PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
კოსმონავტი

კოსმონავტი, იგივე ასტრონავტი (სხვადასხვა ქვეყანაში უპირატესობას ანიჭებდნენ ერთ ან მეორე სახელწოდებას. ამერიკის შეერთებულ შტატებში — ასტრონავტს, ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქვეყნებში — კოსმონავტს) — მოგზაური კოსმოსში — ადამიანი, რომელიც ატარებს ცდებს და ახორციელებს კოსმოსური ტექნიკის ექსპლუატაციას კოსმოსური ფრენის დროს.
კოსმონავტები კოსმოსში მოგზაურობისას ზოგჯერ გადმოდიან ხომალდიდან, გადადიან გამოსაკვლევად ციურ სხეულზე, აგროვებენ მასალებს სამეცნიერო გამოკვლევებისათვის. მათ აცვიათ სკაფანდრები — სპეციალური დამცავი ტანსაცმელი, რადიაციისა და უჰაერობისგან თავდასაცავად. სკაფანდრს შიგნით წნევა, ტემპერატურა და ჰაერის მიწოდება მოწესრიგებულია. ზურგზე აკიდებული რეზერვუარებით კოსმონავტს ჰაერის მარაგი მიაქვს, „ქუდზე“ კი დამაგრებული აქვს ფილტრი, რომელიც მას მზის დამაბრმავებელი ნათებისგან იცავს.
რესურსები ინტერნეტში
Пилотируемые космические полёты в 1961—1972 гг.
Энциклопедия ASTRONote
Encyclopedia Astronautica
სქოლიო
კოსმონავტიკა
ბოლივია (კუბა)

ბოლივია (კუბა)
ბოლივია — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, სიეგო-დე-ავილის პროვინციაში. მდებარეობს პროვინციის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ესაზღვრება ხიგეის უბე და კუნძული კაიო-რომანო.
დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 16 612 ადამიანს შეადგენდა. 918 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 18,1 ადამიანი კმ²-ზე.
იხილეთ აგრეთვე
კუბის მუნიციპალიტეტები
კუბის ქალაქების სია
სქოლიო
კუბის ქალაქები
მუხილეთის ღვთისმშობლის ეკლესიის კომპლექსი

მუხილეთის ღვთისმშობლის ეკლესიის კომპლექსი — საეკლესიო კომპლექსი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ მუხილეთში. მდებარეობს სოფლის ცენტრში, თარიღდება XIV საუკუნით.
კომპლექსში შედის ღვთისმშობლის ეკლესია და სხვა ნაგებობათა ნაშთები. ნაგებობათა უმეტესი ნაწილი ძლიერ დაზიანებულია. ეკლესია შედარებით კარგადაა დაცული.
ღვთისმშობლის ეკლესია დარბაზულია (12,4 X 5,25 მ), ნაგებია კარგად დამუშავებული ბაზალტის კვადრებით. აქვს სამი შესასვლელი; სამივე მინაშენებში გადის. მთავარი, სამხრეთის შესასვლელი გარედან არქიტრავითაა გადახურული, შიგნიდან - ნახევარწრიული თაღით. ღრმა ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე ფართო და მაღალი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს მცირე ზომის ოთხკუთხა ნიშებია.
ეკლესიას სამი მინაშენი აქვს - დასავლეთით, სამხრეთითა და ჩრდილოეთით. დასავლეთის მინაშენი ეკლესიის კედლის მთელ სიგრძეზეა მიდგმული; გადახურულია ნახევარწრიული კამარით, რომელიც დაბეტონებულ მასას წარმოადგენს. მინაშენი, ეკლესიასთან შედარებით, ნაგებია მდარედ. მას ორი შესასვლელი ჰქონია - სამხრეთით (ამოშენებულია) და დასავლეთით, რომელიც დაკავშირებულია ძლიერ დანგრეულ ნაგებობასთან. ჩრდილოეთ მინაშენი დანგრეულია და მიწითაა დაფარული. ეკლესიის სამხრეთ მინაშენი, რომელსაც სამხრეთ ფასადის დასავლეთ ნახევარი უჭირავს, მცირე ეგვტერია. მას საკურთხეველი და აგურით ნაგები კანკელი (დანგრეულია) ჰქონია. ეგვტერის წინ მიშენებულია მაღალი კარიბჭე, რომელიც სამხრეთით მთლიანად გახსნილია ფართო თაღით. თაღი მთლიან ქვაში გამოკვეთილ მარტივღარებიან კაპიტელებს ეყრდნობა.
ეკლესია და მინაშენები კრამიტით ყოფილა გადახურული. საზურგე კრამიტებს მარტივი გეომეტრიული ორნამენტი ამკობს, ხოლო ბრტყელ კრამიტებს აქვს ასომთავრული წარწერა, რომელიც სამი დაქარაგმებული ასოსაგან შედგება: ინე (იოანე).
ეკლესიის აღმოსავლეთით, სოფლის განაპირას, კლდეზე აღმართულია ოთხკუთხა კოშკი, რომელიც მდინარე მუხილეთის გაყოლებით მიმავალ ძველ გზას იცავდა.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
მუხილეთის ღვთისმშობლის ეკლესიის კომპლექსი
ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
ნიკოლაევკა (ნიკოლაევკის სოფსაბჭო)

