PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ხუან ჩაო

ხუან ჩაო (გ. 884) — გლეხთა აჯანყების ბელადი 874-884 წლებში, ჩინეთში. აჯანყება დაიწყო ახლანდელი შანდუნის პროვინციის სამხრეთში. ხუან ჩაო 875-878 წლებში ვან სიანჯისთან ერთად ხელმძღვანელობდა აჯანყებას ხუანხესა და იანძის შუამდინარეთში. ვან სიანჯის დაღუპვის შემდეგ, 878 წელს, თვითონ ჩაუდგა აჯანყებას სათავეში. 878-879 წლებში ილაშქრა სამხრეთში, 879 წელს დაიკავა ქალაქი გუანჯოუ. იმავე წლის შემოდგომაზე გაემართა ჩრდილოეთისაკენ და 881 წლის იანვარში აიღო ტანის დინასტიის დედაქალაქი - ჩანანი, სადაც თავი გამოაცხადა „დიდი ცის სახელმწიფოს“ იმპერატორად. 883 წელს იძულებული გახდა ჩანანი დაეტოვებინა. სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა.
ლიტერატურა
ჩინეთის იმპერატორები
გარდაცვლილი 884
ბილიასუვარის რაიონი

ბილიასუვარის რაიონი — აზერბაიჯანის ერთ-ერთი რაიონი. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბილიასუვარი.
რაიონში არის 9 საავადმყოფო 520 საწოლით, 6 სამედიცინო კლინიკა და ეპიდემიოლოგიის ცენტრი, (სულ არის 11 სამედიცინო ცენტრი).გარდა ამისა, რაიონში არის 16 საფოსტო განყოფილება და 26 მუნიციპალიტეტი.
გეოგრაფია
რაიონის მთლიანი ტერიტორია 1358 კმ² ფართობს მოიცავს და იკავებს მუღანის დაბლობის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილებს. ბილიასუვარს ესაზღვრება შემდეგი რაიონები: ტერიტორიას 53 კილომეტრიანი საზღვრით ჩრდილოეთით ესაზღვრება იმიშლის რაიონი, 23 კმ-ის მანძილზე სამხრეთ-დასავლეთით საათლის რაიონი, 20 კილომეტრის მანძილზე საბირაბადის რაიონი, აღმოსავლეთით 23 კილომეტრის მანძილზე სალიანის რაიონს და ნეფთჩალის რაიონი 4 კილომეტრიანი საზღვრით, ჯალილაბადის რაიონი სამხრეთით 54 კილომეტრ მანძილზე, ხოლო ირანთან სამხრეთით აქვს 64 კილომეტრიანი საზღვარი. საზღვრების საერთო სიგრძე 241 კილომეტრის ტოლია.
ბილიასუვარის კლიმატი საკმაოდ ცხელია. საშუალო ტემპერატურა ზამთარში 2 °C-ია, ხოლო ზაფხულში კი 26 °C. საშუალო წლიური ნალექი 260 მმ-ს შეადგენს. რაიონის ნიადაგის ძირითადი ტიპებია წაბლისფერი, ნაცრისფერი და სტეპური მარილიანი ნიადაგები.
ბილიასუვარის ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი ზღვის დონიდან უფრო დაბალა მდებარეობს, ტერიტორიის 542 ჰექტარი ტყეებს უჭირავს. ტყეებში გვხვდება ირემი, დათვი, გარეული ღორი, თხა, მგელი და ა.შ.
ისტორია
ბილიასუვარის რაიონი 1930 წელს შეიქმნა პუშკინოს დასახლებაში. 1938 წელს რაიონს სახელი გადაარქვეს და პუშკინოს რაიონი დაარქვეს, ეს სახელი მას შენარჩუნებული ჰქონდა 1991 წლამდე.
1963 წელს ტერიტორია გაერთიანდა ჯალილაბადის რაიონთან, ხოლო 1964 წელს კვლავ დამოუკიდებელი რაიონი გახდა. 1991 წელს სსრკ-ს დაშლის შემდეგ, მას დაუბრუნდა თავისი ისტორიული სახელი და კვლავ ეწოდა ბილიასუვარის რაიონი.
დემოგრაფია
სახელმწიფო სტატისტიკის კომიტეტის მონაცემებით, 2018 წლის მდგომარეობით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 102 400 ადამიანს, რაც 2000 წელთან შედარებით 26 400 ადამიანით (დაახლოებით 34,7 პროცენტით) მატებაა 2000 წელს მოსახლეობის რაოდენობა 76 000 ადამიანს შეადგენდა. მთლიანი მოსახლეობის 51 600 მამაკაცია, ხოლო 50 800 კი ქალი. მოსახლეობის 26,7 პროცენტზე მეტს (დაახლოებით 27 400 ადამიანს) შეადგენენ 14–29 წლების ფარგლებში მყოფი მოზარდები და ახალგაზრდები.
რესურსები ინტერნეტში
На сайте Azerbaijan
http://az.trend.az/news/society/2032354.html
სქოლიო
აზერბაიჯანის რაიონები
Orta Qışlaq

