PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
La Campana National Park

La Campana National Park is located in the Cordillera de la Costa, Quillota Province, in the Valparaíso Region of Chile. La Campana National Park and the Vizcachas Mountains lie northwest of Santiago. This national park covers approximately and is home to one of the last palm forests of Jubaea chilensis (Chilean Wine Palm), which prehistorically had a much wider distribution than at present. Another attraction is the Cerro La Campana, which lends its name to the park. In 1834 Charles Darwin climbed this mountain, during the second voyage of HMS Beagle.
In 1984, the park, along with Lago Peñuelas National Reserve, was designated by UNESCO as a Biosphere Reserve.
Biology
The park is in the Chilean matorral ecoregion. Chilean wine palm groves occur in the Ocoa Valley. Other typical vegetation species occurring in the park include the Echinopsis chiloensis, Puya chilensis, roble, boldo, litre, peumo, Patagua, winter's bark, and lingue.
See also
Avellanita bustillosii
Chicauma
Cuesta La Dormida
La Campana-Peñuelas Biosphere Reserve
Porlieria chilensis
References
C. Michael Hogan (2008) Chilean Wine Palm: Jubaea chilensis, GlobalTwitcher.com, ed. N. Stromberg
Mediterranean Region and La Campana National Park, Chile
UNESCO. 2007. La Campana-Peñuelas Biosphere Reserve
Line notes
External links
CONAF: Parque Nacional La Campana
Protected areas established in 1967
Protected areas of Valparaíso Region
National parks of Chile
Chilean Matorral
ხაიში (მესტიის მუნიციპალიტეტი)

ხაიში (მესტიის მუნიციპალიტეტი)
ხაიში — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში. ხაიშის თემის ცენტრი (სოფლები: ბარჯაში, გაღმა ხაიში, ზედა ვედი, ზედა წვირმინდი, ზედა ხაიში, ზემო ვედი, თოთანი, ლალხორალი, ლახანი, ლუხი, მუხაშურა, ნაკი, ნალქორვალი, ნანყბული, სკორძეთი, ტობარი, ქედანი, ქვედა ვედი, ქვედა წვირმინდი, შგედი, ციცხვარი, ჭერი, ჯორკვალი).
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე ენგურისა და მისი მარცხენა შენაკადის, ხაიშურას ნაპირებზე, ბალსქვემო სვანეთში, ზუგდიდი-მესტიის გზატკეცილზე, ზუგდიდისა და მესტიისგან დაახლოებით 70 კილომეტრის დაშორებით, ზღვის დონიდან 700 მეტრის სიმაღლეზე. მდინარეები სოფელს სამ ნაწილად ჰყოფენ: მდინარე ენგურის მარჯვნივ, ჩრდილოეთით მდებარეობს მეჩხერი დასახლება გაღმა ხაიში, მდინარე ხაიშურას მარჯვნივ ზედა ხაიში, ხოლო მარცხნივ - ქვემო ხაიში, რომლებიც მჭიდრო დასახლებებს წარმოადგენენ. ქვემო ხაიშში მდებარეობს სოფლის ცენტრი.
ისტორია
XX საუკუნის 50-იან წლებამდე სოფელში ათამდე ოჯახი ცხოვრობდა. სოფლის გარშემო არსებული დიდი ტყის მასივისა და დასახლების ხელსაყრელი მდებარეობის გამო, ამ პერიოდში, აქ სატყეო მეურნეობა და მეცხოველეობის ფერმა გაიხსნა. ამ გარემოებებმა ხელი შეუწყო დროთა განმავლობაში სოფლის შემდგომ განვითარებას. სოფელში გაიხსნა საავადმყოფო, აფთიაქი, ფოსტა, სახანძრო ბრიგადა, საგზაო მეურნეობა, სხვადასხვა დარგობრივი მაღაზიები და ბაზარი, რამაც ხაიში არა მარტო თემის, არამედ მთლიანად ბალსქვემო სვანეთის ეკონომიკური ცენტრად აქცია.
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 554 კაცი. სოფელში მოქმედებს სკოლა, საბავშვო ბაღი, საექიმო პუნქტი, პოლიცია, აფთიაქი, სასტუმრო. 2011 წელს ხაიშის ტერიტორიაზე არსებული 1536 ჰექტარი მიწა გადაეცა კომპანია „ტრანსელექტრიკას“ ხუდონჰესის ასაშენებლად.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 174 ადამიანი.
ეკონომიკა
სოფლის ეკონომიკის ძირითადი დარგებია ვაჭრობა და სოფლის მეურნეობა. მოქმედებს რამდენიმე სახერხი, თუმცა მათი წილი ეკონომიკაში უმნიშვნელოა. ზუგდიდი--მესტიის ავტომაგისტრალზე მდებარეობა ხელს უწყობს სოფელში ვაჭრობისა და ტურიზმის განვითარებას. ხაიშისთვის სოფლის მეურნეობა შედარებით სუსტადაა განვითარებული. მაღალმთიანი სოფლებისგან განსხვავებით აქ ზომიერი კლიმატია, რაც მებაღეობის, მებოსტნეობის და მარცვლეული კულტურების (მაგ. სიმინდი) წარმოების საშუალებას იძლევა. შედარებით უკეთაა განვითარებული მესაქონლეობა. ხაიშიდან სამხრეთ აღმოსავლეთით მდებარეობს კასლეთის საზაფხულო სავარგულები, რომლებიც საძოვრებად და კარტოფილის წარმოებისთვისაა გამოსადეგი. დაბალია სოფლიდან მიგრაციის დონე.
ხუდონჰესი
2011 წელს ხაიშის ტერიტორიაზე არსებული 1536 ჰექტარი მიწა 1 აშშ დოლარად გადაეცა კომპანია „ტრანსელექტრიკას“ ხუდონჰესის ასაშენებლად. 650 მეგავატი სიმძლავრის ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობა სოფლის 250-მდე ოჯახს დატბორვით ემუქრება. აღნიშნული ფაქტი ეკოლოგებისა და სოფლის მოსახლეობის მკვეთრ უკმაყოფილებას იწვევს.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ხუდონ ჰესის მშენებლობის და მისი მნიშვნელობის შესახებ
სქოლიო
მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თეფექიოი (დამალის რაიონი)

თეფექიოი (დამალის რაიონი)
თეფექიოი — სოფელი დამალის რაიონში, არდაჰანის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს არტაანიდან 58 კილომეტრში, ხოლო დამალიდან 3 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 476 ადამიანი ცხოვრობს.
სქოლიო
დამალის რაიონის სოფლები
კურსკ-ვოსტოჩნის აეროპორტი

კურსკ-ვოსტოჩნის აეროპორტი (IATA: URS, ICAO: UUOK) — ორმაგი დანიშნულების აეროპორტი რუსეთში. მდებარეობს ქალაქ კურსკიდან აღმოსავლეთით 7 კმ-ში. აეროპორტს მართავს რუსეთის თავდაცვის სამინისტრო.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
სქოლიო
რუსეთის აეროპორტები
პარაპეტი

პარაპეტი (ან parare — დაცვა და petto — მკერდი):
დაბალი ერთიანი მესერი, ერთიანი მოაჯირი, რომელიც იცავს ტერასიდან, სახურავიდან, ხიდიდან ან სხვა შემაღლებიდან გადმოვარდნისგან;
ქვის კედელი, რომელიც იცავს ჯებირს (დამბას) ტალღების დამანგრეველი ზემოქმედებისგან;
(მოძვ.) მიწაყრილი (ბრუსტვერი) მოწინააღმდეგის ცეცხლისგან თავდასაცავად;
ლიტერატურა
უცხო სიტყვათა ლექსიკონი, გვ. 604, 2007 წ.
საფორტიფიკაციო ნაგებობები
ჩაჩიბაია

ჩაჩიბაია
საკუთარი სახელი ჩაჩიბაია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
არჩილ ჩაჩიბაია — ლიტერატურათმცოდნე, მწერალი
ვლადიმერ ჩაჩიბაია — ქართველი გენერალ-ლეიტენანტი
ზურაბ ჩაჩიბაია — სამხედრო ინჟინერი, საბჭოთა გენერალ-მაიორი
ქართული გვარები
Tavrychanka

Tavrychanka is a village in Kakhovka Raion, Kherson Oblast, Ukraine. The village hosts the administration of the Tavrychanka rural hromada, one of the hromadas of Ukraine.
The Ukrainian industrialist Vira Naydyonova is buried in the St. Basil the Great Church, in the village.
Geography
The village is situated 91 km south east of the administrative centre of the Oblast, Kherson, and 41km south-east of the administrative centre of the raion, Nova Kakhovka. It has an area of 1.82 km2 and a population of approximately 1,703 people.
Russian Invasion and Occupation
When Russia invaded Ukraine, most of Kherson Oblast, along with the village of Tavrychanka, were captured on the first day of the war, 24 February 2022. On 10 and 11 November 2022, all settlements west of the Dnieper, including the city of Kherson, were liberated by the Ukrainian Armed Forces. However, as of February 2023, the village remains occupied by Russian forces.
References
Villages in Kakhovka Raion
1859 establishments
იასნა-პოლიანა (ხერსონის რაიონი)

იასნა-პოლიანა (ხერსონის რაიონი)
იასნა-პოლიანა — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ხერსონის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 39 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ხერსონის რაიონის სოფლები
ვერვერეუკა (ფლორეშტის რაიონი)

ვერვერეუკა (ფლორეშტის რაიონი)
ვერვერეუკა — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 112 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 036 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
ფლორეშტის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ფლორეშტის რაიონის სოფლები
ლავროსი კალანდაძე

ლავროსი კალანდაძე
ლავროსი გიგილოს ძე კალანდაძე (დ. 23 დეკემბერი, 1903, ხიდისთავი — გ. 1 მაისი, 1977, თბილისი) — ქართველი კრიტიკოსი, მწერალი.
ბიოგრაფია
პირველდაწყებითი განათლება სოფლის სკოლაში მიიღო, სადაც 1915 წლამდე სწავლობდა. შემდეგ მუშაობდა დაქირავებულ მუშად სიღნაღსა და თბილისში. 1918 წლიდან სწავლობდა ჩოხატაურის გიმნაზიაში, სადაც ლიტერატურას ასწავლიდა ია ეკალაძე. 1920 წელს გადავიდა თბილისში. 1921 წლიდან ასწავლიდა ხიდისთავის სკოლაში. 1922-1924 წლებში ოზურგეთის მაზრის ხიდისთავის რაიკომის მდივანი იყო. 1925-1928 წლებში მსახურობდა არმიაში. 1929-1930 წლებში მუშაობდა გაზეთის რედაქტორად. 1930-1933 წლებში სწავლობდა მოსკოვში წითელი პროფესურის ენის, ლიტერატურისა და ხელოვნების ინსტიტუტში. 1934-1937 წლებში მუშაობდა სამტრედიაში. 1940 წლიდან მუშაობდა სახელგამში.
1923 წელს გამოაქვეყნა პირველი ნაწარმოები, ხოლო პირველი წიგნი „წერილები ლიტერატურაზე“ გამოაქვეყნა 1955 წელს. 1958 წელს რუსულ ენაზე გამოაქყვენა მონოგრაფია კონსტანტინე ლორთქიფანიძის შემოქმედებაზე, 1972 წელს „ლიტერატურული წერილები“, 1974 წელს „ლიტერატურული შენიშვნები“ რუსულ ენაზე, 1976 წელს „ლიტერატურული ნაფიქრები“.
კვლევის ინტერესები მოიცავდა, როგორც კლასიკოსთა, ასევე უახლესი ლიტერატურული ცხოვრების უმნიშვნელოვანეს მოვლენებს, თანამედროვე ახალგაზრდების შემოქმედებას. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი ლიტერატურულ-კრიტიკული წერილები კ. ლორთქიფანიძის, ა. აბშელის, გ. ქუჩიშვილის, ს. ჩიქოვანის, გ. ტაბიძის, ა. მირცხულავას და სხვათა შემოქმედებაზე. მისი ნარკვევი . ბარათაშვილის შესახებგამოიცა რუსულ, ინგლისურ, გერმანულ, ფრანგულ და სხვა ენებზე. კრიტიკოსის კალამს ეკუთვნის აგრეთვე ლიტერატურის თეორიისა და ესთეტიკური პრობლემებისადმი მიძღვნილი ვრცელი და ღრმაშინაარსიანი გამოკვლევები. დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშის ორდენით და მედლებით. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
ბაბუნაშვილი ზ., ნოზაძე თ., „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 200, თბ., 1994
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი კრიტიკოსები
დაბადებული 23 დეკემბერი
დაბადებული 1903
გარდაცვლილი 1 მაისი
გარდაცვლილი 1977
დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ლ
Daugavpils fortress

Daugavpils fortress
Daugavpils Fortress, also known as Dinaburg Fortress or Dvinsk Fortress, is an early 19th century fortress in Daugavpils, Latvia. It is the only early 19th century military fortification of its kind in Northern Europe that has been preserved without significant alterations. The construction of the fortress began in 1810 by decree of Tsar Alexander I of Russia, in the atmosphere of increased tension before Napoleon's invasion of the Russian Empire in 1812. Construction of the fortress, due to Napoleon's invasion, lengthy delays, serious floodings and slow construction work, was fully completed only in 1878.
The Mark Rothko Art centre is located in the former Artillery arsenal.
History
About 10,000 workers built the fortress in two shifts. In 1812, the fortress was attacked by a detachment of the French Army of 24,000 men. The fortress was still under construction and was defended by 3300 men with 200 cannons. The fortress was a significant modern military centre of the Russian Empire, for a long time being a defense base of the western frontier of the Russian Empire. The direct route taken by Russian nobles and Royalty from St. Petersburg (then capital of the Russian Empire) to Europe led right through the city of Daugavpils (then named Dinaburg), and Daugavpils Fortress was the place of rest for many nobles including tsars Alexander I, Nicolas I, Alexander II, Alexander III and Russia's last tsar Nicolas II.
Latvian independence was officially recognised by Soviet Russia in 1920, and between 1920 and 1940 the fortress became home of the Latvian army. During World War II, the camp for Soviet prisoners of war Stalag 340 was set up by German army in the fortress. The fortress' Baroque Jesuit church constructed from 1737-1746 was destroyed during the War.
In 1948–1993, the fortress was home to the Daugavpils Higher School of Military Aircraft Engineering (DVVAIU). In 1998 the fortress came under the authority of the State Real Estate Agency of Latvia. In 2004 the Cabinet of Ministers of the Republic of Latvia decided to sell the fortress either in parts or as one whole. The fortress's future remains uncertain.
Gallery
See also
List of Jesuit sites
References
External links
Urban-travel.org @ The Dinaburg Fortress
Fortifications in Latvia
Daugavpils
Star forts
Gim (Armenian letter)

Gim (Armenian letter)
Gim, Kim, or K’im (majuscule: Գ; minuscule: գ; Armenian: գիմ) is the third letter of the Armenian alphabet, representing the voiced velar plosive in Eastern Armenian and the aspirated voiceless velar plosive in Western Armenian. It is typically romanized with the letter G. It was part of the alphabet created by Mesrop Mashtots in the 5th century CE. In the Armenian numeral system, it has a value of 3.
Character codes
See also
Ben, the letter preceding Gim in the Armenian alphabet
Armenian alphabet
References
External links
Գ on Wiktionary
գ on Wiktionary
Armenian letters
Pervomayskoye, Sterlitamaksky District, Republic of Bashkortostan

Pervomayskoye, Sterlitamaksky District, Republic of Bashkortostan
Pervomayskoye is a rural locality (a selo) and the administrative centre of Pervomaysky Selsoviet, Sterlitamaksky District, Bashkortostan, Russia. The population was 918 as of 2010. There are 10 streets.
Geography
Pervomayskoye is located 48 km northwest of Sterlitamak (the district's administrative centre) by road. Abdrakhmanovo is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Sterlitamaksky District
ანგოსტურის მუნიციპალიტეტი

ანგოსტურის მუნიციპალიტეტი (2009 წლის ივნისამდე ცნობილი იყო რაულ-ლეონის მუნიციპალიტეტის სახელით) — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ბოლივარის შტატში. წარმოადგენს ბოლივარის შტატის 11 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 56 916 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ანგოსტურის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 47 167 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია სიუდად-პიარი. ბოლივარის შტატის მთელი მოსახლეობის 3.1% მოდის ანგოსტურის მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 0.8 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
იხილეთ აგრეთვე
ვენესუელის მუნიციპალიტეტები
ბოლივარის შტატი
ბოლივარის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბრომო-ტენგერ-სემერუს ეროვნული პარკი

ბრომო-ტენგერ-სემერუს ეროვნული პარკი
ბრომო-ტენგერ-სემერუ — ეროვნული პარკი ინდონეზიაში. მდებარეობს აღმოსავლეთ იავის პროვინციაში, ქალაქ მალანგის აღმოსავლეთითა და პროვინციის დედაქალაქ სურაბაიის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ერთადერთი კონსერვაციული ტერიტორიაა ინდონეზიაში, სადაც წარმოდგენილია ერგი (ტენგერის ქვიშის ზღვა), ჩამქრალი ვულკანური კალდერის გასწვრივ, რომლისგანაც ოთხი ახალი კონუსი წარმოიქმნა. ეს უნიკალური მახასიათებელი მოიცავს 5 250 ჰექტარს და მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 100 მეტრზე. მასივში ასევე მდებარეობს იავის უმაღლესი წერტილი, მოქმედი ვულკანი — სემერუ, ოთხი ტბა და 50 მდინარე.
ტენგერის ქვიშის ზღვა დაცულია 1919 წლიდან, ბრომო-ტენგერ-სემერუს ეროვნული პარკი კი 1982 წელს შეიქმნა.
იხილეთ აგრეთვე
ინდონეზიის ეროვნული პარკების სია
ბრომო
რესურსები ინტერნეტში
Bromo Tengger Semeru National Park
სქოლიო
ინდონეზიის ეროვნული პარკები
აღმოსავლეთ იავის გეოგრაფია
ინდონეზიის ბიოსფერული ნაკრძალები
აღმოსავლეთ იავის ღირსშესანიშნაობები
P.Y.T. (Pretty Young Thing)

P.Y.T. (Pretty Young Thing)
„P.Y.T. (Pretty Young Thing)“ — ამერიკელი მომღერალ მაიკლ ჯექსონის სიმღერა, რიგით მეექვსე და უკანასკნელი სინგლი მისი ალბომიდან Thriller. მისი ორიგინალური დემოვერსია დაწერილია ჯექსონის და გრეგ ფილინგეინზის მიერ. პროდიუსერ კუინსი ჯოუნსს თავდაპირველად ნომერი არ მოსწონდა და, ჯეიმზ ინგრემთან ერთად, დაწერა ამავე სახელწოდების მქონე განსხვავებული კომპოზიცია. ორიგინალური დემო შეტანილია კომპილაციაში The Ultimate Collection.
„P.Y.T. (Pretty Young Thing)“ გამოვიდა 1983 წლის 19 სექტემბერს. სინგლი მოხვდა Billboard Hot 100-ის #19 და Hot Black Singles-ის ჩარტის #46 პოზიციებზე და იქცა ალბომის რიგით მეექვსე ჰიტად საუკეთესო 10-ეულში. ბრიტანეთში სიმღერის წარმატება მხოლოდ #11 პოზიციით აღინიშნა. ბელგიაში იგი ყველაზე წარმატებული აღმოჩნდა, #6 პოზიციაზე მოხვედრით. შემდგომში ჩაიწერა მისი არაერთი ვერსია და გამოყენებული იქნა სემპლი სხვადასხვა შემსრულებლის მიერ, რომელთა შორის არიან: მონიკა, ჯასტინ გუარინი და კანიე უესტი. ორიგინალური დემოს რემიქსის ავტორია will.i.am – ეს ვერსია შევიდა Thriller 25-ში.
„P.Y.T. (Pretty Young Thing)“ ჯექსონის მიერ საკონცერტო გამოსვლებისას არასოდეს შესრულებულა. ტურნეს Dangerous World Tour რეპეტიციების დროს მაიკლი მღეროდა დემოს მცირე მონაკვეთს, აღწერდა რა მას ასე: „რაღაც დავწერე, მაგრამ ჯერ არ ჩამიწერია“.
სიმღერების სია
45 RPM
A მხარე
P.Y.T (Pretty Young Thing) – 3:58
B მხარე
Workin' Day and Night (საკონცერტო, The Jacksons) – 4:26
დისკო სინგლი
A მხარე
P.Y.T (Pretty Young Thing) – 3:58
B მხარე
This Place Hotel – 4:41
Thriller (ინსტრუმენტალი) – 5:56
ოფიციალური ვერსიები
ალბომის ვერსია – 3:58
დემოვერსია – 3:47
2008 წლის რემიქსი (will.i.am) – 4:21
ინსტრუმენტული (გამოუცემელი) – 3:58
ჩარტები
ყოველკვირეული ჩარტები
წლის საბოლოო ჩარტები
სერტიფიცირებები
სქოლიო
მაიკლ ჯექსონის სიმღერები
1982 წლის სიმღერები
1983 წლის სინგლები
Epic Records-ის სინგლები
სიმღერები კუინსი ჯოუნსის პროდიუსერობით
დისკო-სიმღერები
შუა როკა

შუა როკა — სოფელი საქართველოში, ჯავის მუნიციპალიტეტში (როკის თემი), მდებარეობს მაღრან-დვალეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე დიდი ლიახვის ნაპირას. ზღვის დონიდან 1650 მეტრი, ჯავიდან 35 კილომეტრი.
ლიტერატურა
სქოლიო
საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
როკის თემის სოფლები
იამბიო

იამბიო — ქალაქი სამხრეთ სუდანში. დასავლეთი ეკვატორიის შტატის დედაქალაქი.
გეოგრაფიული მდგომარეობა
ქალაქი მდებარეობს კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საზღვარზე. ქალაქი მდებარეობს ზღვის დონიდან 619 მეტრ სიმაღლეზე.
დემოგრაფია
ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა წლების მიხედვით:
რელიგია
ქალაქი კათოლიკური ეპარქიის ცენტრია.
სქოლიო
სამხრეთ სუდანის ქალაქები
კურტ ალდერი

კურტ ალდერი (დ. 10 ივლისი, 1902 — გ. 20 ივნისი, 1958) — გერმანელი ქიმიკოსი და ნობელის პრემიის ლაურეატი ქიმიაში.
ბიოგრაფია
კურტ ალდერი 1902 წლის 10 ივლისს დაიბადა დღევანდელ ქორზაუში, სადაც მან მიიღო დაწყებითი სკოლის განათლება. ალდერმა მაშინ დატოვა თავისი მშობლიური მხარე, როდესაც 1922 წელს ქორზაუ პოლონეთის ნაწილი გახდა. ბერლინის უნივერსიტეტში შეისწავლა ქიმია. მოგვიანებით კიელის უნივერსიტეტში სწავლისას დაწერა სადისერტაციო ნაშრომი, რომლისთვისაც 1926 წელს დაჯილდოვდა. 1930 წელს დაიწყო „კიელის უნივერსიტეტში“ ლექციების კითხვა, ხოლო 1934 წელს გახდა ქიმიის ლექტორი. 1936 წელს დატოვა კიელის უნივერსიტეტი და მუშაობა დაიწყო IG Farben-ში. 1940 წელს გახდა კელნის უნივერსიტეტის პროფესორი, შემდეგ ქიმიის უნივერსიტეტის დირექტორი.
ალდერმა სიცოცხლის განმავლობაში რამდენიმე ჯილდო დაიმსახურა, მათგან ყველაზე გამორჩეული ნობელის პრემიაა, რომელიც ალდერმა და მისმა მასწავლებელმა ოტო დილსმა, „დილს-ალდერის რეაქციის“ აღმოჩენისთვის გადაეცათ.
კურტ ალდერი გარდაიცვალა 1958 წლის 20 ივნისს, გარდაცვალების მიზეზი უცნობია, იგი გარდაცვალებიდან ორი კვირის შემდეგ თავის საცხოვრებელ ბინაში, კელნიში, გერმანიაში იპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
ფაქტები კურტ ალდერზე
სქოლიო
უძილობა

უძილობა, ინსომნია, აგრიპნია, ძილის მოშლა — ახასიათებს ღამის ძილის პერიოდის შემცირება, დაძინების გაძნელება, ზერელი წყვეტილი ძილი და ნაადრევი გაღვიძება (ზოგჯერ დილით გაღვიძების გაძნელება); ხშირად დაერთვის მოუსვენრობა, მომეტებული აგზნებადობა და სხვა. უძილობის დროს მცირდება ღრმა ძილის პერიოდი, ირღვევა ურთიერთობა ძილის (სიზმრებიანი და უსიზმრო) ფაზებს შორის. უძილობა ძირითადად ვითარდება ნევროზის, ფსიქოზის, ტვინის ორგანული დაავადების (ნეიროინფექცია, თავის ტვინის ღეროს ანთებითი, სისხლძარღვოვანი, ტრავმული დაზიანება), გულ-სისხლძარღვთა ზოგიერთი დაავადების დროს, აგრეთვე ისეთი სომატური დაავადების შემთხვევაში, როდესაც დაავადების რაიმე გამოვლინება (ქოშინი, ხველა, ტკივილი, კუჭის აშლილობა და სხვა) ხელს უშლის თავის ტვინის ძილის მარეგულირებელი მექანიზმის დროულ ჩართვას ძილში. ჯანმრთელი ადამიანის უძილობა შეიძლება გამოიწვიოს ფიზიკურმა ან\და ფსიქოლოგიურმა გადაძაბვამ, ღრმა განცდებმა და ა.შ.
მკურნალობა
შრომისა და დასვენების რეჟიმის დაცვა; გამაღიზიანებელი ფაქტორების თავიდან აცილება; უძილობის გამომწვევი დაავადების მკურნალობა; ნევროზის დროს — ფსიქოთერაპია, ტრანკვილიზატორები, ძილის წინ სეირნობა, წყლის პროცედურები, ფიზიკური ვარჯიში: ზოგჯერ საძილე საშუალებანი;
სქოლიო
ნერვული სისტემის ფიზიოლოგია
ძილი
ნევროლოგიური დარღვევები
de:Schlafsucht
გიორგი თუხარელი (მრავალმნიშვნელოვანი)

გიორგი თუხარელი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი გიორგი თუხარელი შეიძლება აღნიშნავდეს შემდეგ პიროვნებათაგან ერთ-ერთს:
გიორგი თუხარელი — ქართველი სამხედრო მოღვაწე.
გიორგი თუხარელი — ქართველი ინჟინერი, ემიგრანტი.
თუხარლები
Yanas District

Yanas District is one of nine districts of the province Dos de Mayo in Peru.
Ethnic groups
The people in the district are mainly indigenous citizens of Quechua descent. Quechua is the language which the majority of the population (53.13%) learnt to speak in childhood, 46.59% of the residents started speaking using the Spanish language (2007 Peru Census).
References
კრისტა კიურუ

კრისტა კიურუ (დ. 5 აგვისტო 1974, პორი, ფინეთი) — ფინელი პოლიტიკოსი. ფინეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. ედუსკუნტის წევრი 2007 წლის 21 მარტიდან. 2019 წლის 6 ივნისიდან საოჯახო საკითხებისა და საბაზისო სერვისების მინისტრი სანა მარინის კაბინეტში.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1974 წლის 5 აგვისტოს ქალაქ პორიში, ფინეთის დასავლეთ ნაწილში. განათლებით მასწავლებელია, 2001 წელს დაასრულა ტურკუს უნივერსიტეტი, სოციალურ მეცნიერებათა მაგისტრი.
ედუსკუნტის დეპუტატად აირჩიეს 2007 წლის 18 მარტის საპარლამენტო არჩევნების შედეგად. 2011 წლის 22 ივნისს დანიშნეს საცხოვრებელი მშენებლობის მინსიტრად იურკი კატაინენის მთავრობაში.
2012 წელს პარტიის ყრილობაზე აირჩიეს ფინეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის პირველ მოადგილედ.
2013 წლის 17 მაისს კატაინენის მთავრობაში ცვლილება განხორციელდა: კიურუ დანიშნეს განათლების მინისტრად, ხოლო მის ადგილზე დანიშნეს პია ვიიტაინენი.
2019 წლის 6 ივნისს მიიღო საოჯახო საკითხებისა და საბაზისო სერვისების მინისტრის პორტფელი ანტი რინეს, ხოლო 2019 წლის 10 დეკემბრიდან სანა მარინის მთავრობაში.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 5 აგვისტო
დაბადებული 1974
ფინელი პოლიტიკოსი ქალები
ოლენა აპანოვიჩი

ოლენა აპანოვიჩი
ელენა მიხაილის ასული აპანოვიჩი (დ. 9 სექტემბერი, 1919, ქ. მელეკესი, ახლანდ. დიმიტროვგრადი — გ. 21 თებერვალი, 2000, კიევი) — უკრაინელი ისტორიკოს-მედიევისტი, მწერალი. 1937 წელს ხარკივში საშუალო სკოლის დასრულების შემდეგ ჩააბარა ჟურნალისტიკის სრულიად საკავშირო კომუნისტურ ინსტიტუტში (მოსკოვი). მისი ლიკვიდაციის შემდეგ სწავლა ხარკივის პედაგოგიურ ინსტიტუტში გააგრძელა (ფილოლოგიის ფაკულტეტი), დაამთავრა 1941 წელს. საბჭოთა კავშირის დიდი სამამულო ომის დაწყების შემდეგ ევაკუირებულ იქნა სამხრეთ ყაზახეთში, შემდეგ გადავიდა უფაში (დღეს ბაშკირეთის დედაქალაქი), 1942–1944 წლებში მუშაობდა ბაშკირეთის რადიოკომიტეტის საკვანძო რადიომაუწყებლობის კორესპონდენტად და ინსტრუქტორად. 1944 წელს დაბრუნდა უკრაინაში, კიევში. 1944–1950 წლებში იყო უკრაინის სსრ-ის ცენტრალური სახელმწიფო ისტორიის არქივის თანამშრომელი, უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი. 1945–1948 წლებში — არქივის ასპირანტი. 1950 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „ზაპორიჟიის ჯარი, მისი მოწყობა და სამხედრო მოქმედებები რუსეთის არმიის შემადგენლობაში რუსეთ-თურქეთის 1768–1774 წლების ომის დროს“. იყო უკრაინის სსრ-ის მეცნირებათა აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერი თანამშრომელი (1950–1952) და უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი (1956 წლიდან).
1972 წელს ინსტიტუტიდან გაათავისუფლეს „შტატების შემცირების“ საბაბით. 22 წლის შემდეგ აღადგინეს, როგორც „პოლიტიკური მოტივებით“ გათავისუფლებული. 1973–1986 წლებში მუშაობდა უკრაინის სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ცენტრალური სამეცნიერო ბიბლიოთეკის ხელნაწერების განყოფილებაში (ახლანდ. ცენტრალური სამეცნიერო ბიბლიოთეკის ხელნაწერთა ინსტიტუტი) უფროს მეცნიერ თანამშრომლად. ამ წლების განმავლობაში დაკავებული იყო XV–XVIII საუკუნეების უკრაინული ხელნაწერი ისტორიული წიგნების შესწავლით. რადგანაც მის შრომებს უკრაინაში არ ბეჭდავდნენ, მათ მოსკოვში, ლენინგრადში (ახლანდ. სანქტ-პეტერბურგი), ვილნიუსში, ტალინში აქვეყნებდა. ბიბლიოთეკის ფონდებში აღმოაჩინა სრულიად უკრაინის მეცნიერებათა აკადემიის პირველი პრეზიდენტის, აკადემიკოს ვოლოდიმირ ვერნადსკის მასალები, რომელთა საფუძველზეც დაწერა და გამოაქვეყნა 20 სტატია და მონოგრაფია. 1987–1991 წლებში იყო უკრაინის სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ვერნადსკის სამეცნიერო მემკვიდრეობის დამუშავების კომისიის სამეცნიერო მდივნის მოადგილე. 1988 წელს დაჯილდოვდა სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენის ვერცხლის მედლით ვერნადსკის საიუბილეო ექსპოზიციათა გამოფენის მომზადებისათვის მოსკოვსა და კიევში. 1986 წლიდან პენსიაზე გავიდა, თუმცა აგრძელებდა მუშაობას, აქტიურად მონაწილეობდა უკრაინის სამეცნიერო, საზოგადოებრივ და კულტურულ ცხოვრებაში. უკრაინის ტარას შევჩენკოს სახელობის სახელმწიფო პრემიისა (1994) და ემელიანა და ტატიანა ანტონოვიჩების ფონდის პრემიის (აშშ, 1995) ლაურეატი.
სქოლიო
უკრაინელი ისტორიკოსები
უკრაინელი მწერლები
საბჭოთა ისტორიკოსები
XX საუკუნის ისტორიკოსები
ქეშელთის ეკლესია

ქეშელთის ეკლესია - ტაძარი ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქეშელთაში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
ძეგლი განეკუთვნება ჯავის რაიონისათვის დამახასიათებელ გუმბათოვან ეკლესიათა რიგს. ნაგებია ძირითადად ფლეთილი ქვით. ექსტერიერისა და ინტერიერის დიდი ნაწილი გალესილია. აბსიდი შვერილწახნაგოვანია. სამხრეთის, დასავლეთის და ჩრდილოეთის მოკლე მკლავებში თითო კარია გაჭრილი. დასავლეთის კარს ეკვრის კარიბჭე. კარიბჭეები უნდა ყოფილიყო დანარჩენ ორ კართანაც. გუმბათის რვაწახნაგა ყელში ოთხი სარკმელია გაჭრილი. 70-იანი წლების ბოლოს მოსახლეობას ეკლესია შეუკეთებია. ნაგებობა გადახურულია თუნუქით.
ლიტერატურა
შიდა ქართლი, ჯავის რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. III, თბ., 2004
ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები