PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ჟან I (ლა მარშის გრაფი)

ჟან I (ლა მარშის გრაფი)
ჟან I დე ბურბონი (დ. 1344 — გ. 11 ივნისი, 1393) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ლა მარშის გრაფ ჟაკ I-ის ვაჟი. ლა მარშისა და ვენდომის გრაფი.
ბიოგრაფია
ჟანი დაიბადა 1344 წელს. იგი იყო ლა მარშის გრაფ ჟაკ I-ისა და ჟანა დე შატილონის მეორე ვაჟი. იგი ჯერ კიდევ ბავშვი იყო, როდესაც პუატიეს ბრძოლაში მიიღო მონაწილეობა.
სულ რამდენიმე წელიწადში, გარდაიცვალა ჯერ მამამისი, ხოლო მას შემდეგ, რაც ბრინუას ბრძოლაში მისი ძმა მოკლეს, ჟან I ლა მარშის გრაფი გახდა.
ჟანი აქტიურად ერეოდა ასწლიანი ომის მსვლელობაში. იგი საფრანგეთის ჯარებს სარდლობდა ლიმუზენის ინგლისისაგან გაწმენდის დროს. 1366 წელს, ბერნარ დუ გესკლინთან ერთად იბრძოდა კასტილიაში. 1374 წელს მისი ცოლის ძმა, ვენდომის გრაფი ბუშარ VII უშვილოდ დაიღუპა, რის გამოც ჟანი, როგორც მისი უახლოესი ნათესავი ვენდომის გრაფი გახდა.
1382 წელს იგი საფრანგეთის მეფე შარლ VI-თან ერთად იბრძოდა ფლანდრიაში, 1392 წელს კი ბრეტანში. იგი გარდაიცვალა 1393 წელს, ბრეტანის ლაშქრობისას.
შვილები
1364 წლის 28 სექტემბერს ცოლად შეირთო ვენდომის გრაფ ჟან VI-ის უფროსი ასული კატრინ ვენდომელი, რომელთანაც შეეძინა შვიდი შვილი:
ჟაკ II (1370-1438), ლა მარშის გრაფი, ცოლად შეირთო ჯერ ბეატრის ნავარელი, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი ნეაპოლის დედოფალი ჯოვანა II, თუმცა მემკვიდრე ვერ დატოვა;
იზაბელი (1373-?), მონაზონი და პუასუს აბატისა;
ლუი I (1376-1446), ვენდომის გრაფი, ცოლად შეირთო ჯერ ბლანშ დე რუა, შემდეგ კი ჟანა დე ლავალი, რომელთანაც შეეძინა ორი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი;
ჟანი (1378-1457), კრესის ლორდი, ცოლად შეირთო კატრინ არტუელი, რომელთანაც შვილები არ ჰყოლია, თუმცა მისი გარდაცვალების შემდეგ იქორწინა ჟანა დე ვენდომუაზე, რომელმაც მას ორი გოგონა გაუჩინა;
ანა (1380-1408), პირველად ცოლად გაჰყვა მონტპენსიერის გრაფ ჟან ბერელს, მისი გარდაცვალების შემდეგ კი იქორწინა ბავარიის ჰერცოგ ლუდვიგ VII-ზე;
მარი (1386-1463), ცოლად გაჰყვა ბრენკურის ბარონ ჟან დე კრუას;
შარლოტი (1388-1422), ცოლად გაჰყვა კვიპროსის, კილიკიის სომხეთისა და იერუსალიმის მეფე იან I-ს.
ლიტერატურა
Famiglietti, R. C. (1992). Tales of the Marriage Bed from Medieval France (1300-1500). Picardy Press.
Potter, David (1995). Keen, Maurice, ed. A History of France, 1460–1560: The Emergence of a Nation State. Macmillan.
დაბადებული 1344
გარდაცვლილი 11 ივნისი
გარდაცვლილი 1393
ბურბონები
Panduri

Panduri
The panduri is a traditional Georgian three-string plucked instrument common in all regions of Eastern Georgia: such as Pshav-Khevsureti, Tusheti, Kakheti and Kartli. The panduri is generally used to accompany solo heroic, comic and love songs, as well as dance. It is typically played by men.
Tuning
Three-stringed panduri: G-A-C# or E-B-A# or A-C#-E
Two-stringed panduri: D-C#
Construction
The frets on the panduri are traditionally made of wood inlaid in the fingerboard, usually seven frets to an octave, but nowadays chromatic fretting with metal frets can also be found. The body of the panduri is usually made more in the shape of a spade, less often with a parallel sided endblock. It is traditionally carved from a single block of wood, but a staved construction (like a lute) is also common.
Variants and related instruments
The panduri is a three-stringed lute from the highland and lowland regions of eastern Georgia, usually played by strumming, and often for choral and rhythmic support of vocal melody.
There are two kinds of panduri in Georgia: one is the traditional "folk" panduri, which typically has seven frets and more closely approximates the scale divisions in the non-Western Georgian scale system. The second kind is the "chromatic" panduri, which has the same tonal divisions as a guitar and is capable of reproducing all the half-steps of the tempered Western scale. It is also sometimes found in Western Georgia (Upper Imereti and Racha). The two-stringed panduri survives in Khevsureti.
Sometimes the panduri is also mistakenly called a "chonguri" - but the chonguri is a completely different instrument which comes from western Georgia; it is fretless, and it has a fourth, half-length drone string. Additionally, the chonguri is an instrument mainly played by women, while the panduri is usually played by men.
A similar instrument is found in Chechnya, where it is known as:
See also
Phandar
Chonguri
Pandura
References
Musical instruments of Georgia (country)
String instruments
Chechen musical instruments
აბონემენტი

აბონემენტი (< ) — განსაზღვრული დროის განმავლობაში რაიმეთი სარგებლობის უფლება, ამ უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი. აბონემენტი უზრუნველყოფს სხვადასხვა დაწესებულება-ორგანიზაციისა და საწარმოს ნივთებით ან მომსახურებით სარგებლობის უფლებას.
ლიტერატურა
სამოქალაქო-უფლებრივი ხელშეკრულებები
გოგონა გარეუბნიდან

გოგონა გარეუბნიდან
„გოგონა გარეუბნიდან“ — ქართული კომედიური სატელევიზიო სერიალი, რომელიც Night Show Studio-მ გადაიღო 2010 წელს. დრამატული ტიპის სერიალი, რომელიც კომედიისა და დრამის ნაზავია და ეფუძნება 1999 წელს კოლუმბიაში გადაღებულ სერიალს „მე ვარ უშნო ბეტი“. ეს ორიგინალური ტელე-ნოველა მრავალ ენაზე ითარგმნა. 2010 წლის მონაცემებით ამ პროექტის ახლებური ვერსიები 17 სხვადასხვა ქვეყანაში შექმნეს.
სიუჟეტი
სერიალი გარეუბანში მცხოვრებ გოგონას ისტორიას მოგვითხრობს. თამუნა არის ჭკვიანი, მონდომებული და სურს მუშაობა დაიწყოს მის საყვარელ ტელევეზია TV 11-ში, მას მხოლოდ ერთი ნაკლი აქვს მისი გარეგნობა, რომელიც ხელს არ უწყობს, რომ დაიწყოს სამსახური. ტელევიზიის მათავარი მმართველი არჩილ წილოსანი ტელევიზიას ახალ დირექტორს წარუდგენს ნიკა გეგელიძეს თუმცა ყველა ელოდებოდა, რომ დირექტორი ლალი ჩიქოვანი გახდებოდა. ლიზი ჩაჩუა არის ნიკა გეგელიძის შეყვარებული და მდივანი, მათი რომანის შესახებ არჩილ წილოსანი შეიტყობს და ლიზის დაითხოვს, ხოლო მის ადგილზე თამუნა ჭელიძეს აიყვანს და ის ნიკა გეგელიძის ახალი ასისტენტი ხდება.
გადაღება
ღამის შოუს სტუდია სერიალისთვის ქმნიდა დეკორაციას და გადაღებები მიმდინარეობდა პავილიონებში: თამუნას სახლი, ტელევიზიის შემოსასვლელი, ნიკას კაბინეტი, არჩილის კაბინეტი, ლალის კაბინეტი. გარე გადაღებები ძირითადი მიმდინარეობდა თბილისში.
როლებში
ეპიზოდურ როლებში
ელენე ძნელაძე - ნიკას მდივანი და შეყვარებული
მარიამ გეგუჩაძე - სოფოს დაქალი
მაია ტურაშვილი
დავით ბეშიტაიშვილი
ლაშა ჩხიკვიშვილი
დადუნა ღლონტი
სოფო კევალიშვილი
ქეთევან კიკნაძე
სალომე შარვაძე
ლევან გურული
ლევან ბუაძე
გიორგი ფირცხალავა
ლევან ფირცხალავა
გრიგოლ ზუბაშვილი
გიორგი კაპანაძე
ირაკლი მაჭარაშვილი
ქრისტინე როსტევანიშვილი
ნიკა გოგიჩაიშვილი
ნიკა გაბელია
ნინო კვანტირაშვილი
ნინი ორჯონიკიძე
ლაშა ჩხიკვიშვილი
ლელა ბექაური
ბუბა ბასიშვილი
ზაზა მელაძე
ვანიკო ტუღუში
ბექა ჯუმუტია
დალი ფრიდონაშვილი
მიშა არობელიძე - სტუდენტი გოგა
რესურსები ინტერნეტში
გოგონა გარეუბნიდან საუნდტრეკი
გოგონა გარეუბნიდან 1- სეზონი
გოგონა გარეუბნიდან 2- სეზონი
გოგონა გარეუბნიდან 3- სეზონი
გოგონა გარეუბნიდან 4- სეზონი
გოგონა გარეუბნიდან 5- სეზონი
გოგონა გარეუბნიდან კურიოზები
გოგონა გარეუბნიდან საუნდტრეკი
ქართული ტელესერიალები
2000-იანი წლების ქართული ტელესერიალები
იმედის ტელესერიალები
ნიკოლოზ თაბუკაშვილი

