PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Quantum of Solace (soundtrack)

Quantum of Solace (soundtrack)
Quantum of Solace: Original Motion Picture Soundtrack is the soundtrack album for the James Bond film of the same name. Released on 17 October 2008. The album contains the score composed by David Arnold. It is Arnold's fifth soundtrack for the James Bond franchise. His frequent collaborator Nicholas Dodd orchestrated and conducted the score.
Development
David Arnold, who composed the scores for the previous four Bond films, said that Quantum of Solace director Marc Forster likes to work very closely with his composers and that, in comparison to the accelerated schedule he was tied to on Casino Royale, the intention was to spend a long time scoring the film to "really work it out". He also said he would be "taking a different approach" with the score. Arnold composed the music based on impressions from reading the script, and Forster edited those into the film.
Mark Ronson and Amy Winehouse recorded a demo track for the film, but Ronson explained that she was "not ready to record any music" at that time. It was announced Jack White of The White Stripes and Alicia Keys would collaborate on "Another Way to Die", which is the first duet in Bond music history, on 29 July 2008. They had wanted to work together for two years beforehand. The song was recorded in Nashville, Tennessee; White played the drums while Keys performed on the piano. The Memphis Horns also contributed to the track. White's favourite Bond theme is John Barry's instrumental piece for On Her Majesty's Secret Service, and he watched various opening credit sequences from the series for inspiration while mixing the track.
The soundtrack was released by J Records, Keys' record label, though Keys appears on only one track. The track listing follows the order of the music's use within the film, with the exception of the title song being moved to the end of the album (in the film, it appears immediately after track 1). It is presented in the full-length single-release version, rather than the shorter mix heard over the film's opening titles. One notable omission is the fully orchestrated James Bond Theme, which features, as it did in Casino Royale, only at the film's conclusion, but this time over the traditional gun barrel walk-on-and-shoot as well as the start of the end titles. Another omission is Four Tet's instrumental closing theme that follows it, playing over the remainder of the credits and entitled "Crawl, End Crawl" within them. This track was later made available on iTunes. Other tracks listed heard in the film (but not on the album) are played during scenes such as Dominic Greene's charity fundraising party (i.e., "Cholo Soy", "Regresa", and "El Provinciano" by Jaime Cuadra); and Puccini's opera Tosca forms the backdrop to a key sequence. "Vesper" from Arnold's Casino Royale soundtrack reappears at key moments in the film; it may be heard on the album in tracks 12, 15, 18 and 23.
Track listing
See also
Outline of James Bond
References
Soundtrack albums from James Bond films
soundtrack
David Arnold soundtracks
2008 soundtrack albums
J Records soundtracks
მონღოლების საიდუმლო ისტორია

მონღოლების საიდუმლო ისტორია — ყველაზე ძველი მონღოლური ლიტერატურული და ისტორიოგრაფიული ძეგლი. მონღოლეთის ისტორიის, მათი სახელმწიფოს, მისი დამაარსებლის ჩინგიზ-ყაენისა და XII-XIII საუკუნეების ცენტრალური აზიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი წყარო. საიდუმლო ისტორია შედგენილია მონღოლურ ენაზე 1240 წელს. ავტორი უცნობია.
საიდუმლო ისტორიის ხელნაწერი 1872 წელს პეკინში, სასახლის ბიბლიოთეკაში შეიძინა რუსულმა სასულიერო მისიამ. საბჭოთა პერიოდში ინახებოდა სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლურ განყოფილებაში.
ამჟამად საიდუმლო ისტორია თარგმნილია ყაზახურ, რუსულ, ინგლისურ, ფრანგულ, გერმანულ, ესპანურ, ჩეხურ და ბულგარულ ენებზე.
რესურსები ინტერნეტში
The Secret History of the Mongols: full text, history, translations into Russian, English, French, Bulgarian, Spanish and Czech, original transliteration
transcription with flexional morpheme boundaries and other additional annotation by John Street
The Secret History of the Mongols: partial text
მონღოლური ლიტერატურა
1690s BC

1690s BC
The 1690s BC was a decade lasting from January 1, 1699, BC to December 31, 1690, BC.
Events and trends
The Minoan and Harappan Civilizations continue to exist in Crete and Ancient India respectively.
1700–1500 BC—Hurrian conquests.
Second Intermediate Period, in which the Hyksos invades Egypt, continues.
1698 BC- King Jie of China kills his minister Guan Longfeng according to Chinese legend.
The Exodus of the Israelites from Egypt, according to Thrasyllus of Mendes, an Egyptian mathematician and astronomer who lived in the reign of Tiberius (c. 1691 BC).
1691 BC June—Lunar Saros 32 begins.
Significant people
Belu-bani, King of Assyria, r. 1700–1691 BC.
Libaia, King of Assyria r. 1691–1674 BC.
Abi-eshuh, King of Babylon, r. 1712–1684 (middle chronology)
Jie, Legendary King of the supposed Xia dynasty (existence disputed) in China, r. c.1728–1675 BC
Merneferre Ay, Pharaoh of Egypt, r. c.1714–1691 BC
Merhotepre Ini, Pharaoh of Egypt, r. c.1691–1689 BC
Fourteenth dynasty Pharaohs (see List of Pharaohs for details), 1705–1690 BC
Lila-Ir-Tash king of the Elamite Empire, r. c.1700–c.1698 BC.
Temti-Agun I king of the Elamite Empire, r. c.1698–c.1690 BC.
Tan-Uli king of the Elamite Empire, r. c.1690–c.1655 BC.
Agum I, King of the Kassites, r. 1705–1690 BC
Kashtiliash I, King of the Kassites, r. 1690–1680 BC
Itti-Ili-Nibi, King of the Sealand, r. c.1700–1683 BC
1695 BC—Death of Sarah, wife of Abraham, according to the Hebrew Calendar
1691 BC—Death of Merneferre Ay, Pharaoh of Egypt
References
Allegheny mound ant

Allegheny mound ant
The Allegheny mound ant (Formica exsectoides) is a species of ant native to the Atlantic area of North America. Its range extends from Nova Scotia to parts of Georgia. Like other field ants, the Allegheny mound ant builds large mounds, however this species tends to build some of the largest. Aside from the mounds, the ants also act as pests by killing vegetation within of their mounds. The ants inject formic acid into surrounding plants, killing small trees and shrubs. Members of the formic acid producing genus Formica are known for their citrus taste. The Allegheny mound ant's appearance is very striking: both its head and thorax are red-orange; its gaster is black-brown.
The ant's colonies are complex. Several different mounds may be interconnected. The tunnels may extend into the ground and upwards in the mound. The mound serves as a solar incubator for the eggs and larvae. Unlike most other ants, Allegheny mound ants have multiple queens. Maturation from egg to adult takes 2.5–3 months. They hunt a wide assortment of arthropods as a protein source and collect aphid honeydew as a source of sugars.
The ants are very aggressive and will bite if a mound is disturbed.
In the Northeastern United States, Allegheny mound ants (Formica exsectoides) are credited with causing lesions typically in the form of a deep constriction about 10 cm long on the main stem of small individuals of a variety of species, both hardwoods and conifers, including white pine and Scots pine. Spruces were not mentioned, but Peirson did not state whether spruces had been examined. The mounds vary in size with age, many reaching 1 m in height and 2 m in diameter. No live trees or shrubs of any height occur in close proximity to the mounds.
References
http://bugs.osu.edu/~bugdoc/Shetlar/factsheet/christmasstree/allegheny_mound_ants.htm
Ants of North America. Species checklists for U.S. States
External links
"Tiny camera explores ant colony" on YouTube
Allegheny
Hymenoptera of North America
Insects of Canada
Insects described in 1886
Taxa named by Auguste Forel
პარხალი (მხარე)

პარხალი (მხარე)
პარხალი — მხარე საქართველოს სამეფოში, ისტორიულ პროვინცია ტაოში, ამჟამად თურქეთში. მოიცავდა მდინარე ჭოროხის შუა წელის მარცხენა შენაკადის პარხალისწყლის აუზს. ცენტრი იყო დაბა პარხალი. პარხალში მდებარეობს ქართული არქიტექტურის ძეგლი პარხალი.
ისტორია
სახელწოდება „პარხალს“ უკავშირებენ ანტიკურ წყაროებში მოხსენიებულ პარიადრის მთიანეთს. პარხალი X საუკუნეში დავით III კურაპალატის მამული იყო. აქ რამდენიმე კილომეტრზე გრძელდება კლდეში გამოკვეთილი სარწყავი არხი, რომლის მშენებლობა XII-XIII საუკუნეების მიჯნაზე თამარ მეფეს მიეწერება. XIV საუკუნეში შედიოდა ტრაპიზონის იმპერიაში.
ლიტერატურა
თაყაიშვილი, ე., 1917 წლის არქეოლოგიური ექსპედიცია სამხრეთ საქართველოში, თბილისი, 1960;
Беридзе В.В., Архитектура Тао-Кларджери, Тб., 1981;
სქოლიო
საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
Lusagyugh

Lusagyugh or Lusagyukh or Lusaghyugh may refer to:
Lusagyugh, Aragatsotn, Armenia
Lusagyugh, Armavir, Armenia
არესი (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)

არესი (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)
არესი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება ლესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-სულის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 924 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 111.89 კმ²-ზე. ფართობი 115 505 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
სულიაშვილი

სულიაშვილი
საკუთარი სახელი სულიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
გრიგოლ სულიაშვილი — რეჟისორი
დავით სულიაშვილი — მწერალი, რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში
ქართული გვარები
ნოვა-ერა

ნოვა-ერა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 526 მეტრზე. მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იტაბირის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 528 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 48.43 კმ²-ზე. ფართობი 361 926 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მინას-ჟერაისი
ბრაზილიის შტატები
მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
The Sun Always Shines on T.V.

The Sun Always Shines on T.V.
„The Sun Always Shines on T.V.“ — ნორვეგიული პოპ-ჯგუფ a-ha-ს სიმღერა. იგი შეტანილია მის 1985 წლის ალბომში Hunting High and Low. სიმღერა გამოვიდა სინგლის სახით, 1985 წელს. მან მსოფლიო მასშტაბით წარმატება მოიპოვა და მრავალი ქვეყნის ჩარტის #1 პოზიციაზე მოხვდა.
სიმღერების სია
7": Warner Bros. / W 8846 ბრიტანეთი
"The Sun Always Shines on T.V." – 4:30
"Driftwood" – 3:04
12": Warner Bros. / W 8846T ბრიტანეთი
"The Sun Always Shines on T.V." (აშშ, სტივ თომპსონის საცეკვაო მიქსი) – 8:25
"Driftwood" – 3:04
12": Warner Bros. / W 8846(T) ბრიტანეთი
"The Sun Always Shines on T.V." (გაფართოებული ვერსია) – 7:09
"Driftwood" – 3:04
7": Warner Bros. / 9 28846-7 აშშ
"The Sun Always Shines on T.V." – 4:40
"Driftwood" – 3:04
12": Warner Bros. / 20410-0 აშშ
"The Sun Always Shines on T.V." (აშშ, სტივ თომპსონის საცეკვაო მიქსი) – 8:25
"The Sun Always Shines on T.V." (ინსტრუმენტული) – 6:38
"Driftwood" – 3:04
სქოლიო
A-ha-ს სიმღერები
1985 წლის სიმღერები
1985 წლის სინგლები
1986 წლის სინგლები
Warner Bros. Records-ის სინგლები
Cəmillər

Cəmillər (Jamillar) is a village de jure in the Shusha District of Azerbaijan, de facto in the Shushi Province of the self-proclaimed Republic of Artsakh.
References
Populated places in Shusha District
Can't Stand Losing You

Can't Stand Losing You
„Can't Stand Losing You“ — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Police-ის მეორე სინგლი პირველი სტუდიური ალბომიდან Outlandos d'Amour. მიუხედავად სინგლის პესიმისტური ყდისა, მისი მეორე გამოცემა მოხვდა ბრიტანული ჩარტების #42 ადგილზე. თუმცა, 1979 წლის გამოცემა უკვე ჩარტის პირველ პოზიციაზე მოხვდა.
ალბომის გარეკანი სკანდალური იყო, გამოსახულების გამო, რომელზეც წარმოდგენილია თოკზე ჩამოკიდებული სტიუარტ კოუპლენდი.
სიმღერების სია
Can't Stand Losing You - 2:58
Dead End Job - 3:30
1995 წლის სინგლი
1995 წელს „Can't Stand Losing You “გამოიცა, როგორც სინგლი საკონცერტო ალბომიდან Live!.
სიმღერების სია
ბრიტანული სინგლი
Can't Stand Losing You (ჩაწერილია ცოცხლად ბოსტონში)
Roxanne (ჩაწერილია ცოცხლად ბოსტონში)
Voices In My Head (რემიქსი)
Voices In My Head (ორიგინალური ვერსია)
სქოლიო
The Police-ის სიმღერები
1978 წლის სიმღერები
1978 წლის სინგლები
1979 წლის სინგლები
1995 წლის სინგლები
Gorgadze

Gorgadze is a Georgian surname. Notable people with the surname include:
Beka Gorgadze (bornl 1996), Georgian rugby union player
Lana Gorgadze (born 1997), Georgian footballer
Levan Gorgadze (born 1987), Georgian professional sumo wrestler
Surnames of Georgian origin
Georgian-language surnames
მოტყიარის ბერის წყარო

მოტყიარის ბერის წყარო — ყოფილი მონასტერი რაჭაში, სოფელ მოტყიარში, ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში. იმ ადგილას, სადაც ბერებს უნდა ეცხოვრათ, წყარო მოედინებოდა. ამ ადგილას შემორჩენილია ორი ქვევრი და მუხები. ნაგებობათა კვალი არ შეინიშნება, ისინი, სავარაუდოდ, მიწამ დაფარა.
ლიტერატურა
ვაჟა გობეჯიშვილი, რაჭის მონასტრები, თბ., 2006, გვ. 75
ქართული ეკლესია-მონასტრები
ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ხუროთმოძღვრების ძეგლები
Glinsk, County Galway

Glinsk, County Galway
Glinsk is a small village in County Galway, Ireland, between Creggs and Ballymoe. Glinsk is located approximately 68 km from Galway city and approximately 30 km from Roscommon. It is located in valley of the River Suck, which has a 60-mile hiking trail. Nearby is the Glinsk Castle ruin, built by Ulick Burke in the early 17th century. Also in the area is the ruins of Ballynakill Abbey, which dates from the early 13th century. See Burke Baronets.
The services found in Glinsk include a church, a shop, a pub and a GAA pitch. The community centre also houses a childcare centre which opened in 2009. The church is called St. Michael's Church and is situated beside the local primary school, Glinsk National School.
See also
List of towns and villages in Ireland
References
External links
Survey of Ballinakill Abbey
The Suck Valley Way
Towns and villages in County Galway
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდონეზიაში

იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდონეზიაში
2012 წლის მონაცემებით ინდონეზიაში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის 8 ძეგლია. იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 962 ძეგლია შეტანილი, მათ შორის დაახლოებით 1 % ინდონეზიის ძეგლებია.
მათ შორის:
4 კულტურის ობიექტი
4 ბუნების ძეგლი
2 მათგანი ადამიანის გენიის შედევრია (კრიტერიუმი i), 3 კი ბუნების ქმნილებაა (კრიტერიუმი vii).
ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.
ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა
რესურსები ინტერნეტში
იუნესკოს ოფიციალური საიტი. მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდონეზიაში
ინდონეზია
IHeartRadio

IHeartRadio
iHeartRadio — უფასო სამაუწყებლო და ინტერნეტ რადიო პლატფორმა, რომელიც ეკუთვნის iHeartMedia-ს. დაარსდა 2008 წლის აპრილში, ვებსაიტად iheartmusic.com. IHeartRadio-მ დაიწყო ეროვნულ-ბრენდირებული მარკეტინგული ღონისძიებები, რომელიც იწყება iHeartRadio მუსიკის ფესტივალთან 2011 წელს, სხვა ძირითადი iHeartRadio ღონისძიებები მოიცავს iHeartRadio Fiesta Latina, iHeartCountry ფესტივალს, ქვეყნის iHeartRadio Jingle Ball ტურს, HeartSummer’17 კვირეულს და the iHeartRadio Music Awards, რომელიც 165 მილიარდ სოციალურ მედიას ქმნის. iHeartRadio რეგულარულად ატარებს კონცერტებს iHeartRadio თეატრებში ლოს-ანჯელესში და ნიუ-იორკში.
რესურსები ინტერნეტში
ინტერნეტ-რადიო აშშ-ში
ინტერნეტ-რადიო კანადაში
ინტერნეტ-რადიო ავსტრალიაში
მუსიკალური საიტები
Aghveran

Aghveran is a mountain resort in the Kotayk Province of Armenia, within the municipality of Arzakan village, located to the north of Buzhakan village. It is situated on the Hrazdan River's right-side tributary of Dalar.
Gallery
See also
Kotayk Province
References
Mountain resorts in Armenia
Populated places in Kotayk Province
იუმური

იუმური — მდინარე კუბაში, ქალაქ მატანსასის სიახლოვეს. იუმურის ხეობა მიჩნეულია ერთ-ერთ ყველაზე პეიზაჟურად მთელს კუნძულზე.ხეობა დაქსელილია 150 მ სიმაღლის ბორცვთა სისტემით, საიდანაც შესანიშნავად მოჩანს ბუნების მშვენიერი ხედები. აქ მდებარე მნიშვნელოვანი ძეგლია მონსერატის ერმიტაჟი.
იხილეთ აგრეთვე
კუბის მდინარეების სია
რესურსები ინტერნეტში
Yumuri River Valley
სქოლიო
კუბის მდინარეები
Ԋ

Ԋ, ԋ — კირილური ანბანის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
Graphemica (Ԋ)
Graphemica (ԋ)
კირილური ასოები
ჯეისი კეროლი

ჯეისი კეროლი
ჯეისი დონ კეროლი (დ. 16 აპრილი, 1983, ლარამი) — აზერბაიჯანელი-ამერიკელი პროფესიონალი კალათბურთელი. არის ლიგა ACB-გუნდის, რეალ მადრიდის შემადგენლობაში. აგრეთვე იგი ირიცხება აზერბაიჯანის ეროვნულ საკალათბურთო ნაკრებში. იუტას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეჯისისთვის კოლეჯის კალათბურთის თამაშისას ყველასთვის ნაცნობი იყო მისი სროლის სტილით, სროლის არეალითა და გამძლეობით. 3 ქულიანების რეალიზების პროფენტით, NCAA-ის ისტორიაში, იგი მეორე ადგილს იკავებს. არის ეჯისის ყველა დროის საუკეთესო სქორერი.
პროფესიონალური კარიერა
2009 წელს კეროლმა თამაში ესპანეთის ACB ლიგის გუნდში, გრან კანარიაში დაიწყო თამაში. მისი აგენტის მიხედვით:„ჯეისი იმედოვნებდა, რომ ამ წელს განავითარებდა საკუთარ დაცვით უნდარებს და უახლოეს მომავალში გააფორმებდა კონტრაქტს NBA-ის გუნდთან.
2010 წელს, ორლანდოს პრო ზაფხულის ლიგაზე კეროლი ბოსტონ სელტიქსის საზაფხულო გუნდში თამაშობდა. მოგვიანებით მან ნიუ-იორკ ნიქსის სახელით ითამაშა ლას-ვეგასის ზაფხულის ლიგაზე.
რეალ მადრიდი
2011 წლის ივლისში კეროლმა რეალ მადრიდთან სამწლიანი კონტრაქტი გააფორმა. 2013 წლის 22 ივლისს მან ხელი მოაწერა ხელშეკრულების გაგრძელებას და ამ კონტრაქტით კეროლს გუნდში დარჩენა 2017 წლამდე შეეძლო.
2014-15 წლების სეზონში, ევროლიგის ფინალებში რეალ მადრიდმა დაამარცხა ოლიმპიაკოსი ანგარშით 78-59 და ამ გამარჯვებით ევროლიგის ჩემპიონობა მოიპოვა. ამავე სეზონის ბოლოს რეალ მადრიდმა მოიპოვა ესპანეთის ლიგა 2014-15-ის ჩემპიონობა. აგრეთვე ამავე სეზონში ACB ლიგის ფინალურ სერიაში გუნდმა ბარსელონა 3-0 დაამარცხა და ACB ლიგის ჩემპიონიც გახდა. ამ ტიტულებით რეალ მადრიდმა ეგრეთ წოდებული „სამმაგი გვირგვინი“ მოიგო.
2018 წლის მაისში რეალ მადრიდმა ფინალურ თამაშში ფერენბახჩე დაამარცა ანგარიშით 85-80 და ევროლიგის 2017-18 წლის სეზონის ჩემპიონობა მოიპოვა. 36 ევროლიგის თამაშში ქეროლი საშუალოდ 9.4 ქულას აგროვებდა.
აზერბაიჯანის ეროვნული ნაკრები
კეროლმა აზერბაიჯანის მოქალაქეობა 2012 წელს აიღო.
2013 წლის FIBA ევრობასკეტის საკვალიფიკაციო ეტაპზე კეროლმა აზერბაიჯანის ეროვნულ ნაკრებთან ერთად ორი მატჩი ჩაატარა. პირველ თამაშში დააგროვა 27 ქულა თუმცა გუნდი შვედეთის ნაკრებთან ანგარიშით 79-96 დამარცხდა, ხოლო მეორე თამაშში მოიპოვა 26 ქულა და ნაკრებმა მატჩი გამარჯვებით, ანგარიშით 95-77, დაასრულა.
რესურსები ინტერნეტში
Jaycee Carroll at acb.com
Jaycee Carroll at draftexpress.com
Jaycee Carroll at eurobasket.com
Jaycee Carroll at euroleague.net
Jaycee Carroll at sports-reference.com
Jaycee Carroll at utahstateaggies.com
სქოლიო
დაბადებული 16 აპრილი
დაბადებული 1983
აზერბაიჯანელი კალათბურთელები
ამერიკელი კალათბურთელები
რუა-აუგუსტას თაღი

რუა-აუგუსტას თაღი — ტრიუმფალური თაღის მსგავსი ქვის ისტორიული ნაგებობა და ლისაბონის სავაჭრო მოედნის ღირსშესანიშნაობა, რომელიც 1755 წლის ლისაბონის მიწისძვრის შემდეგ ქალაქის აღდგენის საზეიმოდ აშენდა. მას ექვსი სვეტი აქვს (დაახლოებით 11 მ სიმაღლის), რომელთაგან თითოეული, სხვადასხვა ისტორიული პირის ქანდაკებებით არის დამშვენებული. თაღის გვრგვინიდან მის კარნიზამდე არსებული დიდი სიმაღლე, ნაგებობას მასიურობას ჰძენს. თაღის შუაგულში არსებულ თავისუფალ ადგილს პორტუგალიის გერბი ავსებს. ნაგებობის თავზე არსებული, ფრანგი მოქანდაკის სელესტენ ანატოლ კალმელის მიერ შექმნილი ალეგორიული ჯგუფი კი წარმოადგენს საზეიმოდ დაჯილდოებულ ქველობასა და სულიერებას.
თავდაპირველად სამრეკლოდ დაპროექტებული ნაგებობა, საბოლოო ჯამში დეტალურად გათვლილ თაღში გარდაიქმნა და ეს ყველაფერი ერთ საუკუნეზე მეტი დროის შეყოვნებით.
სქოლიო
სატრიუმფო თაღები
ლისაბონი
ზუმბი

ზუმბი (დ. 1655 — გ. 20 ნოემბერი, 1695, ალაგაოსის შტატი, ბრაზილია) — ქილომბო დოს პალმარესის (გაქცეულ მონათა თავშესაფარი) ბოლო ლიდერთაგანი.
ქილომბო დოს პალმარესი ბრაზილიის პორტუგალიური დასახლებებიდან გაქცეულ შავკანიანთა თვითმყოფადი რესპუბლიკა იყო - მიახლ. პორტუგალიის ზომის რეგიონი ბაიას შიდა რაიონში. მისი არსებობის პიკში, პალმარესის მოსახლეობამ 30.000-ს მიაღწია. იძულებულნი იყვნენ რა თავი დაეცვათ ჰოლანდიელი და პორტუგალიელი კოლონიური ძალების შემოტევებისგან, პალმარეს მეომრები კაპოეირას (მე-16 საუკუნეში ბრაზილიაში აფრიკელ მონათა მიერ შექმნილი საბრძოლო ხელოვნება) ექსპერტები იყვნენ.
აფრიკელი, ცნობილი როგორც ზუმბი, პალმარესში 1655 წელს თავისუფლად დაბადებული, პორტუგალიელებმა დაიჭირეს და მისიონერ მამა ანტონიო მელოს მიჰყიდეს, როდესაც ის დაახლოებით 6 წლისა იყო. ფრანცისკოდ მონათლულ ზუმბის ასწავლეს სახარება, პორტუგალიური და ლათინური ენები და ყოველდღიურ მესაზე დამხმარედ ამუშავებდნენ. მისი "ცივილიზების" მცდელობის მიუხედავად, ზუმბი 1670 წელს, 15 წლის ასაკში, გაქცევას ახერხებს და მშობლიურ ადგილს უბრუნდება. ზუმბი მალევე ცნობილი გახდა მისი ფიზიკური შესაძლებლობებისა და საბრძოლო ტექნიკის მეოხებით და 20 წლის ასაკისთვის სახელმოხვეჭილი სამხედრო სტრატეგი იყო.
1678 წელს პერნამბუკოს ოლქის მმართველმა პედრო ალმეიდამ, პალმარებთან ხანგრძლივი კონფლიქტით თავგაბეზრებულმა, მათ ლიდერ განგა ზუმბას დაზავება შესთავაზა. ალმეიდა ყველა გაქცეულ მონას თავისუფლებას შეჰპირდა, თუ პალმარები პორტუგალიის მმართველობას სცნობდნენ. განგა ზუმბა შემოთავაზებაზე დათანხმდა. თუმცა თავად ზუმბი პორტუგალიელებს არ ენდობოდა. დანარჩენ აფრიკელთა მონომის პირობებში მხოლოდ პალმარეს ხალხის თავისუფლება მიუღებელი იქნებოდა. ამიტომ ზუმბიმ უარყო ალმეიდას პირობა და განგა ზუმბას ლიდერობა ეჭვქვეშ დააყენა. პორტუგალიურ ზეწოლაზე წინააღმდეგობის გაგრძელების მოწოდებით ზუმბი პალმარესის ახალი ლიდერი გახდა.
ზუმბის მმართველობის 15 წლის თავზე პორტუგალიელმა სამხედრო მეთაურებმა ჟორჟ ველომ და ვიეირა დე მეიომ ქილომბოზე არტილერიული იერიში მიიტანეს. 1694 წლის 6 თებერვალს, პალმარესის კაფუცოებთან 67 წლიანი განუწყვეტელი კონფლიქტის შემდეგ პარტუგალიელებმა მოახერხეს სერკა დე მაკაკოს (რესპუბლიკის ცენტრალური დასახლება) განადგურება. პალმარესის მებრძოლები პორტუგალიურ არტილერიას ვერ გაუმკლავდნენ; რესპუბლიკა დაეცა და ზუმბი დაჭრილ იქნა. თუმცა ჭრილობებს გადაურჩა და გაქცევა მოახერხა, ზუმბი ორი წლის შემდეგ მოღალატეებმა გასცეს. მას დაჭერის ადგილზევე თავი მოჰკვეთეს 1695 წლის 20 ნოემბერს. პორტუგალიელებმა ზუმბის თავი რესიფეში წაიღეს, სადაც იგი ცენტრალურ მოედანზე საჩვენებლად გაიტანეს, იმის დასამტკიცებლად, რომ პოპულარული ლეგენდის მიუხედავად ზუმბი უკვდავი არ ყოფილა. ძველი ქილომბოსის ნარჩენმა მოსახლეობამ კიდევ დაახლოებით ასი წელი იარსება.
ამჟამად 20 ნოემბერი აღინიშნება ძირითადად რიო დე ჟანეიროში, როგორც ეროვნული ღირსების დღე. ამ დღეს განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს აფრო-ბრაზილიელებისთვის, რომელთათვის ზუმბი თავისუფლებისთვის მებრძოლი გმირი და თავისუფლების სიმბოლო არის.
ბრაზილიის გმირები
დაბადებული 1655
გარდაცვლილი 20 ნოემბერი
გარდაცვლილი 1695
დუცი

დუცი — მცენარეთა გვარი ქოლგოსანთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი მაღალი ბალახოვანი მცენარეებია. აქვთ დიდი, რთული ფოთლები, რთულ ქოლგა ყვავილედებად შეკრებილი თეთრი ყვავილები, ზურგის მხარეზე შებრტყელებულ-წიბოებიანი ნაყოფი. სიმაღლეში 100–150 სმ-ია. კავკასიის ენდემური მონოტიპური გვარია. მისი ერთადერთი სახეობა — Agasyllis caucasica (მოძვ. Agasyllis latifolia) საქართველოში თითქმის ყველგანაა გავრცელებული. იზრდება სუბალპურ სარტყლის მდელოებზე, მთის მდინარეების ნაპირებზე, ღარტაფებში, ტენიან ადგილებზე.
სქოლიო
ქოლგოსანნი
ყითა (ლექსი)

ყითა (ლექსი)
ყითა — ძირითადად დიდაქტიკური და ფილოსოფიური შინაარსის ლექსებში გამოიყენება. პირველი ბეითი არ ერითმება, შემდგომი ბეითი თავისუფალია, ხოლო მეორე წინა ბეითის სტრიქონს ერითმება. არის მონორიტმული და ერთი თემის შემცველი.
ლექსთწყობა
ისგანდარლი (ბეილაგანი)

ისგანდარლი (ბეილაგანი)
ისგანდარლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
ბეილაგანის რაიონის სოფლები