PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
თაფლი (სასმელი)

თაფლი (სასმელი) — ალკოჰოლური სასმელი, რომელიც იქმნება თაფლისა და წყლის დუღილის შედეგად, ზოგჯერ სხვადასხვა ხილს, სანელებლებს, მარცვლეულს ან სვიას უმატებენ არომატისთვის. ალკოჰოლური შემცველობა დაახლოებით 3.5%-იდან იწყება და ხანდახან 18% -ზე მეტია. თაფლის სასმელის განმსაზღვრელი მახასიათებელია ისაა, რომ სასმელის დუღილისას შაქრის უმეტესობა თაფლისგან მიიღება. სასმელი შეიძლება იყოს გაზიანი ან ბუნებრივად ცქრიალა, მშრალი, ნახევრადტკბილი ან ტკბილი.
თაფლის სასმელი იწარმოებოდა უძველეს დროში მთელ ევროპაში, აფრიკასა და აზიაში, და მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ზოგიერთი ხალხის მითოლოგიაში. მაგალითად, სკანდინავიურ მითოლოგიაში თაფლის სასმელის შესახებ არსებობს ლექსი, რომლის მიხედვითაც სასმელი შეიქმნა ბრძენი არსების კვასირის სისხლიდან და მისი მსმელი პოეტად ან მეცნიერად იქცეოდა.
ტერმინები „მიდი“ და „თაფლის ღვინო“ ხშირად გამოიყენება როგორც სინონიმები. ზოგი კულტურა განასხვავებს თაფლის ღვინოს თაფლის სასმელისგან (მიდი). მაგალითად, უნგრელები მიიჩნევენ, რომ მიუხედავად იმისა, რომ თაფლის სასმელი მზადდება თაფლისგან, წყლისა და ლუდის საფუარისგან (ბარმი), თაფლის ღვინო შეიცავს ფერმენტირებულ თაფლს, რომელსაც ასხურებენ ყურძნის ან სხვა ხილის წვენს.
ისტორია
ჩრდილოეთ ჩინეთში აღმოჩენილ ძვ. წ. 7000 წლით დათარიღებულ ჭურჭელზე დატანილია ქიმიური ხელნაწერები, რომლებიც შეესაბამება თაფლის, ბრინჯის და ორგანული ნაერთების დუღილთან დაკავშირებულს სასმელს. ევროპაში იგი პირველად აღწერილია თასების კულტურის (ძვ. წ. 2800–1800) კერამიკაში.
თაფლის სასმელის ყველაზე ადრეული აღწერა არის რიგვედას, საგალობლებში, სადაც მოხსენიებულია როგორც <i>სომა</i> , ვედური რელიგიისა და (მოგვიანებით) ინდუიზმის ერთ–ერთი წმინდა წიგნი, რომელიც თარიღდება ძვ. წ. 1700–1100 წლებით. ძველი საბერძნეთის ოქროს ხანაში ამბობდნენ, რომ თაფლის სასმელი სასურველი სასმელი იყო. არისტოტელე (ძვ. წ. 384–322) მეტეოროლოგიაში და სხვაგან განიხილავდა თაფლის სასმელს, ხოლო პლინიუს უფროსმა (ახ. წ. 23–79 ) თავის ბუნების ისტორიაში თაფლის სასმელს უწოდა მილიტიტის-ი და განასხვავა თაფლის ტკბილი ღვინო და თაფლის სასმელი.
ფერმენტაციის პროცესი
თაფლის სასმელის ფერმენტაცია უმეტესად მიმდინარეობს ღვინის ფერმენტაციის მსგავსად. ხოლო საფუარი, რომელიც გამოიყენება თაფლის სასმელის დამზადებაში, ხშირად იდენტურია ღვინის წარმოებაში გამოყენებულის (განსაკუთრებით თეთრი ღვინოების მოსამზადებლად). თაფლის სასმელის დამზადებისას, მეწარმეების დიდი ნაწილი ირჩევს გამოიყენოს ღვინის საფუარი.
პირველადი ფერმენტაციას, ჩვეულებრივ, 28-დან 56 დღემდე სჭირდება, რის შემდეგაც იწყება მეორეული ფერმენდაცია და სასმელს ათავსებენ ჭურჭელში 6-დან 9 თვემდე . პირველადი და მეორეული ფერმენტაციის ხანგრძლივობა, შეიძლება მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს მრავალი ფაქტორის მიხედვით, როგორიცაა თაფლის ყვავილოვანი წარმოშობა, მისი ბუნებრივი შაქარი და მიკროორგანიზმების შემცველობა, წყლის პროცენტული წილი, გამოყენებული დანამატები და საფუარის შტამი . მიუხედავად იმისა, რომ ტუტის დამატება აზოტის შემცველ მარილებთან ან ვიტამინებთან ერთად გამოცდილია თაფლის სასმელის გასაუმჯობესებლად, არანაირი მტკიცებულება არ მიუთითებს იმაზე, რომ მიკროელემენტების დამატება ამცირებს დუღილის დროს ან აუმჯობესებს ხარისხს.
ლიტერატურა
სქოლიო
ალკოჰოლური სასმელები
სასმელები
ლუანგნამტჰა

