PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
იადგარი

იადგარი — ქართული ლიტურგიკული კრებული, რომელშიც თავმოყრილი ქრისტიანულ ღვთისმსახურებაში დაწესებულ სხვადასხვა საეკლესიო დღესასწაულთა და ხსენებათა საგალობლები.
კრებული იწყება შობით და თანამიმდევრულად მთელი წლის დღესასწაულთა საგალობლებს შეიცავს; კალენდარული თანამიმდევრობა დარღვეულია მარტსა და აპრილს შორის, რადგან აქ ჩართულია დიდმარხვისა და ზატიკის მოძრავი დღესასწაულების საგალობლები. იადგარი ადრეულ შუა საუკუნეებში უნდა იყოს შექმნილი. ის ბიზანტიური და ქართული ჰიმნოგრაფიის განვითარების საწყისებთან დგას და თავისი დროის უნივერსალურ საგალობელ კრებულს წარმოადგენს. მის ჩამოყალიბებას საფუძვლად დაედო „ქართული (იერუსალიმური) ლექციონარი“ (V-VII სს.).
უძველესი ტიპის ქართული იადგარის ტექსტები, რომლებიც VII-VIII საუკუნეებში უნდა იყოს თარგმნილი, დაწერილია ე. წ. „წყობილი სიტყვით“. საგალობლის რიტმიკა დამყარებულია არა ტროპარებს შორის არსებულ სილაბურ თანაფარბაზე, არამედ შინაარსობრივად შეკრულ ტაეპთა „რიცხვედობაზე“. IX-X საუკუნეების მიჯნაზე შეიქმნა იადგარის ახალი ტიპი, რომლის საგალობლები გამართულია „საგალობელი მარცვლედის“ საზომით. ყოველ გალობას თან ახლავს თავისი მუსიკალური-რიტმული მოდელი — ძლისპირი. ქართული იადგარმა განვითარების დიდი გზა განვლო მოკლე რედაქციიდან უაღრესად მდიდარი რეპერტუარით წარმოდგენილ „საწელიწდო იადგარამდე„ (X ს.). იადგარის ჩვენამდე მოღწეული თითქმის ყველა ნუსხა X საუკუნით თარიღდება. მათ შემოგვინახეს თარგმნილი და ორიგინალური საგალობლების უმდიდრესი რეპერტუარი და ამავე დროს უძველესი სანოტო სისტემით ჩაწერილი გალობათა მელოდიები. მიქაელ მოდრეკილის მიერ შედგენილ „იადგარში“ (978-988) ყველაზე სრულყოფილად არის წარმოდგენილი ქართველ ჰიმნოგრაფთა შემოქმედება.
ქართული იადგარებს მნიშვნელობა აქვს ქართული და ბიზანტიური ჰიმნოგრაფიის ისტორიული თვალსაზრისით, რადგან იადგარის ბერძნული პირველსახე ჩვენამდე მოღწეული არ არის. ქართული იადგარები „ქართულ (იერუსალიმურ) ლექციონართან“ ერთად წარმოგვიდგენს ჰიმნოგრაფიის განვითარების თვალსაჩინო სურათს XI საუკუნის დამდეგამდე.
„იადგარი“ დიპლომატიკური ტერმინიცაა და ზოგჯერ შეწირულების სიგელის მნიშვნელობით იხმარება.
ლიტერატურა
ინგოროყვა პ., თხზულებათა კრებული, ტ. 3, თბ., 1965;
კეკელიძი კ., უცნობი რედაქცია ქართული ჰიმნოგრაფიული თუენისა, მის წგნ.: ეტიუდები ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან, ტ. 8, თბ., 1962;
მისივე, ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, თბ., 1960;
ძლისპირნი და ღმრთისმშობლისანი, ე. მეტრეველის გამოც., თბ., 1971;
Кекелидзе К., Литургические грузинские памятники в отецественных книгохранилищах и их научного значение, Тфл., 1908;
ქართული ქრისტიანული წერილები
ქრისტიანული ლიტერატურა
Gaiman Department

Gaiman Department is a department of Chubut Province in Argentina.
The provincial subdivision has a population of about 9,612 inhabitants in an area of 11,076 km², and its capital city is Gaiman, which is located around 1,398 km from the Capital federal.
Settlements
Villa Dique Florentino Ameghino
Dolavon
Gaiman
Las Chapas
Bryn Gwyn
28 de Julio
External links
Gaiman website
Federal website
Departments of Chubut Province
ფრიდრიხ ვილჰელმ II (პრუსია)

ფრიდრიხ ვილჰელმ II (პრუსია)
ფრიდრიხ ვილჰელმ II ფრიდრიხ ვილჰელმ ფონ ჰოენცოლერნი (დ. 25 სექტემბერი, 1744, ბერლინი — გ. 16 ნოემბერი, 1797, იქვე) — პრუსიის მეფე 1786–1797 წლებში, ფრიდრიხ II დიდის ძმისშვილი. 1788 წელს შემოიღო მკაცრი ცენზურა, შეზღუდა სარწმუნოების თავისუფლება. 1792 წელს სამხედრო კავშირი დადო ავსტრიასთან, რომელმაც სათავე დაუდო ანტიფრანგულ კოალიციას.
ლიტერატურა
პრუსიის მეფეები
დაბადებული 25 სექტემბერი
დაბადებული 1744
გარდაცვლილი 16 ნოემბერი
გარდაცვლილი 1797
რამსარის კონვენცია

რამსარის კონვენცია — კონვენცია, რომელიც იცავს საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიან წყლის ფრინველთა საბინადროდ ვარგის ტერიტორიებს. მიიღეს 1971 წელს ირანის ქალაქ რამსარში. შემდეგში შესწორდა 1987 წელს კანადის სასკაჩევანის პროვინციის ქალაქ რეჯაინაში.
კონვენცია პირველი გლობალური საერთაშორისო ხელშეკრულებაა, რომელიც მთლიანად ეძღვნება ერთი ტიპის ეკოსისტემას.
2 თებერვალს აღინიშნება ჭარბტენიანი ტერიტორიების საერთაშორისო დღე.
საქართველოს ჭარბტენიანი ტერიტორიები
საქართველო რამსარის კონვენციას შეუერთდა 1996 წელს. ქვეყანაში გამოიყო ტერიტორიები, რომლებმაც მიიღეს საერთაშორისო ჭაობის მნიშვნელობა:
კოლხეთის დაბლობი: შავი ზღვის სანაპიროს ცენტრალურ ნაწილი, მდინარე რიონის შესართავი, ხობისა და ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტისა და ქალაქ ფოთის ტერიტორია. მოიცავს ჭურიის, ნაბადას და ფიჩორა-პალიასტომის უბნებს და პალიასტომის ტბას.
ქობულეთის დაბლობი: ჭაობი ისპანი II, მდებარეობს აჭარაში.
რესურსები ინტერნეტში
The Ramsar Convention on Wetlands
Ramsar Sites Information Service
United States National Ramsar Committee
Peace Palace Library
Ramsar Standing Committee Addresses Climate Change and Biofuels
Threats to Ramsar Wetlands in Coastal New South Wales, Australia
სქოლიო
საერთაშორისო კონვენციები
საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები
გარემოსდაცვითი ხელშეკრულებები
თინათინ ყაუხჩიშვილი

თინათინ ყაუხჩიშვილი (დ. 10 მაისი, 1919, თბილისი — გ. 2011, იქვე) — ქართველი მეცნიერი და ფილოლოგი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი, საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1975), სიმონ ყაუხჩიშვილის შვილი.
ბიოგრაფია
1941 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის ქართული ენისა და ლიტერატურის განყოფილება. 1945–1999 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, ხოლო 1999 წლიდან 2006 წლამდე საქართველოს ეროვნული აკადემიის ისტორიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი.
მისი სამეცნიერო საქმიანობა მოიცავდა ბერძნულ ეპიგრაფიკას, ანტიკურ წყაროებს საქართველოს შესახებ, ასევე ანტიკურ ლიტერატურას, კერძოდ, ძველბერძნულ ენას. არის 120-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი. კითხულობდა ლექციებს თბილისის, ლენინგრადის (ახლანდელი სანქტ-პეტერბურგი), იენისა და ლაიფციგის უნივერსიტეტებში.
არის საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1975) და ღირსების ორდენის კავალერი (1999). ასევე მიღებული აქვს სიმონ ყაუხჩიშვილის სახელობის პრემია (2008).
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
თინათინ ყაუხჩიშვილი — ფემინიზმი და გენდერული დემოკრატია
ხსოვნა: აკადემიკოსი თინათინ ყაუხჩიშვილი — გაზეთი „საქართველოს რესპუბლიკა“.
სქოლიო
ქართველი ფილოლოგები
დაბადებული 10 მაისი
დაბადებული 1919
გარდაცვლილი 2011
ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები
თ
13th Star

13th Star (2007) — მუსიკოს და ვოკალისტ ფიშის სოლო-ალბომი. იგი გამოიცა შეზღუდული რაოდენობით, 2007 წლის სექტემბერს (საფოსტო დაგზავნის წესით გაყიდვისათვის) და 2008 წლის თებერვალში (ფართო გაყიდვა).
სტივ ვენტსისი, რომელიც ფიშთან მუშაობდა 1997 წლის ტურნედან Sunsets on Empire მოყოლებული, ამ ალბომზე ასევე იყო მთავარი თანაავტორი. დისკზე ჟღერს უფრო მტკიცე, უხეში, ნაწილობრივ ინდასტრიალის ტიპის მელოდიები. ბევრმა მსმენელმა ჩათვალა, რომ ფიშმა უარი თქვა ძველ სტილზე, მაგრამ საგულისხმოა, რომ ასეთი ტიპის მელოდიები უკვე იყო ალბომებზე Sunsets on Empire და Raingods with Zippos.
ალბომის ტექსტები განიხილავენ ფიშის ურთიერთობას ჯგუფის Mostly Autumn ვოკალისტ ჰიზერ ფინლისთან, რომელმაც მიატოვა ფიში 2007 წელს (რითაც ჩაიშალა მათი დაგეგმილი დაქორწინება). ალბომმა სათაური შეიძინა სწორედ აქედან - ჰიზერი იყო რიგით 13-ე მნიშვნელოვანი ქალი მუსიკოსის ცხოვრებაში. მაგრამ ასევე, ეს არის ფიშის რიგით 13-ე ალბომი, თუ ჩავთვლით Marillion-ის სტუდიურ ალბომებსაც. ასევე სიმღერას Zoë 25 ეწოდებოდა მიკლგეიტი - იმ ადგილის პატივსაცემად, სადაც ფიშმა ჰიზერს დაქორწინება სთხოვა.
2008 წლის 3 მარტს სინგლით სახით გამოიცა სიმღერა Arc of the Curve. კომპაქტ დისკზე ამ სინგლით შეტანილი იქნა მხოლოდ ორი ვერსია - ალბომის და შემოკლებული ვარიანტი. ამასთან, იმავე წელს სერვისი iTunes მსმენელებს დამატებითი საკონცერტო ჩანაწერების გადმოტვირთვის საშუალებასაც აძლევდა. 2008 წლის 6 ოქტომბერს მეორე სინგლის სახით გამოვიდა Zoë 25, რომელშიც შეტანილი იყო სიმღერის როგორც საკონცერტო, ასევე სტუდიური ვერსია.
ტურნე
დისკი ცოცხლად წარდგენილი იქნა 2007 წლის ზაფხულში დაწყებულ ტურნეზე Clutching at Stars. მთლიანობაში, ეს ტურნე მიეძღვნა ალბომის Clutching at Straws 20 წლის იუბილეს. სეტლისტში შეტანილი იყო როგორც ფიშის უკანასკნელი სტუდიური დისკის, ასევე ამ ალბომის სიმღერებიც. თუმცა, მოგვიანებით კონცერტებზე მეტი აქცენტი იქნა გადატანილი ახალ სტუდიურ მასალაზე.
2008 წლის ივნისში ფიში გაემგზავრა პირველ დიდ ჩრდილო-ამერიკულ ტურნეში უკანასკნელი 10 წლის მანძილზე. ყოველ ქალაქში იგი აწყობდა შეხვედრებს თავის მოყვარულებთან.
სიმღერების სია
Circle Line (დიკი/ვენტსისი) - 6:04
Square Go (დიკი/ვენტსისი) - 5:31
Miles de Besos (დიკი/პეტერსონი) - 4:22
Zoë 25 (დიკი/ვენტსისი) - 5.19
Arc of the Curve (დიკი/ვენტსისი) - 4:29
Manchmal (დიკი/ვენტსისი) - 5:42
Openwater (დიკი/აშერი) - 5:07
Dark Star (დიკი/ვენტსისი) - 6:48
Where in the World (დიკი/ვენტსისი) - 6:05
13th Star (დიკი/ვენტსისი) - 5:41
პერსონალი
ფიში - ვოკალი
ფრენკ აშერი - ელექტრონული გიტარები, აკუსტიკური გიტარები (სიმღერები 3, 4, 5, 9, 10), ლეპ-სტილ გიტარა (5)
სტივ ვენტსისი - ბას გიტარები, ელექტრონული გიტარები (2,4,6,7 და 8), აკუსტიკური გიტარები (1,4 და 10), კლავიშები (1,2,4,6,8,9 და 10), კლავინეტი (2), პროგრამირება
კრის ჯონსონი - ელექტრონული გიტარები, აკუსტიკური გიტარები (4,5 და 9)
ფოს პეტერსონი - ფორტეპიანო (1,3,4 და 5), კლავიშები (1,2,3,4,6,7,8 და 9), ორგანი (1,2,3,4,6,7,8,9 და 10), სიმებიანი ინსტრუმენტები (1,2,3,4,5,8,9 და 10), მუსიკალური ყუთი (4), აკორდეონი, სემპლები (10)
გევინ გრიფიტსი - დასარტყმელი საკრავები
დეივ ჰესუელი - პერკუსია (1,3,4,5 და 10)
ლორნა ბენონი - ბეკ-ვოკალი (3,4,5,6,9 და 10)
სქოლიო
ფიშის ალბომები
2007 წლის ალბომები
ჩეხოსლოვაკია 1920 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ჩეხოსლოვაკია 1920 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩეხოსლოვაკიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1920 წელს, ბელგიის ქალაქ ანტვერპენში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ 2 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 1920 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩეხოსლოვაკია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბაღის სამლოცველო

ბაღის სამლოცველო — ყოფილი მართლმადიდებლური სამლოცველო ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მდებარეობდა ტაგანროგის ერთ-ერთ საბავშვო სახლთან. აგებულია 1895 წელს. დაანგრიეს 1920-იან წლებში.
ისტორია
XIX საუკუნის დასაწყისში ტაგანროგში გახშირდა შემთხვევები, როდესაც დედები ახალშობილ შვილებს ქუჩაში ტოვებდნენ.
ივანე ანდრეის ძე ვარვაცის შვილიშვილმა მარკ ნიკოლოზის ძე კომნინო-ვარვაციმ გაიღო ხუთი ათასი რუბლი და შესთავაზა საზოგადოება „იასლის“ მესვეურებს მიტოვებული ბავშვების გადარჩენა. ოთხი წლის ასაკის ზემოთ ბავშვებს აგზავნიდნენ უფროსი ასაკის ბავშვთა სახლში.
1890 წლის 8 თებერვალს შედგა ბავშვთა სახლის გახსნა. დაარსების დღიდან იგი განთავსებული იყო ლაკიერის სახლში ალექსანდროვის ქუჩაზე (ამჟამად ჩეხოვის 96), მისი დამფუძნებლები კი იყვნენ - ე. მ. ლაკიერი და რ. ა. ხრეშატიცკი. ბერძნული მონასტრის არქიმანდრიტთან თანამშრომლობით აღესრულა შენობის წყლით კურთხევა და მთელ შენობას ნაკურთხი წყალი მოაპკურეს. მოწვეული სტუმრებისთვის მასპინძელმა გამართა სადილი. საზოგადოების წევრები ა. მ. სტოროჟენკო, ნ. პ. გუძენკო, ვ. ი. ბესჩინსკი გამოთქვამდნენ სურვილს თავიანთ ანგარიშზე ერთი ბავშვი აეყვანათ აღსაზრდელად. გახსნის პირველ წელს მიიღეს 112 ბავშვი. 1910 წელს ბავშვთა სახლში იყო 43 აღსაზრდელი.
1894 წელს საზოგადოება „იასლი“ გადავიდა ახალ შენობაში უსპენსკის შესახვევში (ამჟამად დობროლიუბოვის ქუჩა, 2), სადაც ხორბლის მსხვილმა ექსპორტიორებმა, ძმებმა ბენიამინ და იოანე ბესჩინსკიებმა თავისი სახსრებით ააშენეს აგურის სამლოცველო. კარის ეკლესიის კურთხევა მოხდა 1895 წლის 14 ნოემბერს და ეძღვნებოდა მათი საიმპერატორო უდიდებულესობის ქორწინების წლისთავს.
სამლოცველო იდგა ფლატის ახლოს ქალაქისთავის აღმართზე, თანამედროვე შმიდტის ქუჩის პირდაპირ. ყოველ ქალს, რომელიც სხვადასხვა მიზეზების გამო უარს ამბობდა თავის შვილზე, შეეძლო იგი დაეტოვებინა აღნიშნულ ბავშვთა სახლში. ბავშვები აღნიშნულ სახლში იზრდებოდნენ ოთხ წლამდე , ხოლო შემდეგ იგზავნებოდნენ ნიკოლაევსკის უფროსი ასაკის ბავშვთა სახლში.
ბაღის სამლოცველო დაანგრიეს საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ 1920-იან წლებში. ყოფილი საბავშვო სახლის ადგილზე ამჟამად მდებარეობს საცხოვრებელი სახლი (დობროლიუბოვის შესახვევი, 2-ა და 2-ბ). აღნიშნული სამლოცველოს ფოტოსურათი არ შემონახულა.
სქოლიო
ტაგანროგის დაკარგული ეკლესიები
ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
სიათა

სიათა — ყოფილი სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში.
ლიტერატურა
სქოლიო
ერედვის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
იადვიგა

იადვიგა
წმინდა იადვიგა (პოლ. Jadwiga; დ. 18 თებერვალი, 1374 — გ. 17 ივლისი, 1399) — პოლონეთის მონარქი 1383–1399 წლებში, რომის კათოლიკური ეკლესიის მიერ წმინდა დედოფალ იადვიგად არის შერაცხილი; დედოფლებისა და გაერთიანებული ევროპის მფარველი წმინდანი.
გერმანელებისთვის ცნობილია როგორც Hedwig, ლიტველებისთვის როგორც Jadvyga, უნგრელებისთვის — Hedvig, ხოლო ლათინურად — Hedvigis.
წინაპრები
Gallery
სქოლიო
ლიტერატურა
პოლონეთის მეფეები
დაბადებული 18 თებერვალი
დაბადებული 1374
გარდაცვლილი 17 ივლისი
გარდაცვლილი 1399
მშობიარობის დროს გარდაცვლილები
ანჟუს დინასტია
იოსებ ყიფშიძე

იოსებ ყიფშიძე
იოსებ ალექსის ძე ყიფშიძე (დ. 25 აგვისტო, 1882, რგანი, ახლანდელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტი — გ. 21 თებერვალი 1919, თბილისი) — ქართველი ენათმეცნიერი, ფილოლოგი. თსუ-ის გამგეობის სწავლული მდივანი და ქართული ენის პირველი პროფესორი, ქართული ენის კათედრის გამგე (1918-1919).
ბიოგრაფია
დაამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტის აღმოსავლურ ენათა ფაკულტეტი (1911) და სამეცნიერო-პედაგოგიურ მოღვაწეობას შეუდგა „აღმოსავლეთის პრაქტიკულ აკადემიაში“, კავკასიური ენების შესწავლის კურსებზე. აქ მან რუსულ ენაზე გამოაქვეყნა „ქართული ენის გრამატიკა“ (1911). 1914 წელს პეტერბურგში გამოსცა „მეგრული ენის გრამატიკა ტექსტებითა და ლექსიკონით“. 1915 წელს ყიფშიძე პრივატ-დოცენტი იყო და აღმოსავლურ ენათა ფაკულტეტზე ქართული ენის კურსს კითხულობდა. 1917 წელს დაბრუნდა საქართველოში, მონაწილეობდა თსუ-ის დაარსებაში.
ყიფშიძე იკვლევდა ქართველურ ენებს, მათი აგებულებისა და ისტორიის საკითხებს. აღსანიშნავია მისი გამოკვლევები: „დამატებითი ცნობები ჭანურის შესახებ“ (1911), „ასიმილაციისა და დისიმილაციის წესი ქართულსა და მეგრულში“, (1919-1920). აკაკი შანიძისა და ყიფშიძის რედაქციით გამოქვეყნდა სულხან-საბა ორბელიანის „ქართული ლექსიკონი (1928)“ და სხვა. იოსებ ყიფშიძის პირადი არქივი დაცულია ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში. არქივი შემოსწირა თინათინ ყიფშიძემ 2001 წელს.
2013 წლის 26 დეკემბერს იოსებ ყიფშიძე დიდუბის პანთეონიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პანთეონში გადმოასვენეს. ღონისძიებას აკადემიკოსი ვლადიმერ პაპავა, ფინანსთა მინისტრი ნოდარ ხადური, თსუ-ის აკადემიური წრეების წარმომადგენლები და სტუდენტები დაესწრნენ. ღონისძიების ფარგლებში იოსებ ყიფშიძის სახელობის დარბაზში გაიმართა წიგნის პრეზენტაცია — იოსებ ყიფშიძე, ევგენია ეგაძე-ყიფშიძისა, დავით ყიფშიძე — „ჩანაწერები“ (თბილისი, „ინტელექტი“, 2013, შემდგენელ-რედაქტორი ეთერ ქავთარაძე).
ლიტერატურა
დანელია კ., იოსებ ყიფშიძე. ცხოვრება და მეცნიერული მემკვიდრეობა, თბ., 1985.
ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, თბ., 1994
სქოლიო
ქართველი ენათმეცნიერები
ქართველი ფილოლოგები
ჭიათურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ი
Camponotus robecchii

Camponotus robecchii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
Camponotus
ნაწევი

ნაწევი — დედამიწის ქერქის ამგები ქანების წყვეტითი დისლოკაციის ერთ-ერთი სახე, რომელიც წარმოიქმნება ტექტონიკური რღვევის ბაგეების ჰორიზონტალური გადაადგილებით რღვევის სიბრტყის მიმართების გასწვრივ. განარჩევენ მარჯვენა ნაწევს და მარცხენა ნაწევს. ბაგეების გადაადგალების ამპლიტუდა რამდენიმე სმ-იდან ასეულობით კმ აღწევს. ნაწევები უმთავრესად ნაოჭა სისტემებს ახასიათებს და ვითარდება ხანგრძლივი დროის განმავლობაში.
იხილეთ აგრეთვე
ტრასფორმაციული რღვევა
ლიტერატურა
სტრუქტურული გეოლოგია
მიხეილ იშხნელი

მიხეილ იშხნელი
მიხეილ ნიკოლოზის ძე იშხნელი (დ. 1886, სოფ. არადეთი, ახლანდ. ქარელის მუნიციპალიტეტი, — გ. 20 თებერვალი, 1938, ქ. მინუსინსკი, კრასნოიარსკის მხარე, რუსეთი) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, ექიმი.
ბიოგრაფია
მიხეილ იშხნელი დაიბადა სოფელ არადეთში 1886 წელს. უმაღლესი სამედიცინო განათლება რუსეთში მიიღო. საექიმო მოღვაწეობის პარალელურად მონაწილეობდა საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში. იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრი (1915 წლიდან).
I მსოფლიო ომში (1914-1918) სამხედრო ექიმად მსახურობდა ჩრდილოეთის ფრონტზე. 1918 წლიდან მოღვაწეობდა საქართველოში. იყო დამოუკიდებელი ნაციონალ-დემოკრატიული (ეროვნული) პარტიის მთავარი კომიტეტის წევრი. 1921 წელს საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ აქტიურად მონაწილეობდა გამათავისუფლებელ მოძრაობაში. იყო ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ცენტრალური კომიტეტის და საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტის „სამხედრო კომისიის“ წევრი. უშუალოდ იყო ჩართული 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მომზადებაში. აჯანყების წინ ფარულად იმყოფებოდა ჩაჩნეთში ადგილობრივ მეამბოხეებთან ერთობლივი მოქმედების შესათანხმებლად. გამოსვლების ჩახშობის შემდეგ დამოუკიდებლობის კომიტეტის სხვა ლიდერებთან ერთად დააპატიმრეს შიომღვიმეში. მიუსაჯეს დახვრეტა, რომელიც შეეცვალა 10 წლით თავისუფლების აღკვეთით „სასტიკი იზოლაციით“. 1934 წელს 3 წლით გადაასახლეს ციმბირში, ქალაქ მინუსისკში, სადაც 1937 წლის 6 ნოემბერს დააპატიმრეს ე. წ. „ჯანდაცვის სამინისტროს საქმესთან“ დაკავშირებით. 1938 წლის 13 თებერვალს საბჭოთა საგანგებო სასამართლომ მოუსაჯა სიკვდილით დასჯა ქონების კონფისკაციით. 20 თებერვალს დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია კრასნოიარსკის სამხარეო სასამართლოს მიერ 1956 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
Ишхнели Михаил Николаевич. «Жертвы политического террора в СССР»
დაბადებული 1886
გარდაცვლილი 1938
გარდაცვლილი 20 თებერვალი
ქართველი ექიმები
საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
ქარელის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
სიკვდილით დასჯილი ქართველები
1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მონაწილეები
შარმიანის ცეცხლისჯვრის ეკლესია

შარმიანის ცეცხლისჯვრის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ შარმიანის განაპირას, ფერდობზე. თარიღდება X საუკუნით. ეკლესია დარბაზულია. სამხრეთიდან თანადროული, ორსართულიანი მინაშენი ეკვრის. ორივე ნაგებობა აგებულია მუქი ღვინისფერი თლილი ქვის კვადრებით. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოშლილია ეკლესიისა და მინაშენის გადახურვა, ლავგარდანი და მინაშენის სართულშუა გადახურვა. ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან. მინაშენის მეორე სართულიდან აქვს. კარი სწორკუთხაა, სწორკუთხა საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედელში ერთადერთი, შიგნით ბრტყლად გადახურული და გარედან თაღოვანი სარკმელია, რომელსაც საფეხუროვანი ძირი აქვს. სარკმლის მარჯვნივ მარტივი ჯვარია ჩაკვეთილი. სარკმლის ქვემოთ დგას სწორკუთხა ტრაპეზი, რომლის ორივე მხარეს ორსაფეხურიანი თაროა.
სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში ორ-ორი ნიშია. ჩრდილოეთისაში - ერთი. ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებზე 2.5 მეტრ სიმაღლეზე შემორჩენილია თაღის საყრდენი თითო კონსოლი. მინაშენი სიდიდით თითქმის ეკლესიის ტოლია და მას გადაბმული წყობით უკავშირდება. I სართულის შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილსია გაჭრილი. კარი სწორკუთხაა, გადახურულია თხელი არქიტრავის ქვით. კარის წინ კიბის ფრაგმენტებია შემორცენილი. სამხრეთით და აღმოსავლეთით თითო დაბალი სარკმელია. სართულშუა გადახურვა ჩაშლილია. სართულშუა გადახურვის საყრდენი ქვის თარო ინტერიერის მთელ პერიმეტრზეა შემორჩენილი. II სართულის სამხრეთ კედელში სწორკუთხა კარია. შენობის ჩრდილოეთ კედელი გარედან მიწაყრილითაა დაფარული.
ლიტერატურა
დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვომბატისებრნი

ვომბატისებრნი — ძუძუმწოვართა ოჯახი ჩანთოსნების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძეა დაახლოებით 1 მ, წონა — 40 კგ. გავრცელებული არიან ავსტრალიასა და კუნძულ ტასმანიაზე. ცნობილია 2 გვარი: Vombatus და Lasiorhinus. ბინადრობენ უმთავრესად ტყეებში, პატარ-პატარა ჯგუფებად. იკვებებიან ბალახით, ზოგჯერ ჭამენ ხის ქერქსა და ფესვებს, სოკოებს. შობენ 2-3 ნაშიერს. ადგილობრივი მოსახლეობა ბეწვისათვის ანადგურებს.
ლიტერატურა
ჩანთოსნები
ბოდრუმი

ბოდრუმი (ძველი სახელწოდება ჰალიკარნასი) — თურქეთის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული კურორტი. მდებარეობს მუღლის პროვინციაში, ანთალიიდან დაახლოებით 300 კმ-ის დაშორებით.
ბოდრუმი ითვლება ეგეოსის ზღვის სანაპიროზე ყველაზე ლამაზ ქალაქად და ტურიზმისა და დასვენების პოპულარულ ცენტრად.
ლიტერატურა
Bodream, Jean-Pierre Thiollet, Anagramme Ed., 2010. ISBN 978-2-35035-279-4
თურქეთის ქალაქები
la:Halicarnassus
გიორგი ხაბეიშვილი

გიორგი ხაბეიშვილი (დ. 24 ოქტომბერი, 1963) — ქართველი ექიმი-კარდიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1963 წლის 24 ოქტომბერს, ქალაქ თბილისში.
1987 წელს დაამთავრა მოსკოვის სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი, ხოლო 1988 წელს სუბორდინატურა.
იყო რუსთავის სასწრაფო დახმარების ექიმი 1988-1989 წლებში. თბილისის პირველი საავადმყოფოს რეინიმატოლოგი 1989-1998 წლებში. არის გულისა და სისხლძარღვთა კლინიკის ხელმძღვანელი 1998 წლიდან. 2011 წლიდან გერმანულ-ქართული კლინიკა „ევრომედის“ ხელმძღვანელი.
გამოქვეყნებული აქვს 18 სამეცნიერო ნაშრომი და 2 მონოგრაფია, საქართველოს, რუსეთისა და აშშ-ის სამეცნიერო ჟურნალებში.
ლიტერატურა
ვინ ვინ არის საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, გვ. 574, თბ., 2006.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 1963
დაბადებული 24 ოქტომბერი
თბილისში დაბადებულები
ქართველი ექიმები
აბულბეილი

აბულბეილი — სოფელი აზერბაიჯანში,თოუზის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 5,653 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
თოუზის რაიონის სოფლები
რაინჰაიტსგებოტი

რაინჰაიტსგებოტი (სისუფთავის მოთხოვნა) — კანონი, რომელიც კონტროლს უწევს გერმანიაში ლუდის სისუფთავეს. კანონის თანახმად ლუდის წარმოებისათვის უნდა გამოიყენებოდეს მხოლოდ 3 ინგრედიენტი: წყალი, ქერი და სვია.
კანონი გამოვიდა ქალაქ ინჰოლშტადტში (ბავარიის საჰერცოგო) 1516 წლის 23 აპრილს. ამ კანონში დადგენილი იყო ლუდის წარმოებისა და ვაჭრობის წესები. 1906 წლიდან ეს კანონი გერმანიის იმპერიის მთელ ტერიტორიაზე ვრცელდება. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ გერმანიაში ყველა კანონი, რომელიც ლუდს ეხებოდა, ერთიანდება კანონში ლუდის გადასახადებზე, რომელიც 1923 წლის 9 ივლისს გამოიცა და 1952 წელს ჩასწორდა.
ცნობები
ამ კანონს ხუთასწლიანი ისტორია აქვს და მასთან დაკავშირებით რამდენიმე ფაქტი უნდა აღინიშნოს. ბავარიის კანონი „ლუდის სისუფთავეზე“ 1516 წლიდან ერთ-ერთ უძველეს კანონად ითვლება, რომელიც ოდესმე დაწესებულა საკვებ პროდუქტებზე. შემდეგ კანონი ნაციონალურ ჭრილში გადაიყვანეს და „გერმანული კანონი ლუდის სისუფთავეზე“, საბოლოოდ კი „კანონი ლუდის წარმოებაზე“ დაარქვეს. ევროპის ბაზრის ლიბერალიზაციის დროს, კანონი მთლიანად ევროპაზე გავრცელდა. ინგრედიენტები შევიდა სახელით „დაშვებული ინგრედიენტები“, რომელშიც ლუდი დაცულია როგორც „ტრადიციული კვების პროდუქტი“. ბავარიელებისთვის ლუდის სისუფთავეზე კანონი ნაპოვნია თიურინგიაშიც, რომელიც 82 წლით გვიან გამოსცეს, ვიდრე ბავარიაში. ჯერ კიდევ 1351 წელს ქ. ერფურტში გამოცემული იყო შიდა წესდება თუ როგორ უნდა დამზადებულიყო ლუდი მკაცრად განსაზღვრული ინგრედიენტებით. მიუნხენის მუნიციპალიტეტმა ლუდის წარმოებაზე კონტროლი 1363 წელს დაიწყო. პირველი ცნობა, რომ ლუდის ხარშვისას უნდა გამოეყენებინათ მხოლოდ ქერი, სვია და წყალი 1453 წლით თარიღდება. ამ დროისათვის თიურინგიაში კანონი უკვე 20 წლის მიღებული იყო. 1434 წელს მიღებული კანონი ვაისენზეში (თიურინგია) გამოიცა და შუა საუკუნეების რუნებურგში 1999 წელს ერფურტთან ახლოს იქნა ნაპოვნი.
რესურსები ინტერნეტში
რაინჰაიტსგებოტი, ინგლისური თარგმანი
ლუდპურიტანელობა. არსებობდა კანონი?
ბავარიელი ლუდის მხარშავების კავშირი
ლუდი
ჯენერალ ელექტრიკის შენობა

ჯენერალ ელექტრიკის შენობა
ჯერენალ ელექტრიკის შენობა (GE Building) — არტ-დეკოს სტილის ცათამბჯენი როკფელერის ცენტრში, მიდთაუნ მანჰეტენზე, ნიუ-იორკი. 1988 წლამდე ცნობილი, როგორც არ-სი-ეი ბილდინგი (RCA Building), შენობა განთქმულია, მასში განთავსებული სატელევიზიო ქსელის NBC შტაბ-ბინით. 259 მ სიმაღლის 70 სართულის შენობა სიდიდთ მერვეა ნიუ-იორკში და 31-ე აშშ-ში.
ნიუ-იორკის არქიტექტურა
მანჰეტენი
არტ-დეკო
Solenopsis targuia

Solenopsis targuia — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
345

345
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია