PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
შვეიცარიის ზეგანი

შვეიცარიის ზეგანი, ცენტრალური ზეგანი — ზეგანი შვეიცარიაში. მდებარეობს ალპებსა და იურის მთებს შორის. გადაჭიმულია ჟენევის ტბიდან ბოდენზეემდე. უკავია შვეიცარიის ფართობის 30%. ზედაპირი ნაწილობრივ მოსწორებულია, თუმცა ძირითადად ჭარბობს ბორცვიანი რელიეფი. სიგრძე დაახლოებით 300 კმ, ფართოვდება დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ. ჟენევის რაიონში ზეგნის სიგანე დაახლოებით 30 კმ-ია, ბერნის ხაზზე — 50 კმ, ხოლო შვეიცარიის აღმოსავლეთ ნაწილში ფართოვდება 70 კმ-მდე. საშუალო სიმაღლე მერყეობს 400-700 მ ფარგლებში. მაქსიმალური სიმაღლე 1408 მ (მთა ნაპფი). შვეიცარიის ზეგანი არის შვეიცარიის ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული და ეკონომიკისა და ტრანსპორტის თვალსაზრისით ქვეყნის ყველაზე მნიშვნელოვანი რეგიონი. იჭრება შვეიცარიის არაერთი კანტონის ტერიტორიაზე. შვეიცარიის მოსახლეობის 2/3 თავმოყრილია შვეიცარიის ზეგნის ფარგლებში. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 380 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე.
ჩრდილოეთით და ჩრდილო-დასავლეთით მკვეთრად არის შემოზღუდული (გეოგრაფიული და გეოლოგიური თვალსაზრისით) იურის მთებით. სამხრეთით ასეთი მკაფიო ზოლი ალპებთან არ გადის. სამხრეთ-დასავლეთით შემოფარგლულია ჟენევის ტბით, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთით ბოდენზეეთი და მდინარე რაინის ხეობით. გეოლოგიურად შვეიცარიის ზეგანი არის დიდი წარმონაქმნის ნაწილი, რომელიც სცილდება შვეიცარიის ფარგლებს. უკიდურეს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში აღწევს შამბერიმდე (ე.ი. ალპებისა და იურის მთების ურთიერთმიახლოების რაიონამდე). ზეგნის გეოლოგია კარგად არის შესწავლილი, რაც, უპირველეს ყოვლისა, აიხსნება ამ ადგილებში ნავთობისა და ბუნებრივი აირის მრავალრიცხოვანი ჭაბურღილების არსებობით. მისი დიდი ნაწილი ქმნის მოლასების მძლავრ წარმონაქმნს. ზედა ფენებში გაბატონებულია ხრეში და ქვები, რომლებიც წარმოქმნილი არიან მყინვარების მოძრაობის შედეგად. ბევრია ტბა.
შვეიცარიის ზეგანი მოქცეულია ზღვის ნოტიო და ზომიერად კონტინენტური კლიმატის ზონაში. ჭარბობს დასავლეთის ქარები. დაბალ ადგილებში ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურა დაახლოებით უდრის 9-10 °C-ს. იანვარში საშუალო ტემპერატურა ჟენევისა და ნევშატელის ტბების რაიონში შეადგენს 1 °C-ს. აღმოსავლეთისაკენ ჰაერის ტემპერატურა ვარდება და ბოდენის ტბის რაიონში ტემპერატურა უდრის −1 °C-ს. ივლისში ჟენევაში ჰაერის ტემპერატურა უდრის 20 °C-ს. იურის სამხრეთ დაბოლოებაზე ტემპერატურა 18-20 °C-ია. იურის რაიონში ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა შეადგენს 800 მმ-ს, ალპების საზღვართან ნალექიანობა მატულობს 1400 მმ-მდე. მზიანი დღეების რაოდენობა 1900.
გვხვდება ფართოფოთლოვანი ტყე, სადაც ჭარბობს წიფელი და სოჭი. არის მუხისა და წიფლის ტყის უბნები. განვითარებულია ტურიზმი.
იხილეთ აგრეთვე
ალპები
იურის მთები
რესურსები ინტერნეტში
შვეიცარიის ზეგანი – გეოგრაფიული ენციკლოპედია
შვეიცარიის ზეგანი
ლიტერატურა
Toni P. Labhart: Geologie der Schweiz. Ott Verlag, Thun, 2004. ISBN 3-7225-6762-9.
François Jeanneret und Franz Auf der Maur: Der grosse Schweizer Atlas. Kümmerly + Frey, Geographischer Verlag, Bern, 1992. ISBN 3-259-08850-4.
Andre Odermatt und Daniel Wachter: Schweiz, eine moderne Geographie. Neue Zürcher Zeitung, Zürich, 2004. ISBN 3-03823-097-9.
შვეიცარიის გეოგრაფია
სტუდენჩესკაია (მოსკოვის მეტრო)

სტუდენჩესკაია (მოსკოვის მეტრო)
სტუდენჩესკაია — მოსკოვის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს ფილიოვსკაიას ხაზზე და შედგება 2 გვერდითი ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1958 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
მოსკოვის მეტროპოლიტენის საიტი
მოსკოვის მეტროსადგურები
საჭურე

საჭურე — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თანეთის მუნიციპალიტეტში, დაბა თიანეთის ტერიტორიულ ორგანოში. მდებარეობს მდინარე საჭურის (ივრის სისტემა) მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1130 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით.
ისტორია
სოფელი Xl-XVl საუკუნეებში ძირითადად სვეტიცხოვლის მონასტრის ხელდებული ტერიტორიაა. XVll საუკუნეში შაჰ-აბასის დამარბეველ ლაშქრობებს ვერც სოფელი საჭურე გადაურჩა. ამავე ხანებში განადგურდა მისი მოსახლეობაც. XVll საუკუნიდან იწყება ქართველი მთიელებით სოფლის ხელახალი დასახლება და მათზე თავად ჩოლოყაშვილების უფლებები გავრცელდა. სვეტიცხოვლის კუთვნილი ყმა-მამულის ერთი ნაწილი კი ალავერდელი ეპისკოპოსის გავლენის ქვეშ მოექცა. გვიანდელ შუა საუკუნეებში საჭურე თიანეთის მოურავის დაქვემდებარებაშია. XlX საუკუნის ბოლოდან სოფლის ტერიტორიაზე ივრისხეველი ხევსურები დასახლდნენ, რომელთა მიწები ჩოლოყაშვილებისგან შეისყიდეს.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.
ლიტერატურა
სქოლიო
თიანეთის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ძვ. წ. 659

ძვ. წ. 659
მოვლენები
მდებარეობის მიხედვით
რომი
ქალაქი ალბა-ლონგა რომაელებმა გაანადგურეს.
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
დავით გვანცელაძე

დავით გვანცელაძე (დ. 28 მარტი, 1937, ბათუმი, — გ. 1 მაისი, 1984, თბილისი) — ქართველი მოჭიდავე (ბერძნულ-რომაული სტილი, 70 კგ წონითი კატეგორია). ოლიმპიადის ბრინჯაოს პრიზიორი: (1964, ტოკიო), მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი (1963, ჰელსინგბორგი), საბჭოთა კავშირის ხალხთა III სპარტაკიადის ვიცე-ჩემპიონი (1963, მოსკოვი), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი: 1960 (თბილისი), 1962 (ტალინი), 1964 (ლენინგრადი), 1965 (კაუნასი), 1966 (სვერდლოვსკი), ივან პოდდუბნის მემორიალის გამარჯვებული (1962, 1963, 1964), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (ჭაბუკები, 1954). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1971). 1971-72 წლებში ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავეთა საქართველოს ნაკრებს მწვრთნელი.
ძირითადი შედეგები
პერიოდიკა
რესურსები ინტერნეტში
დავით გვანცელაძე — ქართული სპორტი
სქოლიო
დაბადებული 28 მარტი
დაბადებული 1937
გარდაცვლილი 1 მაისი
გარდაცვლილი 1984
ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები
ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
ბათუმში დაბადებულები
საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1970

მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1970 — ჟიულ რიმეს თასის მე-9 გათამაშება, რომელიც მექსიკაში ჩატარდა. ტურნირის ფინალური ეტაპი 31 მაისიდან 21 ივნისამდე გრძელდებოდა და მასში 16 ეროვნული ნაკრები მონაწილეობდა. მექსიკამ პირველად უმასპინძლა ფიფა-ს მსოფლიო თასის გათამაშებას, ხოლო ბრაზილიის ეროვნულმა ნაკრებმა, მარიო ზაგალოს თავკაცობით, მესამედ მოიპოვა მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული.
ბრაზილიის ეროვნულ ნაკრებს, რომელმაც ფინალში, მეხიკოს „აცტეკაზე“ იტალია ანგარიშით 4–1 დაამარცხა, ჟიულ რიმეს თასი სამუდამო მფლობელობაში გადაეცა.
შედეგები
1 ჯგუფი
2 ჯგუფი
3 ჯგუფი
4 ჯგუფი
პლეი-ოფი
მსოფლიო თასის მფლობელი 1970
1970
თამაზ ანთაძე

თამაზ ანთაძე (დ. 1 ივნისი, 1935, თბილისი — გ. 17 ნოემბერი, 2002, თბილისი) — ქართველი და საბჭოთა ხელბურთელი და ხელბურთის მწვრთნელი. საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი.
ბიოგრაფია
თამაშობდა თბილისის „ბურევესტნიკსა“ (1960–1970) და საბჭოთა კავშირის ნაკრებში (1964–1970). საბჭოთა კავშირის ორგზის ჩემპიონი (1962, 1964), სამგზის მეორე (1965, 1966, 1967) და მესამე (1963) პრიზიორი. ჩამოაყალიბა გუნდები: „დინამო“ და „კოლმეურნე“ (1970), თელავში დააარსა ბავშვთა და მოზარდთა სპეციალიზებული სპორტული სკოლა (1981). იყო ოლიმპიური რეზერვების ხელბურთის სკოლის დირექტორი (1985–1988), ქუვეითის კლუბების „ალ არაბის“ (1989–1990), „კლაბ ქუვეითის“ (1991–1992) და ამ ქვეყნის ნაკრების (1993–1994) მწვრთნელი.
მისი ხელმძღვანელობით „ალ-არაბიმ" ქვეყნის თასი მოიგო (1990), „კლაბ ქუვეიტი" მესამე პრიზიორი (1992), ნაკრები კი აზიის თამაშების ჩემპიონი გახდა (1994).
1970-იან წლებში ტრესტ „ალაზანმშენის" მთავარ ინჟინრად მუშაობისას მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა კახეთის სპორტულ ცხოვრებაში — მისი ხელმძღვანელობით აშენდა თელავში სპორტთამაშების დარბაზი, ჩოგბურთის კორტები, ხოლო გომბორის ქედზე, ცივის მთაზე — სამთო-სათხილამურო ტრასა და საბაგირო. საბაგირო შემდეგ გუდაურში გადაიტანეს, ხოლო კორტებსა და დარბაზში დღესაც იმართება საერთაშორისო შეჯიბრებები.
თამაზ ანთაძემ, როგორც მოთამაშემ, მწვრთნელმა და სელექციონერმა დიდი ღვაწლი დასდო საქართველოში სპორტის ამ სახეობის განვითარებას.
მიღწევები
საკლუბო
„ბურევესტნიკი“ თბილისი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი: 1962, 1964
საბჭოთა კავშირის ვიცე-ჩემპიონი: 1965, 1966, 1967
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1963
სამწვრთნელო
„ალ-არაბი“
ქუვეითის თასი: 1990
„კლაბ-ქუვეითი“
ქუვეითის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1992
ქუვეითის ეროვნული ნაკრები
აზიის თამაშების ჩემპიონი: 1994
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
თამაზ ანთაძე — ქართული სპორტი
თამაზ ანთაძე — ციფრული ფოტომატიანე „ივერიელი“
სქოლიო
დაბადებული 1 ივნისი
დაბადებული 1935
გარდაცვლილი 17 ნოემბერი
გარდაცვლილი 2002
თბილისში დაბადებულები
ქართველი ხელბურთელები
ქართველი ინჟინრები
აიზენბახი

აიზენბახი — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ფრაიბურგის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბრაისგაუ-ზემო შვარცვალდის რაიონში. თემის ფართობია 28,78 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 2 099 ადამიანს.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
Comitas eurina

Comitas eurina — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
გარდატენი

გარდატენი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში, (ატენის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ მთისწინეთში, მდინარე ვერის (მდინარე ტანის შენაკადი) შესართავთან, ზღვის დონიდან 700 მეტრ სიმაღლეზე. გორიდან დაშორებულია ექვსი კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 643 ადამიანი.
იხილეთ აგრეთვე
გარდატენის მწვანე საყდარი
გარდატენის ღვთისმშობლის ეკლესია
გარდატენის წმინდა ნინოს ეკლესია
დანახვისის წმინდა გიორგის ეკლესია
ვერეს ღვთისმშობლის ეკლესია
ორსაყდრის ღვთისმშობლის ეკლესია
ლიტერატურა
სქოლიო
გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვაღატინი

ვაღატინი — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 580 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 675 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 17 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 39.84 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
სიუნიქის პროვინციის სოფლები
ტამიშის ეკლესია

ტამიშის ეკლესია — ეკლესია სოფელ ტამიშში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო.
ეკლესია აგებულიან XIX საუკუნეში.
ეკლესია დარბაზული ტიპისაა, შვერილი აფსიდით დასავლეთ მხარეს. აგებულია ფლეთილი და რიყის ქვით. ამჟამად შენარჩუნებულია აღმოსავლეთი კედლის ნაშთი 3-4 მეტრის სიმაღლეზე.
ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ეკლესიის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.
იხილეთ აგრეთვე
ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია
რესურსები ინტერნეტში
ტამიშის ეკლესია
ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Yield (ალბომი)

Yield (ალბომი)
Yield — ამერიკული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ Pearl Jam-ის მეხუთე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1998 წლის 3 თებერვალს. ალბომი გამოსცა Epic-მა.
სიმღერების სია
I-ში ჟღერს სიმღერის „Happy When I'm Crying“ ნაწყვეტი. ეს არის აირონსის ავტორობის სიმღერა, გამოცემული ჯგუფის 1997 წლის ფან-კლუბის სინგლზე.
სქოლიო
1998 წლის ალბომები
Epic Records-ის ალბომები
Pearl Jam-ის ალბომები
ალბომები ბრენდან ო'ბრაიენის პროდიუსერობით
ალბომები ჯეკ აირონსის პროდიუსერობით
ალბომები ედი ვედერის პროდიუსერობით
ალბომები სტოუნ გოსარდის პროდიუსერობით
ალბომები ჯეფ ემენტის პროდიუსერობით
ალბომები მაიკ მაკ-კრიდის პროდიუსერობით
Belalora striatula

Belalora striatula is a species of sea snail, a marine gastropod mollusk in the family Mangeliidae.
Description
The length of the shell attains 5 mm.
Distribution
This marine species occurs off the South Shetland Islands and the Penguin Island, Antarctica, Antarctic Ocean
References
External links
Die antarktischen Schnecken und Muscheln, In: Deutsche Südpolar-Expedition 1901-1903 (Erich von Drygalski, E.v. ed.), vol. 8, No. 5, Georg Reimer, Berlin.
Kantor Y.I., Harasewych M.G. & Puillandre N. (2016). A critical review of Antarctic Conoidea (Neogastropoda). Molluscan Research. 36(3): 153–206
Kantor Y.I., Harasewych M.G. & Puillandre N. (2016). A critical review of Antarctic Conoidea (Neogastropoda). Molluscan Research. 36(3): 153–206
striatula
Gastropods described in 1912
არარატი

არარატი (სომხ. Արարատ, თურქ. Ağrı, Ârârât ივრ. אררט‎) — ვულკანური მასივი მდინარე არაქსის შუაწელში (მარჯვენა ნაპირზე), თურქეთში, სომხეთის საზღვრის მახლობლად. შედგება ორი ჩამქრალი ვულკანური კონუსისაგან: დიდი არარატისა (სომხური სახელწოდება მასისი, თურქული — ბუიუქ-აღრი-დაღი), სიმაღლე 5165 მ და მცირე არარატისაგან, სიმაღლე 3925 მ. კონუსები გაყოფილია სარდარბულაკის უნაგირით. ორივე არარატის ძირის გარშემოწერილობაა 130 კმ. აგებულია კაინოზოური ბაზალტებით. დიდი არარატი 4250 მ-ს ზევით დაფარულია მუდმივი თოვლით. აქვს 30-მდე მყონვარი (უდიდესია წმ. იაკობის მყინვარი, სიგრძე 2 კმ). ფერდობები უდაბურია. ბიბლიის მიხედვით არარატის მთაზე გაჩერდა ნოეს კიდობანი.
ლიტერატურა
თურქეთის ვულკანები
კრავთა დუმილი (ფილმი)

კრავთა დუმილი (ფილმი)
„კრავთა დუმილი“ — 1991 წლის ამერიკული ფსიქოლოგიური თრილერი, რომელიც გადაღებულია ჯონათან დემის მიერ. ფილმში მონაწილეობენ ჯოდი ფოსტერი, ენტონი ჰოპკინზი, სკოტ გლენი, ტედ ლივინი, ენტონი ჰილდი და ბრუკ სმიტი. ფილმი გადაღებულია ტომ ჰარისის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით. ფილმში აღსანიშნავია პერსონაჟი ჰანიბალ ლეკტერი, კანიბალიზმის მიმდევარი სერიული მკვლელი. დაცულია ფილმების ეროვნულ რეესტრში (2011).
სიუჟეტი
დასავლეთ ამერიკაში ფსიქოპატი იტაცებს და კლავს ახალგაზრდა ქალებს. გამოძიების ფედერალური ბიურო დარწმუნებულია, რომ ამას ერთი და იგივე ადამიანი აკეთებს. ამიტომ აგენტ კლარისა სტარლინგს ავალებენ შეხვდეს მანიაკ ტუსაღს, რომელიც შეძლებდა სერიული მკვლელის ფსიქოლოგიური მოტივების ახსნას. ტუსაღი – ფსიქიატრიის მეცნიერებათა დოქტორი ჰანიბალ ლექტერია, რომელიც მკვლელობისა და კანიბალიზმისათვის იხდის სასჯელს. ის თანხმდება სტარლინგს დახმარების გაწევაზე, თუმცა სანაცვლოდ სთოხვს, რომ აგენტმა უპასუხოს კითხვებს პირადი ცხოვრებისა და მძიმე ბავშვობის შესახებ. კლარისა თანხმდება შემოთავაზებაზე და ლექტერის დახმარებით სერიული მკვლელის კვალს დაადგება.
ჯილდოები
ოსკარი
საუკეთესო ფილმი
საუკეთესო მსახიობი კაცი: ენტონი ჰოპკინზი
საუკეთესო მსახიობი ქალი: ჯოდი ფოსტერი
საუკეთესო რეჟისორი: ჯონათან დემი
საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: ტედ ტელი
BAFTA
საუკეთესო მსახიობი კაცი მთავარ როლში: ენტონი ჰოპკინზი
საუკეთესო მსახიობი ქალი მთავარ როლში: ჯოდი ფოსტერი
ოქროს გლობუსი
საუკეთესო მსახიობი ქალი დრამაში: ჯოდი ფოსტერი
ბერლინალე
საუკეთესო რეჟისორი: ჯონათან დემი
რესურსები ინტერნეტში
კრავთა დუმილი Metro-Goldwyn-Mayer-ის საიტზე
სქოლიო
1991 წლის ფილმები
ამერიკული ფილმები
ინგლისურენოვანი ფილმები
აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები
ჯონათან დემის ფილმები
Cerapachys mjobergi

Cerapachys mjobergi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ივანე სოლერტინსკი

ივანე სოლერტინსკი (დ. 3 დეკემბერი 1902, ვიტებსკი — გ. 11 თებერვალი, 1944, ნოვოსიბირსკი) — რუსი მუსიკის, თეატრისა და ლიტერატურის ისტორიკოსი. 1906 წლიდან ცხოვრობდა სანქტ-პეტერბურგში. 1924 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტის საზოგადოებრივი მეცნიერების ფაკულტეტის რომანულ-გერმანული სექცია; ერთდროულად ინსტიტუტში სწავლობდა ხელოვნების ისტორიას, სადაც აგრეთვე გაიარა ასპირანტურის კურსი თეატრმცოდნეობის განხრით (1929). გამოდიოდა როგორც ხელოვნების სხვადასხვა საკითხის, ესთეტიკის და ფსიქოლოგიის ლექტორი და კრიტიკოს-პუბლიცისტი; 1929 წლიდან მუშაობდა ლენინგრადის ფილარმონიაში (1940-1944 წლებში სამხატვრო ხელმძღვანელი) და 1936 წლიდან ლენინგრადის კონსერვატორიაში (1939 წლიდან პროფესორი). ავტორია სტატიებისა დასავლეთ ევროპული მუსიკალური კლასიკის, ქორეოგრაფიის, თეატრალური ხელოვნების, ლიტერატურის, აგრეთვე საბჭოთა და თანამედროვე საზღვარგარეთული მუსიკის შესახებ. დაკავებული იყო რუსული და დასავლეთ ევროპული კლასიკური მუსიკალური მემკვიდრეობის პრობლემებით, ყურადღებას უთმობდა სიმფონიზმის, ოპერისა და დრამატურგიის საკითხებს, ეხმაურებოდა საბჭოთა მუსიკალური კულტურის მოვლენებს. აქტიურად მონაწილეობდა თანამედროვე ოპერისა და ბალეტის ჩამოყალიბებაში. მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა XX საუკუნის 20-30-იანი წლების სანქტ-პეტერბურგის მუსიკალურ ცხოვრებაში. ხანგრძლივი მეგობრობა აკავშირებდა კომპოზიტორ დიმიტრი შოსტაკოვიჩთან. შოტაკოვიჩის მიერ 1944 წელს დაწერილი მეორე საფორტეპიანო ტრიო მიეძღვნა სოლერტინსკის ხსოვნას. ივანე სოლერტინსკი მოულოდნელად გარდაიცვალა კომპოტიზორ ანდრია ნოვიკოვის ბინაში, 41 წლის ასაკში.
რესურსები ინტერნეტში
ლიტერატურა
Памяти И. И. Соллертинского. Воспоминания, статьи, материалы, исследования, Л. — М., 1974.
სქოლიო
რუსი მუსიკათმცოდნეები
დაბადებული 1902
გარდაცვლილი 1944
БТР-70

БТР-70 — საბჭოთა 8 ბორბლიანი ჯავშანტრანსპორტიორი (ინგლ. armored personnel carrier; რუს. бронетранспортер). მისი პირველი განვითარება მოხდა 1960 წელს. 1972 წლის 21 აგვისტოს მიიღეს შეიარაღებაში, ცოტა ხნის შემდეგ კი გადასცეს ვარშავის ხელშეკრულების ქვეყნებს და ასევე საბჭოთა კავშირის მოკავშირეებს. მისი პირველი წარდგენა მოხდა, მანამ, სანამ მის წინამორბედ БТР-60-ს წარადგენდნენ, რომელიც ძალიან ჰგავდა (БТР-60პბ) БТР-70-ს. განსხვავება კი იყო, რომ მას ჰქონდა გაძლიარებული ჯავშანი და დამატებული ჰქონდა 2 გვერდიდან გამოსასვლელი კარები. თუმცა იყო პატარა ზომის და ხშირად ბორბლებში ვარდებოდნენ ხოლმე. БТР-60-ის მძიმე ტყვიამფრქვევი და მსუბუქი ტყვიამფრქვევი, ПКТ კი იგივე დაუტოვეს. მისი ამფიბიური შესაძლებლობები ძალიან ცოტა იყო. რუმინელებმა БТР-70-ის ლიცენზირებული გამოშვება (ТАБ-77) დაიწყეს.
აღჭურვილობა
БТР-70 აღჭურვილი იყო ორი ბენზინის ძრავით. მის ადრინდელ მიდიფიკაციას ГАЗ-69Б-ს ჰქონდა 6 ცილინდრიანი 115 ცხენის ძალიანი ძრავა. თუმცა ახლანდელ მოდიფიკაციას დაუყენეს უფრო ძლიერი ЗМЗ-49-05 В-8 ძრავა. ასევე აღჭურვილი იყო რადიო გადამცემით Р-123М. მძროლის ადგილი შედგებოდა ოპტიკური ხელსაწყო 2 ТНПО-115-თი და დღის ТНП-Б, რომელიც შემდგომ ჩაანაცვლა ღამის ხედვის ხელსაწყომ, ТВНО-2Б-მ. მეთაურს კი ჰქონდა 3 ცალი ТНПО-115 და ТПКУ-2Б დღის ან ТКН-1С. კოშქურაზე დაყენებული იყო პერისკოპული სამიზნე მეტყვიამფრქვევისთვის, შეიარაღებაშ კი ჰქნდა მძიმე ტყვიამფრქვევი КПВ Т-500 ტყვიით და 7,62მმ ПКТ. ასევე ყენდბოდა ჰაერსაწინააღმდეგო სისტემები Игла ან Стрела-3
მოდიფიკაციები
რუსეთი
БТР-70V-გაუკეთეს ახალი კოშკურა BPU-1 და კვამლის ყუმბარები
БТР-70D-ჰქონდა დიზელის ძრავა 120 ცხენის ძალიანი YaMZ-236D
БТР-70K-სამეთაურო ვარიანტი რომელსაც დამატებული ჰქონდა რადიოებო,ანტენები და გენერატორი
BTR-70KShM-სამეთაურო საკონტროლო ვარიანტი რომელიც იყო პატარა სამეთაურო მანქანა
2S14 "Zhalo-S"-ტანკისმკვლელი მოდიფიკაცია რომელიც შეიარაღებული იყო 85მმ ქვემეხით
SA-22 - სამეთაურო ვარიანტი
BTR-80-BTR-70-ის მოდერნიზებული ვარიანტო
უკრაინა
BTR-70D-დაყენებული ჰქონდა ახალი 300 ცხენისძალიანი ძრავა
BTR-70DI-დაყენებული ჰქონდა ახალი ივეკოს ძრავა 276 ცხენის ძალიანი რომელიც შედის უკრაინის და საქართველოს შეიარაღებაში
BTR-70SM-სანიტარული მოდიფიკაცია
აღმოსავლეთ გერმანია
SPW 70(S)-დამატებული ჰქონდა 2 რადიო და 2-3 ანტენა
SPW 70(SL)-ჰქონდა საჰაერო კონტროლის ანტენა R-809M2
სლოვაკეთი/ბელორუსია
Cobra-K-ჰქონდა 2A42-Cobra ქვემეხი და დამატებული ჰქონდა ახალი ძრავა KamAZ-7403
BREM-ბტრ-70ზე შექმნილი საინჟინრო მანქანა
რუმინეთი
TAB-77-ლიცენზირებული კოპიო რომელიც ექსპორტზე გადიოდა
TAB-77 M1983-ჰქონდა 30მმ ქვემეხი და ტანკსაწინააღმდეგო მალიუტკა
TAB-77 M1984-ჰქონდა 23მმ ქვემეხი და ტანკსაწინააღმდეგო მალიუტკა
TAB-77A PCOMA-საარტილერიო სამეთაურო ვარიანტი რომელსაც შეიარაღებაში ჰქონდა 7.62მმ ტყვიამფრქვევი
TABC-79-შემსუბუქებული ვარიანტი რომელიც იყო 4x4
Chinese TAB-77-ჩინური ლიცენზირებული კოპიო TAB-77-ის
რესურსები ინტერნეტში
www.fas.org/
www.militaryfactory.com
ჯავშანტრანსპორტიორები
ჟაკერია

ჟაკერია (Jacques bon homme-იდან „გულუბრყვილო ჟაკი“, ასე ეძახდნენ გლეხებს დაცინვით თავად-აზნაურები) — გლეხთა დიდი ანტიფეოდალური აჯანყება ჩრდილოეთ საფრანგეთში 1358 წლის მაისსა და ივნისში. ჟაკერიის მიზეზი იყო ეკონომიკური კოლაფსი, გამოწვეული ასწლიანი ომის შედეგად, საგადასახადო ტვირთი და ასევე შავი ჭირის ეპიდემია, რომელმაც იმსხვერპლა მოსახლეობის მესამედზე მეტი.
წინარე ისტორია
ჟაკერიას წინ უსწრებდა საფრანგეთის მეფე ჟან II კეთილის პუატიეს ბრძოლაში, ინგლისელთა მიერ მისი დატყვევება და პარიზის აჯანყება (1357-1358 წწ.), რომლის შედეგადაც დედაქალაქში 1358 წლის თებერვლიდან ძალაუფლება ხელთ იგდეს შეძლებულმა მოქალაქეებმა ვაჭართა პრევოს ეტიენ მარსელის მეთაურობით. საფრანგეთის დროებითი განმგებელი პარიზიდან გაქცეული დოფინი შარლი მშიერ ბლოკადაში აქცევდა რევოლუციურ პარიზს. ჟაკერიის უშუალო მიზეზად მეფის ტყვეობიდან გამოსყიდვის მიზნით შემოღებული ახალი ფულადი გადასახადი და ციხესიმაგრების არდგენასთან დაკავშირებული ბეგარა იქცა.
აჯანყების მსვლელობა
აჯანყება დაიწყო 1358 წლის 28 მაისს ბოვეზის ოლქში მდებარე სოფ. სენ-ლე-დ’ესერანში და მოიცვა ილ-დე-ფრანსი, პოკარტიე, პონტიე, ქვემო ნორმანდია, შამპანი და სხვა. ქალაქების დემოკრატიული ფენები თანაუგრძნობდნენ ჟაკერიას, მაგრამ შეძლებული მოქალაქეები, რომელთაც ქალაქებში ძალაუფლება ეპყრათ, გლეხთა აჯანყებას მტრულად შეხვდნენ და მას მხარი არ დაუჭირეს. უდიდეს სიძლიერეს ჟაკერიამ მიაღწია ბოვეს ოლქსა და ქალაქების კლერმონის, კომპიენისა და სანლისის მიდამოებში, სადაც მოქმედებდა ამბოხებულთა უდიდესი რაზმი ბოვეს ოლქის სოფელ მელოს მცხოვრების გილიომ კალის მეთაურობით. მოძრაობა სტიქიურ ხასიათს ატარებდა, ხალხი ცუდად იყო შეიარაღებული. გილიომ კალმა დახმარებისათვის მიმართა პარიზის აჯანყების ხელმძღვანელს ეტიენ მარსელს, რომელმაც გლეხებს ყოველგვარი დახმარება აღუთქვა, მაგრამ მას შემდეგ, რაც პარიზელთა რაზმებმა გლეხებთან ერთად რამდენიმე ციხე დაანგრიეს, პარიზელები უკან დაბრუნდნენ და ბედის ანაბარა მიატოვეს გლეხები.
1358 წლის 10 ივნისს სოფელ მელოსთან მოხდა გადამწყვეტი ბრძოლა გილიომ კალის რაზმსა და საფრანგეთის თავადაზნაურობის მიერ მიმხრობილი შარლ ბოროტის ფრანგი და ნავარელი ვასალების და დაქირავებული ინგლისელი ჯარისკაცებისაგან შემდგარ რაზმებს შორის. ბრძოლის წინ გილიომ კალი ფეოდალებმა ვერაგულად დაატყვევეს და უმეთაუროდ დარჩენილი რაზმი გაანადგურეს. ფეოდალებმა საშინელი სისასტიკით ჩაახშეს აჯანყება.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ჟაკერია. ასწლიანი ომის კომენტარები.
1358
აჯანყებები საფრანგეთში
საფრანგეთი შუა საუკუნეებში
კოტელნის კუნძული

კოტელნის კუნძული შედის ანჟუს კუნძულების ჯგუფში, ეს ტერიტორია განეკუთვნება ახალი ციმბირის კუნძულების არქიპელაგს. ამ კუნძულებს დასავლეთიდან ესაზღვრება ლაპტევების ზღვა, ხოლო აღმოსავლეთიდან აღმოსავლეთ ციმბრის ზღვა. კოტელნი/ფადეევის კუნძული მდებარეობს რუსეთის არქტიკულ ნაწილში, სახას რესპუბლიკის ტერიტორიაზე.
ახალი ციმბირის კუნძულები
ფიგერუელასი

ფიგერუელასი — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის რიბერა-ალტა-დელ-ებროს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 16,991502 კმ². მოსახლეობა — 1262 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ფიგერუელასის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
Gran Enciclopedia Aragonesa - ფიგერუელასი
სქოლიო
სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
Polyrhachis lauta

Polyrhachis lauta — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
Nasakirali

Nasakirali (is a village in the Ozurgeti Municipality of Guria in western Georgia. On 20 October 1905 a small battle took place near the village, between forces of the Republic of Guria and a small band of Cossacks sent to restore Tsarist authority. The Cossacks were repulsed in battle by a number of armed Gurians (between 1,000 and 4,000; sources differ), with fourteen Cossacks being killed. Before further expeditions could be sent, Staroselski and intelligentsia from Tiflis dissuaded Vorontso-Dashkov, who hoped negotiations could continue. An obelisk was built to commemorate the battle in 1965.
References
Bibliography
Populated places in Ozurgeti Municipality
ბორმჟავა

ბორმჟავა, ორთობორმჟავა — სუსტი სამფუძიანი არაორგანული მჟავა ქიმიური ფორმულით H3BO3. უფერო, ქერცლის მსგავსი კრისტალებია, იხსნება ცხელ წყალში, სპირტში და სხვა ორგანულ ნივთიერებებში. გახურებისას კარგავს წყალს და მიიღება ჯერ მეტაბორმჟავა HBO2, შემდეგ კი ბორის ანჰიდრიდი — B2O3. ბორმჟავას ურთიერთქმედებით სპირტებთან კონცენტრირებული გოგირდმჟავას თანაობისას მიიღება ბორის ეთერები.
გამოყენება
ბორმჟავას ეთერები მწვანე ალით იწვის, რასაც ბორის თვისებით რეაქციად იყენებენ. ბორმჟავას იყენებენ აგრეთვე სამინანქრო ნაკეთობათა წარმოებაში. ლაბორატორიულ პრაქტიკაში მისგან ამზადებენ ბუფერულ სისტემებს. მედიცინაში ბორმჟავას ანტისეპტიკურ საშუალებად ხმარობენ. მის წყალხსნარს იყენებენ პირის ღრუსა და ხახაში გამოსავლებად, თვალების ამოსაბანად; ბორმჟავას შემცველ მალამოებს, პასტებს, მოსაფრქვევ ფხვნილს და ბორის სპირტს — კანის ზოგიერთი დაავადების დროს, ყურში ჩასაწვეთებლად.
ლიტერატურა
Cordia JA, Bal EA, Mak WA and Wils ERJ (2003), Determination of some physico-chemical properties of Optibor EP. Rijswijk, The Netherlands: TNO Prins Maurits Laboratory, report PML 2002-C42rr, GLP, Unpublished, confidential data provided by Bor ax Europe Limited
რესურსები ინტერნეტში
Boric Acid Technical Fact Sheet - National Pesticide Information Center
Boric Acid General Fact Sheet - National Pesticide Information Center
International Chemical Safety Card 0991
US EPA Pesticide Reregistration Eligibility Decision
National Pollutant Inventory - Boron and compounds
European Chemicals Agency (ECHA)"New Public Consultation on Eight Potential Substances of Very High Concern" - includes Boric Acid. Closes 22 April 2010
ChemSub Online: Boric acid
ბორატები