PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Aforia watsoni

Aforia watsoni is a species of sea snail, a marine gastropod mollusc in the family Cochlespiridae.
The name of this species is interim published.
Description
The shell grows to a length of 30 mm.
Distribution
This marine species is found off New Zealand and in the Southern Ocean, southeast of Australia; also off the Antarctic Peninsula at a depth between 210 m and 220 m.
References
Watson, R.B. 1881. Mollusca of "H.M.S. Challenger" expedition. Parts VIII-X. Pleurotomidae. Journal of the Linnean Society of London, Zoology 15: 388–475
Hedley, C. 1922. A revision of the Australian Turridae. Records of the Australian Museum 13(6): 213–359, pls 42–56
Powell, A.W.B. 1969. The family Turridae in the Indo-Pacific. Part. 2. The subfamily Turriculinae. Indo-Pacific Mollusca 2(10): 207–415, pls 188–324
Tucker, J.K. 2004. Catalog of recent and fossil turrids (Mollusca: Gastropoda). Zootaxa 682: 1–1295
External links
Kantor Y.I., Harasewych M.G. & Puillandre N. (2016). A critical review of Antarctic Conoidea (Neogastropoda). Molluscan Research. DOI: 10.1080/13235818.2015.1128523
watsoni
Gastropods described in 2016
ვახტანგ ბატონიშვილი (XIX საუკუნე)

ვახტანგ ბატონიშვილი (XIX საუკუნე)
ვახტანგ ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) — იმერეთის მეფის დავით გიორგის ძის შვილიშვილი.
აქტიურად მონაწილეობდა 1819-1820 იმერეთის აჯანყებაში. აჯანყების დამარცხების შემდეგ ახალციხის საფაშოში გაიქცა. 1835 ვახტანგ ბატონიშვილი კონსტანტინოპოლში იყო, იქიდან თავის ძმასთან — ტარიელთან ერთად პარიზში წავიდა, ურთიერთობა ჰქონდა მ. ბროსთან.
ლიტერატურა
იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები
ორანჟერეა

ორანჟერეა (< orange — „ფორთოხალი“) — შემინული შენობა, რომელსაც იყენებენ მცენარეთა გამოსაზრდელად ზამთარში ინახავენ სამხრეთის მარადმწვანე მცენარეების (მაგ. პალმები), ციტრუსებს (ლიმონი, ფორთოხალი), ხილ-კენკრეულს, ყვავილებს სხვა, რომლებიც ღია ცის ქვეშ ადგილობრივი ჰავას ვერ იტანენ და სპეციალური პირობები (ჰაერის განსაზღვრული ტემპერატურა, ტენიანობა, განათება) სჭირდებათ.
ორანჟერეას ათბობენ გაზით ან სხვა საშუალებით. ტემპერატურის რეჟიმის მიხედვით ორანჟერეა არის ცივი, ნახევრად თბილი ან ზომიერი და თბილი; გადახურვის მიხედვით — ერთ და ორქანობიანი, ბლოკური და ანგარის ტიპისა, გამოსაზღდელი მცენარეების მოთავსების ადგილის მიხედვით — თაროიანი, გრუნტული ან გრუნტულ-თაროიანი; გამოყენების დროის მიხედვით — ზამთრისა და საგაზაფხულო.
ლიტერატურა
შენობა-ნაგებობები
მემცენარეობა
ოტო გეორგ თირაკი

ოტო გეორგ თირაკი
ოთო გეორგ თირაკი (19 აპრილი, 1889, ვურცენი, საქსონია, გერმანიის იმპერია — 22 ნოემბერი, 1946, ეზელსხეიდე) — გერმანელი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე. 1942-1945 წლებში ნაცისტურ გერმანიაში იკავებდა იუსტიციის რაიხსმინისტრის პოსტს. იყო SA-ის გრუპენფიურერი (1942) და სახალხო სასამართლო პალატის პრეზიდენტი 1936-1942 წლებში.
რესურსები ინტერნეტში
მოკლე ბიოგრაფია გერმანიის ისტორიული მუზეუმის საიტზე
ბიოგრაფია „ქრონოსზე“
დაბადებული 1889
გარდაცვლილი 1946
ნაცისტური გერმანიის პოლიტიკური მოღვაწეები
ნაცისტური პარტიის წევრები
ტუბლაი (ბენგეტი)

ტუბლაი (ბენგეტი)
ტუბლაი (ოფიციალურად ტუბლაის მუნიციპალიტეტი) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ბენგეტის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 19 429 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 8 ბარანგაის.
კლიმატი
სქოლიო
ბენგეტის მუნიციპალიტეტები
დიადუმენიანი

დიადუმენიანი
მარკუს ოპელიუს ანტონინუს დიადუმენიანი (დ. 208 — გ. 218) — რომის იმპერატორი 217 წლიდან 2018 წლამდე.
ლიტერატურა
Ronald Syme: The Son of the Emperor Macrinus. In: Phoenix Bd. 26, 1972, S. 275–291
რომის იმპერატორები
დაბადებული 208
გარდაცვლილი 218
ზოტის განძი

ზოტის განძი — VIII-IX საუკუნეებით დათარიღებული განძი, რომელიც აღმოჩენილია ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზოტში XX საუკუნის 90-იან წლებში. შედგება 11 მთელი მონეტისაგან და 1 რამდენიმე ფრაგმენტად დანაწილებული მონეტისაგან. განძი დაფლულია ჰიჯრით 195 წლის (გრიგორის კალენდრით 811 წელი) შემდეგ.
ისტორია
განძი დამარხული ყოფილა დიდი ქვის ქვეშ და ინახებოდა ქოთანში, რომლისგანაც ამჟამად შემორჩენილია ფრაგმენტები. მისი აღმოჩენის შესახებ ადგილობრივმა სტუდენტმა მიაწოდა ინფორმაცია ბათუმის არქეოლოგიური მუზეუმის დირექტორს. განძი შედგებოდა დაახლოებით 150 მონეტისაგან, თუმცა განძის აღმომჩენმა საჯარო გახადა მხოლოდ 12 მონეტა. ამჟამად განძი ინახება ბათუმში, არქეოლოგიურ მუზეუმში.
აღწერილობა
12 მონეტიდან 9 მოჭრილია ერაყის ზარაფხანაში, 1 — ჯიბალში და 2 — ამიერკავკასიაში. ყველაზე ადრეულია ჰიჯრით 147 წელს (გრიგორის კალენდრით 765 წელი) მოჭრილი მონეტა, ხოლო გვიანდელია ჰიჯრით 195 წელს (გრიგორის კალენდრით 811 წელი) მოჭრილი.
ლიტერატურა
ბათუმის არქეოლოგიური მუზეუმის შრომები, VI, ბათუმი 2016, გვ. 11-15
საქართველოში აღმოჩენილი განძები
სქური (მინერალური წყალი)

სქური (მინერალური წყალი)
„სქური“ — სულფატურ-ქლორიდული ნატრიუმ-კალციუმიანი სამკურნალო მინერალური წყალი. საბადო მდებარეობს წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, მდინარე აბანოსღელის (ჭანისწყლის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ქიმიური შედგენილება:
საბადო დაკავშირებულია შუა- და ზედაიურულ, ცარცულ და პალეოგენურ ნალექებთან. წყალი ჭაბურღილით არის ამოყვანილი შუაიურული (ბაიოსური) ვულკანოგენური ქანებიდან. დებიტი 60-65 ათ. ლ/დღ-ღ. წარმოებს წყლის ჩამოსხმაბოთლებში; სამედიცინო ჩვენება - საჭმლის მომნელებელ ორგანოთა, საყრდენ-სამოძრაო აპარატისა და პერიფერიული ნერვული სისტემის დაავადებები.
ლიტერატურა
გ. უშვერიძე, ტ. ჩიჩუა, ქსე, ტ. 9, თბ., 1985, გვ. 624.
ქართული მინერალური წყლები
Sunsets on Empire

Sunsets on Empire — მუსიკოს და ვოკალისტ ფიშის მეოთხე სოლო-ალბომი. იგი გამოიცა 1999 წელს. დისკი გამოსცა ფიშის საკუთარმა ლეიბლმა Dick Bros Record Company.
სიმღერების სია
The Perception of Johnny Punter – 08:36 (დიკი/უილსონი)
Goldfish & Clowns – 06:36 (დიკი/უილსონი)
Change of Heart – 03:41 (დიკი/რობინ ბოულტი)
What Colour is God? – 05:50 (დიკი/უილსონი)
Tara – 05:11 (დიკი/პატერსონი)
Jungle Ride – 07:33 (დიკი/ბოლტი)
Worm in a Bottle – 06:23 (დიკი/ბოლტი)
Brother 52 – 06:05 (დიკი/უილსონი)
Sunsets on Empire – 06:54 (დიკი/უილსონი)
Say it with Flowers – 04:15 (დიკი/უილსონი/ტიმ ბოუნესი)
სქოლიო
ფიშის ალბომები
1997 წლის ალბომები
კობა კურტანიძე

კობა კურტანიძე (დ. 13 ოქტომბერი, 1963, სოფ. ქვემო რიეთი, ახლანდ. გორის მუნიციპალიტეტი — გ. 6 დეკემბერი, 2005) — ქართველი ძიუდოისტი. სსრკ ხალხთა IX და X სპარტაკიადების ჩემპიონი (1986, 1991), სსრკ შვიდგზის ჩემპიონი (1985, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991). მსოფლიოს ჩემპიონი (1989, 95 კგ; ბელგრადი, იუგოსლავია), ევროპის ორგზის ჩემპიონი (1987, 95 კგ; პარიზი, საფრანგეთი; 1989, 95 კგ; ჰელსინკი, ფინეთი), საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1990). ღირსების ორდენის კავალერი.
ძირითადი შედეგები
ლიტერატურა
ელგუჯა ბერიშვილი, ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, გვ. 235, თბ.: პალიტრა L, 2013.
რესურსები ინტერნეტში
კობა კურტანიძე — ქართული სპორტი
სქოლიო
დაბადებული 13 ოქტომბერი
დაბადებული 1963
გარდაცვლილი 6 დეკემბერი
გარდაცვლილი 2005
გორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ქართველი ძიუდოისტები
საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ვლადიმერ ბეხტერევი

ვლადიმერ ბეხტერევი
ვლადიმერ მიხეილის ძე ბეხტერევი (დ. , სოფ. სორალი, ახლანდ. ბეხტეროვო — გ. 24 დეკემბერი, 1927, მოსკოვი) — რუსი ნევროპათოლოგი, ფსიქიატრი, ნეიროფიზიოლოგი, სექსოლოგი, ფსიქოლოგი, მეცნიერების ორგანიზატორი და საზოგადო მოღვაწე; სამეცნიერო სკოლის დამფუძნებელი. 1878 წელს დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სამედიცინო-ქირურგიული აკადემია. 1885–1893 წლებში იყო ყაზანის უნივერსიტეტის ფსიქიატრიის კათედრის პროფესორი, სადაც რუსეთში პირველმა შექმნა ექსპერიმენტული ფსიქოლოგიის ლაბორატორია. 1893–1913 წლებში იყო სამხედრო-სამედიცინო აკადემიის სულის და ნერვული დაავადებების კათედრის და ამავდროულად (1897–1913) სანქტ-პეტერბურგის ქალთა სამედიცინო ინსტიტუტის ფსიქიატრიული კათედრის ხელმძღვანელი. 1908 წელს დააარსა და 1915 წლამდე ხელმძღვანელობდა ფსიქონევროლოგიის ინსტიტუტს. 1918 წელს კი დააარსა და სიცოცხლის ბოლომდე ხელმძღვანელობდა ტვინის და ფსიქიკური მოქმედებების შემსწავლელ ინსტიტუტს (დღევანდელი ბეხტერევის სახელობის ფსიქონევროლოგიის ინსტიტუტი).
ბეხტერევი XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის პირველი მეოთხედის რუსეთის სამედიცინო მეცნიერების ერთ-ერთი უდიდესი წარმომადგენელია. მსოფლიოს მასშტაბით ცნობადობა დაიმსახურა მისმა შრომებმა ნერვული სისტემის ანატომიაზე: აღწერა რიგი ტვინის სტრუქტურები, მათ შორის მოგრძო ტვინის ზედა ვესტიბულური ბირთვი (1885, ბეხტერევის ბირთვი) და გემოს ფუნქციის ზონა ტვინის ქერქში. მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ნეიროფიზიოლოგიაში: აღწერა მოძრაობის ცენტრები, შიდა ორგანოების სეკრეცია, ოთხბორცვიანი რეფლექსი. ბეხტერევის სახელს ატარებს რიგი კლინიკური სიმპტომები და ნორმალური რეფლექსები, აგრეთვე ხერხემლის დაზიანება — ანკილოზური სპონდილიტი (1892, ბეხტერევის დაავადება). მისი შრომები აგრეთვე ეძღვნება ფსიქიატრიის საკითხებს (აღწერა ამნეზიის ნაირსახეობა), ალკოჰოლიზმის მკურნალობასა და პროფილაქტიკას (1912 წელს დააარსა ალკოჰოლის საწინააღმდეგო კლინიკური ინსტიტუტი). ბეხტერების მოღვაწეობამ ხელი შეუწყო რუსეთში სექსოლოგიისა და სექსოპათოლოგიის, ჰიპნოთერაპიის ჩამოყალიბებასა და განვითარებას. 1910-იანი წლებიდან ამუშავებდა საკუთარ ზოგადფსიქოლოგიურ თეორიას, დაფუძნებულს ქცევის კვლევის ობიექტურ მეთოდებზე, — რეფლექსოლოგიას, რომელიც თეორიულად ბიჰევიორიზმს ემხრობოდა. წიგნი „კოლექტიური რეფლექსოლოგია“ (1921) ეძღვნება 1905–1920 წლების პოლიტიკური პრობლემების ფსიქოლოგიურ ანალიზს, სოციოლოგიის, პოლიტიკური და სოციალური ფსიქოლოგიის საკითხებს. 1923–1924 წლებში კონსულტაციებს უწევდა ვლადიმერ ლენინს, ხოლო 1927 წელს — იოსებ სტალინს.
თხზულებები
Ч. 1–2. 3-е изд. М.; Л., 1926. Ч. 1.
Избр. произведения. М., 1954.
ლიტერატურა
სქოლიო
დაბადებული 1 თებერვალი
დაბადებული 1857
გარდაცვლილი 24 დეკემბერი
გარდაცვლილი 1927
მოსკოვში გარდაცვლილები
ლიტერატორსკიე-მოსტკის სასაფლაოზე დაკრძალულები
რუსი გამომგონებლები
პარაფსიქოლოგები
რუსი ფსიქოლოგები
რუსი ფსიქიატრები
მოძღვართ-მოძღვარი

მოძღვართ-მოძღვარი — გელათის აკადემიის რექტორი. „ხელმწიფის კარის გარიგების“ მიხედვით, იგი ძალიან პატივსაცემი პიროვნება იყო და განსაკუთრებით საპატიო ადგილი ეკავა სახელმწიფოში. იგი ეკლესიის ოთხ უმაღლეს იერარქს შორის პირველი იყო: „ამ ოთხთაგან (იგულისხმებიან მოძღვართ-მოძღვარი, ორი კათალიკოსი და მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელი) ერთი საჯდომი მარჯვენით (იგულისხმება მეფის მარჯვნივ) დაუწერია მოძღვართ მოძღვარსა“. „ხელმწიფის კარის გარიგებიდან“ ჩანს, მოძღვართ-მოძღვარი მეფისთვის ძლიერ საპატიო პიროვნება იყო. მიღების დროს პირველად მოძღვართ-მოძღვარს იწვევდნენ მეფესთან და მეფეც ყველაზე დიდი პატივით იღებდა მას.
„ხელმწიფის კარის გარიგებაში“ არაფერი არ არის ნათქვამი მოძღვართ-მოძღვარის ფუნქციების შესახებ. ექვთიმე თაყაიშვილის ვარაუდით, იგი გელათის აკადემიის რექტორი უნდა ყოფილიყო. ივანე ჯავახიშვილის ცნობით, მოძღვართ-მოძღვარს განსაკუთრებული ადგილი ეკავა სამონასტრო ცხოვრებაში, როგორც მეცნიერ ბერს, რომელსაც ჰყავდა საკუთარი მოწაფეები და რომელთანაც სხვადასხვა მხრიდან მიდიოდნენ ხოლმე სასწავლებლად. ივ. ჯავახიშვილი ასევე ამბობს, რომ მოძღვართ-მოძღვარი მოძღვრების უფროსი უნდა ყოფილიყო.
მოძღვრები საქართველოში დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდნენ და, შესაბამისად, მათი უფროსი უფრო მეტად პატივსაცემი იქნებოდა.
მოძღვართ-მოძღვარი არ იყო სახელმწიფო ან საეკლესიო სამართლით გათვალისწინებული რომელიმე მოხელე. იგი სწავლულ ბერად ითვლებოდა. მისი სახელი — მოძღვართ-მოძღვარი — მეცნიერული წოდების აღმნიშვნელი უფრო იქნებოდა, ვიდე თანამდებობისა. მისი ავტორიტეტი და მნიშვნელობა იმაში მდგომარეობდა, რომ მას ჰყავდა საკუთარი მოწაფეები და ჰქონდა საკუთარი სკოლა.
ლიტერატურა
ივ. სურგულაძე, ქართული სამართლის ისტორიის წყაროები, თბ. 2003.
სქოლიო
საქართველოს ისტორია
პატარა ციხიათა

პატარა ციხიათა — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ყორნისის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე აღმოსავლეთის ფრონის ნაპირას. ზღვის დონიდან 1000 მეტრი, ყორნისიდან 12 კილომეტრი.
ლიტერატურა
ყორნისის სადაბო თემის სოფლები
ბროვარკი (ჰლობინეს რაიონი)

ბროვარკი (ჰლობინეს რაიონი)
ბროვარკი — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ჰლობინეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1449 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ჰლობინეს რაიონის სოფლები
ორვერსიანი რუკა

ორვერსიანი რუკა — 1:84 000 მასშტაბის სამხედრო-ტოპოგრაფიული რუკების კომპლექტი, გამოშვებული მეფის რუსეთის დროს.
ორვერსიანი რუკები მოიცავდა კავკასიაც მაგრამ ისინი სრულად არ ფარავდნენ აღნიშნულ ტერიტორიას. ძირითადად დამუშავებული იყო კავკასიის დასავლეთი ნაწილი.
იხილეთ აგრეთვე
ერთვერსიანი რუკა
სამვერსიანი რუკა
კავკასიის მხარის ხუთვერსიანი რუკა
კავკასიის მხარის ათვერსიანი რუკა
ლიტერატურა
Кап. Андрианов, "Условные знаки военно топографических карт"
კავკასია
ორვერისიანი რუკები
ბუდაპეშტის გეტო

ბუდაპეშტის გეტო — ნაცისტების მიერ ებრაელებისთვის შემოკავებული ზონა ბუდაპეშტში, უნგრეთი, მეორე მსოფლიო ომის დროს. ზონა რამდენიმე კვარტლისგან შედგებოდა, სადაც უწინ ქალაქის ებრაელთა უბანი იყო გაშენებული მთავარი სინაგოგის ირგვლივ. ზონას გარს შემორტყმული ჰქონდა მაღალი ღობე და ქვის კედელი, რათა მასში კონტრაბანდის შეღწევა შეუძლებელი ყოფილიყო და ასევე ხალხს გამოსვლა არ შეძლებოდა. ნაცისტებმა ბუდაპეშტი 1944 წლის მარტში აიღეს, ხოლო გეტო იმაველი წლის ნოემბერში ჩამოყალიბდა და თითქმის სამი თვე არსებობდა, 1945 წლის 17 იანვარს საბჭოთა არმიის მიერ ბუდაპეშტის განთავისუფლებამდე.
ჰოლოკოსტი
მეორე მსოფლიო ომი
გეტო
განქორწინებების მუზეუმი

განქორწინებების მუზეუმი — ორიგინალური სპეციალიზებული მუზეუმი ხორვატიაში, ქალაქ ზაგრებში. დაფუძნდა კინოპროდიუსერის ოლინკა ვიშტიცას და მოქანდაკე დრაჟენ გრუბიშიჩის მიერ.
2003 წლის შემდეგ მათი ოთხწლიანი სიყვარულის ურთიერთობა დასრულდა. ამის შემდეგ, ორივე მათგანი ხუმრობდა დარჩენილი პირადი ნივთებით შეექმნათ მუზეუმი. მათ ეს იდეა განახორციელეს. მუზეუმი მიძღვნილია არშემდგარი სიყვარულებისთვის. მასში განთავსებულია ყოფილი შეყვარებულების პირადი ნივთები და თან ახლავს მოკლე აღწერილობა: „მუზეუმი შეიქმნა შემოწირული საგნების მოძრავი კოლექციით“.
მუზეუმი გახდა ცნობილი და მიიღო კენეტ ჰადლონის პრემია ყველაზე ინოვაციური მუზეუმის მოგონებისთვის. წლების მანძილზე ამ კოლექციამ მოიარა მსოფლიო: არგენტინა, ბოსნია და ჰერცეგოვინა, გერმანია, მაკედონია, ფილიპინები, სერბეთი, სინგაპური, სლოვენია, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა, თურქეთი, გაერთიანებული სამეფო და ამერიკის შეერთებული შტატები.
სქოლიო
ხორვატიის მუზეუმები
ოსკარის მე-11 დაჯილდოება

ოსკარის მე-11 დაჯილდოება
ოსკარის მე-11 დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების რიგით მე-11 დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით.
ლაურეატები
ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
Xubyarlı, Imishli

Xubyarlı, Imishli
Xubyarlı (also, Khubyarly and Khub”yarly) is a village and municipality in the Imishli Rayon of Azerbaijan. It has a population of 1,082.
References
Populated places in Imishli District
ეგიუი-ვერტი

ეგიუი-ვერტი — მწვერვალი საფრანგეთის ალპებში, მონბლანის მასივზე. სიმაღლე 4122 მ. ფერდობებზე არის მყინვარები. დასავლეთი კალთებიდან ეშვება ალპების ერთ-ერთი უდიდესი მყინვარი მერ-დე-გლასი, სამხრეთით არის მყინვარი დე-ტალეფრე. ჩრდილოეთით ეშვება მყინვარი არჟენტიერი, რომელსაც გააჩნია გრძელი მყინვარის ენა. ეგიუი-ვერტზე პირველი ასვლა განხორციელდა 1865 წლის 29 ივნისს.
რესურსები ინტერნეტში
მწვერვალი ეგიუი-ვერტი
საფრანგეთის მთები
ალპები
ფრანკო ძეფირელი

ფრანკო ძეფირელი (დ. 12 თებერვალი, 1923, ფლორენცია — გ. 15 ივნისი, 2019) — იტალიელი კინოს, თეატრისა და ოპერის რეჟისორი. პროდიუსერი, სცენარისტი. ორჯერ ნომინირებული იყო ოსკარზე, ფილმებისა და სატელევიზიო ხელოვნების ბრიტანული აკადემიის (BAFTA) პრემიის ლაურეატი. ორჯერ პრემია „ემის“ ლაურეატი. 1994-2001 წლებში იტალიის სენატის წევრი.
ფილმოგრაფია
1968: „რომეო და ჯულიეტა“
1979: „ჩემპიონი“
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 12 თებერვალი
დაბადებული 1923
გარდაცვლილი 15 ივნისი
გარდაცვლილი 2019
იტალიელი კინორეჟისორები
კიმ ჩონ იანი

კიმ ჩონ იანი (30 ოქტომბერი, 1961, ჩხანვონი, სამხრეთი კორეა) — სამხრეთ კორეელი პოლიციის ოფიცერი, ინტერპოლის პრეზიდენტი 2018 წლის 21 ნოემბრიდან.
ინტერპოლის პრეზიდენტად არჩევამდე კიმ ჩონ იანი იყო კიონგიდოს პროვინციის, ქვეყნის ყველაზე ხალხმრავალი პროვინციის პოლიციის უფროსი.
2015 წელს აირჩიეს ინტერპოლის ვიცე-პრეზიდენტად აზიიდან.
ჩინეთში ინტერპოლის პრეზიდენტ მენ ჰუნვეის დაპატიმრების შემდეგ კიმი გახდა პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი.
სქოლიო
ინტერპოლის პრეზიდენტები
დაბადებული 30 ოქტომბერი
დაბადებული 1961
პერონოსპორასნაირი სოკოები

პერონოსპორასნაირი სოკოები — სოკოების რიგი ოომიცეტების კლასის. იყოფა 3 ოჯახად: პითიუმისებრნი, პერონოსპორასებრნი, ცისტოპუსისებრნი. ახასიათებთ ერთუჯრედიანი მიცელიუმი. არიან როგორც საპროფიტები, ისე პარაზიტები. უსქესო გამრავლება ზოოსპორანგიუმით ან კონიდიუმებით ხდება. სქესობრივი პროცესის საბოლოო პროდუქტია ოოსპორა. პერონოსპორასნაირი სოკოების რამდენიმე ასეული სახეობაა ცნობილი. ბევრი მათგანი სასოფლო-სამეურნეო კულტურების საშიშ დაავადებას იწვევს. მაგ., ყველგან გავრცელებულ კარტოფილის ფიტოფთოროზს იწვევს Phytophthora infestans; თამბაქოს ჭრაქს — Peronospora tabacina, ვაზის ჭრაქს — Plasmopara viticola და სხვა.
ლიტერატურა
ოომიცეტები
გორანბოი

გორანბოი — ქალაქი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობს 7 993 ადამიანი.
რესურსები ინტერნეტში
World Gazetteer: Azerbaijan – World-Gazetteer.com
აზერბაიჯანის ქალაქები
მამია გოგოლიშვილი

მამია გოგოლიშვილი
მამია ალექსის ძე გოგოლიშვილი (დ. 16 სექტემბერი, 1914, სოფ. ბობოყვათი, ახლანდ. ქობულეთის მუნიციპალიტეტი — გ. 6 აგვისტო, 2006, თბილისი) — ქართველი აგრონომი. საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი (1992). სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1961), პროფესორი (1962), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1979).
ბიოგრაფია
1938 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის სუბტროპიკული ფაკულტეტი. 1938-1954 წლებში ეკავა სხვადასხვა საპასუხისმგებლო თანამდებობა, მ.შ. 1947-1953 წლებში იყო აჭარის ასსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე. 1953-1989 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ცენტრის ბოტანიკური ბაღის დირექტორი და ამიერკავკასიის ბოტანიკური ბაღების საბჭოს თავმჯდომარე, 1989-1994 წლებში – ბოტანანიკური ბაღის დირექციის მრჩეველი, 1958-1989 წლებში – ბოტანიკური ბაღების მსოფლიო ასოციაციის წევრი, 1962-1994 წლებში – საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის მეხილეობის კათედრის გამგე, 1994-1998 წლებში – საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადადემიის აჭარის რეგიონალური სამეცნიერო ცენტრის თავმჯდომარე. 1994-2004 წლებში იყო საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის ბათუმის სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის აგრობიოლოგიის ფაკულტეტის სუბტროპიკული და მრავალწლოვანი კულტურების კათედრის გამგე. გოგოლაშვილმა გამოიკვლია მულჩის გავლენა ციტრუსებისა და ყურძნის მოსავლიანობაზე. ავტორია რამდენიმე მონოგრაფიული ნაშრომისა. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მ. შ. ღირსების ორდენი (1999).
ბიბლიოგრაფია
დამულჩვის თეორია და პრაქტიკა მევენახეობის ზოგიერთ რაიონში, თბ., 1961;
თბილისის ბოტანიკურ ბაღში ინტროდუცირებული ხე-ბუჩქები, თბ., 1982.
ლიტერატურა
ქართველი აგრონომები
დაბადებული 16 სექტემბერი
დაბადებული 1914
გარდაცვლილი 6 აგვისტო
გარდაცვლილი 2006
მამია
ქობულეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ჰადრონები

ჰადრონები — ძლიერად ურთიერთქმედი ელემენტარული ნაწილაკების კლასი. ჰადრონებს განეკუთვნება ყველა ბარიონი, ანტიბარიონი, მეზონი და რეზონანსი.
ჰადრონები მათი კვარკული შედგენილობით იყოფა ორ ძირითად ჯგუფად:
ბარიონი — შედგება სამი კვარკისაგან.
მეზონი — შედგება ერთი კვარკისა და ერთი ანტიკვარკისაგან. მეზონებს მიეკუთვნება პიონები (π-მეზონები) და კაონები (K-მეზონები) და სხვა უფრო მძიმე მეზონები.
ლიტერატურა
ბუიეს ბრძოლა

ბუიეს ბრძოლა, პუატიეს ბრძოლა — ბრძოლა ვესტგუთებსა და ფრანკებს შორის. მიმდინარეობდა 507 წელს, ვესტგუთების ტერიტორიის ჩრდილოეთი მარკის ტერიტორიაზე, პუატიესთან ახლოს. ფრანკებს მეთაურობდა ხლოდვიგ I, ხოლო ვესტგუთებს ალარიხ II, რომელიც ამ ბრძოლაში დაიღუპა.
ლიტერატურა
Encyclopedia of barbarian Europe: Society in Transformation, Ed.Michael Frassetto, ABC-CLIO, 2003.
Moreton-Macdonald, John Ronald, A History of France, Vol.1, The MacMillan Company, 1915.
Eugen Ewig: Die Merowinger und das Frankenreich, Stuttgart u.a. 1993.
Herwig Wolfram: Die Goten, München 2001.
VI საუკუნის ომები
შამაია

შამაია, თრისა — თევზი კობრისებრთა ოჯახისა. სახელწოდება მომდინარეობს სპარსულიდან: „შაჰ-მაჰი“ — სამეფო თევზი (ცხიმიანი და გემრიელი ხორცის გამო). აქვს წაგრძელებული სხეული, რომლის სიგრძე 40 სმ, მასა 800 გ-მდე აღწევს. გავრცელებულია შავი, აზოვის, კასპიისა და არალის ზღვების აუზებში. საქართველოში გვხვდება მტკვარში, ხრამში, ალაზანში, აგრეთვე თბილისის ზღვაში. შამაია სარეწაო თევზია, ხელოვნურადაც ამრავლებენ. იყენებენ ნედლს, შემჭკნარს და შებოლილს. გავრცელების არეალია: ირანი, ავსტრია, ბოსნია და ჰერცეგოვინა, ბულგარეთი, ხორვატია, გერმანია, უნგრეთი, იტალია, რუმინეთი, სერბეთი, სლოვენია, თურქმენეთი და უზბეკეთი.
ლიტერატურა
სქოლიო
კობრისებრნი
ესპანეთის პრიმერა დივზიონი 2009-2010

ესპანეთის პრიმერა დივზიონი 2009-2010
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2009-2010 — ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის 79-ე გათამაშება. სეზონი დაიწყო 2009 წლის 29 აგვისტოს და დასრულდა 2010 წლის 16 მაისს. რიგით 20-ედ ჩემპიონობა მოიპოვა „ბარსელონამ“ რომელსაც სამი ქულით ჩამორჩა მადრიდის „რეალი“. ჩემპიონატიდან გავარდნენ „ვალიადოლიდი“, „ტენერიფე“ და „ხერეზი“.
სქოლიო
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის სეზონები
იანკი

იანკი — აშშ-ის ამერიკელთა მეტსახელი, რომელიც შეარქვეს ევროპელებმა. წარმოიშვა ნიდერლანდური სახელიდან (Yan), უებსტერის ლექსიკონის ვერსიით, ასე უწოდებდნენ კონექტიკუტის ინგლისელ კოლონისტებს ნიუ-იორკში ჩასახლებული ნიდერლანდელები. იხმარება როგორც დამამცირებელი ზედწოდება.
ლიტერატურა
Beals, Carleton; Our Yankee Heritage: New England's Contribution to American Civilization (1955) online
Conforti, Joseph A. Imagining New England: Explorations of Regional Identity from the Pilgrims to the Mid-Twentieth Century (2001) online
რესურსები ინტერნეტში
Online Etymology Dictionary
Wordorigins.org
ამერიკელები
გიოდაქდარა

გიოდაქდარა — სოფელი აზერბაიჯანში, გადაბეის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
გადაბეის რაიონის სოფლები
დონის საბჭოთა რესპუბლიკა

დონის საბჭოთა რესპუბლიკა (23 მარტი — 8 მაისი, 1918) — ტერიტორიული წარმონაქმნი, რსფსრ-ში სამოქალაქო ომის დროს. ადმინისტრაციული ცენტრი — დონის როსტოვი.
ისტორია
დონის საბჭოთა რესპუბლიკა შეიქმნა დონზე 1918 წლის 23 მარტს, ა. კალედინის კონტრრევოლუციური არმიის განდევნის შემდეგ. დონის ავტონომიური ოლქის შექმნის მთავარის მიზანი იყო კაზაკობის გაერთიანება და დარაზმვა გერმანელებისა და ადგლობრივი კონტრრევოლუციის წინააღმდეგ.
1918 წლის 3-14 აპრილს ჩატარდა დონის საბჭოთა რესპუბლიკის მუშათა და კაზაკთა საბჭოების ყრილობა, რომელზედაც არჩეულ იქნა რესპუბლიკის მთავრობა თ. პოდტიოლკოვის ხელმძღვანელობით, ჩამოყალიბდა თავდაცვის საგანგებო შტაბი პარტიის ცკ-ის რწმუნებულისა და საგანგებო კომისრის გ. ორჯონიკიძის მეთაურობით. 1918 წლის 8 მაისს, გერმანელებისა და თეთრკაზაკების მიერ დონის როსტოვის დაკავების შემდეგ, დონის საბჭოთა რესპუბლიკამ ფაქტობრივად შეწყვიტა არსებობა, მთავრობა გადავიდა ცარიცინში და ივნისამდე განაგრძობდა საქმიანობას.
1918 წლის 30 სექტემბერს სრულიად რუსეთის ცაკის პრეზიდიუმის დადგენილებით დონის საბჭოთა რესპუბლიკა გაუქმებულად გამოცხადდა.
ლიტერატურა
ორჯონიკიძე გ., სტატიები და სიტყვები ორ ტომად, ტ. 1, თბილისი, 1957;
Хмелевский К., Крах красновщины и немецкой интервенции на Дону (апрель 1918 — март 1919 года), Ростов н/Д, 1965.
საბჭოთა რესპუბლიკები
თევდორე მღვდლის ქუჩა

თევდორე მღვდლის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, დიდუბის რაიონში (დიდუბე). თამარ მეფის გამზირიდან სპირიდონ კედიას ქუჩამდე. ყოფილი სერგო ორჯონიკიძის ქუჩის მონაკვეთი. წარმოიქმნა XIX საუკუნის II ნახევარში. 1922-მდე ანდრიას ქუჩა ერქვა (დატანილია თბილისის 1876 წლის გეგმაზე), შემდეგ — სერგო ორჯონიკიძის, 1930 წელს კარლ მარქსის სახელი დაერქვა, შემდეგ — ისევ ორჯონიკიძის. 1990 წელს ორჯონიკიძის ქუჩის ერთ მონაკვეთს თევდორე მღვდლის სახელი ეწოდა, მეორეს — გიორგი ჩუბინაშვილისა.
ქუჩაზეა შპს საქართველოს რკინიგზის ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფო, სააქციო საზოგადოება „ბავშვთა სამყარო“. შემონახულია XIX საუკუნის დასასრულს საცხოვრებელი სახლები. ქუცაზე დგას ეგნატე ფიფიას ბიუსტი (მოქანდაკე კ. მერაბიშვილი. არქიტექტორი გ. ჯაფარიძე). აქვს 2 ჩიხი (I ჩიხი — ყოეფილი ორჯონიკიძის გასასვლელი, შემდეგ — ორჯონიკიძის ჩიხი, II ჩიხი — ყოფილი ოზურგეთის ჩიხი, შემდეგ — ორჯონიკიძის II ჩიხი).
არსებობს მოსაზრება, რომ ქუჩა 1922 წლამდე ატარებდა ერასტი ანდრეევსკის სახელს
ლიტერატურა
დიდუბის რაიონის ქუჩები