PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ბაჰრამ V

ბაჰრამ V გური (დ. 400 — გ. 438, მიდიის რეგიონი) — სასანიდური ირანის მე-15 შაჰინშაჰი 420–438 წლებში, იეზდიგერდ I-ის ვაჟი.
ბაჰრამი აღიზარდა ლახმიდების მმართველთა კარზე და სარგებლობდა მათი მხარდაჭერით. მამამისის გარდაცვალების შემდეგ ჩავიდა ქტესიფონში და სწორედ ლახმიდებისა და მისი მომხრე სპარსელი დიდებულების დახმარებით შეძლო ტახტისათვის მოცილეთა დამარცხება, რის შედეგადაც გახდა სასანიანების შაჰინშაჰი. ბაჰრამის ზეობისას ირანს ხანმოკლე ომის გადახდა მოუწია ეფთალიტებთან, მის მიერ ქრისტიანების დევნის გამო კი 421 წელს აღმოსავლეთ რომის იმპერიასთან მოუხდა საომარი კონფლიქტი, რომელიც 422 წელს სამშვიდობო ზავის დადებით დასრულდა.
ბაჰრამ V ცნობილია თავისი განსაკუთრებული სიყვარულით ნადირობის მიმართ, რის გამოც მას ბაჰრამ გური, იგივე „კანჯარი ბაჰრამი“ უწოდეს. ის სპარსული ლიტერატურული შედევრების ერთ-ერთი ძირითადი ფიგურაა, საკმაოდ ბევრჯერ არის ნახსენები „შაჰნამეში“.
იხილეთ აგრეთვე
სასანიანები
წყარო
სქოლიო
V საუკუნის სასანიანი მონარქები
დაბადებული 400
გარდაცვლილი 438
სპარსეთის მონარქები
სასანიანი შაჰები
ბოლცუნი

ბოლცუნი — სოფელი მოლდოვაში, ნისპორენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 116 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 062 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
ნისპორენის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ნისპორენის რაიონის სოფლები
მარსელ ნიატ ნჯიფენჯი

მარსელ ნიატ ნჯიფენჯი (დ. 26 ოქტომბერი, 1934) — კამერუნელი პოლიტიკოსი. კამერუნის სახალხო დემოკრატიული მოძრაობის წევრი. 2013 წლის 12 ივნისიდან არის კამერუნის სენატის პრეზიდენტი. ჰყავს მეუღლე და ოთხი შვილი.
სქოლიო
კამერუნელი პოლიტიკოსები
Cephalotes liepini

Cephalotes liepini — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
ჭიანჭველები
Biblián Canton

Biblián Canton Ecuador is a canton of Ecuador, located in the Cañar Province. Its capital is the town of Biblián. Its population at the 2010 census was 20,500. Population has remained unchanged for the past two decades. Most of its original inhabitants have immigrated to the United States and Spain, while internal immigration from other cities in the province has helped keep the population at about 20,000 since the 1980s
Points of interest
El Santuario de la Virgen del Rocío
References
Cantons of Cañar Province
კლიმენტ ვოროშილოვი

კლიმენტ ვოროშილოვი (რუს. Климент Ефремович Ворошилов) (დ. 4 თებერვალი, 1881, ვერხნეე (ლუგანსკის ოლქი), უკრაინა — გ. 2 დეკემბერი, 1969, მოსკოვი, რუსეთი) — რუსი სამხედრო, პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე, სამოქალაქო ომის გმირი, საბჭოთა კავშირის მარშალი, სსრკ-ის თავდაცვის სახალხო კომისარი 1925-1940 წლებში, სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარე 1953-1960 წლებში, ორგზის საბჭოთა კავშირის გმირი, სოციალისტური შრომის გმირი.
სქოლიო
რესურსები ინტერნეტში
ვოროშილოვის ბიოგრაფია
რუსეთის სამხედრო მოღვაწეები
საბჭოთა კავშირის მარშლები
საბჭოთა კავშირის გმირები
დაბადებული 4 თებერვალი
დაბადებული 1881
გარდაცვლილი 2 დეკემბერი
გარდაცვლილი 1969
სოციალისტური შრომის გმირები
დიდი სამამულო ომის ფრონტების სარდლები
საკავშირო კპ-ის (ბ) XVIII ყრილობის დელეგატები
რსდმპ(ბ)-ის VI ყრილობის დელეგატები
Cataulacus erinaceus

Cataulacus erinaceus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cataulacus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
გიასლი (აღსუ)

გიასლი (აღსუ)
გიასლი — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 504 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
აღსუს რაიონის სოფლები
ლორი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ლორი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ლორი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ლორი — შუა საუკუნეების ციხე-ქალაქი;
ლორი — ნახევრად მაიმუნების 2 გვარი;
ლორი — სოფელი სომხეთში, სიუნიქის პროვინციაში.
ლორი — კუნძული ანტარქტიკაში
ლორი — ბრიტანელი მსახიობი, რეჟისორი, ვოკალისტი, მუსიკოსი, კომიკოსი და მწერალი
𐕖

𐕖
() — კავკასიის ალბანეთის დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
Graphemica
ალბანური ასოები (კავკასია)
Arajuno Canton

Arajuno Canton is a canton of Ecuador, located in the Pastaza Province. Its capital is the town of Arajuno. Its population at the 2001 census was 5,150.
References
Cantons of Pastaza Province
ვაგულა

ვაგულა — ტბა ესტონეთში. მდებარეობს ვირუმაის მაზრაში, ქალაქ ვირუდან 2 კმ-ით დასავლეთით.
ლიტერატურა
Aare Mäemets. ესტონეთის სსრ järved ja nende kaitse. ტალინი, 1977
ესტონეთის ტბები
Abuserisdze

Abuserisdze
The Abuserisdze were a noble family in medieval Georgia. The first known members of the family, Ioane and his son, Abuser, served loyally to King Bagrat IV (reigned 1027–1072) as hereditary holders of Artanuji (in Klarjeti) and Khikhata (in Adjara). Abuser was also a commandant of Atskuri and Tsikhisjvari and the governor of the Armenian city of Ani. His career, as well as that of his son, Grigol, was terminated when they were taken captive by the rival Georgian warlord Liparit Baguashi in the 1040s. As a result of this setback, the family went into relative decline and was left with Khikhata only, but still remained active up to the 16th century when the Abuserisdzes are recorded for the last time in the list of Samtskhe-Saatabago nobility. A notable scholar Tbeli Abuserisdze (c. 1190–1240) and amirspasalar (commander-in-chief) Ivane (died 1355) also belonged to this family.
References
Abuselidze, George (2004), South-Western Georgia of Tbel Abuserisdze Epoch (Economical Situation). Tbilisi: Metsniereba, .
History of Adjara
Noble families of Georgia (country)
Georgian-language surnames
შინაური თხა

შინაური თხა
თხა — წყვილჩლიქოსანი მცოხნავი ცხოველი ძროხისებრთა ოჯახისა. შინაური თხის წინაპარია გარეული თხის ორი სახეობა — ნიამორი და რქახრახნილი თხა, აგრეთვე ამომწყდარი Capra prisca.
თხა ადვილად ეგუება სხვადასხვა ეკოლოგიურ პირობებს, რის გამოც მსოფლიოს თითქმის ყველა ქვეყანაშია მოშენებული. გვარში (Capra) გაერთიანებულია 10-მდე სახეობა, რომელთაგან საქართველოში გვხვდება 3. თხა გვაძლევს რძეს, ხორცს, ბეწვს (მატყლს), თივთიკს. ცოცხლობს 9 — 10, მაქსიმუმ 17 წელს, სამეურნეო გამოყენების საშუალო ვადაა 7 — 8 წელი. დასაგრილებლად 14 — 18 თვისას უშვებენ. მაკეობა დაახლოებით 5 თვეს გრძელდება. თხის კულტურული ჯიშების უმეტესი ნაწილი მრავალნაყოფიანია. 100 დედა თხა 150—250-მდე თიკანს შობს. საუკეთესო კვებისა და მოვლა-პატრონობის პირობებში შეიძლება წელიწადში ორი დოლი მოგვცეს. მამალი თხის (ბოტის) ცოცხალი მასაა 60 — 65 კგ, მაქსიმალური 100 კგ, დედის თხისა (ნეზვის), შესაბამისად 40 — 60 კგ-მდე.
პროდუქტიულობის მიხედვით განასხვავებენ სარძეო, სამატყლე, სათივთიკე და უხეშმატყლიანი შერეული პროდუქტის ჯიშის თხება. სარძეო ჯიშის თხა წელიწადში 450 — 550 კგ იწველის, საუკეთესო მეურნეობებში 1000 კგ-მდე. რძის ცხიმიანობაა 3,8 — 4,5%. თხას დღეში 1—3-ჯერ წველიან, სამატყლე ჯიშის თხის მატყლს ერთგვაროვანი ბოჭკოები აქვს. მამალი თხის ნაპარსია 4 — 5 კგ, დედალი თხისა 3 — 5 კგ. სათივთიკე ჯიშების თივთიკის საშუალო გამოსავლიანობაა 0,2 — 0,5 კგ, მაქსიმალური 2 კგ-მდე. მოზრდილი თხის ნაკლავი 20 — 28 კგ ხორცს და 4 — 6 კგ ქონს იძლევა.
იხილეთ აგრეთვე
მეთხეობა
ლიტერატურა
ქსე, ტ. 5, გვ. 31, თბ., 1980
მარინა აგლაძე

მარინა აგლაძე (დ. 23 მარტი, 1959, თბილისი) — ქართველი ექიმი, კარდიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.
1982 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1985 წლიდან თერაპიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ლაბორატორიის თანამშრომელია. 1988–1995 წლებში იყო თერაპიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ მუშაკი. 1995 წლიდან თერაპიის ეროვნული ცენტრის კარდიოლოგიის და კლინიკური ფარმაკოლოგიის განყოფილების უფროსი მეცნიერ მუშაკი. 2003 წლიდან დავით ტატიშვილის სამედიცინო ცენტრის თერაპევტ-კარდიოლოგია. ავტორია 12 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება გულის ქრონიკულ უკმარისობასა და გულის ქრონიკული იშემიური დაავადებების მკურნალობის პრობლემებს.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ანგიოტენზინის გარდამქმნელი ფერმენტის ინჰიბიტორებისა და დიგოქსინის შედარებითი ეფექტიანობა გულის ქრონიკული უკმარისობის ხანგრძლივი მკურნალობის დროს“, დაიცვა 1993 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
დაბადებული 23 მარტი
დაბადებული 1959
ქართველი კარდიოლოგები
Nova Redenção

Nova Redenção is a municipality in the state of Bahia in the North-East Region of Brazil.
See also
List of municipalities in Bahia
References
Municipalities in Bahia
Meira

Meira is a municipality in the Galician province of Lugo. It is in the northwest of the province, including the Terra Chá and the Serras Orientais to the west of the Serra de Meira. The most popular festivals are those of the candles, carnival, corpus, Santa Maria (15 August), San Roque, and the Festa da Malha.
Parishes
Meira (Santa María)
Seixosmil (Santo Isidro)
References
Municipalities in the Province of Lugo
Lasioglossum krishna

Lasioglossum krishna — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1902 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
krishna
ოტო ლიბკნეხტი

ოტო ლიბკნეხტი (დ. 13 იანვარი, 1876, ლაიფციგი - გ. 21 ივნისი, 1949, პოტსდამი) — გერმანელი ქიმიკოსი და ორგანული ქიმიის პროფესორი ჰუმბოლდტის სახელობის ბერლინის უნივერსიტეტში. ვილჰელმ ლიბკნეხტის ვაჟიშვილი, კარლა და თეოდორ ლიბკნეხტების ძმა.
ბიოგრაფია
მან შეიმუშავა ნატრიუმის მიღების წარმატებული მეთოდი, რომელიც გამოიყენება, როგორც მათეთრებელი საშუალება. ლიბკნეხტმა, როგორც კომპანია დეგუსას მთავარმა ქიმიკოსმა, მიიღო საერთო სირთულის 58 პატენტი, სხვადასხვა სინთეთიკურ საშუალებებზე.
ოტო ლიბკნეხტი გარდაიცვალა 73 წლის ასაკში სიმსივნით.
ლიტერატურა
Birgit Bertsch-Frank: Eine etwas ungewöhnliche Karriere. Otto Liebknecht; in Mechtild Wolf (Hrsg.): Immer eine Idee besser: Forscher und Erfinder der Degussa; Frankfurt am Main, Degussa AG 1998 (S. 54-75)
რესურსები ინტერნეტში
Geschichte der Degussa. Der streitbare Forscher: Otto Liebknecht
სქოლიო
დაბადებული 1876
გარდაცვლილი 1949
გერმანელი ქიმიკოსები
Nikolske Raion

Nikolske Raion, until May 2016 Volodarske Raion, was one of the raions of Donetsk Oblast, located in southwestern Ukraine. The administrative center of the raion was the urban-type settlement of Nikolske. The raion was abolished on 18 July 2020 as part of the administrative reform of Ukraine, which reduced the number of raions of Donetsk Oblast to eight, of which only five were controlled by the government. The area of the former Nikolske Raion was merged into Mariupol Raion. The last estimate of the raion population was
On 21 May 2016, Verkhovna Rada adopted decision to rename Volodarske Raion to Nikolske Raion according to the law prohibiting names of Communist origin. The raion center, Volodarske, was previously renamed to Nikolske.
Population
Ethnic groups in the raion, according to the 2001 Ukrainian Census:
References
Former raions of Donetsk Oblast
1925 establishments in Ukraine
Ukrainian raions abolished during the 2020 administrative reform
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი

ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი — პროფესიონალური საფეხბურთო ლიგა ესპანური კლუბებისთვის. წარმოადგენს ესპანეთის უმაღლეს საფეხბურთო ლიგას. ინგლისურენოვან ქვეყნებში მოიხსენიებენ ლა ლიგად. ესპანეთის პრიმერა დივიზიონში 20 გუნდი მონაწილეობს, რომელთაგან სეზონის ბოლოს 3 ყველაზე დაბალი ქულის მქონე ქვეითდება სეგუნდა დივიზიონში, სეგუნდადან კი პირველი 3 გუნდი პრიმერა დივიზიონში ღზევდება.
პრიმერა დივიზიონში მისი დაარსებიდან დღემდე სულ 60 კლუბს უთამაშია. ესპანეთის ჩემპიონის ტიტულს ფლობდა 9 კლუბი. ჩემპიონატს ორი დომინანტი გუნდი ჰყავდა ყოველთვის „რეალ მადრიდის“ (34 ტიტული) და „ბარსელონას“ (25) სახით. სხვადასხვა წლებში ჩემპიონატს ასევე იგებდნენ „ატლეტიკო მადრიდი“ (10), „ატლეტიკ ბილბაო“ (8), „ვალენსია“ (6), „რეალ სოსიედადი“ (2), „დეპორტივო“ (1), „სევილია“ და „რეალ ბეტისი“ (1). მოქმედი ჩემპიონია „ატლეტიკო მადრიდი".
უეფა-ს კოეფიციენტების რეიტინგში ჩემპიონატებს შორის, პრიმერა დივიზიონი პირველ ადგილს იკავებს 2012–13 წლების სეზონიდან მოყოლებული. 2015–16 წლების სეზონში პრიმერა დივიზიონის მატჩებზე საშუალო დასწრება იყო 28.168, რითიც მესამე ადგილზე გავიდა გერმანიის ბუნდესლიგის და ინგლისის პრემიერლიგის შემდეგ.
ჩემპიონები
ბომბარდირები სეზონების მიხედვით
რეკორდები
ყველაზე მეტი გოლი
ყველაზე მეტი ჩატარებული მატჩი
ყველაზე ტიტულოვანი მწვრთნელები
რესურსები ინტერნეტში
მონაწილეთა მდებარეობები
სქოლიო
პრიმერა დივიზიონი
ესპანეთის ფეხბურთი
ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატები
თურაჯლი

თურაჯლი — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 992 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კახის რაიონის სოფლები
ადოლფ I (ბერგის გრაფი)

ადოლფ I (ბერგის გრაფი)
ადოლფ I (გარდ. დაახ. 1082 წელს) — ჰერეზჰაინის ფოგტი 1056—1059 წლებში, ვერდენის ფოგტი 1059—1068 წლებში, დოიცის ფოგტი 1063—1065 წლებში, ბერგის ფოგტი 1068—1077 წლებშო, ბერგის გრაფი 1077—1082 წლებში, კელდახგაუს გრაფის, ადოლფ II-ის შვილი.
ბიოგრაფია
ისტორიაში მასზე ძალზედ მცირე რაოდენობის ცნობაა შემონახული. ადოლფი იყო კელდეხგაუს გრაფის, ადოლფ II-ის უმცროსი შვილი. ის მოიხსენიება, როგორც ჰერეზჰაინის, ვერდენის, დოიცისა და ბერგის ფოგტი. დაახლოებით 1077 წლიდან ის მოიხსენიება გრაფის ტიტულით.
ადოლფი გარდაიცვალა დაახლოებით 1082 წლეს, მისი მემკვიდრე გახდა ადოლფ II.
ქორწინება და შვილები
ადოლფის ცოლის სახელი უცნობია. შვილი:
ადოლფ II (გარდ. დაახ. 1090), ბერგისა და ჰეველის გრაფი დაახ. 1082 წლიდან.
ლიტერატურა
ბერგის გრაფები
XI საუკუნის ევროპის მმართველები
Church of Alibeglo

Church of Alibeglo
St. Nino Church of Alibeglo is a Georgian Orthodox Church located in Qakh District, northwestern Azerbaijan, on the border with Georgia. The last time it was renovated by the local community was in the period of the reintroduction of Christianity in Hereti (Saingilo), between 1850-1855. The church is of kuppelhalle (domed rectangle) type with a projecting apse and an elongated west arm. The church has a bell-tower to its west.
See also
Kurmukhi Church
St George's Church, Qakh
Sources
Managing the Tigris and Euphrates Watershed
Bibliography on Water Resources and International Law
References
Eastern Orthodox churches in Azerbaijan
RedOne

RedOne
ნადირ ხაიატი ცნობილია როგორც RedOne, (დ. 10 აპრილი, 1972) — მაროკოელი პროდიუსერი და სიმღერების ავტორი. ის არის ამერიკელ მომღერალ ლედი გაგას ისეთი სიმღერების თანაპროდიუსერი როგორებიცაა "Just Dance", "Poker Face","LoveGame","Bad Romance","Alejandro" და "Judas", მიიჩნევენ რომ ის არის ლედი გაგას წარმატების გასაღები. იგი ასევე მუშაობდა ისეთ მომღერლებთან როგოირებიც არიან ჯენიფერ ლოპესი, Pitbull, ენრიკე იგლესიასი და One Direction მას ეკუთვნის სიმღერები "On the Floor", "Papi", "I Like It" და "Save You Tonight" ალბომიდან "Up All Night". RedOne შექმნა საკუთარი ხმისჩამწერი ლეიბლი სახელწოდებით 2101 Records რომელიც წევრია Universal Music Group-ის.
მას უკვე აქვს გრემის ექვსი ნომინაცია, აქედან ორი გამარჯვება. 2009 წელს იგი გახდა ნომერ პირველი პროდიუსერი ბილბორდის ცხელი ასეულში.
RedOne-ს ეკუთვნის 2011 წლის ევროვიზიის რუსეთის სახელით მონაწილე Alexey Vorobyov-ის სიმღერა. ის ასევე პროდიუსერია მომღერალ შერის და ლედი გაგას დუეტის "The Greatest Thing", რომელიც უნდა შეეტანათ შერის ოცდამეექვსე სტუდიურ ალბომში Closer to the Truth. მუშაობდა Porcelain Black-ის და ეშ სტაიმესტის სადებიუტო სტუდიურ ალბომებზე.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
2101 Records-ის ოფიციალური საიტი
2101 Foundation-ის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
დაბადებული 1972
მაროკოელი პროდიუსერები
Harry Zech

Harry Zech (born 25 February 1969) is a former Liechtenstein football defender.
Making his debut against Switzerland in 1991, Zech would go on to win 40 caps and score one goal for his country. Zech was also the captain for much of his later years in the national squad. He last played at the club level for USV Eschen/Mauren.
Zech is also a winemaker, and is the proprietor of the Harry Zech Winebau Cantina in Schaanwald.
Honours
Individual
Liechtensteiner Footballer of the Year: 1995-1996
International goals
References
Liechtenstein men's international footballers
FC Vaduz players
USV Eschen/Mauren players
Liechtenstein men's footballers
1969 births
Living people
FC Balzers players
Men's association football defenders
ეფთალიტები

ეფთალიტები (თეთრი ჰუნები) — ხალხი ადრე შუასაუკუნეებში (IV—VI საუკუნეები), რომლებიც მოვიდნენ შუა აზიაში (სოგდიანა, ბაქტრია) ავღანეთიდან და აღმოსავლეთ ირანიდან.
წარმომავლობა
არსებობს მრავალი მოსაზრება ეფთალიტების წარმოშობის შესახებ. მკვლევართა უმრავლესობა ერთმანეთთან აიგივებს ეფთალიტებს და ჰიონიტებს და თვლის, რომ ისინი იყვნენ ცენტრალურ აზიაში მომთაბარე ხალხები, რომლებმაც შეაღწიეს პამირისპირეთში ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონებიდან. არსებობს მოსაზრება, რომ ეფთალიტები და ჰიონიტები მონათესავე, მაგრამ სხვადასხვა ხალხები არიან. არსებობს, აგრეთვე, მოსაზრება, რომ ეფთალიტების ეთნოგენეზში მონაწილეობა მიიღეს, როგორც ჩინეთიდან მიგრირებულმა ტომებმა — ტოხარებმა, ასევე ადგილობრივმა სოგდიანას მოსახლეობამ. ლ.ნ. გუმილევის თანახმად, ეფთალიტები არიან პამირისპირეთიდან წამოსული მთიელები.
აღმოსავლურ ირანული ვერსია
ამ ვერსიის თანახმად, ეფთალიტებს თვლიან თანამედროვე პუშტუნების წინაპარ ძველირანელ ხალხად. ეფთალიტური წარმოშობის მონეტების განხილვისას, რომელზეც ბაქტრიული ენაზე ბერძნული ანბანით შესრულებული წარწერები გვხვდება, თვით ეფთალიტები საკუთარ თავს უწოდებენ ჰიონს. პროკოფი კესარიელი თავის ნაშრომში სპარსელებთან ომის შესახებ, ეფთალიტებს "თეთრ ჰუნებს" უწოდებს, თუმცა მკვეთრად მიჯნავს მათ ერთმანეთისგან. ეფთალიტებს "ბარბაროსებად" მოიხსენიებენ, თუმცა ამ უძველეს ავტორთანაც კი არ გვხვდება ცნობები ეფთალიტთა შესახებ გავრცელებული საეჭვო თქმულებების ავთენტურობის (უტყუარობის, ნამდვილობის) შესახებ. თვით პუშტუნებმა თავის ზღაპრებსა და თქმულებებში არ შემოგვინახეს ეფთალიტებთან დაკავშერებული მინიშნებები. ამასთან, სავარაუდოდ, პუშტუნების ეთნოგენეზში ეფთალიტებთან გარდა მრავალი ხალხი იღებდა მონაწილეობას. კერძოდ, ბაქტრიელები და სოგდიანელები, უფრო გვიან — არაბები, თურქები და მონღოლები. მხედველობაში მისაღებია, აგრეთვე ისიც, რომ ეფთალიტების შესახებ საეჭვო წარმოშობის ლეგენდებისა და მონეტების გარდა, თითქმის არაფერია შემორჩენილი.
თურქული ვერსია
მეორე, ასევე, მრავალი ავტორის მიერ აღიარებული ვერსიის თანახმად, ეფთალიტები მიჩნეულია ძველ თურქულენოვან ხალხად. მკვლევარ პარკერის მიხედვით, ისინი არიან იგივე იუზბანი ე. წ. თურქები. ანალოგიური მოსაზრება გააჩნიათ სხვა მკვლევარებს, მაგალითად, საბჭოთა მკვლევარ ს.პ. ტოლსტოვს, რომელიც თვლის, რომ ძველი ეფთალიტების საყოფაცხოვრებო არეალი იყო მდინარე სირდარიის სანაპირო ე.წ. IV საუკუნეში ბარბაროსული ტომების აღზევების საერთო რეგიონი. დავით ქრისტიანი ეფთალიტებს, აგრეთვე, მიიჩნევს ძველ თურქულენოვან ხალხად. თურქული წარმოშობის ვერსიის მომხრეებს ერთ-ერთ მნიშვნელოვან არგუმენტად მოჰყავთ ინტერპრეტაცია, რომლის თანახმად, VI საუკუნის ეფთალიტების ერთ-ერთი მმართველის, მიჰირაკულას სახელი ორი ნაწილისგან შედგება: ირანული სიტყვა მიჰრ — მზე და თურქული სიტყვა კულ — მონა.
ლიტერატურა
"ძველხორეზმული ცივილიზაციის ნაკვალევზე." ს.პ. ტოლსტოვი. 1948.
"ომი სპარსელებთან. ომი ვანდალებთან. საიდუმლო ისტორია". პროკოფი კესარიელი. 1998, ISBN 5-89329-109-3
Parker E. Thousand Years of the Tartars. — Shanghai, 1895.
რესურსები ინტერნეტში
ეფთალიტები და მათი მეზობლები IV საუკუნეში. ლ.ნ.გუმილევი.
ეფთალიტები — მთის და სტეპების.ლ.ნ.გუმილევი.
A. D. H. Bivar. HEPHTHALITES. სტატია ენციკლოპედია ირანიკაში
თეთრი ჰუნები–ეფთალიტები – ირანელი ჰუნები
კოლუმბია–ენციკლოპედია. ეფთალიტები
ეფთალიტების მონეტები
ეფთალიტები ცენტრალური აზიიდან
ეფთალიტები
აზიის დაკარგული ხალხები
ირანელი ხალხები
უზბეკეთის ისტორია
თურანის ტომები
ბუდაპეშტის მეტროპოლიტენი

ბუდაპეშტის მეტროპოლიტენი — უნგრეთის დედაქალაქ ბუდაპეშტის მეტროპოლიტენის სისტემა. იგი არის ყველაზე ძველი ელექტრიფიცირებული მიწისქვეშა სარკინიგზო სისტემა კონტინენტური ევროპის ტერიტორიაზე. შედგება ოთხი ხაზისგან — აქედან ერთი ძველი და სამი ახალია, სამი მათგანი ერთ გადასაჯდომ სადგურ „დეაკ ფერენც ტერზე“ (უნგრ. Deák Ferenc tér. ფერენც დეაკის მოედანი) იკვეთებიან. ხაზების საერთო სიგრძეა 39,4 კმ-ია და მასზე 52 სადგურია განლაგებული. სიძველით მსოფლიოს მასშტაბით მას მხოლოდ ლონდონის მეტროპოლიტენი (1863) უსწრებს. ბუდაპეშტის პირველი ხაზი - M1 ექსპლუატაციაში შევიდა 1896 წელს. სამუშაო დღეებში მეტროს დაახლოებით 1 200 000 ადამიანი გადაჰყავს (2014).
M1 ხაზი, იმ დროისთვის რადიკალურად ახალი ინოვაციების დამსახურებით გახდა ელექტრო და ელექტრონიკის ინჟინერთა ინსტიტუტის ნიშანსვეტი: რკინიგზის ინოვაციურ ელემენტთა შორის იყო ტრამვაის ორმიმართულებიანი ვაგონები, რომელთა გამოყენებაც შეიძლებოდა ტრამვაის ხაზზე, ელექტრიფიცირებული განათება სადგურებსა და ვაგონებში, ასევე საკონტაქტო გამტარი კონსტრუქცია მესამე, საკონტაქტო რელსის ნაცვლად.
2002 წლიდან M1 ხაზი შედის უნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.
ისტორია
M1 ხაზი - Földalatti ბუდაპეშტის მეტროპოლიტენის ხაზთა შორის უძველესია. იგი ექსპლუატაციაში შევიდა 1896 წლის 2 მაისს, სამშობლოს მოპოვების (უნგრელების დუნაიზე მოსვლა) 1000 წლის იუბილის აღსანიშნავად. მეტროპოლიტენის გახსნის ცერემონიალს უძღვებოდა ავსტრიის იმპერატორი და უნგრეთის მეფე ფრანც იოზეფ I, ვის სახელსაც უკავშირდება ოპერატორი კომპანიის სახელი - "Ferenc József Földalatti Villamos Vasút Rt."
მეტროპოლიტენის პირველი ხაზის მშენებლობის თავდაპირველი მიზანი იყო ბუდაპეშტის საქალაქო პარკში სატრანსპორტო სისტემის მიყვანა ელეგანტური ანდრაშის გამზირის გასწვრივ, მიწისზედა სატრანსპორტო ნაგებობების და კონსტრუქციების მშენებლობის გარეშე, რათა არ მომხდარიყო შენობების იერსახის ცვლილება ან/და დამახინჯება. 1870 წელს, ეროვნულმა ასამბლეამ მიიღო მეტროპოლიტენის გეგმა და 1894 წელს Siemens & Halske AG-ის შვილობილი, უნგრული კომპანია შეუდგა სამშენებლო სამუშაოებს. 2000-მა მუშაკმა, უახლესი ტექნოლოგიებით 2 წელიწადზე ნაკლებ დროში შეძლეს „ათასწლეულის პროექტი“ დასრულება.
M1 ხაზი გადიოდა ანდრაშის გამზირის ქვეშ, ვერეშმარტის მოედნიდან (უნგრ. Vörösmarty tér, ყოფ. გიზელას მოედანი, უნგრ. Gizella tér, ქალაქის ცენტრი) ალატკერტამდე (უნგრ. Állatkert - ზოოპარკი), და მასზე განლაგებული იყო 11 სადგური — 9 მიწისქვეშა და 2 მიწისზედა (დღეს თერთმეტივე სადგური მიწის ქვეშ მდებარეობს).
1973 წელს მოხდა ამ ხაზის ჩრდილოეთ ნაწილის რეკონსტრუქცია - აშენდა ახალი სადგური მეხიკოი-უტი (უნგრ. Mexikói út), რომელმაც შეითავსა ბოლო გაჩერების ფუნქცია, მოხდა სადგურ ალატკერტის დემონტაჟი და სადგური სეჩენი-ფურდო (უნგრ. Széchenyi fürdő) გადაკეთდა მიწისქვეშა სადგურად.
ხაზები და განვითარება
იხილეთ აგრეთვე
ხაზი 1 (ბუდაპეშტის მეტრო)
მეტროპოლიტენთა სია'''
რესურსები ინტერნეტში
ბუდაპეშტის მეტროპოლიტენი საიტზე UrbanRail.Net
შენიშვნები
სქოლიო
ბუდაპეშტის მეტრო
მეტროპოლიტენი
მეტროპოლიტენი
Velyka Mykhailivka Raion

Velyka Mykhailivka Raion was a raion (district) in Odesa Oblast of Ukraine. Its administrative center was the urban-type settlement of Velyka Mykhailivka. The raion was abolished on 18 July 2020 as part of the administrative reform of Ukraine, which reduced the number of raions of Odesa Oblast to seven. The area of Velyka Mykhailivka Raion was merged into Rozdilna Raion. The last estimate of the raion population was
History
The area was settled after 1792, when the lands between the Southern Bug and the Dniester were transferred to Russia according to the Iasi Peace Treaty. In particular, the settlement of Hrosulove was founded in 1793. The area was included in Tiraspol Uyezd, which belonged to Yekaterinoslav Viceroyalty until 1795, Voznesensk Viceroyalty until 1796, Novorossiya Governorate until 1803, and Kherson Governorate until 1920.
On 16 April 1920, Odesa Governorate split off, and Odessky Uyezd was moved to Odesa Governorate. In 1923, uyezds in Ukrainian Soviet Socialist Republic were abolished, and the governorates were divided into okruhas. Hrosulove was included into Odesa Okruha. On 7 March 1923 Hrosulove Raion with the administrative center in Hrosulove was established. In 1930, okruhas were abolished, and on 27 February 1932, Odesa Oblast was established, and Hrosulove Raion was included into Odesa Oblast. In 1946, Hrosulove was renamed Velyka Mykhailivka, and Hrosulove Raion was renamed Velyka Mykhailivka Raion.
On 7 March 1923 Tsebrykove Raion with the administrative center in Tsebrykove was established as well. On 30 December 1962 Tsebrykove Raion was abolished and merged into Velyka Mykhailivka Raion.
Administrative divisions
At the time of disestablishment, the raion consisted of four hromadas:
Novoborysivka rural hromada with the administration in the selo of Novoborysivka;
Tsebrykove settlement hromada with the administration in the urban-type settlement of Tsebrykove;
Velyka Mykhailivka settlement hromada with the administration in Velyka Mykhailivka;
Velykoploske rural hromada with the administration in the selo of Velykoploske.
References
Former raions of Odesa Oblast
States and territories established in 1923
1923 establishments in Ukraine
Ukrainian raions abolished during the 2020 administrative reform
Quercus agrifolia

Quercus agrifolia — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აშშ-სა (კალიფორნია) და მექსიკაში (ქვემო კალიფორნია.
იხილეთ აგრეთვე
მარადმწვანე მუხა
რესურსები ინტერნეტში
Flora of North America: Quercus agrifolia
Native Plant Information Network More information on Quercus agrifolia
Las Pilitas: California Oaks
Virginia Tech Forestry Department: Coast Live Oak
USDA Plants Database: Quercus agrifolia Née
Interactive Distribution Map for Quercus agrifolia
მუხა