Orta Qışlaq (also, Ortaqışlaq) is a village in the municipality of Üçoğlan in the Agdam Rayon of Azerbaijan.
References
Populated places in Aghdam District
იონ ჟალია

იონ ჟალია ; დ. 19 მაისი, 1887, კასიმჩა, ტულჩის მაზრა — გ. 7 ნოემბერი, 1983) — რუმინელი მოქანდაკე. რუმინეთის სახალხო მხატვარი, რუმინეთის აკადემიის წევრი. სწავლობდა ბუქარესტში, ნატიფი ხელოვნების სკოლაში (1907–1911), ჟიულიანის აკადემიაში (1915–1916) და პარიზში, ე. ი. ბურდელის სტუდიაში. შექმნა პლასტიკურად საინტერესო ღრმა ფსიქოლოგიური პორტრეტები („მეცხვარე“, თაბაშირი, 1938; ჯ. ენესკუს პორტრეტი, თაბაშირი, 1958, რუმინეთის სახალხო რესპუბლიკის ხელოვნების მუზეუმი, ბუქარესტი), მონუმენტური-დეკორატიული ქანდაკებები. 1968-იდან რუმინეთის მხატვართა კავშირის პრეზიდენტია.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
რუმინელი მოქანდაკეები
რუმინელი მხატვრები
დაბადებული 19 მაისი
დაბადებული 1887
გარდაცვლილი 1983
Nor Astghaberd

Nor Astghaberd is a village in the Kajaran Municipality of the Syunik Province in Armenia.
Toponymy
The village was previously known as Payahan.
Demographics
The population of the village of Nor Astghaberd was 53 in 2001, and 57 in 2011.
The population of the community of Nor Astghaberd was 179 in 2001, 79 in 2009, 93 in 2010, and 172 in 2011.
References
Populated places in Syunik Province
ოტო გიუნტერ ფონ ვეზენდონკი

ოტო გიუნტერ ფონ ვეზენდონკი (დ. 3 ოქტომბერი, 1885, ბერლინი, — გ. 27 ივნისი, 1933, სანქტ-მარგარეთენი, შლეზვიგ-ჰოლშტაინი) — გერმანელი დიპლომატი, ორიენტალისტი და მწერალი; გერმანიის გენერალური კონსული თბილისში (1922–1925).
დაიბადა ფიზიკის პროფესორ კარლ ვეზენდონკისა და გრაფინია ეველინ ფონ ჰესენშტაინის ოჯახში. 1903-1908 წლებში სწავლობდა ფრიდრიხ-ვილჰელმის (ბერლინი), რაინის ფრიდრიხ-ვილჰელმის (ბონი) და რუპრეხტ-კარლის (ჰაიდელბერგი) უნივერსიტეტებში. ჰაიდელბერგში მიენიჭა იურისპრუდენციის დოქტორის ხარისხი (1908) და მალევე შეუდგა დიპლომატის კარიერას. 1913–1914 იყო გერმანიის კონსული ტანჟერში. პირველი მსოფლიო ომის წლებში მუშაობდა გერმანიის საგარეო საქმეთა სამინისტროში, მაქს ფონ ოპენჰაიმის მიერ ჩამოყალიბებულ „აღმოსავლეთის ბიუროში“, რომლის მიზანი იყო ახლო აღმოსავლეთის, ცენტრალური აზიისა და ინდოეთის მოსახლეობაში ანტანტის საწინააღმდეგო განწყობების შექმნა. ომის დასასრულს იმყოფებოდა თბილისში და მონაწილეობდა ამიერკავკასიის წარმომადგენლებსა და ოსმალეთს შორის ბათუმში მიმდინარე სამშვიდობო მოლაპარაკებებში (1918 წლის მაისი). თბილისში განიხილებოდა გერმანიის გენერალური კონსულის თანამდებობაზე, თუმცა საბოლოოდ ამ პოსტზე გრაფი ფრიდრიხ ვერნერ ფონ დერ შულენბურგი დაამტკიცეს. 1922 წლის 27 დეკემბრიდან 1925 წლის 20 მაისამდე ვეზენდონკი იყო გერმანიის გენერალური კონსული თბილისში. საბჭოთა ხელისუფლების მიერ გერმანელი დიპლომატების შპიონაჟის ბრალდებით დევნის გამო შვებულებაში მყოფი ვეზენდონკი თბილისში აღარ დაბრუნდა (მომდევნო კონსული, კარლ პრიუფერი 1926 წელს დაინიშნა). ამ პერიოდში აქტიურად იკვლევდა კავკასიისა და ახლო აღმოსავლეთის ისტორიასა და კულტურას. ამ საკითხების ირგვლივ გამოქვეყნებული აქვს არაერთი ნაშრომი, მათ შორის, ქართული წარმართული რელიგიური წარმოდგენების (Über georgisches Heidentum, 1924; Nachträge zum georgischen Heidentum, 1925), საქართველოს ისტორიის (Zur georgischen Geschichte, 1927), კავკასიის ხალხების წეს-ჩვეულებების (Aus der kaukasischen Welt, 1927) შესახებ. გარდაიცვალა 1933 წელს.
ლიტერატურა
მამულია გ., ასტამაძე გ., საქართველოს განთავისუფლების კომიტეტი : 1914-1918 : დოკუმენტები და მასალები. თბილისი : საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა, 2019, ISBN 978-9941-9652-5-8;
ბაქრაძე ლ., გერმანულ-ქართული ურთიერთობები პირველი მსოფლიო ომის დროს=ქართული ეროვნული კომიტეტის საქმიანობა 1914-1918 წწ. თბილისი : პეგასი, 2009, ISBN 978-9941-9113-1-6.
დაბადებული 3 ოქტომბერი
დაბადებული 1885
გარდაცვლილი 27 ივნისი
გარდაცვლილი 1933
გერმანელი დიპლომატები
გერმანელი ისტორიკოსები
უცხოელი დიპლომატები საქართველოში
იშვიათ მიწათა ელემენტები

იშვიათ მიწათა ელემენტები — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მესამე ჯგუფის ქიმიური ელემენტები: სკანდიუმი _{21}Sc, იტრიუმი _{39}Y, ლანთანი _{57}La და ლანთანოიდები. თავისუფალ მდგომარეობაში იშვიათ მიწათა ელემენტები ლითონებია. სახელი „იშვიათ მიწათა“ უწოდეს იმის გამო, რომ იშვიათად გვხვდება დედამიწის ქერქში, ამასთან მათი ჟანგეულები წყალში პრაქტიკულად უხსნარია, რისთვისაც ადრე „მიწებს“ უწოდებდნენ.
ლიტერატურა
ფერი თოფჩუბაშოვა

ფერი თოფჩუბაშოვა (დ. 1873, რუსეთის იმპერია - გ. 1947, საფრანგეთი, პარიზი) — აზერბაიჯანის პირველი ლედი, აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსის ალიმარდან ბეი თოფჩუბაშოვის მეუღლე.
ბიოგრაფია
ფარიხანუმ თოფჩუბაშოვას მამა ჰასან ბეი ზარდაბი ბაქოში ორი წელი უმუშევარი იყო. ის 1880 წელს ოჯახთან ერთად ზარდაბში გადავიდა საცხოვრებლად. ამ დროს მისი უფროსი ქალიშვილი ფერი 7 წლის იყო. მიუხედავად იმისა, რომ ოჯახის ფინანსური მდგომარეობა მძიმე იყო, ჰასან ბეის სურდა, რომ მის ქალიშვილს განათლება მიეღო. ვინაიდან აზერბაიჯანში გოგონათა სკოლა იმ დროისთვის არ იყო, ჰასანს თავისი ქალიშვილი ტიფლისში მიჰყავს. ფერიხანუმი გოგონათა რუსულ გიმნაზიაში იწყებს სწავლას, სადაც დედამისი ჰანიფა მალიქოვაც სწავლობდა.
ჰასან ბეი, რომელსაც კავშირი ჰქონდა ტიფლისურ პრესასთან და ინტელიგენციასთან, ხშირად მოდიოდა გიმნაზიაში. იფი დაინტერესებული იყო ქალიშვილის სწავლით. მცირე ხანში ფერიმ თავისი განათლებითა და მაღალი მანერებით მოიპოვა მასწავლებლების პატივისცემა. ამრიგად, ფარიხანუმი გახდა პირველი აზერბაიჯანელი გოგონა, რომელიც სწავლობდა ტიფლისის გოგონათა რუსულ გიმნაზიაში.
ფერიხანუმმა ალიმარდან ბეის ყურადღება აღმოსავლელ ქალთათვის დამახასიათებელი სილამაზით, სიწმინდითა და უბრალოებით, განათლებისა და ინოვაციებისადმი ინტერესით, ჯერ კიდევ გიმნაზიაში სწავლისას მიიპყრო. მათ შორის იქმნება გულწრფელი მეგობრობა, რომელიც მოგვიანებით გადაიქცა სიყვარულსა და ერთგულ ცხოვრებისეულ თანამეგობრობაში.
ალიმარდან ბეი ჰასან ბეისა და ჰანიფა ხანუმის თანხმობის შემდეგ დაქორწინდა ფერიზე.
1893 წლის 31 დეკემბერს ტიფლისში ალიმარდან ბეი თოფჩუბაშოვმა ფერიხანუმი ცოლად შეირთო. მიუხედავად იმისა, რომ ქალბატონის მამა, ჰასან ბეი ზარდაბი, ძალიან პროგრესულად მოაზროვნე ინტელექტუალი იყო, მან თოფჩუბაშოვს 10 000 მანეთი მოსთხოვა თავის ქალიშვილში. ვინაიდან თოფჩუბაშოვს ამდენი ფული არ ჰქონდა, მან და ფერიმ გადაწყვიტეს, რომ არ მოეწყოთ საქორწილო ცერემონია და დაზოგილი თანხა ჰასან ბეისთვის გადაეცათ. თავის ერთ-ერთ წერილში ფერი თოფჩუბაშოვა დედამისს ჰანიფა მალიქოვას წერდა, რომ 31 დეკემბერს ის დაქორწინდა და გადავიდა ალიმარდან ბეის სახლში.
ფერიმ სწავლა ქმრისა და მშობლების მხარდაჭერით გააგრძელა გიმნაზიის დამთავრების შემდეგაც. სწავლობდა პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, რომელიც წარჩინებით დაამთავრა. მუშაობდა სასამართლოში თანაშემწედ, რაიონული სასამართლოს მდივნად, ადვოკატად და სხვა თანამდებობებზე ტიფლისსა და ბაქოში.
ფერი თოფჩუბაშოვას 5 შვილი ჰყავდა. მათგან ოთხი - ალაკბერ ბეი და ანვარ ბეი თოფჩუბაშოვი, ქალიშვილები სარა ხანუმ სულთანოღლუ, სევერ ხანუმ თოფჩუბაშოვა დედასთან ერთად მონაწილეობდნენ ალიმარდან ბეი თოფჩუბაშოვის დაკრძალვის ცერემონიაში. ქალბატონი ფერი ემიგრაციაში წავიდა საფრანგეთში და იქ გარდაიცვალა 1947 წელს. დაკრძალეს პარიზის მახლობლად მდებარე სენ-კლუს სასაფლაოზე, მისი ერთგული მეუღლის ალიმარდან ბეი თოფჩუბაშოვის გვერდით.
სქოლიო
დაბადებული 1873
გარდაცვლილი 1947
აზერბაიჯანელი ქალები
Lasioglossum pertasmaniae

Lasioglossum pertasmaniae — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1953 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
pertasmaniae
ვენის კონგრესი

ვენის კონგრესი — ევროპის სახელმწიფოთა წარმომადგენლების კონფერენცია რომელიც ჩატარდა ავსტრიის იმპერიის დედაქალაქ ვენაში 1814 წლის სექტემბრიდან – 1815 წლის ივნისის ჩათვლით. მისი მიზანი იყო საფრანგეთის რევოლუციისა და ნაპოლეონის ომების შედეგად წარმოქმნილი პრობლემების გაანალიზება და გადაწყვეტა. ნაპოლეონზე გამარჯვებულ ქვეყნებს: რუსეთს, დიდ ბრიტანეთს, პრუსიასა და ავსტრიას მიღწეული შედეგების ხელშეკრულებებში ასახვა და საერთაშორისო ურთიერთობების ახალ წესებზე შეთანხმება სურდათ. მათთვის ასევე მნიშვნელოვანი იყო საფრანგეთის რევოლუციის, როგორც მონარქიის დამხობის პრეცედენტის, შედეგების აღმოფხვრა. ამიტომაც აღადგინეს ბურბონთა დინასტია. მონაწილეთა საერთო მიზანს ევროპაში აბსოლუტიზმის გაძლიერება წარმოადგენდა.
მიმდინარეობა
საერთო მიზნების გარდა მონაწილეებს ურთიერთსაწინააღმდეგო ინტერესებიც ჰქონდათ ამიტომაც შეხვედრები მიმდინარეობდა ფარული ინტრიგების ფონზე. კონგრესს ავსტრიელი დიპლომატი, გრაფი მეტერნიხი ხელმძღვანელობდა. საფრანგეთს ტალეირანი წარმოადგენდა. რუსულ დელეგაციაში იყო იმპერატორი ალექსანდრე I. კონფერეციაში ასევე მონაწილეობდნენ; ესპანეთი, პორტუგალია, შვედეთი. ასევე: დანია, შვეიცარია, რომის პაპის წარმომადგენელი და ბავარია.
გადაწყვეტილება
დასკვნით აქტს, ხელი მოეწერა 1815 წლის 9 ივნისს. მის დებულებებში შედის:
რუსეთს გადაეცა ვარშავის საჰერცოგოს დიდი ნაწილი და 1809 წელს შვედეთისგან მიღებული ფინეთი დაიკანონა.
პრუსიას გადაეცა საქსონიის ორი მეხუთედი, ვარშავავის საჰერცოგოს ნაწილი, დანციგი და რაინლანდ–ვესტფალია.
შეიქმნა გერმანიის კავშირი (კონფედერაცია), რომელიც 39 სახელმწიფოსგან შედგებოდა. ავსტრიისა და პრუსიის მხოლოდ ნაწილი მოხვდა კონფედერაციის ტერიტორიაზე.
ნიდერლანდები და სამხრეთ ნიდერლანდები (დაახლ. თანამედროვე ბელგია) გაერთიანდა ერთიან კონსტიტუციურ მონარქიაში.
შვეიცარიას მიენიჭა ნეიტრალიტეტი.
ავსტრიამ ბელგიის სანაცვლოდ მიიღო ლომბარდია და ვენეცია
შვედეთმა შეიერთა ნორვეგია იმ პირობით, რომ ნორვეგიას მიენიჭებოდა ფართო ავტონომიის სტატუსი.
იხილეთ აგრეთვე
ვატერლოოს ბრძოლა
პარიზის სამშვიდობო ხელშეკრულება (1814)
პარიზის მშვიდობის კონფერენცია
ლიტერატურა
Ferraro, Guglielmo. The Reconstruction of Europe; Talleyrand and the Congress of Vienna, 1814–1815 (1941)
Gulick, E. V. "The final coalition and the Congress of Vienna, 1813-15" in C. W. Crawley, ed., The New Cambridge Modern History, vol 9, 1793-1830 (1965) pp 639–67.
რესურსები ინტერნეტში
Animated map Europe and nations, 1815–1914
Final Act of the Congress of Vienna
Map of Europe in 1815
ევროპის ისტორია
Makresh Municipality

Makresh Municipality is a municipality (obshtina) in Vidin Province, Northwestern Bulgaria, located in the Danubian Plain about 12 km southwest of Danube river. It is named after its administrative centre - the village of Makresh. The area borders on the Republic of Serbia to the west.
The municipality embraces a territory of with a population of 1,938 inhabitants, as of December 2009.
The easternmost border of the area is linked by the main road E79 which connects the province centre of Vidin with the city of Montana and respectively with the western operating part of Hemus motorway.
Settlements
Makresh Municipality includes the following 7 places all of them villages:
Demography
The following table shows the change of the population during the last four decades.
Religion
According to the latest Bulgarian census of 2011, the religious composition, among those who answered the optional question on religious identification, was the following:
An overwhelming majority of the population of Makresh Municipality identify themselves as Christians. At the 2011 census, 75.9% of respondents identified as Orthodox Christians belonging to the Bulgarian Orthodox Church.
See also
Provinces of Bulgaria
Municipalities of Bulgaria
List of cities and towns in Bulgaria
References
External links
Info website
Municipalities of Vidin Province
Orectognathus biroi

Orectognathus biroi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Orectognathus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ჩერნიჰივი

ჩერნიჰივი, ჩერნიგოვი — ისტორიული ქალაქი ჩრდილოეთ უკრაინაში. ჩერნიჰივი არის ჩერნიჰივის ოლქის დედაქალაქი. ქალაქში გვხვდება თეატრები, კლუბები, ინსტიტუტები, სკოლები, კინოები და სხვა შემეცნებით-გასართობი დაწესებულებები.
დაძმობილებული ქალაქები
ჩერნიჰივის დაძმობილებული ქალაქების სია::
ჰომელი, ბელარუსი
მემინგენი, გერმანია
ტარნობჟეგი, პოლონეთი
ჰრადეც-კრალოვე, ჩეხეთი
უაგრე, ლატვია
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
chernigiv-rada.gov.ua — ოფიციალური ვებ პორტალი/
სქოლიო
ჩერნიჰივის ოლქის ქალაქები
უკრაინის ადმინისტრაციული ცენტრები
ნიკოლოზ მეხუზლა

ნიკოლოზ მეხუზლა (დ. 1855, გურიანთა — გ. 15 იანვარი, 1892, უჩხუბი) — ქართველი ფირალი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ღარიბი ყმა-გლეხის ოჯახში დაახლოებით 1855-56 წლებში. იყო საშუალო სიმაღლის სქელი კაცი. იცვამდა ჩაქურასა და წუღა-მესტს, იხურავდა ყაბალახს, ატარებდა წვერს. იარაღად ხმარობდა ბერდენას, ორპირიან თოფს და სატევარს.
სხვადასხვა დროს მუშაობდა ვაჭართან შეკვეთილში, 1886 წლიდან მუშაობდა მანთაშევის ქარხანაში ბათუმში. შემდეგ მიატოვა სამუშაო და კონტრაბანდისტობას მიჰყო ხელი, დადიოდა ოსმალეთში, კარგად ისწავლა თურქული ენა. კონტრაბანდისტობისთვის დაიჭირეს, მაგრამ გაიქცა, გვარი შეიცვალა, გუჯაბიძე დაირქვა და გურიაში დაბრუნდა და სოფლის საქმიანობაში ჩაება, მაგრამ ოჯახის სამყოფს მაინც ვერ შოულობდა. ციხეში ცილისწამების შედეგად მოხვდა 1884 წელს. იჯდა ბათუმის ციხეში სისონა დარჩიასთან ერთად. ბათუმიდან გადაიყვანეს ოზურგეთში, შემდეგ კი ქუთაისის ციხეში, სადაც წელიწადნახევარი დაჰყო. 1888 წლის თებერვალსა თუ მარტში მეხუზლა ციხიდან გაიქცა.
1892 წლის იანვარში მეხუზლა და ტარიელ დათუნაიშვილი აცანაში თავს დაესხნენ მღვდელ სილიბისტრო ჩხაიძეს და გაძარცვეს, გადაკვეთეს მდინარე სუფსა ნაგომართან და მიიმალნენ. 1892 წლის 15 იანვარს პოლიციის ბოქაულის თანაშემწე მგელაძე და დრუჟინის ოფიცერი გარდაფხაძე რამდენიმე ჯარისკაცით გავიდნენ ოზურგეთიდან. პირველი წავიდა უჩხუბში, ხოლო მეორე მელექედურში, სადაც ფირალების მოხმარებაში შემჩნეული სახლები უნდა გაეჩხრკათ. უჩხუბში მგელაძე დათა მაუჭაძის სახლში გადააწყდა დათუნაიშვილსა და მეხუზლას. ატყდა სროლა. მგელაძეს მიეშველა გარდაფხაძე მელექედურიდან, გამოიძახეს რაზმი ოზურგეთიდანაც. მეხუზლამ გაქცევა სცადა და ორი ადგილობრივი, მენაბდე და შაფაქიძე მოკლა. შაფაქიძე სოფლის ყოფილი მამასახლისი იყო, რომელმაც მეხუზლას შეპყრობა და თავის გამოჩენა გადაწყვიტა. მეხუზლამ ასევე დაჭრა დრუჟინის სამი ჯარისკაცი. მეხუზლამ გაიარა ორი-სამი ვერსი, მაგრამ დიდი თოვლის გამო გაქცევა მაინც ვერ მოახერხა და ის მოკლეს.
მეხუზლა ცხემლისხიდში დაკრძალეს, თუმცა ნათესავებდმა ფარულად გადაასვენეს ბაილეთში.
ნიკოლოზ მეხუზლას თავგადასავალი აისახა ხალხურ სიმღერაში „ფირალ ნიკოლოზ მეხუზლაზე“, სადაც პირველ პირშია მოთხრობილი მისი ცხოვრებისა და დაღუპვის შესახებ. ასრულებდნენ ძმები ჭიჭიკო, გიტო და გივი აროშიძეები, სოფელ ვაკიჯვარიდან.
იხლეთ აგრეთვე
ფირალი
ლიტერატურა
სქოლიო
დაბადებული 1855
გარდაცვლილი 15 იანვარი
გარდაცვლილი 1892
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ფირალები
მოკლული ქართველები
FFB Open

FFB Open — სნუკერის პროფესიონალურ-სამოყვარული დაბალრეიტინგული ტურნირი. წარმოადგენდა Players Tour Championship-ის ნაწილს. ტურნირი ჩატარდა მხოლოდ 2011-2012 და 2012-2013 წლების სეზონებზე. ღონისძიება დაყოფილი იყო ორ ნაწილად. პირველი ნაწილი იმართებოდა სნუკერის მსოფლიო აკადემიაში, შეფილდში (ინგლისი), ხოლო მეორე ნაწილი — Event Forum-ზე, ფიურსტენფელდბრუკში (გერმანია). ტურნირის უკანასკნელი ჩემპიონია მარკ სელბი.
გამარჯვებულები
სქოლიო
Players Tour Championship
Polyrhachis gibba

Polyrhachis gibba — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ოზონი

ოზონი (O3) — ჟანგბადის ალოტროპია, აირი, რომელიც განსაზღვრავს დედამიწის ატმოსფეროში მზის რადიაციის შთანთქმის ხასიათს. ოზონის მოლეკულა ჟანგბადის მოლეკულისგან განსხვავებით 3 ატომს შეიცავს, რაც სასუნთქად მომაკვდინებელი ხდება, ამიტომაა რომ იგი ატმოსფეროში ნაკლებადაა და მაღლაა მოქცეული. ოზონის ძირითადი მასა ატმოსფეროში მოთავსებულია ოზონსფეროში — ფენაში, რომელიც განლაგებულია 10-50 კმ სიმაღლეზე. ოზონი წარმოიქმნება წვიმის და ჭექა-ქუხილის შედეგად. ატმოსფეროში სიმაღლის მიხედვით მისი განაწილება კარგად აიხსნება ფოტოქიმიური თეორიით. ოზონი ყველაზე მეტად 2900 A-ზე უფრო მოკლე ტალღის სიგრძის მქონე რადიაციას შთანთქავს, ამიტომ რადიაციის ბიოლოგიურად ყველაზე აქტიური ნაწილი არ აღწევს დედამიწის ზედაპირს. რადიაციის შთანთქმის გამო ოზონის ფენის ტემპერატურა მატულობს, რაც მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ატმოსფეროს სითბურ რეჟიმზე.
მიღება
ოზონი ძირითადად მიიღება ბუნებაში ჭექაქუხილის შედეგად, მაგრამ არსებობს მისი ლაბორატორიაში მიღების ხერხი. საწყისი პროდუქტებია ამონიუმის პერსულფატი, აზოტმჟავა და წყალი. მიღებული პროდუქტებია ამონიუმის ნიტრატი, გოგირდმჟავა და ოზონი.
3(NH4)2S2O8 + 6HNO3 + 3H2O → 6NH4NO3 + 6H2SO4 + O3
იხილეთ აგრეთვე
სათბურის აირები
ოზონის ხვრელი
გლობალური დათბობა
ლიტერატურა
Series in Plasma Physics: Non-Equilibrium Air Plasmas at Atmospheric Pressure. Edited by K.H. Becker, U. Kogelschatz, K.H. Schoenbach, R.J. Barker; Bristol and Philadelphia: Institute of Physics Publishing Ltd; ISBN 0-7503-0962-8; 2005
რესურსები ინტერნეტში
International Ozone Association
European Environment Agency's near real-time ozone map (ozoneweb)
NASA's Ozone Resource Page
OSHA Ozone Information
Paul Crutzen Interview
ატმოსფერო
აირები
გრანტის ოლქი

გრანტის ოლქი
ამერიკის შეერთებულ შტატებში 16 ადმინისტრაციიულ ერთეულს ეწოდება გრანტის ოლქი:
გრანტი — არკანზასი
გრანტი — ჯორჯია
გრანტი — კანზასი
გრანტი — ინდიანა
გრანტი — კენტუკი
გრანტი — მინესოტა
გრანტი — ნებრასკა
გრანტი — ნიუ-მექსიკო
გრანტი — ჩრდილოეთი დაკოტა
გრანტი — ოკლაჰომა
გრანტი — ორეგონი
გრანტი — სამხრეთი დაკოტა
გრანტი — ვაშინგტონის შტატი
გრანტი — დასავლეთი ვირჯინია
გრანტი — უისკონსინი
გრანტი — ლუიზიანა
მიხაილოვის სასახლე

მიხაილოვის სასახლე (რუს.: Михайловский замок), აგრეთვე ცნობილი როგორც საინჟინრო სასახლე (რუს.: Инженерный замок) — ყოფილი სამეფო რეზიდენცია სანქტ-პეტერბურგის ისტორიულ ცენტრში, რუსეთი. წმინდა მიხეილისთვის მიძღვნილი სასახლე იმპერატორი პავლე I-ისთვის ააგეს არქიტექტორებმა ვინჩენცო ბრენამ და ვასილი ბაჟენოვმა 1797-1801 წლებში. სასახლე ყოველი მხრიდან სხვადასხვაგვარად გამოიყურება, ვინაიდან არქიტექტორებმა თითოეულ ფასადში განსხვავებული არქიტექტურული სტილი გამოიყენეს - ფრანგული კლასიციზმი, იტალიური რენესანსი და გოტიკა.
ლიტერატურა
Pamyatniki architektury Leningrada : Architectural monuments of Leningrad : Glavnoe architekturno-planirovocnoe upravlenie ispolnitelnogo komiteta Leningradskogo gorodskogo Soveta deputatov trudjascichsja, Gosudarstvennaja inspekciya po ochrane pamyatnikov, ed. A.N. Petrov, 4th ed., Leningrad : Stroyizdat, 1976.
Nordisk familjebok, Stockholm : Nordisk familjeboks förlags aktiebolag, 2 ed. 1904.
რესურსები ინტერნეტში
მიხაილოვის სასახლის სურათები
რუსეთის სამეფო რეზიდენციები
სანქტ-პეტერბურგის სასახლეები
რუსეთის ნეოკლასიკური არქიტექტურა
პარმენ ჭანუყვაძე

პარმენ ჭანუყვაძე (დ. 1872 — გ. 1934) — მეფის არმიისა და საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოფიცერი (1918-1921); გურიის ანტისაბჭოთა შეიარაღებული პარტიზანული რაზმის წევრი (1921-1924); 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მონაწილე და ნოე რამიშვილის მკვლელი.
პარმენ ჭანუყვაძე დაიბადა ოზურგეთის მაზრაში. იყო მენშევიკების პარტიის წევრი. აქტიურად მონაწილეობდა 1924 წლის აჯანყებაში საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ, მეთაურობდა აჯანყებულთა ერთ-ერთ დიდ რაზმს ოზურგეთის რაიონში. გამოსვლების ჩახშობის შემდეგ ემიგრაციაში ცხოვრობდა საფრანგეთში. 1930 წლის 7 დეკემბერს, დაახლ. 15 სთ-ზე, პარიზში, იტალიის მოედანზე, რევოლვერიდან ორი გასროლით მოკლა ქართული ემიგრაციის ერთ-ერთი ლიდერი და საქართველოს შინაგან საქმეთა ყოფილი მინისტრი ნოე რამიშვილი. პოლიციამ მკვლელი დააპატიმრა. ქართველი ემიგრანტები ჭანუყვაძეს საბჭოთა აგენტად მიიჩნევდნენ, თუმცა სასამართლოზე მან განაცხადა, რომ კომუნისტი არ იყო და თავისი მოქმედება ახსნა რამიშვილისადმი პირადი მტრობით. ჭანუყვაძე რამდენიმე თვიანი პატიმრობის შემდეგ საფრანგეთის პოლიციამ გაათავისუფლა. მისი შემდგომი ბედი უცნობია.
ლიტერატურა
1924 წლის აჯანყება დასავლეთ საქართველოში / ლევან ჯიქია; რედაქტორი: ვახტანგ გურული. ISBN: 978994174193. 522გვ. თბილისი: უნივერსალი, 2011.
საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრები : რამიშვილი ნოე // XX საუკუნის საქართველოს შინაგან საქმეთა და უშიშროების მინისტრები / ომარ თუშურაშვილი; ივან ჯახუა. - თბილისი, 2013. - ISBN 978-9941-0-5532-4. - გვ. 38.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 1872
ქართველი ემიგრანტები
დაქირავებული მკვლელები
გარდაცვლილი 1934
პ
1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მონაწილეები
ზემო მაჩხაანის კოშკი

ზემო მაჩხაანის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი დგას სოფელ ზემო მაჩხაანში, ბენაანთ უბანში, ბენაშვილების ეზოში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ადგილობრივი მოსახლეობის გადმოცემით კოშკი ბოსტაშვილებს ეკუთვნოდათ.
კოშკი გეგმით კვადრატულია (გარეთა ზომები ფუძის დონეზე 6,3x6,3 მეტრია), ზემოთკენ შევიწროებული. შემორჩენილია ხუთი სართულის სიმაღლეზე (სიმაღლე 10,6 მეტრი). დაზიანებულია: ჩამონგრეულია სართულშუა გადახურვები, რომლებიც ხის კოჭებზე ყოფილა გამართული (შემორჩენილია კოჭების საყრდენი ბუდეები), მონგრეულია მეხუთე სართულის კედლების ზედა ნაწილი. სართულის შემორჩენილ კედლებში ნაპრალები და ხვრელებია გაჩენილი.
კოშკი ნაგებია სწორხაზოვან რიგებად დაწყობილი, თანაბარი ზომის რიყის ქვით, კირის დუღაბზე. გარეთა კუთხეები გამოყვანილია კვადრატული აგურით. კედლები ორივე მხრიდან გასწორებულია ბათქაშით.
კოშკის შესასვლელი I სართულის დასავლეთ კედელშია. კარი შეისრული თაღითაა გადახურული. შესასვლელის წირთხლები და თაღი აგურისაა. I სართული საცხოვრებელია, უსათოფურო. სართულის აღმოსავლეთ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში ორ-ორი სწორკუთხა ნიშაა. ჩრდილოეთ კედელში, ნიშებს შორის, მოწყობილია გეგმით ნახევარწრიული, შეისრულთაღოვანი ბუხარი. დანარჩენი სართულები სათავდაცვოა. კედლებში გარეთკენ დახრილი, ცალმაგი სათოფურებია გაჭრილი. მეოთხე და მეხუთე სართულების დასავლეთ კედელში თითო განიერი და მაღალი სწორკუთხა ღიობია, რომლებიც ხით ყოფილა გადახურული (შემორჩენილია კვალი). სართულები ერთმანეთს მისადგმელი კიბით უკავშირდებოდა.
ლიტერატურა
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის კოშკები
აუდე-რაინი

აუდე-რაინი — მდინარე რაინის დელტის ერთ-ერთი ტოტი, ნიდერლანდებში, უტრეხტისა და სამხრეთ ჰოლანდიის პროვინციებში. სიგრძე 52 კმ. წარსულში მდინარეზე გადიოდა რომის იმპერიის ჩრდილოეთი საზღვარი. ნაპირზე მდებარეობს ქალაქები: უტრეხტი და ლეიდენი.
იხილეთ აგრეთვე
ნიდერლანდების მდინარეების სია
ნიდერლანდების მდინარეები