PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ევგენი პაშუკანისი

ევგენი პაშუკანისი (დ. 23 თებერვალი, 1891 — გ. 1937) — რუსი საბჭოთა იურისტი, 1920-1923 წლებში მუშაობდა რსფსრ–ის საგარეო საქმეთა სახალხო კომისარიატში. 1922 წელს პ. სტუჩკასთან ერთად ჩამოაყალიბ კომუნისტური აკადემიური სამართლის სექცია. 1927 წლიდა იყო კომუნისტური აკადემიის ნამდვილი წევრი, შემდეგ მისი პრეზიდიუმის წევრი და ვიცე-პრეზიდენტი. 1936 წლიდან იყო სსრკ–ის იუსტიციის სახალხო კომისრის მოადგილე.
მისი მეცნიერული შრომები შეეხებოდა სამართლის ისტორიის, ზოგადი თეორიის, სახელმწიფო და საერთაშორისო სამართლის საკითხებს. მისი ძირითადი ნაშრომია „სამართლის ზოგადი თეორია და მარქსიზმი“ (1924), რომელიც ქართულად თარგმნა და გამოსცა თინათინ წერეთელმა 1930 წელს. სხვა ნაშრომებია „მოძღვრება სახელმწიფოს და სამართლის შესახებ“ (1932) და „საერთაშორისო სამართლის ნარკვევები“ (1935).
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
სამართლის ზოგადი თეორია და მარქსიზმი ქართულად
რუსი იურისტები
საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
დაბადებული 1891
დაბადებული 23 თებერვალი
გარდაცვლილი 1937
საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი
სიკვდილით დასჯილი ადამიანები
Santana do Seridó

Santana do Seridó is a municipality in the state of Rio Grande do Norte in the Northeast region of Brazil.
See also
List of municipalities in Rio Grande do Norte
References
Municipalities in Rio Grande do Norte
ფრანკ-პაისი

ფრანკ-პაისი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, ოლგინის პროვინციაში. მდებარეობს კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. შეიქმნა 1976 წელს, კუბის ადმინისტრაციულ-პოლიტიკური მოწყობის რეფორმის შედეგად. მუნიციპალური ცენტრი მდებარეობს დასახლება კაიო-მამბიში.
დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 25 621 ადამიანს შეადგენდა. 510 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 50,2 ადამიანი კმ²-ზე.
იხილეთ აგრეთვე
კუბის მუნიციპალიტეტები
კუბის ქალაქების სია
სქოლიო
კუბის ქალაქები
Tsalka Canyon

Tsalka Canyon is part of Khrami (known as Ktsia at it source ) gorge near Dashbashi village, 3 km from small town of Tsalka, in Tsalka Municipality, in Kvemo Kartli region of southeastern Georgia, 1,110-1,448 meters above sea level. The distance from Tsalka Canyon to the popular Algeti National Park is 42 km.>
Morphology
Tsalka Canyon was created by erosion in volcanic plateau. Canyon is about 7 km long, as measured from canyon beginning at elevation 1448 meters above sea level to the end at elevation 1110 meters above sea level. Canyon depth is 300 meters on average.
Biodiversity
The vegetation on volcanic plateau, where canyon formed, is rather sparse in stark contrast with the different micro-landscape in the canyon. Variety of plants on the steep slopes of the canyon and waterfalls is supported by characteristic micro-climate.
Tourist attractions
Tsalka Canyon is known for it astounding cascading waterfalls, that provide chill in the summer. Tsalka Waterfall takes exotic emerald color and forms dozens of frozen waterfalls in the winter. In waterfall vicinity it is also warmer in the winter than in nearby Tsalka and Dashbashi village. On the way to canyon through Tsalka there are ruins of medieval fortress, the center of resistance of Kldekari principals against Georgian kings.
The Diamond Bridge spans 240m across, suspended 280m above the canyon. The bridge is the longest and tallest free-hanging structure in the world.
See also
Samshvilde Canyon Natural Monument
Algeti National Park
Kldekari (mountain)
Kldekari-Rkoni Monastery
List of natural monuments of Georgia
References
Natural monuments of Georgia (country)
Canyons and gorges of Georgia (country)
Geography of Kvemo Kartli
Protected areas established in 2013
ისგანდარლი (მასალი)

ისგანდარლი (მასალი)
ისგანდარლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის მასალის რაიონში.
2013 წლის 5 მარტს, მასალის რაიონში მდებარე სოფელი ისგანდარლი გაუქმებულია და ამოღებულია სახელმწიფო რეესტრიდან. გაუქმების შემდეგ, სოფლის საკუთრებაში არსებული 438.00 ჰექტარი მიწა შეუერთდა მასალის ქალაქ მასალის ადმინისტრაციულ ტერიტორიულ ერთეულში.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
მასალის რაიონის გაუქმებული სოფლები
ლარს იაკობსენი

ლარს იაკობსენი
ლარს კრისტიან იაკობსენი (დან. Lars Christian Jacobsen; დ. 20 სექტემბერი, 1979, ოდენსე, დანია) — დანიელი ფეხბურთელი. ამჟამად თამაშობს დანიურ კლუბ „კოპენჰაგენში“. 2006 წლიდან ასპარეზობს დანიის ეროვნულ ნაკრებში.
რესურსები ინტერნეტში
Danish national team profile
Lars Jacobsen at Soccerbase
Lars Jacobsen's Premier League profile
დაბადებული 1979
დანიელი ფეხბურთელები
გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
ვესტ ჰემ იუნაიტედის ფეხბურთელები
კოპენჰაგენის ფეხბურთელები
ოდენსეს ფეხბურთელები
დაბადებული 20 სექტემბერი
4 თვე, 3 კვირა და 2 დღე

4 თვე, 3 კვირა და 2 დღე — რუმინული მხატვრული ფილმი, გამოსული 2007 წელს, დადგმული კინორეჟისორი კრისტიან მუნჯუს მიერ. ფილმი გახდა კანის მე-60 კინოფესტივალის პრემიის „ოქროს პალმის რტო“ ლაურეატი.
სიუჟეტი
ფილმში მოქმედება მიმდინარეობს 1987 წელს, ნიკოლაე ჩაუშესკუს მმართველობის ბოლო წლებში. მთავარი გმირი ქალები არიან უნივერსიტეტის მეგობრები, რომელთაგან ერთ-ერთი ფეხმძიმედაა და არალეგალური აბორტის გაკეთებას გადაწყვეტს.
როლებში
ანამარია მარინეკუ
ლაურა ვასილიუ
ვლად ივანოვი
ადი ჩერეულიანუ
ლუმინიტა გეორგიუ
ალექსანდრუ პროტოჩეან
ჯილდოები
2007 — „ოქროს პალმის რტო“ კანის კინოფესტივალი.
2007 — პრიზი ფიპრესი კანის კინოფესტივალზე.
რესურსები ინტერნეტში
ფილმის ოფიციალური საიტი
რუმინული ფილმები
რუმინულენოვანი ფილმები
2007 წლის ფილმები
კრისტიან მუნჯუს ფილმები
ფილმები აბორტის შესახებ
ოქროს პალმის რტოს მფლობელი ფილმები
San Martín, Cesar

San Martín, Cesar
San Martín is a town and municipality in the Colombian Department of Cesar.
References
External links
Gobernacion del Cesar, San Martin
Municipalities of Cesar Department
სავინიაო

სავინიაო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლუგოს პროვინციის ტერა-დე-ლემოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 197 კმ². მოსახლეობა — 3634 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ლუგოს მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
სავინიაოს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ლუგოს მუნიციპალიტეტები
ლუგოს ქალაქები
Belovezhskaya Pushcha National Park

