PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ხელოვნური ინტელექტი (ვიდეო თამაშები)

ხელოვნური ინტელექტი (ვიდეო თამაშები)
ხელოვნური ინტელექტი — ვიდეო თამაშებში, ძირითადად, გამოიყენება არა მოთამაშე პერსონაჟის ინტელქეტუალური ქცევის გენერირებისთვის და წარმოადგენს ადამიანის ინტელექტის სიმულაციას. სათამაშო ხელოვნური ინტელექტი, გარდა ტრადიციული ხელოვნური ინტელექტისა, თავის თავში მოიცავს მართვის თეორიის, რობოტოტექნიკის, კომპიუტერული გრაფიკისა და ინფორმატიკის ალგორითმებს.
ხელოვნური ინტელექტის შედეგად მართულ ვიდეო თამაშების პერსონაჟებს ჰყოფენ სამ ნაწილად:
არ მოთამაშე პერსონაჟები — როგორც წესი, ეს პერსონაჟები არინ მეგობრულად განწყობილნი ან ნეიტრალურები ადამიანის მიერ მართვადი პერსონჟის მიმართ.
ბოტები — მოთამაშის მიმართ მტრულად განწყობილი პერსონაჟები, რომელებიც შესაძლებლობებით მიახლოებული არიან მოთამაშის პერსონაჟთან. ბოტები გაცილებით რთულად პროგრამირებულები არიან.
მობები — მტრულად გნწყობილი დაბალი ინტელექტის მქონე პერსონჟები. მობებს მოთამაშე ჰკლავს დიდი ოდენობით გმოცდილების ქულის ასამაღლებად, არტეფაქტების მისაღებად ან ტერიტორიის გასასვლელად.
რესურსები ინტერნეტში
Advanced game AI simulator
Special Interest Group on Artificial Intelligence @IGDA
AI Game Programming Wisdom — aiwisdom.com
Game AI for Developers — AiGameDev.com
AI section — GameDev.net
The General Video Game AI Competition
ბიბლიოგრაფია
Bourg; Seemann (2004). AI for Game Developers. O'Reilly & Associates. ISBN 0-596-00555-5.
Buckland (2002). AI Techniques for Game Programming. Muska & Lipman. ISBN 1-931841-08-X.
Buckland (2004). Programming Game AI By Example. Wordware Publishing. ISBN 1-55622-078-2.
Champandard (2003). AI Game Development. New Riders. ISBN 1-59273-004-3.
Funge (1999). AI for Animation and Games: A Cognitive Modeling Approach. A K Peters. ISBN 1-56881-103-9.
Funge (2004). Artificial Intelligence for Computer Games: An Introduction. A K Peters. ISBN 1-56881-208-6.
Millington (2005). Artificial Intelligence for Games. Morgan Kaufmann. ISBN 0-12-497782-0.
Schwab (2004). AI Game Engine Programming. Charles River Media. ISBN 1-58450-344-0.
Smed and Hakonen (2006). Algorithms and Networking for Computer Games. John Wiley & Sons. ISBN 0-470-01812-7.
თამაშების ხელოვნური ინტელექტი
ვიდეო თამაშების განვითარება
არმანდუ გებუსა

არმანდუ გებუსა (დ. 20 იანვარი, 1943, ნამპულა, მოზამბიკი) — მოზამბიკის პოლიტიკური მოღვაწე, ქვეყნის მესამე და მოქმედი პრეზიდენტი.
20 წლის ასაკში გაწევრიანდა ფრელიმოში, რომელიც იბრძოდა მოზამბიკის პორტუგალიისაგან გასათავისუფლებლად. დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ გახდა პარტიის პოლიტბიუროს წევრი და შინაგან საქმეთა მინისტრი. 2005 წელს აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად, ხოლო 2009 წელს აირჩიეს მეორე ხუთწლიანი ვადით.
რესურსები ინტერნეტში
არმანდუ გებუსას ბიოგრაფია
მოზამბიკის პრეზიდენტები
დაბადებული 1943
დაბადებული 20 იანვარი
Çaxçaxlı

Çaxçaxlı (also, Chakhchakhly) is a village in the Khachmaz Rayon of Azerbaijan. The village forms part of the municipality of Şollar.
References
Populated places in Khachmaz District
გომარეთის სტელები

