PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
რუსუდან გვერდწითელი

რუსუდან გვერდწითელი
რუსუდან გრიგოლის ასული გვერდწითელი–ლორთქიფანიძე (დ. 15 ივნისი, 1909, თბილისი — გ. 27 იანვარი, 1994, იქვე) — ქართველი არქიტექტორ-რესტავრატორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1967). ბეჟან ლორთქიფანიძის მეუღლე.
ბიოგრაფია
დაიბადა ცნობილი ქართველი ინჟინრის გრიგოლ გვერდწითელის ოჯახში. 1936 წელს ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტის არქიტექტურის ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ თითქმის მთელი ექვსი ათეული წელი უანგაროდ ემსახურა ქართული კულტურის ისტორიული ძეგლების შესწავლისა და რესტავრაციის საქმეს. 1937-1940 წლებში მუზეუმ „მეტეხის“ ასპირანტია ხელოვნების ისტორიის სპეციალობით, 1941-1949 წლებში მოღვაწეობს ნაკრძალ „ვარძიაში“ მეცნიერ თანამშრომლად. 1949 წელს როცა ქართველი ინტელიგენციის თაოსნობით საქართველოს კულტურის სამინისტროსთან პირველად საბჭოთა კავშირში შეიქმნა სპეციალური სამეცნიერო-სარესტავრაციო საწარმო სახელოსნო, 1950 წლის ივნისში რუსუდან გვერდწითელი მიიწვიეს ამ სახელოსნოში სამუშაოდ. იგი ჯერ არქიტექტორ-რესტავრატორი იყო, შემდეგ საპროექტო ბიუროს მთავარი სპეციალისტი და განყოფილების გამგე. მისი მონაწილეობით და ხელმძღვანელობით შესრულებული პროექტების საფუძველზე, აღდგენილ იქნა ვარძიის სამრეკლოს, ანანურის ციხის, გორის ციხის, გერგეტის სამების, ბზიფის ციხისა და ეკლესიის, ანჩისხატის ბაზილიკის, როსტომ მეფის სასახლის აბანოს, ბოლნისის სიონის და მრავალი სხვა საეკლესიო არქიტექტურული ძეგლები, სასახლეები და ციხესიმაგრეები.
რუსუდან გვერდწითელი არაერთი სამეცნიერო ნაშრომისა და ნარკვევის ავტორია. მეტად საგულისხმოა მეთოდური ხასიათის წერილები ძეგლთა რესტავრაციის თაობაზე. გამოქვეყნებული აქვს წიგნები მცხეთის, ვარძიის და სხვათა შესახებ. იგი სამართლიანადაა მიჩნეული ქართული ხუროთმოძღვრული ძეგლების რესტავრაციის ერთ-ერთ ფუძემდებლად.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 103, თბ., 1994
დაბადებული 15 ივნისი
დაბადებული 1909
გარდაცვლილი 27 იანვარი
გარდაცვლილი 1994
ქართველი არქიტექტორ-რესტავრატორები
დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
Hîrbovăț

Hîrbovăț is a village in the Anenii Noi District of Moldova.
References
Villages of Anenii Noi District
სენგოკუს პერიოდი

სენგოკუს პერიოდი (სენგოკუ ძიძაი — „მეომარი პროვინციების ეპოქა“, (სახელწოდება შეიცავს ბმულს ჩინეთში მეომარი სამეფოების პერიოდისადმი) — იაპონიის ისტორიის პერიოდი XV საუკუნის მეორე ნახევრიდან XVII საუკუნის დაწყებამდე. ეს პერიოდი დაიწყო ასიკაგას დინასტიის სიოგუნების მიერ ძალაუფლების დაკარგვის მომენტიდან, რამაც გამოიწვია სახელმწიფო მმართველობის დეცენტრალიზაცია და დასრულდა ტოკუგავას სიოგუნარის ჩამოყალიბებით (1603 წელი).
პერიოდის ნიშნები არიან სიოგუნის მიერ პოლიტიკური ძალაუფლებისა და ავტორიტეტის დაკარგვა პოლიტიკურად აქტიური ბუსის თვალებში, რეგიონალური ავტონომიების შექმნა, და როგორც შედეგი, სხვადასხვა ინტენსიურობის „ომი ყველასი ყველას წინააღმდეგ“. უფრო დიდი და ძლევამოსილი სამურაული კლანები (ბუკე) ცდილობდნენ გაეძლიერებინათ საკუთარი სამთავროები. უფრო მცირე სამთავროების შთანთქვით. ამის შედეგად დიდი კლანები უფრო ძლევამოსილნი ხდებოდნენ, ხოლო მცირენი - უფრო სუსტებოდნენ და ხშირად სულაც ქრებოდნენ. იმ დროის მრავალმა აზნაურმა ინტრიგებისა და ღალატის შედეგად ასევე შესძლეს საკუთარი კლანების დაფუძნება და იაპონიაში საკუთარი ძალაუფლების დამყარება. ამგვარ მთავრებს "სენგოკუ დაიმეს" (მეომარი თავადები) უწოდებდნენ.
პერიოდის ცნობილი პიროვნებები
იძუმო ნო ოკუნი
დაიმე
ოდა ნობუნაგა
ტოიოტომი ჰიდეიოსი
ტოკუგავა იეიასუ
იხილეთ აგრეთვე
იაპონიის ისტორია
ლიტერატურა
Jansen, Marius B. (2000). The Making of Modern Japan. Cambridge: Harvard University Press. ISBN 0674003349/ISBN 9780674003347.
რესურსებ ინტერნეტში
იაპონიის ისტორიის გვერდი
იაპონიის სამოქალაქო ომები
მეომარი დაიმების სია
სქოლიო
იაპონიის ისტორია
NGC 7431

NGC 7431 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1886 წლის 30 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
იხილეთ აგრეთვე
მესიეს ობიექტების სია
ახალი საერთო კატალოგი
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია ინგლისურად და ფრანგულად ორიგინალი ახალი საერთო კატალოგიდან
გალაქტიკები
პეგასის თანავარსკვლავედი
Mount Homa

Mount Homa is a mountain located in western Kenya. It forms a broad peninsula on the southern shore of Winam Gulf, an extension of Lake Victoria. This peninsula defines Homa Bay and the mountaintop is about north of the town of that name.
In the Luo language Got Uma or God Marahuma means "famous mountain".
The mountain is formed of carbonatite lava and dates from Miocene to Pleistocene. Along with the active Ol Doinyo Lengai, it is one of the very few carbonatite volcanoes in the world.
Homa peninsula is part of Homa Bay County. The village of Kanjira (Kanjera)
is eponymous of the Kanjera paleontological site, first excavated by Louis Leakey in the 1930s.
It is one of the oldest known Oldowan sites, dated at c. 2 million years old.
See also
List of volcanoes in Kenya
References
External links
Homa
Homa
Homa
მწვავე კლდისდუმა

მწვავე კლდისდუმა (Sedum acre) — მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. საყვავილე ყლორტების სიმაღლე 10 სმ-მდეა, უნაყოფო ყლორტებისა – 3 სმ-მდე. მცენარე შიშველია. ფოთლები რიგ-რიგად არის განლაგებული, კვერცხისებური, მჯდომარე. ყვავილედი ქოლგისებურ-ფარისებურია. გვირგვინი ოქროსფერ-ყვითელია. იზრდება მთის შუა სარტყლიდან სუბალპურ სარტყლამდე მშრალ, კლდიან ადგილებში. საქართველოში გავრცელებულია სპორადულად თითქმის ყველგან. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, შუა და მცირე აზიას, ჩრდილოეთ აფრიკას.
გალერეა
ლიტერატურა
სუხიტაშვილი კ., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 302.
ორლებნიანნი
მსუქანასებრნი
ნილუ-პესანია (ბაია)

ნილუ-პესანია (ბაია)
ნილუ-პესანია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 631 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 385.381 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 32.78 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი ,
მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
სტეფანე IX (X)

სტეფანე IX (X) (ერისკაცობაში ფრიდრიხ ლოთარინგიელი; დ. დაახ. 1010/1020 — გ. 29 მარტი, 1058) — გერმანელი რომის პაპი 1057–1058 წლებში.
წარმოშობით გერმანელი. ლოთარინგიის გრაფი და ტოსკანის მარკგრაფი. გარკვეული პერიოდი ცხოვრობდა კონსტანტინოპოლში. პაპის ტახტი ეკავა 8 თვის განმავლობაში.
იხილეთ აგრეთვე
გერმანელი პაპების სია
სქოლიო
რომის პაპები
პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
გარდაცვლილი 29 მარტი
გარდაცვლილი 1058
გერმანელი პაპები
ფრანგი პაპები
ბიშნუპრია-მანიპურული ვიკიპედია

ბიშნუპრია-მანიპურული ვიკიპედია — ვიკიპედიის განყოფილება ბიშნუპრია-მანიპურულ ენაზე. თავისუფალი ენციკლოპედია. გაეშვა 2006 წლის ნოემბერში. 2012 წლის იანვრისთვის მოიცავდა 24 700 სტატიას. 2013 წლის იანვრის მდგომარეობით ბიშნუპრია-მანიპურულ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 24 ათასი სტატია. ჰყავს 1 ადმინისტრატორი.
რესურსები ინტერნეტში
ბიშნუპრია-მანიპურული ვიკიპედია
ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ზელენი-ჰაი (ივანივკის თემი)

ზელენი-ჰაი (ივანივკის თემი)
ზელენი-ჰაი — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ჰენიჩესკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 76 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ჰენიჩესკის რაიონის სოფლები
არამუსი

არამუსი — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 420 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 519 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 149 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 23.61 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
კოტაიქის პროვინციის სოფლები
ზამთრის ოლიმპიური თამაშები 2010

ზამთრის ოლიმპიური თამაშები 2010
2010 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშები (ასევე XXI ზამთრის ოლიმპიადა), საერთაშორისო ასპარეზობაა ზამთრის სპორტის მრავალ სახეობაში, რომელიც 2010 წლის 12-28 თებერვალს შედგება ქალაქ ვანკუვერში, ბრიტანეთის კოლუმბია, კანადა. 2010 წლის ზამთრის ოლიმპიადა იქნება მესამე ოლიმპიური თამაშები, რომელიც კანადაში გაიმართება. კანადა ასევე მასპინძლობდა 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ და 1988 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებს.
ოლიმპიური ტრადიციების თანახმად, ვანკუვერის მერმა სემ სალივანმა ოლიმპიური დროშა 2006 წლის ზამთრის ოლიმპიადის დახურვის ცერემონიისას მიიღო ტორინოში, იტალია. დროშა 2006 წლის 28 თებერვალს დაეშვა და იგი კვლავ 2010 წლის 12 თებერვალს ოლიმპიური თამაშების გახსნიით ცერემონიისას აღიმართება.
თილისმა
2010 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშების ოფიციალური თილისმები არიან:
მიგა - გამოგონილი ზღვის დათვი, ნახევრად ვეშაპი, ნახევრად თეთრი ბარიბალი.
კუატჩი - თოვლისკაცი, კანადის ტყეებიდან რომელიც ჰოკეისტობაზე ოცნებობს.
სუმი - ცხოველების სული. მასში გაერთიანებულია კანადის წყნაროკეანული სანაპიროს ფაუნის მრავალი წარმომადგენელი.
მაკმუკი
სპორტის სახეობები
სამთო-სათხილამურო სპორტი
ბიატლონი
ბობსლეი
სათხილამურო შეჯიბრი
კერლინგი
ფიგურული სრიალი
ფრისტაილი
ყინულის ჰოკეი
საციგაო სპორტი
სათხილამურო ორჭიდი
შორტ-ტრეკი
სკელეტონი
ტრამპლინიდან ხტომა
სნოუბორდინგი
საციგურაო სპორტი
მონაწილე ქვეყნები
(მასპინძელი)
კალენდარი
სქოლიო
ზამთრის ოლიმპიური თამაშები
ვანკუვერი
ხაჩმაზის რაიონი

ხაჩმაზის რაიონი — აზერბაიჯანის ადმინისტრაციული ერთეული. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ხაჩმაზი.
გეოგრაფია
ხაჩმაზის რაიონი ესაზღვრება შაბრანის, ყუბის, გუსარის რაიონებს და რუსეთის ფედერაციას, ასევე რაიონის საზღვარი გადის კასპიის ზღვაზე.
რაიონი მდებარეობს აზერბაიჯანის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ზოგიერთი ავტორიტეტული წყარო აზერბაიჯანს მთლიანად აზიას მიაკუთვნებს, მაგრამ დასავლური წყაროები ევროპა-აზიის საზღვრად თვლიან კავკასიონს და ნაწილობრივ ან მთლიანად აკუთვნებენ ევროპას, ამ ვარიანტის გათვალისწინებით ხაჩმაზის რაიონის საზღვრები, რომელიც მდებარეობს ამ ქედის ჩრდილოეთით, შედის აზერბაიჯანის ევროპული ნაწილის შემადგენლობაში.
ისტორია
ხაჩმაზის რაიონის ტერიტორია ადრე შედიოდა ისტორიულ შირვანში და სამხრეთ დაღესტანის ისტორიულ ნაწილში.
ხაჩმაზის რაიონი შეიქმნა 1930 წელს. 1963 წელს რაიონი გაუქმდა და მისი ტერიტორია შევიდა ყუბის და გუსარის რაიონების შემადგენლობაში. 1965 წელს რაიონი კვლავ აღადგინეს.
1954 წელს დაღესტანის ავტონომიურ საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკას აზერბაიჯანისაგან დროებით სარგებლობაში ზამთრის საძოვრებზე გადასარეკი საქონლის გასაჩერებლად გადაეცა მცირე ტერიტორია. 2010 წელს ამ მიწებზე შექმნილი დაღესტნის მაგარამკენტის რაიონის ორი სოფელი ხრახ-უბა და ურიან-უბა გადაეცა აზერბაიჯანის ხაჩმაზის რაიონს რუსეთის ფედერაციის მოქალაქე 600 ლეზგებთან ერთად. ამას გარდა, თუ ადრე აზერბაიჯანს მიჰქონდა მდინარე სამურის მდინარეული ჩამონადენის 90 %-მდე, სახელმწიფო საზღვრის შესახებ შეთანხმების თანახმად, რომელსაც 2010 წლის 3 სექტემბერს ბაქოში მოეწერა ხელი რუსეთის და აზერბაიჯანის პრეზიდენტების დიმიტრი მედვედევის და ილჰამ ალიევის მიერ, დადგინდა პროპორცია 50 % 50 %-ზე.
მოსახლეობა
მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 1 კმ²-ზე 159 ადამიანამდე (2014 წელი). მოსახლეობის რაოდენობა 2014 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 169 ათას ადამიანს.
რესურსები ინტერნეტში
საიტზე Azerbaijan
სქოლიო
აზერბაიჯანის რაიონები
სან-სალვადორ-დე-კიხეს რაიონი

სან-სალვადორ-დე-კიხეს რაიონი — რაიონი პერუში, აიაკუჩოს რეგიონის სუკრეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 210 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 525 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 11 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 144.63 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
აიაკუჩოს რეგიონის რაიონები
სუკრეს პროვინციის რაიონები
ტიპუ სულთანი

ტიპუ სულთანი (კანნადა ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್, ურდუ سلطان فتح علی خان ٹیپو) —
(1750 წელი, დევანაჰალი —1799 წელი, სერინგაპატამი), ცნობილი, ასევე, როგორც მაისურის ვეფხვი — მაისურის სამეფოს დე-ფაქტო მმართველი. ის იყო ჰაიდარ ალის, მაისურის სამეფოს არმიის ოფიცრის და მისი მეორე ცოლის, ფატიმას (იგივე ფაჰრ-უნ-ნისის) ვაჟი. მან მიიღო მთელი რიგი საპატიო წოდებები, ასევე ცნობილია, როგორც — სულთანი ფათიჰ ალი ხან შაჰაბი, ტიპუ საჰიბ ბაჰადურ–ხანი, ტიპუ სულთან ფათიჰ ან ბაჰადურ ჰან ტიპუ სულთანი.
ბიოგრაფია
ტიპუს ბავშვობაში მამამ ჰაიდარ ალიმ ხელში ჩაიგო მაისურის სამეფოს მმართველობა. მამის სიკვდილის შემდეგ ის გახდა სამეფოს მმართველი. მმართველობასთან ერთად, ტიპუ იყო სწავლული, მხედართმთავარი და პოეტი. იგი სარწმუნოებით მუსლიმი იყო, ხოლო მისი ქვეშევრდომების უმრავლესობა ინდუსი. ფრანგების თხოვნით, მან ააგო, აგრეთვე, პირველი ქრისტიანული ტაძარი მაისურის სამეფოში. იცოდა რამდენიმე ენა. ტიპუ სულთანს მიაკუთვნებენ ქვეყნის გასაძლერებლად მთელი რიგი ადმინისტრაციული და სამხედრო რეფორმების გატარებას მაისურის სამეფოში.ტიპუმ რამდენიმე ბრწყინვალე გამარჯვება მოიპოვა ანგლო–მაისურის ომებში ინგლისელი დამპყრობლების წინააღმდეგ და მამის გარდაცვალებამდე ერთი წლით ადრე, აიძულა ინგლისელები 1784 წელს ხელი მოეწერათ მანგალორეს ხელშეკრულებისათვის.
ის აქტიურად ეწეოდა თავისი მეზობლების წინააღმდეგ ექსპანსიონისტურ პოლიტიკას. სასტიკად ახშობდა აჯანყებებს სამეფოს ფარგლებში, რაც მთელი ერების დეპორტირებითა და ციხეში ჩასმითაც კი მთავრდებოდა. ტიპუ ინგლისელთა შეურიგებელ მტრად რჩებოდა. 1789 წლისათვის იგი დამარცხდა ანგლო–მაისურის მესამე ომში და იძულებული გახდა ხელი მოეწერა დამამცირებელი ზავისთვის. დაკარგა რა ადრე მოპოვებული ტერიტორიების ნაწილი, კერძოდ, მალაბარი და მანგალორე, მან ინგლისელთა წინააღმდეგ კოალიციის შექმნა შესთავაზა ოსმალეთის იმპერიას და ფრანგებსაც კი. ანგლო-მაისურის მეოთხე ომის დროს ტიპუ სულთანის წინააღმდეგ გაერთიანდა ოსტ-ინდოეთის კომპანია და ჰაიდარაბადის ნიზამი. ტიპუ სულთანი მოკლულ იქნა ბრძოლაში სერინგაპატამის ციხის დაცვისას 1799 წლის 4 მაისს.
რესურსები ინტერნეტში
ტიპუ სულთანი – ბოროტმოქმედი თუ გმირი?
ტიპუ სულთანი
ბიოგრაფია
მაისურის ვეფხვი
ინდოეთის ისტორია. ტიპუ სულთანი
ტიპუ სულთნის მონეტები
ყურანი ტიპუ სულთნის ბიბლიოთეკიდან
ინდოეთის ისტორია
ინდოელი პოლიტიკოსები
კარმანოვო (კარმანოვოს სოფსაბჭო)

კარმანოვო (კარმანოვოს სოფსაბჭო)
კარმანოვო — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იანაულის რაიონში. მიეკუთვნება კარმანოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იანაულიდან განლაგებულია 31 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ კარმანოვოდან 2 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, სოფელში ცხოვრობდა 1251 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ. 2002 წელს სოფელში ცხოვორბდა 1127 ადამიანი.
სქოლიო
იანაულის რაიონის სოფლები
Phymorhynchus clarinda

Phymorhynchus clarinda is a species of sea snail, a marine gastropod mollusk in the family Raphitomidae.
Description
The length of the shell attains 39 mm, its diameter 18 mm.
(Original description) The thin, fusiform shell is white, with a pale yellowish periostracum,. It contains six whorls rounded, flattened a little over the anal fasciole in front of the suture, which is very distinct but not channelled. The protoconch is eroded. The subsequent whorls show between the suture and the shoulder five or six fine, sharp, spiral
threads with wider interspaces, which are not beaded by the concavely arcuate growth lines which are prominent on the fasciole. At the shoulder is a weak spiral ridge, followed by five stronger ones, subequal and equidistant with wider interspaces. On a sixth similar ridge the suture is wound, followed by, on the base, about thirty similar but less prominent ridges which gradually diminish in size and strength, and approximate more closely to each other until the siphonal canal is reached. Over all these ridges and interspaces fine sharp threads run spirally, as on the fasciole and are perhaps a little more prominent on the ridges, where they are rendered more or less scabrous by the elevated lines of growth. The outer lip is thin with a shallow rounded excavation, near the suture, which forms the anal sulcus. The body is polished, with the spiral sculpture erased. The columella is thin, gyrate, pervious, white, with a slightly thickened edge. The siphonal canal is short, wide, slightly recurved.
Distribution
This marine species occurs in the Pacific Ocean off Panama Bay and Malpelo Island, Colombia at a depth of 3,240 m.
References
External links
Gastropods.com: Phymorhynchus clarinda
clarinda
Gastropods described in 1908
Kunakbayevo

Kunakbayevo (Qunaqbay) is a rural locality (a village) in Yermolayevsky Selsoviet, Kuyurgazinsky District, Bashkortostan, Russia. The population was 108 as of 2010. There are 6 streets.
Geography
Kunakbayevo is located 18 km south of Yermolayevo (the district's administrative centre) by road. Molokanovo is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Kuyurgazinsky District
გიორგი სურმავა

გიორგი სურმავა
გიორგი გივის ძე სურმავა (დ. 16 მაისი, 1958) — ქართველი სამხედრო პირი, ბრიგადის გენერალი (2014).
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი (1980). 1992 წლიდან იყო საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში. მონაწილეობდა აფხაზეთის კონფლიქტში (1992-1993) და რუსეთ-საქართველოს ომში (2008). სხვადასხვა დროს მსახურობდა დაზვერვის ოფიცერად გენერალური შტაბის, სახმელეთო ჯარების, სამხედრო დაზვერვის დეპარტამენტის სტრუქტურებში. 2012-2016 წლებში იყო გაერთიანებული შტაბის J-3 ოპერატიული დაგეგმვის დეპარტამენტის უფროსი, 2016 წელს — საქართველოს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსის მოადგილე. დაჯილდოებულია
მედლით „საბრძოლო დამსახურებისათვის“, მედლით „გენერალი მაზნიაშვილი“, ასევე უწყებრივი მედლებით.
რესურსები ინტერნეტში
გიორგი სურმავა. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო
დაბადებული 16 მაისი
დაბადებული 1958
ქართველი გენერლები
აფხაზეთის ომის მონაწილეები
მიხეილ ჯავახიშვილის ქუჩა

მიხეილ ჯავახიშვილის ქუჩა — ისტორიული ქუჩა თბილისში, მდებარეობს მთაწმინდის რაიონში, ვერის უბანში. ვარდების რევოლუციის მოედნიდან გალაკტიონის ხიდამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის 1876 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც პირველი დაღმართი, 1897 წლის გეგმაზე — როგორც ვერის დაღმართი, 1910 წლის გეგმაზე — როგორც ვერის ხიდის ქუჩა. 1923 წლიდან არკადი ელბაქიძის დაღმართი დაერქვა. 1995 წელს მიხეილ ჯავახიშვილის სახელი ეწოდა (იგი 1931–1937 წლებში ამ ქუჩაზე ცხოვრობდა). ქუჩაზე განთავსებულია მიხეილ ჯავახიშვილის სახლ-მუზეუმი.
ისტორია
ქუჩის ადრეული სახელია ვერის დაღმართი. ვერის დაღმართის გაჭრის შემდეგ გაიზარდა ვერის ხიდის მნიშვნელობა. ამ გზით თულუხჩები ქალაქში წყალს ეზიდებოდნენ, ხოლო გზის მიმდებარე ფერდობები ნაგავსაყრელად იყო გამოყენებული. ვერის ახლანდელი გალაკტიონის ხიდის აგების შემდეგ გაიყვანეს „კონკის“ ხაზი. 1905 წლიდან — ტრამვაის ხაზი. 1932 წელს დაღმართი გაფართოვდა, აიგო მრავალი შენობა და იგი მტკვრის მარჯვენა და მარცხენა სანაპიროების დამაკავშირებელ მძლავრი განივი მაგისტრალის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან მონაკვეთად იქცა. ამით უახლოესი კავშირი დამყარდა გოლოვინის პროსპექტს (ახლანდ. რუსთაველის გამზირი), ვერის უბანსა და რკინიგზის სადგურს შორის. ამ დაღმართზე იდგა თბილისის ცირკის ძველი შენობა.
1919 წლის 13 სექტემბერს ვერის დაღმართზე არკადი ელბაქიძის მიერ მოეწყო ტერორისტული აქტი, რომლის შედეგადაც ყუმბარით მძიმედ დაიჭრა გენერალ ანტონ დენიკინის პირადი წარმომადგენელი საქართველოში გენერალი ბარათოვი. ტერორისტულ აქტში არკადი ელბაქიძესთან ერთად მონაწილეობდნენ ვასილ (ვასიკო) წივწივაძე, ტიტე ლორთქიფანიძე, დანდუროვი და სხვ. ტერორისტული აქტის დროს დაიღუპა თვით არკადი ელბაქიძეც.
1922 წლის 14 ივლისის ღამით რევოლუცინერ კამოს (სიმონ ტერ-პეტროსიანი) ველოსიპედი დაეჯახა ცარიელ ავტომობილს, რომელმაც იგი გადაისროლა ველოსიპედიდან ქვაფენილზე. კამო ჩავარდა უგონო მდგომარეობაში, რომლიდანაც გარდაცვალებამდე, რომელიც მოჰყვა ორი საათის შემდეგ, განსვენებული ვეღარ გამოვიდა.
2015 წელს ქუჩა ჩაინგრა, აღდგენითი სამუშაოების შემდეგ ქუჩაზე არსებული ძველი თბილისისთვის დამახასიათებელი ქვაფენილი მოდიფიცირებული ასფალტით შეიცვალა. ქუჩაზეა ღვინის ქარხანა „ვერე+“. ქუჩის დასაწყისში, ყოფილ ბაზრის ადგილას გაშენებულ სკვერში დგას სკულპტურული კომპოზიცია „სამაია“ (მოქანდაკეები:თ. ჭყონია, გ. ქართველიშვილი, ნელი ალექსიძე. არქიტექტორი ზ. თავართქილაძე)
ლიტერატურა
ძველი თბილისი
ჯავახიშვილი
Sussudio

Sussudio
„Sussudio“ — ინგლისელი მომღერალ და სიმღერების ავტორ ფილ კოლინზის სიმღერა და სინგლი, რომელიც შეტანილია ალბომში No Jacket Required. ეს არის კოლინზის ერთ-ერთი პოპულარული სიმღერა, რომელმაც წარმატებით მოიარა რამდენიმე ქვეყნის რეიტინგები.
სიმღერები
7": Virgin / VS736 (ინგლისი)
Sussudio
The Man with the Horn
7": Atlantic / 7-89560 (აშშ)
Sussudio
I Like the Way
12": Virgin / VS736-12 (ინგლისი)
Sussudio (ვრცელი მიქსი)
Sussudio
The Man with the Horn
კომპაქტ-დისკი: WEA International / WPCR 2065 (იაპონია)
Sussudio
Sussudio (ვრცელი მიქსი)
სქოლიო
1985 წლის სინგლები
ფილ კოლინზის სიმღერები
ომარ-ხანი

ომარ-ხანი, ავარიელი (გ. 22 მარტი, 1801) — დაღესტნელი ფეოდალი, ხუნძახის მფლობელი და ავარიის სახანოს გამგებელი. ნურსალ-ბეგის ვაჟი.
ომარ-ხანი ხშირად ესხმოდა თავს ამიერკავკასიას, მას ჩრდილო კავკასიის ზოგიერთ წარმომადგენელთან ერთად და ოსმალებთან შეთანხმებით, ქართლ-კახეთის სამეფოს დაპყრობა, გაძარცვა და განადგურება ჰქონდა ჩაფიქრებული. ომარ–ხანი ოსმალეთის აგენტად ითვლებოდა.
1785 წლის სექტემბერში, ომარ-ხანმა 20000 მეომრისაგან შემდგარი „რჩეულთა ჯარით“ ალაზანი გადმოლახა და ბორჩალოსკენ დაიძრა. ერეკლემ სიღნაღში შეკრიბა ჯარი და უკან მიჰყვა ომარ-ხანს. ომარ-ხანი ერეკლესთან პირისპირ შებრძოლებას ვერ ბედავდა. მოულოდნელად ომარ-ხანი ახტალისკენ დაიძრა, ახტალა აიღო და დაარბია. გაანადგურეს ახტალის ოქროს მადნები, მადნის მცველები და ბერძენი მემადნეების ნაწილი დახოცა, 845 ტყვე წაიყვანა. აქედან ლორეს მიადგა, გზად ყველაფერს წვავდა და ანგრევდა. ლორე, რომელიც ერეკლეს მოურავ ზაქარია გლურჯიძეს ჰქონდა გამაგრებული, ვერ აიღო და ახალციხეში გადავიდა.
ერთ თვეში ომარ-ხანი იმერეთისკენ შემოვლითი გზებით დაიძრა და ვახანის ციხე აიღო, ციხის მფლობელი, ქაიხოსრო აბაშიძე დაატყვევა, მამაკაცები გაწყვიტა, ქაიხოსრო აბაშიძის ქალიშვილები დაატყვევა და ერთი მათგანი თავად შეირთო ცოლად, მეორე კი თავის ცოლისძმას, ყარაბაღის ხანს, იბრაჰიმ-ხანს მიუყვანა.
საქართველომ ამ თავდასხმის შედეგად უდიდესი ეკონომიური ზარალი განიცადა.
1787 წელს, ომარ-ხანი ისევ შემოესია საქართველოს, მაგრამ ერეკლე წინ გადაუდგა და უკან გააბრუნა მტერი.
ერეკლე II იძულებული გახდა, სიმშვიდის საფასურად, საკმაოდ დიდი ჯამაგირი გადაეხადა ომარ-ხანისთვის. ასე აკეთებდნენ მისი თავდასხმებით შეწუხებული შაქის, შირვანის, ბაქოს და დარუბანდის ხანებიც.
1800 წლის ნოემბერში, ომარ-ხანი დიდძალი ჯარით საგარეჯოსკენ დაიძრა და ალაზნის ნაპირზე დაბანაკდა. მას, რუსებთან ურთიერთობას შეურიგებელი, ალექსანდრე ბატონიშვილიც მიემხრო, თუმცა ბრძოლაში მონაწილეობა არ მიუღია. დამხმარედ ირანის ჯარსაც მოელოდნენ. მტრის მიზანი თბილისის აღება იყო. ომარ-ხანის 20 ათასიანი ლაშქარი კაკაბეთის მიდამოს მოადგა.
7 ნოემბერს, მდ. ივრის ნაპირას, სოფელ კაკაბეთთან გაიმართა ნიახურის ბრძოლა, სადაც ერთმანეთს გიორგი მეთორმეტესა და ომარ-ხანის ჯარი დაუპირიპირდა. ქართველთა გვერდით რუსების ჯარის ნაწილიც იბრძოდა. ქართველებმა სასტიკად დაამარცხეს მტერი, მათი უმეტესობა დაიხოცა, ამ ბრძოლაში დაჭრილი ომარ-ხანი დაღესტნისაკენ გაიქცა. ცოტა ხანში ჭრილობა გაურთულდა და ზაქათალაში გარდაიცვალა.
ლიტერატურა
საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. IV, თბ., 1973.
გ. ქიქოძე, ერეკლე მეორე, თბ., 2011
თეიმურაზ პეტრიაშვილი, კრწანისს ნაბრძოლი ხმალი და ბატის ფრთის კალამი იოანე ბატონიშვილისა, თბ., 2006.
სქოლიო
საქართველოს ისტორია
დაღესტნის ისტორია
გარდაცვლილი 22 მარტი
გარდაცვლილი 1801
ვულკანური პლატო

ვულკანური პლატო, ლავური პლატო — ვულკანური მოქმედების შედეგად შექმნილი ვრცელი პლატოები ან ვაკეები. წარმოიქმნება უმთავრესად ფუძე — ბაზალტური ლავის ამონთხევის შედეგად, რომელიც იღვრება აფეთქებითი პროცესების გარეშე, რამეთუ, ბაზალტური ლავისთვის ნიშანდობლივია მცირე სიბლანტე და აირების სიმცირე. შედეგად, ნაკადის გავლენით იქმნება ხმელეთის ზედაპირის რელიეფის უსწორმასწორო ფორმები.
ვულკანური პლატოების ფართობი შეადგენს რამდენიმე ასობით ათას კვადრატულ კილომეტრს. მასზე შესაძლოა წარმოიქმნას ფარისებრი ვულკანი, შლაკური კონუსი და სხვა ვულკანური რელიეფის ფორმები. ზოგჯერ, ვულკანური პლატო არის კონკრეტულად რომელიმე ვულკანის ნაწილი. ვულკანური პლატოები ხშირად დაკავებულია ტბებით. დამახასიათებელია კანიონისებური ხეობები.
ვულკანური პლატოს მორფოლოგია მერყეობს ასაკის, საფარველის სიმძლავრის, ლავის თვისებების, ქვენაფენი რელიეფის გავლენის, დენუდაციის ხარისხისა და სხვა ფაქტორების შესაბამისად. ახალგაზრდა ვულკანური პლატოებისთვის ნიშანდობლივია სწორი ან სუსტად ტალღოვანი ზედაპირი, ხოლო ძველი ვულკანური პლატოები ცოტად თუ ბევრად დანაწევრებულია და დენუდირებული.
სავარაუდოდ, ხმელეთის ყველაზე ვრცელი სუბაერული ბაზალტური პლატო არსებობდა ატლანტის ოკეანის რეგიონის ჩრდილო ნაწილში, პალეოგენში და შესაძლოა მისი ფართობი აღწევდა 1,800,000 კმ²-ს. ეს რეგიონი ცნობილია როგორც თულეანის პლატო ან ჩრდილო-ატლანტიკური მაგმური პროვინცია. პიროკლასტური ნაკადის შედეგად წარმოიქმნება პიროკლასტური პლატო.
ვრცელი პლატოებიდან აღსანიშნავია აშშ-ში მდებარე კოლუმბიის პლატო, რომლის ფართობია 260 ათ. კმ². ცნობილია აგრეთვე სომხეთის მთიანეთი, დეკანის ზეგანი, კორაზიმის პლატო და სხვა.
ვულკანური პლატოები გავრცელებულია საქართველოშიც. აღსანიშნავია ქვედა მეოთხეული დოლერიტული ლავებით და მათთან დაკავშირებული ტბიურ-მდინარეული ნაფენებით აგებული ახალქალაქის ვულკანური პლატო, რომელიც შეადგენს ჯავახეთის ზეგნის ცენტრალურ ნაწილს. სამხრეთ საქართველოს ვულკანური ზეგნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილშია ჭოჭიანის ვულკანური პლატო.
მნიშვნელოვანია აგრეთვე ყელის ზეგანი, რომელიც შეიქმნა მეოთხეული ვულკანების მოქმედების შედეგად. წარმოადგენს ლავურ ფარს, რომელიც დაბალი საფეხურებით ეშვება სამხრეთით — არხის ქედისკენ და აღმოსავლეთით — არაგვის სათავეებისაკენ. პლატოდან გაწვდილია სხვადასხვა მიმართულების ლავების მეტად ან ნაკლებად გრძელი შტოები — ლავური ნაკადები, რომლებიც ძველ ხეობებს მიჰყვებიან. გამოხატულია ახალგაზრდა ვულკანური რელიეფის ფორმები.
იხილეთ აგრეთვე
ლავა
პლატო
რესურსები ინტერნეტში
Plateau | National Geographic Society
სქოლიო
რელიეფის ფორმები
ვულკანოლოგია