PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
სულეიმან დემირელი

სულეიმან დემირელი (დ. 1 ნოემბერი, 1924, ისპარტა — გ. 17 ივნისი, 2015, ანკარა) — თურქი პოლიტიკოსი. თურქეთის პრეზიდენტი 1993–2000 წლებში. 1965–1993 წლებში არაერთხელ ეკავა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა (1965–1971, 1975–1977, 1977–1978, 1979–1980, 1991–1993 წლებში).
1964–1980 წლებში იყო სამართლიანობის პარტიის გენერალური თავმჯდომარე, 1987–1993 წლებში — „სწორი გზის“ (დაარსდა 1983) პარტიის გენერალური თავმჯდომარე. დემირელი არის თურქეთის ეკონომიკური მოდერნიზაციისა და შავი ზღვის აუზის ქვეყნების ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციის (ბისეკის) შექმნის ერთ-ერთი ინიციატორი, ბაქო–ჯეიჰანის ნავთობსადენის გაყვანის, „ტრასეკას“ პროექტის განხორციელების აქტიური მხარდამჭერი. დემირელი იყო პირველი უცხოელი პოლიტიკური ლიდერი, რომელიც პრემიერ-მინისტრის რანგით 1992 წლის 30 ივლისის საქართველოს ოფიციალური ვიზიტით ეწვია. ხელი მოეწერა საქართველო-თურქეთის პირველ სრულმასშტაბიან ხელშეკრულებას, აგრეთვე სხვა დოკუმენტებს. დემირელი როგორც თურქეთის პრეზიდენტი, ოფიციალური ვიზიტით — ორჯერ, ხოლო სამუშაო ვიზიტით ერთხელ იყო საქართველოში (ბორჯომში 1995 წლის 31 ივლისს ვალეს საკონრტროლო-გამშვები პუნქტის გახსნის ცერემონიის შემდეგ). 1992 წლიდან თურქეთსა და საქართველოს შორის ნაყოფიერი ურთიერთობა დამყარდა. დემირელი არჩეულია თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორად (1997), თბილისსა და ბათუმში გაიხსნა დემირელის სახელობის კერძო კოლეჯები. დაჯილდოებულია ოქროს საწმისის ორდენით (2000).
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Official Website of the Presidents of the Republic of Turkey
თურქეთის პრეზიდენტები
თურქეთის პრემიერ-მინისტრები
დაბადებული 1 ნოემბერი
დაბადებული 1924
გარდაცვლილი 17 ივნისი
გარდაცვლილი 2015
ოქროს საწმისის ორდენის კავალრები
გვერგიშერი

გვერგიშერი — მთა საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონზე, მდინარეების ნაკრისა და ნენსკრის წყალგამყოფ შდავლერის ქედზე. სიმაღლე 3299 მ. აგებულია კამბრიულისწინა და პალეოზოური გრანიტოიდებითა და კრისტალური ფიქლებით. ახასიათებს ნივალური ლანდშაფტი.
ლიტერატურა
სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
მამია დადიანი

მამია დადიანი
საკუთარი სახელი მამია დადიანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
მამია I დადიანი — ოდიშის ერისთავი
მამია II დადიანი — ოდიშის ერისთავი
მამია III დადიანი — ოდიშის მთავარი
მამია IV დადიანი — ოდიშის მთავარი
ტარანტოს ყურე

ტარანტოს ყურე — ყურე იონიის ზღვაში, იტალიის სამხრეთ სანაპიროზე.
ყურეს თითქმის კვადრატის ფორმა აქვს. სიგანე 140 კმ-ია და შემოისაზღვრება სანტა-მარია-დი-ლეუჩასა (აღმოსავლეთი, აპულია) და კოლონის (დასავლეთი, კალაბრია) კონცხებით. გარს არტყავს იტალიის რეგიონები — აპულია, ბაზილიკატა და კალაბრია. ყველაზე მნიშვნელოვანი ჩამავალი მდინარეებია ბაზენტო, სინი და აგრი.
ყურის სანაპიროებზე განლაგებული ყველაზე მნიშვნელოვანი ქალაქებია ტარანტო და კალიპოლი. წარსულში, აქ მდებარეობდა ბერძნული კოლონიები: კროტონი, ჰერაკლეა, თჰური და სიბარისი.
იტალია მოითხოვს ყურის წყლების მის ეროვნულ წყლებად გაფორმებას და მასში საერთაშორისო გადაზიდვების ჩაკეტვას, ისევე როგორც ლიბია სიდრის ყურის შემთხვევაში, მაგრამ ამ მოთხოვნას არ აღიარებენ ზოგიერთი სახელმწიფოები, მათ შორისაა აშშ და გაერთიანებული სამეფო.
რესურსები ინტერნეტში
Baie storiche del Mediterraneo
Il mare territoriale
იტალიის ყურეები
ტოლუვიეხო

ტოლუვიეხო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სუკრეს დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 75 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 587 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 67.1 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 277 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კოლუმბიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი
statoids.com-ის მონაცემები
სუკრეს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ბადივკა

ბადივკა — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს რივნეს ოლქის ოსტროჰის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 383 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ოსტროჰის რაიონის სოფლები
კოიპერის სარტყელი

კოიპერის სარტყელი, აგრეთვე ცნობილი როგორც ედჯვორტ-კოიპერის სარტყელი — მზის სისტემის რეგიონი ნეპტუნის ორბიტის (30 ა. ე. მზიდან) გარეთ, რომელიც მზიდან დაშორებულია დაახლოებით 50 ასტრონომიული ერთეულით.
არის ასტეროიდთა სარტყელის მსგავსი, თუმცა 20-ჯერ უფრო განიერი და 20—200-ჯერ უფრო მასიური. როგორც ასტეროიდთა სარტყელი, ისიც ძირითადად შედგება მცირე სხეულებისგან და მინიმუმ ერთი ჯუჯა პლანეტისგან — პლუტონი.
რესურსები ინტერნეტში
Dave Jewitt's page @ UCLA
The belt's name
List of short period comets by family
კოიპერის სარტყელი
ვერხნიე-კარგალი

ვერხნიე-კარგალი — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვარის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 259 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ იაზიკოვოდან დაშორებულია 29 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბლაგოვარი, რომელიც დაშორებულია 16 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (68 %).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბლაგოვარის რაიონის სოფლები
ალგა (კადამჟაის რაიონი)

ალგა (კადამჟაის რაიონი)
ალგა — სოფელი ყირგიზეთში. მდებარეობს კადამჟაის რაიონის ბათქენის ოლქში. 2009 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 2542 კაცს შეადგენს.
სქოლიო
კადამჟაის რაიონის სოფლები
რიმსკაია (მოსკოვის მეტრო)

რიმსკაია (მოსკოვის მეტრო)
რიმსკაია — მოსკოვის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს ლიუბლინსკო-დმიტროვსკაიას ხაზზე და შედგება 1 კუნძულოვანი ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1995 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
მოსკოვის მეტროპოლიტენის საიტი
მოსკოვის მეტროსადგურები
გაბრიელ სიგუა

გაბრიელ სიგუა (დ. 30 ივნისი, 2005) — ქართველი ფეხბურთელი. თბილისის „დინამოსა“ და საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ნახევარმცველი.
საკლუბო კარიერა
სიგუა 13 წლამდე „რუსთავისა“ და „საბურთალოს“ აკადემიებში თამაშობდა. 2021 წელს მოიგო ალექსანდრე ჩივაძის მედალი 17 წლამდელთა შორის და აღიარებული იქნა წლის ერთ-ერთ გამორჩეულ ტალანტად. 2022 წლის 7 აგვისტოს შედგა მისი დებიუტი თბილისის „დინამოს“ რიგებში, „სამტრედიასთან“ გამართულ შეხვედრაში.
ტიტულები
გუნდური
დინამო თბილისი
ეროვნული ლიგა: 2022
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 30 ივნისი
დაბადებული 2005
ქართველი ფეხბურთელები
რუსთავში დაბადებულები
თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
Solquca

Solquca (also, Solqıça, Solgudzha, and Solgudzha-Kazmalar) is a village in the Qabala Rayon of Azerbaijan. The village is part of the municipality of Mıxlıqovaq.
References
Populated places in Qabala District
Lasioglossum buccale

Lasioglossum buccale — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1903 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
buccale
Baurci-Moldoveni

Baurci-Moldoveni (formerly Români) is a village in Cahul District, Moldova.
Natives
Dmitrii Milev (1887–1937), writer and communist politician
References
Villages of Cahul District
ვალიანკა

ვალიანკა — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის რინკონ-დე-ადემუსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 56,6 კმ². მოსახლეობა — 133 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ვალიანკის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
ავნიაში

ავნიაში — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 399 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 35 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მაგნიტოგორსკი, რომელიც დაშორებულია 45 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (81%).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
Абдулгазино на портале «Генеалогия и Архивы»
სქოლიო
აბზელილოვოს რაიონის სოფლები
კანტემირის რაიონი

კანტემირის რაიონი — მოლდოვის რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კანტემირი. რაიონი იკავებს 867.86 კმ² ფართობს. მისი მოსახლეობა შეადგენს 60 001 ადამიანს (2004 წლის აღწერის მონაცემებით). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 69.14 კაცი/კმ²-ზე. რაიონი სულ მოიცავს 51 დასახლებულ პუნქტს, მათგან 1 ქალაქია. რაიონი იყოფა 26 კომუნად, რომლებიც აერთიანებს 50 დასახლებულ პუნქტს.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
რესურსები ინტერნეტში
რაიონის ოფიციალური საიტი
მოლდოვის რაიონები
საზანდარი

საზანდარი (სპარს. საზანდე მუსიკოსი) — ხალხურ საკრავთა ანსამბლი აზერბაიჯანში, სომხეთსა და საქართველოში, აგრეთვე ირანსა და სხვა აღმოსავლეთ ქვეყნებში. შედგება თარისაგან, ქამანჩისა და დოლისაგან (დოლზე დამკვრელი ამასთანავე მომღერალიცაა — ხანენდე). საზანდარი,აგრეთვე საზის დამკვრელსაც ჰქვია. „საქართველოს მეფის საზანდარი ვარ“ (საიათნოვა)
ლიტერატურა
ქსე, ტ. 8, გვ. 644, თბ., 1984
ხალხური მუსიკა
მიტროფანოვის ხიდი

მიტროფანოვის ხიდი — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი შემოვლით არხზე, სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს უსახელო კუნძულსა და შემოვლითი არხის მარცხენა სანაპიროს. ხიდის სიგრძეა 33 მეტრი, ხოლო სიგანე — 16 მეტრი.
მდებარეობა
მდებარეობს მიტროფანოვის გზატკეცილის დასაწყისში. ხიდთან ახლოს მდებარეობს ბალტიის სადგური და იზმაილოვოს პოლკის სასაწყობე შენობების ანსამბლი (კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში 1819-1822 წლებში აგებული შენობა, არქიტექტორი ვ. პ. სტასოვი).
დინების ზემოთ მდებარეობს ვარშავის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — ბალტიის ხიდი.
უახლოესი მეტროს სადგურია „ბალტიისკაია“.
სახელწოდება
ხიდმა ოფიციალური სახელი მიიღო 2008 წლის ზაფხულში, მიტროფანოვის გზატკეცილიდან, რომელმაც თავის მხრივ სახელი მიიღო მიტროფანე სასწაულმოქმედის სახელობის სასაფლაოდან.
ისტორია
ხიდის მშენებლობა დაიწყო 2007 წლის იანვარში. გახსნა კი გაიმართა 2007 წლის 10 ოქტომბერს მიტროფანოვის გზატკეცილისა და კუბის ქუჩის დამაკავშირებელ მაგისტრალთან ერთად. თავდაპირველად იგეგმებოდა ბალტიის ხიდის გაფართოება, მაგრამ მოგვიანებით წამოაყენეს წინადადება ახალი ხიდის მშენებლობის შესახებ. პროექტი კი შეიმუშავა „Гипростроймост“-ის ინსტიტუტმა.
კონსტრუქცია
ხიდი ერთმალიანია, აგებულია მეტალისაგან. იგი გამოიყენება ავტოტრანსპორტისა და ფეხით მოსიარულეებისათვის. სავალი ნაწილი ოთხი ზოლისაგან შედგება. სავალი ნაწილი მოასფალტებულია. ხიდს აქვს ერთი ტროტუარი დინების ზემო მიმართულების მხარეს.
რესურსები ინტერნეტში
Митрофаньевский мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
Te Tse (Cyrillic)

Te Tse (Cyrillic)
Te Tse (Ҵ ҵ; italics: Ҵ ҵ) is a letter of the Cyrillic script. The shape of the letter originated as a ligature of the Cyrillic letters Te (Т т Т т) and Tse (Ц ц Ц ц).
Te Tse is used in the Abkhaz alphabet, where it represents the alveolar ejective affricate . The letter is ordered between the digraphs Цә and Ҵә.
In English, Te Tse is commonly romanized as .
Computing codes
See also
Ċ ċ : Latin letter Ċ
Cyrillic characters in Unicode
References
Cyrillic ligatures
ბელუჯისტანი (პაკისტანი)

ბელუჯისტანი (პაკისტანი)
ბელუჯისტანი — პაკისტანის პროვინცია, ოთხ პროცინიას შორის უდიდესი. ქვეყნის ფართობის დაახლოებით 44 %-ს მოიცავს. დასავლეთით ესაზღვრება ირანს, ჩრდილო-დასავლეთით კი ავღანეთს. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია უდიდესი ქალაქი კვეტა.
ძირითადი მაცხოვრებლები არიან ბელუჯები და პუშტუნები.
რესურსები ინტერნეტში
Balochistan
Balochistan Archives- Preserving our Past
პაკისტანის პროვინციები
ჰინა რაბანი ხარი

ჰინა რაბანი ხარი (დ. 19 ნოემბერი, 1977, მულტანი, პაკისტანი) — პაკისტანელი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი. პაკისტანის საგარეო საქმეთა მინისტრი 2011-2013 წლებში. პირველი ქალი და ყველაზე ახალგაზრდა პოლიტიკოსი პაკისტანის საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობაზე.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1977 წლის 19 ნოემბერს გავლენიანი პოლიტიკოსისა და მსხვილი პენჯაბელი მიწათმფლობელის გულამ რაბანი ხარის ოჯახში. დაამთავრა ლაჰორის უნივერსიტეტი, ხოლო შემდეგ სწავლა გააგრძელა მასაჩუსეტსის შტატის უნივერსიტეტი ამჰერსტში. მუშაობდა ეკონომიკურ საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის თანამდებობაზე (2008-2011 წწ.).
კარიერა
2002-2008 წლებში ეროვნული ასამბლეის დეპუტატია. ამ პერიოდში იგი პერვეზ მუშარაფის პარტიის წევრია, 2008 წელს გადადის მუშარაფისადმი ოპოზიციურად განწყობილი სახალხო პარტიის შემადგენლობაში. 2008 წელს იგი კვლავ დეპუტატად აირჩიეს სახალხო პარტიის რიგებიდან. 2011 წლის 19 ივლისიდან 2013 წლის 16 მარტამდე საგარეო საქმეთა მინისტრია.
მისი მინისტრობის პერიოდში პაკისტანში გაიმართა სპარსეთის ყურის არაბული სახელმწიფოების თანამშრომლობის საბჭოსა და ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაციის სამიტები. თანამდებობაზე დანიშვნიდან მალევე ესტუმრა ინდოეთს და მოლაპარაკება გამართა ინდოელ კოლეგა სომანაჰალი კრიშნასთან და შეხვდა ქაშმირის სეპარატისტული მოძრაობის წარმომადგენლებს.
რესურსები ინტერნეტში
Ms. Hina Rabbani Khar Federal Minister for Foreign Affairs
დაბადებული 19 ნოემბერი
დაბადებული 1977
პაკისტანელი პოლიტიკოსი ქალები
პაკისტანის საგარეო საქმეთა მინისტრები
Flavors of Entanglement

Flavors of Entanglement — კანადელი მომღერალ და კომპოზიტორ ალანის მორისეტის მეშვიდე სტუდიური ალბომი და მეხუთე საერთაშორისო მასშტაბით გამოსული ჩანაწერი. ალბომი, რომლის გამოსვლაც თავდაპირველად აპრილის თვეში იგეგმებოდა, გერმანიაში, ბენელუქსში და ბრაზილიაში 2008 წლის 30 მაისს გამოვიდა, დანარჩენ მსოფლიოში — 2 ივნისს, ხოლო აშშ-ში 10 ივნისს. მისი პროდიუსერია გაი სიგსუორთი.
სიმღერების სია
ჩარტები
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია საიტზე Discogs
სქოლიო
ალანის მორისეტის ალბომები
Maverick Records-ის ალბომები
2008 წლის ალბომები
ალბომები გაი სიგსუორთის პროდიუსერობით
კორინთის კვირაცხოვლის ეკლესია

კორინთის კვირაცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ კორინთაში. აგებულია გარდამავალ ხანაში.
მდ. ალეურას ხეობაში მდებარე დარბაზული ეკლესია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები.
ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით კოლოფა საკურთხევლით, რომლის ცენტრში გაჭრილია შიგნით სწორკუთხა - გარეთ თაღოვანი სარკმელი. ჩრდილოეთით ერთი წყვილი სწორკუთხა ნიშაა.
ეკლესიის კედლები შემორჩენილია 2-3 მეტრის სიმაღლეზე, ზოგან უფრო მეტია. დასავლეთ კედელში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი. არქიტრავული შესასვლელი ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია მოთავსებული. შესასვლელთან კარიბჭის კედლებია შემორჩენილი, ეკლესიის გარშემო გალავნის ფრაგმენტებია.
ნაგებობის კამარა და კონქი ჩამოქცეულია, კედლები დეფორმირებული, სარკმლების ღიობები დაზიანებულია, ინტერიერი ამოვსებულია ჩამონაშალი ქვით.
ლიტერატურა
შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 102-103
ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ხელოვნების ეროვნული გალერეა (ვაშინგტონი)

ხელოვნების ეროვნული გალერეა (ვაშინგტონი)
ხელოვნების ეროვნული გალერეა — ხელოვნების მუზეუმი ვაშინგტონში, კოლუმბიის ოლქში, მდებარეობს ეროვნულ მოლთან. მუზეუმი დაფუძნდა 1937 წელს კონგრესის მიერ, ხოლო შენობის კონსტრუქციისა და მნიშვნელოვანი სამხატვრო კოლექციისთვის ფონდები გაიღო ენდრიუ მელონმა. სემუელ კრესმა მუზეუმს უსახსოვრა მისი თავდაპირველი იტალიური ხელოვნების კოლექცია.
შენობები
მუზეუმი ორი ნაწილისგან შედგება, აღმოსავლეთისა და დასავლეთის შენობებისგან, რომლებიც მიწისქვეშა კორიდორითაა დაკავშირებული. მუზეუმის საწყისი შენობა (ამჟამად დასავლეთის ფრთა) გაიხსნა 1941 წლის 17 მარტს. არქიტექტორ ჯონ რასელ პოუპის დაპროექტებული შენობა ნეო-კლასიკურ სტილშია გიგანტური სვეტებიანი პორტიკოთი და მასიური თაღით პანთეონის მსგავსად (პოუპის მეორე ღირსშესანიშნავი ქმნილების - ჯეფერსონის მემორიალის - მსგავსად), სიმეტრიული გვერდითი ფრთების გარდა. აღმოსავლეთის შენობის დიზაინი (ი. მ. პეი) ასევე გეომეტრიულია, მაგრამ უფრო ფრაგმენტული და სწორკუთხოვანია დასავლეთის შენობის ცივ კლასიკურობასთან შედარებით; ზემოდან ის ერთმანეთში გადაჯაჭვულ ალმასებს წააგავს. აღმოსავლეთის შენობა გაიხსნა 1978 წელს. გალერეამ 1999 წელს ასევე გახსნა სკულპტურათა ბაღი დასავლეთის შენობის გვერდით.
კოლექცია
დასავლეთის შენობას ევროპელ ხელოვანთა ფერწერისა და სკულპტურათა ინტენსიური კოლექცია გააჩნია შუასაუკუნეებიდან მოყოლებული გვიანდელ მე-19 საუკუნემდე, მე-20 საუკუნემდელ ამერიკელ ხელოვანთა ნამუშევრებთან ერთად. სხვა მრავალთა შორის ამ კოლექციაშია ვერმეერის, რემბრანდტის, მონეს, ვან გოგის მნიშვნელოვანი ტილოები და ასევე დასავლეთ ნახევარსფეროში არსებული ლეონდარდო და ვინჩის ერთადერთი ფერწერული ტილო.
აღმოსავლეთის შენობა თანამედროვე ხელოვნებაზე აკეთებს აქცენტს და მის კოლექციაშია პიკასო, მატისი, ჯეკსონ პოლოკი, ენდი ვარჰოლი და ალექსანდერ კალდერი. ამავე შენობაშია გალერეის მთავარი ადმინისტრაციული ოფისები და დიდი კვლევითი ცენტრი.
დასავლეთის შენობის დასავლეთით, მე-7 ქუჩის გადაღმა, მდებარეობს ეროვნული გალერეის სკულპტურათა ბაღი. 25.000 კვ.მ. ბაღი გაშენებულია დიდი მრგვალი შადრევნის ირგვლივ, რომელსაც ზამთარში საციგურაო მოედნად იყენებენ და მას ირგვლივ ქვის ამფითეატრი აკრავს. აქ გამოფენილ სკულპტურათა შორის არის ჟან მიროს, ლუიზა ბურჟუას, როი ლიხტენშტეინისა და ჰექტორ გიმარდის ნამუშევრები.
ხელოვნების ეროვნული გალერეა კერძო-სახალხო პარტნიორობის მხარდაჭერით არსებობს. აშშ-ის ფედერალური მთავრობა გამოჰყოფს ფონდებს ყოველწლიურად მუზეუმის შენახვისათვის. თუმცა მთელი მხატვრული კოლექცია, ისევე როგორც მუზეუმის სპეციალური პროგრამები პირადი დონაციებითა და ფონდებით საშუალებით ხორციელდება. მუზეუმი სმითსონიანთა ინსტიტუტთანაა აკრედიტებული, თუმცა ის დამოუკიდებლად იმართება.
როგორც სამთავრობო დაწესებულებაში, შესვლა ეროვნულ გალერეაში უფასოა. მუზეუმი ღიაა ყოველდღიურად დილის 10-დან საღამოს 5-მდე (კვირას 6-მდე) მთელი წლის განმავლობაში.
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
გალერეის საიტი
მუზეუმები
მშრალხევის ღვთისმშობლის ეკლესია

მშრალხევის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელი მშრალხევში, სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით, მდინარე მშრალხევის მარცხენა ნაპირზე, სამანქანე გზის პირას.
ეკლესია აშენებულია რიყის ქვისა და ქვიშაქვის შერეული წყობით კირის დუღაბზე. ეკლესია ახალი აღდგენილია რის დროსაც შემაკავშირებელ ხსნარად ცემენტიცაა გამოყენებული. გადახურვა ორფერდაა და გადახურულია კრამიტით. ეკლესიას სამხრეთით მინაშენიც ქონდა , რომლის კელდების ფრაგმენტებია დღეისათვის შემორჩენილი. კარის სწორკუთხა ღიობიც სწორედ სამხრეთ ფასადზეა გაჭრილი. ამავა ფასადზე ეკლესიის აღდგენამდე მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმელიც გააჩნდა, რომელიც რესტავრაციის დროს კედლის საპირე წყობის ამოყვანისას დაიფარა, მისი დანახვა შესაძლებელია მხოლოდ ინტერიერის მხრიდან. ჩრდილოეთ კედელი ყრუა, ღიობების გარეშ. ხოლო დასავლეთ და აღმოსავლეთ ფასადზე თითო თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. ოთხივე ფასადზე ძალიან კარგად არის შესამჩნევი კედლების ძველი წყობა და კირის დუღაბის ნალესობის ფენები. ინტერიერში იატაკი ქვის ფილებითაა მოგებული. სამხრეთ დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებს დაბალი ხარისხი შემოუყვება. ინტერიერის მხირდან სარკმლის ღიობები სწორკუთხაა როგორც დასავლეთ ასევე აღმოსავლეთ კედელზე. ნახევარწრიული აფსიდი მცირედით შემაღლებულია დანარჩენი სივრციდან. აფსიდი საკურთხევლის მცირედ გამოზიდული მკლავებისგან გამოიყოფა დანარჩენი სივრცისგან. აფსიდის კედელზეც ხარისხი შემოუყვება. აფსიდის ორივე მხარეს მცირე ზომის ნიშებია დატანილი. სარკმლის ქვეშ სწორკუთხა შედარით მოზრდილი ზომის ნიშია, რომელიც სამკვეთლოს ფუნქციასაც ასრულებს. კამარა ნახევარწრიული. საკურთხევლისა და დანარჩენი სივრცის გამყოფ ნაწილში ჩრდილოეთ კედელზე 1 მეტრის სიმაღლის ოთხკუთხა სვეტის ფორმის კედელია ამოყვანილი, სავარაუდოდ სავარაუდოთ უნდა წარმოადგენდეს კანკელის ნაწილს.
რესურსები ინტერნეტში
მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ავტოფიქცია

