PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
27 მაისი

27 მაისი — გრიგორიანული კალენდრის 147-ე დღე (ნაკიან წლებში - 148-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 218 დღე.
დღის მოვლენები
1703 : საფუძველი ჩაეყარა სანქტ-პეტერბურგის პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრეს. ეს დღე ითვლება სანქტ-პეტერბურგის დაარსების დღედ.
1895 :ინგლისელმა გამომგონებელმა ბირტ აკერსმა დააპატენტა კინოპროექტორი.
1916 : აშშ-ის პრეზიდენტმა ვუდრო ვილსონმა ერთა ლიგის შექმნისკენ მოუწოდა მსოფლიოს.
1921 : ავღანეთი დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ გამოცხადდა.
1926 : მისურის შტატის ქალაქ ჰანიბალში საზეიმოდ გაიხსნა ტომ სოიერის და ჰეკლბერი ფინის ძეგლი.
1937 : „სან-ფრანცისკოში ფეხით მოსიარულეთათვის ხიდი „ოქროს კარიბჭე“ გაიხსნა.
1950 : ფრნკ სინატრას სატელევიზო დებიუტი შედგა ტელეკომპანია „NBC“-ს ეთერში.
1991 : დასრულდა საბჭოთა ჯარების გაყვანა ჩეხოსლოვაკიიდან.
2007 : კანის კინოფესტივალის ოქროს პალმის რტოთი დაჯილდოვდა რუმინელი რეჟისორი კრისტიან მუნჯუს ფილმი4 თვე, 3 კვირა და 2 დღე.
2009 :
ბაიკონურის კოსმოდრომიდან (ყაზახეთი) გაშვებულ იქნა სოიუზ TMA-15, რომელმაც ექსპედიცია 20-ის წევრები უნდა აიყვანოს საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე.
2009 წლის უეფას ჩემპიონთა ლიგის ფინალურ მატჩში ბარსელონამ მანჩესტერ იუნაიტედი დაამარცხა.
ამ დღეს დაბადებულნი
1923 : კისინჯერი, ჰენრი — ამერიკელი დიპლომატი.
ამ დღეს გარდაცვლილნი
1564 : ჟან კალვინი — რეფორმაციის მოღვაწე, კალვინიზმის დამაარსებელი (დ. 1509)
1840 : პაგანინი, ნიკოლო — იტალიელი მევიოლინე.
1894 : ქიქოძე, შალვა — ქართველი ფერმწერი, გრაფიკოსი.
1904 : ბაქრაძე, იოსებ — ქართველი პოეტი, პუბლიცისტი, მთარგმნელი
1910 : კოხი, რობერტ — გერმანელი მიკრობიოლოგი
1992 : ანდრიაშვილი, აკაკი — ქართველი კომპოზიტორი
2017 : ოლმენი, გრეგ — ამერიკელი მუსიკოსი, მომღერალი და სიმღერების ავტორი, ჯგუფ Allman Brothers Band-ის ერთ-ერთი დამაარსებელი და წევრი (დ. 1947).
2017 : ბჟეზინსკი, ზბიგნევ — პოლონელ-ამერიკელი პოლიტოლოგი, სოციოლოგი და სახელმწიფო მოღვაწე (დ. 1928).
მსოფლიოს ქვეყნების დღესასწაულები
რუსეთი - სანქტ-პეტერბურგის დაბადების დღე; ბიბლიოთეკის დღე.
ყირგიზეთი - ბიბლიოთეკის დღე
ნიგერია - ბავშვების დღე
ნიკარაგუა - არმიის დღესასწაული.
საეკლესიო დღესასწაულები
მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
წმინდა ისიდორე
წმინდა მაქსიმე
სერაფიონ სინდონიტი
ლეონტი II
მარკოზ კრიტელი
იოანე ბულგარელი
0527
ჭილაძეები

ჭილაძეები ― ფეოდალური საგვარეულო საქართველოში. ჭილაძეები იყვნენ ქობულიძეების (ქვაბულიძეების) შთამომავლები და ქობულისძეთა დაკნინების შემდეგ, დაახლოებით XIII სუაკუნიდან დაეპატრონენ ქობულისძეთა საერისთავოს ცენტრალურ ნაწილს.. ჭილაძეთა სათავადო მოიცავდა ტერიტორიას მდინარე რიონის ორივე ნაპირზე და მოიცავდა შემდეგდროინდელ საჯავახოს, სამტრედიას, აბაშას, ორპირს და აღწევდა ბანძამდე. ჭილაძეთა სათავადოს ცენტრი იყო სოფელი საჭილაო. ჭილაძეების საგვარეულო ეკლესია იყო ტყვირის ეკლესია.
1568 წელს იმერეთის მეფე გიორგი II-მ დაამარცხა მის წინააღმდეგ აჯანყებული ლევან I დადიანი და მისი ვასალი ვარაზ ჭილაძე. მალევე, 1570-იანი წლების დასაწყისში გიორგი II-მ მასზე თავდასხმის ბრალდებით მოაკვლევინა ჯავახ II ჭილაძე და ჭილაძეთა სათავადოს თავად დაესაკუთრა. მეფის გაძლიერების შიშმა დადიანი და გურიელი შეაკავშირა. მათ შეერთებული ძალით წაართვეს გიორგი II-ს ჭილაძის სათავადო და შუაზე გაიყვეს. რიონის მარცხენა ნაპირზე მდებარე ნაწილი დაიკავა გურიელმა, მარჯვენა ნაპირზე მდებარე კი დადიანმა. აღნიშნული პერიოდიდან მოყოლებული (XVI საუკუნის 70-იანი წლები) საჯავახოს გურიელისეულ ნაწილს შემორჩა ძველი სახელი საჯავახო, ხოლო დადიანისეული კი საჭილაოდ იწოდა. ამ პერიოდიდანვე დადიანები და ჭილაძეები ფლობდნენ მხოლოდ საჭილაოს, ხოლო საჯავახოს მფლობელობაზე დავა უკვე იმერეთის მეფესა და გურიელს შორის მიმდინარეობდა. XVII საუკუნეში ჭილაძეების გვარი კვლავ წარჩინებულად ითვლებოდა და ენათესავებოდა დადიანებს. დროთა განმავლობაში საჭილაოს სახელი მხოლოდ ერთ სოფელს შემორჩა.
გვარის წარმოადგენლები
ისტორიულ წყაროებში იხსენიებიან შემდეგი ჭილაძეები
ქველი ჭილაძე, მოლარეთუხუცესი, მისი ძმები კახაბერი და ჩუბინი. ისინი არიან ტყვირის ეკლესიის მაშენებლები
ჯავახ ჭილაძე, ცხოვრობდა XVI საუკუნეში, იხსენიება ბიჭვინთის მონასტრის სიგელში, მან შესწირა სოფელი ქორეისუბანი ბიჭვინთის მონასტერს
შედან ჭილაძე ჯავახ ჭილაძესთან ერთად ნახსენებია გამოჩინებულის ეკლესიის ხატის წარწერაში
პაპუნა ჭილაძე და მისი მეუღლე თამარ გურიელი (ასული ვახტანგ I გურიელისა) არიან ტყვირის ეკლესიის დასავლეთ ეგვტერის მაშენებლები
ნესტან–დარეჯან ჭილაძე, იყო გიორგი ლიპარტიანის და ლევან II დადიანის ასული, ის სამეგრელოში მრავალ ეკლესიაშია გამოსახული
იერემია ჭილაძე, ჭყონდიდის ეპისკოპოსი, ცხოვრობდა XVII საუკუნის II ნახევარში, ნახსენებია „შაჰნავაზიანში“, მისი აშენებულია ტყვირის ეკლესიის ჩრდილოეთ ეგვტერი და იქვეა დაკრძალული
აბრაამ ჭილაძე, სეფიეთის ეკლესიის მომხატავი
პეტრე ჭილაძე, ჭყონდიდის ეპისკოპოსი, ნახსენებია 1680-1710 წლების სიგელში
ანა ჭილაძე, მეუღლე ვახუშტი ჩიჯავაძისა
იხილეთ აგრეთვე
ჭილაძე
ლიტერატურა
ე. გვენეტაძე, გ. გაგუა „საჯავახოს მხარე“ „პარალელი“ N5, გვ. 216-223 — თბილისი, 2013 წ. ISSN 0235-8417
საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
ბენისა

ბენისა — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ალიკანტეს პროვინციის მარინა-ალტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 69,71 კმ². მოსახლეობა — 11 288 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ალიკანტეს მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ბენისის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ალიკანტეს მუნიციპალიტეტები
ისმაელ ლო

