1 სექტემბერი

1 სექტემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 244-ე დღე (ნაკიან წლებში – 245-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 121 დღე.
დღის მოვლენები
462 : პირველი ბიზანტიური ინდიქციის დასაწყისი.
1715 : საფრანგეთის მეფე ლუი XIV გარდაიცვალა 72-წლიანი მმართველობის შემდეგ - რეკორდი ნებისმიერი დიდი ევროპული მონარქიისთვის.
1752 : ლიბერტი ბელი (თავისუფლების ზარი) ჩამოიტანეს ფილადელფიაში.
1763 : რუსეთის იმპერატრიცა ეკატერინე II-მ დაამტკიცა ივან ბეტსკოის გეგმა მოსკოვის სააღმზრდელო სახლისთვის.
1804 : იუნო, უდიდესი ასტეროიდთა სარტყელთაგან, აღმოაჩინა გერმანელმა ასტრონომმა კარლ ლუდვიგ ჰარდინგმა.
1897 : ბოსტონის მეტრო გაიხსნა - პირველი მიწისქვეშა მეტრო ჩრდილოეთ ამერიკაში.
1902 : საფრანგეთში გამოვიდა „მოგზაურობა მთვარეზე“ - პირველი მეცნიერულ-ფანტასტიკური ფილმი.
1905 : ალბერტა და სასკაჩევანი კანადის კონფედერაციას შეუერთდა.
1914 : რუსეთში სანქტ-პეტერბურგს პეტროგრადი დაარქვეს.
1914 : ბოლო მოგზაური მტრედი, დედალი სახელად მართა, დაიღუპა ტყვეობაში ცინცინატის ზოოპარკში.
1923 : მიწისძვრამ ტოკიოსა და იოკოჰამაში 100 000 ადამიანი იმსხვერპლა.
1928 : აჰმეტ ზოგუ ალბანეთს მონარქიად აცხადებს და საკუთარ თავს მონარქიის მეფედ.
1939 : მეორე მსოფლიო ომი : ნაცისტური გერმანია პოლონეთს დაესხა თავს და ომი დაიწყო.
1939 : ჯორჯ მარშალი აშშ-ის არმიის შტაბის უფროსი გახდა.
1943 : მეორე მსოფლიო ომი : იტალია თანხმდება იარაღის დაყრის პირობებს.
1951 : აშშ, ავსტრალია და ახალი ზელანდია ხელს აწერენ ურთიერთ თავდაცვის პაქტს.
1969 : ლიბიაში რევოლუციის შედეგად ქვეყნის სათავეში მუამარ ალ-ქადაფი მოდის.
1981 : ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში სამხედრო გადატრიალებით პრეზიდენტი დავიდ დაკო ჩამოაგდეს.
1985 : ერთობლივმა ამერიკულ-ფრანგულმა ექსპედიციამ საზღვაო სანაოსნო ხომალდ „ტიტანიკის“ ნარჩენები აღმოაჩინა.
1991 : უზბეკეთმა საბჭოთა კავშირისგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.
2004 : ტერორისტებმა ბესლანში (ჩრდილოეთი ოსეთი) სკოლაში ტყვედ აიყვანეს ასობით ბავშვი და მასწავლებელი.
2006 : კატასტროფა განიცადა ირანული ავიაკომპანია Iran Air Tours-ის კუთვნილმა ტუ-154-მა. დაიღუპა 28 ადამიანი.
2008 : საქართველოს მასშტაბით რუსული აგრესიის წინააღმდეგ 1 სექტემბერს გაიმართა აქცია „ცოცხალი ჯაჭვი“, რომელშიც ათი ათასობით საქართველოს მოქალაქემ მიიღო მონაწილეობა, დევიზით: „Stop Russia“.
ამ დღეს დაბადებულნი
1877 : ასტონი, ფრენსის — ინგლისელი ფიზიკოსი
1905 : აბაკელია, თამარ — ქართველი მოქანდაკე, გრაფიკოსი, თეატრისა და კინოს მხატვარი
1913 : ბაბუხადია, ვასილ — ქართველი ქირურგ-უროლოგი.
1928 : ბაგრატიშვილი, გივი — ქართველი ქიმიკოსი.
1944 : ბელი, არჩი — ამერიკელი მომღერალი და სიმღერების ავტორი (Archie Bell & the Drells)
1946 : ერიკო, გრეგ — ამერიკელი დრამერი და პროდიუსერი (Sly & the Family Stone და Weather Report)
1968 : მუჰამედ ატა — 11 სექტემბრის მონაწილე ტერორისტი
1989 : კაულიცი, ბილ — გერმანელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი და ვოკალისტი (Tokio Hotel)
1989 : კაულიცი, ტომ — გერმანელი გიტარისტი (Tokio Hotel)
1994 : სმოლინა, ანა — რუსი ჩოგბურთელი.
1996 : ჯინი, ელზა — ამერიკელი ქალი პორნომსახიობი
1997 : ჯონ ჯონ-გუქი — სამხრეთ კორეული ბოიბენდის BTS-ის წევრი
ამ დღეს გარდაცვლილნი
1159 : ადრიანე IV — რომის პაპი
1256 : კუჯო იორიცუნე — იაპონელი სიოგუნი
1574 : ამარ დასი — სიქხების მესამე გურუ
1581 : რამ დასი — სიქხების მეოთხე გურუ
1715 : ლუი XIV (საფრანგეთი) — საფრანგეთის მეფე
1938 : ბადრიძე, გიორგი — ქართველი პედიატრი და საზოგადო მოღვაწე.
1964 : ჯორჯესკუ, ჯორჯე — რუმინელი დირიჟორი.
1988 : ლუის ალვარესი — ამერიკელი ფიზიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
2019 : ნუგზარ ჯუღელი — ქართველი მსახიობი, ტელეწამყვანი და სპორტული კომენტატორი
დღესასწაულები
ეროვნული
— ცოდნის დღე.
— კონსტიტუციის დღე.
— დამოუკიდებლობის დღე.
რელიგიური
მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
წმინდა ანდრია სტრატილატი და 2593 მოწამე
წმინდა ტიმოთე, აღაპი და თეკლე
წმინდა პიტირიმი
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
0901