მელიტოპოლის ბრძოლა

მელიტოპოლის ბრძოლა — სამხედრო დაპირისპირება უკრაინისა და რუსეთის შეიარაღებულ ძალებს შორის სამხრეთ უკრაინის ქალაქ მელიტოპოლის კონტროლისათვის. წარმოადგენს 2022 წელს რუსეთის უკრაინაში შეჭრის სამხრეთ უკრაინის კამპანიის ნაწილს.
ბრძოლა
2022 წლის 25 თებერვალს 10:30 საათზე რუსული ძალები, გავრცელებული ინფორმაციით, მელიტოპოლში მძიმე შეტაკებების ფონზე შევიდნენ. ზაპორიჟიის ოლქის გუბერნატორის, ოლექსანდრ სტარუხის თქმით, ჭურვები მოხვდა საცხოვრებელ კორპუსებს, გაიმართა ინტენსიური ქუჩის ბრძოლები. მოგვიანებით, დილითვე, განხორციელდა ჯავშანტექნიკით შეტევა, რის შედეგადაც გაჩნდა ხანძარი, დაიწვა მანქანები. არაოფიციალური წყაროების თანახმად, ცეცხლი გახსნეს ადგილობრივი საკრებულოს შენობის მიმართულებით. გადაღებულია კადრები, სადაც ჩანდა ქალაქის მთავარ ქუჩაზე მოძრავი ტანკები. გავრცელებული ინფორმაციით, ბრძოლის დროს რუსულმა ძალებმა ქალაქის საავადმყოფოს ცეცხლი გაუხსნეს, რის შედეგადაც ოთხი ადამიანი დაიღუპა და ათი დაიჭრა.
ქალაქის ხელმძღვანელობამ მოგვიანებით, 25 თებერვალს, მელიტოპოლი რუსულ ძალებს ჩააბარა, მათ ქალაქი სრულად დაიკავეს. უკრაინულმა ძალებმა ქალაქზე შეტევა დაიწყეს, ადგილობრივები იტყობინებოდნენ საარტილერიო ზალპური ცეცხლისა და ქუჩებში რუსეთის ეროვნულდროშებიანი ტანკების შესახებ. რუსულმა მხარემ 26 თებერვალს განაცხადა, რომ ქალაქი აიღო, თუმცა ბრიტანეთის შეიარაღებული ძალების მაღალჩინოსნის მიხედვით, ის კვლავ უკრაინის კონტროლის ქვეშ იყო.
26 თებერვალს, რუსეთის ჯარებმა ქალაქის ადმინისტრაციულ შენობებზე რუსული დროშები აღმართეს. სტარუხის ცნობით, ქალაქში შეტაკებები კვლავ გრძელდებოდა, დაფიქსირდა ადგილობრივი თავდაცვის ძალებთან საცეცხლე შეტაკებები. მან ასევე განაცხადა, რომ ბრძოლები რუს და უკრაინულ ჯარებს შორის ღამითაც გაგრძელდა და 14 უკრაინელი ჯარისკაცი დაიჭრა. მერის, ივან ფედოროვის თქმით, შეფერხდა კომუნალური მომსახურება და დაზიანდა ადგილობრივი ონკოლოგიური კლინიკა.
27 თებერვალს რუსეთის ჯარებმა ქალაქის შიდა და მის გარშემო არსებულ ტერიტორიებს გაუხსნეს ცეცხლი. მოქალაქეების განცხადებით, დილის 5:00 საათზე ქალაქის ზოგიერთ რაიონში სროლის ხმა გაიგონეს; გავრცელებული ინფორმაციით, შეიქმნა 150 კაციანი რაზმები, რომლებიც ღამით ქუჩებში პატრულირებდნენ მასობრივ ძარცვებთან „საბრძოლველად“. მეორე დღეს, 28 თებერვალს, უკრაინის საგანგებო სიტუაციების სახელმწიფო სამსახურის ინფორმაციით, რუსეთის საჰაერო და საარტილერიო ცეცხლმა დააზიანა სამაშველო განყოფილების შენობები, განადგურდა სამაშველო აღჭურვილობა. ადგილობრივმა თავდაცვის ძალებმა დღის განმავლობაში შეძლეს მერიის შენობის დაბრუნება, მერმა ივან ფედოროვმა განაცხადა, რომ რუსმა ჯარებმა თავდაპირველი დაკავების დროს შენობის დიდი ნაწილი გაანადგურეს. ვრცელდებოდა ცნობები საცალო მაღაზიების მასობრივი ძარცვების შესახებ.
1 მარტს, ხანმოკლე შესვენების შემდეგ, რუსულმა ძალებმა მზადება დაიწყეს მელიტოპოლსა და სხვა ქალაქებზე თავდასხმის განახლებისთვის. მერმა გაავრცელა მიმართვა, რომ მელიტოპოლი „არ დანებდებოდა“, მაგრამ რუსეთის ძალებმა წარმატებით დაიკავეს ქალაქი. ფედოროვმა ასევე ხაზი გაუსვა ქალაქში არსებულ ჰუმანიტარულ ვითარებას და თქვა, რომ ხალხს ბანკებიდან ფულის გამოტანის პრობლემები ჰქონდა და მოქალაქეებს მოუწოდა, რაციონალურად მოეხმარათ მარაგები, რადგან ბენზინის, დიზელის საწვავის, გაზის, ასევე საკვებისა და მედიკამენტების მარაგების შევსების საკითხები ჯერ კიდევ გადაუჭრელი რჩებოდა. შეერთებული შტატების თავდაცვის დეპარტამენტის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა ასევე დაადასტურა, რომ მელიტოპოლი რუსულმა ძალებმა დაიბრუნეს.
შედეგები
2022 წლის 1 მარტს, ქალაქის აღებიდან მალევე, მელიტოპოლის მოქალაქეებმა ქალაქის სამხედრო ოკუპაციის წინააღმდეგ ქუჩაში საპროტესტო აქცია გამართეს. მომიტინგეებმა მსვლელობით ჩაიარეს და შიშველი ხელებით რუსული სამხედრო მანქანების კოლონის შეჩერება სცადეს.
10 მარტს რუსულმა ძალებმა მელიტოპოლის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის დირექტორი ლეილა იბრაგიმოვა საკუთარ სახლში დააკავეს და გაურკვეველ ადგილას გადაიყვანეს. ერთი დღის შემდეგ, მელიტოპოლის მერი, ივან ფედოროვიც გაიტაცეს მათთან თანამშრომლობაზე უარის თქმისა და თავის კაბინეტში უკრაინის დროშის არჩამოხსნის გამო. რუსეთის ხელისუფლებამ ფედოროვის გაუჩინარებაზე კომენტარი არ გააკეთა, მაგრამ რუსეთის მიერ მხარდაჭერილი თვითგამოცხადებული სახელმწიფოს — ლუგანსკის სახალხო რესპუბლიკის პროკურატურამ ის „ტერორისტულ საქმიანობაში“ დაადანაშაულა.
12 მარტს ზაპორიჟიის საოლქო ადმინისტრაციამ გაავრცელა ცნობა, რომ მერის მოვალეობის შემსრულებლად დაინიშნა ყოფილი მრჩეველი და ოპოზიციური ბლოკის წევრი გალინა დანილჩენკო. ოლგა გაისუმოვა, არასამთავრობო ორგანიზაცია „მელიტოპოლის კეთილსინდისიერი საზოგადოების“ ხელმძღვანელი და რუსული ძალების წინააღმდეგ საპროტესტო აქციის ორგანიზატორი, დღის განმავლობაში დააკავეს. 12 მარტს ასობით ადამიანმა მიიღო მონაწილეობა მელიტოპოლის მერიასთან ფედოროვის გათავისუფლების მოთხოვნით გამართულ საპროტესტო აქციაში.
2022 წლის 13 მარტს უკრაინულმა ვებსაიტმა „უკრაინსკა პრავდამ“ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ მელიტოპოლის საქალაქო საბჭოს ინფორმაციით, რუსეთის ფედერაციის საოკუპაციო ჯარები ცდილობდნენ ქალაქ მელიტოპოლიში უკანონოდ შეექმნათ საოკუპაციო ადმინისტრაცია. საკრებულომ უკრაინის გენერალურ პროკურორ ირინა ვენედიქტოვას უკრაინის სისხლის სამართლის კოდექსის 111-ე (ღალატის) მუხლით დანილჩენკოსა და მის პარტიულ ოპოზიციურ ბლოკზე წინასწარი გამოძიების დაწყების თხოვნით მიმართა. 13 მარტს რუსეთის სამხედრო მანქანებიდან მეგაფონებით გამოაცხადეს, რომ „მელიტოპოლის სამოქალაქო ადმინისტრაცია დანაშაულის თავიდან აცილებისა და საზოგადოებრივი წესრიგის შენარჩუნების მიზნით დროებით კრძალავდა მიტინგებსა და დემონსტრაციებს. 18:00 საათიდან დილის 6:00 საათამდე ამოქმედდა კომენდანტის საათი“.
„უკრაინსკა პრავდას“ თანახმად, ახალი პროტესტების თავიდან ასაცილებლად, ოკუპანტებმა დაბლოკეს მელიტოპოლის ცენტრალური მოედანი. ასევე, ორი აქტივისტი დააკავეს და გაურკვეველი მიმართულებით წაიყვანეს.
16 მარტს პრეზიდენტ ზელენსკის ოფისმა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ მელიტოპოლის მერი ივან ფედოროვი სპეცოპერაციის შედეგად გაათავისუფლეს. გათავისუფლების შემდეგ ტელეფონით ესაუბრა პრეზიდენტს. 17 მარტს უკრაინის პრეზიდენტის პრესსამსახურის ხელმძღვანელმა დაშა ზარივნამ უკრაინული ტელეარხის პირდაპირ ეთერში აღნიშნა, რომ უკრაინამ ფედოროვის სანაცვლოდ რუსეთის არმიას გადასცა ცხრა დატყვევებული წვევამდელი (2002-2003 წლებში დაბადებულები).
23 მარტს ფედოროვი იტყობინებოდა, რომ ქალაქში პრობლემები იყო მომარაგებასთან, წამლებთან და საწვავთან დაკავშირებით, რუსული ჯარისკაცები იკავებდნენ საწარმოებს, აშინებდნენ ადგილობრივ მოსახლეობას და პატიმრობაში ჰყავდათ რამდენიმე ჟურნალისტი.
22 აპრილს ფედოროვმა გაავრცელა ცნობა, რომ ოკუპაციის დროს ქალაქში პარტიზანებმა 100-ზე მეტი რუსი ჯარისკაცი მოკლეს.
სქოლიო
რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
რუსეთის ბრძოლები
უკრაინის ბრძოლები