ენდრიუ ჯონსონი

ენდრიუ ჯონსონი (ინგლ. Andrew Johnson; დ. 29 დეკემბერი, 1808 — გ. 31 ივლისი, 1875) — აშშ-ის მე-17 პრეზიდენტი (1865-1869), აშშ-ის მე-16 ვიცე-პრეზიდენტი (1865). პრეზიდენტის თანამდებობა აბრაამ ლინკოლნის მკვლელობის შემდეგ დაიკავა.
სამხრეთის შტატების აშშ-დან გამოყოფის დროს ჯონსონი ტენესიდან სენატორი იყო. როგორც უნიონისტი იგი ერთადერთი სამხრეთელი სენატორი იყო, ვინც თანამდებობა შეინარჩუნა. ის ყველაზე გამოჩენილი დემოკრატი გახდა სამხრეთიდან, ვინც პრეზიდენტ ლინკოლნის სამხედრო პოლიტიკას სამოქალაქო ომის დროს მხარს უჭერდა. 1862 წელს ლინკოლნმა იგი ოკუპირებული ტენესის სამხედრო გუბერნატორად დანიშნა. ტენესში მან თავი გამოიჩინა აჯანყების წინააღმდეგ ენერგიული და ეფექტიანი ბრძოლით და რეკონსტრუქციისაკენ გადადგმული ნაბიჯებით.
1864 წელს ჯონსონი ნაციონალური კავშირის პარტიამ აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტის პოსტზე წარადგინა. მან და ლინკოლნმა არჩევნებში გაიმარჯვეს, ხოლო ლინკოლნის მკვლელობის შემდეგ ჯონსონი პრეზიდენტი გახდა.
პრეზიდენტის რანგში იგი რეკონსტრუქციის პირველ ეტაპს ხელმძღვანელობდა, რომელიც რადიკალი რესპუბლიკელების მიერ კონგრესში კონტროლის მოპოვებამდე, 1866 წლამდე გრძელდებოდა. მისმა შემრიგებლურმა პოლიტიკამ სამხრეთელების მიმართ და ვეტომ სამოქალაქო უფლებების კანონპროექტზე იგი ზოგიერთ რესპუბლიკელთან მწვავედ დააპირისპირა. 1867 წელს წარმომადგენელთა პალატამ ხმათა უმრავლესობით ჯონსონის იმპიჩმენტის პროცედურა დაიწყო, თუმცა სენატში, სადაც დამნაშავედ ცნობისთვის ხმების ორი მესამედი იყო საჭირო, იგი გაამართლეს. საგარეო პოლიტიკაში მისი პრეზიდენტობის ყველაზე მნიშვნელოვანი მოვლენა რუსეთის იმპერიისგან ალასკის შესყიდვა იყო.
მან 1868 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში დემოკრატთა ნომინაციის მოპოვება სცადა, თუმცა წარუმატებლად. პრეზიდენტობის შემდეგ ის დემოკრატთა მხარდაჭერით 1875 წელს სენატში აირჩიეს. პრეზიდენტობის დროს მისი პარტიული კუთვნილება გაურკვეველი იყო, მაგრამ როდესაც აშშ-ის პრეზიდენტებს პარტიული ნიშნით ყოფენ, მას დემოკრატ პრეზიდენტად თვლიან. ისტორიკოსების მიერ იგი ერთ-ერთ ცუდ პრეზიდენტადაა მიჩნეული.
რესურსები ინტერნეტში
"The Impeachment trial of President Johnson", Harper's Monthly Magazine, April 1868
Obituary: "Andrew Johnson Dead", New York Times, 1 August 1875
Articles of Impeachment
"Andrew Johnson" , White House Biography]
Vice Presidential biography, Senate Historical Office
Mr. Lincoln's White House: Andrew Johnson
Andrew Johnson: Cleveland Speech (September 3, 1866)
Congressional Globe transcript of Johnson's inaugural address
Speeches of Andrew Johnson : President of the United States 1866 collection at archive.org
"Andrew Johnson's 200th Birthday Celebration" , Discover Greeneville
Andrew Johnson: A Resource Guide', Library of Congress
"Andrew Johnson Papers, 1846–1875" , Tennessee State Library & Archives
"Papers of Governor Andrew Johnson, 1853–1857" , Tennessee State Library & Archives
"Papers of (Military) Governor Andrew Johnson, 1862–1865" , Tennessee State Library & Archives
Essay on Andrew Johnson and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the Miller Center of Public Affairs
"Andrew Johnson", C-SPAN's American Presidents: Life Portraits
აშშ-ის პრეზიდენტები
აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტები
აშშ-ის სენატორები
აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები
ტენესის გუბერნატორები
დაბადებული 1808
გარდაცვლილი 1875
დაბადებული 29 დეკემბერი
გარდაცვლილი 31 ივლისი