PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ალი (მითოლოგია)

ალი (მითოლოგია)
ალი — ქართულ მითოლოგიაში ბოროტი სულები, რომლებიც ვნებენ მშობიარეებს, ახალშობილებს, მარტოხელა მგზავრებს და სხვებს. ალები შეიძლება როგორც მამრობითი, ასევე მდედრობითი სქესის ყოფილიყვნენ. მათ საშინელი შესახედაობა ჰქონდათ (სპილენძის კბილები, შუშის თვალი, დასვრილი თმა). გადმოცემის თანახმად, ალები ცხოვრობენ ტყეში, კლდეებში, ნანგრევებში, შედიან თავლებში, ზოგჯერ მსხვერპლს, რომელსაც ახლო ნათესავის სახით ეცხადებიან, წყალში იტყუებენ. ქალ ალებს (ალქალებს) იგივე ფუნქციები აქვთ, თუმცა ნაკლები ფიზიკური ძალა გააჩნიათ. ზოგჯერ მათ ქალღმერთ დალის ფუნქციები მიეწერებათ და მის მსგავსად, მშვენიერი ოქროსთმიანი ქალის სახით ეცხადებიან თეთრ კაბაში. ალი ერთგული მსახური ხდება ადამიანის, რომელიც მას თმას და ბრჭყალებს დააჭრის. ალის ბოროტ ძალას წინ აღუდგება მის წინააღმდეგ შელოცვა ან წმინდა გიორგის სახელი.
ლიტერატურა
ვირსალაძე, ე. ქართული სამონადირეო ეპოსი, გვ. 111-117 თბილისი, 1964
ჩიქოვანი, მ. ქართული ეპოსი, წიგნი I, გვ. 113, თბილისი, 1959
ქართული მითების პერსონაჟები
კარლოვი-ვარი

კარლოვი-ვარი — საკურორტო მნიშვნელობის ქალაქი ჩეხეთში. მდებარეობს დასავლეთ ბოჰემიაში, ოგრჟეს ხეობაში, მდინარე ტეპლის შესართავთან, ზღვის დონიდან 447 მ სიმაღლეზე. დედაქალაქ პრაღიდან დასავლეთით მდებარეობს დაახლოებით 130 კმ-ში. სახელი ეწოდა საღვთო რომის იმპერატორის კარლ IV-ის პატივსაცემად, რომელმაც დააარსა ქალაქი 1370 წელს. ისტორიულად არის განთქმული თავისი მრავალრიცხოვანი ცხელი წყაროებით. სულ მოიპოვება 13 ძირითადი და 300-მდე მცირე წყარო, აგრეთვე მდინარე ტეპლის თბილი წყლები.
კარლოვი-ვარი XIX საუკუნეში გადაიქცა მნიშვნელოვან საკურორტო ზონად, სადაც აშენდა მრავალი სანატორიუმი, აბაზანა და სასტუმრო. განთქმულია აგრეთვე კარლოვი-ვარის საერთაშორისო კინოფესტივალითა და ბეხეროვკას ლიქიორით. სიახლოვეს არის ფაიფურის დიდი ქარხანა. არაერთი სახელგანთქმული ადამიანი სტუმრობდა კარლოვი-ვარს როგორც სამკურნალო ბალნეოლოგიურ კურორტს, მათ შორის იყვნენ კომპოზიტორები: ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენი, ფრედერიკ შოპენი, იოჰანეს ბრამსი, ბედრჟიხ სმეტანა, პოეტები იოჰან ვოლფგანგ ფონ გოეთე, ფრიდრიხ შილერი, მეფე პეტრე I დიდი.
ჰავა ზომიერად ნოტიოა. დამახასიათებელია თბილი ზაფხული (ივლისის საშუალო ტემპერატურა 17,3°C) და ძალიან რბილი ზამთარი (იანვრის საშუალო ტემპერატურა –2°C). ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა წელიწადში შეადგენს 620 მმ-ს. სამკურნალო საშუალებას წარმოადგენს: ნახშირმჟავა სულფატურ-ჰიდროკარბონატული ნატრიუმიანი თერმული წყაროების წყალი, რომელთა ტემპერატურა იცვლება 41,2°C-დან 72,2°C-მდე. იყენებენ სასმელად, ჩამოსასხმელად, აბაზანებისათვის, შესასხურებლად, ინჰალაციისათვის, ნაწლავების ამოსარეცხად და სხვ. გარდა ამისა, არის ტორფის ტალახით მკურნალობა. მთავარი წყაროა ვრჟიდლო, ეგრეთ წოდებული შპრუდელი, რომლის წყლისაგან იღებენ კარლოვი-ვარის მარილს.
ძირითადი სამედიცინო ჩვენებებია: ღვიძლის, სანაღვლე გზების, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტისა და საშარდე გზების დაავადებანი, ნივთიერებათა ცვლის მოშლა.
გერმანიაში ქალაქი ცნობილია კარლსბადის სახელწოდებით. საკუთრივ „ვარი“ ნიშნავს ცხელს წყაროებს.
ქალაქ კარლოვი-ვარში იმოგზაურა ცნობილმა ქართველმა მწერალმა, მეცნიერმა და მოგზაურმა თეიმურაზ ბატონიშვილმა (1782-1846). მან აღწერა ქალაქის ბაზარი და სახელგანთქმული მინერალური წყლები.
იხილეთ აგრეთვე
ჩეხეთის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ჩეხეთის ქალაქები
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩეხეთში
პრინციპი

პრინციპი (– საფუძველი) — სახელმძღვანელო იდეა, რომელსაც ემყარება ადამიანი თავის მოქმედებაში. პრინციპები სხვადასხვა სახის არსებობს: მეცნიერული, ზნეობრივი, რელიგიური, იურიდიული, პოლიტიკური და სხვა. პრინციპების გარეშე ადამიანთა მოქმედება არ არსებობს. სხვა საკითხია რამდენად სწორ პრინციპებს ემყარება ადამიანი თავის მოქმედებაში. ეს ფილოსოფიის მსოფლმხედველობრივ პრობლემას წარმოადგენს, ვინაიდან პრინციპები ადამიანთა ქცევისა და მოღვაწეობის საყრდენ დებულებებს წარმოადგენენ, ადამიანთა ცხოვრების წესსაც სწორედ ეს პრინციპები განსაზღვრავენ. ის, რაც ადამიანთა ცხოვრების წესს უდევს საფუძვლად ღირებულებას წარმოადგენს, ამიტომ პრინციპებს განსაზღვრავს არა მხოლოდ მათი ობიექტურობა და აუცილებლობა, არამედ მათი მნიშვნელობა ადამიანისათვის.
ლიტერატურა
ფილოსოფია – ტ. რეხვიაშვილი, ვ. ჭიაურელი – თბილისი, 2006 წ. გვ. 246
ფილოსოფია
ფილოსოფიური ტერმინები
Gocta Cataracts

Gocta Cataracts
Gocta is a perennial waterfall with two drops located in Peru's province of Bongara in Amazonas, approximately to the northeast of Lima. It flows into the Cocahuayco River. Although the waterfall had been well known to locals for centuries (it is in full view of a nearby village), its existence was not made known to the world until after an expedition made in 2002 by a German, Stefan Ziemendorff, with a group of Peruvian explorers. The waterfall, which can be seen from several kilometers away, has been christened Gocta Falls, after the name of the nearest settlement.
At the time of the discovery, Ziemendorff successfully persuaded the Peruvian government to map the falls and to measure their height. On 11 March 2006, following his third expedition to the falls, he held a press conference, the contents of which were published by several of the world's wire services. He stated that the total height was measured at , which ranked Gocta as the third-tallest free-leaping waterfall in the world after Angel Falls in Venezuela and Tugela Falls in South Africa. However, this was apparently based on outdated and incomplete information gleaned from the National Geographic Society, and Ziemendorff's comments as to the waterfalls' ranking have since been widely disputed. Citing various encyclopedias, reference books, and webpages accessible through Google, Gocta Cataracts are unofficially listed as the world's fifth-tallest, after adding Ramnefjellsfossen (Norway) and Mongefossen (Norway). Furthermore, The World Waterfall Database ranks Gocta as the 16th tallest.
The daily El Comercio said that the impressive waterfall had remained unknown to outsiders until its announcement, because local people feared the curse of a beautiful blond mermaid who lived in its waters, if they revealed its whereabouts. "The falls are supposed to be protected by a white-haired mermaid-like spirit whose hair can be seen flowing down the massive U-shaped walls at the bottom of the falls."
On 13 March 2006, the Peruvian government announced to the press that the area surrounding the falls would be developed as a tourist attraction, with a target date sometime in mid-2007. A small hotel was built from the base of the waterfall, with all rooms having views of the waterfall. Tourists can now hike the trails by foot or horse to the misty base of the waterfall. The nearby town of Chachapoyas is located at an altitude of . The waterfall is at a slightly higher altitude and thus clouds can be seen to occasionally eclipse part of the view.
See also
List of waterfalls by height
References
External links
Waterfalls of Peru
Tiered waterfalls
Landforms of Amazonas Region
Tourist attractions in Amazonas Region
ნოვა-შავანტინა

ნოვა-შავანტინა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 275 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონარანის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 643 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.52 კმ²-ზე. ფართობი 5 573 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მატუ-გროსუ
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
Estimativas da população para 1º de julho de 2009
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
მატუ-გროსუს შტატის მუნიციპალიტეტები
Camponotus melanoticus

Camponotus melanoticus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
Camponotus
წყარო (2006 წლის ფილმი)

წყარო (2006 წლის ფილმი)
„წყარო“ — რეჟისორ დარენ არონოფსკის ფილოსოფიური ფენტეზის ჟანრის მხატვრული ფილმი. ფილმში მოქმედება ხდება სხვადასხვა დროში. მთავარი გმირებისთვის (ჰიუ ჯეკმენი; რეიჩელ ვაისი) სიყვარული და რომანტიზმი ყველა დროში არსებობს. „შადრევანი“ ოქროს გლობუსზე ნომინირებული ფილმია.
სიუჟეტი
სიუჟეტი ვითარდება სამ დროში: წარსული, აწმყო და მომავალი. შუა საუკუნეების ესპანეთი ბოროტი ინკვიზიტორის ხელშია, რომელსაც მთლიანი ესპანეთის ხელში ჩაგდება სურს. მთავარი გმირი ესპანელი კონკისტადორია. იგი დედოფლის დავალებით მიემგზავრება სიცოცხლის ხის საპოვნელად, რომელიც უკვდავების წყაროდ ითვლება. თანამედროვე დროს მთავარი პერსონაჟი ონკოლოგი ექიმია, რომელიც თავისი მეუღლის განსაკურნებლად სიმსივნის წამლის აღმოჩენას ცდილობს. ექიმის მომაკვდავი ცოლი წერს რომანს, რომელიც ესპანელი კონკისტადორის ცხოვრების შესახებ მოგვითხრობს. თვითონ ექიმის ცხოვრება არაფერია, თუ არა მხოლოდ და მხოლოდ მოგონებები ადამიანზე მისტიკური მომავლიდან, გამგზავრებლი რათა იპოვნოს მომაკვდავი ვარსკვლავი შიბალბა, რომელიც მაიას ცნობით, ახალი სიცოცხლის მიმნიჭებელია თავის სიკვდილის შემდეგ.
როლებში
ჰიუ ჯეკმენი - ტომასი / ტომი / ექიმი ტომ კრეო
რეიჩელ ვაისი - დედოფალი იზაბელი / იზი კრეო
ელენ ბიურსტინი - ექიმი ლილიან ჰუზეტი
მარკ მარგულისი - წმინდა მამა ავილა
სტივენ მაკჰეტი - დიდი ინკვიზიტორი სილეციო
ფერნანდო ერნანდესი - შიბალბის მფლობელი
იტენ საპლი - მენნი
საინტერესო ფაქტები
მსახიობი რეიჩელ ვაისი, მთავარი გმირის მეუღლის როლის შემსრულებელი, მოგვიანებით რეჟისორ დარენ არონოფსკის მეუღლე გახდა.
ფილმის დასაწყისში მოყვანილი ციტატა - «და განდევნა ღმერთმა ადამი და ევა სამოთხიდან და აღმართა ცეცხლოვანი მახვილი სიცოცხლის ხის დასაცავად» - არ წარმოადგენს ორიგინალის ზუსტ ციტირებას, თუმცა ზუსტად გადმოსცემს მის აზრს.
ფილმის წარმოება დაიწყო 2002 წელს და მისი ბიუჯეტი შეადგენდა 78 მლნ. აშშ დოლარს. მთავარ როლებში იღებდნენ ბრედ პიტს და ქეით ბლანშეტს, თუმცაღა, მას შემდეგ რაც ბრედ პიტმა პროექტი მიატოვა, გადაღებები შეჩერდა. ფინანსური დანაკარგის ნაწილობრივი კომპენსაციისათვის (რომელიც შეადგენდა 20 მლნ. დოლარს), გადაღებებისათვის შექმნილი დეკორაციები აუქციონზე გაიყიდა. დარენ არონოფსკმა ფილმზე ახლიდან მუშაობის დაწყება 2004 წელს შეძლო, მას შემდეგ, რაც მთავარ როლზე ჰიუ ჯეკმენი დაითანხმა. ქალის მთავარ როლზე კი დარენ არონოფსკის მეუღლე რეიჩელ ვაისი დათანხმდა. ამასთან ფილმის ბიუჯეტი შეამცირეს 35 მლნ. დოლარამდე.
ფილმის თავდაპირველი სახელწოდება იყო - „უკანასკნელი ადამიანი“.
კოსმიური პეიზაჟებისთვის ქიმიური რეაქციების მაკროგადაღებები გამოიყენეს.
გამომცემლობა DC Comics и Vertigo-მა 2005 წელს გამოსცა კომიქსი, „შადრევნის“ პირველ ვერსიაზე.
კომპანია Warner Brothers-მა გადაწყვიტა ფილმის DVD-გამოცემისთვის დარენ არონოფკის გახმოვანებული კომენტარი არ დაერთოთ. მისი კომენტარის მოსმენა მხოლოდ რეჟისორის ოფიციალურ საიტზეა შესაძლო.
მთავარი გმირის გვარი — კრეო ლათინურად ითარგმნება, როგორც <<მე ვქმნი>> ხოლო ესპანურზე <<მე მწამს|მე მჯერა>> მთლიანი სახელი იზზი კრეო (Izzy Creo)შეილება გადაითარგმნოს ამგვარად (Y sí, creo) როგორც (კი, მე მჯერა|მე მწამს) გმირის მთლიანი სახელი და გვარი ერთად ნაჩვენებია როცა ტომი თოვლს მოაშორებს თავის მეუღლის საფლავის ქვას .
რესურსები ინტერნეტში
ფილმის ოფიციალური საიტი
artarea tv
ამერიკული ფილმები
ფენტეზის ფილმები
დარენ არონოფსკის ფილმები
2006 წლის ფილმები
ათოლი

ათოლი — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, კუტენაის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 692 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
აიდაჰოს ქალაქების სია
აიდაჰოს ქალაქები
ჟინვალის ზღუდე კარიბჭით

ჟინვალის ზღუდე კარიბჭით — არქიტექტურული, არქეოლოგიური ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ყოფილი სოფლის ჟინვალის სამხრეთით, 700 მეტრზე, მდინარე არაგვის მარცხენა ნაპირზე, წობენის ველთან. დაინგრა ჟინვალჰესის კაშხლის მშენებლობის დროს. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. 1973 წელს გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ.
ზღუდე მიმართული იყო აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ, მდინარე არაგვისკენ. ნაგები იყო დამუშავებული ნატეხი ქვითა და დუღაბით. ზღუდის აღმოსავლეთ ნაწილში, რომელიც ფერდობის ძირს ადგება, მოწყობილი იყო კარიბჭე. კარიბჭის კედლებში შემორჩენილი იყო ჩამოსაშვები კარის სამოძრაო ღარი და საურდულე ხვრელები. აღმოჩნდა წითელკეციანი სამტუჩა დოქის პირყელის, მოჭიქული ჯამის, ქოთნის პირის, რელიეფურსარტყლიანი ქვევრის და სხვა ნატეხები, რომლებიც დაცულია არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.
ლიტერატურა
დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ლინდზი ანდერსონი

ლინდზი ანდერსონი (Lindsay Anderson, დ. 17 აპრილი, 1923 — გ. 30 აგვისტო, 1994) — ინდოეთში დაბადებული ინგლისელი კინოს თეატრისა და დოკუმენტური ფილმების რეჟისორი, კინოკრიტიკოსი, ბრიტანული ახალი ტალღის წარმომადგენელი. ცნობილია მიკ ტრევისის შესახებ გადაღებული ტრილოგიით, სადაც თანამშრომლობდა სცენარისტ დევიდ შერვინთან და მსახიობ მალკოლმ მაკდაუელთან. მაკდაუელმა მის შესახებ 2007 წელს გადაიღო დოკუმენტური ფილმი.
ფილმოგრაფია
1968 - თუ... (f.... )
1973 - ო, იღბლიანო! (O Lucky Man!)
1982 - ჰოსპიტალი ბრიტანეთი (Britannia Hospital)
რესურსები ინტერნეტში
Lindsay Anderson - A Celebration
The Lindsay Anderson Memorial Foundation
The Lindsay Anderson Archive at Stirling University, Scotland
Lindsay Anderson Bibliography (via UC Berkeley)
ინგლისელი კინორეჟისორები
დაბადებული 17 აპრილი
დაბადებული 1923
გარდაცვლილი 30 აგვისტო
გარდაცვლილი 1994
არნოლფინების ოჯახის პორტრეტი

არნოლფინების ოჯახის პორტრეტი
ნახატი "არნოლფინების ოჯახის პორტრეტი" შეიქმნა 1434 წელს, მეთხუთმეტე საუკუნის ნიდერლანდელი მხატვრის, იან ვან ეიკის მიერ.
ნახატზე გამოსახული კაცი არის იტალიელი ვაჭარი ჯოვანი არნოლფინი. იგი ცხოვრობდა ქალაქ ბრიუგეში, როგორც იტალიაში ერთ-ერთი უმდიდრესი გვარის, მედიჩების საბანკო სახლის წარმომადგენელი. ქალი, მისი მეუღლეა. აგრეთვე იტალიელი, ჯოვანე ჩენამი.
კაცს ხელი აქვს მოკიდებული ქალის მარჯვენა ხელზე, თითქოს ერთგულების პირობას დებს. მეორე ხელი ზევით აქვს აწეული ფიცის სიმტკიცის დასადასტურებლად. ეს შეუღლების სცენაა. კედელზე მრგვალი სარკე კიდია. მასში ცოლ-ქმრის ზურგი და კიდევ ორი კაცია არეკლილი. ეს კაცები ალბათ მოწმეები არიან. მათგან ერთ-ერთი შესაძლოა თვით იან ვან ეიკიც იყოს, ვინაიდან სარკის ჩარჩოს აწერია:
კედელზე ჩამოკიდებული კრიალოსანი ღვთისმოსაობაზე იუთითებს. ხოლო იქვე, სარკის მახლობლათ ჩამოკიდებული პატარა ცოცხი, როგორც ოჯახური, ისე სულიერი სიმშვიდის სიმბოლოა. ფანჯარასთან ფორთოხლები ალაგია. ეს ოჯახურიცხოვრების ბედნიერებასა და მატერიალურ კეთილდღეობაზე მიანიშნებს. იმ პერიოდის ნიდერლანდებში ფორთოხალი ძალზე ძვირი და იშვიათი ხილი იყო. ცოლ-ქმრის წინ ძაღლია. იგი ერთგულების სიმბოლოა. საშინაო ფეხსაცმელი კი განუყრელ წყვილს და ოჯახურ სიმყუდროვეს გამოხატავს.
ნახატის ისტორიასთან დაკავშირებით მრავალი აზრი არსებობს. ერთ-ერთი მათგანის მიხედვით ჯოვანი არნოლფინიმ ეს ნახატი იან ვან ეიკერს მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ დაახატინა. ამ მოსაზრებას ორი მნიშვნელოვანი ფაქტი ამყარებს. სურათზე კარგად ჩანს ჭაღი, რომელიც თითქოს გამყოფ როლს თამაშობს. თუ კარგად დავაკვირდებით, დავინახავთ, რომ ჯოვანი არნოლფინის მხარეს ჭაღზე სანთელი ანთია, ხოლო მისი მეუღლის მხარეს არა. აშკარაა, რომ ჯოვანე ჩენამი ფეხმძიმედ იყო, სწორედ ამიტომაა სავარაუდო რომ ის ადრეულ ასაკში, სწორედ ფეხმძიმობის დროს გარდაიცვალა. ცნობილია, რომ ამ დროს ნიდერლანდებში საკმაოდ ბევრი ქალი იღუპებოდა ფეხმძიმობის დროს.
ლიტერატურა
Hicks, Carola, Girl in a Green Gown: The History and Mystery of the Arnolfini Portrait, London: Random House, 2011, ISBN 0-7011-8337-3
Seidel, Linda, "'Jan van Eyck's Portrait': business as usual?", Critical Inquiry, volume 16, issue 1, pages 54–86, Autumn 1989, JSTOR
რესურსები ინტერნეტში
The Arnolfini Portrait on the National Gallery website
Mystery of the Marriage - Open University program
Erwin Panofsky and The Arnolfini Portrait
Blog essay on theories around the painting by John Haber
Press interview with art historian Craig Harbison
Not «The Arnolfini Portrait» but «The Van Eyck Wedding» - News about a Critical Essay, proposing the painting is a self-portrait of the painter with his spouse Margaretha
ვან ეიკის ნახატები
ლონდონის ეროვნული გალერეის ნახატები
1434 წლის ნახატები
ნახატები ანბანის მიხედვით
Compsodrillia polytorta

Compsodrillia polytorta — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
გეისარიე

გეისარიე
გაისარე — ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკაში მდებარე ქალაქ ორდუბადეს ცენტრში ბაზრის მოედანზე განლაგებული XVII საუკუნის ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლი. ის არის ერთ-ერთი თურქულ-ისლამური ძეგლი ნახიჩევანში. გაისარიეს საერთო ფართი შეადგენს 540 მ². ის შედგება ერთი დიდი და მის გარშემო განლაგებული 16 პატარა გუმბათისაგან. ძეგლი აგებულია გამომწვარი აგურისაგან და სიმაღლით 8,5 მეტრია. ისტორიული ნაგებობის ფანჯრები ფიჭური სისტემით არის განლაგებულ.
ისტორია
სიტყვა «გეისარიე» გადახურულ აღმოსავლურ ბაზარს ნიშნავს, რომელიც აგებულია ძველი ძვირფასეულობისა და ძვირფასი ქვების გასაყიდად. ასეთი ნაგებობები მსოფლიოში სამ ადგილზე შეიძლება მოიძებნოს — სამარყანდში, თებრიზში და ორდუბადეში. აქ ძირითადად ოქროს სამკაულები იყიდებოდა. ასევე გასაყიდად გამოფენილია შაჰების რამდენიმე ნივთი, ისეთები როგორიცაა ძვირფასეულობები, წითელი ძვირფასი ქვები. ამიტომ ამ ძეგლს კიდევ «ბაზარ შახა» ეწოდება[1]. შაჰ აბასმა ეს შენობა თავისი ცოლისათვის ააშენა. ნაგებობის მიზანი იყო შაჰ აბასის კუთვნილი ოქროსა და ძვირფასეულობების გაყიდვა.
მოგვიანებით შენობა გამოიყენებოდა როგორც ზორხანა. ზორხანის მოქმედების პერიოდში თავის ძალებს სცდიდნენ მოჭიდავეები ირანიდან, თურქეთიდან, ხამადანადან და სხვადასხვა ადგილებიდან. გამარჯვებული ღებულობდა მუჭა ოქროს ხანის კელიაში მყოფისაგან. დაახლოებით 19 საუკუნის შუა წლებში ამ შენობაში იკრიბებოდნენ ორდუბადეში დაარსებული ლიტერატურული კრების «ანკუმანი-შუარა»-ს წევრები, კითხულობდნენ საკუთარ ნაწარმოებებს და ლიტერატურულ დისკუსიებს მართავდნენ. ХХ საუკუნეში ძეგლი მოქმედებდა როგორც აბრეშუმის ქსოვილის წარმოების საამქრო, ხოლო 1978 წელს აღდგენილი იქნა არქიტექტორ ზაქირ ბაბაევის მიერ. ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის ბრძანების თანახმად 2010 წელს გეისარიეში ჩატარდა აღდგენითი სამუშაოები.
1991 წლიდან ამ შენობაში მოქმედებს ორდუბადის რაიონის ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმი[1]. 2011 წლის 14 იანვარს რესტავრაციის შემდეგ ხელახლა გაიხსნა ისტორიული ძეგლი გეისარიე.
ექსპონატები
მუზეუმში გამოფენილია უძველესი დროის მხატვრული ექსპონატები, მათ შორის აბრეშუმის ნაკეთობები. მასში დაცულია 4000-ზე მეტი ექსპონარი, 150 ექსპონატთან დაწყებულია აღდგენითი სამუშაოები. 2016 წელს მუზეუმში XIV-XV საუკუნის დროინდელი იარაღის, სპილენძის ტარასა და ისტორიული ლიტერატურის სახით წარმოდგენილი 30-ზე მეტი ახალი ექსპონატი გაჩნდა. მუზეუმში ინახება რკინის ინსტრუმენტები. რაიონში მცხოვრები ასაკოვანი ადამიანების გადმოცემის თანახმად, XVII საუკუნეში ორდუბადში სახლების კარებზე ეკიდა ორი სხვადასხვა რკინის ჩაქუჩი. ერთი მათგანით აკაკუნებდნენ ქალები, და შესაბამისად სახლის კარებს ქალი აღებდა. მეორე ინსტრუმენტით კი აკაკუნებდნენ მამაკაცები.
ჩვენს ერამდე II-I ათასწლეულს მიკუთვნებლი გამიგაიას გრანიტის ქვები მუზეუმის უძველეს ექსპონატებს წარმოადგენს. აქ ასევე შენახულია ყურანის 32 ხელნაწერის კოპია.
ორდუბადის მუზეუმში ასევე არის სკივრი ზანზალაკით. ორდუბადელმა მდიდარმა სახელად არბუბმა საფრანგეთიდან ჩამოიტანა თავისი ძვირფასი ნივთების შესანახად. სკივრის წონა 347 კილოგრამია. ასევე არის სეიფი ოქროს შესანახად. ზანზალაკს სკივრის მოპარვისაგან დაცვის დანიშნულება აქვს.
გალერეა
სქოლიო
აზერბაიჯანის შენობა-ნაგებობები
აზერბაიჯანის ღირსშესანიშნაობები
აზერბაიჯანული კულტურა
Palazzo Lombardia

Palazzo Lombardia ("Lombardy Building") is an office complex in Milan, Italy, including a 43-storey, tall skyscraper.
It is the main seat of the Lombardy regional government, located in the Centro Direzionale di Milano (CBD, Central Business District), north-west of the city centre.
It was first inaugurated on 22 January 2010, and officially completed on 21 March 2010. After its completion, the Regione Lombardia skyscraper was briefly the tallest skyscraper both in Milan and in Italy, being taller than both the Telecom Italia Tower in Naples and the Pirelli Tower in Milan. It lost its supremacy to the Unicredit Tower (also located in Milan) in 2011.
Palazzo Lombardia was designed by the architectural firm Pei Cobb Freed & Partners, winner of an international design competition in 2004, with Henry N. Cobb as design partner. The building won the 2012 International Architecture Award for the best new global design.
Gallery
See also
List of tallest buildings in Italy
List of tallest buildings in the European Union
References
External links
Winner: "2012 Best Tall Building Europe"
SkyscraperCenter.com
Palazzo Lombardia – Pei Cobb Freed & Partners
Government buildings completed in 2010
Skyscraper office buildings in Milan
თევდორე ჟორდანია

თევდორე ჟორდანია
თევდორე (თედო) დავითის ძე ჟორდანია (დ. 20 აპრილი, 1854, სოფ. მოქვი, ახლანდელი ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი — გ. 22 ოქტომბერი, 1916, კასპი) — ქართველი ისტორიკოსი, პედაგოგი, ფილოლოგი და საზოგადო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
დაიბადა მღვდლის ოჯახში. მალე დაობლდა, მაგრამ ახლობლების მეოხებით მაინც მოახერხა განათლების მიღება. სწავლობდა მოქვის სასოფლო სკოლაში, ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელში და თბილისის სასულიერო სემინარიაში, რომელიც დაამთავრა1875 წელს. 1879 წელს შევიდა მოსკოვის სასულიერო აკადემიაში, სადაც მიიქცია იმ დროის წამყვანი რუსი ისტორიკოსის ვასილი კლიუჩევსკის ყურადღება, რომელმაც ურჩია მოსკოვში დარჩენა; მაგრამ დაასრულა თუ არა აკადემია თედომ სამშობლოში დაბრუნება არჩია და აქ მასწავლებლობა დაიწყო. პარალელურად ეწეოდა მეცნიერულ მოღვაწეობასაც. დაუახლოვდა რა ილია ჭავჭავაძისა და დიმიტრი ბაქრაძის ირგვლივ მყოფ მეცნიერებს, ხელი მოჰკიდა საქართველოს სიძველეების მიკვლევა-დაუნჯებას და შესწავლას. მან დიდი ენერგია და ცოდნა შეალია ქართულ წყაროებზე მუშაობას. მას დიდი ღვაწლი მიუძღვის პირველწყაროთა გამოვლენასა და კრიტიკულ შესწავლაში. მან შემოიტანა სამეცნიერო მიმოქცევაში XIV საუკუნის უმნიშვნელოვანესი ძეგლი, ქსნის ერისთავთა საგვარეულო მატიანე „ძეგლი ერისთავთა“. დიდი მუშაობა გასწია „ქართლის ცხოვრების“ შედგენილობისა და ავტორების ვინაობის დასადგენად. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი „ქრონიკები და სხვა მასალა საქართვეელოს ისტორიისა და მწერლობისა“. ამ მონუმენტურ ნაშრომში შესულია მის მიერ საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში მრავალგზის მოგზაურობის დროს შეკრებილი დიდძალი მასალა ქრონოლოგიური პრინციპით დალაგებული, კომენტარებითა და კრიტიკული შენიშვნებით.
თედო ჟორდანია აქტიური საზოგადოებრივი მოღვაწეობითაც გამოირჩეოდა. იყო საეკლესიო-საარქეოლოგიო საბჭოს, საეკლესიო სიძველეთა დაცვის მზრუნველი კომიტეტის, ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი და საქართველოს საისტორიო-საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრი.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ბიბლიოგრაფია
ჟორდანია თ., ქართლ-კახეთის მონასტრების და ეკლესიების ისტორიული საბუთები, ტფ., 1903
ლიტერატურა
ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 303, თბ., 1994
ცაიშვილი ს., თ. ჟორდანია // სახალხო განათლების ქართველი მოღვაწეები და სახალხო მასწავლებლები, ტ 1, თბილისი, 1953
ძოწენიძე ლ., ჟორდანია და ძველი ქართული მწერლობა // ძველი ქართული მწერლობის საკითხები, ტ. 1., თბილისი, 1962
რესურსები ინტერნეტში
განმანათლებლობა საქართველოში
ქართველი ისტორიკოსები
დაბადებული 20 აპრილი
დაბადებული 1854
გარდაცვლილი 22 ოქტომბერი
გარდაცვლილი 1916
ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ახლო ლალალო

ახლო ლალალო (ახალი ლალალო, ახლოლალო) — სოფელი საქართველოში, მარნეულის მუნიციპალიტეტში. დამია-გიაურარხის თემში. მდებარეობს მდინარე დებედის მარცხენა მხარეს, მარნეულის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 410 მ. მარნეულიდან 26 კმ. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა სადახლოს სასოფლო საბჭოში. მოქმედებდა დამია-გიაურარხის ეთერზეთების მეურნეობა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 690 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მატნის მთავარანგელოზის ეკლესია

მატნის მთავარანგელოზის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს სოფელ მატნის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 1,5 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა (8,6 X 5,6 მ), შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. კარი შიგნით სწორკუთხაა, გარედან - შეისრულთაღოვანი. აღმოსავლეთით შებრტყელებული ნახევარწრის ფორმის აფსიდაა, რომლის ღერძზე გარეთკენ მკვეთრად დავიწროებული და ფიცრით გადახურული სწორკუთხა სარკმელია (გვიანდელია). სარკმლის მარჯვნივ, ერთმანეთის თავზე, ორი სწორკუთხა ნიშია. მათგან ზედა შედარებით მცირე ზომისაა და კედელში მოწყობილ პატარა სამალავს უკავშირდება. ამ სამალავთან დარბაზის სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ კიდეში არსებული ნიშიცაა დაკავშირებული. საკურთხეველი დარბაზისგან წყვილი პილასტრითა და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით ყოფილა გამოყოფილი. დარბაზის გრძივი კედლების შუაში თითო მცირე ზომის თაღოვანი სარკმელია. სამხრეთ კედელზე შემორჩენილია ნახევარწრიული კამარის ქუსლის მცირე ნაწილი. გარედან ეკლესიის სამხრეთ კედელზე მიშენებულია ორი, ხოლო ჩრდილოეთ კედელზე ერთი ნახევარწრიული კონტრფორსი.
ლიტერატურა
ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები