PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ჰელგეს ბრძოლა

ჰელგეს ბრძოლა — ასევე ცნობილია როგორც წმინდა მდინარის ბრძოლა. იგი იყო საზღვაო შეტაკება, რომელიც მოხდა 1026 წელს დანიისა და ინგლისის გაერთიანებულ ჯარებსა და ნორვეგიის და შვედეთის გაერთიანებულ ძალებს შორის, მდინარე ჰელგეს შესართავთან, რომელიც იყო წმინდა მდინარე შვედეთში ან დანიაში. ამ სახელწოდებით ორი მდინარეა და ახლა ორივე შვედეთშია, მაგრამ იმ დროს მდინარე იყო სამხრეთ სკანე/სკანიაში, რომელიც დანიური პროვინცია იყო.
ნორვეგიის მეფე მეფე ოლაფ II-მა და შვედეთის მეფე ანუნდ იაკობმა ისარგებლეს ინგლისში დანიის მეფე კნუდის ვალდებულებით და დაიწყეს შეტევები დანიის ფლოტზე, ბალტიის ზღვაში. შვედეთის და ნორვეგიის საზღვაო ფლოტები მეფეების ანუნდ იაკობისა და ოლაფ II-ის მეთაურობით მდინარეზე ელოდნენ მეფე კნუდის საზღვაო ფლოტს, რომელსაც მეთაურობდა დანიელი გრაფი ულფ იარლი.
კნუდის ფლოტი მასიური იყო. ამბობენ, რომ მისი გემი 80 მეტრის სიგრძის იყო. შვედეთისა და ნორვეგიის მეფეებმა ბრძანეს ტორფისა და ხისგან დიდი კაშხლის გაკეთება მდინარეზე. როდესაც დანიის საზღვაო ფლოტი შემოვიდა, წყალი გათავისუფლდა და უამრავი დანიელი და ინგლისელი დაიხრჩო წყალდიდობაში. თუმცა, კნუდის ფლოტის მთავარი ძალა მდინარის ნავსადგურის გარეთ იყო. მას შემდეგ, რაც ნავსადგურში გემები განადგურდა, ფლოტის დანარჩენი ნაწილი ყველა კუთხიდან შეიკრიბა. მეფეებმა ოლაფმა და ანუნდ იაკობმა დაინახეს, რომ მათ მიაღწიეს იმ გამარჯვებას და იმით დაკმაყოფილდნენ რისი ნებაც ბედმა მისცა, მათ თავიანთი ხომალდები უკან დახიეს. ბრძოლა რომ განახლებულიყო, მათ კაცთა დიდი დანაკარგი ექნებოდათ, იმიტომ რომ კნუდს მეტი ხომალდი ჰყავდა. მეფე კნუდი მათ არ დადევნებია.
ამან კნუდი დატოვა სკანდინავიის დომინანტურ ლიდერად. ბრძოლის შემდეგ კნუდმა დაიმორჩილა შვედეთის ძირითადი პროვინციები მელარენის ტბის ირგვლივ, სადაც მას საკუთარი მონეტები ჰქონდა მოჭრილი, სიგტუნაში.
პირველადი წყაროები
ბრძოლა ხელახლა არის მოთხრობილი სკალდიურ პოეზიაში და ისეთ წყაროებში, როგორიცაა საქსონ გრამატიკოსის დანიური Gesta Danorum და სნორი სტურლუსონის ისლანდიური საგა ოლაფ II-ზე. მოსაზრებები იყოფა იმის შესახებ, იყო თუ არა ეს მდინარე აფლენდში, შვედეთი თუ სკონეს პროვინციაში დანია.
ანგლო-საქსურ ქრონიკაში ბრძოლა დათარიღებულია 1025 წლით და ბრძოლა შვედებმა მოიგეს.
რესურსები ინტერნეტში
Rosborn, Sven Den skånska historien (Vikingarna. Malmö: 2004)
The Battle of Helgå, as told in the Saga of Olaf Haraldsson, by Snorri Sturluson.
სქოლიო
ბრძოლები
XI საუკუნე ევროპაში
საადმირალო (სადგური)

საადმირალო (სადგური)
საადმირალო — სადგური ჰონგ-კონგში, კუნძულისა და ცუენ-ვანის ხაზზე. მდებარეობს საადმირალოში, ცენტრალურ და დასავლეთ რაიონებში. სადგური კუნძულის ხაზზე გაიხსნა 1985 წლის 31 მაისს, ხოლო ცუენ-ვანის ხაზზე 1980 წლის 12 თებერვალს.
რესურსები ინტერნეტში
MTR Corporation - Admiralty Station Street Map
MTR Corporation - Admiralty Station location map
MTR Corporation - Admiralty Station train service time
კუნძულის ხაზი
ცუენ-ვანის ხაზი
ფანცულაია

ფანცულაია
საკუთარი სახელი ფანცულაია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ამირან ფანცულაია — საბჭოთა მოხელე, სოციალისტური შრომის გმირი
გიორგი ფანცულაია — ფეხბურთელი
გიორგი ფანცულაია — ინჟინერი
ილია ფანცულაია — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის სასულიერო პირი
პლატონ ფანცულაია — მომღერალი, ლოტბარი
ქართული გვარები
Opulchensko

Opulchensko is a village in Kardzhali Municipality, Kardzhali Province, Southern Bulgaria.
References
Villages in Kardzhali Province
მატლიჭამიასებრნი

მატლიჭამიასებრნი — ფრინველთა ოჯახი ბეღურასნაირთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძეა 13–36 სმ. ნისკარტი საფუძველთან ფართოა და გარშემხვეულია უხეში ჯაგრით, წვეტზე კაუჭი აქვს. ფეხები მოკლე და სუსტია. ბოლო მომრგვალებული და საფეხუროვანი. ფრთები მახვილი. შებუმბვლა ხშირად რუხია, ზოგიერთი სახეობისათვის წითელი ან ყვითელი. სხვადასხვა წყაროებით აერთიანებს 6–11 გვარის 92-მდე სახეობას. უმთავრესად გავრცელებული არიან აზიის, ავსტრალიისა და აფრიკის ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში. ძირითადად მეხეური ფრინველებია, უპირატესობას გამეჩხერებულ კორომებს ანიჭებენ; 1 სახეობა უდაბნოში ცხოვრობს. ბუდეს ხეზე აკეთებენ; დედალი დებს 2–5 კვერცხს. იკვებებიან მწერებით, რომლებსაც ჰაერში იჭერენ ან აგროვებენ ხეებზე, იშვიათად მიწაზე.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ბეღურასნაირნი
რასტაბაზარი

რასტაბაზარი, შუა საუკუნეების თბილისის საქმიანი უბანი — რიგებად განლაგებული ბაზარი და სავაჭრო-სახელოსნოები. მდებარეობდა ბატონის მოედანსა (ახლანდელი ერეკლე II-ის მოედანი) და ახლანდელი ერეკლე II-ის ქუჩას შორის. რასტაბაზარში ორ მწკრივად იყო განლაგებული ხარაზების, სირაჯების, ოქრომჭედლებისა და ბაზაზების სავაჭრო-სახელოსნოები. მთავრდებოდა ე. წ. ჩორსუთი (გზაჯვარედინაზე მოწყობილი ოთხკუთხა თაღოვან-გუმბათოვანი მოედანი). რასტაბაზარში სავაჭრო-სახელოსნოთა გარკვეული რაოდენოდა ეკუთვნოდა მეფესა და კათალიკოსს. 1795 წელს, აღა-მაჰმად ხანის თბილისის დარბევის დროს, რასტაბაზრის ბევრი შენობა დაინგრა. XIX საუკუნიდან რასტაბაზარმა როგორც სავაჭრო მაგისტრალმა, დაკარგა მნიშვნელობა. XIX საუკუნეში, აქ სახელოსნო სასწავლებელი (ახლანდელი სამსხმელო ქარხანა) ააშენეს, დაიდგა სავაჭრო შენობა, რომელთაც ახალ დუქნებს ეძახდნენ.
თბილისში, ისტორიულ გარეუბანში, ქაშვეთის ეკლესიის წინ, არსებობდა მეორე რასტაბაზარიც, ასევე აღა-მაჰმად-ხანის ლაშქრობის დროს დაინგრა.
ლიტერატურა
ბერძენიშვილი მ., ძველი თბილისის ტოპონიმიკიდან (რასტაბაზარი და ჩორსუ), «მასალები საქართველოსა და კავკასიის ისტორიისათვის», 1960, ნაკვ. 33;
ძველი თბილისის უბნები
Camponotus goeldii

Camponotus goeldii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
Camponotus
სორამიმი

სორამიმი — სიმღერის ან სხვა ტექსტის ომოფონური თარგმანი, რომელიც არა ერთი ენის ფარგლებში, არამედ ორი ან მეტი ენის ფარგლებში შეიძლება გამოიხატოს. სორამიმი გულისხმობს სიმღერის ან სხვა ტექსტის ომოფონურ თარგმანს. უფრო კონკრეტულად, ისეთ შემთხვევებს, როდესაც სიტყვების ჟღერადობა ერთ ენაზე ჟღერადობით სხვა ენის სიტყვებს ჰგავს. შედეგად ვიღებთ აბსურდს ან ნათქვამის კომიკურ ინტერპრეტაციას. სორამიმის მაგალითად შეიძლება განვიხილოთ ფრაზა The Beatles-ის სიმღერიდან „I Want to Hold Your Hand“, რომელიც შესაძლოა ჟღერადობით, თუმცა განსხვავებული მნიშვნელობით, მივამსგავსოთ იაპონურ ფრაზას, რომელსაც უხეში მნიშვნელობა აქვს. „I Want To Hold Your Hand“ — იაპონურად ასე ჟღერს — „Aho na hōnyōhan“ (Idiotic public urination). ასევე ფრაზა „He Danced Really Wonderbar“ Boney M.-ის სიმღერიდან „Rasputin“ ჟღერადობით მიამსგავსეს ქართულ ფრაზას, რომელიც ასე ჟღერს: „ბიძაშვილი ბრუნდება“. ფრაზა „ach so schwer“ გერმანული როკ-ჯგუფის „რამშტაინის“ სიმღერიდან „Ohne dich“, ჟღერადობით მიამსგავსეს ქართულ ფრაზას, რომელიც ასე ჟღერს „ახ ეზოში“. ბუნებრივია ყველა განხილულ შემთხვევაში, შედეგი აბსურდული და კონტექსტურად შინაარს მოკლებულია, თუმცა ამავე დროს სახალისო და გასართობიც.
ლიტერატურა
მერი გიორგაძე, სიტყვათა თამაშის ფუნქცია, სემანტიკა, პრაგმატიკა და თარგმანი, თბ., 2014.
სიტყვების თამაში
ლუკა კიკაბიძე

ლუკა კიკაბიძე (დ. 21 იანვარი, 1995, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, ფრანგული „ბასტიასა“ და საქართველოს 19 წლამდელთა ნაკრების ნახევარმცველი.
იხილეთ აგრეთვე
საქართველოს 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები
რესურსები ინტერნეტში
პროფილი Transfermarkt-ზე
პროფილი Soccerway-ზე
პროფილი უეფა-ს ოფიციალურ საიტზე
დაბადებული 1995
ქართველი ფეხბურთელები
თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები
ბასტიას ფეხბურთელები
დაბადებული 21 იანვარი
სტანოვოი

სტანოვოი — ქედების სისტემა აღმოსავლეთ ციმბირში, მდინარე ოლიოკმის შუაწელიდან მდინარე უჩურის სათავეებამდე. სიგრძე დაახლოებით 700 კილომეტრი, სიგანე 100-180 კილომეტრი, სიმაღლე 1500-2000 მეტრი, მაქსიმალური — 2412 მ. წარმოადგენს ჩრდილოეთ ყინულოვანი ოკეანისა და წყნარი ოკეანის მდინარეთა აუზების წყალგამყოფს. აგებულია არქეული და პროტეროზოური კრისტალური ფიქლებითა და გნაისებით. აქვს ოქროს, იშვიათი ლითონებისა და რკინის საბადოები. დამახასიათებელია გუმბათისებრი და ბრტყელმწვერვალიანი ქედები, განიერი ხეობები. თხემურ ნაწილში გვხვდება მყინვარული კარები, ცირკები და ტროგები.
ჰავა მკაცრია, კონტინენტური, იცის ცივი და ხანგრძლივი ზამთარი (ყინვები -30-40°). ზაფხულში ჰაერის საშუალო დღეღამური ტემპერატურა +10° ზევით დაახლოებით 2 თვეა. ნალექები დაახლოებით 500 მმ წელიწადში. კალთები შემოსილია ტაიგით (ლარიქსი), გვხვდება აიანის ნაძვის ტყე, 1200 მეტრზე მაღლა — ქონდარა ფიჭვი, თხემურ ნაწილში — მთის ტუნდრა, ხეობების ძირზე — მდელო და ტორფიანი ჭაობი.
ლიტერატურა
რუსეთის ქედები
უეუეტენანგოს დეპარტამენტი

უეუეტენანგოს დეპარტამენტი
უეუეტენანგო — დეპარტამენტი გვატემალაში. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ მაღლობზე. ჩრდილოეთით ესაზღვრება მექსიკას, აღმოსავლეთით — ელ-კიჩეს დეპარტამენტს, სამხრეთით კი ტოტონიკაპანის, კეცალტენანგოსა და სან-მარკოსის დეპარტამენტებს. დედაქალაქია უეუეტენანგო.
უეუეტენანგოს ეთნიკური შემადგენლობა ერთ–ერთი ყველაზე მრავალფეროვანია გვატემალაში. ძირითადი მოსახლეობაა მამის ხალხი, მას მოსდევენ მაიას ჯგუფები — კანჯობალის ხალხი, ჩუჯის ხალხი, ჯაკალტეკის ხალხი და ა. შ. მაიას ხალხის თითოეული ეს ჯგუფი საკუთარ, განსხვავებულ ენებზე საუბრობს.
დეპარტამენტის ფართობი 7 403 კმ²–ია, მოსახლეობა 1 056 566 (2008 წ.)
უეუეტენანგოს დეპარტამენტი დაყოფილია 31 მუნიციპალიტეტად.
იხილეთ აგრეთვე
გვატემალის დეპარტამენტები
რესურსები ინტერნეტში
Información y Noticias de Huehuetenango.
Interactive department map
Estrategia de reducción de la pobreza - Huehuetenango
Huehuetenango General Information
სქოლიო
გვატემალის დეპარტამენტები
Keyvəndi

Keyvəndi (also, Keyvendi) is a village and municipality in the Ismailli Rayon of Azerbaijan. It has a population of 467. The municipality consists of the villages of Keyvəndi and Mingə.
References
Populated places in Ismayilli District
აურიპიგმენტი

აურიპიგმენტი (– ოქროსფერი საღებავი) — მინერალი. ქიმიური შედგენილობა As2S3, შეიცავს As 60,91%-სა და S 39,09%-ს. კრისტალდება მონოკლინურ სინგონიაში. კრისტალები პრიზმული აქვს, აგრეგატები — ფურცლოვანი, მარცვლოვანი, თირკმლისებრი და სხვა. აურიპიგმენტი ოქროსფერია, უფრო იშვიათად ნარინჯისფერ-ყვითელი, ზოგჯერ მორუხო. ელვარება — ცხიმოვანი, ტკეჩადობის სიბრტყეზე — სადაფისებრი. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით — 1,5–2; სიმკვრივე 3490 კგ/მ³. გვხვდება დაბალტემპერაუტიან ჰიდროთერმულ საბადოებში რეალგართან, ანტიმონიტთან და სხვა პარაგენეზისში, აგრეთვე ცხელი მინერალური წყლების გამონალექებსა და მოქმედი ვულკანების სუბლიმატებში. დარიშხანის მადნის ერთ-ერთი მთავარი მინერალია. იყენებენ ლითონური დარიშხანის და დარიშხანის სამჟანგის მისაღებად.საქართველოში მოიპოვება ლუხუნის დარიშხანის საბადოში.
კრისტარული სტრუქტურა
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Webexhibits "Pigments Through the Ages: Orpiment"
Babylonian Talmud Tractate Chullin see Rashi 'haZarnich'
Orpiment, Colourlex
სულფიდური მინერალები
პრიმერუ-დი-მაიუ

პრიმერუ-დი-მაიუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 330 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პორეკატუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 832 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26.14 კმ²-ზე. ფართობი 414 442 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარანა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჩაისის მეგალითური კომპლექსი

ჩაისის მეგალითური კომპლექსი — არქეოლოგიური ძეგლი თურქეთში, ჩილდირის რაიონში, ისტორიულ ჯავახეთში, სოფელ ჩაისში, თანამედროვე სოფელ კაიაბეის დასავლეთით 900 მეტრზე, მდინარე ყარასუს მარჯვენა ნაპირზე, შემაღლებულ ბორცვზე შემორჩენილია დიდი ზომის, უხეშად დამუშავებული მეგალითებით ნაშენები ნაგებობის (41°12'26.88"N; 43° 7'23.23"E.) კუთხის ფრაგმენტი და მრუდხაზოვანი კედელი, რომელიც თხემს მიუყვება. შემორჩენილი კუთხის ფრაგმენტი ბორცვის ჩრდილოეთ ნაწილშია. ბორცვის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში არის კლდეში ნაკვეთი ქვევრის ფორმის ღრმულები, რომელნიც, ჩანს, წყლის შესაგროვებლად გამოიყენებოდა. ტერასებზე აღმოჩნდა ათამდე ამგვარი წყალსატევი, რომელთაც საგანგებო წვიმის წყლის შემკრები არხები უკავშირდება. აქვე შეიმჩნევა მცირე ზომის ნაგებობების კვალი, შესაძლებელია, ისინი საცხოვრებლები ყოფილიყო, მომრგვალებული გეგმარების და მცირე ზომის შესასვლელებით. ამგვარი ნაგებობები მიშენებულია კლდეებზე, ან ნახევრად მღვიმეს წარმოადგენს. ნაგებობების კლდოვან კედლებზე, ძირითადად ზედა ნაწილში, ნაკვეთია მცირე ფოსოები, ალბათ გადახურვის კონსტრუქციისათვის. ერთ-ერთ სათავსში თაღოვანი ნიშაა აქვე კლდეზე ამოკვეთილია ცხენის გამოსახულება. ტერასებზე განლაგებული ნახევრად კლდეში ნაკვეთი კომპლექსის წინა ნაწილი მონგრეულია.
რესურსები ინტერნეტში
თურქეთის არქეოლოგიური ძეგლები
თურქეთის მეგალითური კომპლექსები
ილია სულამანიძე

ილია სულამანიძე (დ. 18 ივნისი, 2001, ტყიბული) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო), ახალგაზრდებს შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2019, ვანტაა, ფინეთი, 100 კგ), ჭაბუკებს შორის ევროპის თასის გამარჯვებული (2018, კლუჟ-ნაპოკა, რუმინეთი, 90 კგ), ჭაბუკებს შორის ევროპის თასის გამარჯვებული (2018, ტულა, რუსეთი, 90 კგ).
ძირითადი შედეგები
რესურსები ინტერნეტში
ილია სულამანიძე — ქართული სპორტი
დაბადებული 2001
ტყიბულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ქართველი ძიუდოისტები
დაბადებული 18 ივნისი
ერი (ისტორიული)

ერი (ისტორიული)
ერი — ძველი ქართული ტერმინი, ერთდროულად აღნიშნავდა ხალხსაც და ჯარსაც; წარმოშობილი უნდა იყოს სამხედრო დემოკრატიის ხანაში, როდესაც ხალხი და ჯარი ერთმანეთისაგან განუყრელი იყო. სტრაბონის მესამე გენოსის („მიწისმოქმედნი და მეომარნი“) ქართული სახელწოდება „ერი“ უნდა ყოფილიყო. სტრაბონისდროინდელი ერი იბერიის თავისუფალი მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენდა, მაგრამ განსხვავდებოდა ძველი ერისგან, მას აღარ გააჩნდა სუვერენობის ძირითადი ნიშნები (მმართველობის უმაღლესი ორგანოები, საბჭო და სახალხო კრება). ყოველი თავისუფალი მიწისმოქმედი მეომარიც იყო. იბერიის თავისუფალი მიწისმოქმედი საზოგადოება საჭირო შემთხვევაში ლაშქრობის ვალდებულიც იყო. შემდეგში შეიქმნა მეომართა ფენა, რომელიც მუდმივ სამხედრო სამსახურში იმყოფებოდა. მათგან გამოვიდნენ ანაურ-წარჩინებულებულთა და მხედართა სოციალური წინაპრები. შემდგომში, ფეოდალიზმის განვითარების შედეგად, ერის დაშლის პროცესი უფრო გაღრმავდა. ადრინდელი ფეოდალური ხანის ქართული წყაროებით წინანდელი თავისუფალი ერი უკვე სხვაზეა დამოკიდებული, ამიტომ, როდესაც ამა თუ იმ ფეოდალის სიძლიერეს აღნიშნავდნენ, იტყოდნენ, რომ ის ყველას აღემატებოდა „სიმრავლითა ერთა“ („სერაპიონ ზარზმელის ცხოვრება“). ამ ვითარების შედეგია, რომ ერის გვერდით ხმარობენ წვრილ ერსაც. ეს სახელწოდება პირველად დამოწმებულია ჯუანშერთან V საუკუნის ამბებთან დაკავშირებით. „წურილი ერი“ თავის თავს ერს ეძახდა და თავისი ძველი უფლებებისათვის ბრძოლას განაგრძობდა. ერის ნაშთები „ჰეროვანთა“ სახით მთაში, ხოლო „ერისაგანთა“ სახით ბარში განვითარებული ფეოდალიზმის ხანაშიც გვხვდება.
„ერისთაგანნი“ თავიანთ „უფალთა“ („პატრონთა“) „ყმებად“ ითვლებოდნენ ცალ-ცალკე თუ თემობით და ამის შესაბამისად ემსახურებოდნენ მათ. ისინი ამასთანავე ლაშქრობის მოვალენიც იყვნენ და ამის გამო, ტერმინი „ერისაგანი“, რომელიც სოციალურად „აზნაურს“ უპირისპირდებოდა, ჩვეულებრივ მოლაშქრის მნიშვნელობითაც იხმარებოდა. მას შემდეგ, რაც მატერიალურ დოვლათის მწარმოებელი საზოგადოება ჩვენში ძირითადად „გლეხთა“ კლასში გაერთიანდა, ზეპირი თუ მწიგნობრული ტრადიციით „ერი“ ხალხისა და ლაშქრის აღსანიშნავად დარჩა, მაგრამ დამოუკიდებელი სოციალური შინაარსით აღარ იხმარებოდა. XIX საუკუნის შეცვლილ პოლიტიკურ და სოციალურ-ეკონომიკურ ვითარებაში, როდესაც საქართველოში ჩამოყალიბდა ადამიანთა ახალი სოციალური-ისტორიული ერთობის ფორმა — ნაცია, ერი ამ ცნების აღმნიშვნელ სიტყვად იქცა.
იხილეთ აგრეთვე
ერი
ლიტერატურა
საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 2 თბ., 1973;
ჯანაშია ს., საქართველო ადრინდელი ფეოდალიზაციის გზაზე, შრომები, ტ. 1, თბ., 1949
ტერმინები
საქართველოს ისტორია
ემერკინგენი

ემერკინგენი — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ალბ-დუნაის რაიონში. თემის ფართობია 7,4 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 817 ადამიანს.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
Aberin

Aberin is a municipality located in the province and autonomous community of Navarre, northern Spain.
References
External links
ABERIN in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)
auto
Municipalities in Navarre
გვერდნი

გვერდნი, გუერდნი, საგალობელთა კრებული. ქრისტიანულ ეკლესიაში ლიტურგიულ ჰიმნთა რამდენიმე კრებული არსებობდა. ეს ჰიმნები ანუ საგალობელნი ემყარებოდნენ მუსიკალურ ბგერათა გარკვეულ სისტემას. თავდაპირველად ბიზანტიაში საგალობლები ოთხი ხმის სისტემას ემყარებოდა. VIII საუკუნეში იოანე დამასკელმა ამ ოთხ ძირითად ხმას, რომელთაც „ექოჲ კვირიოჲ“ — ქართლად „ჴმანი უფალნი“ ანუ „მთავარნი“ ეწოდებოდა, დაუმატა ოთხი სხვა ხმა, რომელთაც „ექოჲ პლაგიოჲ“ — ქართულად "ჴმანი გვერდითნი" ეწოდა.
ქართულ საგალობელთა კრებულები ორ წიგნად ყოფილა დაყოფილი უშუალოდ ხმების მიხედვით.; პირველში მოთავსებული ყოფილა 4 ძირითადი (ავთენტიკური) ხმის ჰიმნი და ეწოდებოდა „ჴმანი“, მეორეში — დანარჩენი 4 დამხმარე (პლაგიური) ხმისა, რომლებსაც „გუერდნი“ ეწოდებოდათ.
იხილეთ აგრეთვე
ოქტოიხოსი
ლიტერატურა
კეკელიძე კ., ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, თბ., 1960;
მეტრეველი ე., ძლისპირნი და ღმრთის მშობლისანი, თბ., 1971;
საგალობლები
სიმონ-ბოლივარის მუნიციპალიტეტი (მირანდა)

სიმონ-ბოლივარის მუნიციპალიტეტი (მირანდა)
სიმონ-ბოლივარი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, მირანდას შტატში. წარმოადგენს მირანდას შტატის 21 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 131 კმ². 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სიმონ-ბოლივარის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 42 803 ათასი ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 243,8 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე. მთავარი ქალაქია სან-ფრანსისკო-დე-იარე.
იხილეთ აგრეთვე
ვენესუელის მუნიციპალიტეტები
მირანდას შტატი
მირანდას შტატის მუნიციპალიტეტები
სიუდადელა (ბუენოს-აირესი)

სიუდადელა (ბუენოს-აირესი)
სიუდადელა — ქალაქი არგენტინაში. მდებარეობს ბუენოს-აირესის პროვინციაში. 2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 73 155 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
არგენტინის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
მუნიციპალიტეტის ინფორმაცია
ქალაქის ისტორია
ბუენოს-აირესის პროვინციის ქალაქები
მურო-დე-ალკოი

მურო-დე-ალკოი — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ალიკანტეს პროვინციის კომტატის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 129,86 კმ². მოსახლეობა — 9315 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ალიკანტეს მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
მურო-დე-ალკოის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ალიკანტეს მუნიციპალიტეტები
მესიას-ტარჟინუ

მესიას-ტარჟინუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 179 მეტრზე. მიეკუთვნება ოესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მედიუ-უესტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 188 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 31 კმ²-ზე. ფართობი 135 097 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
კარლო I სავოიელი

კარლო I სავოიელი, მეტსახელად მებრძოლი (დ. 28 მარტი, 1468, კარინიანო, იტალია — გ. 13 მარტი, 1490, პინეროლო, იტალია) — სავოიელთა დინასტიის წარმომადგენელი. სავოიის ჰერცოგი 1482-1490 წლებში. ჰერცოგ ამადეო IX-ისა და იოლანდ დე ვალუას უმცროსი ვაჟი. ჰერცოგ კარლო II-ის მამა.
ბიოგრაფია
კარლო სავოიელი დაიბადა 1468 წლის 28 მარტს პიემონტურ ქალაქ კარინიანოში. იგი იყო სავოიის ჰერცოგ ამადეო IX-ისა და მისი მეუღლის, იოლანდ დე ვალუას ვაჟი. დედის მხრიდან იგი საფრანგეთის მეფე შარლ VII-ისა და დედოფალ მარია ანჟუელის შვილიშვილი იყო, ხოლო მამის მხრიდან — კვიპროსის მეფე იანუსისა და დედოფალ შარლოტ დე ბურბონისა.
მამამისი 1472 წელს გარდაიცვალა, რის გამოც ტახტი კარლოს უფროსმა ძმამ, ფილიბერტო I-მა დაიკავა. ამ ამბიდან ათ წელიწადში ფილიბერტო უშვილოდ დაიღუპა, რის გამოც 1482 წლიდან ჰერცოგი კარლო I გახდა, რომელმაც 1485 წლის 1 აპრილს ცოლად შეირთო ბიანკა მონფერატელი (1472-1519), მონფერატის მარკიზ გულიელმო VIII-ისა და ელიზაბეტა სფორცას ქალიშვილი.
მას შემდეგ, რაც 1487 წელს კვიპროსის დედოფალი შარლოტა უშვილოდ აღესრულა და კვიპროსის სამეფო ვენეციას მიუერთდა, კარლო I გახდა კვიპროსის, იერუსალიმისა და კილიკიის სომეხთა ტიტულარული მეფე, როგორც მეფე იანუსის პირდაპირი შთამომავალი დედის ხაზით. ეს ოფიციალური წოდებები დღემდე აქვთ შენარჩუნებული სავოიელთა საგვარეულოს, ცხადია, მხოლოდ ტიტულარულად.
კარლო I გარდაიცვალა 1490 წლის 13 მარტს პინეროლოში, 21 წლის ასაკში, ტახტი კი მისმა ჩვილმა ვაჟმა, კარლო II-მ დაიკავა.
შვილები
კარლოს თავის ცოლ ბიანკასთან სულ ორი შვილი ჰყავდა:
იოლანდა ლუიზა (1487-1499), ცოლად გაჰყვა თავის ბიძაშვილს, ჰერცოგ ფილიბერტო II-ს, მაგრამ შვილები არ ჰყოლია;
კარლო II (1489-1496), სავოიის ჰერცოგი 1490-96 წლებში. გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
ლიტერატურა
François-Charles Uginet, CARLO I, duca di Savoia, in Dizionario biografico degli italiani, vol. 20, Roma, Istituto dell'Enciclopedia Italiana,
დაბადებული 28 მარტი
დაბადებული 1468
გარდაცვლილი 13 მარტი
გარდაცვლილი 1490
სავოიელთა დინასტია
სავოიის ჰერცოგები
Oberrothorn

Oberrothorn
The Oberrothorn (3,414 m) is a mountain of the Swiss Pennine Alps, overlooking Zermatt in the canton of Valais. Its summit can be easily reached via a trail on its southern flank, from the Unterrothorn cable car station or from Sunnegga.
Claims are often made that the Oberrothorn has one of the highest hiking trails in the Alps, or that it's the highest Alpine summit which can be walked up. Such statements are subjective, but do reflect the mountain's unusual accessibility for an Alpine summit of its height.
Due to its location to the east of Zermatt, hikers on the main route up and down the mountain are afforded excellent views of the Matterhorn, across the valley, with the popular Hornli Ridge ascent route being prominent.
References
External links
Oberrothorn on Hikr
Mountains of the Alps
Alpine three-thousanders
Mountains of Valais
Mountains of Switzerland
ისტორიოგრაფია

ისტორიოგრაფია (ბერძნ. ისტორია და ...გრაფია „აღწერა“) — ტერმინი რამდენიმე მნიშვნელობით გამოიყენება:
ისტორიული მეცნიერების მთელი ისტორია, აგრეთვე გამოკვლევათა ერთობლიობა, რომელიც შეეხება განსაზღვრულ ეპოქას, თემას, ან ისტორიულ ნაშრომთა ერთობლიობა, რომელთაც აქვთ შინაგანი ერთიანობა სოციალურ-კლასობრივი ან ნაციონალური მახასიათებლების მიხედვით, მაგ. შუა საუკუნეების ისტორიოგრაფია, ფრანგული ისტორიოგრაფია.
ისტორიული მეცნიერების დარგი, რომელიც შეისწავლის მის ისტორიას, კერძოდ: ისტორიული ცოდნის დაგროვებას, ისტორიული მოვლენების განმარტებას, ისტორიული მეცნიერების მეთოდოლოგიური მიმართულებების ცვლას და სხვა.
ისტორიის, ისტორიული პროცესის აღწერა. აქედან მომდინარეობს პროფესიული ტერმინი ისტორიოგრაფი, რაც ისტორიკოსის სინონიმია.
ისტორიოგრაფია არის წარსულის აღწერის მეტა-ანალიზი. ისტორიოგრაფიის შესწავლისას ისწავლება არა წარსულის მოვლენები უშუალოდ, არამედ ამ მოვლენების ინტერპრეტაციების ცვლილებები ცალკეული ისტორიკოსების შრომებში. ზოგიერთი ძირითადი საკითხი, რომელიც განიხილება ისტორიოგრაფიაში:
ვინ დაწერა ისტორიული წყარო (პირველადი ან მეორეული);
რამდენად სარწმუნოა წყარო;
როგორი იყო ისტორიული ცოდნა და წარმოდგენები წყაროს შედგენის პერიოდში;
ვინ იყო წყაროს შემკვეთი და მომხმარებელი (აუდიტორია);
რომელ წყაროებსა და ფაქტებს ანიჭებდნენ უპირატესობას და რომელს უგულვებელყოფდნენ თხრობისას;
რა მეთოდით იყო შეგროვებული ინფორმაცია და სხვა.
ლიტერატურა
Barnes, Harry Elmer. A history of historical writing (1962)
Barraclough, Geoffrey. History: Main Trends of Research in the Social and Human Sciences, (1978)
Bentley, Michael. ed., Companion to Historiography, Routledge, 1997, ISBN 0415285577: 39 chapters by experts
Breisach, Ernst. Historiography: Ancient, Medieval and Modern, 3rd edition, 2007, ISBN 0-226-07278-9
Budd, Adam, ed. The Modern Historiography Reader: Western Sources. London: Routledge, 2009.
Cohen, H. Floris The Scientific Revolution: A Historiographical Inquiry, Chicago, 1994, ISBN 0-226-11280-2
Conrad, Sebastian. The Quest for the Lost Nation: Writing History in Germany and Japan in the American Century (2010)
რესურსები ინტერნეტში
BBC Historiography Guide
International Commission for the History and Theory of Historiography
Philosophy of History
რიჩარდ გირი

რიჩარდ გირი (დ. 31 აგვისტო, 1949) — ამერიკელი მსახიობი. კარიერა დაიწყო 1970-იან წლებში მეორეხარისხოვანი როლებით. 1980-იან წლებში იქცა მთავარი როლები შემსრულებლად და სექს-სიმბოლოდ.
ფილმოგრაფია
რესურსები ინტერნეტში
The Gere Foundation
დაბადებული 31 აგვისტო
დაბადებული 1949
XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
ამერიკელი ადამიანის უფლებების დამცველი აქტივისტები
ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
ინგლისელი ამერიკელები
ტუხაშვილი

ტუხაშვილი
საკუთარი სახელი ტუხაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ლოვარდ ტუხაშვილი — ისტორიკოსი, პოლიტიკოსი
მირიან ტუხაშვილი — ეკონომისტი
ქართული გვარები