PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ქალთა სულთანატი

ქალთა სულთანატი — პერიოდი ოსმალეთის იმპერიის ისტორიაში, როდესაც ქალებს დიდი გავლენა ჰქონდათ სახელმწიფო საქმეებში. მიიჩნევენ, რომ ქალთა სულთანატის პერიოდი დაიწყო 1550 წელს და დასრულდა 1656 წელს.
ტერმინი „ქალთა სულთანატი“ პირველად გამოიყენა თურქმა ისტორიკოსმა აჰმედ რეფიქ ალთინაიმ 1916 წელს ამავე სახელწოდების წიგნში, სადაც იგი აღნიშნულ პერიოდს განიხილავდა ოსმალეთის იმპერიის დაქვეითების ერთ-ერთ მთავარ მიზეზად.
ოსმალეთის იმპერიაში, განსხვავებით სხვა მონარქიებისაგან ქალები არ ერეოდნენ ქვეყნის მართვაში. ამასთანავე სულთნები კანონიერ ქორწინებას ამჯობინებდნენ ხარჭის ყოლას, სავარაუდოდ ეს ხდებოდა იმ მიზნით, რომ სულთანი დაეცვათ მეტისმეტი გავლენისაგან. სულეიმან I-მა ეს წესი დაარღვია, როდესაც კანონიერ ცოლად შეირთო ჰიურემ სულთანი. ჰიურემი ორმა ჰასეკიმ შეცვალა, ორივე შემდეგ გახდა ვალიდე: ჯერ ნურბანუ, შემდეგ კი საფიე (რომელიც არ ყოფილა კანონიერი ცოლი), რომელთაც დიდი გავლენა ჰქონდათ ჯერ მეუღლეებზე (სელიმ II და მურად III), ხოლო შემდეგ მცირეწლოვან შვილებზე (მურად III და მეჰმედ III), რომელთა რეგენტებიც იყვნენ მათ სრულწლოვნებამდე. ითვლება, რომ მიჰრიმაჰიც ახდენადა გავლენას ძმაზე. ქალთა სულთანატის პიკი იყო ქიოსემ სულთნის მმართველობა, იგი ორი შვილის (მურად IV და იბრაჰიმ I), ხოლო შემდეგ შვილიშვილის (მეჰმედ IV) სულთნობის პერიოდში აქტიურად ერეოდა ქვეყნის საქმეებში. ქალთა სულთანატი დასრულდა ქიოსემ სულთნის მკვლელობით. ქიოსემის შემდეგ ვალიდე-სულთანი გახდა თურჰან ჰატიჯე სულთანი, რომლის ბრძანებით 1656 წელს დიდ ვეზირად დაინიშნა მეჰმედ-ფაშა. სწორედ ეს დანიშვნა გახდა ქალთა სულთანატის დასრულების მიზეზი.
ქალთა სულთანატის წარმომადგენელი ვალიდე სულთნები
ჰიურემ სულთანი (გარდაიცვალა შვილის სელიმ II-ის ტახტზე ასვლამდე, ამიტომ არ მიუღია ვალიდეს ტიტული, თუმცა ჰქონდა უდიდესი ძალაუფლება ქმრის, სულეიმან I-ის მართველობის დროს, როგორც ჰასეკ სულთანს)
მიჰრიმაჰ სულთანი (იყო სელიმ II-ის და, თუმცა ასრულებდა ვალიდე სულთნის მოვალეობას)
ნურბანუ სულთანი
საფიე სულთანი
ჰალიმე სულთანი
ჰანდან სულთანი
მაჰფეიქერ ქიოსემ სულთანი (ძალაუფლების პიკში იმპერიას პირადად მართავდა რეგენტის ტიტულით 1623-1632 და 1640-1648 წლებში. ასევე შვილიშვილის მეჰმედ IV-ის მართველობის დროს, 1648-1651 წლებში, როგორც „დიდი ვალიდე“)
თურჰან ჰატიჯე სულთანი
ლიტერატურა
İlhan Akşit. The Mystery of the Ottoman Harem. Akşit Kültür Turizm Yayınları. ISBN 975-7039-26-8
Leslie P. Peirce. The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire. Oxford University Press (1993). ISBN 978-0-19-508677-5
რესურსები ინტერნეტში
The sultanate of women
სქოლიო
ჯოაკინო როსინი

ჯოაკინო როსინი
ჯოაკინო ანტონიო როსინი (დ. 29 თებერვალი, 1792 — გ. 13 ნოემბერი, 1868) — იტალიელი კომპოზიტორი. მან დაწერა 39 ოპერა, ასევე საკრალური და კამერული მუსიკა. მისი მსოფლიოში განთქმული ოპერაა „სევილიელი დალაქი“ (Il barbiere di Sivigli).
ბიოგრაფია
ჯოაკინო ანტონიო როსინი დაიბადა იტალიის ქალაქ პეზაროში, მუსიკალურ ოჯახში. მამამისი ჯუზეპე ვალტორნაზე უკრავდა, ხოლო დედამისი ანა — მომღერალი იყო. ჯოაკინო მუსიკალურ განათლებას ადრეული ასაკიდან იღებდა. 6 წლის — მამის ორკესტრში სამკუთხედზე უკრავდა. ნაპოლეონის მხარდაჭერის გამო, 1796 წელს ციხეში ჩასვეს, დედამისმა პატარა ჯოაკინო ბოლონიაში წაიყვანა.
შვიდი წლის ასაკში მან ბოლონიის ცნობილ კაპელმეისტერთან დაიწყო სწავლა და რვა წლის უკვე წამყვან პარტიებს ასრულებდა ბოლონიის საეკლესიო გუნდებში. ლიცეუმში მან ისწავლა კლავესინზე დაკვრა, დაეუფლა კომპოზიციას. როსინიმ, როგორც მომღერალმა, ისეთი პოპულარობა მოიხვეჭა, რომ მას იტალიის ყველაზე უფრო ცნობილი მომღერლის მომავალს უწინასწარმეტყველებდნენ.
ამასთან მან საოპერო სპექტაკლების დირიჟორობაც სცადა, 14 წლისამ კი პატარა კომიკური ოპერების შექმნით გაითქვა სახელი. პირველდაწყებითი სწავლა როსინიმ ბოლნიის საქალაქო სასწავლებელში, სადაც შევიდა 1807 წელს, ამავე დროს იგი მეცადინეობდა მუსიკის სხვადასხვა პედაგოგებთან. 14 წლის როსინი მუშაობას იწყებს ჯერ ორკესტრში მამასთან ერთად, ხოლო შემდეგ კი, როგორც მომღერალი და კონცერტმეისტერი.
1810 წელს როსინი შეუდგა საოპერო მოღვაწეობას და თავისი ერთტაქტიანი კომიკური ოპერებით იტალიაში დიდი პოპულარობა მოიპოვა.
როსინი გარდაიცვალა 1868 წელს პარიზში, მისი გარდაცვალების შემდეგ დარჩა ძალზე დიდი ქონება, რომლის ნაწილი მისი ანდერძის თანახმად გამოყოფილი იყო მშობლიურ ქალაქ პეზაროში კონსერვატორიის დაარსებისათვის. დაარსებული იყო აგრეთვე ყოველწლიური პრემია საუკეთესო ოპერისა და ლიბრეტოს შექმნისათვის.
რესურსები ინტერნეტში
Gioachino Rossini biography
Fondazione G. Rossini
List and text of the songs on the website of the German Rossini Society
Rossini Opera Festival
Rossini in Wildbad – Belcanto opera festival
The Center for Italian Opera Studies : Rossini critical edition
იტალიელი კომპოზიტორები
ოპერის კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 29 თებერვალი
დაბადებული 1792
გარდაცვლილი 13 ნოემბერი
გარდაცვლილი 1868
Rîșcova

Rîșcova is a village in Criuleni District, Moldova.
References
Villages of Criuleni District
Salo sub-region

Salo sub-region is a subdivision of Southwest Finland and one of the Sub-regions of Finland since 2009.
Municipalities
Sub-regions of Finland
Geography of Southwest Finland
უ̈

უ̈ — დამატებითი ასო ქართული დამწერლობისათვის. წარმოადგენს ქართული ასო „უ“-სა და დიაკრიტიკული ნიშანის უმლაუტის ერთობლიობას. გამოიყენება სვანურ ენაში.
კოდების ცხრილი
აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „უ“-სა და „უმლაუტი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
რესურსები ინტერნეტში
ვ. თოფურია, სვანური ენის სახელმძღვანელო, თბ., 2008
ქართული ასოები
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 14)

აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 14)
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის
კურორტ აბასთუმანში. საცხოვრებელი სახლი მდებარეობს აბასთუმნის დასაწყისში, „სუბ გევორქის“ ეკლესიის პირდაპირ გზის გადაღმა.
ნაგებობა ერთასრთულიანია, მაღალი ნახევარსარდაფით. დღეისათის სახლს აღმოსავლეთ და დასავლეთ მხრიდან მიშენებები აქვს. აღმოსავლეთის მინაშენი ბლოკითაა ამოყვანილი და ჭვირულ ორნამენტებიანი აივნით სრულდება, ხოლო დასავლეთის მინაშენის ნახევარსარდაფის დონე აგურით და ცემენტის ხსნარითაა ამოყვანილი, ხოლო პირველი სართული ხისაა. დასავლეთის მინაშენის ნახევარსარდაფის დონეზე სავარაუდოდ ავტოფარეხია მოწყობილი. სახლის ძირითადი ნაწილი საკმაოდ სადა და აბასთუმნის არქიტექტურისთის დამახასიათებელი დეკორით გამოირჩევა. სამხრეთის ფასადი, ისევე როგორც ჩრდილოეთის ფასადი საკამოდ მაღალი სამკუთხა ფრონტონებით ბოლოვდება, რომლებიც სადა ორნამენტებითაა გაფორმებული. სახლი ნაგებია ქვით. ჩრდილოეთიდან და დასავლეთიდან ბაღი შემოუყვება, ამავე მხარეს ჩამოედინება მდინარე ოძრხე.
იხილეთ აგრეთვე
ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია
რესურსები ინტერნეტში
ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
Argutinsky-Dolgorukov

Argutinsky-Dolgorukov
The House of Arghutyan-Yerkaynabazuks, Mkhargrdzeli-Arghutashvilis, later known as Argutinsky-Dolgorukov were a Georgian and Russian noble family of Armenian descent whose double surname indicates their descent from Arghut and the family's purported origin from the medieval house of Mkhargrdzeli (Zakaryan-Zachariads). "Dolgorukov" is a direct Russian translation of "Mkhargrdzeli" or "Yerkaynabazuk", literally respectively meaning in Georgian and Armenian "a long-arm".
History
The founder of the family, Arghut, established himself in Lori, northern Armenia, then under Georgian control, at the end of the 15th century. His descendants were received among the lower-class nobility (aznauri) of Georgia, and enfeoffed of Sanahin, where the family's dynastic abbey was located. Under King Heraclius II of Georgia, the Arghutashvili family was officially recognized as descended from the Mkhargrdzeli and elevated to a princely rank (Georgian: tavadi, Russian: knyaz), a title which was confirmed by the Imperial Russian government on March 6, 1819; December 15, 1838; and November 14, 1857.
In contrast to the commonly accepted view, the Russian historian Pyotr Dolgorukov advanced a hypothesis of the family's Rurikid origin and attempted to trace the common ancestry of Argutinsky-Dolgorukov and the Rurikid house of Dolgorukov to the 12th-century prince Yuri Dolgoruki.
References
Dolgorukov family
Russian noble families
Zakarids
Armenian noble families
Noble families of Georgia (country)
ნოვოდიურტიუკეევო

ნოვოდიურტიუკეევო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბალტაჩევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 57 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტარობალტაჩევოდან დაშორებულია 13 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 88 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას მარიელები შეადგენენ (86%).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბალტაჩევოს რაიონის სოფლები
Arsacid dynasty of Iberia

Arsacid dynasty of Iberia
The Arsacid dynasty or Arshakiani, a branch of the Arsacid dynasty of Parthia, ruled the ancient Kingdom of Iberia (Kartli, eastern Georgia) from c. 189 until 284 AD. The Arsacid dynasty of Iberia was succeeded by the Chosroid dynasty.
History
Once the Arsacids, in the person of Vologases II (r. 180-191), had consolidated their hold on the Armenian throne by 180, they gained momentum to interfere in Iberia. According to the medieval Georgian chronicles, the king of Armenia, whom Professor Cyril Toumanoff identifies with Vologases II, helped the rebellious nobles of Iberia overthrow his wife’s brother Amazaspus II of Iberia, last of the Pharnabazids, and replace Amazaspus with his son Rev I, whose reign (189-216) inaugurated the Arsacid dynasty in Iberia.
Even as the Arsacids set on the thrones of three Caucasian kingdoms – those of Armenia, Iberia, and Albania – the dynasty was dislodged, in 226, from power in its original homeland and the more powerful and dynamic Sassanid dynasty emerged as new masters of the Iranian Empire. Although the later Georgian chronicles documents this change of power, its account of that period is full of anachronisms and semi-legendary allusions, providing little or no details about the effect of Iranian resurgence on Arsacid Iberia. What we know of that period comes from Classical sources as well as Sassanid inscriptions.
By replacing the weak Parthian realm with a strong, centralized state, the Sassanids changed the political orientation of pro-Roman Iberia and reduced it to a tributary state. Shapur I (r. 242-272) placed a vassal, Amazaspus III (r. 260-265), on the throne of Iberia, possibly a rival or anti-king of Mihrdat II. In 284, with the death of Aspagur I, the Iberian Arsacid line ended, and the Sassanids capitalized on a civil strife in the Roman Empire to establish their candidate, Mirian III, of the Chosroid dynasty, on the throne of Iberia.
Arsacid kings of Iberia
Rev I, 189–216
Vache (son), 216–234
Bacurius I (son), 234–249
Mithridates II (son), 249–265 (Amazaspus III during 260–265 was his anti-king)
Aspacures I (son), 265–284
References
Further reading
Melikishvili, Giorgi et al.. (1970), საქართველოს ისტორიის ნარკვევები (Studies in the History of Georgia), Vol. 1. Tbilisi: Sabch'ota Sakartvelo.
პირენეს ნახევარკუნძული

პირენეს ნახევარკუნძული (ასევე იბერიის) მდებარეობს ევროპის უკიდურეს სამხრეთ-დასავლეთში. გარს აკრავს ხმელთაშუა ზღვა, ატლანტის ოკეანე და ბისკაის ყურე; ჩრდილო-აღმოსავლეთით ესაზღვრება საფრანგეთი. ამჟამად ნახევარკუნძულზე მდებარეობს ქვეყნები: პორტუგალია, ანდორა, გიბრალტარი და ესპანეთი.
იხილეთ აგრეთვე
ალ-ანდალუსია
იბერიის უნია
იბერები (ესპანეთი)
ლიტერატურა
ესპანეთის ნახევარკუნძულები
პორტუგალიის ნახევარკუნძულები
ანდორის ნახევარკუნძულები
სან-ხოსე-დე-ლა-მონტანია

სან-ხოსე-დე-ლა-მონტანია — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.748 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 077 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 127 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კოლუმბიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი
ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
კურკოვანი კულტურები

კურკოვანი კულტურები — მცენარეები ვარდისებრთა ოჯახის ქლიავისებრთა ქვეოჯახისა. მათ განეკუთვნება ატამი, ქლიავი, გარგარი, ბალი, ალუბალი, ტყემალი, ალუჩა, ნუში, ღოღნოშო და სხვა. ნაყოფი ერთბუდიანი კურკიანაა, ნაყოფსაფარი წვნიანია, რომლის შიდა შრე (ენდოკარპიუმი) გადაქცეულა კურკად, რომელშიც თესლია მოთავსებული. საჭმელად იყენებენ ნაყოფსაფარს (გარდა ნუშისა) როგორც ნედლად, ისე გადამუშავებულს (მურაბა, კომპოტი, ჯემი და სხვა).
კურკოვანი კულტურები განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან სიცოცხლის ხანგრძლივობით, ზრდით, მსხმოიარობის დაწყებით, ეკოლოგიურ პირობებზე დამოკიდებულებით, მოსავლიანობით და სხვა. გამრავლების ძირითადი წესია მყნობა.ზოგიერთი კულტურა (ქლიავი, ალუბალი) ფესვის ამონაყრითაც მრავლდება. საქართველოში კურკოვანი კულტურებს 30 ათასი ჰა ფართობი უკავია, რაც ხეხილის ბაღების მთელი ფართობის 18%-ს შეადგენს. ჩვენში კურკოვანი კულტურებიდან ყველაზე მეტი ფართობი უჭირავს ატამს (55%), შემდეგ ქლიავს (20%), ბალს (6%), ალუბალს (5%), გარგარს (4%) და სხვა.
ლიტერატურა
ღოღეთი

ღოღეთი — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ფცის თემი). მდებარეობს მდინარე ღოღურის (მტკვრის აუზი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 760 მეტრი, ქარელიდან 24 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 122 ადამიანი.
იხილეთ აგრეთვე
ღოღეთის კვირაცხოვლის ეკლესია
ღოღეთის ღვთისმშობლის ეკლესია
ლიტერატურა
სქოლიო
ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ძვ. წ. 637

ძვ. წ. 637
მოვლენები
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
ძინის ჰერცოგი ჰუაი — ძინის სამეფოს მმართველი
ძინის ჰერცოგი ჰუი — ძინის ჰეროგ ჰუაის წინამორბედი
Beatles Day

Beatles Day celebrates The Beatles' return to Liverpool on 10 July 1964 from their US tour, in time for the premiere of their film A Hard Day's Night. This day is considered one of the landmarks in their rise to fame, and, since 2008, its anniversary has been celebrated as Beatles Day in both Liverpool and Hamburg.
References
External links
Beatles Day on the British Beatles Fanclub Website
Monuments and memorials to the Beatles
July observances
Recurring events established in 2008
მონროვიის ალყა

მონროვიის ალყა – ლიბერიის მეორე სამოქალაქო ომის დრომ მომხდარი მნიშვნელოვანი შეირაღებული დაპირისპირება ლიბერიის შეიარაღებული ძალებსა და აჯანყებულ რეკონსილაციისა და დემოკრატიისთვის გაერთიანებული ლიბერიელებს შორის. დაპირისპირება გრძელდებოდა 2003 წლის 18 ივლისიდან 14 აგვისტომდე. დედაქალაქის დაბომბვას დაახლოებით 1000 ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა.
ლიბერიის მეორე ომის მიმდინარეობისას, ლიბერიის სამხრეთში ცამოყალიბდა აჯანყებულთა ჯგუფი — მოძრაობა ლიბერიის დემოკრატიისთვის. 2003 წლის ზაფხულში ჩარლზ ტეილორის მთავრობა ქვეყნის მხოლოდ მესამედს აკონტროლებდა, ამ დროს ქვეყნის ჩრდილოეთს მეორე აჯანყებული დაჯგუფება - რეკონსილაციისა და დემოკრატიისთვის გაერთიანებული ლიბერიელები აკონტროლებდა და დედაქალაქსაც ემუქრებოდა.
დედაქალაქზე შეტევა 14 ივლისს დაიწყო.
იხილეთ აგრეთვე
ლიბერიის ისტორია
ლიბერიის პირველი სამოქალაქო ომი
ლიბერიის მეორე სამოქალაქო ომი
სქოლიო
ლიბერიის ისტორია
Radek Dosoudil

Radek Dosoudil (born 20 June 1983) is a Czech footballer, who plays as a centre back. He last played for Dinamo Tbilisi.
Club career
He began his football career as a junior in 1998 with FK Mladá Boleslav, where his talent earned him a move to the famous Sparta Prague in 1998. He had a short spell in Turkey, where he played for Denizlispor in 2005. In summer 2007 he joined the slovak club Artmedia Petržalka, with which he won the double and played in the qualification round for the Champions League, where Artmedia lost to Juventus. In January 2009 he was transferred to local rivals Slovan Bratislava.
He previously played for FK Jablonec and Slavia Prague.
In 2013, Dosoudil suffered a broken leg following a challenge from Sparta Prague striker Léonard Kweuke in a Czech Cup match. Kweuke was banned for a league-record 12 matches for the incident.
International career
Dosoudil represented the Czech Republic at U21 level. He also played for the Czech Republic at the U-20 World Cup in 2003.
References
1983 births
Living people
Czech men's footballers
Czech Republic men's youth international footballers
Czech Republic men's under-21 international footballers
Men's association football defenders
FK Mladá Boleslav players
AC Sparta Prague players
FK Jablonec players
Czech expatriate men's footballers
Expatriate men's footballers in Turkey
Czech expatriate sportspeople in Turkey
Czech expatriate sportspeople in Georgia (country)
Denizlispor footballers
SK Slavia Prague players
Expatriate men's footballers in Slovakia
Czech expatriate sportspeople in Slovakia
Slovak First Football League players
FC Petržalka players
ŠK Slovan Bratislava players
Süper Lig players
Erovnuli Liga players
Czech First League players
Sportspeople from Mladá Boleslav
Footballers from the Central Bohemian Region
FC Dinamo Tbilisi players
იშხნის საეპისკოპოსო

იშხნის საეპისკოპოსო — ეპარქია ფეოდალურ საქართველოში. ცენტრი იშხანი (ახლანდელი თურქეთის ტერიტორია), ოლთისის წყლის (ახლანდელი ოლთუ-ჩაი) მარჯვენა სანაპიროზე. დაარსდა IX საუკუნის შუა წლებში ბაგრატ I კურაპალატის ინიციატივით. პირველი ეპისკოპოსი იყო საბა იშხნელი, გრიგოლ ხანძთელის თანამოღვაწე. იშხნის საეპისკოპოსო ეპარქიაში შედიოდა ძველი ქართული პროვინციები: თორთომი, პარხალი და სხვა. იშხნელს საკმაოდ საპატიო როლი ჰქონდა საქართველოს მეფეთა კურთხევისა და დარბაზობის დროს. იგი საქართველოს საეკლესიო იერარქიაში რიგით მეათე იყო.
საეპისკოპოსოს საზღვრები
XVI საუკუნის დოკუმენტის, სამცხე-საათაბაგოს მღვდელმთავართა ნუსხის, ცნობით, სრულიად თორთომს აკონტროლებდა გურჯი-ბოღაზიდან მოყოლებული. ასევე ქვემო ტაო, არტანუჯს და საკრულავს შორის. ორჯოხის მთასა და სპერი, ტრაპიზონის მთებს შორის სრულიად კაკვკასიძეების მიწა. ამ საბუთში ჩამოთვლილ 13 ეპისკოპოსში იშხნელი მესამე ადგილზეა დასახელებული.
ლიტერატურა
სქოლიო
იშხანი
იულიტორნიო

იულიტორნიო — მუნიციპალიტეტი ტორნიოს ხეობის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 3 784 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 2 212.47 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.87 ადამიანია 1 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
Municipality of Ylitornio – Official website
Ylitornio Matkailu – Tourist site
სქოლიო
ლაპლანდიის მუნიციპალიტეტები (ფინეთი)
Rennbahnweg station

Rennbahnweg station
Rennbahnweg is a station on of the Vienna U-Bahn. It is located in the Donaustadt District and opened in 2006.
References
External links
Buildings and structures in Donaustadt
Railway stations opened in 2006
2006 establishments in Austria
Vienna U-Bahn stations
Railway stations in Austria opened in the 2000s
ბანაკი

ბანაკი — კარავში ან ფურგონში ცხოვრება, სახლში ან სხვა მუდმივ საცხოვრებელ შენობაში ცხოვრების ნაცვლად. ზოგიერთი ხალხისათვის კარავი ტრადიციული საცხოვრებელია. კარავია მონღოლი მომთაბარისა და ახლო აღმოსავლელი თუ აფრიკელი ბედუინის სახლი. კარვები საცხოვრებლად გამოიყენებოდა ძველ ცივილიზაციებშიც: მაგალითად, ასურელთა მიერ.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
დასვენება
Coreaú

Coreaú is a municipality in the state of Ceará in the Northeast region of Brazil.
See also
List of municipalities in Ceará
References
Municipalities in Ceará
Burundi at the 1996 Summer Olympics

Burundi at the 1996 Summer Olympics
Burundi competed in the Olympic Games for the first time at the 1996 Summer Olympics in Atlanta, United States. The nation won its first Olympic gold medal in this debut appearance at the Games.
Medalists
Results by event
Athletics
Men
Track and road events
Women
Track and road events
References
Official Olympic Reports
International Olympic Committee results database
Nations at the 1996 Summer Olympics
1996
Oly
Rhytidoponera scabra

Rhytidoponera scabra — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
როკ დრაკშიჩი

როკ დრაკშიჩი (დ. 7 ივნისი, 1987) — სლოვენიელი ძიუდოისტი. ასპარეზობს -73კგ წონით კატეგორიაში. მანამდე ასპარეზობდა -66კგ წონით კატეგორიაში. 2015 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ევროპულ თამაშებზე.
რესურსები ინტერნეტში
Judoinside
სლოვენიელი ძიუდოისტები
გამლა-სტანი

გამლა-სტანი, ძველი ქალაქი, 1980 წლამდე ოფიციალურად ეწოდებოდა ქალაქი ხიდებს შორის — სტოკჰოლმის ისტორიული ცენტრი, მდებარეობს კუნძულ სტადსჰოლმენზე. თავდაპირველი სახელწოდება სტოკჰოლმი განეკუთვნებოდა მხოლოდ გამლა-სტანს, მაგრამ ქალაქის გაფართოებასთან ერთად სახელწოდება თანამედროვე სტოკჰოლმის მთელ ტერიტორიაზე გავრცელდა. 2006 წლის მონაცემებით გამლა-სტანში ცხოვრობს 3000-მდე მოსახლე. გამლა-სტანი ეკუთვნის სედერმალმის რაიონს. მისი ფართობია 36 ჰექტარი.
რესურსები ინტერნეტში
გამლა-სტანის ვებსაიტი
სტოკჰოლმი
Ⴭ

Ⴭ, ⴭ — დამატებითი ასო ქართული დამწერლობისათვის.
კოდების ცხრილი
რესურსები ინტერნეტში
Graphemica (Ⴭ)
Graphemica (ⴭ)
ქართული ასოები
ტრაპეზი

ტრაპეზი („მაგიდა“) — ტაძარში, ქრისტიანულ ღვთისმსახურებაში უსისხლო მსხვერპლშეწირვის ადგილი, საიდანაც ხდება კურთხევა. ტრაპეზად მოიაზრება, როგორც საკურთხევლის ნაწილი, ისე თავად ოთხკუთხა (ხის ან ქვის) მაგიდა, რომელიც როგორც წესი საკურთხევლის შუაგულში მდებარეობს ან უშუალოდ აღმოსავლეთ კედელთანაა მიდგმული.
ტრაპეზზე საიდუმლოდ, უხილავად სუფევს თვით უფალი, როგორც მეუფე და მბრძანებელი ტაძრისა. მასთან მიახლება და ამბორი მსოლოდ ღვთისმსახურებისთვისაა დასაშვები. ტრაპეზი ოთხკუთხა და მირონცხებული მაგიდაა ძვირფასი ქსოვილით შემკული. მასზე ასვენია ლიტურგიისათვის აუცილებელი სიწმინდეები: ოდიკი, სახარება, წმიდა სანაწილე, ჯვარი, შვიდსანთლა.
საკურთხეველი წარმოადგენს აღმოსავლეთით, კანკელს მიღმა სივრცეს. მას ჩრდილოეთით და სამხრეთით ესაზღვრება სამკვეთლო და სადიაკვნე. საგულისხმოა ის ფაქტი რომ VI საუკუნემდე საქართველოს ტაძრებისათვის არ იყო დამახასიათებელი დღევანდელი სამნაწილიანი საკურთხველი. სადიაკვნე და სამკვეთლო ამ დროს ტაძრის გარეთ აგებულ შენობებში იყო მოწყობილი, ან სამკვეთლოს მაგიდა საკურთხევლის ჩრდილოეთ კედელთან იდგა. XVII საუკუნიდან, რუსეთთან ურთიერთობის გააქტიურების შემდგომ, სამკვეთლოსა და საკურთხეველს ერთი საერთო კანკელი ჰყოფთ შუა ტაძრისაგან. დღეს ასეთ სამნაწილედ საკურთხველიან ეკლესიებში საკურთხევლად იწოდება არა მარტო ის ადგილი, სადაც ტრაპეზი მდებარეობს, არამედ კანკელს მიღმა სივრცე, რომელიც სადიაკვნესა და სამკვეთლოს მოიცავს.
საკურთხევლის (როგორც კანკელის მიღმა სივრცის) პარალელურ ტერმინად ძველ წერილობით ძეგლებსა და ტიპიკონებში გვხვდება ტრაპეზიც, მხოლოდ იმ განსხვავებით, რომ ძველად ის არ გულისხმობდა სადიაკვნესა და სამკვეთლოს.
წერილობით ძეგლებსა და ტიპიკონებში ტერმინი ტრაპეზი გვხვდება, აგრეთვე ტაბლის, სუფრის აღსანიშნავად.
იხილეთ აგრეთვე
სატრაპეზო
ლიტერატურა
ჟურნალი „წყარო“, N28, 1995 წ.
ლ. ხაჭაპურიძე, „ერთი საეკლესიო ტერმინისათვის (ტრპეზი)“, ქართველური მემკვიდრეობა, 1998, გვ. 316-321
ეკლესია
აქონდროპლაზია

აქონდროპლაზია — გენეტიკური დარღვევა, რომლის ძირითადი გამოვლინება არის დვორფიზმი. აქონდროპლაზიის მქონე ადამიანების ხელები და ფეხები მოკლეა, ხოლო ტანი, ჩვეულებრივ, ნორმალური სიგრძისაა.
აქონდროპლაზია განაპირობებს არაპროპორციულ ზრდას და მოკლე კიდურებს. იგი გამოწვეულია ერთ-ერთი გენის სტრუქტურის ცვლილებით, რაც იწვევს ამ გენით კოდირებული ცილის გაძლიერებულ წარმოქმნას. ეს კი, თავის მხრივ, ბავშვის ზრდის პროცესში ხრტილის ძვლად გარდაქმნას აფერხებს, კიდურების ძვლების შენელებულ ზრდას იწვევს და, ამასთან, დაკავშირებულია ბევრ სხვა სიმპტომთან.
აქონდროპლაზიის მქონე ზრდასრული მამაკაცის საშუალო სიმაღლე საშუალოდ 131 სანტიმეტრია, ხოლო ქალის - 123 სანტიმეტრია. სხვა გამოვლინებები შეიძლება მოიცავდეს თავის ზომის გადიდებასა და გამოკვეთილ შუბლს. გართულებები შეიძლება მოიცავდეს ძილის აპნოეს ან ყურის განმეორებად ინფექციებს. აქონდროპლაზიას ასევე ახასიათებს მოკლე კიდურების ჩონჩხის დისპლაზია მძიმე კომბინირებული იმუნოდეფიციტით.
მკურნალობა შეიძლება მოიცავდეს დამხმარე ჯგუფებს და ზრდის ჰორმონის თერაპიას. შესაძლებელია აუცილებელი იყოს ისეთი გართულებების მკურნალობა ან პრევენცია, როგორიცაა სიმსუქნე, ჰიდროცეფალია, ობსტრუქციული ძილის აპნოე, შუა ყურის ინფექციები ან ზურგის სტენოზი. აქონდროპლაზია დვორფიზმის ყველაზე გავრცელებული მიზეზია და 27 500-დან დაახლოებით 1 ადამიანში ვლინდება.
„დედების პროტესტი“
2023 წლის აპრილში აქონდროპლაზიის დიაგნოზის მქონე ბავშვების მშობლებმა საქართველოს მთავრობის კანცელარიასთან საპროტესტო აქციები გამართეს. საქართველოს პრემიერთან, ირაკლი ღარიბაშვილთან შეხვედრის მოთხოვნით მშობლებმა ორი ღამე მთავრობის კანცელარიასთან გაათენეს.
აქციებს ოთხი თვის განმავლობაში სხვადასხვა ადგილზე გაიმართა. მშობლები ითხოვენ, რომ სახელმწიფომ დააფინანსოს საქართველოში მედიკამენტ ვოსორიტიდის შემოტანა, რომელიც მათი შვილებისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია.
ჯანდაცვის სამინისტროს წარმომადგენლები, მათ შორის მინისტრი ზურაბ აზარაშვილი და მინისტრის მოადგილეები აქონდროპლაზიის დიაგნოზის მქონე ბავშვების მშობლებს აპრილის განმავლობაში რამდენჯერმე შეხვდნენ, თუმცა უშედეგოდ.
იხილეთ აგრეთვე
ვოსორიტიდი
სქოლიო
გენეტიკური დაავადებები
ეროსი

ეროსი
სიტყვას ეროსი რამდენიმე მნიშვნელობა აქვს:
ეროსი — ბერძნული მითოლოგიის ერთ-ერთი ღვთაება
ეროსი — სიყვარულის აღმნიშვნელი ბერძნული სიტყვა
ეროსი — ფროიდის ფსიქოლოგიაში ცხოვრების ინსტინქტის პოსტულატი, თანატოსის ანტონიმი
ეროსი — ასტეროიდი
ეროსი — კინოფილმი