ლუანგნამტჰა — ქალაქი ლაოსში. მდებარეობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 3500 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
ლაოსის ქალაქები
სან-ჟოზე-დი-ბონფინი

სან-ჟოზე-დი-ბონფინი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 278 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პატუსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 233 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24 კმ²-ზე. ფართობი 134 724 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარაიბა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
Rhein-Erft-Kreis

Rhein-Erft-Kreis
The Rhein-Erft-Kreis is a district in the west of North Rhine-Westphalia, Germany. Neighboring districts are Neuss, district-free Cologne, Rhein-Sieg, Euskirchen, Düren.
History
The district in its current borders was created in 1975, when the previous districts Bergheim and Cologne were merged. On 1 November 2003 the district was renamed from Erftkreis to Rhein-Erft-Kreis.
Geography
The main river in the district is the Erft, which also gave it the name. The Erft flows through the foothills of the Eifel, on the left side of the Rhine river. The lake Bleibtreusee is located within the district.
Towns
Coat of arms
The coat of arms shows the lion of Jülich in the left half, as most of the area belonged to the duchy of Jülich. The right side shows the Cologne cross, which stands for the former Cologne district. On top the Erft river is depicted; the Prussian Rhine Province had the same symbol in its coat of arms.
Gallery
References
External links
Official website (German)
Districts of North Rhine-Westphalia
არევიკი

არევიკი — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 748 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 234 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 11.74 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
არმავირის პროვინციის სოფლები
Lasioglossum allodalum

Lasioglossum allodalum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1985 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
allodalum
ვარდანაშენი

ვარდანაშენი — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 220 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 125 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 9.77 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
არმავირის პროვინციის სოფლები
ხუან დე გრიხალვა

ხუან დე გრიხალვა
ხუან დე გრიჰალვა (დ. დაახ. 1489 წელს კუელარში — გ. 1527 წლის 21 იანვარს.) — ერთ-ერთი პირველი ესპანელი კონკისტადორი. გრიჰალვას ექსპედიცია, რომლის დროსაც მან აღმოაჩინა მექსიკა, აღწერილია ბერნალ დიასის წიგნში „ახალი ესპანეთის დაპყრობის რეალური ისტორია“.
ბიოგრაფია
დაიბადა ძველ კასტილიაში. მონაწილეობდა თავისი ბიძის, დიეგო ველასკეს დე კუელარის ამერიკაში ექსპედიციაში (1508 წელს მიაღწია ჰაიტის, 1511 წელს კი კუბას).
ველასკესმა გრიჰალვას დაავალა 1518 წელს აღჭურვილი ექსპედიციის მეთაურობა. ექსპედიციის მიზანი იყო ფრანცისკო ერნანდეს დე კორდობას მიერ აღმოჩენილ მიწებთან (იუკატანი) სავაჭრო კავშირების დამყარება. ექსპედიციაში მონაწილეობა მიიღო 170-დან 300-მდე ადამიანმა, რომელთა შორისაც იყვნენ: პედრო დე ალვარადო, ხუან დიასი, ალონსო დე ავილა, ალონსო ერნანდესი, ფრანცისკო დე მონტეჰო და სხვანი.
გრიჰალვამ იუკატანიდან დასავლეთით, სანაპიროს გასწვრივ გააგრძელა გზა და მიაღწია მექსიკის ნაპირს, რომელსაც დაარქვა Nueva España (ახალი ესპანეთი). მან აღმოაჩინა მდინარე ტაბასკო. შემდეგ შეხვდა აცტეკების იმპერატორს, რომლამდეც უკვე მიაღწია ცნობებმა მექსიკის ნაპირებთან მოსული ესპანელების შესახებ. გრიჰალვა მას საკმაოდ მეგობრულად დაშორდა. მან ინდიელებისგან ბევრი ძვირფასი ქვა და ოქრო იყიდა და გაგზავნა ერთ-ერთი თავისი თანამგზავრი, რათა ეცნობებინა ველასკესისთვის თავისი აღმოჩენა, რის შემდეგაც გზა განაგრძო.
როდესაც მიაღწია მდინარე იატასპას, ის უკან გაბრუნდა და 6-თვიანი მოგზაურობის შემდეგ კუბას მიაღწია. გრიჰალვას მიერ აღმოჩენილ ქვეყანაში ახალი ექსპედიციით გაგზავნეს ერნან კორტესი, რომელსაც გრიჰალვას მიერ გაკეთებული აღმოჩენების მთელი დიდება ერგო. ცენტრალური ამერიკის დაპყრობის შემდეგ ის დასახლდა ნიკარაგუაში და მალევე მოკლეს, ტუზელების აჯანყებისას.
აცტეკები
კონკისტადორები
გარდაცვლილი 1527
მექსიკის ისტორია
დავითის ციხე

დავითის ციხე — სასაზღვრო ციხე დარიალის ხეობაში, ისტორიულ ხევში (ახლანდ. ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი).
ვახუშტი ბატონიშვილის (XVIII ს.) მიხედვით, ეს ციხე აგებული უნდა იყოს დავით აღმაშენებლის მიერ და მდებარეობდა სოფელ გველეთის ჩრდილოეთით მდ. ქისტის წყლის (ქისტურის, ახლანდ. ხდისწყლის) ნაპირზე, დარიალის კარის სამხრეთით. XIX საუკუნის II ნახევარში ციხის მხოლოდ ნანგრევები იყო შემორჩენილი.
ლიტერატურა
დავითის ციხე // „ქართლის ცხოვრების ტოპოარქეოლოგიური ლექსიკონი“, გ. გამყრელიძე, დ. მინდორაშვილი, ზ. ბრაგვაძე, მ. კვაჭაძე და სხვ. (740 გვ.), რედ. და პროექტის ხელმძღვ. გელა გამყრელიძე. საქ. ეროვნ. მუზეუმი, არქეოლ. ცენტრი. – I გამოცემა. – თბ.: ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2013.
ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (ლ. ასათიანის 18)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (ლ. ასათიანის 18)
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნეში.
ორსართულიანი, ხის მორებით ნაგები შენობა საკმაოდ მასშტაბურია. ხის მორებით აწყობილი კედლის სიბრტყესა და შუშაბანდების მონაცვლეობაზეა აგებულ საფასადე დეკორი. შენობის ოთხივე მხარე ორქანობა გადახურვითა და დეკორატიული, ჭვირული ფრონტონით ბოლოვდება. ასათიანის მხრიდან შენობა გზის პირიდან ოდნავ უკანაა დაწეული, სახლის წინ მომცრო ზომის ქვით ნაგები დამხმარე ნაგებობაა. ასათიანის ქუჩაზე გამომავალი ფასადზე არსებული ორიარუსიანი გალერეა ძლიერ დაზიანებული და სახეცვლილია. შემორჩენილია ჭვირულ ფარდიანი ოთხკუთხა სვეტები და კუწუბიანი კარნიზი, თითქმის მთლიანად არის დაკარგული მოაჯირი. მთავარ დეკორატიულ ელემენტს ცენტრში არსებული ორქანობა გადახურვით დაბურული სხვენი და მასში ჩასმული ჭვირული ფრონტონი წარმოადგენს. შენობას ამ მხრიდან მიდგმული აქვს ხის გადახურული, ერთმარშიანი კიბე. მდინარე ოცხისკენ გამომავალი ფასადის ცენტრში, ასევე ორქანობა გადახურვით აქცენტრირებული რიზალიტია, რომელიც შუშაბანდებით არის მოცული. გვერდითა ფასადები შუშაბანდიანი და ორქანობა მაღალი გადახურვებითაა აქცენტირებული.
იხილეთ აგრეთვე
ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია
რესურსები ინტერნეტში
ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
Jeanne of Bourbon, Duchess of Bourbon

Jeanne of Bourbon, Duchess of Bourbon
Jeanne de Bourbon (1465 – 22 January 1511) was a daughter of John II, Count of Vendôme and Isabelle de Beauvau.
Family and lineage
She was a daughter of John II, Count of Vendôme and Isabelle de Beauvau. Her maternal grandparents were Louis de Beauvau, Seneschal of Anjou and Marguerite de Chambley.
Her paternal grandparents were Louis, Count of Vendôme and Jeanne of Laval. Louis had served as both Grand Chamberman of France and Grand Master of France. He was a prominent member of the Armagnac party.
Marriages and issues
She married first John II, Duke of Bourbon in 1487. The groom was about sixty-one years old and the bride only twenty-two. John had survived two previous wives and his only son. He was in a need of an heir; however, they had only one son:
Louis, Count of Clermont (1488). He was the desired heir but did not long survive his birth.
John II died the same year as his second and last known son.
Jeanne remained a widow for seven years. On 11 January 1495, Jeanne married her second husband John III, Count of Auvergne. They had:
Anne, married John Stewart, 2nd Duke of Albany.
Madeleine, married Lorenzo II, Duke of Urbino. She was the mother of Catherine de' Medici.
John III died on 28 March 1501.
On March 27, 1503 she married her third and final husband, François de La Pause, baron de la Garde. They had no children.
References
Sources
External links
1465 births
1511 deaths
Jeanne
15th-century French nobility
15th-century French women
15th-century French people
16th-century French nobility
16th-century French women
ვაშინგტონ კეპიტოლზი

ვაშინგტონ კეპიტოლზი — ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციის (მოგვიანებით ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის) გუნდი, რომელიც ვაშინგტონში მდებარეობდა. 1946-1949 წლებში გუნდს მწვრთნელის რანგში სათავეში ედგა დიდების დარბაზის წევრი რედ ორბეხი.
გუნდი 1946 წელს დაარსდა და მონაწილეობას იღებდა BAA-ში. გუნდი 1949 წელს NBA-ში თამაშობდა. საბოლოოდ კეპიტოლზი 1951 წლის 9 იანვარს (10-25) შედეგის შემდეგ გაუქმდა. გუნდის საშინაო არენა იყო Uline Arena, რომელიც 7 500 მაყურებელს იტევდა. გუნდი იმოსებოდა მწვანე და თეთრ ფორმებში. NBA დაბრუნდა ვაშინგტონში 1973 წელს, როდესაც ბალტიმორ ბულეტსი გახდა კეპიტალ ბულეტსი.
გუნდის ისტორია
კეპიტოლზს ჰქონდა 81.7 მოგების პროცენტული მაჩვენებელი BAA-ში ინაუგურაციის სეზონში, რაც ერთ-ერთი საუკეთესო მაჩვენებელია საუკეთესო 10 მოგების პროცენტული მაჩვენებლით NBA ისტორიაში.
მიუხედავად გუნდის მცირე ხნიანი არსებობისა, კაპიტოლსმა 1946 წელს მოიგო ზედიზედ 17 თამაში, რაც იმ დროისთვის წარმოუდგენლად დიდი შედეგი იყო. ეს რეკორდი 1969 წლამდე იყო შენარჩუნებული. 15-0 შედეგით დაწყება 1948-49 წლების სეზონში, ასევე საუკეთესო შედეგია დღებდე NBA ისტორიაში (1993-94 წლების სეზონში ჰიუსტონ როკეტსი გაუთანაბრდა).
NBA ჩემპიონი: არც ერთხელ
დივიზიონის ჩემპიონი: რეგულარული სეზონი 2: 1946-47 წლების და 1948-49 წლების; პლეი-ოფი 1946-47, 1947-48, 1948-49 და 1949-50 წლების სეზონები.
კალათბურთის დიდების დარბაზის წევრები:
ბილ შერმენი (ლიდერი ქულებში 1951 წლის სეზონში)
რედ ორბეხი (მწვრთნელი)
ქულის ლიდერები
1947 – ბობ ფირიკი – 16.8 ppg
1948 – ბობ ფირიკი – 16.1 ppg
1949 – ბობ ფირიკი – 13.0 ppg
1950 – დონ ოთენი – 14.9 ppg (i18 მატჩში. ჯეკ ნიკოლსმა მოაგროვა 13.1 49 თამაშში, მაგრამ ფრედ კოლარიმ ყველაზე მეტი - 860 ქულა დააგროვა 66 მატჩში.)
1951 – ბილ შერმენი – 12.2 ppg
პერსონალი
1947–1949 – რედ ორბეხი
1950 – ბობ ფირიკი – მოთამაშე-მწვრთნელი
1951 – ბოუნს მაკკინი – მოთამაშე-მწვრთნელი
1950 – ირლ ლოიდი – პირველი აფრიკელ-ამერიკელი რომელიც NBA-ში თამაშობდა.
სეზონის შედეგები
მნიშვნელობა: W = მოგება, L = წაგება, % = მოგება-წაგების %
{|class="wikitable sortable"
|-
!სეზონი || W || L || % || პლეი-ოფი || შედეგი
|-
!colspan="6"|ვაშინგტონ კეპიტოლზი (BAA)
|-
|1946–47||49||11||0.817||2–4||დამარცხდა ნახევარ-ფინალში
|-
|1947–48||28||20||0.583||0–1||დამარცხდა დივიზიონის ფრეზე
|-
|1948–49||38||22||0.633||6–5||დამარცხდა BAA ფინალში
|-
!colspan="6"| ვაშინგტონ კეპიტოლზი (NBA)
|-
|1949–50 ||32||36||0.471||0–2|| დამარცხდა დივიზიონის ნახევარ-ფინალში
|-
|1950–51 ||10||25||0.286|| —||
რესურსები ინტერნეტში
გუნდის გვერდი Basketball-reference.com-ზე
NBA გაუქმებული გუნდები
ანდონი ირაოლა

ანდონი ირაოლა საგარნა (დ. 22 ივნისი, 1982; უსურბილი, ესპანეთი) — ყოფილი ესპანელი ფეხბურთელი, ამჟამად კვიპროსულ კლუბ ლარნაკის „აეკის“ მწვრთნელი. კარიერის უმეტესი წლები გაატარა ლა ლიგის კლუბ ბილბაოს „ატლეტიკში“, სადაც საერთო ჯამში 12 სეზონი ჩაატარა. თამაშობდა მარჯვენა მცველის პოზიციაზე. გამოირჩეოდა ბრძოლისუნარიანობით და კარგი პასების უნარით.
ირაოლა დაიბადა უსურბილში, გიპუსკოაში. აღიზარდა ბილბაოს „ატლეტიკის“ აკადემიაში. მისი პროფესიული კარიერა დაიწყო კლუბ „ბასკონიაში“ 2000 წელს. 2001-2003 წლებში თამაშობდა „ატლეტიკ ბილბაო B“-ში. 2003 წელს გადავიდა „ატლეტიკ ბილბაოში“, სადაც 2015 წლამდე დაჰყო. იმავე წელს შეუერთდა ამერიკულ კლუბ „ნიუ-იორკ სიტის“. 2016 წლის 17 ნოემბერს ირაოლამ განაცხადა საფეხბურთო კარიერის დასრულების შესახებ.
ირაოლას დებიუტი ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებში შედგა 2008 წლის 20 აგვისტოს დანიის ნაკრებთან ამხანაგურ მატჩში, სადაც ესპანეთმა დანიას ანგარიშით 3-0 სძლია.
ტიტულები
საკლუბო
ატლეტიკ ბილბაო
ესპანეთის თასი: ვერცხლის მედლები, 2008–09, 2011–12, 2014–15
ესპანეთის სუპერთასი: ვერცხლის მედალი, 2009
უეფა-ს ევროპა ლიგა: ვერცხლის მედალი, 2011–12
რესურსები ინტერნეტში
ბილბაოს „ატელეტიკის“ პროფილი
ანდონი ირაოლა — Transfermarkt
სქოლიო
დაბადებული 22 ივნისი
დაბადებული 1982
ესპანელი ფეხბურთელები
ბასკი ფეხბურთელები
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
სეგუნდა დივიზიონი B-ის ფეხბურთელები
ტერსერა დივიზიონის ფეხბურთელები
ბილბაოს ატლეტიკის ფეხბურთელები
ბასკონიის ფეხბურთელები
ნიუ-იორკ სიტის ფეხბურთელები
ესპანეთის ნაკრების ფეხბურთელები
ესპანელი ფეხბურთის მწვრთნელები
ლარნაკის აეკის მწვრთნელები
უგრელიძე

უგრელიძე
საკუთარი სახელი უგრელიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
მარიამ უგრელიძე — პედიატრი
ნინო უგრელიძე — არქეოლოგი, ისტორიკოსი
ქრისტეფორე უგრელიძე — პედაგოგი
ქართული გვარები
ქოფრიულიუ მეჰმედ-ფაშა

ქოფრიულიუ მეჰმედ-ფაშა (დ. 1575, როშნიკი, ალბანეთი — გ. 31 ოქტომბერი, 1661, ედირნე, ოსმალეთის იმპერია) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. დიდი ვეზირი 1656-1661 წლებში, სულთან მეჰმედ IV-ის მმართველობის პერიოდში.
დაიბადა 1575 წელს, ალბანეთში, როშნიკში. იგი იყო გვარად ქოფრიულიუ . სწორედ მისი მმართველობიდან იწყება ქოფრიულიუების ეპოქა ოსმალეთის იმპერიაში, ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი, ქოფრიულიუ ამჯაზადე ჰუსეინ-ფაშა იყო მისი ძმისშვილი, ხოლო ქოფრიულიუ ფაზილ აჰმედ-ფაშა და ქოფრიულიუ ფაზილ მუსტაფა-ფაშა იყვნენ მისი შვილები.
მოხვდა ოსმალეთის სამეფო კარზე. იყო ბრწყინვალე დიპლომატი და მხედართმთავარი. სულთან მეჰმედმა ის სხვადასხვა ტიტულებით დააჯილდოვა. იყო რამდენიმე სანჯაყის ბეგლარბეგი, შემდეგ გამოიძახეს დედაქალაქში და დანიშნეს ვეზირად, ხოლო 1656 წლის 15 სექტემბერს გახდა იმპერიის დიდი ვეზირი ბოინუიარალი მეჰმედ-ფაშას ნაცვლად.
დიდ ვეზირად გახდომამდე, მან დააარსა ქალაქი ქოფრიულიუ (დღეს ველესის სახელითაა ცნობილი), რომელშიც მომავალი დიდი ვეზირი, აჰმედი დაიბადა.
მიუხედავად იმისა, რომ ის უკვე 80 წლის იყო, მაინც ბრწყინვალედ განაგებდა ოსმალეთს. როგორც კი დიდი ვეზირი გახდა, მოითხოვა, რომ არც ერთი გადაწყვეტილება მისი თანხმობის გარეშე არ მიღებულიყო, მათ შორის სულთნისაც კი. მეჰმედს უდიდესი წვლილი მიუძღვის ოსმალეთში კორუფციის აღმოფხვრაში, არმიის რეორგანიზაციასა და იმპერიის საზღვრების გაფართოვებაში. მის დროს ოსმალეთის არმიამ დაამარცხა კაზაკები, უნგრელები და ყველაზე სასტიკად ვენეციელები.
მეჰმედმა დიდი ვეზირის თანამდებოდა სიკვდილამდე შეინარჩუნა. ის გარდაიცვალა 1661 წლის 31 ოქტომბერს, ედირნეში. მისი გარდაცვალების შემდეგ, დიდი ვეზირი მისი უფროსი შვილი, ქოფრიულიუ ფაზილ აჰმედ-ფაშა გახდა.
რესურსები ინტერნეტში
ქოფრიულიუ მეჰმედ-ფაშა — ენციკლოპედია ბრიტანიკა
ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
დაბადებული 1575
გარდაცვლილი 31 ოქტომბერი
გარდაცვლილი 1661
ქოფრიულიუები
ჟენშენი

ჟენშენი („სიცოცხლის ფესვი“, სიტყვასიტყვით „ადამიანი-ფესვი“) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი სამკურნალო მცენარე არალიისებრთა ოჯახისა. ფესვი მთავარღეძიანია, ხორცოვანი, მოთეთრო-ნაცრისფერი ან მოყვითალო, მცირედ დატოტვილია და ადამიანის სხეულს ჰგავს. ღერო სწორია, მისი სიმაღლეა დაახლოებით 50 სმ. თათისებრრთული გრძელი ყუნწიანი ფოთლის როზეტის ცენტრიდან აღმართულია საყვავილე ღერო, რომელზეც მარტივი კალათაა. ნაყოფი წითელი კენკრაა.
ველური ჟენშენი იშვიათი რელიქტური მცენარეა. გავრცელებულია აღმოსავლეთ აზიის უკაფავ ფართოფოთლოვან-წიწვოვან ტყეებში. ხარობს ფხვიერ, კარგად დაწრეტილ, ნეშომპალით მდიდარ ნიადაგზე. ყვავილობს ივლისში, ნაყოფი მწიფს აგვისტო-სექტემბერში. ფესვი იწონის 400 გ. მისგან დამზადებულ პრეპარატს (სპირტიანი ნაყენი, ფხვნილი, ტაბლეტი) იყენებენ მედიცინაში, როგორც მასტიმულირებელ და ტონუსის მომცემ საშუალებას. ველური ჟენშენი ძალიან ნელა იზრდება, ზღვრული ასაკი 100 წელს და ზოგჯერ მეტსაც აღწევს.
კულტურული შედარებით სწრაფად იზრდება და უფრო ძლიერ ფესვებს ივითარებს. ჟენშენს ადრე გაზაფხულზე თესავენ სანერგეში, ხოლო შემოდგომაზე, როდესაც მცენარე ვეგეტაციას ამთავრებს, გადააქვთ ღია გრუნტში (მუდმივ ადგილზე) და რგავენ კვლებში. მცენარის კვების არე არ უნდა იყოს 20×25 სმ-ზე ნაკლები. პლანტაციის მოვლა გულისხმობს სისტემატურ მარგვლას, გაფხვიერებას, მიწის შემოყრას, ბრძოლას მავნებლებსა და დაავადებებთან, მორწყვას ცხელ და მშრალ ამინდში და სხვა. 5-8 წლიანი მცენარის ფესვებს პრაქტიკული დანიშნულებისათვის იყენებენ ვეგეტაციის ბოლოს, ხოლო თესლს - 3-4 წლის შემდეგ.
ლიტერატურა
არალიისებრნი
სამკურნალო მცენარეები
ar:جينسنغ
ca:Panax
cs:Panax
da:Ginseng-slægten
de:Ginseng
en:Ginseng
eo:Ginsengo
es:Panax
gl:Ginseng
he:ג'ינסנג
hu:Ginzeng
id:Ginseng
is:Ginseng
it:Panax
ja:トチバニンジン属
ko:인삼속
lt:Ženšenis
nl:Ginseng
no:Ginseng
pl:Panax
pt:Ginseng
ru:Женьшень
sl:Ginseng
sv:Ginsengsläktet
th:โสม
tl:Ginseng
tr:Ginseng
uk:Женьшень
vi:Chi Sâm
zh:人蔘屬
მარტყოფის ფიზიკურ-გეოგრაფიული სტაციონარი

მარტყოფის ფიზიკურ-გეოგრაფიული სტაციონარი — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სასწავლო სამეცნიერო კვლევითი ბაზა. დაარსდა 1965 წელს 19 მაისს დოცენტი მელიტონ სანებლიძის ინიციატივით. მარტყოფის გეოგრაფიული სტაციონარი სასწავლო-სამეცნიერო ცენტრი მდებარეობს თბილისიდან 30 კილომეტრზე სოფელ მარტყოფის მიდამოებში — იმ ადგილზე სადაც თავმოყრილია აღმოსავლეთ საქართველოს თითქმის ყველა ლანდშაფტი. ამიტომ ეს ტერიტორია უნიკალურია, როგორც სტუდენტებისათვის პრაქტიკის ჩასატარებლად, ასევე სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობისათვის. მარტყოფის სტაციონარზე ყოველწლიურად ივნისში პრაქტიკას გადიოდნენ თსუ-ს გეოგრაფიის სპეციალობის მეორე კურსის 80 სტუდენტი, ივლის-აგვისტოში კი თსუ-ს სოხუმის ფილიალის — 25, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის — 25 და თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტის — 15 სტუდენტი. ამის გარდა, მაისში ტარდება გაზაფხულის პრაქტიკა გარემოს დინამიკაში — 25 ბაკალავრი და მაგისტრანტი. ოქტომბერსა და იანვარში კი შემოდგომის და ზამთრის პრაქტიკა გეოგრაფ-მაგისტრებისათვის თარდებოდა.
მარტყოფის სტაციონარზე მიმდენარეობდა სამეცნიერო-კვლევითი სამუშაოები, რომელიც დაკავშირებულია ლანდშაფტების გრძელვადიანი მდგომარეობების შესწავლასთან. ასევე სპეციალური დაკვირვები მიმდენარეობდა იმაზე, თუ როგორ იცვლება ბუნება სტაციონარის მიდამოებში ადამიანის ზეგავლენის შედეგად. 2005 წლიდან 2012 წლამდე მარტყოფის სტაციონარი ჩართული იყო საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის პროექტში: Geographical perspectives on sustainable development: Networking local area partnerships with teachers and young scientists, საიტზე celio-igu.educ.utas.edu.au. ამ პროექტის მთავარი მიზანია მოამზადოს სტუდენტები და მასწავლებლები მდგრადი განვითარების გეოგრაფიულ ასპექტებში. ამგვარად მარტყოფის სტაციანარი ერთ-ერთია მსოფლიოს ამ ქსელის 9 ცენტრიდან იყო. ამაში დიდი დამსახურება (მისი ინიციატივით) ეკუთვნის პროფესორ ნიკოლოზ ბერუჩაშვილს. დღეს, მარტყოფის ფიზიკურ-გეოგრაფიული სტაციონარის სტრუქტურა შეიცვალა.
მარტყოფის სტაციონარის მონაცემების საფუძველზე გამოქვეყნებულია 100-ზე მეტი სამეცნიერო სტატია, 7 სამეცნიერო კრებული, დაკვირვებების და კვლევების 5 ბიულეტენი და 1 დამხმარე სახელმძღვანელო ლანდშაფტური პრაქტიკა მარტყოფის სტსაციონარზე, 1993. სხვადასხვა დროს მარტყოფის სტაციონარზე მუშაობდა 30 თანამშრომელი. მათ შორის 3-მა დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია (ნ. ბერუჩაშვილი, ე. ყვავაძე, გ. გოგიჩაიშვილი) და 7-მა საკანდიდატო დისერტაცია.
ნიკოლოზ ბერუჩაშვილის ხელმძღვანელობით, 1970-2005 წლებში მარტყოფის ფიზიკურ-გეოგრაფიული სტაციონარზე პრაქტიკა გაიარა: საქართველოდან — 2500-ზე მეტმა სტუდენტმა, ყოფილი საბჭოთა კავშირიდან — 450 სტუდენტმა, შორეული უცხოეთიდან — 90 სტუდენტმა.
უცხოეთიდან პრაქტიკა გაიარეს
რესურსები ინტერნეტში
საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირი / Union Géographique Internationale
www.homeofgeography.org
Sustainable Futures: Teaching and Learning: a Case Study Approach
გეოგრაფიული სტაციონარები
ჰომერ სიმფსონი

ჰომერ სიმფსონი
ჰომერ ჯეი სიმფსონი — ანიმაციური სერიალ „სიმფსონების“ ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟი. ჰომერი ქალაქ სპრინგფილდის ატომური ელექტროსადგურის უსაფრთხოების დაცვის ერთ-ერთი თანამშრომელია. იგი მუშაობს სექტორში 7G და წელიწადში 25.000 აშშ დოლარის შემოსავალი აქვს. მიუხედავად ამისა, ის ყველანაირად ცდილობს, გაიპაროს სამსახურიდან, რათა ლუდი ადგილობრივ ბარში, „მოს ტავერნაში“ დალიოს. ჰომერი ზედმეტად მსუქანია. მას უყვარს ცოლი და შვილები, თუმცა საკუთარი უმცროსი გოგონას სახელიც ავიწყდება. სიმაღლე 183 სანტიმეტრია. ზოდიაქოთი ჰომერი კუროა.
ჰომერის ჩაცმულობა უბრალოა - როგორც წესი, მას აცვია თეთრი პერანგი და ლურჯი შარვალი, სამსახურში ჰალსტუხს ატარებს, საღამოს ხოლმე ნარინჯისფერ ხალათს და შინაურ ფლოსტებს დათვის თათების სტილში. ღამით აცვია ლურჯი პიჟამა. ეპიზოდში She of Little Faith ნაჩვენებია, რომ ჰომერი თვალებზე ლინზებზაც ატარებს.
პერსონაჟის ავტორია მეტ გრენინგი. თავდაპირველად იგი გამოიყენებოდა ტრეისი ულმანის შოუში. სახელი მან შეიძინა გრენინგის მამის პატივსაცემად. მაგრამ ავტორი ხაზს უსვამს, რომ სახელის გარდა მათ საერთო არაფერი აქვთ. 1987 წლის 19 აპრილს ჰომერი პირველად გამოჩნდა მოკლემეტრაჟიან ფილმში Good Night.
ჰომერ სიმფსონის ცნობილ ფრაზებს შორის არის დენ კასტელანეტას, მისი გამხმოვანებლის მიერ მოფიქრებული სახასიათო „D'oh!“. 2001 წელს ეს სიტყვა შეტანილი იქნა ინგლისური ენის ოქსფორდის ლექსიკონშიც.
მეტ გრენინგის თქმით, ჰომერის ანალოგია სერიალ „ფუტურამას“ გმირი ბენდერი. მათი იდენტურობის აღწერისას გრენინგმა აღნიშნა, რომ ორივე აბსოლუტურად უმანკოა და ორივეს სურს ის, რაც აკლიათ.
რესურსები ინტერნეტში
სიმფსონების პერსონაჟები
ja:ザ・シンプソンズの登場人物#シンプソン家とその親類
Cerapachys hondurianus

Cerapachys hondurianus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
Ethiopia at the 1996 Summer Olympics

Ethiopia at the 1996 Summer Olympics
Ethiopia competed at the 1996 Summer Olympics in Atlanta, United States.
Medalists
Gold
Haile Gebrselassie — Athletics, Men's 10000 metres
Fatuma Roba — Athletics, Women's marathon
Bronze
Gete Wami — Athletics, Women's 10000 metres
Results by event
Athletics
Men
Track and road events
Women
Track and road events
Boxing
References
Official Olympic Reports
International Olympic Committee results database
Oly
Nations at the 1996 Summer Olympics
1996 Summer Olympics