PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
კავკასიის ისტორიულ-არქეოლოგიური ინსტიტუტი

კავკასიის ისტორიულ-არქეოლოგიური ინსტიტუტი — დაარსდა თბილისში 1917 წლის 1 ივლისს. ეს იყო პირველი ინსტიტუტი რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის სისტემაში. დაარსების ინიციატორი და ოფიციალური ხელმძღვანელი იყო აკადემიკოსი ნიკო მარი. ინსტიტუტის ძირითად მიზანს შეადგენდა კავკასიის მოსახლეობისა და მისი მონათესავე ხალხთა ენებისა და ისტორიის შესწავლა, კავკასიისმცოდნეობასთან დაკავშირებული სამეცნიერო დისციპლინების განვითარება, ყოფილ კავკასიის სამეფისნაცვლოს ფარგლებში არსებული მატერიალური და სულიერი კულტურის ძეგლების რეგისტრაცია-დაცვა.
1931 წელს ინსტიტუტს დაემატა საბუნებისმეტყველო მეცნიერების განყოფილება და ეწოდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის კავკასიისმცოდნეობის ინსტიტუტი, რომლის ბაზაზეც 1932 წელს შეიქმნა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ამიერკავკასიის ფილიალი. 1933 წელს ამიერკავკასიის ფილიალის ბაზაზე ჩამოყალიბდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ამიერკავკასიის ფილიალის საქართველოს განყოფილება. 1935 წელს მოხდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ფილიალის რეორგანიზაცია: ჩამოყალიბდა 3 დამოუკიდებელი ფილიალი —აზერბაიჯანის, საქართველოს და სომხეთის. 1941 წლის თებერვალში საქართველოს ფილიალის ბაზაზე ჩამოყალიბდა საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემია — ამჟამად საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია.
1936 წელს კავკასიისმცოდნეობის ინსტიტუტს ეწოდა აკადემიკოს ნიკო მარის სახელობის ამიერკავკასიის ხალხთა ისტორიის, მატერიალური კულტურის, ენისა და ლიტერატურის ინსტიტუტი, 1936 წლის ივლისიდან კი აკადემიკოს ნ. მარის სახელობის ენის, ისტორიისა და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტი („ენიმკი“).
ინსტიტუტი აწყობდა სამეცნიერო ექსპედიციებს, ლექცია-მოხსენებებს. მჭიდრო კონტაქტი ჯქონდა ამიერკავკასიის და ჩრდილოეთ კავკასიის სამეცნიერო წრეებთან. ჰქონდა აგრეთვე პერიოდული ორგანო — „კავკასიის ისტორიულ-არქეოლოლოგიური ინსტიტუტის მოამბე“.
ენიმკი 1941 წელს გაიყო ორ ინსტიტუტად: „ისტორიის ინსტიტუტი“ და „აკად. ნ. მარის ენის ინსტიტუტად“.
ლიტერატურა
ჯანაშია ს., მოკლე ანგარიში ენის, ისტორიისა და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტის და მისი სამეცნიერო საბჭოს მუშაობისა 1936-1944 წწ., «ენიმკის მოამბე», 1944, ტ. 14;
Джорбенадзе С. М., Учреждениз АН СССР и Тбилисский университет. (Документы и факты), Тб., 1974;
რუსეთის იმპერიის სამეცნიერო ორგანიზაციები
საქართველოს სამეცნიერო ორგანიზაციები
საქართველოს სსრ-ის სამეცნიერო ორგანიზაციები
Vladimirovka, Oghuz

Vladimirovka, Oghuz
Vladimirovka is a village in the Oghuz Rayon of Azerbaijan. The village forms part of the municipality of Astraxanovka.
References
Populated places in Oghuz District
Mlechino

Mlechino is a village in Ardino Municipality, Kardzhali Province, southern-central Bulgaria. It is located southeast of Sofia. It covers an area of 5.423 square kilometres and as of 2007 it had a population of 314 people.
References
Villages in Kardzhali Province
ჟუჩენკოვების სახლი

ჟუჩენკოვების სახლი — უძველესი სახლი სოფელ სტაროჩერკასკში, აქსაის რაიონი, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. XVIII საუკუნის საცხოვრებელი არქიტექტურის შესანიშნავი ნიმუში. წარმოადგენს ე. წ. სახლ-ციხესიმაგრეს. მეორე სართულის ფანჯრებში ჩასმულია გისოსები. პირველი სართულის ფანჯრები ზომით ბევრად მცირეა ვიდრე მეორე სართულისა და აქვს ციხესიმაგრის სათოფურების ფორმა. სახლში იდგა ჰოლანდიური ღუმელი, გაფორმებული ფერადი ფილებით, ამჟამად ღუმელი არ შემონახულა.
ისტორია
ჟუჩენკოვებიდან პირველმა პეტრე ეფრემის ძე ჟუჩენკოვმა ნოღაის თავადისგან იყიდა მიწის ნაკვეთი და გადმოცემით სწორედ ამ ადგილზე დააარსა ჩერკასკი. შემდეგ სახლი იყო მდიდარი კაზაკური ოჯახის წარმომადგენლების, სტეფანე და თევდორე ჟუჩენკოვების კუთვნილება.
სახლი მას შემდეგ გახდა ცნობილი, რაც 1671 წელს მოსკოვში გაგზავნამდე მასში გაასამართლეს სტეფანე რაზინი. XIX საუკუნეში სახლის მფლობელი იყო პეტრე ჟუჩენკოვი.
მომდევნო საუკუნეში სახლში მდებარეობდა ქალაქის პოლიცია, რომელსაც ეს სახლი ეკავა რევოლუციამდე. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ შენობაში განთავსდა სასოფლო საბჭო. ამჟამად ჟუჩენკოვების სახლში განთავსებულია სტაროჩერკასკის ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმ-ნაკრძალის ერთ-ერთი ექსპოზიცია.
არქიტექტურა
სახლი აგებულია XVIII საუკუნის კაზაკური არქიტექტურის სტილში. თავისი არსებობის მანძილზე სახლი რამდენიმეჯერ გადააკეთეს. იგი ორსართულიანია, დგას მაღალ ფუნდამენტზე. თუკი გაზაფხულზე დონი ადიდდებოდა მოსახლეები ცხოვრობდნენ მეორე სართულზე, მოაჯირზე კი მიბმული იყო ნავი.
გარედან სახლი ციხესიმაგრეს ჰგავს. მის ფანჯრებში ჩასმულია გისოსები. სახლის კედლები საკმაოდ სქელია, მეორე სართულის ხის აივანი დგას აგურის სვეტებზე. სახლი აგებულია ე. წ. მოსკოვური ბაროკოს სტილში.
სახლის შიგნით იდგა XVIII საუკუნის ღუმელი ჰოლანდიური ფილებით გაფორმებული. ამჟამად ღუმელი აღარ არსებობს. სახლში შემონახულია ყოფა-ცხოვრების ტრადიციული საგნები, რომლებიც დაკავშირებულია ჟუჩენკოვების ოჯახის ისტორიასთან და დონელი კაზაკების ცხოვრებასთან. ასეთი სახლი ჩერკასკში იყო სულ 28.
სახლს გარს ერტყა გალავანი და შემოსასვლელში ყოველთვის იდგა არმიის კაპიტანი, რათა თავდასხმებისაგან დაეცვა შენობა. ზოგჯერ ასეთი დაცვა არასაიმედო იყო: მსგავსი სახლიდან 1708 წელს გაიტაცეს კაზაკთა სამხედრო ატამანი კონდრატე ბულავინი.
რესურსები ინტერნეტში
Памятники былого.
Дом Жученковых
Дом Жученковых в России, курорт Станица Старочеркасская
როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
Cuenca District, Huarochirí

Cuenca District, Huarochirí
Cuenca District is one of thirty-two districts of the province Huarochirí in Peru.
References
აგუბეკოვის ნამოსახლარი

აგუბეკოვის ნამოსახლარი — ნეოლითის ხანის (ძვ. წ. III ათასწლეულის დასაწყისი) დასახლება ნალჩიკის ჩრდილო-დასავლეთით 1,5 კმ-ში. არქეოლოგიურად შეისწავლეს ი. კრიჩევსკიმ და ა. კრუგლოვმა 1932-1933 წლებში. აღმოჩენილია ქვის იარაღი, კერამიკული ნაწარმი და ადამიანის პრიმიტიული ქანდაკება (თიხა).
ლიტერატურა
რუსეთის არქეოლოგიური ძეგლები
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის საერთაშორისო პრემია

