ვარსკვლავური ომები

ვარსკვლავური ომები
„ვარსკვლავური ომები“ — ეპიკური კოსმოსური ოპერის ჟანრის მედია-ფრენჩაიზი, შექმნილი ჯორჯ ლუკასის მიერ. მასში აღწერილია მოვლენები, რომლებიც მიმდინარეობს „უხსოვარ დროს, შორეულ გალაქტიკაში“.
ფრენჩაიზი ჩამოყალიბდა 1977 წელს ფილმის „ვარსკვლავური ომები“ გამოშვებით (მოგვიანებით მან შეიძინა ქვესათაური „ეპიზოდი IV: ახალი იმედი“). ფილმი მსოფლიო პოპულარული კულტურის ფენომენად იქცა. მას მოჰყვა ორი წარმატებული გაგრძელება - „იმპერიის საპასუხო შეტევა“ (1980) და „ჯედაის დაბრუნება“ (1983) — ეს სამი ფილმი შეადგენს ორიგინალურ ტრილოგიას. 1999-2005 წლებში გამოვიდა წინარეისტორიების ტრილოგია, რომელშიც შესულია სამი ფილმი — „ფარული საფრთხე“ (1999), „კლონების შეტევა“ (2002) და „სითების შურისძიება“ (2005). ამ ტრილოგიამ კრიტიკოსების და მოყვარულების არაერთგვაროვანი შეფასებები მიიღო. გაგრძელების ტრილოგია დაიწყო 2015 წელს, „ძალის გამოღვიძების“ გამოშვებით. შვიდივე ფილმი სხვადასხვა დროს ნომინირებული იყო ოსკარზე (გაიმარჯვა მხოლოდ პირველმა ორმა) და კომერციულად წარმატებული იყო. მათ საერთო მოგებამ 7.5 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა, რამაც „ვარსკვლავური ომები“ აქცია ყველა დროის ერთ-ერთ შემოსავლიან ფილმების სერიად. ფრენჩაიზში აგრეთვე არსებობს მთელი რიგი განშტოებების, ანიმაციური სერიალის „კლონების ომები“ (2008) და ანთოლოგიურ ფილმ „განდგომილი ერთის“ სახით.
ფრენჩაიზში აგრეთვე შედის მთელი რიგი წიგნების, ტელესერიალების, ვიდეო და კომპიუტერული თამაშების და კომიქსების. ყოველი მათგანის მოვლენები კანონიკურია და მიმდინარეობს იგივე სამყაროში, რაც ფილმები. ამის საფუძველზე განვითარდა გამოგონილი სამყარო, ხოლო არაკანონიკური მედია ამჟამად „ლეგენდებს“ ექვემდებარება. „ვარსკვლავური ომები“ გინესის რეკორდსმენია, როგორც „ყველაზე წარმატებული კინომერჩანდაიზი“. 2015 წელს ამ ფრენჩაიზის საერთო ღირებულებამ 42 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა, რამაც იგი ყველა დროის რიგით მეორე ყველაზე შემოსავლიან მედიაფრენჩაიზად აქცია.
2012 წელს უოლტ დისნეის კომპანიამ Lucasfilm 4.06 მილიარდ აშშ დოლარად შეიძინა და მოიპოვა „ვარსკვლავური ომების“ ყველა შემდგომი ფილმის დისტრიბუციის უფლება, დაწყებული 2015 წლის „ძალის გამოღვიძებით“. ყოფილი მფლობელი, 20th Century Fox, ინარჩუნებს პირველი ორი ტრილოგიის ფიზიკურად დისტრიბუციის უფლებებს, აქვს მუდმივი უფლება 1977 წლის ორიგინალურ ფილმზე, ისევე, როგორც წინარეისტორიის ტრილოგიაზე და „ახალი იმედის“ პირველ ორ გაგრძელებაზე — 2020 წლამდე. Walt Disney Studios ფლობს „ვარსკვლავური ომების“ ყველა ფილმის ციფრული დისტრიბუციის უფლებას, გარდა „ახალი იმედის“.
გარემო
„ვარსკვლავური ომების“ ფრენჩაიზის მოქმედებები მიმდინარეობს შორეულ, უცნობ გამოგონილ გალაქტიკაში, შორეული წარსულის უხსოვარ დროს. მასში ცხოვრობს უამრავი არსება და სახეობა. ადამიანები ფლობენ დროიდებს, რომლებიც ყოველდღიურ ცხოვრებაში ეხმარებიან, ხოლო კოსმოსში მოგზაურობა ცხოვრების ჩვეული წესია.
ამასთან, ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი და სულიერი ელემენტი არის ძალა. პირველ ფილმში იგი აღწერილია, როგორც „ცოცხალი არსებების მიერ შექმნილი ენერგეტიკული ველი, რომელიც მოგვიცავს, ჩვენშია და გალაქტიკას აერთინებს“. ძალასთან მჭიდროდ დაკავშირებულ ადამიანებს აქვთ განვითარებული რეფლექსები და წვრთნის და მედიტაციის შედეგად მათ შეუძლიათ, დაეუფლონ სხვადასხვა თვისებას — ტელეკინეზს, წინასწარმეტყველებას, შორსმჭვრეტელობას და გონების მართვას. ძალას ეზიარება ორი კატეგორია — ჯედაები და სითები. ჯედაების ორდენი მთლიანად ძალის ნათელ მხარეს არის მოქცეული. ჯედაები ყოველდღიურობას ბოლომდე უძღვნიან მშვიდობის შენარჩუნებას, თუმცა მათთვის ქორწინება აკრძალულია. ჯედაებთან შედარებით, სითი მხოლოდ ორია — მასწავლებელი და შეგირდი. ისინი იყენებენ ძალის ბნელ მხარეს და ოსტატობას აღწევენ სიძულვილის და აგრესიის გზით, რათა შემდგომში დაეუფლონ გალაქტიკას და გაანადგურონ ჯედაების ორდენი. რენის რაინდები გაგრძელების ტრილოგიაში ჩაენაცვლნენ სითებს, ხოლო ჯედაებიდან მხოლოდ ერთია დარჩენილი.
წინარეისტორიის ტრილოგიაში მთავრობას წარმოდგენილია ყველა პლანეტის, როგორც გალაქტიკური რესპუბლიკის გაერთიანების სახით. ყოველ პლანეტას ჰყავს საკუთარი მთავრობა, რომელსაც პლანეტა კორუსანტზე წარადგენს ესა თუ ის სენატორი. თუმცა, გალაქტიკა სხვადასხვა პლანეტასთან კონფლიქტში იმყოფება. ასეთები წარმოადგენენ სეპარატისტებს, რომლებსაც არ სურთ რესპუბლიკის შემადგენლობაში ყოფნა. ჯედაები და კლონების არმია რესპუბლიკის მხარეს იბრძვიან, ხოლო სითები და დროიდების ჯარი სეპარატისტებს ემხრობიან. შედეგად წარმოქმნილია კონფლიქტი, რომელსაც „კლონების ომი“ ეწოდება. ეს ომი მთავრდება, როდესაც მთავრობა გარდაიქმნება გალაქტიკურ იმპერიად. მას მართავს იმპერატორი (რომელიც ფარულად სითია), ხოლო მცირე რაოდენობის ჯედაები ცდილობენ მშვიდობის აღდგენას. ოცი წლის შემდეგ აჯანყებულთა ალიანსი ერთადერთი ძალაა, რომელიც იმპერიას უპირისპირდება. გაგრძელების ტრილოგიის მოთხრობილი ამბების დროისთვის, გალაქტიკის ახალ რესპუბლიკად გარდაქმნის შემდეგ, მშვიდობა დარღვეულია პირველი ორდენის მიერ, რომელსაც რენის რაინდებიც ემხრობიან.
ფილმები
სერიის პირველი ფილმი „ვარსკვლავური ომები“ გამოვიდა 1977 წლის 25 მაისს. მას მოჰყვა ორი გაგრძელება — „იმპერიის საპასუხო შეტევა“ (21 მაისი, 1980) და „ჯედაის დაბრუნება“ (25 მაისი, 1983). ფილმების შესავალში ხაზგასმულია, რომ გაგრძელებებს ეწოდება „ეპიზოდი V“ და „ეპიზოდი VI“, თუმცა ფილმების პრომოკამპანია ძირითადად მიმდინარეობდა მათი ქვესათაურების გამოყენებით. მიუხედავად იმისა, რომ პირველ ფილმს ოფიციალურად უბრალოდ „ვარსკვლავური ომები“ ეწოდებოდა, 1981 წელს ხელახლა გამოშვებისას მან შეიძინა ქვესათაური „ეპიზოდი IV: ახალი იმედი“, რათა დაეცვა უკვე გამოსული გაგრძელებებით ჩამოყალიბებული ტრადიცია. ამრიგად, იგი იძენდა ხანგრძლივი საგის შუალედური ნაწილის სახეს.
ორიგინალური ფილმის გამოსვლიდან თითქმის ორი ათწლეულის შემდეგ გამოვიდა გაგრძელებები — „ეპიზოდი I: ფარული საფრთხე“ (19 მაისი, 1999), „ეპიზოდი II: კლონების შეტევა“ (16 მაისი, 2002) და „ეპიზოდი III: სითების შურისძიება“ (19 მაისი, 2005). 2008 წლის 15 აგვისტოს კინოგაქირავებაში გამოვიდა სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი „კლონების ომები“, რასაც მოჰყვა ამავე სახელწოდების ტელესერიალი.
წინარეისტორიის უკანასკნელი ფილმიდან ათწლეულის შემდეგ სერია გაგრძელდა ფილმით „ეპიზოდი VII: ძალის გამოღვიძება“ (18 დეკემბერი, 2015), რითაც ახალი ტრილოგია დაიწყო. „განდგომილი ერთი: ვარსკვლავური ომების ამბავი“ (16 დეკემბერი, 2016) არის პირველი ანთოლოგიური ფილმი, რომელიც ძირითადი ეპიზოდური საგისგან დამოუკიდებელია.
მიმოხილვა
ადრეული შემუშავება
1971 წელს Universal Studios-მა ჯორჯ ლუკასთან გააფორმა კონტრაქტი ორი ფილმის გადაღებაზე. 1971 წელს დასრულდა მუშაობა ფილმზე „ამერიკული გრაფიტი“, რომელმაც კრიტიკოსების აღიარება მოიპოვა, ისევე, როგორც ორი ნომინაცია ოსკარზე — საუკეთესო რეჟისორის და ორიგინალური სცენარის კატეგორიებში. რამდენიმე თვის შემდეგ ჯორჯმა დაიწყო მუშაობა ახალ სცენარზე. მას „უილების ჟურნალი“ ეწოდებოდა და აღწერდა, თუ როგორ ეუფლებოდა შეგირდი სიჯეი თორპი „ჯედაი-ბენდუს“ ხელოვნებას ლეგენდარულ მეის ვინდუსთან. მას შემდეგ, რაც Universal-მა უარი თქვა ამ ფილმის დაფინანსებაზე, 20th Century Fox დათანხმდა. 17 აპრილს ლუკასმა იგრძნო, რომ ამბავი საკმაოდ რთული იყო, ამიტომ დაწერა 13 გვერდიანი სცენარი, რომელშიც თემატური პარალელები გაავლო აკირა კუროსავას ნაშრომთან „სამი გაიძვერა მიმალულ ციხესიმაგრეში“. ამ ეტაპზე შავ სცენარს ეწოდა „ვარსკვლავური ომები“. 1974 წლისთვის ლუკასმა სცენარი უფრო განავრცო, დაამატა სითები, სიკვდილის ვარსკვლავი და მთავარი გმირი, ენიკინ სტარკილერი.
ორიგინალური ტრილოგია
ახალი იმედი
გალაქტიკურმა იმპერიამ შექმნა სიკვდილის ვარსკვლავი, გიგანტური კოსმოსური სადგური, რომელსაც შეუძლია მთელი პლანეტის განადგურება. იმპერატორი პალპატინი აპირებს მის გამოყენებას გალაქტიკის სამართავად და იმპერიის მოწინააღმდეგე აჯანყებულთა ალიანსის გასანადგურებლად. უდაბნოს ტიპის პლანეტა ტატუინის მახლობლად აჯანყებულთა ხომალდს იმპერიული ძალები ესხმიან. ხომალდზე ჩნდება იმპერატორის მიერ გამოგზავნილი დართ ვეიდერი, თავის მოიერიშეებთან ერთად. ისინი იჭერენ აჯანყებულთა წევრ პრინცესა ლეია ორგანას. მანამდე ლეია მოასწრებს დროიდ R2-D2-ში ყოფილი ჯედაი ობი-ვან კენობისთვის გზავნილის დამალვას. R2-D2, მეორე დროიდ C-3PO-სთან ერთად გარბის კაპსულით და ეშვება ტატუინზე, სადაც ორივე მოგვიანებით მოხვდება აღმზრდელ ბიძასთან და დეიდასთან მცხოვრებ ობოლ ბიჭუნა ლუკ სკაიუოკერის ხელში. მათი დახმარებით ლუკი პოულობს ობი ვანს, რომელიც ყველასგან შორის, განდეგილად ცხოვრობს და საკუთარ თავს ბენ კენობის უწოდებს. აღმოჩნდება, რომ იგი ლუკის მამის, ჯედაი ენეკინ სკაიუოკერის მეგობარია. ის ლუკს აგრეთვე უამბობს, რომ ენეკინს წლების წინ უღალატა და მოკლა ვეიდერმა (რომელიც ობი-ვანის ყოფილი შეგირდი იყო) და გადასცემს მამის კუთვნილ სინათლის მახვილს. იხილავენ რა ლეიას გზავნილის სრულ ჩანაწერს, ისინი ბრუნდებიან ლუკის სახლში, მაგრამ მას შემდეგ, რაც აღმოჩნდება, რომ მოიერიშეებმა ამასობაში მოკლეს ლუკის აღმზრდელები, ბიჭუნა გადაწყვიტავს, დაეუფლოს ჯედაის ხელოვნებას და ოვი-ვანთან ერთად ქირაობს კონტრაბანდისტ ჰან სოლოს და მის ვუკი ჩუბაკას. მათი ხომალდით, „ათასწლიანი შავარდენით“, ლუკი და ობი-ვანი მოხვდებიან სიკვდილის ვარსკვლავზე, სადაც სკაიუოკერი პირველად იხილავს ვეიდერს. უკანასკნელი კლავს ობი-ვანს, თუმცა ჯედაი ჰპირდება, რომ ასეთ შემთხვევაში იგი ბევრად უფრო გაძლიერდება. სოლო და ლუკი ათავისუფლებენ ლეიას, ერთად ტოვებენ მტრის ბაზას და ჩადიან პრინცესას პლანეტა იავინ IV-ზე. იქ დეტალურად გაშიფრავენ დროიდში დამალულ სქემებს, რომლებზეც აღწერილია სიკვდილის ვარსკვლავი და გადაწყვიტავენ, მთავარ რეაქტორს დაარტყან, რათა ბაზა გაანადგურონ. ჰან სოლო, კმაყოფილი, რომ მას აუნაზღაურეს შესრულებული სამუშაო, იავინ IV-ს ტოვებს, მაგრამ ბრძოლის დროს მოულოდნელად ჩნდება და ვეიდერი, რომელმაც მანამდე პრინცესას ძალების ყველა ხომალდი გაანადგურა, ვერ ასწრებს ლუკის ხომალდის მიმართულებით სროლას. სიკვდილის ვარსკვლავი განადგურებულია, პრინცესა საზეიმოდ აჯილდოებს გამარჯვების მთავარ მომპოვებლებს.
სცენარის მეორე ვერსიაში ლუკასმა რამდენიმე დეტალი გაამარტივა. ტექსტს დაემატა იდუმალი ენერგოველი „ძალა“. ახალი პერსონაჟი იყო ლუკ სტარკილერი, რომელიც ფერმაზე ცხოვრობდა. ლუკის მამა გახდა ენიკინი, ბრძენი ჯედაი. მესამე ვერსიაში მამა ენიკინი აღარ იყო და დაემატა მასწავლებელი ბენ კენობი. ლუკასი მოგვიანებით მიხვდა, რომ ეს ფილმი არ იქნებოდა ერთადერთი და საგის მეორე ტრილოგიის ფილმად იქცეოდა. სცენარის ახალ ვერსიაში აღწერილი იყო „ონდოსის პრინცესასთან“ დაკავშირებული ფილმის გაგრძელების სიუჟეტი. ამ დროისთვის ლუკასმა უკვე მოიპოვა კონტრაქტი, რომლის მიხედვით შეეძლო ორი გაგრძელების გადაღება. მოგვიანებით მან პროექტში ალან დინ ფოსტერი ჩართო, რომელმაც რომანების სახით ამბის ორი დაბალბიუჯეტიანი გაგრძელება დაწერა.
1976 წელს სცენარის მეოთხე ვერსია მზადდებოდა გადასაღებად. ფილმს ეწოდა „ლუკ სტარკილერის თავგადასავლები, უილების ჟურნალის მიხედვით, საგა I: ვარსკვლავური ომები“. წარმოების პერიოდში ლუკის გვარი სკაიუოკერით შეიცვალა, ხოლო სახელწოდება უბრალოდ The Star Wars გახდა, მოგვიანებით კი – Star Wars. ამ დროისთვის ლუკასი არ იყო დარწმუნებული, რომ ფილმს ექნებოდა გაგრძელებები. სცენარის მეოთხე ვერსია შეიცვალა ისე, რომ იგი უფრო დამაკმაყოფილებელი ჩანდა ცალკე ფილმის სახით. „ონდოსის პრინცესას“ ქვესიუჟეტი ამოღებული იქნა, ამბავი მთავრდებოდა გალაქტიკური იმპერიის განადგურებით — თავად სიკვდილის ვარსკვლავის განადგურების გზით. თუმცა, ლუკასი უკვე თვლიდა, რომ ეს იქნებოდა სერიის პირველი ფილმი. დაგეგმილი იყო დინ ფოსტერის რომანების სცენარებად ქცევა — თუკი პირველი ფილმი წარმატებას მოიპოვებდა. ამ დროისთვის ლუკასმა უკვე შეიმუშავა დახვეწილი წინარეისტორია, რომელიც ხელს შეუწყობდა სცენარის განვითარებას.
ფილმის გამოსვლამდე ლუკასი ფიქრობდა, რომ გაგრძელებებს სხვას ანდობდა, ვინაიდან ელოდა, რომ „ვარსკვლავური ომები“ წარუმატებელი იქნებოდა. მიუხედავად ამისა, ფილმმა ყველა მოლოდინს გადააჭარბა. მისი და მასთან დაკავშირებული პროდუქციის გაყიდვის წარმატების გამო ჯორჯმა გადაწყვიტა საკუთარი კინოწარმოების ჩამოყალიბება. „ვარსკვლავური ომები“ მან ფილმების სერიად აქცია და შემოსავალი მოახმარა სტუდიის Skywalker Ranch შექმნას. 1978 წელს ფოსტერმა გამოსცა საკუთარი გაგრძელება, „ძალაუფლების ბროლის ნამსხვრევი“. მაგრამ ლუკასმა გადაწყვიტა, არ ემუშავა მისი სცენარის სახით ადაპტირებაზე. Rolling Stone-თან 1977 წლის აგვისტოში საუბრისას მან განაცხადა, რომ სურდა, მის მეგობრებს ეცადათ გაგრძელების გადაღება და საკუთარი ინტერპრეტაციით სერიისთვის განსაკუთრებული სახე მიეცათ. იგი ამბობდა, რომ ჩაფიქრებული იყო, რომ გაგრძელებაში შევიდოდა სცენები, იმის აღწერით, თუ როგორ მოექცა დართ ვეიდერი ბნელ მხარეს, როგორ დაემხო გალაქტიკური იმპერია და როგორ მოკლა ვეიდერმა ლუკის მამა და ებრძოდა ობი-ვანს ვულკანზე.
იმპერიის საპასუხო შეტევა
სიკვდილის ვარსკვლავის განადგურებიდან სამი წლის შემდეგ აჯანყებულებს იმპერია აიძულებს ყინულოვან პლანეტა ჰოთის დატოვებას. ობი-ვან კენობის მითითებით ლუკი მიემგზავრება ჭაობებიან დაგობაზე, სადაც პოულობს ოსტატ ჯედაი იოდას და მისი ხელმძღვანელობით იწყებს ჯედაის ხელოვნების ათვისებას. თუმცა, ამაში ერევა დართ ვეიდერი, რომელიც მეგობრების გადასარჩენად ლუკს შეიტყუებს ბესპინზე. უკანასკნელს მართავს ჰან სოლოს ძველი ნაცნობი ლენდო კალრისიანი. სინათლის მახვილებით ორთაბრძოლისას ლუკი შეიტყობს, რომ ვეიდერი მისი მამა არის. დაკარგავს რა ამ ბრძოლის დროს ცალ ხელს, იგი გადარჩენილია მეგობრების მიერ.
ორიგინალური ფილმის წარმატების შემდეგ ლუკასის მითითებით სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერალმა ლი ბრეკეტმა დაიწყო გაგრძელების წერა (თავად ჯორჯთან ერთად). ისინი დროდადრო ათანხმებდნენ სიუჟეტს და 1977 წლის ნოემბრისთვის ჰქონდათ მონახაზი „იმპერიის საპასუხო შეტევა“. იგი ახლოს იყო საბოლოო სცენართან, იმ განსხვავებით, რომ დართ ვეიდერი ლუკს არ ეუბნებოდა, რომ მამამისი იყო.
ბრეკეტმა პირველი შავი ვერსიის შემუშავება დაასრულა 1978 წლის დასაწყისში. მასში მამა ლუკს აჩრდილის სახით ევლინებოდა. ლუკასი ამბობდა, რომ ეს ვერსია არ მოსწონდა და ვერ მოასწრო განხილვა — ბრეკეტი კიბოსგან გარდაიცვალა. ამიტომ, ჯორჯმა სცენარზე მუშაობა თავად განაგრძო. აქ მან პირველად გამოიყენა „ეპიზოდი“ და ფილმის ნომერი, ამრიგად „იმპერიის საპასუხო შეტევა“ მითითებული იყო, როგორც „ეპიზოდი II“. მაიკლ კამინსკი „ვარსკვლავური ომების საიდუმლო ისტორიაში“ წერს, რომ სინამდვილეში, პირველი ვარიანტით უკმაყოფილებამ გამოიწვია ის, რომ ლუკასმა სცადა ამბის სხვა მიმართულებებით განვითარება. მან სიუჟეტში ახალი განვითარება შეიტანა — დართ ვეიდერი აცხადებდა, რომ ლუკის მამა იყო. ლუკასი ამბობდა, რომ ამ ვერსიას ინტერესით წერდა, განსხვავებით პირველი ფილმის სცენარზე თითქმის ერთწლიანი რთული მუშაობისგან და კიდევ ორი შავი ვერსია შეიმუშავა — ორივე 1978 წლის აპრილში. სცენარმა უფრო ბნელი განწყობა შეიძინა, მას შემდეგ, რაც ჰან სოლო კარბონითში გაყინეს. იმ ფაქტორმა, რომ დართ ვეიდერი ლუკის მამა იყო, მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია ზოგადად ფილმებზე. კამინსკის აზრით, გამორიცხულია, რომ 1978 წლამდე ეს ელემენტი განიხილებოდა ან არსებობდა ჩანაფიქრის სახით და პირველი ფილმი სულ სხვა მიმართულებით ვითარდებოდა — ვეიდერს არ ჰქონდა ლუკის მამასთან რამე კავშირი. სცენარის მეორე და მესამე ვერსიის შექმნის შემდეგ (რომლებშიც მამის თემა დაემატა) ლუკასმა თვალი გადაავლო შექმნილ სიტუაციას — ენეკინ სკაიუოკერი კენობის შესანიშნავი შეგირდი იყო და ჰყავდა შვილი, სახელად ლუკი, მაგრამ ბნელ მხარეს იმპერატორ პალპატინის ძალისხმევით მოექცა (რომელიც იქცა სითად და არა უბრალოდ პოლიტიკოსად). ენეკინი ბენ კენობის ვულკანის ზედაპირზე ებრძოდა და სასიკვდილოდ იქნა დაჭრილი, მაგრამ მოგვიანებით გააცოცხლეს და იგი დართ ვეიდერი გახდა. კენობიმ ლუკი ტატუინზე დამალა, ხოლო რესპუბლიკა იქცა იმპერიად, დართ ვეიდერმა კი ყველა ჯედაი გაანადგურა.
ასეთი წინარეისტორიით გადაწყდა, რომ ფილმების სერია იქცეოდა ტრილოგიად. სცენარის შემდეგ ვერსიაში „ეპიზოდი II“ გახდა „ეპიზოდი V“. ლოურენს კესდენი, რომელმაც დაასრულა „დაკარგული კიდობნის მაძიებლებზე“ მუშაობა, პროექტს შეუერთდა სცენარის შემდეგ ვერსიებზე სამუშაოდ, რაშიც ეხმარებოდა რეჟისორი ირვინ კერშნერი. კესდენის, კერშნერის და პროდიუსერ გერი კურცის ხედვით, „ეპიზოდი V“ უფრო სერიოზული და უფრო მოზრდილებზე გათვლილი იყო, რასაც ხელს უწყობდა ახალი, ბნელი განწყობის მქონე სიუჟეტი. ამრიგად, ფილმი განსხვავდებოდა პირველი ნაწილის უფრო ნათელი განწყობისგან.
ჯედაის დაბრუნება
მეხუთე ეპიზოდის მოვლენებიდან ერთი წლის შემდეგ ლუკ სკაიუოკერი ჰან სოლოს ჰატ ჯაბასგან გადარჩენას ცდილობს. ამის შემდეგ იგი უბრუნდება იოდას, მაგრამ მასწავლებელს მომაკვდავს პოულობს. სიკვდილის წინ იოდა ლუკას უდასტურებს, რომ დართ ვეიდერი მისი მამა არის და, რათა დაასრულოს ჯედაის ხელოვნების დაუფლება, კვლავ უნდა შეხვდეს ვეიდერს. მოგვიანებით ობი-ვანის სული ლუკს ამცნობს, რომ ლეია მისი ტყუპი დაა და ასევე ეუბნება, რომ იგი ვეიდერს უნდა შეხვდეს. აჯანყებულები სიკვდილის ვარსკვლავ II-ს უტევენ, ხოლო ლუკი კვლავ უპირისპირდება ვეიდერს. ამავე დროს, იმპერატორი ცდილობს ლუკის ძალის ბნელ მხარეს მოქცევას, მაგრამ საბოლოოდ მას ვეიდერი ანადგურებს, ხოლო ლუკს სიკვდილის წინ უნიღბო თვალებით შეხედავს. აჯანყებულები ზეიმობენ გამარჯვებას, ხოლო ლუკი ხედავს ობი-ვანის, მისი მამის და იოდას სულებს.
1981 წელს, იმ დროისთვის, როდესაც ლუკასმა დაიწყო მესამე ფილმის სცენარზე მუშაობა (მას „ჯედაის შურისძიება“ ერქვა), ბევრი რამ შეიცვალა. მეხუთე ეპიზოდის წარმოება იყო რთული და ძვირი, ჯორჯს სირთულეები პირად ცხოვრებაშიც გაუჩნდა. 1983 წლის მაისში Time-თან საუბარში მან განაცხადა, რომ ფილმებზე მუშაობას აღარ აპირებდა. სცენარის 1981 წლის ვერსიაში დართ ვეიდერი იმპერატორს უპირისპირდებოდა იმ მიზნით, რათა ლუკი ხელში თავად ჩაგედო. მეორე ვარიანტში ვეიდერი უფრო სასიამოვნო პერსონაჟად იქცა. ლოურენს კესდენმა კვლავ იმუშავა შემდგომ ვერსიებზე, სადაც ვეიდერმა გამოისყიდა თავისი შეცდომები და ნიღაბიც მოიხსნა. სწორედ ამ სიუჟეტური ელემენტის მიხედვით შემდგომში ჩამოყალიბდა მისი ტრაგედიის განვითარება, მოთხრობილი წინარეისტორიის ტრილოგიაში.
წინარეისტორიის ტრილოგია
1987 წელს ლუკასი ოფიციალური გაყრის შემდეგ დაღლილი იყო და აღარ აპირებდა პროექტში დაბრუნებას. გაგრძელების ტრილოგიაზე მუშაობა „ჯედაის დაბრუნების“ შექმნის პერიოდში მან არაოფიციალურად შეაჩერა. ამ დროისთვის წინარეისტორიები მხოლოდ იდეების მონახაზების სახით არსებობდნენ და ეფუძნებოდნენ იმ ჩანაწერებს, რომლებიც ამოღებული იქნა პირველი ფილმის თავდაპირველი სცენარიდან. მიუხედავად ამისა, 1980-იანების და 1990-იანების ტექნიკური შესაძლებლობები ლუკასს სულ უფრო მეტად იზიდავდნენ, ამიტომ ფიქრობდა, რომ 20 წლის წინანდელ მასალასთან დაბრუნება შესაძლებელი იყო. „ვარსკვლავური ომების“ კვლავ პოპულარობის შემდეგ, „ბნელი იმპერიის“ და Dark Horse-ის კომიქსების სხვა სერიების, ისევე, როგორც ტიმოთი ზანის რომანების ტრილოგიის გათვალისწინებით, ლუკასი დარწმუნდა, რომ სამყაროთი კვლავ დიდი რაოდენობის მოყვარული იყო დაინტერესებული. შვილები გაიზარდნენ და სამგანზომილებიანი გრაფიკის ტექნოლოგიის წარმატების შემყურე ლუკასი ფიქრობდა, დაბრუნებოდა ციკლს.
ფარული საფრთხე
გალაქტიკის სამოქალაქო ომამდე დაახლოებით 32 წლით ადრე კორუმპირებული სავაჭრო ფედერაცია პლანეტა ნაბუს ირგვლივ საბრძოლო ხომალდებს ათავსებს. ეს არის სითების მბრძანებელ დართ სიდიუსის ჩანაფიქრი — ამით იგი მალავს თავის ალტერ-ეგოს, სენატორ პალპატინს და გალაქტიკურ რესპუბლიკაში უმაღლესი კანცლერის ჩანაცვლებას ცდილობს. კანცლერის თხოვნით, რაინდი ჯედაი კუაი-გონ ჯინი და მოწაფე, ახალგაზრდა ობი-ვან კენობი პლანეტა ნაბუსკენ მიემართებიან, რათა ფედერაციასთან შეთანხმებას მიაღწიონ. სანაცვლოდ ისინი ეხმარებიან ნაბუს დედოფალ პადმე ამიდალას, რომელსაც თავისი პლანეტის პრობლემების შესახებ რესპუბლიკის სენატში საუბარი სურს. ხომალდის დაზიანების გამო ისინი დროებით ჩერდებიან ტატუინზე. პალპატინი მათ მოსაკლავად აგზავნის თავის სით შეგირდ დართ მოლს. ტატუინზე ყოფნისას კუაი-გონი აღმოაჩენს ცხრა წლის ენეკინ სკაიუოკერს. იგი ბიჭუნას მონობიდან ათავისუფლებს, დარწმუნებულია რა, რომ იგი ის „რჩეულია“, რომლის გამოჩენა ნაწინასწარმეტყველები იყო ჯედაების მიერ - როგორც მოვლენა, რომელიც ძალაში მშვიდობას აღადგენდა. თუმცა, ჯედაების საბჭო (იოდას ხელმძღვანელობით) თვლის, რომ ბიჭუნაში მეტად დიდი შიში და სიბრაზე იმალება.
1993 წლისთვის Variety-ში და სხვა წყაროებში წერდნენ, რომ ლუკასი შექმნიდა ტრილოგიის გაგრძელებას. მან შემდგომში თავად ისაუბრა ამ ფილმებზე, ხაზი გაუსვა რა, რომ ისინი უფრო ტრაგიკული ხასიათის იქნებოდნენ, ვინაიდან აღწერილი იქნებოდა, თუ როგორ მოექცა ენეკინი ძალის ბნელ მხარეზე. მან აგრეთვე დაიწყო საერთო კონცეფციის შეცვლა — თავდაპირველად ამ ამბებს უნდა შეევსო ორიგინალურ ფილმებში არსებული მოვლენები, შემდეგ კი გადაწყდა, რომ ყოველივე დაიწყებოდა ენეკინის ბავშვობით და დასრულდებოდა მისი აღსასრულით. ამის შემდეგ ფილმების სერია ერთ საგად იქცეოდა. 1994 წელს ლუკასმა დაწერა პირველი წინარეისტორიის სცენარის ადრეული ვერსია — „ეპიზოდი I: დასაწყისი“. ფილმის გამოსვლის შემდეგ მან გამოაცხადა, რომ შემდეგი ორის რეჟისორიც იქნებოდა და დაიწყო მეორე ეპიზოდზე მუშაობა.
კლონების შეტევა
ნაბუს ბრძოლიდან ათი წლის შემდეგ ენეკინ სკაიუოკერი და პადმე ამიდალა კვლავ ხვდებიან. პადმე უკვე ნაბუს სენატორია, ხოლო ენეკინი — ობი-ვანის დიდი ხნის შეგირდი. მათ ერთმანეთი უყვარდებათ, მიუხედავად იმისა, რომ ჯედაის ორდენი ქორწინებას გამორიცხავს. ამავე დროს მთელი გალაქტიკა ჩართულია კლონების ომებში. დაპირისპირებულები არიან რესპუბლიკის ძალები, ჯედაების ორდენის მეთაურობით და დამოუკიდებელი სისტემების კონფედერაცია, რომელსაც მართავს განდგომილი ჯედაი გრაფი დუკუ.
„II ეპიზოდის“ სცენარის პირველი ვერსია დასრულებული იქნა ოფიციალური გადაღებების დაწყებამდე სულ რამდენიმე კვირით ადრე. პროექტში ლუკასის ინიციატივით ჩაერთო ჯონათან ჰეილზი, „ახალგაზრდა ინდიანა ჯოუნსის ქრონიკების“ სცენარისტი . ჯორჯი არ იყო დარწმუნებული, თუ რა სახელწოდებას გამოიყენებდა ამჯერად, ამიტომ ფილმს ხუმრობით „ჯარ ჯარის დიდი თავგადასავალი“ უწოდა (წინა ფილმში გამოჩენილი არსების სახელის მიხედვით). ჯერ კიდევ მეხუთე ეპიზოდის სცენარის შექმნისას ლუკასმა გადაწყვიტა, რომ ლენდო კალრისიანი სინამდვილეში იყო კლონი, რომელიც შექმნეს კლონების პლანეტაზე — ამას კი მოჰყვა როგორც ლუკის, ასევე ლეიას მიერ პირველ ფილმში ნახსენები კლონების ომები. მოგვიანებით მან გამოიგონა ალტერნატიული კონცეფცია — კლონი მოიერიშეების, რომლებიც შორეული პლანეტიდან რესპუბლიკას დაესხნენ და დამარცხდნენ ჯედაებთან ბრძოლაში. წინარეისტორიის მთავარი ელემენტები „II ეპიზოდში“ იქნა გამოყენებული, რასაც დაემატა ის ფაქტორი, რომ კრიზისი ფარულად იქნა გამოწვეული პალპატინის მიერ.
სითების შურისძიება
კლონების ომების დაწყებიდან სამი წლის შემდეგ ენეკინ სკაიუოკერი და ობი-ვან კენობი გადაარჩენენ გრაფ დუკუს და გენერალ გრივუსის მიერ გატაცებულ კანცლერ პალპატინს. მოგვიანებით ენეკინი საკუთარ სიზმრებში ხედავს წინასწარმეტყველურ ხედვებს პადმე ამიდალას შესახებ, რომელთანაც მან ფარულად იქორწინა. ამ ხედვებში პადმე იღუპება მშობიარობისას. პალპატინი, რომელიც ფარულად მართავს კლონების ომებს, რათა ჯედაების ორდენი გაანადგუროს, ენეკინს არწმუნებს, რომ ძალის ბნელ მხარეს გადასვლა დაეხმარება პადმეს სიცოცხლის გადარჩენაში. სასოწარკვეთილი ენეკინი ენდობა პალპატინს და მიიღებს ახალ სახელს — დართ ვეიდერს. პალპატინი რესპუბლიკას თანდათან ტირანულ იმპერიად აქცევს, ხოლო ენეკინი მონაწილეობს ჯედაების განადგურებაში. საბოლოოდ, პადმე იღუპება მისივე ხელით და ენეკინს ფაქტობრივად ანადგურებს ობი-ვანი. პლანეტა მუსტაფარზე ვულკანის ზედაპირზე ენეკინის ნარჩენებს პოულობს პალპატინი, რომელიც მას მოგვიანებით აცოცხლებს — უკვე დართ ვეიდერის აბჯარში. პადმე სიკვდილის წინ შობს ტყუპ და-ძმას და არქმევს ლეიას და ლუკს. ლეიას აღზრდის სენატორი ბეილ ორგანა, ხოლო ლუკს, ობი-ვანის თხოვნით — ოუენ და ბერუ ლარსები, რომლებიც ტატუინზე ცხოვრობენ. თავად ობი-ვანი განერიდება სამყაროს და განდეგილი ხდება, ისევე, როგორც ჯედაების ორდენის კიდევ ერთი წევრი — იოდა. დროიდებს, C-3PO-ს და R2-D2-ს უშლიან მეხსიერებას, ამიტომ მათ შემდგომში საკუთარ წარსულზე არაფერი ახსოვთ. იწყება სიკვდილის ვარსკვლავის მშენებლობა.
ლუკასმა მესამე ეპიზოდზე მუშაობა მეორეს გამოსვლამდე დაიწყო. მისი თავდაპირველი ჩანაფიქრით, ფილმი უნდა დაწყებულიყო კლონების შვიდი ბრძოლის აღწერით. მოგვიანებით მან დაიწყო სიუჟეტის შეცვლა. მაიკლ კამინსკის აზრით, ენეკინის ბნელ მხარეს გადასვლის გამო ლუკასმა ამბავში მრავალი შესწორება შეიტანა, დაიწყო რა პალპატინის გატაცების სცენით და გრაფ დუკუს ენეკინის მიერ მოკვლით, რის გამოც უკანასკნელში იმატა ბნელ მხარეს გადასვლის ბიძგმა. 2003 წელს დასრულდა ძირითადი გადაღებები და ენეკინის ხასიათში უფრო მეტი ცვლილება იქნა შეტანილი. ლუკასმა მთლიანად შეცვალა ის, თუ როგორც გადავიდა ეს პერსონაჟი ბნელ მხარეს, დაამატა ის ფაქტორი, რომ ამ გადაწყვეტილებას ხელს უწყობდა პადმეს სიცოცხლის გადარჩენის სურვილი. სცენარის ამ ვერსიას ასეთი მიზეზები განასხვავებდა წინასგან, რომელშიც ენეკინი ფიქრობდა, რომ ჯედაები ბოროტები იყვნენ და სურდათ რესპუბლიკის დაპყრობა. ასეთი ძირფესვეული ცვლილების მიღწევა მოხდა მონტაჟის და 2004 წელს ახალი სცენების გადაღების გზით.
გაგრძელების ტრილოგია
ჯორჯ ლუკასის მიერ პროექტის დატოვება
ლუკასი ხშირად სერიისთვის ქმნიდა დიდი რაოდენობის მასალას. მისი უდიდესი ნაწილი 1978 წლის შემდეგ შეიქმნა, როდესაც „ვარსკვლავური ომები“ ფენომენად იქცა. მაიკლ კამინსკი განმარტავს, რომ ასეთი გაზვიადება იყო როგორც საჯაროობა, ასევე უსაფრთხოების ზომა. იგი აღნიშნავს, რომ ვინაიდან ამბავი წლების განმავლობაში იცვლებოდა, ლუკასსაც სურდა, რომ თავდაპირველი ისტორია რეტროაქტიური ყოფილიყო, ვინაიდან ყველა ამ მასალას მისი პოზიციიდან ხედავდა.
ცნობილი იყო, რომ Lucasfilm-ში დაიგეგმა ეპიზოდები VII, VIII და IX — როგორც ორიგინალური ტრილოგიის გაგრძელება. ასეთივე გეგმით გამოვიდა წინარეისტორიის ტრილოგია, მაგრამ ლუკასი წლების განმავლობაში გეგმავდა გაგრძელების შექმნას, ამბობდა რა, რომ „ვარსკვლავური ომები“ უნდა ყოფილიყო ექვსნაწილიანი. 2008 წლის მაისში ანიმაციურ ფილმზე „კლონების ომები“ საუბრისას ლუკასმა გაგრძელების ტრილოგიაზე საუბრისას იგივე პოზიცია გამოხატა: „ყოველთვის მეკითხებიან, თუ რა მოხდა „ჯედაის დაბრუნების“ შემდეგ. პასუხი ნამდვილად არ არსებობს. იმ ფილმებში მოთხრობილი იყო ენეკინ და ლუკ სკაიუოკერების შესახებ. ამბავი დამთავრდა მაშინ, როდესაც ლუკმა გადაარჩინა გალაქტიკა და დაიბრუნა მამა.“
2012 წლის იანვარში ლუკასმა გამოაცხადა, რომ ბლოკბასტერულ კინოს ტოვებდა და იმუშავებდა მცირე, არტჰაუსის ჟანრის ფილმებზე. როდესაც ჰკითხეს, რამდენად იქონია ამ გადაწყვეტილებაზე გავლენა იმან, რომ მისმა უკანასკნელმა ტრილოგიამ და ორიგინალურში შეტანილმა ცვლილებებმა კრიტიკა გამოიწვიეს, ლუკასმა განაცხადა: „რატომ უნდა ვაკეთო ახალი, თუკი ყველა ამაზე გიყვირის და გეუბნება, თუ რა ცუდი პიროვნება ხარ?“.
მიუხედავად იმისა, რომ ახალ ტრილოგიას აღარ გეგმავდა, 2011 წელს ჯორჯმა დაიწყო სამი ახალი ფილმის მონახაზის შექმნა. 2012 წლის ოქტომბერში უოლტ დისნეის კომპანიამ გადაწყვიტა Lucasfilm-ის შეძენა და გამოაცხადა, რომ მეშვიდე ეპიზოდი გამოვიდოდა 2015 წელს. მოგვიანებით ცნობილი გახდა, რომ სამი ახალი ფილმი (ეპიზოდები VII–IX) ეფუძნებოდა ლუკასის მიერ კომპანიის გაყიდვამდე შექმნილ მონახაზებს. Lucasfilm-ის თანათავმჯდომარე კეთლინ კენედი კომპანიის პრეზიდენტი გახდა. გარდა ამისა, იგი „ვარსკვლავური ომების“ აღმასრულებელ პროდიუსერად დაინიშნა, ხოლო ლუკასი — შემოქმედებით კონსულტანტად.
ძალის გამოღვიძება
მეორე სიკვდილის ვარსკვლავის განადგურებიდან 30 წლის შემდეგ ლუკი, ამჯერად უკვე უკანასკნელი ჯედაი, გამქრალია. იმპერიის ნარჩენები გარდაიქმნა პირველ ორდენად, რომელიც ლუკის და ახალი რესპუბლიკის განადგურებას ცდილობს. მას უპირისპირდება წინააღმდეგობა, რომელსაც მეთაურობს გენერალი ლეია ორგანა. ჯაკუზე პილოტი პო დემერონი მოიპოვებს ნაწილს რუკის, რომელზეც მითითებულია ლუკის ადგილსამყოფელი. მოიერიშეები კაილო რენის, ბნელ მხარეზე გადასული ლეიას და ჰან სოლოს შვილის მეთაურობით, იჭერენ პოს. მისი დროიდი BB-8 იპარება რუკით და მოგზაურობისას ხვდება ნაგვის შემგროვებელ რეის. კაილო აწამებს პოს და შეიტყობს დროიდის შესახებ. მოიერიში FN-2187 თვითნებურად ტოვებს პირველ ორდენს და ათავისუფლებს პოს, რომელიც მას „ფინს“ არქმევს. ისინი იპარებიან TIE გამანადგურებლით, მაგრამ ავარიულად ეშვებიან ჯაკუზე, სადაც პო იკარგება. ფინი პოულობს რეის და BB-8-ს, ისევე, როგორც პირველი ორდენი. პო, რეი და დროიდი გარბიან „ათასწლიანი შავარდენით“. მათ პოულობენ ჰან სოლო და ჩუბაკა. მოგვიანებით რეი ჩავარდება რენის ხელში და აღმოჩნდება, რომ გოგონას ძალის გამოყენება თვისება აქვს. რენი კლავს საკუთარ მამას, იმ იმედით, რომ ძალის ბნელ მხარეს უფრო დაუახლოვდება და უფრო ოსტატური გახდება. საბოლოო ორთაბრძოლისას რეი მას ამარცხებს და გადარჩენილები ბრუნდებიან აჯანყებულთა ბაზაზე. დროიდი R2-D2 მოულოდნელად იღვიძებს და მასში და BB-8-ში დამალული რუკების სინქრონიზაციით პოულობენ ლუკის ადგილსამყოფელს. რეი მიემგზავრება შორეულ კუნძულზე, რომელზეც უკანასკნელი ჯედაი იმალება, პოულობს და აწვდის სინათლის მახვილს.
მეშვიდე ეპიზოდის სცენარზე თავდაპირველად მაიკლ არნდტს უნდა ემუშავა, მაგრამ 2013 წლის ოქტომბერში ცნობილი გახდა, რომ სცენარისტები იქნებოდნენ ლოურენს კესდენი და ჯეი ჯეი აბრამსი. 2013 წლის 25 იანვარს უოლტ დისნეის სტუდიებმა და Lucasfilm-მა ოფიციალურად გამოაცხადეს, რომ აბრამსი მეშვიდე ეპიზოდის რეჟისორი და პროდიუსერი იქნებოდა, ხოლო დაეხმარებოდნენ ბრაიან ბერკი და აბრამსის კომპანია
Bad Robot Productions.
უკანასკნელი ჯედაი
2012 წლის 20 ნოემბერს The Hollywood Reporter-იდან ცნობილი გახდა, რომ კესდენი და საიმონ კინბერგი იქნებოდნენ მერვე და მეცხრე ეპიზოდების პროდიუსერები და სცენარის ავტორები. მოგვიანებით გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ისინი ამ ფილმების შემოქმედებითი კონსულტანტები იქნებოდნენ, ისევე, როგორც ცალკე ფილმების სცენარისტები. ამასთან, ჯონ უილიამსი, წინა ფილმების კომპოზიტორი, ახლებზეც იმუშავებდა.
2015 წლის 12 მარტს Lucasfilm-მა გამოაცხადა, რომ რაიან ჯონსონი იქნებოდა მერვე ეპიზოდის რეჟისორი, ხოლო რემ ბერგმანი — პროდიუსერი. თავდაპირველად ცნობილი იყო, რომ ჯონსონი მეცხრე ეპიზოდზეც იმუშავებდა, მაგრამ მოგვიანებით განმარტეს, რომ იგი მხოლოდ საერთო მონახაზის ავტორი იყო. ჯონსონმა მოგვიანებით Twitter-ზე დაწერა, რომ უკანასკნელი ინფორმაცია მოძველებული იყო და იგი სინამდვილეში ფილმის თანასცენარისტი არ ყოფილა. როდესაც მერვე ეპიზოდის შესახებ 2014 წლის აგვისტოში ჰკითხეს, ჯონსონმა განაცხადა: „ამაზე საუბარი მოსაწყენია, ვინაიდან მხოლოდ იმის თქმა შემიძლია, რომ ბედნიერი ვარ. არ მაქვს შიში, რომელსაც ველოდი. ამჟამად არ მაქვს. მომავალში ვიცი, მექნება.“
„უკანასკნელი ჯედაის“ ძირითადი გადაღებები დაიწყო 2016 წლის თებერვალში. დამატებითი სცენები დუბროვნიკში იმავე წლის 9-16 მარტს გადაიღეს, ისევე, როგორც ირლანდიაში, მაისში. გადაღებები 2016 წლის ივლისში დასრულდა. 27 დეკემბერს კერი ფიშერი გარდაიცვალა, თუმცა მანამდე დაასრულა მერვე ეპიზოდში გადაღება. ფილმი გამოვა 2017 წლის 15 დეკემბერს.
სკაიუოკერის აღზევება
მეცხრე ეპიზოდის წარმოება დაიწყება 2017 წელს. Variety-ის და Reuters-ის თანახმად, კერი ფიშერს სცენარის მიხედვით ამბავში მნიშვნელოვანი როლი ეკავა. ამ მიზეზით, Lucasfilm-ს, დისნეის და სხვებს დასჭირდებათ ისეთი სცენარის შექმნა, რომელიც მის გარდაცვალებას ფილმის ფარგლებში ლოგიკურ სახეს მიანიჭებს. 2017 წლის იანვარში Lucasfilm-მა განაცხადა, რომ ფიშერის ციფრულად შექმნას არ აპირებდა. აპრილში ტოდ ფიშერმა და ბილი ლურდმა დისნეის მისცეს უფლება, გამოეყენებინა უკანასკნელი კადრები კერის მონაწილეობით, მაგრამ იმავე თვეში კეთლინ კენედიმ განაცხადა, რომ ფიშერი მეცხრე ეპიზოდში საერთოდ არ გამოჩნდებოდა. ფილმის ძირითადი გადაღებები დაიწყო 2018 წლის იანვარში. იგი გამოვიდა 2019 წლის 20 დეკემბერს.
ანთოლოგიური ფილმები
2013 წლის 5 თებერვალს დისნეის აღმასრულებელმა დირექტორმა ბობ აიგერმა ისაუბრა ორი ცალკე ფილმის წარმოების შესახებ, რომლებზეც სცენარისტების სახით იმუშავებდნენ ლოურენს კესდენი და საიმონ კინბერგი. 6 თებერვალს Entertainment Weekly-ში დაიწერა, რომ დისნეი მუშაობდა ორ ფილმზე — ჰან სოლოს და ბობა ფეტის შესახებ. დისნეის ფინანსურმა დირექტორმა ჯეი რასულომ ისინი აღწერა, როგორც პერსონაჟების წარმოშობის ამბები. კეთლინ კენედიმ განმარტა, რომ ეს ცალკე ფილმები არ გადაიკვეთებიან გაგრძელების ტრილოგიასთან: „ჯორჯმა კარგად იცოდა, როგორ მოქმედებს ეს. კანონი, რომელიც მან შექმნა, „ვარსკვლავური ომების“ საგა არის“. ამჟამად, „ეპიზოდი VII“ ამ კანონში შედის. ფილმები-განშტოებები, ან რაც ეწოდებათ, ეკუთვნიან სამყაროს, რომელიც მან შექმნა. ამ ფილმების პერსონაჟებს საგის ეპიზოდებს ვერ მოვწყვიტავთ. ანუ, შემოქმედებითი კუთხით, ეს მიმართულება ჯორჯმა კარგად განსაზღვრა.“
2015 წლის აპრილში Lucasfilm-მა და კენედიმ გამოაცხადეს, რომ ცალკე ფილმები „ვარსკვლავური ომების ანთოლოგიის“ ნაწილს შეადგენდნენ.
განდგომილი ერთი
„განდგომილი ერთი: ვარსკვლავური ომების ამბავი“ არის აჯანყებულთა რაზმის ამბავი, იმის შესახებ, თუ როგორ მოიპარეს სიკვდილის ვარსკვლავის სქემები. მოვლენები მეოთხე ეპიზოდამდე მიმდინარეობს.
ფილმის იდეის ავტორია ჯონ ნოლი, რომელიც წინარეისტორიის ტრილოგიის ვიზუალურ ეფექტებზე მუშაობდა. 2014 წლის მაისში Lucasfilm-მა გამოაცხადა, რომ გარეთ ედვარდსი პირველი ანთოლოგიური ფილმის რეჟისორი იქნებოდა, ხოლო გერი უიტა — სცენარის პირველი ვერსიის ავტორი. ფილმის გამოსვლა 2016 წლის 16 დეკემბრისთვის დაიგეგმა. 2015 წლის 12 მარტს ცნობილი გახდა ფილმის სახელწოდება და კრის უაიცის შესახებ, რომელიც სცენარზე მუშაობდა, ისევე, როგორც მსახიობების, ფელისიტი ჯოუნსის, ბენ მენდელსონის და დიეგო ლუნას ვინაობა. 2015 წლის აპრილში ღონისძიების Star Wars Celebration ფარგლებში ნაჩვენები იქნა ფილმის წინასწარი ტრეილერი. Lucasfilm-მა აგრეთვე გამოაცხადა სიუჟეტი და ის, რომ გადაღება 2015 წლის ზაფხულში დაიწყებოდა. ედვარდსი: „ეს არის ინდივიდუალური პიროვნებების გუნდი, რომელსაც ჯადოსნური ძალები არ გააჩნია, მაგრამ გალაქტიკას იმედს აძლევენ.“ ფილმის სტილზე საუბრისას იგი ამბობდა, რომ მასში ომის შესახებ ფილმების განწყობაა: „ომის რეალობა ასეთია. კარგები ცუდები ხდებიან. ცუდები — კარგები. დატვირთულია, ფილმის გადასაღებად ძალიან მდიდარი სცენარია“. დებიუტის შემდეგ „განდგომილმა“ ძირითადად დადებითი შეფასებები მიიღო — მსახიობთა შესრულებისთვის, მოქმედების სცენებისთვის, საუნდტრეკისთვის, ვიზუალური ეფექტებისთვის და ბნელი განწყობისთვის. გამოსვლიდან ერთი კვირის განმავლობაში მისმა შემოსავალმა 500 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა. მასში აგრეთვე ჩნდებიან პერსონაჟები ანიმაციური სერიალებიდან: სო გერერა („კლონების ომებიდან“) ერთ-ერთი წამყვანი გმირის სახით და ჩოპერი (იგივე C1-10P, „აჯანყებულებიდან“).
სოლო: ვარსკვლავური ომების ამბავი
„სოლო: ვარსკვლავური ომების ამბავი“, ფილმი ჰან სოლოს შესახებ, აღწერს მოვლენებს მეოთხე ეპიზოდამდე.
სცენარის ავტორები არიან ლოურენს კესდენი და მისი შვილი, ჯონი. ახალგაზრდა სოლოს როლს თამაშობს ოლდენ ერენრაიქი, ჩუბაკას — იონას სუოტამო (იგი აგრეთვე ამ როლს ასრულებს „ძალის გამოღვიძებაში“ და „უკანასკნელ ჯედაიში“), ლენდო კალრისიანს — დონალდ გლოვერი. ფილმში აგრეთვე მონაწილეობენ ემილია კლარკი და ვუდი ჰარელსონი. რეჟისორები ფილ ლორდი და კრისტოფერ მილერი თავდაპირველად პროექტზე მუშაობდნენ, მაგრამ შემოქმედებითი უთანხმოებების გამო, იგი დატოვეს 2017 წლის ივნისში, როდესაც ძირითადი გადაღებებისთვის დარჩენილი იყო სამ-ნახევარი კვირა. ოსკარის მფლობელმა რონ ჰოვარდმა მათი ადგილი დაიკავა. მიუხედავად იმისა, რომ მისთვის ეს „ვარსკვლავური ომების“ პირველი ფილმია, მანამდე ჰოვარდი Lucasfilm-თან მსახიობის — ლუკასის მიერ გადაღებულ „ამერიკულ გრაფიტიში“ და მის გაგრძელებაში, ისევე, როგორც რეჟისორის სახით თანამშრომლობდა („უილოუ“, 1988). ამასთან, ჰოვარდი, ისევე, როგორც სტივენ სპილბერგი და რობერტ ზემეკისი, იყო ერთ-ერთი მათგან, ვისაც ლუკასმა შესთავაზა „ფარული საფრთხის“ გადაღება. ჯორჯმა გადაწყვიტა თავად ემუშავა რეჟისორად მხოლოდ მას შემდეგ, რაც სამივემ უარი უთხრა, ხოლო ჰოვარდი ამტკიცებდა: „ჯორჯ, შენ უნდა გადაიღო!“ ფილმის დისტრიბუტორია Walt Disney Studios Motion Pictures. იგი 2018 წლის 25 მაისს გამოვიდა.
მსახიობები და პერსონალი
მსახიობები
პერსონალი
ტექნიკური ინფორმაცია
„ვარსკვლავური ომების“ შვიდივე ძირითადი ფილმი გადაღებულია თანაფარდობით 2.39:1. ორიგინალური და გაგრძელების ტრილოგიები გადაღებულია ანამორფული ლინზებით. ეპიზოდები IV, V და VII გადაღებულია Panavision-ით, ხოლო ეპიზოდი VI — Joe Dunton Camera-ს (JDC) არეალით. ეპიზოდი I გადაღებულია Hawk-ის ანამორფული ლინზებით, Arriflex-ის კამერებით, ხოლო ეპიზოდები II და III – Sony-ს CineAlta-ს მაღალი გარჩევადობის ციფრული კამერებით.
ბენ ბერტი მუშაობდა ორიგინალური ფილმის ეფექტებზე. შედეგი იმდენად შთამბეჭდავი იყო, რომ კინემატოგრაფიული ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიამ გადასცა სპეციალური მიღწევების ჯილდო, ვინაიდან ბერტის მიერ შესრულებული ნამუშევრისთვის განკუთვნილი კატეგორია მისი ჯილდოების ჩამონათვალში არ ჰქონდა. Lucasfilm developed the THX sound reproduction standard for Return of the Jedi. ჯონ უილიამსი შვიდივე ძირითადი ფილმის მუსიკის ავტორია. ლუკასის ჩანაფიქრით, მუსიკას განსაკუთრებული როლი უნდა ჰქონოდა, ყოველი პერსონაჟისთვის უნიკალური მუსიკალური თემით. ფილმის მთავარი თემა მუსიკის ისტორიაში ერთ-ერთ ცნობილ კომპოზიციად იქცა.
სპეციალურ ეფექტებზე აგრეთვე მუშაობდა ჯონ სტირსი, რომელმაც შექმნა R2-D2, ლუკის ლენდსპიდერი, ჯედაების სინათლის მახვილები და სიკვდილის ვარსკვლავი. ხმლების ქორეოგრაფიაზე ორიგინალურ ტრილოგაში მუშაობდა კინოინდუსტრიის წამყვანი მოფარიკავე ბობ ანდერსონი. იგი იყო მარკ ჰემილის (ლუკ სკაიუოკერი) ინსტრუქტორი და დართ ვეიდერის როლის შემსრულებლის დუბლიორი მეხუთე და მეექვსე ეპიზოდების ორთაბრძოლების სცენებში. მისი როლი ხაზგასმულია დოკუმენტურ ფილმში „მახვილის სრულყოფა“, სადაც იგი იხსენებს, თუ როგორ მუშაობდა ორიგინალურ ტრილოგიაზე.
წარმატება
კინოგაქირავება
კრიტიკოსების და სხვა მაყურებლების გამოხმაურებები
აკადემიის ჯილდოები
რვა მხატვრული ფილმი საერთო ჯამში ნომინირებული იყო 29 ოსკარზე და გაიმარჯვა შვიდ კატეგორიაში. ფილმებს აგრეთვე მიენიჭა ჯილდოები სპეციალური მიღწევებისთვის. „ვარსკვლავურმა ომებმა“ მიიღეს შვიდი ჯილდო და ოთხი ნომინაცია, „იმპერიის საპასუხო შეტევამ“ – ორი ჯილდო (ჩვეულებრივი და სპეციალური მიღწევებისთვის) და ორი ნომინაცია, „ჯედაის დაბრუნებამ“ – ჯილდო სპეციალური მიღწევებისთვის და ოთხი ნომინაცია, „ფარულმა საფრთხემ“ – სამი ნომინაცია, „კლონების შეტევამ“ და „სითების შურისძიებამ“ – თითო-თითო ნომინაცია, „ძალის გამოღვიძებამ“ – ხუთი ნომინაცია, ხოლო „განდგომილმა“ – ორი ნომინაცია.
ფრენჩაიზის ოთხი ფილმი, „ჯედაის დაბრუნება“, „ფარული საფრთხე“, „ძალის გამოღვიძება“, და „განდგომილი ერთი“ ნომინირებული იყო ოსკარზე ხმის საუკეთესო ხმისთვის. ორი ფილმი, „ვარსკვლავური ომები“ და „იმპერიის საპასუხო შეტევა“ ამ კატეგორიაში ჯილდოს მფლობელი გახდა. ოთხი ფილმი, „ფარული საფრთხე“, „კლონების შეტევა“, „ძალის გამოღვიძება“, და „განდგომილი ერთი“ ნომინირებული იყო ოსკარზე საუკეთესო ვიზუალური ეფექტებისთვის. კატეგორიაში გაიმარჯვა „ვარსკვლავურმა ომებმა“, ხოლო „იმპერიის საპასუხო შეტევამ“, „ჯედაის დაბრუნებამ“ და „ძალის გამოღვიძებამ“ მიიღეს ნომინაციები ოსკარზე საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის — კატეგორიაში „ვარსკვლავურმა ომებმა“ გაიმარჯვა. „ძალის გამოღვიძება“ ნომინირებული იყო ოსკარზე საუკეთესო მონტაჟისთვის, თუმცა გაიმარჯვა მხოლოდ „ვარსკვლავურმა ომებმა“. მან აგრეთვე გაიმარჯვა საუკეთესო მხატვრული გაფორმების კატეგორიაში, რომელშიც აგრეთვე ნომინირებული იყო „იმპერიის საპასუხო შეტევა“ და „ჯედაის დაბრუნება“. როგორც „ჯედაის დაბრუნება“, ასევე „ფარული საფრთხე“, და „ძალის გამოღვიძება“ ნომინირებული იყო ოსკარზე საუკეთესო ხმის მონტაჟისთვის. „ვარსკვლავური ომები“ გახდა ჯილდოს მფლობელი კოსტიუმების საუკეთესო დიზაინისთვის. მან აგრეთვე მიიღო რამდენიმე ნომინაცია ოსკარზე საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში (ალეკ გინესი), საუკეთესო რეჟისორისთვის (ჯორჯ ლუკასი), საუკეთესო სურათისთვის და საუკეთესო ორიგინალური სცენარისთვის. „სითების შურისძიება“ აგრეთვე ნომინირებული იყო საუკეთესო გრიმის და ვარცხნილობის კატეგორიაში.
სხვა მედიაში
მოძველებული ტერმინი „ვარსკვლავური ომების გაფართოებული სამყარო“ (1977-2014) გამოიყენებოდა „ვარსკვლავური ომების“ ნებისმიერი ლიცენზირებული თხრობითი მასალისთვის, რომლის მოვლენები მიმდინარეობდა ფილმებში აღწერილი ამბების მიღმა — ტელე და ანიმაციური სერიალების, ვიდეოთამაშების, რომანების და კომიქსების ჩათვლით. Lucasfilm-ის მიერ კავშირი ფილმებს და გაფართოებული სამყაროს პროდუქციის შორის დაცული იყო. თუმცა, 2014 წლის აპრილში ცნობილი გახდა, რომ უკანასკნელი გახდებოდა „ვარსკვლავური ომების ლეგენდები“ და ფრენჩაიზის კანონიკურ ნაწილს აღარ შეადგენდა. აგრეთვე შეწყდებოდა ნებისმიერი დაკავშირებული ნაწარმის გამოცემა („ლეგენდების“ სახელწოდებით გამოცემული მაინც არაკანონიკურია). ამასთან, მასიური მრავალმოთამაშიანი ონლაინ თამაშ Star Wars: The Old Republic-ის ჩამოსატვირთი შინაარსი დარჩა წარმოებაში. ცვლილება მიზნად ისახავდა „რეჟისორებისთვის მაქსიმალური თავისუფლება მიენიჭებინა“ და მაყურებლისთვის გაგრძელების ტრილოგიის და ანთოლოგიური ფილმების წარმოებისას „მოულოდნელობის და აღმოჩენების ელემენტი შეენარჩუნებინა“. „ვარსკვლავური ომების“ შეცვლილი კანონი ამჟამად შეიცავს ძირითად სრულმეტრაჟიან ფილმებს და ანიმაციურ სერიალ „კლონების ომებს“, ისევე, როგორც უკანასკნელის საპილოტო შესავალს, სრულმეტრაჟიან ფილმს. ნებისმიერ შემოქმედებით ნიმუშს ამჟამად აკონტროლებს Lucasfilm-ის განშტოება, Story Group, რომელიც პასუხისმგებელია ამბის თხრობის და ერთიანი ხედვის შენარჩუნებაზე. ახალი კანონის პირველი პროექტი იყო ანიმაციური სერიალი „აჯანყებულები“, რასაც მოჰყვა კომიქსების სერია Marvel-ისგან, Del Rey-ს მიერ გამოქვეყნებული რომანები და გაგრძელების ტრილოგიის პირველი ფილმი „ძალის გამოღვიძება“.
ტელევიზია
1977 წლის ფილმის პოპულარობას მოჰყვა „სპეციალური საშობაო გამოშვება“, რომელიც CBS-ზე 1978 წელს გავიდა. მისი სიუჟეტით ჩუბაკა ბრუნდება მშობლიურ პლანეტა კაშიიკზე, რათა ოჯახთან ერთად „სიცოცხლის დღე“ აღნიშნოს. ლუკასს არ მოეწონა ეს გამოშვება და აკრძალა მისი ხელახალი ჩვენება ან ვიდეოზე გამოშვება. სატელევიზიო ფილმებს, რომლებშიც გამახვილებულია ყურადღება ევოკ უიკეტზე („ჯედაის დაბრუნებიდან“) — „გულადების ქარავანს“ (1984) და „ბრძოლას ენდორისთვის“ (1985), მოჰყვა ანიმაციური სერიალები „დროიდები“ (1985–1986) და „ევოკები“ (1985–1986). ანიმაციური მინისერიალი „კლონების ომები“ (2003–2005) გამოვიდა „კლონების შეტევის“ შემდეგ და დასრულდა „სითების შურისძიებამდე“. მასში აღწერილია ორივე ფილმის შორის არსებულ შუალედში მომხდარი მოვლენები. 2014 წლის აპრილში ამ გამოშვებებმაც კანონიკური სტატუსი დაკარგეს.
ყველა შემდგომი ანიმაციური სერიალი კანონიკურად ითვლება და შექმნილია სამგანზომილებიანი გრაფიკით. „კლონების ომები “ (2008–2014) გამოვიდა ამავე სახელწოდების სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმის შემდეგ. მისი მოვლენები მიმდინარეობს მხატვრული ფილმის მეორე და მესამე ეპიზოდს შორის. „ვარსკვლავური ომები: აჯანყებულები“ (2014–დღემდე) აღწერს „სითების შურისძიებას“ და „ახალ იმედს“ შორის დატრიალებულ მოვლენებს. მისი მთავარი პერსონაჟები არიან აჯანყებულები, რომლებიც გალაქტიკურ იმპერიას უპირისპირდებიან. 2D ანიმაციური მინისერიალი „ვარსკვლავური ომები: ბედისწერის ძალა“ (2017–დღემდე) ყურადღებას ამახვილებს მდედრობით პერსონაჟებზე — პრინცესა ლეიაზე, რეიზე, ჯინ ერსოზე, ასოკა ტანოზე და პადმე ამიდალაზე. პირველი რვა ეპიზოდი YouTube-ზე 2017 წლის ივლისში გამოვიდა, კიდევ რვა – 2017 წლის ბოლოს.
2005 წლიდან Lucasfilm-ში მუშაობდნენ მხატვრულ სატელევიზიო პროექტზე. მისი მოვლენები უნდა განვითარებულიყო წინარეისტორიების და ორიგინალური ტრილოგიების შუალედში. ცნობილია, რომ სერიალში აღწერილია „ახალ იმედამდე“ არსებული დანაშაულებრივი და პოლიტიკური ძალების შეჯახება. 2015 წლის დეკემბრისთვის Lucasfilm განაგრძობდა პროექტის შემუშავებას.
„ვარსკვლავური ომების“ ოფიციალურ საიტზე ქვეყნდება ვებ-სერია, რომელშიც წარმოდგენილია ინტერვიუები რეჟისორებთან, პროდიუსერებთან, მსახიობთა გუნდის წევრებთან და ფრენჩაიზის სცენარისტებთან და მწერლებთან.
ნაბეჭდი მედია
„ვარსკვლავურ ომებზე“ დაფუძნებული წიგნები თავდაპირველად გამოვიდა პირველ ფილმამდე. 1976 წელს პირველი რომანი გამოქვეყნდა ლუკასის, როგორც ავტორის მითითებით, თუმცა სინამდვილეში ავტორი ალან დინ ფოსტერი იყო. „გაფართოებული სამყაროს“ პირველი ამბავი გამოქვეყნდა Marvel Comics-ის „ვარსკვლავური ომების“ #7 ნომერში, 1978 წლის იანვარში (პირველ ექვსი ნომერი მიეძღვნა თავად ფილმის კომიქსად ადაპტირებას). შემდეგ თვეში ამას მოჰყვა დინ ფოსტერის რომანი „ძალაუფლების ბროლის ნამსხვრევი“.
რომანები
ფოსტერის „ძალაუფლების ბროლის ნამსხვრევი“ იყო გაფართოებული სამყაროს სერიის პირველი რომანი. მისი მოვლენები მიმდინარეობდა 1977 წლის ფილმის და „იმპერიის საპასუხო შეტევის“ შუალედში. რომანების სერიაში უფრო ვრცლად იყო მოთხრობილი „ვარსკვლავური ომების“ მოვლენებზე პირველ ფილმამდე და მის შემდგომ. ორიგინალური ტრილოგიის (1977–1983) გამოსვლის წლებში გაფართოებული სამყარო უფრო დაიხვეწა, მაგრამ 1990-იანებში მასზე მუშაობა შენელდა. ინტერესი სერიისადმი გამოაღვიძა ტიმოთი ზანის „თრონის ტრილოგიამ“ (1992-1994). მას მოჰყვა სტივ პერის „ვარსკვლავური ომები: იმპერიის აჩრდილები“ (1996), ისევე, როგორც დაკავშირებული ვიდეოთამაში და კომიქსი, რომელთა მოვლენები მიმდინარეობდა მეხუთე და მეექვსე ეპიზოდს შორის. ამას მოჰყვა რამდენიმე ასეული რომანი, გამოცემული Bantam-ის და Del Rey-ს მიერ. მოვლენები, რომლებიც განვითარდა მეექვსე ეპიზოდის შემდეგ, განიხილებოდა „ჯედაების ახალ ორდენში“ — როგორც ორიგინალური, ასევე გაფართოებული სამყაროს პერსონაჟების მონაწილეობით. უფრო ახალგაზრდა მკითხველისთვის მომზადდა კიდევ სამი სერია. „ჯედაის შეგირდში“ მოთხრობილია ობი-ვან კენობის და კუაი-გონ ჯინის შესახებ — თუ რა ხდებოდა პირველი ეპიზოდის მოვლენებამდე. „ჯედაის მოგზაურობაში“ აღწერილია ენეკინის შეგირდობის პერიოდი, როდესაც მას ობი-ვანი ამზადებდა. „ჯედაებიდან უკანასკნელი“ ასევე ობი-ვანზეა, ისევე, როგორც სითების შურისძიებას გადარჩენილ რამდენიმე ჯედაიზე. მას შემდეგ, რაც დისნეიმ „ვარსკვლავური ომები“ შეიძინა, გაფართოებულმა სამყარომ „ლეგენდების“ სახელწოდება მიიღო და არაკანონიკური გახდა. ამრიგად, „ლეგენდების“ სახელწოდებით კვლავ გამოდის სხვადასხვა პროდუქცია, მაგრამ იგი არაკანონიკურია.
Disney Publishing Worldwide 2014 წლის სექტემბრიდან Del Rey-ს მეშვეობით გამოსცემს სერიის კანონიკურ წიგნებს, რაშიც აგრეთვე ეხმარება Lucasfilm Story Group. გამოცემები ორ თვეში ერთხელ გამოდის.
ამავე დროს, ჯორჯ ლუკასის მიერ გადაღებული ფილმების მეშვეობით კანონიკური გახდა ელემენტები, რომლებიც, ამასთან, არაკანონიკურ თხრობას ეკუთვნის. ასეთია პლანეტა კორუსანტი, პირველი ეპიზოდიდან. დეივ ფილონის სერიალ „აჯანყებულებში“ კანონიკური სახე შეიძინა უმაღლესმა ადმირალმა თრონმა, ამჟამად არანაკანონიკური „თრონის ტრილოგიიდან“.
კომიქსები
Marvel Comics „ვარსკვლავური ომების“ კომიქსებს და ადაპტირებებს გამოსცემდა 1977-1986 წლებში. მასზე მუშაობდა მრავალი ავტორი, მათ შორის — როი თომასი, არჩი გუდვინი, ჰოვარდ ჩეიკინი, ელ უილიამსონი, კარმინ ინფანტინო, ჯინ დეი, უოლტ სიმონსონი, მაიკლ გოლდენი, კრის კლერმონტი, უილს პორტაციო, ჯო დაფი და რონ ფრენზი. Los Angeles Times Syndicate ბეჭდავდა რას მენინგის, გუდვინის და უილიამსონის მოკლე კომიქსებს, ხოლო გუდვინი ფსევდონიმით წერდა, 1980-იანების მეორე ნახევარში Marvel-მა გამოაცხადა, რომ გამოსცემდა ახალ კომიქსს, ტომ ვეიტჩის და კემ კენედის ავტორობით. თუმცა, 1991 წლის დეკემბერში Dark Horse Comics-მა მოიპოვა ლიცენზია სერიაზე და გამოსცა მთელი რიგი ორიგინალური თავგადასავლების, რომელთა მოვლენები მიმდინარეობდა იგივე სამყაროში, ამბიციური გაგრძელებებიდან ორიგინალურ ტრილოგიამდე — მაგალითია „ბნელი იმპერია“ — და პაროდიულ კომიქსებამდე, როგორიც იყო „ტეგი და ბინკი“.
2014 წლის 3 იანვარს ყველა მანამდე გამოცემული ნამუშევარი გამოცხადდა „ლეგენდად“. Dark Horse-ის საგამომცემლო უფლებები გადავიდა Marvel-თან (რომელიც 2009 წლიდან ასევე დისნეის ფილიალია) და დაიწყო ახალი სერიის გამოცემა, რომელიც ფრენჩაიზისთვის კანონიკური იყო. პირველი კომიქსი 2015 წლის 14 იანვარს გამოვიდა. 2017 წელს IDW-მ შეიძინა უფლება, შეექმნა „ვარსკვლავური ომები: თავგადასავლები“ — სერია ნებისმიერი ასაკის მკითხველისთვის, რომელიც Marvel-ის გამოცემების პარალელურად გამოვიდოდა.
ისევე, როგორც წიგნების შემთხვევაში, ლუკასმა კომიქსების ელემენტების გამოყენებით ზოგიერთი ასეთი აქცია კანონიკურად. Dark Horse Comics-ის სერიის პერსონაჟი ეილა სეკურა ნათელი მაგალითია — ლუკასს იგი ძალიან მოსწონდა და „კლონების შეტევაში“ გამოიყენა.
ვიდეოთამაშები
„ვარსკვლავური ომების“ ვიდეოთამაშების კომერციალიზაცია დაიწყო 1982 წელს Star Wars:
The Empire Strikes Back-ით, რომელიც Parker Brothers-ის მიერ Atari 2600-ისთვის შეიქმნა. მას შემდეგ გაიხსნა მთელი სერია კოსმოსური ფრენის სიმულირების, პირველი პირის მსროლელის, როლური, რეალური დროის და სხვა ჟანრის თამაშების, რომლებიც სხვადასხვა დროს მომზადდა პლატფორმებისთვის PS3, PSP, PS2, Xbox 360, Nintendo DS, Wii და უახლესი Xbox One-ისთვის და PlayStation 4-ისთვის. მობილური თამაში Star Wars: Uprising, ისევე, როგორც მომავალი Star Wars: Battlefront II, აღნიშნული ორი პლატფორმისთვის, არის პირველი კანონიკური ამ ფრენჩაიზში.
კრიტიკოსების მიერ აღიარებულია პირველი თამაში სერიიდან Knights of the Old Republic, რომელშიც ყურადღება გამახვილებულია ჯედაის ორდენზე ფილმებში მიმდინარე მოვლენებამდე 4000 წლით ადრე. Star Wars: The Force Unleashed და მისი გაგრძელება აღწერენ დართ ვეიდერის იდუმალ შეგირდს, რომელიც დარჩენილ ჯედაებზე ნადირობს. მოვლენები მიმდინარეობს „ახალ იმედამდე“ 3 წლით ადრე. მოყვარულებს შორის ეს თამაშიც პოპულარული გახდა და შემდგომში გამოვიდა პლატფორმებზე PS3, Xbox 360 და სხვა კონსოლებისთვის.
ამჟამად ფრენჩაიზის ყველაზე გაყიდვადი თამაშებია Lego Star Wars და Battlefront, შესაბამისად — 12 და 10 მილიონი ასლის სახით. Battlefront-ის სერიაში ომები აღწერილია ფილმების მსგავსად, ხოლო Lego-ს Lego Star Wars-ში მეორდება პირველი ექვსი ფილმის, „კლონების ომის“ და „ძალის გამოღვიძების“ მოვლენები.
აუდიო
13 ეპიზოდისგან შემდგარი 1977 წლის ფილმის რადიო ადაპტირება, დაწერილი ამერიკელი ბრაიან დეილის და ჩაწერილი ჯონ მედენის რეჟისურით, პირველად გადაიცა ეროვნული საზოგადო რადიოს ეთერში, 1981 წელს. ეს ტრანსლირება წარმატებული იყო, ამიტომ 1982 წელს მოჰყვა „იმპერიის საპასუხო შეტევის“ დადგმაც. „ჯედაის დაბრუნება“ მხოლოდ 1996 წელს, ექვსი ეპიზოდის სახით გამოვიდა. 1983 წელს Buena Vista Records-მა გამოსცა ორიგინალური, 30 წუთიანი დადგმა „აჯანყებულთა მისია ორდ მანტელზე“, რომლის ავტორი ასევე დეილი იყო. 1990-იანებში Time Warner Audio Publishing-მა აუდიო დადგმების სახით გამოუშვა Dark Horse Comics-ის „ვარსკვლავური ომების“ რამდენიმე სერია.
თემატური პარკები და ატრაქციონები
სანამ ფრენჩაიზი დისნეის ხელში გადავიდოდა, ჯორჯ ლუკასმა 1986 წელს კომპანიის ცალკე სამმართველო Imagineering-თან ჩამოაყალიბა პარტნიორობა, რომლის ფარგლებში დისნეის თემატურ პარკებში უნდა შექმნილიყო რიგი „ვარსკვლავური ომების“ ატრაქციონების. პირველი ასეთი, Star Tours, 1987 წელს გაიხსნა, მისი რამდენიმე ვერსია კი წლების განმავლობაში დისნეის სხვა თემატურ პარკებშიც გაჩნდა. Star Tours დისნეილენდში და დისნეის ჰოლივუდის სტუდიებში დაიხურა 2010, ტოკიოს დისნეილენდში — 2012, ხოლო პარიზში — 2016 წელს. ყველა ორიგინალური სანახაობა გახდა Star Tours–The Adventures Continue. ახალში გამოიყენება რამდენიმე შემთხვევითი სცენა, ამიტომ თავგადასავალი ყოველთვის მოულოდნელია, 54 სხვადასხვა ვერსიით. ეს სანახაობა დისნეის ჰოლივუდის სტუდიაში და დისნეილენდში 2011 წელს გაიხსნა, ტოკიოს დისნეილენდში — 2013 წელს, ხოლო პარიზში — 2017 წელს.
დისნეის, ფრენჩაიზის ამჟამინდელი მფლობელის წარმომადგენლებმა განაცხადეს, რომ 2014 წლის აგვისტოდან აპირებდნენ ყველა თემატურ პარკში „ვარსკვლავური ომების“ თემების დამატებას. იმ დროს არსებობდა დაუდასტურებელი ხმები, რომ მთავარი ასეთი დამატება შეეხებოდა დისნეის ჰოლივუდის სტუდიებს. როდესაც ჰკითხეს, ფლობდა თუ არა დისნეი ინტელექტუალურ საკუთრებას, ფრენჩაიზს, რომელიც შეედრებოდა „ჰარი პოტერს“, კომპანიის თავმჯდომარემ და აღმასრულებელმა დირექტორმა ბობ აიგერმა გაიხსენა „მანქანები“, დისნეის პრინცესები და განაცხადა, რომ „ვარსკვლავური ომებიც“ ასეთივე წარმატებული იქნებოდა. აიგერმა 2015 წლის D23 Expo-ზე „ვარსკვლავური ომების“ დამატება ოფიციალურად განაცხადა 14 აკრიანი ტერიტორიის გაფართოებაზე. 2017 წელს, იმავე შეკრებაზე, ცნობილი გახდა, რომ ამ ტერიტორიას ეწოდებოდა Star Wars: Galaxy's Edge. ტერიტორიის გახსნა დაგეგმილია დისნეილენდში და დისნეის ჰოლივუდის სტუდიებში. თარიღი ჯერჯერობით უცნობია, მაგრამ ცნობილია, რომ მასში გამოიყენება „ათასწლიანი შავარდენის“ და „ძალის გამოღვიძების“ ბრძოლის საბოლოო სცენით შთაგონებული ახალი ატრაქციონები. „ვარსკვლავური ომების“ თემატური სასტუმროს შექმნის შესახებ ცნობილი გახდა 2017 წლის D23 Expo-ზე.
1997-2015 წლებში დისნეის ჰოლივუდის სტუდიების პარკში, მაისიდან ივნისამდე სხვადასხვა დროს ტარდებოდა სერია „Star Wars Weekends“, ყოველწლიური ფესტივალი. 2007 წლიდან ტარდება შოუ „Jedi Training: Trials of the Temple“, რომელშიც ირჩევენ ბავშვებს, რომლებსაც ასწავლიან ძალის და ჯედაების კანონებს. ეს სანახაობა დისნეის ჰოლივუდის სტუდიებში იმართება, ისევე, როგორც Tomorrowland Terrace-ში, დისნეილენდში. 2015 წლის ნოემბრიდან დისნეილენდში ტარდება სეზონური ღონისძიება „ძალის სეზონი“. ამას დაემატა გამოფენა „Star Wars Launch Bay“.
მერჩანდაიზი
ფილმების წარმატებამ „ვარსკვლავური ომები“ აქცია ერთ-ერთ წარმატებულ მერჩანდაიზად. 1977 წელს, ორიგინალური ფილმის ხილვის შემდეგ, ჯორჯ ლუკასმა გადაწყვიტა, საკუთარი, როგორც რეჟისორის, ჰონორარიდან 500 000 აშშ დოლარი გამოეკლო და მერჩანდაიზინგის უფლებები სრულად შეეძინა. ფრენჩაიზის არსებობის წლების განმავლობაში ასეთი შეთანხმება 20th Century Fox-ს 20 მილიარდი აშშ დოლარი დაუჯდა. დისნეიმ Lucasfilm-ის შეძენასთან ერთად მიიღო მერჩანდაიზინგზე უფლებებიც.
Kenner-მა პირველი ფილმის გამოსვლის პარალელურად გამოუშვა „ვარსკვლავური ომების“ პირველი სათამაშო ფიგურები. 80-იანებში გამოშვებული ფიგურები დღეს აუქციონებზე მაღალ ფასად იყიდება. 90-იანებიდან მოყოლებული, უფლებები ფიგურების გამოშვებაზე Hasbro-ს აქვს. აგრეთვე გამოშვებულია Pez-ის პროდუქცია — კანფეტებით შესავსები სათამაშოები.
„ვარსკვლავური ომები“ იყო პირველი ინტელექტუალური საკუთრება Lego Group-ს ისტორიაში, რომელსაც ლიცენზირება შეეხო, რასაც მოჰყვა Lego Star Wars — კონსტრუქტორების, ვიდეოთამაშების და ფილმების სერია. კონსტრუქტორების სარეკლამო კამპანიისთვის Lego-მ შექმნა ანიმაციური მოკლემეტრაჟიანი პაროდიები, მაგალითად — Revenge of the Brick (2005) და The Quest for R2-D2 (2009) — პირველი აქედან არის „სითების შურისძიების“, ხოლო მეორე – „კლონების ომების“ პაროდია. ამ წარმატებას მოჰყვა ანიმაციური კომედიური მინისერიალები, მაგალითად — The Yoda Chronicles (2013-2014) და Droid Tales (2015), რომლებიც Cartoon Network-ის ეთერში იყო ნაჩვენები, თუმცა 2014 წლიდან Disney XD-ზე გადაინაცვლა. Lego Star War-ის ვიდეოთამაშები ასევე აღიარებულია ბესტსელერებად.
1977 წელს გამოიცა სამაგიდო თამაში Star Wars: Escape from the Death Star (ეს არ არის იგივე, რაც ამავე სახელწოდების 1990 წლის სამაგიდო თამაში). თამაშის Risk სერიაში Hasbro-მ გამოუშვა „ვარსკვლავური ომების“ ორი თემატური გამოცემა: Star Wars Risk: The Clone Wars Edition (2005) და Risk: Star Wars Original Trilogy Edition (2006).
გამოსულია სამი ერთმანეთისგან განსხვავებული სამაგიდო როლებიანი თამაში: West End Games-ის ვერსია 1980-იანებში, Wizards of the Coast-ის ვერსია 2000-იანებში და Fantasy Flight Games-ის ვერსია 2010-იანებში.
„ვარსკვლავური ომების“ ბარათები გამოიცემოდა 1977 წლიდან, Topps-ის მიერ. გამოვიდა ათეულობით სერია, ხოლო Topps იყო აშშ-ში მათი ლიცენზირებული ავტორი. ზოგიერთი ბარათი იყენებს კადრს ფილმიდან, ხოლო სხვებზე გამოსახულებები შეიქმნა სპეციალურად ამ სერიებისთვის. ბარათების ნაწილი იქცა საკოლექციო იშვიათობად. ასეთი იყო სპეციალური პრომო-ბარათები — 1993 წლის Galaxy Series II-ს „მოფარფატე იოდას“ P3 ბარათი, რომლის ფასი ხოლმე 1000 ან მეტ აშშ დოლარამდე აღწევს. ძირითადი ბარათების ტირაჟი კვლავ ხელმისაწვდომია, მაგრამ დამატებითი, სპეციალური საკოლექციო ბარათები იშვიათია. 1995-2001 წლებში Decipher, Inc. ფლობდა ლიცენზიას და გამოსცემდა Star Wars Collectible Card Game-ს (SWCCG).
თემები, შედარებები და გავლენა სხვა ფრენჩაიზებზე
გარდა სამეცნიერო ფანტასტიკური ტექნოლოგიის, „ვარსკვლავური ომები“ შეიცავენ რაინდობის და პრინცესების თემას, რომელიც ფენტეზის ჟანრისთვის ტიპიურია. „ვარსკვლავური ომების“ სამყაროში, განსხვავებით იმ პერიოდის ფენტეზის და სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმებისგან, რომლებშიც ყველაფერი იყო სუფთა, გარემო პირველად იქნა ნაჩვენები, როგორც ბინძური და გასვრილი. ლუკასის მიერ „გამოყენებული მომავლის“ ხედვა შემდგომში უფრო მეტად გახდა პოპულარული „უცხოს“ ფრენჩაიზით (ბინძური კოსმოსური ხომალდით), აგრეთვე ფილმებით „შეშლილი მაქსი 2“ (პოსტ-აპოკალიფსის ტიპის უდაბნო) და „სამართებელზე მორბენალი“ (მომავლის ბნელი ქალაქი). ლუკასი შეგნებულად ქმნიდა პარალელებს სცენებს და დიალოგებს შორის, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც აღწერდა ლუკის და მისი მამის თავგადასავლებს.
შედარებები ისტორიულ მოვლენებთან
„ვარსკვლავური ომები“ შეიცავს პოლიტიკური მეცნიერების თემებს — დემოკრატიის დიქტატორულ რეჟიმზე უპირატესობით. პოლიტიკური მეცნიერება „ვარსკვლავური ომების“ მნიშვნელოვან ნაწილად ჩამოყალიბდა მას შემდეგ, რაც პირველი ფილმი გამოვიდა. „სითების შურისძიების“ სიუჟეტური კულმინაცია აწყობილია რომის რესპუბლიკის დაცემის და რომის იმპერიის ჩამოყალიბების შთაგონებით.
იმპერიული მოიერიშეები ფილმებში ატარებენ იგივე სახელწოდებას, რაც ნაცისტური მოიერიშეები (Sturmabteilung). იმპერიის ოფიცრების უნიფორმები ასევე ჰგავს ისტორიული გერმანიის, კერძოდ, ვერმახტის უნიფორმებს. იმპერიის თავდაცვის ოფიცრების ჩაცმულობა ახლოს არის შუცშტაფელის სტილთან — ოფიცრების ქუდებზე ადამის თავის მსგავსი სიმბოლოს ჩათვლით. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდის ტერმინები ასევე გამოიყენება ფრენჩაიზში — მაგალითად, პლანეტები კესელი (ალყაში მოქცევის დასახელება), ჰოთი (ჰერმან ჰოთი იყო აღმოსავლეთ ფრონტზე გერმანელი გენერალი) და ტატუინი (ტატაუინი არის ტუნისის პროვინცია, დაახლოებით ის ადგილი, სადაც ლუკასი იღებდა ამ პლანეტის სცენებს). პალპატინი კანცლერის შემდეგ იმპერიალისტური ძალების ადოლფ ჰიტლერის ანალოგად იქცა და დიქტატურა დაამყარა. ჯედაების განადგურება ჰოლოკოსტის, დიდი წმენდის, კულტურული რევოლუციის და გრძელი დანების ღამის მოვლენების მიხედვით არის აგებული. ამასთან, თავად ლუკასმა გაავლო პარალელები პალპატინს და ძალაუფლებისკენ მისწრაფვას და მაგალითად მოიყვანა იულიუს კეისარი, ნაპოლეონ ბონაპარტი და ადოლფ ჰიტლერი. „ახალ იმედში“ საბოლოო, მედლებით დაჯილდოების სცენა, ლენი რიფენშტალის „ნების ტრიუმფის“ ანალოგია. კოსმოსური ბრძოლები „ახალ იმედში“ აგებულია პირველი და მეორე მსოფლიო ომების პერიოდის საჰაერო ბრძოლების კინოქრონიკაზე.
ნაცისტური თემატიკის იმპერიასთან ინტეგრირება გრძელდება „ძალის გამოღვიძებაში“. რეჟისორი ჯეი ჯეი აბრამსი ამბობდა, რომ პირველი ორდენი, იმპერიული განშტოება, რომელიც, სავარაუდოდ, გაგრძელების ტრილოგიის მთავარი უარყოფითი ძალაა, ასევე შთაგონებული ნაცისტური რეჟიმის კიდევ ერთი ეპიზოდით. კერძოდ, მან გაიხსენა, თუ როგორ გაიქცნენ ომის დასრულების შემდეგ ნაცისტები არგენტინაში. იგი ამბობდა, რომ პირველი ორდენის კონცეფცია წარმოიშვა სცენარისტებთან საუბრისას, როდესაც მუშაობდნენ იდეაზე, თუ რა მოხდებოდა ნაცისტების კვლავ შეკრების შემთხვევაში.
გავლენა კულტურაზე
„ვარსკვლავური ომების“ საგამ თანამედროვე პოპულარულ კულტურაზე დიდი გავლენა მოახდინა. ფრენჩაიზის ციტირებებმა პოპულარულ კულტურაში ფესვები ღრმად გაიდგეს.. გამონათქვამები „ბოროტების იმპერია“ და „დაე, შენთან იყოს ძალა“ პოპულარული ლექსიკონის ნაწილებია. 1977 წლის ფილმმა მოახდინა კულტურის უნიფიცირება და მაყურებელთა ფართო სპექტრის მოწონება დაიმსახურა. შეიძლება ითქვას, რომ მან 1970-იანების მიწურულს და 1980-იანების დასაწყისში სამეცნიერო ფანტასტიკით დაინტერესების ტალღა გამოიწვია და სამეცნიერო ფანტასტიკური ჟანრის ფილმები აქცია ბლოკბასტერებად ან მასშტაბური წარმატება მოუპოვა. ასეთი გავლენის ფონზე აგრეთვე შეიქმნა მრავალი პაროდიული ნამუშევარი და მიძღვნა. პოპულარული და წარმატებული მაგალითებია Spaceballs, „გრიფინების“ ეპიზოდი „Laugh It Up, Fuzzball“, „რობოტი წიწილა: ვარსკვლავური ომები“ (სამი ეპიზოდი) და ერნი ფოსელიუსის „Hardware Wars“.
1989 წელს კონგრესის ბიბლიოთეკამ ფრენჩაიზის პირველი ფილმი შეიყვანა ფილმების ეროვნული რეესტრში, როგორც „კულტურულად, ისტორიულად და ესთეტიკურად მნიშვნელოვანი“ ნამუშევარი.
იგივე ბედი ხვდა წილად „იმპერიის საპასუხო შეტევას“, 2010 წელს. ამასთან, უცნობია, დაცულია ფილმის ორიგინალური თუ 1997 წლის სპეციალური ვერსიები.
მოყვარულების ნამუშევრები
„ვარსკვლავური ომების“ საგამ შთააგონა მრავალი მოყვარული, რომლებმაც შექმნეს გალაქტიკასთან დაკავშირებული ამბების საკუთარი, არაკანონიკური ვერსიები. უკანასკნელ წლებში ეს ტენდენცია წიგნებიდან გარდაიქმნა ფილმების გადაღების ტრადიციად. 2002 წელს Lucasfilm გახდა ასეთი ფილმების დაჯილდოების ცერემონიის სპონსორიც, რითაც ოფიციალურად აღიარა მათი შემქმნელები და ჟანრიც. გამომდინარე საავტორო უფლებებთან და სავაჭრო ნიშნებთან დაკავშირებული პოტენციური პრობლემებიდან, თავდაპირველად კონკურსზე დაშვებული იყო მხოლოდ პაროდიები, სახუმარო და სტანდარტული დოკუმენტური ფილმები. თავდაპირველად მოყვარულების გამოგონილი ელემენტები, რომლებიც არსებულ ფილმებთან პარალელებს ავლებდნენ, კონკურსის ჟიურის მიერ არ განიხილებოდა, მაგრამ 2007 წელს Lucasfilm-მა ფილმების მიღების სტანდარტები შეცვალა. მან ასე თუ ისე, ნება დართო, მაგრამ ოფიციალურად არავის ეხმარებოდა ასეთი ნამუშევრების წარმოებაში. კიდევ ერთ პირობას წარმოადგენდა ის, რომ შემქმნელებს არ ჰქონდათ „ვარსკვლავური ომების“ ფრენჩაიზის მეშვეობით რამე კომერციული შემოსავლის მიღების უფლება. მიუხედავად იმისა, რომ მრავალ სამოყვარულო ფილმში გამოყენებულია ლიცენზირებული გაფართოებული სამყაროს ელემენტები, ისინი კვლავ არ წარმოადგენენ კანონის ნაწილს.
იხილეთ აგრეთვე
ვარსკვლავური ომების არქიტექტურა
ოცნებათა იმპერია: ვარსკვლავური ომების ისტორია
ჯედაების აღწერა
ჯედაიზმი
არსებები
ფიზიკა
კანონი
„ვარსკვლავური ომების“ დღე
„ვარსკვლავური ომების“ გაფართოებული სამყარო
„ვარსკვლავური ომების“ მუსიკა
„ვარსკვლავური ომების“ როლებიანი თამაში
„ვარსკვლავური ომები“: სინათლის მახვილებით დუელის ევოლუცია
ვარსკვლავური ომების ისტორია
ტექნოლოგია
შენიშვნები
ბიბლიოგრაფია
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური არხი YouTube-ზე
საკოლექციო ნაწარმი
სქოლიო
20th Century Fox-ის ფილმები
სათავგადასავლო ფილმები სერიის მიხედვით
დისნეის ფრენჩაიზები
Elstree Studios-ის ფილმები
ეპიკური ფილმები
კომიქსებად ადაპტირებული ფილმები
რომანებად ადაპტირებული ფილმები
რადიოგადაცემებად ადაპტირებული ფილმები
ტელეგადაცემად ადაპტირებული ფილმები
ვიდეოთამაშებად ადაპტირებული ფილმები
Lucasfilm-ის ფილმები
სამეცნიერო ფანტასტიკა ფრენჩაიზის მიხედვით
სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმები სერიის მიხედვით
კოსმოსური ოპერა
ტელეკინეზი კინოში