PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ალექს სანდრო

ალექს სანდრო (დ. 26 იანვარი, 1991) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, იტალიური „იუვენტუსისა“ და ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების მცველი.
კარიერა
პორტუ
2011 წლის 23 ივლისს, პორტუმ სანდრო 9.5 მილიონ ევროდ გაიფორმა.
იუვენტუსი
2015 წლის 20 აგვისტოს, ტურინის იუვენტუსმა 26 მილიონ ევროდ, 5 წლიანი კონტრაქტი გააფორმა ალექს სანდროსთას.
მიღწევები
საკლუბო
ატლეტიკო პარანაენსე
პარანაენსეს ჩემპიონატი (1): 2009
სანტოსი
პაულისტას ჩემპიონატი (2): 2010, 2011
ბრაზილიის თასი (1): 2010
ლიბერტადორესის თასი (1): 2011
პორტუ
პრიმეირა ლიგა (2): 2011-12, 2012-13
სუპერტაკა კანდიდო დე ოლივეირა (1): 2013
იუვენტუსი
სერია A (5): 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20
იტალიის თასი (3): 2015–16, 2016–17, 2017–18
იტალიის სუპერთასი (1): 2018
სანაკრებო
ბრაზილია
სამხრეთ აფრიკის ახალგაზრდული ჩემპიონატი: 2011
ფიფას 20 წლამდელთა მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი: 2011
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები: 2012 (ვერცხლის მედალი)
ბრაზილიელი ფეხბურთელები
ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები
დაბადებული 1991
პორტუს ფეხბურთელები
იუვენტუსის ფეხბურთელები
სერია A-ს ფეხბურთელები
დაბადებული 26 იანვარი
2019 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
La Libertad Canton

La Libertad Canton is a canton of Ecuador, located in the Santa Elena Province. Its capital is the town of La Libertad. Its population at the 2001 census was 77,646.
Demographics
Ethnic groups as of the Ecuadorian census of 2010:
Mestizo 77.0%
Afro-Ecuadorian 10.2%
Montubio 5.1%
White 4.5%
Indigenous 1.2%
Other 2.0%
References
Cantons of Santa Elena Province
ინდიგირკა

ინდიგირკა (ძვ. სახელწ. — სობაჩია) — მდინარე რუსეთში, იაკუტიაში (სახაში). სიგრძე 1790 კმ, აუზის ფართობი 362 ათ. კმ². სათავეს იღებს ორი წყაროთი — ხასტახი და ტარინ-იურახი (ხალკის ქედის ჩრდილოეთ კალთებზე), ჩაედინება აღმოსავლეთ ციმბირის ზღვაში. ინდიგირკის ხეობა იყოფა ორ ნაწილად: მთის (640 კმ, ხასტახისა და ტარინ-იურახის შეერთებიდან სოფელ კრესტ-მაიორამდე) და ვაკის (1150 კმ, შესართავამდე). შემდგენელი მდინარეების შეერთების შემდეგ მიედინება ჩრდილო-დასავლეთისკენ, ოიმიაკონის მთიანეთის ამაღლებულ ნაწილში, შემდეგ ბრუნდება ჩრდილოეთისკენ და კვეთს ჩერსკის მთაგრეხილის მთათა ჯაჭვებს. კალაპოტი კენჭიანია, ბევრია ჩქერვალი, დინების სიჩქარე 2–3,5 მ/წმ-ია. ჩემალგინის ქედის გადაკვეთის რაიონში მიედინება ღრმა ხეობაში, წარმოქმნის ჭორომებს (ყველაზე დიდი — ბუსიკა); დინების სიჩქარე 5 მ/წმ-ზე მეტია. ამ მონაკვეთზე ძირითადი შენაკადებია: ნერა (მარჯვენა), კუიდუსუნი, კიუენტე, ჩიბაგალახი (მარცხენა). მომა-სელენიახის ღრმულში იწყება დინების ვაკის მონაკვეთი. ხეობა ფართოვდება, კალაპოტში მრავლადაა ქვიშის მეჩეჩები და ცელები, ადგილ-ადგილ იტოტება. გვერდს უვლის მომის ქედს და მიედინება დაბლობის ვაკეზე, კვეთს პოლოუსის ჭიუხის განშტოებებს და შემოუვლის კონდაკოვის ზეგანს. აბიის დაბლობზე დაკლაკნილია, იანა-ინდიგირკის დაბლობზე მისთვის დამახასიათებელია 350–500 მეტრის სიგანის სწორი და გრძელი მუხლები. ამ ვაკეზე ძირითადი შენაკადებია: მომა, ბადიარიხა (მარჯვენა), სელენიახი, უიანდინა, ბიორიოლიოხი (მარცხენა). შესართავიდან 130 კმ-ზე იყოფა ტოტებად (რუსკო-უსტინსკაია, სრედნაია, კოლიმსკაია, ულაროვსკაია და სხვ.), წარმოიქმნება დელტა (ფართობი 7500 კმ²). შესართავი ზღვისგან გამოყოფილია ვრცელი წყალმარჩხი ადგილით.
ახასიათებს გაზაფხულ-ზაფხულის წყალდიდობები და წყალმოვარდნები. იკვებება წვიმის (50–65%), თოვლისა (20–40%) და მიწისქვეშა (5–10%) წყლებით. გაზაფხულის ყინულსვლა, რომელიც წყალდიდობის პიკს ემთხვევა, ზემო წელიდან შესართავის მიმართულებით მაისის შუა რიცხვებიდან ივნისის შუა ხანებამდეა. წყალდიდობის შემდეგ დგება ზაფხულ-შემოდგომის წყალმცირობა ცალკეულ წყალმოვარდნებთან ერთად (სიდიდით წყალდიდობის ტოლფასი). წყლის დონის მაქსიმალური აწევა 11,1 მეტრია (დაბა ვორონცოვო, შესართავიდან 350 კმ). წყალდიდობის დროს დელტის დაბალი კუნძულები და ზღვისპირის ქვიშიანი თავთხელები თითქმის მთლიანად იტბორება, ქვედა ნაწილში დელტის მიმდებარე ტერიტორიები იფარება წყლის 0,6–0,7-მეტრიანი ფენით. წყლის საშუალო მრავალწლიური ხარჯი დაბა ვორონცოვოსთან 1600 მ³/წმ-ია (ჩამონადენის წლიური მოცულობა 50,5 კმ³/წელი), წელიწადში ზღვაში ჩააქვს საშუალოდ 54,1 კმ³ მოცულობის წყალი. ქვემო წელზე წელიწადში ჩამოაქვს 11,7 მლნ. ტონა ნატანი, სიმღვრივე შეადგენს 231 გ/მ³-ს. გაყინულია ოქტომბრიდან მაისის ბოლომდე – ივნისის დასაწყისამდე. ადგილ-ადგილ მთლიანად იყინება (ნავმისადგომი ჩოკურდახი და სხვ.). ინდიგირკის აუზი მდებარეობს მრავალწლოვანი მზრალობის ქანებისა და გიგანტური მინაყინების წარმოქმნის ოლქში (მაგ., ულახან-ტარინის მინაყინი მდ. მომის ხეობაში — ფართობი 90 კმ², სისქე 5–6 მ). აუზში 80 ათასზე მეტი ტბაა საერთო ფართობით 11,8 ათ. კმ². მდიდარია თევზით, შესართავში ჭაფალას, მუქსუნის, ნელმის, ომულის, სიგის სარეწებია. სანაოსნოა მდინარე მომის შეერთების ადგილიდან (1154 კმ). ძირითადი ნავმისადგომებია (დინების მიმართულებით) — ხონუუ, დრუჟინა, ჩოკურდახი, რუსკოე-უსტიე. აუზში მოიპოვებენ ოქროს.
სქოლიო
სახის მდინარეები
კირილიცა

კირილიცა (ასევე ტრადიციული სახელი პირველი ორი ასო-ნიშნის, „აზისა“ და „ბუკის“, მიხედვით — აზბუკა — aзбука) — არაერთი სლავური და არასლავური ენის (მაგ.; ჩუვაშური, ბურიატული, თათრულ-ბაშკირული, უდმურტული, აფხაზური, ოსური) დამწერლობა ევროპასა და აზიაში.
ისტორია
ქრისტიანობის გავრცელების შემდეგ საჭირო შეიქმნა ანბანის შემოღება სლავური ენის ფიქსაციისათვის. 863 წელს თესალონიკელმა ძმებმა კირილემ და მეთოდემ შეადგინეს სლავური ენის ანბანი — გლაგოლიცა. 863-866 წლებში მათ ბერძნულიდან თარგმნეს სახარება, სამოციქულო წიგნი, დავითნი და სხვა. კირილესა (869) და მეფოდეს (885) სიკვდილის შემდეგ სლავური დამწერლობის ცენტრმა აღმოსავლეთში — ბულგარეთში გადაინაცვლა. ბულგარულ ენაზე ითარგმნა დიდძალი რელიგიური და საერო ხასიათის ლიტერატურული ნაწარმოებები, საფუძველი ჩაეყარა ეროვნულ ორიგინალურ ლიტერატურას. ღვთისმსახურება მხოლოდ სლავურ ენაზე ტარდებოდა. ამ პერიოდში ბულგარეთში შეიქმნა გლაგოლიცაზე უფრო ზუსტი და სრულყოფილი ანბანი — კირილიცა. ვარაუდოვენ, რომ კირილიცას ავტორია კირილესა და მეთოდეს მოწაფე კლიმენტი. კირილიცას საფუძვლად დაედო ბერძნული უნციალური ანბანი (22 ასო), ხოლო დანარჩენი ასოები (Б, Ѕ, Ж, Ш, Ц, Ч, Ѱ, Ы, Ъ, Ь, Ѣ, Ꙗ, Ю, Ѥ, Ѧ, Ѫ, Ѩ, Ѭ) გადმოიტანეს სხვა ენების ანბანებიდან (ებრაული და სხვა) ან შეადგინეს ასოების კომბინაციით.
კირილიცაზე წერენ ყოფილი იუგოსლავიის ზოგიერთ ქვეყანაში (სერბეთი, ბოსნია და ჰერცეგოვინა) და იქ მას „ჩირილიცას“ უწოდებენ.
კირილიცას ანბანი
კირილიცა უნიკოდში
ლიტერატურა
Ivan G. Iliev. Short History of the Cyrillic Alphabet. Plovdiv. 2012. Short History of the Cyrillic Alphabet
Bringhurst, Robert (2002). The Elements of Typographic Style (version 2.5), pp. 262–264. Vancouver, Hartley & Marks. ISBN 0-88179-133-4.
Nezirović, M. (1992). Jevrejsko-španjolska književnost. Sarajevo: Svjetlost. [cited in Šmid, 2002]
Šmid, Katja (2002). "", in Verba Hispanica, vol X. Liubliana: Facultad de Filosofía y Letras de la Universidad de Liubliana. ISSN 0353-9660.
'The Lives of St. Tsurho and St. Strahota', Bohemia, 1495, Vatican Library
პროფ. ვლადიმირ ალპატოვი კირილური ანბანის შესახებ
საანბანო მოღვაწეობები სსსრკ-ში
რესურსები ინტერნეტში
The Cyrillic Charset Soup
Transliteration of Non-Roman Scripts
History and development of the Cyrillic alphabet
data entry in Old Cyrillic / Стара Кирилица
Lasioglossum imitator

Lasioglossum imitator — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1965 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
imitator
Cerro Volcánico

Cerro Volcánico (also known as Fonck) is a cinder cone in Argentina, located southeast of the massive stratovolcano of Tronador. The cone produced a single andesite lava flow, which has been bracketed in age between 70,000 and 14,000 years ago.
Sources
See also
List of volcanoes in Argentina
El Bolsón, Río Negro
El Bolsón Airport
Cinder cones
Volcanoes of Río Negro Province
Subduction volcanoes
Mountains of Argentina
სვირის ქუჩა

სვირის ქუჩა− ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ნაძალადევის რაიონში (ლოტკინი); იაკინთე ლისაშვილის შესახვევდან გეგუთის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 20-იან წლებში. შეტანილია თბილისის ქუჩების 1926 წლის ცხოვრებაში.
ლიტერატურა
ნაძალადევის რაიონის ქუჩები
გორდინეშტი (რეზინის რაიონი)

გორდინეშტი (რეზინის რაიონი)
გორდინეშტი — სოფელი მოლდოვაში, რეზინის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 171 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 089 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
რეზინის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
რეზინის რაიონის სოფლები
რევაზ გაგულაშვილი

რევაზ გაგულაშვილი (დ. 2 ივლისი, 1955, სენაკი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.
1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “.
რესურსები ინტერნეტში
რევაზ გაგულაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
დაბადებული 2 ივლისი
დაბადებული 1955
საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
ფრანც ლევინსონ-ლესინგი

ფრანც ლევინსონ-ლესინგი
ფრანც იულის ძე ლევინსონ-ლესინგი (დ. 9 მარტი [ ძვ. სტ. 25 თებერვალი], 1861, პეტერბურგი — გ. 25 ოქტომბერი, 1939 ლენინგრადი) — რუსი გეოლოგი და პეტროგრაფი. სსრკ მეცნიერებათა
აკადემიის აკადემიკოსი (1925).
ბიოგრაფია
1883 წელს ფრანც ლევინსონ-ლესინგმა დაამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1889 წლიდან იქვე კითხულობდა ლექციებს გეოლოგიაში. 1892-1902 წლებში პროფესორად იყო იურიევის (ახლანდელი ტარტუს) უნივერსიტეტში, 1902-1930 წლებში კი პეტერბურგის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, სადაც ჩამოაყალიბა რუსეთში პირველი ექსპერიმენტული პეტროგრაფიის ლაბორატორია.
1921 წლიდან ლენინგრადის უნივერსიტეტის პეტროგრაფიის კათედრის გამგე. 1919 წელს გეოლოგიის კომიტეტში იგი აირჩიეს პეტროგრაფად.
1925-1939 წლებში ეწეოდა სამეცნიერო ორგანიზაციულ მუშაობას სსრკ მეცნიერებათა აკადემიაში.
ლევინსონ-ლესინგის ძირითადი შრომები ეხება თეორიული პეტროგრაფიისა და პეტროგენეზისის საკითხებს. ავტორია აგრეთვე მრავალრიცხოვანი შრომებისა კრისტალოგრაფიაში, მინერალოგიაში, ვულკანოლოგიაში, ზოგად გეოლოგიაში, სტრატიგრაფიაში, პალეონტოლოგიაში, ნიადაგთმცოდნეობასა და გეოლოგიის ისტორიაში. საფუძველი ჩაუყარა მოძღვრებას პეტროგრაფიის ფორმაციასა (1888) და ქანების პირველ რაციონალურ ქიმიურ კლასიფიკაციას (1898). დაადგინა ექსტრუზიული კონუსების წარმოშობის მექანიზმი და მათი კავშირი ინტრუზიებთან.
ძირითადად კავკასიასა და ურალს იკვლევდა. გეოლოგიის მკვლევარმა დაწერა 200-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი, რომელიც გეოლოგიის არაერთ კარდინალურ საკითხს მიეძღვნა.
ლევინსონ-ლესინგის პატივსაცემად სსრკ მეცნიერებათა აკადემიამ დააწესა მისი სახელობის პრემია. მისი სახელობისაა მინერალი, კონცხი (ტაიმირის ნახევარკუნძულზე), ვულკანი, ქედი და სხვა.
თხზულებები
"Олонецкая диабазовая формация" (магистерская диссертация; в "Трудах Санкт-петербургского Общества Естествознания", XIX);
"О некоторых химических типах изверженных пород" ("Вестник Естествознания", 1890);
"Геологический очерк Южно-Заозерской Дачи и Денежкина Камня на Урале" (1900);
"Вулканы и лавы Центрального Кавказа" (1913).
"Избр. труды, т. 1—4, М.—Л., 1949—55".
ლიტერატურა
Гинзберг А. С., Значение петрографических работ Ф. Ю. Левинсон-Лессинга для русской и мировой науки, 1952.
სქოლიო
საბჭოთა გეოლოგები
რუსი გეოლოგები
სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები
კეიკო

კეიკო
იმპერატორი კეიკო (დ. 12 — გ. 130) — იაპონიის იმპერატორი მემკვიდრეობის ტრადიციული წესის მიხედვით. ისტორიკოსები იმპერატორ კეიკოს მოიხსენიებენ, როგორც ლეგენდარულ პიროვნებას.
იმპერატორის ცხოვრების და მმართველობის წელი უცნობია. ადრეული ხანის იმპერატორების პირობითი სახელები არ იყო მიღებული „ტრადიციული წესით“ იმპერატორ კამუს მმართველობამდე, რომელიც იამატოს დინასტიის 50-ე მონარქი იყო.
ისტორიკოსების აზრით კეიკო უდავოდ ლეგენდის ნაწილია. კოძიკი მის შესახებ მარტო სახელს და გენეოლოგიას წერს.
მეუღლეები და შვილები
იმპერატორ კეიკოს 2 მეუღლე და 8 ხარჭა ჰყავდა.
იმპერატორის პირველი მეუღლე ჰარიმა ნო ინაბი ონ ოირაცუმე, რომელიც პრინც კუსიცუნოვაკეს, პრინც ოუსუს და პრინც ტაკერუს (იმპერატორ ტიუმაის მამა) იყო;
იმპერატორის მეორე მეუღლე იასაკაირიჰიმე, რომელიც კეიკოს 12 შვილის დედა იყო: იმპერატორი სეიმუ, პრინცი იოკირიჰიკო, პრინცი ოსინოვაკე, პრინცი ვაკაიამატონეკო, პრინცი ოსუვაკე, პრინცესა ნუნოსინოჰიმე, პრინცესა იოკირიჰიმე, პრინცესა კაგოიორიჰიმე, პრინცესა კაგოიორიჰიმე, პრინცი ისაკირიჰიკო, პრინცი კიბინეოჰიკო, პრინცესა ტაკაგირიჰიმე და პრინცესა ოტოჰიმე;
მუძუჰანოირატუმე, რომელიც პრინცესა იონონოს დედა იყო;
იკავაჰიმე, რომელიც პრინც კამუკუშის და ინასეირიჰიკო დედა იყო;
აბე ნო ტაკადაჰიმე, რომელიც პრინც ტაკეკუნიკორივაკეს დედა იყო;
ჰიმუკა ნო კამინაგაუტანე, რომელიც პრინც ჰიმუკა ნო სოცუჰიკოს დედა იყო;
სონოტაკეჰიმე, რომელიც პრინც კუნიტივაკეს, პრინც კუნისევაკეს და პრინც ტოიოტოვაკეს დედა იყო;
ჰიმუკა ნო მიჰაკასიჰიმე, რომელიც პრინც ტოიოკუნივაკეს დედა იყო;
ინაბინოვაკაირაცუმე, რომელიც პრინც მავაკას და პრინც ჰიკოჰიტოეს დედა იყო;
იგოტჰიმე, რომელიც პრინც იგოტოჰიკოს დედა იყო.
იხილეთ აგრეთვე
იაპონიის იმპერატორების სია
ლიტერატურა
William George Aston(1896). Nihongi: Chronicles of Japan from the Earliest Times to A.D. 697. London: Kegan Paul, Trench, Trubner. OCLC 448337491
Brown, Delmer M. and Ichirō Ishida, eds. (1979). Gukanshō: The Future and the Past. Berkeley: University of California Press. 10-ISBN 0-520-03460-0; 13-ISBN 978-0-520-03460-0; OCLC 251325323
Chamberlain, Basil Hall. (1920). The Kojiki. Read before the Asiatic Society of Japan on April 12, May 10, and June 21, 1882; reprinted, May, 1919. OCLC 1882339
Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon. (1959). The Imperial House of Japan. Kyoto: Ponsonby Memorial Society. OCLC 194887
Isaac Titsingh (1834). Nihon Odai Ichiran; ou, Annales des empereurs du Japon. Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. OCLC 5850691
Varley, H. Paul. (1980). Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns. New York: Columbia University Press. 10-ISBN 0-231-04940-4; 13-ISBN 978-0-231-04940-5; OCLC 59145842
სქოლიო
დაბადებული 12
გარდაცვლილი 130
იაპონიის მითური იმპერატორები
კონსტანტინე გუნცაძე

კონსტანტინე გუნცაძე
კონსტანტინე (კოკა) გუნცაძე (დ. 4 სექტემბერი, 1968, თბილისი) — ქართველი თანამდებობის პირი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი, ფილოსოფოსი.
1994 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი და 1999 წელს — ასპირანტურა. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „მემარჯვენე ოპოზიცია, მრეწველები, ახლები“.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 4 სექტემბერი
დაბადებული 1968
საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ქართველი ფილოსოფოსები
თბილისში დაბადებულები
რუბიკის კუბი

რუბიკის კუბი (თავდაპირველად ცნობილი იყო, როგორც „მაგიური კუბი“ უნგრ. Bűvös kocka) — მექანიკური თავსატეხი, გამოიგონა უნგრელმა სკულპტორმა და არქიტექტურის პედაგოგმა ერნო რუბიკმა 1974 წელს, დააპატენტა ერთი წლის შემდეგ.
თავსატეხი პლასტმასის კუბია, რომელიც გარედან უხილავ ღერძებზე მბრუნავი 26 მომცრო კუბისგან შედგება. კუბის ყოველ მხარეს ცხრა კვადრატიდან თითო შეღებილია ექვსი ფერიდან ერთ რომელიმე ფრად და განთავსებულია წყვილად ერთი მეორის საპირისპიროდ: თეთრი-ყვითელი, ლურჯი-მწვანე, წითელი-ნარინჯისფერი. კუბის მხარეების ბრუნებით შეიძლება ფერადი კვადრატების სხვადასხვაგვარად გადაჯგუფება. მოთამაშის ამოცანა შემდეგია: ყოველი ზღვარი ისე უნდა დალაგდეს, რომ ერთი და იგივე ფერის კვადრატებისგან შედგებოდეს.
2009 წლის მონაცემებით, მსოფლიოს მასშტაბით, სულ 350 მილიონი რუბიკის კუბი იყო გაყიდული. ამ მაჩვენებლით ის მსოფლიოს ყველაზე გაყიდვადი თავსატეხი იყო.
2018 წლის მონაცემებით მსოფლიო რეკორდი მის აწყობაში ჩინელმა იუიშენ დუმ დაამყარა (3,47 წამი).
რესურსები ინტერენეტში
სქოლიო
თავსატეხები
თეძმის ტუფი

თეძმის ტუფი, ვულკანური ფერფლისაგან შემდგარი დაახლოებით ანდეზიტური შედგენილობის ეოცენური ასაკის ნაცრისფერი, ალაგ-ალაგ მომწვანო ფერის ქანი. თეძმის ტუფი ნაწილობრივ გათიხებული და გაცეოლითებულია. ადვილად იფიტება. იყენებენ სამშენებლო მიზნებისთვის, გავრცელებულია თექმის ხეობაში. აქ გვხვდება ანდეზიტ-ბაზალტური შედგენილობის მოიისფრო და მომწვანო ფერის ტუფებიც, რომლებიც სასიამოვნო შესახედავია. გამოყენებულია ქართლის ისტორიულ ძეგლებსა (მაგ., სვეტიცხოვლის ტაძრის გუმბათი) და თანამედროვე ნაგებობებში (მაგ., რადისონ ბლუ ივერია თბილისში) როგორც შესამოსი მასალა.
ლიტერატურა
ქოიავა ვ., ქსე, ტ. 4, გვ. 670, თბ., 1979
ქანები
Botswana at the 1984 Summer Olympics

Botswana at the 1984 Summer Olympics
Botswana competed at the 1984 Summer Olympics in Los Angeles, United States.
Results by event
Athletics
Men's 400 metres
Joseph Ramotshabi
Heat — 48.11 (→ did not advance)
Men's Marathon
Wilson Theleso — 2:29:20 (→ 55th place)
Johnson Mbangiwa — 2:48:12 (→ 76th place)
Bigboy Matlapeng — did not finish (→ no ranking)
See also
Botswana at the 1982 Commonwealth Games
Botswana at the 1986 Commonwealth Games
References
Official Olympic Reports
sports-reference
Nations at the 1984 Summer Olympics
1984
Olympics
ჯეიმზ ანაია

ჯეიმზ ანაია
სტივენ ჯეიმზ ანაია ― ამერიკელი იურისტი და კოლორადოს უნივერსიტეტის ბოლდერის სამართლის სკოლის მე-16 დეკანი. წარსულში მუშაობდა არიზონის უნივერსიტეტის ჯეიმზ ი. როჯერსის სამართლის კოლეჯის ადამიანის უფლებების სამართლისა და პოლიტიკის პროფესორად და 10 წელზე მეტ ხანს აიოვის სამართლის საუნივერსიტეტო კოლეჯის ფაკულტეტზე. 2008 წლის მარტში როდოლფო სტავენჰაგენი ჩაანაცვლა და გაეროს სპეციალურ რეპორტიორად დაინიშნა ადამიანის უფლებებისა და აბორიგენების ფუნდამენტური თავისუფლებების საკითხებში. 2019 წელს ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოების წევრად აირჩიეს.
განათლება და კარიერა
1980 წელს ანაიამ ნიუ-მექსიკოს უნივერსიტეტი, ხოლო 1983 წელს ჰარვარდის სამართლის სკოლა დაამთავრა. ჰარვარდის სამართლის სკოლაში სტუდენტების მრჩეველთა საბჭოს წევრი იყო. მუშაობს ადამიანის უფლებების საერთაშორისო სამართლის, საკონსტიტუციო სამართლისა და აბორიგენებთან დაკავშირებულ საკითხებზე.
ანაია ადამიანის უფლებებისა და აბორიგენებთან დაკავშირებულ საკითხებზე სხვადასხვა ქვეყნის ორგანიზაციებისა და სამთავრობო სააგენტოების კონსულტანტად მუშაობდა. საერთაშორისო ორგანიზაციებსა და სასამართლოებში ჩრდილოეთი და ცენტრალური ამერიკის აბორიგენი ჯგუფების წარმომადგენელი იყო. იგი აბორიგენთან მთავარი მრჩეველი იყო სასამართლო პროცესში, Awas tingni v. Nicaragua, რომელშიც ადამიანის უფლებების შიდაამერიკულმა სასამართლომ აბორიგენთა უფლება მიწაზე პირველად შეიტანა საერთაშორისო სამართლის საკითხებში. ანაია ხელმძღვანელობდა სპეციალისტთა გუნდს, რომელთა საქმიანობის შედეგადაც, ბელიზის უზენაესმა სასამართლომ ტრადიციული უფლებები მიწაზე მაიას ხალხს მიანიჭა.
2016 წლის 13 აპრილს ჯეიმზ ანაია, არიზონის უნივერსიტეტის ადამიანის უფლებების სამართლისა და პოლიტიკის პროფესორი, კოლორადოს უნივერსიტეტის ბოლდერის სამართლის სკოლის დეკანად დაინიშნა. ანაიამ უფლებამოსილების შესრულება 2016 წლის 8 აგვისტოს დაიწყო. 2021 წლის 30 ივნისიდან ანაია კოლორადოს სამართლის სკოლის დეკანი და ფაკულტეტის გამორჩეული წევრია.
ანაია აპაჩია და პურეპუჩური წარმოშობისაა.
რჩეული პუბლიკაციები
International Human Rights: Problems of Law, Policy, and Practice (4th ed. 2006) (co-authored with Richard B. Lillich, Hurst Hannun & Dinah L. Shelton)
The Protection of Indigenous Peoples' Rights Over Lands and Natural Resources Under the Inter-American Human Rights System, 14 Harv. Hum. Rts. J. 33 (2001) (co-author with Robert A. Williams, Jr.).
The Native Hawaiian People and International Human Rights Law: Toward a Remedy for Past and Continuing Wrongs, 28 Ga. L. Rev. 309 (1994), reprinted in International Law and Indigenous Peoples 309 (S. James Anaya ed., 2003).
A Contemporary Definition of the International Norm of Self-Determination, 3 Transnat'l L. & Contemp. Probs. 131 (1993).
A complete list of his academic publications to 2009 is available on the University of Arizona website.
რესურსები ინტერნეტში
Office of the United Nations Office High Commissioner for Human Rights
Curriculum Vitae
Indigenous Peoples Law and Policy Program
ArizonaNativeNet
Harper, Samuel (1996) "James Anaya and the case of the Awas Tingni" Accessed 17 August 2009
სქოლიო
ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოების წევრები
ნიუ-მექსიკოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
წყალდიდობა (წყლის რეჟიმი)

წყალდიდობა (წყლის რეჟიმი)
წყალდიდობა — მდინარის წყლის რეჟიმის ფაზა, რომელიც ყოველწლიურად მეორდება მოცემულ კლიმატურ პირობებში ერთსა და იმავე სეზონზე და ხასიათდება ყველაზე მეტი წყალუხვობით, წყლის დონის მაღალი და ხანგრძლივი მომატებით. ხშირად თან ახლავს ჭალებში წყლის გადასვლა და მიწების დატბორვა. წარმოიქმნება მდინარის კვების ძირითადი წყაროთი. ვაკეებზე თოვლის დნობა ყველაზე ხშირად იწვევს გაზაფხულის წყალდიდობებს; მაღალმთის თოვლებისა და მყინვარების დნობა, აგრეთვე ხანგრძლივი და ძლიერი წვიმების მოსვლა (მაგ., მუსონური კლიმატის პირობებში) — წყალდიდობებს წლის თბილ პერიოდში (ე.ი. გაზაფხულ-ზაფხულის ან ზაფხულის წყალდიდობებს). თოვლის დნობით გამოწვეული წყალდიდობები ყველაზე მეტად გავრცელებულია ზომიერი და სუბარქტიკული კლიმატის პირობებში, დამახასიათებელია ვაკის მრავალი მდინარისათვის, რომლებიც ორ ჯგუფად იყოფა: მდინარეები გაზაფხულის (მაგ., ვოლგა, ურალი) და ზაფხულის (მაგ., ანადირი, იუკონი, მაკენზი) ჩამონადენის სიჭარბით. მთის თოვლისა და მყინვარების ზაფხულში დნობით განპირობებული წყალდიდობები ახასიათებს ისეთ მდინარეებს, რომელთა ზემო წელი მდებარეობს მაღალმთიან ალპებში, შუა აზიაში, კავკასიაში; ზაფხულის მუსონური წვიმებით გამოწვეული წყალდიდობები იცის სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის მდინარეებზე (მაგ., იანძი, მეკონგი).
სქოლიო
ჰიდროლოგია
ასებო

ასებო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-გატის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 57,2 კმ². მოსახლეობა — 557 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
კასერესის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ასებოს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
კასერესის მუნიციპალიტეტები
კასერესის ქალაქები
ანაქსაგორა

ანაქსაგორა (ძვ.წ. 500 - 428) — სოკრატემდელი ბერძენი ფილოსოფოსი; ფილოსოფიის იონიური სკოლის წევრი.
მცირე აზიაში მის მშობლიურ ქალაქ კლაზომენეში ანაქსაგორას გარკვეული ქონება და პოლიტიკური ძალაუფლების მოხვეჭის პერსპექტივა უნდა ჰქონოდა; თუმცა მან ყველაფერი დათმო, იმის შიშით რომ ქონება და სახელი მას ცოდნის ძიებაში შეუშლიდა ხელს. თუმცა თავად ბერძენი იყო, ის ასევე სპარსეთის მოქალაქე უნდა ყოფილიყო და ასევე სპარსული ჯარის წევრიც, ვინაიდან მას კლაზომენეში იონიელთა აჯანყების ჩახშობაში მიუღია მონაწილეობა.
ყმაწვილკაცობაში (~464-462) ათენში წასულა, რომელიც იმჟამად სწრაფად ხდებოდა ბერძნული კულტურის ცენტრი. აქ ის ოცდაათი წელი დარჩენილა. მისი მიმდევრები ყოფილან პერიკლე, რომელიც მას აღმერთებდა, და პოეტი ევრიპიდე, რომელიც მასში მეცნიერებისა და ჰუმანიზმისადმი ენთუზიაზმსა და აღმაფრენას ხედავდა. ზოგიერთი მკვლევარის მოსაზრებით, თავად სოკრატეც მისი მოწაფეთაგანი უნდა ყოფილიყო.
ანაქსაგორამ ფილოსოფია და მეცნიერული კვლევის სული ათენში იონიიდან მოიტანა. ციურ სხეულებზე მისმა დაკვირვებებმა შესაძლებელი გახადა ჩამოეყალიბებინა უნივერსალური წესრიგის ახალი თეორიები; მან სცადა მეცნიერული ახსნა მიეცა ელიფსისთვის, მეტეორთათვის, ცისარტყელისა და მზისთვის; ამ უკანასკნელს ის მიიჩნევდა გავარვარებული ლითონის უზარმაზარ მასად, რომელიც თავად პელოპონესზე უფრო დიდი უნდა ყოფილიყო. ციური სხეულები, მისი მტკიცებით, დედამიწისგან მოგლეჯილი ქვის მასები იყო, რომლებიც სწრაფად ბრუნავდნენ. ამგვარ წარმოდგენებს ის წინააღმდეგობაში მიჰყავდა პოპულარულ რწმენებთან.
ანაქსაგორა დაპატიმრებულ იქნა მისი მეგობარი პერიკლეს პოლიტიკურ ოპონენტთა მიერ საყოველთაოდ მიღებულ რელიგიურ დოგმათა უარყოფის ბრალდებით. მის განთავისუფლებას შეეწირა პერიკლეს თითქმის მთელი ქონება. თუმცა მიუხედავად ამისა, ის იძულებულ იქნა ათენიდან იონიაში გადახვეწილიყო (ძვ.წ. 434-433), სადაც ის გარდაიცვალა კიდეც 428 წელს. ლამპსაკუსის მოქალაქეებმა მას მიუძღვნეს გონებისა და ჭეშმარიტების საკურთხეველი და მრავალი წლის განმავლობაში აღნიშნავდნენ დიდი გენიოსის გარდაცვალების წლისთავს.
ანაქსაგორას დაწერილი აქვს ფილოსოფიის წიგნი, თუმცა ჩვენამდე მხოლოდ პირველი ნაწილის ფრაგმენტებმა მოაღწია კილიკიელი სიმპლიციუსის მიერ გადანახულ ვერსიაში.
ლიტერატურა
Curd, Patricia (ed.). Anaxagoras of Clazomenae. Fragments and Testimonia: A Text and Translation with Notes and Essays, Toronto: University of Toronto Press, 2007.
Sider, David (ed.), The fragments of Anaxagoras, with introduction, text, and commentary, Sankt Augustin: Academia Verlag, 2005.
რესურსები ინტერნეტში
Anaxagoras
Translation and Commentary
გარდაცვლილი ძვ. წ. 428
ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები
გონების ფილოსოფოსები
Azykhantrop

Azykhantrop
The Azykhantrop, or Azykh Man, is the lower jaw of a presumably female Homo heidelbergensis pre-Neanderthal.
The fossil was found in the Azykh Cave in the Hadrut District of the Nagorno-Karabakh Autonomous Oblast, Azerbaijan SSR (present-day Khojavend District of Azerbaijan), in 1968, by Azerbaijani archaeologist Mammadali Huseynov.
No concrete date has been produced about the age of the fossil, but estimates range from 450,000 to 50,000 years ago.
Acheulean Paleolithic implements and remains of fire were also found out in the cave. Starting in the mid 1990s, researchers from Armenia, England, Ireland and Spain began renewed excavations at Azykh Cave.
References
External links
http://www.archeologia.ru/Library/Book/a699f80e79b0/page68
https://web.archive.org/web/20111015021637/http://www.evolbiol.ru/human.htm
1968 archaeological discoveries
Human evolution
Neanderthal fossils
Archaeology of Azerbaijan
Prehistoric Azerbaijan