PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
რუსეთის სამხედრო ბაზები

რუსეთის სამხედრო ბაზები
რუსეთის საზღვრებს გარეთ
სომხეთი
რუსეთის 102-ე სამხედრო ბაზა, გიუმრი, სომხეთი. სამხედრო პერსონალის რაოდენობა შეადგენს 3,214 - 5,000 ადამიანს.
საქართველო
რუსეთის ფედერაციამ ცალმხრივად მიიღო გადაწყვეტილება სამხედრო ბაზების მშენებლობასთან დაკავშირებით მის მიერ ოკუპირებულ საქართველოს რეგიონებში: აფხაზეთში და სამხრეთ ოსეთში. მთლიანობაში დაახლოებით 8,000 ადამიანი.
ყირგიზეთი
სამხედრო ბაზე CSTO შეთანხმებით, კანტი, ყირგიზეთი.
მოლდოვა
რუსეთის სამხედრო ბაზა ტრანსნისტრიაში, დსთ-ს სამშვიდობო ძალები. დაახლოებით 1,500 სამხედრო მოსამსახურე.
ტაჯიკეთი
რუსეთის 201-ე მოტო-მსროლელი დივიზია. ასევე ვრცელი სამოქალაქო/სამხედრო აეროპორტი დუშანბესთან, რომელსაც შეუძლია ემსახუროს ყველა სახის სამხედრო სატრანსპორტო თვითმფრინავს. რუსეთის და ტაჯიკეთის საჰაერო ძალები დაბანაკებულია დუშანბეში, ფარხორის საჰაერო ბაზის ირგვლივ. დაახლოებით 7,500 მოსამსახურე.
უკრაინა
შავი ზღვის ფლოტი (2017?-მდე), სევასტოპოლი, უკრაინა. დაახლოებით 26,000 ჯარისკაცი.
სქოლიო
რუსეთის შეიარაღება
სამხედრო ბაზები ქვეყნების მიხედვით
Polyrhachis scutulata

Polyrhachis scutulata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
Turris babylonia

Turris babylonia — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
Dolen, Smolyan Province

Dolen, Smolyan Province
Dolen is a village in southern Bulgaria located in the Zlatograd municipality of the Smolyan Province. It is located near the Greek border.
In summer 2006 an ethnological expedition was carried out in the village.
References
Villages in Smolyan Province
ყიზილაღაჯი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ყიზილაღაჯი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ყიზილაღაჯი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ყიზილაღაჯი — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში
ყიზილაღაჯი — სოფელი აზერბაიჯანში, მასალის რაიონში
ყიზილაღაჯი — სოფელი აზერბაიჯანში, სალიანის რაიონში
ყიზილაღაჯის ყურე — ყურე აზერბაიჯანში, კასპიის ზღვის სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროსთან.
ყიზილაღაჯის ნაკრძალი — სახელმწიფო ნაკრძალი აზერბაიჯანში
Tretuk

Tretuk is a village in the Vardenis Municipality of the Gegharkunik Province of Armenia, located near the border with Azerbaijan. The village was populated by Azerbaijanis before the exodus of Azerbaijanis from Armenia after the outbreak of the Nagorno-Karabakh conflict. In 1988-1989 Armenian refugees deported from Azerbaijan settled in the village.
References
Populated places in Gegharkunik Province
ალექსი მირიანაშვილი

ალექსი მირიანაშვილი
ალექსი ივანეს ძე მირიანაშვილი (დ. 1860, ანაგა, ახლანდელი სიღნაღის მუნიციპალიტეტი — გ. 24 აპრილი, 1925, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი, მწერალი, პუბლიცისტი და საზოგადო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
7 წლის შეიყვანეს სოფელ ვაქირის დაწყებით სკოლაში. შემდეგ სწავლობდა სიღნაღის სამაზრო სასწავლებელში. 1881 წელს დაამთავრა თბილისის სამასწავლებლო ინსტიტუტის სრული კურსი. ამ პერიოდში იგი დაუახლოვდა ცნობილ ქართველ მოღვაწეებს ს. მესხს, ი. გოგებაშვილს, ნ. ცხვედაძეს, ნ. ლომოურს და მათი დახმარებით დაინიშნა მასწავლებლად თბილისის ქართულ სკოლაში, რომელიც „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელ საზოგადოებას“ ეკუთვნოდა.
აქ მან ნაყოფიერად იმუშავა რამდენიმე წელიწადს, შემდეგ გადაიყვანეს თბილისის სამასწავლებლო ინსტიტუტთან არსებულ საქალაქო სასწავლებელში, სადაც ერთხანს თვითონაც სწავლობდა. 1900-1923 წლებში თბილისის კომერციული სასწავლებლის პედაგოგია.
ალექსი მირიანაშვილის მხატვრული ლიტერატურისადმი სიყვარული ჯერ კიდევ სტუდენტობისას აღეძრა. სამწერლო ასპარეზზე 1879 წელს გამოვიდა. ამის შემდეგ აქტიურად თანამშრომლობდა პერიოდულ ორგანოებში: „ივერია“, „თეატრი“, „დროება“, „იმედი“, „ნობათი“, „ჯეჯილი“, „ნაკადული“, „მოამბე“, „ცნობის ფურცელი“, „სახალხო გაზეთი„“, თემი“, „თეატრი და ცხოვრება“ და სხვანი. იგი იყო ბავშვების საყვარელი მწერალი. ა. მირიანაშვილის „იგავ-არაკების კრებული“ თავის დროზე პოპულარობით სარგებლობდა. სულ მას გამოცემული აქვს შვიდი წიგნი.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 274, თბ., 1994
ქართველი მწერლები
დაბადებული 1860
გარდაცვლილი 1925
დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ა
საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
Merenptah (prince)

Merenptah (prince)
Merenptah was an ancient Egyptian prince during the 19th Dynasty, likely to have been a son of Pharaoh Merenptah.
He is known from two statues of Senusret I usurped by Pharaoh Merenptah − found in Tanis and Alexandria, respectively − and from three statue fragments from Bubastis. Since he shares a name with Pharaoh Merenptah, also, his name is similar to that of the crown prince and eventual successor, Seti Merenptah, and he wears an uraeus usually worn by pharaohs only, it is a possibility that he is in fact the same as either of these two, but Prince Merenptah's titles slightly differ from those of the pharaoh and the crown prince, also, the Senusret statues were usurped by Merenptah when he was already a pharaoh. Also, Seti Merenptah used both his names as a prince and as a pharaoh. It is possible that Merenptah's use of a uraeus stems from the power struggle between Pharaoh Merenptah's heirs following his death.
Sources
Ancient Egyptian princes
Nineteenth Dynasty of Egypt
Izmara

Izmara (also, İzmara) is a village in the Davachi Rayon of Azerbaijan. The village forms part of the municipality of Qorqan.
References
Populated places in Shabran District
გაბრიელი ( X საუკუნე)

გაბრიელი ( X საუკუნე)
გაბრიელი — X საუკუნის ქართველი კალიგრაფი. მოღვაწეობდა შატბერდის მონასტერში, სადაც 936 ვინმე გრიგოლ მირდატის ძის შეკვეთით გადაწერა სახარება, რომელიც ცნობილია ჯრუჭის I ოთხთავის სახელით (საქართველოს მეცნიერებათა აკედემიის ხელნაწერთა ინსტიტუტი, H-1660). ჯრუჭის I ოთხთავი ნაწერია ეტრატზე, ორ სვეტად, მრგლოვნად, ყავისფერ-მოყვითალო მელნით. ასოები მსხვილია, სქელკონტურიანი, კვადრატული, ოდნავ შემაღლებული პროპორციებისა, უსამკაულო; ზოგი ასო ძალიან ჩამოგრძელებულია, რაც იმას მოწმობს, რომ ამ დროს უკვე ჩნდება დეკორატიული გაფორმების სურვილი. ეს ხერხი, სინგურის გამოყენებასთან ერთად, თვალსაჩინო დეკორაციულ ეფექტს ახდენს. 940 ჯრუჭის ოთხთავი კამარებითა და მინიატიურებით შეუმკიათ (თევდორე, „კამარათა მწერალი“).
ლიტერატურა
ქსე, ტ. 2, გვ. 607, თბ., 1977
ქართველი კალიგრაფები
სუათისი (ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი)

სუათისი (ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი)
სუათისი — ნასოფლარი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში (კობის თემი), მდებარეობს მდინარე სუათისის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 2320 მეტრი, სტეფანწმინდიდან 38 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობს.
ლიტერატურა
სქოლიო
ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
თასების კულტურა

