PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ციგანკა-ნოუე

ციგანკა-ნოუე — სოფელი მოლდოვაში, კანტემირის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 23 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 112 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
კანტემირის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
კანტემირის რაიონის სოფლები
Camponotus nigriceps nigriceps

Camponotus nigriceps nigriceps — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
Camponotus
ავილესი

ავილესი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ასტურიის პროვინციის ავილესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 26,81 კმ². მოსახლეობა — 80 114 კაცი (2016 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ასტურიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ავილესის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ასტურიის მუნიციპალიტეტები
ასტურიის ქალაქები
აკვასკია

აკვასკია, აკვასქია — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (გუფის თემი), მდინარე ღალიძგის მარჯვენა ნაპირზე. რკინიგზის სადგური ოჩამჩირე – ტყვარჩელის ხაზზე. ზღვის დონიდან 90 მ, შავი ზღვიდან 10 კმ, ოჩამჩირიდან 11 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
ისტორია
ადგილობრივების ცნობით მისი ძველი ქართული სახელია ქუასკური. XIX საუკუნის შუა ხანებიდან ფიქსირდება წყაროებში აკვასკიას ფორმით (ფ. ზავადსკი), იხსენიება 1867 ლის აფხაზ მუჰაჯირთა სიაში (აკვასკი). 1886 წელს აკვასკი ბესლახუბის სასოფლო საბჭოში შედიოდა, ხოლო 1930 წელს – გუფის თემში. 1930-იანი წლების დასაწყისში გუფის სასოფლო საბჭოს გამოეყო სოფლები აკუასკე და ზაგანი, რითაც შეიქმნა აკუასკის სასოფლო საბჭო ცენტრით სოფელ აკუასკეში. 1954 წელს აკვასკისა და გუფის სასოფლო საბჭოები ერთ, გუფის სასოფლო საბჭოში გააერთიანეს.
ლიტერატურა
სქოლიო
გუფის თემის სოფლები
მოზამბიკის პრემიერ-მინისტრი

მოზამბიკის პრემიერ-მინისტრი — მოზამბიკის მთავრობისა და აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური.
მოზამბიკის პრემიერ-მინისტრები
25.06.1975-დან 17.07.1986-მდე პოსტი გაუქმებულია.
რესურსები ინტერნეტში
სია
მიქაელ I (მთავარეპისკოპოსი)

მიქაელ I (მთავარეპისკოპოსი)
მიქაელ I — ქართლის ეპისკოპოსი (მთავარეპისკოპოსის ტიტულით) V ს-ის 50-იანი წლებიდან 60-იანი წლების ბოლომდე. ბიზანტიიდან მოწვეული ბერძენი. ვახტანგ გორგასლის აღმზრდელ-მასწავლებელი. მიქაელი იღვწოდა ქრისტიანობის განმტკიცებისათვის, ენერგიულად ებრძოდა ქართლში ფეხმოკიდებულ სხვადასხვა ერესს და მაზდეანობას. დაწვა ქართლის ეპისკოპოსის მობიდანის ერეტიკული წიგნები. მიქაელი არ ემხრობოდა ვახტანგ გორგასლის საეკლესიო-სახელმწიფოებრივ პოლიტიკას, რომელიც ზღუდავდა ეკლესიის დამოუკიდებლობას. მეფესა და მიქაელს შორის უთანხმოება ისე გამწვავდა, რომ განაწყენებულმა ეპისკოპოსმა მასთან საამბორებლად მისულ ვახტანგს ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა. ამ კადნიერებისათვის მიქაელი ქართლიდან გააძევეს.
იხილეთ აგრეთვე
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები
ლიტერატურა
ლომინაძე ბ., სახელმწიფოსა და ეკლესიის ურთიერთობა VIII-XII საუკუნეების საქართველოში, წგნ.: საქართველო რუსთაველის ხანაში, თბ., 1966;
ლორთქიფანიძე მ., ქართლი V საუკუნის მეორე ნახევარში, თბ., 1979;
საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 1 თბ., 1973;
ჯავახიშვილი ივ., თხზულებანი თორმეტ ტომად, ტ 1, თბ., 1979;
ლომინაძე გ., ქსე, ტ. 7, გვ. 23-24, თბ., 1984
მცხეთის მღვდელთმთავრები
Cascade River (Tasmania)

Cascade River (Tasmania)
The Cascade River, part of the Ringarooma River catchment, is a perennial river located in the north-east region of Tasmania, Australia.
Location and features
The river rises below Bells Hill and flows generally north by west, through the Cascade Dam, and reaches its mouth near Derby where it merges with the Ringarooma River. The river descends over its course.
The river flooded in April 1929, following unusually heavy rains in northern Tasmania. After rainfall of in ninety minutes, the Briseis Dam gave way upstream of Derby, causing a torrent of water to rush down the narrow gorge of the Cascade River. At the time, the flood was the worst in Tasmanian history, lasting several days. Thousands of buildings were damaged and the death toll is variously reported to be between 14 and 22. After the 1929 Briseis Dam Disaster, a dam across the Cascade River was rebuilt in 1936 as the Cascade Dam.
See also
References
Rivers of Tasmania
North East Tasmania
მასმა-ჩიკჩეს რაიონი

მასმა-ჩიკჩეს რაიონი — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ხაუხის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 650 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 027 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 34 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 29.86 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
ხუნინის რეგიონის რაიონები
ხაუხის პროვინციის რაიონები
ყამ-ყამი

ყამ-ყამი — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1209 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
Azərbaycan Respublikası Quba Rayon İcra Hakimiyyəti
სქოლიო
ყუბის რაიონის სოფლები
ჯვარი (ქალაქი)

ჯვარი (ქალაქი)
ჯვარი — ქალაქი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ენგურის ნაპირას, ზუგდიდი-მესტიის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 280 მ სიმაღლეზე. ქალაქში არის სამრეწველო საწარმოები, ჯანდაცვის, განათლებისა და კულტურის დაწესებულებები, საზოგადოებრივი ცენტრი. შემორჩენილია შუა საუკუნეების ციხის ნანგრევები. ქალაქად გამოცხადდა 1981 წელს. 2014 წელს განიხილებოდა ჯვარის მუნიციპალიტეტის შექმნა, რომელშიც უნდა გაერთიანებულიყო სოფლები ლია, ფახულანი, ჭალე, მუჟავა, ეწერი და ჩქვალერი, ხოლო ცენტრი ყოფილიყო ქალაქი ჯვარი. აღნიშნული გადაწყვეტილება არ იქნა მიღებული.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 763 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის ქალაქები
საყორნეს უღელტეხილი

საყორნეს უღელტეხილი
საყორნე — უღელტეხილი საქართველოში, კახეთის მხარეში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კახეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე. სიმაღლე 2835 მ. საყორნის მიდამოები აგებულია იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. კალთები შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით. უღელტეხილი პანკისის ხეობას აკავშირებს თუშეთის ალაზნის ხეობასთან.
ლიტერატურა
კახეთის კავკასიონის უღელტეხილები
კახეთის მხარის უღელტეხილები
მანუელ პინტუ და კოშტა

მანუელ პინტუ და კოშტა (დ. 5 აგვისტო, 1937, აგუა-გრანდე, სან-ტომე და პრინსიპი) — სან-ტომე და პრინსიპის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. სან-ტომე და პრინსიპის განმათავისუფლებელი მოძრაობა/სოციალ-დემოკრატიული პარტიის დამაარსებელი. ქვეყნის პრეზიდენტი 1975-1991 წწ. და 2011-2016 წლებში.
უმაღლესი ეკონომიკური განათლება მიიღო გდრ-ში, თავისუფლად ფლობს გერმანულ ენას.
იხილეთ აგრეთვე
სან-ტომე და პრინსიპის პრეზიდენტი
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
დაბადებული 5 აგვისტო
დაბადებული 1937
სან-ტომე და პრინსიპის პრეზიდენტები
VTech

VTech (თავდაპირველად Video Technology Limited) — ჰონგ-კონგში დაფუძნებული კომპანია, რომელიც არის საგანმანათლებლო ელექტრონული პროდუქტების, უსადენო ტელეფონების, სათამაშოებისა და სხვადასხვა აქსესუარების ერთ-ერთი უმსხვილესი მწარმოებელი მსოფლიოში.
კომპანია დაარსდა 1976 წელს, ბიზნესმენების, ალან ვონგისა და სტეფან ლეუნგის მიერ. 1980-90-იან წლებში VTech აწარმოებდა პერსონალურ კომპიუტერებსა და სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლებს.
2014 წლის მონაცემით კომპანიის მთლიანი შემოსავალი არის 1,898.9 მილიონი აშშ დოლარი, ხოლო მსოფლიოს მასშტაბით ჰყავს დაახლოებით 30, 000 თანამშრომელი.
რესურსები ინტერნეტში
VTech Phones website
VTech Toys website
სქოლიო
VTech
1976 წელს დაარსებული ელექტრონული კომპანიები
ალკონერა

ალკონერა — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების ბადახოსის პროვინციის საფრა-რიო-ბოდიონის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 32,7 კმ². მოსახლეობა — 743 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ბადახოსის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ალკონერის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ბადახოსის მუნიციპალიტეტები
ამღის სვეტისანგელოზის ჯვარი

ამღის სვეტისანგელოზის ჯვარი
სვეტისანგელოზის ჯვარი, იახსარ სვეტად ჩამოსულის ჯვარი — საკულტო ძეგლი, მდებარეობს სოფელ ამღასთან ახლოს. ხატის კომპლექსში შედის დარბაზი, ბეღელი, „დროშათ საბძანი“ კოშკი, საზარე კოშკი და გალავანი.
ძეგლის აღწერა
დარბაზი გეგმით ოთხკუთხაა, ნაგებია ფიქლის მშრალი წყობით. შესასვლელი ჩრდილო-დასავლეთიდან აქვს. კარი თაღოვანია. კარს ზემოთ გარედან ოთხკუთხა ნიშია, რომელშიც ზარი კიდია. შიდა სივრცე ტიხრით ორადაა გაყოფილი. მათგან შედარებით მოზრდილი ნაწილის ცენტრში კერაა მოწყობილი, ხოლო ჩრდილოეთ კედელში ორი თახჩაა, ხოლო მეორე ნაწილის დასავლეთ კედელში სარკმელი და თახჩაა მოწყობილი. შენობა გადახურულია სიპების ორფერდა სახურავით.
ბეღელი ფიქლის ქვის მშრალი წყობით ნაშენი ოთხკუთხა ნაგებობაა, რომელსაც ორფერდა საფეხუროვანი სახურავი აქვს. შესასვლელი ჩრდილო-დასავლეთიდანაა. კარი თაღოვანია. გარედან კარს ზემოთ თაროა, თაროს ზემოთ კი — ოთხკუთხა ნიში, რომელშიც ზარი კიდია. შესასვლელის მარცხენა მხარეს ეგრეთ წოდებული „საგანძე სიპია“, მის უკან, ახლოს „დროშათ საბძანი“, რომელიც გეგმით კვადრატული მცირე ზომის ყრუ კოშკურა ნაგებობაა და ნაგებია ფიქლის მშრალი წყობით.
ასეთივე ნაგებობაა ბეღლის მეორე მხარეს, რომელსაც ძველ „დროშათ საბძანს“ უწოდებენ. ბეღელს სიპების ორფერდა სახურავი აქვს.
საზარე კოშკი ფიქლის მშრალი წყობით ნაგები გეგმით ოთხკუთხა ყრუ ნაგებობაა, აქვს ორფერდა გადახურვა.
გალავანი წრიული ფორმისაა, ნაგებია რიყის ქვით. შემორჩენილია ნაწილობრივ.
ლიტერატურა
დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სამანგანის პროვინცია

სამანგანის პროვინცია (დარი سمنگان Samangān, პუშტუ سمنګان‎) — ავღანეთის 34 პროვინციიდან ერთ–ერთი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი აიბაკი. მას ჩრდილო–დასავლეთით ესაზღვრება ბალხის პროვინცია, ჩრდილო–აღმოსავლეთით — ყუნდუზის პროვინცია, აღმოსავლეთით — ბაღლანის პროვინცია, ხოლო სამხრეთით — ბამიანის პროვინცია
რეგიონი იყოფა შვიდ ნაწილად. ესენია:
აიბაკი
დარაი სუფ ბალა
დარაი სუფ პაიანი
რუი დუ აბი
ფეროზ ნახჩირი
ჰაზრათ სულთანი
ხორამ ვა სარბაგი
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია სანაგანის პროვინციაზე
USAID–ი ავღანეთი
ნეტ–წიგნები ავღანეთი (სამანგანი)
"გარდიანი" ავღანურ ამბებზე
რუსტამის მონასტერი სამანგანის სიახლოვეს
მიწისძვრა სამანგანში
Dupree, Nancy Hatch (1977): An Historical Guide to Afghanistan. 1st Edition: 1970. 2nd Edition. Revised and Enlarged. Afghan Tourist Organization.
ავღანეთის პროვინციები
Xəlitli

Xəlitli (also, Xalidli, Khalidly and Khalydly) is a village and municipality in the Goychay Rayon of Azerbaijan. It has a population of 1,158.
References
Populated places in Goychay District
მარინა ფაილოძე

მარინა ფაილოძე (დ. 1954) — ქართველი მეცნიერი, ექიმი-პათოლოგანატომი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2006).
1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი.
1977–2015 წლებში იყო ჩაჩავას კლინიკის მორფოლოგიური ლაბორატორიის მორფოლოგი. 2008 წლიდან სადაზღვევო კომპანიების „მედიჰელფის“, „გიდმედისა“ და „გერმანული კლინიკის“ ციტოლოგი. 2008 წლიდან იყო საქართველოს საპატრიარქოს წმინდა იოაკიმეს და ანას სახელობის სამედიცინო ცენტრის მორფოლოგიური განყოფილების ხელმძღვანელი. 2015 წლიდან ღუდუშაურის ეროვნული სამედიცინო ცენტრის მორფოლოგი. 2018 წლიდან იყო თბილისის კლინიკური პათოლოგიის სამეცნიერო-პრაქტიკული ცენტრის მორფოლოგი. 2012 წლიდან მუშაობს ქირურგიის ეროვნულ ცენტრში გინეკოლოგიური მორფოლოგიის (ოპერაციული, ბიოფსიური, ციტოლოგიური), პლაცენტის პათოლოგიის და აბორტული (22 კვირამდე ვადით ნაყოფებში) ნაყოფების კვლევის მიმართულებით. არის 50–მდე სამეცნიერო შრომის ავტორი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „დროული ნაყოფის თირკმელზედა ჯირკვლების და პლაცენტის მორფო-ფუნქციური ცვლილებების კორელაციური კავშირი მწვავე და ქრონიკული ჰიპოქსიის პირობებში“, დაიცვა 1989 წელს. სადოქტორო დისერტაციის თემა — „საკვერცხის ფოლიკულური აპარატის და ყვითელი სხეულის დისგენეზია საშვილოსნოს პროლიფერაციული მიომებით დაავადებულ რეპროდუქციული პერიოდის ქალებში“, დაიცვა 2006 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი ექიმები
თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
გერმანიის საფეხბურთო თასი

გერმანიის საფეხბურთო თასი — ყოველწლიური სათასო შეჯიბრება გერმანიის საფეხბურთო გუნდებს შორის, რომელსაც ატარებს გერმანიის ფეხბურთის ფედერაცია.
გათამაშება პირველად ჩატარდა 1935 წელს. ტარდება აგვისტოდან მაისის ჩათვლით და მისი გამარჯვებული კვალიფიკაციას გადის გერმანიის სუპერთასზე და უეფა-ს ევროპა ლიგაზე.
ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია მიუნხენის „ბაიერნი“, რომელსაც 19-ჯერ აქვს თასი მოპოვებული, ის ასევე გათამაშების მოქმედი გამარჯვებულია.
ფინალები
სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
რესურსები ინტერნეტში
(West) Germany - List of Cup Finals
გერმანიის ფეხბურთი
გერმანიის საფეხბურთო ტურნირები
ეროვნული საფეხბურთო სათასო ტურნირები
ბენევენტოს პროვინცია

ბენევენტოს პროვინცია — პროვინცია იტალიაში, კამპანიის რეგიონში. დედაქალაქია ბენევენტო.
პროვინციის ფართობი 2 071 კმ²-ია, მოსახლეობა 289 455 (2005). შედგება 78 კომუნისგან.
ბენევეტოს პროვინცია მეთხვევა XI საუკუნის შუა და ბოლო წლებში არსებულ ბენევეტოს საჰერცოგოს.
კომუნები
ცხრილში მოცემულია პროვინციის უდიდესი კომუნები:
იხილეთ აგრეთვე
იტალიის პროვინციები
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
იტალიის პროვინციები
კუენკა

კუენკა
ტოპონიმი კუენკა შეიძლება აღნიშნავდეს:
კუენკა — ქალაქი ესპანეთში;
კუენკა — ქალაქი ფილიპინებში;
კუენკა — ქალაქი ეკვადორში;
კუენკა — პროვინცია ესპანეთში;
Olintla

Olintla is a town and municipality in the Mexican state of Puebla in south-eastern Mexico.
References
Municipalities of Puebla
ტერეზა პელტიერი

ტერეზა პელტიერი (დაბ. სახ. ტერეზა ჯულიეტ კოჩეტი; დ. 26 სექტემბერი, 1873, ორლეანს ლოირეტი, საფრანგეთი — გ. 18 თებერვალი, 1926, პარიზი, საფრანგეთი)— ფრანგი მოქანდაკე და ავიატორი. ითვლება, რომ ის იყო პირველი ქალი, რომელმაც მარტომ განახორციელა ფრენა. ის ავიატორობით მას შემდეგ დაინტერესდა, რაც მისმა მეგობარმა, ასევე მოქანდაკე ლეონ დელაგრანგმა, ამ სფეროში დაიწყო მოღვაწეობა.პელტიერმა ავიაცია მას შემდეგ დატოვა, რაც ლეონი ერთ-ერთი ფრენის დროს, ავარიის შედეგად გარდაიცვალა.
ადრეული ცხოვრება და კარიერა
ტერეზა პელტიერი დაიბადა 1873 წლის 26 სექტემბერს, საფრანგეთში. 1893 წელს, მან იქორწინა პარიზის საზღვაო ექიმზე, ალფრედ პელტიერზე. ტერეზამ ადრეული ასაკიდანვე დაიწყო მოქანდაკეობის შესწავლა. 1908 წელს მან მიიღო სკულპტურის პრემია ქალთა მხატვარ და მოქანდაკეთა კავშირისგან, რომელიც საფრანგეთში ქალ მხატვართა პირველ გაერთიანებას წარმოადგენდა.
ავიაცია
1908 წლის 8 ივლისს, პელტიერი და დელაგრანგი პირველად გაფრინდნენ ერთად, 200 მეტრის მანძილზე . ასევე 1908 წელს, დელაგრანგმა პელტიერს შესთავაზა, რომ მასთან ერთად მონაწილეობა მიეღო Voison boxkite- ში რეკორდული გამძლეობის ფრენისთვის. ისინი 30 წუთისა და 28 წამის განმავლობაში იყვნენ ჰაერში. ამის შემდეგ, მან კვლავ იმოგზაურა სამხრეთით, დელაგრანგთან ერთად, როდესაც ის იტალიის გარშემო გამოფენებზე მიფრინავდა. ამ ხნის განმავლობაში, პელტიერმა საფრანგეთის გაზეთებისათვის დაწერა სტატიები, თავისი გამოცდილების შესახებ და გადაწყვიტა, რომ მასაც შეესრულებინა სოლო ფრენა.
იმ დროს იყო მოსაზრება, რომ ტერეზა პელტიერი პირველი ქალი იყო, ვინც თვითმფრინავით გაფრინდა, როგორც მგზავრი. მოგვიანებით გაირკვა, რომ მაისის ბოლოს ჰენრი ფარმანს წაყვანილი ჰყავდა ერთი ბელგიელი ქალი.ამ ამბის გაგების შემდეგ, პელტიერმა გადაწყვიტა, რომ ის ყოფილიყო პირველი ქალი, რომელიც შეასრულებდა სოლო ფრენას. და რამდენიმე ტრენინგის შემდეგ, იგი მართლაც გაფრინდა მარტო ისი-ლე-მულინოში. პელტიერმა თავისი კარიერის განმავლობაში უამრავი სოლო ფრენა განახორციელა, თუმცა მას პილოტის ლიცენზია არასოდეს მიუღია. ტერეზას პირველი სოლო ფრენა სექტემბრის შუა რიცხვებში შედგან. მისი ფრენის გეგმა წინასწარ იყო გაწერილი. აფრინდა, 200 მეტრის სწორი ხაზი გაიარა და დაეშვა. ფრენიდან ერთი კვირის შემდეგ, იტალიურმა ჟურნალმა L’Illustrazione Italiana, გამოაქვეყნა ახალი ამბები მისი მიღწევების შესახებ.
იმ პერიოდში, სოლო ფრენისათვის მომზადება, საკმაოდ რთული იყო. არ არსებობდა დახვეწილი ტექნოლოგიები, სკოლები ან ინსტრუქტორები, რომლებიც ასწავლიდნენ ფრენას. მანქანები სანდოობისგან შორს იყო - გამოცდილი პილოტიც კი გაოცებული დარჩებოდა მოულოდნელობისაგან. რის შემდეგადაც უამრავი ავარიული შემთხვევა ხდებოდა.
1910 წლის 4 იანვარს ტრაგედია დაატყდა ლეონ დელაგრანგს. თავისი ახალი თვითმფრინავით ფრენის დროს, დელაგრანგს ავარია მოუვიდა,როდესაც მოტრიალების დროს, ფრთები უკანა მხარეს აიკეცა და თვითმფრინავი ვერტიკალურად დაეცა მიწაზე, რის შედეგადაც ლეონ დელაგრანგი გარდაიცვალა. ის მხოლოდ 37 წლის იყო. ამ მოვლენების შემდეგ კი ტერეზა პელტიერმა სამუდამოდ დატოვა ავიაცია.
გარდაცვალება
ტერეზა პელტიერი გარდაიცვალა პარიზში, 1926 წლის 18 თებერვალს.
რესურსები ინტერნეტში
http://fly.historicwings.com/2012/09/therese-peltier-the-first-woman-pilot/
https://airnav.wordpress.com/2013/04/08/ავიატორი-ქალები-ისტორია/
https://es-la.facebook.com/AirportsGeorgia/photos/ფრანგი-მოქანდაკე-ტ/838672046200747/
სქოლიო
ფრანგი ქალები
თავისუფლება (პარტია)

თავისუფლება (პარტია)
თავისუფლება — კონსერვატიული მიმართულების პარტია საქართველოში.
ისტორია
დაარსდა 2004 წლის იანვარში. მისი დამფუძნებელი იყო ისტორიკოსი და ირანისტი კონსტანტინე (კოკო) გამსახურდია, საქართველოს ყოფილი პრეზიდენტის, ზვიად გამსახურდიას ვაჟი. პირველივე არჩევნებში 2004 წელს პარტიამ მიიღო ხმათა 4,39%. აპრილში პარტიამ უშედეგოდ გაასაჩივრა არჩევნების შედეგები უზენაეს სასამართლოში. 2005 წლის ხელახალ/შუალედურ არჩევნებში „თავისუფლება“ თანამშრომლობდა სხვა ოპოზიციურ პარტიებთან: საქართველოს ლეიბორისტული პარტია, საქართველოს კონსერვატიული პარტია, ახალი მემარჯვენეები.
2007 წლის შემოდგომაზე პარტია გახდა ერთიანი სახალხო მოძრაობის ეროვნული საბჭოს წევრი და იყო თანაორგანიზატორი ნოემბრის აქციებისა. 2008 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში წარადგინა ლევან გაჩეჩილაძის კანდიდატურა. იმავე წლის საპარლამენტო არჩევნებში მონაწილეობდა გაერთიანებულ ოპოზიციის შემადგენლობაში. გამსახურდიამ მოპოვებულ მანდატზე უარი განაცხადა, თუმცა 2009 წლის შემოდგომაზე ის შევიდა პარლამენტში.
პარტია მონაწილეობდა 2010 წლის თვითმართველობის არჩევნებში, სადაც ვერ მოიპოვა მაჟორიტარული მანდატები და პროპორციული მანდატების მისაღებად აუცილებელი 5%-იანი ბარიერი ვერ გადალახა ყველა თვითმმართველ ერთეულში, გარდა ერთისა: მესტიის მუნიციპალიტეტში პარტიამ მიიღო ხმათა 9%. 2011 წლის 24 ივნისს საქ. პარლამენტმა კონსტანტინე (კოკო) გამსახურდია გაეროს ჟენევის ოფისის ეგიდით მოქმედი ტელეკომუნიკაციების საერთაშორისო კავშირსა და მეტეოროლოგიის მსოფლიო ორგანიზაციაში საქართველოს მუდმივ წარმომადგენლად/ელჩად დაამტკიცა. კოკო გამსახურდიას შეუწყდა დეპუტატის უფლებამოსილება, რის შედეგად პარტიამ დაკარგა წარმომადგენელი საქ. პარლამენტში.
პარტიამ დამოუკიდებლად მიიღო მონაწილეობა 2012 წლის საქართველოს საპარლამენტო არჩევნებში (როგორც საარჩევნო სუბიექტმა „თავისუფლება - ზვიად გამსახურდიას გზა“), მაგრამ ვერ გადალახა აუცილებელი 5%-იანი ბარიერი.
პოლიტიკური პლატფორმა
პარტია მხარს უჭერს საქართველოს გაწევრიანებას ევროკავშირში და საქართველოს ტერიტორიულ მთლიანობას. მისი ძირითადი მხარდამჭერები არიან ზვიად გამსახურდიას ყოფილი მომხრეები.
შედეგები არჩევნებში
ლიტერატურა
გია ნოდია, ალვარო პინტო სქოლტბახი: «საქართველოს პოლიტიკური ლანდშაფტი: პოლიტიკური პარტიები: მიღწევები, გამოწვევები და პერსპექტივები» CIPDD, 2006 ISBN 90-5972-113-6
სქოლიო
საქართველოს პოლიტიკური პარტიები
მარია ესტელა მარტინეს დე პერონი

მარია ესტელა მარტინეს დე პერონი
მარია ესტელა (ისაბელ) მარტინეს დე პერონი (დ. 4 თებერვალი, 1931, ქ. ლა-რიოხა, არგენტინა) — პირველი ქალი პრეზიდენტი არგენტინასა და დასავლეთ ნახევარსფეროში.
პანამის ღამის კლუბის მოცეკვავე, სადაც გაიცნო თავისი მომავალი მეუღლე, არგენტინის ყოფილი დიქტატორი, ხუან პერონი, რომელსაც ცოლად გაჰყვა 1960 წელს. 1972 წელს მეუღლესთან ერთად დაბრუნდა სამშობლოში და ფაქტობრივად დაიწყეს საპრეზიდენტო კამპანია. 1973 წლის 23 სექტემბრის ვადამდელ არჩევნებში გაიმარჯვა მისმა მეუღლემ, რომელმაც 12 ოქტომბერს მარია ესტელა დანიშნა ვიცე-პრეზიდენტად. 1974 წლის 1 ივლისს პრეზიდენტის გარდაცვალების გამო, კონსტიტუციის საფუძველზე პრეზიდენტის პოსტი მისმა ქვრივმა მარია ესტელა მარტინესმა დაიკავა. ქვეყანას კი ფაქტობრივად მართავდა მარტინესის მთავრობის საზოგადოებრივი კეთილდღეობის მინისტრი, ცნობილი ასტრონომი, ხოსე ლოპეს რეგა. 1976 წლის 24 მარტს გენერლების ჯგუფმა მოახდინა სამხედრო გადატრიალება. ქალბატონი პრეზიდენტი დააპატიმრეს, თუმცა მალევე პატიმრობა შინაპატიმრობით შეუცვალეს, ხოლო სულ მალე სამშობლოს დატოვების ნებართვაც მისცეს და საცხოვრებლად ესპანეთში გადავიდა. იგი არგენტინაში დაბრუნდა 1983 წელს და დღეს ბუენოს-აირესის გარეუბანში ცხოვრობს. პოლიტიკური აქტივობა მთლიანად შეწყვიტა.
იხილეთ აგრეთვე
ქალი პრეზიდენტების სია
რესურსები ინტერნეტში
არგენტინის პირველი პრეზიდენტი ქალი
A photo of Mrs. Isabel Perón, making the Roman salute when she took oath to Office (following to Perón's death)
არგენტინის პრეზიდენტები
არგენტინელი პოლიტიკოსი ქალები
დაბადებული 1931
ქალი პრეზიდენტები
დაბადებული 4 თებერვალი
ქალი ვიცე-პრეზიდენტები
სათამაშოების ისტორია

სათამაშოების ისტორია
„სათამაშოების ისტორია“ — 1995 წლის ამერიკული კომპიუტერული ანიმაციური ფილმი „სათამაშოების ისტორიის“ სერიიდან. ის არის Pixar-ის პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი, ასევე პირველი ანიმაციური ფილმი, რომელიც სრულადაა შექმნილი კომპიუტერული ტექნოლოგიით. ფილმის რეჟისორია ჯონ ლასეტერი, გმირებს კი ახმოვანებენ ტომ ჰენქსი და ტიმ ალენი. ფილმს დისტრიბუცია გაუწია Walt Disney Pictures-მა. სცენარზე მუშაობდა ჯგუფი, რომელშიც შედიან თავად ლასეტერი, ჯოს ვედონი, ენდრუ სტენტონი, ჯოელ კოჰენი და ალეკ სოკოლოვი. ფილმი მოგვითხრობს სათამაშოების შესახებ, რომლებიც ადამიანთა თავდასწრებით თავს უსულო საგნად აჩვენებენ. მთავარი გმირები არიან შერიფი ვუდი, სათამაშო ქოუბოი (ჰენკსი) და ბაზ ლაითერი, სათამაშო ასტრონავტი (ალენი).
„სათამაშოების ისტორია“ გამოსვლის პირველივე კვირის ბოლოს კინოგაქირავების ლიდერი გახდა, და საერთო ჯამში მისმა შემოსავალმა აშშ-სა და კანადაში $191 მილიონი, მსოფლიოს მასშტაბით კი $361 მილიონი შეადგინა. კინოკრიტიკოსებმა ფილმი წარმოუდგენლად დადებითად შეაფასეს, ხაზს უსვამდნენ რა ისევე, როგორც ანიმაციურ ინოვაციას, ასევე სცენარის ბრწყინვალებას.
DVD დისკებთან ერთად გასაყიდად გამოჩნდა „სათამაშოების ისტორიაზე“ დაფუძნებული ნივთები, მათ შორის სათამაშოები, ვიდეო თამაშები და სხვ. ფილმის ასეთმა წარმატებამ გამოიწვია 1999 წელს მისი გაგრძელების, „სათამაშოების ისტორია 2“-ის გადაღება. 11 წლის შემდეგ კი, 2010 წელს გამოვიდა „სათამაშოების ისტორია 3“, რომლის შემოსავალმაც $1 მილიარდს გადააჭარბა. შემოსავალთან ერთად ორივე გაგრძელებამ დადებითი შეფასებები დაიმსახურა. „სათამაშოების ისტორია 3“-ის გამოსვლამდე პირველი ორი სერია თავიდან გამოუშვეს Disney Digital 3-D ფორმატში 2009 წლის 2 ოქტომბერს.
სქოლიო
1995 წლის ანიმაციური ფილმები
ამერიკული ანიმაციური ფილმები
პიქსარის ანიმაციური ფილმები
თელავის საცხოვრებელი სახლი (ი. ჭავჭავაძის 203)

თელავის საცხოვრებელი სახლი (ი. ჭავჭავაძის 203)
თელავის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი თელავში. მდებარეობს ილია ჭავჭავაძის გამზირზე (№ 203). აგებულია 1903 წელს.
სახლი ორსართულიანია. მაღალი ნაგებია აგურით, ოთახების ბლოკი, ქუჩის გასწვრივ. მცირედ წაგრძელებულ სწორკუთხედ ქმნის და ქუჩისკენ აგურით დეკორირებული ფასადით გამოდის. ფასადი თანაბარი ინტერვალებით განლაგებული, ბრტყელი თაღით გადახურული კარ-სარკმლებით არის დანაწევრებული. სარკმლებს შორის და ფასადის კიდეებში ვიწრო, პილასტრისებრი შვერილებია, რომლებიც ქვედა სართულზე რუსტირებულია, ზედაზე კი გლუვი. თითოეული ღიობის თავზე სოლისებრი, საჭექი ქვაა. სართულშუა და მეორე სართულის გადახურვის დონეზე. მთელ სიგრძეზე, მაღალი, საფეხუროვანი ლაეგარდანია გამოყვანილი, ფასადი დაგვირგვინებულია პარაპიპეტით, რომელიც დაბალი, პილასტრისებრი შვერილებით და ოდნავ შეღრმავებული ნიშნებით არის დანაწევრებული. მსგავსი ნიშნებია სარკმლების ქვემოთაც. პარაპეტის ცენტრში, ნახევარწრიული ფრონტონით დასრულებული, მცირე შემაღლლებაა. ფრონტონის არეში, გამოსახულია შენობის აგების თარიღი - 1902 წელი. ფასადზე მცირე ზომის ლითონის აივანზეა შეკიდული. ეზოს მხარე სახეშეცვლილია, ამოშენებულია და შელესილია ცემენტით.
ლიტერატურა
თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ბატარეა

ბატარეა — მუდმივი ელექტრული დენის წყარო, რომელშიც მიმდინარეობს ელექტრული მუხტების განცალკევება, რომელიც გროვდება დენის წყაროს პოლუსებზე და ჩნდება პოტენციალთა სხვაობა, იგივე ძაბვა, რომელიც აღინიშნება U ასოთი. პოტენციალთა სხვაობა არის ელექტრული ძალის მიერ ერთეულოვანი მუხტის გადატანაზე შესრულებული მუშაობა, რომელიც გამოისახება ფორმულით: U = A / Q. მისი ერთეულია ვოლტი, 1 ვ = ჯ/კ. გალვანური ელემენტების მოქმედება ხასიათდება ფიზიკური სიდიდით ელექტრომამოძრავებელი ძალა (ემძ), რომელიც აღინიშნება ხელნაწერი ℰ ასოთი (ენერგიის E აღნიშვნისგან განსასხვავებლად) და მისი ერთეულია ვოლტი.
ლიტერატურა
Ch. 21 (pp. 662–695) is on electrochemistry.
რესურსები ინტერნეტში
Non-rechargeable batteries
HowStuffWorks: How batteries work
DoITPoMS Teaching and Learning Package- "Batteries"
ელექტროქიმია
ენერგია
si:විදුලි කෝෂය (විද්‍යුතය)
შიმშერი

შიმშერი, ხმალა — თევზი შიმშერისებრთა ოჯახისა, მისი ერთადერთი წარმომადგენელი. ზედა ყბა ხმლის მსგავსად აქვს წაგრძელებული, მუცლის ფარფლები არ აქვს. მისი უქერცლო სხეულის სიგრძე 4 მ, მასა — 0,5 ტ აღწევს. სხეულის მაქსიმალური სიგრძე 4,55 მ, ხოლო წონა — 650 კგ-ს აღწევს. გავრცელებულია ყველა ოკეანეში, უმთავრესად ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში. იკვებება კალმარებით, თინუსით და ზვიგენით. რეწვის ძვირფასი ობიექტია. კოსმოპოლიტია. ერთეულებად გვხვდება შავ, აზოვის, იაპონიის და სხვა ზღვებში. ხმელთაშუა ზღვაში ქვირითს ყრის ივნის-ივლისში. ხიზილალა პელაგიურია. ადამიანზე თავდასხმის შემთხვევა არ არის რეგისტირებული. ძლიერი თევზია, ძალიან სწრაფად გადაადგილდება. ზედა ყბის ხარჯზე იქმნება „ხმალისებრი“ წარმონაქმნი, რომელიც შეადგენს მისი სხეულის სიგრძის 1/3-ს.
რესურსები ინტერნეტში
იალქნოსნისნაირნი