PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
List of monarchs of Georgia

List of monarchs of Georgia
This is a list of kings and queens regnant of the kingdoms of Georgia before Russian annexation in 1801–1810.
For more comprehensive lists, and family trees, of Georgian monarchs and rulers see Lists of Georgian monarchs.
Kings of Iberia
Presiding princes of Iberia
Georgia under Bagrationi dynasty
Many members of the Bagrationi dynasty were forced to flee the country and live in exile after the Red Army took control of the short-lived Democratic Republic of Georgia in 1921 and installed the Georgian Communist Party. Since Georgia regained independence in 1990 the dynasty have raised their profile, and in 2008 the two rival branches were united in marriage.
Timeline of Georgian monarchs
See also
History of Georgia (country)
Monarchism in Georgia
Notes and references
Notes
References
Kings of Georgia
monarchs
Georgia
NGC 204

NGC 204 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1827 წლის 16 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
იხილეთ აგრეთვე
მესიეს ობიექტების სია
ახალი საერთო კატალოგი
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია ინგლისურად და ფრანგულად ორიგინალი ახალი საერთო კატალოგიდან
გალაქტიკები
თევზების თანავარსკვლავედი
სან-ილდეფონსო (სამხრეთი ილოკოსი)

სან-ილდეფონსო (სამხრეთი ილოკოსი)
სან-ილდეფონსო (ოფიციალურად სან-ილდეფონსოს მუნიციპალიტეტი; ილოკ: Ili ti San Ildefonso; ფილ: Bayan ng San Ildefonso) ― მეხუთეე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ ილოკოსის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 8 190 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 15 ბარანგაის.
კლიმატი
რესურსები ინტერნეტში
Pasyalang Ilocos Sur
Philippine Standard Geographic Code
Philippine Census Information
Local Governance Performance Management System
სქოლიო
სამხრეთ ილოკოსის მუნიციპალიტეტები
Wikigrannies

Wikigrannies is the group of wikipedia authors and wikimedians of elderly age, partly organized as Wikimedia user group. As a user group, they originate from Bashkortostan, and tend to include participants and colleagues from other regions and countries.
History
In 2015, Bashkir public figure Guzal Sitdykowa, writer, poet and an active Wikipedian, called for development of the Bashkir Wikipedia through her locally popular page at the social network VKontakte. She asked her readers to join activists Rustam Nuryev and Zufar Salikhov, who were actively developing Wikipedia in their native Bashkir language. After that, people of retirement age who had free time joined the project. Later they began to be called Wikigrannies.
The idea came in 2016 in the course of preparations for the wiki-seminar "WikiUral" in Izhevsk, Udmurtia. The initiators were inspired by the experience of Buranovskiye Babushki (Buranovo Grannies), also from Udmurtia, that took 2nd place in Eurovision Song Contest 2012 and had international success.
The main reason for engaging elderly people in Wikipedia's language projects is that they are considered to be the strong holders of local culture such as Bashkir culture. While younger people tend to operate in wider-scale cultures such as Russian and English. This produces fears of extinction of local cultures, so extra efforts are needed to preserve them, including maintenance of local Wikipedias.
Bashkir elderly Wikipedians became to participate as a group in numerous international Wikipedia events and cultural events in Bashkortostan, branding themselves as "Wiki-Grannies". Guzal Sitdykowa, Bashkir writer, poetess, publicist and translator, together with major Bashkir Wikipedia activist Zaytuna Nigamatyanova, played leading role in organizing them. Wikimedia Foundation's Wikigrannies User Group was registered by them on 26 October 2019. Also in 2019, the project was awarded by Federal Agency for Ethnic Affairs. Wikigrannies maintain collaboration with other Wikimedia groups such as WikiDonne dedicated to women in Wikipedia in general. They also received support from Farhad Fatkullin, 2018 Wikimedian of the Year from neighboring Tatarstan, who maintains wiki-supporting programs in different Russian regions. Wikimedia Russia also provides several types of collaboration to Wikigrannies.
Bashkir Wiki-Grannies displayed ability to produce large amount of Wiki work as many of them were previously school teachers, philologists, translators, etc., so they have enough qualification and experience for that type of work. As elderly people, they usually are retired and have a lot of spare time for this.
Bashkir Wiki-Grannies presented themselves and their work at a number of Wikimedia events in Moscow, Saint Petersburg, Ukraine, Berlin, Cape Town, Stockholm, Belgrade. In 2019 at the Wikimania conference in Stockholm, they were specially recognized by Wikimedia Foundation executive director Katherine Maher in her speech.
Since 2021, a small new group of "wiki-grannies" began to participate in the newly created wikipedia in the Altai language.
References
External links
Wikimedia Foundation
ჰილდერიხი

ჰილდერიხი (დ. დაახლ. 460 — გ. 533, კართაგენი, ვანდალთა სამეფო) — ვანდალების მეფე 523–530 წლებში. ჰუნერიხისა და ევდოკიას ვაჟი, გაიზერიხისა და დასავლეთ რომის იმპერატორ ვალენტინიანე III-ის შვილიშვილი.
ჰილდერიხი, სავარაუდოდ მისი აღზრდის გამო, ცდილობდა თავისი გავლენა გაეზარდა ბიზანტიის სამეფო კართან მჭიდრო კავშირის მეშვეობითა და კათოლიკურ ეკლესიასთან დათმობებით. ჯერ კიდევ ტახტზე ასვლამდე მან გადასახლებიდან დააბრუნა ეპისკოპოსები და ვაკანტური ადგილების შევსების ბრძანებაც გასცა. აღსანიშნავია, რომ ამ დროის ვანდალურ მონეტებზე იუსტინიანე I-ის პორტრეტებია გამოსახული, რაც ვანდალთა სამეფოს სიმბოლურ დამოკიდებულებას აღნიშნავდა ბიზანტიისადმი. პროკოპი კესარიელის მიხედვით, ჰილდერიხი და იუსტინიანე ჯერ კიდევ ამ უკანასკნელის იმპერატორად გახდომამდე იყვნენ ახლო მეგობრები; იუსტინიანე იუსტინე I-ის სიბერეში ასრულებდა სახელმწიფო მმართველის მოვალეობას.
ქვრივი დედოფალი ამალაფრიდა (თრასამუნდის ცოლი), რომელიც ოსტგუთების მეფის, თეოდორიხ დიდის და იყო, ჰილდერიხის პოლიტიკის წინააღმდეგ გამოვიდა. მას და მის მხარდამჭერ ოსტგუთებს ბრალი დასდეს სახელმწიფო გადატრიალების მოწყობაში და სიკვდილით დასაჯეს. შურისძიების მიზნით თეოდორიხმა დაიწყო მზადება კართაგენზე გასალაშქრებლად. მალევე ააგეს ფლოტი. სულ ცოტა ათასამდე ხომალდს 526 წლის 13 ივნისს უნდა დაეტოვებინა იტალიის სანაპირო, მაგრამ თეოფორიხი ავად გახდა და ამავე წლის 30 აგვისტოს გარდაიცვალა.
ამ დროს კონსოლიდაცია განიცადეს ბერბერებმა, რომლებმაც რამდენიმე ბრძოლაში დაამარცხეს ვანდალები. ჰილდერიხმა განსაკუთრებული მარცხი განიცადა ბიზაკიაში მცხოვრებ ტომებთან, მათ მეთაურობდა ბელადი ანტალა. გარკვეული დროის განმავლობაში ვანდალთა სამეფოს მთელ ტერიტორიაზე ბერბერთა ძალაუფლება ვრცელდებოდა.
ჰილდერიხის პოლიტიკის წინააღმდეგ, რომელიც ბიზანტიასთან დაახლოებას ითვალისწინებდა, 530 წელს გამოვიდა სამეფო ოჯახის ერთ-ერთი ჯგუფი თავის მხარდამჭერებთან ერთად. მოძრაობას სათავეში ჩაუდგა გელიმერი. მან დიდგვაროვანი ვანდალები დაარწმუნა, რომ ჰილდერიხი ბრძოლისუუნარო მეფე იყო და დააზარალებდა მათ ინტერესებს ბერბერებისაგან და ბიზანტიელებისგან. ჰილდერიხი ნათესავებთან ერთად შეიპყრეს და კართაგენის ციხეში გამოკეტეს. იუსტინიანეს ჰქონდა მისი გათავისუფლების მცდელობები, თუმცა უშედეგოდ.
როდესაც 533 წელს ბიზანტიელები აფრიკაში შეიჭრნენ რათა უზურპატორი გელიმერი ჩამოეგდოთ და ძველი მეფე გაეთავისუფლებინათ, გელიმერმა თავის ძმას უბრძანა ჰილდერიხი სიკვდილით დაესაჯა.
ლიტერატურა
ისიდორე სევილიელი. ვანდალთა ისტორია
იორდანი. გეტების წარმოშობისა და მოქმედების შესახებ
პროკოპი კესარიელი. ომი ვანდალებთან
დასავლეთი ევროპა, მსოფლიოს მმართველები. ქრონოლოგიურ-გენეალოგიური ცხრილები მსოფლიოს ისტორიაში 4 ტომად, ავტორ-შემდგენელი ვ. ვ. ერლიხმანი. — ტ. 2.
რესურსები ინტერნეტში
Foundation for Medieval Genealogy: Spain: Vandals, Suevi & Visigoths
დაბადებული 460
გარდაცვლილი 533
ვანდალთა მეფეები
მოკლული მონარქები
ჟან-ივ ესკოფიე

ჟან-ივ ესკოფიე (დ. 12 ივლისი, 1950, ლიონი — გ. 12 აპრილი, 2003, ლოს-ანჯელესი) — ფრანგი კინოოპერატორი.
დაიბადა ქალაქ ლიონში. დაამთავრა ლუი ლუმიერის უმაღლესი ეროვნული კინოსკოლა. იღებდა მოკლემეტრაჟიან, დოკუმენტურ, ანიმაციურ ფირებს, სარეკლამო რგოლებს, მუშაობდა ოპერატორის ასისტენტად.
1983 წელს გაიცნო ლეო კარაქსი, რომელთანაც ერთობლივად რამდენიმე ფილმი გადაიღო. ამ ფილმებმა პოპულარობა შესძინეს ჟან-ივ ესკოფიეს საოპერატორო ნამუშევრებს. 1990-იანი წწ. დასაწყისიდან მუშაობდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში. 1991 წელს მიენიჭა ევროპის კინოპრემია.
გარდაიცვალა 2003 წელს გულის შეტევით.
რესურსები ინტერნეტში
ინტერნეტ-ენციკლოპედია – კინოოპერატორები
ჟან-ივ ესკოფიე
ფრანგი კინოოპერატორები
დაბადებული 12 ივლისი
დაბადებული 1950
გარდაცვლილი 12 აპრილი
გარდაცვლილი 2003
მგზავრული (ალბომი)

მგზავრული (ალბომი)
მგზავრული — ქართული ჯგუფ „მგზავრების“ მეოთხე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 2014 წელს. დაბეჭდილია ორი სახით - რუსულ და ქართულენოვანი გარეკნებით.
სიმღერების სია
რამდენი დღეა - 3:50
ერთი სიმი - 3:10
თუ გამომიწვდი ხელს - 3:01
ამ დროს ნუღარ ელი - 3:23
ძაღლი ყეფდა - 3:36
დამისხი დამალევინე - 2:57
Если Я - 3:21
შემიყვარდი - 3:01
აჭარული - 2:48
ვერის ხიდზე - 3:24
Сообшение Другу (ევგენი გრიშკოვეცთან ერთად) - 3:38
თუ გამოვა მზე - 2:49
გიმღერებ ისევ) - 3:10
სქოლიო
2014 წლის ალბომები
მგზავრების ალბომები
ძვ. წ. 791

ძვ. წ. 791 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
მოვლენები
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
Tumiritinga

Tumiritinga is a municipality in the state of Minas Gerais in the Southeast region of Brazil.
See also
List of municipalities in Minas Gerais
References
Municipalities in Minas Gerais
ლერნაკერტი (შირაკი)

ლერნაკერტი (შირაკი)
ლერნაკერტი — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 980 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 538 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 48 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 32.1 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
შირაკის პროვინციის სოფლები
დასავლეთი საბერძნეთი

დასავლეთი საბერძნეთი
დასავლეთ საბერძნეთი — ადმინისტრაციული პერიფერია საბერძნეთში, ნაწილობრივ მოიცავს ისტორიულ-გეოგრაფიულ რეგიონებს: პელოპონესს და ცენტრალურ საბერძნეთს.
ადმინისტრაციულად შედის 2 ნომი:
ახაია
ეტოლია და აკარნანია
ელიდა
პერიფერიის ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი პეტრასი.
რეგიონის ფართობი შეადგენს — 11 350 კმ²,
მოსახლეობა — 753 267 ადამიანს.
იხილეთ აგრეთვე
საბერძნეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
საბერძნეთის პერიფერიები
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
საბერძნეთის პერიფერიები
ძვ. წ. 787

ძვ. წ. 787 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
მოვლენები
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
Tamaz Mchedlidze

Tamaz Mchedlidze (born 17 March 1993 in Georgia) is a former Georgian rugby union player. He played at wing and centre and was able to cover the back row.
Club career
Mchedlidze began his rugby career in Tbilisi with the club 'Universiteti'. He then played for the Georgian Premiership team Armia Tbilisi. In 2012, he joined the Top 14 side Stade Montois and played in five European Challenge Cup games and one Top 14 game during the season. The following year, he joined Union Sportive Bressane, who had just been promoted to the Pro D2. Mchedlidze played 14 games for the team, but the team was relegated. Mchedlidze joined Agen during summer 2014.
International career
Mchedlidze made his debut for the Georgia national team against Belgium on 2 February 2013 during the European Nations Cup. He scored his first two international tries on 9 March 2013 against Spain.
References
External links
http://www.espnscrum.com/statsguru/rugby/player/170949.html
http://www.ladepeche.fr/article/2014/02/06/1812104-agen-l-inconnu-mchedlidze-entre-dans-l-equation.html
http://www.lnr.fr/tamaz-mchedlidze,14644.html
1993 births
Living people
Rugby union centres
Rugby union players from Georgia (country)
Expatriate rugby union players from Georgia (country)
Expatriate rugby union players in France
Expatriate sportspeople from Georgia (country) in France
Rugby union players from Tbilisi
Georgia international rugby union players
2015 Rugby World Cup players
2019 Rugby World Cup players
მთვარის პირამიდა

მთვარის პირამიდა — მზის პირამიდის შემდეგ მეორე უდიდესი პირამიდა ტეოტიუაკანში, მექსიკაში. მდებარეობს ნაქალაქარის დასავლეთ ნაწილში და აქვს ძეგლის ჩრდილოეთით მდებარე სერო-გორდოს მთის კონტურები. ზოგიერთი მას ტენანს უწოდებდა, რაც ნაჰუატლის ენაზე „დამცავი ქვის დედას“ ნიშნავს. მთვარის პირამიდა ფარავს სტრუქტურას, რომელიც მზის პირამიდაზე ძველია და ახ. წ. 200 წლამდე არსებობდა.
პირამიდის მშენებლობა ახ. წ. 200-450 წლებში მიმდინარეობდა და სატაძრო კომპლექსმა ბოლოს ორმხრივი სიმეტრიის ფორმა მიიღო. ფერდზე დამავალი კიბე მიცვალებულთა გამზირზე ეშვება. პირამიდის წვერზე განთავსებული პლატფორმა ტეოტიუაკანის დიადი ქალღმერთისადმი მიძღვნილ ცერემონიებში გამოიყენებოდა. ეს ღვთაება წარმოადგენდა წყლის, ნაყოფიერებისა და დედამიწის ღმერთს. პირამიდის ფსკერზე აღმოჩენილი პლატფორმა და სკულპტურა ასევე დიად ღვთაებას ეძღვნებოდა.
დიადი ღვთაების სამსხვერპლოს მოპირდაპირე მხარეს არის მთვარის მოედანი, რომელიც მოიცავს ცენტრალურ სამსხვერპლოსა და თავდაპირველ კონსტრუქციას თავის შიდა დანაყოფებით, რაც თავის მხრივ ოთხი მართკუთხედისა და დიაგონალებისაგან შედგება, რასაც „ტეოტიუაკანის ჯვარს“ უწოდებენ.
ისტორია
ძვ. წ. 150 და ახ. წ. 500 წლებში, მესოამერიკულმა კულტურამ 22 კვადრატული კილომეტრის ფართობზე აყვავებული ქალაქი გააშენა. ტეოტიუაკანის მაცხოვრებლების ეთნიკურობის საკითხი განსჯის საგანია. ტეოტიუაკანის საწყის ფაზაში (ახ. წ. 0–150 წწ) შენობათა სისტემები და მზისა და მთვარის პირამიდების საძირკვლები ააშენეს. ტეოტიუაკანის მეტროპოლისს გეგმარებითი ურბანიზაცია აღასიათებდა, რომელსაც გააჩნდა მთავარი ღერძი და უზარმაზარი სასახლე, რომელსაც გარს ერტყა 15 მონუმენტური პირამიდა. აცტეკების თქმით, იქვე აღმართული იყო მთვარესთან დაკავშირებული უზარმაზარი ქვის ფიგურა. ფიგურა გადაუხურავი იყო (სავარაუდოდ 22 ტონას იწონიდა და პირამიდის წვერზე იდგა) და განასახიერებდა წყლის ღვთაებას. მეცნიერების ვარაუდით, მისი ხელებიდან გადმოდენილ წყალს მაცოცხლებელ ძალას ანიჭებდნენ და მიაჩნდათ, რომ მას სიცოცხლის მიმცემი ძალა და ნაყოფიერება გააჩნდა.
1998 წლიდან მოყოლებული, არქეოლოგებმა მთვარის პირამიდის ქვედა ნაწილი გათხარეს. სტრუქტურის ქვეშ აღმოჩენილი გვირაბების საშუალებით ირკვევა, რომ პირამიდას მინიმუმ ექვსი რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა; ყოველი მათგანის დროს, პირამიდას ახალი, უფრო დიდი ნაწილები ემატებოდა, რომლებიც მთლიანად ფარავდა წინა სტრუქტურას.
პირამიდის ფენების გათხრის შედეგად, არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს არტეფაქტები, რომლებიც ტეოტიუაკანის ისტორიის სიცოცხლის ხაზს აცოცხლებს. 1999 წელს, იაპონელმა და მექსიკელმა მეცნიერებმა აღმოაჩინეს სამარხი, რომელიც სავარაუდოდ მშენებლობის მე-5 ფაზისადმი იყო მიძღვნილი. საფლავში აღმოჩნდა 4 ადამიანის ჩონჩხი, ცხოველთა ძვლები, იუვილერია, ობსიდიანის ნიჩბები და სხვა შესაწირთა ფართო მრავალფეროვნება. არქეოლოგების ვარაუდით, სამარხი ახ. წ. 100-200 წლებს მიეკუთვნება.
დიადი ქალღმერთისადმი მიძღვნილი კიდევ ერთი სამარხი 1998 წელს აღმოაჩინეს. იგი მშენებლობის მეოთხე ეტაპს ემთხვევა. სამარხში მამრობითი სქესის ერთი მსხვერპლად შეწირული ადამიანის ჩონჩხი აღმოჩნდა, ასევე იაგუარის, მგლის, პუმას, გველისა და ფრინველთა ძვლები, გარდა ამისა, 400-ზე მეტი სხვა ნაშთი, რომელთა შორისაცაა მწვანე ქვები და ობსიდიანის ფიგურები, საცერემონიო დანები და შუბის წვერები.
იხილეთ აგრეთვე
მზის პირამიდა
ტეოტიუაკანი
რესურსები ინტერნეტში
Pirámide de la Luna en "Google maps"
სქოლიო
ტეოტიუაკანი
მექსიკის შენობა-ნაგებობები
Cambodia at the 2000 Summer Olympics

Cambodia at the 2000 Summer Olympics
Cambodia competed at the 2000 Summer Olympics in Sydney, Australia.
Athletics
Men
Women
Swimming
Men
Women
References
Official Olympic Reports
sports-reference
Nations at the 2000 Summer Olympics
2000
Olympic Games
ირლანდიის ეროვნული განმათავისუფლებელი არმია

ირლანდიის ეროვნული განმათავისუფლებელი არმია (ირლანდ.: Arm Saoirse Náisiúnta na hÉireann, აკრ. INLA), ირლანდიის რესპუბლიკური სოციალისტური შეიარაღებული დაჯგუფება, რომელიც 1974 წლის 8 დეკემბერს შეიქმნა. მისი მიზანი ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებული სამეფოდან გამოყოფა და გაერთიანებული ირლანდიის შექმნაა. მისი მთავარი სამიზნე იყო გაერთიანებული სამეფოს უშიშროების ძალები და ლოიალისტი შეიარაღებული ძალები (რომლებიც ეწინააღმდეგებოდნენ ირლანდიის გაერთიანებას).
იზიარებდა რა მარქსისტულ იდეოლოგიას მის პოლიტიკურ ფრთასთან, ირლანდიის რესპუბლიკურ სოციალისტურ პარტიასთან, დაჯგუფებამ გავლენის პიკს 1970-იანი წლების ბოლოსა და 1980-იანი წლების დასაწყისში მიაღწია. არსებობის ადრეულ წლებში ის ცნობილი იყო სახელითი "სახალო განმათავისუფლებელი არმია".
24-წლიანი კამპანიის შემდეგ იეგა-მ 1998 წლის 22 აგვისტოს ზავი გამოაცხადა. 1999 წლის აგვისტოში მან გამოაცხადა, რომ "არ არის პოლიტიკური და მორალური არგუმენტი კამპანიის განახლების გასამართლებლად". 2009 წლის ოქტომბერში იეგა-მ ფორმალურად დაადასტურა, რომ პოლიტიკურ მიზნებს მხოლოდ მშვიდობიანი გზებით მიღწევას ეცდებოდა. იეგა არალეგალური ორგანიზაციაა, როგორც გაერთიანებულ სამეფოში, ისე ირლანდიის რესპუბლიკაში.
ჩრდილოეთი ირლანდია
ირლანდია
გაერთიანებული სამეფო
არაფორმალური შეიარაღებული დაჯგუფებები
ფელისბურგუ

ფელისბურგუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 786 მეტრზე. მიეკუთვნება ჟეკიტინონიის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალმენარის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 877 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11.53 კმ²-ზე. ფართობი 596 215 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მინას-ჟერაისი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ფეტვისხევი

ფეტვისხევი — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში, ბოშურის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში არავინ ცხოვრობს.
იხილეთ აგრეთვე
ფეტვისხევის მარიამწმინდის ეკლესია
სქოლიო
გორის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ბავშვთა სახლი (პუშკინი)

ბავშვთა სახლი (პუშკინი)
ბავშვთა სახლი — პავილიონი, მდებარეობს ქალაქ პუშკინში, ალექსანდრეს პარკში. შენობა აშენდა 1830 წელს არქიტექტორ ვ. მ. გორნოსტაევის მიერ.
სახლი აშენდა იმპერატორ ნიკოლოზ I-ის შვილებისთვის. აღნიშნულ სახლს ჰქონდა ერთი მისაღები და ოთხი პატარა ოთახი. იმპერატორის შვილებს ჰქონდათ თავიანთი ოთახები, ისინი მოწყობილი იყო საბავშვო ავეჯით. შენობას გვერდზე მიშენებული ჰქონდა პატარა ხის სამზარეულო. ამ სახლში მოხვედრა შესაძლებელი იყო ნავით, რადგან მდებარეობდა კუნზულზე.
იმპერატორის შვილები აქ აღნიშნავდნენ დღესასწაულებს, თავიანთ მეგობრებთან ერთად.
სახლის წინ იდგა აღმზრდელის ძეგლი, კერძოდ კარლ მერდერის, ხოლო შენობის მარჯვნივ კი პოეტ ვასილი ჟუკოვსკის ძეგლი, სწორედ ის ასწავლიდა ბავშვებს რუსულ ენასა და ლიტერატურას.
თავის ჩანაწერებში ცნობილი თავადის ქალი ოლგა წერს: „მერდერი იყო წარმოსაჩენი პედაგოგი, ყურადღებიანი, პატიოსანი. ბავშვები მას ძალიან უყვარდა. ჟუკოვსკი კი იყო სრულიად განსხვავებული ადამიანი, ის იყო პოეტი, დიდი კაცი, საოცარი სულის მატარებელი“. ბავშვები მერდერის მსგავსად მასაც უყვარდა.
ამ დროისთვის ბავშვთა სახლი დახურულია. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ პედაგოგების ბიუსტები გაქრა. თუმცა იპოვეს ჟუკოვსკის ბიუსტი, რომელიც დღეს კამერონოვის გალერეაში ინახება, რაც შეეხება მერდერის ბიუსტს ის ჯერაც არაა ნაპოვნი.
ლიტერატურა
Семенова Г. В. Царское Село: знакомое и незнакомое. — М.: Центрполиграф, 2009. — 638 с. — ISBN 978-5-9524-4249-8.
რესურსები ინტერნეტში
Александровский парк. Детский пруд и остров
სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ჩულპანი (იანაულის რაიონი)

ჩულპანი (იანაულის რაიონი)
ჩულპანი — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იანაულის რაიონში. მიეკუთვნება ისტიაკის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იანაულიდან განლაგებულია 15 კილომეტრში, სოფსაბჭოს ცენტრ ისტიაკიდან 8 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ იანაულიდან 15 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, სოფელში ცხოვრობდა 56 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
სქოლიო
იანაულის რაიონის სოფლები
მენეუზ-მოსკვა

მენეუზ-მოსკვა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბიჟბულიაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 261 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბიჟბულიაკიდან დაშორებულია 47 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია აკსაკოვო, რომელიც დაშორებულია 31 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (52 %) ბაშკირები (47 %) შეადგენენ .
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბიჟბულიაკის რაიონის სოფლები
სპარტაკ ფარჯიანი

სპარტაკ ფარჯიანი (დ. 26 ივნისი, 1957, მესტია, სვანეთი, საქართველო) — ქართველი რეჟისორი და სცენარისტი.
ბიოგრაფია
სპარტაკ ფარჯიანი დაიბადა 1957 წლის 26 ივნისს, მესტიაში. 1983 წელს დაამთავრა საქართველოს შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტი, 1983-1985 წლებში მუშაობდა მცხეთის სახალხო თეატრში დამდგმელ რეჟისორად, 1986 წლიდან კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“. რეჟისორია რამდენიმე დოკუმენტური ფილმისა. როგორც მსახიობი გდაღებულია რამდენიმე მხატვრულ ფილმში. 1986 წლიდან არის საქართველოს კინემატოგრაფისტთა კავშირის წევრი.
ფილმოგრაფია
რეჟისორი
„მაცხოვარი ლატალისა“ (2008) - დოკუმენტური ფილმი
„გზა წარსულიდან მომავლისკენ“ (2010) - დოკუმენტური ფილმი
„სვანეთი ცოცხალი მითი“ (2011) - დოკუმენტური ფილმი
„გარდაცვალება ახალი სიცოცხლის დასაწყისი“ (2011) - დოკუმენტური ფილმი
„სვანეთი კულტურული მემკვიდრეობის საუნჯე“ (2015) - დოკუმენტური ფილმი
სცენარისტი
„მაცხოვარი ლატალისა“ (2008) - დოკუმენტური ფილმი
„გარდაცვალება ახალი სიცოცხლის დასაწყისი“ (2011) - დოკუმენტური ფილმი
„სვანეთი ცოცხალი მითი“ (2011) - დოკუმენტური ფილმი
„სვანეთი კულტურული მემკვიდრეობის საუნჯე“ (2011) -დოკუმენტური
მსახიობი
„შეყვარებული კულინარის 1001 რეცეპტი“ (1996) - მხატვრული ფილმი
„სვანი“ (2007) - მხატვრული ფილმი
„მაიტა ნასოსი“ (2010) - მხატვრული ფილმი
„დედე“ (2017) - მხატვრული ფილმი
პრიზები
„მაცხოვარი ლატალისა“ (2008) პრიზი - საუკეთესო დოკუმენტური ფილმისათვის - საერთაშორისო მართმადიდებლური ფილმების ფესტივალი „წმინდა ანდრიას ჯვარი“ (ბათუმი) (2008)
„გარდაცვალება ახალი სიცოცხლის დასაწყისი“ (2011) პრიზი - საუკეთესო რეჟისურისთვის - კიევის საერთაშორისო მართმადიდებლური ფილმების ფესტივალი „პოკროვი“ (2011)
„გარდაცვალება ახალი სიცოცხლის დასაწყისი“ (2011) დიპლომი - ეკლესიური შემწყალებლობის უნიკალური გამოცდილებისათვის - მოსკოვის საერთაშორისო კინოფესტივალი „როდონეჟი“ (2011)
„სვანეთი ცოცხალი მითი“ (2011) სიგელი - საერთაშორისო მართმადიდებლური ფილმების ფესტივალი „წმინდა ანდრიას ჯვარი“ (ბათუმი) (2011)
რესურსები ინტერნეტში
სპარტაკ ფარჯიანი — ეროვნული ფილმოგრაფია
სპარტაკ ფარჯიანი — Кино-Театр.ру
დაბადებული 1957
დაბადებული 26 ივნისი
ქართველი რეჟისორები
ქართველი სცენარისტები
X-ქრომოსომის ინაქტივაცია

X-ქრომოსომის ინაქტივაცია — პროცესი, რომლის დროსაც მდედრი ძუძუმწოვრების უჯრედებში ინაქტივირდება X-ქრომოსომის ორი ასლიდან ერთ-ერთი. არააქტიური X-ქრომოსომის დნმ იფუთება ტრანსკრიპციურად არააქტიურ ჰეტეროქრომატინში.
X-ქრომოსომის ინაქტივაცია მდედრი ძუძუმწოვრების უჯრედებში ხდება იმიტომ, რომ X-ქრომოსომების ორი ასლიდან არ წარმოიქმნას შესაბამისი გენების ორჯერ მეტი პროდუქტი, ვიდრე მამრ ძუძუმწოვრებშია. ამგვარ პროცესს ეწოდება გენების დოზური კომპენსაცია. პლაცენტარულებში X-ქრომოსომის არჩევა, რომელიც უნდა ინაქტივირდეს, შემთხვევითია. ინაქტივირებული X-ქრომოსომა არააქტიური რჩება ყველა შემდგომ შვილობილ უჯრედში, რომლებიც გაყოფის შედეგად წარმოიქმნება.
ლიტერატურა
X-inactivation as a possible cause for autoimmunity
ქრომოსომები
ტყე-ტბა

ტყე-ტბა, გულგულა — ისტორიული პუნქტი ჰერეთში. სასაზღვრო ორიენტირი კახეთსა (ქართლი) და ჰერეთს შორის. ლეონტი მროველის მეფეთა ცხოვრების მიხედვით ტყე-ტბა იგივე სოფელი გულგულაა. ახლანდელი სოფელი გულგულა (მდინარე თურდოს ქვემო დინებაში, თელავის მუნიციპალიტეტი) მდინარის სათავეებიდან გადმოსახლებულად ითვლება.
საისტორიო წყაროები
მოსაზრებები
სახელწოდება ხალხალაში მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე კითხულობს გულგულას.
გულგულას ადგილსამყოფელი უცნობი ყოფილა ჯერ კიდევ ლეონტი მროველის დროს, მით უმეტეს, მისი ადგილსამყოფელი დაზუსტებით არ სცოდნია ვახუშტისაც — ივ. ჯავახიშვილის კვლევით.
ივ. ჯავახიშვილი, გულგულას თელავთან არსებობის მოსაზრებას არ იზიარებდა და წერდა:
„ტყეტბა, როგორც საგეოგრაფო სახელი, უკვე ლეონტი მროველის დროსაღარ არსებობდა თურმე და იგი უხსნის თავის მკითხველს, რომ ამ ადგილს „აწ ჰქვიან გოლგოლა“, ახლა გულგულად გამოთქმის. ამ ადგილის (ტყეტბას) მდებარეობას დიდი მნიშვნელობა აქვს კახეთ-კუხეთ-ჰერეთის საზღვრების გამორკვევისათვის და სხვადასხვა მოსაზრებათა გამო ეჭვი გვებადება, ლეონტი მროველი ხომ არ სცთება, როდესაც ძველი ტყეტბა მერმინდელ გოლგოლად იცნა? გოლგოლას სამხრეთით მდებარეობდა თელავი“.
მოვსეს კალანკატვაცის ცნობა აჩვენებს, რომ ქართველთა ქვეყნის საზღვარი მდებარეობდა პუნქტ ხალხალამდე.
„ქართველთა საზღვრები მახლობლად ქალაქ ხალხალისა“. „მეორე რაზმი ჩააბარა ზორავარ ვარდანს, რათაა ქართველთა საზღვრებთან შებრძოლებოდა ჩორის მარზპანს, რომელიც წამოსული იყო ალვანთა ეკლესიების დასარბევად“..
ივ. ჯავახიშვილის რედაქტორობით 1923 წელს გამოცემულ საქართველოს ისტორიულ რუკაზე საქართველოსა და ალვანეთს შორის საზღვარზე მართლაც აღნიშნულია პუნქტი სახელწოდებით ხილხალა. პუნქტი ხილხალა საქართველოსა და ალბანეთს შორის საზღვარზე იდო. აღნიშნული პუნქტი შაქსა და კაბალას შორისაა. დღესდრეობით შემორჩენილია სოფელი სახელწოდებით ფილფილა.
მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე ალბანეთის დროინდელ საზრვარ ხილხილას უკავშირებს ქართლოსის დროინდელ ტყეტბა-გულგულას და მიაჩნია რომ გულგულა-გოლგოლა-ხალხალა-ფილფილა ეტიმოლოგიურად ერთი და იგივე ძირის მატარებელნი არიან.
ლიტერატურა
მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე, „საქართველოს ისტორია“, I ნაწილი, გვ. 111-113
სქოლიო
თელავის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები