PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
114

114
მოვლენები
დიოგენი ბიზანტიის ეპისკოპოსი ხდება
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
მარგარიტა

მარგარიტა
საკუთარი სახელი მარგარიტა შეიძლება აღნიშნავდეს
მარგარიტა — კუნძული ვენესუელაში;
მარგარიტა — კუნძული კოლუმბიაში.
Zoboomafoo

Zoboomafoo — ამერიკული საგანმანათლებლო საბავშვო სატელევიზიო სერიალი სკოლამდელი ასაკისთვის; პიონერი თანამედროვე საგანმანათლებლო სატელევიზიო სტანდარტის შექმნაში, აერთიანებს რა შემეცნებით და გასართობ თემებს. სეზამის ქუჩა კარგად ცნობილია მისი მაპეტ-გმირებით, რომელიც თოჯინების მხატვარმა ჯიმ ჰენსონმა შექმნა.
რესურსები ინტერნეტში
Zoboomafoo.org
ამერიკული ტელესერიალები
საბავშვო შემეცნებითი ტელესერიალები
რობერტ კავთელაძე

რობერტ კავთელაძე (დ. 15 აგვისტო, 1936, ზედა საზანო) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1960 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი.
1960–1964 წლებში იყო ახალციხის რაისაავადმყოფოს ქირურგი. 1964–1966 წლებში „ახალციხნახშირის“ მედ. სანნაწილის ქირურგიული განყოფილების გამგე. 1966–1978 წლებში კლინიკური ორდინატურა გაიარა მოსკოვის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტიში. 1968–1970 წლებში იყო მოსკოვის ოლქის ლუბერცის რაიონის ბერეჟინსკის სახელობის საავადმყოფოს ქირურგი. 1970–1972 წლებში ბოტკინის სახელობის საავადმყოფოს ორდინატორი. 1972–1975 წლებში მოსკოვის 36–ე საავადმყოფოს ქირურგიული განყოფილების გამგე. 1975–1982 წლებში მოსკოვის სტომატოლოგიური ინსტიტუტის ქირურგიული კათედრის ასისტენტი. 1982 წლიდან ზესტაფონის ცენტრალური საავადმყოფოს ქირურგიული განყოფილების გამგე.
1970 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ოპერაციის შემდგომი პერიტონიტები.“
ლიტერატურა
ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია თბ., 2000 გვ. 134
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 15 აგვისტო
დაბადებული 1936
ქართველი მეცნიერები
ქართველი ექიმები
Call of Duty 4: Modern Warfare

Call of Duty 4: Modern Warfare — პირველი პირის შუტერი ვიდეო თამაში, შემუშავებული Infinity Ward-ის და გამოცემული Activision-ის მიერ 2007 წლის 5 ნოემბერს Xbox 360, PlayStation 3-ის და Windows-ის პლატფორმებზე, 2008 წლის 26 ნოემბერს - OS X-ზე, ხოლო 2009 წლის 10 ნოებმერს - Wii-ზე. ეს არის რიგით მეხუთე ნაწილი „Call of Duty“-ის სერიიდან.
„Modern Warfare“ წარმოადგენს მნიშვნელოვან გადახვევას წინა თამაშებისგან, სადაც სიუჟეტი მეორე მსოფლიო ომის ნაცვლად, მიმდინარეობს თანამედროვე პერიოდში, 2011 წელს, სადაც სეპარატისტული ჯგუფის ლიდერი, ხალედ ალ-ასადი კლავს უსახელო ქვეყნის პრეზიდენტს ახლო აღმოსავლეთში, ხოლო რუსეთში, ულტრანაციონალისტური მოძრაობა აღვივებს სამოქალაქო ომს. კონფლიქტები დანახულია ამერიკელი და ბრიტანელი ჯარისკაცების პერსპექტივით. მოქმედება მიმდინარეობს სხვადასხვა ტერიტორიებზე: აზერბაიჯანში, რუსეთში, დიდ ბრიტანეთსა და ახლო აღმოსავლეთში. თამაშის მრავალმოთამაშიანი მონაკვეთი შედგება სხვადასხვა რეჟიმებისგან და შეიცავს დონეების სისტემას, რომელიც საშუალებას აძლევს მოთამაშეებს განბლოკონ დამატებითი იარაღები, იარაღის მოწყობილობები და კამუფლიაჟები.
თამაშზე ორი წლის განმავლობაში მუშაობდა დაახლოებით ასი ადამიანი. 2007 წლის 27 აპრილს, ოფიციალური ტრეილერის გამოსვლამდე ერთი დღით ადრე, შემქმნელებმა გაუშვეს საიტი სახელწოდებით „Charlie Oscar Delta“, რომელიც იძლეოდა ინფორმაციას თამაშის შესახებ. იმავე წლის 28 აპრილს გამოვიდა პირველი ტრეილერი. მასში გამოიყენეს IW 3.0-ის ძრავა.
პროექტმა მიიღო უმაღლესი შეფასებები ვიდეო თამაშების მიმოხილველებისგან. ძირითადად შეაქეს გეიმპლეი და სიუჟეტი. თუმცა მიიღო კრიტიკაც სხვადასხვა ნაკლოვანებების გამო. მას გადაეცა უამრავი ჯილდო სათამაშო გამოცემებისგან, მათ შორის „Xbox 360-ის საუკეთესო თამაშის“ ჯილდო IGN-ისგან, წლის თამაშის ტიტული GameSpy-ისგან და „წლის კონსოლის თამაშის“ წოდება ინტერაქტიული ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიისგან, ასევე ბრიტანული აკადემიის რამდენიმე ჯილდო. საერთო განხილვების საიტ Metacritic-ზე X360-ის ვერსია ფლობს 94/100, PS3 - 94/100, PC - 92/100, Wii - 76/100.
ის იყო 2007 წლის ყველაზე გაყიდვადი თამაში. 2008 წლის ივნისში გაყიდვებმა 10 მილიონ ასლს მიაღწია, 2013 წლის მონაცემით კი - 16 ეგზემპლარი შეადგინა. თამაშის რემასტერინგული ვერსია სახელწოდებით „Call of Duty: Modern Warfare Remastered“ გამოვიდა Call of Duty: Infinite Warfare-ის სპეციალურ გამოცემასთან ერთად კომპლექტში 2016 წლის 4 ნოემბერს PlayStation 4-ზე, Xbox One-სა და PC-ზე, 2017 წლის ივნისში კი გამოიცა განცალკევებით.
იხილეთ აგრეთვე
„Call of Duty: Modern Warfare 2“
„Call of Duty: Modern Warfare Remastered“
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
2007 წლის ვიდეო თამაშები
Activision-ის თამაშები
AIAS Game of the Year-ის ჯილდოს მფლობელები
Call of Duty
ჩერნობილის კატასტროფა მხატვრულ ლიტერატურაში
მრავალმოთამაშიანი პირველი პირის შუტერი თამაშები
პირველი პირის შუტერი თამაშები
ინტერაქტიული ხელოვნებისა და მეცნიერების ჯიდლოს მფლობელები
Mac OS X-ის თამაშები
მრავალმოთამაშიანი ონლაინ თამაშები
Nintendo Wi-Fi Connection-ის თამაშები
PlayStation 3-ის თამაშები
Square Enix-ის თამაშები
ტერორიზმი მხატვრულ ლიტერატურაში
ვიდეო თამაშების გაგრძელებები
Wii-ის თამაშები
Wii Zapper-ის თამაშები
Windows-ის თამაშები
Xbox 360-ის თამაშები
თვითმკვლელობა მხატვრულ ლიტერატურაში
მასიური განადგურების იარაღი მხატვრულ ლიტერატურაში
Aspyr Media-ის თამაშები
ოთარ ჯაფარიძე (ისტორიკოსი)

ოთარ ჯაფარიძე (ისტორიკოსი)
ოთარ მიხეილის ძე ჯაფარიძე (დ. 16 სექტემბერი, 1921, თბილისი, საქართველო — გ. 10 ივლისი, 2020) — ქართველი ისტორიკოსი და არქეოლოგი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი.
ბიოგრაფია
ოთარ ჯაფარიძე დაიბადა 1921 წლის 16 სექტემბერს თბილისში. 1929 - 1939 წლებში სწავლობდა თბილისის 25-ე საშუალო სკოლაში. 1939 წელს შევიდა და 1943 წელს წარჩინებით დაამთავრა თსუ-ის ისტორიის ფაკულტეტი. იმავე წელს ჩაირიცხა ასპირანტურაში. პარალელურად, 1944 წელს, მუშაობა დაიწყო საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში უმცროს მეცნიერ-თანამშრომლად, სადაც 1950 წლამდე მუშაობდა. სწორედ ამ პერიოდში, 1948 წელს, დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია.
1950-1952 წლებში ოთარ ჯაფარიძე მუშაობდა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტში არქეოლოგიის განყოფილების უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად. 1952 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე ოთარ ჯაფარიძე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მოღვაწეობდა. სხვადასხვა დროს იყო არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის კათედრის ასისტენტი, უფროსი მასწავლებელი. 1962 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია.
1964 წელს ოთარ ჯაფარიძეს მიენიჭა პროფესორის სამეცნიერო წოდება. 1967 წელს დაინიშნა არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის კათედრის გამგედ. მომდევნო წელს, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის კათედრების გაყოფის შემდეგ, ოთარ ჯაფარიძე გახდა არქეოლოგიის კათედრის გამგე, რომელსაც თითქმის სამი ათეული წლის მანძილზე ხელმძღვანელობდა. 1997 წლის ნოემბრიდან ოთარ ჯაფარიძე არის თსუ-ის არქეოლოგიის კათედრის პროფესორი.
1979 წელს ოთარ ჯაფარიძე აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად, ხოლო 1993 წელს – აკადემიის ნამდვილ წევრად.
1991 წლის 13 სექტემბრიდან 15 ოქტომბრამდე ოთარ ჯაფარიძე ასრულებდა თსუ-ის რექტორის მოვალეობას, რომლიდანაც პირადი განცხადების საფუძველზე გადადგა.
ოთარ ჯაფარიძე იყო საქართველოს ერთ – ერთი წამყვანი არქეოლოგი, რომლის ნაშრომებმა საერთაშორისო გამოხმაურება ჰპოვა. მან დიდი წვლილი შეიტანა ქართველი ტომების ისტორიის კვლევაში ლითონის წარმოების ადრეულ საფეხურზე, ქართველი ხალხის ეთნოგენეზისის კვლევის საქმეში. არის 120-ზე მეტი სამეცნიერო შრომის ავტორი. 1969 წელს ნაშრომისათვის - „არქეოლოგიური გათხრები თრიალეთში“ - მეცნიერთაგან პირველს მიენიჭა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის პრემია.
ოთარ ჯაფარიძე ათეული წლების განმავლობაში იყო ჟურნალის „საბჭოთა არქეოლოგია“ რედკოლეგიის წევრი. არის საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი, თბილისის საპატიო მოქალაქე.
ბიბლიოგრაფია
ქართველური ტომების ისტორიისათის ლითონის წარმოების ადრეულ საფეხურზე, თბ., 1961
არქეოლოგიური გათხრები თრიალეთში, ქართველი ტომების ისტორიისათის ძვ. წ. III ათასწლეულში, თბ., 1969
ქართველ ტომთა ეთნიკური ისტორიის საკითხისათვის, თბ., 1966
На заре этнокультурной истории Кавказа, Тбилиси, 1988.
ქართველი ტომების ეთნოკულტურული ისტორიისათვის ძვ. წ. III ათასწლეულში, თბ., 1998
საქართველოს ისტორიის სათავეებთან, თბ., 2003
ქართველი ერის ეთნოგენეზის სათავეებთან, თბ., 2006
სქოლიო
რესურსები ინტერნეტში
საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები
ქართველი ისტორიკოსები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორები
დაბადებული 1921
თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1997)
ქართველი არქეოლოგები
დაბადებული 16 სექტემბერი
ოთარ
ბეყმარის ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიის ნანგრევი

ბეყმარის ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიის ნანგრევი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბეყმარში. აგებულია შუა საუკუნეებში. ეკლესიიდან შემორჩენილია დასავლეთი და ჩრდილოეთი კედლების მცირე ნაწილი, რომელთა სიმაღლე 60-70 სმ-ს აღწევს. ტერიტორიაზე ყრია სამშენებლო ქვები, მათ შორის, ბალავრის ქვა და სვეტისთავი.
გაწმენდის გარეშე ძეგლის დათარიღება შეუძლებელია.
ლიტერატურა
შიდა ქართლი, ზნაურის (ყორნისი) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. II, 2004
ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჯაბღუ

ჯაბღუ, ასევე ჯიბღუ (გ. 630) — ასე იხსენიება ძვ. ქართულ საისტორიო წყაროებში თურქთა დასავლეთ სახაკანოს მმართველი, აშინას დინასტიის უფლისწული — მოხო. ჯაბღუ და მისი ძე — ბური შათი სარდლობდნენ 627-628 წლებში ბიზანტიის იმპერატორ ჰერაკლეს მოკავშირე თურქთა დასავლეთ სახაკანოს ლაშქარს. 627 წელს, საკმაოდ დიდი ჯარით გადალახა დარუბანდის კარი და მოვსეს კალანკატვაცის ცნობით ააოხრა აზერბაიჯანი.
ჯაბღუმ აიღო დედაქალაქი პარტავი (ბარდავი) და მისი მოსახლეობა გაჟლიტა. სპარსეთის შაჰის დანიშნული მმართველი, მარზპანი გაიშაქი უძლური აღმოჩნდა და თავისი ოჯახით სპარსეთში გაიქცა. ამის შემდეგ ჯაბღუ ნადავლით დატვირთული თბილისისაკენ გაეშურა. 627 წელს, თბილისის ორთვიანი უშედეგო ალყის შემდეგ ჯაბღუ სახაკანოში დაბრუნდა, მაგრამ ჰერაკლეს 40 000-იანი ჯარი თავისი შვილის მეთაურობით დაუტოვა, რათა ირანის წინააღმდეგ ებრძოლათ. ჯაბღუ-ხაკანი მოკლული იქნა შინაომის დროს. „ჯაბღუ“ ბურის ტიტულიც იყო. იგი ნიშნავდა „მეფის ნაცვალს“, „მოადგილეს“, „სახაკანოში ღირსებით მეორეს“.
ლიტერატურა
სქოლიო
გარდაცვლილი 630
თურქთა დასავლეთ სახაკანოს მმართველები
იუტას ჩაიდანი

იუტას ჩაიდანი — მოდელი, რომელიც 3-განზომილებიანი სურათების სინთეზში გამოიყენება და რომელიც სტანდარტული ნიმუში გახდა სურათების სინთეზის ერთობლიობაში. ეს არის ჩვეულებრივი ჩაიდნის მათემატიკური მოდელი, მყარი და განსაკუთრებით მომრგვალებული ზედაპირით. შეიქმნა 1975 წელს იუტას უნივერსიტეტში, სურათების სინთეზის პიონერის, მარტინ ნიუველის მიერ.
ისტორია
ნიუველს თავისი სამუშაოებისთვის ესაჭიროებოდა რაღაც მარტივი მათემატიკური მოდელი საოჯახო საგნებიდან. სანდრა ნიუველმა (მეუღლე) ურჩია რომ მოდელირება გაეკეთებინა ჩაის სერვიზისთვის. მან მოიმარჯვა ქაღალდი, ფანქარი და გააკეთა პატარა ჩანახატი-ესკიზი ამ ჩაიდნის. შემდეგ წავიდა თავის ლაბორატორიაში და შეადგინა Bezier-ეს კონტროლის წერტილები კათოდურ მილზე. მისი ციფრული ჩანაწერებით გაკეთებული ფინჯანიდან, ლამბაქიდან, კოვზიდან ცნობილი მარტო ჩაიდანი გახდა. რძის ჭურჭელიც გაუკეთებია, მაგრამ მისი მონაცემები დღესდღეობით დაკარგულია.
ამ ჩაიდნის ფორმა შეიცავს ელემენტების განსაზღვრულ რაოდენობას რომლებიც ერთობლიობაში ქმნიან იდეალურ საგანს გრაფიზმისთვის, ეს არის მრგვალი, აქვს დაბოლოებები, აქვს 0-ზე მაღალი დონე რაღაც ხვრელის გამო რომელიც წარმოქმნის მის ქვევით ჩრდილს და ასევე დამაკმაყოპილებელი იერსახე იმის გარეშეც რომ არ გამოვიყენოთ რთული ზედაპირის დამფარავი რაიმე ტექსტურა.
ნიუველი ქმნიდა მათემატიკურ მონაცემებს, რომლებიც აღწერენ ჩაიდნის გეომეტრიულობას.(3D კოორდინატების ერთობლიობას) და რომლებიც საჯაროდ ცნობილი გახდა ისე რომ შემდეგ სხვა მაძებრებმაც დაიწყეს იგივე მონაცემების გამოყენება თავიანთი სამუშაოებისათვის გრაფიზმში. მათაც იგივე საჭიროებები ჰქონდათ რაც ნიუველს და ამ ჩაიდნის გამოყენებამ თავიდან ააცილებინათ სხვა საგნის მოდელირება რომელსაც ექნებოდა იგივე მახასიათებლები. 1975 წლის შემდეგ ციფრულ მდგომარეობაში გადაყვანის ტექნიკა ძალიან განვითარდა და დღეს ეს ძალიან ცოტა სირთულეს თუ წარმოადგენს. ეს ჩაიდანი კვლავ განაგრძობს რომ იყოს სურათების სინთეზის საგანი.
ჩაიდნის ორიგინალს არ სჭირდება ქვედახედით დანახვა და მისი მოდელი არ მოიცავდა ზედაპირს რომ ბაზა წარმოედგინა, მას შემდეგ სხვა მოდელებმა ეს ბაზა შეიმუშავეს.
აპლიკაცია
პროგრამები როგორიცაა AutoCAD, POV-Ray, OpenGL, Direct3D და 3D Studio Max მათ გამოიყენეს და გაავრცელეს უფასოდ ამ პროგრამებში ეს ჩაიდანი ან სცენა ამ ჩაიდანით. დამატებით GLUT გვთავაზობს ფუნქცია glutSolidTeapot თავისი ძირითადი ტრადიციული კუბებით, სფეროებით და ბიბლიოთეკით როგორც გრაფიზმის დასაწყისი. BeOS წარმოადგენს ამ ჩაიდნის დემონსტრაცია ბრუნვაში.
იხილეთ აგრეთვე
სტანფორდის კურდღელი
ლენა
კორნელის ყუთი
ბლენდერ-ის სუზანა
რესურსები ინტერნეტში
იუტას ჩაიდანი კომპიუტერის ისტორიის მუზეუმში
იუტას ჩაიდანის მცირე ისტორია
კომპიუტერული გრაფიკა
Unzha

Unzha
The Unzha is a river in the Vologda and Kostroma oblasts of Russia. It is a tributary of the Volga. It is long, and its basin covers . The Unzha begins at the confluence of the rivers Kema and the Lundonga. It flows into the Unzhensky Cove of the Gorky Reservoir.
The Unzha freezes up between October and December and stays under the ice until April or May. The main tributaries are the Viga, Neya, and the Mezha. The towns of Kologriv, Manturovo and Makaryev are along the Unzha River.
References
Rivers of Vologda Oblast
Rivers of Kostroma Oblast
კეიპ-იორკის ნახევარკუნძული

კეიპ-იორკის ნახევარკუნძული — ნახევარკუნძული ავსტრალიის უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში. მოქცეულია მარჯნის ზღვას, ტორესის სრუტესა და კარპენტარიის ყურეს შორის. წარმოადგენს ერთ-ერთ უკანასკნელ აუთვისებელ ტერიტორიას დედამიწაზე. მის ხელუხლებელ ტროპიკულ ტყეებსა და სავანებს გლობალური ეკოლოგიური მნიშვნელობა გააჩნიათ. ამჟამად განიხილება ტროპიკული ტყეების მსოფლიო მემკვიდრეობაში შეტანის საკითხი.
ავსტრალიის ნახევარკუნძულები
გერმანიის თავისუფალი დემოკრატიული პარტია

გერმანიის თავისუფალი დემოკრატიული პარტია
თავისუფალი დემოკრატიული პარტია — ლიბერალური პოლიტიკური პარტია გერმანიაში. დაარსდა 1948 წელს გერმანიაში მეორე მსოფლიო ომამდე არსებული ყოფილი ლიბერალური პოლიტიკური პარტიების - გერმანიის დემოკრატიული პარტიისა და გერმანიის სახალხო პარტიის წევრების მიერ. არის სიდიდით მეოთხე პარტია გერმანიაში. არაერთხელ ყოფილა უმცროსი პარტნიორი გერმანიის კოალიციურ მთავრობაში. პარტიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი და პირველი თავმჯდომარე იყო გერმანიის პირველი ბუნდესპრეზიდენტი თეოდორ ჰოისი.
2021 წლის ფედერალური არჩევნების შემდეგ პარტია გახდა შოლცის კაბინეტის ნაწილი სოციალ-დემოკრატიულ პარტიასთან და მწვანეებთან კოალიციით.
პოლიტიკური პლატფორმა
თავისუფალ დემოკრატიულ პარტიას აღწერენ, როგორც ლიბერალურ, კონსერვატიულ-ლიბერალურ, კლასიკურ-ლიბერალურ და ლიბერალურ-კონსერვატიულ პარტიას. პარტიის პოლიტიკურ პოზიციას სხვადასხვაგვარად აღწერენ, როგორც ცენტრისტულს, მემარჯვენე-ცენტრისტულს და მემარჯვენეს.
შედეგები არჩევნებში
ფედერალური პარლამენტი (ბუნდესტაგი)
ევროპის პარლამენტი
სქოლიო
გერმანიის პოლიტიკური პარტიები
ლიბერალური პარტიები
ნულის სამაროვანი

ნულის სამაროვანი — ბრინჯაოს ხანის (ძირითადად შუა ბრინჯაოს ხანის) სამაროვანი მდინარე ფრონის მარჯვენა ნაპირას (ადგილ ლაშეებში, სოფელ ნულთან, თიღვის მუნიციპალიტეტში). გათხრები ჩატარდა 1931 წელს (ე. ფჩელინა, ა. სმირნოვი), 1949 (ბორის კუფტინი), 1954 (ო. ჯაფარიძე). სამარხები კოლექტიური იყო. ქვებით ამოყვანილ კედლებიან ორმოებში მარჯვენა ან მარცხენა გვერდზე ესვენენ ხელფეხმოკიცელი მიცვალებულები. ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის ერთ ქვაყრილიან ორმოსამარხში აღმოჩნდა ერთი ჩონჩხი, შავზედაპირიანი და ვარდისფერსარჩულიანი, ე. წ. მტკვარ-არაქსის ტიპის თხიხის ჭურჭელი. შუა ბრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. XVI-XV სს.) კოლექტიურ სამარხებში გამოვლინდა მრავალნაირი თიხის ჭურჭელი, ბრინჯაოს იარაღი, სამკაული, ობსიდიანის ისრისპირები, ქვის ლახტისთავები, თრიალეთის ტომთა ბელადების გორასამარხებისაგან განსხვავებით, ნულის სამაროვანზე საოჯახო სამარხები საგვარეულო სასაფლაოზეა განლაგებული. მათ საზოგადოების რიგით წევრთა სამარხებად თვლიან. აღმოჩენილი მასალა გამოხატავს შიდა ქართლის კულტურის მჭიდრო კავშირს თრიალეთის კულტურასთან. ნულის სამაროვნის ტერიტორიაზე დადგენილია შუა და გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის კულტურის ფენებიც. მასალა დაცულია ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.
ლიტერატურა
ს. მაკალათია, ფრონის ხეობა, თბ., 1963 წ., გვ. 5-7
Куфтин Б. А., Археологическая маршрутная экспедиция, 1945 г. в Юго-Осетию и Имеретию, Тб., 1949;
თიღვის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ბრინჯაოს ხანის ძეგლები
ულუ-ქიურფიუ

ულუ-ქიურფიუ („დიდი ხიდი“) — ხიდი, რომელიც განლაგებულია მდინარე ქურმუხჩაიზე, აზერბაიჯანის კახის რაიონში, სოფელ ილისუსგან ორი კილომეტრის მოშორებით.
ისტორია
ილისუ სულთანათის არსებობის დროს ეს ხიდი იყო ერთადერთი საშუალება, რომლითაც ილისუ უკავშირდებოდა დაბლობს. ილისუს უძველესი მაცხოვრებლის, ქვის ხელოსან ნ. მაგერამოვის, სიტყვებზე დაყრდნობით ულუ-ქიურფიუ აშენებული იქნა XIX საუკუნის ბოლოს — XX საუკუნის დასაწყისში ხელოსან ომარის მიერ. ადრე ოდნავ ზევით არსებობდა მეორე ხიდიც, რომელიც ჩვენამდე არ შემორჩენილა. ამ ხიდმა კი მიიღო სახელწოდება ადრინდელი ხიდისგან, რომელიც ამ ადგილასვე იყო აშენებული. ზოგიერთი ისტორიკოსი კი, ისეთები, როგორც მაგალითად ილია ადამიაა მცდარ აზრს გამოთქვამს: რომ, ვითომ, ინგილოელები ამ ხიდს „თამარ მეფის ხიდს“ უწოდებენ და იგი მიეკუთვნება XII-XIV საუკუნეების ქართულ ნაგებობებს, რაც გამოირიცხა შემდგომი კვლევებით.
არქიტექტურა
ხიდის სიგრძე შეადგენს დაახლოებით 15 მეტრს. მარჯვენა ნაპირი შემოიზღუდება კლდოვანი ნაწილით, ხოლო მარცხენა — დიდი კლდით. სიგანეში ხიდი 4,85 მეტრია. ხიდის მშენებლობაში გამოყენებულია, როგორც რიყის ქვა, ასევე გამომწვარი აგური. აგურის 4 ფენით გამოკვეთილია არკისებური თაღი, რომელიც 14,60 მეტრს შეადგენს. დამუშავებულია, მხოლოდ თაღის წინა ფასადი.
ხიდის ქვედა ნაწილი ღმოსავლური ფასადის ელემენტებითაა გაწყობილი. ასეთი არქიტექტურა ხიდს აძლევს მდგრადობას სელებისა და წყალდიდობების დროსაც კი. ხიდს ელიფსური სახე გააჩნია. ამის გამო ხიდს გააჩნია ორივე მხრიდან შემჭიდროვებული ხისტი კონსტრუქციის ფორმა.
სქოლიო
აზერბაიჯანის ღირსშესანიშნაობები
აზერბაიჯანის ხიდები
ღობიეთის წითელი

ღობიეთის წითელი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში მესხეთიდან.
ერთ-ერთი უძველესი ქართული ჯიშია. სახელწოდება მიღებული აქვს ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზველთან მდებარე უბნის მიხედვით, რომელსაც ღობიეთი ეწოდება.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შებუსულია ხშირი გართხმული აბლაბუდისებრი და მოკლე ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან კონუსური ფორმის, თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, შავი ფერის. კანი სქელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით თხლად დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, წვენი შეუფერავი, სასიამოვნო და ჰარმონიული გემოთი.
ღობიეთის წითელი საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე დაახლოებით 176 დღეა, სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის წონა 100-120 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 22%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8 გ/ლ-ს.
მიიღება ხარისხიანი სუფრის წითელი, მშრალი ღვინო.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 396
მესხეთის ვაზის ჯიშები
ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ყარახანჩალი

ყარახანჩალი — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
კვანტური ელექტროდინამიკა

კვანტური ელექტროდინამიკა (კედ) — ელექტრომაგნიტური ურთიერთობის კვანტურველური თეორია. მისი ყველაზე დამუშავებული ნაწილია ველის კვანტური თეორია. კლასიკური ელექტროდინამიკა იხილავ მხოლოდ ელექტრომაგნიტური ველის მუდმივ თივისებებს, თვითონ კვანტური ელექტროდინამიკის საფუძველი არის ვარაუდი, რომლის თანახმააც ელექტრომაგნიტურ ველს ასევე გააჩნია დისკრეტული თვისებები, რომელთა მატარებლები ველის კვანტები - ფოტონები არიან.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Feynman's Nobel Prize lecture describing the evolution of QED and his role in it
Feynman's New Zealand lectures on QED for non-physicists
ელექტროდინამიკა
გრიმეტონის რადიოსადგური

გრიმეტონის რადიოსადგური (შვედ. Radiostationen i Grimeton) — დაბალი სიხშირის გადამცემი რადიოსადგური შვედეთში, ვარბერგის მუნიციპალიტეტში. მას მხოლოდ ერთი მანქანური გადამცემი გააჩნია და შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.
გადამცემი 1922-1924 წლებში აშენდა. ოპერირებს 17,2 კილოჰერც სიხშირეზე, მიუხედავად ამისა, რომ ის დაგეგმილია 40 კჰც სიცშირის ფარგლებში. გამომსხივებელ ელემენტს წარმოადგენს 127 მეტრის სიმაღლის ფოლადის ანზაძე ჩამოკიდებული მავთული.
გრიმეტონის სადგური ასევე გამოიყენება მოკლეტალღოვანი გადაცემებისთვის, FM და ტელემაუწყებლობისათვის. 1950-იან წლებამდე, ის გამოიყენებოდა ტრანსატლანტიკური რადიოტელეგრაფებისთვის, რომლებსაცი ის ნიუ-იორკში გზავნიდა. 1960-იანი წლებიდან 1996 წლამდე ის შვედეთის წყალქვეშა ფლოტს ემსახურებოდა.
1968 წელს, სადგურში დამონტაჟდა მეორე გადამცემი, რომელიც იგივე ტერიტორიას ემსახურებოდა რასაც მანქანური გადამცემი, მაგრამ მასში გამოყენებული იყო ტრანზისტორისა და ელქეტრონის ლამპის ტექნოლოგიები. 1996 წელს, უკვე მოძველებული მანქანური გადამცემია ხმარებიდან ამოიღეს. მაგრამ, იმის გამო, რომ ის საკმაოდ კარგ მდგომარეობაშია, ეროვნულ მონუმენტად გამოაცხადეს და ზაფხულობით მისი მონახულება ყველას შეუძლია.
დღეისათვის, გადამცემს მხოლოდ სპეციალურ შემთხვევებში ამუშავებენ, მაგალითად ალექსანდერსონის დღეს, როდესაც მისი საშუალებით მორზეს ანბანს გადასცემენ.
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
World Heritage profile
Grimeton VLF transmitter tower 1, ScyscraperPage
Grimeton VLF transmitter tower 2, ScyscraperPage
Grimeton VLF transmitter tower 3, ScyscraperPage
Grimeton VLF transmitter tower 4, ScyscraperPage
სქოლიო
შვედეთის შენობა-ნაგებობები
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები შვედეთში
ფადარი (შაბრანის რაიონი)

ფადარი (შაბრანის რაიონი)
ფადარი — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში.
ლიტერატურა
„Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti“. İki cilddə. I cild. Bakı, „Şərq-Qərb“, 2007.
რესურსები ინტერნეტში
შაბრანის რაიონის სოფლები
იკეჩი ანია

იკეჩი ანია (დ. 3 იანვარი, 1988) – შოტლანდიელი პროფესიონალი ფეხბურთელი, ამჟამად არის თავისუფალი აგენტი. 2013 წლიდან თამაშობს შოტლანდიის ეროვნულ ნაკრებში ნახევარმცველის პოზიციაზე. ის საკმაოდ მრავალმხირივი ფეხბურთელია და თამაში შეუძლია განაპირა თავდამსხმელის, განაპირა ნახევარმცველისა და მცველის პოზიციაზეც. ადრეულ წლებში ანია თამაშობდა „უიკომ უონდერესში“, „ნორთჰემპტონ ტაუნსა“ და „უოტფორდში“, ისევე როგორც ესპანურ კლუბებში: სელტა, სევილია ატლეტიკო და გრანადა.
დაიბადა გლაზგოში, ნიგერიულ და რუმინულ ოჯახში, ამიტომაც შესაძლებლობა მიეცა თავად აერჩია ეთამაშა ნიიგერიის, რუმინეთის ან შოტლანდიის ნაკრებში. საბოლოოდ მან შოტლანდია ამჯობინა. ეროვნულ ნაკრებში მისი დებიუტი შედგა 2013 წლის 6 სექტემბერს ბელგიის ნაკრების წინააღმდეგ მატჩში.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 3 იანვარი
დაბადებული 1988
სელტას ფეხბურთელები
კადისის ფეხბურთელები
დერბი ქაუნთის ფეხბურთელები
გრანადის ფეხბურთელები
პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
შოტლანდიელი ფეხბურთელები
ესპანეთის სეგუნდა დივიზიონის ფეხბურთელები
სევილია ატლეტიკოს ფეხბურთელები
სევილიის ფეხბურთელები
უოტფორდის ფეხბურთელები
ნორთჰემპტონ ტაუნის ფეხბურთელები
ოქსფორდ სიტის ფეხბურთელები
შოტლანდიის ნაკრების ფეხბურთელები
ინგლისის საფეხბურთო ლიგის ფეხბურთელები
კონგუ

კონგუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 480 მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 687 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14.06 კმ²-ზე. ფართობი 333 471 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარაიბა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები