PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
მარია პია სავოიელი

მარია პია სავოიელი (დ. 16 ოქტომბერი, 1847 — გ. 5 ივლისი, 1911) — სარდინიის (შემდგომში იტალიის მეფე) მეფე ვიტორიო ემანუელე II-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ ადელაიდა ავსტრიელის ქალიშვილი. 1862 წლის 6 ოქტომბერს ლისაბონში ცოლად შერთეს პორტუგალიის მეფე ლუიშ I-ს. 1889 წლამდე ატარებდა პორტუგალიის დედოფლის წოდებას. იგი იყო პორტუგალიის მეფე კარლუშ I-ის დედა. მისმა ნათლიამ, რომის პაპმა პიუს IX-მ მას ოქროს ვარდის ორდენი გადასცა. იგი აგრეთვე იყო წმინდა იზაბელის ორდენის კავალერი.
ბიოგრაფია
მარია პია დაიბადა 1847 წლის 16 ოქტომბერს, სარდინიის სამეფოს დედაქალაქ ტურინში. იგი იყო მეფე ვიტორიო ემანუელე II-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ ადელაიდა ავსტრიელის ქალიშვილი. მისი და, მარია კლოტილდა მიათხოვეს საფრანგეთის პრინც ნაპოლეონ ბონაპარტეს, ხოლო მისი ძმები — უმბერტო I იტალიის, ხოლო ამადეო I ესპანეთის მეფე გახდა.
დედოფალი
1862 წლის 6 ოქტომბერს მარია პია მიათხოვეს პორტუგალიის მეფე ლუიშ I-ს. როგორც დედოფალი, მარია პია ძალიან ექსტრავაგანტური და ქველმოქმედი იყო. მან იმდენი საქველმოქმედო საქმიანობა გააკეთა პორტუგალიელებისთვის, რომ მათ დედოფალს "ქველმოქმედი ანგელოზი" და "ღარიბთა დედა" დაარქვეს. 1865 წლიდან მოყოლებული თითქმის ყოველ კვირა სასახლეში მასკარადებს მართავდა. ხოლო როდესაც პარლამენტმა დედოფალს ხარჯების შემცირებისკენ მოუწოდა, მან განაცხადა:
მისი დედოფლობის პერიოდში, ლისაბონის სასახლეში ყოველდღიურად საოცარი ბანკეტები და ძალიან პომპეზური მიღებები იმართებოდა, რაც სამეფო ხაზინას ძირს უთხრიდა.
როგორც დედოფალი, მარია პია პოლიტიკაში არ ერეოდა, თუმცა 1870 წელს სალდანას ჰერცოგ ჟაო კარლუშთან დიდი განხეთქილება მოუვიდა, რა დროსაც მან ჟაოს უთხრა:
ქვრივი დედოფალი
1889 წლის 19 ოქტომბერს მეფე ლუიშ I გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ტახტზე მათი ვაჟი კარლუშ I ავიდა და მარია პია დედა-დედოფალი გახდა. იგი კვლავ ძალიან აქტიურ პირად დარჩა და ხშირად მართავდა ბანკეტებს. როდესაც მისი ვაჟი და რძალი, ანუ მეფე-დედოფალი ქვეყანაში არ იყვნენ, მარია პია რეგენტად მუშაობდა. 1908 წლის 1 თებერვალს აჯანყებულმა პორტუგალიელემბა მეფე კარლუში მოკლეს და მონარქია დაამხეს. მარია პია იძულებული გახდა სამშობლოში დაბრუნებულიყო. 1910 წელს მეფე მანუელ II რევოლუციით პორტუგალიის ტახტიდან ჩამოაგდეს, რის შემდეგაც პორტუგალია საბოლოოდ ჩამოყალიბდა რესპუბლიკად. მარია პია კვლავ იტალიაში რჩებოდა, სადაც 1911 წლის 5 ივლისს, 63 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
შვილები
კარლუშ I (დ. 28 სექტემბერი, 1863 — გ. 1 თებერვალი, 1908), პორტუგალიის მეფე, ცოლად შეირთო ამალია ორლეანელი, მოკლეს აჯანყებულებმა, რასაც მონარქიის გაუქმება და პორტუგალიის რესპუბლიკად გამოცხადება მოჰყვა;
აფონსუ (დ. 31 ივლისი, 1865 — გ. 21 თებერვალი, 1920), პორტუს ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ნევადა სტუდ ჰაისი, მონარქიის დამხობის შემდეგ პორტუგალიური ინდოეთის გუბერნათურად და სამეფო პრიცად გამოცხადდა.
რესურსები ინტერნეტში
http://www.unofficialroyalty.com/july-5-daily-featured-royal-date/
დაბადებული 16 ოქტომბერი
დაბადებული 1847
გარდაცვლილი 5 ივლისი
გარდაცვლილი 1911
პორტუგალიის დედოფლები
სავოიელთა დინასტია
დედა დედოფლები
დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
წმინდა იზაბელის ორდენის კავალრები
ამასიის ზავი

ამასიის ზავი
ამასიის სამშვიდობო ხელშეკრულება — დაიდო 1555 წელს, სპარსეთის შაჰ თამაზ I და ოსმალეთის სულთან სულეიმან I შორის, ქალაქ ამასიაში. ამასიის ზავს წინ უძღოდა ირან-ოსმალეთის 1532–1555 წლების ომი. ხელშეკრულების საფუძველზე დადგინდა, ორ სახელმწიფოს შორის საზღვრები. სომხეთი და საქართველო ორმა იმპერიამ შუაზე გაიყვეს. იმერეთის სამეფო, სამეგრელოს და გურიის სამთავრო და სამცხე-საათაბაგო ოსმალეთის შემადგენლობაში შევიდა. სპარსეთის შემადგენლობაში კი ქართლის და კახეთის სამეფოები შევიდა. ოსმალეთის იმპერიას ასევე ერგო ერაყი და იქ არსებული უმნიშვნელოვანესი ქალაქი ბაღდადი, იმპერიის სამხრეთი საზღვარი სპარსეთის ყურემდე აღწევდა.
იხილეთ აგრეთვე
სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია
ოსმალეთის იმპერიის ხელშეკრულებების სია
ლიტერატურა
Shaw, Stanford J. (1976), History of the Ottoman Empire and modern Turkey, Volume 1. Cambridge University Press, ISBN 0-521-29163-1
ირანის ისტორია
საქართველოს ისტორია
სომხეთის ისტორია
XVI საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
მეთხილია

მეთხილია — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგისა. მცირე ზომისაა, ჭკაზე ოდნავ პატარა და შედარებით ვიწრო და გრძელი ნისკარტით გამოირჩევა. სიგრძე 30 სმ-მდე, კუდისა — 11 სმ. წონა 125-190 გ. ფერად მოყავისფროა და თეთრი ზოლები დაჰკრავს. გავრცელებულია ტაიგის ტიპის ტყეებში ევროპასა და აზიაში, სკანდინავიიდან ალპის მთებამდე, კამჩატკის, კურილის კუნძულების, პრიმორიეს, იაპონიისა და ჩინეთის ჩათვლით. უმეტესწილად ფიჭვის თხილით იკვებება, გარდა ამისა რკოთი, წიფლის თხილით, ნაძვისა და ფიჭვის მარცვლებით, კენკრითა და მწერებით.
რესურსები ინტერნეტში
მეთხილია – ინფორმაცია
სქოლიო
მეთხილია
ნაკრესი

ნაკრესი
ფონდი ნაკრესი (ძველი სახელი „სახეობათა კონსერვაციის ცენტრი“) — არასამთავრობო, არაკომერციული ორგანიზაცია, რომელიც დაარსდა საქართველოში 1989 წელს. ფონდის ძირითადი მიზანია ქვეყნის ბიომრავალფეროვნების დაცვის, შენარჩუნებისა და აღდგენის ხელშეწყობა. ფონდის საქმიანობა ეფუძნება სამეცნიერო კვლევებს და ხორციელდება საქართველოს რეგიონებში ბუნებრივი რესურსების მდგრადი გამოყენების წახალისების, მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლების და ბუნების დაცვით საქმიანობაში მათი ინტენსიური ჩართვის საშულებით.
რესურსები ინტერნეტში
საქართველოს საზოგადოებრივი ორგანიზაციები
ურთიერთქმედება

ურთიერთქმედება — ერთ-ერთი ძირითადი ფილოსოფიური კატეგორია, რომელიც გამოხატავს ობიექტთა ურთიერთზემოქმედებას, ურთიერთგარდაქმნასა და ურთიერთგანსაზღვრულობას, ურთიერთქმედება სინამდვილის კანონზომიერების ობიექტური და უნივერსალური ფორმაა. მას არა აქვს დასაწყისი და ბოლო, იგი უწყვეტია. ყოველი საგანი სხვა საგნებთან უშუალო ან გაშუალებულ კავშირშია. ამიტომ ისინი ურთიერთქმედების აუცილებელი მომენტებია. ნებისმიერი სისტემა წარმოიქმნება და ისპობა მხოლოდ შედეგად, იგი მიზეზობრივი მიმართების სრული გამოხატულებაა, რაც გულისხმობს არა მხოლოდ მიზეზის ზემოქმედებას შედეგზე, არამედ შედეგის აქტიური და გარკვეულ უკუქმედებასაც მიზეზზე. ურთიერთქმედების კონკრეტული გამოვლენაა გრავიტაციული, ელექტრომაგნიტური, და სხვა. გარემოსა და ორგანიზმის, უჯრედთა, სახეობათა და სხვა ურთიერთქმედება ორგანულ ბუნებაში; ადამიანების, კლასების, სახელმწიფოების და სხვა ურთიერთქმედება საზოგადოებაში და ა. შ. ურთიერთქმედება საგანთა სწორი შემეცნების აუცილებელი პირობაა, რადგან ყოველი ობიექტი შემეცნებულ უნდა იქნეს სსვა ობიექტებთან ურთიერთობაში.
ლიტერატურა
ფილოსოფიური კატეგორიები
ბრინჯის ქაღალდი

ბრინჯის ქაღალდი — მაღალი ხარისხის, თხელი, მაშრობელა, ხაოიანი ზედაპირის (ჰგავს საშრობ ქაღალდს) თეთრი ფერის ქაღალდი. ბრინჯის ქაღალდად, სავარაუდოდ სახელდება, მისი დამზადების, ერთ-ერთი უძველესი მეთოდის გამო, რომელიც ითვალისწინებს ბრინჯის ღეროების გამოყენებას. XIX ს. მეორე ნახევარში და XX ს. დასაწყისში იყენებდნენ ძვირადღირებული წიგნების გამოცემებში ან შუა, დამცავ ფურცლებად მხატვრული რეპროდუქციების ან ნამუშევრების გამოცემებში.
რესურსები ინტერნეტში
ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
ქაღალდი
Dnieper Upland

Dnieper Upland
The Dnieper Upland or Cisdnieper Upland is a southeastern European plain occupying the territory between the Dnieper and the Southern Bug. It lies in central Ukraine, occupying the oblasts of Zhytomyr, Kyiv, Vinnytsia, Cherkasy, Kirovohrad and Dnipropetrovsk.
To its north lies Polesian Lowland, to the south lies Black Sea Lowland, eastern border is served by Dnieper. To the west of Dnieper Upland lies uplands of Podillia and Volhynia (see Volhynian-Podolian Upland). Average heights in the northern portion vary at in the southern portion do not exceed . Its maximum is at located in the northwestern portion. Among prominent features of the upland are Kyiv Mountains, Hills of Kaniv, others.
The regions is characterized by alteration of flooding watersheds with deep (up to ) sometimes canyon-like valleys of rivers and gulches. Especially dense ravine-gulch network is in the Cis-Dnieper portion of the upland, particularly within the hills of Kaniv.
The upland contains a number of minerals including iron, manganese, granite, graphite, brown coal, kaolin etc.
References
External links
Dnieper Upland at the Encyclopædia Britannica
Dnieper Upland at the Great Soviet Encyclopedia
Dnieper Upland at the Ukrainian Soviet Encyclopedia
Zastavny, F.D. Physical geography of Ukraine.
East European Plain
Plains of Ukraine
Dnieper basin
U2-ს საკონცერტო ტურნეების სია

U2-ს საკონცერტო ტურნეების სია
აქ წარმოდგენილია ირლანდიური როკ-ჯგუფ U2-ს საკონცერტო ტურნეების სია
ქრონოლოგია
U2-ს ტურნეები
საკონცერტო ტურნეების სიები
ქესალო (მარნეულის მუნიციპალიტეტი)

ქესალო (მარნეულის მუნიციპალიტეტი)
ქესალო — მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლების პირველი ქესალოსა და მეორე ქესალოს ძველი სახელწოდება.
ლიტერატურა
საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
გიორგი V (კათოლიკოს-პატრიარქი)

გიორგი V (კათოლიკოს-პატრიარქი)
გიორგი V — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი XIV ს. 80–90-იან წლებში, მეფეების — ბაგრატ V-ისა და გიორგი VII-ის თანამედროვე. ზრუნავდა თემურლენგის მიერ აოხრებული საკათალიკოსოს მეურნეობის აღდგენაზე. 1393 წელს ამტკიცებს გიორგი VII-ის მცხეთისათვის შეწირულების სიგელს. მოიხსენიება აგრეთვე 1398 წლის ერთ-ერთ საბუთში. 1399 წელს კათოლიკოსად უკვე ელიოზი ჩანს.
იხილეთ აგრეთვე
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები
ლიტერატურა
საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები
Ogaryova Street, Number 6

Ogaryova Street, Number 6 is a 1980 Soviet crime film directed by Boris Grigoryev.
Plot
Large theft took place at one jewelry factory in the Moscow region, and two murders and an attempted rape were committed in Moscow. Kostenko saw the connection between these crimes and went to Sukhumi.
Cast
Vasily Lanovoy
Georgi Yumatov
Yevgeni Gerasimov
Vsevolod Kuznetsov
Dimitri Jaiani
Gia Badridze
Vsevolod Larionov
Nodar Bekauri
Nodar Mgaloblishvili
Ivan Ryzhov
References
External links
1980 films
1980s Russian-language films
Soviet crime thriller films
1980 crime thriller films
პერსილესისა და სიგიზმუნდას ყარიბობა

პერსილესისა და სიგიზმუნდას ყარიბობა
პერსილესისა და სიზიგმუნდას ყარიბობა — მიგელ დე სერვანტესის ეპიკური რომანი, გამოქვეყნდა ავტორის გარდაცვალების შემდეგ, 1617 წელს. მასში მოთხრობილია ისლანდიის უფლისწული პერილესისა და ფრისლანდსიის მეფის ასული სიგიზმუნდას ფათერაკებით აღსავსე ცხოვრება და თავგადასავალი მრავალ უცხო მხარესა და ქვეყანაში. რომანი უხვადაა გაჯერებული ფანტასტიკური ელემენტებით. მიუხედავად იმისა, რომ სერვანტესი ყველაზე მეტად „დონ კიხოტითაა“ ცნობილი და მის მაგნუმ ოპუსადაც ეს რომანი ითვლება, თავად მას „პერსილესი“საუკეთესოდ მიაჩნდა თავის თხზულებათა შორის. რომანი სერვანტესის უკანასკნელი ნაწარმოებია, მასზე მუშაობა მძიმედ ავადმყოფმა ავტორმა სიკვდილამდე სამი დღით ადრე დაასრულა.
სქოლიო
რესურსები ინტერნეტში
The Travels of Persiles and Sigismunda: A Northern History
Los trabajos de Persiles y Sigismunda
ლიტერატურა
მიგელ დე სერვანტეს საავედრა, პერსილესისა და სიზიგმუნდას ყარიბობა — „ნაკადული“, 1986
ესპანურენოვანი ლიტერატურა
ვაზისუბნის სამების ეკლესია

ვაზისუბნის სამების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაზისუბანში, სოფლის თავში, კოჭლიაანთეულად წოდებულ ადგილზე. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს.
2008-2009 წლებში ადგილობრივმა მოსახლეობამ ეკლესია საკმაოდ დაუდევრად აღადგინა. აღდგენისას გრძივი კედლების ხაზზე ახალი კედლები ააგეს და ეკლესია მნიშვნელოვნად დააგრძელეს (გარეთა ზომები 11,7×4,8 მეტრი). ეკლესიის ძველი ნაწილი (5,6×4,8 მეტრი) ნაგებია რიყის ქვითა და კირის ხსნარით. შემორჩენილი იყო ნახევარწრიული აფსიდი - კონქით და გრძივი კედლების აღმოსავლეთი ნაწილი (სიგრძე დაახლოებით - 3 მეტრია) წყვილ პილასტრთან და მათზე დაყრდნობილ საბჯენ თაღთან ერთად. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს. სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. ორივე კარი აღდგენილ კედლებშია მოწყობილი. აფსიდში გაჭრილია ვიწრო სარკმელი, რომლის ქვემოთ, კედელზე, მიშენებულია ქვითკირის ტრაპეზი. მსგავსი ნაგებობა აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდზეა მიდგმული. იგი როგორც ჩანს სამკვეთლოს დანიშნულებას ასრულებდა. საკურთხეველი დანარჩენი სივრცისაგან გამიჯნულია აღდგენის დროინდელი, კვადრატული აგურით ნაშენი კანკელით. გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში, აფსიდის ბოლოებთან, თითო განიერი, სწორკუთხა სარკმელია. ეკლესიის ძველი ნაწილი ცილინდრული კამარითაა გადახურული.
აღდგენილი ნაწილი კი ხის კოჭებზე დაწყობილი ღარისებრი კრამიტით.
ლიტერატურა
გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Said It All

Said It All
"Said It All" is a song by English vocal group Take That. It is the fourth single from to be taken from their fifth studio album, The Circus (2008). The single was released in the United Kingdom on 15 June 2009, where it peaked at number nine on the UK Singles Chart and number one on the Scottish Singles Chart. It was their last hit as a four-piece as Robbie Williams return to the group on the next hit, "The Flood".
Song information
"Said It All" was written by band members Gary Barlow, Howard Donald, Jason Orange and Mark Owen, together with Steve Robson. It was released on 15 June 2009 in the UK. It features Barlow and Owen on lead vocals. The B-side, "Throwing Stones", has Owen take the lead vocals.
Critical reception
Digital Spy's Alex Fletcher described the song as a "swirling mega-ballad with a killer key change."
Chart performance
The single entered the UK Singles Chart at number 74 based on downloads alone, two weeks before the physical release date. "Said It All" peaked at number nine in its third week on the chart, becoming the band's 18th top 10 single in the UK. "Said It All" debuted at number one on the Scottish Singles Chart, becoming the band's eighth number one in that country and their only number-one single that didn't also reach the top spot on the UK Singles Chart. In Ireland the song peaked at number 17 the week of the single's release date.
Music video
The official music video for "Said It All" was premiered on Monday 11 May 2009.
The video sees the four band members dressed as clowns preparing for a circus performance. It was directed by Lindy Heymann, who has also worked on videos for Faithless and Suede.
The four members did their own unicycle work after heavy preparation.
Personnel
Gary Barlow – co-lead vocals, backing vocals
Mark Owen – co-lead vocals, backing vocals
Howard Donald – backing vocals
Jason Orange – backing vocals
Track listings
UK CD single 1
"Said It All" – 4:15
"Throwing Stones" – 3:19
UK CD single 2
"Said It All" – 4:15
"Rule the World" (live) – 5:16
"Julie" (live) – 4:35
UK DVD single
"Said It All" (video) – 3:56
"Said It All" (Making of the Video)
Charts
Weekly charts
Year-end charts
Certifications
References
2008 songs
2009 singles
Take That songs
Pop ballads
Rock ballads
Songs written by Gary Barlow
Songs written by Mark Owen
Songs written by Jason Orange
Songs written by Howard Donald
Songs written by Steve Robson
Music videos directed by Lindy Heymann
Number-one singles in Scotland
ხევარდი

ხევარდი — მცენარეთა გვარი ენდროსებრთა ოჯახისა. უმთავრესად მარადმწვანე ბუჩქებია.
250-მდე სახეობა ველურადსაა გავრცელებული აზიის ტროპიკებს და სუბტროპიკებში, აგრეთვე სამხრეთ აფრიკაში, კავკასიის და საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროებზე კულტურაში გავრცელებულია ჟასმინისებრი ხევარდი რომელიც „კაპის ჟასმინის“ სახელწოდებითაც არის ცნობილი.
ხევარდის სურნელოვან ყვავილებს ჩინეთსა და იაპონიაში ჩაის არომატიზაციისათვის იყენებენ. ხევარდის ზოგიერთ სახეობას, მაგალითად ფართოფოთოლა ხევარდს ძვირფასი მკვრივი და მძიმე მერქანი აქვს.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
World Checklist of Rubiaceae
ენდროსებრნი
Dagestan State Pedagogical University

Dagestan State Pedagogical University (DSPU; , Dagestanskiy gosudarstvennyy pedagogicheskiy universitet; DGPU) is a state university in Southern Federal District of Russia located in the city of Makhachkala, the capital of the Republic of Dagestan.
History
There is controversy about the DSPU's founding date. The “History” section of the DSPU site mentions 12 November 1917 when the Pedagogical Institute was opened in the town Temirkhan-Shura (modern Buynaksk). In 1931, the Pedagogical Institute was opened in Makhachkala. However, in the “Information” section, the founding date of the DSPU is 1 November 1943. On this day, by the decision of the Council of People's Commissars of the RSFSR No. 903, the Dagestan Women's Teacher's Institute was organized, in which girls of the indigenous ethnicities of Dagestan were trained as teachers for the seven-year schools of the republic. The institute began work on 1 October 1944.
On 31 July 1951, the institute was named after the national poet of Dagestan Gamzat Tsadasa. By the Decree of the Council of People's Commissars of the Dagestan ASSR dated 4 August 1954, No. 285, the Dagestan State Women's Teacher's Institute was reorganized into the Dagestan State Women's Pedagogical Institute. In 1964 it was transformed into the Dagestan State Pedagogical Institute. In 1994, the institute was transformed into the Dagestan State Pedagogical University.
More than 15 thousand people study at the DSPU every year. In the second half of the 2000s, DSPU ranked second in terms of the number of students among the universities of the Southern Federal District.
Structure
Faculties
DSPU has 15 faculties (including one institute):
Biology, Geography, and Chemistry
Dagestan Philology
Early Childhood Education
Foreign Languages
Historical
Institute of Physics and Mathematics Information and Technological Education
Primary Grades
Management and Law
Social Pedagogy and Psychology
Special (defectological) Education
Vocational-Pedagogical Education
Physical Culture and Life Safety
Philological
Artistic and Graphics
Musical and Pedagogical
Research institutes
Research Institute of Defectology, Clinical Psychology, and Inclusive Education
Research Institute of General and Inorganic Chemistry
Research Institute of Philology
Branches
Branch in Derbent
References
External links
Official site
Makhachkala
Universities and colleges established in 1917
1917 establishments in Russia
Universities in Russia
Teachers colleges in Russia
Buildings and structures in Dagestan
Organizations based in Dagestan
შაჰრიარი

შაჰრიარი (დ. 16 იანვარი, 1605, აგრა — გ. 23 იანვარი, 1628) — მოგოლი უფლისწული (შაჰზადა), დიდ მოგოლთა იმპერიის დროებითი მმართველი 1627 წლის ნოემბრიდან 1628 წლის 19 იანვრამდე, იმპერატორ ჯაჰანგირის უმცროსი ვაჟი, თემურიდების დინასტიის წარმომადგენელი. მამის გარდაცვალების დროს იმყოფებოდა ლაჰორში და დროებით დაიკავა მოგოლთა ტახტი. მას მფარველობდა მისი დედობილი, მამამისის საყვარელი მეუღლე — ნურ-ჯაჰანი.
ბიოგრაფია
შაჰრიარი დაიბადა 1605 წლის 16 იანვარს ქალაქ აგრაში, ბაბუამისის, აქბარის მმართველობის პერიოდში. იმავე წელს მამამისი, ნურუდდინ მუჰამად სალიმ მირზა ჯაჰანგირის სახელით ავიდა დიდ მოგოლთა საიმპერატორო ტახტზე. შაჰრიარის დედა, სალიჰა ბანუ ბეგუმი 1609 წელს გარდაიცვალა. ის აღზარდა მისმა დედინაცვალმა, ლამაზმა და გავლენიანმა ნურ ჯაჰანმა. შაჰრიარმა განათლება ქაშმირში მიიღო. სწავლულები მას რელიგიას, ხელოვნებასა და ომს ასწავლიდნენ.
1621 წელს იქორწინა ნურ-ჯაჰანის შვილზე, (რომელიც მოგოლი სარდლისგან ჰყავდა) ლადლი ბეგუმზე. ამავე წელს, ისევ ნურ-ჯაჰანის გავლენით, ჯაჰანგირმა დანიშნა ფერგანის მმართველად. მან მალევე მოიპოვა ავტორიტეტი ამ პროვინციაში და თავისი უფროსი ძმისთვის, შაჰ-ჯაჰანისთვის ტახტის მოცილედ იქცა. 1625 წელს შაჰრიარი თატას მმართველი გახდა.
1627 წელს მამამისი გარდაიცვალა და ტახტისათვის ბრძოლა დაიწყო. იმპერატორობის პრეტენდენტობის კანდიდატები იყვნენ შაჰ-ჯაჰანი, შაჰრიარი და მისი ძმისშვილი — დავარ ბაქში. ნურ-ჯაჰანმა შაჰრიარს მისცა უფლება ტახტზე ასულიყო და ლაჰორში აიღო ძალაუფლება ხელში. ამავდროულად აგრაში ადგილობრივებს იმპერატორად დავარ ბაქშის გამოაცხადებაც კი განიზრახეს. იმპერია გაურკვევლობამ და დინასტიურმა დაპირისპირებებმა მოიცვა.
საბოლოოდ, 3 თვის შემდეგ ჯაჰანგირის მე-3 ვაჟმა, შაჰ-ჯაჰანმა, ვეზირ, აზაფ ხანის დახმარებით მოახერხა დავარის, შაჰრიარისა და მისის ბიძაშვილების — გარშასფისა და ჰოშანგის დატყვევებმა. 1628 წლის 19 იანვარს მოგოლთა რიგით მე-5 იმპერატორი გახდა შაჰ-ჯაჰანი. მისი ბრძანებით აზაფ ხანმა ლაჰორში სიკვდილით დასაჯა შაჰრიარი, დავარი და დანარჩენი ამბოხებული შაჰზადეები. შაჰრიარი დაკრძალეს ლაჰორში. მისი მომხრეები ამოხოცეს, ხოლო ნურ-ჯაჰანი ლაჰორის სასახლეში გამოკეტეს. მოგვიანებით შაჰრიარის ერთადერთი შვილი, არზანი ბეგუმი მითხოვდა შაჰ-ჯაჰანის შვილსა და მემკვიდრეს, იმპერატორ აურანგზებს.
იხილეთ აგრეთვე
თემურიდები
დიდ მოგოლთა იმპერია
დიდ მოგოლთა იმპერატორების სია
ლიტერატურა
Nur Jahan: Empress of Mughal India, by Ellison Banks Findly, Oxford University Press US. 2000. ISBN 0-19-507488-2.
Bamber Gascoigne: Die Großmoguln - Glanz und Größe mohammedanischer Fürsten in Indien. Prisma-Verlag, Gütersloh 1987, ISBN 3-570-09930-X
Ellison Banks Findly: Nur Jahan, Empress of Mughal India. Oxford University Press 1993, ISBN 0-19-507488-2
დიდ მოგოლთა იმპერატორები
დაბადებული 1605
გარდაცვლილი 1628
თემურიდები
დაბადებული 16 იანვარი
გარდაცვლილი 23 იანვარი
ვიქტორ ბრაუნერი

ვიქტორ ბრაუნერი (დ. 15 ივნისი, 1903 — გ. 12 მარტი, 1966) — რუმინელი ებრაული წარმოშობის ფრანგი მხატვარი და გრაფიკოსი. მხატვრობის სტილი ავანგარდი. პარიზის სიურრეალიზმის აქტიური წევრი 1932 წლიდან.
გარდაიცვალა 1966 წელს. დაკრძალულია მონმარტრის სასაფლაოზე. ბრაუნერის საფლავის ქვაზე ამოტვიფრულია მისივე სიტყვები „მხატვრობა სიცოცხლეა, ნამდვილი სიცოცხლე, ჩემი სიცოცხლე“.
რესურსები ინტერნეტში
ვიქტორ ბრაუნერის ბიოგრაფია (რუმინულად)
ბიოგრაფია — გუგენჰეიმის მუზეუმისგან
მეტროპოლიტენის მუზეუმი ვიქტორ ბრაუნერის გვერდი
ვიქტორ ბრაუნერი
რუმინელი მხატვრები
ფრანგი მხატვრები
დაბადებული 15 ივნისი
დაბადებული 1903
გარდაცვლილი 12 მარტი
გარდაცვლილი 1966
მონმარტრის სასაფლაოზე დაკრძალულნი
ნეპერი

ნეპერი (აღნიშვნა: ) — ლოგარითმული ფარდობითი სიდიდის (ორი ერთსახელიანი ფიზიკური სიდიდის ფარდობის ნატურალური ლოგარითმის) ერთეული. სახელი ეწოდა ჯ. ნეპერის პატივსაცემად.
, როცა , სადაც და არის ფიზიკური „ძალური“ სიდიდეები (ძაბვები, დენის ძალები, წნევები და სხვა), — ნატურალური ლოგარითმების ფუძე. ნეპერს უმთავრესად იყენებენ კავშირის ხაზებში ელექტრული სიგნალების შესუსტების (მილევის) გაზომვისას. თანაფარდობა ლოგარითმული ფარდობითი სიდიდის სხვა ერთეულებთან — ბელსა და დეციბელთან: ნპ geბ ბ დბ.
ლიტერატურა
განზომილების ერთეულები
აროკა (საფეხბურთო კლუბი)

აროკა (საფეხბურთო კლუბი)
აროკა — პორტუგალიური კლუბი, რომელიც ჩამოყალიბდა აროკაში, დაარსდა 1951 წლის 25 დეკემბერს. ასპარეზობს პორტუგალიის პრიმეირა ლიგაში. საშინაო მატჩებს ატარებს აროკას მუნიციპალურ სტადიონზე.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
პორტუგალიის საფეხბურთო კლუბები
1382

1382
მოვლენები
ოსმალთა ჯარებმა ქ. სოფია დაიკავეს.
თემურლენგის სიკვდილის შემდეგ იბრაჰიმ I-მა შირვანის დამოუკიდებლობა აღადგინა.
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ფრიდრიხ IV — ავსტრიის ჰერცოგი (გ. 1439)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
აგვისტო : კეისტუტისი — ლიტვის დიდი მთავარი (დ. 1297)
სექტემბერი
11 სექტემბერი : ლუი I — პოლონეთის მეფე (დ. 1326)
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
სერანუ-დუ-მარანიანი

სერანუ-დუ-მარანიანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლიტორალ-ოსიდენტალ-მარანიენსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 940 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.06 კმ²-ზე. ფართობი 1 207 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მარანიანი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჯალაბეთი

ჯალაბეთი — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, ჭალის თემში. 1991 წლამდე შედიოდა ჯავის რაიონში, სინაგურის სასოფლო საბჭოში. 1991 წელს გადაეცა საჩხერის რაიონს. მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1200 მეტრი, საჩხერიდან 33 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 55 კაცი.
ლიტერატურა
სქოლიო
საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
ლაშა შინდაგორიძე

ლაშა შინდაგორიძე (დ. 30 იანვარი, 1993) — ქართველი ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. უთამაშია თბილისის „დინამოს“, „ცხინვალის“, ქუთაისის „ტორპედოს“, ბოლნისის „სიონის“, „ბალმაზივაროშის“, „საბურთალოს“, „შახტიორისა“ და ბათუმის „დინამოს“ რიგებში.
2018 წლის 3 მარტს შეუერთდა უნგრეთის ჩემპიონატის „ბალმაზივაროშს“.
ტიტულები
უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (2): 2012/13, 2013/14
საქართველოს თასის მფლობელი (2): 2012/13, 2013/14
საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი (1): 2013/2014
რესურსები ინტერნეტში
პროფილი Transfermarkt-ზე
პროფილი Soccerway-ზე
დაბადებული 1993
ქართველი ფეხბურთელები
თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
ცხინვალის ფეხბურთელები
დაბადებული 30 იანვარი
ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
Granjeiro

Granjeiro is a municipality in the state of Ceará in the Northeast region of Brazil.
See also
List of municipalities in Ceará
References
Municipalities in Ceará