PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Camponotus planus fidelis

Camponotus planus fidelis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
Camponotus
სანქალანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

სანქალანი (მრავალმნიშვნელოვანი)
სანქალანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
სანქალანი — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში.
სანქალანი — მწვერვალი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში, სოფელ ბიჯოში.
Anastasia Virsaladze

Anastasia Virsaladze née Abdushelishvili, Georgian: ანასტასია ვირსალაძე, (November 11, 1883 – September 5, 1968) was a Georgian concert pianist and music teacher. In 1921, she began to teach at the Tbilisi Conservatory. Promoted to professor in 1929, she remained there until her retirement in 1966, teaching over 100 pianists. Among her most prominent students were Dmitri Bashkirov, Lev Vlassenko and her own granddaughter Eliso Virsaladze.
Biography
Born in Kutaisi on 11 November 1883, Anastasia Virsaladze studied at the Saint Petersburg Conservatory under Anna Yesipova, graduating in 1909 with distinction. She married Spiridon Virsaladze (1869–1930), a prominent physician in Tbilisi.
After engaging in concert performances, in 1921 she began teaching at the Tbilisi Conservatory where she was promoted to professor in 1932, heading the piano department for an extended period. She performed in Berlin in 1926 and was probably the first Georgian pianist to perform in the United States where she met many American composers, frequently playing their works.
At the Conservatory, she was active in the Talented Children Group from 1934 to 1938. During her career, she taught over a hundred pianists, including Dmitri Bashkirov, Lev Vlassenko and in particular her granddaughter Eliso Viraladze whom she taught from the age of nine. She later taught her while she was a student at the conservatory.
Anastasia Virsaladze was the first Georgian woman to receive a higher education in music. She died in Tbilisi on 5 September 1968.
References
1883 births
1968 deaths
Musicians from Tbilisi
Academic staff of Tbilisi State Conservatory
People's Artists of Georgia
Recipients of the Order of Lenin
Recipients of the Order of the Red Banner of Labour
Classical pianists from Georgia (country)
Educators from Georgia (country)
Women music educators from Georgia (country)
Soviet music educators
Soviet pianists
Soviet women pianists
Women pianists from Georgia (country)
Burials at Didube Pantheon
ავდოტივკა

ავდოტივკა — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს დნიპროპეტროვსკის ოლქის კრივი-რიჰის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 393 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
კრივი-რიჰის რაიონის სოფლები
959

959
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
1 ოქტომბერი : ედვი — ინგლისის მეფე
ნოემბერი
9 ნოემბერი : კონსტანტინე VII — ბიზანტიის იმპერატორი (დ. 905)
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
Levan Davitashvili

Levan Davitashvili is a Georgian Politician who is serving as Vice Prime Minister of Georgia from July 2021 and Minister of Economy. He previously served as the Minister of Environmental Protection and Agriculture from 2016 to 2022.
Career
From December 2017 to September 2022, he was Minister of Environmental Protection and Agriculture. On 9 February 2021, he became Minister of Economy and Sustainable Development. In July 2021 he was appointed as Vice Prime Minister of Georgia.
References
Living people
1978 births
გოვერნადორ-ეუჟენიუ-ბარუსი

გოვერნადორ-ეუჟენიუ-ბარუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 145 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პრეზიდენტი-დუტრას შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 991 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19.57 კმ²-ზე. ფართობი 816 992 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მარანიანი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჯრარბი

ჯრარბი
ჯრაბი — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 686 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 604 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 2.79 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
არმავირის პროვინციის სოფლები
ოლივედუსი

ოლივედუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 559 მეტრზე. მიეკუთვნება პარაიბის შტატის აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კურიმატაუ-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 627 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11.41 კმ²-ზე. ფართობი 317 915 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარაიბა
ბრაზილიის შტატები
პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირი

საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირი (IGU) — მსოფლიოს გეოგრაფთა საერთაშორისო სამეცნიერო გაერთიანება. პირველი საერთაშორისო კონგრესი ჩატარდა 1871 წელს ქალაქ ანტვერპენში. თანამედროვე სახით ოფიციალურად დაარსდა 1922 წელს ბელგიის ქალაქ ბრიუსელში. ხელმძღვანელი ორგანოა — აღმასრულებელი კომიტეტი, რომელიც შედგება პრეზიდენტის, 8 ვიცე-პრეზიდენტის, გენერალური მდივნისა და ხაზინადარისგან. ადრეული წლებიდანვე გეოგრაფთა სამეცნიერო გაერთიანებამ გამოიმუშავა საერთაშორისო ორგანიზაციის სტრუქტურა, რომელიც დღემდე არსებობს.
დღეს, ისევე როგორც XIX საუკუნის მიწურულს, საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის სტრუქტურა შეიცავს 3 ძირითად კომპონენტს: გენერალური ასამბლეა, რომელიც გვევლინება კავშირის უმაღლეს ორგანოდ და შედგება დელეგატებისაგან. გენერალური ასამბლეის სხდომა იმართება კონგრესის მსვლელობისას. აღმსასრულებელი კომიტეტი შედგება პრეზიდენტის, 8 ვიცე-პრეზიდენტის, გენერალური მდივნისა და ხაზინადარისგან. კომისიები და კვლევითი ჯგუფები მოქმედებენ მუდმივ საფუძველზე. საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირმა თავისი არსებობის მანძილზე მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში ჩაატარა დაახლოებით 30-მდე საერთაშორისო კონგრესი, რომელიც თავის მხრივ, იმართება 4 წელიწადში ერთხელ.
საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის მიზანია გეოგრაფიული კვლევის კოორდინაცია მსოფლიო მასშტაბით, გეოგრაფიული კვლევის შედეგების მოსმენა გეოგრაფიულ კონგრესებსა და რეგიონულ კონფერენციებზე და მათი პუბლიკაცია.
ამჟამად საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირი აერთიანებს გეოგრაფებს მსოფლიოს 87 ქვეყნიდან. კონგრესებს შორის მუშაობს 34 კომისია და 4 კვლევითი ჯგუფი, რომლებიც მოიცავენ გეოგრაფიის პრობლემების ფართო სპექტრს.
საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის სამუშაო ენებია ინგლისური და ფრანგული. საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის საქმიანობის შედეგები რეგულარულად ქვეყნდება ბიულეტენებში, რომელიც გამოიცემა 2 ენაზე წელიწადში რამდენიმეჯერ და აგრეთვე საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის ოფიციალურ საიტზე.
აღსანიშნავია, რომ საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის ვიცე-პრეზიდენტი 1972-1979 წლებში იყო ქართველი გეოგრაფი თეოფანე დავითაია.
პრეზიდენტები
რესურსები ინტერნეტში
საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირი / Union Géographique Internationale
საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირი / Russian National Committee
სქოლიო
გეოგრაფიული საზოგადოებები
კახი ასათიანი

