PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
სვანეთის ქედი

სვანეთის ქედი — მაღალმთიანი გასწვრივი ქედი საქართველოში, მესტიისა და ლენტეხის მუნიციპალიტეტებში, კავკასიონის სამხრეთი განშტოება, ენგურისა და ცხენისწყლის წყალგამყოფი. მთავარ ქედს გამოეყოფა მწვერვალ ნამყვამთან. სიგრძე 90 კმ, სიგანე 23 კმ. ცენტრალური ნაწილის მაქსიმალური სიმაღლეა 4008 მ (მწვერვალი ლაჰილი).
უღელტეხილებიდან ყველაზე ცნობილია ლატფარი (2830 მ). სვანეთის ქედი აგებულია ქვედაიურული ფიქლოვან-ქვიშქვოვანი ფლიშური წყებებით, ზედაიურული კარბონატული ნალექებით, ცენტრალური ნაწილი — პალეოზოური მეტამორფული ქანებით. უმთავრესად ახასიათებს ნაზი რელიეფი, ზოგან ციცაბო კლდოვანი მასივებია. ქედზე არის თანამედროვე მყინვარები (აღმოსავლეთი ლაჰილი, დასავლეთი ლაჰილი და სხვა), რომელთა საერთო ფართობი 32 კმ²-ია.
სვანეთის ქედზე ჰავის სიმაღლებრივი ზონალურობაა — დაწყებული ნოტიო ცივზამთრიანი და მოკლეზაფხულიანი ჰავიდან და დამთავრებული მაღალმთის ნოტიო მუდმივ უხვთოვლიან-მყინვარებიანი ჰავით. წელიწადში 1800-2000 მმ ნალექი მოდის. ქედი დასერილია მდინარეული ხეობებით. ქედიდან ჩამოედინება მდინარეების ენგურისა და ცხენისწლის შენაკადები: ხუმფრერი, ლასილი, ლაილჭალა, კასლეთი, ხელედულა, ლასკადურა და სხვა.
ქედის ტყის ყომრალ და გაეწრებულ ყომრალ ნიადაგებზე გავრცელებულია შერეული ფართოფოთლოვანი დაქ მუქწიწვოვანი ტყეები. ტყის ზონის ზემოთ მთის მდელოს ნიადაგებზე სუბალპური და ალპური მდელოებია.
იხილეთ აგრეთვე
საქართველოს ქედების სია
ლიტერატურა
სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ქედები
სამუელ ბუაჩიძე

სამუელ ბუაჩიძე
სამუელ გრიგოლის ძე ბუაჩიძე (პარტიზანული ფსევდონიმი ნოე; დ. 17 ივლისი [ძვ. სტ. 5 ივლისი], 1882, ფარცხნალი, შორაპნის მაზრა ― გ. 3 ივლისი [ძვ. სტ. 20 ივნისი], 1918, ვლადიკავკაზი) — რუსეთის რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე. ჩრდილოეთ კავკასიაში საბჭოთა ხელისუფლებისათვის ბრძოლის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. კომპარტიის წევრი 1902-იდან.
ბიოგრაფია
დაიბადა ღარიბი გლეხის ოჯახში. დაამთავრა ქუთაისის სასოფლო-სამეურნეო სასწავლებელი და მასწავლებელთა კურსები. 1905 წელს იყო რსდმპ იმერეთ-სამეგრელოს კომიტეტის წევრი, ბელაგორის (ახლანდელი ხარაგაული) ბოლშევიკური ორგანიზაციის მეთაური და დასავლეთ საქართველოში გლეხთა შეიარაღებული გამოსვლების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 1906-1907 წლებში აქტიურ რევოლუციურ მოღვაწეობას ეწეოდა ვლადიკავკაზში, დონის როსტოვსა და მოსკოვში. რევოლუციურ მოღვაწეობისათვის ბუაჩიძე სამხედრო-საველე სასამართლოს გადასცეს. მას სიკვდილი დასჯა მოელოდა, მაგრამ გაქცევა მოახერხა.
1907 წელს ბუაჩიძე მოსკოვში დააპატიმრეს და 4 წლის საკატორღო მუშაობა, ხოლო შემდეგ ციმბირში სამუდამოდ გადასახლება მიუსაჯეს. 1911 წელს საზღვარგარეთ გაიქცა. ჯერ თურქეთში ცხოვრობდა, შემდეგ ბულგარეთში, სადაც დაუახლოვდა ბულგარეთის რევოლუციური მოძრაობის ბელადებს დ. ბლაგოევს და გ. დიმიტროვს, მონაწილეობდა ბულგარეთის სოციალ-დემოკრატიულ მუშათა პარტიის მემარცხენე მიმდინარეობის — "ვიწრო სოციალისტების" მუშაობაში, აქვეზნებდა სტატიებს ბულგარეთის პრესაში. 1914-1915 წლებში ბუაჩიძემ წერილობითი ურთიერთობა დაამყარა ვლადიმერ ლენინთან. ბულგარეთიდან ბუაჩიძე შვეიცარიაში გადავიდა და ჟენევის ბოლშევიკური ჯგუფის აქტიური წევრი გახდა. იქ პირადად გაიცნო ლენინი, მუშაობდა რსდმპ (ბ) ცკ-ის დავალებით.
1917 წლის აპრილში ბუაჩიძე ემიგრაციიდან რუსეთში დაბრუნდა. პარტიის ცკ-მა იგი გაგზავნა ვლადიკავკაზში, სადაც სერგეი კიროვთან ერთად აქტიური მონაწილეობა მიიღო საბჭოთა ხელისუფლების გამარჯევბისა და განმტკიცებისათვის ბრძოლაში. ბუაჩიძე იყო ვლადიკავკაზის ბოლშევიკური ორგანიზაციის თავმჯდომარე, ვლადიკავკაზის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოს პრეზიდიუმისა და რსდმპ (ბ) კავკასის სამხარეო კომიტეტის წევრი. 1918 წლის მარტში ბუაჩიძე თერგის საბჭოთა რესპუბლიკის სახკომსაბჭოს თავმჯდომარედ აირჩიეს. ენერგიულად იბრძოდა თერგის ახალგაზრდა საბჭოთა რესპუბლიკის სახალხო მეურნეობის აღდგენისათვის, თავდაცვისუნარიანობის განმტკიცებისათვის. 20 ივნისს მიტინგზე გამოსვლის დროს მოკლეს კონტრრევოლუციონერებნა. დაკრძალულია მშობლიურ სოფელში.
ლიტერატურა
სვანიძე კ., სამუელ (ნოე) გრიგოლის ძე ბუაჩიძე, თბ., 1956;
Дубинский-Мухадзе И., Ной Буачидзе, М., 1960;
ქართველი რევოლუციონერები
დაბადებული 17 ივლისი
დაბადებული 1882
გარდაცვლილი 3 ივლისი
გარდაცვლილი 1918
ს
კოხტა ჭა

კოხტა ჭა — კარსტული წარმონაქმნი საქართველოში, გაგრის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს არაბიკის მასივზე, მთა ხირკის დასავლეთით, მდინარე ბზიფის აუზში, ზღვის დონიდან 2380 მ სიმაღლეზე. ჭა გამომუშავებულია იურულ ცარცულ შრეებრივ კირქვებში. ჭის თაღური შესასვლელი ღრმა ძაბრის სამხრეთი მხარის ჩამოკვეთილ ფერდზეა გაჩენილი. შესასვლელთან, ფსკერის აღმოსავლეთ კუთხეში იხსნება შვეულკედლებიანი ჭა, რომლის სიღრმე 51 მ უდრის. არის ნაზვავი, თოვლისა და ფირნის ლაქები. ჰავა სტატიურია. მშრალია, წყალი იჟონება მხოლოდ წვიმებისა და თოვლდნობის პერიოდში. საჭიროა სპელეოლოგიური საჭურველი.
ლიტერატურა
ყიფიანი შ., ტინტილოზოვი ზ., ოქროჯანაშვილი არს., ჯიშკარიანი ვ., საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი, თბ., 1966
საქართველოს კარსტული ჭები
ორნაწილიანი ფორმა

ორნაწილიანი ფორმა მუსიკაში — სხვადასხვა თემატურ მასალაზე აგებული ორი პერიოდისაგან შემდგარი ფორმა. ორნაწილიანი ფორმის უმარტივესი სახეობა წარმოადგენს 2 განმეორებითი წყობის პერიოდის დაპირისპირებას. მეორე პერიოდი, რომელიც თემატური მასალით პირველის კონტრასტულია, შესაძლოა ავითარებდეს პირველ პერიოდში მოცემულ აზრს, ავსებდეს ან აჯამებდეს მას. ხშირად მეორე პერიოდის მეორე წინადადება შინაარსით პირველი პერიოდის ორივე წინადადების მსგავსია, და ქმნის რეპრიზას, ამ შემთხვევაში ორნაწილიანი ფორმის მესამე კონტრასტული წინადადება (ე. ი. მეორე პერიოდის პირველი წინადადება) წარმოადგენს მის შუა ნაწილს. ორნაწილიანი ფორმის ასეთი რეპრიზული სახესხვაობა არ უნდა იქნეს არეული 3 ნაწილიან ფორმაში იმდენად, რამდენადაც ორნაწილიანი ფორმის შუა ნაწილი და რეპრიზა წარმოადგენენ ერთ მთლიან პერიოდს, რომელიც პირველს უპირისპირდება.
სქოლიო
მუსიკალური ფორმა
2 (რიცხვი)
მუსიკალური ტერმინები
ამიმონე

ამიმონე — დანაოსის ქალიშვილი, რომელსაც სატირი დევნიდა. ამიმონემ დასახმარებლად მოუხმო პოსეიდონს. პოსეიდონმა სატირს სამკბილა ჰკრა, სატირმა აიცდინა, კლეს მოხვდა და სამი ჭავლი წყალი გადმოედინა. ამის შემდეგ სატირი დაიმალა, ამონე კი პოსეიდონმა წაიყვანა და მისაგან შეეძინა გმირი ნავპულუსი. ესქილემ ამიმონეს მითი გამოიყენა ერთ-ერთ სატირულ დრამაში.
ბერძნული მითოლოგია
დანაიდები
გლდანის ნამოსახლარი

გლდანის ნამოსახლარი
ტერმინი გლდანის ნამოსახლარი შეიძლება აღნიშნავდეს:
გლდანის პირველი ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი თბილისის უბან გლდანში;
გლდანის მეორე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი თბილისის უბან გლდანში.
Água Clara

Água Clara is a municipality located in the Brazilian state of Mato Grosso do Sul. Its population was 15,776 (2020) and its area is .
Geography
The municipality of Água Clara is located in the south of the Midwest region of Brazil. It is located at latitude 20º26'53 ” south and longitude 52º52'40” west. It has just over 14,000 inhabitants. It is 204 km from the state capital (Campo Grande) and 868 km from the federal capital (Brasília).
References
Municipalities in Mato Grosso do Sul
Abudimus

Abudimus (died 305) was a Greek Christian martyr also known as Abudemius of Bozcaada.
Abudimus was tortured during the Diocletian persecution on the island of Tenedos, before dying in 305. The reason for the martyrdom was that the saint did not want to eat meat sacrificed to idols.
Abudimus is regarded as a saint by both the Roman Catholic Church and the Eastern Orthodox Church, with a feast day of July 15.
References
Sources
Holweck, F. G. A Biographical Dictionary of the Saints. St. Louis, MO: B. Herder Book Co. 1924.
External links
Santiebeati: Saint Abudimus
Catholic Online: Saint Abudimus
Ramsgate Benedictine Monks of St. Augustine's Abbey, The Book of Saints (Reference), May 31, 2002, Publisher: A & C Black Publishers Ltd; 7th edition,
Matthew Bunson, Encyclopedia of Saints, Second Edition, July 2, 2014, Publisher: Our Sunday Visitor; 2nd ed. edition,
3rd-century births
305 deaths
Saints from Roman Anatolia
4th-century Christian martyrs
4th-century Romans
Christians martyred during the reign of Diocletian
Kotavan

Kotavan (also, Ketavan and Komavan) is a village and municipality in the Agdash Rayon of Azerbaijan. It has a population of 938.
References
Populated places in Agdash District
სულუთი

სულუთი — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 886 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ისმაილის რაიონის სოფლები
კამალ მურადხანოვი

კამალ მურადხანოვი (დ. 19 აგვისტო, 1950) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი.
დაამთავრა მოსკოვის ნიკოლოზ შვერნიკის სახელობის უმაღლესი სკოლა და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 19 აგვისტო
დაბადებული 1950
საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
Vladimir Makovsky

Vladimir Makovsky
Vladimir Yegorovich Makovsky (– 21 February 1920) was a Russian painter, art collector, and teacher.
Biography
Makovsky was the son of collector, Egor Ivanovich Makovsky, who was one of the founders of the Moscow Art School. Vladimir had two brothers, Nikolay Makovsky and Konstantin Makovsky, and one sister, Alexandra Makovskaya, all of whom were famous painters. Vladimir studied at the Moscow School of Painting, Sculpture, and Architecture. He finished his studies in 1869 and the following year became one of the founding members of the Association of Travelling Art Exhibitions, where his many years of prolific work brought him to a leading position
Makovsky's work was defined by a perpetual humor as well as blatant irony and scorn. During the seventies his paintings dealt primarily with small-town folk. His pictures, "The Grape-juice Seller" (1879), "Fruit-Preserving" (1876) and "The Congratulator" (1878) depict various scenes where the mood is finely conceived and almost laughter-inducing. Other works of his, such as "The Benefactor" (1874) and "The Convict" (1878) are profoundly socially conscious. In them, Makovsky either criticizes the false sympathy of the aristocracy towards the poor, or draws attention to the oppression and persecution by the tsarist gendarmerie. In 1878, he became an academician.
In the eighties, during the time of Russian "democratic" painting, Makovsky produced some of his most valued works. In 1882, he was made professor at the Moscow Art School after the death of Vasili Perov. Some of Makovsky's greatest works of this period include "In the Ante-room of the Court of Conciliation" (1880), "The Released Prisoner" (1882), and "The Collapse of the Bank" (1881). From the end of the 1880s, Makovsky began to produce more gloomy works. Quintessential works of this period include "You Shall Not Go" (1892), and "On the Boulevard" (1888).
In 1894, Makovsky became Rector of the Preparatory school of the Academy of Art. After the First Russian Revolution, he painted "January 9, 1905, on Vasilyev Island" in which he depicts the armed police firing at defenseless people. In another painting "The Sacrifices on the Khodyn Field" in which a thousand people lost their lives during the coronation ceremony in 1896 of Nicholas II, he again stood uncompromisingly on the side of the oppressed people. After the 1917 October Revolution, Makovsky helped carry over the realist traditions to the early stages of Socialist Realism.
Selected paintings
References
Vladimir Fiala, Russian Painting of the 18th and 19th Centuries, translated by Jean Layton, Artia, 1981
1846 births
1920 deaths
Painters from Moscow
People from Moskovsky Uyezd
Peredvizhniki
Russian male painters
19th-century painters from the Russian Empire
19th-century male artists from the Russian Empire
20th-century Russian male artists
20th-century Russian painters
Full Members of the Imperial Academy of Arts
Moscow School of Painting, Sculpture and Architecture alumni
1554

1554
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
9 იანვარი : გრიგოლ XV — რომის პაპი (გ. 1623)
20 იანვარი : სებასტიან I — პორტუგალიის მეფე (გ. 1578)
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
1 იანვარი : პედრო დე ვალდივია – ესპანელი კონკისტადორი, ჩილეს პირველი გუბერნატორი
თებერვალი
12 თებერვალი : ჯეინ გრეი — ინგლისისა და ირლანდიის მეფე (გ. 1537)
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
Həzrə, Qusar

Həzrə, Qusar
Həzrə (also, Khazra and Khazry) is a village and municipality in the Qusar Rayon of Azerbaijan. It has a population of 1,356. The municipality consists of the villages of Həzrə and Həzrəoba.
Həzrə is located on the shores of the Samur River, which constitutes Azerbaijan's border with the Russian Federation.
References
Populated places in Qusar District
Senaki uezd

Senaki uezd
The Senaki uezd was a county (uezd) of the Kutaisi Governorate of the Caucasus Viceroyalty of the Russian Empire. It bordered the Zugdidi uezd to the west, the Lechkhumi uezd to the north, the Kutaisi uezd to the east, and the Ozurgeti uezd to the south. The area of the uezd corresponded to most of the contemporary Samegrelo-Zemo Svaneti region of Georgia. The Senaki uezd was eponymously named for its administrative center, Senaki.
History
The Senaki uezd was formed in 1846 as part of the Kutaisi Governorate on the territory of the historical region of Samegrelo during the time of the Russian Empire. In 1918, the Kutaisi Governorate including the Senaki uezd was incorporated into part of the Democratic Republic of Georgia.
Administrative divisions
The subcounties (uchastoks) of the Senaki uezd in 1913 were as follows:
Demographics
Russian Empire Census
According to the Russian Empire Census, the Senaki uezd had a population of 115,785 on , including 58,585 men and 57,200 women. The majority of the population indicated Mingrelian to be their mother tongue, with a significant Georgian speaking minority.
Kavkazskiy kalendar
According to the 1917 publication of Kavkazskiy kalendar, the Senaki uezd had a population of 159,678 on , including 86,448 men and 73,230 women, 149,112 of whom were the permanent population, and 10,566 were temporary residents:
Notes
References
Bibliography
Uezds of Kutaisi Governorate
ჰისარული ცხვარი

ჰისარული ცხვარი — სახორცე-საქონე მიმართულების უხეშმატყლიანი დუმიანი ცხვრის ჯიში. გამოყვანილია ტაჯიკეთში ხალხური სელექციის გზით. ერკემლის სიმაღლე მინდაოში შეადგენს 80–85 სმ-ს, ნერბისა — 75–80 სმ-ს. ცოცხალი მასა ერკემლისა 130–140 სმ-ია, უდიდესი 190 კგ-მდე, ნერბისა — 80–90 კგ, უდიდესი 150 კგ-მდე; მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ზომის ცხვარია. მაგარი კონსტიტუციისაა, მკერდი ფართო და ღრმაა, წინ აქვს გამოწეული მკერდის ძვალი. თავი მასიურია, ცხვირკუზიანი; ყურები გრძელი და ჩამოწეულია; უმეტესად ქოლიკი ცხვარია (ურქო). აქვს დიდი დუმა (18–20 კგ), სადაც ცხიმი გროვდება. ფერად მურაა. ადვილად იტანს ერთი მთის საძოვრიდან მეორეზე გადარეკვას 400–500 კმ-ზე. გამოირჩევა მალმწიფადობით. 6 თვის ბატკნის მასა 60 კგ-სა და მეტს აღწევს ნაკლავის გამოსავალი 58–60%-ს შეადგენს. მატყლი უხეშია, ბევრია გამხმარი და მკვდარი თმა. იყენებენ ქეჩა-ნაბადისა და უხეში ქსოვილის მისაღებად. ერკემლის ნაპარსი 1,3–1,6 კგ-ია, ნერბისა 1,0–1,4 კგ. ნაყოფიერება 115–120%-ია. ამტანი ცხვარია, შეგუებულია ზამთარ-ზაფხულ საძოვარზე ყოფნას. მოშენებულია ტაჯიკეთსა და უზბეკეთში.
ლიტერატურა
Любавский А. В., Гиссарские овцы, М., 1949;
Лебедев И. Г., Гиссарские овцы и пути их совершенствования, [Душ.], 1952;
Иванов М. Ф., Полн. собр. соч., т. 4, М., 1964;
ოკულიჩევი გ., ჰისარული ცხვარი // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია [30 ტომად], მთ. რედ. პროხოროვი ა. მ., III გამოც., : გამომც. „საბჭოთა ენციკლოპედია“, 1969;
Фарсыханов С. И. Гиссарская порода овец. Душ., 1981;
Семенов С. И., Селькин И. И. Овцы // Генетические ресурсы сельскохозяйственных животных в России и сопредельных странах. СПб., 1994.
სქოლიო
ცხვრის ჯიშები
ბონიფაციუს V

ბონიფაციუს V (ერისკაცობაში ბონიფაჩო ფუმინი; დ. უცნობია — გ. 25 ოქტომბერი, 625) — რომის პაპი 619–625 წლებში.
დაიბადა ნეაპოლში. პაპად აირჩიეს პატრიციების პროვოკაციების შედეგად. რეფორმა გაატარა ინგლისის ეკლესიაში.
რესურსები ინტერნეტში
ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
რომის პაპები
პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
გარდაცვლილი 25 ოქტომბერი
გარდაცვლილი 625
მოსე (მთავარეპისკოპოსი)

მოსე (მთავარეპისკოპოსი)
მოსე — სომხურ წყაროებში (კორიუნის „მაშტოცის ცხოვრებასა“ და მოვსეს ხორენაცის „სომხეთის ისტორიაში“) მოხსენიებული როგორც ქართლის ეპისკოპოსი, რომლის დროსაც მესროპ მაშტოცმა დაუწერა ივერიელებს ქართული ანბანი — ასომთავრული. იგი არ მოიხსენიება არცერთ ქართულ წყაროში.
ქართული ანბანის შექმნა
კორიუნის "მაშტოცის ცხოვრებაში" და ხორენაცისეულ "სომხეთის ისტორიაში" გვხვდება ცნობა მაშტოცის მიერ ქართული ანბანის შექმნის თაობაზე, მეფე ბაკურისა და მისი თანადროული მთავარეპისკოპოსი მოსეს მოღვაწეობის პერიოდში.
კორიუნი თავის თხზულებაში — „მაშტოცის ცხოვრება“ წერს: „რამდენიმე ხანის შემდეგ ღვთისმოყვარემ (მაშტოცმა) იზრუნა ბარბაროსულ ქვეყნებზეც. და ღვთის შეწევნით ივერიელებისათვის ანბანის შედგენას შეუდგა. მაშტოცმა გამოხაზა ყოველივე ასო, დაალაგა და გამართა. თავის საუკეთესო მოწაფეებთან ერთად გამოემართა ივერთა ქვეყანაში, სადაც იგი წარუდგა ივერიის მეფე ბაკურს და ეპიკოპოს მოსეს. მეფე და მთელი მისი დარბაზი ღვთის შეწევნით უსმენდნენ და ემორჩილებოდნენ მას“.
აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ აღნიშნულ 1962 წლის წიგნში მკვლევარებმა ბაკურ მეფე ვარაზ-ბაკურად წარმოადგინეს.
მოვსეს ხორენაცის „სომხეთის ისტორიაში“ წერია: „მესროპი გაემართა ივერთა ქვეყანაში, რათა მათვის შეექნა დამწერლობა. მას თან ახლდა ბერძნულისა და სომხური ენების მცოდნე ვინმე ჯახა. ივერთა მეფე ბაკური და მოსე ეპისკოპოსი ეხმარებოდნენ მესროპს“.
სომხური წყაროების შეუთავსებლობა ქართლის ცხოვრებასთან
არსებობს რიგი შეუთავსებლობა სომხურ და ქართულ წყაროებს შორის:
1. მეფე ბაკური მოღვაწეობდა 405 წლამდე (სომხური ანბანის შექმნამდე)
2. მეფე ბაკურის დროს არ მოღვაწეობდა მოსე ეპისკოპოსი.
ბაკურის (რევის ძე) დროს მოღვაწეობდნენ იოანე და იაკობი მთავარეპისკოპოსები. ("და მოკუდა იოვანე ებისკოპოსი და დაჯდა იაკობ, მღდელი იგი მუნით-ვე მოსრული, მთავარეპისკოპოსად." - მოქცევაი ქართლისაი).
ვარაზ-ბაქარის დროს მოღვაწეობდა იობ მთავარეპისკოპოსი. ("და მთავარებისკოპოსი იყო იგი-ვე იობ." - მოქცევაი ქართლისაი).
ბაკურის (თრდატის ძე) დროს მოღვაწეობდა ელია მთავარეპისკოპოსი. ("და მთავარებისკოპოსი იყო ელია." - მოქცევაი ქართლისაი)
შესაბამისად ქართლის ცხოვრებაში არათუ ვარაზ ბაკურის, არამედ ზოგადად ბაკურ მეფეების დროს, რომლებიც მირიანიდან არჩილადმე მეფობდნენ, არ მოიხსენიება არსად მოსე მთავარეპისკოპოსი.
3. ეპისკოპოსი მოსე არც მხითარ აირივანეცს ჰყავს შეყვანილი თავის სიაში. ქართლის ცხოვრების მიხედვით, ცნობილია, რომ არჩილის დროს ზედიზედ რამდენიმე ეპისკოპოსი გარდაიცვალა: გრიგოლი, ბასილი და მობიდან. მხითარ აირივანეცის მიერ ასევე მოყვანილია მათი სახელები ოდნავი დამახინჯებით და იგივე თანმიმდევრობით: Ter Grigor(გრიგოლი), Ter Barsegh(ბასილი), Ter Mouchid(მობიდანი).
4. არსებობდა ეპისკოპოსი მობიდანი, რომელიც მხითარ აირივანეცის მოხსენიებული ჰყავს როგორც Ter Mouchid.
5. მობიდანი/Ter Mouchid/ მოღვაწეობდა არჩილის პერიოდში, ანუ სომხური ანბანის შექმნის - 405 წლის შემდგომ და 440 წელი მაშტოცის გარდაცვალებამდე, მაგრამ არა მეფე „ბაკურის“ დროს.
სქოლიო
მცხეთის მღვდელთმთავრები
ციგენეშტი

ციგენეშტი — სოფელი მოლდოვაში, სტრეშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 133 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 319 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
სტრეშენის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
სტრეშენის რაიონის სოფლები
ბაგარები

ბაგარები — არაბული ტომები, რომელთა რაოდენობაც ჯამში დაახლოებით 1 მილიონს შეადგენს. მათი უმეტესობა ცხოვრობს ჩადიში და სუდანის დარფურის რეგიონში (ძირითადად ფურები, ნუბა და ფულბეები). ისინი პერიოდულად მიგრირებენ სამხრეთ სუდანსა და მიმდებარე რეგიონებში. დასავლეთი ბაჰრ-ელ-ღაზალის ჩრდილოეთ ნაწილი არის ბაგარების სამხრეთ სუდანში გადმოსახლების ტრადიციული არეალი. მათი დასახელების არაბულიდან პირდაპირი თარგმანი არის მეძროხე, ისინი საუბრობენ ჩადის არაბულზე.
1880–იანი წლების მაჰდისტების აჯანყების მთავარი მონაწილეები იყვნენ დარფურის და კორდოფანის ბაგარები. 1985 წლიდან მათ სუდანის მთავრობა სამხრეთ სუდანის დინკების მიერ შექმნილი არმიის წინააღმდეგ საბრძოლველად აიარაღებდა.
ლიტერატურა
Owens, Jonathan. 2003. Arabic dialect history and historical linguistic mythology. Journal of the American Oriental Society.
Scheinfeldt, Laura B, et al. 2010. Working toward a synthesis of archaeological, linguistic, and genetic data for inferring African population history. In John C. Avise and Francisco J. Ayala, eds., In the light of evolution. Volume IV: the human condition. Washington, D.C.: National Academies Press. Series: Arthur M. Sackler Colloquia.
United States Department of State. 2008-06-04. Trafficking in Persons Report 2008—Sudan.
Adam, Biraima M. 2012. Baggara of Sudan: Culture and Environment, Amazon online Books Baggara of Sudan: Culture and Environment.
ჩადის ეთნიკური ჯგუფები
სუდანის ეთნიკური ჯგუფები
სამხრეთ სუდანის ეთნიკური ჯგუფები
მაცივარ აგენტი

მაცივარ აგენტი (რეფრაგენტი) — სამაცივრო მანქანების მუშა ნივთიერება, რომელიც დუღილისას და იზოთერმული გაფართოებისას ართმევს სითბოს გასაცივებელ ობიექტს და შემდეგ შეკუმშვისას გადასცემს მას გასაცივებელ გარემოს კონდენსაციის ხარჯზე (წყალს, ჰაერს ).
მაცივარ აგენტი წარმოადგენს თბომატარებლის კერძო შემთხვევას. მნიშვნელოვანი განსხვავება არის ის რომ თბომატარებელს გამოიყენებენ ერთი და იგივე აგრეგატულ მდგომარეობაში, ხოლო მაცივარ აგენტის გამოიყენებენ - ფაზურ გადასვლებს (დუღილი და კონდენსაცია).
ძირითად მაცივარ აგენტებს წარმოადგენენ ამიაკი, ფრეონი, გოგირდის ჰექსაფთორიდი და ზოგი ნახშირწყალბადები. განარჩევენ მაცივარ აგენტებს და კრიოაგენტებს. კრიოაგენტებს აქვთ დაბალი დუღილის ტემპერატურა. ეს არ ეხება ბოლო დროს გამოჩენილ კომპრესიულ კრიოსტატებს, რომლებსაც შეუძლიათ გაცივება −120 °C უფრო დაბლა, თხევადი აზოტის გამოყენების გარეშე, როგორც ეს იყო მიღებული ბოლო 100 წლის განმავლობაში. ოქსილიკვიტის შექმნისას მაცივარ აგენტად გამოიყენება ჟანგბადი. სადაც დამჟანგავადაც მოქმედებს.
პრინციპულ სხვაობას ისეთი მაცივარ აგენტების გამოყენებისას როგორიცაა აზოტი, ჰელიუმი და ა.შ. წარმოადგენს ის რომ, სითხე იხარჯება და ორთქლდება (როგორც წესი, ატმოსფეროში). სამაცივრო მანქანებში ფრეონი ან ანალოგიური აირი მოძრაობს წრეზე, კომპრესორის დახმარებით, სითხედ კონდენსატორში, ორთქლი კი ამმორთქლებელში.
აღნიშვნა
მაცივარ აგენტების აღნიშვნები R-# ფორმით შემოთავაზებული იქნა ფირმა DuPont მიერ. რიცხვები და ასოები, რომლებიც დგანან საიდენტიფიკაციო ნომერის ადგილას, აღნიშნავენ მაცივარ აგენტის მოლეკულურ სტრუქტურას.
ზღვრული ნახშირწყალბადები და მათი ჰალოგენური წარმოებულები აღინიშნებიან ასო R-ით და სამი ციფრით მის შემდეგ, ანუ შემდეგი სახით Rxyz, სადაც:
x (ასეულები) ტოლია ნახშირბადის ატომების რაოდენობას გამოკლებული ერთი;
y (ათეულები) ტოლია წყალბადის ატომების რაოდენობას, მიმატებული ერთი;
z (ერთეულები) ტოლია ფთორის ატომების რაოდენობისა.
მაგალითად:
მაცივარ აგენტს R-134a გააჩნია ნახშირბადის 2 ატომი, წყალბადის 2 ატომი, ფტორის 4 ატომი, ხოლო სუფიქსი «a» აჩვენებს,რომ იზომერია — ტეტრაფტორეთანი.
სერია R-400, R-500 აღნიშნავს მაცივარ აგენტების ნარევებს.
იზობუტანი აღინიშნება - მაცივარ აგენტი R-600a და გააჩნია ფტორის 0 ატომი, წყალბადის 10 ატომი, ნახშირბადის 4 ატომს, ხოლო სუფიქსი «a» აჩვენებს, რომ ეს იზომერია.
სხვადასხვაგვარ არაორგანულ ნაერთებს მიენიჭათ სერია 700, ხოლო მაცივარ აგენტების საიდენტიფიკაციო ნომერი, რომელიც მიეკუთვნება ამ სერიას, განისაზღვრება როგორც რიცხვების 700 და მაცივარ აგენტის მოლეკულური მასის ჯამი.
მაგალითად, ამიაკისათვის, რომლის ქიმიური ფორმულაა NH3, არის 1x14+3x1+700=717. ასე რომ მას აღნიშნავენ — R717.
თერმოდინამიკა
მაცივარ აგენტები
ტაილერ ჰილტონი

ტაილერ ჰილტონი
ტაილერ ჯეიმზ ჰილტონი (დ. 22 ნოემბერი, 1983, პალმ-სპრინგსი (კალიფორნია), აშშ) — ამერიკელი მომღერალი და კომპოზიტორი და მსახიობი. ჰილტონმა თავისი პროფესიონალური კარიერა მუსიკაში დაიწყო 2000 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
ამერიკელი მომღერლები
ამერიკელი მსახიობები
დაბადებული 22 ნოემბერი
დაბადებული 1983