PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ჯორჯ ჰარისონის დისკოგრაფია

ჯორჯ ჰარისონის დისკოგრაფია
აქ წარმოდგენილია ჯორჯ ჰარისონის დისკოგრაფია.
ალბომები
სტუდიური ალბომები
საკონცერტო ალბომები
საუნდტრეკები
კრებულები
ჯგუფი Traveling Wilburys
სინგლები
დისკოგრაფიები
ჯორჯ ჰარისონი
Serra Preta

Serra Preta is a city located in the eastern state of Bahia, Brazil. The population in this arid region is 14,699. Serra Preta is about 150 miles northwest from Bahia's capital, Salvador, and 600 miles north of Rio de Janeiro.
History
Native peoples moved into the area, which sprung up around an establishment known as Taquari's farm. In the 15th century, Portuguese explorers came to Brazil and claimed the land for Portugal.
Bahia became the center of sugar cultivation from the 16th to the 18th centuries. Integral to the sugar economy was the importation of a vast number of African slaves; more than 35% of all slaves taken from Africa were sent to Brazil, mostly to be processed in Bahia before being sent to work in plantations elsewhere in the country. This is reflected in Serra Preta's population, which is mainly mixed races, mostly African.
Economy
Because the air and land are so dry, it has always been hard to maintain and grow crops. Serra Preta has a very small income from family-based farms and local artisans. The government of Bahia provides very little to the poor, not only in terms of financial support, but also with lack of health care, schools and public services.
Many children get only a minimal education in reading, writing and arithmetic before having to quit school and immediately find work to help support their families. Very few children make it to a high school level. Young teenage children often travel into bigger cities and regions populated with more farmland in order to get work. These young children send money back to their families while they work jobs that pay very little for their manual labor.
Lack of money is not the only problem for the people of Serra Preta. In many South American countries, being a mixed race or having former slaves in a bloodline puts many families at a horrible disadvantage socially, and opportunities are scarce. Hunger is a growing epidemic and the dry land does not provide a plentiful bounty.
In our advancing technological and digital world, Serra Preta falls more and more behind. Providing the children of today with the means to provide for their families and themselves tomorrow will bring new hope to the region and the people of Serra Preta.
References
Municipalities in Bahia
ბეივიუ (უისკონსინი)

ბეივიუ (უისკონსინი)
ბეივიუ — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბეიფილდის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 491 ადამიანს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 4,6 კაცი/კმ².
ფართობი 145.3 კმ².
იხილეთ აგრეთვე
აშშ-ის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ბეიფილდის ოლქის ქალაქები
პირიმზის ხატი

პირიმზის ხატი — ეკლესია, არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ თრანში მდინარე თრანულის მარჯვენა ნაპირზე. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია ნატეხი ქვით, თითქმის მთლიანად დანგრეულია, ნაწილობრივ შემორჩენილია სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლები. ნანგრევებში აღმოჩნდა მცენარეული და გეომეტრიული სახეებით შემკული კრამიტის ნატეხები. შენობას გარს ერტყა ამჟამად თითქმის მთლიანად დანგრეული გალავანი. ეზოში შეიმჩნევა სამარხების ნაშთები.
ლიტერატურა
თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Polyrhachis linae

Polyrhachis linae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
კალინივკა

კალინივკა — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ვინიციის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 20078 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
ვინიციის ოლქის ქალაქები
Paucarbamba District

Paucarbamba District is one of ten districts of the province Churcampa in Peru.
Ethnic groups
The people in the district are mainly Indigenous citizens of Quechua descent. Quechua is the language which the majority of the population (83.28%) learnt to speak in childhood, 16.37% of the residents started speaking using the Spanish language (2007 Peru Census).
References
Agiou Pavlou Monastery

Agiou Pavlou Monastery is an Eastern Orthodox monastery in the monastic state of Mount Athos, located on the easternmost peninsula of Chalkidiki, Greece. The founder of monastery was Paul of Xeropotamou, after whom it is named.
The monastery is in the western part of the Athos peninsula and its Katholikon (main church) is dedicated to the Presentation of Christ in the Temple. Its feast day is celebrated on 2 February. (Since the monastic community of Mount Athos observes the Julian Calendar, which is currently 13 days behind the civil calendar, 2 February on the Julian Calendar falls on 15 February of the modern Gregorian Calendar.)
History
The monastery was founded in the late 10th to early 11th century by Saint Paul of Xeropotamou, also the founder of the Xeropotamou Monastery. Documents attest of its independence from Xeropotamou by 1035. The Monastery was initially dedicated to Saint George but early on took the name of its founder. Its dedication was later changed to the Presentation of Jesus Christ to the Temple.
Between 1355 and 1365, the Serbian nobleman Antonije Bagaš, together with Nikola Radonja, bought and restored the ruined monastery, becoming its abbott. The restoration of the monastery, supported by Radonja's brothers Vuk Branković and Grgur Branković, marked the beginning of the Serbian period of its history. On October 14, 1410, Serbian Despot Đurađ Branković donated Kuzmin to the monastery, as it was the wish of deceased Prince Lazar Hrebeljanović. Russian pilgrim Isaiah confirms that by the end of the 15th century the monastery was Serb.
In October 1845 Porphyrius Uspensky took 12 leaves of the Radoslav Gospel during his visit, which according to his opinion were the most valuable, and gave them to the Russian National Library in St. Petersburg. The rest of the leaves which remained in the monastery were lost.
The monastery ranks fourteenth in the hierarchy of the Athonite monasteries. Its library contains 494 manuscripts, and over 12,000 printed books.
The monastery contains 31 working monks and has two idiorrhythmic sketes (smaller, dependent monastic houses): the Romanian Lakkoskiti and the Greek Nea Skiti (New Skete).
References
External links
Agiou Pavlou monastery at the Mount Athos Info website
Agios Pavlos at Macedonian Heritage
Christian monasteries established in the 12th century
Monasteries on Mount Athos
12th-century establishments in Greece
Greek Orthodox monasteries
Byzantine monasteries in Greece
კვირიკე IV

კვირიკე IV — კახეთ-ჰერეთის მეფე 1084-1102 ან 1104 წწ. მისი მეფობის უკანასკნელ წლებში დავით აღმაშენებელმა დაიწყო ბრძოლა კახეთ-ჰერეთის შემოერთებისათვის. 1101 წელს მან კვირიკე IV-ს ზედაზნის ციხე წაართვა.
ლიტერატურა
პაპუაშვილი თ., ჰერეთის ისტორიის საკითხები, თბ., 1970
კახეთ-ჰერეთის მეფეები
თელავის საცხოვრებელი სახლი (ე. ახვლედიანის 17)

თელავის საცხოვრებელი სახლი (ე. ახვლედიანის 17)
თელავის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი თელავში. მდებარეობს ელენე ახვლედიანის ქუჩაზე (№ 17), თარიღდება XIX საუკუნის I ნახევრით.
სახლი ეზოს სიღრმეში, ახვლედიანის ქუჩისა და მისი ჩიხის კუთხეში დგას ნაგებია ძველი აგურით, ძლიერ სახეშეცვლილია. ავთენტურ ნაწილებიდან შემორჩენილია მრგავლი, მასიური ბოძები. რომლებსაც მეორე სართულის აივნები ეყრდნობა. აივნები გადაკეთებულია შუშაბანდებად მოაჯირების რიკულები ძველია, ოსტატურად გაჩარხული კარ-სარკმელების ზღუდარები აგურის წყობით, რკალურად არის გამოყვანილი.
ლიტერატურა
თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
დანია 1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

დანია 1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დანიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთერთმეტედ იასპარეზა 1952 წელს, ფინეთის დედაქალაქ ჰელსინკიში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 6 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დანია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
Georgi Gugava

Georgi Gugava (born 10 November 1978) is a Georgian judoka.
Achievements
References
1978 births
Living people
Male judoka from Georgia (country)
Judoka at the 2000 Summer Olympics
Olympic judoka for Georgia (country)
Place of birth missing (living people)
Tamaz Namgalauri

Tamaz Namgalauri (25 September 1957 – 25 October 1991) was a Georgian judoka. He competed in the men's lightweight event at the 1980 Summer Olympics, representing the Soviet Union.
References
External links
1957 births
1991 deaths
Male judoka from Georgia (country)
Olympic judoka for the Soviet Union
Judoka at the 1980 Summer Olympics
Sportspeople from Tbilisi
Friendship Games medalists
Soviet male judoka
ოგანესონი

ოგანესონი (ქიმიური სიმბოლო — Og), უნუნოქტიუმი (ქიმიური სიმბოლო — Uuo), ეკა-რადონი (Eka-radon) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეშვიდე პერიოდის, მეთვრამეტე ჯგუფის (ძველი კლასიფიკაციით — მერვე ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის, VIIIა) ხელოვნურად მიღებული რადიოაქტიური ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია — 118, tდნ — 52±15 °C, tდუღ — 177±10 °C, სიმკვრივე — 7.2 გ/სმ3. ოგანესონი ყველაზე მძიმე ატომური მასის მქონე ქიმიური ელემენტი მენდელეევის პერიოდულ სისტემაში. ის ბუნებაში არ გვხდება და მისი მიღება მოხდა ლაბორატორიაში სინთეზირების შედეგად. ძლიერ რადიოაქტიულია, ამის გამო დღემდე მისი რამდენიმე ატომია გამოკვლეული.ოგანესონის ნახევრად დაშლის პერიოდია 0.89 მილიწამი. პირველად მიღებულ იქნა 2002 წელს ქ. დუბნას ატომური კვლევების გაერთიანებული უნივერსიტეტში. 2015 წელს მას მიანიჭეს სახელწოდება ოგანესონი, იური ოგანესიანის საპატივცემულოდ, რომელიც იყო იმ ლაბორატორიის ხელმძღვანელი, რომელშიც პირველად იქნა სინთეზირებული ახალი ელემენტი. 2015 წლის დეკემბერში თეორიული და გამოყენებითი ქიმიის საერთაშორისო კავშირიმა (IUPAC) და თეორიული და გამოყენებითი ფიზიკის საერთაშორისო კავშირმა (IUPAP) ქიმიური ელემენტი ოფიციალურად აღიარა და პერიოდულობის სისტემაში ადგილი მიუჩინა.ამ ელემენტს დღემდე აღმოჩენილთაგან უდიდესი ატომური ნომერი და ატომური მასა აქვს. ოგანესონს ელემენტ 118-ის სახელითაც მოიხსენიებენ.
რესურსები ინტერნეტში
webelements.com // ოგანესონი
chemistry.ge // ოგანესონი
მენდელეევის ცხრილს კიდევ ოთხი ელემენტი დაემატა
Element 118: experiments on discovery, archive of discoverers' official web page
Chemistry Blog: Independent analysis of 118 claim
It's Elemental: Ununoctium
Ununoctium at The Periodic Table of Videos (University of Nottingham)
On the Claims for Discovery of Elements 110, 111, 112, 114, 116, and 118 (IUPAC Technical Report)
"Element 118, Heaviest Ever, Reported for 1,000th of a Second", NYTimes.com.
სქოლიო
Sudipen

Sudipen (Southern Ilocano pronunciation: ), officially the Municipality of Sudipen, is a 4th class municipality in the province of La Union, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 17,187 people.
History
By virtue of Executive Order No. 72 signed by President Manuel Roxas on July 30, 1947, the municipal district of Sudipen, along with San Gabriel and Pugo, was organized into a regular municipality. As a result, the fourteen municipalities of La Union, all established under the Revised Administrative Code, were increased to seventeen.
Geography
Sudipen is located north-north-west of the Philippine capital, Manila, and away from the provincial capital of San Fernando, La Union. It is bounded on the west by the municipalities of Bangar and Balaoan; on the east and north by the Amburayan River and the province of Ilocos Sur; and in the south by Santol.
Sudipen has a total land area of 97 square kilometers, making it the fifth largest municipality by land area in the province. Barangay Bulalaan is the largest barangay with a land area of , while Barangay Poblacion is the smallest with only .
Barangays
Sudipen is politically subdivided into 17 barangays. Each barangay consists of puroks and some have sitios.
Bigbiga
Bulalaan
Castro
Duplas
Ilocano
Ipet
Maliclico
Namaltugan
Old Central ('Nagpanaoan'')
Poblacion
Porporiket
San Francisco Norte
San Francisco Sur
San Jose
Sengngat
Turod
Up-uplas
Climate
Demographics
In the 2020 census, the population of Sudipen was 17,187 people, with a density of .
Economy
Government
Local government
Sudipen, belonging to the first congressional district of the province of La Union, is governed by a mayor designated as its local chief executive and by a municipal council as its legislative body in accordance with the Local Government Code. The mayor, vice mayor, and the councilors are elected directly by the people through an election which is being held every three years.
Elected officials
Gallery
References
External links
[ Philippine Standard Geographic Code]
Philippine Census Information
Local Governance Performance Management System
Municipalities of La Union
ლიანერა

ლიანერა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ასტურიის პროვინციის ოვიედოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 106,69 კმ². მოსახლეობა — 13 919 კაცი (2010 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ასტურიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ლიანერის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ასტურიის მუნიციპალიტეტები
ასტურიის ქალაქები
'Hours...'

'Hours...' — ინგლისელი მუსიკოს დეივიდ ბოუის 21-ე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1999 წელს.
ალბომში შეტანილი მასალის დიდი ნაწილი გამოყენებული იყო თამაშში Omikron — The Nomad Soul. ამ თამაშის თავისებურება ის არის, რომ მისი პერსონაჟები არიან ბოუი, მისი მეუღლე იმენი, გიტარისტი რივზ გებრელსი და ბას-გიტარისტი გეილ ენ დორსი.
ალბომისადმი მეტი ინტერესისათვის ბოუის ოფიციალურ გვერდზე ჩატარდა კონკურსი, რომელიც მიზნად ისახავდა სიმღერის „What’s Really Happening?“ ინსტრუმენტული ვერსიისათვის ტექსტის შექმნას. გამარჯვებული ტექსტი ჩაწერილი იქნა და სიმღერაც ასეთი სახით გამოიცა.
დისკში შეტანილ სიმღერას „Thursday's Child“ დიდი წარმატება ხვდა წილად - როგორც სინგლის, ასევე მუსიკალური ვიდეოს სახით გამოსვლის შემდეგ.
სიმღერების სია
ორიგინალური გამოცემა
2005 წლის გამოცემა
ჩარტები
ყოველკვირეული ჩარტები
წლის საბოლოო ჩარტები
სერტიფიცირებები
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია საიტზე Discogs
სქოლიო
1999 წლის ალბომები
დეივიდ ბოუის ალბომები
Virgin Records-ის ალბომები
Santa Rosa, Cauca

Santa Rosa, Cauca
Santa Rosa is a Colombian municipality located in the department of Cauca, in the region known as the Bota Caucana. It is located on the eastern slope of the Colombian Massif, the mountainous area where the Central and Oriental Cordilleras merge. Its economy is based on agriculture, its main products are corn, sugar cane, plantain and livestock. It includes the corregiments of San Juan de Villalobos and Descanse.
History
The town of Santa Rosa had several fundations. The first settlement was entrusted by the Spanish crown to Antonio Gonzalez who then delegated it to Bernardino Mujica. In June 26, 1593, Captain Bernardo de Vargas Machuca, a Spaniard from the city of Simancas reported having reached the settlement on the side of the Iscanse river. He then named the town Simancas in the memory of his home town. The Iscansé river that Vargas Machuca mentions is the upper course of today's Caquetá river.
In the year 1600, the Andakies and Aguanungas, indigenous tribes from these region, rebelled and destroyed the towns of Mocoa and Simancas.
In order to protect the memory of the town, a commemorative plate was placed by the local community on the walls of the Church of Santa Rosa in the center of the town that reads :
"ESTE LUGAR
FUE SEDE DE UNA DE LAS
FUNDACIONES DE SIMANCAS,
ACTUALMENTE SANTAROSA: 1551, 1595,1685,1871,1907
TESTIMONIO DE ALCIDES JIMENEZ, RODRIGO BOTINA Y MARIO MEJIA - SANTA ROSA 1991"
Translation:
"This place is one of the foundational sites of Simancas,
Currently Santarosa:1551, 1595,1685, 1871,1907
Testimony of Alcides JImenez, Rodrigo Botina & Mario Mejia - Santa Rosa 1991
The most recent foundation of Santa Rosa is attributed to Eduwiges Becerra and Benito Mavesoy who allegedly donated the land in year 1870. After August 30, 1872, Leonidas Gómez from Almaguer, Quina's agent, changed the name of Villa or Town of Simancas to Santa Rosa. However, there is no consensus among historians about the details of the foundation events. Some historians claim that the land for the foundation was donated to the Catholic Church in July 17, 1898.
References
Municipalities of Cauca Department
სიუზენ დე ბურბონი

სიუზენ დე ბურბონი (დ. 10 მაისი, 1491 — გ. 28 აპრილი, 1521) — ბურბონთა დინასტიის ძირითადი შტოს უკანასკნელი წარმომადგენელი. ბურბონის ჰერცოგ პიერ II-ისა და ანა ვალუას ქალიშვილი. ბურბონისა და ოვერნის დე იურე ჰერცოგინია 1503-21 წლებში, რომელსაც თანამმართველად ჰყავდა თავისი ქმარი შარლ III.
ბიოგრაფია
სიუზენი დაიბადა 1491 წლის 10 მაისს, საფრანგეთში. იგი იყო ბურბონის ჰერცოგ პიერ II-ისა და მისი მეუღლის, საფრანგეთის მეფე ლუი XI-ისა და დედოფალ შარლოტა სავოიელის უფროსი ასულის, ანა დე ვალუას ერთადერთი ქალიშვილი და შესაბამისად მათი მემკვიდრე. 1498 წლამდე იგი მშობლებთან ერთად სამეფო კარზე იზრდებოდა, თუმცა ბიძამისის მეფე შარლ VIII-ის დაღუპვისა და ტახტზე ლუი XII-ის ასვლის შემდეგ სამეფო კარზე სიტუაცია ძალიან აირია, რის გამოც ანა და პიერი სიუზენთან ერთად ქალაქგარეთ გადასახლდნენ, საკუთარ რეზიდენციაში.
1501 წელს სიუზენი დანიშნეს ალანსონის ჰერცოგ შარლ IV, რომელსაც წესით უნდა უზრუნველეყო მისი მემკვიდრეობა ბურბონში. საფრანგეთში მოქმედი სალიკური კანონის თანახმად, ქალს ტახტზე ასვლა არ შეეძლო, მის მშობლებს კი მისი ტახტზე დასმა სურდათ, თუმცა მის შესანარჩუნებლად სიუზენს ძლიერი მეუღლე სჭირდებოდა, რათა გამკლავებოდა უამრავ მტერს. 1503 წელს პიერ II გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ჰერცოგინია სიუზენი გახდა. მალევე, მან შარლთან არსებული ნიშნობა ჩაშალა. შარლ ალანსონელმაც არ დააყოვნა და სასწრაფოდ იქორწინა მარგარიტა ანჟულიმელზე.
1505 წელს სიუზენი დაქორწინდა თავის ბიძაშვილ შარლ დე ბურბონ-მონტესპიერზე, რომელიც მან საკუთარ თანამმართველად დაინიშნა. მცირეწლოვანების გამო, ქორწინების რამდენიმე წლის მანძილზე, წყვილს შვილები არ ჰყავდა.
1515 წელს საფრანგეთის ტახტზე სიუზენის ყოფილი საქმროს, შარლ ალანსონელის ცოლის ძმა, ფრანსუა I ადის, რომელთანაც სიუზენის ქმარს ძალიან კარგი ურთიერთობა იყო და მასთან ერთად იბრძოდა კიდევად წარსულში. 1517 წელს სიუზენმა პირველი და უკანასკნელი ვაჟი გააჩინა, რომელსაც შარლი დაარქვეს და კლერმონის გრაფის წოდებაც უბოძეს, თუმცა იგი ძალიან სუსტი იყო და მალევე დაიღუპა. ამის შემდეგ, სიუზენს შვილი აღარ გაუჩენია, რამაც ბურბონთა დინასტიის ძირითადი შტოს შეწყდომა გამოიწვია.
სიუზენი გარდაიცვალა 1521 წლის 28 აპრილს, 29 წლის ასაკში. დედამისი, ანა დე ვალუა ამ ამბიდან სულ ერთ წელიწადში, 1522 წელს გარდაიცვალა. სიუზენის გარდაცვალებით კი ბურბონთა დინასტიის ძირითადი შტო სამუდამოდ შეწყდა, თუმცა ბურბონდა ვენდომური განშტოება არსებობას განაგრძობდა, რომლის თვალსაჩინო წარმომადგენელიცაა ანრი IV და მისი შთამომავლები.
წინაპრები
სიუზენ დე ბურბონის წინაპრები
ლიტერატურა
Élodie Lequain, « La maison de Bourbon, « escolle de vertu et de perfection ». Anne de France, Suzanne de Bourbon et Pierre Martin », Médiévales, printemps 2005, p. 39-54. (ფრანგულად)
დაბადებული 10 მაისი
დაბადებული 1491
გარდაცვლილი 28 აპრილი
გარდაცვლილი 1521
ბურბონები
ქალი მმართველები
სან-მანუელ-დუ-პარანა

სან-მანუელ-დუ-პარანა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 399 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სიანორტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 098 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22 კმ²-ზე. ფართობი 95 381 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარანა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
92

92
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ბან გუ — ჩინელი ისტორიკოსი (დ. 32)
als:90er#Johr 92
ჩარლზ დარვინი

ჩარლზ დარვინი
ჩარლზ რობერტ დარვინი (დ. 12 თებერვალი, 1809, შრუზბერი, — გ. 19 აპრილი, 1882, დაუნი, ლონდონის მახლობლად) — ინგლისელი ბუნებისმეტყველი და მოგზაური, რომელმაც შექმნა მოძღვრება ბუნებრივი გადარჩევის გზით ორგანიზმთა წარმოშობისა და განვითარების შესახებ.
ბიოგრაფია
კემბრიჯის უნივერსიტეტის დამთავრებისთანავე დარვინმა გემ „ბიგლით“ იმოგზაურა დედამიწის ირგვლივ (1831-1836). მოგზაურობის დროს ჩატარებული ბოტანიკური, ზოოლოგიური, პალეონტოლოგიური, ანთროპოლოგიური, ეთნოგრაფიული, გეოლოგიური დაკვირვებების შედეგები მან გამოაქვეყნა წიგნში „ძიებათა დღიური“ (1839, 1845). საკუთარი დაკვირვებებისა და დიდძალი ლიტერატურული მასალის შესწავლის საფუძველზე დარვინმა ჩამოაყალიბა ევოლუციური თეორია, რომელიც სრული სახით არის გადმოცემული 1859 წელს გამოქვეყნებულ წიგნში „სახეობათა წარმოშობა ბუნებრივი გადარჩევის გზით, ანუ უკეთ შეგუებული ჯიშების გადარჩენა სიცოცხლისათვის ბრძოლაში“ (თეორიის პირველი მონახაზი — 1842, პირველი მოკლე პუბლიკაცია — 1858). დარვინმა ახსნა ისტორიული განვითარების პროცესში მცენარეთა და ცხოველთა სახეობების წარმოშობისა და გარდაქმნის მიზეზები და კანონზომიერებანი. მისი მოძღვრების თანახმად, ორგანიზმთა ახალი ფორმების წარმოქმნა ხდება გაურკვეველი მემკვიდრული ცვლილებების ბუნებრივი გადარჩევის გზით, რაც ბუნებაში განაპირობებს მიზანშეწონილებას (დარვინისგან დამოუკიდებლად, მსგავსი შეხედულებანი ჩამოაყალიბა ა. უოლესმა, მაგრამ თვითონვე სცნო დარვინის პრიორიტეტი). თავისი იდეები დარვინმა განავითარა უფრო გვიან გამოქვეყნებულ თხზულებებში. წიგნში „შინაური ცხოველებისა და კულტურული მცენარეების შეცვლა“ (1868) მოცემულია როგორც ადამიანისათვის სასარგებლო მცენარეებისა და ცხოველების ხელოვნური გადარჩევით გამოყვანის კანონზომიერებები, ისე ევოლუციიის დამადასტურებელი დიდძალი მასალა ადამიანის მრავალსაუკუნოვანი პრაქტიკული საქმიანობიდან. ადამიანის წარმოშობის მატერიალისტური იდეა გატარებულია დარვინის წიგნში „ადამიანის წარმოშობა და სქესობრივი გადარჩევა“ (1871). აგრეთვე ნაშრომში „ემოციების გამოხატვა ადამიანსა და ცხოველებში“ (1872). დარვინს ეკუთვნის სხვა გამოკვლევებიც ზოოლოგიის, ბოტანიკის, გეოლოგიის და ნიადაგთმცოდნეობის საკითხებზე. დარვინის იდეები მის სიცოცხლეშივე დამკვიდრდა მეცნიერაბაში და საფუძვლად დაედო მთელ თანამედროვე ბიოლოგიას.
იხილეთ აგრეთვე
დარვინიზმი
რესურსები ინტერნეტში
Darwin Online; Darwin's publications, private papers and bibliography, supplementary works including biographies, obituaries and reviews
; public domain
Darwin Correspondence Project Full text and notes for complete correspondence to 1867, with summaries of all the rest
Works by Charles Darwin in audio format
Video and radio clips
Darwin 200: Celebrating Charles Darwin's bicentenary
A Pictorial Biography of Charles Darwin
Mis-portrayal of Darwin as a Racist
Darwin's Volcano – a short video discussing Darwin and Agassiz' coral reef formation debate
სქოლიო
ინგლისელი ბიოლოგები
დარვინიზმი
ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრები
ბრიტანელი მოგზაურები
უნგრეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები
XIX საუკუნის ინგლისელები