ივანე ჯავახიშვილის სახელობის საერთაშორისო პრემია
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის საერთაშორისო სამეცნიერო პრემია — ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიერ დაწესებული საერთაშორისო სამეცნიერო პრემია, რომელიც ატარებს ქართველი ისტორიკოსისა და საზოგადო მოღვაწის, ივანე ჯავახიშვილის სახელს.
პრემია უცხოელი მეცნიერებისთვის ქართველოლოგიის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის დაწესდა 2013 წელს, ივანე ჯავახიშვილის გარდაცვალებიდან 73-ე წლისთავზე, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გადაწყვეტილებით. „ეს ძალიან მნიშვნელოვანია, რადგან საქართველოს ფარგლებს გარეთ ქართველოლოგიისადმი დაინტერესება გაიზრდება, ხელს შეუწყობს ქართველოლოგიის პოპულარიზაციას. ეს მიმართულება ყოველთვის ძლიერი იყო თსუ-ში. ივანე ჯავახიშვილის დიდი დამსახურებაა ის, რომ მან საფუძველი ჩაუყარა არა მარტო ქართველოლოგიის მიმართულების დიდ სკოლას, არამედ ყველა იმ დარგს, რომელიც უნივერსიტეტში ისწავლება“, — აღნიშნა ივანე ჯავახიშვილის შთამომავალმა გიორგი ჯავახიშვილმა.
პრემია გაიცემა ქართველოლოგიაში შექმნილი საერთაშორისო მნიშვნელობის სამეცნიერო ნაშრომისათვის (ნაშრომთა ციკლისათვის) 2 წელიწადში ერთხელ, საპრემიო წლის აპრილის თვეში. საპრემიო თანხა შეადგენს 20 000 ლარს და ერთი და იმავე პირს განმეორებით არ მიენიჭება.
იხილეთ აგრეთვე
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედალი
რესურსები ინტერნეტში
თსუ-მ ივანე ჯავახიშვილის სახელობის საერთაშორისო სამეცნიერო პრემია დააწესა
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის საერთაშორისო სამეცნიერო პრემია ქართველოლოგიაში გერმანელ პროფესორს გადაეცა
სქოლიო
პრემიები
საქართველოს ჯილდოები
ჯილდოები ანბანის მიხედვით
იტაბუნა

იტაბუნა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 205 885 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 443.198 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 464.54 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი ,
მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ქარაღაქის ბრძოლა

ქარაღაქის ბრძოლა — გურიისა და იმერეთის ლაშქრის ბრძოლა ოსმალთა წინააღმდეგ (სამცხე-საათაბაგოში), გაიმართა 1543 წელს. ოსმალეთის სულთნის ბრძანებით არზრუმის მმართველი მუსა-ფაშა 22-ათასიანი ლაშქრით შეეცადა დაეპყრო სამცხე-საათაბაგო, რომელიც 1535 წლიდან იმერეთის სამეფოს შემადგენლობაში შედიოდა. მტრის ლაშქარი, რომელიც ევროპული ზარბაზნებით იყო შეიარაღებული, ოლთისის ციხეს მიადგა. იმერეთის მეფე ბაგრატ III-მ ლაშქარი შეკრიბა, ციხეები გაამაგრა და ოდიშისა და გურიის მთავრებს დახმარება სთხოვა. ლევან I დადიანი ბაგრატს არ მიეშველა. ბაგრატმა გაითვალისწინა მრავალრიცხოვან მტრის ლაშქართან ბრძოლის სიძნელე და ხერხს მიმართა - მტერს დამორჩილება აღუთქვა. მოტყუებულმა მუსა-ფაშამ ციხე დატოვა და არზრუმისაკენ გაემართა. ქართველთა ლაშქარი მოულოდნელად დაესხა თავს ციხეში დატოვებულ ოსმალებს და მთლიანად ამოჟლიტა. შემდეგ ქართველები მუსა-ფაშას ძირითად ლაშქარს დაედევნენ და ქარაღაქთან ისიც სასტიკად დაამარცხეს. ამ მარცხმა ოსმალები ვერ შეაჩერა. მალე მათ ახალი ლაშქრობა მოაწყვეს.
იხილეთ აგრეთვე
სოხოისტის ბრძოლა
საქართველოს ბრძოლების სია
ლიტერატურა
გუჩუა ვ., ქართველთა ხალხის ბრძოლა დამოუკიდებლობისა და პოლიტიკური მთლიანობის აღდგენისათვის XVI საუკუნეში, წგნ.: საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 4, თბ., 1973;
საქართველოს ბრძოლები
სამცხე-საათაბაგო
იმერეთის სამეფო
XVI საუკუნის ბრძოლები
ოსმალეთის ბრძოლები
Lasioglossum arcanum

Lasioglossum arcanum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1924 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
arcanum
The Last Refugee

The Last Refugee
„The Last Refugee“ — ინგლისელი როკ-მუსიკოს როჯერ უოტერსი სიმღერა. იგი არის რიგით მესამე კომპოზიცია მის მეოთხე სტუდიურ სოლო-ალბომზე Is This the Life We Really Want?. გამოვიდა 2017 წლის 19 მაისს, ხოლო ალბომზე – 2 ივნისს, ლეიბლზე Columbia Records. აგრეთვე გამოვიდა მისი მუსიკალური ვიდეო, გადაღებული უოტერსის და შონ ევანზის მიერ.
სიმღერა სრულდებოდა ტურნეს Us + Them ფარგლებში.
სქოლიო
2017 წლის სიმღერები
2017 წლის სინგლები
როჯერ უოტერსის სიმღერები
სიმღერები როჯერ უოტერსის ავტორობით
სიმღერები ნაიჯელ გოდრიჩის პროდიუსერობით
Columbia Records-ის სინგლები
ვიდეო თამაშების გამომცემელი

ვიდეო თამაშების გამომცემელი — კომპანია, რომელიც გამოსცემს ვიდეო თამაშებს, შემუშავებულს შიდა სტუდიების ან გარე დეველოპერების მიერ. წიგნების და ფილმების გამომცემლების მსგავსად, ვიდეო თამაშის გამომშვები პასუხისმგებელია მისი პროდუქტის წარმოება, მარკეტინგსა და რეკლამირებაზე.
როგორც წესი, გამომცემელი თამაშის შესაქმნელად, ხშირად ფულს უხდის თამაშების დეველოპერს (გამომცემელი უწოდებს გარე დეველოპერს) ან შიდა სტუდიას. მსხივილი გამომცემლები ხშირად თავადვე უწევენ დისტრიბუციას მათ მიერ გამოშვებულ პროექტებს, მაშინ როდესაც მცირე გამომცემლები ქირაობენ დისტრიბუტორ კომპანიებს (მსხვილ გამომცემლებს). გამომცემლის სხვა ფუნქციები მოიცავს: სხვადასხვა ლიცენზიების შეძენას, ლოკალიზაციისთვის გადახდას, თამაშის გარეკანის დიზაინის შექმნას და სხვას.
2016 წლის მონაცემებით, ყველაზე მაღალშემოსავლიანი თამაშების გამომცემელი იყო ჩინური კომპანია Tencent (10 მილიარდი ამერიკული დოლარი), მეორე ადგილს იკავებდა Sony Interactive Entertainment (7.8 მილარდი დოლარი), ხოლო მესამეს — Activision Blizzard (6.6 მიალრდი დოლარი).
იხილეთ აგრეთვე
ვიდეო თამაშების გამომცემლების სია
სქოლიო
ვიდეო თამაშების განვითარება
ვიდეო თამაშების გამომცემელი კომპანიები
ალან პაკულა

ალან პაკულა
ალან ჯეი პაკულა (დ. 7 აპრილი, 1928, ნიუ-იორკი — გ. 19 ნოემბერი, 1998, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი კინორეჟისორი, პროდიუსერი და დრამატურგი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ქალაქ ნიუ-იორკში, პოლონეთიდან ემიგრირებული ებრაელების ოჯახში. თავისი ჰოლივუდური კარიერა დაიწყო Warner Bros.-ში, როგორც პროდიუსერის ასისტენტმა ანიმაციურ კინოში. 1957 წელს შედგა მისი როგორც პროდიუსერის დებიუტი. იყო აგრეთვე პროდიუსერი ფილმისა „ნუ მოკლავ ჯაფარას“, რომელიც 1962 წელს ოსკარზე იყო ნომინირებული. 1957–1968 წლებში თანამშრომობდა რეჟისორ რობერტ მალიგანთან. 1969 წელს პაკულამ გადაიღო თავისი პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი „უნაყოფო გუგული“, სადაც მთავარი როლი შეასრულა ლაიზა მინელიმ. აქვს გადაღებული მრავალი ცნობილი ფილმი. მის მიერ გადაღებული ორი ფილმი: „სოფის არჩევანი“ და „პრეზიდენტის მთელი გარემოცვა“ ნომინირებული იყო ოსკარზე. ორჯერ იყო დაქორწინებული. ალან პაკულა ტრაგიკულად დაიღუპა ავტოსაგზაო შემთხვევისას, 1998 წლის 19 ნოემბერს.
ფილმოგრაფია
1962 - ნუ მოკლავ ჯაფარას (To Kill a Mockingbird), პროდიუსერი
1971 - კლუტე (Klute), რეჟისორი, პროდიუსერი
1974 - პარალაქსის შეთქმულება (The Parallax View), რეჟისორი, პროდიუსერი
1976 - პრეზიდენტის მთელი მხედრიონი (All the President's Men), რეჟისორი
1982 - სოფის არჩევანი (Sophie's Choice), რეჟისორი
რესურსები ინტერნეტში
ალან პაკულა
ამერიკელი რეჟისორები
ამერიკელი დრამატურგები
დაბადებული 7 აპრილი
დაბადებული 1928
გარდაცვლილი 19 ნოემბერი
გარდაცვლილი 1998
ნიუ-იორკელები
XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
ჩანჩამაიოს რაიონი

ჩანჩამაიოს რაიონი — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის ჩანჩამაიოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 751 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 25 565 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 28 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 919.72 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
ხუნინის რეგიონის რაიონები
ჩანჩამაიოს პროვინციის რაიონები
Saint Andrew the First-Called Georgian University of the Patriarchate of Georgia

Saint Andrew the First-Called Georgian University of the Patriarchate of Georgia
The Saint Andrew the First-Called Georgian University of the Patriarchate of Georgia is a university founded in 2008 in Tbilisi, Georgia.
References
Universities in Georgia (country)
Education in Tbilisi
Universities and colleges established in 2008
2008 establishments in Georgia (country)
Vake, Tbilisi
Crimean Tatars in Turkey

Crimean Tatars in Turkey refers to citizens and denizens of Turkey who are, or descend from, the Tatars of Crimea.
Numbers
History
Before the 20th century, Crimean Tatars had immigrated from Crimea to Turkey in three waves: First, after the Russian annexation of Crimea in 1783; second, after the Crimean War of 1853–56; third, after the Russo-Turkish War of 1877–78.
References
Ethnic groups in Turkey
Crimean Tatar diaspora
European diaspora in Turkey
თბილისის საპნის ქარხანა

თბილისის საპნის ქარხანა — კვების მრეწველობის ერთ-ერთი უძველესი საწარმო თბილისში. დაარსდა 1886 წელს ფრანგი მეწარმის ტოლეს მიერ. თავდაპირველად საწარმო კუსტარული იყო, ხელით შრომაზე დაფუძნებული. 1930-35 წლებში ჩატარდა ქარხნის რეკონსტრუქცია, ხოლო 1965-66 წლებში მოხდა მისი სრული გადაიარაღება, რის შედეგადაც საწარმოს წლიურმა სიმძლავრემ 14000 ტ მიაღწია. იგი საპნის პროდუქციის ერთადერთი მწარმოებელი იყო საქართველოში და აღნიშნულ პროდუქციაზე მოსახლეობის მოთხოვნას 60–65%-ით აკმაყოფილებდა. 1996 წელს მოხდა ქარხნის პრივატიზება და გარდაიქმნა შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებად. 1998 წლიდან საწარმო აღარ ფუნქციონირებს.
ლიტერატურა
თბილისის ეკონომიკა
თბილისის ისტორია
ჰაინრიხ კრისტიან შუმახერი

ჰაინრიხ კრისტიან შუმახერი (დ. 3 სექტემბერი, 1780 — გ. 28 დეკემბერი, 1850) — გერმანელი ასტრონომი. დაიბადა ჰოლშთაინში.
1813-დან 1815 წლამდე ის იყო მანჰაიმის ობსერვატორიის დირექტორი, და შემდგომ კოპენჰაგენში გახდა ასტრონომიის პროფესორი. 1821 წელს მან დააარსა ჟურნალი Astronomische Nachrichten (ასტრონომიული შეტყობინებები).
1829 წელს ის დააჯილდოვეს ასტრონომიის ჩინებული საზოგადოების ოქროს მედლით.
სქოლიო
გერმანელი ასტრონომები
დაბადებული 1780
გარდაცვლილი 1850
Nordovka

Nordovka is a rural locality (a selo) and the administrative centre of Nordovsky Selsoviet, Meleuzovsky District, Bashkortostan, Russia. The population was 1,000 as of 2010. There are 9 streets.
Geography
Nordovka is located 54 km northwest of Meleuz (the district's administrative centre) by road. Mustafino is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Meleuzovsky District
ჟელტოქსანი

ჟელტოქსანი — ყაზახეთის ახალგაზრდობის საპროტესტო აქცია, რომელიც მიმდინარეობდა 1986 წლის 16-17 დეკემბერს ყაზახეთის სსრ-ის მაშინდელ დედაქალაქ ალმა-ათაში. ოფიციალური ვერსიით მღელვარება გამოიწვია საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივნის მიხეილ გორბაჩოვის გადაწყვეტილებამ, რომლის ძალითაც თანამდებობიდან გადააყენა ეროვნული ლიდერი - ყაზახეთის კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი დინმუჰამედ კუნაევი და მის ადგილზე დანიშნა გენადი კოლბინი, რომელსაც არანაირი შეხება მანამდე არ ქონია ყაზახეთთან. მღელვარების მონაწილეები მოითხოვდნენ ყაზახეთის კომუნისტური პარტიის პირველი მდივნად დაენიშნათ ადგილობრივი წარმოშობის ადამიანი. მოგვიანებით ყაზახი ახალგაზრდების მღელვარება გავრცელდა ყაზახეთის სხვა ქალაქებშიც.
ყაზახეთში მიმდინარე დეკემბრის ამბები იყო პირველი სახალხო მიტინგი სსრკში, რომელიც მიმართული იყო ცენტრის დიქტატის წინააღმდეგ. მსგავსი ამბები განმეორდა იაკუტიაში 1986 წელს. უფრო მოგვიანებით სხვა მოძმე რესპუბლიკებშიც: 1988 წელს მინსკში (ბელორუსიის სსრ), 1989 წელს თბილისში (საქართველოს სსრ), 1990 წელს ბაქოსა (აზერბაიჯანის სსრ) და დუშანბეში, 1991 წელს ვილნიუსსა (ლიტვის სსრ) და რიგაში (ლატვიის სსრ).
რესურსები ინტერნეტში
Let my people print
The price of stability. Kazakhstani control mechanisms in a bipolar cultural and demographic situation
სქოლიო
სსრკ-ის დაშლა
ყაზახეთის ისტორია
საბჭოთა კავშირის ისტორია
დეკამეტრი

დეკამეტრი (დეკა... და ...მეტრი; აღნიშვნა: ) — მეტრული სისტემის სიგრძის ერთეული, რომელიც ტოლია 10 მეტრის.
1 დკმ = 10 მ = 0.01 კმ = 100 დმ.
რესურსები ინტერნეტში
დეკამეტრი — უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
სქოლიო
სიგრძის საზომი ერთეულები
მეტრი
ლუთფი

ლუთფი, ლუთფილა, ალი-ფაშა, ახალციხის ფაშა 1817-1818 წლებში. მესხეთის 1816 წლის სახალხო მღელვარების დროს ოსმალეთის ხელისუფლებამ ახალციხის ფაშობა უბოძა როგორც ჯაყელთა სახლის შთამომავალს. ამით სულთნის მთავრობა მესხთა ზედაფენის მიმხრობას ცდილობდა. თუმცა ახალმა ფაშამ ვერ შეძლო მხარეში მშვიდობის აღდგენა და 1818 წ. იგი სტამბოლში გაიწვიეს.
იხილეთ აგრეთვე
ახალციხის ფაშების სია
ლიტერატურა
შ. ლომსაძე, ქსე, ტ. 6, გვ. 305. თბ., 1983
ახალციხის ფაშები
Eubela aequatorialis

Eubela aequatorialis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
ისაბენა

ისაბენა — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების უესკის პროვინციის რიბაგორსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 118,50 კმ². მოსახლეობა — 231 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
უესკის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ისაბენის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
Gran Enciclopedia Aragonesa - ისაბენა
სქოლიო
უესკის მუნიციპალიტეტები
ნამტვრიანი

ნამტვრიანი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, შეხვეტილის თემში. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 210 ადამიანი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 16 ადამიანი.
სქოლიო
თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ეკვატორული გვინეა 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ეკვატორული გვინეა 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ეკვატორულმა გვინეამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 1992 წელს, ესპანეთის ქალაქ ბარსელონაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ეკვატორული გვინეა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ნინო იობაშვილი

ნინო იობაშვილი (დ. 8 სექტემბერი, 1984) — ქართველი პოლიტიკოსი. საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი 2020 წლიდან 2023 წლის 24 მარტამდე.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1984 წლის 8 სექტემბერს. დამთავრებული აქვს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სამართალმცოდნეობის სპეციალობით. დაამთავრა ბრემენის უნივერსიტეტი. არის ევროპული და საერთაშორისო სამართალის მაგისტრი (LL.M.Eur.). 2010–2015 წლებში იყო შსს საინფორმაციო-ანალიტიკური დეპარტამენტის სამმართველოს უფროსის მოადგილე. 2015–2018 წლებში — სუსის საინფორმაციო-ანალიტიკური დეპარტამენტის სამმართველოს უფროსის მოადგილე. 2018–2019 წლებში იყო შსს საინფორმაციო-ანალიტიკური დეპარტამენტის სამმართველოს უფროსი. 2019–2021 წლებში — ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს აპარატის უფროსის მოადგილე. 2021 წლის 1 აპრილიდან 2023 წლის 24 მარტამდე საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. პარლამენტის წევრი გახდა პროპორციული სიით (ჩაანაცვლა თეა წულუკიანი).
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 8 სექტემბერი
დაბადებული 1984
საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრი ქალები
„ქართული ოცნების“ წევრები
Kermia thespesia

Kermia thespesia — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
იგორ ნიკოლოვსკი

იგორ ნიკოლოვსკი (დ. 16 ივლისი, 1973, იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა) — მაკედონელი ყოფილი ფეხბურთელი.
ნიკოლოვსკის დებიუტი მაკედონიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებში შედგა 1995 წელს და 43 მატჩში მიიღო მონაწილეობა და 2 გოლი გაიტანა. სანაკრებო კარიერა 2002 წელს დაასრულა.
საფეხბურთო კლუბები
1995-1996: ვარდარი
1996-1998: ანტვერპენი
1998-1999: საკარიასფორი
1999-2001: ტრაბზონსფორი
2001-2005: ლიერსი
რესურსები ინტერნეტში
კარიერული ისტორია Weltfussball.de-ზე
სქოლიო
მაკედონელი ფეხბურთელები
დაბადებული 16 ივლისი
დაბადებული 1973
ნივალური ჰავა

ნივალური ჰავა (ლათ. nivalis – თოვლიანი, ცივი) — კლიმატი, რომლის დროსაც თოვლი ჭარბად მოდის და ვერ ასწრებს დნობასა და აორთქლებას; იწვევს მყინვარების წარმოქმნასა (ანტარქტიდის, გრენლანდიისა და სხვა კლიმატები) და თოვლნარების შემონახვას. დამახასიათებელია მეტწილად არქტიკული და ანტარქტიკული სარტყლებისათვის. ტერმინი „ნივალური ჰავა“ შემოგვთავაზა გერმანელმა გეოგრაფმა ალბერხტ პენკმა კლიმატების გეომორფოლოგიური კლასიფიკაციის შემუშავების დროს.
სქოლიო
კლიმატოლოგია
დიკ პერი

დიკ პერი
რიჩარდ „დიკ“ პერი (დ. 22 დეკემბერი, 1942, კენტფორდი, საფოლკი, ინგლისი) — ინგლისი საქსოფონისტი.
გარდა იმისა, რომ მონაწილეობდა სხვადასხვა ჯგუფისა და მუსიკოსის პროექტებში, ყველაზე მეტად ცნობილია, როგორც ჯგუფ პინკ ფლოიდის საქსოფონისტი ალბომებზე The Dark Side of the Moon, Wish You Were Here და The Division Bell. მონაწილეობდა ამ ალბომების თანმხლებ ტურნეებში და დევიდ გილმორის 2001-2002 წლების აკუსტიკურ კონცერტებში, ისევე, როგორც მის 2006 წლის ტურნეში. გამოვიდა პინკ ფლოიდთან ერთად Live 8-ზე.
სქოლიო
დაბადებული 22 დეკემბერი
დაბადებული 1942
ინგლისელი საქსოფონისტები
ტამპერე

ტამპერე — ქალაქი სამხრეთ ფინეთში. ქალაქში ცხოვრობს 211,691 კაცი, ხოლო მის აგლომერაციაში 340,000 კაცი. ტამპერეს მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ფინეთში მესამე ადგილი უკავია, ის ჩამორჩება მხოლოდ დიდ ჰელსინკისა და ესპოოს. 2007 წელს პირკანმას რეგიონში ცხოვრობდა 470,000 ადამიანი, მოსახლეობის თითქმის ნახევარი სწორედ ტამპერზე მოდის.
ტამპერე მდებარეობს ნიასიარვისა და პიუხიარვის ტბებს შორის. დასახლებული პუნქტის საშუალო სიმაღლე შეადგენს 18 მეტრს. ქალაქში მიედინება მდინარე ტამერკოსკი, რომელიც მას ორ ნაწილად ჰყოფს. მდინარის სიგრძე 945 მეტრს შეადგენს, დინება საკმაოდ სწრაფია, სწორედ ამიტომ ის გამოიყენება ელექტროენერგიის მისაღებად.
ისტორია
1775 წელს შვედეთის მეფის გუსტავ III-ის ბრძანებით მდინარე ტამერკოსკის ნაპირებზე, სავაჭრო მიზნებისთვის დაარსდა პატარა დასახლება. თუმცა ოთხი წლის შემდეგ, 1779 წელს დაბა გახდა ქალაქი. თავდაპირველად ტამპერეს ფართობი რამდენიმე კვადრატულ კილომეტრს შეადგენდა.
ფინეთის დიდი საჰერცოგო
XIX საუკუნეში ტამპერე უკვე მნიშვნელოვანი სავაჭრო და ინდუსტრიული ცენტრი გახდა. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში, აქ იწარმოებოდა ფინური სამრეწველო პროდუქციის თითქმის ნახევარი. სწორედ ამიტომ ამ დასახლებულ პუნქტს უწოდეს „ჩრდილოეთი მანჩესტერი“.
ტამპერეს ფართობი სულ უფრო იზრდებოდა, მის შემადგენლობაში შევიდა მეზობელი პატარა დასახლებული პუნქტები.
1905 წლის დეკემბერში, აქ გაიმართა პირველი ბოლშევიკური კონფერენცია, სწორედ აქ პირველად ერთმანეთს შეხვდნენ ლენინი და სტალინი.
დაძმობილებული ქალაქები
ბრაშოვი, რუმინეთი
ჰემნიცი, გერმანია
ესენი, გერმანია
კაუნასი, ლიეტუვა
კიევი, უკრაინა
კლაქსვიკი, ფარერის კუნძულები
კუპავოგური, ისლანდია
ლინცი, ავსტრია
ლოძი, პოლონეთი (1996 წლიდან)</small>
მიშკოლცი, უნგრეთი
ნიჟნი-ნოვგოროდი, რუსეთი
ნორჩეპინგი, შვედეთი
ოდენსე, დანია
ოლომოუცი, ჩეხეთი
სასკატუნი, კანადა
სირაკიუსი, აშშ
ტარტუ, ესტონეთი
ტრონჰეიმი, ნორვეგია (1946 წლიდან)
გუანჯოუ, ჩინეთი
მვანზა, ტანზანია
რესურსები ინტერნეტში
ქალაქის ოფიციალური საიტი
ტამპერეს რუკა
Tammerkoski Heritage
სქოლიო
ფინეთის ქალაქები
1582

1582
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
21 ივნისი : ოდა ნობუნაგა - იაპონელი მხედართმთავარი (დ. 1534)
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გიორგი III დადიანი - ოდიშის მთავარი