PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ბატუანი (მასბატე)

ბატუანი (მასბატე)
ბატუანი (ოფიციალურად ბატუანის მუნიციპალიტეტი) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი მასბატეს პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 14 610 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 14 ბარანგაის.
კლიმატი
რესურსები ინტერნეტში
Philippine Census Information
Local Governance Performance Management System
სქოლიო
მასბატეს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ზაჰმათაბადი (ბილიასუვარი)

ზაჰმათაბადი (ბილიასუვარი)
ზაჰმათაბადი — სოფელი აზერბაიჯანში, ბილიასუვარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 3 006 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ბილიასუვარის რაიონის სოფლები
ოტეისა

ოტეისა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ესტელია-ორიენტალის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 48 კმ². მოსახლეობა — 930 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ნავარის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ოტეისის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ნავარის მუნიციპალიტეტები
ნავარის ქალაქები
დიასახლისი და მოახლე

დიასახლისი და მოახლე — ჰოლანდიელი მხატვრის, პიტერ დე ჰოხის ნახატი, შესრულებული დაახლოებით 1660 წელს. ჰოლანდიური ჟანრის ნიმუშია, სადაც კონცენტრირებულია დელფტის სკოლის ყველა ღირებულება. გამოწერილია ინტერიერის ყველა დეტალი. სურათზე ჩანს საპატიო ბიურგერის ცხოვრების ტიპური სცენა. სურათი ინახება სანქტ-პეტერბურგში, ერმიტაჟში.
რესურსები ინტერნეტში
დიასახლისი და მოახლე
სქოლიო
პიტერ დე ჰოხის ნახატები
პეტრე ნასყიდაშვილი

პეტრე ნასყიდაშვილი (დ. 27 ნოემბერი, 1928, ვალე — გ. 2014) — ქართველი მეცნიერი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა კანდიდატი (1956), სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1976), პროფესორი (1977).
ბიოგრაფია
1952 წელს დაამთავრა საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის აგრონომიული ფაკულტეტი; საქართველოს სასოფლო სამეურნეო ინსტიტუტის ასპირანტურა სელექცია — მწთესლეობის სპეციალობით 1955 წელს.
1952–2006 წლებში იყო საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის ასპირანტი, სელექცია — მეთესლეობის კათედრის ლაბორანტი, დოცენტი, აგრონომიული ფაკულტეტის დეკანი, გენეტიკისა და სელექცია — მეთესლეობის კათედრის გამგე და ამ კათედრის პროფესორი, პრორექტორი სასწავლო დარგში; 1995-2006 წლებში საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სელექციური მიღწევების გამოცდისა და დაცვის კომისიის თავმჯდომარე, შემდეგ ინსპექციის უფროსი; 2007-2010 წლებში საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის აგროტექნოლოგიის დეპარტამენტის მთავარი კონსულტანტი. 2008 წლიდან საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის გენეტიკური რესურსების საკოორდინაციო ცენტრის ხელმძღვანელი, აკადემიური დეპარტამენტის მთავარი ექსპერტი. 2005 წელს იუნესკოს გადაწყვეტილების შესაბამისად, მეცნიერების ისტორიის საქართველოს საზოგადოებამ დააჯილდოვა მედლით და პრემიით; საქართველოს ერის წინაშე გაწეული დიდი ღვაწლისთვის და მეცნიერების განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის, დაჯილდოებულია საქართველოს საპატრიარქოს სიგელით (2007); ხორბლის სელექციაში დიდი მიღწევებისთვის, ხორბლის და სიმინდის გაუმჯობესების ცენტრის (CIMMYT) მიერ დაჯილდოებულია დიპლომით და სამკერდე ნიშნით (2008); არჩეულ იქნა გორის სუხიშვილის სახელობის უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორად (2008); მიენიჭა ლეონარდე დეკაპრელევიჩის აკადემიური სახელობითი პრემია (2011); ნიკილოზ ვავილოვის სახელობის მედალი (2012). გამოქვეყნებული აქვს 675-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი ქართულ (501), რუსულ (140) და ინგლისურ (34) ენებზე, მათ შორის 15 მონოგრაფია, 16 სახელმძღვანელო, 23 მეთოდური მითითება და მეთოდური დამუშავება, 10-ზე მეტი ღონისძიება — რეკომენდაცია და 19 ჯიშისა და ჰიბრიდის ავტორი.
ორგანიზაციის წევრი
აგრარული განათლების საერთაშორისო აკადემია, აკადემიკოსი (2000-)
საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია, აკადემიკოსი (1996-)
საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია, წევრ–კორესპონდენტი (1990-1996)
საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია, აკადემიკოსი (1996-2014)
ფაზისის მეცნიერებათა აკადემია, აკადემიკოსი (2003-)
ჯილდოები
1997 — ღირსების ორდენი
1990 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია
1987 — ახალციხის საპატიო მოქალაქე
1985 — საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე
1980 — საპატიო ნიშნის ორდენი
ბიბლიოგრაფია
ტრიტიკალე (ავტორი). თბ., საბჭ, საქართველო, 1986, გვ. 111
ხორბლის სელექციის გენეტიკური საფუძვლები. (ავტორი). თბ., 1985, გვ. 56
ტრიტიკალეს წარმოების ინტენსიფიკაციის გზები (ავტორი). თბ., სამეცნ.-კვლევ. ინ-ტი, 1984, გვ. 44
ლიტერატურა
წიგნი ღირსებისა: ტ. 2/ შემდგ.:ყიფიანი თ., (რედ.), გაჩეჩილაძე თ., სიმონიშვილი გ., თბ., 2001, გვ. 202
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 27 ნოემბერი
დაბადებული 1928
გარდაცვლილი 2014
ქართველი სოფლის მეურნეობის მუშაკები
საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
Mongrel (disambiguation)

Mongrel (disambiguation)
A mongrel is a dog that does not belong to one officially recognized breed and is not the result of intentional breeding.
Mongrel may also refer to:
Music
Mongrel (band), a British-Irish band formed in 2008
Mongrel (The Number Twelve Looks Like You album), 2007
Mongrel (The Bob Seger System album), 1970
Stage and screen
Mongrel (film), a 1982 American film
The Mongrel, a 2012 Italian film
Mongrels (TV series), a British puppet-based situation comedy series
Other uses
Mongrel (magazine), an Irish magazine 2003–2008
Mongrel (web server), an open-source software library
Mongrel Media, a Canadian film distributor
Mongrel Mob, a New Zealand gang
Mongrel complex, a national inferiority complex in Brazil
Mongrel, a 2016 novel by Stephen Graham Jones
Mongrel, a derogatory term for mixed-race people
See also
Hybrid (biology)
Mixed breed
Variety (botany)
სვეტლანა გრიგორიანი

სვეტლანა გრიგორიანი
სვეტლანა რუბენი გრეგორიანი (დ. 30 სექტემბერი, 1930 — გ. 12 მაისი, 2014) — სომეხი მსახიობი, რომელსაც მიენიჭა სომხეთის სახალხო არტისტის წოდება.
ბიოგრაფია
გრიგორიანი დაიბადა ერევანში. ის სცენაზე გამოდიოდა 13 წლიდან. ერევნის სახვითი ხელვონებისა და თეატრის ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ ვართან აჯემიანმა ის მიიწვია ერევნის პარონიანის მუსიკალური კომედიის თეატრში, სადაც ის მუშაობდა სიცოცხლის ბოლომდე.
გრიგორიანი ცნობილი იყო პარონიანის სახელმწიფო მუსიკალური კომედიის თეატში შესრულებული კომედიური როლებით (როზა „Taxi, Taxi-ში“; სატენიკი „Im zokanche-ში“.
2011 წელს სომხეთის პრეზიდენტმა გრიგორიანი დააჯილდოვა “პირველი ხარისხის მედლით სამშობლოსადმი გაწეული შრომისათვის“ „მისი დიდი წვლილის გამო თეატრალური ხელოვნების განვითარებაში, მაღალი დონის სამსახიობო უნარებისა და უკვდავი პერსონაჟების შექმნისათვის. მან, ასევე, თავისი მე-80 დაბადების დღისთვის მიიღო ჰაკობ მეგაპარტომის მედალი მისი დამსახურებისთვის.
გარდაცვალება
დაიღუპა 83 წლის ასაკში, 2014 წლის 12 მაისს.
სქოლიო
დაბადებული 30 სექტემბერი
დაბადებული 1930
გარდაცვლილი 2014
გარდაცვლილი 12 მაისი
სომეხი მსახიობები
ანდორის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

ანდორის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები წარმოადგენს ანდორას საერთაშორისო ტურნირებზე და შეხვედრებზე ფეხბურთში. ნაკრების კონტროლს და ხელმძღვანელობას ახორციელებს ანდორის ფეხბურთის ფედერაცია.
ფორმა
2008 წლიდან ანდორას ნაკრების ფორმას კერავს გერმანული ფირმა Macronი.
მიღწევები
მსოფლიოს ჩემპიონატზე
ევროპის ჩემპიონატზე
ამჟამინდელი შემადგენლობა
შემადგნლობა მოცემულია 2015 წლის 12 ოქტომბერს სენტ კიტსი და ნევისის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ გამართული მატჩის მიხედვით.
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"
რეკორდები
ყველაზე მეტი მატჩი
ბომბარდირები
მწვრთნელები
ისიდრე კოდინა (1996)
მანუელ მილუირი (1997–1999)
დავიდ როდრიგო (1999–2009)
კოლდო (2010–)
რესურსები ინტერნეტში
ანდორას კუნძულების ფეხბურთის ფედერაციის საიტი
ევროპის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
ანდორის ეროვნული სპორტული ნაკრებები
ანდორის ფეხბურთი
კონფლუენსიის დეპარტამენტი

კონფლუენსიის დეპარტამენტი — დეპარტამენტი არგენტინაში, ნეუკენის პროვინციაში.
არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2001 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 314 793 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 7 352 კმ²-ია.
დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ნეუკენი.
რესურსები ინტერნეტში
არგენტინის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
Provincia según localidad. Población censada en 1991 y población por sexo en 2001
ნეუკენის პროვინციის დეპარტამენტები
Gnamptogenys niuguinense

Gnamptogenys niuguinense — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Gnamptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ლევან გოფოძე

ლევან გოფოძე (დ. 1 ოქტომბერი, 1960, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2020).
1983 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1983–1984 წლებში მუშაობდა რესპუბლიკური ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოს ზოგადი ქირურგიის განყოფილებაში. 1985 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის თანამშრომელია. ავტორია 22 სამეცნიერო ნაშრომის ურგენტული ქირურგიის პრობლემატურ საკითხებზე. ექიმი–ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა „წყლულოვანი ეტიოლოგიის გასტროდუოდენური სისხლდენების მკურნალობის ტაქტიკის არჩევა ჰიპოქსიის საკომპენსაციო სარეზერვო შესაძლებლობების შეფასების გზით“, რომელიც დაიცვა 1998 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი ექიმები
დაბადებული 1 ოქტომბერი
დაბადებული 1960
თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2020)
თბილისში დაბადებულები
ლ
აალება

აალება — საწვავი ნივთიერების ანთება სითბოს წყაროს (ალის, ელექტრული ნაპერწკლის, გახურებული სხეულის) შეხებით. აალებას გარეგანი სითბოს წყაროს გარეშე თვითაალება ჰქვია.აალების უნარი აქვს საწვავი აირების ნარევებს:მეთანსა და ჰაერის ან ჟანგბადის,ბენზინის ორთქლის და ჰაერის,წყალბადის და ჟანგბადის,წყალბადის და ქლორის და სხვა ნარევებს.სითხეების აალებას წინ უსწრებს სითხის აორთქლება და ორთქლის ჰაერთან შერევა. იწვის არა სითხე(სპირტი, ბენზინი), არამედ მისი ორთქლი.ტემპერატურას, რომელზედაც გახურებულ ზედაპირთან კონტქტში მყოფი ნივთიერება ალდება, აალების ტემპერატურა ეწოდება.
ლიტერატურა
ქიმიური პროცესები
Argina, Armenia

Argina, Armenia
Argina is a village in the Armavir Province of Armenia. The town was named after the Argina Monastery, which is across the border in Turkey.
See also
Armavir Province
References
Populated places in Armavir Province
ბაურჩი-მოლდოვენი

ბაურჩი-მოლდოვენი — სოფელი მოლდოვაში, კაჰულის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 75 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 226 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
კაჰულის რაიონის სოფლები
ორბელიანები

ორბელიანები (იგივე ორბელიშვილები, ყაფლანიშვილები, XIX საუკუნის პირველ ნახევარში ჯამბაკურ-ორბელიანებადაც იხსენიებოდნენ), ფეოდალური საგვარეულო XVII-XIX საუკუნეების საქართველოში. ქაჩიბაიძე-ბარათაშვილების ერთ-ერთი შტო. გვარის ფუძემდებელი იყო ორბელ ბარათაშვილი, რომელიც 1536 წელს გაეყარა თავის სახლიკაცს იოთამ ბარათაშვილს. ორბელს ერგო 59 სოფელი, 617 კომლი გლეხითურთ ლოქის მთის ნახევარი, ფიტარეთის და დმანისის ეკლესიების ნახევარი (ეს ეკლესიები შემდეგ მთლიანად ორბელიანების საკუთრება გახდა). 1610-იან წლებში ორბელიანების შთამომავლებს შორის ამტყდარი საადგილმამულო შუღლის ნიადაგზე ბარათა ორბელიანმა გაწყვიტა თავისი სახლიკაცები და მათ მამულებს დაეპატრონა. გადარჩა მხოლოდ ყაფლან ორბელიანი, რომელმაც თავი ირანს შეაფარა და 1625 წ. მარაბდის ბრძოლაში ქართველთა წინააღმდეგ იბრძოდა. ამ ბრძოლაში დაიღუპა ბარათა და მის მამულებს ყაფლანი დაეუფლა. ყაფლანს აუშენებია „მკვიდრი მამული... სოფელი სამოცდაერთი“, განუახლებია ფიტარეთის მონასტერი, აუგია ხულუტის ციხე და სხვ. მან 80-მდე სოფელი დაუტოვა თავის შთამომავლობას. ორბელიანთა სამფლობელო (საორბელო ან საყაფლანიშვილო) XVIII საუკუნეში მოიცავდა ხრამის და დმანისის ხეობათა დიდ ნაწილს, აგრეთვე ტაშირს. ორბელიანებს ჰყავდათ 100-მდე ვასალი აზნაური და 2000-მდე ყმა გლეხი, რომლებიც ცხოვრობდნენ 160-მდე სოფელში; სასახლეები და კარის ეკლესია ჰქონდათ სოფელ ტანძიას, ციხე-კოშკები - დმანისს, ქვეშსა და ხულუტს, მონასტრები - ფიტარეთსა და დმანისს. XVIII საუკუნის ბოლოს ქვემო ქართლის აოხრებასთან დაკავშირებით ორბელიანები გადმოსახლდნენ თბილისში.
ორბელიანები იყვნენ მეწინავე სადროშოს სარდლები, ქართლის სახლთუხუცესები, ეშიკაღასბაშები, მდივანბეგები და სხვ.
ორბელიანთა გვარიდან იყვნენ ცნობილი ქართველი მოღვაწეები:
სულხან-საბა ორბელიანი,
პაპუნა ორბელიანი,
დავით ორბელიანი,
ვახტანგ ორბელიანი,
გრიგოლ ორბელიანი
ლიტერატურა
ლორთქიფანიძე ი., ქვემო ქართლი XVIII საუკუნის პირველ მეოთხედში, ნაწ., 3-4, თბ., 1938;
საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
ლატვიის საპარლამენტო არჩევნები (1993)

ლატვიის საპარლამენტო არჩევნები (1993) — საბჭოთა კავშირისგან დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ პირველი საპარლამენტო არჩევნები ლატვიაში. არჩევნები გაიმართა 1993 წლის 5-6 ივნისს. არჩევნებში გამარჯვებული გახდა პარტია ლატვიის გზა.
რესურსები ინტერნეტში
ლატვიის 1993 წლის საპარლამენტო არჩევნების შედეგები
ლატვიის საკანონმდებლო ორგანოს არჩევნები
1993 წლის არჩევნები
მედინა (მინას-ჟერაისი)

მედინა (მინას-ჟერაისი)
მედინა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1587 მეტრზე. მიეკუთვნება ჟეკიტინონიის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პედრა-აზულის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 026 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 14.64 კმ²-ზე. ფართობი 1 435 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მინას-ჟერაისი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
სამწევრისი (მრავალმნიშვნელოვანი)

სამწევრისი (მრავალმნიშვნელოვანი)
სამწევრისი შეიძლება აღნიშნავდეს:
სამწევრისი – ციხე-დარბაზის კომპლექსი ქარელის მუნიციპალიტეტში
სამწევრისი – ტაძარი ქარელის მუნიციპალიტეტში
სამწევრისი – სოფელი ბოლნისის მუნიციპალიტეტში
სამწევრისი – სოფელი ქარელის მუნიციპალიტეტში
არტურო ვიდალი

არტურო ვიდალი
არტურო ერასმო ვიდალ პარდო (დ. 22 მაისი, 1987) — ჩილელი ფეხბურთელი, „მილანის ინტერისა“ და ჩილეს ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი.
საკლუბო კარიერა
არტურო ვიდალის დებიუტი პროფესიონალურ კარიერაში შედგა „კოლო-კოლოს“ შემადგენლობაში 2006 წელს, აპერტურას გათამაშების ფინალში.
2007 წლის სეზონის აპერტურის გათამაშების შემდეგ გადავიდა გერმანიის ბუნდესლიგის კლუბ ლევერკუზენის „ბაიერში“.
2010–2011 წლების სეზონის დასრულების შემდეგ ვიდალს რამდენიმე კლუბიდან ჰქონდა შემოთავაზება, მათ შორის „მიუნხენის ბაიერნიდან“. 2011 წლის 22 ივლისს შეუერთდა იტალიის სერია A-ს კლუბ „იუვენტუსს“ €12,5 მილიონის საფასურად.
2015 წლის 23 ივლისს, ვიდალმა დატოვა ტურინი და ჩაირიცხა ბაიერნის რიგებში. ტრანსფერის ღირებულებამ 37.5 მილიონი ევრო შეადგინა.
მიღწევები
საკლუბო
იუვენტუსი: (7)
სერია A (4): 2011–12, 2012–13, 2013–14, 2014–15
იტალიის სუპერთასი (2): 2012, 2013
იტალიის თასი: 2014–15
ბაიერნი: (6)
ბუნდესლიგა (3): 2015–16, 2016–2017, 2017–2018
გერმანიის სუპერთასი (2): 2016, 2017
გერმანიის თასი: 2015–16
ბარსელონა: (2)
ესპანეთის ლა ლიგა: 2018–19
ესპანეთის სუპერთასი: 2018
ინტერი: (1)
სერია A (1): 2020–21
სანაკრებო
ჩილე:
კოპა ამერიკა: 2015, 2016
რესურსები ინტერნეტში
არტურო ვიდალი — „ბარსელონას“ ოფიციალური საიტი
არტურო ვიდალი — ფიფა-ს ჩანაწერი
არტურო ვიდალი — უეფა-ს ჩანაწერი
არტურო ვიდალი — BDFutbol
არტურო ვიდალი — ESPN FC
არტურო ვიდალი — FootballDatabase.eu
არტურო ვიდალი — National-Football-Teams.com
არტურო ვიდალი — Soccerbase
სქოლიო
დაბადებული 1987
დაბადებული 22 მაისი
ჩილელი ფეხბურთელები
ჩილეს საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კოლო-კოლოს ფეხბურთელები
გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
ბაიერ 04 ლევერკუზენის ფეხბურთელები
მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები
სერია A-ს ფეხბურთელები
იუვენტუსის ფეხბურთელები
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
ბარსელონის ფეხბურთელები
ჩილეს ნაკრების ფეხბურთელები
2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
2011 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
2015 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
2017 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები
თუკიდიდე

თუკიდიდე (დ. დაახლ. ძვ. წ. 465/460/455 ― გ. ძვ. წ. 400/395) — ბერძენი (ათენელი) ისტორიკოსი, წარჩინებული და მდიდარი ოჯახის შვილი. „ისტორიის მამის“, ჰეროდოტეს, უმცროსი თანამედროვე. სოფისტების მოწაფე და მიმდევარი.
თუკიდიდე დიდად აფასებდა იმ დროის ათენის პოლიტიკური და კულტურული ცხოვრების სათავეში მდგარ პერიკლეს. იბრძოდა პელოპონესის ომში (ძვ. წ. 431-404). იყო სტრატეგოსი და ათენელთა ფლოტის მეთაური თრაკიის სანაპიროს დაცვისას. დამარცხების შემდეგ, (სპარტელებმა მიიტაცეს ამფიპოლისი) ძვ. წ. 424 წელს, ათენელებმა იგი სამშობლოდან გააძევეს 20 წლით. ექსორიაში ყოფნის დროს თუკიდიდე თავის მამულში — თრაკიაში — შეუდგა თხზულების, „ისტორიის“, წერას. თხზულება შედგება 8 წიგნისაგან და ეძღვნება პელოპონესის ომების ისტორიას. პირველი წიგნი, ე. წ. „არქეოლოგია“, როგორც შესავალი ნაწილი, მიმოიხილავს საბერძნეთის ისტორიას უძველესი დროიდან პელოპონესის ომამდე. თხრობა წყდება ომის დაწყებიდან მე-20 წლის (ძვ. წ. 411) ამბებით; ჩანს, ავტორს სიკვდილმა მოუსწრო და თხზულება დაუმთავრებელი დარჩა (მოცემული ნაწარმოები თავისი შრომებით აზრობრივად გააგრძელა ქსენოფონტმა).
თუკიდიდე ითვლება ისტორიის კრიტიკის შესწავლისა და გააზრების (ანუ მეცნიერული ისტორიის) ფუძემდებლად. წინარე ისტორიკოსთაგან (ლოგოგრაფოსები, ჰეროდოტე) განსხვავებით, იგი საისტორიო თხზულების მიზანდასახულობად თვლის არა „ამოდ საკითხავი“ და „ამოდ სასმენი“ ამბების თხრობას, არამედ „ჭეშმარიტების ძიებას“. ყოველი ფაქტის დასადგენად კრიტიკულად შეისწავლის შესაბამის ისტორიულ მასალას („წყაროს“).
თუკიდიდე პირველი შეუდგა ომის მიზეზებისა და საბაბის ძიებას. პირველი ისტორიკოს-რაციონალისტია, რომელმაც უარყო ისტორიის მოვლენებში (ბუნების მოვლენებშიც) ღმერთის მონაწილეობის „ფაქტი“ (თუმცა ღმერთს არ უარყოფდა). თუკიდიდემ პირველმა დაძებნა ისტორიულ, პოლიტიკურ მოვლენათა ეკონომიური და სოციალური საფუძვლები. იგი საკუთარი თხზულების მნიშვნელობას თავად აფასებდა და მას „მარადიულობის მონაპოვრად“ მიიჩნევდა. პოლიტიკური მრწამსით თუკიდიდე დემოკრატიისა და ოლიგარქიის „შერწყმა-შერევის“ პოზიციაზე იდგა, მან განაცხადა, რომ ეს იყო საუკეთესო ფორმით ხელისუფლების მართვა. საერთოდ თუკიდიდე იშვიათად გამოხატავდა თავის პირად მოსაზრებებს.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები
სოფისტები
ბერძენი ისტორიკოსები
ტოკბერდინო

ტოკბერდინო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაკალის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 426 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაკალიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 83 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას მარიელები (51 %) შეადგენენ .
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბაკალის რაიონის სოფლები
ჩარლზ ლემი

ჩარლზ ლემი (დ. 10 თებერვალი, 1775 — გ. 27 დეკემბერი, 1834) — ინგლისელი მწერალი. 1794 წელს გამოაქვეყნა პირველი სონეტები. 1801-02 წწ.-ში გამოვიდა ლემის პიესა „ჯონ ვუდვილი“. თავის დასთან (მერი ლემი) ერთად გამოაქვეყნა „შექსპირის პიესების მიხედვით დაწერილი მოთხრობები“ (1807), „საბავშვო პოეზია“ (1808) და სხვა. მნიშვნელოვანია მისი ესეები შექსპირისა და ჰოგუართის შესახებ.
ლიტერატურა
სქოლიო
ინგლისელი მწერლები
დაბადებული 1775
გარდაცვლილი 1834
São Jerônimo da Serra

São Jerônimo da Serra is a municipality in the state of Paraná in the Southern Region of Brazil.
See also
List of municipalities in Paraná
References
Municipalities in Paraná
სინათლის ძალა

სინათლის ძალა (აღნიშვნა: ) — ფიზიკური სიდიდე, რომელიც ახასიათებს ხილული გამოსხივების წყაროს. ზოგად შემთხვევაში სინათლის ძალა წყაროდან სხვადასხვა მიმართულებით სხვადასხვაა. იგი ტოლია ელემენტარული სივრცითი კუთხის (რომელიც მოიცავს მოცემულ მიმართულებას) შიგნით წყაროდან გავრცელებული სინათლის ნაკადის ფარდობისა ამ სივრცით კუთხესთან. ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში სინათლის ძალის ერთეულია კანდელა (კდ.). სინათლის ძალის ცნებას იყენებენ მხოლოდ წყაროდან ისეთ მანძილზე, რომლებიც ბევრად აღემატებიან მის ზომებს.
სინათლის ძალა გამოითვლება ფორმულით —
სინათლის ძალის ცნებას იყენებენ მხოლოდ წყაროდან ისეთ მანძილებზე, რომლებიც ბევრად აღემატებიან მის ზომებს.
ლიტერატურა
ფიზიკური სიდიდეები
სინათლე
ფოტომეტრია
ნოსა-სენიორა-დას-გრასასი

ნოსა-სენიორა-დას-გრასასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 489 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ასტორგის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 836 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20.65 კმ²-ზე. ფართობი 185 769 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარანა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ვალიუშაღი

ვალიუშაღი — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 420 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ბარდის რაიონის სოფლები
ხუანხე

ხუანხე, იგივე ყვითელი მდინარე — მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი მდინარე. სიგრძით მეორეა ჩინეთში და მეშვიდე მსოფლიოში. სიგრძე შეადგენს 5,464 კმ-ს. სათავეს იღებს დასავლეთ ჩინეთში, ცინხაის პროვინციაში, ბაიან-ჰარის მთებში. ამის შემდეგ, გადაკვეთს ჩინეთის 9 პროვინციას და ჩაედინება ბოჰაის ზღვაში. ხუანხეს აუზი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ გადაჭიმულია 1900 კმ-ზე, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 1100 კმ-ზე, ხოლო ფართობი შეადგენს 742,443 კმ²-ს.
ხუანხეს ჩინური ცივილიზაციის აკვანს უწოდებენ, რადგან სწორედ მის აუზში ჩაისახა ადრეული ჩინეთის ისტორიაში ყველაზე აყვავებული - ჩრდილოეთ ჩინური ცივილიზაცია.
რესურსები ინტერნეტში
ხუანხეს შენარჩუნების კომისია
ყვითელი მდინარე
ხუანხეს დელტა
მოხსენება საერთაშორისო მდინარეებზე
ჩინეთის მდინარეები
მონოგრაფია

მონოგრაფია (ბერძნ. μόνος — ერთი, ერთიანი, ერთადერთი და γράφειν — ვწერ) — ვრცელი მეცნიერული ნაშრომი, რომელშიც დამუშავებულია ერთი რომელიმე თემა, ან საკითხი, მათი ინტერპრეტაცია. მონოგრაფიას ერთვის ბიბლიოგრაფია, შენიშვნები და სხვა. მონოგრაფია შეიძლება იყოს ისეთი ნაშრომი, რომელიც ან სერიულია, ან კიდევ კონკრეტულად ერთი სამეცნიერო ნაშრომი, რომლის თემატიკა მუცულობით დიდია და მასში კარდინალურად არის დამუშავებული ამა თუ იმ მეცნიერული დარგის საკითხი. მსოფლიოში მრავალი კაპიტალური მონოგრაფია არის დაწერილი მეცნიერების სხვადასხვა დარგში. სამეცნიერო ხარისხის დაცვის დროს მონოგრაფია შეიძლება წარმოდგენილი იყოს დისერტაციის სახით. საბიბლიოთეკო მეცნიერებაში ტერმინი მონოგრაფია აღნიშნავს ერთი ან რამდენიმე ტომისაგან შემდგარ ნებისმიერ არასერიულ პუბლიკაციას. მონოგრაფია მიეკუთვნება სამეცნიერო პროზის ჟანრს.
ლიტერატურა
წიგნები ტიპის მიხედვით
პოლიგრაფია
ბესკიდები

ბესკიდები — დასავლეთ და ნაწილობრივ აღმოსავლეთ კარპატების ჩრდილოეთ ნაწილში ქედების ზოლი პოლონეთის, უკრაინის, სლოვაკეთისა და ჩეხეთის ტერიტორიებზე. იყოფა დასავლეთ და აღმოსავლეთ ბესკიდებად. აღმოსავლეთი ბესკიდები ვრცელდება პოლონეთში, უკრაინასა და სლოვაკეთში. შედგება ორი ძირითადი ნაწილისაგან: აღმოსავლეთით ბეშჩადი (მთა ტარნიცა, 1348 მ) და დასავლეთით დაბალი ბესკიდები (მთა ლაცკოვა, 997 მ). აკუთვნებენ აგრეთვე ონდავის მაღლობსა და უკრაინის კარპატების ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილს, ეგრეთ წოდებულ დნესტრის ბესკიდებს (მთა მაგურა, 1363 მ). დასავლეთი ბესკიდები განფენილია პოლონეთში, სლოვაკეთსა და ჩეხეთში. იყოფა ორ ნაწილად: დასავლეთით მორავია-სილეზიის ბესკიდები (მთა ლისა-გურა, 1323 მ) და აღმოსავლეთით მაგურის ბესკიდები (მთა ბაბია-გურა, 1725 მ). ბესკიდები აგებულია ცარცული და მესამეული ქვიშაქვებითა და ფიქლებით. კალთებზე 1400 მ-მდე შერეული და წიწვოვანი ტყეებია, ზემოთ — ტანბრეცილი ტყე და სუბალპური მდელოები.
იხილეთ აგრეთვე
დასავლეთი ბესკიდები
აღმოსავლეთი ბესკიდები
რესურსები ინტერნეტში
ლიტერატურა
პოლონეთის ქედები
სლოვაკეთის ქედები
ჩეხეთის ქედები
უკრაინის ქედები
შიხჰეიბეთი

შიხჰეიბეთი — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 427 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
თოუზის რაიონის სოფლები
წინაგარი

წინაგარი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (წინაგრის თემი). ზღვის დონიდან 800 მ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
ლიტერატურა
სქოლიო
წინაგრის თემის სოფლები
ვაჟა დურგლიშვილი

ვაჟა დურგლიშვილი (დ. 9 მაისი, 1948, დაბა ახალგორი, ახალგორის რაიონი) — ქართველი კომპოზიტორი. მოყვარული მხატვარი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2017).
1968-1973 წლებში სწავლობდა თბილისის საესტრადო სასწავლებელში, ხოლო 1979-1983 წლებში თბილისის პედაგოგიურ ინსტიტუტში მუსიკა-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. 1972 წლიდან იყო თბილისის პიონერთა სასახლის პედაგოგი. თანამშრომლობს საესტრადო ანსამბლებთან: „ორერა“, „დიელო“, „რერო“, „ციცინათელა“, „ლალე“, „ჯორჯია“. ვაჟა დურგლიშვილის საბავშვო სიმღერები შედის ანსამბლების, "მზიური", "მთიები", "ლახტი", "ნერგები", "ბასტი-ბუბუ" რეპერტუარში; მისი თხზულებები: საესტრადო, საბავშვო სიმღერები (500-მდე), მიუზიკლი „თავქარიანები“ (2002, დაიდგა მუსიკალური კომედიისა და დრამის თეატრში, ლიბრეტო და რეჟისურა ზ. კახიანის), საბავშვო ოპერა-რევიუ „სათაგური“ (1982, ვაჟა-ფშაველას მიხედვით, ლიბრეტო გ. ჭიჭინაძის, რეჟისურა გ. დეისაძის, გადაღებულია კინო-ფილმი). კამერულ-ინსტრუმენტული: საფორტეპიანო, სავიოლინო, ფლეიტის, ქსილოფონის, არფის პიესები (2009-2010). 1975 და 1983 წელს ფირმა „მელოდიამ“, გამოსცა მისი ორი საავტორო ფირფიტა-გიგანტი, რომელთა ტირაჟმა მილიონს გადააჭარბა. გამოცემული აქვს 4 CD ალბომი: „პოპულარული სიმღერები“, „შენ გიმღერი“, „საბავშვო სიმღერები“, „სალაღობო“.
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი კომპოზიტორები
დაბადებული 9 მაისი
დაბადებული 1948
თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2017)
ახალგორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
თბილისის პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ვ