PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
მკვდარი ზღვა

მკვდარი ზღვა (იამ ჰა-მელახ - „მარილის ტბა“; , ’ალ-ბაჰრ ალ მაჰიით - „მკვდარი ზღვა“) — გაუდინარი მლაშე ტბა, რომელიც მდებარეობს ისრაელისა და იორდანიის საზღვარზე. ფართობი 605 კმ², სიგრძე 67 კმ, სიგანე 18 კმ. უკავია გჰორის ტექტონიკური ღრმულის ყველაზე დაბალი ნაწილი. მკვდარი ზღვა წარმოადგენს ხმელეთის ყველაზე ღრმა დეპრესიას დედამიწაზე, რომლის წყლის დონე ზღვის დონიდან –405 მ-ზე მდებარეობს. მაღალია მარილის შემცველობა (33.7 %).
აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაპირები ციცაბო და კლდოვანია, ჩრდილოეთით და სამხრეთით ეკვრის სანაპირო ვაკე. უმთავრესად საზრდოობს მდინარე იორდანეს წყლით. ჰავა ცხელია, მშრალი, ნალექები 50-100 მმ წელიწადში. აორთქლება ინტენსიურია.
მაღალი მარილიანობის გამო ტბა მოკლებულია ორგანულ სიცოცხლეს. დამახასიათებელია დონის მნიშვნელოვანი რყევა. სანაპიროებზე იღებენ მინერალურ მარილებს.
უძველეს დროში მკვდარი ზღვა ბიბლიური მოვლენების ეპიცენტრში იყო. მის ჩრდილოეთით მდებარეობს ქალაქი იერიქონი და სოდომი და გომორიც ახლოს უნდა ყოფილიყო. იმ ეპოქის მომსწრე სოდომის მთა ჯერაც დგას მკვდარი ზღვის სამხრეთ-დასავლეთ ნაპირზე და მთლიანად ქვამარილისგან შედგება. ეროზიის შედეგად უსაყრდენო სვეტები წარმოიქმნა, რომელთაგან ყველაზე ცნობილს „ლოტის ცოლს“ უწოდებენ. კლდეს ეს სახელი ძველი აღთქმის ერთ-ერთი ამბის მიხედვით შეერქვა, რომლის თანახმად ღმერთმა ქალი მარილის სვეტად აქცია.
მკვდარ ზღვაში ჯერ კიდევ ძველი აღთქმის ეპოქიდან მკურნალობენ. დღესაც აქტიურად სტუმრობენ ამ მიზნისათვის.
რესურსები ინტერნეტში
მონაცემები მკვდარ ზღვაზე
მკვდარი ზღვის მონიტორინგი
იეზეკიელის წყლის პროექტი
მოგზაურობა ისრაელში - მკვდარი ზღვა
შეჯიბრი მკვდარი ზღვის გადარჩენაზე
დოკუმენტური ფილმი
სქოლიო
ისრაელის ტბები
იორდანიის ტბები
Polyrhachis rufipalpis

Polyrhachis rufipalpis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ვარსკვლავური გზა: ენტერპრაიზი

ვარსკვლავური გზა: ენტერპრაიზი — სამეცნიერო ფანტასტიკური ტელესერიალი, რომლის მოქმედებაც მიმდინარეობს ვარსკვლავური გზის სამყაროში. გამოვიდა ეკრანებზე 2001 წელს, შეიცავს ოთხ სეზონს (94 სერია). ავტორები - რიკ ბერმანი და ბრენონ ბრაგა.
მოქმედება ვითარდება 2151 წელს, ორიგინალურ სერიალში აღწერილ მოვლენებამდე 100 წლით ადრე.
სერიალო მოგვითხრობს დედამიწელთა კოსმოსური ხომალდის „Enterprise NX-01“ მოგზაურობაზე. კაცობრიობა მხოლოდ ახლა იწყებს კოსმოსის შესწავლას. „ენტერპრაიზი“ კაპიტან ჯონათან არჩერის მეთაურობით ასრულებს დედამიწელთა პირველ სამეცნიერო-კვლევით მისიას შორეულ კოსმოსში.
სიუჟეტი
ვარსკვლავური გზა: ენტერპრაიზი წარმოადგენს პრიკველს ვარსკვლავური გზის წინა სერიალებისთვის. მოქმედება მიმდინარეობს 100 წლით ადრე ორიგინალურ სერიალამდე. კაცობრიობა მხოლოდ ახლა იწყებს კოსმოსის შესწავლას. 2151 წელს ხომალდი დედამიწელთა ახალი ხომალდი„Enterprise NX-01“ იწყებს მოგზაურობას შორეულ კოსმოსში, კაპიტან ჯონათან არჩერის მეთაურობით. ამ მოგზაურობისას „ენტერპრაიზის“ გუნდი აკეთებს მრავალ აღმოჩენას, ამყარებენ კონტაქტს ახალ ცივილიზაციებთან და აფუძნებენ პლანეტების გაერთიანებულ ფედერაციას.
როლებში
მთავარი გმირები
მეორეხარისხოვენი გმირები
იხილეთ აგრეთვე
ვარსკვლავური გზა
ვარსკვლავური გზა: ორიგინალური სერიალი
ვარსკვლავური გზა: ანიმაციური სერიალი
ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა
ვარსკვლავური გზა: ღრმა კოსმოსი 9
ვარსკვლავური გზა: ვოიაჟერი
ჯინ როდენბერი
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ვარსკვლავური გზა: ენტერპრაიზი საიტზე memory-alpha.org
ვარსკვლავური გზა: ენტერპრაიზი საიტზე TV.com
სქოლიო
ამერიკული ტელესერიალები
ვარსკვლავური გზა
2000-იანი წლების ტელესერიალები
ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური ტელესერიალები
ქერი