თასების კულტურა (ასევე ზარისებრი თასების კულტურა, თასების ადამიანები ან თასების ხალხი; ) — ძვ. წ. 2800 - 1800 პერიოდში გავრცელებული არქეოლოგიური კულტურა, რომელიც დაახლოებით ენეოლითის ხანიდან ადრეულ ბრინჯაოს ხანამდე მოიცავდა დასავლეთ ევროპას. ტერმინი კულტურისთვის დამახასიათებელი თიხის თასების მიხედვით შემოიღო ჯონ აბერკრომბმა (შოტლანდიელი არქეოლოგი).
იხილეთ აგრეთვე
მეგალითები
ნებრის დისკო
ყორღანების კულტურა (ძვ. წ. აღ. 1600-1200)
სამარხი ურნების კულტურა (ძვ. წ. აღ. 1300 – 750)
ლიტერატურა
Bradley, R. (2007) The Prehistory of Britain and Ireland. Cambridge: Cambridge University Press
Case, H. (1993) Beakers: Deconstruction and After, Proceedings of the Prehistoric Society 59, 241-268
Case, H. (2001) The Beaker Culture in Britain and Ireland: Groups, European Contacts and Chronology. In Nicolis, F. (ed.): Bell Beakers Today: pottery people, culture, symbols in prehistoric Europe (two volumes). Torento: Servizio Beni Culturali Ufficio Beni Archeologici, pp361–377
Charles, J.A. (1975) Where is all the Tin? Antiquity 49, 19-25
Darvill, T., Oxford Concise Dictionary of Archaeology, 2002, Oxford University Press, ISBN 0-19-211649-5.
რესურსები ინტერნეტში
BBC — History — Bronze Age Britain
Bronze Age — Beaker People — Wessex Culture
The Beaker Folk in the Balkans
Historical model of settling and spread of Bell Beakers Culture in the mediterranean France
Le Campaniforme et l'Europe à la fin du Néolithique
სქოლიო
არქეოლოგიური კულტურები
Daphnella louisae

Daphnella louisae — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
Tremnik

Tremnik is a village in the municipality of Negotino, North Macedonia. It is located in the Povardarie wine-growing region.
Demographics
According to the statistics of the Bulgarian ethnographer Vasil Kanchov from 1900, 657 inhabitants lived in Tremnik, 554 Muslim Bulgarians, 93 Christian Bulgarians and 10 Romani. On the 1927 ethnic map of Leonhard Schulze-Jena, the village is shown as a fully Muslim Bulgarian village. According to the 2002 census, the village had a total of 827 inhabitants. Ethnic groups in the village include:
Macedonians 618
Turks 85
Serbs 121
Others 3
References
Villages in Negotino Municipality
Turkish communities in North Macedonia
ჰარალდ V

ჰარალდ V (დ. 21 თებერვალი, 1937) — ნორვეგიის მეფე 1991 წლის 17 იანვრიდან. ტახტზე მამამისის ულაფ V გარდაცვალების შემდეგ ავიდა.
ჰარალდი პირველი პრინცია, რომელიც ბოლო ასწლეულში ნორვეგიაში დაიბადა. 1940 წელს ქვეყანაში ნაცისტების შეჭრის შემდეგ სამეფო ოჯახმა დატოვა ოსლო და ვაშინგტონში ცხოვრობდნენ. 1945 წელს უფლისწული ნორვეგიაში დაბრუნდა და 1955 წელს ოსლოს უნივერსიტეტში ჩააბარა. ამის მერე სამხედრო აკადემიაში გადავიდა. 1960 წლიდან ოქსფორდში სწავლობდა.
1968 წელს ცოლად არათავადიშვილი, სონია ჰარალდსენი შეირთო, მისგან ორი შვილი: პრინცესა მართა ლუიზა და კრონპრინცი ჰოკონი შეეძინა, რომელიც ტახტის მემკვიდრედ მიიჩნევა.
რესურსები ინტერნეტში
Official Website of the Norwegian Royal Family
Official Website of the Norwegian Royal Family: biography of the King
Biography from Norwegian government web site
Summary biography of the King
The Royals
ნორვეგიის მეფეები
გლუქსბურგები
დაბადებული 1937
დაბადებული 21 თებერვალი
ეგვიპტე-ოსმალეთის ომი (1831-1833)

ეგვიპტე-ოსმალეთის ომი (1831-1833)
ეგვიპტე-ოსმალეთის ომი ან ეგვიპტე-ოსმალეთის პირველი ომი — ომი ოსმალეთის იმპერიასა და ოსმალურ ეგვიპტეს შორის.
წინაპირობები
მუჰამედ ალის მმართველობის პერიოდში ეგვიპტე ფაქტობრივად დამოუკიდებელი იყო ოსმალეთის იმპერიისაგან. ეგვიპტემ ოსმალეთის იმპერიას მხარი დაუჭირა ომში საბერძნეთის დამოუკიდებლობისათვის. ამის გამო მუჰამედ ალიმ ოსმალეთის სულთან მაჰმუდ II-ს სირია სთხოვა, მაგრამ სულთანმა შესთავაზა მას კრეტის გუბერნატორი გამხდარიყო. იცოდა, რომ ამ კუნძულზე წესრიგის შენარჩუნებას მისი ფინანსების გამოფიტვა მოჰყვებოდა, მუჰამედ ალიმ ეს წინადადება უარყო და სირიის დაკავება თავად გადაწყვიტა.
ომის მსვლელობა
1831 წელს მუჰამედ ალის შვილი იბრაჰიმ-ფაშა სირიაში შეიჭრა არმიასთან ერთად. მიუხედავად იმისა, რომ ჯერ კიდევ ეგვიპტის დატოვებამდე ქოლერისაგან დაკარგა 5 000 ჯარსკაცი, იგი მაინც მიუახლოვდა სირიის სანაპიროს, აიღო ღაზა, იაფა, ხაიფა და ამავე წლის ნოემბერში ალყა შემოარტყა ქალაქ აკრას. ორი შეტევა წარუმატებელი გამოდგა. ქალაქის დასახმარებლად მოდიოდა ალეპოს მმართველი, ადმირალი ოსმან-ფაშა, მაგრამ იბრაჰიმ-ფაშა მოულოდნელად თავს დაესხა ოსმან-ფაშას, იგი გააქცია და მთელი თავისი ძალები შეკრიბა ქალაქ აკრასთან და იგი აიღო 1832 წლის 27 მაისს. დაიკავა დამასკი, ოსმალები დაამარცხა ჰომსში. დაიპყრო მთელი სირია. ეგვიპტიდან დამხმარე ძალები მიიღო და დეკემბრის შუა პერიოდში კონიასთან შეხვდა სერასქირ რეშიდ მეჰმედ-ფაშას. მიუხედავად ძალების სიმცირისა იბრაჰიმ-ფაშამ დაამარცხა ოსმალები და სერასქირი ტყვედ ჩაიგდო 9 ათას ჯარისკაცთან ერთად. დაიპყრო მთელი მცირე აზია და კონსტანტინოპოლს ექვსი დღის სავალზე მიუახლოვდა.
იბრაჰიმ-ფაშას შეეძლო აეღო კონსტანტინოპოლიც, ეგვიპტიდან რომ არ მოსვლოდა მუჰამედ ალი-ფაშას ბრძანება ბრძოლის შეწყვეტისა და დამხმარე ძალისათვის დალოდების შესახებ. რუსეთის იმპერატორმა ნიკოლოზ I-მა ოსმალების დასახმარებლად გააგზავნა ფლოტი ბოსფორის ექსპედიციის ფარგლებში. დიდმა სახელმწიფოებმა დაიწყეს მოლაპარაკებები და 1833 წლის 4 მაისს ქუთაჰიის ზავის მიხედვით მუჰამედ ალი გახდა სირიისა და ადანის მმართველი. ივლისში რუსეთისა და ოსმალეთის იმპერიებმა ხელი მოაწერეს უნქიარ-ისქელესის შეთანხმებას, რომლის მიხედვითაც ორმა სახელმწიფომ ერთმანეთს დახმარება აღუთქვა ომიანობის ჟამს.
ომის შედეგები
დათმობებმა, რომელიც განხორციელდა მშვიდობის შენარჩუნების გამო, უკმაყოფილება გამოიწვია ორივე მოწინააღმდეგის ბანაკში. შედეგად, მუჰამედ ალიმ გადაწყვიტა ეგვიპტის დამოუკიდებლობის გამოცხადება, რამაც ეგვიპტე-ოსმალეთის მეორე ომი გამოიწვია.
რესურსები ინტერნეტში
Кэролайн Финкель. История Османской империи. Видение Османа. — М.: АСТ, 2010. — ISBN 978-5-17-043651-4
Египетско-турецкие конфликты. Большая Российская энциклопедия. Том 9. — М.: Большая Российская энциклопедия, 2007. — ISBN 978-5-85270-339-2
Египетские кризисы . Дипломатический словарь. — М.: Государственное издательство политической литературы, 1948.
Египетские кризисы 1831-33 и 1839-41 . Советская историческая энциклопедия. — М.: Государственное научное издательство «Советская энциклопедия», 1964.
ოსმალეთის იმპერიის ისტორია
ლიბანის ისტორია
პალესტინის ისტორია
XIX საუკუნის ომები
ვაზისუბნის მეხუთე ნამოსახლარი

ვაზისუბნის მეხუთე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაზისუბნის დასავლეთით 300-500 მეტრზე, მდინარე მღვრიეხევის მარჯვენა ნაპირზე.
ნამოსახლარი განეკუთვნება გვიანადელ შუა საუკუნეებს. მიწის ხვნისას აქ ჩნდება ნაგებობათა ნაშთები, ქვითკირის საწნახელები, ქვევრები, წითელკეციანი ჭურჭლის ფრაგმენტები.
ლიტერატურა
გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ყირიმ გირეი

ყირიმ გირეი (დ. ბახჩისარაი, ყირიმის სახანო, 1717 — გ. 1769, კეუშენი, მოლდავეთი) — ყირიმის ხანი ორჯერ: 1758–1764 და 1768–1769 წლებში, დევლეთ II გირეის უმცროსი ვაჟი, სელიმ I გირეის შვილიშვილი.
ბიოგრაფია
ყირიმ გირეი იყო ხან დევლეთ II-ის უმცროსი შვილი. აღიზარდა უფროსი ძმის, არსლან გირეის ოჯახში. ყირიმი 1748–1750 წლებში ბუჯაკის ურდოს მმართველად იყო დანიშნული, ამავდროულად ნურედინის თანამდებობას იკავებდა. ჯერ კიდევ 1750-იანების დასაწყისში ყირიმ გირეიმ დამოუკიდებელი საგარეო პოლიტიკის გატარება დაიწყო, პირადად ელჩები გაუგზავნა პრუსიის მეფე ფრიდრიხ II-ს. გაცნობიერებული რუსეთის მხრიდან მზარდი საფრთხის შესახებ, ის ცდილობდა მოკავშირეების მოძებნას ერთობლივი თავდაცვის ორგანიზებისთვის. 1756 წელს მოუწია ყირიმის დატოვება და დასახლდა მცირე აზიაში, სადაც არ შეუწყვეტია პოლიტიკური მოღვაწეობა. მხარს უჭერდა ყირიმის ხანით, ჰალიმ გირეით უკმაყოფილო ედისან ნოღაებს. პირადად შემოიკრიბა დიდი ჯარი და ყირიმზე სალაშქროდ გაემართა. მისი სიძლიერისა და პოპულარობის გათვალისწინებით, 1758 წელს ოსმალეთის სულთანმა გადაწყვიტა ყირიმისთვის ხანის წოდების მინიჭება.
ტახტის დაკავების შემდეგ, ყირიმ გირეიმ საკმაოდ წარმატებული საშინაო პოლიტიკა გაატარა. უდიდესი წვლილი შეიტანა ქვეყნის ეკონომიკური და კულტურული ცხოვრების განვითარებაში. ხელი შეუწყო სოფლის მეურნეობის განვითარებას. მარცვლეულის წარმოების მოცულობა იმდენად გაიზარდა, რომ ხანმა დაისვა მარცვლეულის ექსპორტზე საკითხი დნეპრზე სპეციალური პორტის აშენების შესახებ. სახანოს ეკონომიკური დამოუკიდებლობის გზების ძიებაში მან ბრძანა გეოლოგიური კვლევების ჩატარება ყირიმის და კავკასიის მთებში მინერალებისა და ძვირფასი ლითონების მოსაძებნად.
ყირიმ გირეიმ დაიწყო დიდი პოლიტიკური ალიანსის შექმნა რუსეთის იმპერიის ექსპანსიისთვის წინააღმდეგობის გასაწევად. საბოლოოდ პრუსიასთან მოლაპარაკება უშედეგოდ დამთავრდა, რადგან 1762 წელს დასრულდა რუსეთ-პრუსიის ომი და ფრიდრიხ II-მ მიატოვა ანტირუსული ალიანსის იდეა. ყირიმ გირეი პრუსიის შემდეგ შეეცადა რეჩპოსპოლიტასთან სამხედრო კავშირის დამყარებას, მან სულთან მუსტაფა III-ს დაუმტკიცა ოსმალეთის ნეიტრალიტეტის დესტრუქციულობა აღმოსავლეთ ევროპის საქმეებში, მაგრამ სანაცვლოდ ტახტიდან გადაყენება მიიღო. ის შეცვალა მისმა ძმისშვილმა, სელიმ III გირეიმ.
1768 წელს ყირიმ გირეი ოსმალებმა მეორედ აიყვანეს ყირიმის ტახტზე. ახლადდაწყებულ რუსეთ-ოსმალეთის ომში ყირიმ გირეის დაევალა ყირიმელი თათრებისა და ოსმალების დიდი არმიის მეთაურობა. 1769 წელს შეუტია სამხრეთ უკრაინას, მაგრამ მიტოვებული სოფლების დაწვისა და გაძარცვის გარდა, ვერაფერს მიაღწია.
ყირიმ გირეი პოლონეთის გავლით მოლდავეთში გადასვლისას, მოულოდნელად გარდაიცვალა სამხედრო ბანაკში, კეუშენში. იყო მიზანმიმართული მოწამვლის ყველა ნიშანი (ხანის სიკვდილის თვითმხილველი, ფრანგი ავანტიურისტი, ელჩი ბარონი ფრანც დე ტოტი ეჭვობდა ოსმალთა დიდ ვეზირზე), თუმცა ბეგებმა უარი თქვეს გამოძიების დაწყებაზე. ყირიმის ცხედარი ბახჩისარაიში გადაასვენეს და დაკრძალეს ხანების სასაფლაოზე.
იხილეთ აგრეთვე
ყირიმის სახანო
გირეის დინასტია
ყირიმის ხანების სია
ლიტერატურა
О. Гайворонский «Созвездие Гераев»
О. Гайворонский «Повелители двух материков» тома 1-2
Халим Гирай «Розовый куст ханов» (история крымских ханов)
ყირიმის ხანები
ყირიმის სახანო
გირეის დინასტია
დაბადებული 1717
გარდაცვლილი 1769
ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
ელვინ როთი

ელვინ როთი (დ. 18 დეკემბერი, 1951) — ამერიკელი ეკონომისტი, ჰარვარდის უნივერსიტეტის პროფესორი, ჰარვარდის ბიზნეს სკოლის ლექტორი. მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვის თამაშის თეორიის, ბაზრის მოწყობის თეორიისა და ექსპერიმენტული ეკონომიკის სფეროში. 2012 წელს ლოიდ შეპლისთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ეკონომიკაში.
დაიბადა ნიუ-იორკში, ებრაულ ოჯახში. მისი მშობლები მასწავლებლები იყვნენ. სწავლობდა მარტინ ვან ბურენის სახელობის საშუალო სკოლაში, კუინზში. თუმცა თხუთმეტი წლის ასაკში უსწავლელობის გამო სკოლიდან გამოუშევს. შემდეგ მოხვდა კოლუმბიის უნივერსიტეტის ინჟინერიის კურსებზე, გარკვეული დროის შემდეგ კი ჩაირიცხა უნივერსიტეტის საინჟინრო ფაკულტეტზე, რომლის დამთავრების შემდეგაც გაიარა მაგისტრატურა და ასპირანტურა სტენფორდის უნივერსიტეტში, სპეციალობით ოპერაციების კვლევა.
ძირითადი ნაშრომები ნობელის თემაზე
რესურსები ინტერნეტში
ელვინ როთი ჰარვარდის ბიზნეს სკოლის საიტზე
ელვინ როთის კვლევის კომპილაცია
სქოლიო
ამერიკელი ეკონომისტები
ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
დაბადებული 1951
ირანის პრეზიდენტი

ირანის პრეზიდენტი — ირანის ისლამური რესპუბლიკის მთავრობის მეთაური, აირჩევა პირდაპირი საყოველთაო არჩევნების გზით 4 წლის ვადით. იგი ქმნის მინისტრთა კაბინეტს და ხელმძღვანელობს მის მუშაობას. აღსანიშნავია, რომ ირანის საკანონმდებლო, აღმასრულებელი და სასამართლო ხელისუფლება იმყოფება ქვეყნის პოლიტიკური და სულიერი ლიდერის (ამჟამად აიათოლა ხამენეი) კონტროლის ქვეშ. პრეზიდენტის თანამდებობა შემოღებულ იქნა შაჰის რეჟიმის დამხობის შემდეგ. თავდაპირველად მას სიმბოლური ფუნქცია ჰქონდა, მაგრამ კონსტიტუციური ცვლილების შემდეგ გაუქმდა პრემიერ-მინისტრის პოსტი და მისი ბევრი ფუნქცია პრეზიდენტს დაეკისრა. ამჟამად ირანის პრეზიდენტი გავლენიან პოლიტიკურ ფიგურას წარმოადგენს.
ირანის პრეზიდენტები
რესურსები ინტერნეტში
ირანის ისტორიის ქრონოლოგია
ირანის პრეზიდენტები
აზიის ქვეყნების პრეზიდენტები
Vazha Lortkipanidze

Vazha Lortkipanidze (born November 29, 1949) is a Georgian politician, former State Minister of Georgia and Ambassador of Georgia to Russia, member of the Parliament of Georgia,
Professor and a true member of the National Academy of Sciences of Georgia.
Early years
Lortkipanidze was born on November 29, 1949 in Tbilisi, Georgia. In 1973, he graduated from Mathematics Department of Tbilisi State University and Moscow Academy of Sciences with bachelor's and then doctoral degrees.
In 1983-1986, he was second and then first secretary of Central Committee of Georgian Komsomol during Eduard Shevardnadze's tenure as the First Secretary of Georgian SSR. In 1986-1988, he was the First Secretary of Mtatsminda Regional Committee of Communist Party of Georgia and then worked as the head of department in the CC of Communist Party of Georgia and in 1989-1990 as Deputy Chairman of Cabinet of Ministers of Georgia.
Political career
When Zviad Gamsakhurdia took over with independence of Georgia, Lortkipanidze left government work finding a job at Tbilisi Research Institute, but with Shevardnadze's return to power in January 1992, he was immediately appointed Chief of Staff of Presidential Administration of Georgia, a post he held until January 17, 1995. From 1995 through 1998, he was the Ambassador of Georgia to Russia. His additional duties were representing the Georgian side in the Russian-mediated negotiations with Abkhazia. He had good relations with high-ranking officials in the Russian government but at home he was considered pro-Russian by the opposition parties. Lortkipanidze was appointed State Minister of Georgia on July 31, 1998 shortly after Nikoloz Lekishvili resigned from the post on July 26 due to criticism on economic policies. Lortkipanidze left the post on May 11, 2000 and was replaced by Giorgi Arsenishvili. He was elected the leader of Christian-Democratic Union of Georgia in November 2002.
Considered a close ally to Shevardnadze, he was appointed the head of the campaign for pro-presidential block Alliance for New Georgia in the Georgian presidential election campaign.
He has a PhD in Economics and is currently a professor at Tbilisi State University. He married Irine Khomeriki in 1983 and they have two children: Nino (1984) and
Ana (1993).
References
Diplomats of Georgia (country)
Government ministers of Georgia (country)
1949 births
Living people
Ambassadors of Georgia (country) to Russia
Members of the Parliament of Georgia
Politicians from Tbilisi
Tbilisi State University alumni
20th-century politicians from Georgia (country)
ურუბამბა (მდინარე)

ურუბამბა (მდინარე)
ურუბამბა — მდინარე პერუს ცენტრალურ ნაწილში.
სიგრძე 725 კმ. სათავეს იღებს ცენტრალური ანდების წყალგამყოფ მასივზე, ვილკანოტას სახელწოდებით. იგი ტიპური მთის მდინარეა ჭორომებით და ჩანჩქერებით. მიედინება ღრმა კანიონში, ერთვის მდინარე ტამბოს, რის შედეგადაც წარმოიქმნება მდინარე უკაიალი. მდინარის ხეობაში მდებარეობს მაჩუ-პიქჩუ.
რესურსები ინტერნეტში
ენციკლოპედია ბრიტანიკა
პერუს მდინარეები
Bardzruni

Bardzruni is a village in the Vayk Municipality of the Vayots Dzor Province of Armenia. Situated on the southern slopes of the Vayots Dzor mountains in Armenia, the village is positioned 41 km to the southeast of the Province Center and 28 km away from the city of Vayk. It is also a border settlement located at an elevation ranging from 1950 to 2050 meters above sea level. The village is 220 km away from Yerevan, the capital city of Armenia.
Etymology
The village was previously known as Sultanbek.
History
Established at the beginning of the 19th century, the village underwent resettlement in 1928 by Armenian immigrants from Khoy and Salmast gavars. Previously known as "Sultan Bek," the village underwent a renaming process in 1935. However, the village is older than assumed. This is evidenced by the khachkars (cross-stones), dated to the 7th century, found in the area called "Hin Gyugh" (Old Village), as well as half-destroyed structures with ornamental and hewn stones.
Climate
The climate is cold in winter and cool in summer. The yearly precipitation ranges between 350 and 400 mm. The climate is favorable for cultivating horticulture, cereals, and fodder crops.
Population
According to the RA 2011 census results, Bardzruni had a recorded permanent population of 361 individuals, with a current population of 335. The residents are primarily Armenians, whose ancestors predominantly migrated from Salmast in 1829.
The population dynamics of Bardzruni over the years:
Occupation
Agriculture serves as the primary sphere of livelihood in the village. The local population is involved in arable farming, horticulture, animal husbandry, and beekeeping. Reserve lands are not used because they are on the border.
Historical and cultural sites
The village preserves churches dating back to 1884 and the 13th-14th centuries, along with 19th-century chapels and khachkars (cross-stones) from the 13th-17th centuries. Besides, St. George church is located 1 km southeast.
Gallery
References
External links
Populated places in Vayots Dzor Province
სიერა-ლა-კულატის ეროვნული პარკი

სიერა-ლა-კულატის ეროვნული პარკი , ასევე ცნობილი როგორც სიერა-დე-ლა-კულატის ეროვნული პარკი) — ეროვნული პარკი მერიდისა და ტრუხილიოს შტატში, ვენესუელაში. მდებარეობს ვენესუელის ანდების ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ეროვნულ პარკად 1989 წლის 7 დეკემბერს გამოცხადდა.
იხილეთ აგრეთვე
ვენესუელის ეროვნული პარკების სია
მოროკოის ეროვნული პარკი
სქოლიო
ვენესუელის ეროვნული პარკები
1989 წელს დაარსებულები ვენესუელაში
1989 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
მერიდის შტატის გეოგრაფია
მერიდის შტატის ღირსშესანიშნაობები
ტრუხილიოს შტატის გეოგრაფია
ტრუხილიოს შტატის ღირსშესანიშნაობები
გოქშოსებრნი

გოქშოსებრნი — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. აქვთ მოპირისპირედ განლაგებული უთანაფოთლო ფოთლები, თავაკისებრ ყვავილედებად შეკრებილი, საბურვლით გარშემოხვეული წვრილი ყვავილები, თესლურა ნაყოფი.
ოჯახში 8-10 გვარი და 250-მდე სახეობაა. გავრცელებული არიან აღმოსავლეთ ნახევარსფეროში, ძირითადად ხმელთაშუაზღვისპირეთის ქვეყნებში, იშვიათად აღმოსავლეთ აზიაში და აღმოსავლეთ აფრიკის მთებში. კავკასიაში — 7 გვარი და 70 სახეობაა, საქართველოში — 7 გვარი და 38 სახეობა. მნიშვნელოვანი გვარებია, ფოლიო, გოქშო და სხვა. ზოგიერთ სახეობას იყენებენ დეკორატიული მიზნით.
ლიტერატურა
სარკოდინები

სარკოდინები, ცრუფეხიანები — უხერხემლო ცხოველთა კლასი უმარტივესთა ტიპისა. მოძრაობენ ფსევდოპოდიებით. სარკოდინების უმრავლესობა თავისუფლად მცხოვრები ფორმებია. შეიცავს 3 ქვეკლასს: ფესვფეხიანებს, სხივარებს და ფორამინიფერებს.
სქოლიო
უმარტივესები
pl:Sarkodowe