PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Ultratop

Ultratop — ორგანიზაცია, რომელიც ახორციელებს ბელგიური ეროვნული ჰიტ-აღლუმების შექმნას და პუბლიკაციას, ასევე ამ ჰიტ-აღლუმის სახელწოდებას. Ultratop — არაკომერციული ორგანიზაციაა, რომელიც შექმნილია ფონოგრამების ინდუსტრიის საერთაშორისო ფედერაციის (IFPI) წევრი ორგანიზაციის ბელგიის გართობის დეპარტამენტის (BEA) მიერ.
ჩარტებს შორის განსხვავება
Ultratop-ის ჩარტები იყოფა Ultratop Wallonia-დ და Ultratop Flanders-ად ბელგიის კულტურული, ისტორიული და ენობრივი თავისებურებების გამო. შესაბამისად, ვალონიური ჩარტი ჩამოყალიბებულია ბელგიის ფრანგულენოვანი რეგიონის მონაცემთა საფუძველზე (ვალონია), ხოლო ფლანდრიული — ფლანდრიის რეგიონის მონაცემთა საფუძველზე, სადაც ჭარბობს ნიდერლანდურ ენაზე მოლაპარაკე ხალხი.
ფლამანდიურ ჩარტებში ძირითადია Ultratop 50 Singles და Ultratop 50 Albums. ვალონიურში — Ultratop 40 Singles და Ultratop 50 Albums. ყველა ჩარტი შექმნილია რელიზების გაყიდვის მონაცემთა საფუძველზე. ჰიტ-აღლუმები ეთერში გადიან რადიოსადგურ TMF Flanders-ის და ტელეარხ Plug TV-ის საშუალებით.
Ultratip
Ultratip — Ultratop-ის ჩარტების ანალოგია, რომელიც შექმნილია არა მხოლოდ გაყიდვების მონაცემთა საფუძველზე, არამედ რადიოთი და ტელევიზიით როტაციის შედეგად.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი Ultratop — ვალონია
ოფიციალური საიტი Ultratop — ფლანდრია
სქოლიო
ბელგიური მუსიკა
მუსიკალური ჰიტ-აღლუმები
ტუუსნიემი

ტუუსნიემი — მუნიციპალიტეტი ჩრდილო-აღმოსავლეთ სავონიის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 375 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 699.43 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.37 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მდებარეობს კუოპიოდან 59 კმ-ით აღმოსავლეთით. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: ჰეინიავესი, იუანკოსკი, კაავი, კუოპიო, ლეპიავირტა და ოუტოკუმპუ.
რესურსები ინტერნეტში
Municipality of Tuusniemi – Official website
სქოლიო
ტუუსნიემი
Băile Herculane

Băile Herculane is a spa town in Romanian Banat, in Caraș-Severin County, situated in the valley of the Cerna River, between the Mehedinți Mountains to the east and the Cerna Mountains to the west, elevation . Its current population is 3,787. The town administers one village, Pecinișca (from 1912 to 1918 Csernabesenyő).
History
The spa town of Băile Herculane has a long history of human habitation. Numerous archaeological discoveries show that the area has been inhabited since the Paleolithic era. The Peștera Hoților (Cave of the Thieves), contains multiple levels, including one from the Mousterian period, one from the Mesolithic period (late Epigravettian) and several from the later Neolithic periods.
Legend has it that the weary Hercules stopped in the valley to bathe and rest. Unearthed stone carvings show that visiting Roman aristocrats turned the town into a Roman leisure center. Six statues of Hercules from the time have been discovered. A bronze replica of one of them, molded in 1874, stands as a landmark in the town center. Austrian and Ottoman troops clashed here after the Ottoman victory in the battle of Mehadia on 30 August 1788. The Ottomans won the skirmish, took the town on 7 September 1788 and advanced to Caransebeș. It was retaken by the Austrians at the end of September 1789.
Climate
Băile Herculane has a humid continental climate (Cfb in the Köppen climate classification).
The modern spa
In modern times, the spa town has been visited for its supposedly natural healing properties: hot springs with sulfur, chlorine, sodium, calcium, magnesium and other minerals, as well as negatively ionized air. Before World War II, when the first modern hotel was built (i.e. H Cerna, 1930) it remained a popular destination with Western Europeans. During the Communist era, mass tourism facilities were built, such as the 8- to 12-storied concrete hotels Roman, Hercules A, Hercules B, Afrodita, Minerva, Diana, UGSR, etc. which dominate the skyline. It was visited by all kinds of people but was especially popular with employees and retirees, who would spend their state-allotted vacation vouchers there, hoping to improve their health. Today, they share the town with a younger crowd. New privately owned pensions and hotels appeared after 1989, along the Cerna/Tiena river banks, spread from the train station to the end of the hydroelectrical dam. Some of the Austro-Hungarian era buildings have become derelict, including many of the baths, because of bad management after privatization. In the late 2010s, an NGO called the Herculane Project was established to stabilise the buildings and eventually restore them.
Natives
Friedrich von Martini (1833–1897), Swiss engineer, designer of the Martini–Henry rifle
Vasile Didea (born 1954), Romanian boxer
Ferenc Szécsi (1913–1974), Hungarian stage and film actor
Image gallery
References
Populated places in Caraș-Severin County
Localities in Romanian Banat
Towns in Romania
Spa towns in Romania
Ski areas and resorts in Romania
ვეი

ვეი (ლათ. Veii ან Veius) — მნიშვნელოვანი და უმდიდრესი ეტრუსკული ქალაქი, რომიდან 16 კმ-ში ჩრდილო დასავლეთით.
ვეი იყო რომთან უახლოვესი ეტრუსკული ქალაქი და მასთან დაახლოებით 300 წეილი საომარ მდგომარეობაში იმყოფებოდა. საბოლოოდ ძვ. წ. 396 წელს ვეის ბრძოლაში დამარცხების შემდეგ რომაელებმა კამილუსის მეთაურობით აიღეს იგი. დღეს შედის დაცული ტერიტორიის ფარგლებში, რომელიც 1997 წელს შეიქმნა.
იხილეთ აგრეთვე
ეტრუსკები
რომის რესპუბლიკა
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Official website
Parco di Veio
სქოლიო
ისტორიული ქალაქები
ეტრურია
Lusaghbyur, Lori

Lusaghbyur, Lori
Lusaghbyur is a town in the Spitak Municipality within the Lori Province of Armenia.
Etymology
The village was previously known as Aghbulagh.
History
During the Turkish–Armenian War in late 1920, The Turkish army massacred 1,186 inhabitants of the village.
Demographics
The population of the village since 1831 is as follows:
References
Populated places in Lori Province
კოვენტრი

კოვენტრი (Coventry, გამოითქმის /ˈkɒvəntri/ ან /ˈkʌvəntri/), ქალაქი და აგლომერაცია უესტ მიდლანდსის საგრაფოში, ინგლისი, დაახ. 306.000 მცხოვრებით (2007). სიდიდით მეცხრე ქალაქია ინგლისში და მე-11 გაერთიანებულ სამეფოში. მდებარეობს 153 კმ-ში ლონდონიდან ჩრდილოდასავლეთით და 30 კმ-ში ბირმინგემიდან აღმოსავლეთით და სანაპიროდან ყველაზე დაშორებული ქალაქია ბრიტანეთში.
კოვენტრი ასევე მსოფლიოში პირველი ქალაქი იყო, რომელიც სხვა ქალაქს დაუძმობილდა. ეს იყო რუსეთის ქალაქი სტალინგრადი (ამჟამად ვოლგოგრადი) მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში. ეს ურთიერთობა დამყარდა კოვენტრის მოქალაქეების მოთხოვნით, რომელთაც სურდათ სოლიდარობა გამოეცხადათ წითელი არმიისთვის სტალინგრადის ბრძოლის პერიოდში. ქალაქი ამჟამად დაძმობილებულია დრეზდენთან და 27 სხვა ქალაქთან მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში.
რესურსები ინტერნეტში
ქალაქ კოვენტრის საბჭო
კოვენტრის დაბომბვა
კოვენტრის უნივერსიტეტი
კოვენტრის ვიდეო გიდი
კოვენტრის ისტორია
კოვენტრის ფოტოები
ინგლისის ქალაქები
Dorymyrmex medeis

Dorymyrmex medeis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorymyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ნეიმორი

ნეიმორი — Marvel Comics-ის პირველი სუპერგმირი. იგი შექმნა ბილ ევერენმა. პერსონაჟი პირველად Motion Picture Funnies Weekly-ში გამოჩნდა, 1939 წლის აპრილში, და ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ სუპერგმირად იქცა.
მცირე ბიოგრაფია
მისი მამა ლეონარდ მაქკენზია, უბრალო მეთევზე, რომელიც ანტარქტიდას ეძებდა. ერთხელ მისი გემი კლდეს შეასკდა, და ლეონარდმა ასაფეთქებლებით გაიკვლია გზა. მან არ იცოდა, რომ მიაგნო ატლანტიდის გადარჩენილ ნაწილს. ატლანტიდის მეფე თჰაკორმა მას თავისი ქალიშვილი მიათხოვა ფენ ვისიატინი. შემდეგ ისინი ერთმანეთს დააშორეს თუმცა ბოლოს მაინც ერთად დარჩნენ. მალე გაჩნდა ბავშვი ,სახელად ნეიმორი. ის ბევრ სუპერგმირთან (მათ შორის კაპიტან ამერიკასთან) ერთად ებრძოდა ბოროტებას.
1939 წლის კომიქსების პერსონაჟები
Marvel Comics-ის სუპერგმირები
საბლუკოვო (ვოლოგდის ოლქი)

საბლუკოვო (ვოლოგდის ოლქი)
საბლუკოვო — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის რაზინსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, ასევე ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის მიხედვით მიეკუთვნება რაზინსკის სოფსაბჭოს. მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 3 ადამიანს შეადგენდა. საავტომობილო გზით რაიონული ცენტრიდან დაშორებულია 37 კილომეტრით, ხოლო სასოფლო დასახლების ცენტრიდან — 2 კილომეტრით. უახლოესი დასახლებული პუნქტებია: მაგალითი, მაგალითი, მაგალითი.
იხილეთ აგრეთვე
ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
რესურსები ინტერნეტში
http://vologda-oblast.ru/ru/government/municipalities/atu/index.php?okato_15=19+252+828+034 — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ლუჟინი (პრაღის მეტრო)

ლუჟინი (პრაღის მეტრო)
ლუჟინი — პრაღის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს B ხაზზე და შედგება 1 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1994 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
პრაღის მეტროპოლიტენის საიტი
პრაღის მეტროსადგურები
ფუზარიუმი

ფუზარიუმი — უსრული სოკოების კლასის გვარი. საქართველოში ცნობილია 34 სახეობა და 7 სახესხვაობა. ფუზარიუმი მრავლდება კონიდიუმებით, რომლებიც თავისი სიდიდით, ფორმით, აგებულებით და წარმოშობით მეტად მრავალფეროვანია. სახეობათა უმრავლესობა საპროფიტია. ცხოვრობს ნიადაგში მცენარეულ ნარჩენებზე. ზოგიერთი სახეობა პარაზიტია და იწვევს მცენარეთა ფუზარიოზს. ფუზარიუმით დაავადებული მცენარეების შეჭმა ადამიანს აავადებს სეპტიკური ანგინით, ცხოველებს კი — ფუზიოტოქსიკოზით, რომელიც ხშირად სიკვდილით მთავრდება.
ლიტერატურა
სოკოები
ქურთის ლაშარობის ეკლესია

ქურთის ლაშარობის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქურთაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში
სოფლის მიდამოებში, ნასოფლარ მეტეხში მდებარე დარბაზული ეკლესია სხვადასხვა ზომის ფიქალითაა ნაგები. გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით გააჩნია სწორკუთხა საკურთხეველი, რომლის ცენტრში გაჭრილია არქიტრავული, საფეხურებიანი სარკმელი. სამხრეთ კედელზე შემორჩენილია იმპოსტი. არქიტრავული შესასვლელი სამხრეთ კედელშია მოთავსებული. ნაგებობას ჩამოქცეული აქვს გადახურვა. ეკლესიას სამხრეთიდან მინაშენი ჰქონდა, რომლისგანაც შემორჩენილია დასავლეთი და სამხრეთი კედლის ფრაგმენტები. დასავლეთით მოწყობილია სწორკუთხა ნიშა. ეკლესიას გვიანდელი გადაკეთების კვალი ეტყობა. ძეგლის გარშემო გალავნის ფრაგმენტებია შემორჩენილი.
ლიტერატურა
შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 186
ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გაეტანო დ’აგოსტინო

გაეტანო დ’აგოსტინო
გაეტანო დ'აგოსტინო (დ. 3 ივნისი, 1982, პალერმო, იტალია) — ყოფილი იტალიელი ფეხბურთელი, პოზიციით ნახევარმცველი. ამჟამად არის იტალიური საფეხბურთო კლუბ ვირტუს ფრანკავილას მწვრთნელი. უკანასკნელად თამაშობდა იტალიურ კლუბ ლუპა-რომაში.
საკლუბო კარიერა
გაეტანომ კარიერა მშობლიურ პალერმოში დაიწყო, სადაც ბრწყინვალედ გამოდიოდა, რის გამოც დედაქალაქიდან შეამჩნიეს და რომაში წაიყვანეს, თუმცა მისი რონაული ოცნება ვერ ასრულდა, რადგან იქ თითქმის უსაქმოდ იყო, ამიტომაც იგი მალევე სერია ბ-ს კლუბ ბარიში გადავიდა, სადაც უკეთესად მოერგო. ორი სეზონის შემდეგ იგი ისევ დედაქალაქში დაბრუნდა და ამჯერადაც ამაო აღმოჩნდა მისი რომაში დაბრუნება, სადაც ორი სეზონი თითქმის უსაქმოდ იყო ისევ, მანამ სანამ მესინაში არ გადავიდა. სიცილიაზე მან ერთი ბრწყინვალე სეზონი ჩაატარა და დონით უფრო მაღალი გუნდისგან უდინეზესგან მოუვიდა შეთავაზება და ის რა თქმა უნდა დათანხმდა.
ფრიულის გუნდში გაეტანომ ძალიან ძლიერი ცენტრი შექმნა გიოკხან ინლერის ტანდემთან ერთად. ხოლო 2008/09 სეზონში ის სერია ა-ს ერთ-ერთი საუკეთესო ნახევარმცველიც იყო, რის გამოც მას შანსი ჰქონდა რომ ან ტურინის იუვენტუსში ანდაც მადრიდის რეალში გადასულიყო, თუმცა იმის გამო რომ უდინეზემ მაღალი ფასი დაადო მის გადმობირებაზე უარი განაცხადეს. თითქოს ამ ყველაფერს გაეტანო უნდა გაეტეხა, მაგრამ მან ინტერვიუში განაცხადა რომ იდი კმაყოფილია რათა უდინეზეში დარჩა.
2010 წელს მან მაინც დატოვა ფრიული და ფლორენციას ჩააკითხა, სადაც ფიორენტინას ფეხბურთელი გახდა. მან ერთი კარგი სეზონი ითამაშა ფლორენციულ კლუბში, თუმცა გუნდმა რატომღაც უარი განაცხადა მის დატოვებაზე და იგი ისევ ფრიულის დაუბრუნდა. 2011 წელს კი სიენას ფეხბურთელი გახდა.
სანაკრებო კარიერა
გაეტანოს ყველაზე კაი სანაკრებო კარიერა U21-თან ჰქონდა, სადაც უდავოდ ლიდერი იყო გუნდის. პირველი დიდი გამოძახება კი 2009 წლის 9 ივნისს ამხანაგურ თამაში ჩრდილოეთ ირლანდიის წინააღმდეგ მოუწია.
მიღწევები
საკლუბო
სერია ა (2000-2001)
სანაკრებო
ევროპის ჩემპიონი U21 (2004)
რესურსები ინტერნეტში
სტატისტიკა football.it-ზე
იტალიელი ფეხბურთელები
დაბადებული 1982
სერია A-ს ფეხბურთელები
სიენის ფეხბურთელები
უდინეზეს ფეხბურთელები
ბარის ფეხბურთელები
დაბადებული 3 ივნისი
დადიანეთი

დადიანეთი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ცხრაძმის თემი), ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ქსნის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1520 მეტრზე, ახალგორიდან დაშორებულია 27 კმ-ით.
ისტორია
სოფელი წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XV საუკუნეში დადანეთის სახელით (სამთავისის სამწყსოს შესავლის წიგნი). თავდაპირველად შედიოდა ცხრაძმისხევში, შემდეგ — ქსნის საერისთავოში. 1922-1990 შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიურ ოლქში, შემდეგ — მცხეთა-მთიანეთის მხარის ახალგორის რაიონში (2006 წლიდან მუნიციპალიტეტი). 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სოფელში დგას სამებისა და წმ. გიორგის ეკლესია (ორივე IX–X სს.). სოფლის თავში გეგმით ოთხკუთხა კოშკია, რომლის კედლებში ბუხრები, თახჩები და სათოფურებია დაყოლებული. სოფლის ქვემოთ კიდევ ორი კოშკის ნანგრევებია (ყველა შუა საუკუნეებისა).
დემოგრაფია
საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 113 ადამიანი, 2015 წელს ოკუპაციის პირობებში ჩატარებული აღწერით — 36.
ლიტერატურა
სქოლიო
ცხრაძმის თემის სოფლები
Camponotus jaliensis

Camponotus jaliensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
Camponotus
ინტა

ინტა — ქალაქი რუსეთში, კომის რესპუბლიკაში. მდებარეობს მდინარე დიდი ინტის ნაპირზე, რკინიგზის სადგურ ინტიდან 12 კმ, ჩრდილოეთ პოლარული წრის სამხრეთით 50 კმ. ქალაქის სტატუსი მიიღო 1954 წლიდან. მოსახლეობა 32080 ადამიანი (2010).
ლიტერატურა
სქოლიო
კომის რესპუბლიკის ქალაქები
სომხეთ-რუსეთის ურთიერთობები

სომხეთ-რუსეთის ურთიერთობები (მოიცავს სომხეთისა და რუსეთის ფედერაციის შორის ორმხრივ დიპლომატიურ ურთიერთობას. ორმხრივი ურთიერთობები თანამედროვე სომხეთსა და რუსეთს შორის დამყარდა 1992 წლის 3 აპრილს, თუმცა რუსეთი მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა სომხეთში მე-19 საუკუნის დასაწყისიდან.
საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, სომხეთმა გაიზიარა რუსეთის მიდგომა, რაც მოიცავდა დამოუკიდებელი სახელმწიფოების თანამეგობრობის გაძლიერებას. ორივე ქვეყანა არის სამხედრო ალიანსის „კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციის“ (CSTO-ს) წევრი, ოთხ სხვა პოსტსაბჭოთა ქვეყანასთან ერთად. 2015 წლის 2 იანვარიდან, სომხეთი არის ევრაზიის ეკონომიკური კავშირის სრულუფლებიანი წევრი.
მუდმივი დიპლომატიური მისიები
რუსეთს აქვს საელჩო ერევანში და გენერალური საკონსულო გიუმრში.
სომხეთს აქვს საელჩო მოსკოვში და გენერალური საკონსულოები დონის როსტოვსა და სანქტ-პეტერბურგში, ასევე საკონსულო ოფისი სოჭში.
რესურსები ინტერნეტში
Armenia signs a cooperation agreement with Russia Alrosa
Российско-армянские отношения (МИД РФ)
Торгово-экономическое сотрудничество
Гуманитарное сотрудничество
სქოლიო
სომხეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
რუსეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
პაეტე

პაეტე (ოფიციალურად პაეტეს მუნიციპალიტეტი) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ლაგუნის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 24 945 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 9 ბარანგაის.
კლიმატი
რესურსები ინტერნეტში
Paete Profile at PhilAtlas.com
სქოლიო
ლაგუნის მუნიციპალიტეტები
Lyudmila Rudenko

Lyudmila Rudenko
Lyudmila Vladimirovna Rudenko (27 July 1904 – 4 March 1986) was a Soviet chess player and the second women's world chess champion, from 1950 until 1953.
Rudenko was awarded the FIDE titles of International Master (IM) and Woman International Master (WIM) in 1950, and Woman Grandmaster (WGM) in 1976. She was the first woman awarded the International Master title. She was also USSR women's champion in 1952.
Early life and swimming career
Rudenko was born in 1904 in Lubny, in the Poltava region of what is now Ukraine. At age 10, she was taught how to play chess by her father—although, at first, she was more interested in swimming. After secondary school, she moved to Odessa and took a degree in economics. Rudenko became the swimming champion of Odessa in the breaststroke. In 1925, she was swimming vice-champion of Ukraine (breaststroke). She started a career as an economic planner for the Soviet Union, and chess became a hobby.
Chess career
Rudenko began playing tournament chess in 1925 after a move to Moscow. In 1928, she won the Moscow women's championship. She then moved to Leningrad, where she met and married scientist Lev Davidovich Goldstein; in 1931 they had a son. In Leningrad in 1929 she began training with chess master Peter Romanovsky. She won the Leningrad women's championship three times.
In World War II, Rudenko organized a train to evacuate children from the Siege of Leningrad. She described this as the most important accomplishment in her life.
Women's World Champion Vera Menchik died in 1944 during an air raid. After the war, in the winter of 1949–1950, the World Chess Federation FIDE held a tournament in Moscow to determine the new women's champion. Sixteen women from twelve countries competed, with the four Soviet players taking the top four spots. Rudenko, who was then 45 years old, won the tournament, a full point ahead of the field (scoring nine wins, one loss, and five draws). She held the Women's World Championship title until losing it to Elisaveta Bykova in 1953 in the next championship cycle. Her score was 6–8 (five wins, seven losses, and two draws).
Rudenko's post-war chess trainers were Alexander Tolush and Grigory Levenfish.
Legacy
Rudenko was inducted into the World Chess Hall of Fame in 2015. She was honored with a Google Doodle on the 114th anniversary of her birth, 27 July 2018.
References
External links
1904 births
1986 deaths
Ukrainian female chess players
Ukrainian chess players
Russian female chess players
Russian chess players
Soviet female chess players
Soviet chess players
Women's world chess champions
Chess International Masters
Chess woman grandmasters
People from Lubny
20th-century chess players
იზერი (მრავალმნიშვნელოვანი)

იზერი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტოპონიმი იზერი შეიძლება აღნიშნავდეს:
იზერი — დეპარტამენტი საფრანგეთში
იზერი — მდინარე საფრანგეთსა და ბელგიაში
იზერი — მდინარე საფრანგეთში
ანა ჩაკვეტაძე

ანა ჩაკვეტაძე (დ. 5 მარტი, 1987, მოსკოვი, რსფსრ, სსრკ) — ქართული წარმოშობის რუსი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი მეხუთე ჩოგანი.
ჩაკვეტაძემ კარიერაში WTA-ის 8 ტურნირი მოიგო ერთეულთა თანრიგში. მისი საუკეთესო მიღწევა დიდი სლემის ტურნირებზე, იყო აშშ-ის ღია პირველობის ნახევარფინალში გასვლა 2007 წელს. სანაკრებო დონეზე, ჩაკვეტაძეს ორჯერ აქვს მოგებული ფედერაციის თასი რუსეთის ნაკრებთან ერთად.
კარიერა ანამ 2013 წელს 26 წლის ასაკში დაასრულა, ზურგის ქრონიკული ტრავმების გამო.
პირადი ცხოვრება
ანას მამა ჯამბული ქართველია, ხოლო დედა ნატალია რუსი. ჰყავს უმცროსი ძმა რომანი. უფროსი ძმა ვაჟა, რომელიც პროფესიონალი ფეხბურთელი იყო, ავტოავარიაში 2000 წელს დაიღუპა.
ჟურნალისტის დასმულ კითხვაზე, „გრძნობთ თუ არა, რომ თქვენს ძარღვებში ქართული სისხლი ჩქეფს“ – ანამ შემდეგი უპასუხა:
2011 წლის 11 დეკემბერს, ანა კენჭს იყრიდა რუსეთის სახელმწიფო დუმაში პარტია „პრავოე დელო-ს“ სიით, თუმცა იგი არ იქნა არჩეული. 2012 წლის რუსეთის საპრეზიდენტო არჩევნებში, ანა მხარს უჭერდა მიხეილ პროხოროვის კანდიდატურას.
ჩაკვეტაძე ტელეკომპანია Eurosport-ზე მუშაობს კომენტატორად.
ადგილი რეიტინგში წლის ბოლოს
სტატისტიკა და მიღწევები
პრემიერ სავალდებულო/პრემიერ 5-ს ფინალები
ერთეულები: 1 (1–0)
წყვილები: 1 (0–1)
(დ) – დახურული კორტი
WTA-ის ტურნირების ფინალები
ერთეულები: 9 (8 გამარჯვება, 1 მარცხი)
წყვილები: 6 (6 მარცხი)
ფედერაციის თასის ფინალები: 2 (2–0)
მთავარ ტურნირებზე ასპარეზობის შედეგები ერთეულებში
ჩაკვეტაძის ურთიერთშეხვედრების შედეგები ტოპ-10-ის ჩოგბურთელებთან
რესურსები ინტერნეტში
ჩაკვეტაძე WTA-ს ოფიციალურ საიტზე
ჩაკვეტაძე ITF-ის ოფიციალურ საიტზე
ჩაკვეტაძე ფედერაციის თასის ოფიციალურ საიტზე
სქოლიო
რუსი ჩოგბურთელები
დაბადებული 1987
დაბადებული 5 მარტი
უესტ-მარშლენდი (უისკონსინი)

უესტ-მარშლენდი (უისკონსინი)
უესტ-მარშლენდი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის ბარნეტის ოლქის შემადგენლობაში.
2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 391ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1,8 კაცი/კმ².
ფართობი 190,1 კმ².
იხილეთ აგრეთვე
აშშ-ის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით
რესურსები ინტერნეტში
გეოგრაფიული სახელწოდებები
ბარნეტის ოლქის ქალაქები
მარტოკბილა

მარტოკბილა, ნარვალი — ძუძუმწოვარი ცხოველი დელფინისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 5-6 მ, მასა — 1 ტ აღწევს. აქვს მხოლოდ ზედა 2 კბილი, რომელთაგან მარცხენა ძლიერ ვითარდება და 3 მ-მდე სიგრძეს აღწევს. გავრცელებულია არქტიკის ზღვებში. იკვებება თავფეხიანი მოლუსკებით და თევზებით. ახალგაზრდა მარტოკბილა მოცისფრო-მორუხოა, ხანდაზმული — მუცლის მხრიდან მოთეთრო-მოყვითალო; ზურგის მხარეზე ხალები ემჩნევა. შობს 1 (იშვიათად 2) ნაშიერს, რომლის სიგრძე 1,5 მ აღწევს. ცხოვრობს ხროვად. ზოგან მარტოკბილას ხორცს ჭამენ და მის ტყავსა და კბილებს იყენებენ.
ლიტერატურა
სქოლიო
დელფინისებრნი
სვანური ენა

სვანური ენა — ქართველურ ენათა ოჯახის ენა. იგი მშობლიური ენაა საქართველოს ჩრდილო-დასავლეთში, ძირითადად სვანეთში მცხოვრები სვანი ხალხისთვის. სვანურად დაახ. 30 000 ადამიანი საუბრობს მესტიისა და ლენტეხის მუნიციპალიტეტებში, ენგურის, ცხენისწყლისა და კოდორის ხეობის გასწვრივ მდებარე დასახლებებში. სვანურად მოსაუბრე ადამიანთა ნაწილი აფხაზეთის რეგიონში ცხოვრობს, რაც დაახ. 2500 ადამიანი უნდა იყოს, თუმცა იქ არსებული სოციალურ-პოლიტიკური ვითარება მათი რიცხვის ზუსტად დადგენას თითქმის შეუძლებელს ხდის.
სვანური ენა ოჯახურ და არაოფიციალურ სოციალურ ურთიერთობაში გამოიყენება. მას წერილობითი სტანდარტი ან ოფიციალური სტატუსი არ გააჩნია. სვანურად მოსაუბრეთა უმრავლესობა ასევე ფლობს ქართულსაც, ქვეყნის ოფიციალურ ენას. სვანურის ფორმალური სწავლება არ არსებობს და ამ ენაზე მოსაუბრეთა რაოდენობა დღითიდღე კლებულობს გაუარესებული ეკონომიკური ვითარებით სვანი მოსახლეობის ქვეყნის სხვა რეგიონებში გაფანტვის გამო. სვანური ენა ამჟამად გაქრობის საშიშროების ქვეშ დგას, ვინადან ახალი თაობის უმეტესობა მას თავისუფლად უკვე ვეღარ ფლობს.
ისტორია
სვანური ყველაზე გამორჩეული (განსხვავებული) წევრია ქართველურ ენათა შორის, და დანარჩენი სამი ენის (ქართული, ლაზური და მეგრული) ცოდნით მისი გაგება შეუძლებელია. მიიჩნევენ, რომ სვანური ქართველურ ენებს გაემიჯნა ძვ. წ. II ათასწლეულიდან, დაახ. ათასი წლით ადრე, ვინემ მას დანარჩენი ორი ენაც გამოეყოფოდა. ეს ფაქტი შესაძლოა განპირობებული იყოს სვანი მოსახლეობის შედარებით მიუვალ გეოგრაფიულ პირობებში განსახლებით, რაც სხვა ქართველურ ტომებთან აქტიურ ურთიერთობას გარკვეულწილად ზღუდავდა.
სვანური ანბანი
ფონეტიკა
სვანურ ენას აქვს ქართულისაგან მცირედ განსხვავებული ფონეტიკა. კერძოდ კი, ჩვეულიბრივ ხმოვნებთან ერთად გააჩნია უმლაუტიანი და გრძელი ხმოვნები, ასევე მეგრული და ლაზური ენებისთვის დამახასიათებელი შუალედური ხმოვანი. ასევე, გარდა ამისა ახასიათებს ძვ. ქართულისთვის დამახასიათებელი ბგერები — ჲოტა და ჴარი.
ხმოვნები
თანხმოვნები
დიალექტები
სვანური ენა შემდეგ დიალექტებად და სუბ-დიალექტებად იყოფა:
ზემოსვანური (დაახ. 15 000 მოსაუბრე)
ბალსზემოური: უშგული, კალა, იფარი, მულახი, მესტია, ლენჯერი, ლატალი.
ბალსქვემოური: ბეჩო, ცხუმარი, ეცერი, ფარი, ჭუბერი, ლახამი, ლათა, აჟარა.
ქვემოსვანური (დაახ. 12 000 მოსაუბრე)
ლაშხური: ჟახუნდერი, ჩიხარეში, ცანა.
ლენტეხური: ხელედი, ლენტეხი, ხოფური, რცხმელური.
ჩოლურული: ჩოლური.
ლექსიკა
გამარჯობა — ხოჩა ლადეღ
საღამო მშვიდობისა — ხოჩა ნა̈ბოზ
როგორ ხართ? — მაგუ̂ა̈რდ ხა̈რი?
თქვენ როგორ ხართ? — სგა̈ჲ იმჟი ხა̈რი? სგა̈ჲ მაგუ̂ა̈რდ ხა̈რი?
კარგად ვარ — ხოჩა̄მდ ხუ̂არი
ცუდად ვარ — ხოლა̄მდ ხუ̂არი
მადლობა — მაჴუ̂მარ
მე/შენ/ის — მი/სი/ეჯა(ი)
რიცხვები
რესურსები ინტერნეტში
ვ. თოფურია, სვანური ენის სახელმძღვანელო, თბ., 2008
სვანური ენის ეთნოლოგიური მოკვლევა
სვანური მონაცემთა ბაზაში TITUS
სვანური, მსოფლიოს დამწერლობები და ენები.
სვანეთი, სვანური ენა, სვანური სიმღერები
სვანური ენა
სვანეთი