კახი ასათიანი (დ. 1 იანვარი, 1947, თელავი, საქართველოს სსრ — გ. 20 ნოემბერი, 2002, თბილისი, საქართველო) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. იცავდა თბილისის „დინამოსა“ და საბჭოთა კავშირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ღირსებას. 1968 წლის ევროპის ჩემპიონატისა და 1970 წლის მექსიკის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1967). საქართველოს სსრ დამსახურებული მწვრთნელი (1978).
ბიოგრაფია
საკლუბო კარიერის მანძილზე მხოლოდ თბილისის „დინამოს“ ღირსებას იცავდა, რომლის შემადგენლობაში საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის უმაღლესი ლიგის 218 შეხვედრაში 27 გოლი გაიტანა.
1973 წელს თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში საერთაშორისო ამხანაგური საფეხბურთო ტურნირის ე. წ. „კარაველას თასის“ — ტროფეო კოლომბინოს გამარჯვებული ხდება, სადაც ტურნირის ფინალში თბილისის დინამოელები ლისაბონის „ბენფიკას“ ანგარიშით 3–1 ამარცხებენ.
საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების რიგებში ჩაატარა 16 მატჩი და გაიტანა 5 გოლი. საბჭოთა ნაკრებთან ერთად მონაწილეობდა 1968 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატსა და 1970 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატში. პირველი ფეხბურთელი მსოფლიოს ჩემპიონატების ისტორიაში, რომელმაც ყვითელი ბარათი მიიღო.
საფეხბურთო კარიერის დასრულების შემდეგ იყო თბილისის „დინამოს“ მთავარი მწვრთნელი (1987) და გუნდის უფროსი (1978–1982), საქართველოს ვეტერან ფეხბურთელთა კავშირის თავმჯდომარე (1990), საქართველოს სპორტის სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარე (1990), საქართველოს სპორტისა და ტურიზმის მინისტრი (1991–1992), საქართველოს სპორტის სახელმწიფო დეპარტამენტის თავმჯდომარე (1993–2000). მოგვიანებით, კერძო ბიზნესში გადავიდა. იკავებდა „აირზენას“ ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობას. გამოქვეყნებული აქვს ორი მონოგრაფია.
2002 წლის 20 ნოემბერს, თბილისში, დაუდგენელმა პირებმა კახი ასათიანი საკუთარ მანქანაში ჩაცხრილეს.
მიღწევები
საკლუბო
დინამო თბილისი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
ბრინჯაოს პრიზიორი (4): 1967, 1969, 1971, 1972
საბჭოთა კავშირის თასი
ფინალისტი: 1970
კარაველას თასი
თასის მფლობელი: 1973
ინდივიდუალური
№1: 1969
№3: 1967, 1970
საინტერესო ფაქტები
სამჯერ იყო დასახელებული საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში. აქედან ერთხელ აღიარებული იყო სსრ კავშირის წლის საუკეთესო ნახევარმცველად.
პირველი ფეხბურთელი მსოფლიო ჩემპიონატების ისტორიაში, რომელმაც ყვითელი ბარათი მიიღო.
2011 წლის 17 მაისს საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტროს გადაწყვეტილებით, თბილისის „დინამოს“ მიერ თასების მფლობელთა თასის მოპოვების 30 წლის იუბილესთან დაკავშირებით 1981 წლის თბილისის „დინამოს“ სრულ შემადგენლობასა და სამწვრთნელო შტაბთან ერთად — კახი ასათიანს საქართველოს სპორტის რაინდის წოდება მიენიჭა.
ბიბლიოგრაფია
პერიოდიკა
რესურსები ინტერნეტში
უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი
კომენტარები
სქოლიო
თელავში დაბადებულები
დაბადებული 1 იანვარი
დაბადებული 1947
გარდაცვლილი 20 ნოემბერი
გარდაცვლილი 2002
ქართველი ფეხბურთელები
საბჭოთა ფეხბურთელები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები
საბჭოთა ფეხბურთის მწვრთნელები
თბილისის დინამოს მწვრთნელები
საბჭოთა კავშირის ნაკრების ფეხბურთელები
საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები
1970 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
კახი
სუსილო ბამბანგ იუდჰოიონო

სუსილო ბამბანგ იუდჰოიონო (დ. 9 სექტემბერი 1949, პაჩიტანი, ინდონეზია) — ინდონეზიელი პოლიტიკური მოღვაწე. ინდონეზიის მეექვსე და პირველი ხალხის მიერ პირდაპირ არჩეული პრეზიდენტი 2004-2014 წლებში.
2009 წლის 8 ივლისს ხელმეორედ აირჩიეს პრეზიდენტად და შეუდგა ქვეყნის მეთაურის მოვალეობის შესრულებას მეორე საპრეზიდენტო ვადით.
საინტერესო ცნობები
სხვა მრავალი ინდონეზიელის მსგავსად, მას არ გააჩნია გვარი „სუსილო ბამბანგ იოდჰოიონო“ მისი სახელია.
რესურსები ინტერნეტში
President of Indonesia, Dr. H. Susilo Bambang Yudhoyono
ინდონეზიელები
ინდონეზიის პრეზიდენტები
ინდონეზიელი პოლიტიკოსები
დაბადებული 1949
დაბადებული 9 სექტემბერი
Kəbirli, Beylagan

Kəbirli, Beylagan
Kəbirli (also, Kebirli) is a village and municipality in the Beylagan Rayon of Azerbaijan. It has a population of 4,250.
Notable natives
Mukhtar Gasimov — National Hero of Azerbaijan.
References
Populated places in Beylagan District
ოქროპირიძე

ოქროპირიძე
საკუთარი სახელი ოქროპირიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ალექსანდრე (ოქროპირიძე) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე
ლეონიდე (ოქროპირიძე) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი
პიროსი (ოქროპირიძე) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე
ქართული გვარები
Amazasp II of Iberia

Amazasp II of Iberia
Amazasp II (sometimes Latinized as Amazaspus) was a king of Iberia (Kartli, modern central and eastern Georgia) and the last in the P’arnavaziani line according to the medieval Georgian chronicles. A son and successor of P’arsman III, he is assumed to have ruled in the latter quarter of the 2nd century, from 185 to 189 according to Cyril Toumanoff.
The name Amazasp derives from Middle Persian *Hamazāsp, ultimately from Old Persian Hamāzāspa. Although the precise etymology of *Hamazāsp/Hamāzāspa remains unresolved, it may be explained through Avestan *hamāza-, "colliding/clashing" + aspa-, "horse" i.e. "one who possessed war steeds".
The Georgian chronicles describe, in detail, Amazasp’s victory over the invading Alans and his reciprocal raid into the Alan lands. His four-year-long reign is reported to have terminated in a revolt of his nobles supported by Armenia and the Alans. Amazasp was killed in battle and succeeded by his rebel nephew, Rev I.
In 1996, an incomplete Greek inscription mentioning "Amazaspos, great king of the Iberians" was discovered at Bagineti in Mtskheta, the ancient capital of Iberia. According to Tinatin Kaukhchishvili's reconstruction of the damaged text, Amazasp appears to have been married to the daughter of Vologases, king of Armenia. This can be either Amazasp II or the earlier Iberian king Amazasp I, while Vologases is Vologases I (r. 117–138/140) or Vologases II (r. c. 180–191). Another related Greek inscription unearthed at Bagineti mentions Queen Drakontis, identified by David Braund with the queen mentioned in the first inscription. These inscriptions also bring into light a high courtier of Amazaspus, the "rearer" or "foster-father" (τροφεύς) Anagranes.
References
189 deaths
2nd-century monarchs in Asia
2nd-century births
Pharnavazid kings of Iberia
Lezgic languages

Lezgic languages
The Lezgic languages are one of seven branches of the Northeast Caucasian language family. Lezgin and Tabasaran are literary languages.
Classification
Peripheral: Archi – 970 speakers
Samur (Nuclear Lezgic)
Eastern Samur
Udi – 6,600 speakers
Lezgin–Aghul–Tabasaran
Lezgian – 630,000 speakers
Aghul – 29,300 speakers
Tabasaran – 126,900 speakers
Southern Samur
Kryts – 5,000
Budukh – 200 speakers
Jek – 1500 speakers
Western Samur
Rutul – 36,400 speakers
Tsakhur – 22,300 speakers
The voicing of ejective consonants
The Lezgic languages are relevant to the glottalic theory of Indo-European, because several have undergone the voicing of ejectives that have been postulated but widely derided as improbable in that family. The correspondences have not been well worked out (Rutul is inconsistent in the examples), but a few examples are:
Non-Lezgic: Avar ; Lezgic: Rutul , Tsakhur 'name'
Non-Lezgic: Archi , Lak ; Lezgic: Rutul , Tabassaran , Aɡul 'beard'
Non-Lezgic: Avar ; Lezgic: Tabassaran 'moon'
A similar change has taken place in non-initial position in the Nakh languages.
See also
Languages of the Caucasus
Northeast Caucasian languages
References
External links
Lezgic basic lexica at the Global Lexicostatistical Database
Lezgian languages
Northeast Caucasian languages
Languages of Azerbaijan
Languages of Russia
tr:Lezgice
Cheungbeia mindanensis

Cheungbeia mindanensis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
Haiti at the 1928 Summer Olympics

Haiti at the 1928 Summer Olympics
Haiti competed at the 1928 Summer Olympics in Amsterdam, Netherlands. The country's delegation consisted of two track and field athletes, V.A. Theard and Silvio Cator. Cator took second place in the long jump, winning Haiti's first silver medal and the second medal for Haiti of any type.
Medalists
Athletics
Key
Note–Ranks given for track events are within the athlete's heat only
Q = Qualified for the next round
q = Qualified for the next round as a fastest loser or, in field events, by position without achieving the qualifying target
NR = National record
N/A = Round not applicable for the event
Bye = Athlete not required to compete in round
NP = Not placed
Men
Track & road events
Men
Field Events
References
International Olympic Committee results database
Nations at the 1928 Summer Olympics
1928
Summer Olympics
მანადგურებელი ფარიანა

მანადგურებელი ფარიანა — მწუწნავი მწერი კოქციდების ქვერიგისა. ჩაის ბუჩქის მავნებელია. აზიანებს ფოთლებს. დედლის ყვითელი სხეული მთლიანად დაფარულია ბაცი ყავისფერი ან მონაცისფრო ფარით. მამალი ფრთიანია. მანადგურებელი ფარიანა პატარაა (ფარის დიამეტრი 1,5-1,8 მმ) და ძნელი შესამჩნევია. წლის განმავლობაში 2-3 თაობა ვითარდება. დედალი 60-100-მდე კვერცხს დებს. მანადგურებელი ფარიანა იწვევს მცენარის დასუსტებას, ფოთლის ცვენას და ხმობას.
ბრძოლის ღონისძიებანი: ჩაის პლანტაციებში სასარგებლო მტაცებელი ჭიამაიების გაშვება, ძლიერ დაზიანებულ მცენარეებზე პესტიციდების შეახურება ან ფუმიგაციის ჩატარება.
ლიტერატურა
ნახევრადხეშეშფრთიანები
Mixaylovka

Mixaylovka is a village and the least populous municipality in the Goygol Rayon of Azerbaijan. It has a population of 146.
References
Populated places in Goygol District
ბოჭორმის მეორე ეკლესია

ბოჭორმის მეორე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბოჭორმის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 1 კილომეტრზე, ქისტაურებში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (5,5 x 4,2 მეტრი), ნაგებია ნატეხი ქვით. ორივე მხრიდან არქიტრავით გადახურული შესასვლელი სამხრეთ კედელშია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გარეთკენ შევიწროებული ოთხკუთხა სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშია. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, მიდგმულია თლილი ქვიშაქვის ოთხწახნაგა ტრაპეზი. კამარა ნახევარწრიული ფორმისაა.
ლიტერატურა
თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
პარალიმპიური თამაშები

პარალიმპიური თამაშები — ოლიმპიური თამაშების მსგავსი საერთაშორისო სპორტული შეჯიბრება თანდაყოლილი ან შეძენილი ფიზიკური შეზღუდვის მქონე ადამიანებისთვის. საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის დახმარებით ტარდება ოთხ წელიწადში ერთხელ, იქვე, სადაც ოლიმპიური თამაშები იმართება. ასპარეზობის შემოღების იდეა უკავშირდება ინგლისელი ნეიროქირურგის — ლუდვიგ გუტმანის სახელს, რომელმაც მეორე მსოფლიო ომის დროს ქალაქ ეილსბერიში, სტიკ-მენდევილის ჰოსპიტლის ბაზაზე ხერხემლის ტრავმების სამკურნალო ცენტრი დააარსა. მან პირველმა ჩართო აქტიური სპორტი იმ ჯარისკაცთა რეაბილიტაციის პროცესში, რომლებსაც ზურგის ტვინი ჰქონდათ დაზიანებული. 1948 წლის 28 ივლისს სტოკ-მენდევილის ჰოსპიტალში გაიმართა პირველი შეჯიბრება მშვილდოსნობაში შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა შორის, მონაწილენი სარბიელზე ეტლებით გამოვიდნენ. ტურნირი სიმბოლურად დაემთხვა ლონდონის ოლიმპიური თამაშების გახსნის თარიღს. 1956 წელს ლუდვიგ გუტმანმა შეიმუშავა ქარტია, რომელიც საფუძვლად დაედო შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა სპორტის განვითარებას მთელ მსოფლიოში. 1960 წელს, რომის XVII ოლიმპიური თამაშების დამთავრებისთანავე გაიმართა შშმ პირთა საერთაშორისო შეჯიბრება ერთდროულად რამდენიმე სპორტულ დისციპლინაში. მონაწილეობდა 23 ქვეყნის 400-მდე სპორტსმენი.
1976 წელს შვეიცარიაში გაიმართა ზამთრის პირველი თამაშები შშმ პირებისთვის. 1988 წელს, სეულის ოლიმპიადის დასრულების შემდეგ, ორგანიზატორებმა ოლიმპიური დარბაზები და სტადიონები შშმ პირებს დაუთმეს. აქედან მოყოლებული, ამ შეჯიბრებას პარალიმპიური თამაშები ეწოდება. 1982 წელს შეიქმნა შშმ პირთა სპორტის მსოფლიო ორგანიზაციის საკოორდინაციო კომიტეტი, რომელმაც ხელი შეუწყო პარალიმპიური მოძრაობის პოპულარიზაციასა და გაფართოებას.
1989 წლიდან ჩამოყალიბდა საერთაშორისო პარალიმპიური კომიტეტი. დღეს მის შემადგენლობაში შედის 163 ქვეყნის ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტი და 5 საერთაშორისო სპორტული ფედერაცია. პარალიმპიელები მონაწილეობენ 20-ზე მეტ სპორტულ დისციპლინაში. მათ შორისაა: მშვილდოსნობა, ტყვიის სროლა, მძლეოსნობა, ძალოსნობა, ველოსპორტი, კალათბურთი, ფეხბურთი, ჰოკეი, ფარიკაობა, თხილამურობა, მაგიდის ჩოგბურთი და სხვა სახეობები.
ქართული პარალიმპიური კომიტეტი 90-იანი წლებიდან არსებობს, თუმცა პარალიმპიურმა კომიტეტმა განვითარება 2006 წლიდან დაიწყო და პირველად საქართველოს დელეგაციამ 2008 წლის პეკინის პარალიმპიურ თამაშებზე მიიღო მონაწილეობა. პეკინში საქართველოს სახელით ერთი ათლეტი — იაგო გორგოძე ასპარეზობდა ძალოსნობის დისციპლინაში და შედეგად მე-8 ადგილი დაიკავა.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური ვებ-გვერდი
საქართველოს პარალიმპიური კომიტეტი
საქართველოს ოლიმპიური კომიტეტი
Paralympic Sport TV, web-TV channel of the International Paralympic Committee (IPC)
Paralympic Games – Facts and figures
ოლიმპიური თამაშები
მარიამ ბოკერია

მარიამ ბოკერია
მარიამ სევერიანეს ასული ბოკერია (დ. 4 იანვარი, 1901 [ძვ. სტ. 22 დეკემბერი, 1900], ბაქო ― გ. 15 ოქტომბერი, 1975, თბილისი) — ქართველი პედიატრი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1950), პროფესორი (1950); საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1961).
ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი 1926 წელს. 1947-1974 წლებში იყო ექიმთა დახელოვნების თბილისის სახელმწიფო ინსტიტუტის პედიატრიის კათედრის გამგე. 1974–1975 წლებში ამავე კათედრის კონსულტანტი, 1960–1971 წლებში საქართველოს პედიატრთა სამეცნიერო საზოგადოების თავმჯდომარე.
მარიამ ბოკერიამ შეისწავლა ქრომაფინული სისტემის განვითარება ბავშვებში და მისი ცვლილებები ბავშვთა ზოგიერთი დაავადების დროს, სასუნთქი გზების დაავადებანი ბავშვებში, ბავშვთა ტუბერკულოზის თავისებურებანი და სხვა. იკვლევდა მუცლადყოფნის დროს განვითარებული ბავშვთა დაავადებებისა და სიკვდილიანობის მიეზეზებს. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით და მედლებით.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 4 იანვარი
დაბადებული 1901
გარდაცვლილი 15 ოქტომბერი
გარდაცვლილი 1975
ბაქოში დაბადებულები
ქართველი პედიატრები
შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ბიორნ ენგლენი

ბიორნ ენგლენი (ნამდვილი სახელი: ბიორნ ერიკ ენგლენი, დ. 1971 წელს, ვეკშიო, შვედეთი) — შვედი ბასისტი, რომელიც უკრავს ჯგუფებში სოულ საინი და ინგვი მალმსტინის Rising Force. იგი უკრავდა ასევე MSG-ში და Quiet Riot-ში.
ბიოგრაფია და მუსიკალური კარიერა
ბიორნ ენგლენი დაიბადა შვედეთში, 1971 წელს, ვეკშიოს მუნიციპალიტეტში, კრონებერგის მახლობლად. ბავშვობიდან მუსიკით იყო გატაცებული და მისი ფავორიტი ჯგუფი კისი იყო.
უკვე მეხუთე და მეექვსე კლასის მოსწავლეობის დროს იმ მეგობრების წრეში ტრიალებდა, ვინც თაყვანს სცემდა ჯგუფებს Judas Priest, AC/DC, Motley Crue და ინგვი მალმსტინს და გიტარებზე და დასარტყამ ინსტრუმენტებზე ცდილობდნენ დაკვრას, ბიორნის სურვილი კი ბას გიტარაზე დაკვრა იყო. როდესაც მეშვიდე კლასში გადავიდა, ერთმა ახალმოსულმა სკოლელმა პირველად აჩვენა ნამდვილი ბას–გიტარა და რამდენიმე ბლუზის აკორდი, რის შემდეგადაც ბას გიტარა საბოლოოდ გადაიქცა მის სათაყვანებელ ინსტრუმენტად და ცხოვრების მიზნად.
15 წლის ასაკში, ის უკვე სტივ ჰარისსა (აირონ მეიდენი) და ბობ დეიზლის (ოზი ოსბორნი) უყურებდა და მიუხედავად დედის სურვილისა, თავი დაენებებინა ამ წამოწყებას, 1993 წელს ლოს ანჟელესში გადავიდა საცხოვრებლად და სწავლა გააგრძელა ბასის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში – ჰოლივუდის ეგიდის მუსიკოსთა ინსტიტუტში. მან მთელი მისი გულმოდგინებით დაიწყო სწავლა ისეთ დიდი რანგის ბასისტ–მასწავლებლებისაგან როგორიც არიან ტიმ ბოგერტი, პატერ სმითი, სტივ ბეილი და ელექსის სკლაირევსკი. სწავლასთან ერთად, მან დაიყო კლუბებსა და სტუდიებში დაკვრა. 1994 წელს ის შემთხვევით წააწყდა განცხადებას, რომ ცნობილი ჯგუფი Quiet Riot ბასისტს ეძებდა. მან ჯგუფს გაუგზავნა თავისი დემო და სულ მალე მისი ვოკალისტის კევინ დუბროუს სატელეფონო ზარით ჯგუფის წევრიც გახდა და 1995 წელს მის ტურნეზე დაუკრა.
ამ მოვლენიდან მოყოლებული მისი მუსიკალური კარიერა ითვლის მსოფლიოში აღიარებული არაერთი ვარსკვლავის, როკ ჯგუფის ერთობლივ პროექტში მონაწილეობას: რობინ მაკქოლი, რიკი ჰენდრქსი, რეინბოუ, ბლიდი, სოულ საინი, Heaven & Earth, უაით დაიამონდი, ტამპლინი, Foreigner, Guns N' Roses, Journey, კორნი, Dream Theater, უაიტსნეიკი, ნაით რეინჯერი, ჰარტი, ჯუდას პრისტი, დევიდ ლი როთი, დიო, ოზი ოსბორნი, ელტონ ჯონი, სტივ ვაი, ტონი მაკალპინი და სხვ. დაკრული აქვს 1500 კონცერტში და მონაწილეობა მიღებული აქვს 30 ალბომის ჩაწერაში, მათ შორის, აღიარებული Deep Purple-ის ალბომის ჩაწერაშიც.
2008 წლიდან, მისი მუსიკალური მოღვაწეობის ბოლო პუნქტი გახდა ნეო–კლასიკური მძიმე მეტალის პიონერთან, ვირტუოზ გიტარისტსა და კომპოზიტორთან, ინგვი მალმსტინთან ერთად მუშაობა. ბიორნ ენგლენი ინგვის დრამერის, პატრიკ იუჰანსონის მეგობარი იყო ჯერ კიდევ შვედეთიდან, ერთად დაკრული ჰქონდათ არაერთ კონცერტზე. 2007 წელს NAMM –ის (უდიდესი ინსტრუმენტების სავაჭრო ყოველწლიური შოუ–გამოფენა) შოუსათვის მალმსტინს ბას გიტარისტი სჭირდებოდა, პატრიკმა მას პროტეჟეობა გაუწია ინგვისთან. მან ეს იშვიათი შანსი შესანიშნავად გამოიყენა და მალმსტინის ჯგუფის წევრი გახდა.
2010 წლის აპრილში მან მალმსტინთან ერთად დაუკრა ისრაელისა და რუსეთის ტურნეებზე.
ბიორნს ჰყავს თავისი ჯგუფი, სახელწოდებით სოულ საინი, რომელთან ერთად 2010 წლის მარტში შვედეთის ტურნე გამართა.
ცნობილია თავისი პედაგოგიური მუშაობითაც, ე.წ. "მასტერ კლასებით".
სქოლიო
რესურსები ინტერნეტში
ბიოგრაფია ოფიციალურ საიტზე
სოულ საინის ოფიციალური საიტი
სოულ საინი საიტზე MySpace
ინგვი მალმსტინის ოფიციალური საიტი
შვედი მუსიკოსები
დაბადებული 1971