გომარეთის სტელები — არქეოლოგიური და ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი ქვემო ქართლის მხარეში, დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ გომარეთში. განეკუთვნებიან
ადრექრისტიანული ხანის ქართული კულტურის უმნიშვნელოვანეს ნიმუშებს წარმოადგენენ ქვის სტელები და ქვაჯვრები, რომლებიც აღმოჩენილია სოფელ გომარეთის მიდამოებში. მათ განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვთ არა მარტო ქართული ხელოვნების, არამედ საქართველოს ეკლესიის ისტორიისთვის და წარმოადგენენ უნიკალურ წყაროთმცოდნეობით მასალას, რადგან ისინი თანადროული ეპოქისათვის დამახასიათებელი ორნამენტების გარდა შეიცავენ ლაპიდარულ წარწერებსაც და წარმოადგენენ ეპიგრაფიულ ძეგლებს. საქართველოში ქვაჯვრების ძირითადი კერა ქვემო ქართლია და ქვემო ქართლში კონკრეტულად გომარეთი.
გომარეთიდანაა ტყემლიანის ნაქალაქარზე მდებარე სტელა, რომელიც მდებარეობს სოფელ გომარეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთ მხარეს, 7 კმ-ის მანძილზე. ეს არის ხელის გამოსახულებიანი ასომთავრულ წარწერიანი სტელა, რომელიც ეკლესიიდან ჩრდილო-დასავლეთით ასიოდე მეტრში ერთ-ერთ ნანგრევის გვერდით აღმოჩნდა. სტელა წარმოადგენს რუხი ფერის მართკუთხა მონოლითს (165×60×45 სმ), რომლის პირის გვერდზე, ცენტრში გამოსახულია გაშლილი ხელის მტევანი, ხოლო ზემოთ — წრეში ჩასმული რელიეფური ჯვარი. სტელის ქვედა ნაწილი და მარცხენა მხარეს მთლიანად ასმოთავრული წარწერებით არის დაფარული. რელიეფური ჯვარი ფონიდან ოდნავ ამოწეულია, „ხელი“ კი პირიქით სიბრტყეშია ჩაკვეთილი ორმაგი ხაზების საშუალებით. კოროზიის შედეგად წარწერები ძლიერ დაზიანებულია. გაწმენილ ზედაპირზე გაირჩევა ჯვრის მარცხნივ მხოლოდ რამდენიმე ასო და მათ შორის ე.ე. (შესაძლოა ერისთავ-ერისთვი). „ხელის“ ქვემოთ კი რამდენიმე ნაკლული სიტყვაა.
სოფლის წივილაანთ უბანში, მცირე ბორცვზე, შეკრებილია მოზრდილი სტელების ფრაგმენტები, რომლებზეც რელიეფურად გამოყვანილია მცენარეული ორნამენტები.
გომარეთის სტელებს 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
რესურსები ინტერნეტში
გომარეთი
სტელა გომარეთიდან
დმანისური სტელა
სქოლიო
დმანისის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
გიორგი სიკსეკი

გიორგი სიკსეკი (დ. 12 ივლისი, 1887 — გ. 1971, იერუსალიმი) — იერუსალიმში მცხოვრები ქართველი პედაგოგი, მთარგმნელი და საზოგადო მოღვაწე.
განათლება
დაწყებითი განათლება მიიღო ბერძნულ მართლმადიდებლურ სკოლაში, შემდეგ კი წმინდა დიმიტრის სახელობის სასწავლებელში, რომელიც წარჩინებით დაამთავრა 1905 წელს. გიორგი ფლობდა: არაბულ, ბერძნულ, ინგლისურ, ფრანგულ და თურქულ ენებს.
მოღვაწეობა
1905 წელს მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა რამლას მართლმადიდებლურ სკოლაში. ამის შემდეგ არაბულის მასწავლებლად იერუსალიმის საპატრიარქოს გიმნაზიაში. 1909—1914 წლებში გიორგი სიკსეკი მუშაობდა აღდგომის ტაძრის ტიპოგრაფიის სახლში არაბულად ნაბეჭდი პუბლიკაციების ინსპექტორად. სიკსეკს ურთიერთობა ჰქონდა იერუსალიმის მართლმადიდებლურ საპატრიარქოსთან და პალესტინა-იორდანიის მართლმადიდებლურ სკოლების ქსელთან. 1922 წელს დაინიშნა ბერძნული მართლმადიდებლური საპატრიარქოს სკოლების გენერალურ ინსპექტორად პალესტინა-იორდანიაში, სადაც ერთდროულად 32 სკოლას კურირებდა. მან ძველი ბერძნულიდან თარგმნა ბიზანტიური საოჯახო სამართალი, რომელიც 1930 წლის შემდეგ ხუთჯერ გამოიცა. ბერძნულიდან თარგმნა 695-გვერდიანი ლოცვანის წიგნი, რომელიც ორჯერ — 1914 და 1940 წლებში დაიბეჭდა.
1921 წელს იგი ხელმძღვანელობდა აბრეშუმის ხარისხის დამდგენ ექსპერტებს ენტონი ბირამის საკონსულტაციო ჯგუფში, 1926 წელს გახდა იერუსალიმის საარჩევნო შტაბის წევრი, 1931 წელს კი იერუსალიმის საქალაქო სასამართლოში საპატიო მოსამართლედ აირჩიეს. იმავე წელს 25 ნოემბერს გიორგი სიკსეკი დაინიშნა ბრიტანეთის უმაღლესი კომისრის თანამდებობაზე, რვა წლის განმავლობაში. 1948 წელს ის ასრულებდა იერუსალიმის პატრიარქის არაბი მდივნის მოვალეობას.
პირადი ცხოვრება
გიორგი სიკსეკის პაპა ჯორჯი (გიორგი) (1788-1836 წწ.) და მამა — ჰანნა (იოანე) სიკსეკი (1834-1889 წწ.) მღვდლები ყოფილან. სწორედ მათი ნაწერებისგან შეიტყო გიორგი სიკსეკმა თავისი ქართული წარმომავლობის შესახებ. ცნობილია მისი შორეული წინაპრის სახელი — „სიმონი“.
1910 წლის 7 ნოემბერს 23 წლის გიორგი სიკსეკი დაქორწინდა გაზეთისა და ტიპოგრაფიის მფლობელის, გიორგი ჰანანიას 16 წლის ასულ ეკატერინეზე. მათ სამი შვილი შეეძინათ: ჰანნა (იოანე), ლატიფა (ჰენრიეტა) და სამაანი (სიმონი). გიორგი და ეკატერინე სიკსეკების უფროსი ვაჟი იოანე იყო იურისტი, უმცროსი სიმონი სამართლისა და ეკონომიკის სპეციალისტი. გიორგი სიკსეკის ოჯახი იერუსალიმის ქრისტიანულ უბანში დამკვიდრდა 1943 წელს. მამის გარდაცვალების შემდეგ დედას უჭირდა გაჭირვების გამო საოჯახო ბიბლიოთეკა გაუყიდია, ამგვარად დაიკარგა სიკსეკების ოჯახის დოკუმენტები. გიორგი სიკსეკი გრიგოლ ფერაძეს ესაუბრებოდა ოჯახში შენახულ ხელნაწერზე, სადაც ყოფილა აღწერილი ყოფილა იერუსალიმში ქართველთა კუთვნილი მონასტრები.
მისი შთამომავალია რანდა სიკსეკი, რომელიც ცხოვრობს საბერძნეთში.
გარდაცვალება
გარდაიცვალა 1971 წელს იერუსალიმში. დაკრძალულია ბერძნულ მართლმადიდებულ სასაფლაოზე მეუღლესთან, უფროს ვაჟსა და ასულთან ერთად.
ლიტერატურა
ხურცილავა ბ., საქართველოს უცნობი ელჩი იერუსალიმში — „სიმონ მდივანი“ და მისი საგვარეულოს საიდუმლოება. ჟურნ. „ისტორიანი" თბ., 2018, № 1, გვ. 16-23
დაბადებული 12 ივლისი
დაბადებული 1887
გარდაცვლილი 1971
ქართველი პედაგოგები
რომაშკოვე (დასახლება)

რომაშკოვე (დასახლება)
რომაშკოვე — დასახლება უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ხერსონის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 306 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
დასახლების ამინდი
ხერსონის რაიონის დასახლებები
ოსკარის ოაზისი

ოსკარის ოაზისი
„ოსკარის ოაზისი“ — ფრანგულ-ესპანურ-სამხრეთ კორეული ანიმაციური სერიალი 3D ფორმატში ყურების შესაძლებლობით. შეიქმნა კომპანიების Tuba Entertaintment, Synergy Media, Cake Entertaintment თანამშრომლობითა და არხ TF1-ის მხარდაჭერით, Channel Asia-ის ორიგინალური იდეის საფუძველზე. უმთავრესად რეჟისორები იყვნენ დევიდ გარსია და ტაე-სიკ შინი.
თავდაპირველად სერიალს ერქვა Ooohhh Asis და მოიცავდა 7 ცალ წუთნახევრიან ეპიზოდს, რომლებიც TF1-ზე გადაიცემოდა 2008 წლის 26 მარტიდან. ანიმაციური სერიალის პრემიერა 2010 წლის 4 სექტემბერს (სხვა წყაროთი 29 აგვისტოს) შედგა ფრანგულ ტელეარხ Canal+-ზე. 2010 წლის სექტემბრისთვის გამოსული იყო სერიალის ყელა ეპიზოდი, რომელთა ხანგრძლივობა 7 წუთს არ აღემატება. ეპიზოდების საერთო რაოდენობაა 78. 2011 წლის გვიანი ზაფხულიდან ფართოდ გავრცელდა TF1-ის მეშვეობით. ამავე წლის ივლისში გამოვიდა Nintendo 3DS-ზე 3D ფორმატში.
სიუჟეტი
სერიალის მთავარი გმირია ოსკარი — კეთილშობილი ხვლიკი, რომელიც იმყოფება უდაბნოს პირობებში და მუდმივად წყლისა და საკვების ძებნაშია. არსებული ვითარებების გამო იგი ხვდება მრავალ უსიამოვნო სიტუაციაში თავხედ სამეულთან — ტერიტორიის სხვა მცხოვრებლებთან: მელა სახელად პოპი, ფასკუნჯი სახელად ბაკი და აფთარი სახელად ჰარჩი. ისინი მიტოვებული კემპინგის ტერიტორიაზე ცხოვრობენ ნახევრადგანადგურებულ სკოლის ავტობუსში. ოსკარის გამოჩენისთანავე მათ სურთ მისი მოშრება. თუმცა ოსკარიც არ რჩება ვალში — ხშირად პარავს მათ საკვებს და წყალს. სერიალის მთავარი სიუჟეტებია ამ სამეულისა და ოსკარის შეტაკებები, ხვლიკის დევნა უდაბნოში თვითნაკეთი მოძრავი ხელსაწყოებით და სხვადასხვა კომიკური სიტუაცია, რომელშიც მთავარი პერსონაჟები ვარდებიან. პერიოდულად, უნებურად ამ სიტუაციებში ერთვებიან ქათმები, ნიანგები, სატვირთო მანქანის მძინარა პატრონი მანოლო და მისი ძაღლი — ამ მანქანის მძღოლი როკო, აგრეთვე ამ ტერიტორიის სხვა მაცხოვრებლებიც.
სერიალის თავისებურებები და ადგილები
რეჟისორთა ჩანაფიქრით, სერიალის მთავარი ადგილმდებარეობა მზისგან დამწვარი უდაბნოა. მის კომპონენტებად გამოყენებულია საჰარის, სიკვდილის ველისა და დიდი კანიონის თაცისებურებები. მოცემული ტერიტორიის უჩვეულო მაცხოვრებლებს წარმოადგენენ ქათმები, და კლდეების ნაპრალებში არსებული წყალსატევების ბინადარი ნიანგები. ანიმაციაში არ არის დიალოგი. პერსონაჟთა ურთიერთობა სხვადასხვა შორისდებულების, ჟესტებისა და მზერის მეშვეობით მიმდინარეობს. ამით შესაძლებლობას იძლევა, რომ სერიალს უყუროს სხვადასხვა ქვეყნის მცხოვრებლებმა თარგმანის გარეშე.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
2010-იანი წლების საბავშვო ტელესერიალები
2010-იანი წლების ანიმაციური ტელესერიალები
ფრანგული ანიმაციური ტელესერიალები
2010 წლის ანიმაციური ტელესერიალები
ანიმაციური ტელესერიალები ცხოველების შესახებ
968

968
მოვლენები
პოლონეთის მთავარმა მიეშკო I-მა დააარსა პირველი პოლონური საეპისკოპოსო ქალაქ პოზნანში.
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ბადი ალ-ზამანი — არაბი მწერალი (გ. 1008)
ეთელრედ უწიგნური — ინგლისის მეფე (გ. 1016)
რომანოზ III — ბიზანტიის იპერატორი (გ. 1034)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
აბუ ფირასი — არაბი პოეტი (დ. 932)
მუმადონა დიაში — პორტუგალიის გრაფი (დ. 900)
ნანდუსებრნი

ნანდუსებრნი — ფრინველთა ოჯახი ნანდუსნაირთა რიგისა. მოიცავს ერთი თანამედროვე გვარის ორ სახეობას, რომლებიც გავრცელებულნი არიან სამხრეთ ამერიკაში, კერძოდ არგენტინაში, ჩილეში, პარაგვაიში, ურუგვაიში, ბრაზილიასა და ბოლივიაში, მცირედ — პერუშიც. მათი სიმაღლე საშუალოდ 1,4–1,5 მ-მდე, ხოლო წონა 30–50 კგ-მდეა. ბინადრობენ როგორც დაბლობებზე, ასევე მაღალ მთაში, მათ შორის ანდებში. აღწევენ ზღვის დონიდან 4500 მ-მდე. ფორმით სირაქლემებს წააგვანან. პოლიგამები არიან. ცხოვრობენ ჯგუფებად, სადაც ერთი მამალი და 5–7 დედალია. დებენ 15–40 კვერცხს. იკვებებიან მცენარეებით, მათი ფესვებითა და ნაყოფით, თესლით, მწერებითა და მცირე ხერხემლიანებით.
გვარები
ლიტერატურა
Наумов С. П. Зоология позвоночных. — М.: Просвещение, 1982. — 464 с.
Josep del Hoyo et al. Handbook of the Birds of the World, Band 1 (Ostrich to Ducks). Lynx Edicions, 1992. — ISBN 84-87334-10-5.
ნანდუსნაირნი
სარიბარი

სარიბარი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, კოდისწყაროს თემში. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე ლეხურის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 790 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. სოფელი რუსეთის საოკუპაციო ზოლის სიახლოვეს მდებარეობს.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 19 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ამბარივი

ამბარივი — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ოდესის ოლქის მიკოლაივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 515 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
მიკოლაივკის რაიონის სოფლები
ტობას ხალხი

ტობას ხალხი
ტობა — ეთნიკური ჯგუფი არგენტინაში, ბოლივიასა და პარაგვაიში. მიეკუთვნებიან გრან-ჩაკოს რეგიონში მცხოვრებ ადგილობრივთა უფრო ფართო ჯგუფს — გუაიაკურუს. 2005 წლის მონაცემებით, მხოლოდ არგენტინაში, 47 951 ტობა ცხოვრობდა ჩაკოს, ფორმოსისა და სანტა-ფეს პროვინციებში.
ტობას ხალხის თვითსახელწოდება Qom-lik უბრალოდ „ხალხს“ ნიშნავს. სახელი „ტობა“ გუარანის წარმოშობისაა და „დიდ შუბლს“ ნიშნავს, სწორედ ასე უწოდეს მათ პირველმა ესპანელმა მოსახლეებმაც. ეს იმის გამო, რომ ტობას ხალხი გლოვის ნიშნად თავის წინა მხარეს, შუბლს ზემოთ თმას იპარსავდნენ.
რესურსები ინტერნეტში
United Nations page about the Toba language
BBC Report 27/09/07
"Toba Indians". Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company. 1913.
ინდიელები
არგენტინის ეთნიკური ჯგუფები
ბოლივიის დემოგრაფია
პარაგვაის დემოგრაფია
Glória, Bahia

Glória, Bahia
Glória is a municipality in the state of Bahia in the North-East region of Brazil. Glória covers , and has a population of 15,234 with a population density of 13 inhabitants per square kilometer. It is located on the border of the states of Bahia, Pernambuco, and Alagoas on the banks of the Moxito River, now a lake as the result of the construction of Moxito Hydroelectric Power Plant.
Languages
The Tuxá language was spoken along the São Francisco River near Glória.
See also
List of municipalities in Bahia
References
Municipalities in Bahia
უაზადი

უაზადი — ძველი ეგვიპტელი მეფე (ფარაონი) მეთოთხმეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტისა და დერელ ბეიკერის მიხედვით უაზადი იყო მეთოთხმეტე დინასტიის ფარაონი, რომელიც დაახლოებით ძვ.წ. 1700 წლისთვის მეფობდა, შესაბამისად ის სამეფოს ავარისიდან მართავდა. ხოლო ფონ ბეკერათისა და ვოლფგანგ ჰელკის მიხედვით უაზადი არა მეთოთხმეტე არამედ მეთექვსმეტე დინასტიის ფარაონი და მეთხუთმეტე დინასტიის ჰიქსოსი მეფეების ვასალი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
ეგვიპტის მეთოთხმეტე დინასტია
მეთოთხმეტე დინასტიის ფარაონები
ეგვიპტის ფარაონები
ეგვიპტის მეთოთხმეტე დინასტიის ფარაონები
ცივწყალა

ცივწყალა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის სამტრედიის მუნიციპალიტეტში, გომის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 22 ადამიანი.
ლიტერატურა
დვალაშვილი გ., გოგიშვილი მ., სამტრედიის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2019, გვ., 145-147
სქოლიო
სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩხაკოურა

ჩხაკოურა — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ნაბეღლავის თემში (სოფლები: თავპანტა, ნაბეღლავი, ქვაბღა, ჩხაკოურა). მდებარეობს მდინარე გუბაზეულის ხეობაში, ზღვის დონიდან 910 მ., ჩოხატაურიდან 33 კმ, საჯავახოდან 51 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა და მეცხოველეობა. ამჟამად მოსახლეობის შემოსავლის ძირითადი წყარო არის მეცხოველეობა. სოფელში არის საჯარო სკოლა.
ისტორია
სოფელში 1877-1878 წლებში რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს დასახლდნენ აჭარლები. XX საუკუნის დასაწყისში სოფელში აშენდა მეჩეთი. 1930-იან წლებში სახელმწიფომ მოითხოვა მეჩეთის დაშლა, რაზეც მოსახლეობამ უარი განაცხადა და მეჩეთი ფუნქციონირებას აგრძელებდა ფარულად. მეჩეთი ამჟამად ფუნქციონირებს.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 223 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბეტა-ნაწილაკი

ბეტა-ნაწილაკი (β-ნაწილაკი) — ბეტა-დაშლის დროს ატომთა ბირთვის მიერ გამოტყორცნილი ელექტრონი და პოზიტრონი.
კვლევის ისტორია
რადიოაქტიური სხივების ფიზიკური ბუნების, წარმოშობის, აგრეთვე, ატომის აგებულების შესწავლაში უდიდესი როლი შეასრულა ინგლისელმა მეცნიერმა ე. რეზერფორდმა. 1903 წელს ე. რეზერფორდმა და ფ. სოდმა გამოთქვეს ჰიპოთეზა, რომ რადიოაქტიური გამოსხივება გამოწვეული იყო რადიოაქტიური ნივთიერების ატომების თავისთავადი დაშლით. ამ ჰიპოთზის თანახმად რადიოაქტიური ელემენტის ატომები, ჩვეულებრივი სხვა ელემენტების ატომებისაგან განსხვავებით, არამდგრადია და დროთა განმავლობაში თავისთავად იშლება. შემდგომმა გამოკვლევებმა ეს ჰიპოთეზა დაადასტურა.
ე. რეზერფორდმა რადიუმის მცირე ნაჭერი მოათავსა ტყვიის სხეულის ვიწრო ხვრელის ფსკერზე. ხვრელიდან გამოსული სხივები გაატარა B ინდუქციის ერთგვაროვან მაგნიტურ ველში, ხოლო ველიდან გასულ სხივებს დაუხვედრა C ფოტოფირფიტა. ფოტოფირფიტის გამჟღავნებისას აღმოჩნდა, რომ რადიუმი ასხივებდა სამ სხვადახვა ბუნების სხივებს. ამ სხივებს α- (ალფა), β- (ბეტა) და γ- (გამა) სხივები უწოდეს. α- და β-სხივები მაგნიტურ და ელექტრულ ველში იხრება ურთიერთსაწინააღმდეგო მიმართულებით, რაც იმის მაჩვენებელია, რომ ამ სხივების მატარებელ ნაწილაკებს აქვთ სხვადასხვა ნიშნის მუხტები. γ-სხივები მაგნიტურ და ელექტრულ ველში არ გადაიხრება, ამიტომ, ამ სხივებს მატარებელ ნაწილაკებს მუხტი არ გააჩნია.
β-ნაწილაკებისათვის რეზერფორდმა დაადგინა, რომ ისინი წარმოადგენენ ელექტრონების ნაკადს: კგ, ხოლო კ. β-ნაწილაკები რადიუმიდან ამოდიან დაახლოებით 270 000 კმ/წმ სიჩქარით, ამიტომ, მათ აქვთ დიდი კინეტიკური ენერგია. α-ნაწილაკებთან შედარებით β-ნაწილაკები ნაკლებად შთაინთქმება ნივთიერებაში გავლისას. მათ შეუძლიათ 3 მმ სისქის ალუმინის ფირფიტის განჭოლვა, რადგან ისინი ადვილად ძვრებიან ატომურ ფენებში.
იხილეთ აგრეთვე
ალფა-ნაწილაკი
ალფა-დაშლა
ბეტა-დაშლა
გამა-გამოსხივება
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
The Live Chart of Nuclides - IAEA with filter on decay type
Beta decay simulation
ბირთვული ფიზიკა
რადიოაქტიურობა
რაგნარ ნურკსე

რაგნარ ნურკსე (დ. 5 ოქტომბერი, 1907, კიარუ, ესტონეთი — გ. 6 მაისი, 1959, ჟენევის ტბა, შვეიცარია) — ესტონელი საერთაშორისო ეკონომისტი და პოლიტიკის შემქმნელი, ძირითადად ფინანსების და ეკონომიკური განვითარების მიმართულებით.
ცხოვრება
რაგნარ ნურკსე დაიბადა რუსეთის იმპერიის, ლივონის გუბერნიის სოფელ კიარუში. მამა ჰყავდა ესტონელი, ხოლო დედა ესტონელი შვედი. მისი მშობლები 1928 წელს კანადაში წავიდნენ ემიგრაციაში.
ის 1926-1928 წლებში ტარტუს უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტზე სწავლობდა, ხოლო შემდეგ ეკონომიკას ედინბურგის უნივერსიტეტში. მან პროფესორ ფრედერიკ ოგილვის ხელმძღვანელობით უნივერსიტეტი პირველი კლასის დიპლომზე 1932 წელს დაამთავრა. 1932–1934 წლებში ვენის უნივერსიტეტში სასწავლებლად ენდრიუ კარნეგის სტიპენდია მოიპოვა.
ის 1934-1945 წლებში ერთა ლიგის ფინანსურ სექტორში და ეკონომიკური დაზვერვის სამსახურში მუშაობდა. 1945 წელს მიიღო კოლუმბიის უნივერსიტეტისგან მიწვევა 1945–1946 წლებში იყო მოწვეულლი პროფესორი, ხოლო 1947 წლიდან თითქმის სიცოცხლის ბოლომდე სრული პროფესორი.
ის 1959 წელს 52 წლის ასაკში მოულოდნელად გარდაიცვალა.
პირადი ცხოვრება
რაგნარ ნურკსე 1946 წელს დაქორწინდა და ორი ვაჟიშვილი ჰყავდა. მათგან ერთი არის პოეტი დენის ნურსკე.
ლიტერატურა
Nurkse, Ragnar. Trade and Development. Rainer Kattel, Jan A. Kregel and Erik S. Reinert, eds. London – New York: Anthem, 2009. (ISBN 1843317877) Collection of all key works by Nurkse.
Nurkse, Ragnar (1944). International Currency Experience: Lessons of the Interwar Period. Geneva: League of Nations.
Kattel, Rainer, Jan A. Kregel and Erik S. Reinert, eds. Ragnar Nurkse (1907–2007): Classical Development Economics and its Relevance for Today. London – New York: Anthem, 2009. (ISBN 1843317869)
რესურსები ინტერნეტში
Kukk, Kalev (2004). (Re)discovering Ragnar Nurkse . Kroon & Economy No. 1, 2004.
სქოლიო
ამერიკელი ეკონომისტები
ესტონელი მეცნიერები
დაბადებული 5 ოქტომბერი
დაბადებული 1907
გარდაცვლილი 6 მაისი
გარდაცვლილი 1959
ნიკოლაევკა (აურგაზის რაიონი)

ნიკოლაევკა (აურგაზის რაიონი)
ნიკოლაევკა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 25 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელოე-ოზერო, რომელიც დაშორებულია 12 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ჩუვაშები შეადგენენ (70%).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
აურგაზის რაიონის სოფლები
გლდანის მასივი

გლდანის მასივი
გლდანი — უბანი თბილისის ჩრდილოეთ ნაწილში, გლდანის რაიონში.
გლდანის მასივი სოფელ გლდანის მიმდებარე ტერიტორიაზე, გაშენდა 1968-1991 წლებში, როდესაც ქალაქ თბილისის ინტენსიური სამოსახლო განაშენიანება მიმდინარეობდა. ამ პერიოდში გლდანის ტერიტორიაზე აშენდა საცხოვრებელი კვარტლები. გლდანის დასახლების მშენებლობისათვის თავდაპირველად გამოყოფილი იყო 750 ჰექტარი ფართობი. პროექტის ავტორია არქიტექტორი თემურ ბოჭორიშვილი.
მიკრორაიონები
გლდანი იყოფა 10 მიკრორაიონად:
A, 1, 2, 3, 3A, 4, 5, 6, 7, 8.
თბილისის უბნები
ავსტრია 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ავსტრია 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ავსტრიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცხრამეტედ 1984 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ 1 ოქროს, 1 ვერცხლისა და 1 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ავსტრია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
სენატი

სენატი — თანამედროვე მნიშვნელობით საკანონმდებლო ორგანოს ნიშნავს, ხშირად მის ზედა პალატას. სიტყვა სენატი მომდინარეობს ლათინური senex-დან (უხუცესი მამაკაცი), რომლისგანაც მოდის სიტყვა senatus (სენატი). სენატის კანონმდებლებს ან წევრებს სენატორებს უწოდებენ. ამ სიტყვის მნიშვნელობა უძველესი მარტივი სოციალური ორგანიზაციიდან მოდის, სადაც გადაწყვეტილების მიღების ძალაუფლება უხუცესი მამაკაცის პრეროგატივა იყო. თავდაპირველი სენატი რომაელებმა შექმნეს, რომელმაც 580 წლამდე იარსება.
თანამედროვე დემოკრატიული სახელმწიფოები ორ-პალატიანი საპარლამენტო სისტემით ხშირად ზემო პალატას სენატს უწოდებენ. მას, როგორც წესი ნაკლები წევრი ჰყავს, ვიდრე ქვემო, თემთა პალატას.
იხილეთ აგრეთვე
რომის სენატი
იტალიის სენატი
აშშ-ის სენატი
რესურსები ინტერნეტში
Livius.org: Roman Senate
პარლამენტი
დარევკა (აურგაზის რაიონი)

დარევკა (აურგაზის რაიონი)
დარევკა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში.
2009 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 4 ადამიანი.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (50 %).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
აურგაზის რაიონის სოფლები
The Nizhny Tagil Museum of Regional History

The Nizhny Tagil Museum of Regional History is the oldest museum in Nizhny Tagil. It is located in the centre of the city, near the Tagil pond, at . The museum belongs to the Nizhny Tagil Museum Reserve "". Furthermore, it is located in the building of the former laboratory outbuilding at the Zavodskaya office. Together with the City Council, it forms the architectural complex called the "Tagil Kremlin".
History
The Nizhny Tagil Museum of Regional History was originally built in 1840 as the Museum of Natural History and Antiquities. The museum was established on the basis of the exhibition that was organized for Tsesarevich Alexander Nikolaevich, the future Emperor Alexander II, who visited Nizhny Tagil in 1837.
On the basis of the collections from "Muzeum" and from the Vyya Museum, Metallurgical Museum of the Nizhny Tagil and Lunyevka Factories was established in 1891. However, this museum closed its doors in 1907 due to lack of funding. It caused the loss of many exhibits.
The museum was re-established only in 1924 as the Nizhny Tagil Museum of the Regional History. By the late 1980s, the exhibits devoted to nature were removed, and the museum became the museum of regional history.
Exposure
In the museum, there are seven exhibit halls. The exposition reflects the history of Nizhny Tagil from ancient times to 1917.
References
External links
http://museum-nt.ru
Museums established in 1840
Nizhny Tagil
Local museums in Russia
Museums in Sverdlovsk Oblast
Cultural heritage monuments of federal significance in Sverdlovsk Oblast