ისმაელ ლო (დ. 30 აგვისტო, 1956 დოგონდოუჩი, ნიგერი) — სენეგალელი მომღერალი და მუსიკოსი.
ბიოგრაფია
იგი დაიბადა სენეგალელი მამისა და ნიგერელი დედის ოჯახში 1956 წლის 30 აგვისტოს. ისმაილის დაბადების შემდეგ, ოჯახი დაბრუნდა სენეგალში და დასახლდა ქალაქ რუფისკაში, დედაქალაქ დაკართან ახლოს. ისმაელ ლო არის მრავალმხრივი მომღერალი და მუსიკოსი. სიმღერის გარდა იგი უკრავს გიტარასა და ჰარმონიკაზე.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
[ Allmusic-ზე]
დისკოგრაფია
დაბადებული 30 აგვისტო
დაბადებული 1956
სენეგალელი მომღერლები
Wrasse Records-ის შემსრულებლები
სენეგალელი გიტარისტები
იან ამოს კომენსკის ეროვნული პედაგოგიური მუზეუმი და ბიბლიოთეკა

იან ამოს კომენსკის ეროვნული პედაგოგიური მუზეუმი და ბიბლიოთეკა — პედაგოგიური მუზეუმი პრაღაში, დაარსდა 1892 წელს.
იგი ერთ-ერთი უძველესი მუზეუმია ჩეხეთის რესპუბლიკაში. 1991 წლიდან ის ეკუთვნის ჩეხეთის რესპუბლიკის განათლების, ახალგაზრდობისა და სპორტის სამინისტროს. მუზეუმი არის მნიშვნელოვანი კვლევითი ცენტრი, იგი ორიენტირებულია ჩეხური განათლების, პედაგოგიკის, მასწავლებლებისა და განათლების ისტორიაზე, რომელიც ეხება იან ამოს კომენსკის ცხოვრებას, საქმიანობას და მემკვიდრეობას. კოლექციები მოიცავს ბიბლიოთეკის ერთეულებს, რომელიც სპეციალიზირებულია ჩეხური განათლების განვითარებაზე ევროპულ კონტექსტში. ამავე დროს იგი ხაზს უსვამს სტუდენტებისა და პედაგოგების ისტორიულ როლს განათლების პროცესში.
რესურსები ინტერნეტში
pedagogicalmuseum
ჩეხეთის მუზეუმები
Msmna, Nagorno-Karabakh

Msmna, Nagorno-Karabakh
Msmna or Aghbulag is a village de facto in the Martuni Province of the breakaway Republic of Artsakh, de jure in the Khojavend District of Azerbaijan, in the disputed region of Nagorno-Karabakh.
History
During the Soviet period, the village was part of the Martuni District of the Nagorno-Karabakh Autonomous Oblast.
Historical heritage sites
Historical heritage sites in and around the village include the 18th-century monastery of Shoshkavank, and the 19th-century church of Surb Astvatsatsin.
Economy and culture
The population is mainly engaged in agriculture and animal husbandry. As of 2015, the village has a municipal building, a house of culture, the Msmna branch of the Kolkhozashen Secondary School, and a medical centre.
Demographics
The village has an ethnic Armenian-majority population, had 71 inhabitants in 2005, and 100 inhabitants in 2015.
References
External links
Populated places in Martuni Province
Populated places in Khojavend District
არღუნი (მდინარე)

არღუნი (მდინარე)
არღუნი — მდინარე საქართველოში და ჩეჩნეთში, მდინარე სუნჯის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 148 კმ, აუზის ფართობი 3,4 ათასი კმ². იწყება საქართველოში, პირიქითა ხევსურეთში, კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, დათვისჯვრის უღელტეხილის მახლობლად. ზემო დინებაში არღუნი მთის სწრაფი მდინარეა, შუაწელში არღუნის ხეობა განიერდება, ქვემო დინებაში ვაკეზე გამოდის. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით, აგრეთვე მარადიული თოვლისა და მყინვარების წყლით. წყალდიდობა გაზაფხულზე იცის, წყალმცირობა – ზამთარში. მთავარი შენაკადებია ანდაქი (საქართველოს ფარგლებში) და შაროარღუნი.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
მცხეთა-მთიანეთის მხარის მდინარეები
ჩეჩნეთის მდინარეები
ხევსურეთის მდინარეები
სუნჯის შენაკადები
არღუნი
ჩრდილოეთ მაკედონიის დროშა

ჩრდილოეთ მაკედონიის დროშა — ჩრდილოეთ მაკედონიის რესპუბლიკის ეროვნული სიმბოლო გერბთან და ჰიმნთან ერთად. დროშა წარმოადგენს მართკუთხედის ფორმის მეწამულ ველს, რომელზეც გამოსახულია ყვითელი მზე რვა სხივით. იგი არის „თავისუფლების ახალი მზე“ (ეს სიტყვები გამოყენებულია რესპუბლიკის ეროვნულ ჰიმნში). დროშა მიიღეს 1995 წლის 5 ოქტომბერს.
დროშის ისტორია
1992 წლამდე ქვეყანა იყენებდა მაკედონიის სოციალისტური რესპუბლიკის დროშას, რომელიც 1946 წელს მიიღეს. აღნიშნული დროშა წარმოადგენდა მეწამულ ველს მარცხენა ზედა კუთხეში ყვითელკონტურიანი ვარსკვლავით. 1992 წელს მიიღეს დროშა, რომელიც ასევე მეწამულ ველს წარმოადგენდა ცენტრში გამოსახული „ვერგინის ვარსკვლავით“. ამ დროშის მიღებამ გამოიწვია საბერძნეთის პროტესტი, რადგან ძველი მაკედონური საფლავი, რომელზეც გამოსახული იყო აღნიშნული ვარსკვლავი აღმოაჩინეს საბერძნეთის ტერიტორიაზე. 1995 წელს ქვეყნის ხელისუფლება იძულებული გახდა შეეცვალა დროშა.
იხილეთ აგრეთვე
ჩრდილოეთ მაკედონიის გერბი
ჩრდილოეთ მაკედონიის ჰიმნი
რესურსები ინტერნეტში
makedonija.name ჩრდილოეთ მაკედონიის დროშა
ჩრდილოეთ მაკედონიის დროშა
ჩრდილოეთ მაკედონიის ეროვნული სიმბოლოები
მსოფლიოს ქვეყნების დროშები
გარეიკა

გარეიკა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბალტაჩევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 39 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტარობალტაჩევოდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 51 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას მარიელები შეადგენენ (60 %).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბალტაჩევოს რაიონის სოფლები
ღვინის ეროვნული სააგენტო

ღვინის ეროვნული სააგენტო — საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომელიც შექმნილია „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე. ღვინის ეროვნული სააგენტო თავის საქმიანობას ახორციელებს სოფლის მეურნეობის სამინისტროსთან მუდმივი კონტაქტისა და საქართველოს შესაბამის სახელმწიფო და მეღვინეობის სფეროში მოქმედ კერძო კომპანიებთან თანამშრომლობის რეჟიმში.
2014 წელს სააგენტომ დაიწყო ქართული ვაზისა და ღვინის კულტურის კვლევისა და პოპულარიზაციის პროგრამის განხორციელება, რაც საქართველოს ღვინის კულტურის უძველეს კერად დადასტურებას, მევენახეობა-მეღვინეობის უწყვეტი ისტორიის რეკონსტრუქციასა და ქართული ღვინის პოპულარიზაციას ისახავს მიზნად. ქართული ღვინის პოპულარიზაციისა და ცნობადობის გაზრდის მიზნით, სააგენტოს ხელშეწყობითა და მხარდაჭერით ქართული ღვინის მწარმოებელი კომპანიები მონაწილეობას იღებენ ღვინის საერთაშორისო გამოფენებში, კონფერენციებში, კონკურსებსა და დეგუსტაციებში.
სააგენტო ორგანიზებას უწევს საქართველოში საერთაშორისო მასშტაბის კონფერენციების, ღვინისა და მედია ტურების მოწყობას ღვინის მწერლების, ჟურნალისტების, სომელიეებისა და პროფესიონალებისათვის, ქართული ღვინის დღეების გამართვას, საიმიჯო და სარეკლამო სტატიების განთავსებას მიზნობრივი აუდიტორიისთვის, სოციალური მედიის გამოყენებას, რაოდენობრივ-ხარისხობრივი კვლევების ჩატარებას.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
სქოლიო
საჯარო სამართლის იურიდიული პირები
მეღვინეობა
ღვინო
Pleurotomella annulata

Pleurotomella annulata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
ზინობიანის პირველი სამაროვანი

ზინობიანის პირველი სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზინობიანის განაპირას სამხრეთ-აღმოსავლეთით, სასაფლაოზე. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს ხანით. 1978 წელს მიაკვლია არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის არქოლოგიურ ძეგლთა ნუსხის განყოფილების ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი გ. ცქიტიშვილი). სამაროვანი ქვაყრილიანი ორმოსამარხებია, რომელშიც მიცვალებულებია დაკრძალული მარჯვნივ გვერდზე, თავით ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ.
ლიტერატურა
ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ბერბენიცი

ბერბენიცი — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ლოხვიციის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 506 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ლოხვიციის რაიონის სოფლები
ბატავია

ბატავია — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატის ჯეფერსონის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 499 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
აიოვის ქალაქების სია
აიოვის ქალაქები
აკბერდა

აკბერდა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ალშეევის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 73 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ რაევსკიდან დაშორებულია 8 კილომეტრით. უხლოესი რკინიგზის სადგურია რაევკა, რომელიც ასევე დაშორებულია 8 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (83%).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ალშეევის რაიონის სოფლები
Formica whymperi

Formica whymperi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
Aşağı Zeyid

Aşağı Zeyid (also, Aşağı Zeyd, Ashaga Zeid, Ashaga-Zeyd, Ashagy Zeid, and Ash-Zeid) is a village and municipality in the Khachmaz Rayon of Azerbaijan. It has a population of 908.
References
Populated places in Khachmaz District
პიტერ ჯექსონი

პიტერ ჯექსონი
სერ პიტერ ჯექსონი (დ. 31 ოქტომბერი, 1961) — სამგზის ამერიკის კინოაკადემიის ოსკარის ჯილდოს მფლობელი ახალ ზელანდიელი რეჟისორი, პროდიუსერი და სცენარისტი. მან გაითქვა სახელი ჯ. რ. რ. ტოლკინის რომანების, „ბეჭდების მბრძანებლის“ და „ჰობიტის“ ადაპტაციებით. იგი აგრეთვე კომპანია Weta Digital-ის ერთ-ერთი დამფუძნებელია.
ფილმოგრაფია
რეჟისორი
რესურსები ინტერნეტში
ახალზელანდიელი კინოპროდიუსერები
ახალზელანდიელი კინორეჟისორები
ახალზელანდიელი სცენარისტები
დაბადებული 1961
დაბადებული 31 ოქტომბერი
ლინდუესტი

ლინდუესტი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მიეკუთვნება დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კასკაველის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 361 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14.84 კმ²-ზე. ფართობი 361 367 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარანა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბურაევო

ბურაევო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბურაევოს რაიონში. ამავე რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 9522 ადამიანი.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (85 %).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბურაევოს რაიონის სოფლები
ძაღლყურძენა

ძაღლყურძენა — მცენარეთა გვარი ძაღლყურძენასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი, იშვიათად ერთწოვანი ბალახები, ნახევრად ბუჩქებია ან ბუჩქებია, ზოგჯერ ხეებიც. სწორი, მცოცავი ან ხვიარა ღერო აქვთ.
1700-მდე სახეობა გავრცელებულია ტროპიკულ, სუბტროპიკულ და ზომიერ სარტყლებში, მაგრამ ძირითადად სამხრეთ ამერიკაში. ძაღლყურძენის გვარს მიეკუთვნება მნიშვნელოვანი კულტურული მცენარეები – კარტოფილი, ბადრიჯანი, ზოგჯერ პომიდორი. საქართველოში იზრდება 11 სახეობა; იზრდებიან მთის შუა სარტყლამდე ტყეებსა და ბუჩქნარებში, გზის პირებზე, დანაგვიანებულ ადგილებზე, სარეველად ბოსტნებში.
ძაღლყურძენას ზოგი სახეობა დეკორატიული და თაფლოვანია, ზოგს ხალხურ მედიცინაში იყენებენ.
ლიტერატურა
ძაღლყურძენასებრნი
Agudos do Sul

Agudos do Sul is a municipality in the state of Paraná in the Southern Region of Brazil.
As of 2020, IBGE reported Agudos do Sul had a population of 9,470.
See also
List of municipalities in Paraná
References
Municipalities in Paraná
კლოდ დე გიზი

კლოდ დე გიზი (დ. 20 ოქტომბერი, 1496 — გ. 12 აპრილი, 1550) — გიზის დინასტიის წარმომადგენელი. ლოთარინგიის ჰერცოგ რენე II-ის ვაჟი. გიზის ჰერცოგი და ამავე დინასტიის დამაარსებელი. შოტლანდიის დედოფალ მარი დე გიზისა და გიზის ჰერცოგ ფრანსუას მამა.
ბიოგრაფია
კლოდი დაიბადა 1496 წლის 20 ოქტომბერს. იგი იყო ლოთარინგიის ჰერცოგ რენე II-ისა და ფილიპა გელდერელის ვაჟი. მან განათლება საფრანგეთის მეფე ფრანსუა I-ის სამეფო კარზე მიიღო, 1513 წელს კი სამეფო ოჯახთან ალიანსის შექმნის მიზნით, ჩვიდმეტი წლის კლოდმა ცოლად შეირთო მეფის გარე ბიძაშვილი, ვენდომის გრაფ ფრანსუა I-ის ასული ანტუანეტ დე ბურბონი.
1515 წელს იბრძოდა მარინიანოს ბრძოლაში, 1521 წელს კი დედა-დედოფალ ლუიზა სავოიელს ახლდა ფუენტერაბიაში, ნავარის სამეფო ოჯახთან მოლაპარაკებების დროს. 1523 წელს კლოდი ხდება ბურგუნდიისა და შამპანის გუბერნატორი. 1525 წელს გერმანიის გლეხთა ომის დროს იბრძოდა ანაბაპტისტების წინააღმდეგ, იგი კონკრეტულად ლოთარინგიაში, ლუპშტეინსა და სავერნში იბრძოდა. 1528 წელს, სამშობლოში დაბრუნებულ კლოდს მეფე ფრანსუამ უბოძა გიზის ჰერცოგის წოდება. სწორედ ამ დროს დააარსა კლოდმა საკუთარი გიზების დინასტია. იგი გარდაიცვალა 1550 წელს, 53 წლის ასაკში.
შვილები
მარი (1515-1560), ცოლად გაჰყვა შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ V-ს, რომელთანაც შეეძინა შოტლანდიისა და საფრანგეთის დედოფალი მერი I, რომლის ვაჟიც იყო შოტლანდიის, ინგლისისა და ირლანდიის მეფე ჯეიმზ VI;
ფრანსუა (1519-1563), გიზის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ფერარას ჰერცოგის ასული ანა დ'ესტე, რომელთანაც შეეძინა შვიდი შვილი;
ლუიზი (1520-1542), ცოლად გაჰყვა არშოს ჰერცოგ შარლ I-ს;
რენე (1522-1602), სენ პიერის აბატისა;
შარლი (1524-1574), შევრეზის ჰერცოგი, რეიმსის არქიეპისკოპოსი და კარდინალი;
კლოდი (1526-1573), ომალის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ლუიზ დე ბრიზი, საფრანგეთის მეფე ანრი II-ის საყვარელ დიანა დე პუატიეს ასული, რომელთანაც შეეძინა 11 შვილი;
ლუი (1527-1578), კარდინალი;
ფილიპი (1529), გარდაიცვალა ჩვილი;
პიერი (1530), გარდაიცვალა ჩვილი;
ანტუანეტი (1531-1561), ფარემუტიეს აბატისა;
ფრანსუა (1534-1563), მალტის ორდერის დიდი პრიორი;
რენე (1536-1566), ელბოს მარკიზი, ცოლად შეირთო ლუიზ დე რიუ, რომელთანაც შეეძინა ორი შვილი.
ლიტერატურა
Bell, Susan G. (2004). The Lost Tapestries of the City of Ladies. University of California Press.
Spangler, Jonathan (2009). The Society of Princes: The Lorraine-Guise and the Conservation of Power and Wealth in Seventeenth-Century France. Ashgate Publishing Limited.
Wellman, Kathleen (2013). Queens and Mistresses of Renaissance France. Yale University Press.
დაბადებული 20 ოქტომბერი
დაბადებული 1496
გარდაცვლილი 12 აპრილი
გარდაცვლილი 1550
Rusudan Sikharulidze

Rusudan Sikharulidze is a former artistic gymnast from Georgia, representing the Soviet Union in international competition. She won the bronze medal on floor exercise at the 1974 World Championships.
References
Year of birth missing (living people)
Living people
Soviet female artistic gymnasts
Medalists at the World Artistic Gymnastics Championships
მღერა

მღერა — უძველესი ქართული ხალხური ტერმინი, ადრინდელი მნიშვნელობით — თამაშობა, XII საუკუნიდან სიმღერაც.
მღერის ორგვარი გაგება მოცემულია ვეფხისტყაოსანში: „ავთანდილ ჯდა მარტო საწოლს, ეცვა ოდენ მართ პერანგი, იმღერდა და იხარებდა, წინა ედგა ერთი ჩანგი“, მაგრამ აქვე, II თავში, მღერა თამაშობის სინონიმია:„მეფესა ესე ამბავი უჩს ვითა მღერა ნარდისა...“ XII საუკუნიდან ამ ტერმინის პირვანდელი მნიშვნელობა მივიწყებულია, თუმცა XVII—XVIII საუკუნეებში მხატვრულ ლიტერატურაში მეტად იშვიათად, მაგრამ მაინც გვხვდება მღერის ძველი მნიშვნელობით გამოყენების შემთხვევა. მაგ., არჩილის „საქართველოს ზნეობანის“ მე-17 სტროფი ასე იწყება: „ჭადრაკის მრერა, ნარდისა და სხვა რაც რამა ყუმარ... ხტომა, ქვის გდება, რკინობა, მოგვერდი, ფანდიც რამ არი...“
ლიტერატურა
ჯავახიშვილი ივ., ქართული მუსიკის ისტორიის ძირითადი საკითხები, თბ., 1938;
ჩხიკვაძე გ., ქსე, ტ. 7, გვ. 1984
ქართული კულტურა
ჩანეს ხალხი

ჩანეს ხალხი
ჩანე ან ისოკენიო — ადგილობრივთა ეთნიკური ჯგუფი, რომელთა ტრადიციული საცხოვრებელი ადგილია გრან-ჩაკოსა და ანდებს შორის მოქცეული ვაკეები და ხეობები, ჩრდილოეთ არგენტინასა და სამხრეთ ბოლივიაში.
ისტორია
ჩანეს ხალხმა, არავაკების ჯგუფებთან ერთად, დაახლოებით 2 500 წლის წინ გაიანა დატოვა. იგი ჩამოყალიბდა როგორც მიწათმოქმედი კულტურა, ააშენეს მჭიდროდ დასახლებული სოფლები, მოაშენეს მარცვლეული, მიწის თხილი და ბამბა. ისინი ასევე ცნობილნი არიან თავიანთ კერამიკითა და გრაფიკებით, რომლებიც ძირითადად აღმოჩენილია ქალაქ სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერის, ელ-ფუერტეს გარშემო არსებულ პამპასებში, ასევე პორტაჩუელოში, კოტოკაში, ელ-პარიში, მატარალსა და ვარნესში. ამავე დროს, ეს ხალხი ამზადებდა ხის ნიღბებსა და ტანსაცმელს.
ჩანეს უძველესი რელიგიური ძეგლი ელ-ფუერტე-დე-სამაიპატა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შესული.
ჩანე საკმაოდ მშვიდობიანი კულტურა იყო და ვაჭრობდა კეჩუაზე მოლაპარაკე ინკებთან და არავაკზე მოსაუბრე სხვა ეთნიკურ ჯგუფებთან. ჩანემ და ინკებმა ზავიც კი დადეს გუარანის ტომების წინააღმდეგ ძალების გაერთიანების თაობაზე, რომლებიც სამხრეთიდან უტევდნენ; მათ ინკები ჩირიგუანოს ეძახდნენ. ჩანეს მშობლიურ მიწას ხშირად თავს ესხმოდნენ გუარანები და ესპანურ დაპყრობამდე, მათ დაამარცხეს ორივე — ჩანეცა და ინკებიც და დაიპყრეს ის ვაკეები და ხეობები, რომლებიც დღეს ბოლივიის სანტა-კრუსის დეპარტამენტის შემადგენლობაში შედის. ზოგიერთი ჩანე გუარანის მონად ჩაუვარდა, ზოგიერთი კი სამხრეთ-აღმოსავლეთით ნაკლებ ნაყოფიერ მიწებზე გადასახლდა. ჩანეს ბევრი ქალი გუარანებმა ცოლებად წაიყვანეს, შესაბამისად, დაიწყო ასიმილაციის პროცესიც. შემდეგში, კოლონიურ პერიოდსა და არგენტინისა და ბოლივიის დამოუკიდებლობის შემდგომ, გუარანებიცა და გუარანზე მოსაუბრე ჩანებიც ევროპელებში აითქვიფნენ.
სქოლიო
ამერიკის ხალხები
ინდიელები
არგენტინის ეთნიკური ჯგუფები
ბოლივიის დემოგრაფია
პარაგვაის დემოგრაფია
მასატლანი

მასატლანი — ქალაქი მექსიკაში, სინალოის შტატში. წარმოადგენს მასატლანის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ ცენტრს.
მდებარეობს წყნარი ოკეანის სანაპიროზე, კალიფორნიის ნახევარკუნძულის უკიდურესი სამხრეთი წერტილის გასწვრივ.
მასატლანი ნაჰუატლის ენაზე „ირმების ადგილს“ ნიშნავს. ქალაქია 1531 წელს ესპანეთის არმიამ და ინდიელმა მოსახლეებმა დააარსეს. XIX საუკუნის შუა წლებში ჩამოსახლდა დიდი რაოდენობით გერმანელი იმიგრანტი, რომლებმაც მასატლანი აყვავებულ სავაჭრო ნავსადგურად აქციეს, საიდანაც ახლომდებარე ოქროსა და ვერცხლის მაღაროებისათვის აღჭურვილობა შემოდიოდა. 1859-1873 წლებში მასატლანი სინალოის შტატის დედაქალაქი იყო. გერმანელებმა გავლენა ასევე იქონიეს ადგილობრივ ბანდზე, რომელიც ბავარიული ფოლკლორის ალტერნატივაა. 1900 წლის 14 მარტს, მათვე დააარსეს ლუდსახარში Pacífico.
2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 438 434 ადამიანს შეადგენს, მუნიციპალიტეტის 489 987-ს. ამ მაჩვენებლით მასატლანი შტატში სიდიდით მეორე ქალაქია.
მასატლანი საკმაოდ პოპულარულია ტურისტებში. პლაჟების გასწვრივ ჩამწკრივებულია სასტუმროები.
იხილეთ აგრეთვე
მექსიკის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
Instituto de Cultura
Carnaval of Mazatlan
Ayuntamiento de Mazatlán
სქოლიო
მექსიკის ქალაქები
დავითურნის ლომისის ხატი

დავითურნის ლომისის ხატი — სალოცავი სოფელ დავითურნის ჩრდილოეთით, 500 მეტრზე, მთის თხემზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
ძეგლი გეგმით სწორკუთხაა (4,9X4,4მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია: დანგრეულია სამხრეთ კედელი და დასავლეთ კედლის სამხრეთ ნაწილი. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ კიდეშია. აღმოსავლეთით სწორკუთხა საკურთხეველია, მისი კუთხეები იატაკის დონეზე ოდნავ მომრგვალებულია. კედლების სიმაღლის
ზრდასთან ერთად მომრგვალებული ზედაპირი თანდათან იზრდება და კონქის ნახევარწრიულ საფუძველს ქმნის. საკურთხეველში გაჭრილი სარკმლის წირთხლები და გადახურვა მთლიანად მორღვეულია. საკურთხევლის ჩრდილოეთ კედელში სწორკუთხა ნიშია.
ლიტერატურა
დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Bagua Grande District

Bagua Grande District is one of seven districts of the province Utcubamba in Peru.
References
Districts of the Utcubamba Province
Districts of the Amazonas Region
Prionopelta majuscula

Prionopelta majuscula — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Prionopelta-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Amblyoponinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ახუწის ციხესიმაგრე

ახუწის ციხესიმაგრე — ციხე სოფელ ახუწაში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი, საქართველო. ციხე აგებულია შუა საუკუნეებში.
სოფელ ღვადაახუწაში, პატარა კლდის თავზე გაშენებულია ციხე. ციხე აგებულია ქვით. სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩამოუდის ხევი. დანარჩენი მხარე შემოსაზღვრულია გალავნით. გალავანი, ქვედა ნაწილშია, ხოლო ციხე უფრო შემაღლებულზე დგას, ამიტომ ნაგებობა ორიარუსიანის შთაბეჭდილებას ახდენს. ციხის აღმოსავლეთ მხარეს არის პატარა ცილინტრულ ფორმის სადგომი, რომელიც გადახურულია კამარით. სწორკუთხა კარით იგი უერთდება ციხეს.
ამჟამად ნაგებობა დანგრეულია. ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ციხის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ციხის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.
2018 წლის აგვისტოში საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულმა სააგენტომ ციხესიმაგრეს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიანიჭა.
იხილეთ აგრეთვე
ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია
რესურსები ინტერნეტში
ახუწის ციხესიმაგრე
სქოლიო
ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები