PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
São José da Barra

São José da Barra is a Brazilian municipality located in the southwest of the state of Minas Gerais. Its population as of 2020 was 7,480 people living in a total area of 312 km2. The city belongs to the meso-region of Sul e Sudoeste de Minas and to the micro-region of Passos. It became a municipality in 1948. The important hydroelectric plant of Furnas is located here.
Location
The city center of São José da Barra is located at an elevation of 695 meters in the valley of the Rio Grande, a short distance northeast of regional center, Passos. Neighboring municipalities are: São João Batista do Glória and Capitólio (N), Guapé (E), Carmo do Rio Claro (SE), Alpinópolis (S), and Passos (W).
Distances
Belo Horizonte: 320 km
Piumhi: 63 km
Passos: 26 km
Alpinópolis: 17 km
History
The city is also known as Nova Barra since it used to lie on the banks of the Rio Grande, where that river was joined by the Rio Sapucaí. When Furnas was built this old settlement was flooded and a new one was built.
Economic activities
Services, energy production from the Furnas dam, and agriculture are the main economic activities. The GDP in 2005 was approximately R$434 million, with 82 million reais from taxes, 33 million reais from services, 300 million reais from industry, and 18 million reais from agriculture. The biggest employer was energy production with 250 workers in 2005. In the rural area there were 204 producers on 16,000 hectares of land. Approximately 1400 persons were occupied in agriculture. The main crops are coffee, beans, and corn. There were 9,000 head of cattle, of which 3,500 were milk cows (2006). The poultry industry is substantial.
There were 2 banks (2007). In the vehicle fleet there were 782 automobiles, 69 trucks, 82 pickup trucks, 24 buses, and 220 motorcycles (2007).
Health and education
In the health sector there were 5 health clinics (2005). Educational needs of 1,670 students were attended to by 5 primary schools, 2 middle schools, and 4 pre-primary schools.
Municipal Human Development Index: 0.793 (2000)
State ranking: 64 out of 853 municipalities as of 2000
National ranking: 735 out of 5,138 municipalities as of 2000
Literacy rate: 90%
Life expectancy: 74 (average of males and females)
In 2000 the per capita monthly income of R$278.00 was above the state average of R$276.00 and below the national average of R$297.00. Poços de Caldas had the highest per capita monthly income in 2000 with R$435.00. The lowest was Setubinha with R$73.00.
The highest ranking municipality in Minas Gerais in 2000 was Poços de Caldas with 0.841, while the lowest was Setubinha with 0.568. Nationally the highest was São Caetano do Sul in São Paulo with 0.919, while the lowest was Setubinha. In more recent statistics (considering 5,507 municipalities) Manari in the state of Pernambuco has the lowest rating in the country—0,467—putting it in last place.
References
See also
List of municipalities in Minas Gerais
External links
City site
Municipalities in Minas Gerais
ბოუს ტბა

ბოუს ტბა
ბოუ — პატარა მყინვარული ტბა კანადაში, ალბერტის პროვინციის დასავლეთ ნაწილში. მდებარეობს მდინარე ბოუზე, კანადის კლდოვან მთებში, ზღვის დონიდან 1 920 მეტრზე. ტბა მდებარეობს ბოუს მწვერვალის სამხრეთით, უაპუტიკის ქედის აღმოსავლეთით, დოლომიტის უღელტეხილის, დოლომიტისა და ცირკის მწვერვალების დასავლეთით.
ბოუს ტბა ერთ-ერთია ბანფისა და ჯასპერის ეროვნული პარკების ტბებს შორის. ფართობი შეადგენს 3,21 კმ²-ს.
სქოლიო
კანადის ტბები
კენდის ბერგენი

კენდის ბერგენი
კენდის პატრისია ბერგენი (დ. 9 მაისი, 1946) — კინოაკადემიის ჯილდოზე ნომინირებული და ემის ჯილდოს მფლობელი ამერიკელი მსახიობი და ყოფილი მოდელი. ცნობილია თავისი როლებისთვის ტელევიზიასა და სიტკომებში.
რესურსები ინტერნეტში
ამერიკელი მოდელები
ამერიკელი მსახიობები
ამერიკელი ტელემსახიობები
დაბადებული 1946
დაბადებული 9 მაისი
XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ველესის თემი

ველესის თემი
ველესის თემი — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. მოსახლეობა შეადგენს 55 108 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები).
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ველესი.
თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 427,45 კმ²-ს.
ესაზღვრება მაკედონიის შემდეგ თემებს:
ჩრდილო-დასავლეთით — პეტროვეცის თემს;
ჩრდილო-აღმოსავლეთით — სვეტი-ნიკოლეს თემს;
აღმოსავლეთით — ლოზოვოს თემს;
სამხრეთ-აღმოსავლეთით — გრადსკოს თემს;
სამხრეთ-დასავლეთით — ჩაშკის თემს;
დასავლეთით — ზელენიკოვოს თემს.
ქალაქ ველესის გარდა თემის შემადგენლობაში შედის კიდევ 29 დასახლება: ბაშინო-სელო, ბელეშტევიცა, ბუზალკოვო, ვეტერსკო, გორნო-კალასლარი, გორნო-ორიზარი, ჯიდიმირცი, დოლნო-კალასლარი, დოლნო-ორიზარი, ივანკოვცი, კარაბუნიშტე, კრუშიე, კუმარინო, ლუგუნცი, მამუტჩევო, ნოვაჩანი, ნოვო-სელო, ორაოვეცი, ოტოვიცა, რაშტანი, რლევცი, რუდნიკი, სლპი, სლივნიკი, სოიაკლარი, სოპოტი, ცრკვინო და ჩალოშევო.
თემის მოსახლეობის ეთნიკური სტრუქტურა:
მაკედონელები — 84,86 %;
ბოსნიელები — 4,37 %
ალბანელები — 4,17 %;
თურქები — 3,13 %
ბოშები — 1,45 %
სერბები — 0,98 %
არუმინელები — 0,62 %
სხვა — 0,42 %
თემის ტერიტორიაზე გადის ავტომაგისტრალი E75 და სარკინიგზო გზა სალონიკიში. უდიდესი მდინარე — ვარდარი.
იხილეთ აგრეთვე
ჩრდილოეთ მაკედონიის ადმინისტრაციული დაყოფა
ლიტერატურა
Општините во Социалистическа Република Македонија. Скопjе: Мисла, 1983.
რესურსები ინტერნეტში
ველესის თემის ოფიციალური საიტი ,
სქოლიო
ჩრდილოეთ მაკედონიის თემები
Maura Alfonso

Maura Alfonso (born 13 September 1955) is a retired Cuban volleyball player. She competed in the women's tournament at the 1980 Summer Olympics. She won gold medals with the Cuban team at the 1978 FIVB World Championship and the 1979 Pan American Games.
References
External links
Volleybox.net Profile
1955 births
Living people
Cuban women's volleyball players
Olympic volleyball players for Cuba
Volleyball players at the 1980 Summer Olympics
Place of birth missing (living people)
Pan American Games medalists in volleyball
Pan American Games gold medalists for Cuba
Medalists at the 1979 Pan American Games
21st-century Cuban women
20th-century Cuban women
20th-century Cuban people
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 304

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 304 მიიღეს 1971 წლის 8 დეკემბერს. უშიშროების საბჭომ განიხილა არაბთა გაერთიანებული საამიროების განცხადება გაეროში გაწევრიანების შესახებ და დადებითი რეკომენდაცია მისცა გენერალურ ასამბლეას არაბთა გაერთიანებული საამიროების გაწევრიანებასთან დაკავშირებით.
რეზოლუცია მიღებულ იქნა ერთხმად.
რესურსები ინტერნეტში
რეზოლუციის ტექსტი
0304
0304
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები არაბთა გაერთიანებული საამიროების შესახებ
წიგნი პირველი ნეშტთა

წიგნი პირველი ნეშტთა (‎‎) — ძველი აღთქმის ერთ-ერთი წიგნი.
ბიბლიის წიგნი „მეორე ნეშტთა“ იწყება ისრაელზე სოლომონის მეფობით. ხოლო მთავრდება სპარსეთის მეფის კიროსის სიტყვებით, რომლითაც ის ბაბილონში გადასახლებულ იუდეველებს მიმართავდა. წიგნის წერა ეზრა მღვდელმა ძვ. წ. 460 წელს დაასრულა.
კიროსის ბრძანებით იუდეველებს შესაძლებლობა ეძლევათ, დაბრუნდნენ იერუსალიმში და ღმერთისადმი თაყვანისცემა განაახლონ. ბაბილონში მრავალწლიანმა ტყვეობამ ერს თავისი კვალი დააჩნია. გადასახლებიდან დაბრუნებულებმა ბევრი არაფერი იციან თავიანთი ერის ისტორიის შესახებ.
ლიტერატურა
„ქრისტიანობის ლექსიკონი“ (პიერო პეტროზილო), თბილისი, სულხან-საბა ორბელიანის სასწავლო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2011 წელი.
რესურსები ინტერნეტში
ძველი აღთქმის წიგნები
ძველი აღთქმა, მცხეთური ხელნაწერის მიხედვით
ძველი აღთქმის წიგნები
სკენდერ ჰუკა

სკენდერ ჰუკა (დ.1944 წლის 6 სექტემბერი, ტირანა — გ. 5 ივლისი, 2018 ) — ალბანელი ფეხბურთელი, რომელიც მთელი თავისი კარიერის განმავლობაში თამაშობდა თავდამსხმელად "ალბანეთის საფეხბურთო კლუბში " 17 ნენტორი" კლუბში (ამჟამად "ტირანა"). სკენდერ ჰუკამ ალბანეთის ნაკრების შემადგენლობაში 1 მატჩი ჩაატარა. იყო ალბანეთის ფეხბურთის ფედერაციის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი . 2009 წლიდან იკავებდა საკონკურსო კომისიის თავმჯდომარის პოსტს.
საკლუბო კარიერა
ადრეული წლები
სკენდერ ჰუკა დაიბადა და გაიზარდა ალბანეთის დედაქალაქ ტირანაში. იქ დაამთავრა საშუალო სკოლა, ხოლო შემდეგ — უნივერსიტეტი. სწავლობდა ფიზიკური კულტურისა და სპორტის ინსტიტუტში, რომელიც დაამთავრა 1968 წელს. ამ დროს უკვე პროფესიონალი ფეხბურთელი იყო. "17 ნენტორის" შემადგენლობაში 1957 წელს მოხვდა (იმ დროს სკენდერი 13 წლის იყო), თამაშობდა კლუბის მოზარდთა და ახალგაზრდულ გუნდებში, ხოლო 1960-იანი წლების დასაწყისში გადაიყვანეს ძირითად შემადგენლობაში.
"17 ნენტორი"
პირველ გუნდში მოხვედრისთანავე გახდა საფეხბურთო კლუბ "17 ნენტორის" მთავარი მოთამაშე, სადაც კარიერის განმავლობაში 3-ჯერ დაეხმარა საკუთარ გუნდს ალბანეთის სუპერლიგის მოგებაში. სკენდერ ჰუკამ საფეხბურთო კარიერა 1974 წელს დაასრულა. იმ დროისთვის, 60 გოლით, კლუბის ისტორიაში საუკეთესო ბომბარდირად რჩებოდა (თუმცა 2012 წლის მონაცემებით, ზემოაღნიშნული მაჩვენებლით ფეხბურთელმა მე-5 ადგილზე გადაინაცვლა). მთლიანობაში სკენდერ ჰუკამ ქვეყნის დედაქალაქის ნაკრების მაისურით 400-მდე მატჩი ჩაატარა.
საერთაშორისო კარიერა
მიუხედავად იმისა, რომ "17 ნენტორის " შემადგენლობაში წარმატებულად გამოდიოდა, ფეხბურთელმა მაინც ვერ შეძლო ალბანეთის ნაკრებში შეღწევა, რაც განპირობებული იყო ნაკრების შემტევ ხაზზე ადგილის მოპოვებისთვის მოთამაშეთა შორის მაღალი კონკურენციის არსებობით. განსაკუთრებით იმ ფაქტორით, რომ იმ დროს ასევე თამაშობდნენ ისეთი ცნობილი ალბანელი ფეხბურთელები, როგორებიც იყვნენ მედინ ჟეგა და პანაიოტ პანო. იმ პერიოდში სკენდერ ჰუკამ ნაკრებში მხოლოდ ერთი მატჩი ჩაატარა 1967 წლის 8 აპრილს დორტმუნდში გერმანიის ნაკრების წინააღმდეგ გამართული თამაში გერმანელების გამარჯვებით, ანგარიშით 6-0 დასრულდა გერდ მიულერის მიერ გატანილი ოთხი გოლისა და ჰანეს ლოერის გოლების წყალობით. ამის შემდეგ სკენდერ ჰუკას არასოდეს ჩაუცვია ალბანეთის ეროვნული ნაკრების მაისური.
ალბანეთის ფეხბურთის ფედერაცია
1992 წლიდან 1995 წლამდე ჰუკა მუშაობდა კლუბ "ატლეტიკ კლაბ ზანზიბარის" მდივნად, ხოლო 1997 წელს დაიკავა ალბანეთის ფეხბურთის ფედერაციის გენერალური მდივნის თანამდებობა. 1992 წლიდან გახდა ალბანეთის ფეხბურთის ფედერაციის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი.
პირადი ცხოვრება
სკენდერ ჰუკას ვაჟი, ენდი ასევე გახდა ორი ლიგის ტიტულის მფლობელი საფეხბურთო კლუბ "ტირანას" შემადგენლობაში 1990-იან წლებში, ხოლო მისმა ბიძაშვილმა რენისიმ გაიმეორა ზემოაღნიშნული მიღწევა1989 წელს. სკენდერ ჰუკა გარდაიცვალა 2018 წლის ივლისში.
მიღწევები
კლუბური
ალბანეთის ჩემპიონი : 1966, 1968, 1970
ინდივიდუალური
ალბანეთის ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი: 1968 წ
სქოლიო
დაბადებული 6 სექტემბერი
დაბადებული 1944
გარდაცვლილი 5 ივლისი
გარდაცვლილი 2018
ალბანეთის ნაკრების ფეხბურთელები
ალბანელი ფეხბურთელები
პოინტე-ალობროჯა

პოინტე-ალობროჯა — მთა მონბლანის მასივში, კოლ-ფერეს უღელტეხილის თავზე, შვეიცარია-იტალიის საზღვარზე. მდებარეობს მონ-დოლანის ქედის სამხრეთ კიდეზე. სიმაღლე 3172 მ.
რესურსები ინტერნეტში
Pointe Allobrogia on Hikr
ალპები
შვეიცარიის მთები
იტალიის მთები
კასეტური ჭურვი

კასეტური ჭურვი, კასეტური საარტილერიო ჭურვი — საარტილერიო გასროლის ძირითადი ელემენტი, რომელიც ქვემეხის ლულის არხიდან ვარდება. იტენება უმართავი, თვითდამიზნებადი ან მიზანზე თავისით გამავალი კასეტური საბრძოლო ელემენტებით (მსხვრევადი, კუმულაციური, ან ჯავშანგამტანი მოქმედების), ან ნაღმებით (ქვეითი ჯარის საწინააღმდეგო, ან ტანკსაწინააღმდეგო). 203 მმ ჭურვი შეიძლება შეიცავდეს 200-მდე საბრძოლო ელემენტს, 40 ქვეით საწინააღმდეგო ან 10 ტანკსაწინააღმდეგო ნაღმს.
ლიტერატურა
მეძმარიაშვილი ე., „ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი“, თბ., 2017, გვ. 358
არლენდი (უისკონსინი)

არლენდი (უისკონსინი)
არლენდი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბარონის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 670 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 7,3 კაცი/კმ².
ფართობი 91.5 კმ².
იხილეთ აგრეთვე
აშშ-ის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით
რესურსები ინტერნეტში
გეოგრაფიული სახელწოდებები
ბარონის ოლქის ქალაქები
ზოდელავა

ზოდელავა
საკუთარი სახელი ზოდელავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
ანდრო ზოდელავა — სახელმწიფო უშიშროების კომისარი, გენერალ-მაიორი
ვანო ზოდელავა — პოლიტიკოსი, სახელმწიფო მოხელე
ზურაბ ზოდელავა — ქირურგი
მამია ზოდელავა — ჰემატოლოგი
მურთაზ ზოდელავა — პოლიტიკოსი, იურისტი
ქართული გვარები
ივანე ვაშაყმაძე

ივანე ვაშაყმაძე (დ. 1901, ახალსაყდარი, — გ. 29 ივნისი, 1937) — ქართველი ფილოსოფოსი, ბოლშევიკი რევოლუციონერი. 1930-31 წლებში იყო საქართველოს პედაგოგიური ინსტიტუტის რექტორი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ოზურგეთის მაზრის სოფელ ახალსაყდარში. დაამთავრა ჯერ სოფლის ორკლასიანი, შემდეგ ოზურგეთის დაწყებითი სასწავლებელი და ჰუმანიტარული ტექნიკუმი. 1917 წლიდან იყო ბოლშევიკური პარტიის წევრი. 1919 წელს ხელმძღვანელ როლს ასრულებდა გურიის კომკავშირის ორგანიზაციის დაარსებაში.
საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ ვაშაყმაძე პარტიულ-კომკავშირულ მუშაობას ეწეოდა: იყო დუშეთისა და ახალსენაკის კომკავშირის სამაზრო კომიტეტების მდივანი. 1923 წელს მოსკოვში გაგზავნეს სწავლის გასაგრძელებლად. 1926 წელს დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, კომუნისტური აკადემიის ფილოსოფიის ინსტიტუტის ასპირანტურა. მუშაობდა იმავე ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომლად და ისტორიული მატერიალიზმის სექციის სწავლულ მდივნად. პედაგოგიურ მუშაობას ეწეოდა მოსკოვის უმაღლეს სასწავლებლებში, კითხულობდა დიალექტიკური და ისტორიული მატერიალიზმის კურსს.
1930 წელს ვაშაყმაძე დანიშნეს საქართველოს პედაგოგიური ინსტიტუტის რექტორად. ამ თანამდებობაზე ის 1931 წლის სექტემბრამდე იმყოფებოდა. სხვადასხვა დროს იგი მუშაობდა საქართველოს სსრ განათლების სახალხო კომისრის მოადგილედ, კიროვის სახელობის ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტის დირექტორად; 1934 წელს აირჩიეს საკავშირო მეცნიერებათა აკადემიის საქართველოს ფილიალის პრეზიდიუმის წევრად. მისი რედაქტორობით ქართულ ენაზე დასტამბულია მარქსის, ენგელსისა და ლენინის შრომები; არაერთი გამოკვლევა აქვს გამოქვეყნებული დიალექტიკური და ისტორიული მატერიალიზმის საკითხებზე. იყო ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.
დახვრიტეს 1937 წელს.
ლიტერატურა
საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
დაბადებული 1901
გარდაცვლილი 1937
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორები
ვატიკანის ტურიზმი

ვატიკანის ტურიზმი
ვატიკანი არის პოპულარული ადგილი ტურისტებისთვის, განსაკუთრებით ქრისტიანებისთვის, რომელთაც სურვილი აქვთ იხილონ რომის პაპი ან მათი რწმენა ახლოს გაიცნონ.
ტურისტებისთვის განსაკუთრებულ ყურადღებას იქცევს წმინდა პეტრეს ბაზილიკა, წმინდა პეტრეს მოედანი, ვატიკანის მუზეუმები და რაფაელის ლოჟა.
პილიგრიმელები ხშირად სტუმრობენ ვატიკანს, განსაკუთრებით იმ პერიოდში, როდესაც აღინიშნება 12 საუფლო დღესასწაულიდან ერთ-ერთი, მაგალითად: შობა და აღდგომა. გარდა ამისა, მომლოცველთა რაოდენობა მატულობს პაპის დაკრძალვაზე ან ახალი პაპის არჩევისას.
ტურიზმი არის ვატიკანის ეკონომიკის ძირითადი წყარო.
ვატიკანი დანაშაულის მაღალი მაჩვენებლით გამოირჩევა, რასაც ტურიზმი განაპირობებს, ტურისტებს ბრალი ედებათ სხვადასხვა მცირე ქურდობასა და ინციდენტებში.
ვატიკანის ტურიზმი
ვასილ ნანობაშვილი

ვასილ ნანობაშვილი
ვასილ ივანეს ძე ნანობაშვილი (დ. 15 ივნისი, 1906, სოფ. ვაქირი, სიღნაღის რაიონი — გ. 1989) — ქართველი ექიმ-ვეტერინარი. ვეტერინარიის მეცნიერებათა დოქტორი (1971), პროფესორი (1974), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1983).
ბიოგრაფია
1932 წელს დაამთავრა ერევნის საკავშირო ზოოტექნიკური-სავეტერინარო ინსტიტუტი. 1957-1959 წლებში საქართველოს მეცხოველეობისა და ვენეტინარიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის, ხოლო 1959 წლიდან საქართველოს ზოოტექნიკური-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტის ტოქსიკოლოგიის განყოფილების გამგე. ნანობაშვილი უმთავრესად იკვლევდა ვეტერინარიის ტოქსიკოლოგიის საკითხებს, რაც დაკავშირებული იყო მინერალური, მინერალურ-ორგანული, ორგანულ-სინთეზური და მცენარეული წარმოშობის შხამების ტოქსიკოლოგიურ შესწავლასთან. საქართველოში პირველად ნანობაშვილმა შეისწავლა ვეტერინარიის ფოტოტოქსიკოლოგიის საკითხები. მას ეკუთვნის ვეტერინარიის როქსიკოლოგიის სახელმძღვანელო და სხვა ნაშრომები.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი ექიმები
დაბადებული 15 ივნისი
დაბადებული 1906
სიღნაღის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
გარდაცვლილი 1989
აკატონე

აკატონე — პიერ პაოლო პაზოლინის 1961 წლის, სადებიუტო ფილმი. ფილმში არაპროფესიონალი მსახიობები მონაწილეობენ. ფილმში ასახულია მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი პერიოდის იტალიაში მეძავების, ქურდებისა და საზოგადოების დაბალშემოსავლიანი ფენების ცხოვრება.
რესურსები ინტერნეტში
იტალიური ფილმები
იტალიურენოვანი ფილმები
1961 წლის ფილმები
შავ-თეთრი ფილმები
დრამატული ფილმები
პიერ პაოლო პაზოლინის ფილმები
ზროგოს ხეობა

ზროგოს ხეობა — ისტორიული დვალეთის ცენტრალური ხეობა.
გეოგრაფია
სქოლიო
დვალეთი
ჩრდილოეთ ოსეთის ხეობები
იაზიდ I

იაზიდ I
იაზიდ იბნ მუავია იბნ აბი სუფიანი (უმეტესად ცნობილია, როგორც იაზიდ I დ. 20 ივლისი, 647 — გ. 11 ნოემბერი, 683) — ომაიანთა სახალიფოს მეორე ხალიფა და პირველი ხალიფა, რომელმაც ტახტი მემკვიდრეობით მიიღო. მემკვიდრედ გამოაცხადა მამამისმა, მუავია I-მა. სახალიფოს მართავდა მამის გარდაცვალებიდან, 680 წლიდან სიკვდილამდე, 683 წლამდე.
ლიტერატურა
Большаков О. Г., История Халифата. Т. 3. Между двух гражданских войн (656—696). М.: Восточная литература, 1998. С. 182—216.
Фильштинский И. М., Халифат под властью династии Омейядов. М., 2005 год.
Езид // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
ომაიანთა ხალიფები
დაბადებული 20 ივლისი
დაბადებული 647
გარდაცვლილი 11 ნოემბერი
გარდაცვლილი 683
VII საუკუნის ხალიფები
ჰებრიდის კუნძულები

ჰებრიდის კუნძულები, ჰებრიდი — არქიპელაგი ატლანტის ოკეანეში, შოტლანდიის დასავლეთ ნაპირებთან. ეკუთვნის დიდ ბრიტანეთს. აერთიანებს 500-მდე კუნძულს, აქედან 100 — დასახლებულია. არქიპელაგის საერთო ფართობი 7200 კმ²-ია. განასხვავებენ შიგა და გარე ჰებრიდის კუნძულებს, რომლების ერთმანეთისაგან გამოყოფილია ნორთ-მინჩისა და ლილტ მინჩის სრუტეებით და ჰებრიდის ზღვით. შიგა ჰებრიდის კუნძულებზე ძლიერ დანაწევრებული ბორცვიანი და დაბალმთიანი რელიეფია (სიმაღლე 200–600 მ). აგებულია კაინოზოური ეფუზივებით. ლავურ პლატოებზე აღმართულია კონუსური მწვერვალები, რომელთა სიმაღლე 1009 მ-დეა. გარე ჰებრიდის კუნძულებზე ცოკოლიანი დაბლობიებია (სიმაღლე 100–150 მ), რომლებიც აგებულია არქეული გნაისებით. არქიპელაგზე გვხვდება მთის მასივები, რომელთა სიმაღლე 799 მეტრს აღწევს. პლეისტოცენური გამყინვარების ნიშნები. ჰავა ნოტიო ზღვისაა. ივლისის საშუალო ტემპერატურა 12–14 °C-ია, იანვრის — 4 – 6 °C. ნალექები 1000–2000 მმ წელიწადში. კუნძულებზე არის მდელოები, ტორფნარი, იშვიათად არყის ხის რაყები. ჰებრიდზე განვითარებულია თევზჭერა, მეცხოველეობა, შალის ქსოვილების (ტვიდის) წარმოება.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Hebrides/Western Isles Guide
National Library of Scotland: SCOTTISH SCREEN ARCHIVE (selection of archive films about the Hebrides)
ჰებრიდის კუნძულები
ძველი ბაზარი (სკოპიე)

ძველი ბაზარი (სკოპიე)
ძველი ბაზარი — ძველი სკოპიეს სავაჭრო უბანი. მდებარეობს მდინარე ვარდარის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. ეს ადგილი XII საუკუნიდან ქალაქის მნიშვნელოვანი სავაჭრო ცენტრია.
ძველმა ბაზარმა თავის განვითარების უმაღლეს წერტილს ოსმალურ ეპოქაში მიაღწია, როდესაც მის გარშემო იყო 30 მეჩეთი, რამდენიმე ტაძარი და ქარვასლა. ამჟამად ძველი ბაზარი ეროვნული კულტურული ნაკრძალის სტატუსს ატარებს.
სქოლიო
ჩრდილოეთ მაკედონიის ისტორია
85

85
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
მარკიონ სინოპელი — თეოლოგი, მარკიონიზმის დამაარსებელი.
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
als:80er#Johr 85
ცერმატი

ცერმატი — თემი შვეიცარიაში. ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე სახელგანთქმული კურორტი. მდებარეობს ვალეს კანტონის სამხრეთ ნაწილში, იტალიის საზღვრის სიახლოვეს, ზღვის დონიდან 1616 მ სიმაღლეზე. გარშემორტყმულია პენინის ალპების ოთხიათასიანი სიმაღლის მწვერვალებით, მათ შორის დიუფურის პიკითა (4634 მ) და მატერჰორნით (4478 მ). განთქმულია როგორც ალპინიზმისა და სამთო-სათხილამური სპორტის ცენტრი.
2010 წლის აღწერით ცერმატის მუდმივი მოსახლეობა შეადგენს 5,720 ადამიანს, თუმცა აღნიშნული რიცხვი რყევადია, რაც ამ სოფელში ტურისტების დასახლებით არის განპირობებული. ადგილობრივი ეკონომიკა დაფუძნებულია ტურიზმზე და შესაბამისად, ცერმატის მოსახლეობის დიდი ნაწილის სამუშაო ადგილს სასტუმროები და რესტორნები შეადგენენ. მოსახლეობის 1/3 ადგილობრივი მკვიდრია, ე.ი. დაბადებულია თვით ცერმატში, ხოლო დანარჩენი ნაწილი ჩამოსულია საზღვარგარეთიდან.
ტერმინი „ცერმატი“ წარმოსდგება ალპური მდელოებისაგან. თავდაპირველად გაჩნდა სახელწოდება „Zur Matte“ (მდელოზე), ხოლო მოგვიანებით „ცერმატი“ ეწოდა. 1495 წლამდე ცერმატი რუკებზე არ იყო გამოსახული. ამ ადგილზე ადრე არსებობდა დასახლება პრაბორნოსა თუ პრატო-ბორნოს სახელწოდებით, რომლებიც რუკებზე XIII საუკუნის დასწისში არიან გამოსახული. აოსტის ხეობაში მყოფი ფრანგულ ენაზე მოსაუბრე ხალხი ცერმატს პრაბორნეს სახელწოდებით იცნობდა.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ცერმატი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა
შვეიცარიის თემები
გეორგ ჰენრიკ ფონ ვრიგტი

გეორგ ჰენრიკ ფონ ვრიგტი (დ. 14 ივნისი 1916, ჰელსინკი, ფინეთის დიდი სამთავრო, ავტონომია რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში — გ. 16 ივნისი, 2003, ჰელსინკი) — ფინელი ფილოსოფოსი და ლოგიკოსი. 1968-1970 წლებში — ფინეთის აკადემიის პრეზიდენტი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა ჰელსინკის უნივერსიტეტი (1937). იქვე დოცენტი 1943 წლიდან. სადოქტორო დისერტაცია „ინდუქციის ლოგიკური პრობლემები“ (1941). 1948 წელს მიწვეულ იქნა კემბრიჯში, სადაც ლუდვიგ ვიტგენშტაინის ხელმძღვანელობით მუშაობდა, გახდა მისი თანამდებობრივი მემკვიდრე. 1951 წლიდან კვლავ ფინეთშია, ჰელსინკის უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორი.
ფინეთის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი (1961), 1968-1970 წწ. მისი პრეზიდენტი, აგრეთვე მეცნიერული საზოგადოების პრეზიდენტი. 1975-78 წწ. ფილოსოფიის საერთაშორისო ინსტიტუტის პრეზიდენტი.
ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას აშშ-სა და ევროპის უნივერსიტეტებში, მრავალი აკადემიისა და მეცნიერული საზოგადოების წევრი, მსოფლიოს მრავალი ქვეყნის უნივერსიტეტების საპატიო დოქტორი. ბრიტანეთის აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1961).
1986 წელს მიიღო ალექსანდრე ჰუმბოლდტის პრემია და შვედეთის აკადემიის უმაღლესი პრემია, 1993 წელს — სელმა ლაგერლოფის ლიტერატურული პრემია, 1998 წელს კი ტაგ დანიელსონის პრემია.
მრავალი მეცნიერული შრომის ავტორი ფილოსოფისა და ლოგიკის დარგში. აგრეთვე ავტორი სტატიებისა და ესსეების მეცნიერებისა და კულტურის საკითხებზე.
მისი ფილოსოფიური შეხედულებები ყალიბდებოდნენ მურის, ჩ.დ. ბროუდის და ფინელი ფილოსოფოსის ე. კაილის ზეგავლენით, მაგრამ განსაკუთრებით ძლიერი იყო ვიტგენშტაინის გავლენა. ვრიგტი ანალიზური ფილოსოფიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი წარმომადგებელია. მას მჭიდრო კავშირი ჰქონდა ვენის წრესთან. მისი ფილოსოფიური ინტერესები უპირატესად მოიცავენ მეცნიერების ფილოსოფიას, ეპისტემოლოგიას და არაკლასიკურ ლოგიკებს. იგი იკვლევდა დროისა და ცვლილებების პრობლემებს, მიზეზობრიობას, დეტერმინიზმსა და ალბათობას, აანალიზებდა დედუქციური მსჯელობების ფორმალიზაციის ხერხებს ადამიანის მოღვაწეობის სხვადასხვა სფეროში და ინდუქციის პრობლემებს. ვრიგტის ლოგიკურ ნაშრომებში მოცემულმა იდეებმა საფუძველი ჩაუყარეს თანამედროვე ლოგიკის მთელ რიგ ახალ განყოფილებებს, რომელთაც არსებითი ფილოსოფიური და გამოყენებითი მნიშვნელობა აქვთ. მათ რიცხვს მიეკუთვნებიან დეონტიური ლოგიკა, რელევანტური ლოგიკა, მოქმედებების ლოგიკა, შეფასებებისა და უპირატესობის მიცემის ლოგიკა, ცვლილების ლოგიკა და ლოგიკა ჭეშმარიტებისა. ვრიგტი არის ავტორი გამოკვლევებისა ანალიზურ და გამოყენებით ლოგიკაში, ესეებისა ლიტერატურის და მწერლების შესახებ, რომელთა შორის არიან ტოლსტოი და დოსტოევსკი, აგრეთვე პოპულარული ფილოსოფიური და მეცნიერული შრომებისა და სტატიებისა, სადაც იგი იცავს ჰუმანისტურ იდეებს დასავლურ კულტურასა და თანამედროვე საზოგადოებაში.
ძირითადი ნაწარმოებები
1986 – Логико-философские исследования. Избранные труды. (Переводчик: Е. И. Тарусина, А. С. Карпенко и др. Издательство: «Прогресс», Москва Язык: Русский Количество страниц: 593 (+1 обл.)
2000 – Три мыслителя.
რესურსები ინტერნეტში
Professor G H von Wright
Georg Hendrik von Wright
დაბადებული 14 ივნისი
დაბადებული 1916
გარდაცვლილი 16 ივნისი
გარდაცვლილი 2003
ფინელი ფილოსოფოსები
ძველისლანდიური ენა

ძველისლანდიური ენა — გერმანული ენების დასავლეთსკანდინავიური ქვეჯგუფის ენა, რომელიც გამოიყენებოდა XIV საუკუნის შუამდე თანამედროვე ნორვეგიიდან წამოსული ვიკინგების მიერ, რომლებიც ისლანდიაში დასახლდნენ. თავდაპირველად არ განსხვავდებოდა ძველნორვეგიული ენისგან, იწოდებოდა ასევე „-ად“, რაც ნიშნავს „ჩრდილოეთის მეტყველებას“. დროთა განმავლობაში ორივე ენა მნიშვნელოვნად შეიცვალა. შედის ძველსკანდინავიური ენების ჯგუფში.
ვიკინგების ეპოქის დამთავრებამდე (დაახლოებით 1050 წელი) სხვაობა სკანდინავიურ დიალექტებს შორის მცირე იყო, თუმცა ძველაღმოსავლეთსკანდინავიურსა და ძველდასავლეთსკანდინავიურს შორის განსხვავება, როგორც ჩანს, ჯერ კიდევ VII საუკუნეში წარმოიშვა.
ლიტერატურა
Gordon, Eric V. and A.R. Taylor. Introduction to Old Norse. Second. ed. Oxford: Clarendon Press, 1981.
რესურსები ინტერნეტში
საიტი, რომელიც ეძღვნება ძველისლანდიურ ენას
სქოლიო
სკანდინავიური ენები
ისლანდია
ვიკინგები
შუა საუკუნეების ენები