PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
იარუმალი

იარუმალი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.094 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 31 816 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 724 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კოლუმბიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი
ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ბოა-ვენტურა-დი-სან-როკი

ბოა-ვენტურა-დი-სან-როკი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 870 მეტრზე. მიეკუთვნება სამხრეთ-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიტანგის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 554 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.53 კმ²-ზე. ფართობი 622 184 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარანა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
სტენფოლდი (უისკონსინი)

სტენფოლდი (უისკონსინი)
სტენფოლდი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბარონის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 669 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7,2 კაცი/კმ².
ფართობი 93,1 კმ².
იხილეთ აგრეთვე
აშშ-ის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით
რესურსები ინტერნეტში
გეოგრაფიული სახელწოდებები
ბარონის ოლქის ქალაქები
ვიქტორ კურნატოვსკი

ვიქტორ კურნატოვსკი (დ. 10 ივლისი [ ძვ. სტ. 28 ივნისი], 1868, რიგა — გ. 2 ოქტომბერი [ძვ. სტ. 19 სექტემბერი] 1912, პარიზი) — რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე რუსეთსა და საქართველოში, ბოლშევიკი. დაიბადა ექიმის ოჯახში. სწავლობდა სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტში, იყო ხელოსანი. 1887 წელს უნივერსიტეტიდან გარიცხეს და სანქტ-პეტერბურგიდანაც გაასახლეს. 1888 წელს შევიდა მოსკოვის უნივერსიტეტში, ჩამოშორდა ხალხოსნებს და ხელმძღვანელობდა მარქსისტულ წრეს. 1889 წელს, მოსკოვის უნივერსიტეტიდანაც გარიცხეს და არხანგელსკის ოლქში გადაასახლეს. 1892 წლის სექტემბერში ემიგრაციაში გაემგზავრა შვეიცარიაში. 1897 წელს, რუსეთში დაბრუნებისას საზღვარზე დააპატიმრეს და აღმოსავლეთ ციმბირში გადაასახლეს. 1898 წელს, მინუსინსკში შეხვდა ლენინს. აქ ხელი მოაწერა ლენინის მიერ დაწერილ (1899) „რუსეთის სოციალ-დემოკრატთა პროტესტს“. გადასახლებიდან დაბრუნების შემდეგ, 1900 წელს, კურნატოვსკი პარტიის დავალებით ჩამოვიდა თბილისში, სადაც კავშირი დაამყარა იოსებ სტალინთან, ფილიპე მახარაძესთან და გაშალა პარტიული მუშაობა სოციალ-დემოკრატიულ ორგანიზაციაში. 1901 წელს დააპატიმრეს და მეტეხის ციხეში 2 წლის პატიმრობის შემდეგ ციმბირში გადაასახლეს. 1904 წელს, იაკუტსკში ხელმძღვანელობდა პოლიტიკურ პატიმართა საპროტესტო გამოსვლას, რის გამოც კატორღა მიუსაჯეს, რომელსაც იხდიდა აკატუის ციხეში. 1905-1906 წლებში ჩიტაში ჩამოაყალიბა მუშათა, ჯარისკაცთა და კაზაკების დეპუტატების საბჭო. იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიულ მუშათა პარტიის (რსდმპ) ჩიტის კომიტეტის წევრი, გაზეთ „ზაბაიკალსკი რაბოჩის“ რედაქტორი, ხელმძღვანელობდა ჩიტის მუშათა შეიარაღებულ აჯანყებას, დამარცხების შემდეგ, 1906 წელს, დააპატიმრეს. სამხედრო სასამართლომ კურნატოვსკს სიკვდილი მიუსაჯა, რაც შემდეგ სამუდამო კატორღით შეუცვალეს. 1906 წელს, იაპონიაში გაიქცა, საიდანაც გადავიდა ავსტრალიაში. 1910 წელს ავადმყოფი ჩავიდა პარიზში, სადაც 2 წლის შემდეგ გარდაიცვალა.
ლიტერატურა
დაბადებული 10 ივლისი
დაბადებული 1868
გარდაცვლილი 2 ოქტომბერი
გარდაცვლილი 1912
რუსი რევოლუციონერები
კომბინირებული მალონური და მეთილმალონური აციდურია

კომბინირებული მალონური და მეთილმალონური აციდურია (CMAMMA), ასევე ცნობილი როგორც კომბინირებული მალონური და მეთილმალონური აციდემია — მემკვიდრული მეტაბოლური დაავადება, რომელსაც ახასიათებს მალონის მჟავას და მეთილმალონის მჟავას დონის მომატება. ზოგიერთი კვლევა ვარაუდობს, რომ CMAMMA შეიძლება იყოს მეთილმალონური აციდემიის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ფორმა და მეტაბოლიზმის ყველაზე ხშირი თანდაყოლილი ხარვეზი. იმის გამო, რომ ის იშვიათად დიაგნოსტირდება, ხშირად აღმოუჩენელი რჩება.
სიმპტომები და ნიშნები
CMAMMA-ს კლინიკური ფენოტიპები ჰეტეროგენურია, ასიმპტომურიდან მსუბუქ და მწვავე სიმპტომებამდე. ძირითადი პათოფიზიოლოგია ჯერაც არ არის ცნობილი. ლიტერატურაში მოხსენიებულია შემდეგი სიმპტომები:
მეტაბოლური აციდოზი
კომა
ჰიპოგლიკემია
გულყრები
გასტროინტესტინური დაავადებები
განვითარების შეფერხება
მეტყველების შეფერხება
ზრდის შეფერხება
მეტყველების შეფერხება
მეხსიერების პრობლემები
კოგნიტიური ჩამორჩენა
ენცეფალოპათია
კარდიომიოპათია
დისმორფული თვისებები
ბავშვობაში გაჩენილი პირველი სიმპტომები უხშირესად შუალედური მეტაბოლური დარღვევებია, ხოლო ზრდასრულ ასაკში ჩვეულებრივ ნევროლოგიური სიმპტომებია.
მიზეზები
CMAMMA-ს მიზეზები შეიძლება დაიყოს ორ განსხვავებული მემკვიდრულ დარღვევად: ერთი არის მიტოქონდრული ენზიმის აცილ-CoA სინთეტაზას ოჯახის წევრ 3-ის დეფიციტი, რომელიც კოდირებულია ACSF3 გენით (OMIM#614265); მეორე დარღვევა არის მალონური-CoA დეკარბოქსილაზას დეფიციტი კოდირებული MLYCD გენით (OMIM#248360).
დიაგნოზი
კლინიკური სიმპტომების მრავალფეროვნებისა და ბავშვთა სკრინინგის პროგრამებთან აცდენის გამო CMAMMA ნაკლებად ცნობილი მდგომარეობაა.
ახალშობილთა სკრინინგის პროგრამები
ვინაიდან ACSF3-ის გამო განვითარებული CMAMMA არ იწვევს მეთილმალონილ-CoA, მალონილ-CoA, ან პროპიონილ-CoA აკუმულაციას და არც აცილკარნიტინის პროფილში ისახება ანომალიები, CMAMMA-ს აღმოჩენა ახალშობილთა სტანდარტული სისხლის სასკრინინგო ანალიზებით არ ხდება.
განსაკუთრებული შემთხვევაა კვებეკის პროვინცია, რომელიც გარდა სისხლის ანალიზისა, ასევე ამოწმებს შარდს დაბადებიდან 21-ე დღეს კვებეკის ახალშობილთა სისხლისა და შარდის სკრინინგის პროგრამით. ეს კვებეკის პროვინციას საინტერესოს ხდის CMAMMA კვლევისთვის, რადგან ის წარმოადგენს მსოფლიოში ერთადერთ პაციენტთა კოჰორტას, შერჩევის მიკერძოების გარეშე.
მალონის მჟავას და მეთილმალონის მჟავას თანაფარდობა
პლაზმაში მალონის მჟავა/მეთილმალონის მჟავა თანაფარდობის გამოთვლით, CMAMMA შეიძლება მკვეთრად გაიმიჯნოს კლასიკური მეთილმალონური აციდემიისგან, როგორც იმ პაციენტებში, რომლებიც B12 ვიტამინით მკურნალობაზე რეაგირებენ, ასევე მათში, რომლებიც არ რეაგირებენ B12 ვიტამინით მკურნალობაზე. მალონის მჟავასა და მეთილმალონის მჟავას მაჩვენებლები შარდში, ამ თანაფარდობის გამოსათვლელად არ გამოდგება.
ACSF3-ით გამოწვეული CMAMMA-ს დროს მეთილმალონის მჟავას დონე აჭარბებს მალონის მჟავას დონეს. ხოლო მალონილ-CoA დეკარბოქსილაზას დეფიციტის გამო განვითარებული CMAMMA-ს დროს კი პირიქით.
გენეტიკური კვლევა
CMAMMA-ს დიაგნოსტირება შესაძლებელია ACSF3 და MLYCD გენების ანალიზით. შვილოსნობის მკურნალობის მსვლელობისას, მატარებლის გაფართოებულ სკრინინგს ასევე შეუძლია ACSF3 გენში მუტაციების მატარებლების იდენტიფიცირება.
სქოლიო
აიშე ერზანი

აიშე ერზანი (დ. 1949, ანკარა, თურქეთი) — თურქი ფიზიკოს-თეორეტიკოსი.
ბიოგრაფია
აიშე ერზანი დაიბადა 1949 წელს, ანკარაში. სტამბოლში მიღებული განათლების შემდეგ, ერზანი აშშ-ში გაემგზავრა, სადაც 1970 წელს ბაკალავრის ხარისხი მიიღო ბრინ-მარის კოლეჯში, ხოლო 1976 წელს დოქტორის ხარისხი სტოუნი-ბრუკის უნივერსიტეტში.
შემდგომში, ერზანი ანკარაში დაბრუნდა და ერთი წელი ახლო აღმოსავლეთის ტექნიკური უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტზე დაჰყო, შემდეგ კი, 1977 წელს სტამბოლის ტექნიკური უნივერსიტეტის პერსონალს შეუერთდა. ამ პერიოდში მან მონაწილეობა მიიღო მშვიდობიან და ქალთა მოძრაობებში. 1980 წლის თურქეთის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, ქვეყანა დატოვა. 1981-1990 წლებში ერზანი მუშაობდა და ასწავლიდა სხვადასხვა სამეცნიერო დაწესებულებებსა და უნივერსიტეტებში. 1981-1982 წლებში მუშაობდა ჟენევის უნივერსიტეტის თეორიული ფიზიკის ფაკულტეტზე. 1982-1985 წლებში იყო პორტუს უნივერსიტეტის ასისტენტ-პროფესორი, 1985-1987 წლებში ალექსანდრე ფონ ჰუმბოლდტის ფონდის თანაშემწე მარბურგის თეორიული ფიზიკის დეპარტამენტში. 1987-1990 წლებში მუშაობდა გრონინგენის უნივერსიტეტის მეცნიერ-თანამშრომლად. ასევე იყო ტრიესტის თეორიული ფიზიკის საერთაშორისო ცენტრის მკვლევარი. 1990 წელს დაბრუნდა სტამბოლში და მუშაობა დაიწყო სტამბოლის ტექნიკურ უნივერსიტეტში. ასევე განაგრძო კვლევა ფეზა გიურსეის ინსტიტუტში.
ერზანი, 1995 წელს გახდა თურქეთის მეცნიერებათა აკადემიის ასოცირებული წევრი, ხოლო 1997 წელს ნამდვილი წევრი. შემდგომში თურქეთის სამეცნიერო კვლევითი საბჭოს (TÜBİTAK) სამეცნიერო პრიზი მიიღო. 2003 წელს გადაეცა „ლორეალ-იუნესკოს ჯილდო ქალებისათვის მეცნიერებაში“, ხოლო 2009 წელს რამალის პრემია. არის მსოფლიო მეცნიერებათა აკადემიის წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
აიშე ერზანი სტამბოლის ტექნიკური უნივერსიტეტის საიტზე.
სქოლიო
თურქი ფიზიკოსები
თურქი აკადემიკოსები
ზორი ზორიანცი

ზორი ზორიანცი (დ. 1885, ნახიჭევანის მაზრა, ცხნაში — გ. 1943, თბილისი) — პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.
ბიოგრაფია
ზორი ნავსარდანის ძე ზორიანცი დაიბადა 1885 წელს, ერევნის გუბერნიის ნახიჭევანის მაზრის სოფელ ცხნაში. დაამთავრა თბილისის გიმნაზია.
1910-იან წლებში მუშაობდა ვერმიშელის ფაბრიკაში, მსახურობდა საზოგადოება "ტრეუგოლნიკში". იყო სომხური რევოლუციური ფედერაციის - "დაშნაკცუტიუნის" ერთ-ერთი დამაარსებლის - როსტომ ზორიანცის ბიძაშვილი და ამავე პარტიაში შევიდა 1917 წელს; იყო პარტიის ავლაბრის კომიტეტის ხელმძღვანელი. 1917 წლის 24 ნოემბერს შეუდგა ახალციხის ქალაქისათვის მოვალეობის შესრულებას; მუსლიმ მესხებსა და ახალციხის მაზრის სხვა ეროვნების მოსახლეობას შორის წარმოქმნილი კონფლიქტის დროს ხელმძღვანელობდა ახალციხის დაცვას; ცდილობდა ადგილობრივი მოსახლეობის კონსოლიდაციას. გაწეული ღვაწლისათვის 1918 წელს ახალციხის ერთ-ერთ ქუჩას მისი სახელი დაარქვეს. 1917 წელს აირჩიეს ახალციხის მაზრის სომხური ეროვნული საბჭოს თავმჯდომარედ. 1918 წელს იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი "დაშნაკცუტიუნის" სიით. 1918 წლის ბოლოს, საქართველო-სომხეთის ომის დროს, ორჯერ დააპატიმრეს თბილისში, მაგრამ მალევე გაათავისუფლეს დეპუტატის ხელშეუვალობის გამო. 1919 წლის სექტემბრიდან ჩაირიცხა საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად "დაშნაკცუტიუნის" საკანდიტატო სიით; იყო თვითმმართველობის კომისიის წევრი. 1921 წლის მარტში, ახალციხის რევკომის შემადგენლობაში შევიდა. საქართველოს სსრ შინსახკომთან არსებულმა განსაკუთრებულმა სამეულმა (ე.წ. "ტროიკა") 1937 წლის 26 დეკემბერს 10 წლით "შრომა-გასწორების ბანაკში" გადასახლება მიუსაჯა. გადასახლებული იყო მისი მეუღლეც. გადასახლებაში 3 წლის მძიმე მუშაობის შემდეგ ვადაზე ადრე გაათავისულეს; თბილისში შერყეული ჯანმრთელობით დაბრუნდა.
ლიტერატურა
ირაკლი ხვადაგიანი. საქართველოს დამფუძნებელი კრება 1919. საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორია. თბილისი, 2016, გვ. 238-239.
დაბადებული 1885
გარდაცვლილი 1943
Jarafuel

Jarafuel (Valencian: Xarafull) is a municipality in the comarca of Valle de Cofrentes in the Valencian Community, Spain.
References
Municipalities in the Province of Valencia
Valle de Cofrentes
Anyuy

Anyuy may refer to:
Anyuy Mountains in far northeastern Russia
Anyuy Volcano
Anyuy (Kolyma), a right tributary of the Kolyma in the Sakha (Yakutia) Republic, Russia
Maly Anyuy, a tributary of the Anyuy
Bolshoy Anyuy, a tributary of the Anyuy
Anyuy (Amur), a tributary of the Amur in Khabarovsk Krai, Russia
ადსუბია

ადსუბია — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ალიკანტეს პროვინციის მარინა-ალტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 14,73 კმ². მოსახლეობა — 611 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ალიკანტეს მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ადსუბიის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ალიკანტეს მუნიციპალიტეტები
რუსეთ-სპარსეთის ომი (1796)

რუსეთ-სპარსეთის ომი (1796)
რუსეთ-სპარსეთის ომი 1796 წლის — კონფლიქტი ეკატერინე II-ის პერიოდის რუსეთის იმპერიასა და სპარსეთს შორის, ერთ-ერთი რუსეთ-სპარსეთის ოთხ ომთაგან, რომელსაც რომელიმე მხარისთვის რაიმე გრძელვადიანი შედეგი არ მოჰყოლია.
წინაპირობები
XVIII საუკუნის ბოლო ათწლეულები სპარსეთში ფარშავანგის ტახტისთვის მოპაექრეთა შორის გაუთავებელი კონფლიქტებით აღინიშნა. ეკატერინე დიდმა არეულობით დრო იხელთა და კავკასიაში პოლიტიკური ვითარების შესუსტების გამო საკუთარი გავლენის მოპოვება მოინდომა. 1783 წელს ქართლის სამეფო რუსეთის პროტექციის ქვეშ მოექცა ერეკლე II-ის მიერ გეორგიევსკის ტრაქტატის ხელმოწერის შედეგად, რითაც რუსეთის დედოფალი პირობას დებდა დაეცვა ქართლ-კახეთი ირანლთა შემოსევებისგან. თარკის შამხალებმაც (დღევანდელი დაღესტანი) მიბაძეს მეფე ერეკლეს და სამ წელიწადში რუსეთის ქვეშევრდომები გახდნენ.
1794 წელს სპარსეთის ტახტზე აღა-მაჰმად ხანის მოსვლის შემდეგ პოლიტიკური კლიმატი რეგიონში შეიცვალა. მან ბოლო მოუღო სამეფო ტახტის გარშემო ატეხილ შუღლს და რეგიონში საკუთარი გავლენის განმტკიცებას შეუდგა. 1795 წლის გაზაფხულზე სპარსელები საქართველოსა და აზერბაიჯანში შეიჭრნენ, ხოლო 12 სექტემბერს თბილისი დაიპყრეს და ააოხრეს. თუმცა დაგვიანებით, ეკატერინე II-მ გადაწყვიტა სადამსჯელო ექსპედიცია მოეწყო.
ექსპედიცია
მიუხედავად საყოველთაო მოლოდინისა, რომ 13.000-იან რუსულ შენაერთს სათავეში გამოცდილი გენერალი გუდოვიჩი ჩაუდგებოდა, დედოფალმა მისი საყვრლის, თავადი ზუბოვის, რჩევით ექსპედიციის მეთაურად მისი უმცროსი ძმა, თავადი ვალერიან ზუბოვი დანიშნა. რუსის ჯარი 1796 წლის აპრილში ყიზლარისკენ გაემართა და 10 მაისს მნიშვნელოვანი ციხე-სიმაგრე, დერბენტი, აიღო. ამ მოვლენას ხოტბა შეასხა კარის პოეტმა დერჟავინმა მის განთქმულ ოდაში; თუმცა მოგვიანებით მას მწარე კომენტარის გაკეთება მოუხდა ექსპედიციიდან ზუბოვის შერცხვენილი დაბრუნების გამო მის ახალ პოემაში.
შუა ივლისისთვის ზუბოვის ჯარებმა დღევანდელი აზერბაიჯანის თითქმის მთელი ტერიტორია დაუბრკოლებლად გაიარეს, მათ შორის მთავარი ქალაქები — ბაქო, შემახა და განჯა. ნოემბრისთვის ისინი მტკვრისა და არაქსის შესართავთან დაბანაკდნენ, საიდანაც ირანის ძირითად ტერიტორიაზე უნდა მიეტანათ იერიში. სწორედ ამ თვეში გარდაიცვალა რუსეთის დედოფალი, ხოლო ტახტის მემკვიდრე პავლე I-მა, რომელსაც სძულდა ზუბოვები და არმიისთვის სხვა გეგმები ჰქონდა, უბრძანა ჯარს უკან რუსეთში დაბრუნებულიყო. უკან დახევის ბრძანებამ გავლენიანი ზუბოვებისა და კამპანიაში მონაწილე სხვა ოფიცრების უკმაყოფილება გამოიწვია. მრავალმა მათგანმა ხუთი წლის შემდეგ პავლეს მკვლელობისთვის შეთქმულებაში მიიღო მონაწილეობა.
ლიტერატურა
Gen. V.A. Potto. The Caucasian Wars of Russia from the 16th century onward. Volumes 1-5. SPb, 1885-86, reprinted in 2006. ISBN 5-9524-2107-5.
რუსეთ-ირანის ომები
საქართველოს ისტორია
აზერბაიჯანის ისტორია
XVIII საუკუნის ომები
გაჩეტა

გაჩეტა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კუნდინამარკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.795 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 199 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 38.93 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 262 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კოლუმბიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი
statoids.com-ის მონაცემები
კუნდინამარკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
სახლი (გვარი)

სახლი (გვარი)
სახლი — გვარის აღმნიშვნელი უძველესი ქართული ტერმინი. წარმოიქმნა პირველყოფილი თემური წყობილების წიაღში. ადრინდელი კლასობრივი და შუა საუკუნეების ხანის სხვადასხვა მონაკვეთში მნიშვნელობას იცვლიდა, ახასიათებდა პოლისემნტიკა, კერძოდ, ამ ტერმინით აღინიშნებოდა:
ტერიტორიული თემი;
ფეოდალური საგვარეულო და სამეფო დინასტია;
სამეფო რეზიდენცია და სამეფო დომენი
ტერიტორიულ-ადმინისტრაციურლი ერთეული;
საცხოვრებელი ნაგებობა.
გვაროვნული წყობილების ხანიდანვე სახლს დაუკავშირდა ისეთი სოციალურ-პოლიტიკური ტერმინები, როგორებიცაა; დიასახლისი (გვარის უფროსი ქალი), მამასახლისი (გვარის უფროსი მამაკაცი), სახლისწული, სახლისკაცი, სახლისშვილ, მსახური, სახლეული (გვარის წევრთა სხვადასხვა კატეგორია).
გვაროვნული საზოგადოების გვიანდელ საფეხურზე სახლი აღნიშნავდა ტერიტორიულ თემს, რომელსაც განაგებდა მამასახლისი (ან „სახლის უფალი“). ასეთი სახლის უფროსებს ქართლის სამეფოს წინა ხანაში ლეონტი მროველი თავადებს (ე.ი. გამგებლებს) უწოდებს. მათ შორის ყველაზე უფროსი ყოფილა მცხეთელი მამასახლისი — „რეცა თავადი მცხეთას“, რომელსაც ექვემდებარებოდნენ სხვა მამასახლისები. ამრიგად, მეფობის წინა ხანაში (ძვ. წ. II საუკუნამდე) ქართლი წარმოადგენდა სახლების (ე. ი. ტერიტორიული თემები) კრებულს. ისინი შემორჩა კლასობრივი საზოგადოების ხანაშიც. ადრინდელი ფეოდალური ხანის ქართული წერილობით ძეგლებში მოხსენიებული არიან ამ სახლების გამგებელი მამასახლისები (ატენელი მამასახლისი, მარადელნი მამასახლისი, ქართლის მამასახლისი და სხვა).
შუა საუკუნეების საქართველოში სახლი უმთავრესად ფეოდალურ საგვარეულოს ან სამეფო დინასტიას აღნიშნავდა. ფეოდალური საგვარეულოს უფროსი იყო გვარის მამასახლისი (ანუ თავადი — გამგებელი), ისევე, როგორც მეფე-სამეფო დინასტიის მამასახლისი. ამავე პერიოდში „სახლი სამეუფო“ სამეფო რეზიდენციას აღნიშნავდა. შუა საუკუნეებში ზოგჯერ სახლი ტერიტორიულ-ადმინისტრაციულ ერთეულსაც ეწოდებოდა. სახლი დაერქვა აგრეთვე იმ შენობას, სადაც ცხოვრობდა გვარი, ხოლო იმ ტერიტორიას, სადაც გვარი მკვიდრობდა, ეწოდა სასახლე (შემდეგ სახელწოდება „სასახლე“ თვით შენობაზე გავრცელდა).
ლიტერატურა
ჯავახიშვილი ივ., ქართული სამართლის ისტორია, წგნ. 1, ტფ., 1928 (თხზ., ტ. 6, თბ., 1982);
ტერმინები
Autodesk Maya

Autodesk Maya, ცნობილი, როგორც უბრალოდ Maya — 3D კომპიუტერული გრაფიკული პროგრამა, რომელიც განკუთვნილია 3D ანიმაციის, მოდელების და სურათების შესაქმნელად. იგი Windows, OS X და Linux სისტემებზე მუშაობს. პროგრამის ავტორია Alias Systems Corporation (ყოფილი Alias|Wavefront), ხოლო ამჟამინდელი მფლობელი - Autodesk, Inc..
რესურსები ინტერნეტში
Autodesk Maya
სქოლიო
გრაფიკული პროგრამები
პროგრამები სამგანზომილებიან მასალებთან სამუშაოდ
.aq

.aq — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ანტარქტიდისთვის. დომენი დარეზვერვებულია იმ კომპანიებისათვის, რომლებიც კონტინენტზე სამეცნიერო საქმიანობას ეწევიან.
რესურსები ინტერნეტში
IANA .aq whois information
aq
ანტარქტიდა
sv:Toppdomän#A
ვალხოხი

ვალხოხი — მთა საქართველოში. მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ განშტოებაზე. სიმაღლე 2359 მ. აგებულია ცარცული კირქვებითა და ქვიშაქვებით. 1900 მ სიმაღლემდე შემოსილია ფართო-ფოთლოვანი ტყით, უფრო მაღლა ალპური მდელოებია.
ლიტერატურა
შიდა ქართლის მხარის მთები
საყანჩიას ნამოსახლარი

საყანჩიას ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ვანის მუნიციპალიტეტში. განეკუთვნება ელინისტურ პერიოდს, სავარაუდოდ ძვ. წ. III-I საუკუნეები.
აღწერა
საყანჩიის ნამოსახლარის გათხრისას გამოვლენილი და შესწავლილია რამდენიმე ნაგებობის ნაშთი. ძეგლზე მოპოვებულია კერამიკული, ასევე ლითონისა და მინის ნაწარმი. საყანჩიაზე მიკვლეული კერამიკის დიდ ნაწილს წარმოადგენს ადგილობრივი წარმოების სხვადასხვა ფორმა და მრავლად გვხვდება იმპორტული ნაწარმი, რომლებიც წარმოდგენილია ძირითადად სუფრის შავ, ყავისფერ და წითელლაკიანი ჭურჭლით, რომლებიც სხვადასხვა ბერძნულ საწარმოო ცენტრებს უკავშირდებიან.
რესურსები ინტერნეტში
ვანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები იმერეთის მხარეში
ბორეადები

ბორეადები — ქარის ღმერთის ბორეასისა და ორითიას ფრთოსანი შვილები – ძეტე და კალაისი, უშიშარი და სწრაფი გმირები, არგონავტები, რომელთაც თავიანთი სიძე, ბრმა მეფე ფინევსი იხსნეს მტაცებელი ჰარპიებისაგან, სანოვაგეს რომ უსანსლავდნენ: სდიეს, დაეწივნენ და მოკლეს ან ღმერთების გადაწყვეტილების თანახმად გაუშვეს იმ პირობით, რომ ფინევსს აღარ შეაწუხებდნენ. გვიანდელი ვერსიით, ძმები კუნძულ ტენოსზე მოკლა ჰერაკლემ იმის გამო, რომ არგონავტებს მისი ტყეში დატოვება ურჩიეს და კოლხეთში მოლაშქრე გმირებს ჩამოაცილეს, როდესაც დაკარგულ ჰილასს ეძებდა. სხვა ვერსიით ბორეადები ვერ დაეწივნენ ჰარპიებს და დაიღუპნენ, რადგან ასეთი იყო განგების გადაწყვეტილება. მაშინ ისინი ვერ მოხვდებოდნენ კოლხეთში, მაგრამ ამას გადაჭრით უარყოფს მთავარი წყარო – როდოსელის „არონავტიკის“ შინაარსი.
ლიტერატურა
აკაკი გელოვანი, მითოლოგიური ლექსიკონი, გვ. 104, „საბჭოთა საქართველო“, თბ., 1983
ბერძნული მითოლოგია
არგონავტები
რიაშუ-დი-სანტუ-ანტონიუ

რიაშუ-დი-სანტუ-ანტონიუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 440 მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ორიენტალის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 722 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.86 კმ²-ზე. ფართობი 91 324 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარაიბა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
პაატა მაისურაძე

პაატა მაისურაძე (დ. 14 იანვარი, 1954, ბათუმი) — ქართველი ექიმი, პედიატრი, ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, უმაღლესი კატეგორიის ექიმი.
ბიოგრაფია
1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1976–1977 წლებში მუშაობდა ფერშლად ბავშვთა რესპუბლიკური საავადმყოფოს ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში; 1977–1978 წლებში თბილისის რესპუბლიკური საავადმყოფოს ჩირქოვანი ქირურგიის განყოფილებაში; 1979 წელს იყო ადიგენის რაიონული საავადმყოფოს ქირურგიული განყოფილების ქირურგ–ორდინატორი, 1982–1984 წლებში განყოფილების გამგე; 1984–1991 წლებში ახალციხის საავადმყოფო–პოლიკლინიკური გაერთიანების მთავარი ექიმის მოადგილე სამკურნალო დარგში, 1991–1995 წლებში ამავე გაერთიანების მთავარი ექიმი; 1995 წლის აგვისტოდან იყო ახალციხის რაიონული საავადმყოფოს მთავარი ექიმი. ავტორია რამდენიმე სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება მუცლის ღრუს, დიდი და მცირე ბადექონის ღრუს ქირურგიულ უჰაერო ლაპარასკოპიას.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1989 წელს „მუცლისა და ბადექონის ღრუს ქირურგიულ უჰაერო ლაპარასკოპია“.
ლიტერატურა
ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 178
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 14 იანვარი
დაბადებული 1954
ქართველი ექიმები
თბილისში დაბადებულები
თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ცაგერა

ცაგერა
საკუთარი სახელი ცაგერა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ცაგერა — სოფელი ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში;
ცაგერა — სოფელი ცაგერის მუნიციპალიტეტში.
Yalavanc

Yalavanc (also, Yalavandzh) is a village and municipality in the Quba Rayon of Azerbaijan. It has a population of 245.
References
Populated places in Quba District (Azerbaijan)
ძვ. წ. 937

ძვ. წ. 937
— 937 წელი ქრისტეშობამდე. ძვ. წ. 937 წლის წინამორბედია ძვ. წ. 938 წელი ხოლო მის შემდეგ მოდის ძვ. წ. 936 წელი.
მოვლენები
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
კაუჭა (ფილმი)

კაუჭა (ფილმი)
კაუჭა — რეჟისორ სტივენ სპილბერგის ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ დასტინ ჰოფმანი, რობინ უილიამსი, ჯულია რობერტსი, ბობ ჰოსკინსი და სხვები.
ფილმის შესახებ
მოქმედება მიმიდინარეობს თანამედროვე ამერიკაში. კაპიტანმა კაუჭამ მოიტაცა ბავშვები გოგონა და ბიჭი, ბავშვები მისი ძველი მტრის პიტერ პენის შვილები არიან. პიტერი გაიზარდა და ახლა უკვე პიტერ ბენინგომია და ისე დაკავებულია თავისი ბიზნესით, რომ საერთოდ დრო არ რჩება საკუთარი ბავშვებისათვის. მას საერთოდ დავიწყებული აქვს, რომ ბავშვობაში ის პიტერ პენი იყო. საკუთარი შვილების დაბრუნებას კი შეძლებს თუ ყველაფერს გაიხსენებს, ამაში მას ეხმარება ფერია. პიტერ პენი ისევ ბრუნდება თავის ბავშვობაში და მას მოუწევს კაპიტან კაუჭასთან შერკინება.
საუნდტრეკი
ფილმის მუსიკის ავტორი არის ამერიკელი კომპოზიტორი ჯონ უილიამსი
Prologue (Peter Pan theme)
We Don't Want To Grow Up (Tinkerbell theme) *
Banning Back Home
Granny Wendy (Childhood theme)
Hook-Napped (Prologue Theme, Captain Hook theme)
The Arrival of Tink and the Flight to Neverland (Tinkerbell theme, Childhood theme)
Presenting the Hook (Pirate theme, Captain Hook theme)
From Mermaids to Lost Boys (Mermaid theme, Neverland Theme, Lost Boys theme)
The Lost Boy Chase (Lost Boys chase theme)
Smee's Plan (Captain Hook theme)
The Banquet (Lost Boys theme)
The Never-Feast (Lost Boys, Childhood, When You're Alone *)
Remembering Childhood (Childhood theme, Neverland theme, Peter Pan theme)
You are the Pan (Peter Pan theme #2)
When You're Alone* (When You're Alone *)
The Ultimate War (Peter Pan, Captain Hook, Tinkerbell, Childhood, Lost Boys)
Farewell Neverland (Neverland, Lost Boys, Peter Pan theme #2, and Tinkerbell)
სქოლიო
რესურსები ინტერნეტში
1991 წლის ფილმები
ამერიკული ფილმები
ინგლისურენოვანი ფილმები
სტივენ სპილბერგის ფილმები
ოხუნჯი

ოხუნჯი
„ოხუნჯი“ — ქართული ლიტერატურულ-იუმორისტული ჟურნალი, გამოდიოდა თბილისში 1907 წელს. გამოიცა კრებულის სახით 2 ნომერი. რედაქტორი — აკაკი წერეთელი; გამომცემელი — თ. ბაქრაძე. ჟურნალში დაბეჭდილია პოლიტიკური სატირა და კარიკატურები, რომლებიც როტერს (ოსკარ შმერლინგს) ეკუთვნის. თანამშრომლობდნენ ნესტორ კალანდაძე და დ. ხანდამაშვილი.
ლიტერატურა
საქართველოს ჟურნალები
ქართულენოვანი ჟურნალები
𐊬

𐊬 — კარიული დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
Graphemica (𐊬)
კარიული ასოები
ასუნსან-დუ-პიაუი

ასუნსან-დუ-პიაუი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 532 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 503 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.44 კმ²-ზე. ფართობი 1 690 704 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პიაუი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბურგუნდიული დინასტია (მრავალმნიშვნელოვანი)

ბურგუნდიული დინასტია (მრავალმნიშვნელოვანი)
ბურგუნდიული დინასტია შეიძლება აღნიშნავდეს:
ბურგუნდიული დინასტია — პორტუგალიის სამეფო დინასტია
ბურგუნდიული დინასტია — კასტილიისა და ლეონის სამეფო დინასტია
უფროსი ბურგუნდიული სახლი — კაპეტინგების დინასტიის შტო
სინძიანის სამედიცინო უნივერსიტეტი

სინძიანის სამედიცინო უნივერსიტეტი (წარსულში ცნობილი, როგორც სინძიანის სამედიცინო კოლეჯი) ― სამედიცინო უნივერსიტეტი ურუმჩში, სინძიანის ავტონომიურ რეგიონში, ჩინეთში. უნივერსიტეტის კურიკულუმი აქცენტს მედიცინაზე, მენეჯმენტსა და ლინგვისტიკაზე აკეთებს. სინძიანის სამედიცინო უნივერსიტეტი ტრადიციული ჩინური მედიცინის კოლეჯისა და სინძიანის სამედიცინო კოლეჯის შერწყმის შედეგად ჩამოყალიბდა.
კავშირები და აკრედიტაცია
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
1956 წელს დაარსებული საგანმანათლებლო დაწესებულებები