ქერი — ერთ- და მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი მარცვლოვანთა ოჯახისა. ქერის ფესვთა სისტემა ფუნჯაა; ღერო-ღრუ ჩალისფერი, რომლის სიმაღლე 35-135 სმ აღწევს. ფოთოლი სხვა მარცვლოვანებზე უფრო ფართო აქვს. ყვავილედი თავთავია, ნაყოფი — მარცვალია.
ევრაზიასა და ამერიკაში ცნობილია დაახლოებით 30 სახეობა. მისი სამშობლოა აზია, თუმცა ველური სახით გვხვდება სირიაში, თურქეთში, შუა აზიასა და კავკასიაში. ეგვიპტეში ქერის კულტურა ფარაონების დროიდანაა ცნობილი. სწორედ აქედან გავრცელდა ის საბერძნეთსა და რომის იმპერიაში. XV საუკუნემდე ქერის მარცვლებს ფქვავდნენ და პურს აცხობდნენ. აღსანიშნავია, რომ ძველი მკურნალები სამკურნალოდ იყენებდნენ ქერის მარცვლებსა და ქერის წყალს. ავიცენას მიაჩნდა, რომ ქერი უნიკალურად წმენდს ორგანიზმს.
კულტურაშია 3 სახეობა. სამივეს ხშირად აერთიანებენ ერთ კრებად სახეობაში — სათესი ქერი; ბიოლოგიური თავისებურების მიხედვით ქერი იყოფა საგაზაფხულოდ და საშემოდგომოდ. ქერის მარცვალი შეიცავს (პროცენტობით): წყალს (13), ცილას (12), ნახშირწყლებს (64,6), უჯრედისს (5,5), ცხიმს (2,1), ნაცრის ელემენტებს (2,8).
ქერი მეტად ღირებული მარცვლოვანი კულტურაა. მარცვლისაგან ამზადებენ ფქვილს და ღერღილს. პურის გამოცხობისას ქერის ფქვილს უმატებენ ხორბლის ფქვილს. ქერი ძვირფასი კონცენტრირებული საკვებია მეღორეობასა და მეფრინველეობაში. იყენებენ ლუდის წარმოებაში, მის ექსტრაქტებს — საფეიქრო, საკონდიტრო და ფარმაცევტულ მრეწველობაში.
სქოლიო
მარცვლოვანნი
მარცვლეული კულტურები
Leptomyrmex geniculatus

Leptomyrmex geniculatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
Bobadilla, La Rioja

Bobadilla, La Rioja
Bobadilla is a municipality in the Province of La Rioja, Spain.
Municipalities in La Rioja (Spain)
კოსარიხა

კოსარიხა — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 7 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
რესურსები ინტერნეტში
http://vologda-oblast.ru/ru/government/municipalities/atu/index.php?okato_15=19+252+840+023 — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
მოატიზე

მოატიზე — ქალაქი მოზამბიკში. შედის ტეტეს პროვინციაში. მოსახლეობა — 39 073 ადამიანი (2007 წლის აღწერის მონაცემები).
დემოგრაფია
იხილეთ აგრეთვე
მოზამბიკის ქალაქები
სქოლიო
მოზამბიკის ქალაქები
ტეტეს პროვინცია
კეტი (მდინარე)

კეტი (მდინარე)
კეტი (სათავეში - დიდი კეტი. რუს. Кеть) — მდინარე რუსეთის კრასნოიარსკის მხარესა და ტომსკის ოლქში, მდინარე ობის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 1621 კმ. აუზის ფართობი 94200 კვ.კმ. სათავე აქვს ობ-ენისეის წყალგამყოფ ჭაობებში. მიედინება დასავლეთ ციმბირის ვაკეზე, ქვემოთში იყოფა მრავალ ნაკადად, მდინარე ობს უერთდება ტოგურისა და ნარიმის ტოტებით. წყლის საშუალო ხარჯი შესართავიდან 236 კმ-ზე დაახლოებით 502 კუბური მეტრია წმ-ში. წყალდიდობა იცის მაის-აგვისტოში. იყინება ოქტომბრის ბოლოს ან ნოემბრის დამდეგს. ყინულძვრაა აპრილის ბოლოს ან მაისის დამდეგს. სანაოსნოა დასახლებულ პუნქტ უსტ-ოზიორნოემდე.
რესურსები ინტერნეტში
კეტი „თანამედროვე“ გეოგრაფიული სახელწოდებების ლექსიკონში
კრასნოიარსკის მხარის მდინარეები
ტომსკის ოლქის მდინარეები
ბალხაშ-ალაქოლის ქვაბული

ბალხაშ-ალაქოლის ქვაბული (ყაზ. Балқаш-Алакөл ойысы) — დახშული ბრტყელი ქვაბული ყაზახეთში, ზღვის დონიდან 342-600 მ. ქვაბულის დასავლეთ ნაწილში, ბალხაშის ტბაა, აღმოსავლეთში სასიქოლისა და ალაქოლის ტბები. სამხრეთ ნაწილში თაუყუის, სარი-იშიქოთრაუს, მუინყუმის და სხვა ქვიშიანი მასივებია.
ქვაბული წარმოქმნილია ტექტონიკური გაღუნვის შედეგად. ქვაბულის ძირზე ზოგან ქვიშის 30 მ სიმაღლის სერებია.
მცენარეულ საფარში ჭარბობს საქსაული, ჯუზღუნი, ავშანი და სხვ. ძირითადად უდაბნო-სტეპური მურა და მცირეკარბონატული ნაცრისფერი ნიადაგები, მლაშობებია. ნალექები 135-200 მმ წელიწადში.
ლიტერატურა
ყაზახეთის ქვაბულები
Burnin' Sneakers

Burnin' Sneakers — ჯგუფ Bomfunk MC's-ის მეორე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 2002 წელს. იგი გამოსცა Sony Music Finland-მა.
სიმღერების სია
სქოლიო
Bomfunk MC's-ის ალბომები
2002 წლის ალბომები
Sony Music Finland-ის ალბომები
Pavarotti & Friends (ალბომი)

Pavarotti & Friends (ალბომი)
Pavarotti & Friends — პროექტ Pavarotti and Friends-ის 1992 წელს, მოდენაში გამართული საქველმოქმედო კონცერტის ჩანაწერი. იგი გამოვიდა 1993 წელს, ლეიბლზე Decca Records. ჩანაწერზე წარმოდგენილია ლუჩანო პავაროტის დუეტები სხვადასხვა ცნობილ შემსრულებელთან. აგრეთვე გამოვიდა ვიდეოს სახით.
ეს იყო პირველი კონცერტი მსგავსი კონცერტების სერიაში, რომლებიც 2000-იან წლებამდე, პავაროტის გარდაცვალებამდე გაგრძელდა.
სიმღერების სია
CD
ლუჩანო პავაროტი, სტინგი – Panis Angelicus - 3:52
ლუჩანო პავაროტი, ცუკერო – Miserere - 4:15
ცუკერო, სტინგი – Muoio Per Te - 3:54
ლუჩანო პავაროტი, ლუჩიო დალა – Caruso - 5:19
The Neville Brothers – One More Day - 4:41
აარონ ნევილი – Ave Maria - 4:40
სიუზენ ვეგა – In Liverpool - 4:38
მაიკ ოლდფილდი – Sentinel - 3:54
ცუკერო – L'Urlo - 3:20
ბრაიან მეი – Too Much Love Will Kill You - 4:31
სტინგი – It's Probably Me - 5:01
ბობ გელდოფი – Room 19 - 4:40
პატრისია კაასი – Les hommes qui passent - 3:40
ლუჩანო პავაროტი, სტინგი, ცუკერო, ლუჩიო დალა, ბრაიან მეი – La donna è mobile - 2:24
ვიდეო
Voglio vivere cosi
Panis Angelicus
Miserere
Muoio per te
Caruso
One More Day
Ave Maria
In Liverpool
Amen
Sentinel
L'urlo
Too Much Love Will Kill You
It's Probably Me
Room 19
Les Hommes qui passent
La donna e mobile
სქოლიო
1993 წლის საკონცერტო ალბომები
საქველმოქმედო ალბომები
Pavarotti and Friends-ის ალბომები
Decca Records-ის ალბომები
Capela Nova

Capela Nova is a Brazilian municipality located in the state of Minas Gerais. Its population is estimated to be 4,634 people living in an area of 111 km2. The elevation is 935 m. The city belongs to the mesoregion of Campo das Vertentes and to the microregion of Barbacena, which lies 58 km to the south.
See also
List of municipalities in Minas Gerais
References
Municipalities in Minas Gerais
გია ნოდია

გია ნოდია (დ. 4 სექტემბერი, 1954) — ქართველი პოლიტოლოგი, მეცნიერი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი და ფილოსოფოსი. 2008 წლის 31 იანვრიდან ამავე წლის 10 დეკემბრამდე იყო საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1954 წელს. 1976 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ფილოსოფიის სპეციალობით. 1982 წელს დაიცვა დისერტაცია და გახდა ფილოსოფიის მეცნიერებათა კანდიდატი. 1980-2001 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფილოსოფიის ინსტიტუტში უმცროს და უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად, სწავლულ მდივნად, განყოფილების გამგედ. 2006 წლიდან არის ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი.
რესურსები ინტერნეტში
ბიოგრაფია ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის საიტზე
დაბადებული 1954
საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრები
დაბადებული 4 სექტემბერი
გია
კივი (გვარი)

კივი (გვარი)
კივი — უფრთო ფრინველების გვარი კივისნაირთა რიგისა (რიგში ერთადერთი ოჯახი (კივისებრნი) შედის). ცნობილია 5 სახეობა, რომელიც გავრცელებიულია ახალი ზელანდიის კუნძულებზე. მათი სხეულის წონა 0,4—4 კგ აღწევს. აქვთ გრძელი ნისკარტი, ნისკარტის ფუძესთან დიდი ნესტოები, ფაფუკი ბუმბული, 4-თითიანი ფეხები (უკანა თითი რუდიმენტურია). ჩონჩხი არაპნევმატურია, ლავიწი არა აქვთ. კივისნაირნი მორუხო-მურა ფერისანი არიან. საჭის ბუმბულები არ გააჩნიათ. აქვთ კარგად განვითარებული სმენა და ყნოსვა. ბინადრობენ ნესტიან, უღრან ტყეებში. ცხოვრობენ წყვილებად (მონოგანურნი არიან). მრავლდებიან წელიწადში 2-ჯერ. დედალი დებს 1 (მეტად იშვიათად 2) კვერცხს. კრუხობს მამალი 75—77 დღის განმავლობაში. იკვებებიან ჭიებით, მწერებით. მათი ჭუპრებითა და მატლებით. სქესმწიფობას აღწევენ 3—5 წლისა. ამოწყდომის გზაზე მდგარი ფორმებია.
ლიტერატურა
სქოლიო
კივისებრნი
Vilshanka Raion

Vilshanka Raion was a raion (district) of Kirovohrad Oblast in central Ukraine. The administrative center of the raion was the urban-type settlement of Vilshanka. The raion was abolished on 18 July 2020 as part of the administrative reform of Ukraine, which reduced the number of raions of Kirovohrad Oblast to four. The area of Vilshanka Raion was merged into Holovanivsk Raion. The last estimate of the raion population was
At the time of disestablishment, the raion consisted of one hromada, Vilshanka settlement hromada with the administration in Vilshanka.
References
Former raions of Kirovohrad Oblast
1919 establishments in Ukraine
Ukrainian raions abolished during the 2020 administrative reform
გოპლო

გოპლო — ტბა ჩრდილო-ცენტრალურ პოლონეთში, კუიავო-პომერანიის სავოევოდოში. ფართობი 21.8 კმ²; მაქსიმალური სიგრძე 25 კმ, მაქსიმალური სიგანე 3.5 კმ; საშუალო სიღრმე 4.7 მ, მაქსიმალური სიღრმე 16.6 მ.
იხილეთ აგრეთვე
პოლონეთის ტბების სია
ლიტერატურა
Lozny, Ludomir (2004), "The Transition to Statehood in Central Europe", in Grinin, Leonid E, et al. (eds.), The Early State, Its Alternatives and Analogues, Saratov: Uchitel Publishing House, ISBN 5-7057-0547-6, pp. 278–87
რესურსები ინტერნეტში
Opis jeziora Gopło na stronie Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Bydgoszczy
Jezioro Gopło jak Rospuda? (artykuł GW)
ტბის სურათები
პოლონეთის ტბები
Cataglyphis livida

Cataglyphis livida — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
Cataglyphis
მონკოფარი

მონკოფარი — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის პლანა-ბახის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 14,5 კმ². მოსახლეობა — 6707 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
მონკოფარიs მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
ალბია

ალბია — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატში, მონროს ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 3766 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
აიოვის ქალაქების სია
აიოვის ქალაქები
Bratushkovo

Bratushkovo is a village in Slivnitsa Municipality, Sofia Province, located in western Bulgaria approximately 8 km south-west of the town of Slivnitsa.
The village was first mentioned in Ottoman tax registers of 1576 as Bratkovitsa. The name is derived from the personal name Bratushko or Bratko.
References
Villages in Sofia Province
კარასიოვკა (ბაშკირეთი)

კარასიოვკა (ბაშკირეთი)
კარასიოვკა — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება იშეევის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 37 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 11 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 70 ადამიანი.
სქოლიო
იშიმბაის რაიონის სოფლები
ჩანკაიბანიოსის რაიონი

ჩანკაიბანიოსის რაიონი — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სანტა-კრუსის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 625 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 942 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 33 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 120.04 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
კახამარკის რეგიონის რაიონები
სანტა-კრუსის პროვინციის რაიონები
აფონსუ I (პორტუგალია)

აფონსუ I (პორტუგალია)
აფონსუ I (პორ. Afonso I; დ. 1109, გიმარაინში, პორტუგალიის სამეფო - 6 დეკემბერი, 1185, კოიმბრა, პორტუგალიის სამეფო) – პორტუგალიის მეფე ბურგუნდიელთა დინასტიიდან 1139 - 1185 წლებში. იქორწინა მაფალდაზე, სავოის გრაფის ამადეუსის ასულზე.
ბიოგრაფია
გამეფებამდე
აფონსო იყო პორტუგალიის მარკგრაფის ენრიკესა და კასტილიის მეფის ალფონსო VI-ს ასულის, ტერეზიას ვაჟი. მამა დაიღუპა 1112 წელს და სანამ აფონსო პატარა იყო, ქვეყანას დედამისი მმართავდა. როდესაც აფონსო გაიზარდა, იგი აღუდგა თავის დედას და მის საყვარელს (შესაძლოა ქმარს) გალისიის გრაფს ფერნანდო პერესა ტრასტამარას და განდევნა ისინი 1128 წელს. გამეფების შემდეგ აფონსომ დაიწყო კასტილიისგან პორტუგალიის გასანთავისუფლებლად ბრძოლა. 1136 წელს კასტილიის მეფემ უარი თქვა პორტუგალიაზე თავის უფლებებზე. კასტილიასთან დაზავების შემდეგ, აფონსომ არაბების წინააღმდეგ გაილაშქრა. ურიკასთან ბრძოლაში, 1139 წელს, მან დაამარცხა არაბთა ლაშქარი, რომელიც 5 საემიროს გაერთიანებული ძალებისგან შედგებოდა. ბრძოლის შემდეგ, ბრძოლის ველზევე, აფონსო მეფედ გამოაცხადეს. აფონსოს ბრწყინვალე გამარჯვების შესახებ ამბავი მთელს ქრისტიანულ სამყაროს მოედო. ლამეგოში შეკრებილმა კორტესებმა დაამტკიცეს აფონსოს მეფის ტიტული. 1143 წელს კი ბრაგის არქიეპისკოპოსმა იგი მეფედ აკურთხა.
მეფობა და რეკონკისტა
დაახლოებით ამ პერიოდში პორტუგალიის ნაპირებს მოადგნენ მთელი ევროპიდან შეკრებული ჯვაროსნები, რომლებიც აქედან პალესტინაში უნდა წასულიყვნენ. აფონსომ ელჩები გაუგზავნა მათ იმაში დასარწმნებლად, რომ ისინი თავის ფიცს იმ შემთხვევაშიც შეასრულებდნენ, თუ კი მას დაეხმარებოდნენ არაბებისგან ქალაქ ლისაბონის დახსნაში. ქრისტიანებმა ქალაქს ალყა შემოარტყეს, როგორც ხმელეთიდან, ასევე ზღვიდან. მუსლიმები თავს იცავდნენ და ძლიერ წინააღმდეგობას უწევდნენ. ალყა 4 თვე გაგრძელდა. ლისაბონში შიმშილი დაიწყო და ქალაქის მცველები იძულებულნი გახდნენ მოლპარაკებები დაეწყოთ. აფონსომ მათ საშუალება მისცა ქალაქი დაეტოვებინათ, მაგრამ იარაღი და ქონება არ უნდა წაეღოთ. ჯვაროსნებმა მიიღეს ნადავლით თავისი წილი და გასცურეს სირიისკენ, აფონსო კი 1147 წელს შევიდა ქალაქში.
აქამდე დედაქალაქი კოიმბრა იყო, ახლა ალფონსომ იგი ლისაბონში გადმოიტანა, ვინაიდან ეს ზღვისპირა ქალაქი იყო მშვენიერ ადგილას. ამის შემდეგ მეფემ აიღო ალკასერ-დუ-სოლი, ბეჟა და ბოლოს 1166 წელს ევორა, ალენტეჟუს ოლქის მთავარი ქალაქი. შემდეგ აიღო მურა, სერპა, ელვასი და სახელმწიფოს საზღვრები გვადიანამდე გაზარდა. 1171 წელს აფონსო წარმატებით შეებრძოლა არაბებს სანტარემესთან და 1184 წელს იქვე დაამარცხა ალმაგადი იუსუფი.
ლიტერატურა
Рыжов, K. (1999). Энциклопедия - Все монархи мира - Западная Европа. Вече, Москва. ISBN 5-7838-0374-X
პორტუგალიის მეფეები
დაბადებული 1109
გარდაცვლილი 1184
პორტუგალიის გრაფები
Cataglyphis sabulosus

Cataglyphis sabulosus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cataglyphis-ის გვარიდან.
სქოლიო
Cataglyphis
ილია სუხიშვილის ქუჩა

ილია სუხიშვილის ქუჩა
ილია (ილიკო) სუხიშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს სამგორის რაიონში (ვარკეთილი-3); ვიქტორ კუპრაძისა და დიმიტრი ალექსიძის ქუჩებს შორის. ადრე უსახელო ქუჩა იყო. 1985 წელს ილია სუხიშვილის სახელი ეწოდა. 2007 წელს ილია სუხიშვილის სახელი დაერქვა ქუჩის მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებულ სკვერსაც.
ლიტერატურა
სუხიშვილი
საწულეისკირიო

საწულეისკირიო — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, მენჯის თემი (სოფლები: ბათარია, პერტული, საგაბესკირიო, საწულეისკირიო, სახარბედიო, სკურია). მდებარეობს მდინარე ცივის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 120 მ. სენაკიდან 8 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 135 ადამიანი.
სქოლიო
სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
1980 Masters (snooker)

1980 Masters (snooker)
The 1980 Masters (officially the 1980 Benson & Hedges Masters) was a professional non-ranking snooker tournament that took place from Tuesday 5th to Saturday 9 February 1980 at the Wembley Conference Centre in London, England. 10 players were invited for the tournament. The event had previously been played from Monday to Friday but was switched to have a Saturday finish.
Terry Griffiths won the Masters by beating Alex Higgins, just 9 months after winning the World Championship. Higgins made his third final in a row. Griffiths won the title by 9–5 with a break of 131. An attendance of 2,323 attended the Conference Centre for final session of the match, which was a record at the time.
Main draw
Final
Century breaks
Total: 2
131, 100 Terry Griffiths
References
1980
Masters
Masters (snooker)
Masters (snooker)
February 1980 sports events in the United Kingdom
სუპერ...

სუპერ... (ლათ. super — ზევიდან, ზედ, -ზე) — რთული სიტყვის შემადგენელი ნაწილი, რომელიც აღნიშნავს:
რისამე ზევით მდებარეობას, მაგ. სუპერყდა;
რისამე უმაღლეს ხარისხს, მაგ. სუპერარტილერია;
უფროსობას, მაგ. სუპერარბიტრი
ლიტერატურა
თავსართები
Bashkend, Kalbajar

Bashkend, Kalbajar
Bashkend is a village in the Kalbajar Rayon of Azerbaijan.
References
Populated places in Kalbajar District
ასტიგმატიზმი

ასტიგმატიზმი — თვალის შუქმტეხი აპარატის დეფექტი, რაც გამოწვეულია რქოვანას და უფრო იშვიათად, ბროლის ზედაპირის არათანაბარი სიმრუდით. ერთ თვალში ამეტროპიის სხვადასხვა სახის, ან ერთი სახის ამეტროპიის სხვადასხვა ხარისხის შერწყმა.
ასტიგმატიზმი არის ორ მთავარ ურთიერთპერპენდიკულარულ მერიდიანზე ყველაზე ძლიერი და ყველაზე სუსტი გარდამტეხი უნარი. ამის შედეგად ბადურაზე მიიღება საგნების არამკაფიო და დამახინჯებული გამოსახულებები. ზოგჯერ ასტიგმატიზმი ვითარდება ოპერაციის, რქოვანას დაავადების, თვალების ჭრილობების შემდეგ. განასხვავებენ მის შემდეგ სახეებს: მარტივი ასტიგმატიზმი: – ერთ–ერთ მთავარ მერიდიანში ემეტროპია, მეორეში – მიოპია ან ჰიპერმეტროპია; რთული ასტიგმატიზმი – ორივე მთავარ მერიდიანში ერთნაირი სახის ამეტროპია, მაგრამ სხვადასხვა ხარისხის; შერეული ასტიგმატიზმი – ერთ–ერთ მთავარ მერიდიანში აღინიშნება მიოპია, ხოლო მეორეში – ჰიპერმეტროპია.
მოსახლეობის ერთ მეოთხედში აღინიშნება ე.წ. ფიზიოლოგიური ასტიგმატიზმი (0.5 D), რაც არ მოითხოვს ჩარევას, თუმცა თუ ასტიგმატიზმის დონე აღემატება 1.0D, ეს გავლენას ახდენს მხედველობაზე და საჭიროებს კორექციას. ასტიმატიზმის დიაგნოსტირება ხშირად ხდება ბავშვებში დაახლოებით ორი წლის ასაკში მხედველობის პროფილაქტიკური შემოწმებისას.
სიმპტომები
ასტიგმატიზმისას შესამჩნევია მხედველობის დაქვეითება, ზოგჯერ საგნების დამახინჯებულად ხედვა, მუშაობის დროს თვალის სწრაფად დაღლა, თავის ტკივილი. გამოკვლევისას აღინიშნება თვალის გარდამტეხ ძალებში განსხვავება სხვადასხვა მერიდიანებში. დიაგნოზი ეყრდნობა რეფრაქციის განსაზღვრას მთავარ გარდამტეხ მერიდიანში.
მკურნალობა
ხშირ შემთხვევაში ასტიგმატიზმის სიმპტომები იმდენად უმნიშვნელოა რომ მკურნალობას არც საჭიროებს. ასტიგმატიზმის კორექცია თუ დროულად არ მოხდა, ის პროგრესირებას განაგრძობს და სერიოზული გართულებები შეიძლება გამოიწვიოს. კორექციის ყველაზე გავრცელებული სახეებია: სათვალე, ლინზები, ლაზერული კორექცია, ქირურგიული ჩარევა და სხვა.
დიაგნოზირება
ასტიგმატიზმის დიაგნოზირება მხედველობის რუტინული გამოკვლევითაც შესაძლებელია. ეს გამოკვლევა თვალების ფოკუსირების უნარს ამოწმებს და ძალიან მნიშვნელოვანია ყველასთვის, რადგან ზოგჯერ ასტიგმატიზმის დიაგნოზირება წლების განმავლობაში ვერ ხერხდება, რამაც შესაძლოა კითხვისა და კონცენტრაციის უნარზე უარყოფითად იმოქმედოს.
ისტორია
1793 წელს, სტუდენტმა თომას იანგმა აღმოაჩინა, რომ მას ცალ თვალში მხედველობის პრობლემა ჰქონდა. შემდგომ წლებში ის აკვირდებოდა საკუთარ თვალს და 1801 წელს მისივე დასკვნები წარმოადგინა.
ჯორჯ ბიდელ ეირმა თომას იანგისაგან დამოუკიდებლად საკუთარ თვალზე აღმოაჩინა ასტიგმატიზმის ფენომენი Airy presented his observations on his own eye in February 1825 at the Cambridge Philosophical Society.. მან საკუთარი დაკვირვებები გამოაქვეყნა 1825 while other sources put this into 1827 წლის თებერვალში, კემბრიჯის ფილოსოფოსთა საზოგადოებაში. ეირმა მიიღო ოპტიკიდან ლინზები. ამავე პერიოდში მან მიიღო ცილინდრული ლინზები და სახელი დაარქვა მას არა ჯორჯ ბიდელ ეირმა, არამედ უილიამ უეველმა.
1860-იანი წლებისთის ასტიგმატიზმი უკვე იყო კარგად დადგენილი კონცეფია ოფთალმოლოგიაში, ხოლო წიგნის თავები აღწერდნენ ასტიგმატიზმის დასაწყისს.
რესურსები ინტერნეტში
ასტიგმატიზმი
რა არის ასტიგმატიზმი
სქოლიო
მხედველობა
მედიცინა
დაავადებები
ხუთასისთავი

ხუთასისთავი — სამხედრო მოხელე ძველ საქართველოში. თანამდებობის სახელი წარმოიშვა ლაშქრის ათეულად დაყოფის შემდეგ. იოანე ბატონიშვილის სჯულდების მიხედვით ხუთასისთავი ექვემდებარებოდა მინბაშს. ხუთასისთავები იყვნენ ათასისთავების დამხმარეები და მისი არყოფნისას ასრულებდნენ ათასისთავის ფუნქციას.
ლიტერატურა
სამართალი ბატონიშვილის დავითისა, თბილისი, 1964
თანამდებობები ძველ საქართველოში
საქართველოს სამხედრო ისტორია
კატური

კატური — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი ვაზის ჯიში გურიიდან.
კატური წარმოადგენს ადრე არსებული, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელი ვაზის ჯიშს.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 569
გურიის ვაზის ჯიშები
ვაზის თეთრყურძნიანი ქართული ჯიშები
ციმბირის სახელმწიფო აეროკოსმოსური უნივერსიტეტი

ციმბირის სახელმწიფო აეროკოსმოსური უნივერსიტეტი — რუსეთის უნივერსიტეტი, მდებარეობს კრასნოიარსკში. დაარსდა 1960 წლის სსრკ-ს მინისტრთა საბჭოს ბრძანებით. 1980 წელს უნივერსიტეტის რექტორი გახდა გენადი ბელიაკოვი, რომელსაც ეს თანამდებობა 2010 წლამდე ეკავა. ამჟამად რექტორია იგორ კოვალიოვი.
რესურსები ინტერნეტში
რუსეთის უნივერსიტეტები
ბალტები

ბალტები — თანამედროვე ბალტიის ქვეყნების (ესტონეთი, ლატვია, ლიეტუვა), ბელარუსის, პოლონეთისა და რუსეთის ტერიტორიაზე მცხოვრები ინდოევროპული წარმოშობის ხალხების საერთო სახელწოდება. ეთნონიმი ბალტი ნეოლოგიზმია და უკავშირდება ბალტიის ზღვას.
პირველად მოიხსენიებიან რომაელი ისტორიკოსის ტაციტუსის ნაშრომში „გერმანელთა წარმოშობისა და განსახლების შესახებ“ (98 წელი), სადაც მათ ესტები ეწოდებათ. გარდა ამისა, ჰეროდოტე მოიხსენიებს ბუდინებს, რომლებიც ცხოვრობენ დონის ზემოთში, ვოლგასა და დნეპრს შორის. მოგვიანებით ესტების ტომები სხვადასხვა სახელებით მოიხსენიებიან ოსტგოთ ისტორიკოს კასიოდორუსთან (523 წ.), გუთ ისტორიკოს იორდანისთან (552 წ.), ანგლოსაქს მოგზაურ ვულფსტანთან (900 წ.) და ჩრდილო გერმანელ ქრონისტ, მთავარეპისკოპოს ადამ ბრემენელთან (1075 წ.).
რესურსები ინტერნეტში
E-book of the original.
ინდოევროპელები
აღვერანი

აღვერანი — მთიანი კურორტი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში, სოფელ არზაკანის ტერიტორიაზე, სოფელ ბუზაკანის ჩრდილოეთით. მდებარეობს მდინარე რაზდანის მარჯვენა შენაკად მდინარე დალარზე.
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
აღვერანი GEOnet Names Server-ზე.
კოტაიქის პროვინციის სოფლები