ავტოფიქცია (ბერძ. ავტო - თვითონ; ფიქცია - გამონაგონი), ლიტერატურული მიმდინარეობა, XX საუკუნის შუა ხანებიდან. ტერმინი პირველად 1977 წელს გამოიყენა სერჟ დუბროვსკიმ თავის ერთ-ერთ რომანზე (ვაჟიშვილი) საუბრისას.
ეს არის ლიტერატურული, ძირითადად რომანული ჟანრი, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებს თხრობის ორ ურთიერთგანსხვავებულ ტიპს: ერთი მხრივ საქმე გვაქვს ავტობიოგრაფიის მსგავსად ავტორის, იგივე მთხრობელის ანუ პერსონაჟის პიროვნებაზე დაფუძნებულ თხრობას და ამავე დროს აღიარებს რომ არის ფიქცია, გამონაგონი. ავტორი ყვება საკუთარ ცხოვრებას, მაგრამ უფრო რომანული, შელამაზებული ფორმით, შეცვლილი სახელებით და ზოგ შემთხვევაში მხოლობითი რიცხვის მესამე პირში. სერჟ დუბროვსკი, როგორც ამ ახალი ჟანრის ფუძემდებელი, მიიჩნევს, რომ ავტოფიქცია არის "რეალური ფაქტებისა და მოვლენების ფიქცია." ამ შემთხვევაში ფიქცია ხდება საკუთარი მე-ს ძიების საშუალება.
განსაზღვრებები
(ვიწრო გაგებით) საკუთარი მე-ს გამოტანა გამოგონილ სამყაროში სადაც ავტორს შეიძლებოდა ეცხოვრა მაგრამ რეალურად არასოდეს უცხოვრია.
(ფართო გაგებით) ზოგადად ავტობიოგრაფიული რომანი, რამდენადაც ყოველთვის ნებისმიერ აღსარებაში არის გარკვეული ხარისხით ფიქცია.
(ს. დუბროვსკი) "მოთხრობა, რომლის მახასიათებლები შეესაბამება ავტობიოგრაფიას, მაგრამ რომელიც რომანულ ჟანრს მიეკუთვნება, რამდენადაც რეალობიდან აღებულ ფაქტებს უმატებს ფიქტიურ ელემენტებს."
ავტოფიქციის წარმომადგენლები
კრისტინ ანგო
კლოე დელომი
მარტინ დესო
სერჟ დუბროვსკი
ბრეტ ესტონ ელისი
მიშელ უელბეკი
ფრედერიკ ბეგბედერი
ან სკოტი
ჟორჟ პერეკი
ოლივიე როლენი
მარსელ პრუსტი
ჰენრი მილერი
პატრიკ მოდიანო
ჟან ფილიპ ტუსენი
მარგერიტ დიურასი
ლიტერატურული მიმდინარეობები
en:Faction (literature)
ვენერა-13

ვენერა-13 — სსრკ-ის მიერ პლანეტა ვენერის გამოკვლევისათვის გაგზავნილი უპილოტო კოსმოსური ხომალდი.
„ვენერა-13“ გაშვებულ იქნა 1981 წლის 30 ოქტომბერს ბაიკონურის კოსმოდრომიდან რაკეტა-მატარებლით „პროტონი“. ხომალდების მასა იყო 760 კგ.
„ვენერა-13“ დაყენებული იყო სამეცნიერო ხელსაწყოები, რომლის შექმნაშიც მონაწილეობას იღებდნენ საბჭოთა, ავსტრიელი და ფრანგი სპეციალისტები. „ვენერა-13“ გაშვებიდან, 5 დღის შემდეგ, კოსმოსში გაშვებული იქნა კოსმოსური ხომალდი „ვენერა-14“, ეს დრო მეტად ხელსაყრელი იყო ვენერისკენ გასაფრენად.
ოთხი თვის შემდეგ, „ვენერა-13“-მა მიაღწია პლანეტა ვენერას. კოსმოსურ ხომალდს გამოეყო დასაშვები აპარატი, რომელიც 1982 წლის 1 მარტს რბილად დაეშვა ვენერის ზედაპირზე. თვითონ „ვენერა-13“ განაგრძობდა მოძრაობას ჰელიოცენტრულ ორბიტაზე.
დამუხრუჭების შედეგად დასაშვები აპარატი შევიდა ვენერის ატმოსფეროში, მისი სიჩქარე შემცირდა ბგერის სიჩქარემდე და ამის შემდეგ გაიხსნა სამუხრუჭე პარაშუტი. 47 კმ სიმაღლეზე პარაშუტი ჩამოშორდა დასაშვებ აპარატს, რომელმაც ამის შემდეგ დაშვება გააგრძელა აეროდინამიკური დამუხრუჭების ხარჯზე. იგი დაეშვა ვენერის ზედაპირზე სამხრეთ განედის 7°30’ და აღმოსავლეთ გრძედის 303°, დაშვების ადგილს სახელად „ფობე რეჯიო“ (Phoebe Regio) ეწოდებოდა. რაც შეეხება „ვენერა-14“ დასაშვებ აპარატს, იგი „ვენერა-13“ დასაშვები აპარატისგან 950 კილომეტრში ჩრდილო-აღმოსავლეთში დაეშვა. „ვენერა-13“ დასაშვები აპარატის დაშვების ადგილას დახვდა გაშიშვლებული კლდოვანი ქანები, რომელიც გარშემორტყმულნი იყვნენ წვრილმარცვლოვანი მუქი ფერის ნიადაგით.
დაშვების შემდეგ „ვენერა-13“ დასაშვებმა აპარატმა პლანეტა ვენერის ზედაპირის პანორამული სურათები გადმოსცა. სპეციალური მოწყობილობების საშუალებით აღებული იქნა ვენერის ზედაპირის სინჯები, რომლებიც შემდეგ გამოსაკვლევად საგანგებო კამერაში მოთავსდნენ, რომელშიც წნევა 0,05 ატმოსფეროს, ხოლო ტემპერატურა 30°C აღწევდა. ვენერის ზედაპირის გრუნტის ნიმუშების ქიმიური შემადგენლობა გამოკვლეულ იქნა რენტგენული ფლუორესცენციული სპექტრომეტრის მეშვეობით.
„ვენერა-13“ დაყენებულ იქნა ხმისჩაწერი მოწყობილობა, რომელმაც ჩაიწერა ქუხილის ხმა, ეს იყო პირველი შემთხვევა, როცა სხვა პლანეტაზე ქუხილი ხმა ჩაიწერეს.
„ვენერა-13“ დასაშვები მოწყობილობა მოქმედებდა 127 წუთის განმავლობაში (თავდაპირველად დაგეგმილი იყო, რომ მას 32 წუთის განმავლობაში უნდა ემოქმედა) 84 ატმოსფერო წნევის და 457°C ტემპერატურის პირობებში.
რესურსები ინტერნეტში
Encyclopedia Astronautica
კოსმოსური ხომალდები
პროგრამა ვენერა
აპრაქსინი

აპრაქსინი
საკუთარი სახელი აპრაქსინი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
აპრაქსინი, თედორე — რუსეთის ფლოტის გენერალ-ადმირალი
აპრაქსინი, პეტრე — რუსი სახელმწიფო მოღვაწე
აპრაქსინი, სტეფანე — რუსი გენერალ-ფელდმარშალი
სელო-სარაიგიროვსკოგო-ოტდელენია-ურთაკულსკოგო-სოვხოზა

სელო-სარაიგიროვსკოგო-ოტდელენია-ურთაკულსკოგო-სოვხოზა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბუზდიაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 213 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბუზდიაკიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 15 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბუზდიაკის რაიონის სოფლები
კეტრისის კოშკი

კეტრისის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, დგას თერგის მარცხენა ნაპიზე. ძველ კეტრისში. აგებულია XVII-XVIII საუკუნეებში, კოშკი გეგმით კადრატულია (5,6x5,7 მ) ექვსსართულიანი (სიმაღლე 13 მეტრი), ზემოთკენ ვიწროვდება. ნაგებია ფიქლის დიდი ქვებით. აქა-იქ გამოყენებულია ტუფის კვადრატებიც. კოშკის სართულშუა ხის გადახურვები ჩაქცეულია,
პირველი სართული ყრუკედლებიანია. კოშკში შესასვლელი, სამხრეთიდანაა მეორე სართულზე. კარი გადახურულია ორი მოზრდილი ქვით. წირთხლებში საურდულე ხვრელებია. კარის ქვემოთ გამოშვერილია სამი ფიქლის ქვა, რომლებსაც ხის კიბე ეყრდნობოდა. კარის თავზე მცირე ოთხკუთხა ნიშია. აღმოსავლეთით მდებარე კედელში ორი სათოფურია, სამხრეთით და დასავლეთით კედლებში — თითო-თითო.
მესამე სართულის სამხრეთ, დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში სამ-სამი სათოფურია, აღმოსავლეთისაში — ერთი. მეოთხე სართულზე, სამხრეთ კედელში, სამი სათოფურია, აღმოსავლეთისაში — ორი, ჩრდილოეთ კედელში — ერთი. მეხუთე სართულის ოთხივე კედლის ღერძზე სალოდეებია მოწყობილი. აღმოსავლეთ, დასავლეთ და ჩრდილოეთ სალოდეების გვერდებზე ორ-ორი სათოფურია. ერთი სათოფური სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ კიდეშია. მეექვსე სართული ბანია, რომლის კედელზე დაწყობილი ფიქლის ფილები გარედან თროსებრ შვერილს ქმნის.
ლიტერატურა
ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის კოშკები