ნიკოლოზ თაბუკაშვილი (დ. 25 აპრილი, 1915, სოფ. ღუდუმექეთი, ახლანდ. ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი — გ. 18 ივლისი, 1981) — ფერმწერი და პედაგოგი. 1945 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია (ალექსანდრე ციმაკურიძის კლასი). 1945–1952 წლებში ასწავლიდა იაკობ ნიკოლაძის სახელობის თბილისის სამხატვრო სასწავლებელში. 1952 წლიდან მოღვაწეობდა სოხუმში, იქ დააარსა სამხატვრო სტუდია, 1955 წელს კი – სამხატვრო სკოლა (მოგვიანებით, სასწავლებელიც), რომელსაც ხელმძღვანელობდა 1978 წლამდე. ნიკოლოზ თაბუკაშვილის შემოქმედების ძირითადი თემაა ბუნება (იმერეთის, ქართლის, აფხაზეთის პეიზაჟები). იგი ქართული დაზგური ფერწერის რეალისტური ტრადიციების ერთგული იყო. 1965–1975 წლებში სოხუმში მოეწყო მისი პერსონალური გამოფენები, გარდაცვალების შემდეგ თბილისშიც. 1993 წელს შალვა ამირანაშვილის სახელობის საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმში გაიმართა ნიკოლოზ თაბუკაშვილის, მისი მოწაფეების, აფხაზეთის მხატვრების გამოფენა. ნიკოლოზ თაბუკაშვილის ნამუშევრები ინახება აფხაზეთის სამხატვრო გალერეაში, შალვა ამირანაშვილის სახელობის ხელოვნების მუზეუმში, აღმოსავლეთის ხალხთა ხელოვნების მუზეუმში (მოსკოვი) და კერძო კოლექციებში. დაწესებულია ნიკოლოზ თაბუკაშვილის სახელობის პრემია.
ჯილდოები
1961 — საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
1955 — აფხაზეთის ასსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
ლიტერატურა
სქოლიო
დაბადებული 25 აპრილი
დაბადებული 1915
ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
გარდაცვლილი 18 ივლისი
გარდაცვლილი 1981
ქართველი მხატვრები
თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
ნიკოლოზ
სექსუალური ინვერსია

სექსუალური ინვერსია — სექსუალური ლტოლვა თავისივე სქესის მიმართ.
განასხვავებენ აბსოლუტურად ინვერტირებულ პირებს, რომელთათვისაც სექსუალური ობიექტი შესაძლოა მხოლოდ იგივე სქესის პირი იყოს (იხ. ჰომოსექსუალობა), და ამფიგენურ ინვერტირებულ პირებს, რომელთათვისაც ლტოლვის ობიექტი შეიძლება იყოს კაციც და ქალიც (იხ. ბისექსუალობა).
ტერმინის გამოყენება სექსოლოგებმა მე-19 საუკუნის მიწურულს და მე-20 საუკუნის დასაწყისში დაიწყეს და ის ძირითადად ჰომოსექსუალობასთან მიმართებაში გამოიყენებოდა. ამ დროისთვის სჯეროდათ, რომ ის თანდაყოლილი იყო და მამაკაცებში ქალური ქცევის (მაგალითად, ქალური სამოსის ჩაცმის მოთხოვნილებას) მიზეზი იყო. ცნობილი სექსოლოგი რიხარდ ფონ კრაფტ-ებინგი ქალებში სექსუალურ ინვერსიას ახასიათებდა, როგორც „მამაკაცის სულს ქალის წიაღში“.
ლიტერატურა
შესავალი ლგბტ ჟურნალისტიკაში/[ავტ. შორენა გაბუნია; რედ. ირაკლი ვაჭარაძე; არასამთავრობო ორგანიზაცია „იდენტობა“]. - თბ., 2013. - 319 გვ.; 20 სმ.. - დანართები: გვ. 145-316. - განმარტ. ლექსიკონი: გვ. 3-34
ლგბტ ტერმინები
სექსოლოგია
ფსიქოლოგია
Simacota

Simacota is a town and municipality in the Santander Department in northeastern Colombia. In 1965, the city had briefly been invaded by more than 100 members of the anti-government Ejército de Liberación Nacional (ELN), the "National Liberation Army") and "captured the public imagination" in its first act as a new guerrilla organization. The invaders murdered three of Simacota's four policemen, robbed the local bank, harassed the townspeople and looted the local pharmacy of its medicines, before being driven out by the Colombian Army. Only three of the 100 ELN men were captured.
References
"100 Bandoleros Asaaltan a Sinacota, Santander", El Tiempo (Bogota, Colombia), January 8, 1965, p1
Municipalities of Santander Department
Bardasly

Bardasly (Bärźäsle) is a rural locality (a selo) in Chekmagushevsky District, Bashkortostan, Russia. The population was 120 as of 2010. There are 4 streets.
Geography
Bardasly is located 31 km southeast of Chekmagush (the district's administrative centre) by road. Staroabzanovo is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Chekmagushevsky District
ქარაჟალარი (საათლი)

ქარაჟალარი (საათლი)
ქარაჟალარი — სოფელი აზერბაიჯანში, საათლის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
საათლის რაიონის სოფლები
Barisan of Ibelin

Barisan of Ibelin (died 1150) was an important figure in the crusader Kingdom of Jerusalem, and was the founder of the Ibelin family. His name was later written as "Balian" and he is sometimes known as Balian the Elder, Barisan the Old or Balian I. Barisan was lord of Ramla from 1138 to 1150.
Barisan's origins are obscure. The Ibelins later claimed to be descended from the viscounts of Chartres, but according to Peter W. Edbury, Barisan was probably from northern Italy. According to Jonathan Riley-Smith, however, he may have indeed been connected to Chartres, as the brother of Hugh of Le Puiset, Count of Jaffa; he would then have also been a cousin to the Montlhéry family of King Baldwin II of Jerusalem.
However, nothing certain is known of his life before 1115, when he appears as constable of Jaffa under Hugh. In 1120 he was present at the Council of Nablus, where the first laws of the kingdom were promulgated, perhaps representing the new, underaged Count of Jaffa, Hugh II. Around the same year, his services were rewarded with a marriage to Helvis of Ramla, daughter of Baldwin I of Ramla. In 1134, when Hugh II rebelled against King Fulk, Barisan supported the king, and soon became prominent at Fulk's court. In 1141, perhaps as a reward for his loyalty in 1134, he was granted the newly constructed castle of Ibelin, located in the County of Jaffa between Jaffa itself and the Fatimid Egyptian fortress of Ascalon. It was from this castle that the family took their name.
In 1148 Barisan inherited the nearby lordship of Ramla, through his wife Helvis. That year, Barisan was also present at the council convened at Acre after the arrival of the Second Crusade, at which it was decided to attack Damascus. Barisan died in 1150 and Ibelin was inherited by Hugh. Helvis then married Manasses of Hierges, Constable of Jerusalem.
With Helvis lady of Ramla (daughter of Baldwin I of Ramla), Barisan was the father of:
Hugh of Ibelin, Lord of Ramla
Baldwin of Ibelin, Lord of Mirabel and Ramla
Barisan the Younger (known as Balian), Lord of Nablus
Ermengarde of Ibelin, Lady of Tiberias, married William I of Bures
Stephanie of Ibelin (d. after 1167)
Sources
William of Tyre, A History of Deeds Done Beyond the Sea, trans. E. A. Babcock and A. C. Krey. Columbia University Press, 1943.
Peter W. Edbury, John of Ibelin and the Kingdom of Jerusalem. Boydell Press, 1997.
Jonathan Riley-Smith, The First Crusaders, 1095-1131. Cambridge University Press, 1997, as Barisan the Old.
References
1150 deaths
Christians of the Crusades
House of Ibelin
Year of birth unknown
Lords of Ramla
Theta (gastropod)

Theta (gastropod)
Theta is a genus of sea snails, marine gastropod mollusks in the family Raphitomidae.
Species
Species within the genus Theta include:
Theta baiocchii Nappo & Pellegrini, 2021
Theta chariessa (Watson, 1881)
Theta lyronuclea (Clarke A.H., 1959)
Theta microcostellata Criscione, Hallan, Puillandre & Fedosov, 2021
Theta polita Criscione, Hallan, Puillandre & Fedosov, 2021
Theta spicea (Watson, 1881)
Theta vayssierei (Dautzenberg, 1925)
Species brought into synonymy
Theta chrysoplex (Barnard, 1963): synonym of Gymnobela chrysopelex (Barnard, 1963)
Theta lanceata (Dall, 1927): synonym of Gymnobela lanceata Dall, 1927
Synonyms
Theta lanceata (Dall, 1927) : synonym of Gymnobela lanceata Dall, 1927
References
Clarke, A. H. (1959). New abyssal molluscs from off Bermuda collected by the Lamont Geological Observatory. Proceedings of the Malacological Society of London. 33(5): 231–238, pl. 13
Bouchet, P. & Warén, A. (1980). Revision of the North-East Atlantic bathyal and abyssal Turridae (Mollusca: Gastropoda). Journal of Molluscan Studies. Suppl. 8: 1-119
Spencer, H.; Marshall. B. (2009). All Mollusca except Opisthobranchia. In: Gordon, D. (Ed.) (2009). New Zealand Inventory of Biodiversity. Volume One: Kingdom Animalia. 584 pp
Vaught, K.C. (1989). A classification of the living Mollusca. American Malacologists: Melbourne, FL (USA). . XII, 195 pp
Bouchet P., Kantor Yu.I., Sysoev A. & Puillandre N. (2011) A new operational classification of the Conoidea. Journal of Molluscan Studies 77: 273-308.
External links
Worldwide Mollusc Species Data Base: Raphitomidae
Criscione, F.; Hallan, A.; Fedosov, A.; Puillandre, N. (2021). Deep Downunder: Integrative taxonomy of Austrobela, Spergo, Theta and Austrotheta (Gastropoda: Conoidea: Raphitomidae) from the deep sea of Australia. Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research. DOI 10.1111/jzs.12512.
Raphitomidae
ნიკოლოზ ოდიშელიძე

ნიკოლოზ ოდიშელიძე
ნიკოლოზ ზურაბის ძე ოდიშელიძე (დ. 30 ივნისი, 1861 — გ. 5 ივნისი, 1916, სოფ. კურნიკი, ახლანდ. ტერნოპოლის რაიონი, უკრაინა) — ქართველი აზნაური, რუსეთის იმპერიის არმიის პოლკოვნიკი.
გენერალ ილია ოდიშელიძის უფროსი ძმა. დაამთავრა თბილისის გიმნაზია, შემდეგ იუნკერთა ქვეითი სასწავლებელი. ჰქონდა პრაპორშჩიკის (1883), პოდპორუჩიკის (1884), პორუჩიკის (1888), შტაბს-კაპიტნის (1898), კაპიტნისა (1900) და პოდპოლკოვნიკის (1905) წოდებები. მსახურობდა 84-ე შირვანის ქვეით პოლკში. 1909 წელს პოლკოვნიკის წოდებით თადარიგში გავიდა. I მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, 1914 წელს ე. წ. სახელმწიფო ლაშქარში (არმიის რეზერვი ომიანობისას) გაიწვიეს. მეთაურობდა 153-ე ვორონეჟის ქვეით დრუჟინას. დაიღუპა ბრძოლაში უკრაინის ტერიტორიაზე. დაჯილდოებული იყო წმ. ვლადიმერის III და IV, წმ. სტანისლავის II და წმ. ანას II ხარისხის ორდენებით.
სქოლიო
დაბადებული 30 ივნისი
დაბადებული 1861
გარდაცვლილი 5 ივნისი
გარდაცვლილი 1916
ქართველი პოლკოვნიკები
ქართველები პირველ მსოფლიო ომში‎
რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
Sikhta

Sikhta
Sikhdta or Silga is a settlement in the Java district of South Ossetia, a region of Georgia whose sovereignty is disputed.
See also
Dzau district
References
Populated places in Dzau District
იოშიჰიდე სუგა

იოშიჰიდე სუგა (დ. 6 დეკემბერი 1948) — იაპონელი პოლიტიკოსი და იაპონიის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი. ის მსახურობდა იაპონიის მინისტრთა კაბინეტის გენერალურ მდივნად პრემიერ-მინისტრ შინძო აბეს კაბინეტში 2012-2020 წლებში და ასევე იკავებდა იაპონიის შინაგან საქმეთა და კომუნიკაციის მინისტრის თანამდებობას 2006-2007 წლებში.
იოშიჰიდე სუგა დაიბადა მარწყვის მომყვანი ფერმერების ოჯახში აკიტას პრეფექტურაში. საცხოვრებლად ტოკიოში გადასვლისა და უმაღლესის სკოლის დასრულების შემდეგ, მან ჩააბარა ჰოსეის უნივერსიტეტში. ჰოსეის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლის დასრულების შემდეგ 1975 წელს იოშიჰიდე გახდა დეპუტატ ჰიკოსაბურო ოკონოგის დამხმარე. 1987 წელს სუგა აირჩიეს ქალაქ იოკოჰამას მუნიციპალურ ასამბლეაში (საკრებულოში) . 1996 წელს ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის სახელით კენჭი იყარა პარლამენტის არჩევნებში. კანაგავას პრეფექტურის მეორე ოლქში გამარჯვების შემდეგ, იოშიჰიდე სუგა იაპონიის პარლამენტის წევრი გახდა.
სქოლიო
იაპონიის პრემიერ-მინისტრები
დაბადებული 1948
დაბადებული 6 დეკემბერი
ასკარ აკაევი

ასკარ აკაევი (დ. 10 ნოემბერი, 1944, ყიზილ-ბაირაკი, ჩუის ოლქი, ყირგიზეთის სსრ, სსრკ) — ყირგიზი სახელმწიფო მოღვაწე. ამჟამად ეწევა სამეცნიერო მოღვაწეობას მოსკოვში. 1990–2005 წლებში — ყირგიზეთის პრეზიდენტი (1991 წლამდე — ყირგიზეთის სსრ-ის პრეზიდენტი). რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი წევრი. 1989–1990 წლებში ყირგიზეთის სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი.
დაიბადა 1944 წელს. 1961 წელს დაამთავრა საშუალო სკოლა ოქროს მედალზე. 1968 წელს დაამთავრა ლენინგრადის მექანიკისა და ოპტიკის ინსტიტუტი. 1980 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. 1990 წლის 27 ოქტომბერს აირჩიეს ყირგიზეთის სსრ-ის პრეზიდენტად. 1991 წელს დაგმო მოსკოვის აგვისტოს პუტჩი და მალევე გამოაცხადა ყირგიზეთის დამოუკიდებლობა. 1991 წლის 21 დეკემბერს გაემგზავრა ალმა-ათაში და მონაწილეობა მიიღო დსთ-ის შექმნაში. 2005 წელს ტიტების რევოლუციის შედეგად დატოვა ქვეყნის ტერიტორია, 11 აპრილს კი ყირგიზეთის პარლამენტმა ოფიციალურად დაადასტურა მისი გადადგომა. ამჟამად ეწევა სამეცნიერო საქმიანობას მოსკოვში.
რესურსები ინტერნეტში
Biography by CIDOB Foundation
"Kyrgyz leader formally resigns" (SBS World News, 2005-04-05)
Askar Akayev's research group predicts the burst of the “Gold Bubble”
Askar Akaev forecasts the collapse of dollar in December 2012
ყირგიზეთის პრეზიდენტები
დაბადებული 10 ნოემბერი
დაბადებული 1944
თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1997)
ვიტკოსი

ვიტკოსი (Vitcos) — არქეოლოგიური ძეგლი პერუში, კუსკოს რეგიონში. მიჩნეულია, რომ დევნილობის დროს ის იმპერატორმა მანკო ინკა იუპანკიმ ააშენა, ესპანელების მიერ პერუს დაპყრობის დროს. მდებარეობს მთების ჩრდილოეთით, თანამედროვე სოფელ უანკაკალესა და პუკიარას შორის. სამხრეთით მდებარეობს ჩუკიპალტა, ნახატებიანი უზარმაზარი ქვა, რასაც ინკების ორაკულის სახელით იცნობენ. მას მოსდევს ტერასები, სადაც ბაღები ყოფილა გაშენებული.
კუსკოდან და ოლიანტაიტამბოდან გაქცევის შემდეგ, მანკო ინკა ამჟამინდელი კუსკოს რეგიონის ტერიტორიაზე დასახლდა, გაუვალი ტყეებით დაფარულ რაიონში, სადაც ასევე მდებარეობს მაჩუ-პიქჩუ, ჩოკეკირაო და ვილკაბამბა. არსებობს თეორია, რომ ვინაიდან ქალაქ ვილკაბამბის კლიმატი ტროპიკული ჯუნგლების ტიპისაა, რაც ძლიერ განსხვავდება ანდების ცივი კლიმატისგან, მანკო ინკა მას ვერ შეეგუა და ვიტკოსის აგება ბრძანა, რათა მას და მის თანმხლებებს დაახლოებით ისეთი კლიმატის თავშესაფარი ჰქონოდათ, როგორსაც მიჩვეულნი იყვნენ.
მეორე თეორიის თანახმად, მაჩუ-პიქჩუს ამშენებლად მიჩნეულმა პაჩაკუტიმ ასევე ააგო ვიტკოსი, როგორც საზაფხულო სასახლე. მისი გარდაცვალების შემდეგ ის მამულის შემადგენელი ნაწილი გახდა და მანკო ინკა ვიტკოსს მხოლოდ და მხოლოდ დევნილობის პერიოდში იყენებდა, სწორედ ზემოთ ნახსენები კლიმატური პირობების გამო. თითოეულ ამ თეორიას თავისი დამამტკიცებელი მასალები აქვს, თუმცა მეცნიერთა უმეტესობა თანხმდება, რომ ვიტკოსი იმდენად დახვეწილი ნაგებობაა, როგორიც პერუს დაპყრობის პერიოდშ აგებული არც ერთი ძეგლი არაა.
ცნობილია, რომ მანკო ინკა ვიტკოსში, განდგომილ კონკისტადროთა ჯგუფმა მოკლა.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
რესურსები ინტერნეტში
Hiram Bingham's search for Vitcos
Peru Guide images of the area
St. Petersburg Times, "Empires of Mystery"
Images of Vitcos' reconstruction
პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
როსასი (კაუკა)

როსასი (კაუკა)
როსასი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კაუკის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12.666 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 42.091 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კაუკის დეპარტამენტი
რესურსები ინტერნეტში
statoids.com-ის მონაცემები
კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები
კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
შალვა ჩაგუნავა

შალვა ჩაგუნავა
შალვა თადეოზის ძე ჩაგუნავა (დ. 20 სექტემბერი, 1909, სოფ. ხიდი, ახლანდელი ხონის მუნიციპალიტეტი — გ. 15 იანვარი, 1993, 83 წლის ასაკში) — ქართველი კინორეჟისორი, ქართული დოკუმენტური კინოს ერთ-ერთი ფუძემდებელი. საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1962).
1935 წელს დაამთავრა საკავშირო კინემატოგრაფიის სახელმწიფო ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი (ს. ეიზენშტეინის კლასი). სკკპ წევრი 1941 წლიდან. 1926 წლიდან მუშაობდა კინოში. გადაღებული აქვს ოთხასამდე კინოჟურნალი და სპეცგამოშვება, ასზე მეტი დოკუმენტური და სამეცნიერო პოპულარული ფილმი.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
შალვა ჩაგუნავა — ბიოგრაფიული ლექსიკონი
შალვა ჩაგუნავა — ეროვნული ფილმოგრაფია
სქოლიო
დაბადებული 20 სექტემბერი
დაბადებული 1909
გარდაცვლილი 15 იანვარი
გარდაცვლილი 1993
ქართველი კინორეჟისორები
ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
შ
საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
Carinodrillia mamona

Carinodrillia mamona — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები