PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
სიგიზმუნდ III ვაზა

სიგიზმუნდ III ვაზა
სიგიზმუნდ III (დ. 20 ივნისი, 1566 — გ. 30 აპრილი, 1632 ) — პოლონეთის მეფე და ლიტვის დიდი მთავარი 1587 წლის 27 დეკემბრიდან, შვედეთის მეფე 1592 წლის 27 ნოემბრიდან - 1599 წლის ივლისამდე, გუსტავ ვაზას და სიგიზმუნდ I ხუცესი შვილიშვილი, შვედეთის მეფის იოჰან III-ისა და კატერინა იაგელონკას ვაჟი.
რეჩ პოსპოლიტის ტახტზე არჩევის შემდეგ, სიგიზმუნდი ცდილობდა თავის მმართველობის ქვეშ მოექცია რეჩ პოსპოლიტა და შვედეთი. მოკლე ხნით ეს მან კიდევაც შეძლო. 1592 წელს მან პირადი უნიით გააერთიანა ორივე სახელმწიფო, მაგრამ 1595 წელს შვედეთის პარლამენტმა სედერმანლანდის ჰერცოგი შვედეთის რეგენტად, არმყოფი მეფის მაგივრად. სიგიზმუნდა თავისი დარჩენილი ცხოვრების დიდი ნაწილი დახარჯა დაკარგული ტახტის დასაბრუნებლად.
სიგიზმუნდი საკმაოდ წინააღმდეგობრივ ფიგურად დარჩა პოლონეთის ისტორიაში. ერთი მხრივ, მისი დიდი ხნის მმართველობა რეჩ პოსპოლიტის სიძლიერის პიკს ემთხვევა. მეორე მხრივ, მისი მმართველობის დროს გამოჩნდა დაკნინების პირველი ნიშნები, რომლებმაც შემდგომ გამოიწვია პოლონეთ-ლიტვის სახელმწიფო.
მმართველობის დასაწყისი
დაიბადა 1566 წლის 20 ივნისს ციხე-დარბაზ გრიპსხოლმიში, სადაც დედამისი კატერინა თავის მეუღლეს იოჰანს თან ახლდა - რომელიც საკუთარი ძმის ერიკ XIV მიერ იყო ჩამწყვდეული.
როგორც იაგელონების შთამომავალი დედის მხრიდან, 21 წლის პრინცი სიგიზმუნდი 1587 წელს არჩეულ იქნა პოლონეთის მეფედ, თავისი დეიდის ანნა იაგელონკის და გვირგვინის დიდი გეტმანის იან ზამოისკის დიდი ძალისხმევით. იაგელონების შვედი შთამომავლის მოწვევით პოლონეთის ტახტზე, პოლონეთის მხარე იმედოვნებდა შვედეთთან მოეგვარებინა ტერიტორიული პრობლემა და მიეღო სადავო მიწები ჩრდილოებით.
მალე კორონაციის შემდეგ სიგიზმუნდმა გაილაშქრა თავის მოწინააღმდეგეზე, ავსტრიის ერცჰერცოგ მაქსიმილიანზე; რომელიც დამარცხებული იქნა და ტყვედ ჩავარდა (1588), თუმცა გაათავისუფლეს 1589 წლის შეთანხმების შემდეგ, რომლის მიხედვით უარი თქვა პრეტენზიაზე პოლონეთის ტახტზე. სიგიზმუნდი არც თავისი გარეგნობით, არც ხასიათით პოლონელებს არ მოეწონათ; მის მიმართ უარყოფითი დამოკიდებულება უფრო გაიზარდა, მას შემდეგ რაც ის გაემგზავრა რეველში, მამასთან შესახვედრათ (1589), ის საიდუმლოდ შევიდა მოლაპარაკებაში ერნესტთან, ავსტრიის ჰერცოგთან, რომელიც ცნობილი პირობებით თანახმა იყო უარი ეთქვა პოლონეთის ტახტზე მის სასარგებლოდ. ახალგაზრდა მეფემ ვერ მოახერხა დაემსახურებინა ძლიერი ზამოისკის სიმპატიები. პირველი უთანხმოება მათ შორის გამოიწვია ესტონეთმა, რომლის პოლონეთზე შემოერთების პირობა მისცა სიგიზმუნდმა შეთანხმების პუნქტების მიხედვით, მაგრამ ეს დაპირება მან არ შეასრულა. ამის შედეგად იყო მეფის საწინააღმდეგო საინკვიზიციო სეიმი (1592) და შესუსტებული სამეფო ძალაუფლება. ზამოისკის ადგილი რომელიც ფიქრობდა მეფის მართვას, დაიკავა იეზუიტებმა.
სიგიზმუნდის მთავარ ამოცანას შეადგენდა პოლონეთში კათოლიციზმის განმტკიცება, პროტესტანტიზმის სრულ განადგურებას და მართლმადიდებლობის დაკნინებას; მის დროს მოხდა ბრესტის უნიის გაფორმება. ამ ამოცანებთან ერთად ის ხელმძღვანელობდა მხოლოდ დინასტიური ინტერესებით. პოლონეთის შიდა ცხოვრებაში სიგიზმუნდის მმართველობა იყო სახელმწიფოს გახრწნის ეპოქის დასაწყისი. 1596 წელს მან პოლონეთის დედაქალაქი კრაკოვიდან ვარშავაში გადაიტანა.
პოლონეთის მეფეები
დაბადებული 20 ივნისი
დაბადებული 1566
გარდაცვლილი 30 აპრილი
გარდაცვლილი 1632
XVI საუკუნის ევროპის მონარქები
დიმიტრი აზაროვი

დიმიტრი აზაროვი (დ. 9 აგვისტო, 1970, კუიბიშევი, კუიბიშევის ოლქი, სსრკ) — რუსი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. სამარის რაიონის ხელმძღვანელი 2010-2014 წლებში. სამარის ოლქიდან ფედერაციის საბჭოს სენატორი 2014 წლიდან.
რესურსები ინტერნეტში
ბლოგი LiveJournal-ში
გვერდი Twitter-ზე
დაბადებული 1970
რუსი პოლიტიკოსები
„ერთიანი რუსეთის“ წევრები
დაბადებული 9 აგვისტო
ოლუჯაქის კოშკი

ოლუჯაქის კოშკი — კოშკი თუქეთში, მდებარეობს სოფელ ოლუჯაქის, გუმუშხანეს რეგიონის ცენტრალური გზის 33 კმ–ზე ჩრდილო–აღმოსავლეთით. იგი სოფლის შემაღლებულ ადგილზეა აშენებული. შენობა თარიღდება XIX საუკუნის ბოლოთი.
იგი დაახლოებით კვადრატული ფორმისაა, რადგანაც მიწა სადაც კოშკი დგას არ იყო სწორი ამისათვის საძირკველია აშენებული. ქვედა სართულში სამხრეთ–აღმოსავლეთის მხრიდან კიბეებითაა შესასვლელი. ამ შენობის ზედაპირი თაღით არის გადახურული, მაგრამ სხვა კედლები, რადგანაც დანგრეულია არ ჩანს. ციხის საძირკველთან, სამხრეთით კლდეზე ორი პატარა ამბრაზურისთვის სიცარიელეა დატოვებული. შენობის შესასვლელი და კუთხეები ნათალი ქვებით არის ნაშენი, დანარჩენი სხვა ფორმის ქვით.
ლიტერატურა
ისტორიული ჭანეთის ცენტრალურ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2019, გვ. 44-45 ISBN 978-9941-8-1990-2.
თურქეთის ციხესიმაგრეები
კონსტანტინე ტყავაძე

კონსტანტინე ტყავაძე
კონსტანტინე (კოტე) იესეს ძე ტყავაძე (დ. 1869 — გ. 1 სექტემბერი, 1924) — ქართველი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტი.
ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების სიღნაღის განყოფილების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. დააარსა ქიზიყ–კახეთის აქციონერული საზოგადოება „ალზიორა“ (ამზადებდნენ სიგარეტის ასღერიან კოლოფს). 1912-1917 წლებში იყო გაზეთ „ხმა კახეთისას“ რედაქტორ-გამომცემელი. აქვეყნებდა პუბლიცისტურ წერილებს აქტუალურ პოლიტიკურ, სამხედრო და საზოგადოებრივ საკითხებზე (მათ შორის, ფსევდონიმებით — „მხედარი“, „ძველი მხედარი“). I მსოფლიო ომის წლებში მობილიზებული იყო რუსეთის არმიაში. 1919 წელს იყო საქართველოს რადიკალ-დემოკრატიულ გლეხთა პარტიის საარჩევნო სიაში. დახვრიტეს 1924 წლის აგვისტოს აჯანყებაში მონაწილეობის ბრალდებით.
ლიტერატურა
ლიტერატურული მასალები XX საუკუნის 10-20-იანი წლების კახეთის პრესაში (დისერტაცია) / თ. ლათიფაშვილი. - თელავი, 2011.
რესურსები ინტერნეტში
კონსტანტინე იესეს ძე ტყავაძე. „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები 1879-1927“. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.
დაბადებული 1869
გარდაცვლილი 1 სექტემბერი
გარდაცვლილი 1924
ქართველი პოლიტიკოსები
ქართველი პუბლიცისტები
საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
Cymakra torticula

Cymakra torticula — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ის ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
ლეჯიქე

ლეჯიქე — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, ქვედა ჩხოროწყუს თემი (სოფლები: ლეჯიქე, ქვედა ჩხოროწყუ). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე ობჩის (ხობისწყლის აუზი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 160 მ, ჩხოროწყუდან 7 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 174 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფლები
არაბლარი (შაბრანის რაიონი)

არაბლარი (შაბრანის რაიონი)
არაბლარი — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში.
ლიტერატურა
„Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti“. İki cilddə. I cild. Bakı, „Şərq-Qərb“, 2007.
რესურსები ინტერნეტში
შაბრანის რაიონის სოფლები
Pushkinsky District, Saint Petersburg

Pushkinsky District, Saint Petersburg
Pushkinsky District is a district of the federal city of St. Petersburg, Russia. As of the 2010 Census, its population was 135,973; up from 101,655 recorded in the 2002 Census.
Municipal divisions
Pushkinsky District comprises the municipal towns of Pavlovsk and Pushkin and the municipal settlements of Alexandrovskaya, Shushary, and Tyarlevo.
References
Notes
Sources
Stilla anomala

Stilla anomala — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
Anneli Ott

Anneli Ott (born 2 May 1976) is an Estonian politician. She served as Minister of Culture in the cabinet of Prime Minister Kaja Kallas.
She previously served as Minister of Public Administration in the second cabinet of Jüri Ratas.
References
1976 births
21st-century Estonian politicians
21st-century Estonian women politicians
Estonian Centre Party politicians
Living people
Members of the Riigikogu, 2015–2019
Members of the Riigikogu, 2019–2023
Ministers of Culture of Estonia
Politicians from Tartu
University of Tartu alumni
Women government ministers of Estonia
Women members of the Riigikogu
გაგი (მხარე)

გაგი (მხარე)
გაგი — ისტორიული პროვინცია (სანაპირო) საქართველოში, ცენტრი გაგის ციხე. გაგი დაახლოებით ემთხვეოდა ძველი გარდაბნის მხარეს და XIII საუკუნის დასაწყისისათვის მოიცავდა ტერიტორიას მდინარე დებედიდან ქ. შამქორამდე (აზერბაიჯანი), მდინარე მტკვარსა და განჯის მთებს შორის. გაგის პროვინციაში მოხდა საქართველოს ლაშქრის პირველი ბრძოლა მონღოლებთან, რომელთაც მალე გაგის ციხე დაიკავეს.
ლიტერატურა
საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
Berta Krezberg

Berta Krezberg (17 September 1911, Vologda — 22 August 1992, Moscow) was a Soviet chess player who won the Georgian Women Chess Championship (1937).
Chess career
From 1935 to 1938 she lived in Tbilisi. Berta Krezberg took part in the Georgian Women Chess Championship, where she shared 1st—2nd place in 1936, but lost an additional match for the title of champion. In 1937 Berta Krezberg became the winner of Georgian Women Chess Championship. After returning from Georgia, she worked as a senior instructor at one of the Moscow factory. Since 1938, she headed the chess section in this factory. During the World War II Berta Krezberg took part in the patronage of hospital work.
After the war, she successfully participated in the Moscow Women's Chess Championships, in which she took second place in 1945 (behind Elisaveta Bykova), in 1952 she shared 3rd—4th places, and in 1958 she shared 3rd—5th place. From 1937 to 1952 she six times participated in the USSR Women's Chess Championship. The best result was shown in 1951, when she divided the 5th—7th place. In 1958, she played for the Moscow city team in a traditional match against the Leningrad city team. In 1971, she took the fourth place at the sports society "Lokomotive" Women Chess Championship.
Literature
Игорь Бердичевский. Шахматная еврейская энциклопедия. Москва: Русский шахматный дом, 2016.
References
1911 births
1992 deaths
People from Vologda
Female chess players from Georgia (country)
Chess players from Georgia (country)
Russian female chess players
Russian chess players
Soviet female chess players
Soviet chess players
20th-century chess players
Ramaz Zoidze

Ramaz Zoidze (born 13 February 1996) is a Georgian Greco-Roman wrestler. He won one of the bronze medals in the 67 kg event at the 2021 World Wrestling Championships held in Oslo, Norway. He also represented Georgia at the 2020 Summer Olympics held in Tokyo, Japan.
Career
In 2018, he won the gold medal in the men's 72 kg event at the European U23 Wrestling Championship held in Istanbul, Turkey. In the same year, he won the silver medal in his event at the 2018 World U23 Wrestling Championship held in Bucharest, Romania.
In 2019, he was eliminated in his first match in the 72 kg event at the European Wrestling Championships held in Bucharest, Romania.
In March 2021, he qualified at the European Qualification Tournament to compete at the 2020 Summer Olympics in Tokyo, Japan. At the Olympics, he lost his bronze medal match in the 67 kg event.
References
External links
Living people
Place of birth missing (living people)
Male sport wrestlers from Georgia (country)
Wrestlers at the 2020 Summer Olympics
1996 births
World Wrestling Championships medalists
Olympic wrestlers for Georgia (country)
21st-century people from Georgia (country)
ბრომი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ბრომი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტერმინი ბრომი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ბრომი — ქიმიური ელემენტი, ჰალოგენი.
ჯერალდ ბრომი — ამერიკელი გოტიკური მხატვარ-ფანტასტი.
ჯონ ვან დენ ბრომი — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი
ბრომი (პერსონაჟი)
Hunting High and Low (A-ha-ს სიმღერა)

Hunting High and Low (A-ha-ს სიმღერა)
"Hunting High and Low" — ნორვეგიული ჯგუფ a-ha-ს სიმღერა. იგი შეტანილია ჯგუფის ალბომში Hunting High and Low. სიმღერა გამოვიდა სინგლის სახით, 1986 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
a-ha-ს დისკოგრაფია.
A-ha-ს სიმღერები
1985 წლის სიმღერები
1986 წლის სინგლები
პამანზი

პამანზი ან პტი-ტერი (შიკომორი Pamanzi) — კუნძული ინდოეთის ოკეანეში, კომორის არქიპელაგში. მისი საერთო ფართობი შეადგენს 10,95 კმ²-ს.
პამანზი — საფრანგეთის ზღვისიქითა დეპარტამენტ მაიოტას სიდიდით მეორე კუნძულია, რომლის მთლიან ტერიტორიაზეც დამოუკიდებლობის მიღებისთანავე პრეტენზიას აცხადებს კომორის კუნძულების კავშირი.
კლიმატი ტროპიკული, ნოტიო და ცხელი. არსებობს საერთაშორისო აეროპორტი.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციულად პამანზი იყოფა 2 კომუნად:
სქოლიო
ინდოეთის ოკეანის კუნძულები
კომორის კუნძულების კუნძულები
მაიოტას კუნძულები
გამარჯვება 1

გამარჯვება 1 — სოფელი საქართველოში, გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, გამარჯვების თემში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 313 ადამიანი.
სქოლიო
გამარჯვების თემის სოფლები
ალოიზიუს ლილიო

ალოიზიუს ლილიო (დ. 1510 ― გ. 1576) — იტალიელი ექიმი, ასტრონომი, ფილოსოფოსი.
იგი იყო 1582 წელს განხორციელებული გრიგორის კალენდარის რეფორმის ერთ-ერთი ავტორი.
ალოიზიუს ლილიო ბავშობიდან სწავლობდა მედიცინას და ასტრონომიას, ცნობილია როგორც გრიგორიანული კალენდრის პირველი ავტორი. 2010 წელს იტალიაში მოეწყო ალოიზიუს ლილიოს სახელთან დაკავშირებით მრავალი ღონისძიება, იტალიელი ასტრონომების მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
Circolo Astrofili Luigi Lilio Torretta
სქოლიო
იტალიელი ასტრონომები
წვეროსანასებრნი

წვეროსანასებრნი — ფრინველთა ოჯახი კოდალასნაირთა რიგისა. მოიცავს 2 (ან 3) გვარის 15 (ან 16) სახეობას. გავრცელებულნი არიან ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში. გააჩნიათ მოკლე კისერი, დიდი თავი და მასიური ნისკარტი. უმეტესი მათგანი შეფერილია კაშკაშა ფერით და ბინადრობს ტროპიკულ ტყეებში. ბუდეს აკეთებენ ხეებზე, რომელშიც დებენ 2–4 კვერცხს. მიგრაცია არ ახასიათებთ. ახლოს ენათესავებიან ტუკანებს.
ლიტერატურა
Short, Lester L. (1991). Forshaw, Joseph, ed. Encyclopaedia of Animals: Birds. London: Merehurst Press. pp. 153–154. ISBN 1-85391-186-0.
რესურსები ინტერნეტში
Barbet videos on the Internet Bird Collection
Barbet sounds on xeno-canto.org
Don Roberson's Bird Families of the World
სქოლიო
კოდალასნაირნი
ინდო-სკვითების სამეფო

ინდო-სკვითების სამეფო — ელინიზმის პერიოდში საკების (სკვითების) მესაქონლე ტომების აღმოსავლეთ განშტოების მიერ ბაქტრიის, სოგდიანის, არაქოზიის, განდჰარას, ქაშმირის, პენჯაბის, რაჯასტანის და გუჯარათის ტერიტორიებზე შექმნილი, საზღვრების თვალსაზრისით, ამორფული სახელმწიფო.
ძვ.წ. II სამხრეთისკენ მოძრაობისას საკები დასახლდნენ თანამედროვე ავღანეთის ტერიტორიაზე ე.წ. საკასტანში. დაახლოებით ძვ.წ. 80 წ. ინდო–სკვითების მეფე მაი დაიძრა აღმოსავლეთისაკენ და დაეუფლა განდჰარას და ტაქსილას ზუსტად 20 წლის შემდეგ ინდო–სკვითებმა აიღეს მაშინდელი ინდოეთის უმსხვილესი ქალაქი – მატჰურუ. აღმოსავლეთით მათი თარეში აღწევდა პატალიპუტრამდე. დაახლოებით ძვ.წ. 10 წ. ინდო–სკვითების ზეწოლით დაეცა ინდო–ბერძნული სამეფო.
ოთხი ასეული წლის მანძილზე ემეზობლებოდნენ ინდო–სკვითები ინდო–ბერძნულ და ინდო–პართიულ სახელმწიფოებრივ წარმონაქმნებს. მათ დაგვიტოვეს საკუთარი საიუველირო ხელოვნება სკვითებისათვის დამახასიათებელი ცხოველთა სტილით.
I ს. ისინი იძულებული იყვნენ გადაადგილებულიყვნენ ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ დაძრული ქუშანების — იუეჩჟეის ტომების განშტოების ზეწოლით. ადრე ინდო–სკვითების მიერ დაპყრობილ მიწებზე მათ შექმნეს უძლიერესი ქუშანების სამეფო.
ინდოეთში სკვითების არსებობის უკანასკნელ ეტაპს წარმოადგენს დასავლეთ ქშატრაპების დინასტია, რომელიც მართავდა დასავლეთ დეკანს 110 — 395 წ.წ. მათ დედაქალაქს წარმოადგენდა ინდუსტა წმ. ქალაქი უჯაინი. IV ს დასასრულს ქშატრაპების დინასტიას თავისი დამპყრობლური ლაშქრობებით ბოლო მოუღო გუპტას დინასტიის წარმომადგენელმა ჩანდრაგუპტა II–მ.
რესურსები ინტერნეტში
ინდო–სკვითური დინასტია
ინდო–სკვითური მონეტები
სახელმწიფოები ინდოეთის ისტორიაში
აზიის ყოფილი მონარქიები
მუკუზნის საცხოვრებელი ნაგებობა

მუკუზნის საცხოვრებელი ნაგებობა – არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ მუკუზანში.
დგას სოფლის დასავლეთით 3 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ადგილობრივი მოსახლეობა მას ნადარბაზევს, ცხრააკვანას და ყარალაანთ ნასახლარს უწოდებს. ნაგებობა დიდი ზომის ყოფილა, მისგან მხოლოდ სამი კედელიღაა შემორჩენილი სხვადასხვა სიმაღლეზე, შენობა ნაგები ყოფილა რიყის ქვითა და კირის ხსნარით.
ლიტერატურა
გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ფორმოზა (გოიასი)

ფორმოზა (გოიასი)
ფორმოზა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 916 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ენტორნუ-დუ-დისტრიტუ-ფედერალის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 100 085 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17.22 კმ²-ზე. ფართობი 5 811 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
გოიასი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის 2010 წლის აღწერის მონაცემები გოიასის შტატში
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
სანტა-კრუს-დელ-სური

სანტა-კრუს-დელ-სური — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, კამაგუეის პროვინციაში. მდებარეობს პროვინციის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, კარიბის ზღვის სანაპიროზე.
დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 51 335 ადამიანს შეადგენდა. 1 122 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 45.8 ადამიანი კმ²-ზე.
იხილეთ აგრეთვე
კუბის მუნიციპალიტეტები
კუბის ქალაქების სია
სქოლიო
კუბის ქალაქები
მაკსიმირი (სტადიონი)

მაკსიმირი (სტადიონი)
მაკსიმირი — ბუნებრივსაფარიანი სპორტული სტადიონი ხორვატიაში, ქალაქ ზაგრებში. ძირითადად გამოიყენება საფეხბურთო მატჩებისათვის. არის საფეხბურთო კლუბ „დინამო ზაგრების“ საშინაო არენა. გაიხსნა 1912 წლის 5 მაისს, განახლდა 1997 წელს. ხორვატიის ეროვნული ნაკრები ზოგ მატჩს მაკსიმირზე ატარებს, ზოგს კი პოლიუდზე. ასევე სტადიონი გამოიყენება ლაივ-კონცერტებისთვის, ამ შემთხვევაში ტევადობა 60 000 ადამიანს აღწევს.
ხორვატიის საფეხბურთო სტადიონები
ქვევრსამარხი

ქვევრსამარხი — ინჰუმაციური სამარხის ერთ-ერთი სახე, როდესაც მიცვალებულს ათავსებენ ქვევრში ან თიხის სხვა ჭურჭელში. ქვევრსამარხები ცნობილია დინასტიამდელ ეგვიპტეში, ძვ. წ. III-II ათასწლეულების ანატოლიასა (ალაჯაჰოიუქი, ალიშარი) და ხმელთაშუა ზღვის აუზის ქვეყნებში (პირენესა და აპენინის ნახევარკუნძულები, მატერიკული საბერძნეთი, კვიპროსი, კრეტა, სარდინია, კიკლადები, მცირე აზიის დასავლეთი ნაწილი), გვიანდელი ელამური ხანის სუსაში, ტროადაში (ძვ. წ. VII-III საუკუნეები), ანატოლიაში (ელინისტური ხანა), ყირიმში (ძვ. წ. I საუკუნე), სამხრეთ ამერიკაში (I ათასწლეული). ანტიკური წყაროების მონაცემების მიხედვით, მიცვალებულებს თიხის ჭურჭელში მარხავდნენ ბალეარის კუნძულებზე (ძვ. წ. I საუკუნე) და იტალიაშიც (I საუკუნე).
ქვევრსამარხები საქართველოში
საქართველოში ქვევრსამარხები გავრცელდა ძვ. წ. IV საუკუნის დასასრულს და კოლხეთში არსებობდა ძვ. წ. I საუკუნემდე (დაბლაგომი, დაფნარი, ზემო ფარცხმა, ფარცხანაყანევი, ჭოგნარი, ნოქალაქევი და სხვა). ქართლში აღმოჩენილი ზოგიერთი ქვევრსამარხი (თეთრიწყარო, კავთისხევი და სხვა) ადრინდელი ელინისტური ხანით თარიღდება, ყველა სხვა კი ძვ. წ. II-ახ. წ. I საუკუნეებით (არკნეთი, ზემო ავჭალა, დიღომი, მცხეთა, სამთავრო, მთა ქართლი, კარსანი და სხვა). კახეთის ტერიტორიაზე გავრცელებული ქვევრსამარხები ალაზან-ალოილუთეფეს კულტურას განეკუთვნება. საქართველოში სამარხად იყენებდნენ სამეურნეო დანიშნულების ჩვეულებრივ ქვევრებს – კოლხეთში რუხი თიხისას, ქართლ-კახეთში – წითლადგამომწვარს (ერთ შემთხვევაში მოხატულიც აღმოჩნდა); ჩვილ ბავშვებს ზოგჯერ ორყურა დერგებით მარხავდნენ. კოლხეთში დადასტურებულია სამარხისათვის სპეციალურად დამზადებული ქვევრების გამოყენების რამდენიმე შემთხვევა. ადრინდელი ელინისტური ხანის კოლხეთში ქვევრებს უმეტესად ვერტიკალურად, პირქვე ფლავდნენ. წინასწარ შუაზე გადახერხილი ქვევრის ჩაპირქვავებულ ზედა ნაწილში ათავსებდნენ ხელფეხმოკეცილ მიცვალებულებს გვერდზე, თავით დასავლეთისაკენ, და ზევიდან ქვევრის ქვედა ნაწილს ახურავდნენ, აღმოსავლეთ საქართველოში და გვიანდელი ელინისტური ხანის კოლხეთში სამარხი ქვევრები ჰორიზონტულად იყო დაწვენილი, სამხრეთიდან ჩრდილოეთის ან, იშვიათად, დასავლეთიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით. მიცვალებულებს მარხავდნენ უმეტესად ცალ-ცალკე, იშვიათად - წყვილად. ცნობილია კოლექტიური ქვევრსამარხებიც (ციხიაგორა).
სამარხეული მასალა საკმაოდ ღარიბულია: თიხის თითო-ოროლა ჭურჭელი, ბრინჯაოს ზარაკები, სამაჯურები, ბეჭდები, იშვიათად საკისრე რკალები, ბრინჯაოსა და ვერცხლის სასაფეთქლე რგოლები და საყურეები, მინისა და იშვიათად, ქვის მძივები. კოლხეთში ქვევრსამარხებში ხშირად გვხვდება მონეტები - კოლხური თეთრის წვრილი ნომინალები; აღმოსავლეთ საქართველოში მონეტები იშვიათად გვხვდება, სამთავროს ქვევრსამარხებში 5 პართული მონეტა აღმოჩნდა (ძვ. წ. I საუკუნე). შედარებით უფრო მრავალფეროვანი და მრავალრიცხოვანია კახეთის ქვევრსამარხების არქეოლოგიური მასალა.
ლიტერატურა
დაკრძალვის ტრადიციები
არქეოლოგია
დავით ჩეჩელაშვილი

