ნაზლი საბრი

ნაზლი საბრი (დ. 25 ივნისი, 1894 — გ. 29 მაისი, 1978) ეგვიპტის სულთანა და დედოფალი 1919 წლიდან 1936 წლამდე, მეფე ფუად I-ის მეორე ცოლი.
ადრეული წლები
ნაზლი საბრი დაიბადა 1894 წლის 25 ივნისს. მისი მამა აბდურ რაჰიმ საბრი ფაშა, გახლდათ სოფლის მეურნეობის მინისტრი და კაიროს გუბერნატორი, ხოლო დედა იყო ტაფიკა ხანუმ შარიფი. ნაზლის ჰყავდა ძმა შარიფ საბრი ფაშა და და, ამინა საბრი.
დედის მხრიდან გოგონას ბაბუა გახლდათ თურქული წარმოშობის პრემიერ მინისტრი და საგარეო საქმეთა მინისტრი გენერალ-მაიორ მუჰამედ შარიფ ფაშა. მისი დიდი ბაბუა იყო ფრანგული წარმოშობის ოფიცერი სულეიმან ფაშა.
ნაზლიმ დაწყებითი განათლება მიიღო კაიროს ლიცეუმში, შემდეგ სწავლობდა ალექსანდრიის ნოტრ-დამ დე-სიონის კოლეჯში. დედის გარდაცვალების შემდეგ დასთან ერთად საფრანგეთში გაემგზავრა, სადაც ორი წლის განმავლობაში პარიზში ცხოვრობდა. ეგვიტეში დაბრუნებული ცოლად გაჰყვა ეგვიპტელ არისტოკრატს, რომელსაც მალევე დასცილდა. ამავე დროს მას სასიყვარულო ურთიერთობა ჰქონდა ეგვპტელი ნაციონალისტის საად ზაღლულის ძმისშვილ—საიდ ზაღლულთან. ისინი თითქმის დაინიშნენ, თუმცა 1919 წლის რევოლუციის შემდეგ ზაღლულმა დატოვა ეგვიპტე.
ქორწინება
ეგვიპტის სულთანმა ფუად I-მა ნაზლი პირველად საოპერო წარმოდგენაზე ნახა. 1919 წლის 12 მაისს ფუად I-მა მასზე 25 წლით უმცროს ნაზლის ხელი სთხოვა. 1919 წლის 24 მაისს კაიროში, ბუსთანის სასახლეში ქორწილი გაიმართა. როგორც ნაზლისთვის, ასევე ფუადისთვის ეს რიგით მეორე ქორწინება გახლდათ.
ნაზლი მოგვიანებით გადავიდა აბასიის სასახლეში ჰაემალექში, სადაც იმყოფებოდა ფუადის ზეწოლის ქვეშ. სანამ სულთანას ვაჟი არ შეეძინებოდა, არ ჰქონდა სასახლის დატოვების უფლება. მხოლოდ ერთადერთი ვაჟის, ფარუკის (1920–1965) დაბადების შემდეგ, მიეცა კუბეხის სასახლეში ქმართან ერთად ცხოვრების უფლება. როდესაც ფუადი გამეფდა, ნაზლის დედოფლის ტიტული მიანიჭეს. ფარუკის შემდეგ ნაზლის შეეძინა ოთხი ქალიშვილი: ფავზია (1921-2013), ფაიზა (1923-1994), ფაიკა (1926-1983) და ფატია (1930-1976).
ფუადის მმართველობის პერიოდში ცხოვრების უმეტეს ნაწილს დედოფალი სასახლეში ატარებდა. ამასთან, მას უფლება ჰქონდა დასწრებოდა საოპერო წარმოდგენებს, ყვავილების გამოფენებს და ქალებისთვის გამართულ კულტურულ ღონისძიებებს. გადმოცემის მიხედვით, როდესაც სამეფო წყვილი ჩხუბობდა, მეფე დედოფალს სცემდა და რამდენიმე კვირის განმავლობაში ოთახში ჩაკეტილს ტოვებდა. სხვა ინფორმაციით, მან თვითმკვლელობა სცადა ასპირინის გადაჭარბებული დოზის მიღებით.
ნაზლი თან ახლდა მეფეს ოთხთვიანი მოგზაურობისას ევროპაში 1927 წელს მისი ფრანგული წარმომავლობის გათვალისწინებით, ეგვიპტის დედოფალი დიდი პატივით მიიღეს საფრანგეთში. 1924 წელს ეგვიპტეში პარლამენტის გახსნის საზეიმო ცერემონია გაიმართა. ნაზლი იმყოფებოდა სამეფო ოჯახის წევრებთან ერთად.
ბოლო წლები
1936 წელს ფუადის გარდაცვალების შემდეგ ეგვიპტის სამეფო ტახტზე ავიდა მისი ვაჟი ფარუკი. ნაზლი გახდა დედა - დედოფალი. მისი ძმა საბრი ფაშა შევიდა სამი წევრისგან შემდგარ რეგენტთა საბჭოში, რომელიც სპეციალურად შეიქმნა არასრულწლოვანი ფარუკის მმართველობასთან დაკავშირებით. 1946 წელს ნაზლიმ ეგვიპტე დატოვა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში გაემგზავრა ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული პრობლემების გამო.
ნაზლის ქალიშვილი პრინცესა ფატია ცოლად გაჰყვა რიად გალი ეფენდის. მიუხედავად იმისა, რომ რიად გალიმ ისლამი მიიღო, მეფე ქორწინების სასტიკი წინაარმდეგი იყო. ამ მიზეზით მან 1950 წლის 1 აგვისტოს დედას ტიტულები ჩამოართვა.
1956 წელს ნაზლი შვილის—ფარუკის დაკრძალვას დაესწრო რომში.
ვალებთან დაკავშირებული პრობლემების გამო 1975 წელს ნაზლიმ სოტბის აუქციონზე გაიტანა სამკაულები. მათ შორის, ბრწყინვალე დიადემა (720 ბრილიანტი, წონა 274 კარატი) და 1938 წელს Van Cleef & Arpels-ის მიერ შეკვეთით დამზადებული ყელსაბამი. ისინი გაიყიდა 127 500 დოლარად და 140 000 დოლარად. თუმცა ნაზლი და ფატია მაინც გაკოტრების წინაშე აღმოჩნდნენ. 1978 წელს ვალების დასაფარად იძულებულები გახდნენ ფატიას ძვირფასეულობაც გაეყიდათ.
1976 წელს ნაზლიმ თხოვნა გაუგზავნა ეგვიპტის მაშინდელ პრეზიდენტ ანვარ სადათს, რათა მისთვის და პრინცესა ფატიასთვის ეგვიპტური პასპორტები და ეგვიპტეში დაბრუნების უფლება მიეცა. შეერთებული შტატების დატოვების დღეს, მისი ქალიშვილი ყოფილმა ქმარმა რიად გალიმ მოკლა, რის გამოც ნაზლი ვეღარ დაბრუნდა ეგვიპტეში. იგი საბოლოოდ დარჩა აშშ-ში ჯანმრთელობის მიზეზების გამო. გარდაიცვალა 1978 წლის 29 მაისს ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიის შტატში.
ხსოვნა
2008 წელს რავია რაშიდმა გამოსცა წიგნი დედოფალ ნაზლის შესახებ, სახელწოდებით „ნაზლი,დედოფალი გადასახლებაში“. 2010 წელს მისი ბიოგრაფიის ამსახველი წიგნის მიხედვით გადაიღეს ეგვიპტური სერიალი, რომელშიც მთავარ როლს ასრულებდა ეგვიპტელი მსახიობი ნადია ალ ჯუნდი.
ტიტულები
1919 წლის 26 მაისი — 1922 წლის 15 მარტი: მისი აღმატებულება სულთანა (ფრანგ.: Sa Hautesse la Sultane; არაბ.: عظمة السلطانة)
1922 წლის 15 მარტი— 1938 წლის 20 იანვარი: მისი უდიდებულესობა დედოფალი; (ფრანგ.: Sa Majesté la Reine; არაბ.: جلالة الملكة)
1938 წლის 20 იანვარი — 1950 წლის 8 აგვისტო: მისი უდიდებულესობა დედა - დედოფალი (ფრანგ.: Sa Majesté la Reine Mère;არაბ.: جلالة الملكة الام
ბიბლიოგრაფია
The Royal House of Egypt // Burke's Royal Families of the World (неопр.) / Montgomery-Massingberd, Hugh — London: Burke's Peerage, 1980. — Т. Volume II: Africa & the Middle East. — С. 20—37. — ISBN 978-0-85011-029-6.
სქოლიო
დაბადებული 25 ივნისი
დაბადებული 1894
გარდაცვლილი 29 მაისი
გარდაცვლილი 1978
მუჰამედ ალის დინასტია
დედოფლები ქვეყნების მიხედვით
დედა-დედოფლები