PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ანტონ კათალიკოსის ქუჩა

ანტონ კათალიკოსის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, კრწანისის რაიონში (კალა). გია აბესაძის ქუჩიდან ერეკლე II-ის მოედნამდე. ქუჩა ადრეულ ხანაში წარმოიქმნა. თავდაპირველად ქუჩის მონაკვეთს ახლანდელი ერეკლე II-ის მოედნიდან კოტე აფხაზის ქუჩამდე ერქვა ლილახანა, სამღებრო რიგი, რადგან აქ იყო სამღებრო სახელოსნოები. აღნიშნულია ალექსანდრე პიშჩევიჩის მიერ შედგენილ თბილისის 1785 წლის გეგმაზე. 1817–1820 წლებში აქ დასახლდნენ გერმანელი კოლონისტები და სამღებრო რიგს ეწოდა გერმანელების ქუჩა (შეტანილია 1841 წლის შედგენილ თბილისის ქუჩების სიაში) ქუჩის მე-2 მონაკვეთს, კოტე აფხაზის ქუჩიდან გია აბესაძის ქუჩამდე, ერქვა აკიმოვის ქუჩა („აკიმოვსკაია“), რაც „აქიმის“ ან „ექიმის“ დამახინჯებული ფორმა უნდა იყოს (ქუჩა დატანილია თბილისის 1867 წლის გეგმაზე). შესაძლოა ქუჩის სახელწოდება უკავშირდებოდეს იქვე მდგარ ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესიის მოძღვრის — ფილიპეს სახელს. „მოძღვართ მოღვაწეობის გარეშე იგი იყო შესანიშნავი მკურნალიც“ (ზაქარია ჭიჭინაძე, „კათოლიკთა ეკლესია საქართველოში“, ტფ., 1903). 1900 წელს აკიმოვის ქუჩა გაიზარდა გერმანელების ქუჩის ხარჯზე. 1923 წელს ქუჩას რევოლუციონერ იოსებ (სოსო) ივანიძის (დაიღუპა 1905) სახელი ეწოდა, 1990 — ანტონ კათალიკოსისა. 1914 წელს აშენებულ სინაგოგის შენობაში (№ 3) ამჟამად განთავსებულია საქართველოს ებრაელთა ისტორიულ-ეთნოგრაფიული სახელმწიფო მუზეუმი. აქვს I ჩიხი (ყოფილი იოსებ ივანიძის ჩიხი, თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ავგუსტ ბებელის II ჩიხი).
ლიტერატურა
კრწანისის რაიონის ქუჩები
Neivamyrmex shuckardi

Neivamyrmex shuckardi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
კოტო

კოტო — რაიონი ტოკიოს 23 სპეციალური რაიონთაგან. შედის ტოკიოს პრეფექტურაში. კანტოს რეგიონში.
2008 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 442 271 ადამიანს შეადგენდა. სიმჭიდროვე 11 070 კაცი/კმ².
ფართობი 39,48 კმ².
იხილეთ აგრეთვე
ტოკიოს სპეციალური რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ტოკიოს რაიონები
Dookie

Dookie — ამერიკული პანკ-როკ ჯგუფ Green Day-ს მესამე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1994 წლის 1 თებერვალს, Reprise Records-ზე. ჩაიწერა პროდიუსერ რობ კავალოსთან ერთად. იგი კომერციულად წარმატებული იყო, მოხვდა Billboard 200-ის #2 პოზიციაზე და შვიდი ქვეყნის ჩარტშიც წარმატება იქონია. RIAA-მ ალბომს მიანიჭა ალმასის სტატუსი, 10 მილიონი გაყიდული ასლისთვის.
სიმღერების სია
iTunes-ის გამოცემა
ჩარტები
ყოველკვირეული ჩარტები
წლის საბოლოო ჩარტები
ათლწლეულის საბოლოო ჩარტები
ათწლეულის საბოლოო ჩარტები
სერტიფიცირებები
სქოლიო
1994 წლის ალბომები
Green Day-ს ალბომები
Reprise Records-ის ალბომები
If On a Winter's Night...

If On a Winter's Night...
If On A Winter's Night — ინგლისელი მუსიკოს სტინგის მეცხრე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2009 წლის 26 ოქტომბერს, ლეიბლზე Deutsche Grammophon. დისკი ჩაიწერა პროდიუსერთან და არანჟირების ავტორთან რობერტ სედინთან ერთად. დისკში შეტანილია ბრიტანული ხალხური მუსიკა, ისევე როგორც სტინგის საავტორო სიმღერები.
აგრეთვე გამოიცა დაკავშირებული DVD დისკი, სტინგის საშობაო კონცერტის ჩანაწერით.
სიმღერების სია
პერსონალი
სტინგი — გიტარა, ბარბითი, დოლი, პერკუსია
დომინიკ მილერი — გიტარა
კეტრინ ტიკელი — ვიოლინო
ჯულიან სატონი — მელოდეონი
მერი მაკმასტერი — შოტლანდიური არფა
დენიელ ჰოუპი — ვიოლინო
ვინსენტ სეგალი — ჩელო
კრის ბოტი, იბრაჰიმ მაალუფი — საყვირი
საირო ბაპტისტა და ბიჯან ჩემირანი — პერკუსია
The Webb Sisters — ვოკალი
Stile Antico — ვოკალური ანსამბლი
პოზიციები ჩარტებში
ყოველკვირეული ჩარტები
წლის საბოლოო ჩარტები
სერტიფიცირებები
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია სტინგის ოფიციალურ საიტზე
სქოლიო
სტინგის ალბომები
2009 წლის საშობაო ალბომები
Deutsche Grammophon-ის ალბომები
გიორგი გედევანიშვილი

გიორგი გედევანიშვილი
გიორგი კონსტანტინეს ძე გედევანიშვილი (დ. 3 მარტი, 1883, თბილისი, — გ. 15 მაისი, 1957, იქვე) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი ლითონთა ტექნოლოგიების დარგში. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1944), პროფესორი (1932), საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1943).
ბიოგრაფია
დაიბადა რუსეთის იმპერიის არმიის პოდპოლკოვნიკის ოჯახში. მისი და-ძმები იყვნენ ოფიცერები ალექსანდრე, იოსებ, ნიკოლოზ გედევანიშვილები, პუბლიცისტი ანასტასია გედევანიშვილი. 1901 წლიდან გიორგი გედევანიშვილიც სამხედრო სამსახურში იყო. მსახურობდა სხვადასხვა საარტილერიო დანაყოფში, შემდეგ, როგორც სამხედრო ინჟინერი — თბილისის საოლქო არსენალის სახელოსნოებში. 1912 წელს დაამთავრა პეტერბურგის საარტილერიო აკადემია. ჰქონდა კაპიტნის წოდება. 1918-1919 წლებში იყო თბილისის არსენალის სახელოსნოების უფროსი. 1918 წელსვე აირჩიეს საქართველოს ტექნიკური საზოგადოების თავმჯდომარედ. 1919-1920 წლებში საინჟინრო კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით იმყოფებოდა იტალიაში, გერმანიაში, საფრანგეთსა და დიდ ბრიტანეთში.
1923-1925 გიორგი გედევანიშვილი წლებში იყო მექანიკურ-საარტილერიო ქარხნის ტექნიკური დირექტორი, 1925 წელს — საქართველოს ლითონტრესტის მთავარი ინჟინერი. 1923 წლიდან მიიწვიეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ახლადშექმნილ პოლიტექნიკურ ფაკულტეტზე ლითონთა მექანიკური ტექნოლოგიის კურსის წასაკითხად. 1928 წლიდან იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ელექტრო-მექანიკური ფაკულტეტის დეკანი, 1930 წლიდან — ლითონთა ტექნოლოგიის კათედრის გამგე. 1944 წელს გედევანიშვილი მონაწილეობდა ლითონისა და სამთო საქმის ინსტიტუტის (ამჟამად სსიპ ფერდინანდ თავაძის სახელობის მეტალურგიისა და მასალათმცოდნეობის სამეცნიერო ინსტიტუტი) ჩამოყალიბებაში. ამავე ინსტიტუტში 1945 წლიდან გარდაცვალებამდე ხელმძღვანელობდა ლითონთა დამუშავების სამეცნიერო-კვლევით ლაბორატორიას და პარალელურად, 1949—1952 წლებში, იყო დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო ნაწილში. 1951-1955 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ტექნიკურ მეცნიერებათა განყოფილების თავმჯდომარე და ბიუროს წევრი.
გედევანიშვილი იყო უმაღლესი ტექნიკური განათლების ერთ-ერთი ფუძემდებელი საქართველოში. მონაწილეობდა ქართული ტექნიკური ტერმინოლოგიის შექმნაში. არის მრავალი სამეცნიერო ნაშრომისა და სახელმძღვანელოს ავტორი. მისი შრომები ეხება ლითონთა ჭრის თეორიასა და ტექნოლოგიას, მათი წნევით დამუშავებისა და შედუღების პროცესთა საკითხებს (მ.შ., „ლითონების მექანიკური ტექნოლოგია“, 1925; „ლითონის წნევით დამუშავება“, 1938; „შედუღება“, 1948). მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მ.შ., რუსეთის იმპერიის წმ. სტანისლავის II ხარისხის ორდენი, საბჭოთა პერიოდში — ლენინის ორდენი.
ლიტერატურა
თავაძე ფ., გოცირიძე გ., გამოჩენილი ინჟინერი, მეცნიერი და პედაგოგი, «მეცნიერება და ტექნიკა», 1953, № 4.
გიორგი გედევანიშვილი = Георгий Гедеванишвили : (1883–1957) : ბიობიბლიოგრაფია / რედაქტორი : ნ. ხადური. თბილისი: მეცნიერება, 1989.
რესურსები ინტერნეტში
Гедеванов Георгий Константинович. «Памяти героев Великой войны 1914–1918».
დაბადებული 3 მარტი
დაბადებული 1883
გარდაცვლილი 15 მაისი
გარდაცვლილი 1957
თბილისში დაბადებულები
რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
ქართველი ინჟინრები
ლენინის ორდენის კავალრები
წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები
საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
1705

1705
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
24 იანვარი : ფარინელი — ფრანგი მომღერალი (გ. 1782)
თებერვალი
13 თებერვალი : ფრანციშკა ურშულა რაძივილოვა — მწერალი და სცენარისტი (გ. 1753)
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
21 ივნისი : დეივიდ ჰარტლი — ინგლისელი ფილოსოფოსი (გ. 1757)
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
31 ოქტომბერი : კლემენტ XIV — რომის პაპი (გ. 1774)
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
დავით გურამიშვილი — ქართველი პოეტი (გ. 1792)
ზაქარია გაბაშვილი — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე (გ. 1780)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
17 იანვარი : ჯონ რეი — ინგლისელი ნატურალისტი (დ. 1627)
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
5 მაისი : ლეოპოლდ I — საღვთო რომის იმპერატორი (დ. 1640)
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
16 აგვისტო : იაკობ ბერნული — შვეიცარიელი მათემატიკოსი (დ. 1654)
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
Lusaka Accord

Lusaka Accord
The Lusaka Accord (Portuguese: Acordo de Lusaka) was signed in Lusaka, Zambia, on 7 September 1974, between the Front for the Liberation of Mozambique (FRELIMO) and the Portuguese government that had been installed by the Carnation Revolution in Lisbon. In the agreement, Portugal formally recognized the right for Mozambique to have independence and agreed with FRELIMO the terms of the transference of powers. The agreement established that independence would be proclaimed after a transition period when administration of the country would be shared between the two parties. Mozambique became independent on 25 June 1975.
References
External links
Wikisource: Acordo de Lusaka (in Portuguese)
See also
Carnation Revolution
Armed Forces Movement
Portuguese Colonial War
Alvor Agreement
Treaties concluded in 1974
Treaties entered into force in 1975
Treaties of the People's Republic of Mozambique
1974 in Portugal
1974 in Africa
Treaties of Portugal
Portuguese Colonial War
ჰარი - ბიულბიული (ფესტივალი)

