საბჭოთა კავშირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

საბჭოთა კავშირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები — ეროვნული საფეხბურთო გუნდი, რომელიც 1924–1991 წლებში საბჭოთა კავშირს საერთაშორისო საფეხბურთო ტურნირებსა და შეხვედრებზე წარმოადგენდა. ნაკრების კონტროლს და ხელმძღვანელობას ახორციელებდა საბჭოთა კავშირის ფეხბურთის ფედერაცია. ნაკრებმა საუკეთესო შედეგს საერთაშორისო ასპარეზზე 1960 წელს მიაღწია, როდესაც ევროპის ერთა თასი მოიპოვა.
საბჭოთა კავშირის ნაკრებმა 1991 წელს შეწყვიტა არსებობა საბჭოთა კავშირის დაშლასთან ერთად. მისი სამართალმემკვიდრე გახდა დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები, რომელიც წარმოადგენდა იმ თერმეტ ყოფილ საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკას, რომლებიც გახდნენ დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის წევრები და ასევე საქართველოს, რომელიც არ იყო ორგანიზაციის წევრი. ბალტიისპირეთის ქვეყნებმა — ესტონეთმა, ლიტვამ და ლატვიამ, რომლებიც საქართველოს მსგავსად არ იყვნენ დსთ-ს წევრები, საკუთარი ეროვნული ნაკრებები ჩამოაყალიბეს და არ შეუერთდნენ დსთ-ს საფეხბურთო ნაკრებს. 1992 წლის ევროპის ჩემპიონატის შემდეგ დსთ-ს ნაკრებმაც შეწყვიტა არსებობა და დსთ-ს ნაკრების წევრმა თორმეტივე ქვეყანამ, მათ შორის საქართველომ, საკუთარი ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები ჩამოაყალიბეს.
პირველი ნაბიჯები
ხანგრძლივი შესვენების შემდეგ, რაც პირველ მსოფლიო ომთან, ოქტომბრის რევოლუციასთან და შემდგომ უკვე რუსეთის სამოქალაქო ომთან დაკავშირებული მოვლენებით იყო გამოწვეული, რუსეთის ნაკრები 1923 წელს რუსეთის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკის საფეხბურთო ნაკრების სახელით, მისივე დროშის ქვეშ შეიკრიბა. იმ დროს გუნდმა სამი შეხვედრა გამართა ევროპაში — ესტონეთის, ნორვეგიისა და შვედეთის ეროვნულ გუნდებთან და სამივე შეხვედრაში გამარჯვება მოიპოვა (საერთო ანგარიშით 9–5).
რაც შეეხება საბჭოთა კავშირის ეროვნულ ნაკრებს, იგი პირველად 1924 წლის ბოლოს შეიკრიბა. პირველი საერთაშორისო მატჩი გუნდმა მოსკოვში, იმავე წლის 16 ნოემბერს, თურქეთის საფეხბურთო ნაკრებთან გამართა. შეხვედრა საბჭოთა ფეხბურთელთა გამარჯვებით, ანგარიშით — 3–0 დამთავრდა.
შემდგომი 11 წლის განმავლობაში (1925–1935) საბჭოთა კავშირის ეროვნულმა ნაკრებმა 40-ზე მეტი საერთაშორისო შეხვედრა ჩაატარა, მათგან მხოლოდ ოთხი საშინაო. ამ შეხვედრათა უმრავლესობაში მათ მეტოქეებს თურქეთის სხვადასხვა ნაკრები გუნდები და წითელი სპორტული ინტერნაციონალის შემადგენლობაში შემავალი გერმანიის მშრომელთა სპორტული კავშირის გუნდები წარმოადგენდნენ (16–16 მატჩი). ამას გარდა, შეხვედრები ჩატარდა სკანდინავიისა და ავსტრიის საფეხბურთო კლუბებსა და მშრომელთა ნაკრებებთან, ასევე, ლატვიისა და ნორვეგიის ნაკრებებთან. ყველა ამ შეხვედრათა საერთო შედეგი — 32-ზე მეტი გამარჯვება (ლატვიის გუნდებთან ჩატარებული შეხვედრების რაოდენობა უცნობი რჩება), 5 ფრე და 2 წაგება. ჩატარებული შეხვედრების ფარგლებში ნაკრების საუკეთესო ბომბარდირები მიხეილ ბუტუსოვი და ფიოდორ სელინი გახდნენ.
მიღწევები
მსოფლიო ჩემპიონატები
მეოთხე ადგილი: 1966 (მწვრთნელი — ნიკოლაი მოროზოვი)
ევროპის ჩემპიონატები
ჩემპიონი: 1960 (მწვრთნელი — გავრილ კაჩალინი)
ვიცე-ჩემპიონი: 1964 (მწვრთნელი — კონსტანტინე ბესკოვი)
ვიცე-ჩემპიონი: 1972 (მწვრთნელი — ალექსანდრე პონომარიოვი)
ვიცე-ჩემპიონი: 1988 (მწვრთნელი — ვალერი ლობანოვსკი)
ოლიმპიური თამაშები
ჩემპიონი: 1956 (მწვრთნელი — გავრილ კაჩალინი)
ჩემპიონი: 1988 (მწვრთნელი — ანატოლი ბიშოვეცი)
ბრინჯაოს პრიზიორი: 1972 (მწვრთნელი — ალექსანდრე პონომარიოვი)
ბრინჯაოს პრიზიორი: 1976 (მწვრთნელი — ვალერი ლობანოვსკი)
ბრინჯაოს პრიზიორი: 1980 (მწვრთნელი — კონსტანტინე ბესკოვი)
საერთაშორისო ტურნირებზე გამოსვლების სტატისტიკა
მსოფლიო ჩემპიონატები
* — გაიმარჯვა დამატებით შეხვედრაში;
** — ჩილეს ნაკრებთან გასამართ შეხვედრაზე გამოუცხადებლობის გამო ჩაეთვალა ტექნიკური წაგება.
ევროპის ჩემპიონატები
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!colspan=10|ფინალური ტურნირები
! style="width:1%;" rowspan=11|
!colspan=7|შესარჩევი ტურნირები
|-
!წელი
!შედეგი
!ადგილი
!
!
!
!
!
!
! შემადგენლობა
! ადგილი
!
!
!
!
!
!
|-bgcolor=Gold
| 1960
|ჩემპიონი
|1
|2
|2
|0
|0
|5
|1
|შემადგენლობა
|bgcolor=ccffcc|ნახევარფინალი
|2
|2
|0
|0
|4
|1
|-bgcolor=Silver
| 1964
|ფინალისტი
|2
|2
|1
|0
|1
|4
|2
|შემადგენლობა
|bgcolor=ccffcc|ნახევარფინალი
|4
|2
|2
|0
|7
|3
|-bgcolor=beige
| 1968
|4 ადგილი
|4
|2
|0
|1
|1
|0
|2
|შემადგენლობა
|bgcolor=ccffcc|ნახევარფინალი
|8
|6
|0
|2
|19
|8
|-bgcolor=Silver
| 1972
|ფინალისტი
|2
|2
|1
|0
|1
|1
|3
|შემადგენლობა
|bgcolor=ccffcc|ნახევარფინალი
|8
|5
|3
|0
|16
|4
|-
| 1976
|rowspan=3 colspan=9|შესარჩევი ეტაპი ვერ გადალახა
|1/4 ფინალი
|8
|4
|1
|3
|12
|10
|-
| 1980
|4/4
|6
|1
|3
|2
|7
|8
|-
| 1984
|2/4
|6
|4
|1
|1
|11
|2
|-bgcolor=Silver
| 1988
|ფინალისტი
|2|5|3|1|1|7|4'|შემადგენლობა
|bgcolor=ccffcc|1/5
|8
|5
|3
|0
|14
|3
|-
| 1992
|colspan=9|მონაწილეობდა როგორც დსთ-ს ნაკრები|bgcolor=ccffcc|1/5
|8
|5
|3
|0
|13
|2
|-
!სულ
!1 ტიტული
!მონაწილეობა: 5/8
!13
!7
!2
!4
!17
!12
!
!
!
!58
!34
!16
!8
!103
!41
|-
|}
მოთამაშეები
ჩატარებული მატჩების მიხედვით
ბომბარდირები
1991 წლის დეკემბერში სოვეტსკი სპორტში'' გამოქვეყნებული სტატისტიკის მიხედვით.
ნაკრების ფორმები წლების მიხედვით
რესურსები ინტერნეტში
Soviet Union - List of International Matches
Russia/USSR - List of International Matches
Russia (Soviet Union) National Football Team
Team history
Сайт, посвящённый сборным России, СССР и СНГ
Все сборные СССР и России по футболу
Медиа библиотека Сборной СССР по футболу
Блестит только золото
Детско-юношеские футбольные соревнования в СССР
Архив РСССФ о игроках сборной СССР, сыгравших наибольшое количество матчей и забивших наибольшее количество голов
სქოლიო
ევროპის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
საბჭოთა კავშირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები