PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
სამხედრო სადაზვერვო სააგენტო

სამხედრო სადაზვერვო სააგენტო (სსს) ან დი-აი-ეი — ამერიკის შეერთებული შტატების ფედერალური მთავრობის ერთ-ერთი ძირითადი სადაზვერვო სააგენტო, რომელიც ეხმარება ამერიკის პრეზიდენტს, თავდაცვის მინიტრს და სხვა მაღალი რანგის სამხედრო და საჯარო პირებს სახელმწიფო დონის სამხედრო უსაფრთხოების ამოცანების გადაწყვეტაში. დი-აი-ეი-ს ევალება ყველა სახის საგარეო სამხედრო დაზვერვის მოპოვება, ეროვნულ თავდაცვასთან დაკავშირებული პოლიტიკური, ეკონომიკური, ინდუსტრიული, გეოგრაფიული და სამედიცინო დაზვერვის ჩათვლით.
მიუხედავად იმისა, რომ დი-აი-ეი ფუნქციონირებს თავდაცვის სამინისტროს იურისდიქციის ქვეშ, მისი თანამშრომლების (მათი რიცხვია 16,500) უმრავლესობა (65%) სამოქალაქო პირია, რომელთა საიდუმლო მისიები და ანალიტიკური საქმიანობა სცილდება საომარ ზონებს და მოიცავს პლანეტის თითქმის ყველა კუთხეს. დი-აი-ეი-ს აქვს საკუთარი საიდუმლო სამსახური, რომელიც დაკავებულია საერთაშორისო შპიონაჟით მსოფლიოს მასშტაბით, განსაკუთრებით იმ ქვეყნებში სადაც ამერიკის სამხედრო ძალებს უფრო მიუწვდებათ ხელი ვიდრე გადატვირთულ ცენტრალურ სადაზვერვო სააგენტოს.
დი-აი-ეი-ს საერთაშორისო შპიონაჟის ისტორია
დი-აი-ეი ერთ-ერთია იმ ამერიკული სადაზვერვო სააგენტოთაგან, რომლებიც უფლებამოსილნი არიან აწარმოონ საგარეო დაზვერვა ტრადიციული და ყველასათვის ცნობილი HUMINT-ის საშუალებით, ესე იგი ადამიანების აგენტებად გაგზავნით. (ამერიკის 16 სადაზვერვო ორგანიზაციიდან, ასეთი მხოლოდ რამოდენიმეა, მაგალითად ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტო. სხვები კი, მაგალითად ეროვნული უსაფრთხოების სააგენტო, შპიონაჟს აწარმოებენ სიგნალების დაზვერვის მეშვეობით, როგორიცაა სატელეფონო საუბრების ფარული მოსმენა, იმეილების წაკითხვა, კოდების გაშიფრვა, და რადარის და სამხედრო აპარატურის სიგნალების მოსმენა). შესაბამისად, დი-აი-ეი თავისი ისტორიის მანძილზე მრავალჯერ იყო გარეული ჯაშუშურ სკანდალებში.
ჯაშუშობა დი-აი-ეი-ს სასარგებლოდ
ლორენს ა. ქორქორანი - დი-აი-ეი-ს ოფიცერი სანტიაგო, ჩილე-ში, სადაც მან ზოგიერთი წყაროების მიხედვით, დააფინანსა იმ რაკეტების შეძენა, რომლებიც ანტი-სამთავრობო ჯგუფებმა გამოიყენეს ამერიკისთვის არასასურველი სოციალისტი პრეზიდენტის სალვადორ ალიენდეს სასახლის დასაბომბად და აუგუსტო პინოჩეტის რეჟიმის დასამყარებლად 1973 წელს.
ჯაშუშობა დი-აი-ეი-ს წინააღმდეგ
იხილეთ აგრეთვე
აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების სააგენტო (ენ-ეს-ეი)
ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტო
რესურსები ინტერნეტში
სამხედრო სადაზვერვო სააგენტო
სქოლიო
აშშ-ს სპეცსამსახურები
სირო-რედონდო

სირო-რედონდო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, სიეგო-დე-ავილის პროვინციაში. მდებარეობს ქალაქ სეიგო-დე-ავილასა და მორონს შორის.
დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 29 560 ადამიანს შეადგენდა. 588 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 50,3 ადამიანი კმ²-ზე.
იხილეთ აგრეთვე
კუბის მუნიციპალიტეტები
კუბის ქალაქების სია
სქოლიო
კუბის ქალაქები
ბაბიჩი (ჩერკასის რაიონი)

ბაბიჩი (ჩერკასის რაიონი)
ბაბიჩი — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერკასის ოლქის ჩერკასის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 155 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ჩერკასის რაიონის სოფლები
ვლადისლავ I ლოკიტეკი

ვლადისლავ I ლოკიტეკი (1260 ან 1261 — 1333 წლის 2 მარტი) — კრაკოვის მთავარი 26 თებერვლიდან 1289 წლის აგვისტომდე, კრაკოვის მემკვიდრე 1293 წლის იანვრიდან, 1296 10 მარტიდან პოლონეთის სამეფოს ჰერცოგი. პოლონეთის მთავარი 1305 წლის მაისიდან 1305 წლის ივლისამდე (პირველად), 1306 წ. აგვისტოდან 1311-მდე (მეორეჯერ), 1312 წ. ივნისიდან 1320 წ. 20 იანვრამდე (მესამეჯერ), პოლონეთის მეფე 1320 წლის 20 იანვრიდან (კორონაცია კრაკოვში).
კონრად I მაზოვეცკის (მაზოვიელი) შვილიშვილი, კაზიმირ I კუიავიელის ვაჟი. ლოკიტეკად წოდებული მიიღო თავისი დაბალი სიმაღლის გამო (ზოგი მონაცემებით 130 სმ).
კუიავიის და დობჟინის მთავარი (1267—1275; დედის მეურვეობის ქვეშ), ძმებთან ერთად მმართველობა (1275—1288), ბრესტ-კუიავიის და სერაძის მთავარი (1288—1300), სანდომირის მთავარი (1289—1292); ჩეხეთის მეფის ვლაცლავ II-ის ლენი (1292—1300) და დობჟინის სამთავროს რეგენტი (1293—1295), ლენჩიცკის მთავარი (1294—1300), დიდი პოლონეთის და პომორიეს მთავარი (1296—1300).
1293—1295 კრაკოვის მთავრის პრჟემისლის მოკავშირე (1290-დან), პოლონეთის მეფის (პრჟემისლ II ოტოკანი, 1295—1296) მოკავშირე.
ვლაცლავ II ჩეხთან კონფლიქტის შემდეგ ლტოლვილობაშია (1300—1304); სავარაუდოდ მიიღო მონაწილეობა დიდი იუბილის ზეიმის 1300 აღნიშვნაში, რომლის ორგანიზაციას რომის პაპი ბონიფაციუს VIII აწყობდა, იყო გალიციაში და სლოვაკეთის მიწებზე.
ლტოლვილობიდან დაბრუნების შემდეგ, უნგრული ნაწილების სათავეში შევიდა კრაკოვში (1306), გაავრცელა თავისი ძალაუფლება მცირე პოლონეთზე და აღმოსავლეთ პომორიეზე. 1314 წ. მცირე პოლონეთს შემოუერთა დიდი პოლონეთი და აწარმოებდა ბრძოლას ყველა პოლონურიმიწების გასაერთიანებლად. 1320 წ. კრაკოვში მოხდა მისი კორონაცია და გახდა პოლონეთის მეფე (1320—1333).
პოლონეთის მეფეები
დაბადებული 1261
გარდაცვლილი 1333
როდოპის თემი

როდოპის თემი — თემი სამხრეთ-ცენტრალურ ბულგარეთში. შედის პლოვდივის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 30 674 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 523.73 კმ²-ს. მოიცავს 21 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პლოვდივი.
იხილეთ აგრეთვე
ბულგარეთის თემები
ბულგარეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
პლოვდივის ოლქი
რესურსები ინტერნეტში
официален сайт на Община Родопи
პლოვდივის ოლქის თემები
ბულგარეთის თემები
ფუნქციონალიზმი (არქიტექტურა)

ფუნქციონალიზმი (არქიტექტურა)
ფუნქციონალიზმი — მიმართულება არქიტექტურაში, დამახასიათებელი XX საუკუნის მეორე ნახევრისთვის. ფუნქციონალიზმის სტილში ნაგები შენობის მთავარი უპირატესობა მისი მშენებლობის სისწრაფეა. საბჭოთა კავშირში მისი გავრცელება განაპირობა მასიური ინდუსტრიალიზაციის გამო წარმოქმნილი საბინაო პრობლემის გადაჭრის აუცილებლობამ.
ფუნქციონალიზმის მთავარი პრინციპით შენობის პროექტი უნდა ემყარებოდეს თვით ამ შენობის დანიშნულებას. თვით ეს განცხადება საკმაოდ ბუნდოვანია და გაურკვევლობისა და კამათის მიზეზი ხდება პროფესიულ წრეებში, განსაკუთრებით მოდერნისტულ არქიტექტურასთან მიმართებაში. XX საუკუნის ადრეულ წლებში ჩიკაგოს არქიტექტორი ლუის სულივანი პოპულარიზაციას უწევდა ფრაზას "ფორმა მუდამ მოჰყვება ფუნქციას" — მისი რწმენით შენობის ზომა, მასა, სივრცობრივი გრამატიკა და სხვა მახასიათებლები მხოლოდ და მხოლოდ განპირობებული უნდა იყოს შენობის ფუნქციით. ამ განაცხადის უკან მოიაზრება, რომ თუ ფუნქციონალური ასპექტები დაკმაყოფილებულია, არქიტექტურული სილამაზე ბუნებრივად და უეჭველად მოჰყვება მას.
რესურსები ინტერნეტში
Form follows WHAT? The modernist notion of function as a carte blanche
არქიტექტურული მიმდინარეობები
ალბრეხტ II (საქსონია-ვიტენბერგი)

ალბრეხტ II (საქსონია-ვიტენბერგი)
ალბრეხტ II ფონ საქსონია-ვიტენბერგი (გერმ.: Albrecht II. von Sachsen-Wittenberg) (* დაახ. 1250; გ. 1298, აკენი) — საქსონია-ვიტენბერგის ჰერცოგი 1260-1298 წლებში და საქსონიის პფალცგრაფი.
მამის სიკვდილის შემდეგ ალბრეხტმა და მისმა ძმამ მამული გაიყვეს. ძმას საქსონია-ლაუენბურგი შეხვდა, ხოლო ალბრეხტს საქსონია-ვიტენბერგის საკურფიურსტო. ალბრეხტის რეზიდენცია ქალაქ ვიტენბერგში იყო, საიდანაც იგი აწარმოებდა თავის დამპრობლურ ლაშქრობებს. მთელი თავის მმართველობის განმავლობაში ალბრეხტი ეომებოდა მაგდებურგის არქიეპისკოპოსს გიუნტერს. 1278 წელს ალბრეხტი საბოლოოდ დამარცხდა. ქალაქ პაინესთან გამართულ ბრძოლაში გამარჯვებით ალბრეხტმა შეძლო ხელი შეეშალ გიუნტერ ფონ მაგდებურგის ჯარებისათვის დაეკავებინათ ვიტენბერგი, თუმცა იძულებული გახდა შერიგებოდა ამ უკანასკნელის მიერ ქალაქების ნიმეგკის და ბელციგის განადგურებას.
გამუდმებულმა ომებმა ალბრეხტის სალარო დააცარიელა და იძულებული გახდა ჯარის მიწოდების სანაცვლოდ ვიტენბერგისათვის 1293 წელს ქალაქის უფლებები მიენიჭებინა. 1298 წელს ქალაქ აკენთან კვლავ გაიმართა ბრძოლა ალბრეხტ II-სა და არქიეპისკოპოს გიუნტერ ფონ მაგდებურგის ჯარებს შორის. ბრძოალ ალბრეხტის დამარცხებით დამთავრდა და იგი თვითონ ბრძოლის ველზე დაეცა.
საქსონია-ვიტენბერგის ჰერცოგები
გარდაცვლილი 1298
წითელი კოშკი ჰალეში

