PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
არსინოე III

არსინოე III — ძველი ეგვიპტის დედოფალი პტოლემე III-ის და ბერენიკა II-ის ქალიშვილი. დაიბადა დაახლოებით ძვ. წ. 246-245 წწ. დედოფლად იყო აღიარებული დაბადებიდანვე. ცოლად გაჰყვა თავის ძმას პტოლემე IV-ს ძვ. წ. 220 წელს, რომლისგანაც ჰყავდა ერთი შვილი პტოლემე V. ქმართან ერთად იყო გაერთიანებული დინასტიური ღმერთის ფილოპატოროს კულტში ძვ. წ. 216-215 წწ. შესაძლოა უარყოფილი იყო პტოლემე V-ის მიერ ძვ. წ. 204 წ.
სავარაუდოდ, მოკლა ფილიმონმა, რომელიც იყო სოსიბიის ან თავათ პტოლემე IV-ის აგენტი, შესაძლოა დაიწვა სასახლეში ხანძარის დროს. ლიტერატურაშიარის გაურკვევლობა მის ნამდვილა სახელთან დაკავშირებით. ლივიუსი მას უწოდებს კლეოპატრას, ხოლო იუსტინე ევრიდიკეს.
რესურსები ინტერნეტში
არსინოე III
ძველი ეგვიპტის დედოფლები
ქალი მმართველები
ძვ. წ. III საუკუნის ბერძნები
ქალი ფარაონები
ათლიგი

ათლიგი („მოკირწყლული ფონი“) — ქალაქი ირლანდიაში, მდებარეობს როსკომონის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში, მდინარე სუკზე. ქალაქში მდებარეობს წისქვილი და აღდგენილი ეკლესია.
2006 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 900 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
როსკომონის საგრაფო
სქოლიო
ირლანდიის ქალაქები
როსკომონის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
კარლოს სესპედესი

კარლოს სესპედესი
კარლოს მანუელ დე სესპედეს ი კესადა (დ. 12 აგვისტო, 1871, ნიუ-იორკი, აშშ — გ. 28 მარტი, 1939, ჰავანა, კუბა) — კუბელი მწერალი, დიპლომატი და პოლიტიკოსი. კუბის პრეზიდენტი 1933 წელს. ქვეყანას განაგებდა ხერარდო მაჩადოს ხელისუფლების დამხობის შემდეგ დაახლოებით ერთი თვის განმავლობაში. იგი არის ათწლიანი ომის ერთ-ერთი ხელმძღვანელის კარლოს მანუელ დე სესპედესის შვილი.
1885 წლამდე სწავლობდა ნიუ-იორკში. შემდეგ დედამისმა კარლოსი და მისი ტყუპისცალი და წაიყვანა გერმანიაში. 1895 წელს დაბრუნდა კუბაში და 1895-1898 წლებში მონაწილეობდა კუბის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში.
1902-1908 წწ. კუბის წარმომადგენელთა პალატის ვიცე-პრეზიდენტია. შემდეგ ის შეუერთდა კუბის დიპლომატიურ სამსახურს და სხვადასხვა დროს წარმოადგენდა თავის ქვეყანას იტალიაში, არგენტინაში, საბერძნეთში, აშშ-ში, მექსიკაში, ესპანეთში.
გარდაიცვალა 1939 წლის 28 მარტს გულის შეტევით დაკრძალულია ჰავანაში, კოლონის სასაფლაოზე.
იხილეთ აგრეთვე
კუბის პრეზიდენტი
კარლოს მანუელ დე სესპედესი
რესურსები ინტერნეტში
The Perucho Figueredo Page bio
კუბის პრეზიდენტები
დაბადებული 12 აგვისტო
დაბადებული 1871
გარდაცვლილი 28 მარტი
გარდაცვლილი 1939
კუბელი მწერლები
კუბელი დიპლომატები
იასე მაჩაბელი

იასე მაჩაბელი
იასე მაჩაბელი, XVIII საუკუნის II ნახევრის ქართლ-კახეთის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე. 1752 ერეკლე II-მ ელჩად გაგზავნა ყაბარდოში სამხედრო დახმარების მიღების მიზნით. მაჩაბელის ელჩობის შედეგად ერეკლეს 1500 მებრძოლი გამოუგზავნეს. ამ რაზმთან ერთად ქართველებმა ყაზახ-შამშადილუს საზღვარზე განჯისა და შაქის სახანოთა ჯარი დაამარცხეს.
ლიტერატურა
ბოცვაძე თ., საქართველო-ყაბარდოს ურთიერთობის ისტორიიდან (XVI-XVIII სს.), თბ., 1963;
გვასალია ჯ., ქსე, ტ. 6, გვ. 508, თბ., 1983
ქართველი პოლიტიკოსები
არანკუდიაგა

არანკუდიაგა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის არატია-ნერვიონის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 22,8 კმ². მოსახლეობა — 965 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ბისკაიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
არანკუდიაგის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ბისკაიის მუნიციპალიტეტები
ბისკაიის ქალაქები
Blackfield

Blackfield — მუსიკალური პროექტი, რომელიც ჩამოყალიბდა როკ-მუსიკოს ავივ გეფენის (ისრაელი) და სტივენ უილსონის (ბრიტანეთი) მიერ. მთლიანად მათ გამოსცეს ხუთი სტუდიური ალბომი: Blackfield, Blackfield II, Welcome to my DNA (გეფენის დომინირებით), Blackfield IV (რომლის ჩაწერაში უილსონმა მცირე როლი შეასრულა) და Blackfield V. 2014 წელს ჩატარებული ტურნეს შემდეგ უილსონმა გადაწყვიტა პროექტის დატოვება, თუმცა აქტიურად მონაწილეობდა მეხუთე ალბომის ჩაწერაშიც.
დისკოგრაფია
სტუდიური ალბომები
DVD-ები
სინგლები
2003: Hello
2003: Pain
2004: Blackfield
2004: Cloudy Now
2007: Once
2007: Miss U
2007: My Gift of Silence
2011: Waving
2013: Jupiter
2013: Sense of Insanity
2016: Family Man
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
Blackfield საიტზე MySpace Music
სქოლიო
ბრიტანული როკ-ჯგუფები
ინგლისური როკ-ჯგუფები
ისრაელური როკ-ჯგუფები
2001 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
ჰასან ბეი აღაევი

ჰასან ბეი აღაევი
ჰასან ბეი მაშადი ჰიუსეინ ბეის ძე აღაევი (დ. 1875, ელიზავეტპოლი (დღეს განჯა), რუსეთის იმპერია — გ. 19 ივლისი, 1920, თბილისი, საქართველოს დრ) — აზერბაიჯანელი საზოგადო-პოლიტიკური მოღვაწე, ჟურნალისტი, ექიმი, მასწავლებელი, აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე.
ბიოგრაფია
ჰასან ბეი აღაევი დაიბადა 1875 წელს განჯაში. განჯის კლასიკურ გიმნაზიაში განათლების დამთავრების შემდეგ, 1901 წელს ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევის დაფინანსებით, სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე, რომელიც მოგვიანებით წარმატებით დაასრულა. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ, ექიმად დაიწყო მუშაობა. 1906-1907 წლებში იძულებული იყო ეცხოვრა სამხრეთ აზერბაიჯანში. 1907 წელს აირჩიეს ბაქოში ჩატარებული კავკასიის მუსლიმ მასწავლებელთა კონგრესის ცენტრალური კომიტეტის თავმჯდომარედ. იყო ორგანიზაცია „დიფაი“-ს წევრი. მონარქიის დამხობიდან რამდენიმე დღის შემდეგ, განჯაში, ორგანიზაცია „დიფაი“-ს დამფუძნებლებთან და ეროვნული კომიტეტის წამყვან პირებთან — შაფი ბეი რუსტამბეილისთან, ხალილ ბეი ხასმამედოვთან, ძმები შეიხზამანლებთან და სხვებთან ერთად, ნასიბ იუსიფბეილის ხელმძრვანელობით, დაფუძნეს აზერბაიჯანის ისტორიაში ახალი დონის, ევროპული კულტურული ღირებულებების მომხრე პირველი პარტია „თურქ ადამი-მარქაზიათ ფირგასი“ (1917). აღნიშნული პარტიის მუსავატთან გაერთიანების შემდეგ, აღაევი აირჩიეს მისი ცენტრალური კომიტეტის წევრად.
1918 წლის 28 მაისს, თბილისში აზერბაიჯანის ეროვნული საბჭოს სხდომაზე, აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის დეკლარაციის მიღების დროს, ჰასან ბეი აღაევი იყო ეროვნული საბჭოს თავმჯდომარის, მამედ ემინ რასულზადეს მოადგილე და იგი უშუალოდ იღებდა მონაწილეობას ამ ისტორიულ მოვლენაში. ჰასან ბეი აღაევმა აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის დეკლარაციას პირველმა ხელი მოაწერა. 1918 წლის 16 ივნისს, აზერბაიჯანის ეროვნული საბჭო და ხელისუფლება გადავიდნენ განჯაში. 17 ივნისს, აქ ჩატარებულ პირველ სხდომაზე, ეროვნულმა საბჭომ წარმოშობილ მდგომარეობასთან დაკავშირებით დროებით შეაჩერა თავისი საქმიანობა, მთელი ძალაუფლება გადასცა ახლად ფორმირებულ ხელისუფლებას. 1918 წლის 7 დეკემბერს, აზერბაიჯანის პარლამენტის ბაქოში ოფიციალურად გახსნამდე, ჰასან ბეი აზერბაიჯანის რკინიგზის სამმართვლელოში, მთავარი ექიმის თანამდებობაზე მუშაობდა.
დეკემბერში პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილედ აირჩიეს და რადგან თავმჯდომარე ალიმარდან ბეგ თოფჩიბაშევი ბაქოში არ იმყოფებოდა, 1990 წლის 2 თებერვლამდე ასრულებდა თავმჯდომარის მოვალეობასაც. რესპუბლიკის დაცემის შემდეგ გადავიდა თბილისში.
1920 წლის 19 ივლისს, თბილისში მოკლულ იქნა დაქირავებული სომეხი მკვლელის მიერ, რომელმაც მის გარდა ფათალი ხან ხოისკიც მოკლა. დასაფლავებულია თბილისში მდებარე ძველ მუსლიმთა სასაფლაოზე (ამჟამად მდებარეობს ბოტანიკური ბაღის ტერიტორიაზე).
როგორც პუბლიცისტი
ჰასან ბეი აღაევი ასევე პუბლიცისტიც იყო. განჯაში გამოსცემდა გაზეთ „იუჟნი კავკაზ“-ს („სამხრეთი კავკასია“) (1911-1912). 1911 წელს აირჩიეს მუსლიმთა საგანმანათლებლო საზოგადოების თავმჯდომარედ. 1914 წელს განჯაში ხუდადათ ბეი რაფიბეილისთან (1878-1920) ერთად დაფუძნა სამედიცინო საზოგადოება.
სქოლიო
დაბადებული 1875
გარდაცვლილი 19 ივლისი
გარდაცვლილი 1920
აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსები
აზერბაიჯანელი ჟურნალისტები
აზერბაიჯანელი ექიმები
აზერბაიჯანელი პედაგოგები
აზერბაიჯანელი ანტიკომუნისტები
ლესტერი

ლესტერი — უძველესი ინგლისური ქალაქი, აქ არის მეფე რიჩარდ III სამარხი.
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 337,653 შეადგენს. მოსახლეობის სიდიდით მე-11 უდიდესი ქალაქია ინგლისში და მე-13 უდიდესი გაერთიანებულ სამეფოში.
რესურსები ინტერნეტში
leicester.gov.uk (ინგლისური)
ინგლისის ქალაქები
ლესტერი
ასპარეზი

ასპარეზი (ცხენის სარბიელი), მოქმედების არე. ბრძოლის, სპორტული თუ საერთოდ ყოველგვარი შეჯიბრის ადგილი.
ასპარეზი ერქვა მოედანს ფეოდალური თბილისის გარეუბანში, ახლანდელი დღევანდელი გ. ლეონიძის ბაღისა და მისი შემოგარენის ტერიტორიაზე. ასპარეზი XVIII საუკუნეში ქალაქის ჩრდილოეთი საზღვარი იყო. მოედნის ფართობი დაახლოებით 135,6 ათას მ2-ს შეადგენდა. აქ იმართებოდა სპორტული თამაშობანი, შეჯიბრებები (ჯირითი, ყაბახი, ბურთაობა) და სამხედრო ვარჯიში. მოგვიანებით ასპარეზს „ყაბახსაც“ უწოდებდნენ. 1820 წლიდან მოედნის ერთ ნაწილში დაიწყო მშენებლობა. დარჩენილ ნაწილს ალექსანდრეს მოედანი უწოდეს, აქ შემდეგ მეფისნაცვლის ა. ბარიატინსკის ბრძანებით ბაღი გაშენდა.
ლიტერატურა
ბერიძე ვ., მე-18 საუკუნის თბილისი ვახუშტის გეგმის მიხედვით, «ანალები», 1947, ტ. 1;
Иоселиани П. И., Описание древностей города Тифлиса, Тфл., 1866;
თბილისის ისტორია
იუვალ ნოე ჰარარი

იუვალ ნოე ჰარარი ; დ. 24 თებერვალი, 1976) — ებრაელი ისტორიკოსი და იერუსალიმის ებრაული უნივერსიტეტის ისტორიის დეპარტამენტის პროფესორი. ის არის შემდეგი პოპულარული სამეცნიერო ბესტსელერების ავტორი: საპიენსი: კაცობრიობის მოკლე ისტორია კაცობრიობის (2014), ჰომო დეუსი: ხვალინდელობის მოკლე ისტორია (2016) და 21 გაკვეთილი 21-ე საუკუნისთვის (2018).
რესურსები ინტერნეტში
Meet the author – Yuval Harari video interview – BBC News
სქოლიო
დაბადებული 1976
XXI საუკუნის ისტორიკოსები
ებრაელი ათეისტები
ისრაელელი ისტორიკოსები
გეი მწერლები
კიანგანი

კიანგანი (ოფიციალურად კიანგანის მუნიციპალიტეტი) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი იფუგაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 17 691 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 14 ბარანგაის.
კლიმატი
რესურსები ინტერნეტში
Municipality of Kiangan
Philippine Census Information
Local Governance Performance Management System
სქოლიო
იფუგაოს მუნიციპალიტეტები
დგებუაძე

დგებუაძე
საკუთარი სახელი დგებუაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ალექსანდრე დგებუაძე — პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე
ბესარიონ დგებუაძე — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი
გივი დგებუაძე — მეტალურგი
დავით დგებუაძე — ქართველი ინჟინერი
ვლადიმერ დგებუაძე — სპორტსმენი (ძიუდო)
ზურაბ დგებუაძე — იურისტი, პოლიტიკოსი
კალისტრატე დგებუაძე — საბჭოთა პარტიული მოხელე
ლევან დგებუაძე — სამხედრო მოღვაწე
მაია დგებუაძე — მორფოლოგი
მამია დგებუაძე — ფიზიოთერაპევტი, კურორტოლოგი
მარიამ დგებუაძე-ფულარია — მწერალი
ნიკოლოზ დგებუაძე — პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე
ნინო დგებუაძე — აგრონომი, სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი
ორდე დგებუაძე — მწერალი
ქუჩუ დგებუაძე — არქიტექტორი
ქართული გვარები
ასპასია

ასპასია (Aspasia) (დაახლო. ძვ. წ. 470-401) — ცნობილი ბერძენი (მილეტელი) ქალი, განთქმული სილამაზითა და განათლებით. პერიკლეს მეორე ცოლი, მეგობარი და მრჩეველი.ცცხოვორბდა ქალაქ მილეტოსში. კარგ ოჯახში გაზრდილი გოგონა, რომელიც უკვე 20 წლისა საცხოვრებლად გადავიდა ათენში, სიჭკვიანის მიუხედავად მამაკაცებმა გაქანება არ მისცეს. მას მოუწია მონობაც და ხარჭობაც.
მას არ ჰქონდა ათენის მოქალაქეობა, რადგან მას არც დედა და არც მამა არ ჰყავდა ათენელი.
ის ანტიკურ საბერძნეთში ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი ჰეტერა იყო. ჭკვიანი, ლამაზი და განათლებული – ის არა მარტო იპყრობდა იმ მამაკაცების გულებს, რომლებიც ქვეყნის მმართველობაში პირველები იყვნენ, არამედ მათ თავის კონტროლქვეშ აქცევდა. მასზე შეყვარებულები იყვნენ ფიდიასი(მოქანდაკე, ძვ.წ490-430) და პერიკლე(ათენის მმართველი,ძვ.წ 494-429).
მან პერიკლეზე იქორწინა კიდეც (ძვ.წ 449 წელს) . ეს უჭკვიანესი ქალი ტოლს არ უდებდა მეუღლის სწავლულებს. თავად სოკრატე აღფრთოვანებული იყო მისი გონიერებით, როდესაც მის მსჯელობას ისმენდა სხვადასხვა საკითხებზე. მან თავისი განსწავლულობით რიტორიკასა და ფილოსოფიაში მოახერხა, თავისი ქმრის მრჩეველთა მთელი გუნდის ადგილის დაკავება. ის პერიკლეს უწერდა სიტყვას გამოსვლებისთვის, ეხმარებოდა სერიოზული სოციალურ–პოლიტიკური გადაწყვეტილებების მიღებაში და საყვარელ მეუღლეს ომშიც კი აცილებდა, როგორც ეს მეთაურის მრჩეველს შეეფერებოდა. ეს იყო გამონაკლისი შემთხვევა ანტიკური საბერძნეთის ისტორიაში, როდესაც ფილოსოფოსები და პოლიტიკოსები ქალის რჩევებს მიჰყვებოდნენ. პერიკლემ და ასპაზიამ ერთად მანამდე იცხოვრეს სანამ ათენს აღმოსავლეთიდან მოსული შავი ჭირი არ დაატყდა, მან მმართველის სახლს გვერდი არ აუქცია – ბედნიერი წყვილის ბევრი ნათესავი დაიღუპა, ბოლოს თავად პერიკლეც გარდაიცვალა(ძვ.წ 429წ)...
ასპასია ქვრივად დიდხანს არ დარჩენილა, ქმრის სიკვდილიდან მალევე ის ცოლად გაჰყვა ლისიკლეს(სახალხო ბელადი).
ასპასია რეალურ ცხოვრებაში, არა მარტო წარმატებით იყენებდა საკუთარ ცოდნას კოსმეტოლოგიასა და მაკიაჟის ხელოვნებაში, არამედ მან დაწერა "ტრაქტატი სილამაზის შენარჩუნებაზე" ორ ნაწილად, სადაც გაამხილა გაახალგაზრდავების საიდუმლო – სახისა და თმის ნიღბები და სხეულის მოვლის სხვა საშუალებები.
მის სახლში თავს იყრიდნენ გამოჩენილი მხატვრები, პოეტები, ფილოსოფოსები (ფიდიასი ანაქსაგორა, სოკრატე, პლატონი, ქსენოფონტი და სხვები).
ასპასიას გარდაცვალების ზუსტი თარიღი უცნობია,თუმცა მისი გარდაცვალების თარიღად მიჩნეულია ძვ.წ 401.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Aristophanes, Acharnians. See original text in Internet Archive
Athenaeus, Deipnosophistae. Translated by the University of Wisconsin Digital Collections Center
Cicero, De Inventione, I. See original text in the Latin Library.
Diodorus Siculus, Library, XII. See original text in Perseus program.
Lucian, A Portrait Study. Translated in sacred-texts
ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები
მერუ-ბეტირის ეროვნული პარკი

