სომხეთ-ევროპის კავშირის ურთიერთობები

სომხეთ-ევროპის კავშირის ურთიერთობები — მოიცავს სომხეთსა და ევროკავშირს შორის ორმხრივ დიპლომატიურ ურთიერთობებს. სომხეთი და ევროკავშირი წლებია ინარჩუნებს კარგ დამოკიდებულებას. ორივე მხარე ერთმანეთთან დაკავშირებულია პარტნიორობის ხელშეკრულებით, რომელსაც ხელი მოეწერა 2017 წელს. სომხეთის ყოფილმა საგარეო საქმეთა მინისტრმა ედუარდ ნალბანდიანმა თქვა, რომ ახალი პარტნიორობის ხელშეკრულება ახალი ფურცლიდან დაიწყებს ევროკავშირსა და სომხეთის ურთიერთობას.
საზოგადოებრივი აზრი
2006 წლის დეკემბერში ჩატარებულმა საზოგადოებრივმა გამოკითხვამ სომხეთში დაადგინა, რომ ევროკავშირში გაწევრიანება პერსპექტიული არჩევანია, აქედან 64% ემხრობოდა ამ გადაწყვეტილებას, ხოლო 11,8% კი წინააღმდეგი იყო. 2006 წლის ოქტომბერში, სომხეთში, ერევანში ჩატარებულმა კიდევ ერთმა გამოკითხვამ აჩვენა, რომ ქალაქის მცხოვრებთა 72% -ის აზრით, მათი ქვეყნის მომავალი უფრო მეტად ევროკავშირზეა დამოკიდებული, ვიდრე დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობაზე . მიუხედავად ამისა, ქვეყნის მოსახლეობის ორ მესამედზე მეტს მიაჩნდა, რომ სომხეთი არ არის მზად ევროკავშირში გაწევრიანებისთვის მინიმუმ 2019 წლამდე.
2007 წელს ჩატარებულმა გამოკითხვამ აჩვენა ევროკავშირის მიმართ სომხების ინტერესის ზრდა, ამავე წელს სომხეთის მოსახლეობის 80% ემხრობოდა საბოლოო გაწევრიანების საკითხს.
2012 წლის გამოკითხვის თანახმად, სომეხთა 54% მხარს უჭერდა სომხეთის ევროკავშირში გაწევრიანებას.
სომხეთის 2013 წლის 3 სექტემბრის გადაწყვეტილებამ ევრაზიის კავშირში გაწევრიანებასთან დაკავშირებით პროტესტი გამოიწვია ერევანში, რადგან მოსახლეობა შიშობდა, რომ რუსეთი ცდილობდა შეეფერხებინა სომხეთის ევროკავშირთან უფრო ღრმა ურთიერთობის დამყარება, ისევე, როგორც ის ამას ცდილობდნენ უკრაინაში. ევრაზიის თანამშრომლობის ფონდის დირექტორმა გევორგ ტერ-გაბრიელიანმა განაცხადა, რომ „ჩვენ უნდა ვიბრძოლოთ რუსეთის ჩარევის წინააღმდეგ“, მაგრამ მან ასევე დაადასტურა, რომ საზოგადოება ასევე დიდწილად უჭერს მხარს რუსეთს.
2017 წელს სომხეთში ჩატარებული „Gallup“– ის გამოკითხვის თანახმად, რეგიონში ევროკავშირის მხარდაჭერა მნიშვნელოვნად იყო გაზრდილი და გამოკითხულთა 27,2% –მა მხარი დაუჭირა ევროკავშირის ინტეგრაციასა და განვითარების სხვა გზებს.
სავიზო ლიბერალიზაცის საკითხი
2013 წლიდან ევროკავშირის მოქალაქეები სარგებლობენ უვიზო მიმოსვლით სომხეთში.
2017 წლის 15 მარტს სომხეთის ყოფილმა პრეზიდენტმა სერჟ სარგსიანმა გამოაცხადა, რომ „სომხეთი ამჟამად მონაწილეობს ევროკავშირის რიგ შეთანხმებებსა და პროგრამებში და რომ ევროკავშირი მნიშვნელოვანი პარტნიორია სომხეთისთვის“. მან ასევე განაცხადა, რომ მალე სომხეთი დაიწყებს მოლაპარაკებებს ევროკავშირთან, სომხეთის მოქალაქეების უვიზო მიმოსვლის დამყარებისთვის ევროკავშირის შენგენის ზონაში. ამავდროულად, სომხეთში ევროკავშირის დელეგაციის ხელმძღვანელმა, ელჩმა პიოტრ შეცვალემ განაცხადა, რომ, სომხეთსა და ევროკავშირს შორის სავიზო რეჟიმის დაწყება აღმოსავლეთ პარტნიორობის შემდეგი სამიტის დღის წესრიგში იქნება. ელჩმა ასევე აღნიშნა, რომ სომხეთის მოქალაქეებს ევროკავშირში უვიზო მიმოსვლა შეეძლებათ 2020 წლისთვის.
ლიტერატურა
Fischer, Sabine: "European Policy towards the South Caucasus after the Georgia Crisis" in the Caucasus Analytical Digest No. 1
Ter-Gabrielyan, Gevorg: "Eastern Partnership Civil Society Forum: The View of a Participant from Armenia" in the Caucasus Analytical Digest No. 35-36
რესურსები ინტერნეტში
Newsletter of Delegation of the European Union to Armenia
InsideEurope.org
AEPLAC: Armenian-European Policy And Legal Advice Centre
The European Commission's Delegation to Armenia
Diplomatic Missions of the Republic of Armenia in Brussels
EU Neighbourhood Info Centre
Բելգիայում Հայաստանի դեսպանություն
Հայաստանում Եվրոպական Միության պատվիրակության հաղորդագիր
სქოლიო
სომხეთის დიპლომატიური ურთიერთობები