დავით ჩეჩელაშვილი (დ. 5 აპრილი, 1891, ქუთაისი — გ. 5 ოქტომბერი, 1973) — ქართველი ექიმი-ფტიზიატრი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული ექიმი (1942).
ბიოგრაფია
1918 წელს დაამთავრა ნოვოროსიის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. 1926 წლიდან მისი თაოსნობით ქუთაისში შეიქმნა პირველი ტუბდისპანსერი, რომლის მთავარი ექიმი თვითონვე იყო. დასავლეთ საქართველოში დანერგა ფილტვის ტუბერკულოზით დაავადებულთა, მათ შორის ორსული ქალების ხელოვნური პნევმოთორაქსიით მკურნალობა. დიდი სამამულო ომის დროს მუშაობდა ქუთაისის მეზღვაურთა ევაკოჰოსპიტლის უფროსად. 1963 წელს დააარსა ქუთაისის ფთიზიატრთა სამეცნიერო საზოგადოება და მისი უცვლელი თავმჯდომარე იყო გარდაცვალებამდე.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 1891
დაბადებული 5 აპრილი
გარდაცვლილი 1973
გარდაცვლილი 5 ოქტომბერი
ქართველი ექიმები
ქუთაისში დაბადებულები
დ
Quishuar District

Quishuar District is one of sixteen districts of the province Tayacaja in Peru.
Its Quechua name kiswar is the name of the tree Buddleja incana.
Ethnic groups
The people in the district are mainly Indigenous citizens of Quechua descent. Quechua is the language which the majority of the population (87.40%) learnt to speak in childhood, 12.60% of the residents started speaking using the Spanish language (2007 Peru Census).
References
ნივათჰუმრონგ ბუნსონპაისანი

ნივათჰუმრონგ ბუნსონპაისანი (დ. 25 იანვარი 1948) — ტაილანდის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, ტაილანდის 29-ე პრემიერ-მინისტრი, მოვალეობის შესრულებას შეუდგა 2014 წლის 7 მაისიდან. მანამდე იყო ვიცე-პრემიერი, ვაჭრობის მინისტრი, ტაილანდის პარლამენტის დეპუტატი. 2014 წლის 22 მაისს ტაილანდის სამეფო არმიის ხელმძღვანელმა პრაიუთ ჩან-ოჩამ გამოაცხადა ახალი სახელმწიფო გადატრიალების შესახებ და ბუნსონპაისანის ნაცვლად შეუდგა პრემიერ-მინისტრის მოვალეობის შესრულებას.
რესურსები ინტერნეტში
Executive Profile: Niwattumrong Boonsongpaisan
ტაილანდის პრემიერ-მინისტრები
დაბადებული 1948
ლატვიური ლატი

ლატვიური ლატი — ფულის ერთეული ლატვიაში 2014 წლის 1 იანვრამდე. შემდეგ ჩაანაცვლა ერთიანმა ევროპულმა ვალუტა ევრომ.
1 ლატი შედგება 100 სანტიმისგან.
კოდი ISO 4217 — LVL;
გრაფიკული სიმბოლო — Ls;
მიმოქცევაში არსებობს ბანკნოტები ნომინალით: 5, 10, 20, 50, 100 და 500 ლატი.
მონეტები ნომინალით: 1, 2, 5, 10, 20, 50 სანტიმი (santīmu) და 1, 2 ლატი.
ისტორია
1918 წელს ლატვიის მიერ დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ ამ ქვეყანაში საკუთარი ფულიც გამოუშვეს. ლატვიის რესპუბლიკის პირველი დამოუკიდებელი ფულის ერთეული რუბლი იყო, რომელმაც გერმანიის ოკუპაციური მთავრობის მიერ თავსმოხვეული ოსტმარკები და ოსტრუბლები შეცვალა. 1 ლატვიური რუბლი 1,5 რუსულ რუბლს უდრიდა და თავის მხრივ 100 კაპეიკად იყოფოდა, მაგრამ როგორც რუბლი ასევე კაპეიკები მხოლოდ ქაღალდის ფულის სახით გამოვიდა. 1922 წლის 3 აგვისტოს ლატვიაში ეროვნული ვალუტის გამოცვლის გადაწყვეტილება მიიღეს და ახალ ფულს ლატი უწოდეს. ერთი ლატის მისაღებად მაშინ ლატვიელებს 50 რუბლის გადაცვლა უწევდათ. ლატი მიმოქცევაში 1940 წლამდე დარჩა, ხოლო ლატვიის გასაბჭოების შემდეგ იგი უკვე საბჭოთა რუბლმა ჩაანაცვლა.
ლატვიური ფულის 20-იანი წლების ისტორია 90-იანებშიც განმეორდა. 1991 წელს ლატვიამ დამოუკიდებლობა აღიდგინა და ამჯერად რუსული რუბლების ნაცვლად საკუთარი რუბლები შემოიღო, რომელიც მიმოქცევაში 1992 წლის 7 მაისს გაიშვა. სიტუაციის დარეგულირების შემდეგ კი, უკვე 1993 წელს რუბლმა ასპარეზი ლატვიურ ლატს დაუთმო, ზუსტად ისე, როგორც 71 წლის წინ.
2004 წლის 1 მაისიდან ლატვია ევროკავშირის წევრია და შესაბამისად ევროპის კავშირის ეკონომიკურ და მონეტარულ კავშირშიც გაერთიანდა, რის საფუძველზეც იგი ევროს შემოღების კანდიდატ ქვეყნებს შორისაა. თავდაპირველად ევროს შემოღება 2008 წლის დასაწყისში იგეგმებოდა, თუმცა ბოლო მონაცემებზე დაყრდნობით, ევროს შემოღება 2012-13 წელზე ადრე არ ივარაუდება.
2014 წლის 1 იანვარს ლატი გაუქმდა და 14 იანვარს საბოლოოდ ჩაანაცვლა ევრომ კურსით — 1€ = 0,702804 LVL.
მოკლე ეკონომიკური მიმოხილვა
საზღვარგარეთ ლატის კურსი 2004—2005 წლებში მიბმული იყო ევროზე 1€ = 0,702804Ls თანაფარდობით. ბალტიისპირეთის ქვეყნების ეროვნული ვალუტები ითვლება ყველაზე სტაბილურ ვალუტებად სსრკ-ს ყოფილ წევრ ქვეყნებს შორის. კვიპროსული ფუნტის და მალტური ლირას ევროზე გადაცვლის შემდეგ ლატი გახდა ყველაზე «მძიმე» ვალუტა ევროპაში (კონკურენტი — ფუნტი სტერლინგი).
მონეტები
1992—1999 წლები მონეტების ნიმუში
მონეტები 1 ლატი შეცვლილი დიზაინით
ბანკნოტები
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიოს ვალუტები
რესურსები ინტერნეტში
ლატვიის ბანკი
ლატვიური ბანკნოტები (კატალოგი)
ლატვიური მონეტები (კატალოგი)
სქოლიო
ლატვია
ფულის ერთეულები
შრი-ლანკა 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

შრი-ლანკა 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
შრი-ლანკამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეექვსედ იასპარეზა 2000 წელს, ავსტრალიის ქალაქ სიდნეიში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
შრი-ლანკა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე