PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ტალღები (რომანი)

ტალღები (რომანი)
ტალღები — ვირჯინია ვულფის 1931 წელს გამოცემული რომანი. „ტალღები“ ვულფის ყველაზე ექსპერიმენტული რომანია. მასში ექვსი მთავარი გმირია, რომლებიც ამბავს პირველ პირში გადმოსცემენ. რომანის მიხედვით გადაღებულია ფილმი (1982, რეჟ.: ანეტ აპონი)
სიუჟეტი
რომანის გმირები სამი მამაკაცი და სამი ქალი არიან. ტექსტი დაყოფილია ცხრა თავად, რომლებიც ქრონოლოგიურად დაკავშირებულია გმირების ცხოვრების სხვადასხვა პერიოდთან. პირველი თავი ეთმობა ბავშვობას, როცა ჯინი, ლუისი, სიუზენი, როდა, ნევილი და ბერნარდი ჯერ კიდევ პატარები არიან და საკუთარი თავი არ აქვთ შეცნობილი. შემდეგ ორ თავში მათი ხასიათები ინდივიდუალურ ნიშან-თვისებებს იძენენ. იწყება მათი სოციალური გათიშვა ერთმანეთისგან. მეორე თავში გოგონები და ბიჭები სხვადასხვა სკოლაში სიარულს იწყებენ. მესამე თავში თითოეული საკუთარ ცხოვრებისეულ გზას ირჩევს: ლუისი ბიზნესმენი ხდება, ბერნარდი და ნევილი სწავლას უნივერსიტეტში აგრძელებენ, სიუზენი მშობლიურ სოფელში ბრუნდება, როდა და ჯინი კი ლონდონში აგრძელებენ ცხოვრებას. მეოთხე თავში გმირები, რომლებიც ერთამნეთისგან განსხვავებული ადამიანები გახდნენ, ერთად იკრიბებიან, თუმცა მაინც საკუთარ სამყაროში ჩაკეტილ არსებებად რჩებიან.
რესურსები ინტერნეტში
Francesco Mulas (2002), Virginia Woolf's The Waves: A Novel of “Silence” .
Jocelyn Rodal (2006). "One World, One Life": The Politics of Personal Connection in Virginia Woolf's The Waves.
ინგლისური რომანები
1931 წლის რომანები
Zaritap

Zaritap is a village in the Vayk Municipality of the Vayots Dzor Province of Armenia. For a time the village was renamed in honor of Meshadi Azizbekov, an early Bolshevik and one of the 26 Baku Commissars. In the vicinity are 13th-century khachkars and the traces of an old fort.
Etymology
The village was previously known as Azizbekov, Pashalu and Pashaghu.
References
External links
Populated places in Vayots Dzor Province
Mikhaylovka (village), Alsheyevsky District, Republic of Bashkortostan

Mikhaylovka (village), Alsheyevsky District, Republic of Bashkortostan
Mikhaylovka is a rural locality (a village) in Abdrashitovsky Selsoviet, Alsheyevsky District, Bashkortostan, Russia. The population was 19 as of 2010. There is 1 street.
Geography
Mikhaylovka is located 35 km northwest of Rayevsky (the district's administrative centre) by road.
References
Rural localities in Alsheyevsky District
Camponotus sicheli

Camponotus sicheli — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
Camponotus
სტაროურტაევო

სტაროურტაევო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დიურტიულის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 396 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ დიურტიულიდან დაშორებულია 20 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია უფა, რომელიც დაშორებულია 144 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (87 %) შეადგენენ.
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
დიურტიულის რაიონის სოფლები
Almost Hear You Sigh