ჰარი - ბიულბიული (ფესტივალი)
ჰარი - ბიულბიული — საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალი, რომელიც 1989 წლის მაისიდან 1991 წლამდე ყოველწლიურად ტარდებოდა შუშაში და ყარაბაღის სხვა ქალაქებში. აღდგენილია 2021 წლის მაისში. ფესტივალი ატარებს მაისის თვეს შუშაში მოყვავილე კავკასიური ოფრისის სახელს, რომელსაც აზერბაიჯანში „ჰარი - ბიულბიულს“ ეძახიან.
შინაარსი
პირველი ფესტივალი
ფესტივალი „ჰარი - ბიულბიული“ აზერბაიჯანის სსრ კულტურის მინისტრის ფოლად ბიულბიულ ოღლის ინიციატივით შეიქმნა. 1-ლი ფესტივალი მიესადაგა შუშაში მუღამის ხელოვნების მასწავლებელის, აზერბაიჯანელი მომღერლის სეიდ შუშელის 100 წლის თავს. მისთვის მზადება 1989 წლის დასაწყისიდან იწყება. ფესტივალი იმავე წლის მაისში, შუშაში ჰარი-ბიულბიულის ყვავილობის პერიოდში ჩატარდა.
ადგილობრივ შემსრულებლებთან ერთად 1989 წლის ფესტივალში მონაწილეობას იღბდნენ მუსიკალური კოლექტივები ყირგიზეთის, ყაზახეთის, ბელორუსიის, ლიეტუის სსრ-დან და ბაშკირეთის ასსრ-დან. მთლიანად ფესტივალში 100-ზე მეტმა ადამიანმა მიიღო მონაწილეობა. კონცერტები ჯიდირდიუზის ველზე მოწყობილ 7 მოედანზე მიმდინარეობდა. ფესტივალი ახალგაზრდა 12 – 15 წლის ასაკის ხანენდე მომღერალთა გამოსვლით დაიწყო, რომლებმაც მუღამი „ყარაბაღული შიკესტე“ შეასრულეს. ფესტივალის პირველ დღეს დოღი ჩატარდა ყარაბაღული მორბენალებით. ფესტივალის პირველი მაყურებლები, ძირითადად, შუშის მცხოვრებნი იყვნენ.
შუშაში ფესტივალის ფარგლებში ჭიდაობაში შეჯიბრებებიც ჩატარდა.
ფესტივალის გაუქმება და შემდგომი ისტორია
მე-4 ფესტივალი 1992 წელს 15 მაისს უნდა დაწყებულიყო და ყველაზე მასშტაბური უნდა ყოფილიყო. მასში 30-ზე მეტი ქვეყნიდან 500-მდე ადამიანის მონაწილეობა იყო დაგეგმილი. თუმცა ფესტივალი ყარაბაღის ომის დაწყებისა და 8 მაისს სომხური ძალების მიერ ქალაქ შუშას აღების გამო გაუქმდა.
2020 წლის 8 ნოემბერს საომარი მოქმედებების შედეგად აზერბაიჯანმა შუშაზე კონტროლი აღადგინა, რაც 10 ნოემბერს აზერბაიჯანის, სომხეთისა და რუსეთის სამმხრივმა განცხადებამ დაადასტურა. 2021 წლის იანვარში, აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა აზერბაიჯანის კულტურის მინისტრ ანარ კერიმოვთან შეხვედრაზე გაიხსენა ჰარიბულბულის ფესტივალის აღორძინების აუცილებლობა შუშაში და განაცხადა, რომ ამ ფოლკლორული ფესტივალის ტრადიცია უახლოეს მომავალში ხელახლა აღორძინდება.
30-წლიანი პაუზის შემდეგ პირველი ფესტივალი 12-13 მაისს შუშაში, ჯიდირდუზუზე გაიმართა. ფესტივალის ორგანიზატორი ჰეიდარ ალიევის ფონდი იყო. პირველ დღეს ფესტივალზე აზერბაიჯანელ ხალხთა მუსიკალური და საცეკვაო ჯგუფები გამოვიდნენ, ნაჩვენები იქნა ვიდეო რგოლები აზერბაიჯანელი მომღერლების ბულბულის, სეიდ შუშელის, ხან შუშელის, რაშიდ ბეიბუთოვის, შოვკეტ ალეკპეროვას შესრულებით, რომლებიც სხვადასხვა წლებში გადაიღეს შუშაში. მეორე დღეს ფესტივალზე აზერბაიჯანელი კომპოზიტორების კლასიკური მუსიკალური ნაწარმოებები იყო წარმოდგენილი. კონცერტი აზერბაიჯანის სახელმწიფო სიმფონიური ორკესტრისა და აზერბაიჯანის სახელმწიფო გუნდის მიერ შესრულებული ოპერა ქოროღლუს უვერტიურით გაიხსნა.
გალერეა
სქოლიო
აზერბაიჯანის მუსიკის ფესტივალები
მერემეთუხუცესი

მერემეთუხუცესი — მერემეთა უფროსი, სარემოს (საჯინიბოს) გამგე გაერთიანებულ ფეოდალურ საქართველოში. მერემეთუხუცესი ამირსპასალარის უწყებაში შედიოდა.
ლიტერატურა
ჯავახიშვილი ივ., ქართული სასამართლოს ისტორია, წგნ. 2, ნაკვ. 1, ტფ. 1928.
თანამდებობები ძველ საქართველოში
Tapinoma williamsi

Tapinoma williamsi is a species of ant in the genus Tapinoma. Described by William Morton Wheeler in 1935, the species is endemic to Malaysia and the Philippines.
References
Tapinoma
Hymenoptera of Asia
Insects described in 1935
იბრაჰიმ აბუდი

იბრაჰიმ აბუდი (დ. 26 ოქტომბერი, 1900, მოჰამედ-გოლი, სუდანი — გ. 8 სექტემბერი, 1983, ხართუმი, სუდანი) — სუდანის სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე. სუდანის პირველი პრეზიდენტი 1958-1964 წწ.
ბიოგრაფია
დაამთავრა ხართუმის სამხედრო კოლეჯი. 1918 წლიდან ეგვიპტის სამხედრო სამსახურშია. 1958 წელს აირჩიეს ქვეყნის პირველ პრეზიდენტად.
იხილეთ აგრეთვე
სუდანის პრეზიდენტი
რესურსები ინტერნეტში
იბრაჰიმ აბუდის ბიოგრაფია
სუდანის პრეზიდენტები
სუდანის პრემიერ-მინისტრები
დაბადებული 26 ოქტომბერი
დაბადებული 1900
გარდაცვლილი 8 სექტემბერი
გარდაცვლილი 1983
სილინის ხიდი

სილინის ხიდი — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, მდინარე კარპოვკაზე, პეტროგრადის რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს პეტროგრადისა და სააფთიაქოს კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 36,88 მეტრი, ხოლო სიგანე — 25,58 მეტრი.
მდებარეობა
მდებარეობს კამენოოსტროვსკის პროსპექტის დასაწყისში.
დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს პეტროპავლოვსკის ხიდი, ხოლო ქვემო მიმართულებით — გესლეროვსკის ხიდი.
უახლოესი მეტროს სადგურია „პეტროგრადსკაია“.
სახელწოდება
1798 წლიდან ხიდს ეწოდება სილინის ხიდი მიწის ნაკვეთის მფლობელის გვარის მიხედვით. 1934 წლის 9 ივლისს უწოდეს პიონერის ხიდი. სახელწოდება მოქმედებდა 1991 წლის 4 ოქტომბრამდე, რის შემდეგაც ხიდს დაუბრუნდა ისტორიული სახელწოდება.
ისტორია
მცურავი ხიდი აქ ააგეს ჯერ კიდევ XVIII საუკუნის 60-იან წლებში ადრე აქ არსებული გადასაზიდის ადგილზე. 1776 წელს ააგეს მუდმივი ხის ხიდი. იგი არაერთხელ გაარემონტეს, მაგრამ კვლავ რჩებოდა, როგორც ხის ნაგებობა. 1876 წელს ხიდი გაამაგრეს კონკის გზის გაყვანასთან დაკავშირებით. 1902 წელს ქალაქის საბჭო განიხილავდა საკითხს ხის ხიდის რკინაბეტონით შეცვლის შესახებ, მაგრამ გადაწყვეტილება ვერ მიიღეს.
ამჟამად მოქმედი რკინა-ბეტონის ხიდი ააგეს 1936 წელს ინჟნერ ა. დ. საპერშტეინისა და არქიტექტორ კ. მ. დმიტრიევის პროექტის მიხედვით. 1974 წელს მიმდინარეობდა ხიდის კაპიტალური რემონტი.
ლიტერატურა
Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.
Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.
Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с.
Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
რესურსები ინტერნეტში
Силин мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
კეკე პალმერი

კეკე პალმერი (დ. 26 აგვისტო, 1993) — ამერიკელი მსახიობი, მომღერალი და სატელევიზიო სახე. მისი, როგორც მომღერლის კარიერა დაიწყო 2004 წელს. ნათამაშები აქვს 13 ფილმში. მოგებული აქვს 12 ჯილდო.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ილინოისის შტატის მსახიობები
დაბადებული 1993
დაბადებული 26 აგვისტო
ამერიკელი ქალი მსახიობები
ამერიკელი ქალი მომღერლები
Èlizbar Nadaraya

Èlizbar Nadaraya is a Georgian mathematician who is currently a Full Professor and the Chair of the Theory of Probability and Mathematical Statistics at the Tbilisi State University. He developed the Nadaraya-Watson estimator along with Geoffrey Watson, which proposes estimating the conditional expectation of a random variable as a locally weighted average using a kernel as a weighting function.
Nadaraya was born in 1936 in Khobi, Georgia. He received his doctoral degree from the V.I. Romanovski Institute of Mathematics, Tashkent in 1981. He has since co-authored over 120 publications including 5 textbooks in the area of probability and statistics.
Most cited publications
Book
E. A. Nadaraya, Nonparametric Estimation of Probability Densities and Regression Curves Springer, 1989 ISBN 978-90-277-2757-2 (Cited 319 times, according to Google Scholar.)
Journal articles
Nadaraya EA. On estimating regression. Theory of Probability & Its Applications. 1964;9(1):141-2. (Cited 4408 times, according to Google Scholar )
Nadaraya, E.A., 1965. On non-parametric estimates of density functions and regression curves. Theory of Probability & Its Applications, 10(1), pp. 186–190. (Cited 673 times, according to Google Scholar.)
Nadaraya EA. Some new estimates for distribution functions. Theory of Probability & Its Applications. 1964;9(3):497-500. (Cited 329 times, according to Google Scholar.)
References
1936 births
Living people
შეიხ ჰეიდარის საფლავი

შეიხ ჰეიდარის საფლავი — ხიზის რაიონის სოფელ თიხლში სეფევიეს ორდენის ერთ-ერთი ლიდერის შეიხ ჰეიდარი საფლავი
ისტორია
შეიხ ჰეიდარი, რომელიც დამარცხდა შირვანშაჰ ფარუხ იასართან ბრძოლაში, დაკრძალეს იმავე ადგილას, სადაც გარდაიცვალა. რუზბიჰან ფაზლულას ცნობით, ბრძოლა ორივე ლაშქარს შორის ელბრუსის (კავკასიონის) მთების ძირში გაიმართა. ვ.ფ. მინორისკის მიხედვით ელბრუსი შაჰდაღია. შეიხ ჰეიდარი 1488 წლის 9 ივლისს ბრძოლაში დამარცხდა, გმირულად დაიღუპა ბრძოლის ველზე და იქვე დაკრძალეს მისმა მიმდევრებმა. მისი მავზოლეუმი მდებარეობს ხიზის რაიონის სოფელ თიხლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 3-4 კმ-ში, ბეშბარმაღის მთის უკან. საფლავზე აღმოჩენილ ქვის ფილაზე სამსტრიქონიანი სპარსული წარწერა (1,21x0,67 მ) ამოტვიფრულია სულუსის ელემენტით. წარწერის პირველი სტრიქონი დაწერილია დიდი, მკაფიო საშლელი ხაზით, მეორე და მესამე სტრიქონებში სიტყვები 5-6 სტრიქონად არის დაწერილი, აწეული და ზედ გადატანილი მცირე საშლელი ხაზებით. ტექსტის თარგმანი ასეთია:
1. „დიდი საფლავი არის ღვთის გზაზე მიმავალის წმინდა მოწამეობა, ჭეშმარიტების გზის მიმავალის, ბრძენი ყურანის რელიგიის შეიხი, ჭეშმარიტების მაძიებელი, შეიხ სულთან ჯუნეიდის ძე შეიხ სულთან ჰეიდარი.
2. დაიღუპა ირანის შირვანის, რუმანის ომში (იგულისხმება აყ-ყოიუნლუს სახელმწიფო - მაშადიხანიმ ნემათი). (მავზოლეუმი) ათას ოცდათერთმეტ წლამდე ნანგრევებში იყო. სანდო იმამი ამირ ალ-მომინინი ალი იბნ აბუ თალიბი მივიდა თავის ნამდვილ მსახურთან შაჰ ისმაილთან, რათა გაეძლიერებინა საფლავის სიკაშკაშე და თქვა, რომ დიდი ხნის განმავლობაში ეს კურთხეული, დიდი საფლავი იყო მთა შირვანის მთებში.
3. განკარგულება (გასცა) მისი გადარჩენა ამ ტანჯვითა და დამცირებით სავსე ორმოდან, გამოავლინოს იგი და ააშენოს შენობა მის საფლავზე. გადალახეს მთის ძირი, სადაც იმ მაღალი და ამაღლებული ჭაბუკის განძი იყო დამარხული, 50 კამათელი სიგანით (1 კამათელი 107 სმ - მ.ნ.) და ღრმად ჩავიდნენ. მათ აღმოაჩინეს უძველესი საფლავის ადგილი და თაყვანი სცეს მას. შაჰ საფი ბაჰადურ ხან ალ-ჰუსეინის მეფობის დროს ამ საფლავზე არსებული შენობა გარემონტდა და ხელახლა აღადგინეს. ამ დარგაში, რომელიც ანგელოზთა ზღურბლზე იყო, დიდი ხნის განმავლობაში მრავალი ადამიანი განიკურნა. რაჯაბის თვე ათას ორმოცდამეცხრე წელს.
წარწერის ტექსტში ცნობილია, რომ ერთ-ერთი სეფიანელი შეიხის შაჰ ისმაილ ხატაის მამა შეიხ ჰეიდარი „ფარულად იყო დაკრძალული შირვანის ერთ-ერთ მთაში და მისი საფლავი დიდხანს დარჩა მიმალული“. მოგვიანებით, ყიზილბაშების შირვანის მიდამოებში ლაშქრობების დროს შაჰ ისმაილ საფავიმ მამამისის, შეიხ ჰეიდარის საფლავი მოძებნა, მასზე მავზოლეუმი ააგო, მიმდევრების მიერ სოფელ თაქალისა და შიხლარს შეუტია და მავზოლეუმი წმინდა სალოცავად გამოაცხადა. ამჟამად სოფლების ნანგრევებია შემორჩენილი. მოგვიანებით სოფლის მოსახლეობამ დატოვა ეს ადგილი და გადავიდა სამრეწველო ცენტრებში.
შეიხ ჰეიდარის საფლავზე გამომცხვარი აგურით აგებული მავზოლეუმის შენობა ორი ოთახისგან შედგება, სახურავი ჩამონგრეულია. მოჩანს თაღოვანი სავარძლები, რომლებზეც გუმბათი იდგა და გუმბათის წრის ნაშთები. შენობის დეკორაციისას გამოყენებული იყო მწვანე, შავი, ყავისფერი და ლურჯი ფერის ფილები, რომელიც ნახიჩევან-მარაგას ხუროთმოძღვრების სკოლისთვის დამახასიათებელი სტილით იყო აგებული.
აზერბაიჯანის არქიტექტურა
ფრიდრიხსბურგის ციხესიმაგრე

ფრიდრიხსბურგის ციხესიმაგრე — ციხესიმაგრე კალინინგრადში. ციხესიმაგრის ერთადერთი შემორჩენილი ელემენტი - მისი ჭიშკარია, რომელიც ამჟამად არის ქალაქის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობა.
ისტორია
ფრიდრიხსბურგის ციხესიმაგრე დააარსეს 1657 წელს დიდი კურფიურსტის ფრიდრიხ ვილჰელმის ბრძანებით მდინარე პრეგოლიის დასაცავად. ფრიდრიხსბურგი იყო ბასტიონური ტიპის ციხესიმაგრე. დაგეგმარებაში მას აქვს კვადრატის ფორმა, რომელსაც კუთხეებში დაყოლებული ჰქონდა ტალახითა და ქვით აგებული ბასტიონები. ციხესიმაგრე ააგეს კარის მათემატიკოსის კრისტიან ოტერის პროექტის მიხედვით.
1697 წელს ციხესიმაგრეს სტუმრობდა და აქ დაბომბვის საქმეს სწავლობდა პეტრე I დიდი. რუსეთში დაბრუნების შემდეგ პეტრე დიდის ბრძანებით კუნძულ კოტლინზე აშენდა რამდენიმე ფორტი, რომელიც ააგეს ფრიდრუიხსბურგის ციხესიმაგრის სტილზე.
XIX საუკუნის შუა წლებში მოხდა ციხესიმაგრის მოდერნიზება. ამ მომენტიდან ციხესიმაგრე გახდა ფორტი.
თავისი მთელი არსებობის მანძილზე ციხესიმაგრეს არაერთხელ მიუღია მონაწილეობა საბრძოლო მოქმედებებში.
XX საუკუნის დასაწყისში სათავდაცვო ნაგებობა შეისყიდა ქალაქის ხელისუფლებამ, რომელმაც დაანგრია ნაგებობის დიდი ნაწილი. 1910 წელს ფრიდრიხსბურგის ციხესიმაგრე გახდა სამხედრო ობიექტი და მალევე სრულიად დაანგრიეს. მისი მიწაყრილები მთლიანად ამოავსეს, ხოლო კოშკები და კედლები დაანგრიეს. შემორჩენილია მხოლოდ კარიბჭე.
კარიბჭე
ფრიდრიხსბურგის ციხესიმაგრის კარიბჭე, რომელიც ასევე ცნობილია ფრიდრიხსბურგის კარიბჭის სახელითაც, ყოფილი ციხესიმაგრის ერთადერთი შემონახული ელემენტია. ეს კარიბჭე ააგეს 1852 წელს ფრიდრიხ ავგუსტ შტიულერის პროექტის მიხედვით. თავისი არქიტექტურით ისინი ჩამოჰგავენ კენიგსბერგის ქალაქის კარიბჭეებს. ისევე როგორც ქალაქის კარიბჭეები, ციხესიმაგრის კარიბჭეც აგებულია გამომწვარი ფიგურული აგურით და ნეოგოთიკურ სტილში.
კარიბჭე შედგება ცენტრალური პორტალისაგან, რომელსაც თაღის ფორმა აქვს, რომლის გვერდებზე სიმეტრიულად განტავსებული კაზიმატებია გარნიზონისთვის. შესასვლელის მხრიდან მდებარეობს ოთხი მრგვალი კოშკი. კარიბჭე შემკულია დეკორატიული ელემენტებით და გოთიკური ფანჯრებით.
კარიბჭე დაზიანდა მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში. ომის შემდეგ იგი არ აღუდგენიათ და იმყოფება დანგრევის საფრთხის წინაშე, მაგრამ რსფსრ-ის მინისტრთა კაბინეტის დადგენილების მიხედვით მას მიანიჭეს ქალაქთმშენებლობისა და არქიტექტური ძეგლის სტატუსი.
მიუხედავად ისტორიული ძეგლის სტატუსისა, შენობა კვლავ განაგრძობდა ნგრევას. კარიბჭის რესტავრაცია დაიწყო მხოლოდ XXI საუკუნის დასაწყისში. რესტავრაციის დასრულების შემდეგ კარიბჭე გახდა მსოფლიო ოკეანის მუზეუმის კიდევ ერთი ფილიალი. 2010 წელს იგეგმებოდა პირველი დამთვალიერებლის მიღება. რესტავრაციისათვის გამოყოფილი თანხები დაიტაცა კორუმპირებულთა ჯგუფმა, რომელსაც ხელმძღვანელობდა რუსეთის კულტურის მინისტრის მოადგილე გრიგორ პირუმოვი.
ლიტერატურა
Авенир Овсянов. В казематах королевского форта. — Калининград: Янтарный сказ, 1999. С. 50-67.
Кёнигсберг Калининград: иллюстрированный энциклопедический справочник. — Калининград: Янтарный сказ, 2005. С. 125—126. ISBN 5-7406-0840-5
სქოლიო
რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კალინინგრადის ოლქში
აუგსბურგი

აუგსბურგი — საუნივერსიტეტო ქალაქი გერმანიაში, ბავარიის მხარეში. შვაბიის დედაქალაქი. იგი მდებარეობს ალპების მთისწინეთში, მდინარეების ლეხისა და ვერტახის (დუნაის აუზი) შესართავთან. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 264 708 კაცს შეადგენს. ქალაქი მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით მესამეა ბავარიაში მიუნხენისა და ნიურნბერგის შემდეგ.
ისტორია
ქალაქი დაარსდა ძვ.წ. 15 წელს რომაული სამხედრო ბანაკის ადგილას. VIს-დან იგი იყო ეპოსკოპოსის რეზიდენცია. 1276წ. მოიპოვა თავისუფალი საიმპერიო ქალაქის უფლებები. XV-XVI ს.ს. აუგსბურგი წარმოადგენდა გერმანიის აღორძინების კერას, მნიშვნელოვან სავაჭრო-საფინანსო ცენტრს და სხვ. 1534-1538 წ.წ. ქალაქი მოიცვა რეფორმაციამ, ხოლო 1555 წ. აქ დაიდო აუგსბურგის რელიგიური ზავი.
ფაშისტური გერმანიის პერიოდში აუგსბურგი იყო მნიშვნელოვანი სამხედრო-სამრეწველო ცენტრი. კერძოდ, აქ მდებარეობდა ცნობილი „მესერშმიტის“ ქარხნები.
1945-49 წ.წ. აუგსბურგი ამერიკის საოკუპაციო ზონაში შედიოდა.
არქიტექტურა
აუგსბურგის არქიტექტურულ ძეგლთაგან აღსანიშნავია XIს-ის რომანული ტაძარი, რომელიც 1326-1431 წ.წ. ნაწილობრივ გადაკეთდა გოთური სტილის ტაძრად. ქალაქში მდებარეობს აღორძინების ხანის მნიშვნელოვანი ნნაგებობანი. კერძოდ, ბანკირ ფუგერების კაპელა (1509-1517 წ.წ.), ი. ფუგერის სახლი (1512-1515წ.წ.), რატუშა (1615-1620 წ.წ), ხელოსანთა დასახლება „ფუგერაი“ (1516-23წ.წ.), რომელიც შედგება რეგულარული სისტემით განლაგებული 53 ტიპობრივი ორსართულიანი სახლისგან და სხვ.
გალერეა
იხილეთ აგრეთვე
გერმანიის დიდი ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
Stadt Augsburg Official site (English version)
Augsburg Region Tourism
Wohnungen Augsburg
Fotosafari Augsburg An interactive set of pictures which allows you to explore Augsburg
Augsburg City Plan
District of Augsburg
The history of Augsburg in data
ბავარიის ქალაქები