მერუ-ბეტირის ეროვნული პარკი
მერუ-ბეტირი — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში, აღმოსავლეთ იავის პროვიინციაში. ფართობი 580 კმ²-ს შეადგენს, საიდანაც 8,45 კმ² საზღვაო ტერიტორიაა. პარკის პლაჟებზე ბინადრობენ ტყავისბაკნიანი ზღვის კუები, უკიდურესად საფრთხის ქვეშ მყოფი კუ Eretmochelys imbricata, მწვანე კუები და ზეთისხილისფერი კუები.
მერუ-ბეტირის ეროვნული პარკის ტოპოგრაფია მერყეობს ზღვისპირა დაბლობებიდან 1 200 მ სიმაღლის მაღლობებამდე. ასეთი მრავალფერი ტოპოგრაფიის გამო, გავრცელებულია ვეგეტაციათა ხუთი განსხვავებული ტიპი. ფაუნის წარმომადგენელთაგან გავრცელებულია 29 სახეობის ძუძუმწოვარი და 180 სახეობის ფრინველი.
იხილეთ აგრეთვე
ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია
რესურსები ინტერნეტში
Meru Betiri National Park Management Authority
სქოლიო
ინდონეზიის ეროვნული პარკები
აღმოსავლეთ იავის გეოგრაფია
აღმოსავლეთ იავის ღირსშესანიშნაობები
ხარასნაირი წყალმცენარეები

ხარასნაირი წყალმცენარეები — წყალმცენარეთა განყოფილება. მათი მწვანე ფერის რთული თალუსი შედგება მთავარი ღერძისა და მასზე რგოლურა განლაგებული გვერდითი ტოტისებრი წარმონაქმნებისაგან. რგოლებს შორის ერთუჯრედიანი მუხლთშორისები აქვთ. სუბსტრატს ემაგრებიან ფესვისმაგვარი წარმონაქმნებით – რიზოიდებით. მცენარე 1 მ-მდე იზრდება. ვეგეტატიური გამრავლება სხეულის ნაწილებად დაყოფით ან ერთ- და მრავალუჯრედიანი კოჟრებით ხდება. სქესობრივი გამრავლების ორგანოები – ოოგონიუმი და ანთერიდიუმი მრავალუჯრედიანია. ცნობილია ხარასნაირი წყალმცენარეების 300-მდე სახეობა. ბინადრობენ მტკნარ წყალსა და ზღვის გამტკნარებულ ნაწილებში. ნამარხი ფორმები ცნობილია დევონური პერიოდიდან.
ლიტერატურა
სქოლიო
წყალმცენარეები
Buenos Aires District, Morropón

Buenos Aires District, Morropón
Buenos Aires District is one of ten districts of the province Morropón in Peru.
References
გერა

გერა — ქალაქი გერმანიაში, თიურინგიაში, მდინარე ვაისე-ელსტერის ნაპირზე. გერის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობამ 99 582 კაცს შეადგინა. ქალაქში არის XIII-XVIII საუკუნეების არქიტექტურული ძეგლები.
იხილეთ აგრეთვე
გერმანიის ქალაქების სია 100,000-ზე მეტი მცხოვრებით
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
გერა - ბრიტანიკა
გერმანიის ქალაქები
მოხისის სამაროვანი

მოხისის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი, ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ მოხისიდან 1,5 კილომეტრზე, ადგილ ნაომრების ფერდაზე. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. აღმოჩენილი ქვაყუთი შეკრულია ოთხი უხეშად დამუშავებული ქვის ფილისგან. ფილები მიწის ზედაპირიდან 0,2 მეტრზეა ამოწეული. ქვაყუთის სახურავი დაკარგულია.
ლიტერატურა
ქარელის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ქიმიური ელემენტების სახელების ეტიმოლოგია

ქიმიური ელემენტების სახელების ეტიმოლოგია
ა
ბ
გ
დ
ე
ვ
თ
ი
კ
ლ
მ
ნ
ო
პ
ჟ
რ
ს
ტ
უ
ფ
ქ
ც
წ
ჰ
სქოლიო
ქიმია
ჟემაიტიის ეროვნული პარკი

ჟემაიტიის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი ლიეტუვაში. მდებარეობს ჟემაიტიის ზეგანზე, ბალტიის ზღვიდან 45 კმ-ში. დაარსდა 1991 წელს. ფართობი 217.20 კმ². ტერიტორიის 7% ტბებს უკავია, აქ არის 26 ტბა და რამდენიმე მდინარე. ტბებიდან უდიდესია პლატელიაის ტბა (ფართობი 12,05 კმ², სიღრმე 47 მ). ეროვნული პარკის უდიდესი დასახლებაა პლატელიაი, 1100 მცხოვრებით, რომელიც მდებარეობს სწორედ პარკის უდიდესი ტბის სანაპირო ზოლში. პლატელიაიში არის ჟემიტიის ეროვნული პარკის ადმინისტრაცია, რომელიც მნიშვნელოვანია ტურისტული თვალსაზრისით.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ლიეტუვის ეროვნული პარკები
სიერა-დე-ლას-კიხადასის ეროვნული პარკი

სიერა-დე-ლას-კიხადასის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი არგენტინაში, სან-ლუისის პროვინციაში. ფართობი 1 500 კმ². შეიქმნა 1991 წელს, აქ გავრცელებული მცენარეთა და ცხოველთა სახეობების დაცვის მიზნით. ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი შეადგენს 300 მმ-ს. წვიმა ძირითადად გაზაფხულსა და ზაფხულში მოდის.
იხილეთ აგრეთვე
არგენტინის ეროვნული პარკების სია
რესურსები ინტერნეტში
არგენტინის ეროვნული პარკების ადმინისტრაცია
არგენტინის ეროვნული პარკები
1991 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
სან-ლუისის პროვინციის დაცული ტერიტორიები
1991 წელს დაარსებულები არგენტინაში
ვიანა-დუ-კაშტელუ

ვიანა-დუ-კაშტელუ — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პორტუგალიის ჩრდილოეთ რეგიონში. ქალაქს ჰყავს 36,148 (INE, 2001) მოსახლე, ხოლო მუნიციპალიტეტში მთლიანობაში ცხოვრობს 91,238 ადამიანი (2011 წლის მონაცემებით). საერთო ფართობი შეადგენს 318.6 კმ².
ქალაქი განლაგებულია მდინარე ლიმის სანაპიროზე.
სქოლიო
რესურსები ინტერნეტში
სოციალური ქსელი
მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
ვიანა-დუ-კაშტელუ - ჯანმრთლი ქალაქი
ვიანა-დუ-კაშტელუს სურათები
პორტუგალიის ქალაქები
Raphitoma densa

Raphitoma densa is a species of sea snail, a marine gastropod mollusk in the family Raphitomidae.
Description
The length of the shell varies between 9 mm and 12 mm.
Distribution
This species occurs in the Western and Central Mediterranean Sea.
References
Nordsieck F. (1977). The Turridae of the European seas. Roma: La Conchiglia. 131 pp.
External links
Monterosato T. A. (di) (1884). Nomenclatura generica e specifica di alcune conchiglie mediterranee. Palermo, Virzi, 152 pp
Locard A. (1891). Les coquilles marines des côtes de France. Annales de la Société Linnéenne de Lyon. 37: 1-385
Gastropods.com: Raphitoma densa
Giannuzzi-Savelli R., Pusateri F. & Bartolini S. (2018). A revision of the Mediterranean Raphitomidae (Gastropoda, Conoidea), 7: on the sibling species Raphitoma densa (Monterosato, 1884) and R. griseomaculata n. sp. Biodiversity Journal. 9(4): 429-440
densa
Gastropods described in 1884
ფრიდრიხსჰაინ-კროიცბერგი

ფრიდრიხსჰაინ-კროიცბერგი — ბერლინის რაიონი, რომელიც გერმანიის გაერთიანების შემდგომ ფრიდრიხსჰაინისა (აღმ. ბერლინი) და კროიცბერგის (დას. ბერლინი) შეერთების შედეგად წარმოიშვა. უბანს შუაზე ჰყოფს მდინარე შპრეე და ერთმანეთთან აერთებს ცნობილი ხიდი ობერბაუმბრიუკე, რომელზეც 1998 წლიდან ყოველწლიურად იმართება ე.წ. წყლის ბრძოლა.
კროიცბერგის მოსახლეობის 32,8% არაგერმანელები შეადგენენ, მათ შორის უმეტესობა თურქია, მაშინ როდესაც ფრიდრიხსჰაინში უცხოელეთა წილი მხოლოდ 8,7%-ია.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ბერლინი
ნოვი-სონჩი

ნოვი-სონჩი — ქალაქი სამხრეთ პოლონეთში, მალოპოლსკის სავოევოდოში. მდებარეობს კარპატებში, ზღვის დონიდან 281 მ სიმაღლეზე, მდინარე დუნაეცის ნაპირზე. აქვს საქალაქო პოვიატის სტატუსი. ქალაქის ფართობია 57 კმ². 2006 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 84,594 ადამიანი. სარკინიგზო კვანძი. წარმტაცი მიმდებარე ტერიტორია და ისტორიული შენობა-ნაგებობები ქალაქს ტურისტულ ცენტრად აქცევს. არის რეგიონული მუზეუმი. მცირე პოლონეთის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია. დაარსდა 1292 წლის 8 ნოემბერს. განვითარებულია კომპიუტერული ტექნოლოგიების წარმოება.
რესურსები ინტერნეტში
პოლონეთის ქალაქები
სენეგალის ეთნიკური ჯგუფები

სენეგალის ეთნიკური ჯგუფები
სენეგალის ტერიტორიაზე ცხოვრობს ბევრი ეთნიკური ჯგუფი. 2005 წლის მონაცემებით მათი რაოდენობა შეადგენდა დაახლოებით 20-ს. ამ ეთნიკურ ჯგუფებს შეისწავლიდა ჩეიხ ანტა დიოპი, თუმცა მისი კვლევები დღეისთვის კამათის საგანს წარმოადგენს.
მსხვილი ჯგუფები
უმსხვილესი ეთნიკური ჯგუფია ვოლოფი, რომელიც მთლიანი მოსახლეობის 43.3%-ს შეადგენს. ისინი ძირითადად დასავლეთში ცხოვრობენ. მათი ისტორიული ფესვები მოდის კაიორის, ვაალოს და ჟოლოფის სამეფოებიდან. მათი უმეტესობა მიურიდი ან ტიჯანია მუსლიმია. ვოლოფების დომინირება წლების განმავლობაში ქვეყნის მასშტაბით იზრდება, ამას სენეგალის ვოლოფიზაციას უწოდებენ. საუბრობენ ვოლოფზე.
ფულბე არის ის ხალხი, რომლებიც საუბრობენ ფულანზე. ისინი სიდიდით მეორე ჯგუფია და შეადგენენ მოსახლეობის 23.8%-ს. მას შემდეგ რაც აჰმედ სეკუ ტურე გახდა გვინეის პრეზიდენტი, ბევრი გვინიელი ფულბე გადავიდა სენეგალში.
მესამე ჯგუფია სერერები, რომლებიც მთლიანი მოსახლეობის 14.7%-ს შეადგენენ. სერერების კოლონიიზაციამდელი სამეფოები იყო: სინი, სალუმი, ბიფეჩი, ბაოლი (რომელსაც ჯოფების დინასტია მართავდა). სერერების შუა საუკუნეების ისტორია ისლამიზაციის წინააღმდეგ ბრძოლით ხასიათდება. სერერები ფრანგი კოლონიზატორების წინააღმდეგაც აქტიურად იბრძოდნენ. მათგან ბევრი საუბრობს ჩანგანზე.
ჯოლა მოსახლეობის 5%-ს შეადგენს. მათი უმრავლესობა ცხოვრობს ზიგინჩორის რეგიონში. თავს ძირითადად თევზაობით და ბრინჯის მოყვანით ირჩენენ. ტრადიციულად მისდევდნენ ანიმიზმს და ეწინააღმდეგებოდნენ როგორც ქრისტიანობის ასევე ისლამის გავრცელებას. დღეისთვის ჯოლას უმეტესობა აღიარებს ქრისტიანობას ან ისლამს, ბევრი ამ რელიგიიების და ანიმისტური რწმენების ურევს. ჯოლას ხალხი თავის ეთნიკურ განსხვავებას დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს.
რამდენიმე მცირე ჯგუფი დაკავშირებულია მანდინკასთან. მათი საერთო რაოდენობა მთლიანი მოსახლეობის 4%-ს შეადგენს.
სონინკები მოსახლეობის 0.5%-ს შეადგენენ. სონინკების უმეტესობა ტრადიციულად მალიში ცხოვრობს. სონინკების ისლამიზაცია სხვა ეთნიკურ ჯგუფებზე ადრე მოხდა.
ლიტერატურა
Papa Oumar Fall, «The ethnolinguistic classification of Seereer in question», in Altmayer, Claus / Wolff, H. Ekkehard, Les défis du plurilinguisme en Afrique, Peter Lang, Frankfurt am Main, Berlin, Bern, Bruxelles, New York, Oxford, Wien, 2013, pp. 47–60
რესურსები ინტერნეტში
The ethnic groups of Senegal
სქოლიო
დემოგრაფია ქვეყნების მიხედვით
სენეგალის ისტორია
სენეგალი
შაქრიანის კვირაცხოვლის ეკლესია

შაქრიანის კვირაცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შაქრიანის ჩრდილოეთით, ერთი კილომეტრის მანძილზე. თარიღდება VI-VII საუკუნეებით.
აღწერა
კვირაცხოვლის ეკლესია სამეკლესიიანი ბაზილიკაა, გარშემოსავლელით სამივე მხრიდან, რომლის გვერდითი ფრთები დამოუკიდებელ ეკლესიებს წარმოადგენს. ჩრდილოეთ ეკლესიას აღმოსავლეთიდან ეკვრის განცალკევებული, პატარა სათავსი, რომელიც სამკვეთლოდ გამოიყენებოდა. შენობა ნაგებია რიყის და ნატეხი ქვით, კარ-სარკმლები გამოყვანილია შირიმის სუფთად გათლილი ქვებით.
შუა ეკლესია
შუა ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს — სამხრეთი ეკლესიიდან და დასავლეთი გარშემოსავლელიდან. ორივე კარი შიგნიდან შირიმით ნაწყობი, ნახევარწრიული თაღითაა გადახურული, გარედან კი არაწესიერი ფორმის, მოზრდილი ქვით. აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდია, რომელშიც გაჭრილია პარალელურწირთხლებიანი, თაღოვანი სარკმელი. ორი მსგავსი სარკმელი სამხრეთკედელშიცაა. მათი ნაწილი კამარის მრუდშია მოქცეული. აფსიდი დასრულებულია წესიერი ფორმის კონქით. მის თაღს სრული ნალის ფორმა აქვს და დაყრდნობილია აფსიდის მხრების დამაგვირგვინებელ, შირიმის მაღალ იმპოსტებზე, რომელთა პროფილს თარო და დახრილი სიბრტყე შეადგენს.
შუა ეკლესიის გრძივი კედლები ერთნაირია, დაუნაწევრებელი. ჩრდილოეთი კედლის აღმოსავლეთ კიდეში, აფსიდის კუთხესთან, ბრტყლად გადახურული კარია, რომელიც სამკვეთლოში გადის.
სამკვეთლო უაფსიდო, ცილინდრული კამარით გადახურული სათავსია, განათებულია აღმოსავლეთის პარალელურწირთხლებიანი სარკმლით. იგი შიგნიდან სწორკუთხაა, გარედან კი შირიმის ქვაში გამოკვეთილი თაღი ხურავს, რომელიც შემკულია რელიეფური, ჰორიზონტალურბოლოებიანი ვიწრო წარბით.
სამხრეთი ეკლესია
სამხრეთი ეკლესიის აღმოსავლეთ ბოლოში ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის შუაში სარკმლის ძირია შემორჩენილი.
ჩრდილოეთი ეკლესია
ჩრდილოეთი ეკლესია მოგრძო, უსარკმლო დერეფანია. აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორი კედლით.
სარეაბილიტაციო სამუშაოები
2011 წელს საერთაშორისო-საქველმოქმედო ფონდ „ქართუს“ დაფინანსებით ძეგლზე ჩატარდა სარეაბილიტაციო სამუშაოები (პროექტის ავტორი, არქიტექტორ-რესტავრატორი ზ. ქუფარაშვილი). აღდგა მთავარი და ჩრდილოეთი ეკლესიის კედლების მონგრეული ნაწილები და გადახურვა, დაკონსერვდა გარშემოსავლელის შემორჩენილი კედლები.
ლიტერატურა
ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
პოიანა (უნგენის რაიონი)

პოიანა (უნგენის რაიონი)
პოიანა — სოფელი მოლდოვაში, უნგენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 256 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 388 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
უნგენის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
უნგენის რაიონის სოფლები