PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
შუახმელეთის მოწყობა

შუახმელეთის მოწყობა
„შუახმელეთის მოწყობა“ — კრისტოფერ ტოლკინის მიერ შედგენილი „შუახმელეთის ისტორიის“ მეოთხე ტომი. ეფუძნება ჯ. რ. რ. ტოლკინის ხელნაწერებს.
აქ ქრონოლოგიურად და გეოგრაფიულად წარმოდგენილია შუახმელეთის სტრუქტურის შექმნის ისტორია (თუმცა, აღწერილია ვალინორიც). საუბარია „ამბარკანტაზე“, კოსმოსურ სტრუქტურაზე, რომელსაც თან ახლავს რუკები და დიაგრამები. ასევე განიხილება ბელერიანდის პირველი რუკა. აგრეთვე წარმოდგენილია „სილმარილიონის“ 1926 წლის და „ნოლდორინუას“ 1930 წლის ვერსიები.
თავები
I – პროზაული ფრაგმენტები („დაუსრულებელი მოთხრობების“ დამატება)
II – ადრეული „სილმარილიონი“
III – ქუენტა
IV – „სილმარილიონის“ პირველი რუკა
V – ამბარკანტა
VI – ვალინორის ადრეული მატიანე
VII – ბელერიანდის ადრეული მატიანე
ჯ.რ.რ. ტოლკინის ჩანახატები
რესურსები ინტერნეტში
03
ჯ. რ. რ. ტოლკინის ნაწარმოებები
Allen & Unwin-ის წიგნები
ანციპოლივკა

ანციპოლივკა — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ვინიციის ოლქის ჰაისინის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 175 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ჰაისინის რაიონის სოფლები
ხევსურთსოფელი

ხევსურთსოფელი (ყოფილი ნადირაანთხევი) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: დევენაანთხევი, საყდრიონი). მდებარეობს ერწოს ქვაბულში, ზღვის დონიდან 1070 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით.
ისტორია
ხევსურთსოფელს ადრე ნადირაანთხევი ერქვა. იოანე ბაგრატიონი XVIII საუკუნის მიწურულისათვის მას „ნადირაანის“ სახელწოდებით მოიხსენიებს. XI–XVI საუკუნეებში სოფელი სვეტიცხოვლის მონასტრის საკუთრება იყო. XVII–XVIII საუკუნეებში კი ქართლ-კახეთის მეფეთა სახასო საკუთრება გახდა. XIX საუკუნის II ნახევარში ნადირაანთხევში ამღიდან, დათვისიდან, ქმოსტიდან, ბაცალიგოდან, როშკიდან, გუდანიდან და ჯუთიდან ხევსურები ჩამოსახლდნენ. სამხედრო ტერიტორიის დაყოფით, საქართველოს რუსეთთან შეერთებამდე, სოფელი კახეთის სამეფოს რუსთველი ეპისკოპოსის სადროშოში შედიოდა, შემდეგ კი — თიანეთის მაზრაში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 215 ადამიანი.
სქოლიო
თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ენოქავანი

ენოქავანი — სოფელი სომხეთში, ტავუშის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 100 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 494 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ტავუშის პროვინციის სოფლები
ვალიხანლი (იარდიმლი)

ვალიხანლი (იარდიმლი)
ვალიხანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 562 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
იარდიმლის რაიონის სოფლები
პურის ხოჭო

პურის ხოჭო — ხოჭო ფირფიტულვაშიანთა ოჯახისა. პურეული მარცვლოვნების მავნებელია. გავრცელებულია თითქმის ყველგან. საქართველოში გვხვდება პურის ხოჭო, კავკასიის ჯვაროსანა, ალაზნის ჯვაროსანა და თეთრფრთიანი ხოჭო. განსაკუთრებით მავნეა პურის ხოჭო, რომელიც გავრცელებულია ევროპაში, მცირე აზიაში, ირანში.
ხოჭოს ზედა ფრთები მუქი წაბლისფერია შავი ოთხკუთხა ლაქებით, თავი, მუცელი და ფეხები შავია. სხეულის სიგრძე 12-16 მმ აღწევს. განვითარების ციკლი ორწლიანია. მატლი მკრთალი მოყვითალოა, რკალივით მოხრილი, 35 მმ. დედალი კვერცხს (50 ცალამდე) დებს ნიადაგში. მატლი ბინადრობს ნიადაგში, იკ ვებება ნეშომპალათი და თავთავიანი მარცვლეულია ფესვებით. იგი ჭუპრდება მაისის დასასრულს, ხოლო ივნისის ბოლოს ნიადაგიდან ამოფრინდება ხოჭო, რომელიც იკვებება ჭვავის, ხორბლის, ქერის, ცვილისებრი სიმწიფის ფაზაში მყოფი მარცვლებით. ხოჭო ამოფრენიდან 10-12 დღის შემდეგ იწყებს კვერცხის დებას.
ბრძოლის ღონისძიებანი: ნაწვერალის აოშვა, მზრალად ხვნა, ანეულის კულტივაცია, სათოხნი კულტურების რიგთშორისების დამუშავება, ნათესების შესხურება ინსექტიციდებით და სხვა.
ლიტერატურა
ფირფიტულვაშა ხოჭოსებრნი
Floridsdorf station

Floridsdorf station
Floridsdorf is a station on of the Vienna U-Bahn. It is located in the Floridsdorf District, underneath Wien Floridsdorf railway station, which is also served by Vienna S-Bahn lines S1, S2, S3 and S7. It opened in 1996.
References
Buildings and structures in Floridsdorf
Railway stations opened in 1996
1996 establishments in Austria
Vienna U-Bahn stations
Railway stations in Austria opened in the 1990s
de:U-Bahn-Station Floridsdorf
დომენიკო ბერარდი

დომენიკო ბერარდი (დ. 1 აგვისტო, 1994) — იტალიელი ფეხბურთელი. იტალიური „სასუოლოსა“ და იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების თავდამსხმელი. ნათამაშები აქვს იტალიის 19 და 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებში. 2021 წელს იტალიის ნაკრებთან ერთად მოიგო ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი.
ბიოგრაფია
კარიატიში დაბადებული ბერარდი 13 წლის ასაკში შეუერთდა „კოზენცას“ ახალგაზრდულ აკადემიას, 16 წლის ასაკში კი „სასუოლოში“ გადავიდა.
მისი დებიუტი „სასუოლოს“ შემადგენლობაში შედგა სერია B-ში 2012 წლის 27 აგვისტოს, 18 წლის ასაკში, „ჩეზენასთან“ სტუმრად მოგებულ შეხვედრაში (3–0). თავისი პირველი პროფესიონალური გოლი კი ხუთი დღის შემდეგ, „კროტონესთან“ გამართულ საშინაო შეხვედრაში გაიტანა (2–1).
2013 წელს ის დასახელდა სერია B-ს საუკეთესო მოთამაშედ (Gran Galà del calcio), მას შემდეგ რაც დაეხმარა „სასუოლოს“ (გაიტანა 11 გოლი) სერია B-ს მოგებასა და სერია A-ში აღზევებაში.
მიღწევები
სასუოლო
სერია B: 2012–13
იტალია
ევროპის ჩემპიონატი: 2020
ერთა ლიგა მესამე ადგილი: 2020–21
ინდივიდუალური
სერია B-ს წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 2013
AIAC ლიდერის 21-წლამდე ჯილდო: 2013–14
ბრავოს ჯილდო: 2015
სერია A-ს საუკეთესო დამხმარე პროვაიდერი: 2014–15, 2021–22
ჯილდოები
მე-5 კლასი / რაინდი: იტალიის რესპუბლიკის ღირსების ორდენი: 2021
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 1 აგვისტო
დაბადებული 1994
იტალიელი ფეხბურთელები
სერია A-ს ფეხბურთელები
სერია B-ს ფეხბურთელები
სასუოლოს ფეხბურთელები
იუვენტუსის ფეხბურთელები
იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები
2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
ევროპის ჩემპიონები ფეხბურთში
გრან-ბარის უდაბნო

გრან-ბარის უდაბნო
გრან-ბარა — უდაბნო ჯიბუტის სამხრეთ ნაწილში. მდებარეობს არტის, დიკილის და ალი-საბიეს ადმინისტრაციული რეგიონების ტერიტორიაზე. დასახლებულია სომალელებით. მისი ფართობის დიდი ნაწილი შედგება ქვიშოვანი დანალექებით, დაფარულია მეჩხერი უდაბნოს და ნახევარუდაბნოს ბალახოვანი მცენარეებით და ბუჩქებით. 1981 წელს აშენებული ავტოგზა, რომელიც აერთებს დედაქალაქ ჯიბუტის ქვეყნის სამხრეთით მდებარე ქალაქებთან გადის ამ უდაბნოზე.
სქოლიო
ჯიბუტის უდაბნოები
Iquira

Iquira is a town and municipality in the Huila Department, Colombia.
References
Municipalities of Huila Department
სერტოლოვო

სერტოლოვო — ქალაქი რუსეთში, ლენინგრადის ოლქში. სერტოლოვოს მუნიციპალური გაერთიანების ადმინისტრაციული ცენტრი
დაარსდა 1936 წელს, როგორც სამხედრო დაბა ინგერმანლანდიის მოსაზღვრე ტერიტორიაზე, დაბაში დეპორტირებული ხალხი ცხოვრობდა. დასახლება პირველად რუკაზე დატანილ იქნა 1676 წელს, სერტოლოვას სახელით (Serodatala), ამ რუკის სახელი იყო ინგერმანლანდია: ივანგოროდა, იამა, კოპორია, ნოტებორგა.
2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 47 457 ადამიანს შეადგენდა. მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილს სამხედრო მოსამსახურეები და მათი ოჯახის წევრები შეადგენენ. სერტოლოვოში დისლოცირებულია რამდენიმე სამხედრო შენაერთი.
ცხრილში მოცემულია მოსახლეობის რიცხოვნობის ცვლილება 1938—2010 წლებში:
რესურსები ინტერნეტში
სერტოლოვოს მუნიციპალური გაერთიანება
სერტოლოვო ენციკლოპედიაში „ჩემი ქალაქი“
სქოლიო
ლენინგრადის ოლქის ქალაქები
აიდაჰოს შტატის ოლქები

აიდაჰოს შტატის ოლქები
აიდაჰოს შტატი მოიცავს 44 ოლქს. 2010 წლის მონაცემებით შტატის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 567 582 ადამიანს, რის გამოც ოლქის მოსახლეობის საშუალო რაოდენობა შეადგენს 35 627 ადამიანს. აიდაჰოს შტატის ფართობი შეადგენს 216 632 კმ²-ს, რის შედეგადაც ოლქის საშუალო ფართობი გამოდის 4923 კმ², და მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვე — 7,2 ად./კმ². ყველაზე უფრო მეტად დასახლებული ოლქია ადა, რომელშიც მდებარეობს დედაქალაქი ბოისე. ამავე ოლქშია მოსახლეობის სიმჭიდროვის ყველაზე უფრო მაღალი გადანაწილება. ყველაზე უფრო ნაკლებად დასახლებული ოლქია კლარკი, ამავე ოლქშივე შეიმჩნევა მოსახლეობის სიმჭიდროვის ყველაზე უფრო დაბალი გადანაწილება შტატის სხვა ოლქებს შორის. ფართობის მიხედვით ყველაზე უფრო დიდი ოლქია აიდაჰო, ყველაზე უფრო პატარა — პაიეტი.
ისტორია
1890 წელს აშშ-ის შტატად გახდომამდე, აიდაჰომ განიცადა რამდენიმე ტერიტორიული და ადმინისტრაციული გარდაქმნა. თანამედროვე შტატის ტერიტორია 1853 წლამდე შედიოდა ორეგონის ინკორპორირებული ტერიტორიის შემადგენლობაში; 1853 წლიდან აიდაჰოს მიწები გაიყვეს ორეგონის და ვაშინგტონის ტერიტორიებმა. 1859 წელ ორეგონისთვის შტატის სტატუსის მინიჭების შემდეგ აიდაჰოს მთელი ტერიტორია გადავიდა ვაშინგტონის ტერიტორიის მმართველობის ქვეშ. აიდაჰოს დიდი ნაწილი იყო დაუსახლებელი უეცრად წარმოქმნილ ოქროს ციებ-ცხელებამდე, რომელიც დაიწყო დღევანდელ ოლქ შოშონის ქალაქ პირსის სიახლოვეს აღმოჩენილ ოქროს საბადოებზე. ოქროს მოპოვების სურვილმა მოიზიდა ათასობით მისი მაძიებელი, რამაც თავის მხრივ 1863 წელს გამოიწვია აიდაჰოს ტერიტორიის შექმნა. აიდაჰოს პირველი ოლქი გახდა იმავე წლის 31 დეკემბერს შექმნილი ოვაიჰი. მიუხედავად იმისა, რომ ვაშინგტონის ტერიტორიას გამოეყო და აიდაჰოს ტერიტორიას გადაეცა ნეზ-პერსის და შოშონის ოლქების ტერიტორიები, რომლებიც შეიქმნა შესაბამისად 1855 და 1861 წლებში, ისინი არ შექმნილან ოლქების სახით. მომდევნო 1864 წელს პირველი ლეგისლატურის გადაწყვეტილებით აიდაჰოს ტერიტორიები შეიქმნა ონაიდას, ბოისეს, აიდაჰოს, ადას, ალტურასის ოლქები და ჩამოყალიბდა ნეზ-პერსის და შოშონის ოლქები. ამ ოლქების საზღვრები, ახალი ოლქების შექმნასთან ერთად არაერთხელ გადაისინჯა. ახალ ოლქებად დაყოფის შედეგად, ალტურასის ოლქი გაუქმდა 1895 წელს.
აიდაჰოსადმი შტატის სტატუსის მინიჭების შემდეგ პირველი შექმნილი ოლქი 1893 წელს გახდა ფრიმონტი. ყველაზე ბოლოს ოლქები შეიქმნა 1919 წელს — კლარკი, ჯერომი და კარიბუ.
დამატებითი ცნობები
ინფორმაციის გადამუშავების ფედერალური სტანდარტების (FIPS) მიხედვით, თითოეულ ოლქს აქვს ხუთნიშნა კოდი. ის შედგება შტატის კოდისგან (აიდაჰოსთვის 16) და ოლქის სამნიშნიანი კოდისგან. ინფორმაცია კოდიდან ცხრილში მიგვანიშნებს თითოეული ოლქის მოსახლეობის აღწერის შედეგების გვერდზე. შტატის თითოეულ ოლქს აქვს საკუთარი თავსართი საავტომობილო სანომრე ნიშანზე, რომელიც შედგება ოლქის ინგლისურენოვანი დასახელების პირველი ასოსაგან და ოლქის რიგითი ნომრისაგან, რომელიც შეესაბამება თითოეული ასოსათვის ოლქის სახელწოდების ალფავიტურ მდგომარეობას იმ შემთხვევისათვის, თუ ერთ ასოზე იწყება ოლქის რამდენიმე დასახელება. მაგალითად, ტეტონის და ტუინ-ფოლსის ოლქებში თავსართები შესაბამისად არის 1T და 2T, ხოლო ელმორის ოლქისთვის, ანუ ერთადერთისათვის, რომელიც „E“-ზე იწყება, თავსართია — E.
რესურსები ინტერნეტში
აიდაჰოს შტატის ოლქები აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიუროს საიტზე
აიდაჰოს შტატის ოლქების ოფიციალური საიტები
სქოლიო
აიდაჰოს შტატის ოლქები
იაკოვ მილატოვიჩი

იაკოვ მილატოვიჩი (დ. 7 დეკემბერი, 1986) — მონტენეგროელი პოლიტიკოსი და ეკონომისტი. მონტენეგროს არჩეული პრეზიდენტი, მას შემდეგ, რაც დაამარცხა მოქმედი პრეზიდენტი მილო ჯუკანოვიჩი. ეკონომიკის მინისტრი ზდრავკო კრივოკაპიჩის კაბინეტში 2020-2022 წლებში.
ბიოგრაფია
იაკოვ მილატოვიჩი დაიბადა 1986 წელს ჩერნოგორიის სოციალისტური რესპუბლიკის დედაქალაქ ტიტოგრადში. დაწყებითი და საშუალო განათლება მიიღო გიმნაზია „სლობოდან შკეროვიჩში“. დაამთავრა მონტენეგროს უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი ბაკალავრის ხარისხით, ხოლო მაგისტრატურა გაიარა 2013 წელს ოქსფორდში. იგი იყო ჩივენინგისა და კონრად ადენაუერის ფონდის სტიპენდიების მფლობელი. საუბრობს ინგლისურ, იტალიურ და ესპანურ ენებზე.
2020 წლის 4 დეკემბრიდან 2022 წლის 28 აპრილამდე ზდრავკო კრივოკაპიჩის მთავრობის ეკონომიკის მინისტრია.
2023 წელს გამართულ საპრეზიდენტო არჩევნებში დამარცხა მოქმედი პრეზიდენტი მილო ჯუკანოვიჩი.
სქოლიო
დაბადებული 7 დეკემბერი
დაბადებული 1986
მონტენეგროს პრეზიდენტები
Tapul

Tapul, officially the Municipality of Tapul (Tausūg: Kawman sin Tapul), is a 5th class municipality in the province of Sulu, Philippines. According to the 2015 census, it has a population of 18,197 people.
Geography
Barangays
Tapul is politically subdivided into 15 barangays. Each barangay consists of puroks while some have sitios.
Alu-Kabingaan
Banting
Hawan
Kalang (Poblacion)
Kamaunggi
Kanaway
Kanmangon
Kaumpang
Pagatpat
Pangdan
Puok
Sayli
Sumambat
Tangkapaan
Tulakan
Climate
Demographics
Economy
References
External links
Tapul Profile at PhilAtlas.com
[ Philippine Standard Geographic Code]
Tapul Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index
Philippine Census Information
Local Governance Performance Management System
Municipalities of Sulu
Island municipalities in the Philippines
ბარონ ბიბინეიშვილი

ბარონ ბიბინეიშვილი
ბარონ (ბართლომე) ექვთიმეს ძე ბიბინეიშვილი (დ. 1883 — გ. 1937) — რევოლუციონერი, ბოლშევიკი; მემუარებისა და რევოლუციის ისტორიის საკითხებზე გამოკვლევის ავტორი; დახვრიტეს.
1926-1931 წლებში რევოლუციის მუზეუმის, 1933-1936 წლებში სახელგამის და 1936-1937 წლებში საქართველოს საჯარო ბიბლიოთეკის დირექტორი.
ლიტერატურა
დეკანოზი ნიკიტა მალაქიას-ძე თალაქვაძე, „მოქალაქე-მღვდლის დღიურიდან“, (გ. ლეონიძის სახ. ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმი), თბ., 2013
დაბადებული 1883
გარდაცვლილი 1937
საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორები
საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ქართველი ბოლშევიკები
ლინგიგი

ლინგიგი (ოფიციალურად ლინგიგის მუნიციპალიტეტი; ) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ სურიგაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 35 142 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 18 ბარანგაის.
კლიმატი
რესურსები ინტერნეტში
Lingig Profile at PhilAtlas.com
Lingig Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index
Philippine Census Information
Local Governance Performance Management System
სქოლიო
სამხრეთ სურიგაოს მუნიციპალიტეტები
იორი (მრავალმნიშვნელოვანი)

იორი (მრავალმნიშვნელოვანი)
იორი შეიძლება აღნიშნავდეს:
იორი — სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში;
იორი — მდინარე კახეთში.
Yuxarı Ağcayazı

Yuxarı Ağcayazı (also, Yukhari Agdzhayazy and Yukhary Agdzhayazy) a village and municipality in the Agdash Rayon of Azerbaijan. It has a population of 1,171. The municipality consists of the villages of Yuxarı Ağcayazı and Aşağı Ağcayazı.
References
Populated places in Agdash District
Another Cup of Coffee

Another Cup of Coffee
„Another Cup of Coffee“ — ჯგუფ Mike + The Mechanics-ის სიმღერა და სინგლი. გამოიცა 1995 წელს. შეტანილია ალბომში Beggar on a Beach of Gold.
სიმღერების სია
CD - Virgin ‎– VSCDG 1554
Another Cup Of Coffee - 4:18
You Never Change - 5:10
You Don't Know What Love Is - 5:18
CD - Virgin ‎– VSCDX 1554
Another Cup Of Coffee
The Living Years
Every Day Hurts
How Long
Atlantic ‎– PRCD 6618-2
Another Cup Of Coffee - 4:42
Over My Shoulder - 3:37
The Living Years - 5:32
Silent Running - 6:12
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია Discogs-ზე
1995 წლის სიმღერები
1995 წლის სინგლები
Mike + The Mechanics-ის სიმღერები
თეთრიწყლების სადგომი

თეთრიწყლების სადგომი — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს სოფელ თეთრი წყლებში. თარიღდება ქვედა პალეოლითის ხანით. გაითხარა 1966 წელს ისტორიის არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის კახეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის მიერ (ხელმძღვანელი კ. ფიცხელაური) დაზვერვითი სამუშაოების დროს სადგომში აღმოჩნდა კაჟის ანატკეცები.
ლიტერატურა
თელავის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სამოურავო

სამოურავო — მეფის სახასო ან მსხვილი საერო და საეკლესიო ფეოდალების სამფლობელო ტერიტორიის ნაწილი შუა საუკუნეების საქართველოში, რომელსაც მოურავი განაგებდა. სამოურავოს არსებობას XIII საუკუნიდან ვარაუდობენ, მათი მნიშვნელობა განსაკუთრებით გაიზარდა XV საუკუნიდან, როდესაც საქართველოს პოლიტიკური დაშლის შედეგად მოიშალა ძველი ცენტრალიზებული მმართველობა, გადავარდა საერისთავოების სისტემა და მისი ადგილი სათავადოებმა დაიკავეს. სამოურავო სხვადასხვა სიდიდისა და მნიშვნელობისა იყო — ერთი ან ორი სოფლიდან მთელ პროვინციამდე (მსხვილი სამეფო სამოურავოები იყო ქიზიყისა, თუშეთისა, ენისელისა, ბამბაკისა, ყაზახისა, თრიალეთისა და სხვა). დროდადრო კახეთის მეფეები (თეიმურაზ I, ერეკლე I, ერეკლე II) ქართლისა და კახეთის სამეფოების გაერთიანებისა და ცენტრალიზაციის პოლიტიკის გატარებისას ცდილობდნენ შეეზღუდათ ან გაეუქმებინათ სათავადოები და სხვა ნახევრად დამოუკიდებელი პოლიტიკური ერთეულები და მათ მაგივრად დაენერგათ სამოურავოების სისტემა (მაგ., XVIII საუკუნეში გაუქმდა არაგვისა და ქსნის საერისთავოები (სათავადოები), ყაზახისა და ბორჩალოს სახანოები, სადაც შემდეგ სამოურავოები დაწესდა). სამოურავოს სისტემა საქართველოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ გაუქმდა.
ლიტერატურა
ასათიანი ნ., სახელმწიფოებრივი რეფორმების საკითხისათვის XV საუკუნის კახეთის სამეფოშ, კრ.:ძიებანი საქართველოსა და კავკასის ისტორიიდან, თბ., 1976;
კოპალიანი ჯ., მოურავის ინსტიტუტი ფეოდალურ საქართველოში, „საისტორიო კრებული“, 1973, ტ. 4;
საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 4, თბ., 1973;
ყოფილი ადმინისტრაციული ერთეულები საქართველოში
ფეოდალური საქართველო
მექსიკა-საფრანგეთის ომი

მექსიკა-საფრანგეთის ომი
ფრანგული ინტერვენცია მექსიკაში, იგივე მექსიკა-საფრანგეთის ომი წარმოადგენდა საფრანგეთის მეორე იმპერიის შეჭრას მექსიკაში. ამ ომში ფრანგების მხარეს იჭერდა ბრიტანეთი და ესპანეთიც. ომი გამოწვეული იყო მექსიკის პრეზიდენტის, ბენიტო ხუარესის 1861 წლის 17 ივლისის გადაწყვეტილებით, შეეჩერებინა იჯარების გადახდა მთავარი კრედიტორებისთვის, საფრანგეთის, ესპანეთისა და დიდი ბრიტანეთისათვის. ოპერაცისა ხელმძღვანელობდა საფრანგეთის მეთაური ნაპოლეონ III. 31 ოქტომბერს, სამმა ქვეყანამ ხელი მოაწერა ლონდონის ხელშეკრულებას, რომლის თანახმადაც ისინი აერთიანებდნენ ძალებს, რათა მექსიკისგან დაებრუნებინათ ვალები. 8 დეკემბერს, ესპანელთა ძალები, მათი კონტროლირებადი კუბიდან მიადგნენ მექსიკის ყურეში მექსიკის მთავარ პორტს – ვერაკრუსს.
პუებლასთან გამართული (თანამედროვე ქალაქი კინკო-დე-მაიო) სასტიკი ბრძოლის შემდეგ, ყველაფერი დასრულდა მექსიკის მეორე იმპერიის ჩამოყალიბებით, რომელსაც მხარს მრავალი კონსერვატორი მექსიკელი უჭერდა. როდესაც პრეზიდენტ ბენიტო ხუარესის მმართველობა შეიცვალა ჰაბსბურგთა მონარქიის ბატონობით, მექსიკის ელიტამ მოისურვა მონარქიული წყობილების აღდგენა და ამისათვის მოითხოვეს მექსიკისთვის ერცჰერცოგის გამოყოფა ავსტრიის სამეფო სახლიდან. ეს იყო მაქსიმილიან ფერდინანდი, (შემდგომში მექსიკაში მაქსიმილიან I). ეს ყველაფერი საფრანგეთის სამხედრო მხარდაჭერით მოხდა, რომელიც დაინტერესებული იყო მექსიკის ჩრდილო-დასავლეთით არსებული სასარგებლო წიაღისეულის საბადოებით.
რესურსები ინტერნეტში
Chronology of the Mexican Adventure 1861–1867
Bibliography for the French intervention in Mexico
მექსიკის ისტორია
ომები ქვეყნებს შორის
XIX საუკუნის ომები
თამარ მამულაშვილი

თამარ მამულაშვილი (დ. 1938 — გ. 9 აპრილი, 1989, თბილისი) — 9 აპრილის ტრაგედიის გმირი.
ბიოგრაფია
თამარ მამულაშვილი დაიბადა 1938 წელს. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა ვაქცინებისა და შრატების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ანაერობული და ბრუცელოზური ფაგების ლაბორატორიის მეცნიერ თანამშრომელად. იყო 40-მდე შრომის ავტორი.
1989 წლის 9 აპრილს ტრაგიკულად დაიღუპა თბილისში, რუსთაველის გამზირზე გამართული საპროტესტო დემონსტრაციის დარბევის დროს. დაკრძალეს 16 აპრილს.
2014 წლის 9 აპრილს, ტრაგიკული მოვლენებიდან 25 წლის თავზე საქართველოს პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმა ოჯახის წევრებს წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენი გადასცა.
2019 წელს თბილისის (იხ. თამარ მამულაშვილის ქუჩა) და სოფელ მეორე ობჩის ქუჩებს (იხ. თამარ მამულაშვილის ქუჩა) ეწოდა მისი სახელი.
ლიტერატურა
გვერდწითელი გ., „9 აპრილი“, თბ., 1990
რესურსები ინტერნეტში
9 აპრილის ტრაგედიას შეწირული 21 გმირი ! - დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის სისხლიანი დღე
სქოლიო
დაბადებული 1938
დაბადებული 1939
გარდაცვლილი 9 აპრილი
გარდაცვლილი 1989
9 აპრილის ტრაგედიის დროს დაღუპულები
თამარ
ალექსი კოსიგინი

ალექსი კოსიგინი
ალექსეი კოსიგინი (დ. 21 თებერვალი [ძვ. სტ. 8 თებერვალი] , 1904, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთის იმპერია – გ. 18 დეკემბერი, 1980 , მოსკოვი, სსრკ) — საბჭოთა პოლიტიკოსი, საბჭოთა კავშირის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე 1964-1980 წლებში.
სსრკ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარეები
დაბადებული 21 თებერვალი
დაბადებული 1904
გარდაცვლილი 18 დეკემბერი
გარდაცვლილი 1980
საკავშირო კპ-ის (ბ) XVIII ყრილობის დელეგატები
სოტკამო

სოტკამო — მუნიციპალიტეტი კაიაანის ქვერეგიონში, ფინეთში. მდებარეობს კაიაანიდან 40 კმ-ით აღმოსავლეთით. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 10 346 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 2 951.86 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.9 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.
რესურსები ინტერნეტში
Municipality of Sotkamo – Official website
სქოლიო
კაინუუს მუნიციპალიტეტები
86 (რიცხვი)

86 (რიცხვი)
ოთხმოცდაექვსი — ოთხმოცდამეექვსე ნატურალური რიცხვი. არის ოთხმოცდახუთის მომდევნო და ოთხმოცდაშვიდის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 86. 86 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ოთხმოცდაექვსი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ოთხი ოცი და ექვსი (იგულისხმება ოთხმოცზე ექვსი ერთეულით მეტი).
რესურსები ინტერნეტში
Prime Curios! 86 from the Prime Pages
რიცხვები
დოტორ-სევერიანუ

დოტორ-სევერიანუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 370 მეტრზე. მიეკუთვნება ოესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სერა-დი-სან-მიგელის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 492 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 57.08 კმ²-ზე. ფართობი 113 737 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
კიიოვის ბორცვები

კიიოვის ბორცვები — არეალი ჩეხეთის რესპუბლიკის სამხრეთ მორავიის მხარეში.
ეს შედარებით მოკრძალებული ბორცვები და ტალღოვანი პლატო ცენტრალური მორავიის კარპატების ნაწილს წარმოადგენს გარე დასავლეთ კარპატებს შიგნით. არეალის ფართობი 482 კმ²-ია. უმაღლესი ადგილი ზღვის დონიდან 417 მეტრზე მდებარეობს.
ეკონომიკურად, რეგიონი სასოფლო-სამეურნეოა მევენახეობისა და მეხილეობის შესამჩნევი წილით.
ლიტერატურა
Geografický místopisný slovník, Academia, Praha 1993. ISBN 80-200-0445-9.
ჩეხეთის გეოგრაფია
სულევო

სულევო ([ფშოუხჿა]) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გაგრის მუნიციპალიტეტში (ლესელიძის თემი), მდინარე ფსოუს მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 220 მ, გაგრიდან 40 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
ისტორია
ესტონელების დამკვიდრების შემდეგ, 1884 წელს, სულევო ეწოდა. 1948 წელს ფსოუსპირი დაერქვა, მოგვიანებით დაუბრუნდა სახელი სულევო. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს ფსოუხუა (Ҧсоухəа).
დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 880 ადამიანი.
ლიტერატურა
პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016.
სქოლიო
ლესელიძის თემის სოფლები
კოროვინსკაია (ხაროვსკის რაიონი)

კოროვინსკაია (ხაროვსკის რაიონი)
კოროვინსკაია — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ილინსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 8 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
რესურსები ინტერნეტში
კოროვინსკაია — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
დიდი გამყინვარება: დინოზავრების ერა

დიდი გამყინვარება: დინოზავრების ერა აგრეთვე ცნობილი როგორც „დიდი გამყინვარება 3“ — 2009 წლის ანიმაციური 3-D ფილმი. იგი არის ფილმების სერიის დიდი გამყინვარება გაგრძელება, გამოშვებული კომპანიის Blue Sky Studios და გავრცელებული კომპანიის 20th Century Fox მიერ. ფილმის პერსონაჟების როლებს ახმოვანებენ რეი რომანო, ჯონ ლეგუიზამო, დენის ლირი, ქუინ ლატიფა, შონ უილიამ სკოტი, ჯოშ პეკი, საიმონ პეგი და კრის უეჯი.
სიუჟეტი
გმირების ცხოვრებაში მოხდა გარკვეული ცვლილებები. მამონტები მანფრედი და ელი შვილს ელოდებიან; ვეფხვი დიეგო ჩაეშვა ფიქრებში იმაზე, თუ რატომ გახდა ის ასეთი "კეთილი" მეგობრების კომპანიაში; ზარმაცა სიდი, რომელიც ოცნებობს თავისი საკუთარი ტომის შექმნაზე, გადაწყვეტს რომ მოიპაროს დინოზავრის რამდენიმე კვერცხები. სიდის გადასარჩენად გამგზავრებული მეგობრები აღმოჩნდებიან უჩვეულო მცენარეთა სამყაროში, რომელიც იმალებოდა ყინულების ქვეშ, სადაც ისინი შეხვდებიან დინოზავრებს და აგრესიულ გარემოებას, და ასევე გაიცნობენ დინოზავრებზე მონადირეს – სახელად ბაკი...
მსახიობები
შონ უილიამ სკოტი
ქვინ ლატიფა
საიმონ პეგი
ჯონ ლეგუიზამო
რეი რომანო
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
2009 წლის ანიმაციური ფილმები
ამერიკული ფილმები
ამერიკული ანიმაციური ფილმები
დიდი გამყინვარება (ფილმების სერია)
დამოუკიდებელი სოციალ-დემოკრატების კავშირი

დამოუკიდებელი სოციალ-დემოკრატების კავშირი — ბოსნიელ სერბთა პოლიტიკური პარტია. იგი 1996 წელს დაარსდა. პარტიის ლიდერი, მილორად დოდიკი, არის ბოსნია და ჰერცეგოვინის სუბიექტის, სერბთა რესპუბლიკის მოქმედი პრეზიდენტი.
ისტორია
პარტია ჩამოყალიბდა ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის პარლამენტის იმ სერბი დეპუტატებისგან, რომლებიც სერბთა დემოკრატიულ პარტიაში არ შედიოდნენ, თუმცა შეუერთდნენ ბოიკოტს 1992 წლის დასაწყისში, მას შემდეგ, რაც პარლამენტმა დანიშნა დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი.
სერბმა დეპუტატებმა ჩამოაყალიბეს სერბთა რესპუბლიკის სკუპშჩინა, სადაც აბსოლუტურ უმრავლესობას სერბთა დემოკრატიული პარტია წარმოადგენდა.
1999 წლის დეკემბერში დამოუკიდებელ სოციალ-დემოკრატთა პარტიას სოციალ-ლიბერალური პარტია შეუერთდა, ხოლო 2000 წელს ნიკოლა შპირიჩის კრაინისა და ბანია-ლუკის დემოკრატიული პარტიაც. 2002 წელს მას შეუერთდა დემოკრატიულ-სოციალისტური პარტია, და ახალ ბლოკს დამოუკიდებელი სოციალ-დემოკრატების კავშირი ეწოდა. იმავე წლის აგვისტოში სერბთა რესპუბლიკის ახალი ლეიბორისტული პარტიაც შეუერთდა ამ კავშირს.
2011 წელს სოციალისტურმა ინტერნაციონალმა ალიანსს წევრობა შეუჩერა ნაციონალისტური და ექსტრემისტული იდეოლოგიის გამო, ხოლო 2012 წლის 4 სექტემბერს გააძევა თავისი რიგებიდან.
თანამდებობები
სქოლიო
ბოსნია და ჰერცეგოვინა
ბოსნია და ჰერცეგოვინის პოლიტიკა
ბოსნია და ჰერცეგოვინის ისტორია