წითელი კოშკი ჰალეში — 1915 წლის ზეთის საღებავებით შესრულებული ტილო, რომელის ავტორია გერმანელი ექსპრესიონისტი მხატვარი ერნსტ ლუდვიგ კირხნერი. ამჟამად ნახატი ინახება ქალაქ ესენში, ფოლკვანგის მუზეუმში. ნახატის სიმაღლე 120 სმ-ია, ხოლო სიგანე — 91 სმ.
სქოლიო
ნახატები ანბანის მიხედვით
1915 წლის ნახატები
ერნსტ ლუდვიგ კირხნერის ნახატები
Saryshevo, Meleuzovsky District, Republic of Bashkortostan

Saryshevo, Meleuzovsky District, Republic of Bashkortostan
Saryshevo (Harış) is a rural locality (a village) and the administrative centre of Saryshevsky Selsoviet, Meleuzovsky District, Bashkortostan, Russia. The population was 406 as of 2010. There are 4 streets.
Geography
Saryshevo is located 39 km southeast of Meleuz (the district's administrative centre) by road. Alexandrovka is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Meleuzovsky District
აშაღი-ლაგარი (მრავალმნიშვნელოვანი)

აშაღი-ლაგარი (მრავალმნიშვნელოვანი)
აშაღი-ლაგარი შეიძლება აღნიშნავდეს:
აშაღი-ლაგარი – სოფელი აზერბაიჯანში, ხაჩმაზის რაიონში.
აშაღი-ლაგარი – სოფელი აზერბაიჯანში, გუსარის რაიონში.
Lasioglossum clypeare

Lasioglossum clypeare — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1853 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
clypeare
შევარდენა

შევარდენა — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს არსიანის ქედის თხემზე, გოდერძის უღელტეხილის ჩრდილოეთით, მდინარე აჭარისწყლის სათავეებში. სიმაღლე 2413 მ. აგებულია ზედაოლიგოცენურ-ქვედამიოცენური ფერადი თიხებით, ქვიშაქვებითა და ანდეზიტ-ბაზალტებით (გოდერძის წყება). შემოსილია სუბალპური მდელოს ბალახეულით.
ლიტერატურა
სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
ძვ. წ. 317

ძვ. წ. 317 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
მოვლენები
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
Pkhovi

Pkhovi, also known as Pkhoet'i (ფხოეთი), is a medieval term for the mountainous district in northeast Georgia comprising the latter-day provinces of Pshavi and Khevsureti along the upper reaches of the Aragvi, and in three alpine valleys just north of the main crest of the Greater Caucasus. Today it is territory of Dusheti Municipality, Mtskheta-Mtianeti region.
History
Inhabitants of Pkhovi – the Pkhovians (ფხო[ვ]ელნი, Pkho[v]elni) – were a tribe of Georgian highlanders known for their warlike character and frequent disobedience to the royal authority.
The toponym Pkhovi, which may derive from a Georgian root meaning "brave, valiant", is first attested in a passage from the seventh-century chronicle The Conversion of Kartli which refers to the defiance of local highlanders to Christianizing efforts of the king Mirian III, and St. Nino, a 4th-century apostle of eastern Georgia (Kartli/Iberia). These pressures are reported to have forced several Pkhovian families to move southeast to Tusheti.
Although the population of this region was nominally under the direct rule of the Georgian crown, they had never been completely integrated into the feudal system of medieval Georgia, and remained relatively little affected by implantation of aristocratic landowners as well as foreign intrusions. However, as Professor Kevin Tuite of Université de Montréal has recently suggested,
The position of the Georgian Orthodox Church was also weak, and the Pkhovians professed a curious mixture of pagan and Christian beliefs. This has reflected in the religious architecture of Pkhovi: whereas each village of other highland provinces of Georgia, such as Svaneti, Khevi, Mtiuleti, and Racha, has at least one church dating from the 5th to the 18th century, Pkhovi appears to be devoid of Georgian Orthodox churches. Instead, the region abounds in sacred sites, of which the most venerated are referred to as khati or jvari, meaning "an icon" and "a cross" in standard Georgian usage, but denoting, beyond these sacred images, the sanctuaries in which they are housed, and the deity believed to preside over the sanctuary in Pkhovi.
The refractory independence of Pkhovi's mountainous clans led to the sporadic incursions of royal troops bent on forcing them into submission. One of the most devastating expeditions against the Pkhovians was organized, c. 1212, at the behest of the queen Tamar of Georgia who presided over the Golden Age of the Kingdom of Georgia. The contemporary chronicle recounts a bloody three-month campaign of pacification by Tamar's general Ivane the atabek, that left several Pkhovian villages and shrines destroyed.
The term Pkhovi disappeared in the 15th century and was replaced with the toponyms: Pshavi and Khevsureti. It has survived, however, in the name of the village Shuapkho (shua- meaning "middle" in Georgian), and the Vainakh designation for the Khevsurs – Pkhia (Пхий).
See also
Khevsureti
References
Former provinces of Georgia (country)
Historical regions of Georgia (country)
დაშთე-ნაუმიდი

დაშთე-ნაუმიდი — თიხნარ-მლაშობი უდაბნო ახლო აღმოსავლეთში, აღმოსავლეთ ირანში, ავღანეთის საზღვრის სიახლოვეს. გადაჭიმულია აღმოსავლეთ ირანის მთებს შორის არსებულ ტაფობში.
უდაბნოში წარმოდგენილია კლდოვანი და თიხნარი ვაკეები, მლაშობი დაბლობები. მცენარეულობა მეჩხრადაა. დასავლეთ ნაპირას სტეპების ვიწრო ზოლებია.
ლიტერატურა
Географический энциклопедический словарь. Москва. «Советская энциклопедия». 1989. стор. 583
ირანის უდაბნოები
მიქიაშვილი

მიქიაშვილი
საკუთარი სახელი მიქიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ბიძინა მიქიაშვილი — სპორტსმენი (ძალოსნობა)
გოჩა მიქიაშვილი — არქიტექტორი
ქართული გვარები
ბრეჟენი

ბრეჟენი — სოფელი მოლდოვაში, სინჯერეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 99 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 227 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
სინჯერეის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
სინჯერეის რაიონის სოფლები
იტალიის ჰიმნი

იტალიის ჰიმნი
იტალიის სახელმწიფო ჰიმნი გერბთან და დროშასთან ერთად სახელმწიფოს ერთ-ერთი ეროვნული სიმბოლოა. ჰიმნის სახელია იტალიელთა სიმღერა. ტექსტი ეკუთვნის გოფრედო მამელის, ხოლო მელოდია — მიკელე ნოვაროს.
იტალიის ჰიმნი XIX საუკუნის შუა წლებში რომანტიკულ-ნაციონალისტურ გარემოში შეიქმნა. პიესა, რომელიც მას დაედო საფუძვლად, გენუელი იტალიელი პატრიოტი სტუდენტის, გოფრედო მამელის მიერ დაიწერა, ცოტა მოგვიანებით კი ტურინელი ნოვაროს მიერ ტექსტისათვის მუსიკაც შეიქმნა; მომავალი ჰიმნი თავდაპირველად იტალიის გაერთიანების მოძრაობის (რისორჯიმენტო) საბრძოლო სიმღერას წარმოადგენდა.
1947 წელს იტალიელთა სიმღერა ახლადგამოცხადებული იტალიის რესპუბლიკის დროებით ჰიმნად გამოცხადდა, რითაც მან შეცვალა წინამორბედი ჰიმნი Canzone del Piave. იტალიელთა სიმღერა მხოლოდ 2005 წელს დამტკიცდა ოფიციალურად იტალიის სახელმწიფო ჰიმნად მაშინდელი პრეზიდენტის კარლო აძელიო ჩამპი, თუმცა ამ დამტკიცებას პრაქტიკულად რაიმე ცვლილება არ გამოუწვევია.
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია იტალიის ჰიმნის შესახებ
სქოლიო
ეროვნული ჰიმნები
იტალიის ეროვნული სიმბოლოები
Johann Nikuradse

Johann Nikuradse (Ivane Nikuradze) (November 20, 1894 – July 18, 1979) was a Georgia-born German engineer and physicist. His brother, Alexander Nikuradse, was also a Germany-based physicist and geopolitician known for his ties with Alfred Rosenberg and for his role in saving many Georgians during World War II.
He was born in Samtredia, Georgia (then part of the Kutais Governorate, Imperial Russia) and studied at Kutaisi. In 1919, through the recommendations of the conspicuous Georgian scholar Petre Melikishvili, he went abroad for further studies. The 1921 Sovietization of Georgia precluded his return to homeland and Nikuradse naturalized as a German citizen.
As PhD student of Ludwig Prandtl in 1920, he later worked as a researcher at the Kaiser Wilhelm Institute for Flow Research (now the Max Planck Institute for Dynamics and Self-Organization). He succeeded in putting himself in Prandtl's favour and thus advanced to the position of department head. In spite of his close ties with the Nazi Party, Nikuradse came, in the early 1930s, under fire of the institute's National Socialist Factory Cell Organization whose members accused him of spying for the Soviet Union and of stealing books from the institute. Prandtl initially defended Nikuradse, but was eventually forced to dismiss him in 1934. He then served as a professor at the University of Breslau (1934–1945), and an honorary professor at the Aachen Technical University since 1945.
Nikuradse lived mostly in Göttingen and engaged in hydrodynamics. His best known experiment was published in Germany in 1933. Nikuradse carefully measured the friction that a turbulent fluid experiences as it flows through a rough pipe. He used grains of sand with varying roughnesses and discovered that, the rougher the surface the greater the friction, and hence a greater pressure loss.
He discovered that:
In range I, for small Reynolds number the resistance factor is the same for rough as for smooth pipes. The projections of the roughening lie entirely within the laminar layer for this range.
In range II (transition range), an increase in the resistance factor was observed for an increasing Reynolds number. The thickness of the laminar layer is here of the same order of magnitude as that of the projections.
In range III, the resistance factor is independent of the Reynolds number (quadratic law of resistance). Here all the projections of the roughening extend through the laminar layer and the resistance factor .
References
1894 births
1979 deaths
Collaborators with Nazi Germany from Georgia (country)
20th-century German physicists
Physicists from Georgia (country)
Soviet emigrants to Germany
აბროლოსის ეროვნული პარკი

აბროლოსის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი ბრაზილიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. მდებარეობს ბაიას შტატში, ატლანტის სანაპიროზე. პარკი წარმოადგენს ხუთი კუნძულისაგან შემდგარ არქიპელაგს.
იხილეთ აგრეთვე
ბრაზილიის ეროვნული პარკების სია
რესურსები ინტერნეტში
სატელიტური ფოტო (Google)
აბროლოსის კუნძულების პორტალი
ბრაზილიის ეროვნული პარკები
ხაირედინის თემი

ხაირედინის თემი — თემი ჩრდილო-დასავლეთ ბულგარეთში. შედის ვრაცის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 4 958 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 189.07 კმ²-ს. მოიცავს 6 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ხაირედინი.
იხილეთ აგრეთვე
ბულგარეთის თემები
ბულგარეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ვრაცის ოლქი
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ვრაცის ოლქის თემები
ბულგარეთის თემები
საბის სამეფო

საბის სამეფო
საბა, სავა ან შება (არაბ. سبأ, ებრ. שבא) — ძველი სახელმწიფო, რომელმაც ძვ. წ. II ათასწლეულის ბოლოდან ახ. წ. III საუკუნემდე იარსება არაბეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთ ნაწილში, თანამედროვე იემენის ტერიტორიაზე, თუმცა ისტორიული საწყისი ეთიოპიაში ჰქონდა.
საბის სამეფო დასახლებული იყო სემიტური ტომებით, რომელთაც საკუთარი დამწერლობა ჰქონდათ. შემორჩენილია საბური დამწერლობის მრავალი ძეგლი. სამეფოს მმართველთა რეზიდენცია იყო ქალაქ მარიბში. წარმოიშვა ძვ.წ. X საუკუნეში. სამეფოს აყვავება ძვ. წ. 900-450 წწ. მოდის. სამეფოს წარმოქმნის პირველ ხანებში საბა სავაჭრო პუნქტის ფუნქციას ასრულებდა: საბაში საქონელი ჰადრამავთიდან შეჰქონდათ, აქედან კი შუამდინარეთში, სირიასა და ეგვიპტეში გადაჰქონდათ. (ის.60:6; იო.6:19). გარდა სატრანზიტო დერეფნიდან მიღებული სარგებლისა, საბა ადგილობრივ ნელსაცხებელს ამზადებდა და უცხოეთში გაჰქონდა, რაც არანაკლებ სარფიანი იყო.
სამეფოს სათავეში იდგენ მუქარიბები (ქურუმები). ისინი ახორციელებდნენ სამეურნეო, საკრალურ და სახელმწიფო-პპოლიტიკურ ფუნქციებს. მნიშვნელოვანი პირები იყვნენ აგრეთვე ეპონიმები, რომლებსაც უხუცესთა საბჭო ირჩევდა შვიდი წლით. მეფეები ასრულებდნენ სამხედრო და სამშენებლო ფუნქციებს.
საბას სამეფოს ისტორია სამ ძირითად ეტაპად იყოფა: მუქარიბების პერიოდი: (ძვ. წ. I ათასწლეულის I ნახევარი), ამ ეტაპზე ჭარბობდა პირველყოფილი თემური წყობილების გადმონაშთები და სამეფო ძალაუფლება შეზღუდული იყო მუქარიბებით. დაახლოებით ძვ. წ. II ათასწლეულის I ნახევრიდან სამეფო ხელისუფლება გაძ₾იერდა მუქარიბების უნქციების მითვისების ხარჯზე. ძვ. წ. I ათასწლეულის დასასრულისთვის საბის სამეფო სამხრეთ არაბეთის სხვა ქვეყნებთან ერთად დასუსტდა. ახ. წ. I საუკუნეში საბის მეფეებმა შეძლეს სამხრეთ არაბეთის გაერთიანება, განიცადეს ძლიერი ელინისტური გავლენა, განსაკუთრებით სკულპტურასა და სამონეტო საქმეში. III-IV საუკუნეებში საქარავნო ვააჭრობის დაცემასთან ერთად სამხრეთ არაბეთის სახელმწიფოები დასუსტდნენ. IV საუკუნიდან მთელი ეს ტერიტორია ჰიმიარიტების სამეფოში მოექცა.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
"Queen of Sheba mystifies at the Bowers" – UC Irvine news article on Queen of Sheba exhibit at the Bowers Museum
"A Dam at Marib" from the 'Saudi Aramco World' online – March/April 1978
საბის დედოფლის ტაძარი აღდგენილია (2000, BBC)
იემენის ისტორია
ეთიოპიის ისტორია
ბიბლიური ადგილები
აზიის ყოფილი მონარქიები
მუშკუდიანი

მუშკუდიანი
საკუთარი სახელი მუშკუდიანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
კარლო მუშკუდიანი — პოლიტიკოსი
თენგიზ მუშკუდიანი — საოპერო მომღერალი, მსახიობი
ქართული გვარები
იოზეფ მენგელე

იოზეფ მენგელე
იოზეფ რუდოლფ მენგელე (დ. 16 მარტი, 1911 — გ. 7 თებერვალი, 1979) — ნაცისტური გერმანიის სს-ის ოფიცერი და ექიმი ოსვენციმის საკონცენტრაციო ბანაკში. სისასტიკის გამო ცნობილია მეტსახელით „სიკვდილის ანგელოზი“.
ფსევდონიმები
ვოლფგანგ გერჰარდი
ჟოზე მენგელე
ჰელმუტ გრეგორი
ექიმი ფაუსტო რინდონი
ს. ჯოსი ალვარეს ასპირაზუ
სამხედრო კარიერა
შუცშტაფელის ნომერი: 317, 885
ნაცისტური პარტიის ნომერი: 5, 574, 974
პოზიციები შუცშტაფელში:
ექიმი ოფიცერი, SS-ის სამედიცინო ინსპექცია (1940)
ექიმი ოფიცერი, SS-ის მეხუთე სატანკო დივიზია „ვიკინგი“ (1941–1943)
ექიმი ოფიცერი, ბატალიონი „Ost“, სს-ის მესამე დივიზია ტოტენკოფი (1943)
რესურსები ინტერნეტში
Josef Mengele , About.com
Josef Mengele, Find A Grave.
გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები
დაბადებული 16 მარტი
დაბადებული 1911
გარდაცვლილი 7 თებერვალი
გარდაცვლილი 1979
სამხედრო ექიმები
ნაცისტი ექიმები
სს-ის ოფიცრები
კოსოვო (კიუსტენდილის ოლქი)

კოსოვო (კიუსტენდილის ოლქი)
კოსოვო — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 35 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
მოსახლეობის სტატისტიკა
ბულგარეთის სოფლები
ლუმინარიასი

ლუმინარიასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება კამპუ-დას-ვერტენტისის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლავრასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 422 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.84 კმ²-ზე. ფართობი 500 143 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მინას-ჟერაისი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ფორმოზა-დუ-რიუ-პრეტუ

ფორმოზა-დუ-რიუ-პრეტუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 534 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 16 185.171 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.39 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი ,
მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ექიმები საზღვრებს გარეშე

ექიმები საზღვრებს გარეშე — არასამთავრობო საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც უზრუნველყოფს შეიარაღებული კონფლიქტებითა და ბუნებრივი კატასტროფებით დაზარალებული მოსახლეობის სამედიცინო მომსახურებას.
ორგანიზაცია დაარსდა პარიზში 1971 წელს, რათა დახმარებოდა ნიგერიის შეიარაღებული კონფლიქტის მსხვერპლთ.
ორგანიზაციას 1999 წელს გადაეცა ნობელის პრემია მშვიდობის განმტკიცების დარგში.
რესურსები ინტერნეტში
Médecins Sans Frontières International
Doctors Without Borders (US)
Official Nobel Peace Prize page for MSF
Essentialdrugs.org
Observatoire de l'action humanitaire
Drugs for Neglected Diseases Initiative
The Bernard Kouchner Project – Compassion Without Borders
საერთაშორისო ორგანიზაციები
ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში
ინენი (დედოფალი)

ინენი (დედოფალი)
ინენი — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეცამეტე დინასტიიდან, ძველი ეგვიპტის მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. ინენი ეგვიპტის ფარაონის მერნოფერა აიბის მეუღლე იყო.
რესურსები ინტერნეტში
ეგვიპტის მეცამეტე დინასტია
ძველი ეგვიპტის დედოფლები
ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის დედოფლები
ხივის სახანო

ხივის სახანო — ფეოდალური სახელმწიფო ცენტრალურ აზიაში (XVI-XX სს.) 1512 წელს შექმნა უზბეკმა ხანმა ილბარსმა. XVI-XVIII საუკუნეებში ხივის სახანოში მიმდინარეობდა გამუდმებული შინაფეოდალური ბრძოლა და ომები მეზობელ სახანოებთან. 1700, 1703, 1714 წლებში ხან შაჰ-ნიაზის ელჩები პეტრე I-თან მოლაპარაკებას აწარმოებდნენ ხივის სახანოს ქვეშევრდომად მიღების თაობაზე. 1740 წელს ხივის სახანო დაიპყრო ნადირ-შაჰმა, მაგრამ მისი სიკვდილის შემდეგ ხივის სახანო კვლავ დამოუკიდებელი გახდა. 1763 წელს ხელისუფლება ყუნღირათის ტომმა აიღო. მუჰამედ რაჰიმმა (1806-1825 წწ.) დაამთავრა ხივის სახანოს გაერთიანება, შექმნა უზენაესი საბჭო, გაატარა გადასახადების რეფორმა, განამტკიცა ცენტრალური ხელისუფლება. 1873 წლის გენდემიანის საზავო ხელშეკრულებით ხივის სახანომ დათმო ამუდარიის მარჯვენა ნაპირის მიწები და რუსეთის ვასალად იქცა. ხანი სარგებლობდა შეუზღუდავი უფლებებით. ქვეყანაში ძალაუფლება და თვითნებობა გამეფდა. ამ დროს სახანოს ცხოვრებაში დიდ როლს თამაშობდა მუსლიმანური რეაქციული სასულიერო წოდება. ფეოდალური ურთიერთობა მჭიდროდ იყო დაკავშირებული პატრიარქალურ-გვაროვნულ მონათმფლობელურ წყობილებასთან. 1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ხივის სახანოში მწვავე პოლიტიკური ბრძოლა დაიწყო. 1920 წლის წითელმა არმიამ ხანის ხელისუფლება დაამხო. 1920 წლის 26 აპრილს კი გამოცხადდა ხორეზმის სახალხო საბჭოთა რესპუბლიკა.
ლიტერატურა
უზბეკეთის ისტორია
ყაზახეთის ისტორია