Almost Hear You Sigh
"Almost Hear You Sigh" is a Grammy-nominated song by The Rolling Stones from their 1989 album Steel Wheels, written by Mick Jagger, Keith Richards, and Steve Jordan. The song was originally a contender for inclusion on Richards' first solo album, Talk Is Cheap, but he decided to play it for Jagger and Chris Kimsey the next year during recording sessions in Montserrat for the Steel Wheels album. With the exception of some lyrical alteration by Jagger, the composition was left in its original form. The single, which was released in January 1990 and was the third single released from Steel Wheels, reached No. 50 on the Billboard Hot 100 (US), reaching the slightly higher position of 31 in the UK, and placed No. 1 on the US Mainstream Rock Tracks chart for one week.
Release and reception
Released as the album's third single in January 1990, "Almost Hear You Sigh" made it to No. 50 on the Billboard Hot 100 in the US, going slightly higher in the UK, and No. 1 for one week on the US Mainstream Rock Tracks chart. Given that the Rolling Stones' comeback 1989 North American tour had finished in December, the song got limited radio airplay. A music video was shot in black and white during the band's 1989 visit to Toronto, for two shows at the Skydome.
USA Today music critic Edna Gundersen noted that Jagger's vocals and Richards' guitar playing sounded best on slower Steel Wheels tracks such as "Almost Hear You Sigh." SF Weekly marks it as one of the Stones' best ballads recorded after 1971. However, Parry Gettelman of the Orlando Sentinel marked the track's Grammy nomination as that of a relatively uninspiring song.
The song has been performed only on the Urban Jungle Tour leg of the Steel Wheels/Urban Jungle Tour. Since its release, the song has been performed 7 times on the 1989 tour, and on all shows of the 1990 tour.
Charts
References
1990 singles
The Rolling Stones songs
1990 songs
Songs written by Jagger–Richards
Music videos directed by Wayne Isham
Song recordings produced by Jagger–Richards
Song recordings produced by Chris Kimsey
მოკრიშტე

მოკრიშტე — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 1906 კაცს.
ბულგარეთის სოფლები
აბომაზოტომია

აბომაზოტომია (და ) — მუცლის კედლიდან მაჭიკის (მცოხნავი ცხოველის კუჭი) გაკვეთის მეთოდი.
1936 წელს პირველად გამოიყენა საბჭოთა ვეტერინარმა ქირურგმა ს. ელცოვმა ცხვრის მაჭიკისაგან მცენარეული და ცხოველური წარმოშობის მკვრივი წარმონაქმნის (ბეზოარის) მოსაცილებლად. აბომაზოტომიას მიმართავენ აგრეთვე ძროხის მაჭიკის ჩაბრუნებისას ან მკვრივი საკვები მასითა და ლამით მისი დაცობის დროს.
ლიტერატურა
ვეტერინარია
რევაზ გურგენიძე (ოფთალმოლოგი)

რევაზ გურგენიძე (ოფთალმოლოგი)
რევაზ ვლადიმერის ძე გურგენიძე (დ. 24 ოქტომბერი, 1931, თბილისი, — გ. 9 მარტი, 2005, იქვე) — ქართველი ექიმი, ოფთალმოლოგი, საქართველოს მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1996). მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1963), პროფესორი (1969).
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი (1954). 1958-1978 წლებში სხვადასხვა სამეცნიერო თანამდებობაზე მუშაობდა თბილისის კლინიკური და ექსპერიმენტული ნევროლოგიის ინსტიტუტში, 1978-2005 წლებში იყო ოფთალმონევროლოგიის სამეცნიერო პრაქტიკული ცენტრის ხელმძღვანელი. მისი მუშაობის ძირითადი სფერო იყო ოფთალმოლოგიური სიმპტომებისა და სინდრომების მნიშვნელობის შესწავლა თავის ტვინის სისხლძარღვოვანი და სიმსივნური დაზიანების დიაგნოსტიკისა და დიფერენციული დიაგნოსტიკისთვის, აღნიშნული სიმპტომოკომპლექსების პათოგენეზური მექანიზმების ახსნა, მხედველობის გზის მსვლელობის და მისი სტრუქტურის დაზუსტება. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1998).
ბიბლიოგრაფია
მხედველობის გზის კლინიკური ანატომია, თბ., 2001 (თანაავტ. ი. ბერაძე);
თვალის მამოძრავებელი აპარატი და მისი დაზიანების სემიოლოგია, თბ., 2002.
ლიტერატურა
დაბადებული 24 ოქტომბერი
დაბადებული 1931
გარდაცვლილი 9 მარტი
გარდაცვლილი 2005
თბილისში დაბადებულები
ქართველი ოფთალმოლოგები
თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
Topala

Topala is a village in Cimișlia District, Moldova.
References
Villages of Cimișlia District
სებასტიან როდე

სებასტიან როდე (დ. 11 ოქტომბერი, 1990) — გერმანელი ფეხბურთელი, დორტმუნდის „ბორუსიას“ ნახევარმცველი. „დორტმუნდში“ გადასვლამდე ასპარეზობდა მიუნხენის „ბაიერნში".
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 1990
მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები
გერმანელი ფეხბურთელები
გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
დორტმუნდის ბორუსიას ფეხბურთელები
ფრანკფურტის აინტრახტის ფეხბურთელები
დაბადებული 11 ოქტომბერი
Amblyopone silvestrii

Amblyopone silvestrii is a primitive species of ant found in Japan. The species is known for larval hemolymph feeding (LHL), in which the queens stroke older larva with their antennae before piercing them with their mandibles. They then lower their mouth parts to the wound and lick up the hemolymph. Then, they cease movement for several minutes before dropping one or two white infrabuccal pellets while being groomed by worker nestmates who then carry the pellets away.
The queens are not the only vampires in the colony, as all adults will feed on the hemolymph of larvae, but the only source of nutrients the queen receives is the hemolymph of her brood. The brood fed upon are in their fifth instar of their larval stage, the last stage before becoming an adult ant. LHL scars often scars them, whether faintly or boldly, though it does not kill them. In higher ants, injured larvae are cannibalized. A. silvestrii, being a primitive species however, do not kill the injured larvae, unless the colony is starved. In this case, adult ants will cannibalize the most scarred larvae before the faintly scarred ones.
References
Amblyoponinae
უფრო პოპულარული ვიდრე იესო

უფრო პოპულარული ვიდრე იესო
„ჩვენ უფრო პოპულარულები ვართ, ვიდრე იესო“ — ჯონ ლენონის მიერ 1966 წლის მარტის ინტერვიუში მოყვანილი ფრაზის ერთი ნაწილი, რომელსაც არაჯანსაღი აჟიოტაჟი მოჰყვა რიგი ქვეყნების საზოგადოების ერთი ნაწილის მხრიდან. ფრაზის ეს ნაწილი იმდენად რეზონანსული აღმოჩნდა, რომ მასზე სპეკულაციები წლების განმავლობაში არ შეწყვეტილა და თავისდაუნებურად ჯგუფის ისტორიის ერთ-ერთ გახმაურებულ ეპიზოდად რჩება დღემდე.
ისტორია
1966 წლის აგვისტოში აგორდა სკანდალი მას შემდეგ, რაც ჯონ ლენონის მიერ წარმოთქმულმა ფრაზამ „ჩვენ უფრო პოპულარულები ვართ, ვიდრე იესო“ გაიჟღერა ახალგაზრდულ ჟურნალში Datebook. ეს ფრაზა ლენონმა წარმოთქვა ჟურნალისტ მორინ კლივთან ინტერვიუს დროს, როდესაც საუბარი შეეხო The Beatles-ის წევრთა პირად ცხოვრებას. როდესაც 1966 წლის მარტში ეს ინტერვიუ დაიბეჭდა ბრიტანეთში, რეაქცია მასზე არ ყოფილა.
1966 წლის აგვისტოში, ინტერვიუს დაბეჭდვიდან ხუთი თვის შემდეგ Datebook-მა ციტირების სახით ახსენა ლენონის ფრაზა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში ნამდვილი საპროტესტო ტალღა აგორდა. The Beatles-ის ჩანაწერებს საჯაროდ წვავდნენ, კონცერტები უქმდებოდა, ხოლო ჯგუფს ურეკავდნენ სხვადასხვა პირები, რომლებიც ღიად ემუქრებოდნენ მის წევრებს. პროტესტი შეეხო სხვა ქვეყნებს, რომელთა შორის იყვნენ მექსიკა, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა და ესპანეთი. ადგილი ჰქონდა ანტი-ბიტლურ დემონსტრაციებს, ხოლო ადგილობრივი რადიოსადგურების ეთერიდან ქრებოდა მათი ჩანაწერები.
ამ პრობლემებს ადგილი ჰქონდა ჯგუფის 1966 წლის ამერიკული ტურის დაწყების წინ. რეაქციამ The Beatles-ის მიმართ კინაღამ აიძულა მენეჯერი ბრაიან ეპსტაინი, გაეუქმებინა ყველა დაგეგმილი კონცერტი. ამიტომ აშშ-ში შედგა ორი პრეს-კონფერენცია, რომელზეც ეპსტაინმა და ლენონმა მწუხარება გამოთქვეს იმის გამო, რომ კონკრეტული წინადადება არასწორად იქნა ინტერპრეტირებული. იქვე დამსწრე ეკლესიის წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ ლენონი თავის განცხადებაში მხოლოდ ხაზს უსვამდა იმას, რასაც თავად ეკლესია აცხადებდა ქრისტიანობის უარყოფის თაობაზე. ტური გაგრძელდა, მაგრამ ყველგან არეულობა ახლდა, რასაც თან ერთვოდა კუ-კლუქს-კლანის მხრიდან საპროტესტო აქციები. ერთ-ერთ კონცერტზე გაჩნდა ეჭვი, თითქოს ჯგუფის წევრებს სასროლ იარაღსაც უმიზნებდნენ. 1966 წლის 29 აგვისტოს შემდეგ ჯგუფმა საკონცერტო მოღვაწეობა შეწყვიტა.
რესურსები ინტერნეტში
The Beatles, More Popular Than Jesus: The Truth Behind The Story
The Beatles-ის ისტორია
ცენზურა ხელოვნებაში
1966 წელი მუსიკაში
ლორენცო ვალა

ლორენცო ვალა (დ. 1407, რომი ან პიაჩენცა — გ. 1 აგვისტო, 1457, რომი, პაპის რეგიონი) — იტალიელი ჰუმანისტი, ისტორია-ფილოლოგიის კრიტიკის მამა, იტალიური ერუდიტული სკოლის წარმომადგენელი. ბუნებრივად თვლიდა ყველაფერს, რაც ემსახურებოდა ადამიანის თვითგადარჩენას, კმაყოფილებას, ბედნიერებას.
ლორენცო ვალამ კონსტანტინეს ნაბოძების ტექსტის ფილოლოგიური შესწავლისა და მისი სხვა ძველ ტექსტებთან შედარების გზით ამ ისტორიულ საბუთში ბევრი ენობრივი ანაქრონიზმი აღმოაჩინა და დაამტკიცა, რომ ის ვერ შეიქმნებოდა IV საუკუნეში. ლორენცო ვალას კვლევამ აჩვენა, რომ „კონსტანტინეს ნაბოძები“ პაპობის შეუზღუდავი ამქვეყნიური პოლიტიკური ძალაუფლების ლეგიტიმაციის მიზნით VIII საუკუნეში პაპის კურიაში შედგენილი ყალბი დოკუმენტია (სავარაუდოდ 750 წ.)
ლორენცო ვალას სამეცნიერო თვისებაზე საუბრისას ხშირად შენიშნავენ, რომ ამ სახელგანთქმულმა ჰუმანისტმა ცუდად იცოდა ბერძნული ენა და ძალიან ცუდად თარგმნა თუკიდიდე ლათინურად.
რესურსები ინტერნეტში
Lorenzo Valla, Discourse on the Forgery of the Alleged Donation of Constantine
Lorenzo Valla: Elegantiarum Laurentii Vallae. Naples (c. 1473). At Somni
Tomb of Lorenzo Valla
სქოლიო
იტალიელი პოეტები
ჰუმანიზმი
დაბადებული 1407
გარდაცვლილი 1457
ნიპეს ყურე

ნიპეს ყურე — ყურე აღმოსავლეთ კუბის ჩრდილოეთ ნაწილში, ატლანტის ოკეანეში. ვრცელდება ოლგინის პროვინციაში. ფართობი 200 კმ². სიგრძე 26 კმ, სიგანე 17 კმ. 1492 წელს ყურე აღმოაჩინა ქრისტეფორე კოლუმბმა. გარშემო არის რამდენიმე დასახლებული პუნქტი. 1898 წელს აქ მოხდა ნიპეს ბრძოლა. სანაპიროები დაჭაობებულია, გარშემორტყმულია ტყით. ყურეს ერთვის მოზრდილი მდინარე მაიარი.
ნიპეს ყურის სიახლოვეს დაიბადა კუბელი რევოლუციონერი ფიდელ კასტრო.
სქოლიო
კუბის ყურეები
Gámeza

Gámeza is a town and municipality in the Colombian Department of Boyacá, part of the Sugamuxi Province, a subregion of Boyacá. The town center is located at from Sogamoso and the municipality borders Tasco and Corrales in the north, Tópaga and Mongua in the south, in the east Socotá and westward of Gámeza Corrales and Tópaga.
History
Before the Spanish conquest of the Muisca in the 1530s, Gámeza was inhabited first by indigenous groups during the Herrera Period and later part of the Muisca Confederation, the former country of the Muisca in the central highlands (Altiplano Cundiboyacense) of Colombia. The confederation was ruled by zaques in Hunza (present-day Tunja), zipas in Bacatá and caciques of other villages. Gámeza was part of the reign of the iraca of Sugamuxi, currently known as Sogamoso.
With the election of a new ruler of Sugamuxi, the cacique of Gámeza was consulted, together with the leaders of Busbanzá, Toca, Boyacá and Pesca among the nobles of Firavitoba and Tobasía. In case of conflict, the ruler of Tundama would intervene.
The first Europeans encountering the Muisca were the troops led by conquistador Gonzalo Jiménez de Quesada in 1537. The last zaque beaten by the Spanish soldiers was Aquiminzaque whose primary wife was the daughter of the cacique of Gámeza.
Gámeza was conquered and Spanish missionaries were sent to convert the indigenous people to catholicism. On November 4, 1585 Gámeza was properly founded.
The name Gámeza comes from Gamza, name of the cacique of the village. Gá and za in the Chibcha language of the Muisca mean "serf of the Sun" and "night" respectively.
Geography
Gámeza is located in the Eastern Ranges of the Colombian Andes. In the area gold deposits are present and the Chicamocha River originates in Gámeza.
Economy
Main economical activities in Gámeza are dairy farming and agriculture; potatoes, peas, maize, wheat and barley. Coal mining forms another important source of income for the villagers.
Gallery
References
Municipalities of Boyacá Department
Populated places established in 1585
1585 establishments in the Spanish Empire
Populated places of the Muisca Confederation
მიდია

მიდია (ძვ. სპარს. ماد Mādai) — ძველი სახელმწიფო და ძველი ეთნოგრაფიული მხარე ირანის დასავლეთით - მდინარე არაქსიდან ფარსის საზღვრებამდე, სამხრეთით ზაგროსის მთიანეთიდან დასავლეთით დეშთე-ქევირის უდაბნომდე. შეიცავდა 3 ძირითად ოლქს: მიდიის ატროპატენას, ქვემო მიდიასა და პარეტაკენეს. მიდიის სახელმწიფოს საზღვრები ძვ. წ. 670 წლიდან ძვ. წ. 550 წლამდე ეთნიკურ საზღვრებს ბევრად გასცილდა.
მიდიელთა ირანულენოვანი ტომები ისტორიისთვის უკვე ძვ. წ. IX საუკუნიდან არიან ცნობილნი, როდესაც ისინი შუა აზიიდან (სხვა ვერსიით, კასპიისპირა ჩრდილოეთ კავკასიიდან) ირანში გადასახლდნენ. მომდევნო საუკუნეებში მიდიელებმა არაირანულენოვან ტომებთან - კუტიებთან, ლულუბეელებთან და კასიტებთან მოახდინეს ასიმილირება. ეს ტომები ირანის ტერიტორიაზე უძველესი დროიდან სახლობდნენ. ქრისტეშობამდე IX—VIII საუკუნეების მიჯნაზე მიდია ასურელებმა დაიპყრეს, თუმცა, დაახლოებით 673 წლისთვის მიდიელები, კაშტარიტის მეთურობით, აჯანყდნენ და თავი გაითავისუფლეს ასურელთა უღლისგან.
დიდ დროს არ გაევლო, რომ მიდიას სათავეში მოსამართლე დაიუკუ ჩაუდგა და ადგილობრივი დინასტია დააარსა. მისმა ვაჟმა ფრავარტიშმა სპარსეთის დაპყრობა მოახერხა, მისმა შვილიშვილმა უვახშატრმა კი (ბერძნულად კიაქსარმა) ბაბილონელებთან ერთად ასურელთა სახელმწიფოს დიდი ნაწილი წაართვა, ამდენად, მიდიელთა საზღვრებში მესოპოტამიის ჩრდილოეთი ნაწილი მოექცა. ამის შემდგომ ძვ. წ. 590-585 წლებში კიაქსარი იპყრობს ურარტუს და თავს ესხმის კოლხეთის სამეფოსა და დიაოხს. წარმატებით გახორციელებული ლაშქრობების შემდეგ მიდიამ და ლიდიამ ანატოლია მდინარე ჰალისზე გაიყვეს. ამგვარად, კიაქსარის მეფობის ჟამს მიდიელები ძლევამოსილების მწვერვალზე მოექცნენ, ეპყრათ რა, თანამედროვე ირანი, სომხეთის მთიანეთი, ჩრდილოეთი მესოპოტამია და მცირე აზიის აღმოსავლეთ პროვინციები - კოლხეთისა და დიაუხის საზღვრებამდე.
კიაქსარის მემკვიდრე ასტიაგეს დროს, ძვ. წ. 553 წელს აჯანყდა მიდიის შემადგენლობაში მყოფი სპარსეთი კიროსის მეთაურობით. მძიმე ბრძოლების შემდეგ კიროსმა დაიკავა მიდიის სამეფოს დედაქალაქი ეკბატანა (ახლანდ. ჰამადანი), რომელიც აქემენიდთა იმპერიის ცენტრი გახდა, და ბოლო მოუღო მიდიის სამეფოს დამოუკიდებლობას. მიდიის დამოუკიდებლობა აღდგა ძვ. წ. IV საუკუნის ბოლოს, როდესაც ალექსანდრე მაკედონელმა დაამხო სპარსეთის სახელმწიფო. მიდიის ახალი სამეფო მოიცავდა ძველი მდიიის მხოლოდ ნაწილს, რომელიც შემდეგ ატროპატენად ან მცირე მიდიად იწოდებოდა. ამ სამეფოს ეკავა თანამედროვე სამხრეთ აზერბაიჯანის ტერიტორია და კავკასიის ალბანეთს ემეზობლებოდა.
სახელწოდება
მიდია თუ მიდიელები ამ სახელწოდებით ნახსენებია მრავალ ისტორიულ ტექსტში. ჰეროდოტეს ისტორიის (წ. 7.62.1) თანახმად:
მიდიელები ადრე არიელებად იწოდებოდნენ, მაგრამ მას შემდეგ, რაც მათ ათენიდან ესტუმრათ კოლხი მედეა, სახელი შეიცვალეს. ამ ამბავს თვითონვე ყვებიან.
ლიტერატურა
მსოფლიო ისტორია 10 ტომად., ტომები.1, 2, მ., 1956.
ჰეროდოტე. ისტორია 9 წიგნად. მ.. 1972.
დიაკონოვი ი. მ. მიდიის ისტორია. М.-Л., 1956.
სტრაბონი. გეოგრაფია 17 წიგნად. მ., 1994.
ახლო აღმოსავლეთი
ირანის ისტორია
ახლო აღმოსავლეთის ისტორია
ისტორიული სახელმწიფოები
ტობა (ტბა)

ტობა (ტბა)
ტობა — დიდი ტბა ინდონეზიაში, კუნძულ სუმატრის ჩრდილო ნაწილში, ჩრდილოეთი სუმატრის პროვინციაში. განლაგებულია ბატაკის ვულკანური ზეგნის ფარგლებში, ტექტონიკურ ქვაბულში, ამავე სახელწოდების ვულკანის ამოფრქვევის შედეგად გაჩენილ კალდერაში, ზღვის დონიდან 905 მ სიმაღლეზე.
წარმოადგენს 69 000 — 77 000 წლის წინ მომხდარი კოლოსალური ვულკანური ამოფრქვევის ადგილსამყოფელს, რომელმაც გამოიწვია გლობალური კლიმატური ცვლილებანი. მიჩნეულია, რომ ვულკანური ამოფრქვევების შკალით 8 ბალით შეფასებული ეს ამოფრქვევა იყო დედამიწაზე მომხდარი ყველაზე მძლავრი ამოფრქვევა უკანასკნელი 25 მილიონი წლის განმავლობაში. დადგინდა, რომ ვულკან ტობის ამოფრქვევამ გამოიწვია ვულკანური ზამთარი და ტემპერატურის საყოველთაო დაწევა 3 °C-დან 5 °C-მდე დაბალ განედებში და 15 °C-მდე შედარებით მაღალ განედებში. კუნძულ სუმატრაზე მდებარე ტბებიდან ტობა უდიდესია.
ტობის კალდერის კომპლექსი, რომელიც ეკვრის კუნძულ სუმატრის ვულკანურ სარტყელს წარმოიქმნა სამი ძირითადი მეოთხეული ამოფრქვევის შედეგად. უკანასკნელი ამოფრქვევა, რომელმაც დაასრულა კალდერის ჩამოყალიბება, წარმოდგენილია ვულკანური ტუფის დანალექებით, რომელსაც ტობის ახალგაზრდა ტუფები ეწოდება. პიროკლასტური მასალის მოცულობამ გამოტანილი ამოფრქვევის შედეგად, შეფასების თანახმად, მიაღწია 2800 კმ³-ს, რაც აღნიშნულ ამოფრქვევას უახლეს გეოლოგიურ ისტორიაში ცნობილ ამოფრქვევათა შორის ერთ-ერთი უდიდესს ხდის.
ამ ამოფრქვევის შემდეგ აღორძინებული გუმბათი ჩამოყალიბდა ახალი კალდერის ფარგლებში, რომელიც შეუერთდა ორ ნახევარგუმბათს. ამჟამად ტობის კალდერა, რომლის სიგრძე 100, ხოლო სიგანე 30 კმ-ია, წარმოადგენს ერთ-ერთ უდიდეს კალდერას მსოფლიოში. კალდერის შიგნით, ოთხი ვულკანური კონუსი, სამი კრატერი და ოთხი სტრატოვულკანია.
ტბის ზედაპირის ფართობია 1130 კმ², მაქსიმალური სიგრძე 100 კმ, მაქსიმალური სიგანე 30 კმ, უდიდესი სიღრმე 505 მ, წყლის მოცულობა 240 კმ³. ტბის შუა ნაწილში მდებარეობს კუნძული სამოსირი, რომლის ფართობია 640 კმ². ტობა გამდინარეა. მისგან გამოედინება მდინარე ასაჰანი, რომელიც მალაკის სრუტეს ერთვის. რბილი კლიმატი და განსაკუთრებული ბუნებრივი პირობები ქმნიან ეთნო- და ეკოტურიზმის პირობებს. განვითარებულია თევზჭერა, ადგილობრივი ნაოსნობა. სანაპიროს გასწვრივ ბრინჯის მდელოებია. 2018 წლის 18 ივნისს ტობის ტბაში გემი ჩაიძირა, რის შედეგად 190 ადამიანი უგზო-უკვლოდ დაიკარდა. ხისგან დამზადებულ გემში, რომელიც სამოსირის რაიონიდან სიმალუნგუნის რაიონში მიდიოდა, წყალი შევიდა და გემი მალევე ჩაიძირა. გემის ჩაძირვის სავარაუდო მიზეზებს შორის უამინდობა და გემის გადატვირთულობა დასახელდა.
გალერეა
იხილეთ აგრეთვე
ინდონეზიის ტბების სია
მსოფლიოს უღრმესი ტბების სია
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ინდონეზიის ტბები
კრატერული ტბები
Lasioglossum orihuelicum

Lasioglossum orihuelicum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1924 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
orihuelicum
აბასირის ქვეპრეფექტურა

აბასირის ქვეპრეფექტურა (網走支庁) — ქვეპრეფექტურა იაპონიაში, ჰოკაიდოს კუნძულზე. ფართობი შეადგენს 10,690.09 კვადრატულ კილომეტრს. 2004 წლის 31 ივლისის აღწერის მიხედვით მოსახლეობა არის 329,446. ქვეპრეფექტურა დაარსებულია 1897 წელს.
აბასირის ქვეპრეფექტურაში არის შემდეგი ქალაქები:
აბასირი (დედაქალაქი)
კიტამი
მომბეცუ
რესურსები ინტერნეტში
იაპონიის ქვეპრეფექტურები
ფანტომასი

ფანტომასი — გამოგონილი პერსონაჟი, შექმნილი ფრანგი მწერლების, მარსელ ალენის (1885–1969) და პიერ სუვესტრის (1874–1914) მიერ.
ფანტომასი, ერთ-ერთი პოპულარული პერსონაჟი ფრანგულ დეტექტივებში, შეიქმნა 1911 წელს და გამოჩნდა 32 ოფიციალურ ტომეულში, რომელიც დაიწერა სუვესტრისა და ალენის მიერ. ამას მოჰყვა სუვესტრის გარდაცვალების შემდეგ მხოლოდ ალენის მიერ დაწერილი 11 ტომი. პერსონაჟი იქცა მრავალი ფილმის, სატელევიზიო სერიალისა თუ კომიქსის გმირად.
ადაპტაციები
ფილმები
ანდრე უნებელის ეკრანიზაციები
მიუხედავად იმისა, რომ ფანტომასის სხვადასხვა ეკრანიზაცია არსებობს, განსაკუთრებით პოპულარულია სამი ფრანგული კომედიური ჟანრის ფილმი, რომელთა რეჟისორია ანდრე უნებელი. მათი სიუჟეტები რომანებს არ ეფუძნება, მაგრამ მოიცავს ისტორიებს, რომელთა მოქმედ გმირებს აქვთ იგივე სახელები, რაც რომანებში. ფანტომასი ამ ფილმებში ნაჩვენებია, როგორც უსახური ადამიანი, ხოლო მოქმედებები გაჯერებულია კომედიური სიტუაციებით და ჯეიმზ ბონდისეული სპეციალური ტექნიკის გამოყენებით, როგორიც არის მფრინავი მანქანა. კომედიურ ტონს ფილმებს უნარჩუნებს ლუი დე ფიუნესის მონაწილეობა, კომისარ ჟუვის როლში. ფილმებში აგრეთვე მონაწილეობს ჟან მარე, როგორც ჟურნალისტ ფანდორის, ასევე თავად ფანტომასის როლში.
რესურსები ინტერნეტში
ნაშრომები ფანტომასის შესახებ საიტზე Project Gutenberg
კომიქსების შესახებ
წიგნების სერიები
გამოგონილი მკვლელები
XX საუკუნის ფრანგული რომანების პერსონაჟები
გამოგონილი ფრანგები
1911 წლის რომანები
ფანტომასი
კობრეზია

კობრეზია (Kobresia) — მცენარეთა გვარი ისლისებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი მკვრივკორდოვანი ბალახებია.
ცნობილია 40-მდე სახეობა, რომელიც იზრდება ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ და ცივ სარტყელში, უფრო მეტად აზიაში. ზოგი მათგანი კარგი საძოვრის მცენარეა.
საქართველოში კობრეზიის 3 სახეობა იზრდება (Kobresia schienoides, Kobresia capillifolia და Kobresia persica). სამივე გვხვდება კავკასიონის მთავარ ქედზე. სამხრეთ მთიანეთში კი გავრცელებულია მხოლოდ Kobresia persica, Kobresia capillifolia დიდ მასივებს ქმნის, მაგ., თრუსოს ხეობაში (სუბალპურ სარტყელში) ოდესღაც არყნარის ადგილზე განვითარებულია მეტად ორიგინალური მდელო, სადაც კოლბოხებზე სახლდება კობრეზია, ხოლო მ. შ. ჩაზნექილ არეზე კი დრიადი (Dryas caucasica). ხშირია აგრეთვე Kobresia svhoenoides, რომელიც ითვლება ცხვრისა და ცხენის კარგ საკვებად.
ლიტერატურა
ისლისებრნი
ვალდეპენიას-დე-ხაენი

ვალდეპენიას-დე-ხაენი — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების ხაენის პროვინციის სიერა-სურის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 183,8 კმ². მოსახლეობა — 3679 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ხაენის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ვალდეპენიას-დე-ხაენის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ხაენის მუნიციპალიტეტები