გენკოს წლების აჯანყება

გენკოს წლების აჯანყება
გენკოს აჯანყება, გენკოს ამბოხი, გენკოს პრობლემები ან გენკოს მოვლენები (გენკო: ნო რან, ან , გენკო: ნო ხენ) იყო სამოქალაქო ომი იაპონიაში 1331 წლიდან 1333 წლამდე იმპერატორ გო-დაიგოსა და ხოდზიო სიკკენების ოჯახს შორის. იგი დასრულდა კამაკურას სიოგუნატის დაცემით და ხოდზიო კლანის დამარცხებით. აჯანყების დასასრულმა აღნიშნა იმპერიული დინასტიის დაშლა სამხრეთ და ჩრდილოეთ კარებზე (ნამბოკუტიოს პერიოდი ) და ასიკაგას შოგუნატის აღზევება.
გენკო - ეპოქის სახელია იაპონურ ანგარიშში .
ომამდე ქვეყანაში არსებული მდგომარეობა
კამაკურას პერიოდის უმეტესობის განმავლობაში, რეალური ძალაუფლება კონცენტრირებული იყო ხოდზიოს კლანის სიკკენების (რეგენტების) ხელში. იმპერატორებს არ გააჩნდათ ძალაუფლება, მეტიც, ტახტის მემკვიდრეობის საკითხიც ხოდზიოს ხელში იყო .
თანდათან იზრდებოდა უკმაყოფილება ხოდზიოს მმართველობით. 1221 წელს მოხდა დზიოკიუს წლების აჯანხება - ყოფილი იმპერატორის გო-ტობას წარუმატებელი მცდელობა დაეუფლა ქვეყანაში ძალაუფლებას; არეულობა დასრულდა გო-ტობასა და მისი ვაჟების, დზიუნტოკუსა და ცუჩიმიკადოს გადასახლებით . მრავალი წლის განმავლობაში არავინ ედავებოდა სიკენების ავტორიტეტს, სანამ 1322 წელს ანდოს კლანმა არ წამოიწყო ანტისამთავრობო აჯანყება; ჯარი წავიდა აჯანყების ჩასახშობად, მაგრამ დამარცხდა - ამ მოვლენამ სერიოზულად შეარყია სიკენების ავტორიტეტი და მოწმობდა ქვეყანაში არსებული კრიზისის შესახებ . 1324 წელს მოქმედი იმპერატორი გო-დაიგო სათავეში ჩაუდგა შეთქმულებას ხოდზიოს წინააღმდეგ (იხ. სიოტიუს აჯანხება ); შეთქმულება ჩაიშალა და 1326 წელს ხდზიო ტახტის მემკვიდრედ გო-დაიგოს ვაჟის ნაცვლად იმპერატორის ვაჟად, გო-ფუსიმი . გო-დაიგომ შურისძიება გადაწყვიტა .
აჯანყების მიმდინარეობა
იმპერატორმა გო-დაიგომ სიოგუნ მორიოსისთან ერთად გადაწყვიტა ყველა მონასტრის ბერები მოეპყრო . მორიოში გახდა ხიეის მთის მონასტრების წინამძღვარი და დაარწმუნა ენკანი და სხვა ბერები, ლოცვებით დაეწყენათ ჰოჯოს ოჯახი . გენკოს I წელს (1331) ხოდზიომ შეიტყო ამის შესახებ და შეიპყრო ბერები, რომლებმაც ყველაფერი აღიარეს . იმპერატორი გო-დაიგო იმალებოდა კასაგიზანის ციხესიმაგრეში (თანამედროვე სოფელი კასაგი, კიოტოს პრეფექტურაში) . ციხე აიღო 50-ზე მეტი ადამიანის რაზმმა სუიამა იოსიტაკასა და ომიამა უდზინაოს მეთაურობით. იმპერატორი გაიქცა, მაგრამ მალე დაიჭირეს და ჯერ დააპატიმრეს სამხრეთ როკუხარაში, ხოლო გენკოს მე-2 წელს (1332) გადაასახლეს ოკის კუნძულებზე . სიკკენ ხოდზიო ტაკატოკის ბრძანებით ტახტზე აიყვანეს ახალი იმპერატორი კოგონს .
წინააღმდეგობა განაგრძო პრინცმა მორიოსიმ, რომელიც გამაგრდა იოსინოს ციხეში . მის მხარეზე იყვნენ კუსუნოკი მასასიგე, რომელმაც დაიკავა ტიზაიასა და აკასაკას ციხესიმაგრეები და აკამაცუ ნორიმურა - სირახატას ციხეში .
გენკოს მე-3 წლის მე-2 მთვარეზე (1333 წ.), სიოგუნატის 50 000-კაციანი არმია, ხოდზიო ტაკატოკის ნაშვილები ვაჟის, ასო ტოკიჰარუს მეთაურობით, დაიწყო აკასაკას ციხის ალყა და მიუხედავად დამცველთა ჯიუტი წინააღმდეგობისა., ციხე დაეცა . ნიკაიდო სადაფუდზიმ აიღო იოსინოს ციხე , რის შემდეგაც სადაფუდზის, ტოკიხარუსა და ოსარაგი ტაკანაოს ძალები ერთად გადავიდნენ ტიხაიას ციხესიმაგრისთვის ალყაში მოქცევისთვის, მაგრამ ვერ მოახერხეს და იძულებულნი გახდნენ უკან დაეხიათ .
გენკოს მე-3 წლის მე-3 მთვარეზე, სამურაი სანიოდოს ტერიტორიიდან და იოს პროვინციიდან იმპერატორთან გადავიდა; ომის პროვინციიდან ჯარი გაგზავნეს აკამაცუ ნორიმურას შესახვედრად, რომელიც აჯანყებულებმა დაამარცხეს . სიოგუნატის მეორე ათი ათასი კაციანი არმიაც ნორიმურამ დაამარცხა. მორიგი გამარჯვების შემდეგ, აკამაცუ ნორიმურა და ფუდზივარა მუნესიგე გადავიდნენ დედაქალაქ კიოტოში .
იმპერატორი გო-დაიგო დახმარებით ოკის კუნძულებიდან გაიქცა და მისი ოჯახი, რომლებმაც შექმნეს ჯარი ფუნაგამის მთებში ხოკის პროვინციაში (თანამედროვე ქალაქი კოტურა ტოტორის პრეფექტურის ტოხაკუს რაიონში).
მე-4 მთვარეზე, ხოდზიო ტაკატოკიმ გაგზავნა ნაგოია ტაკაი, ასიკაგა ტაკაუდზი და სხვები, რათა დაეცვათ დედაქალაქი და დაეპყროთ იმპერატორი, მაგრამ აშიკაგა ტაკაუდზი აჯანყებულებს გადაუხვია იმ იმედით, რომ სიოგუნი გამხდარიყო . ამავდროულად, ნიტა იოშიტადამ თავისი ჯარი გაიყვანა კოდზუკესა და მუსაშის პროვინციებში და აიღო კამაკურა, გაანადგურა კამაკურას სიოგუნატი . შიკენ ხოდზიო ტაკატოკიმ თავი მოიკლა .
შოგუნატთან ერთად დაეცა ხოდზიოს კლანის ძალაუფლება. იმპერატორი გო-დაიგო დაბრუნდა კიოტოში და რამდენიმე წლის განმავლობაში დაიბრუნა ძალაუფლება (იხ. კენმუს აღდგენა ). 1336 წელს აშიკაგა ტაკაუდზიმ გამოაცხადა თავი სიოგუნი და აიღო ძალაუფლება გო-დაიგოდან, რითაც დაიწყო ნამბოკუტიოს პერიოდი და ასიკაგას სიოგუნატი .
სქოლიო
შუასაუკუნეების სამოქალაქო ომები
იაპონიის ომები