PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
პიდიგანი

პიდიგანი (ოფიციალურად პიდიგანის მუნიციპალიტეტი) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი აბრის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 12 475 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 15 ბარანგაის.
კლიმატი
სქოლიო
აბრის მუნიციპალიტეტები
ვეჯინის მეორე ნაგებობა

ვეჯინის მეორე ნაგებობა — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვეჯინის დასავლეთით 1,5 კილომეტრზე ვეჯინის ხევის მარჯვენა ნაპირზე. სამანქანო გზის ქვეშ. 2002 წლის წყალდიდობის დროს გზის ჩანგრევის შედეგად გამოჩნდა დერეფანი (სიგრძე 1 მეტრი), რომელიც უკავშირდება გეგმით სწორკუთხა, სამხრეთიდან ჩრდილოეთის მიმართულებით წაგრძელებულ, შეისრულ კამაროვან სათავსს. სათავის სამხრეთ კედელში თაღოვანი ნიშაა, მის მოპირდაპირე კედელში კი თაღოვანი კარი, რომელიც გადის კვადრატულ სათავში. აქაც კედლები და კამარა აგურისაა. ოთახების დამაკავშირებელი კარის პირდაპირ. თაღოვანი ღიობია (მთლიანად ამოვსებულია ქვაღორღილით). რომელიც ხევში გადის. ღიობის დასავლეთით მცირე თაღოვანი ნიშაა. ორივე სათავსი შელესილი ყოფილა (ნალესობა მხოლოდ კედლებზეა შემორჩენილი).
ლიტერატურა
გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ლირა თოფურიძე

ლირა თოფურიძე (დ. 21 აპრილი, 1944, მიხა ცხაკაია) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი.
1969 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“.
რესურსები ინტერნეტში
ლირა თოფურიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
დაბადებული 21 აპრილი
დაბადებული 1944
საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
ქაშუეთის ეკლესია (ბელოთი)

ქაშუეთის ეკლესია (ბელოთი)
ქაშუეთის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბელოთის აღმოსავლეთით 1,5 კმ.. აგებულია შუა საუკუნეებში.
მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია ძალიან არის დაზიანებული. დანგრეულია მისი სამხრეთი კედლის ზედა ორი მესამედი, აღმოსავლეთი და დასავლეთი კედლების ნახევარი და კამარის სამხრეთის ორი მესამედი. ეკლესია უაბსიდოა. აღმოსავლეთ კედლის ცენტრში მცირე ზომის
სარკმელია. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ეკლესია ნაშენია ფლეთილი ქვით. ჩრდილოეთით და დასავლეთით შემორჩა გალავნის ფრაგმენტები.
ლიტერატურა
შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიახვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ.,28
ერედვის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Mizuho, Tokyo

Mizuho, Tokyo
is a town located in the western portion of Tokyo Metropolis, Japan. , the town had an estimated population of 32,458, and a population density of 1900 persons per km². The total area of the town is .
Geography
Mizuho is located in the foothills of the Okutama Mountains of western Tokyo, bordered by Saitama Prefecture to the north.
Surrounding municipalities
Tokyo Metropolis
Hamura (to the west)
Ōme (to the west)
Fussa (to the south)
Musashimurayama (to the east)
Saitama Prefecture
Iruma (to the north)
Tokorozawa (to the east)
Climate
Mizuho has a humid subtropical climate (Köppen Cfa) characterized by warm summers and cool winters with light to no snowfall. The average annual temperature in Mizuho is 13.4 °C. The average annual rainfall is 1998 mm with September as the wettest month. The temperatures are highest on average in August, at around 25.0 °C, and lowest in January, at around 1.7 °C.
Demographics
Per Japanese census data, the population of Mizuho doubled between 1960 and 1980, but has remained relatively constant since 1990.
History
The area of present-day Mizuho was part of ancient Musashi Province. In the post-Meiji Restoration cadastral reform of July 22, 1878, the area became part of Nishitama District in Kanagawa Prefecture. The villages of Hakenogasaki, Ishihata, Tonogaya and Nagaoka were created on April 1, 1889 with the establishment of the modern municipalities system. Nishitama District was transferred to the administrative control of Tokyo Metropolis on April 1, 1893. The town of Mizuho was established by the merger of the four villages on November 10, 1940. Mizuho annexed the neighbouring town on Moto-Sayama from Saitama Prefecture in 1958.
Government
Mizuho has a mayor-council form of government with a directly elected mayor and a unicameral town council of 16 members. Mizuho, collectively with the municipalities of Akiruno, Fussa, Hamura, Hinode, Hinohara and Okutama, contributes two members to the Tokyo Metropolitan Assembly. In terms of national politics, the town is part of Tokyo 25th district of the lower house of the Diet of Japan.
Education
Mizuho has five public elementary schools and two public middle schools operated by the town government, and one public high school (Mizuho Nōgei High School) operated by the Tokyo Metropolitan Board of Education. Tokyo Metropolis also operates one special education school for the handicapped.
Elementary schools
Mizuho 1st Elementary School (瑞穂第一小学校)
Mizuho 2nd Elementary School (瑞穂第二小学校)
Mizuho 3rd Elementary School (瑞穂第三小学校)
Mizuho 4th Elementary School (瑞穂第四小学校)
Mizuho 5th Elementary School (瑞穂第五小学校)
Middle schools
Mizuho Junior High School (瑞穂中学校)
Mizuho Second Junior High School (瑞穂第二中学校)
Transportation
Railway
JR East – Hachikō Line
Highway
Sister city
Morgan Hill, California, United States
In popular media
The town in the romance visual novel and anime Clannad, by Key, draws inspiration from locations in Mizuho.
References
External links
Mizuho Town Official Website
Towns in Tokyo
Western Tokyo
Mizuho, Tokyo
İmanlar, Shusha

İmanlar, Shusha
İmanlar (Imanlar) is a village de jure in the Shusha District of Azerbaijan, de facto in the Shushi Province of the self-proclaimed Republic of Artsakh.
References
Populated places in Shusha District
ასტრონომიული ერთეული

ასტრონომიული ერთეული (აღნიშვნა: , /ua) — ასტრონომიაში მანძილის საზომი ერთეული, რომელიც ტოლია 149 597 870,610 (149,6 მლნ) კილომეტრს. ასტრონომიული ერთეული მიახლოვებით ტოლია მანძილისა დედამიწასა და მზეს შორის. ზუსტად რომ ვთქვათ ასტრონომიული ერთეული უდრის წრიული ორბიტის რადიუსს, რომლის ბრუნის პერიოდია, რომ გამოვრიცხოთ მზის სისტემის ყველა სხეული, ზუსტად უდრიდეს დედამიწის ბრუნის პერიოდს. დედამიწის დიდი ნახევარღერძი ტოლია 1,000000036406 ა. ე.
ძირითადად გამოიყენება მზის სისტემის ობიექტების მანძილის გაზომვისათვის, არა მზის სისტემის, და აგრეთვე ორმაგი ვარსკლავების კომპონენტებს შორის.
ისტორია
ჰელიოცენტრულ სისტემის გაჩენის დროიდან, განსაკუთრებით კეპლერის ციური მექანიკის, მანძილები მზის სისტემაში (ძალიან ახლის მდებარე მთვარის გამოკლებით) გაიზომა ძალიან დიდი სიზუსტით. რადგან მზე არის სისტემის ცენტრალური სხეული, ხოლო მის გარშემო მბრუნავი დედამიწა — მოთვალთვალეთა ადგილსამყოფელი, ბუნებრივი იყო ეს რადიუსი აღებულიყო გაზომვის ერთეულად. მაგრამ არ არსებობდა ამ ერთეულის ზუსტი გაზომვის ხერხი, რომ შევადაროთ მიწიერ მასშტაბებთან. მზე არის საკმაოდ შორს, რომ გაიზომოს პარალაქსით. მანძილი მთვარემდე იყო ცნობილი, ხოლო შეფასება ცნობილი XVII საუკუნეში მანძილის მზემდე და მთვარემდე ვერ ხერხდებოდა — მთვარეზე დაკვირვება არ იძლევა საჭირო სიზუსტეს, ხოლო დედამიწის და მზის მასების შეფარდება არ იყო ცნობილი.
1672 წელს ჯოვანი კასინიმ თავის თანამშრომელთან ჟან რიშესთან ერთად გაზომეს პლანეტა მარსის პარალაქსი. რადგან დედამიწის და მარსის ორბიტის პარამეტრები იყო დიდი სიზუსტით გაზომილი, გახდა შესაძლებელი გამოიკვლიოს ასტრონომიული ერთეულის ზომისა — თანამედროვე ერთეულებში 146 მლნ. კმ.
შემდგომში ხორციელდებოდა ერთეულის დაზუსტების გამოკვლევები ვენერის გასვლით (დაბნელებით) მზის დისკოზე. ასტეროიდ ეროსის მიახლოვება დედამიწასთან 1901 წელს და მისი პარალაქსის გაზომვით გახდა შესაძლებელი უფრო ზუსტი მანიშნებლის მიღება.
იხილეთ აგრეთვე
პარსეკი
სინათლის წელი
ლიტერატურა
სიგრძის საზომი ერთეულები
საზომი ერთეულები ასტრონომიაში
სი სისტემის წარმოებული ერთეულები
ლიტორალი

ლიტორალი, ლიტორალური ზონა — ზღვის ფსკერის ზონა, რომელიც მიქცევისა და მოქცევის შედეგად დღე-ღამეში ორჯერ იფარება წყლით და შიშვლდება. ფსკერის დახრისა და მიქცევ-მოქცევის ამპლიტუდის მიხედვით ლიტორალი შეიძლება რამდენიმე მეტრიდან მრავალ კილომეტრამდე სიგანისა იყოს. ზოგი მკვლევარი ლიტორალს უწოდებს ზღვის ფსკერს 200 მ (მცენარეთა გავრცელების ზონა), ზოგი კი 40-50 მ (ტალღების მოქმედების ქვედა საზღვარი) სიღრმემდე.
ლიტორალი განლაგებულია წყლის დონეებს შორის ყველაზე დაბალ მიქცევასა და ყველაზე მაღალ მოქცევაში. ვერტიკალის მიხედვით იყოფა სამ ნაწილად: ქვედა, — რომელიც განლაგებულია სიღრმეების ნულსა და კვადრატურული მიქცევის დონეს შორის, შუა, — კვადრატურული მიქცევისა და მოქცევის დონეებს შორის, და ზედა, — კვადრატურული და სიზიგიური მოქცევის დონეებს შორის. ლიტორალის მაღლა განლაგებულია სუპრალიტორალი, ქვევით — სუბლიტორალი. მოქცევის სიმაღლისა და ფსკერის დახრილობის გათვალისწინებით ლიტორალის სიგანე შეიძლება მერყეობდეს ასეული მეტრიდან რამდენიმე კმ-მდე. გამოყოფენ ზომიერად დაცულ, ღია ზღვის, ღია ოკეანური სანაპიროების, ლაგუნებისა და ესტუარების ლიტორალებს.
გრუნტის ხასიათის მიხედვით განასხვავებენ: ლამიან, ქვიშიან, ქვიან და კლდოვან ლიტორალებს. ლიტორალური ზონისთვის დამახასიათებელია სინათლის სიუხვე, წყლის მაღალი მოძრაობა, წყლის ტემპერატურისა და მარილიანობის მკვეთრი რყევები. ლიტორალური ზონის ცოცხალი ორგანიზმები შეგუებული არიან პირობების ცვალებადობას. ქვედა ნაწილში ისინი წყლიდან მოკლე დროით შიშვლდებიან ერთხელ მოქცევის ციკლის დროს, შუაში — წყლით იფარებიან და მისგან შიშვლდებიან ორჯერ ყოველი ციკლის დროს, ზედაში — მოკლე დროით წყლით იფარებიან ერთხელ ციკლის განმავლობაში.
ლიტორალის ფლორა ძირითადად შედგება ფუკუსისაგან, ფსკერის დიატომური წყალმცენარეებისაგან და სხვა. უდიდეს განვითარებას აღწევს ზომიერ სარტყელში, ტროპიკებში ხშირად მანგროთია წარმოდგენილი. ლიტორალის ფაუნის შემადგენლობაში შედის მრავალი უხერხემლო — ღრუბლები, ხავსელები, ნაწლავღრუიანები, ჭიაყელები, კიბოსნაირნი, მოლუსკები, კანეკლიანები; თევზები. ლიტორალური ფაუნა მეტად მრავალფეროვანი და მდიდარია ტროპიკებში; ეკვატორის მიმართულებით პოლუსისაკენ იგი ღარიბდება. ზოგჯერ ლიტორალს განიხილავენ როგორც ქარისმიერი ტალღების ზემოქმედების სანაპირო ზონას, ხოლო ტბებში როგორც უმაღლესი წყლის მცენარეულობის აღმოცენების ზონას. ლიტორალიდან ძველთაგან მოიპოვებენ და მოჰყავთ საჭმელი ზღვის ორგანიზმები.
ტერმინი „ლიტორალი“ შემოიღეს ედვარდ ფორბზმა და სილვანუს ჩარლზ თორპ ჰენლიმ 1853 წელს.
გალერეა
იხილეთ აგრეთვე
ლიტორალის ფაუნა
ლიტორალის ფლორა
ლიტორალური ნალექი
სქოლიო
წყლის ბიომები
ზღვის ბიოლოგია
წყლის ეკოლოგია
ჰაბიტატები
სანაპიროები
ნაპირთმცოდნეობა
ოკეანოლოგიური ტერმინოლოგია
კორსანტია

კორსანტია
საკუთარი სახელი კორსანტია შეიძლება აღნიშნავდეს ჩამოთვლილთაგან ერთ-ერთს:
ალექსანდრე კორსანტია — პიანისტი
ბორის კორსანტია — ვირუსოლოგი, იმუნოლოგი
ქართული გვარები
ფარავნეში

ფარავნეში — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში, უწერის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 6 ადამიანი.
სქოლიო
ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დავთაშენი (სოფელი)

დავთაშენი (სოფელი)
დავთაშენი — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 220 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 752 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 66.5 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 11.3 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
არაგაწოტნის პროვინციის სოფლები
ადრენოკორტიკოტროპული ჰორმონი

ადრენოკორტიკოტროპული ჰორმონი (ACTH, ასევე ადრენოკორტიკოტროპინი, კორტიკოტროპინი) — პოლიპეპტიდური, ტროპიკული ჰორმონი, რომელიც წარმოიქმნება და გამოიყოფა წინა ჰიპოფიზის ჯირკვალში. იგი ასევე გამოიყენება, როგორც სამკურნალო და სადიაგნოსტიკო საშუალება. ACTH არის ჰიპოთალამუს-ჰიპოფიზის-თირკმელზედა ჯირკვლის ღერძის მნიშვნელოვანი კომპონენტი და ხშირად წარმოიქმნება ბიოლოგიური სტრესის საპასუხოდ. მისი ძირითდი ეფექტებია თირკმელზედა ჯირკვლის ქერქის მიერ კორტიზოლის წარმოების გაზრდა და გამოყოფა. ACTH ასვე დაკავშირებულია ცირკადულ რითმთან, ბევრ ორგანიზმში.
ACTH-ის დეფიციტი არის თირკმელზედა ჯირკვლის მეორადი უკმარისობა (ACTH წარმოების დათრგუნვა ჰიპოფიზის ან ჰიპოთალამუსის დარღვევის გამო) ან თირკმელზედა ჯირკვლის მესამეული უკმარისობა (ჰიპოთალამუსის დაავადება, კორტიკოსტროპული ჰორმონის რეალიზების შემცირება). ხოლო ქრონიკულად მომატებული ACTH არის თირკმელზედა ჯირკვლის პირველადი უკმარისობის დროს (მაგ. ადისონის დაავადება), მაშინ როცა თირკმელზედა ჯირკვლის კორტიზოლის წარმოება ქრონიკული დეფიციტია. კუშინგის დაავადების დროს არის მომატებული ACTH (ჰიპოფიზის წინა ნაწილში) და ჭარბი კორტიზოლი (ჰიპერკორტიზოლიზმი). სიმპტომების ეს ჯგუფი ცნობილია კუშინგის სინდრომის სახელით.
სქოლიო
ჰორმონები
მასარიკოსი

მასარიკოსი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის შალიასის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 188,3 კმ². მოსახლეობა — 3841 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
მასარიკოსის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები
ლა-კორუნიის ქალაქები
ოთარ კვერნაძე

ოთარ კვერნაძე (დ. 10 სექტემბერი, 1993) — ქართველი ფეხბურთელი, ქუთაისის „ტორპედოს“ თავდამსხმელი.
ტიტულები
საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული: 2012/2013
რესურსები ინტერნეტში
პროფილი Transfermarkt-ზე
პროფილი Soccerway-ზე
პროფილი ტორპედოს ოფიციალურ საიტზე
დაბადებული 1993
ქართველი ფეხბურთელები
ზესტაფონის ფეხბურთელები
ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები
დაბადებული 10 სექტემბერი
Archil of Kakheti

Archil of Kakheti
Prince Archil the Martyr was an 8th-century Georgian Orthodox Christian royal prince of the eastern Georgian region of Kakheti.
Life
Archilʼs biography is related in the medieval corpus of Georgian chronicles known as The Life of Kartli. One of its parts, the c. 800 history by Pseudo-Juansher, terminates with a brief account of Archilʼs tenure as prince, while another one – The Martyrdom of Archil, a brief text of uncertain age (between early 9th and late 11th centuries) inserted just after Ps.-Juansherʼs chronicle – narrowly focuses on Archilʼs martyrdom.
Archil was a scion of the former royal dynasty of Iberia (Kartli), the Chosroid dynasty and a son of Prince Stephen of Kakheti (r. 685-736). His rule coincided with the Arab conquests in Caucasia. The 735-737 expedition by Marwan ibn Muhammad forced Archil and his brother Mirian to flee to the west through Egrisi into Abasgia where they joined the local dynast Leon I in the defense of Anacopia against the invading Arabs. Returning to Kakheti, Archil launched a program of reconstruction and Christianization of his mountainous pagan subjects. The Georgian texts also relate the rise of the Georgian Bagratids, a future royal dynasty, during the time of Archil.
Around 786, eastern Georgia was subjected to another Arab invasion, this time led by Khuzayma ibn Khazim, who had been reconfirmed as viceroy of Arab-controlled Caucasia (Armīniya) by the caliph al-Hadi (r. 785-786). Archil, in an untenable situation, pleaded for peace. Khuzayma b. Khazim promised Archil gifts in return for his acceptance of Islam, but the prince refused and was condemned to prison. Then the viceroy was informed of Archil being a descendant of the Chosroid kings who allegedly knew the location of a treasure hidden by the Byzantine emperor Heraclius while evacuating Caucasia in the 620s.
Archil has been canonized by the Georgian Orthodox Church which commemorates him on June 21 (N.S. July 4).
Family
Archil was survived by two sons, Juansher and Iovane (John) and four daughters: Guarandukht, Mariam, Mirandukht and Shushan. Upon Archilʼs death, Iovane evacuated to Egrisi while Juansher remained in Kakheti and later married Princess Latavri of Tao-Klarjeti of the Bagrationi dynasty.
Notes
References
Rapp, Stephen H. (2003), Studies In Medieval Georgian Historiography: Early Texts And Eurasian Contexts
Toumanoff, Cyril (1963). Studies in Christian Caucasian History, pp. 394–95. Washington DC: Georgetown University Press
8th-century Christian saints
786 deaths
Princes of Kakheti
Saints of Georgia (country)
8th-century Christian martyrs
8th-century executions by the Umayyad Caliphate
Executed people from Georgia (country)
Year of birth unknown
Chosroid dynasty
People executed by decapitation
Christians executed for refusing to convert to Islam
მარნის მღვიმე

მარნის მღვიმე — კარსტული მღვიმე გულრიფშის მუნიციპალიტეტში, მდინარე პატარა მაჭარის აუზში, ზღვის დონიდან 370 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია პალეოცენურ კირქვებში. მღვიმეს საწყისი მონაკვეთიდანვე გვირაბის ფორმა აქვს. სიმაღლე — 4 მ, სიგანე — 8 მ. მღვიმის კედლები გლუვია, გვხვდება ტერასების ფრაგმენტები. მღვიმის სიგრძეა 50 მ. გვხვდება ნგრევის ადგილობრივი მასალა, აგრეთვე თიხის ნაფენები. ჰავა დინამიურია. მშრალი, ადგილი აქვს კონდენსაციური ტენის გამოყოფას. ადვილი შესაღწევია.
ლიტერატურა
ყიფიანი შ., ტინტილოზოვი ზ., ოქროჯანაშვილი არს., ჯიშკარიანი ვ., საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი, თბ., 1966.
აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მღვიმეები
კორნეტ-დე-ბიზი

კორნეტ-დე-ბიზი — მთა შაბლეს ალპებში. გადაჰყურებს ჟენევის ტბას. ზღვის დონიდან 2 432 მეტრი სიმაღლით, იგი პას-დე-მორჟენის უღელტეხილიდან ჟენევის ტბამდე გადაჭიმული ქედის უმაღლესი მწვერვალია. მდებარეობს შვეიცარია-საფრანგეთის საზღვარზე.
რესურსები ინტერნეტში
Cornettes de Bise on Summitpost
ალპები
შვეიცარიის მთები
საფრანგეთის მთები
სანდრიაანთ ციხე

სანდრიაანთ ციხე — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა. დგას სოფელ ქვემო ხოდაშნის სამხრეთით, 1-1,5 კილომეტრზე, სწორ ადგილზე. სავარაუდოდ, თარიღდება XVIII საუკუნის მეორე ნახევრით.
კოშკი წრიულია (გარე ფუძის დონეზე დაახლოებით 9,5 მეტრამდეა, კედლის სისქე კი — 2 მ). ნაგებია რიყის ქვით. შემორჩენილია ერთი სართულის სიმაღლეზე, მაგრამ მასაც გარე პერანგი, მთელ პერიმეტრზე, მონგრეული აქვს. ჩრდილოეთიდან კი მიწაყრილი ფარავს. შესასვლელი კოშკს, სავარაუდოდ, მეორე სართულზე ჰქონდა. პირველი სართული რვაწახნაგა ოთახია. წახნაგებიდან ექვსში თითო, განიერი, შეისრულთაღიანი, ღრმა ნიშაა მოწყობილი. ერთში, აღმოსავლეთით მდებარე მდებარე ღერძულ წახნაგში — მეორე სართულზე ასასვლელი კიბის უჯრედში შესასვლელი. მის მოპირდაპირე წახნაგში ნახევარწრიული ბუხარია, ამჟამად ნიშებიდან ზურგის კედელი მხოლოდ სამ, ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარე ნიშასღა შემორჩა. სამივე ნიშას ზურგის მხარე ყრუ ჰქონდა. სართული გადახურულია რიყის წვრილი ქვით ნაშენი, გუმბათოვანი კამრით, რასაც განაკვეთში ძაბრისებრი ფორმა აქვს. კამარის მრუდში ორი, სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი, მათგან ერთი — დასავლეთითაა, მეორე სამხრეთით. სარკმლების ღიობები შიგნიდან გარეთკენ მკვეთრად მაღლდება.
კოშკის წინ მოზრდილი, აღმოსავლეთიდან დასავლეთის მიმართულებით წაგრძელებული შენობის ნაშთებია, რომლებიც ეკალბარდებითაა დაფარული.
ლიტერატურა
თელავის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
Ӝ

Ӝ, ӝ — გაფართოებული კირილური დამწერლობის ასო.
დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:
კოდების ცხრილი
აღნიშნული გრაფემა ასევე წარმოადგენს, გრაფემის, „Ж“-სა და დიაკრიტიკული ნიშნების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
რესურსები ინტერნეტში
Graphemica (Ӝ)
Graphemica (ӝ)
კირილური ასოები
კუმსი თეთრი

კუმსი თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.
სახელწოდება მიღებული აქვს ჯიშისთვის დამახასიათებელი კუმსი მტევნების მიხედვით. კუმსი თეთრი უძველესი დროიდან კახეთის რეგიონში იყო გავრცელებული.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ოდნავ ოვალური, ხუთ, იშვიათად სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარეზე მთავარი ძარღვები შებუსულია თხელ აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრად. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, იშვიათად დატოტვილი. კუმსია ან ძალიან კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, იშვიათად ოვალური, ღია-მოყვითალო ფერის, კანი თხელი და გამჭვირვალე აქვს, დაფარულია ცვილისებრი ფიფქით. რბილობი საშუალო სიმკვრივისაა, წვენი უფერულია და ტკბილი.
კუმსი თეთრი საშუალო ზრდის ვაზია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 156 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 85-დან 220 გრამამდე მერყეობს. საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-დან 7.0 ტონამდეა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6-10 გ/ლ-ს.
მიიღება სუფრის ღვინო, რომელიც ღია ჩალისფერია, ხასიათდება მცირე ალკოპოლითა და სხეულით, აქვს სასიამოვნო გემო და სუსტად გამოხატული ჯიშური არომატი.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 201-202
კახეთის ვაზის ჯიშები
ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
Lasioglossum moreense

Lasioglossum moreense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1930 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
moreense
მანუჩარ I დადიანი

მანუჩარ I დადიანი (გ. 1611, ზუგდიდი) — ოდიშის მთავარი 1590-1611, მამია IV დადიანის ძე. მანუჩარ I დადიანმა დიდი დახმარება გაუწია იმერეთის მეფე როსტომს ქართლის მეფე სიმონ I-თან ბრძოლაში; მან გადამწყვეტი როლი ითამაშა ოფშკვითის ბრძოლაში, სადაც სვიმონ I დამარცხდა. ამ ბრძოლის შემდეგ როსტომ მეფემ საბოლოოდ დაიმკვიდრა იმერეთის ტახტი.
ილორის წმინდა გიორგის 1651 წლის წარწერაში აღნიშნულია, რომ 1611 წელს მანუჩარ დადიანს ზუგდიდში ნადირობის დროს შეეჯახა ფარუხია გოშაძის ცხენი, რის შედეგადაც ოდიშის მთავარი გარდაიცვალა.
სქოლიო
სამეგრელოს (ოდიშის) მთავრები
გარდაცვლილი 1611
ავთანდილ არაბული

ავთანდილ არაბული (დ. 24 მარტი, 1953, სოფ. ჯუთა, ყაზბეგის რაიონი) — ქართველი ფილოლოგი.
1976 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.
1980-1984 წლებში იყო ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ქართველურ ენათა განყოფილების უმცროსი მეცნიერ თანამშრომელი; 1984-1998 წლებში და 2005-2009 წლებში ლექსიკოლოგიის განყოფილების გამგე; 1992-2006 წლებში კითხულობდა ლექციებს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში; 2005-2006 წლებში იყო თსუ ახალი ქართული ენის კათედრის გამგე. სხვადასხვა დროს კითხულობდა ლექციებს უცხო ენათა ინსტიტუტსა (შემდეგ – უნივერსიტეტსა) და ტექნიკურ უნივერსიტეტში. 2008-2010 წლებში იყო წმინდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის „ქართული უნივერსიტეტის“ პროფესორი; 2000-2005 წლებში არნოლდ ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში; 2004-2005 წლებში ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ახალი ქართული ენის კათედრის გამგე; ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ზმნური და სახელური დერივაციის ურთიერთმიმართების საკითხები ქართველურ ენებში“, დაიცვა 1997 წელს.
ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი
აკადემიკოს არნოლდ ჩიქობავას შრომათა მრავალტომეულის სარედაქციო საბჭო, წევრი
ენათმეცნიერების ინსტიტუტის სამეცნიერო ორგანოს „იბერიულ-კავკასიური ენათმეცნიერების“ სარედაქციო კოლეგია, წევრი
ენათმეცნიერების ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭო, თავმჯდომარე (2006-2012)
საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია, წევრ–კორესპონდენტი (2009-)
საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიასთან არსებული საქართველოს მთიანეთის შემსწავლელი მუდმივმოქმედი კომისია, წევრი
ბიბლიოგრაფია
მცირე სასაუბრო ლექსიკონი : სულხან-საბა ორბელიანის "სიტყვის კონის" მიხედვით (რედაქტორი). - თბილისი, 2007. - 115გვ. - ISBN: 978-99940-58-82-2
ჟამი მეცნიერების გამოსარჩლებისა (ავტორი). - თბილისი, ქართული ენა, 2005. - 67გვ. - ISBN: 99940-820-3-5
ქართული მეტყველების კულტურა (ავტორი). - თბილისი, კულტურა, 2004. - 308გვ. - ISBN: 99940-32-48-8
ზმნური და სახელური ფუძეთქმნადობის პრობლემა ქართველურ ენებში (ქართველური ენები) (ავტორი). - თბილისი, ქართული ენა, 2001. - 385გვ. - ISBN: 99928-825-5-7
მესამე სერიის ნაკვთეულთა წარმოება და მნიშვნელობა ძველ ქართულში (ქართული ენა) (ავტორი). - თბილისი, მეცნიერება, 1984. - 199გვ.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 24 მარტი
დაბადებული 1953
ქართველი ფილოლოგები
ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ჩინგიზოვო

ჩინგიზოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაიმაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 573 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაიმაკიდან დაშორებულია 23 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სიბაი, რომელიც დაშორებულია 68 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99 %).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბაიმაკის რაიონის სოფლები