PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Sicuani District

Sicuani District is one of eight districts of the province Canchis in Peru.
Geography
The most important river is the Willkanuta which crosses the district from southeast to northwest.
Some of the highest mountains of the district are listed below:
Climate
See also
Saqaqaniqucha
References
ნასოფლარი

ნასოფლარი — ძველი სოფლის ნაშთები, არქეოლოგიურ ძეგლთა ერთ-ერთი კატეგორია. ნასოფლარი ისეთი ნამოსახლარია, რომლის ძველი მოსახლეობა უპირატესად სოფლის მეურნეობის დარგებს (მიწათმოქმედება, ბინადარ მესაქონლეობას ან თევზჭერას) მისდევდა. ნასოფლარების გათხრის შედეგად ვლინდება საცხოვრებელი და სამეურნეო ნაგებობათა ნაშთები, საყოფაცხოვრებო ნივთები, მონეტები და სხვა. ნასოფლარებთან უმეტესად დაკავშირებულია სამაროვნებიც. უძველესი ნასოფლარები ნეოლოთის ხანას განეკუთვნება. ნასოფლარები ზოგჯერ მრავალფენიანია, გარეგნულად ჩვეულებრივი გორებია. საქართველოში ძვ. წ. VI-IV ათასწლეულის ნასოფლარები შესწავლილია ქვემო ქართლში (შულავრის გორა, იმირის გორა და სხვა). ძვ. წ. III ათასწლეულის მტკვარ-არაქსის კულტურის ნასოფლარებიც უმეტესად გორებზეა განლაგებული (ხიზანაანთ გორა, ქვაცხელები და სხვა). ცნობილია აგრეთვე ტერასებზე განლაგებული ნასოფლარიებიც (ამირანის გორა). განსაკუთრებით დიდი რაოდენობითაა ცნობილი შუა საუკუნეების საქართველოში მტრის გამანადგურებელი შემოსევების შედეგად გაჩენილი ნასოფლარები.
ლიტერატურა
არქეოლოგიური ძეგლები
ზამთრის მეორე ხიდი

ზამთრის მეორე ხიდი — ხიდი სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალურ რაიონში, ზამთრის არხზე. ერთმანეთთან აკავშირებს პირველ და მეორე ადმირალტეიტის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა - 20,5 მეტრი, სიგანე - 10 მ. ხიდის სახელწოდება ცნობილია 1940 წლიდან.
მდებარეობა
მდებარეობს მდინარე მოიკის მარჯვენა სანაპიროზე. № 31 და 35 სახლებს შორის. დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს ზამთრის პირველი ხიდი. უახლოესი მეტროსადგურია „ადმირალტეისკაია“.
ისტორია
1940 წელს სასახლის მოედანზე სადღესასწაულო დემონსტრაციების ჩასატარებლად ააგეს ხის კოჭებიანი ერთმალიანი ხიდი.
1964 წელს ხიდი გადააკეთეს და გახდა ერთმალიანი, თაღოვანი და იგი რკინაბეტონით ააგეს. პროექტი ავტორი იყო ვ. ს. ქსენოფონტოვი, ხოლო არქიტექტორი ლევ ალექსანდრეს ძე ნოსკოვი.
კონსტრუქცია
ხიდი ერთმალიანი და თაღოვანია. მალები შესრულებულია ლენტის სახით რკინა-ბეტონისაგან. ხიდის საყრდენები მონოლითური რკინა-ბეტონითაა აგებული. მოპირკეთებულია გრანიტის ფილებით. ხიდის სიგრძეა - 20,5 მეტრი, ხოლო სიგანე - 10 მეტრი. ხიდის ფასადი მოპირკეთებულია ვარდისფერი გრანიტით. მოაჯირებად გამოყენებულია გრანიტის ყრუ პარაპეტები. გზის სავალი ნაწილი და ტროტუარები ასფალთ-ბეტონისგანაა დამზადებული.
გარეგნულად ხიდი იმეორებს მეზობელი ზამთრის პირველი ხიდის სახეს, რომელიც ზამთრის არხის ანსამბლს ასრულებს.
ლიტერატურა
Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с.
Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.
Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 446. — 511 с.
Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 312. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
რესურსები ინტერნეტში
2-й Зимний мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
სქოლიო
სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
მეორე გურძემი

მეორე გურძემი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში, გურძემის თემი (სოფლები: პირველი გურძემი, მეორე გურძემი, ნახურცილავო). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე ტეხურის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 220 მ, მარტვილიდან 28 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 235 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Nicholas III of Constantinople

Nicholas III of Constantinople
Nicholas III Grammatikos or Grammaticus (? – May 1111) was an Eastern Orthodox patriarch of Constantinople (1084–1111).
Educated in Constantinople, Nicholas spent much of his early years in Pisidian Antioch, where it is believed he took his monastic vows. He eventually left the city around 1068 when it was threatened by Seljuk Turkish raids. Moving to Constantinople, he founded a monastery dedicated to John the Baptist. In 1084, Alexios I Komnenos selected him to replace the deposed patriarch Eustratius Garidas.
By nature a conciliarist, Nicholas was immediately presented with a number of delicate and difficult issues. He took the emperor's side in the case of Leo of Chalcedon, who protested over Alexios' confiscation of church treasures to alleviate the financial strain the Byzantine-Norman Wars had caused, which was resolved when he presided over the Council of Blachernae. He was also prominent in the fight against doctrinal heresy, for instance Nicholas condemned as heretical the Bogomil leader Basil the Physician. But he was very cautious in the ongoing conflict between the provincial metropolitans and the Patriarchate. In spite of some hostile opposition from the clergy of Hagia Sophia, he ended up supporting Niketas of Ankyra against the emperor's right to elevate metropolitans, and exerted a great deal of energy trying to restrict the influence of the Chartophylax. Nicholas was also very concerned with ecclesiastical discipline. He wrote a monastic Rule for Mount Athos monastery, while ordering the removal of the Vlachs from Mount Athos. He also rigorously enforced the regulations around fasting.
Meanwhile, the ongoing political situation in the Byzantine Empire especially in Anatolia after the disaster of the Battle of Manzikert forced Nicholas to seek a union with Pope Urban II, though he was firm in his views about the major contentious issues of the day, principally the Filioque, the azymes, and Papal Primacy.
Nicholas died in April or May 1111 at Constantinople.
References
External links
Encyclopædia Britannica
11th-century patriarchs of Constantinople
12th-century patriarchs of Constantinople
1111 deaths
List of ports in Djibouti

List of ports in Djibouti
This list of Ports and harbours in Djibouti details the ports, harbours around the coast of Djibouti.
List of ports and harbours in Djibouti
External links
References
Ports
Djibouti
რაიან ჯოუნსი (მრავალმნიშვნელოვანი)

რაიან ჯოუნსი (მრავალმნიშვნელოვანი)
რაიან ჯოუნსი შეიძლება აღნიშნავდეს:
რაიან ჯოუნსი — უელსელი რაგბის მოთამაშე
რაიან ჯოუნსი (ფეხბურთელი) — უელსელი ფეხბურთელი
რაიან ჯოუნსი (მწერალი) — ამერიკელი ჟურნალისტი
რაიან ჯოუნსი (ყინულის ჰოკეი) — კანადელი ჰოკეისტი
Juansher Burchuladze

Juansher Burchuladze
Juansher Burtchuladze (born 14 January 1978) is a Georgian politician who has been Minister of Defence in the Second Garibashvili government since 22 February 2021.
Biography
In 1998-1999, he was an intern at the Department of American Countries of the Ministry of Foreign Affairs of Georgia. In the early years of the decade, he was an economist at the National Bank of Georgia. From 2010-2015, he was a financial manager at the Embassy of Georgia in the US.
In addition to his native Georgian, he speaks fluent English, Turkish, Russian and Spanish.
References
1976 births
Living people
21st-century politicians from Georgia (country)
Defense ministers of Georgia
Lasioglossum chlorophaenum

Lasioglossum chlorophaenum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 2008 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
chlorophaenum
ყანდაარი (ფილმი)

ყანდაარი (ფილმი)
ყანდაარი (აგრეთვე ცნობილი როგორც Safar-e Ghandehar - „მოგზაურობა ყანდაარში“ და „მზის დაბნელება“) — ირანელ რეჟისორ მოჰსენ მაკმალბაფის 2001 წლის ფილმი. მასში მოთხრობილია ავღანეთის შესახებ, ტალიბების მმართველობის პერიოდში.
ფილმი წარდგენილი იყო კანის ფესტივალზე, მაგრამ არ მიიზიდა ყურადღება, თუმცა 11 სექტემბრის შემდეგ მის მიმართ დამოკიდებულება შეიცვალა.
შინაარსი
ფილმში მოთხრობილია ავღანური წარმოშვების კანადელი ჟურნალისტის, ნაფასის მგზავრობა კანდაგარისკენ, სადაც მისი ინვალიდი და ცხოვრობს და იმუქრება რომ XX საუკუნის უკანასკნელი მხის დაბნელებისას თავს მოიკლავს. ნაფასს სულ ერთი თვე აქვს რათა ჩააღწიოს კანდაგარამდე და იხსნას და. თანამედროვე მოგზაურობების პირობებში ეს თითქოს და საკმარისზე მეტი დროა მსოფლიოს ნებისმიერ წერტილში ჩასასვლელად, მაგრამ არა ავღანეთში.
თითქმის მთელი დრო ნაფასმა დახარჯა სხვადასხვა საზღვრებიდან ავღანეთში შესვლის მცდელობაზე, საბოლოოდ მან გადაკვეთა საზღვარი ირანიდან, ამისთვის მას შემთხვევითი მგზავრის ცოლად მოუწია თავის გასაღება. შემდეგ მისი გამცილებელი ხდება რელიგიური სკოლიდან გაქცეული ბიჭი ხაკი და უკანასკნელ ეტაპზე ამერიკიდან ჩამოსული მოჯახედი, თვითნასწავლი ექიმი.
ნაფასს ავღანეთში უმეტესწილად ფეხით უწევს გადაადგილება და ტალიბებისგან დამალვა. ფილმში ნაჩვენებია XX საუკუნის ბოლოს ავღანეთის ცხოვრება.
დანიშნულების ადგილს ნაფასი ვერ აღწევს რადგან ტალიბების ხელში ვარდება. ფილმი ლამაზია მაგრამ ფინალი არ აქვს ბედნიერი. მთელ ფილმს მიყვება უიმედოობის განცდა, რომელიც აიძულებს ნაფასის დას დაასრულოს სიცოცხლე თვითმკვლელობით.
საინტერესო ფაქტები
ნაფასის როლის შემსრულებელი ნელოფერ პაზირა არის ავღანური წარმოშვების კანადელი ჟურნალისტი. მან სცადა ავღანეთში დაბრუნება 1996 წელს ბავშვობის მეგობრის მოსაძებნად, მაგრამ უშედეგოდ. სწორედ მისი მოგზაურობის სესახებ არის შექმნილი ფილმი, სადაც ნელოფერი საკუთარ თავს თამაშობს.
ირანული ფილმები
ფრანგული ფილმები
2001 წლის ფილმები
ფელისიტე

ფელისიტე — სეიშელის შიდა კუნძულების ერთ-ერთი კუნძული. მდებარეობს ინდოეთის ოკეანეში, ეკუთვნის სეიშელის კუნძულების სახელმწიფოს.
გეოგრაფია
მდებარეობს 55 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთში კუნძულ მაედან. ფართობი — 2,68 კმ², მაქსიმალური სიმაღლე ზღვის დონიდან — 213 მეტრი. ფელისიტე — გრანიტის კუნძულია მკვეთრი, ციცაბო ფერდოებით.
კუნძული დაფარულია პალმის ნარგავებით, ისინი იზრდებიან, როგორც ფერდოებზე, ასევე ვაკე ადგილებში.
ისტორია
XIX საუკუნის ბოლოს, ხუთი წლის განმავლობაში კუნძულზე ცხოვრობდა პერაკის სულთანი აბდულა კუნძულ მაეზე გადასვლამდე. 1970-იან წლებამდე კუნძულზე არსებობდა ქოქოსის პლანტაციები 50 კაციანი მოსახლეობით.
ტურიზმი
კუნძულზე მდებარეობს ოთხვარსკვლავიანი ოტელი.
რესურსები ინტერნეტში
The Islands of the Seychelles
ფელისიტეს კუნძული
სეიშელის კუნძულების კუნძულები
ინდოეთის ოკეანის კუნძულები
აფრიკის კუნძულები
ანდრადასი

ანდრადასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 913 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პოსუს-დი-კალდასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 37 270 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 79.4 კმ²-ზე. ფართობი 469 370 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მინას-ჟერაისი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
პოსოს ტბა

პოსოს ტბა — ტექტონიკური წარმოშობის ტბა ინდონეზიაში, ცენტრალური სულავესის ტერიტორიაზე, ზღვის დონიდან 657 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 323 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 450 მ. ინდონეზიაში სიღრმით მესამე ტბაა მატანოსა და ტობის შემდეგ. გარშემორტყმულია ბორცვებითა და ტყეებით. ნაპირებისთვის ჩვეულებრივ, დამახასიათებელია თეთრი ქვიშა. ტბიდან გამოედინება მდინარე პოსო, რომელიც ერთვის მოლუკის ზღვას. ტბის სამხრეთით მდებარეობს ქალაქი პენდოლო, ხოლო ჩრდილოეთით ქალაქი ტენტენა. სიახლოვეს ბევრია სოფელი. მდიდარია თევზით.
იხილეთ აგრეთვე
ინდონეზიის ტბების სია
მსოფლიოს უღრმესი ტბების სია
სქოლიო
ინდონეზიის ტბები
ყარაღანდის ზოოპარკი

ყარაღანდის ზოოპარკი (ყაზ.. Қарағанды хайуанаттар бағы) —ყაზახეთის ერთ-ერთი უძველესი ზოოპარკი. დაარსდა 1938 წელს. უკავია 43,5 ჰექტარი ფართობი, საიდანაც მხოლოდ 8 ჰექტარია ათვისებული. ყარაღანდის ზოოპარკის ყველაზე ცნობილ ბინადართა შორის იყო ინდური სპილო სახელად ბატირი.
ისტორია
საბჭოთა პერიოდი
1987 წლის დასაწყისისთვის ზოოპარკში 159 სახეობის ცხოველის 700-ზე მეტი ნიმუში იყო(ძუძუმწოვრების 69 სახეობა, ფრინველის 25 სახეობა, ქვეწარმავლის 14 სახეობა, ამფიბიის 3 სახეობა, თევზის 25 სახეობა). ზოოპარკის 15 სახეობა შეტანილ იქნა საერთაშორისო წითელ წიგნში, 14 სახეობა - სსრკ წითელ წიგნში, 8 სახეობა - ყაზახეთის სსრ წითელ წიგნში. 1980-იანი წლების ბოლოს ზოოპარკში გამრავლდა 26 სახეობა, მათ შორის პანთერა და იაგუარი.
გასული საუკუნის 80-იანი წლების ბოლოს ყარაღანდის ზოოპარკი თანამშრომლობდა ყარაღანდის სახელმწწიფო უნივერსიტეტთან, ყარაღანდის სამედიცინო უნივერსიტეტთან, ყარაღანდის საოლქო ისტორიისა და მხარეთმცოდნეობის მუზეუმთან, ყარაღანდის ბუნების დაცვის საზოგადოებასთან, ქალაქის სკოლებთან და სხვა ორგანიზაციებთან. ყოველწლიურად ზოოპარკს 800 ათასამდე მნახველი სტუმრობდა.
თანამედროვე პერიოდი
2012 წელს ყარაგანდის ზოოპარკს მიენიჭა ადგილობრივი მნიშვნელობის სპეციალურად დაცული ბუნებრივი ტერიტორიის სტატუსი. 2013 წელს ზოოპარკში 2700-ზე მეტი ცხოველის ეგზემპლარი იყო წარმოდგენილი, ხოლო 2015 წლისთვის მათი რაოდენობა 1600-მდე შემცირდა. 2013 წელს 328 ძუძუმწოვარი იყო, 2015 წლისთვის კი მხოლოდ 287 იყო დარჩენილი; ზოოპარკიდან 4 სახეობა გაქრა. 2014 წლის 1249 ფრინველის სახეობიდან მხოლოდ 246 დარჩა 2015 წლისთვის; 2 სახეობა გაქრა. შემცირდა ქვეწარმავლებისა და თევზების რაოდენობაც.
ამავე პერიოდში ზოოპარკში მნახველთა რაოდენობა შემცირდა: 2013 წელს 175 ათასი პირი იყო, 2014 წელს- 113 ათასი და 2015 წელს 85 900 ადამიანი. ამასთან, ამ დროის განმავლობაში გამოფენების რაოდენობა 25 – დან 60 – მდე გაიზარდა.
2015 წელს ზოოპარკის შენახვისათვის ქალაქის ბიუჯეტიდან 102,5 მილიონი ყაზახური ტენგე გამოიყო. იმავე წელს, 1968 წელს აშენებული ზოოპარკის მთავარი შენობა ავარიულად გამოცხადდა, ხოლო 2016 წელს იგი დაანგრიეს. დაგეგმილია ახალი შენობის აგება. 2018 წელს ქალაქის ხელისუფლებამ 1,2 მილიარდი ყაზახური ტენგე გამოყო ახალი ნაგებობის მშენებლობისთვის. 2019 წელს ზოოპარკმა შეიცვალა დირექტორი, წინა დაინიშნა პარკების მმართველად.
2020 წლის იანვარში, ქალაქის აკიმატის დახმარებით, შეიქმნა ზოოპარკის სამეურვეო საბჭო. აქტივისტებმა სერიოზული პრობლემები შენიშნეს ახალი შენობის მშენებლობის დროს: მას არ ჰქონდა ფანჯრები და სამუშაო გეგმა არ შეესაბამებოდა ესკიზს. 2020 წლის აგვისტოში შეჩერდა ახალი შენობის მშენებლობა.
სქოლიო
ზოოპარკები
ზოოპარკები ქვეყნების მიხედვით
ყაზახეთის ზოოპარკები
ყაზახეთის შენობა-ნაგებობები
ანგიონევროზი

ანგიონევროზი (ანგიო... და ნევროზი) — სისხლძარღვთა ინერვაციის ფუნქციური მოშლა. ახასიათებს კანის უეცარი გაფერმკრთალება ან გაწითლება, ზოგჯერ მწვავე შეშუპება, კიდურების დაბუჟება, ოფლიანობა და სხვა უსიამოვნო შეგრძნება. გვხვდება ნევროზისა და ფსიქოზის დროს.
ლიტერატურა
ნევროზები
სერგიუს II (პაპი)

სერგიუს II (პაპი)
სერგიუს II (დ. უცნობია — გ. 27 იანვარი, 847) — რომის პაპი 844–847 წლებში.
უთანხმოება ჰქონდა იმპერატორ ლოთარ I-თან. ყიდდა თანამდებობებს.
რესურსები ინტერნეტში
ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
რომის პაპები
პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
გარდაცვლილი 27 იანვარი
გარდაცვლილი 847
Barclays

Barclays (ბარკლეიზ) — ინგლისის უდიდესი კომერციული ბანკი. შედიოდა დიდ ხუთეულში. შეიქმნა 1896 წელს „ბარკლეი ენდ კომპანის“ სახელწოდებით XVII საუკუნეში დაარსებული საბანკირო სახლის ბაზაზე. ბანკის დაახლოებით 67% ეკუთვნის ინსტიტუციონალურ ინვესტორებს. Barclays-ი პრემიერ ლიგის გენერალური სპონსორია.
ლიტერატურა
გაერთიანებული სამეფოს ბანკები
ბაღირლი (შემახა)

ბაღირლი (შემახა)
ბაღირლი — სოფელი აზერბაიჯანში, შემახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1963 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
შემახის რაიონის სოფლები
აზადი (მრავალმნიშვნელოვანი)

აზადი (მრავალმნიშვნელოვანი)
აზადი შეიძლება აღნიშნავდეს:
აზადი — ირანის ეროვნული სტადიონი
აზადი — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში
რეგალბუტო

რეგალბუტო — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება ენის პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 7709 ადამიანი. ფართობი 169 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 0935, საფოსტო ინდექსი — 94017.
რესურსები ინტერნეტში
სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
ენის პროვინციის კომუნები
არტავაზიკის ეკლესია

არტავაზიკის ეკლესია — სომხური ეკლესია, რომელიც მდებარეობს სოფელ ბიურაკანში, არაგაწოტნის პროვინციაში. ეკლესიამ სახელი მისი დამაარსებელი მეფის გამო მიიღო. ტაძრის უკან დგას XIII საუკუნის ხაჩქარი.
გალერეა
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Armenian Architectural Studies
Artavazik Church Pictures With Bellfry
FindArmenia.com: Artavazik Church
სომხეთის ეკლესიები
კაბესას-რუბიასი

კაბესას-რუბიასი — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების უელვის პროვინციის ანდევალოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 109 კმ². მოსახლეობა — 706 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
უელვის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
კაბესას-რუბიასის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
უელვის მუნიციპალიტეტები
დიდების ხელი

დიდების ხელი, აგრეთვე ცნობილი როგორც ჩამოხრჩობილის ხელი — მაგიის დახმარებით შენახული ჩამოხრჩობილი მკვლელის მოკვეთილი ხელი. ოდესღაც გამოიყენებოდა თილისმად შავი მაგიის შელოცვებში. ამბობდნენ, რომ ეს ეხმარებოდა მძარცველებს სახლებში შეღწევაში. ”დიდების ხელი” იყო მკვლელის იმ დროს მოკვეთილი მარჯვენა ხელი, როდესაც გვამი ჯერ კიდევ ეკიდა სახრჩობელაზე ან მთვარის დაბნელების მომენტში. მას ინახავდნენ სისხლით გაჟღენთილ სუდარაში, რომელიც ორი კვირის მანძილზე ინახებოდა მარილწყლითა და სხვადასხვა სახეობის წიწაკებით გავსებულ თიხის ქილაში. ამის შემდეგ მას აშრობდნენ ვერბენიან (ბალახი, რომელიც ითვლებოდა დემონების განმდევნელად) ღუმელში ან და თაკარა მზეზე, უმჯობესი იყო აგვისტოს მცხუნვარე დღეებში.
ამგვარი დამუშავების შემდეგ თითებს შორის ამაგრებდნენ სანთელს, რომელსაც ”მკვდრის სანთელს” ეძახდნენ. ეს სანთელი მზადდებოდა ჩამომხრჩობილი მკვლელის ქონისგან, ხოლო ფითილად იყენებდნენ მისსავე თმებს. ამგვარი სანთლის დამზადების სხვა მეთოდიც არსებობდა: ”დიდების ხელიდან” გამოწურავდნენ სისხლის, აშრობდნენ და ძირავდნენ ფიჭაში, რათა თვითონ თითები გამოეყენებინათ სანთლებად.
თვლიდნენ, რომ ანთებულ სანთლებს ან მოგიზგიზე თითებს შეეძლოთ მოსიარულე ხალხი გაეშეშებინათ და წაერთვათ მათთვის მეტყველების უნარი. მძარცველები სახლების გატეხვამდე ანთებდნენ ”დიდების ხელს” იმ იმედით, რომ ეს თილისმა მანამ არ მისცემდა სახლში მყოფთ გაღვიძების საშუალებას, სანამ მძარცველები თავიანთ საქმიანობას არ მოათავებდნენ. როდესაც ცერა თითი იწყებდა ქრობას, ეს იმის მაუწყებელი იყო, რომ ვიღაცას სახლში არ ეძინა ან მასზე ვერ მოქმედებდა ჯადო. გადმოცემის თანახმად მოგიზგიზე ”დიდების ხელის” ჩაქრობა შეიძლებოდა მხოლოდ რძის დახმარებით.
ამ ჯადოს გასანეიტრალებლად სახლის პატრონები ამზადებდნენ მალამოს ჭოტის სისხლისგან, თეთრი ქათმების ქონისგან და შავი კატების ნაღველასგან და უსმევდნენ თავიანთი სახლის ზღურბლს.
ჯადოქრებზე ნადირობის ხანაში ”დიდების ხელი” ითვლებოდა გრძნეულთა საქმიანობად. 1588 წელს ორი გერმანელი ჯადოქარი ქალი ნიჩელი და ბესერსი, რომელთაც ბრალი ედებოდათ ჯადოქრობასა და გვამთა ექსჰუმაციაში, იძულებულნი გახდნენ ეღიარებინათ, რომ ისინი ”დიდების ხელის” ანთებით წამლავდნენ დაუცველ ხალხს, რათა მათთვის წაერთმიათ მოძრაობის უნარი. ჯონ ფიანმა, რომელსაც 1590 წელს უმოწყალოდ აწამებდნენ ჯადოქართა სამსჯავროზე შოტლანდიაში, აღიარა, რომ ”დიდების ხელს” იყენებდა ტაძარში შესღწევად, სადაც ეშმაკს მსახურობდა.
რესურსები ინტერნეტში
The Hand of Glory and other gory legends about human hands - Edited by D. L. Ashliman.
Hand of Glory - Manufacture and use of the Hand of Glory.
ფოლკლორი
ევროპული ფოლკლორი
ალექსი I (რუსეთი)

ალექსი I (რუსეთი)
ალექსი I მიხეილის ძე (დ. 19 მარტი, 1629, მოსკოვი — გ. 8 თებერვალი, 1676, იქვე) — რუსეთის ცარი 1645–1676 წლებში.
შვილები
დიმიტრი ალექსეის ძე რომანოვი (1648–1649)
ევდოკია ალექსეის ასული რომანოვა (1650–1712)
მართა ალექსეის ასული რომანოვა (1652–1707)
ალექსეი ალექსეის ძე რომანოვი (1654–1670)
ანა ალექსეის ასული რომანოვა (1655–1659)
სოფია ალექსეის ასული რომანოვა (1657–1704)
ეკატერინე ალექსეის ასული რომანოვა (1658–1718)
თედორე III (1661–1682)
თეოდოსია ალექსეის ასული რომანოვა (1662–1713)
სიმეონ ალექსეის ძე რომანოვი (1665–1669)
ივანე V (1666–1696)
მარია ალექსეის ასული რომანოვა (1669–1723)
ევდოკია რომანოვა (1669–1669)
პეტრე I დიდი (1672–1725)
ნატალია ალექსეის ასული რომანოვა (1673–1716)
თეოდორა ალექსეის ასული რომანოვა (1674–1678)
ლიტერატურა
რუსეთის მმართველები
დაბადებული 19 მარტი
დაბადებული 1629
გარდაცვლილი 8 თებერვალი
გარდაცვლილი 1676
რომანოვების დინასტია
ტრიქლორფტორმეთანი

ტრიქლორფტორმეთანი (ფტორტრიქლორმეთანი, ფრეონი R 11, ფრეონი-11, მაცივარ აგენტი-11, CFC-11, R-11) — ფრეონი. მისი ქიმიური ფორმულაა CCl3F. უფერო თითქმის უსუნო სითხე, რომელიც დუღილს იწყებს ოთახის ტემპერატურაზე (tდუღ = 23.77 °C). აიროვან მდგომარეობაში ჰაერზე 4,7-ჯერ უფრო მძიმეა.
გამოყენება
პირველი ფართოდ გამოყენებული მაცივარ აგენტი. თავისი შედარებითი დუღილის მაღალი ტემპერატურის გამო შეიძლება გამოყენებულ იქნას ნაკლებ წნევიათ მაცივარ აგრეგატებში, რაც ამარტივებს მის კონსტრუქციას.
რადგანაც ტრიქლორფტორმეთანის მოლეკულა შეიცავს ქლორის სამ ატომს, ეს ნივთიერება წარმოადგენს ოზონის დამშლელ ყველაზე აქტიურ ნივთიერებას. ამიტომაც მისი წარმოება და გამოყენება შეზღუდულია მონრეალის ოქმის მიხედვით. მას ანაცვლებენ შემდეგი მაცივარ აგენტებით: R-141b, R-123 და R-200 (R-227ea).
ფიზიკური თვისებები
რესურსები ინტერნეტში
CFC-11 NOAA/ESRL გლობალური გაზომვები
ოქსფორდის უნივერსიტეტის ბიულეტენები
საზოგადოებრივი ჯანდაცვა, მიზანი ტრიქლორფტორმეთანი სასმელ წყალში
Names at webbook.nist.gov
ტექნიკური მონაცემები speclab.com-ზე
Phase change data at webbook.nist.gov
თერმოქიმიური მონაცემები chemnet.ru-ზე
ChemSub Online: Trichlorofluoromethane - CFC-11
ჰალოგენშემცვლელი მეთანები
ფრეონები
მაცივარ აგენტები
ფტორორგანული შენაერთები
ბორჩალო (ვაზის ჯიში)

ბორჩალო (ვაზის ჯიში)
ბორჩალო — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, განივოვალური ან გულისებრი ფორმის, სუსტად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ზომისაა, კონუსური ფორმის, დატოტვილი. ხშირად უფორმო მტევნებიც გვხვდება. საშუალო სიკუმსის ან კუმსია. მარცვალი დიდი ზომისაა, ოდნავ ოვალური, მუქი, მოშავო, იისფერი ელფერით. კანი საშუალო სისქის აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანი და ხორციანია. წვენი ოდნავაა შეფერილი.
ბორჩალო ძლიერი ზრდა-განვითარებისა და უხვმოსავლიანი ვაზის ჯიშია. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სიმწიფემდე საშუალოდ 175 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს ან ოქტომბრის დასაწყისში შედის. მტევნის საშუალო წონა 220 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა დაახლოებით 11.0 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-18%, ხოლო მჟავიანობა — 8-10 გ/ლ-ს.
მიიღება დაბალხარისხიანი წითელი ღვინო. ასევე ნაკლებმნიშვნელოვანია სასუფრე ყურძნად, რადგანაც ვერ იტანს შენახვასა და ტრანსპორტირებას.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 76
ქართლის ვაზის ჯიშები
ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ხუან დე ერერა

ხუან დე ერერა
ხუან ბატისტა დე ერერა (დ. 1530, მოველიანი, სანტანდერი — გ. 15 იანვარი, 1597, მადრიდი) — ესპანელი არქიტექტორი და მეცნიერი, გვიანდელი აღორძინების წარმომადგენელი, რენესანსის ხუროთმოძღვრების ე.წ. ”შეულამაზებელი” სტილის შემქმნელი.
ერერა XVI ს. ესპანეთის ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი არქიტექტორი იყო. როგორც აღორძინების პერიოდის პროგრესული ადამიანი მეცნიერების მრავალი დარგით იყო დაინტერესებული. მისი ნამუშევარი ”Discurso sobre la figura cúbica («მოხსენება კუბისტურ ფორმაზე») მკაფიოდ ასახავს მის ცოდნას გეომეტრიასა და მათემატიკაზე.
ხუან დე ერერა წარმოშობით დიდგვაროვანი ოჯახიდან იყო, ასტურიის პროვინციის ქალაქ მოველიანიდან. 1548 წლის გაზაფხულამდე სწავლობდა ვალიადოლიდის უნივერსიტეტში, შემდეგ კი განათლება ბრიუსელში განაგრძო. 1551 წელს მიღებული აქვს მონაწილეობა კარლოს V-ის სამხედრო კამპანიებში.
რესურსები ინტერნეტში
ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
ესპანელი არქიტექტორები
დაბადებული 1530
გარდაცვლილი 15 იანვარი
გარდაცვლილი 1597
ძვ. წ. 80

ძვ. წ. 80 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
მოვლენები
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
ტიკილიაკის რაიონი

ტიკილიაკის რაიონი — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის პუნოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 885 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 019 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 4.4 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 455.71 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
პუნოს რეგიონის რაიონები
პუნოს პროვინციის რაიონები
ტრეს-რანშუსი

ტრეს-რანშუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 687 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კატალანის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 819 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.99 კმ²-ზე. ფართობი 282 069 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
გოიასი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის 2010 წლის აღწერის მონაცემები გოიასის შტატში
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ლათინოამერიკული ბუმი

ლათინოამერიკული ბუმი — მხატვრული ლიტერატურისა და კრიტიკის აღმავლობის ხანა ლათინურ ამერიკაში 1960-1970-იან წლებში. ეს იყო პერიოდი, როცა ამ რეგიონის მწერლები გამოირჩნენ ახალი მხატვრული იდეებით და აღიარება საერთაშორისო ასპარზზე მოიპოვეს. ბუმის უმთავრესი ავტორები იყვნენ: ხულიო კორტასარი, გაბრიელ გარსია მარკესი, ხორხე ლუის ბორხესი, მარიო ვარგას ლიოსა და კარლოს ფუენტესი.
ლიტერატურა
.
.
ლიტერატურული მიმდინარეობები
ლათინურამერიკული ლიტერატურა