PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ჟუანეზია

ჟუანეზია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 450 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-მუკურის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იპატინგის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 425 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 23.25 კმ²-ზე. ფართობი 233 292 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მინას-ჟერაისი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ნეპტუნიუმი

ნეპტუნიუმი (ქიმიური სიმბოლო — Np) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეშვიდე პერიოდის, ჯგუფგარეშე (ძველი კლასიფიკაციით მესამე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, IIIბ) ხელოვნურად მიღებული რადიოაქტიური ქიმიური ელემენტი. განეკუთვნება აქტინოიდების ოჯახს. მისი ატომური ნომერია — 93. tდნ — 639±3 °C, tდუღ — 4174 °C, სიმკვრივე — 20.45 გ/სმ3. ვერცხლისებრი ბზინვარების რბილი ლითონი. 1940 წელს აღმოაჩინეს ამერიკელმა მეცნიერებმა ე. მაკმილანმა და ფ. ეიბლსონმა. 1973 წლისათვის მიღებული იყო ნეპტუნიუმის 15 იზოტოპი. ყველაზე მდგრადია ^{237}Np (T1/2= წ). ნეპტუნიუმი ქიმიური თვისებებით ემსგავსება ურანსა და პლუტონიუმს. ნაერთებში მისი ჟანგვის ხარისხი+2-დან +7-მდეა. ხსნარებში წარმოქმნის Np^{3+}, Np^{4+}, NpO2^+ (ყველაზე მდგრადი), NpO2^{2+} და NpO5^{3-} იონებს. ნეპტუნიუმი ბუნებაში აღმოჩენილია უმნიშვნელო რაოდენობით. ღებულობენ ხელოვნურად. ნეპტუნიუმს (განსაკუთრებით β-რადიოაქტიურ იზოტოპს ^{239}Np) ძირითადად იყენებენ სამედიცინო კვლევისათვის.
ისტორია
ატომის ბირთვის დაშლის თეორიის მიღებამდე, რომელმაც დაასაბუთა სინთეზირებული ხოლო მოგვიანებით რეალურად ასეთი ელემენტის არსებობა, სამჯერ იქნა განცხადებული 93-ე ელემენტის აღმოჩენა რომელიც აღმოჩნდა შეცდომა: აუსონიუმი (Ausonium) იტალიაში (ენრიკო ფერმი) და ბოჰემიუმი (Bohemium) ჩეხოსლოვაკიაში 1934 წ. და სექვანიუმი (Sequanium) რუმინეთში 1939 წ.
ნეპტუნიუმი პირველად მიღებულ იქნა ედვინ მატისონ მაკმილანის და ფილიპ ჰაუგე აბელსონის მიერ 1940 წელს.
სინთეზის რეაქცია: 238U(n,γ)239U(β−)239Np.
სახელწოდების წარმომავლობა
ნეპტუნიუმის სახელი მოდის პლანეტა ნეპტუნის სახელწოდებიდან.
ბუნებაში
ნეპტუნიუმის ბუნებრივ წყაროებს არავითარი პრაქტიკული მნიშვნელობა არ ააქვს. ნეპტუნიუმს მიიღებენ ურანის დიდი ხნით დასხივების პროდუქტებიდან ბირთვულ რეაქტორებში როგორც პლუტონიუმის მიღების თანაური პროდუქტი.
მიღება
ნეპტუნიუმს იღებენ ნეპტუნიუმის ფტორიდის აღდგენით ბარიუმის ორთქლით 1600 К ტემპერატურაზე:
თვისებები
ელემენტარული ნეპტუნიუმი — ჭედადი, შედარებით რბილი ლითონია მოვერცხლისფრო ბზინვარებით.
ნაერთებში ავლენს +2-დან +7-მდე ჟანგვის ხარისხს. ხსნარებში ნეპტუნიუმი წარმოქმნის იონებს Np3+, Np4+, NpO2+, NpO22+ და NpO53−.
ნეპტუნიუმის იონებს აქვთ მიდრეკილებაჰიდროლიზისაკენ და კომპლექსწარმოქმნისკენ.
იზოტოპები
ნეპტუნიუმის ზოგიერთი იზოტოპის რადიოაქტიური თვისებები:
გამოყენება
გამოიყენება პლუტონიუმის მისაღებად.
ფიზიოლოგიური ქმედება
რადიოაქტიური დაშლისას ნეპტუნიუმი უშვებს მაღალენერგეტიკულ α-ნაწილაკებს და საშუალო ენერგიის β-ნაწილაკებს. ნეპტუნიუმის ფიზიოლოგიური ქმედება დამოკიდებულია მის ვალენტურ მდგომარეობაზე და ორგანიზმში მოხვედრის გზაზე. ნეპტუნიუმის 60—80 % გროვდება ძვლებში, ხოლო ნეპტუნიუმის ორგანიზმიდან რადიობიოლოგიური ნახევრადგამოყვანის პერიოდი შეადგენს 200 წელს. ეს იწვევს ძვლოვანი ქსოვილის სერიოზულ რადიაციულ დაზიანებას.
ნეპტუნიუმის რადიოაქტიურობა უფრო დაბალია ვიდრე პლუტონიუმისა, ნაკლები კუთრი აქტივობის გამო.
ორგანიზმში ნეპტუნიუმის იზოტოპების ზღვრული დასაშვები რაოდენობაა: 237Np — 0,06 მკკიური (100 მკგ), 238Np, 239Np — 25 მკკიური (10−4 მკგ).
237Np-სათვის ზღვრული დასაშვები კონცენტრაცია სამუშაო შენობების ჰაერში არის 2,6 ბკ/მ³.
იხილეთ აგრეთვე
აქტინოიდები
რესურსები ინტერნეტში
ნეპტუნიუმი Webelements-ზე
ნეპტუნიუმი ქიმიური ელემენტების პოპულარული ბიბლიოთეკა
სქოლიო
ტყარშეტი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტყარშეტი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ტყარშეთი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ტყარშეთი — მთა მყინვარწვერის მასივზე.
ტყარშეთი — სოფელი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში.
ნაკიანი წელიწადი

ნაკიანი წელიწადი — კალენდარული წელიწადი, რომელიც 366 დღე-ღამეს შეიცავს; 1 დღე-ღამით მეტია მარტივ წელიწადზე. ნაკიან წელიწადში თებერვალი 29 დღე-ღამისგან შედგება. ახალი სტილით ნაკიანად ითვლება ყოველი წელიწადი, რომელიც იყოფა 4-ზე, გარდა იმ წლებისა, რომელთა ნომერი, თუმცა დაბოლოებულია 2 ნულით, უნაშთოდ არ იყოფა 400-ზე (მაგ., 1800, 1900, 2100). ნაკიანი წელიწადის არსებობა, ანუ ერთი დღის დამატება, საჭიროა იმიტომ, რომ მარტივი (365 დღიანი) წელიწადი არ შედგება ზუსტად 365 დღისგან, არამედ 365 და დაახლოებით ერთი მეოთხედი დღისგან, ამიტომაცაა ნაკიანი თითქმის ყოველი მეოთხე წელიწადი.
ლიტერატურა
კალენდარი
Vələmir

Vələmir (also, Velamir and Velemir) is a village in the Khachmaz Rayon of Azerbaijan. The village forms part of the municipality of Müqtədir.
References
External links
Populated places in Khachmaz District
აჰმედ-ბეგ აგაევი

აჰმედ-ბეგ აგაევი (დ. 1868 — გ. 19 მაისი, 1939) — აზერბაიჯანელი საზოგადო მოღვაწე, ჟურნალისტი და თურქოლოგი.
ბიოგრაფია
აჰმედ-ბეგ აგაევი დაიბადა არისტოკრატიულ ოჯახში 1865 წელს, ქალაქ შუშაში. თავისი გვარის ტრადიციებიდან გამომდინარე მიიღო საღვთო განათლება. ისწავლა არაბული და სპარსული. პირველადი განათლება მიიღო შუშის ლიცეუმში. ტიფლისის გიმნაზიაში რუსულად საშუალო განათლების მიღების შემდეგ 1887 წელს აჰმედ-ბეგმა გააგრძელა სწავლა პეტერბურგის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. 1888 წელს გაემგზავრა პარიზში და იქ გააგრძელა სწავლა სორბონის კოლეჯ დე ფრანსის აღმოსავლეთმცოდნეობის სკოლაში. სწავლის დროს თავისი სტატიები გამოაქვეყნა ისლამურ და პოლიტიკურ გამომცემლობებში. აგაევი გახდა ცნობილი ფრანგული პოლიტიკური გამომცემლობის „Journal des débats“-ის კორესპონდენტი სპარსეთის მიმართულებით.
1894 წელს აგაევი დაბრუნდა ყარაბაღში, სადაც ასწავლიდა ფრანგულს ქალაქ შუშის სასწავლებელში. 1897 წელს საცხოვრებლად გადავიდა ბაქოში, იგი აგრძელებს თავის პედაგოგიურ მოღვაწეობას და გამოსცემს გაზეთს „კასპი“. 1904 წლის იანვრიდან აგაევი ხდება გაზეთ „ჰაიათის“ ერთ-ერთი რედაქტორი. ასევე მონაწილეობას იღებს რიგი გაზეთების დაარსებაში. 1905 წელს გაზეთი „ირშადი“ და 1908 წელს - „ტარაგი“. მის მიერ იქნა დაწერილი: „ჰაჯი სეიდ აზიმის თხზულებები“, „შექსპირის ოტელო“, „შილერის ყაჩაღები“, „გორკი და მუსულმანობა“, „თათარი ასლანი“ გორკის პიესიდან. 1905—1907 წლების რუსეთის რევოლუციის დროს აჰმედ-ბეგი ხდება საზოგადოებრივი მოძრაობის ერთ-ერთ ლიდერად. 1909 წელს აჰმედ-ბეგი საცხოვრებლად გადადის თურქეთში, სადაც აქტიურად მონაწილეობს განმანთავისუფლებელ მოძრაობვაში. 1915 წელს იგი შედის „რუსეთის თურქ-თათარ მუსლიმთა უფლებების დაცვის კომიტეტში“. 1918 წელს აგაევი ინიშნება კავკასიის ისლამური ჯარის ნური ფაშას მრჩევლად. ამ სტატუსით იგი ჩამოდის აზერბაიჯანში. ბაქოდან თურქული ჯარის გაყვანის შემდეგ 1918 წლის ბოლოს აჰმედ-ბეგი რჩება აზერბაიჯანში. 1919 წელს აჰმედ-ბეგი გახდა პარიზის სამშვიდობო კონფერენციის აზერბაიჯანის დელეგაციის წევრი.
ლიტერატურა
Сеидзаде Д. Б. Из истории азербайджанской буржуазии в начале XX века. — Баку, 1978.
დაბადებული 1869
გარდაცვლილი 1939
გარდაცვლილი 19 მაისი
აზერბაიჯანელი ჟურნალისტები
ერემო დანელია

ერემო დანელია (დ. 7 აპრილი, 1954, ლეხაინდრავო) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1982 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1982–1984 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ონკოლოგიის კათედრის კლინიკური ორდინატორი. 1984–1998 წლებსი ონკოლოგიის სამეცნიერო ცენტრის უროლოგიური განყოფილების ექიმი–ორდინატორი. 1999 წლიდან ამავე განყოფილების უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 36 სამეცნიერო ნაშრომის, 2 რაციონალიზატორული წინადადების, რომლებიც ეხება ონკოლოგიის თანამედროვე აქტუალურ საკითხებს.
1994 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „სათესლე ჯირკვლის სიმსივნეების გავრცელება საქართველოში და მისი დიაგნოსტიკის გაუმჯობესების გზები.“
ლიტერატურა
ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 87
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 7 აპრილი
დაბადებული 1954
ქართველი ექიმები
380-იანები

380-იანები
პოლიტიკა
ეკონომიკა
კულტურა
ელენე აბაზაძე-ჟივიძე

ელენე აბაზაძე-ჟივიძე (დ. 8 ივლისი, 1899, თბილისი — გ. 16 ივნისი, 1981) — ქართველი მომღერალი და მსახიობი.
ბიოგრაფია
1917 წელს დაამთავრა თბილისის მე-3 გიმნაზია, შემდეგ სწავლა განაგრძო კონსერვატორიაში, პროფესორ ზელიონის კლასში.
1918 წელს გადავიდა გიორგი ჯაბადარის სტუდიაში, მონაწილეობდა ქართულ კლუბთან არსებულ მუსიკალურ წრეში, რომელიც დგამდა მუსკომედიებს. ოპერეტა „ვამპუკაში“ შეასრულა ვამპუკას პარტია. მონაწილეობდა სასწავლებელში გამართულ საღამოებში(მხატვრული კითხვა, წარმოდგენები, სიმღერები), აგრეთვე გორის სცენის მოყვარულთა წარმოდგენებში და ქართველ მსახიობთა (ელისაბედ ჩერქეზიშვილი, ვასო აბაშიძე, შალვა დადიანი და სხვ.) საგასტროლო წარმოდგენებში. 1919-1920 წლებში შედგა მისი დებიუტი ქართველ მსახიობთა ამხანაგობის დასში. შალვა დადიანის რეჟისორობით ოპერის თეატრში შეასრულა ფერიების დედოფლის როლი (ი. გედევანიშვილის „სინათლე“, II ნაწილი) და ჩაირიცხა დასში პროფესიონალ მსახიობად. ელენე აბაზაძე-ჟივიძე იყო ოზურგეთის (1920-1922), ბაქოს (1922-1923), სოხუმის (1923-1924, 1950-1951), თბილისის ქართველ მსახიობთა ამხანაგობის (1924-1925), ზესტაფონის (1925-1926), ზუგდიდის (1927-1928), მუსკომედიის (1937-1938), მცხეთის (1940-1950) თეატრების წამყვანი მსახიობი. 1929-1949 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიის მსახიობი, პარალელურად მუშაობდა დუშეთის დრამწრეში (1932-1934). მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: ქეთევანი(დ. ერისთავის „სამშობლო“), კატინა, ლიზა, ხანუმა(ა. ცაგარელის „რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ“, „ხანუმა“), კრუჩინინა (ა. ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი“), თამარი (ნ. შიუკაშვილის „მეგობრობა“), ლია (ე. ჩირიკოვის „ებრაელები“), რუქაია (ა. სუმბათაშვილის „ღალატი“), ოლ-ოლი (ლ. ანდრეევის „დღენი ჩვენი ცხოვრებისა“), დედა (მ. მრევლიშვილის „ხარატაანთ კერა“), ფატი (შ. დადიანის „ნაპერწკლიდან“) და სხვა.
ჯილდოები
1976 - საქართველოს დამსახურებული არტისტი
ლიტერატურა
საიუბილეო თარიღები: თეატრი, მუსიკა, კინო, თბ., 1989, გვ. 56
ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი: 1801-1952 ტ. I, თბ., 2018, გვ. 20
საქართველოს შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის გაზეთი „დურუჯი“ თბ., 2017, № 5 (113) 31 მაისი, გვ. 8
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 8 ივლისი
დაბადებული 1899
გარდაცვლილი 16 ივნისი
გარდაცვლილი 1981
ქართველი მსახიობები
ქართველი მომღერლები
ნინა არვესენი

ნინა არვესენი (დ. 1961, 16 მაისი, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი მსახიობი, მოდელი, მოცეკვავე და ბიზნესმენი. ყველაზე ცნობილია თავისი შესრულებით ამერიკულ სერიალებში არვესენმა შეასრულა მისი ორი ყველაზე გამორჩეული სამსახიობო როლი, როგორც კასანდრა როულინსი ფილმში The Young and the Restless და ანჯელა რაიმონდის როლი NBC-ის სატელევიზიო სერიალ სანტა ბარბარაში. მშობლიურ ნორვეგიაში ნინა არვესენმა სუბტიტრები დაუდო ამერიკულ ფილმებს, მართავდა სატელევიზიო სადგურს და გახსნა ქვეყნის პირველი RCA / Motown ფილიალი.
კარიერა
ახალგაზრდობა
არვესენი დაიბადა ნიუ-იორკში, ნორვეგიელი მშობლების ოჯახში. მისი მამა, იან არვესენი, იყო ნორვეგიის დიპლომატი და ნორვეგიის ელჩი მექსიკაში (1979-1985), კოსტა-რიკაში (1985-1991) და პორტუგალიაში (1976-1998). მისი დედა, სიდსელი (გამოითქმის "sis-sell") იყო მსახიობი ნორვეგიაში. არვენსენს ჰყავს ორი ძმა; ჯანიკ არვესენი, რომელიც არის ფინანსური ინვესტიციების მრჩეველი ნორვეგიაში და კრისტიან არვერსენი, რომელიც მუშაობს ფილმებსა და სპეცეფექტებზე ლოს-ანჯელესში კალიფორნიაში.
შეერთებულ შტატებში მუშაობამდე არვესენს სამი წლის განმავლობაში ჰქონდა საკუთარი თოქ-შოუ ნორვეგიაში და ასევე მუშაობდა მსახიობად ეგვიპტეში, ბრაზილიაში, კოსტა-რიკაში და ნორვეგიაში, სანამ დაბრუნდა შეერთებულ შტატებში.
არვესენმა თავდაპირველად თავისი კარიერა მოზარდობის პერიოდში დაიწყო, როგორც მსახიობმა, მოდელმა, მოცეკვავემ და კლასიკურად მომზადებულმა პიანისტმა ნორვეგიაში. კოლეჯის დამთავრების შემდეგ, მან მიიღო გადაწყვეტილება, დაეტოვებინა ნორვეგია 1986 წელს, რათა გაეგრძელებინა თავისი ოცნება სამსახიობო კარიერაზე შეერთებულ შტატებში, სადაც იგი გამოჩნდა რამდენიმე სატელევიზიო შოუში, რეკლამებში და ფილმებში. არვესენის თქმით, ამერიკელმა კასტინგის დირექტორებმა უარი თქვეს მის საზღვარგარეთ მსახიობობაზე. მან საბოლოოდ მიიღო თავისი პირველი აშშ-ს ეკრანის კრედიტი და კინომსახიობთა გილდიის წევრობის ბარათი 1987 წლის ფილმში Dragnet-ში დენ ეიკროიდთან და ტომ ჰენკსთან ერთად გამოჩენის შემდეგ. მას შემდეგ, რაც მან შეწყვიტა მუშაობა სხვადასხვა სერიალებში, რამაც იგი გახადა ცნობილი, მისი კარიერული მისწრაფებები მსახიობობიდან გადავიდა სატელევიზიო რეკლამებში, ბეჭდურ რეკლამებსა და პოპულარულ ჟურნალებში მოდელობაზე. არვესენმა განაგრძო მუშაობა და შექმნა საკუთარი საწარმოო კომპანია, The Arvesen Group.
Soap Opera Digest-მა არვესენს უწოდა ერთ-ერთი "ტელევიზიის ყველაზე ლამაზი ქალი" 1989 წლის 21 მარტის პუბლიკაციაში, რომელსაც იმ დროისთვის 1 მილიონზე მეტი გამომწერი ჰყავდა.
საქველმოქმედო საქმიანობა
გარდა იმისა, რომ იყო წმინდა ჯუდის ბავშვთა კვლევითი საავადმყოფოს ერთზე მეტი ღონისძიების ცერემონიების ოსტატი, რომელიც ყოველწლიური თანხების მოზიდვის ღონისძიებაში იყო, არვესენი ჩართული იყო Make-A-Wish ფონდში და არასრულწლოვანთა დიაბეტის კვლევის ფონდში.
რესურსები ინტერნეტში
ნინა არვესენის იუთუბ არხი
ნინა არვესენის ფან კლუბი
სქოლიო
დაბადებული 1961
დაბადებული 16 მაისი
ნიუ-იორკში დაბადებულები
ამერიკელი მოდელები
ამერიკელი მოცეკვავეები
ამერიკელი მსახიობები
ამერიკელი ქალები
ნიკოლოზ გაბაშვილი

ნიკოლოზ გაბაშვილი (დ. 1880 — გ. 1957) — ქართველი მეწარმე.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1880 წლის 6 აგვისტოს თბილისში. პირველდაწყებითი სწავლა ოჯახში მიიღო. ბავშვობიდანვე კარგად იცოდა გერმანული, ფრანგული, რუსული ენები. 1890 წელს იგი მიაბარეს თბილისის ვაჟთა კლასიკურ გიმნაზიაში, რომელიც წარჩინებით დაამთავრა 1898 წელს. 1900–1901 წლებში სწავლობს კიევის უნივერსიტეტის ფიზიკისა და მათემატიკის ფაკულტეტის ბუნებისმეტყველების განყოფილებაზე, თუმცა, რევოლუციურ მოძრაობაში მონაწილეობისათვის, 1902 წლის შემოდგომაზე, გარიცხულ იქნა უნივერსიტეტიდან. 1904 წელს მიემგზავრება საფრანგეთში და აბარებს სორბონის უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტზე, რომელსაც ამთავრებს 1907 წელს. უნივერსიტეტის დამთავრებისთანავე, კვლავ შედის კიევის–ნოვოროსიისკის უნივერსიტეტში საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტზე და 1909 წლის მარტში იღებს დიპლომს.
1909 წელს ნიკოლოზი მუშაობს დ. სარაჯიშვილის ფირმის ბაქოს განყოფილებაში, ჯერ კონიაკის საწყობის გამგედ, შემდეგ მოანგარიშედ და ბოლოს მმართველის მოადგილედ. ამის შემდეგ დავით სარაჯიშვილს იგი გადაჰყავს ქ. ორჯონიკიძეში (ვლადიკავკაზი) სპირტის წარმოების სპეციალისტის თანამდებობაზე, ხოლო 1910 წელს გზავნის საფრანგეთში (ქ. შამპანი) ცოდნის გასაღრმავებლად. 1911 წლიდან ნ. გაბაშვილი აგრძელებს მუშაობას ვლადიკავკავის სპირტის ქარხნის მმართველის მოადგილედ. როდესაც დ. სარაჯიშვილი გარდაიცვალა, ეკატერინე სარაჯიშვილმა იგი გადმოიყვანა თბილისის კონიაკის ქარხანაში ჯერ ხელოსან ოსტატის მოადგილედ, ხოლო შემდეგ, 1913–1916 წლებში, ქარხნის მთავარ ოსტატად. ე. სარაჯიშვილის სიკვდილის შემდეგ, 1916 წელს, ყოფილი სარაჯიშვილის ფირმის ბაზაზე შეიქმნა ე.წ. „დ.ზ. სარაჯიშვილის ამხანაგობა", რომელსაც ნ. გაბაშვილი თავმჯდომარეობდა. ამ ამხანაგობამ იარსება 1919 წლის ბოლომდე, შემდეგ მოხდა მისი კონსერვაცია. 1921 წლის სექტემბერში იგი მუშაობას აგრძელებს ყოფილი დ. სარაჯიშვილის კონიაკის ქარხანაში კონიაკის სპირტის მთავარ სპეციალისტად. 1922 წლის 15 მაისს ნ. გაბაშვილი ინიშნება საქართველოს სახელმწიფო ღვინოების ტრესტში („საქღვინტრესტი") კონიაკის ოსტატის თანამდებობაზე. 1923 წლის 20 ივნისიდან გადაჰყავთ საზოგადოება „წინანდლის" გამგეობაში, ხოლო 1924 წლის 1 იანვრიდან კონიაკისა და სპირტის საქმის სპეციალისტად კოოპერატიულ გაერთიანება „წარმოკავშირში". ამავე წლის ოქტომბერში ინიშნება „წარმოკავშირში" შემავალ „ჭაჭის" ქარხნის დირექტორად და მუშაობს ამ თანამდებობაზე 1926 წლამდე.
1926–1930 წლებში ქარხანა „ჭაჭა" გადადის მევენახეობა–მეღვინეობის გაერთიანება „სოფლის კავშირი"–ს გამგეობაში და ნ. გაბაშვილი ინიშნება მის დირექტორად. 1930–1931 წლებში იგი მუშაობს გაერთიანება „ბაღბოსტანკავშირი"–ს სპირტის მთავარ სპეციალისტად. 1931–1932 წლებში – „საქღვინო"–ში არყისა და სპირტის საქმის მთავარ სპეციალისტად. 1932 წლის აპრილში „საქღვინო" გაუქმდა და შეუერთდა „სამტრესტს". ნ. გაბაშვილი დატოვებულ იქნა ტრესტში კონიაკისა და არყის გადამუშავების პასუხისმგებელ სპეციალისტად. 1947 წელს იგი დაინიშნა მთავარ სპეციალისტ ტექნოლოგად კონიაკის წარმოების დარგში. ნ. გაბაშვილი ავტორია მრავალი წერილისა და სტატიისა, რომლებიც გამოქვეყნდა სხვადასხვა ჟურნალ–გაზეთებში. ნიკოლოზ გაბაშვილი გარდაიცვალა 1957 წელს.
ლიტერატურა
ქართველი მეღვინეები / გ. ბერიძე, თ. ღლონტი. - თბილისი: საბჭ. საქართველო, 1974. - 70 გვ.
რესურსები ინტერნეტში
ნიკოლოზ გაბაშვილი
ქართველი მეწარმეები
დაბადებული 1880
გარდაცვლილი 1957
ბონ-ჟეზუსი (პიაუი)

ბონ-ჟეზუსი (პიაუი)
ბონ-ჟეზუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 277 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-მედიუ-გურგეიას შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 629 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.14 კმ²-ზე. ფართობი 5 469 181 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პიაუი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
კარენ დემირჭიანი

კარენ დემირჭიანი (დ. 17 აპრილი, 1932, ერევანი — გ. 27 ოქტომბერი, 1999, იქვე) — საბჭოთა და სომეხი პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე. 1998 წელს დააარსა და ხელმძღვანელობდა სომხეთის სახალხო პარტიას, რომელმაც საარჩევნო ბლოკ „ერთიანობის“ შემადგენლობაში მოიპოვა გამარჯვება 1999 წლის საპარლამენტო არჩევნებში, რის შემდეგაც აირჩიეს სომხეთის პარლამენტის თავმჯდომარედ. დაიღუპა ტეტორისტული აქტის შედეგად.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1932 წლის 17 აპრილს, ერევანში. 1954 წელს დაამთავრა ერევნის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მექანიზაციის ფაკულტეტი, 1961 წელს კი სკკპ ცენტრალურ კომიტეტთან არსებული უმაღლესი პარტსკოლა. 1954-1958 წლებში მუშაობდა ქ. ლენინგრადში უფროს ინჟინერ-კონსტრუქტორად, სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ჯგუფის ხელმძღვანელად, ერევნის ელექტროტექნიკური ქარხნის საამქროს უფროსად, იმავე ქარხნის პარტკომის მდივნად, 1961 წლიდან კი მთავარ ინჟინრად, შემდეგ — დირექტორად.
1966-1972 წლებში იყო სომხეთის კპ ერევნის საქალაქო კომიტეტის მდივანი, მეორე მდივანი, 1972 წლის ნოემბრიდან — სომხეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის მდივანი, ხოლო 1974 წლის ნოემბრიდან — პირველი მდივანი.
1988—1991 წლებში სკკპ ცკ-ის უმაღლესი პარტიული სკოლა. არჩეული იყო სომხეთის სსრ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად, იყო სკკპ ცკ-ის წევრი. 1991—1999 წლებში „Армэлектромашин“-ის გენერალური დირექტორი და საბჭოს თავმჯდომარე.
1998 წელს მონაწილეობა მიიღო სომხეთის საპრეზიდენტო არჩევნებში. მიიღო ხმები 40.1% და დაიკავა მეორე ადგილი. დამარცხდა რობერტ ქოჩარიანთან.
1999 აპრილიდან — ბლოკ „ერთიანობის“ თავმჯდომარეა, ხოლო 1999 30 მაისიდან აირჩიეს პარლამენტის დეპუტატად, 1999 წლის 10 ივნისიდან სომხეთის პარლამენტის სპიკერია.
დაჯილდოებულია 2 შრომის წითელი დროშის ორდენით.
რესურსები ინტერნეტში
კარენ დემირჭიანის ბიოგრაფია
სქოლიო
დაბადებული 17 აპრილი
დაბადებული 1932
გარდაცვლილი 27 ოქტომბერი
გარდაცვლილი 1999
სომხეთის ეროვნული კრების თავმჯდომარეები
სომეხი სამხედრო მოღვაწეები
კომიტასის პანთეონში დაკრძალულები
რათდრამი

რათდრამი — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, კუტენაის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 6826 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
აიდაჰოს ქალაქების სია
აიდაჰოს ქალაქები
ლოკალური ჰომეომორფიზმი

ლოკალური ჰომეომორფიზმი
მათემატიკაში, კერძოდ კი ტოპოლოგიაში, ლოკალური ჰომეომორფიზმი, ინტუიციურად წარმოადგენს ფუნქციას, f, ტოპოლოგიურ სივრცეებს შორის, რომელიც ინახავს ლოკალურ სტრუქტურას.
ფორმალური განსაზღვრება
ვთქვათ X და Y ტოპოლოგიური სივრცეებია. უწყვეტი ფუნქცია არის ლოკალური ჰომეომორფიზმი თუ ყოველი წერტილისათვის x X არსებობს x-ის შემცველი ღია სიმრავლე U , ისეთი რომ ღიაა Y-ში და შეზღუდვა ჰომეომორფიზმია.
მაგალითები
განსაზღვრების თანახმად, ყოველი ჰომეომორფიზმი ასევე ლოკალური ჰომეომორფიზმია.
თუ U ღიაა Y-ში ქვესივრცის ტოპოლოგის მიმართ, მაშინ ჩადგმა i : U → Y ლოკალური ჰომეომორფიზმია. ღიობა მნიშვნელოვანია: არაღიას ჩადგმა Y-ში არასდროს არ არის ლოკალური ჰომეომორფიზმი.
ყოველი გადაფარვა ლოკალური ჰომეომორფიზმია; კერძოდ, უნივერსალური გადაფარვა p : C → Y Y სივრცეზე ლოკალური ჰომეომორფიზმია. ზოგჯერ შებრუნებილიც სამართლიანია: თუ X და Y ლოკალურად კომპაქტური ტოპოლოგიური სივრცეებია და p : X → Y არის proper ლოკალური ჰომეომორფიზმი, მაშინ p გადაფარვაა.
თუ f : S1 → S1 არის წრეწირის დახვევა თავისთავზე n-ჯერ. f ლოკალური ჰომეომორფიზმია არანულოვანი n-თვის, ჰომეომორფიზმი კი მხოლოდ იმ შემთხვევაში თუ ის ბიექციაა, n = 1 ან -1.
თვისებები
ყოველი ლოკალური ჰომეომორფიზმი უწყვეტი და ღიაა ასახვაა. ბიექციური ლოკალური ჰომეომორფიზმი ჰომეომორფიზმიცაა.
ლოკალური ჰომეომორფიზმი f : X → Y ინახავს „ლოკალურ“ ტოპოლოგიურ თვისებებს:
X არის ლოკალურად ბმული მაშინ და მხოლოდ მაშინ თუ f(X) არის ასეთი.
X არის ლოკალურად გზებით-ბმული მაშინ და მხოლოდ მაშინ თუ f(X) არის ასეთი.
X არის ლოკალურად კომპაქტური მაშინ და მხოლოდ მაშინ თუ f(X) არის ასეთი.
თუf : X → Y ლოკალური ჰომეომორფიზმია და U არის ღია სიმრავლე X-ში, მაშინ შეზღუდვა f|U ასევე ლოკალური ჰომეომორფიზმია.
თუ f : X → Y და g : Y → Z ლოკალური ჰომეომორფიზმებია, მაშინ კომპოზიცია gf : X → Z ასევე ლოკალური ჰომეომორფიზმია.
ლოკალური ჰომეომორფიზმები ბოლოთი Y ურთიერთცალსახა თანადობაშია სიმრავლურ კონებთან Y-ზე. მეტიც, ყოველი უწყვეტი ასახვა ბოლოთი Y ბუნებრივად გააჩენს ერთადერთნაირად განსაზღვრულ ლოკალურ ჰომეომორფიზმს ბოლოთი Y.
სქოლიო
ჰომეომორფიზმი
ზოგადი ტოპოლოგია
ტოპოსების თეორია
თაგინაური

თაგინაური — მთა საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკისა (ქობულეთის მუნიციპალიტეტი) და გურიის მხარის (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი) ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს მესხეთის ქედზე, მდინარეების ბჟუჟის, ჭვანისწყლისა და ნატანების ზემო დინებათა წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2668 მ. აგებულია შუაეოცენური ანდეზიტური ტუფ-ბრექჩიებით. გუმბათისებური მოყვანილობისაა. ჩრდილოეთ კალთაზე შემორჩენილია მეოთხეული გამყინვარების კვალი. კალთები ქვემოთ შემოსილია სუბალპური ტყეებითა და მდელოებით, ზემოთ ალპური მდელოებია.
ლიტერატურა
აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები
გურიის მხარის მთები
პუტუმაიო (მდინარე)

პუტუმაიო (მდინარე)
პუტუმაიო ან იკა — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში. ზემო დინებაში ეწოდება იკა. ამაზონის მარცხენა შენაკადი. მიედინება ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ 4 ქვეყნის ტერიტორიაზე: კოლუმბია, ეკვადორი, პერუ, ბრაზილია. წყალდიდობა იცის ოქტომბრიდან – აპრილ-მაისამდე.
სიგრძე 1800 კმ.
საშუალო წლიური ხარჯი – 7000 მ³/წ.
ლიტერატურა
კოლუმბიის მდინარეები
ეკვადორის მდინარეები
პერუს მდინარეები
ბრაზილიის მდინარეები
ინგლისელი პაციენტი (ფილმი)

ინგლისელი პაციენტი (ფილმი)
ინგლისელი პაციენტი — 1996 წლის რომანტიკული დრამა. დაფუძნებულია მაიკლ ონდააჩის ამავე სახელწოდების რომანზე. მოქმედება ხდება მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამდე და მის შემდეგ.
სიუჟეტი
უნგრელი კარტოგრაფი გრაფი ლაშლო ალმაში უდაბნოს მესაიდუმლე და მკვლევარია. მას ცეცხლწაკიდებული თვითმფრინავიდან ძვლებამდე დამწვარ-დაბუგულს, კანამძვრალი ამოიყვანენ, ცოცხალ-მკვდარს საკუთარი სახელიც არ ახსოვს, მაგრამ ახსოვს ქალი, რომელიც უყვარდა და რომელიც კაიროში გაიცნო. 1938 წელს მას საიდუმლო რომანი ჰქონდა კათრინთან. დაჭრილ კათრინს ლაშლო მოცურავეთა გამოქვაბულში მიიყვანს, სადაც დატოვებს და დაპირდება რომ დაბრუნდება და არ მიატოვებს.
გრაფს იტალიაში მდებარე ერთ ვილაში მოათავსებენ, სადაც ჰანა უვლის. ვილაში ასევე ცხოვრობს დეივიდ კარავაჯო, კანადელი სამხედრო, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის დროს გერმანელმა მაიორმა აწამა და თითები მოაჭრა. ლაშლო ალმაში ინგლისელი პაციენტის სახელითაა ცნობილი. მომვლელი ჰანა სიქჰ კიპს უყვარს. კიპს მიმდებარე არეალში ნაღმების გაუვნებელყოფა ევალება. კიპს მეგობარი მოუკვდება, ჩაკეტავს ოთახის კარს, გლოვობს და ჰანას, მიუხედავად თხოვნისა, არ შეუშვებს. ამის შემდეგ კი კიპს სხვაგან გადაიყვანენ.
როლებში
რეიფ ფაინზი - გრაფი ლასლო ალმაში
კრისტინ სკოტ ტომასი - კათრინ კლიფტონი
ჟულიეტ ბინოში - ჰანა
უილემ დეფო - დევიდ კარავაჯო
ნავინ ენდრიუსი - კიპი
კოლინ ფერთი - ჯეფრი კლიფტონი
ჯილდოები
ოსკარი
საუკეთესო ფილმი
საუკეთესო მსახიობი ქალი მეორეხარისხოვან როლში: ჟულიეტ ბინოში
საუკეთესო რეჟისორი: ენტონი მინგელა
საუკეთესო ოპერატურა: ჯონ სილი
საუკეთესო მონტაჟი: უოლტერ მარში
საუკეთესო მხატვრული გაფორმება: სტიუარტ კრეიგი, სტეფან მაკმილანი
საუკეთესო კოსტუმების დიზაინი: ენ როთი
საუკეთესო ორიგინალური მუსიკა: გებრიელ იარედი
საუკეთესო ხმა: უოლტერ მარში, მარკ ბერგერი, კრისტოფერ ნიუმანი, დევიდ პარკერი
BAFTA
საუკეთესო ფილმი
საუკეთესო მსახიობი ქალი მეორეხარისხოვან როლში: ჟულიეტ ბინოში
საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: ენტონი მინგელა
საუკეთესო ოპერატურა: ჯონ სილი
საუკეთესო მონტაჟი: უოლტერ მარში
საუკეთესო მუსიკა: გებრიელ იარედი
ოქროს გლობუსი
საუკეთესო დრამა: გებრიელ იარედი
საუკეთესო ორიგინალური საუნდტრეკი: გებრიელ იარედი
რესურსები ინტერნეტში
Laszlo Almásy: the real English patient
1996 წლის ფილმები
ამერიკული რომანტიკული დრამატული ფილმები‎
რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
სან-დიეგო

სან-დიეგო (ინგლ. San Diego) — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ აშშ-ში. მდებარეობს კალიფორნიის შტატში მექსიკის საზღვარზე, მოსახლეობა 1,3 მლნ კაცი (2005), გარეუბნებით 2,9 მლნ.
რესურსები ინტერნეტში
City of San Diego Official Website
City of San Diego TV — live video
Where to go and what to see in San Diego
Official tourism site
San Diego History
Movie of the San Diego Exposition, 1915
Virtual San Diego
Port of San Diego
San Diego International Airport
აშშ-ის ქალაქები
კალიფორნია
ჩალჩიუტლიკუე

ჩალჩიუტლიკუე — წყლის, მდინარეების, ზღვების, ნაკადულების, შტორმებისა და ნათლობის ქალღმერთი აცტეკების მითოლოგიაში. ასევე ითვლებოდა ბავშვის დაბადების მფარველად. მას განსაკუთრებულ პატივს მიაგებდნენ იმ პერიოდში, როდესაც ესპანელებმა მექსიკა დაიპყრეს.
ლიტერატურა
სქოლიო
აცტეკების ღმერთები