PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
მატს ვილანდერი

მატს ვილანდერი (დ. 22 აგვისტო, 1964, ვექშე, შვედეთი) — შვედი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი პირველი ჩოგანი.
ვილანდერს 7 დიდი სლემის ტურნირი აქვს მოგებული – 3 საფრანგეთის ღია პირველობა, 3 ავსტრალიის ღია პირველობა და 1 აშშ-ის ღია პირველობა. ჯამში მას ATP-ის 33 ტიტული აქვს ერთეულებში მოგებული. იგი 20 კვირის განმავლობაში იკავებდა ჩოგბურთელთა რეიტინგში პირველ ადგილს.
მიუხედავად იმისა, რომ მას უიმბლდონი ერთეულთა თანრიგში არ ჰქონდა მოგებული, ვილანდერმა ავსტრალიის ღია პირველობა ორჯერ მოიგო, როდესაც ტურნირი ბალახის საფარზე ტარდებოდა (1987 წლის ჩათვლით). იგი ერთ-ერთია 6 მამაკაცი ჩოგბურთელიდან (ჯიმი კონორსი, ანდრე აგასი, რაფაელ ნადალი, როჯერ ფედერერი, ნოვაკ ჯოკოვიჩი), რომელმაც დიდი სლემის ტიტული ყველა საფარზე მოიგო ერთეულებში (ბალახზე, ჰარდზე და თიხაზე). ვილანდერი ნადალთან ერთად ერთადერთია, ვინც მინიმუმ ორი სლემი მოიგო სამივე საფარზე. წყვილებში შვედმა ასევე ერთხელ მოიგო უიმბლდონი. სანაკრებო დონეზე, მან 3-ჯერ მოიპოვა დეივისის თასი შვედეთის ნაკრებთან ერთად.
შვედმა კარიერა 1996 წელს დაასრულა. 2002 წელს, ვილანდერი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზში შეიყვანეს.
სტატისტიკა და მიღწევები
დიდი სლემის ტურნირების ფინალები
ერთეულები: 11 (7–4)
წყვილები: 3 (1–2)
წლის შემაჯამებელი ტურნირის ფინალები
ერთეულები: 1 (0–1)
(დ) – დახურული კორტი
წყვილები: 1 (0–1)
იხილეთ აგრეთვე
ვილანდერი–ლენდლის მეტოქეობა
რესურსები ინტერნეტში
ვილანდერი ATP-ის ოფიციალურ საიტზე
ვილანდერი ITF-ის ოფიციალურ საიტზე
ვილანდერი დეივისის თასის ოფიციალურ საიტზე
ვილანდერი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზის ოფიციალურ საიტზე
შვედი ჩოგბურთელები
ავსტრალიის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში
საფრანგეთის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში
უიმბლდონის ჩემპიონები
აშშ-ის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში
მსოფლიოს პირველი ჩოგნები
დაბადებული 1964
დაბადებული 22 აგვისტო
იური დოლგორუკი (ვეშაპთბაზა)

იური დოლგორუკი (ვეშაპთბაზა)
„იური დოლგორუკი“ — 1960–1975 წლებში სამხრეთის ოკეანეში მომუშავე საბჭოთა ვეშაპთბაზა, რომელმაც თხუთმეტი სარეწი მოგზაურობა განახორციელა ანტარქტიდის გარშემო. აგებულია 1926 წელს გერმანიაში როგორც სამგზავრო ლაინერი „ჰამბურგი“. მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ ახალ ბაზაზე გადავიდა გდინიაში, იყენებდნენ სამხედრო და სამოქალაქო გადაზიდვებისათვის ბალტიის ზღვაზე. 1945 წლის 7 მარტს პორტ ზასნიციდან 3 კილომეტრში ნაღმს შეეჯახა და თავის ეკიპაჟთან ერთად ჩაიძირა, ამ დროს მას აღმოსავლეთის ფრონტიდან გამოჰყავდა მებრძოლები. 1950 წლის 7 ნოემბერს ამოიღეს (გდრ) და ანტვერპენში მიიყვანეს, სადაც რეკონსტრუქცია ჩაუტარეს, რის შემდეგაც როსტოკში გადაიყვანეს. იგი „მშრომელთა საჩუქრის“ სახით საბჭოთა კავშირს გადასცეს, შემდეგ სახელი შეუცვალეს და სამგზავრო ხომალდად გამოყენება დაიწყეს. 1955 წელს ვეშაპთბაზად გადაკეთდა. მწყობრში ჩადგა 1960 წლის 12 ივლისს. ვეშაპთმხოცავმა ფლოტილიამ „იური დოლგორუკის“ ვეშაპთბაზის ხელმძღვანელობით სულ მოიპოვა 42 311 ვეშაპი (სხვა მონაცემებით — 58 000). 1975 წელს სამხრეთის ოკეანეში ვეშაპთა ჯოგების გამოლევის გამო შეწყდა მისი საქმიანობა. 1977 წელს დასაშლელად ჩამოწერეს.
ლიტერატურა
ვეშაპსარეწი
ლაინერები
ვალერი კვარაცხელია (მრავალმნიშვნელოვანი)

ვალერი კვარაცხელია (მრავალმნიშვნელოვანი)
ვალერი კვარაცხელია შეიძლება აღნიშნავდეს:
ვალერი კვარაცხელია — საქართველოს პარლამენტის მესამე მოწვევის წევრი
ვალერი კვარაცხელია — საქართველოს პარლამენტის მეხუთე მოწვევის წევრი
ანტონივკა (სტარობილსკის რაიონი)

ანტონივკა (სტარობილსკის რაიონი)
ანტონივკა — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ლუჰანსკის ოლქის სტარობილსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 160 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
სტარობილსკის რაიონის სოფლები
Congas District

Congas District is one of ten districts of the Ocros Province in Peru.
References
Districts of the Ocros Province
Districts of the Ancash Region
იერღი-ქექი

იერღი-ქექი — სოფელი აზერბაიჯანში, გუსარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 75 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
გუსარის რაიონის სოფლები
Lordomyrma epinotalis

Lordomyrma epinotalis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Lordomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
Kazioba

Kazioba is a village in the Qusar Rayon of Azerbaijan.
References
Populated places in Qusar District
Concordia, Antioquia

Concordia, Antioquia
Concordia is a town and municipality in the Colombian department of Antioquia. Part of the subregion of Southwestern Antioquia.
This municipality is located at 2000 mt over sea level 6° 2'59.82"N 75°55'11.88"W. Has a population of 25,000 including the surrounding areas. The inhabitants of this mountains survives mainly from the coffee trade.
It was founded in 1830 by Juan José Restrepo Uribe, and originally named as Selva Virgen (Virgin Jungle), it was later renamed La Comia.
References
Concordia official website
Municipalities of Antioquia Department
Populated places established in 1830
1830 establishments in Gran Colombia
ჰაჯი შაჰინი

ჰაჯი შაჰინი (სრული სახელი: შაჰინ ჰიუსეინ ოღლუ ჰასანლი; დ. 7 ივლისი, 1974, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ — გ. 2 მარტი, 2023, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი ღვთისმეტყველი და სასულიერო პირი. საზოგადოებრივი კავშირის „სულიერი სამყაროს“ დამფუძნებელი და თავმჯდომარე (2007–2023). კავკასიის მუსლიმთა სამმართველოს წარმომადგენელი ბაქოს ნასიმის რაიონში.
ბიოგრაფია
ჰაჯი შაჰინი დაიბადა 1974 წლის 7 ივლისს, აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. 1991 წელს დაასრულა ბაქოს 189-ე საშუალო სკოლის რუსული სექტორი. 1991 წელს ჩაირიცხა აზერბაიჯანის ტექნიკური უნივერსიტეტის მანქანათმშენებლობის ფაკულტეტზე. 1995-1997 წლებში იხდიდა სამხედრო სავალდებულო სამსახურს. 2001-2004 წლებში სწავლობდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტზე.
საზოგადოებრივი საქმიანობა
1998-2001 წლებში ხელმძღვანელობდა ახალგაზრდულ კავშირს „იქმალი“, რომლის ასევე ერთ-ერთი დამფუძნებელი იყო. მისი ხელმძღვანელობით, კავშირმა ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონში წარმომადგენლობითი ოფისები გახსნა და მთელი ქვეყნის მასშტაბით სხვადასხვა ღონისძიება ჩაატარა. შაჰინის საქმიანობის ძირითადი მიმართულება ახალგაზრდებში ეროვნული და ზნეობრივი ღირებულებების, ჯანსაღი ცხოვრების წესის და პატრიოტიზმის გრძნობის გავრცელება იყო.
2001 წლიდან ბაქოს ნასიმის რაიონში მდებარე „მაშადი დადაშის“ მეჩეთის იმამი იყო.
წლების განმავლობაში დამოუკიდებლად ეწეოდა რელიგიურ მოღვაწეობას და ასწავლიდა რელიგიურ საგნებს. 2007 წელს დააარსა ეროვნული მორალური ფასეულობების გამავრცელებელი საზოგადოებრივი ასოციაცია „სულიერი სამყარო“.
2013 წელს, დაინიშნა „მაშადი დადაშის“ მეჩეთის ახუნდად, 2014 წელს კი ნასიმის რაიონში კავკასიის მუსლიმთა სამმართველოს უფლებამოსილ წარმომადგენლად.
პირადი ცხოვრება
იყო დაოჯახებული. ჰყავს ორი ქალიშვილი და ორი ვაჟი.
ფლობდა აზერბაიჯანულ, არაბულ, სპარსულ და რუსულ ენას.
სიკვდილი
გარდაიცვალა 2023 წლის 2 მარტს, ბაქოში, გულის უკმარისობით. დაკრძალეს იასამალის სასაფლაოზე.
ბიბლიოგრაფია
Hacı Şahın. Haradan başlamalı. İrşad nəşriyyatı, 2020.
სქოლიო
დაბადებული 7 ივლისი
დაბადებული 1974
გარდაცვლილი 2 მარტი
გარდაცვლილი 2023
ბაქოში დაბადებულები
აზერბაიჯანელი ღვთისმეტყველები
საჯოგეხევის ნამოსახლარი

საჯოგეხევის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს სოფელ ზემო მაჩხაანში, აკაკიანთხევის ნამოსახლარის დასავლეთით, 3 კილომეტრზე, ივრის ვაკისა და მთიანეთის შესაყართან, ხევის მარცხენა ნაპირას. თარიღდება შუა ბრინჯაოს ხანით. ძეგლი XX საუკუნის 80-იანი წლებში შეისწავლა არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის, კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ექსპედიციის ხელმძღვანელი კ. ფიცხელაური). ნამოსახლარი (ფართობი — 150 X 100 მეტრი) ხევისკენ ოდნავ დამრეც ტერასაზეა განლაგებული. ძეგლის ჰუმუსოვანი ფენის ქვეშ 1 მეტრი სიმძლავრის ნამცროვანი ფენაა, რომლის ქვეშ ჩნდება თიხატკეპნილი იატაკი, შემდეგ ისევ თხელი, 0,2 მეტრიანი სიმძლავრის ნაცროვანი ფენა, ბოლოს კი გრუნტი. როგორც შურფებში, ისე ზედაპირულად, დიდი რაოდენობით დადასტურდა თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები, ობსიდიანის ანატკეცები და რამდენიმე ნავისებრი ხელსაფქვავის ფრაგმენტი. აღმოჩნდა მსხვილფეხა საქონლის ძვლებიც.
მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა დაცულია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.
ლიტერატურა
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სამი კაბალერო

სამი კაბალერო — 1944 წლის სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. იგი გამოუშვა Walt Disney Productions-მა, RKO Radio Pictures-ის დისტრიბუციით. ფილმის პრემიერა 1944 წლის 21 დეკემბერს, მეხიკოში გაიმართა, აშშ-ში — შემდეგი წლის 3 თებერვალს, ხოლო ბრიტანეთში — მარტში. ამ, რიგით მეშვიდე დისნეის სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმების სერიაში, ისევე, როგორც ფილმში „სალამი, მეგობრებო“, მოქმედება კვლავ ლათინურ ამერიკაში მიმდინარეობს. მასში შერწყმულია მსახიობების და ანიმაციური პერსონაჟების მოქმედება. „სამი კაბალერო“ მეორეა დისნეის მიერ 1940-იანებში გადაღებულ ფილმებში, რომლებიც ნოველებისგან შედგება.
ფილმი შედგება სხვადასხვა ეპიზოდისგან, რომლებშიც დონალდ დაკი ხსნის საჩუქრებს მეგობრებისგან ლათინური ამერიკიდან. მასში მონაწილეობს იმ პერიოდის რამდენიმე ვარსკვლავი, მომღერლები აურორა მირანდა (კარმენ მირანდა და) და დორა ლუსი, ისევე, როგორც კარმენ მოლინა.
ფილმი კეთილი ნების გზავნილს ატარებს. დონალდის გარდა, მასში ჩნდება ხოსე კარიოკაც (ბრაზილია), მოგვიანებით კი — პანჩიტო პისტოლესი (მექსიკა).
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
1944 წლის ანიმაციური ფილმები
საბავშვო ფილმები
ამერიკული ანიმაციური ფილმები
უოლტ დისნეის სტუდიების ანიმაციური ფილმები
ამერიკული ფილმები
Walt Disney Pictures-ის ფილმები
ანდრია არხანგელსკი

ანდრია არხანგელსკი
ანდრია დიმიტრის ძე არხანგელსკი (დ. 8 დეკემბერი [ძვ. სტ. 26 ნოემბერი], 1879, რიაზანი ― გ. 16 ივნისი, 1940, მოსკოვი) — რუსი გეოლოგი, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1929; წევრ-კორესპონდენტი 1925). მოსკოვის უნივერსიტეტისა (1920-1932 წწ.) და სამთო აკადემიის პროფესორი (1924-1932 წწ.).
ბიოგრაფია
1919-1924 წლებში აკადემიკოს ივანე გუბკინთან ერთად ხელმძღვანელობდა კურსკის მაგნიტური ანომალიის შესწავლად. 1934-1940 წლებში იყო ყოფილი სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი. მისი ნაშრომები მიძღვნილია რეგიონალური გეოლოგიის, სტრატიგრაფიის, ტექტონიკის, დანალექი ქანების პეტროგრაფიის, პალეოგეოგრაფიის სხვადასხვა საკითხებისადმი. განსაკუთრებით ცნობილია შრომები, რომლებიც მიეძღვნა სსრკ-ის გეოლოგიურ აგებულებას და გეოლოგიის ისტორიის საკითხებს.
დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა არხანგელსკის შრომებს დედამიწის ქერქისა და მისი მთავარი სტრუქტურული ელემენტების განვითარების ზოგადი კანონზომიერების დადგენის დარგში. სსრ კავშირის ტერიტორიის ვრცელი გეოლოგიური მასალის შესწავლის შედეგად არხანგელსკიმ დაამტკიცა, რომ გეოსინკლინური არეები და ბაქნები დროთა განმავლობაში განიცდის ცვლილებას.
მეცნიერული და პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს არხანგელსკის შრომებს დანალექ ქანთა და დანალექი სასარგებლო წიაღისეულის წარმოქმბის პირობათა გასარკვევად. ფართოდაა ცნობილი სსრკ-ის ტექტონიკის საკითხებისადმი მიძღვნილი შრომები. არხანგელსკიმ პირველმა დანერგა გეოფიზიკური მეთოდების (განსაკუთრებით გრავიმეტრიის) მონაცემების გამოყენების გზები რეგიონალურ გეოტაქტონიკურ კვლევაში და სასარგებლო წიაღისეულის ძებნა-ძიების საქმეში. შავიზღვისპირეთის ნავთობიანი პროვინციების გამოკვლევისათვის მიენიჭა ლენინის სახელობის პრემია (1928).
ლიტერატურა
Шатский Н. С., Андрей Дмитриевич Архангельский, М., 1944.
სქოლიო
საბჭოთა გეოლოგები
რუსი გეოლოგები
სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები
ნოვოდევიჩიეს სასაფლაოზე დაკრძალულები
ალდეჰიდი

ალდეჰიდი — ორგანული ნივთიერება, რომლის მოლეკულაში ნახშირწყალბადის რადიკალთან დაკავშირებულია -CHO ფუნქციური ჯგუფი. მისი ზოგადი ფორმულაა R-CHO (იხ. სურათი). ალდეჰიდების ჰომოლოგიური რიგის პირველი წევრი (ფორმალდეჰიდი) მძაფრი სუნის მქონე აირია, მომდევნო (აცეტალდეჰიდი) კი–აქროლადი სითხე. სითხეა შემდგომი რამდენიმე წევრიც, ხოლო უმაღლესი ალდეჰიდები მყარი ნივთიერებებია და ყვავილების სუნი აქვთ.. ალდეჰიდების პირველი წევრები წყალში კარგად იხსნება, შემდგომი წევრების ხსნადობა თანდათან მცირდება.. ალდეჰიდების გამოსაცნობი რეაქტივია ვერცხლის ოქსიდის ამიაკიანი ხსნარი. თუ ვერცხლის ოქსიდის ამიაკიან ხსნარს დავამატებთ ცოტაოდენ ალდეჰიდის ხსნარს და შევათბოთ, ალდეჰიდი აღადგენს ვერცხლს, რომელიც დაეფინება სინჯარის კედელს ვერცხლის სარკის სახით:
CH3—COH+Ag2O → CH3—COOH+2Ag
გამოყენება
სოფლის მეურნეობაში (თესლის შესაწამლად), ვეტერინარიაში და მრეწველობაში დიდი გამოყენება აქვს ფორმალდეჰიდს (ჭიანჭველალდეჰიდი), რომლის ფორმულაა H - CHO. მის მოლეკულაში ნახშირწყალბადის მაგიერ მხოლოდ წყალბადის ატომია. ფორმალდეჰიდი უფერო აირადი ნივთიერებაა, აქვს მძაფრი სუნი, წყალში კარგად იხსნება. მის 40 %–იან წყალხსნარს (ცნობილი როგორც ფორმალინი) აქვს ცილის შედედების (დენატურაციის) უნარი, ამიტომაც გამოიყენება ტყავის დასამუშავებლად. ფორმალინისგან დამზადებული პრეპარატები გამოიყენება ზოგიერთი დაავადების სამკურნალოდ.
ძმრის ალდეჰიდი გამოიყენება სინთეზური ძმარმჟავას და ე.წ. «მშრალი სპირტის» წარმოებაში.
მიღება
მიიღება პირველადი სპირტების დაჟანგვით, ერთფუძიანი ორგანული მჟავებისა და მათი ქლორანჰიდრირების აღდგენით, ჭიანჭველამჟავასა და სხვა რომელიმე კარბონმჟავას კალციუმის შერეული მარილის გამოხდით:
RCOOCaOOCH→RCHO + CaCO3 და ასე შემდეგ. აცეტილენზე წყლის მოქმედებით აცეტალდეჰიდის მიღებას, ვერცხლისწყლის მარილების თანაობისას, სამრეწველო მნიშვნელობა აქვს: HC≡CH+H2O→CH3CHO (იხ. კუჩეროვის რეაქცია).
ქიმიური თვისებები
ალდეჰიდი ადვილად შედის მიერთების, პოლიმერიზაციის, ჩანაცვლებისა და კონდენსაციის რეაქციებში, რაც კარბონილის ჯგუფის π ბმის პოლარიზაციით აიხსნება. ალდეჰიდს ფართოდ იყენებენ ფენოლალდეჰიდური ფისების წარმოებაში, პარფიუმერულ და კვების მრეწველობაში სურნელოვან ნივთიერებად (ვანილინი, ციტრალი და სხვ.) და პრაქტიკული მნიშვნელობის მქონე ზოგიერთი ნაერთის (ძმარმჟავას, ეთილაცეტატის, უროტროპინისა და სხვ.) სინთეზისთვის.
ლიტერატურა
ქიმიის სახელმძხვანელო:9 კლასი; თბილისი, 2003.
სქოლიო
ალდეჰიდები
ორგანული ქიმია
Norashen, Lori

Norashen, Lori
Norashen (formerly, Bogdanovka) is a town in the Lori Province of Armenia. The town has a museum and nearby is a fort, dated to the 5th–6th century BCE, which has been excavated.
References
World Gazetteer: Armenia – World-Gazetteer.com
Kiesling, Rediscovering Armenia, p. 66, available online at the US embassy to Armenia's website
Populated places in Lori Province
მამედ საიდ ორდუბადის სახლ-მუზეუმი

მამედ საიდ ორდუბადის სახლ-მუზეუმი — ცნობილი აზერბაიჯანელი მწერლის მამამიდ საიდ ორდუბადი სახლ-მუზეუმი სადაც 1938 წლიდან 1950 წლამდე.
აღნიშნული მუზეუმი მდებარეობს ბაქოში. ამჟამად მუზეუმს მართავს კულტურის სამინისტრო. 2006 წელს მუზეუმი დაიხურა რეკონსტრუქციისთვის. 2009 წელს, მუზეუმის შექმნის 30 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, დაიწყო ექსპოზიციის შერჩევა მუზეუმისთვის.
მუზეუმის კოლექცია შეიცავს დაახლოებით 2000 ექსპონატს. მათგან 300 გამოფენილია მუზეუმში. ექსპოზიცია მდებარეობს ორ ოთახში, საერთო ფართი 60 მეტრ კვადრატი. პირველი ოთახი იყო ნახატების, ფოტოების, ფერწერული ტილოების, ზეთოვანი საღებავებით შესრულებული ნამუშევრებისა და წიგნების. მუზეუმში დაცულია, მათ შორის საყოფაცხოვრებო ნივთები, ავეჯი, ასევე ცნობილი ისტორიული რომანები. ოთახის ზოგადი ხედი იგივე დარჩა, როგორც მწერლის ცხოვრების ბოლო პერიოდში იყო. თავად მწერალი ცხოვრობდა შენობის მეორე ოთახში. ეს ოთახი ასახავს ორდუბადის მუშაობას. მუზეუმის დამთვალიერებელს ასევე შეუძლია გაეცნოს იმ სახლის განლაგებას, სადაც მწერალი ნახჩივანში დაიბადა. კულტურული და საგანმანათლებლო დაწესებულებების გარდა, მუზეუმში ასევე იკვლევენ მ. ორდუბადის კულტურულ მემკვიდრეობას.
მწერლის ბავშვობა არც თუ ისე ადვილი იყო. შვიდი წლის ასაკში მან დაკარგა მამა და სამსახური მიიღო ქარხანაში, მძიმე შრომა გადაიტანა მადრილაში სწავლის დროს. სინამდვილეში, მისი სახელი იყო მუჰამედი, მაგრამ იგი არასოდეს წერდა თავისი ნამდვილი სახელით, ამჯობინებდა ლიტერატურული ფსევდონიმის - საიდის გამოყენება, რაც არაბულად ნიშნავს "ბედნიერ". ამ არჩევანში კონცენტრირებული იყო პოეტის დიდი სურვილი, რომელიც გაიზარდა დეპრესიასა და სურვილში, უბრალო ადამიანური ბედნიერებისკენ მისწრაფვაში.
სახლში ყველაზე დიდ ღირებულებას ექსპონატებიდან წარმოადგენს მაგიდა, სადაც მან შექმნა თავისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევრები: "ხმალი და კალამი". ასევე აღსანიშნავია, რომ ორდუბადს ძალიან უყვარდა ჩაი და მუშაობის დროს, ყოველთვის ჭიქა იდგა მის გვერდით. დღესაც მაგიდაზე განთავსებულია ჭიქა, რომლითაც ბოლო პერიოდში სვამდა ჩაის მწერალი.
კედელზე შეგიძლიათ ნახოთ მემედ საიდ ორდუბადის პორტრეტი, რომელიც მხატვრის ალტაი ჰაჯიევის ავტორობით შეიქმნა. მან ეს გადასცა მუზეუმს საჩუქრად, მუზეუმის გახსნის დღეს. ამ სურათის ქვემოთ არის დივანი, სადაც ისვენებდა ხოლმე დასვენების დროს მწერალი.
მუზეუმში ასევე არის ბეკერის ფორტეპიანო, რომელზეც პოეტი და მეგობრები ხშირად მღეროდნენ სიმღერებს, მათ შორისაა მისი საყვარელი სიმღერა "Gülərəm gülsən",
მისაღები ოთახის კედლებზე განთავსებულია შავი და თეთრი ფოტომასალა, რომელიც ასახავს მამედ საიდ ორდუბადის ცხოვრებისეულ ეტაპებს. ასევე აქ შეგიძლიათ იხილოთ მისი მეუღლის ტაისია ვასილიევას ფოტოებიც კი.
აღნიშნულ მუზეუმში ბოლო პერიოდში არაერთი მნიშვნელოვანი გამოფენა გაიმართა, რომელიც უკავშირდება ორდუბადს.
რესურსები ინტერნეტში
ორდუბადი
აზერბაიჯანის მუზეუმები
შოთა ყავლაშვილი

შოთა ყავლაშვილი (დ. 28 იანვარი, 1926, თბილისი — გ. დეკემბერი, 1995) — ქართველი არქიტექტორი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არქიტექტორი (1972), რუსთაველისა (1981) და სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიების ლაურეატი (1987), თბილისის საპატიო მოქალაქე (1985), აღმოსავლეთის ქვეყნების არქიტექტურის საერთაშორისო აკადემიის აკადემიკოსი, სკკპ-ის წევრი. ყველაზე მეტად ცნობილია საბჭოთა კავშირის დროის თბილისური ნამუშევრებით.
მოღვაწეობა
1948 დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი არქიტექტორის სპეციალობით. 1957-1970 წლებში აქვე ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას.
ყავლაშვილი საბჭოთა დროის ერთ-ერთი გამორჩეული ქართველი არქიტექტორია. მისი ცნობილი ნამუშევრებია „ლაგუნა ვერას“ საცურაო კომპლექსი და ახლანდელი „ცენტრალური საერთაშორისო ავტოსადგური“.
ყავლაშვილი მსახურობდა თბილისის მთავარ არქიტექტორად 1970-1974 და 1980-1990 წლებში. ამ პერიოდში ხელმძღვანელობდა ძველი თბილისის დაცვას და საქართველოში პირველი ისტორიული უბრანული უბნის შექმნას 1975 წელს. 1994 წელს დაინიშნა ფოთის ვიცე-მერად და მთავარ არქიტექტორად. მის საპატივცემულოდ ძველი თბილისის ერთ ქუჩას მისი სახელი დაერქვა, 1999 წელს კი ბარათაშვილის ქუჩაზე დაიდგა მისი ძეგლი მოქანდაკე თენგიზ კიკაშვილის ავტორობით.
დაკრძალულია თბილისში მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ცნობილი ნამუშევრები
საბავშვო ბაღი ბარნოვის ქუჩაზე (1953)
გრიბოედოვის სკვერის საცხოვრებლები და ქორწინების სახლი (1965)
ბარათაშვილის ხიდი (1965)
ლენინური კომკავშირის სახელობის საცურაო აუზი სანაპიროზე, დღევანდელი ლაგუნა ვერა (1979; არქიტექტორ გ. აბულაძესთან და რ კიკნაძესთან ერთად, მხატვარი კ. იგნატოვი)
რამიშვილის ქუჩის საცხოვრებელი (1970-1974)
ცენტრალური ავტოსადგური, ორთაჭალა (1973)
შინაგან საქმეთა სამინისტროს სამმართველოები (1970-იანები)
ბარათაშვილის კედლის რესტავრაციის პროექტი (1979)
ძველი თბილისის უბნების რესტავრაცია:
ბარათაშვილის ქუჩა (1979; მიიღო რუსთაველის პრემია)
კიბალჩიჩის ქუჩის მიმდებარე ტერიტორიები (1980)
შავთელის ქუჩის მიმდებარე ტერიტორიები (1982)
თბილისის არქეოლოგიის მუზეუმი (1988-დაუსრულებელი)
სასტუმრო „შერატონ მეტეხ პალასი“ (1989-1991)
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ქართველი არქიტექტორები
საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არქიტექტორები
თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1985)
დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1948)
ექვსი თოვლიანი დღე

ექვსი თოვლიანი დღე — რეჟისორ იური კვაჭაძის ფილმი. გამოვიდა 1986 წელს. ფილმის მთავარი პერსონაჟი თოვლის სტიქიაში მოჰყვება და ექვსი დღე ებრძვის, რაც ზრდასრულ ადამიანად აქცევს.
როლებში
ნუგზარ გოგოძე
ელგუჯა ბურდული
ლეო (ლევან) ფილფანი
იოსებ ჯაჭვლიანი
ვაჟა ფირცხალაიშვილი
ალექსი ანთაური
მერაბ ბექაური
ელგუჯა აფციაური
გულიკო კაკაჩია
თამარ სხირტლაძე
ეკა ქუთათელაძე
ლელა თათარაიძე
დავით ჩუბინაშვილი
ლიუბოვ კუდრიავცევა
ელზა კუდრიავცევა
ჯუმბერ წიკლაური
რესურსები ინტერნეტში
1986 წლის ქართული ფილმები
სსრკ-ის ფილმები
ქართულენოვანი ფილმები
ირემახოჭო

ირემახოჭო — ხოჭოების რიგის მწერი. ყოფილ სსრკ-ის ფაუნის სახეობის ყველაზე დიდი ხოჭოა. მამალი ირემახოჭოს სხეულის სიგრძე 7 სმ აღწევს. დიდი თავი და ირმის რქებისმსგავსი უზარმაზარი ყბები აქვს. სხეული შავია, ზედა ფრთები-მოყავისფრო მურა. ყოფილ სსრკ-ში გვხვდება აღმოსავლეთით სამხრეთ-დასავლეთით ურალამდე, კავკასიაში. საქართველოში ირემახოჭოს 6 სახეობაა აღრიცხული. იკვებება ხიდან (უმთავრესად მუხიდან) გამონადენი წვენით. ირემახოჭოს მატლი ცხოვრობს ლპობად მერქანში, მისი განვითარება 4-6 წელს გრძელდება. ირემახოჭოს ზიანი არ მოაქვს.
ლიტერატურა
ხოჭოები
ხაშმი

ხაშმი — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე. მდინარე ივრის მარცხენა მხარეს. თემის ცენტრი. ზღვის დონიდან 770 მეტრი, საგარეჯოდან 14 კილომეტრი.
სოფლიდან 10 კილომეტრზე აღმართულია V საუკუნის დასასრულისა და VI საუკუნის დასაწყისის სამების ეკლესია, ადრე მას კაწარეთის სამებას ეძახდნენ.
1905 წელს სოფლის მამასახლისი იყო იოსებ იმედაშვილი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1632 ადამიანი.
იხილეთ აგრეთვე
იოსებ იმედაშვილის სახლ-მუზეუმი
ლიტერატურა
სქოლიო
საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
Lasioglossum perpunctatulum

Lasioglossum perpunctatulum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1966 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
perpunctatulum
ვორონივშჩინა (ჰადიაჩის რაიონი)

ვორონივშჩინა (ჰადიაჩის რაიონი)
ვორონივშჩინა — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ჰადიაჩის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 60 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ჰადიაჩის რაიონის სოფლები
კინგ კონგი (2005 წლის ფილმი)

კინგ კონგი (2005 წლის ფილმი)
კინგ კონგი — 2005 წლის ფილმი, გადაღებული რეჟისორ პიტერ ჯექსონის მიერ, ფრენ უოლშის, ფილიპა ბოიენსის და ჯექსონის სცენარის მიხედვით. იგი არის ამავე სახელწოდების 1933 წლის ფილმის ახალი ვერსია, ნაომი უოტსის, ჯეკ ბლეკის, ედრიენ ბროუდის მონაწილეობით, გადაღებული მოძრაობის ჩაწერის ტექნიკით. ენდი სერკისი მასში ასრულებს კინგ კონგის როლს. ფილმი 1933 წელს მიმდინარეობს და მაყურებელს მოუთხრობს ამბიციური რეჟისორის შესახებ, რომელიც თავის ქალის კუნძულზე გადამღებ გუნდთან ერთად მიემგზავრება. იქ ჩასულები, აღმოაჩენენ კონგს, ლეგენდარულ გიგანტურ გორილას, რომელიც იჭერენ და ნიუ-იორკში მიჰყავთ.
ფილმის გადაღება მიმდინარეობდა ახალ ზელანდიაში, 2004 წლის სექტემბრიდან 2005 წლის მარტამდე. მისი ბიუჯეტი თავდაპირველად 150 მილიონი აშშ დოლარიდან გაიზარდა იმ დროისთვის რეკორდულ 207 მილიონამდე. ფილმი თავდაპირველად გერმანიაში, 2005 წლის 14 დეკემბერს გამოვიდა, ხოლო აშშ-ში — 16 დეკემბერს. საპრემიერო დღეს მისმა შემოსავალმა 50.1 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა. მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველი შემოსავალი იყო უფრო ნაკლები, ვიდრე ამას მოელოდნენ, მსოფლიოში და აშშ-ში საერთო მოგება 550 მილიონამდე გაიზარდა და კონგი აქცია Universal Pictures-ის ისტორიაში რიგით მეოთხე ყველაზე შემოსავლიან ფილმად. DVD დისკების გაყიდვიდან კი 100 მილიონი აშშ დოლარი შეგროვდა. კრიტიკოსებმა იგი დადებითად შეაფასეს. ფილმი 2005 წელს რამდენიმე საუკეთესო ათეულშიც მოხვდა. კმაყოფილებას გამოხატავდნენ მისი სპეციალური ეფექტებით, მსახიობთა შესრულებით, სპექტაკლის გარემოთ და პარალელებით ორიგინალურ კინოსურათთან. ფილმმა მიიღო სამი ოსკარი - საუკეთესო ხმის მონტაჟისთვის, საუკეთესო ხმისთვის და საუკეთესო ვიზუალური ეფექტებისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
2005 წლის ფილმები
პიტერ ჯექსონის ფილმები
ამერიკული ფილმები
ფილმები კინგ კონგზე
ვანი (საფრანგეთი)

ვანი (საფრანგეთი)
ვანი — ქალაქი საფრანგეთში. დეპარტამენტ მორბიანის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს დასავლეთ ბრეტანში. პარიზიდან დაშორებულია 450 კმ-ით. ქალაქი იყოფა ქვედა და ზედა ნაწილებად. ქალაქში არის საფრანგეთში ცნობილი თეატრი, კოლეჯი, საბაჟო პუნქტი და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
ქალაქის ოფიციალური საიტი
საფრანგეთის ქალაქები
შალვა ჩხარტიშვილი (ჰისტოლოგი)

შალვა ჩხარტიშვილი (ჰისტოლოგი)
შალვა ჩხარტიშვილი (დ. 7 ნოემბერი, 1914, ჯუმათი — გ. 13 ივნისი, 1980, თბილისი) — ქართველი ჰისტოლოგი, ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1956), პროფესორი (1958), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1962). 1937 წელს დაამთავრა საქართველოს ზოოვეტერინარული ინსტიტუტი. 1954-1980 წლებში იყო ამავე ინსტიტუტის ჰისტოლოგიის და ზოოლოგიის კათედრის გამგე და 1956-1975 წლებში პრორექტორი სასწავლო დარგში. ჩხარტიშვილის შრომები ეხება ცხოველთა სხვადასხვა ორგანოს განვითარებას ონტოგენეზში, სასქსო ორგანოების მორფოლოგიასა და ჰისტოქიმიას. ავტორია რამდენიმე სახელმძღვანელოსი.
ლიტერატურა
ქართველი ზოოლოგები
დაბადებული 7 ნოემბერი
დაბადებული 1914
გარდაცვლილი 1980
გარდაცვლილი 13 ივნისი
ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
შალვა
საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
საჩალის ბზიანის საყდარი

საჩალის ბზიანის საყდარი — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ საჩალეში, დგას სოფლის ჩრდილოეთით 4 კილომეტრზე, მთის ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა (11,2 X 5,8 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყისა და ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: შემორჩენილია კედლების ნაწილები, რომლებიც ხეებით არის დაფარული; ინტერიერი ქვებითა და მიწითაა ამოვსებული. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდანაა (შემორჩენილია წირთხლების ნაწილი). ნახევარწრიული აფსიდა დარბაზისგან მოკლე მხრებითაა გამოყოფილი. აბსიდის ღერძზე შემორჩენილია შირიმის ქვებით გამოყვანილი სარკმლის ქვედა ნაწილი. მის მარჯვნივ ერთი პატარა, კვადრატული ნიშია. ნაგებობას დასავლეთიდან მოზრდილი კონტრფორსი ჰქონია მიდგმული.
ლიტერატურა
ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Ranco

Ranco may refer to:
Chile - from Mapudungun "Ran - Co" - tormentous water
Ranco Lake
Lago Ranco, Chile a city and municipality in Chile
Ranco Province
Italy
Ranco, Lombardy