნდს 12 ქულა ჰქონდა, ამერიკელებს და უნგრელებს - 10,5, ჩეხებს - 10 და საბჭოელებს - 9. მეექვსე ტურში გაიმართა ტურნირის ერთ-ერთი ცენტრალური მატჩი: იუგოსლავია - სსრკ. სმისლოვის მოგებას მეორე დაფაზე, ტრიფუნოვიჩმა ასევე მოგებით უპასუხა მესამეზე და გუნდები მშვიდობიანად დასცილდნენ ერთმანეთს. საბჭოთა მოჭადრაკეებს მართლია ერთი მატჩი ჰქონდა თადარიგში, მაგრამ სამი ქულით ჩამორჩენა არც ისე იოლი აღმოსაფხვრელი იყო. მეშვიდე ტურში სხვაობა ლიდერთან ერთი ქულით შემცირდა და ორ ქულამდე დავიდა. ამის აღმოფხვრა უკვე მერვე ტურში შეიძლებოდა გერმანიის ნაკრებთან. ასეც მოხდა. საბჭოელებმა მხოლოდ ნახევარი ქულა დაუთმეს გერმანელებს და ქულანახევრით გაასწრეს იუგოსლავიელებს, რომლებიც ამ ტურში ისვენებდნენ. მეცხრე ტურის წინ სსრ კავშვრის გუნდს 18 ქულა ჰქონდა, აშშ-ს - 17 (და ტურნირი დასრულებული) იუგოსლავიელებს და არგენტინელებს 16,5 ქულა თითოეულს. ბოლო ტურში საბჭოთა ნაკრებმა შვედები დაამარცხა, 3-1, და დამსახურებულად მოიგო ოლიმპიადა. ასევე სამი ქულა აართვეს სიჩქარეაკრეფილმა არგენტინელებმა (მათ ბოლო ოთხ ტურში 16-დან 12,5 ქულა აიღეს) უნგრელებს, რამაც მათ მეორე ადგილი მოუტანა. იუგოსლავიელებმა მხოლოდ 2,5 ქულა მოაგროვეს ფინელებთნ შეხვედრაში და მესამე ადგილს დასჯერდნენ. ჩეხებმაც მეტად საჭირო სამი ქულა მოიპოვეს გერმანელებთნ შეხვედრაში და ამერიკელები მეხუთე ადგილამდე ჩამოაქვეითეს.
საბჭოთა ნაკრების გამარჯვება კანონზომიერი იყო. მართლია კერესის შედეგი პირველ დაფაზე, სრულად არ შეესაბამებოდა მის კლასს, მაგრამ სამაგიეროდ ბრწყინვალედ გაისარჯნენ ვასილი სმისლოვი, დავით ბრონშტეინი, ეფიმ გელერი და ისააკ ბოლესლავსკი. სხვა მოჭადრაკეებიდან აღნიშვნის ღირსია მიგელ ნაიდორფი, რომელმაც დამაჯერებლად მოიგო პირველი დაფა.
ტექნიკური შედეგები
მონაწილეობდა 24 ქვეყნის 25 ნაკრები გუნდი (დასავლეთ გერმანია ორი გუნდით იყო წარმოდგენილი, გერმანია და საარი). ტურნირი ჩატარდა ორ ეტაპად. პირველ ეტაპზე გუნდები სამ ქვეჯგუფში არკვევდნენ ფინალისტთა ვინაობას. ქვეჯგუფებში პირველ-მესამე ადგილებზე გასული გუნდები თამაშობდნენ მთავარ ფინალში (I-IX ადგილები). დანარჩენები B და C ფინალურ ტურნირებში იბრძოდნენ X-XVIII და XIX-XXV ადგილებისათვის. ორივე ეტაპზე ტურნირი ჩატარდა წრიული სისტემით.
პირველი ეტაპი
I ჯგუფი: 1. - 25,5 2. - 23 3. - 22,5 4. - 18 5. - 15,5 6. - 14 7. - 12,5 8. (საარი) - 10,5 9. - 1
II ჯგუფი: 1. - 21 2. - 20,5 3. - 18,5 4. - 13,5 5. - 11,5 6. - 11 7. - 10,5 8. - 5,5
III ჯგუფი: 1. - 23,5 2. - 18 3. - 17 4. - 16 5.- 13,5 6. - 12,5 7. - 7,5 8. - 4
მეორე ეტაპი
XIX-XXV ადგილები
19. - 18,5 20. - 13,5 21. - 13 22. - 13 23. - 12,5 24. (საარი) - 12,5 25. - 1
X-XVIII ადგილები
10. - 21 11. - 19,5 12. - 16,5 13. - 16,5 14. - 16 15. - 15 16. - 14 17. - 13 18. - 12,5
I-XVI ადგილები
1 - 21
2 - 19,5
3 - 19
4 - 18
5 - 17
6 - 16
7 - 13
8 - 10,5
9 - 10
ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები
პაულ კერესი 6,5 (+3=7-2), ვასილი სმისლოვი 10,5 (+8=5-0), დავიდ ბრონშტეინი 8 (+7=2-1), ეფიმ გელერი 10,5 (+8=5-1), ისააკ ბოლესლავსკი 7 (+6=2-0), ალექსანდრე კოტოვი 2 (+1=2-0)
მიგელ ნაიდორფი 12,5 (+11=3-2), ხულიო ბოლბოჩანი 9 (+4=10-0), ერიკ ელისკაზესი 6 (+4=4-2), ჰერმან პილნიკი 9,5 (+6=7-1), ნესტორ დეკიუ როსეტო 8 (+8=0-2)
სვეტოზარ გლიგორიჩი 9,5 (+6=7-2), ბრასლავ რაბარი 8 (+5=6-1), პეტარ ტრიფუნოვიჩი 7 (+3=8-2), ვასია პირცი 5,5 (+2=7-1), ანდრია ფუდერერი 3,5 (+2=3-0), ბორისლავ მილიჩი 4 (+3=2-0)
საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
შენიშვნა: საუკეთესოები ვლინდებოდა მხოლოდ ფინალური (I-XVI ადგილები) ტურნირის მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"|პირველი დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|---
|მიგელ ნაიდორფი
|
|12,5
|16
|78,1
|----
|გედეონ შტალბერგი
|
|10
|13
|76,9
|----
|ლასლო საბო
|
|10,5
|14
|75,0
|----
|}
! style="background: #ddffdd;"|მეორე დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|---
|ვასილი სმისლოვი
|
|10,5
|13
|70,8
|----
|ლოთარ შმიდტი
|
|9
|12
|75,0
|----
|ბრასლავ რაბარი
|
|8
|12
|66,7
|---
|}
! style="background: #ddffdd;"|მესამე დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|---
|დავიდ ბრონშტეინი
|
|8
|10
|80,0
|----
|იან დონერი
|
|10
|13
|76,9
|----
|რობერტ ბირნი
|
|10,5
|15
|70,0
|}
! style="background: #ddffdd;"|მეოთხე დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|---
|ჟენეკ კოტნაუერი
|
|12,5
|15
|83,3,9
|----
|ეფიმ გელერი
|
|10,5
|14
|75,0
|----
|ბოგდან სლივა
|
|9
|12
|75,0
|}
! style="background: #ddffdd;"|პირველი სათადარიგო დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|---
|ნესტორ დეკიუ როსეტო
|
|8
|10
|80,0
|----
|დენის მორტონ ჰორნი
|
|5,5
|9
|61,1
|----
|ვილფრიდ ლანგე
|
|5
|9
|50,0
|}
! style="background: #ddffdd;"|მეორე სათადარიგო დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|---
|ლუდვიგ რელშტაბი
|
|6,5
|9
|72,2
|----
|ისააკ გრუნფელდი
|
|7
|10
|70,0
|}
შენიშვნა: მესამე ადგილი მეორე სათადარიგო დაფაზე არ გათამაშებულა, ვინაიდან დანარჩენ მოჭადრაკეებს არ ჰქონდა ნათამაშები პარტიების 50 %-ზე მეტი რაოდენობა.
ლიტერატურა
Ю. Авербах, Б. Туров Шахматные олимпиады. Москва. изд. ФиС’’ 1974
Шахматы. Энциклопедический словарь. Москва. изд. Советская Энциклопедия’’ 1990
Шахматная Энциклопедия. Москва. 2004.
Ханамирян Г. Всемирные шахматные Олимпиады. 1927-2006. Ереван: 2006
რესურსები ინტერნეტში
შედეგები
10