School Strike for Climate

School Strike for Climate (ასევე ცნობილია სხვადასხვა სახელწოდებით: Fridays for Future (FFF), Youth for Climate, Climate Strike ან Youth Strike for Climate) ― სკოლის მოსწავლეთა საერთაშორისო მოძრაობა, რომლებიც პარასკევის გაკვეთილებს აცდენენ დეონსტრაციებში მონაწილეობის მისაღებად და პოლიტიკური ლიდერებისგან კლიმატის ცვლილების წინააღმდეგ სათანადო რეაგირებასა და წიაღისეული საწვავის ინდუსტრიის განახლებად ენერგიაზე გადასვლას მოითხოვენ.
მოძრაობას საფუძველი ჩაეყარა [[2018] წლის აგვისტოში, მას შემდეგ, რაც შვედმა მოსწავლემ, გრეტა ტუნბერგმა შვედეთის რიკსდაგის წინ საპროტესტო აქცია მოაწყო. მას ხელში აბრა ეჭირა, წარწერით „Skolstrejk för klimatet“ (სასკოლო გაფიცვა კლიმატისთვის).
2019 წლის 15 მარტს, პირველ გლობალურ გაფიცვაზე მსოფლიოს 125 სახელმწიფოში გამართულ 2 200 გაფიცვაში მილიონზე მეტი ადამიანი შეიკრიბა. 2019 წლის 24 მაისს მეორე გლობალურ გაფიცვაზე მსოფლიოს 150 სახელმწიფოში 1 600 გაფიცვაში ასობით ათასმა ადამიანმა მიიღო მონაწილეობა. დემონსტრაციები ისე იყო დაგეგმილი, რომ 2019 წლის ევროპის პარლამენტის არჩევნებს დაემთხვა.
2019 წლის Global Week for Future 20 და27 სექტემბერს (პარასკეობით) მსოფლიოს 150 ქვეყნაში განხორციელებული 4 500 გაფიცვის სერია იყო. მსოფლიოში ერთ-ერთ უდიდეს გაფიცვაზე, 20 სექტემბერს მსოფლიასო მასშტაბით 4 მილიონზე მეტი ადამიანი შეიკრიბა, რომელთა უმრავლესობასაც სკოლის მოსწავლეები შეადგენდნენ. მარტო გერმანიაში გაფიცვებში 1.4 მილიონი ადამიანი მონაწილეობდა. 27 სექტემბერს, დაახლოებით ორი მილიონი ადამიანი იყო ჩართული მსოფლიო დემონსტრაციებში, მათ შორის, 1 მილიონი მომიტინგე იტალიაში და ასეულობით ათასი მომიტინგე ― კანადაში.
ადრეული სასკოლო გაფიცვები
2006 წლის ნოემბერში ავსტრალიის კლიმატის დამცველთა ახალგაზრდული კოალიცია ჩამოყალიბდა კლიმატის ცვლილების წინააღმდეგ სამოქმედოდ, რომელშიც ახალგაზრდები და სკოლის მოსწავლეები იყვნენ ჩართული. 2010 წელს ინგლისში კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირებით, კამპანიის Camps for Climate Action ფარგლებში, სასკოლო მარში გაიმართა. 2015 წლის ნოემბერში მოსწავლეთა დამოუკიდებელმა ჯგუფმა მსოფლიო მასშტაბით მოსწავლეებს 2015 წლის გაეროს კლიმატის ცვლილების კონფერენციის პირველ დღეს სკოლის გაცდენისკენ მოუწოდა. 30 ნოემბერს, კონფერენციის პირველ დღეს, „კლიმატის დასაცავად გაფიცვა“ მსოფლიოს 100-ზე მეტ ქვეყანაში მოეწყო, რომელჩის 50 000-ზე მეტი ადამიანი მონაწილეობდა. მოძრაობა სამ მოთხოვნაზე იყო ფოკუსირებული: 100%-ით სუფთა ენერგია, წიაღისეული საწვავის შენარჩუნება და კლიმატის მიგრანტების დახმარება.
გრეტა ტუნბერგი (2018)
2018 წლის 20 აგვისტოს შვედმა გარემოსდამცველმა და კლიმატის ცვლილების მოწინააღმდეგე აქტივისტმა, გრეტა ტუნბერგმა, იმ დროისთვის მეცხრე კლასის მოსწავლემ, შვედეთში ტემპერატურის მატებისა და ხანძრების შემდეგ გადაწყვიტა, 2018 წლის საპარლამენტო არჩევნებამდე სკოლა გაეცდინა. ტუნბერგმა განაცხადა, რომ მისი შთაგონების წყარო მარჯორი სთოუნმენ დაგლასის უმაღლესი სკოლის (პარკლენდი, ფლორიდა) თინეიჯერი აქტივისტები იყვნენ, რომლებმაც „March for Our Lives“ მოაწყვეს. ტუნბერგი სასკოლო საათებში ყოველდღე რიკსდაგთან იდგა და ხელში აბრა ეკავა წარწერით: „Skolstrejk för klimatet“ („სასკოლო გაფიცვა კლიმატისთვის“). მის მოთხოვნებს შორის იყო შვედეთის მთავრობის მიერ პარიზის შეთანხმების შესაბამისად სითბური აირების ემისიის შემცირება. 7 სექტემბერს, საპარლამენტო არჩევნებამდე, გრეტამ განაცხადა, რომ გაფიცვას ყოველ პარასკევს გააგრძელებდა. მანვე შეიმუშავა სლოგანი FridaysForFuture, რომელმაც მთელი მსოფლიოს ყურადღება მიიპყრო და მსოფლიო მასშტაბით მოსწავლეები შთააგონა, სტუდენტურ და მოსწავლეთა გაფიცვებში მიეღოთ მონაწილეობა.
ტუნბერგმა ორი კვირით ნიუ-იორკში იმოგზაურა, სადაც კლიმატური კრიზისის აღმოფხვრისთვის მეტი ყურადღებისკენ მოუწოდებდა. მონაწილეობდა აშშ-ში 20 სექტემბერს დაგეგმილ სასკოლო გაფიცვებში. 2019 წლის 23 სექტემბერს, ნიუ-იორკში გამართულ გაეროს კლიმატის სამიტზე სიტყვით გამოვიდა.
მოძრაობის ზრდა (2019)
კლიმატის დასაცავად სასკოლო გაფიცვების მსოფლიო მასშტაბით ორგანიზება ტუნბერგის გამოსვლის შემდეგ დაიწყო. პირველი გაფიცვა, რომელშიც ერთზე მეტი ადამიანი მონაწილებდა, 2018 წლის 20 ნოემბერს, ბავშვთა დაცვის საერთაშორისო დღეს, ბრიუსელში, ევროკომისიის წინ გაიმართა. გაფიცვა ბრიუსელის ევროპული სკოლის მიერ იყო ორგანიზებული და მას 300-ზე მეტი ადამიანი დაესწრო. მომდევნო დღეებში ავსტრალიაში ათასობით მოსწავლემ, რომლებმაც პრემიერ-მინისტრ სკოტ მორისონის მოწოდება „მეტი სწავლა სკოლაში და ნაკლები აქტივიზმი“ უგულებელჰყვეს, პარასკეობით გაფიცვებში მონაწილეობა დაიწყო. 2018 წლის კლიმატის ცვლილებისადმი მიძღვნილ კონფერენციის დროს, რომელიც კატოვიცეში, პოლონეთში გაიმართა, გაფიცვები სულ ცოტა 270 ქალაქში მოეწყო, მათ შორის: ავსტრალიაში, ავსტრიაში, ბელგიაში, კანადაში, ნიდერლანდებში, გერმანიაში, ფინეთში, დანიაში, იაპონიაში, შვეიცარიაში, გაერთიანებულ სამეფოსა და აშშ-ში.
2019 წელს გაფიცვები ზემოთჩამოთვლილი ქვეყნების გარდა სხვა სახელმწიფოებშიც ჩატარდა, მათ შორის, კოლუმბიაში, ახალ ზელანდიასა და უგანდაში. გლობალური დათბობის წინააღმდეგ არაეფექტური პოლიტიკის გამო მასობრივი გაფიცვები მოეწყო 2019 წლის 17-18 იანვარს, რომელშიც მხოლოდ შვეიცარიასა და გერმანიაში სულ ცოტა 45 000 მოსწავლე მონაწილეობდა. რამდენიმე ქვეყანაში, მათ შორის, გერმანიასა და გაერთიანებულ სამეფოში, მოსწავლეებმა კანონმდებლობის შეცვლა და ხმის მიცემისთვის მინიმალური ასაკის 16 წლამდე შემცირება მოითხოვეს, რათა არჩევნებზე ახალგაზრდებსაც მოეხდინათ გავლენა.
გერმანიაში რეგიონული ჯგუფები შეიქმნა, რომელთაც ერთმანეთთან დამოუკიდებელი კომუნიკაცია ჰქონდათ WhatsApp-ის ჯგუფების მეშეობით და თავიანთ მესიჯებს ფლაერებისა და სოციალური მედიის მეშვეობით ავრცელებდნენ. 2019 წლის თებერვალში მოძრაობაში 155-ზე მეტი ადგილობრივი ჯგუფი იყო გაერთიანებული.
აშშ-შიც ორგანიზატორები შტატების დონეზე კოორდინირებდნენ, დამოუკიდებელი კომუნიკაცია ჰქონდათ Slack ჯგუფებით და ინფორმაციას ფლაერებისა და სოციალური მედიის მეშვეობით ავრცელებდნენ. 2019 წლის თებერვალში ორგანიზაციაში 134-ზე მეტი ჯგუფი იყო გაწევრიანებული. ორგანიზებაში ჩართული იყვნენ: „Sunrise Movement“, „350.org“, „OneMillionOfUs“, „Earth Uprising“, „Future Coalition“, „Earth Guardians“, „Zero Hour“ და „Extinction Rebellion“.
2018 წელს სოციალურ-პოლიტიკური მოძრაობის, „Extinction Rebellion“, მხარდასაჭერ ღია წერილებთან ერთად, 2019 წლის 13 თებერვალს გაერთიანებულ სამეფოში 224-მა აკადემიკოსმა ხელი მოაწერა ღია წერილს, რომელშიც „სრულ მხარდაჭერას უცხადებდნენ მოსწავლეებს“, რომლებიც კლიმატის დასაცავად გამართულ სასკოლო გაფიცვებში მონაწილეობდნენ. 15 თებერვალს გაერთიანებული სამეფოს 60 ქალაქში გაფიცვები მოეწყო, რომლებშიც 15 000-მდე მომიტინგე მონაწილეობდა.
იმავე დღეს, პოტსდამის კლიმატის ცვლილების კვლევითი ინსტიტუტის მეცნიერმა, შტეფან რამშტორფმა, პოტსდამში Fridays for Future-ის გაფიცვაში მონაწილეობის მისაღებად მოუწოდა. 2019 წლის 21 თებერვალს ევროკომისიის პრეზიდენტმა, ჟან-კლოდ იუნკერმა განაცხადა, რომ ასობით მილიარდი ევროს დახარჯვას აპირებდა კლიმატის ცვლილების შესარბილებად, რაც ევროკავშირის ბიუჯეტში სიდიდით მეოთხე ადგილზე იყო. მან ეს გრეტა ტუნბერგის სიტყვით გამოსვლის შემდეგ განაცხადა, რაც მედიამ სასკოლო გაფიცვების მოძრაობის გამოძახილად გამოაცხადა.
2019 წლის 5 მარტს შვიდასმა გერმანულენოვანმა მკვლევარმა ხელი მოაწერა შეთანხმებას გერმანიაში სასკოლო გაფიცვების მხარდაჭერის შესახებ. შეთანხმების ხელმოსაწერად სხვა მკვლევრებიც მოიწვიეს, რის შემდეგაც შეთანხმებას გერმანიის, ავსტრიისა და შვეიცარიის მასშტაბით 26 800-მა მეცნიერმა მოაწერა ხელი.
2019 წლის 9 მაისს, სიბიუში გამართულ ევროკავშირის სამიტზე, მთელი ევროპიდან მოძრაობის წარმომადგენლები სახელმწიფოთა ლიდერებს შეხვდნენ და 16 000 მომიტინგისა და მათი მხარდამჭერების ხელმოწერილი ღია წერილი გადასცეს.
პირველი გლობალური გაფიცვა
2019 წლის 15 მარტს სასკოლო გაფიცვების სერია მოეწყო, რომლითაც მოზარდებს კლიმატის ცვლილების შესაჩერებლად საპასუხიმსგებლო ზომების მიღებისკენ მოუწოდებდნენ. მსოფლიოს 125 ქვეყანაში გამართულ 2 200 ღონისძიებაში მილიონზე მეტმა ადამიანმა მიიღო მონაწილეობა.
2019 წლის პირველ მარტს კლიმატის დასაცავად მიმართული გაფიცვის გლობალური საკოორდინაციო ჯგუფის 150-მა მოსწავლემ, მათ შორის, ტუნბერგმაც, The Guardian-ს ღია წერილი გაუგზავნა:
შოტლანდიაში, გლაზგოს, ედინბურგის, ჰაილენდისა და ფაიფის ქალაქის საბჭოებმა მოსწავლეებში გაფიცვებში მონაწილეობის უფლება მისცეს. ფინეთში მშობლებმა სკოლებში თანხმობის წერილები გაგზავნეს, ხოლო ქალაქ ტურკუს სასკოლო საბჭომ აღიარა, რომ ბავშვებს გაფიცვებში მონაწილეობის კონსტიტუტციური უფლება აქვთ.
15 მსრტს Guardian-ის სტუმრების სექციაში, „ფიქრობთ, რომ სკოლაში უნდა ვიყოთ? დღევანდელი კლმატის გაფიცვა ყველასთვის უდიდესი გაკვეთილი“, სასკოლო გაფიცვების მონაწილეებმა, ტუნბერგმა, ანნა ტეილორმა, ლუიზა ნოიბაუერმა, ნირა განტოისმა და სხვებმა გაფიცვის მიზეზები კიდევ ერთხელ შეაჯამეს. 2020 წლის ნოემბერში ჰოლი ჯილიბრენდი BBC Radio 4-ის ქალთა საათის სიაში შეიყვანეს.
გერმანიის 230 ქალაქში 300 000-ზე მეტი მოსწავლე, მათ შორის, ბერლინში - 25 000 მოსწავლე მონაწილეობდა გაფიცვებში. იტალიაში დემონსტრაციებში 200 000 მოსწავლე მონაწილებდა (ორგანიზატორთა თქმით, მხოლოდ მილანში 100 000 მონაწილე იყო ჩართული). მონრეალის გაფიცვას 150 000 ადამიანი დაესწერო, სტოკჰოლმის ― 15-20 000, მელბურნის ― 30 000, ბრიუსელის ― 30 000, მიუნხენის ― 8 000. გაფიცვები მოეწყო პარიზში, ლონდონში, ვაშინგტონში, რეიკიავიკში, ოსლოში, ჰელსინკში, კოპენჰაგენსა და ტოკიოში. ანტარქტიკაში გაფიცვებს სულ ცოტა შვიდმა მეცნიერმა დაუჭირა მხარი ნოიმაიერ III-ის სადგურზე.
კრაისტჩერჩში, ახალ ზელანდიაში, გაფიცვა გაუქმდა უსაფრთხოების მიზეზების გამო, მას შემდეგ, რაც მახლობლად მდებარე მეჩეთებზე განხორციელებული ტერორისტული აქტის შედეგად 51 ადამიანი დაიღუპა.
მეორე გლობალური გაფიცვა
კლიმატის დასაცავად მეორე გლობალური გაფიცვა ახალ ზელანდიასა და ავსტრალიაში დაიწყო 2019 წლის 24 მაისს. მსოფლიოს 125 ქვეყნის 1 600-ზე მეტ ქალაქში ასობით ათასმა მოსწავლემ მიიღო მონაწილეობა. ტუნბერგმა, გაფიცვების ერთ-ერთმა ორგანიზატორმა, განაცხადა, რომ გაფიცვები ევროპარლამენტის 4 დღიანი არჩევნების მეორე დღეს გაიმართა, რათა არჩევნებზე გავლენა მოეხდინა. გამოკითხვებმა აჩვენა, რომ კლიმატის ცვლილება ამომრჩეველთათვის მნიშვნელოვანი, ხოლო გერმანელი ამომრჩევლებისთვის ― უმნიშვნელოვანესი საკითხი იყო.
საერთაშორისო გაფიცვა აახენში
2019 წლის 21 ივნისს Fridays for Future Deutschland-მა აახენში კლიმატის დასაცავად გაფიცვისკენ მოუწოდა ლოზუნგით „კლიმატური სამართლიანობა საზღვრების გარეშე - ერთიანობით მომავლისათვის“. მომიტინგეები ქალაქის რამდენიმე წერტილში შეიკრიბნენ (მათ შორის, აახენის მთავარ სადგურზე, Westpark-ში, ვალსში და ა.შ.). მუსიკალური ჯგუფების თანხლებით მოძრაობის წევრები სიარულით ან ველოსიპედებით ტივოლისკენ გადაადგილდებოდნენ, სადაც მთავარი ღონისძიება იმართებოდა და შესაბამისად, რამდენიმე საათის მანძილზე სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის დიდი ნაწილი გადაკეტეს. ორგანიზატორები 10-20 000 მონაწილეს ელოდნენ. მათი ცნობით, გაფიცვებში 40 000-მდე ადამიანმა მიიღო მონაწილეობა, რაც იმ დროისთვის გერმანიის მხოლოდ ერთ ქალაქში Fridays for Future-ის მიერ ორგანიზებული ყველაზე ფართომასშტაბიანნი აქცია იყო. მომიტინგეთა მოსალოდნელი რაოდენობის შესახებ პოლიციას წინასწარ აცნობეს. სიტყვით გამომსვლელებს შორის იყვნენ: სირილ დიონი (საფრანგეთი), კარენ რეიმონდი (ინდოეთი), ტეტეტ ნერა-ლაურონი (ფილიპინები) და ჯესი (ნიდერლანდები), მილან შვარცი, ისევე, როგორც აქტივისტები სხვადასხვა ჯგუფიდან: Pacific Climate Warriors, Alle Dörfer bleiben! და All In for Climate Action.
2019 წლის 19 ივნისს, ამ მოვლენებიდან მცირე ხნის შემდეგ, ქალაქი აახენი გერმანიის რამდენიმე სხვა ქალაქის მსგავსად მოიქცა და „კლიმატის საგანგებო სიტუაციის“ მდგომარეობა გამოაცხადა.
საერთაშორისო კონფერენცია ლოზანში
2019 წლის 5-9 აგვისტოს ლოზანის უნივერსიტეტმა კლიმატისთვის გაფიცვის მოძრაობის 450 ახალგაზრდა ევროპელს კონფერენციაზე „SMILE for Future“ უმასპინძლა. 2019 წლის 9 აგვისტოს კონფერენცია დემონსტრაციითა და ლოზანის კლიმატის დეკლარაციის მიღებით დასრულდა, რომელშიც ლოზანის კონფერენციაში მონაწილე მოძრაობის წევრების მიერ დაფიქსირებული ღირებულებები, მიზნები და ზომები იყო მოცემული.
კლიმატის გლობალური კვირეული
კლიმატური მოქმედებებისთვის სექტემბრის გლობალური კვირეული გაფიცვებისა და ღონისძიებები სერია იყო 2019 წლის 20 სექტემბრიდან 27 სექტემბრამდე და ძირითადად 20 და 27 სექტემბრის პარასკევებზე იყო ფოკუსირებული. კვირეული 23 სექტემბერს დაგეგმილ გაეროს კლიმატის მოქმედების სამიტს ემთხვეოდა. საპროტესტო აქციები მსოფლიოს 150 ქვეყნის 4 500 ადილზე იყო დაგეგმილი.
ორგანიზატორთა თქმით, 20 სექტემბერს გაფიცვებში 4 მილიონზე მეტმა ადამიანმა მიიღო მონაწილეობა, მათ შორის, 1.4 მილიონი ადამიანი გერმანიაში, ხოლო 300 000 მომიტინგე ავსტრალიაში გამოვიდა გასაფიცად. 27 სექტემბერს მსოფლიო მასშტაბით 2 მილიონზე მეტი ადამიანი გაიფიცა, მათ შორის, 1 მილიონი ადამიანი იტალიაში და რამდენიმე ასეული ათასი ადამიანი ― კანადაში.
მეოთხე გლობალური გაფიცვა
2019 წლის 29 ნოემბერს, მადრიდში დაგეგმილ გაერთიანული ერების ორგანიზაციის კლიმატის ცვლილების კონფერენციამდე სამი დღით ადრე, კლიმატის კრიზისისადმი მთავრობების უმოქმედობის გასაპროტესტებლად დემონსტრაციები 157 ქვეყნის 2 400-მდე ქალაქში გაიმართა. ორგანიზატორთა ცნობით, გაფიცვებში 2 მილიონამდე ადამიანმა მიიღო მონაწილეობა, მათგან 630 000-მა ― გერმანიაში.
შემდგომი მოვლენები
გლობალური გაფიცვა (25 სექტემბერი, 2020)
კლიმატის დასაცავად გლობალური დემონსტრაციები გაიმართა 2020 წლს 25 სექტემბერს. გაფიცვები მსოფლიო მასშტაბით ასობით ადგილას გაიმართა.
გლობალური გაფიცვა (19 მარტი, 2021)
2021 წლის 19 მარტს, პარასკევს, პლანეტის მასშტაბით ასობით ადგილას კლიმატის დაცვისაკენ მიმართული საპროტესტო აქციები გაიმართა. COVID-19-ის პანდემიის გამო, წინა წლებთან შედარებით, აქციებში მონაწილეთა რაოდენობა გაცილებით შემცირებული იყო.
გლობალური გაფიცვა (24 სექტემბერი, 2021)
2021 წლის 24 სექტემბერს დემონსტრაციები მსოფლიოს 1 400-ზე მეტ ადგილას იყო ჩანიშნული. დემონსტრაციები 90-ზე მეტ ქვეყანაში მოეწყო, მათ შორის, დიდი ღონისძიებები გაიმართა ევროპაში, ამერიკასა და აფრიკაში. ერთ-ერთი ფართომასშტაბიანი დემონსტრაცია გერმანიაში გაიმართა. გრეტა ტუნბერგმა 100 000-ზე მეტ ადამიანს მიმართა ბერლინში, სადაც განაცხადა, რომ „საკმარისს არცერთი პოლიტიკური პარტია აკეთებს“.
გლობალური გაფიცვა (25 მარტი, 2022)
კლიმატის დასაცავად გლობალური საპროტესტო აქციები გაიმართა 2022 წლის 25 მარტს.
ციფრული გაფიცვა კლიმატის დასაცავად
კლიმატის დაცვის ონლაინ მოძრაობა, რომელსაც ზოგჯერ „ციფრულ გაფიცვად“ მოიხსენიებენ, 2019 წლის აპრილში ორი აზიელი-ამერიკელი აქტივისტის საქმიანობით დაიწყო. კლიმატის დასაცავად მიმართული ეს მოძრაობა იმისთვის შეიქმნა, რომ კლიმატის დასაცავი აქტივიზმი ხელმისაწვდომი ყოფილიყო მაშინაც, როცა პროტესტის გამოხატვა ფიზიკურად არ იქნებოდა შესაძლებელი. 2020 წლის მარტში, COVID-19-ის პანდემიის დაწყების შემდეგ, გრეტა ტუნბერგმა მოძღაობას მოუწოდა, ქუჩებსა და ქალაქების მოედნებზე შეკრებისგან თავი შეეკავებინათ და პროტესტი სახლიდან ინტერნეტის მეშვეობით გამოეხატათ. მოძრაობამ პოპულარობა მოიპოვა COVID-19-ის პანდემიის დროს შემოღებული ლოკდაუნების დროს დაწესებული შეზღუდვების მიუხედავად და ყურადღება მიიპყრო ისეთი ორგანიზაციებიდან, როგორებიცაა გრინპისი და Amnesty International.
ჩამოყალიბების შემდეგ Fridays for Future-ის ციფრულმა მოძრაობამ არაერთი კამპანია წამოიწყო, რომლებიც კლიმატის სამართლიანობის სხვადასხვა საკითხთან დაკავშირებით საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებას ემსახურებოდა, მათ შორის, ღონისძიებებს სკოლებში კლიმატის ცვლილების შესახებ სწავლების დასანერგად და მთავრობების საზიანო პოლიტიკისაგან ადგილობრივ კლიმატის აქტივისტთა დასაცავად.
სამეცნიერო კონტექსტი
მეცნიერთა უმრავლესობა თანხმდება, რომ სათბურის ეფექტი, რომელიც დედამიწის ტემპერატურის მატებას იწვევს, მეტწილად ადამიანის აქტივობის შედეგად ნახშირორჟანგისა და სხვა ნივთიერებების დიდი რაოდენობით ემისიის შედეგად იზრდება. წარსულში სათბურის ეფექტი ვულკანური და მიკრობული ნახშირორჟანგის ემისიის შედეგი იყო, მაგრამ ინდუსტრიალიზაციის შემდეგ ატმოსფერული ნახშირორჟანგის რაოდენობა გაიზარდა, რაც გლობალური დათბობისა და კლიმატის ცვლილების მასშტაბებს კიდევ უფრო ზრდის.
მოძრაობის წარმომადგენლები მიიჩნევენ, რომ წიაღისეული საწვავის კორპორაციებსა და გლობალურ მთავრობებში გადაწყვეტილების მიმღები პირები პასუხისმგებლები არიან ნახშირორჟანგის ემისიაზე და ემისიის შესამცირებლად ძალიან ცოტას აკეთებენ. 2019 წელს 1 200 მეცნიერის მიერ მიღებულ განცხადებაში აღნიშნული იყო, რომ „ახალგაზრდების შეშფოთება გამართლებულია და მოწინავე მეცნიერებითაა მხარდაჭერილი“.
მეცნიერების მხარდაჭერა
2019 წლის 31 იანვარს 3 400-ზე მეტმა ბელგიელმა მეცნიერმა და აკადემიკოსმა ხელი მოაწერა ღია წერილს, რომელშიც სასკოლო გაფიცვებს მხარს უჭერდნენ. წერილში აღნიშნულია: „კლიმატის მეცნიერთა მოწოდებული ფაქტების საფუძველზე, კამპანიის მონაწილეები მართლები არიან. სწორედ ამიტომ, ჩვენ, მეცნიერები, მათ მხარს ვუჭერთ“. ამას 340 ნიდერლანდელი მეცნიერის მიერ ხელმოწერილი ღია წერილი და იმავე წლის 11 მარტს, 1 200 ფინელი მკვლევრის მიერ ხელმოწერილი წერილი მოჰყვა სასკოლო გაფიცვების მხარდასაჭერად. 2019 წლის მარტში Nature-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში სხვა უამრავი მხარდამჭერი მოსაზრება იყო დაფიქსირებული. კომენტარებს შორის იყო: „კლიმატის დასაცავად მიმართული გაფიცვა ინოვაციურია. იგი პროვოკაციულია და ვფიქრობ, ეს არაძალადობრივი სამოქალაქო დაუმორჩილებლობის უფლებაა“.
გერმანიაში, ავსტრიასა და შვეიცარიაში მეცნიერთა ჯგუფმა დააფუძნა „მეცნიერები მომავლისათვის“ („Scientists for Future“), რათა მოძრაობის მიერ ჩამოყალიბებული მიდგომების ფაქტობრივი სისწორისთვის მხარი დაეჭირათ. განცხადებას 26 000-ზე მეტმა გერმანულენოვანმა მეცნიერემა და სწავლულმა მოაწერა ხელი.
2019 წლის 14 მარტს რომის კლუბმა გამოსცა ოფიციალური განცხადება, რომელშიც ტუნბერგსა და გაფიცულებს მხარს უჭერდა და მთელი მსოფლიოს მასშტაბით მთავრობებს ნახშირბადის ემისიის შესამცირებლად სათანადო მოქმედებისკენ უბიძგებდა.
2019 წლის აპრილში Science-ში გამოქვეყნდა წერილი სახელწოდებით „ახალგაზრდა გაიფიცულების შეშფოთება გამართლებულია“. წერილში აღნიშნული იყო, რომ ახალგაზრდა გაფიცულები სამათლიანად არიან შეშფოთებული და მათ მოწინავე მეცნიერებაც უჭერდა მხარს. წერილს 3 000-ზე მეტი მეცნიერი აწერდა ხელს.
2019 წლის ივნისში გაერთიანებული სამეფოსა და სხვა ქვეყნების ჯანდაცვის წარმომადგენლებმა, პროფესორებმა, მოწინავე საზოგადო მოღვაწეებმა და სამეფო კოლეჯების ყოფილმა პრეზიდენტებმა არაძალადობრივი სამოქალაქო დაუმორჩილებლობის გაფართოებისკენ მოუწოდეს საგანგებო ეკოლოგიური პროცესების ზრდის მიუხედავად არაადეკვატური სამთავრობო პოლიტიკის საპასუხოდ. ისინი პოლიტიკოსებსა და საინფორმაციო საშუალებებს ფაქტების წინაშე თვალის გასწორებასა და ეკოლოგიური სიტუაციის გამოსასწორებლად მოქმედებისკენ მოუწოდებდნენ. მათ მხარი დაუჭირეს როგორც სასკოლო გაფიცვის მოძრაობას, ისე Extinction Rebellion-ს.
სკოლების, პოლიტიკოსებისა და მშობლების რეაქციები
გაფიცვებს როგორც მხარდამჭერი, ისე კრიტიკის ტალღები მოჰყვა. ევროპის კავშირში მოძრაობას მხარს უჭერდა პანევროპული პარტია Volt Europa. Parents for Future-ის მოხსენების მიხედვით, 2019 წლის ევროპარლამენტის არჩევნებამდე პარტია Fridays for Future-ის ყველა მოთხოვნას ითვალისწინებდა.
გაერთიანებულ სამეფოსა და ავსტრალიაში კონსერვატორმა პოლიტიკოსებმა გაფიცვებში მონაწილეობა სკოლის გაცდენის არასაპატიო მიზეზად მიიჩნის და ზოგიერთი ბავში გაფიცვისა და დემონსტრაციებში მონაწილეობის გამო დასაჯეს. გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრმა, ტერეზა მეიმ გაფიცვები გააკრიტიკა და გაკვეთილებისა და სწავლების დროის მოცდენად ჩათვალა. ჯერემი კორბინმა, ლეიბორისტული პარტიის ყოფილმა ლიდერმა, და ლიბერალური დემოკრატების ლიდერმა, ვინსენტ კეიბლმა, გაფიცვებს მხარი დაუჭირეს, ისევე, როგორც გაერთიანებული სამეფოს სხვა პარტიების ლიდერებმა. გაერთიანებული სამეფოს ენერგეტიკის მინისტრმა, კლერ პერიმ აღნიშნა, რომ ახალგაზრდობის პერიოდში გაფიცვებს თავადაც შეუერთდებოდა.
ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრმა, სკოტ მორისონმა, გაფიცულებს „მეტი სწავლისა და ნაკლები აქტივიზმისკენ“ მოუწოდა. ავსტრალიის განათლების მინისტრმა, დენ ტეჰანმა აღნიშნა, რომ თუკი სკოლის მოსწავლეები ფიქრობენ, რომ აღნიშნული საკითხი მნიშვნელოვანია, მათ პროტესტის გამოხატვა სკოლის შემდეგ ან შაბათ-კვირასაც შეუძლიათ.
ახალ ზელანდიაში პოლიტიკოსებს, ლიდერებსა და სკოლების წარმომადგენლებს არაერთგვაროვანი რეაქცია ჰქონდათ. სკოლის მოსწავლეებს მშობლების ან სკოლის ნებართვის გარეშე გაფიცვებში მონაწილეობა ეკრძალებოდათ. ჯუდით კოლინზმა და პარლამენტის რამდენიმე წევრმა გაფიცვის გავლენა არაეფექტიანად შეაფასეს, ხოლო კლიმატის ცვლილების მინისტრმა, ჯეიმზ შოუმ გაფიცულებს მხარი დაუჭირა და აღნიშნა, რომ საპროტესტო აქციების მონაწილეებს მცირე ყურადღება დაეთმობოდა შაბათ-კვირას.
2019 წლის 15 მარტს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურმა მდივანმა, ანტონიუ გუტერეშმა, აღნიშნა: „ჩემი თაობა კლიმატის ცვლილებით გამოწვეულ დრამატულ გამოწვევებთან სათანადო რეაგირებაში ჩაფლავდა. ამას ახალგაზრდები ღრმად გრძნობენ. გასაკვირი არაა, რომ გაბრაზებული არიან“. 2019 წლის სექტემბერში გუტერეშმა მსოფლიოს ლიდერები გაეროს სამიტზე მოიწვია, რათა რეალისტური გეგმები დაესახათ.
მშობლების ნაწილი, მათ შორის, საზოგადო მოღვაწეები, კლიმატის დასაცავად გაფიცვებში მონაწილე ბავშვებს მხარს უჭერდნენ. ორგანიზაცია „Our Kids' Climate“-ის სპიკერმა განაცხადა, რომ ზრდასრულთა მონაწილეობას შეუძლია გაფიცულთა უსაფრთხოებას შეუწყოს ხელი.
2019 წელს გარემოსთან დაკავშირებული სალექსიკონო ერთეულების ანალიზის შემდეგ ტერმინი „school strike“ Collins English Dictionary-ის წლის სიტყვად დასახელდა. კოლინზის ლექსიკოგრაფების დასკვნით, ტერმინის გამოყენების მასშტაბი 2019 წელს ასეულჯერ გაიზარდა.
ცენზურა
ინდოეთი
2020 წლის ივლისში Fridays for Future-ის ინდოეთის ჯგუფების ოფიციალური საიტი ინდოეთის მთავრობამ დაბლოკა. ჯგუფები მთავრობის მიერ შემოთავაზებული გარემოსდაცვითი გავლენის შეფასების ახალი პროექტის წინააღმდეგ მიმართულ კამპანიას ხელმძღვანელობდნენ.
ჯილდოები
2019 წლის 7 ივნისს Friday for Future-სა და გრეტა ტუნბერგს Amnesty International-მა პრესტიჟული ჯილდო Ambassador of Conscience Award გადასცა.</blockquote>
სქოლიო
2018 წლის პროტესტები
2019 წლის პროტესტები
2020 წლის პროტესტები
2021 წლის პროტესტები