კიოტოს ოქმი

კიოტოს ოქმი ან კიოტოს პროტოკოლი — გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის კლიმატის ცვლილების ჩარჩო–კონვენციის (UNFCCC) ფარგლებში დადებულ დამატებით საერთაშორისო შეთანხმება.
კონვენციისგან განსხვავებით კიოტოს ოქმი ქვეყნებისთვის სათბურის აირების ატმოსფეროში გაფრქვევის კონკრეტულ (თითოეული ქვეყნისთვის განსხვავებულ) ზღვრებს (ლიმიტებს, ქვოტებს) ადგენს. ქვეყნებს ეძლევათ უფლება გაფრქვევათა შემცირების ნაწილი სხვა ქვეყნის ტერიტორიაზე შეასრულონ, ანუ, ფაქტობრივად ქვოტებით ივაჭრონ.
მიზანი
ოქმის მიზანია ატმოსფეროში სათბურის აირების კონცენტრაციის დასტაბილება ისეთ დონეზე, რომელიც დედამიწის კლიმატისთვის საშიში არ იქნება.
კლიმატის ცვლილების სამთავრობათშორისო ჯგუფის ვარაუდით საშუალო გლობარული ტემპერატურის ზრდა 1990-2100 წლებში 1.4 °C (2.5 °F) - 5.8 °C (10.4 °F) იქნება. ზოგიერთ მკვლევარს მიაჩნია, რომ კიოტოს ოქმის სრულიად შესრულების შემთხვევაშიც კი არ არის გარანტია, რომ ტემპერატურის ზრდის ტემპი მნიშვნელოვნად შენელდება. ამის გამო მრავალი კრიტიკოსი და მწვანეთა მოძრაობის ლიდერი ეჭვქვეშ აყენებს ოქმის მნიშვნელობას, თუკი მას გამონაბოლქვების უფრო მნიშვნელოვანი შემდგომი შემცირება არ მოჰყვა თან.
ოქმის მომხრეები აღნიშნავენ, რომ ეს მხოლოდ პირველი ნაბიჯია და რომ UNFCCC-ის მოთხოვნების გადახედვა მომავალშიც მოხდება, როცა ამ შეთანხმების პირველი შედეგები უკვე სახეზე იქნება. სავარაუდოდ კონვენციის ახალი ოქმი 2010 წლისთვის შემუშავდება.
რესურსები ინტერნეტში
Full text of the Kyoto Protocol (HTML version), (PDF version) (Alternate HTML version)
Kyoto Protocol to the United Nations Framework Convention on Climate Change at Law-Ref.org – fully indexed and crosslinked with other documents
List of countries who have ratified, accepted, approved, or accessed the Kyoto Protocol
The layman's guide to the Kyoto Protocol
http://www.allvoices.com/contributed-news/10838032-whether-ukraine-is-punished-for-discredit-of-idea-of-the-kyoto-protocol
2008 Cap and trade Bill in the U.S. Senate
The case against carbon trading by The Rising Tide Environmentalist Group
Text of the Protocol at the Center for a World in Balance
Kyoto: On Target? – Google Docs
2010 Climate Talks in Jeopardy as Industrialized Nations Threaten Kyoto Protocol – video report by Democracy Now!
კლიმატის ცვლილების კონვენცია
საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
გარემოსდაცვითი ხელშეკრულებები
ავღანეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ალბანეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ალჟირის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ანგოლის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ანტიგუა და ბარბუდის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
არგენტინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
სომხეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ავსტრალიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ავსტრიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
აზერბაიჯანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ბაჰრეინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ბანგლადეშის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ბარბადოსის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ბელარუსის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ბელგიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ბელიზის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ბენინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ბჰუტანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ბოლივიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ბოსნია და ჰერცეგოვინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ბოტსვანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ბრაზილიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ბრუნეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ბულგარეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ბურკინა-ფასოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ბურუნდის საერთაშორისო ხელშეკრულებები