Belovezhskaya Pushcha National Park (Russian: ) is a national park within parts of the Brest Region (Kamyanyets District and Pruzhany District) and Grodno Region (Svislach District) in Belarus adjacent to the Polish border. Since 1992 it is a preserved part of the UNESCO World Heritage Site Białowieża Forest, the last primeval forest fragment of the European woodlands that once stretched across the European Plain. It is home to a large population of European bison, the continent's heaviest land animals. The border between the two countries runs through the forest with the Białowieża National Park on the Polish side of the border. Since May 2015 there has been a visa-free regime within the forest for hikers and cyclists at the Pierarova-Białowieża border crossing.
Geography
The Belovezhskaya Pushcha Biosphere Reserve occupies the area of (2015), subdivided into transition, buffer, and core zones.
The national park occupies (2015). It is located north of Brest. The nature reserves and the national parks cover 2.7% of the Brest Region territory and 2.6% of the Grodno Region.
History
Most of the Białowieża Forest was declared a national park on August 11, 1932 during the Second Polish Republic. After World War II the forest was divided in accordance with the Polish–Soviet border agreement of August 1945 between the People's Republic of Poland and the Byelorussian SSR of the Soviet Union. Poland reopened the Białowieża National Park in 1947. In 1957, the Belarusian part received a new status – “The State Reserve-Hunting Farm”, intended for recreation of the top leaders of the Soviet state and their guests from friendly countries. In 1991, the forest acquired its current status as a state national park.
The park's headquarters are in Kamieniuki. In 2009 the Belovezhskaya Pushcha National Park celebrated the 600th anniversary of its reserve status. All of the hotels and cafes were rebuilt and new ones were added to the park. The Eco Education Center, which houses the Museum of Nature, was built. Approximately 300,000 people visit the park annually.
References
External links
Belovezhskaya Pushcha dedicated conservation/environmental website
Belovezhskaya Pushcha National Park on the official website of Belarus
Belovezhskaya Pushcha National Park official reserve site
National parks of Belarus
Białowieża Forest
Geography of Brest Region
Geography of Grodno Region
Protected areas established in 1932
1932 establishments in Belarus
Tourist attractions in Brest Region
Tourist attractions in Grodno Region
Kamyenyets District
Pruzhany District
Svislach District
Central European mixed forests
ავჩადულანი

ავჩადულანი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 409 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
იარდიმლის რაიონის სოფლები
Camponotus figaro

Camponotus figaro — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
Camponotus
პატარა სატივე

პატარა სატივე — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (გომის თემი). შიდა ქართლის ვაკეზე. მდინარე სურამულას მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 750 მეტრი. ხაშურიდან 16 კილომეტრი. 2006 წლის 1 იანვრის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 38 კომლი, სულ 65 ადამიანი.
დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 90 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, სოფელში ცხოვრობს 68 კაცი, საიდანაც 36 მამაკაცია, ხოლო 32 ქალი.
ისტორია
სოფლის სახელწოდება მომდინარეობს ტივისაგან. გადმოცემით აქ ტივების სადგომი ყოფილა. სატივე თავად ამირეჯიბების კუთვნილი მამული იყო. შემდგომში კი ბაგრატიონ–დავითაშვილების ხელში გადავიდა..
არსებობს როსტომ მეფის 1634 წლის 23 ოქტომბრის დოკუმენტი, სადაც მოხსენებულია სოფელი სატივე. ბაგრატიონ–დავითაშვილების ოჯახი ფცაში ცხოვრობდა და ხშირად ჩამოდიოდნენ სატივეში. მათვე გამოუყვანიათ სოფელში წყარო, რომელიც დღესაც მოქმედებს და ხალხი „ბატონიანთ წყაროს“ უწოდებს.
როგორც ირკვევა სამეფო კარისგან გარკვეული დახმარება და ღონისძიებები გატარდა სატივის გასაცოცხლებლად. ერეკლე მეფე ბრძანებს: ჩვენი ბრძანება არის, ვინც სატივეს დგახართ მერმე თქვენი მორიგე და სურსათი გვიპატიებია... ღმერთმა ნუ ქნას, თუ დაგჭირდებათ, ჯარს მოგახმართ".
ლიტერატურა
ს. მაკალათია, ფრონის ხეობა, თბ. 1963 წ.
ლაბაძე ჯ., ტილიანას ხეობის სოფლების ისტორია, მასალები საქართველოს სოფლების ისტორიისათვის, ტ. IV, თბილისი, 2022
სქოლიო
ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Edith Ronne Land

Edith Ronne Land was the unofficial name of that portion of Antarctica which is bordered by Palmer Land and Ellsworth Land to the West, Coats Land to the East, and the Filchner-Ronne Ice Shelf to the North. In December 2012, this region was officially named Queen Elizabeth Land by the British Government, which considers it part of the British Antarctic Territory.
Edith Ronne Land was named by Chile for Edith Ronne, who was the first woman to be a full member of an Antarctic team. She was also the wife of Commander Finn Ronne, from the United States Navy Reserve, who was the leader of the Ronne Antarctic Research Expedition (RARE) in 1947–48.
Past name usage
Originally, the name was given in 1947 by Commander Finn Ronne to the land presumed to lie south of the large ice shelf he discovered at the head of Weddell Sea (which corresponds to most of present-day Queen Elizabeth Land). However, it was determined in 1957–58 that the ice shelf was larger than previously charted, extending southwards to preempt most of "Edith Ronne Land," and the US Advisory Committee on Antarctic Names officially approved in 1968 the name "Ronne Ice Shelf" for that large ice shelf instead (excluding Filchner Ice Shelf that lies between Berkner Island and Coats Land).
Notes
Regions of Antarctica
Lands of Antarctica
თერსქეი-ალათაუ

თერსქეი-ალათაუ, თესქეი-ალა-თოო — ქედი ყირგიზეთში, ტიან-შანში. გადაჭიმულია 375 კმ-ზე და სამხრეთიდან საზღვრავს ისიქ-ქოლის მთათაშორის ქვაბულს. სიმაღლე 5216 მ-მდე (მთა ყარაქოლი). ჩრდილოეთი კალთა ციცაბო და მაღალია, ძლიერაა დანაწევრებული განშტოებებითა (20-ზე მეტი) და მრავალრიცხოვანი მდინარეების ღრმა ხეობებით; სამხრეთი კალთა გადადის შიდა ტიან-შანის სირტში. ჩრდილოეთ კალთაზე 2000–2500 მ სიმაღლეზე ტიან-შანის ნაძვის მთა-ტაიგის ტყეა, უფრო მაღლა — სუბალპური და ალპური მდელოები; სამხრეთ კალთაზე — მთის ქვიანი ტუნდრა, 3000 მ-ზე მაღლა — მაღალმთის ცივი უდაბნოები. ტიან-შანის გამყინვარების ერთ-ერთი უმსხვილესი ცენტრია (1375 მყინვარის საერთო ფართობი დაახლ. 1123 კმ²-ია). ტურიზმისა და დასვენების პოპულარული ობიექტია.
სქოლიო
ყირგიზეთის ქედები
ოქროს გლობუსის 24-ე დაჯილდოება

ოქროს გლობუსის 24-ე დაჯილდოება
ოქროს გლობუსის 24-e დაჯილდოება გაიმართა 1967 წლის 15 თებერვალს. მასში 1966 წლის ფილმები მონაწილეობდნენ.
ლაურეატები
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ოქროს გლობუსი
Hrísey

Hrísey is a small island off the north coast of Iceland, situated approximately north of Akureyri, in Eyjafjörður, at .
Since 2004, the island has been a part of the municipality of Akureyri, having previously been a municipality in its own right.
Hrísey itself has a total land area of , and is about long by wide at its widest point in the south. It is the second-largest island off the coast of Iceland (after Heimaey in the Vestmannaeyjar). It has a population of approximately 120 people and has been continuously inhabited since the Settlement of Iceland. The island is connected to the mainland by a ferry service to Árskógssandur, a fifteen-minute sailing.
Historically, the island was used as a base for the fishing industry, first by Norwegians and Swedes, and then by Icelanders, and by the late nineteenth century it housed a herring salting factory. Overfishing in Icelandic waters led to a steep decline in the fishing industry in the 1960s, and the last fish freezing plant on Hrísey, owned by the Eyjafjörður Co-operative Society, closed in 1999.
More recently, Hrísey has developed a reputation as a birdwatching destination. There are no natural predators on the island, making it an ideal bird sanctuary. The northern part of Hrísey, Ystabæjarland, is a privately owned nature reserve and the killing of birds is forbidden on the rest of the island. Among the forty species of bird on the island are the ptarmigan, Arctic tern, and eider duck.
References
External links
Accommodation in Hrisey
A short guide to the islands of Eyjafjörður
Islands of Iceland
გალაში

გალაში — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ბეჩოს თემი (სოფლები: ბაგვდანარი, გალაში, დოლასვიფი, დოლი, ლანხვრი, მაზერი, ნაშთქოლი, ტვებიში, უშხვანარი, ქართვანი, ცხეკვანი, ჭკიდანარი, ჭოხულდი).
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 38 ადამიანი.
სქოლიო
მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გეოგრაფიული გარემო

გეოგრაფიული გარემო — გეოგრაფიული გარსის ნაწილი; ადამიანთა საზოგადოების გარემომცველი დედამიწის ბუნებრივი გარემოს ის ნაწილი, რომელიც ასე თუ ისე გარდაქმნილია ადამიანის მიერ და რომელთანაც საზოგადოება უშუალოთაა დაკავშირებული თავისი
შრომითი საქმიანობით.
ბუნებრივი გარემო და საზოგადოება
დედამიწის ბუნებრივი გარემო მხოლოდ ადამიანთა საზოგადოების გაჩენამ (ადრინდელი პალეოლითი) აქცია გეოგრაფიულ გარემოდ და ისიც მხოლოდ იმ ტერიტორიაზე, სადაც საზოგადოება ცხოვრობდა. დროთა განმავლობაში გეოგრაფიული გარემო ფართოვდებოდა, რადგან ადამიანთა საზოგადოება მზარდ მოთხოვნილებათა დასაკმაყოფილებლად, დედამიწის ახალ სივრცეეებს იპყრობდა,
ბუნების ახალ-ახალ ნაწილებს იყენებდა. მომავალში გეოგრაფიული გარემო მთლიანად მოიცავს გეოგრაფიული გარსს და მის ფარგლებსაც გასცდება (დედამიწიდან მოუწყვეტლად).
ბუნებრივი გარემოს ის ელემენტები, რომლებიც ბუნებრივი ნივთიერებებისაგან არის შექმნილი ადამიანის ხელით, მაგრამ არ აქვს თვითგანვითარების უნარი, გეოგრაფიულ გარემოს არ შეადგენს და საზოგადოების განსაკუთრებულ ტექნოგენურ გარემოს ქმნის (ქალაქები, ქარხნები, ჰესები და სხვ.).
გეოგრაფიული გარემო საზოგადოების განვითარების ერთ-ერთი აუცილებელი, მუდმივი, მაგრამ არა ძირითადი პირობაა; მას შეუძლია მხოლოდ დააჩქაროს ან შეანელოს და არა განსაზღვროს საზოგადოების განვითარება. გეოგრაფიული გარემოს თავისებურებანი სხვადასხვა ქვეყნებისა და რაიონების ბუნებრივი პირობების ნაირგვარობა და ბუნებრივი რესურსებით უზრუნველყოფა არსებით გავლენას ახდენს ქვეყნების განვითარებაზე.
გეოგრაფიულ გარემოში ადამიანის სამეურნეო საქმიანობას აქვს როგორც აღმშენებლობითი, ისე დამანგრეველი ხასიათი, რაც ბუნების ყველა ელემენტს რელიეფს, ჰავას, წყლებს, ნიადაგებს, ორგანულ სამყაროს და მთლიანობაში ბუნებრივ-ტერიტორიულ კომპლექსებს (ბტკ) ეხება.
იხილეთ აგრეთვე
გეოგრაფიული გარსი
ლიტერატურა
ფიზიკური გეოგრაფია
შხერები

შხერები — ძველი კონტინენტური გამყინვარების არეში ზღვებისა და ტბების რთულ დანაწევრებულ ნაპირებთან მდებარე კლდოვანი კუნძულები, რომლებიც დაყოფილია ვიწრო სრუტეებითა და ყურეებით.
ზოგჯერ ამოწეულია წყლის ზედაპირზე, ზოგჯერ კი პირიქით, მხოლოდ წყალქვეშ ვრცელდება („ბრმა შხერები“), სადაც ქმნის ვრცელ სარტყელს ზოგიერთი მაღალი კლდოვანი ნაპირების გასწვრივ. შხერები გვხვდება ცივ და ზომიერ სარტყელში. განსაკუთრებულად შხერები განვითარებულია ნაპირების გასწვრივ, რომლებიც ფიორდებითაა დანაწევრებული.
კრისტალური ქანებით აგებულ კუნძულებზე მყინვარული დამუშავების კვალი (ვერძის შუბლი) ან მორენული წარმონაქმნებია (დრუმლინი, ოზები, მორენული ბორცვები). სიდიდით კუნძულები რამდენიმე კმ² აღწევს, სიმაღლით რამდენიმე მ-ს, მათი რიცხვი მრავალი ასეულია. შხერები გავრცელებულია პლეისტოცენური გამყინვარების ოლქებში, ფინეთში, შვედეთში, ნორვეგიაში, კანადაში, პატაგონიის, გრენლანდიის, ლაბრადორისა და დალმაციის სანაპიროებზე და სხვა. წარმოდგენილია მომცრო კლდოვანი კუნძულებისა და წყალქვეშა მოგლუვებული კლდეების სახით. საკმაოდ კარგად მოჩანს იგი თეთრი ზღვის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილშიც.
მრავალ კუნძულს აქვს გუმბათისებრი ფორმა და მყინვარული ნაიარევი; ნაწილობრივ წყლის დონეზე დაბლაა. ნაოსნობა შხერებს შორის მეტად გართულებულია და მიმდინარეობს მხოლოდ რეკომენდებული ფარვატერებით.
შხერების ფართო გავრცელების ადგილებში წარმოიქმნება ნაპირის შხერული ტიპი, რომელიც ვიწრო ყურეებით ძლიერ არის შეჭრილ-შემოჭრილი. კუნძულები აგებულია კრისტალური ქანებით და მათ შორის გაბნეულია მრავალრიცხოვანი თავთხელები.
სქოლიო
რელიეფის ფორმები
რელიეფის ფორმები
ისტლენდის ოლქი

ისტლენდის ოლქი — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ისტლენდი. შეიქმნა 1858 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ტეხასის ოლქები
ქართლის სასპასპეტო

ქართლის სასპასპეტო — ადმინისტრაციული ერთეული საქართველოში, მოიცავდა შიდა ქართლს, დაარსდა ფარნავაზ მეფის დროს.
„მეფეთა ცხოვრების“ ცნობით, ქართლის სამეფოს დამაარსებელმა და მისმა პირველმა მმართველმა ფარნავაზ მეფემ (ძვ. წ. IV საუკუნის ბოლო — ძვ. წ. III საუკუნის I ნახევარი) თავისი სამფლობელო გაყო ცხრა სამხედრო-ადმინისტრაციულ ერთეულად, აქედან რვა იყო საერისთავო (ერისთავით სათავეში) და ერთი სასპასპეტო (სპასალარით („სიფაჰსალარ“)/სპასპეტით („ერან სპაჰპატ“) სათავეში). სასპასპეტოს ტერიტორია, როგორც ყველაზე მთავარი ადმინისტრაციული ერთეულისა, მთლიანად მოიცავდა ისტორიული შიდა ქართლის რეგიონებს, მათ შორის, ცხინვალის რეგიონს. ფარნავაზ მეფის მიერ შექმნილმა სამხედრო-ადმინისტრაციულმა მოწყობამ პრაქტიკულად უცვლელი სახით იარსება მთელი ელინისტური ხანის (ძვ. წ. IV-ძვ. წ.I სს.) და გვიანანტიკური პერიოდის (ახ. წ. I-IV სს.) განმავლობაში. მთელ ამ პერიოდში ცხინვალის რეგიონის ტერიტორია, რომელიც ქართლის სასპასპეტოში შედიოდა, ქართლის სამეფოს განუყოფელი ნაწილი იყო.
ისტორია
პირველი ეტაპი
თავდაპირველად ფარნავაზ მეფემ შემოიღო სპასპეტის წოდება, რომელმაც იხელმძღვანელა სპარსული ტრადიციებით და შიდა ქართლის ტერიტორიაზე დააარსა ერთი სასპასპეტო.
მეორე ეტაპი
მოგვიანებით, თამარ მეფის დროს მოხდა შიდა ქართლის სამ სასპასპეტოდ დაყოფა.
აღნიშნულმა დაყოფამ იარსება ვახუშტი ბატონიშვილის დრომდე, რომელსაც თავის „საქართველოს გეოგრაფიაში“ აღწერილი აქვს სამივე სასპასპეტოს ტერიტორიული მოწყობა.
ერთი სასპასპეტო მდებარეობდა მტკვარსა და თრიალეთის ქედს შორის, ტაშისკარიდან თბილისამდე.
ქართლის სპასპეტები
ფარნავაზ სპასპეტი — მოღვაწეობდა ფარსმან ქველის დროს.
მაეჟან სპასპეტი — მოღვაწეობდა IV საუკუნეში, ასფაგურ მეფის დროს.
საურმაგ სპასპეტი — მოღვაწეობდა V საუკუნეში, მირდატ მეფისა და ვახტანგ გორგასალის მეფობის დროს.
ჯუანშერ სპასპეტი — მოღვაწეობდა V საუკუნეში, ვახტანგ გორგასალის მეფობის დროს.
ევაგრე სპასპეტი — მოღვაწეობდა VII საუკუნეში, შიო მღვიმელისა და ფარსმან მეფის დროს.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ჯავახიშვილი ივ., ქართული სამართლის ისტორია, წგნ. 1-2 (ნაკვ 1), ტფ., 1928.
სპასალარი
იბერიის საერისთავოები
ნაპარეა

ნაპარეა — ძველი ეგვიპტის დედოფალი ოცდამეხუთე დინასტიიდან, ძველი ეგვიპტის მესამე გარდამავალი პერიოდის დროს. ნაპარეა ეგვიპტის ფარაონის ტაჰარქას მეუღლე იყო.
რესურსები ინტერნეტში
ეგვიპტის ოცდამეხუთე დინასტია
ძველი ეგვიპტის დედოფლები
ეგვიპტის ოცდამეხუთე დინასტიის დედოფლები
ვიკოს ტბა

ვიკოს ტბა — კალდერული ტბა ცენტრალურ იტალიაში, ლაციოს რეგიონში. წარმოადგენს იტალიის ერთ-ერთ ყველაზე მაღლა მდებარე ტბას (ზღვის დონიდან 510 მ). ადმინისტრაციულად ის კაპრაროლის და რონჩილონეს კომუნების შემადგენლობაში შედის.
ტბა გარშემორტყმულია სიმინის ბორცვებით, რომელთა უმაღლესი წერტილი ზღის დონიდან 965 მეტრზე მდებარეობს. მიეკუთვნება ვიკოს ტბის ბუნების ნაკრძალს.
ლეგენდის მიხედვით, ვიკოს ტბა ჰერაკლემ შექმნა, რომელმაც თავისი კვერთხის მოსაპოვებლად ადგილობრივები დაიპყრო. როდესაც მან ეს შეძლო, მიწიდან ნაკადულმა ამოხეთქა და ასე შეიქმნა ტბა.
ტბას ვიკოს ვულკანის ცენტრალური კალდერა უჭირავს. ვულკანური კონუსი ჩამოყალიბდა 305 — 258 ათასი წლის წინ მიმდინარე ამოფრქვევების შედეგად. მოგვიანებით, დიდი მოცულობის პიროპლასტიკური ნაკადებისა და ვულკანური ფერფლის ამოფრქვევამ განაპირობა ვულკანური კონუსის პროგრესული კოლაფსი და კალდერის წარმოქმნა, სადაც 138 000 წლის წინ ვიკოს ტბა ჩაგუბდა.
ტბა მდინარე ვიკანოს წყლით იკვებება. ეტრუსკების მიერ გვირაბის აშენებამდე, სავარაუდოდ ტბა უფრო ღრმა იყო ვიდრე ის დღესაა. მასში მდებარეობს კუნძული მონტე-ვენერე.
არეალი ცნობილია პლაჟის ფართო ტყეებით, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე სამხრეთულია ევროპაში. სიმაღლე და გარსშემორტყმული კრატერის კალთები ქმნის საკმარისად ცივ პირობებე იმისთვის, რომ გადარჩეს ხეები. კრატერის ჩრდილოეთი, საკმაოდ ფართო ნაწილი ბუნების ნაკრძალს წარმოადგენს, რომელიც ამ ტყეების დაცვის მიზნითაა შექმნილი.
იხილეთ აგრეთვე
იტალიის ტბების სია
რესურსები ინტერნეტში
Lake Vico VR panoramas at Tuscia 360
სქოლიო
იტალიის ტბები
ბადრიანების სამაროვანი

ბადრიანების სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნეძიხის ჩრდილოეთით, მდინარე ხორხის ხეობისკენ მიმავალ გზასთან. განეკუთვნება II-IV საუკუნეებს. ძეგლი 1988-1989 წლებში გათხარა ისტორიის, არქიტექტურისა და ეთნოგრაფიის არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთის არქეოლოგიურმა ექსპერდიციამ. მთის ფერდობზე განლაგებულ სამაროვანზე გათხრილია 13 ინდივიდუალური ორმოსამარხი. მიცვალებულები დაკრძალული იყვნენ კიდურებმოხრილი, მარცხენა გვერძე, თავით სამხრეთისაკენ. აღმოჩენილი მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.
ლიტერატურა
დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
გიორგი ლობჟანიძე

გიორგი ლობჟანიძე (დ. 20 თებერვალი, 1974, ნაბახტევი, ხაშურის რაიონი, საქართველოს სსრ) — ქართველი პოეტი, მთარგმნელი, აღმოსავლეთმცოდნე, ფილოლოგი.
ბიოგრაფია
გიორგი ლობჟანიძე 1974 წლის 20 თებერვალს ხაშურის რაიონის სოფელ ნაბახტევში დაიბადა. 1991 წელს დაამთავრა ხაშურის I საშუალო სკოლა და უგამოცდოდ ჩაირიცხა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტის სემიტოლოგიის განყოფილებაზე, არაბული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით.
1996 წელს, უნივერსიტეტის წარჩინებით დამთავრების შემდეგ, მუშაობდა სემიტოლოგიის კათედრის მასწავლებლად, 1997 წელს კი გაემგზავრა ირანში, სადაც დაასრულა თეირანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის თეოლოგიის ფაკულტეტის ასპირანტურა რელიგიათა და მისტიკის ისტორიის სპეციალობით.
1999 წელს, საქართველოში დაბრუნების შემდგომ, მუშაობს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. არის საქართველოს კულტურულ ურთიერთობათა ცენტრის „კავკასიური სახლის“ აღმოსავლური განყოფილების გამგე და „ისლამური კულტურის ცენტრის“ ხელმძღვანელი.
2005 წელს, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დაიცვა დისერტაცია „იესო და მარიამი ყურანში“, რისთვისაც მიენიჭა ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი.
გამოქვეყნებული აქვს ლექსების ოთხი კრებული: „ობლის კვერი“, „დუღილის ტემპერატურა“, „ბაბუაწვერების თაიგული“ (2004წ.), „არაბულის მასწავლებელი'' (2013წ).
თარგმნილი აქვს შუა საუკუნეებისა და თანამედროვე არაბული და სპარსული ლიტერატურის არაერთი ნიმუში, რომელთაგან ცალკე წიგნად გამოქვეყნებულია: ჯალალ ედ-დინ რუმი „ყაზალები“, იბნ ალ-მუკაფფა „წიგნი ქალილასა და დიმნასი“, სოჰრაბ სეფეჰრი „წყლის ფეხის ჩქამი“, ჯიბრან ხალილ ჯიბრანი, „იესო - ძე კაცისა“, ფორუყ ფაროხზადი, „მეორედ დაბადება“, „სპარსული ზღაპრები“, ყურანი.
ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი.
რესურსები ინტერნეტში
გიორგი ლობჟანიძე
ბიოგრაფია
ქართველი პოეტები
ქართველი ფილოლოგები
ქართველი აღმოსავლეთმცოდნეები
ხაშურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
საბას პრემიის ლაურეატები
ხაშურის საპატიო მოქალაქეები