10 დეკემბერი

10 დეკემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 344-ე დღე (ნაკიან წლებში – 345-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 21 დღე.
დღის მოვლენები
1684 : ისააკ ნიუტონის დედუქციები კეპლერის კანონებიდან მის გრავიტაციის თეორიაში წაკითხულ იქნა სამეფო საზოგადოებისთვის ედმუნდ ჰალის მიერ.
1817 : მისისიპი ხდება აშშ-ის მე-20 შტატი.
1836 : ემორის კოლეჯმა ქარტია მიიღო ოქსფორდში, ჯორჯია.
1867 : პირველი საგზაო შუქნიშანი დამონტაჟდა პარლამენტის შენობებთან, ლონდონში. ჰგავდა რა რკინიგზის სიგნალებს, შუქნიშნები ღამით ანათებდა წითელი და მწვანე გაზის ლამპებით.
1869 : ვაიომინგში ქალებს არჩევნებში ხმის მიცემის უფლება მიენიჭათ.
1898 : ესპანეთ-ამერიკის ომი დასრულდა პარიზის ხელშეკრულების ხელმოწერით.
1901 : პირველი ნობელის პრემიის მინიჭების ცერემონია ჩატარდა.
1906 : აშშ-ის პრეზიდენტ თეოდორ რუზველტს ნობელის მშვიდობის პრემია ენიჭება, ხდება რა პირველი ამერიკელი, რომელმაც ნობელის პრემია მიიღო.
1932 : ტაილანდი კონსტიტუციური მონარქია ხდება.
1948 : გაეროს გენერალური ასამბლეა ამტკიცებს ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციას.
1953 : დოქტორ ალბერტ შვაიცერს მიენიჭა ნობელის მშვიდობის პრემია ჰუმანიტარული საქმიანობისთვის.
1968 : იაპონიის უდიდესი გაქურდვა, დღემდე ამოუცნობი „300 მილიონი იენის ქურდობა“ მოხდა ტოკიოში.
1970 : სოფლის მეურნეობის მეცნიერ ნორმან ბორლაუგს, „მწვანე რევოლუციის მამას“, ენიჭება ნობელის მშვიდობის პრემია.
1975 : აქტივისტ ანდრეი სახაროვს ენიჭება ნობელის მშვიდობის პრემია, რომელიც გადაეცა მის მეუღლეს, ელენა ბონერს.
1983 : არგენტინაში დემოკრატია აღდგა პრეზიდენტი რაულ ალფონსინის მმართველობაში მოსვლით.
1983 : სოლიდარობის ლიდერს ლეხ ვალენსას ენიჭება ნობელის მშვიდობის პრემია; გადაეცა მის მეუღლეს, დანუტას.
1984 : აპართეიდი : აქტივისტ დეზმონდ ტუტუს ენიჭება ნობელის მშვიდობის პრემია.
1986 : ჰოლოკოსტი : ელი ვიზელს ენიჭება ნობელის მშვიდობის პრემია.
2006 : განხორციელდა კოსმოსური შატლი დისკავერის გაშვება, რომლის ბორტზე პირველი სკანდინავიელი კოსმონავტი იმყოფებოდა.
2010 : ჩინელი ადამიანის უფლებათა აქტივისტი ლიუ სიაობო დაუსწრებლად დააჯილდოვეს 2010 წლის ნობელის მშვიდობის პრემიით. 1936 წლიდან ესაა პირველი შემთხვევა, როდესაც დაჯილდოებას არ დასწრებია არც ლაურეატი და არც მისი რომელიმე ნათესავი.
2014 : კოსოვო საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის წევრი გახდა.
2016 : სტამბოლში მომხდარი ტერაქტის შედეგად, 44 ადამიანი დაიღუპა.
2019 : ფინეთის პრემიერ-მინისტრი ანტი რინე გადადგა და მისი შემცვლელი სანა მარინი გახდა.
2020 : ნეპალის პრეზიდენტმა მმართველ პარტიაში მიმდინარე დაპირისპირების ფონზე, პარლამენტი დაითხოვა.
ამ დღეს დაბადებულნი
1394 : ჯეიმზ I — შოტლანდიის მეფე
1804 : იაკობი, კარლ გუსტავ იაკობ — გერმანელი მათემატიკოსი
1815 : ლავლეისი, ადა — პირველი ქალი პროგრამისტი
1821 : ნეკრასოვი, ნიკოლოზ — რუსი პოეტი
1891 : ზახსი, ნელი — გერმანელი მწერალი
1917 : იაია პეტრა — მალაიზიის სულთანი
1924 : ბერულავა, ხუტა — ქართველი პოეტი
1924 : ჰაზრი, ნაბი — აზერბაიჯანელი პოეტი
1957 : მაიკლ კლარკ დუნკანი — ამერიკელი მსახიობი
1987 : გონსალო იგუანი — მადრიდის რეალის ფეხბურთელი
ამ დღეს გარდაცვლილნი
1041 : მიხეილ IV პაფლაგონელი — ბიზანტიის იმპერატორი
1198 : ავეროესი (იბნ-როშდი) — არაბი ექიმი და ფილოსოფოსი
1865 : ლეოპოლდ I — ბელგიის მეფე
1896 : ნობელი, ალფრედ — შვედი ქიმიკოსი, ნობელის პრემიის დამფუძნებელი
1916 : ოიამა ივაო — იაპონიის სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე
1917 : ბოვილი, მაკენზი — კანადის პრემიერ-მინისტრი
1936 : პირანდელო, ლუიჯი — იტალიელი მწერალი
2006 : პინოჩეტი, აუგუსტო — ჩილეს გენერალი, პრეზიდენტი
დღესასწაულები
მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
იაკობ სპარსი
პალადი თესალონიკელი
რომანოზ საკვირველთმოქმედი
17 ინდოელი მონაზონი
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
1210