ნიკოლაევკა (ნიკოლაევკის სოფსაბჭო)
ნიკოლაევკა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 830 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტერლითამაქიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სტერლითამაქი, რომელიც დაშორებულია 30 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (73%).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
სტერლითამაქის რაიონის სოფლები
ნორთუმბრია

ნორთუმბრია — ანგლოსაქსების მიერ ბრიტანეთის დაპყრობის დროს ჩამოყალიბებული ერთ-ერთი სამეფო. შეიქმნა VII საუკუნის დამდეგს ბერნიციისა და დეირის ანგლების სამეფოთა გაერთიანების შედეგად. IX საუკუნეში ნორთუმბრიის ტერიტორია დაიპყრო უესექსის სამეფომ, შემდეგ დანიელებმა. დაახლ 924 წელს ნორთუმბრიის ტერიტორია საბოლოოდ შეუერთდა უესექსს.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Lowlands-L, An e-mail discussion list for those who share an interest in the languages & cultures of the Lowlands
Lowlands-L in Nothumbrian
Northumbrian Association
Northumbrian Language Society
ისტორიული სახელმწიფოები
გაერთიანებული სამეფოს ისტორია
ბრდა (მდინარე)

ბრდა (მდინარე)
ბრდა — მდინარე ჩრდილო-დასავლეთ პოლონეთში. უერთდება მდინარე ვისლას. მისი საერთო სიგრძე 238 კმ-ია. პოლონეთის მდინარეებს შორის სიგრძით მეთხუთმეტე ადგილი უკავია. წყალშემკრები აუზის ფართობი კი 4,627 კმ²-ია.
მდინარეზე მდებარეობს ქალაქები: პჟეხლევო; კონარჟინი; ტუხოლა; კორონოვო; ბიდგოშჩი.
იხილეთ აგრეთვე
პოლონეთის მდინარეების სია
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
PTTK Szlak Brdy
Portal turystyczny o Brdzie
პოლონეთის მდინარეები
Alpujarra, Tolima

Alpujarra, Tolima
Alpujarra is a town and municipality in the Tolima department of Colombia.
Municipalities of Tolima Department
მილკო ფუდი

მილკო ფუდი (2014 წლამდე ეკო-ფუდი) — შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება. რძის პროდუქტების მწარმოებელი ქართული კომპანია. დაარსდა 2004 წელს, თბილისში. აღჭურვილია თანამედროვე მანქანა-დანადგარებითა და ლაბორატორიით, სადაც მოწმდება ნედლეული და პროდუქცია. უშვებს 40-მდე დასახელების პროდუქციას: რძეს, მაწონს, არაჟანს, კარაქს, კეფირს, ხაჭოს, მაიონეზსა და სხვა. „მილკო ფუდმა“ პირველმა დაიწყო საქართველოში მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში ფართოდ დამკვიდრებული ბიოლოგიურად აქტიური ბიფიდო ბაქტერიებით გამდიდრებული პროდუქტების, კერძოდ, ბიფიდო-მაწვნის, ბიფიდო-კეფირის წარმოება, რომლებიც ხელს უწყობს ადამიანის ორგანიზმში ნივთიერებათა ცვლის მოწესრიგებას, იცავს ალერგიისაგან, აღადგენს ენერგიას.
კომპანიას რძე მიეწოდება სამხრეთ და აღმოსავლეთ საქართველოში არსებული რძის შემგროვებელი პუნქტებიდან. საწარმოს დღე-ღამეში 70—75 ტონა რძის გადამუშავება შეუძლია. მზა პროდუქციის რეალიზაცია ხდება მთელ საქართველოში. კომპანიას აქვს თავისი საფირმო მაღაზიები, თბილისში 4 და მცხეთაში 2. 2005 წლიდან სავაჭრო მარკა „ეკო-ფუდის“ მესაკუთრე გახდა კომპანია შპს „ჯორჯიან ეკო“. კომპანია ფლობს სურსათის უვნებლობისა (ISO 22000:2005) და ხარისხის მართვის (ISO 9001:2008) საერთაშორისო სერტიფიკატებს (2007 წლიდან).
ლიტერატურა
„ენციკლოპედია საქართველო“, თბილისი, ტომი 2, 2012 წელი, ლ.აბრამიშვილი.
რესურსები ინტერნეტში
მილკო ფუდის ოფიციალური ვებ-გვერდი
სქოლიო
საქართველოს კომპანიები
PNG

PNG (Portable Network Graphics) — ციფრული სურათების ღია ფორმატი, რომელიც შეიქმნა დაპატენტებული GIF ფორმატის შესაცვლელად. PNG არის ფორმატი, რომელიც სპეციალიზირებულია მარტივი, ერთგვაროვანი ფერების მქონე სურათების შექმნაზე.
გამოყენება
სინთეზური სურათებისთვის
PNG წარმატებით გამოიყენება ისეთი სინთეზური სურათების შესაქმნელად როგორიცაა: WEB-ის გრაფიკული გაფორმება, იკონები, ტექსტური სურათები.
PNG ფორმატში შექმნილი ფაილი, როგორც წესი, GIF ფორმატში შექმნილ ფაილზე მეტ ადგილს იკავებს მეხსიერებაში, სამაგიეროდ ხარისხით ბევრად აღემატება ამ უკანასკნელს. ეს იმით აიხსნება რომ PNG ფორმატის ფერთა რაოდენობა 256-ით არ შემოიფარგლება.
ფოტოებისთვის
PNG ფორმატში შესაძლებელია ფოტოსურათების უდანაკარგო შეკუმშვა. შედეგად დიდი მოცულობის ფაილი მიიღება. ეს მოცულობა ბევრად აღემატება ისეთი ფორმატების ფაილების ზომებს, როგორებიცაა: JPEG და JPEG2000.
დეტალები ფორმატის შესახებ
PNG საშუალებას იძლევა, მატრიცული სურათები სხვადასხვა ფორმატით შევინახოთ:
1 ბიტი(ანუ იგივე მონოქრომა. არ არის აუცილებელი შავთეთრი იყოს)
2 ბიტი -კარდოქრომული სურათებისთვის
4 ბიტი(16 ფერი)
8 ბიტი ნაცრისფერი სურათებისთვის(256 შესაძლებლობა)
8 ბიტი(256 ფერი, ანუ იგივე რაც GIF)
24 ბიტი (16 777 216 ფერი)
48 ბიტი (248 ანუ 281 976 710 656 ფერი)
სპეციალური ფილტრისა და RFC 1951 ალგორითმის გამოყენებით შეკუმშვის მაღალი ხარისხი მიიღწევა.
პიქსელების მდგენელთა ერთი ფორმატია: წითელი, მწვანე, ლურჯი. და მეორე: წითელი, მწვანე, ლურჯი და გამჭვირვალობის არხი "ალფა".
ამ შემთხვევაში 8 ან 16 დამატებითი ბიტი გამოიყენება და ვღებულობთ 16 ბიტს ნაცრისფერი სურათისთვის, 32 ბიტს ნამდვილი ფერების მქონე სურათებისთვის და 64 ბიტი 4 არხიანი(თითოსთვის 16 ბიტი) სურათისთვის.
ნახევარგამჭვირვალობა
„ალფა“ არხის არსებობა განსაზღვრავს გამჭვირვალობის სხვადასხვა ხარისხს. ეს თვისება Web -ის გასაფორმებლად ძვირფასი მონაპოვარია.
თანამედროვე(2007) ნავიგატორების უმრავლესობა, გარდა Internet Explorer 6 -ისა და მისი წინა ვერსიებისა, ფართოდ იყენებს ამ მიღწევას. თუმცა კი ვებმასტერები სხვადასხვა საშუალებებს მიმართავენ ამ ნაკლის შესავსებად. მაგალითად იყენებენ სკრიპტს PNG biheviour IE7 ასევე bobosola .
Internet Explorer7 კორექტულად განაგებს ალფა არხს.
გამჭვირვალობა
GIF ფორმატის Web სურათები შეიძლება გადატანილ იქნას PNG ფორმატში ისე რომ თანამედროვე ნავიგატორთა უმრავლესობა მათ შეითავსებენ.
PNG -ს (მას მეორენაირად ასეც უწოდებენ: PNG's Not GIF- PNG არ არის GIF) შეუძლია გააკეთოს ყველაფერი, რასაც აკეთებს GIF-ი.
მეტიც, იგი გამჭვირვალობის ეფექტსაც ქმნის. მართალია იგი ანიმაციების კეთების საშუალებას არ იძლევა, სამაგიეროდ PNG -ს გან მიღებული MNG ფორმატი ამ ნაკლის აღმოფხვრას ემსახურება.
იხილეთ აგრეთვე
მატრიცული გამოსახულება
Format ouvert
JPEG
GIF
TIFF
APNG
MNG
რესურსები ინტერნეტში
ფრანკოფონული გვერდი PNG -ს შესახებ
გამჭვირვალობა და ნახევარგამჭვირვალობა PNG ფორმატში
PNG გვერდი, W3C -ს მიერ შემოთავაზებული
PNG ფორმატის ოფიციალური საიტი, დოკუმენტაცია და პროგრამები
PNG Optimizer, PNG ფორმატში შეკუმშვის მაოპტიმიზირებელი პროგრამა
TweakPNG PNG -ს პარამეტრების შესაცვლელი ინსტრუმენტები.
Microsoft-ის განმარტებითი გვერდი იმის შესახებ თუ როგორ გამოვიყენოთ PNG ფორმატი საიტებზე რომ მისი წაკითხვა შეძლოს Internet Explorer -მა.
ინფორმატიკა
Düdəngə

Düdəngə (also, Dudangya and Dyudengya) is a village and municipality in the Sharur District of Nakhchivan Autonomous Republic, Azerbaijan. It is located next to the district center. Its population is mainly busy with farming and animal husbandry. There are secondary school, club and a medical center in the village. It has a population of 4,012.
Etymology
The name of the Dudəngə village was made out from the Iranian origin words of dü (two) and dəngə (block, part of the city) means "village with two blocks".
References
Populated places in Sharur District
სახელმწიფო საბჭო

სახელმწიფო საბჭო
არსებითი სახელი სახელმწიფო საბჭო შეიძლება გულისხმობდეს შემდეგს:
რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო საბჭო
საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭო
საქართველოს პარლამენტთან არსებული ჰერალდიკის სახელმწიფო საბჭო
მალა-ოლექსანდრივკა (ბერისლავის რაიონი)

მალა-ოლექსანდრივკა (ბერისლავის რაიონი)
მალა-ოლექსანდრივკა — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1725 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ბერისლავის რაიონის სოფლები
ტასილინ-აჯერი

ტასილინ-აჯერი (არაბ. طاسيلي ناجر) — მთათა სისტემა საჰარის უდაბნოში. წარმოადგენს ალჟირის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ლიბიის, მალის და ნიგერის საზღვართან მდებარე ვრცელ პლატოს, რომლის ფართობიც 72 000 კმ²-ს შეადგენს. ტერიტორია გამოირჩევა მხატვრობების, გრავიურების და სხვა პრეისტორიული ნაშთების განსაკუთრებული სიმრავლით. ძვ. წ. 10 000 წლიდან ახალი წელთაღრციხვის დასაწყისამდე ამ ტერიტორიაზე მცხოვრებმა ხალხებმა დატოვეს უამრავი არქეოლოგიური ნაშთი - საცხოვრებლები, სამარხები და ზღუდეები, რომლებიც უხვადაა შემკული ქვისა და კერამიკის მასალებით. აქ ასევე ხშირია კლდის მხატვორბა, რომელთა აღმოჩენამას 1933 წელს, ტასილი მთელს მსოფლიოს გააცნო. ნაპოვნია ასევე 15 000 გრავიურა.
მასივის უახლოესი ქალაქია მისგან 10 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით მდებარე ჯანეტი. მთის მასივის უდიდესი ნაწილი, რომელიც კვიპაროზებსა და არქეოლოგიურ ძეგლებს მოიცავს, დაცულია ეროვნული პარკის, ბიოსფერული ნაკრძალისა და იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსით, მას ტასილინ-აჯერის ეროვნულ პარკს უწოდებენ.
არეალი გეოლოგიისა და ესთეტიკის დიდი ინტერესის საგანია: სხვადასხვა გეოლოგიური ფორმაციებისა და ეროზირებულ ქვიშაქვის „კლდის ტყეების" პანორამა მთვარის ზედაპირს წააგავს.
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია არაბულ ქვეყნებში
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში
რესურსები ინტერნეტში
Nice Video from Youtube
The natural arches of the Tassili n'Ajjer
Tassili n'Ajjer - fjexpeditions.com
ალჟირის გეოგრაფია
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ალჟირში
ლიბერიის გეოგრაფია

ლიბერიის გეოგრაფია – ლიბერია დასავლეთ აფრიკაში მდებარე სუბსაჰარული ქვეყანაა. სამხრეთ-დასავლეთიდან ესაზღვრება ატლანტიკის ოკეანე, ჩრდილო-დასავლეთიდან სიერა-ლეონე, ჩრდილოეთიდან გვინეა ხოლო სამხრეთ-დასავლეთიდან კოტ-დ’ივუარი.
ლიბერიის ფართობი შეადგენს 110,000 კვ. კილომეტრს. საიდანაც 15.000 კვ. კილომეტრი წყალს წარმოადგენს.
ლიბერიის საზღვრის სრული სიგრძე წარმოადგენს 1,587 კილომეტრს.
ლიბერიის ტერიტორია ძირითადად მთიანი რელიეფისგან შედგება. ქვეყნის უმაღლეს წერტილს მთა ვუტევე წარმოადგენს, რომლის სიმაღლეც ზღვის დნიდან 1380 მეტრია.
ლიბერიაში მოიპოვება შემდეგი ბუნებრივი რესურსები: რკინის მადანი, ხე-ტყის მასალა, ალმასი, ოქრო და წლის რესურსი.
მიწის გამოყენება და სოფლის მეურნეობა
სამეურნეო მიწები:
4.04%
მუდმივი კულტურები:
1.62%
სხვა:
94.34% (2011)
სარწყავი მიწა
2003 წლის მონაცემებით ლიბერიის ტერიტორიის 21,000 კვ. კილომეტრი ირწყვება.
ბუნებრივი კატასტროფები
ყველაზე ხშირ კატასტროფას წარმოადგენს ჰარმატანი, რომელიც დეკემბერი-მარტის შუალედში საჰარიდან უბერავს.
იხილეთ აგრეთვე
ლიბერიის ადმინისტრაციული დაყოფა
ლიბერიის მდინარეები
რესურსები ინტერნეტში
ლიბერიის გეოგრაფია
ლიბერია
ბომბარდირი (არტილერია)

ბომბარდირი (არტილერია)
ბომბარდირი — ერთ-ერთი პირველი საარტილერიო იარაღი, რომელიც გამოიყენებოდა ციხესიმაგრეების ალყისა და დაცვისათვის XIV-XVI საუკუნეებში. ბომბარდირები ასევე იყო პირველი საფლოტო იარაღი.
მოწყობილობა
პირველი ქვემეხები, რომელებსაც ერქვათ ბომბარდირები, კეთდებოდა ერთად შეკრული რკინის გამოჭედილი რგოლებისაგან. მოგვიანებით ლულა ფორმდებოდა ბრინჯაოთი. ბომბარდირებს ჰქონდათ მოკლე ლულები(5-6 კალიბრი). 14-19 ტონიანი ბომბარდირები ფართოდ გამოიყენებოდა ციხესიმაგრებიის დაცვისა და ალყაში მოქცევისათვის. ისინი ისროდნენ ქვის ბირთვებს, რკინის ნაწილებსა და ისრებს, თუმცა ამტკიცებენ, რომ 1391 წელს გამოიყენებოდა რკინის ბირთვები. ამ ქვემეხის სროლის მანძილი 700 მეტრს აღწევდა. დიდი კალიბრის იარაღის გადაადგილება შესაძლებელი იყო მხოლო დაშლილ მდგომარეობაში. ბომბარდირებს არ გააჩნდათ საბნევი და ეტლი. სროლისას ბომბარდირის რკინის ან ბრინჯაოს ლულა იდებოდა სპეციალურ ხის კუნძზე. ბომბარდირიდან გასროლა ხდებოდა შემდეგი წესით: ლულაში იტენებოდა დენთი, ხოლო შემდეგ კი იდებოდა ბირთვი. ბომბარდირის უკანა მხარე იხურებოდა სახურავით. ფისტონში ტენიდნენ დენთს და ზემოდან ადებდნენ გახურებულ რკინას. აალებული დენთი დიდი ძალით ისროდა ბირთვს. ამ მეთოდით ბომბარდირის სროლის სიჩქარე ძალზედ დაბალი იყო.
ისტორია
1308 წელს ფერდინანდ IV-მ ბომბარდირები გამოიყენა გიბრალტარის ალყაში. 1314 წელს ბელგიელმა ხელოსნებმა დაამზადეს იარაღი და გააგზავნეს იგი ინგლისში დენთის ასაფეთქებლებითურთ. ინგლისის მეფემ ედუარდ III-მ ბომბარდირები გამოიყენა შოტლანდიელების წინააღდმეგ 1327 წელს. 1331 წელს არტილერია გამოიყენებოდა ჩივიდალსა და იტალიაში. ინგლისის ფლოტმა არტილერიის დახმარებით გაიმარჯვა ფრანგებზე საზღვაო ომში, სლეისში 1340 წელს. კრესში ბრძოლისას 1346 წლის აგვისტოში ფრანგებს ესროდნენ სამი ბომბარდირიდან. 1359 წელს ბომბარდა დააყენეს არაგონის მეფის პედრო IV-ს ერთ-ერთ გემზე, რომელითაც მათ გამარჯვება ჰპოვეს კასტილიის საზღვაო ომში.
მოგვიანებით ბომბარდირები შეცვალეს ზარბაზნებმა (ქვემეხებმა) და ჰაუბიცებმა, მაგრამ ბომბარდირები ისევ გამოიყენებოდა XIX საუკუნის ბოლომდე.
საინტერესო ფაქტები
900 მილიმეტრიანი - მსოფლიოში ყველაზე დიდ კალიბრიანი ქვემეხი მეფე-ზარბაზანი ასევე არის ბომბარდირი.
გალერეა
არტილერია
Prolasius hellenae

Prolasius hellenae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Prolasius-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
Germán Jordán Province

Germán Jordán Province
Germán Jordán is a province in the Cochabamba Department, Bolivia. Its capital is Cliza. Many people from Germán Jordán province, along with people from neighboring Esteban Arze and Punata province have migrated to Argentina and to the Washington, D.C. area.
Subdivision
Germán Jordán Province is divided into three municipalities which are further subdivided into cantons.
External links
Map of Germán Jordán Province
Provinces of Cochabamba Department
ნიკოლოზ ცქიტიშვილი

ნიკოლოზ ცქიტიშვილი (დ. 14 აპრილი, 1983, თბილისი, საქართველო) — ქართველი კალათბურთელი. საქართველოს ეროვნული საკალათბურთო ნაკრების წევრი. ამჟამად არის თავისუფალი აგენტი. 2002 წელს NBA-ს დრაფტზე პირველ რაუნდში, მე-5 ნომრად აყვანილი იქნა „დენვერ ნაგეტსის“ მიერ. ცქიტიშვილი NBA-ში 2006 წლამდე დარჩა.
ტიტულები
იტალიის ლიგის ჩემპიონი (1): 2002
იტალიის სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2002
ირანის სუპერლიგის ჩემპიონი (1): 2012
დასავლეთ აზიის კალათბურთის ლიგის გამარჯვებული (1): 2012
აზიის ჩემპიონთა თასის გამარჯვებული (1): 2012
იხილეთ აგრეთვე
საქართველოს ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები
რესურსები ინტერნეტში
www.basketball-reference.com
ქართველი კალათბურთელები
დაბადებული 1983
დაბადებული 14 აპრილი
შუა საუკუნეების ხელოვნება

შუა საუკუნეების ხელოვნება — ისტორიულ-მხატვრული ტერმინი, რომელიც გამოიყენება ფეოდალიზმის პერიოდის ხელოვნების აღსანიშნავად. დასავლეთ ევროპაში შუა საუკუნეების ხელოვნებად მიიჩნევა პერიოდი V-XIV საუკუნეებს შორის, რენესანსის ეპოქამდე, საქართველოში კი IV-XVII საუკუნეები. აღმოსავლური ქვეყნებისთვის ეს ტერმინი ვრცელდება მთელი ფეოდალიზმის ხანაზე. შუა საუკუნეების ხელოვნება მჭიდროდ უკავშირდებოდა რელიგიური მსოფლმხედველობის სისტემას, ხასიათდებოდა სახეთა გარკვეული პირობითობით.
ლიტერატურა
ცხავათის კვირაცხოვლის ეკლესია

ცხავათის კვირაცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცხავათში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
სოფლიდან ჩრდილოეთით 3 კმ-ზე, ცხავატურას ხევში, ადგილ კაროეთში დგას მცირე დარბაზული ეკლესია. ეკლესიის გადახურვა ჩანგრეულია. საკურთხეველი სწორკუთხაა, თითო პატარა ნიშა საკურთხევლის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებშია მოთავსებული. სარკმლები გაჭრილია აღმოსავლეთით და დასავლეთით. კარი სამხრეთ კედელშია დატანებული. ეკლესიის ტერიტორია გარშემოვლებულია გალავნით. წრიული გალავნის სიმაღლე ზოგან ერთ მეტრს აღწევს, დიდი ნაწილი კი დანგრეულია.
ლიტერატურა
შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 240
ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Tekkale, Yusufeli

Tekkale, Yusufeli
Tekkale is a village in the Yusufeli District, Artvin Province, Turkey. Its population is 555 (2021).
References
Villages in Yusufeli District
სეჰენდი

სეჰენდი, საჰენდი — ვულკანური მასივი ირანის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, აღმოსავლეთი აზერბაიჯანის ოსტანის ტერიტორიაზე, თავრიზიდან სამხრეთით 40 კმ-ში. წარმოადგენს ელბურსის მთიანეთის ნაწილს. გადაჭიმულია დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ. სიმაღლე 3707 მ (მთა ჰარამდაღი). აგებულია ანდეზიტებით, ბაზალტებით, ტუფებითა და ვულკანური ფერფლით. კალთები დასერილია (სიღრმე 300 მ-მდე) ბარანკოსებით. მწვერვალები დაფარულია თოვლით.
სქოლიო
ირანის მთები
ირანის ვულკანები
საბიონეტა

საბიონეტა — პატარა ქალაქი და კომუნა ჩრდილოეთ იტალიაში, ლომბარდიის რეგიონის მანტუიას პროვინციაში. მდებარეობს ქალაქ პარმადან 30 კმ–ით ჩრდილოეთით, მდინარე პოს ჩრდილოეთ ნაპირზე. 2009 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 4 260 ადამიანს შეადგენს.
საბიონეტა XVI საუკუნეში ვესპასიანო I გონზაგამ დააარსა ძველრომაული ვია–ვიტელიანას გზატკეცილის გასწვრივ, მდინარე პოს ქვიშიან ნაპირზე. ქალაქის პირველი ჰერცოგი სწორედ გონზაგა იყო და მისთვის ის პერსონალურ რეზიდენციას და თავდაცვით ქალაქს წარმოადგენდა. მისსავე პერიოდში, საბიონეტა მცირე მუსიკალურ ცენტრად იქცა. მმართველი აქტიურად ცდილობდა სხვა ქალაქებიდან მოეზიდა ცნობილი კომპოზიტორები.
2008 წლიდან, ქალაქ მანტუასთან ერთად შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში, როგორც რენესანსული ურბანული დაგეგმარების თვალსაჩინო ნიმუში.
რესურსები ინტერნეტში
sabbioneta.org
საბოინეტა, ებრაული ენციკლოპედია
იტალიის ქალაქები
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
ტოლობა

ტოლობა — ობიექტთა ურთიერთშეცვლის მიმართება, რომლითაც მათი ურთიერთშეცვლის ძალით თვლიან ტოლად. ტოლობის ასეთი გაგება მომდინარეობს გოტფრიდ ლაიბნიციდან. ურთიერთშეცვლა შეიძლება იყოს მეტნაკლებად სრული (რაც დამოკიდებულია ტოლობის სიღრმეზე), მაგრამ საერთოდ ის ყოველთვის ფარდობითია, რადგანაც გასატოლებელი ობიექტები, იქნება ეს ობიექტური სამყაროს საგნები თუ ჩვენი აზრები (იდეები, ცნებები, გამონათქვამები და სხვა), ინდივიდუალური და განუმეორებელია. ურთიერთშეცვლის სისრულის ხარისხი ბუნებრივად იზრდება მსგავსებიდან იგივეობამდე.
ტოლობის მიმართების თვისებები: რეფლექსურობა (თითოეული ობიექტი თავის ტოლია); სიმეტრიულობა (თუ , მაშინ ) და ტრანსიტიულობა (თუ , ხოლო , მაშინ ). ასოით ტოლობას, რომელიც მართებულია მასში შემავალი ასოების ყველა რიცხვითი მნიშვნელობისათვის, იგივეობას უწოდებენ.
ლიტერატურა
მათემატიკა
სინიტირო ტომონაგა

სინიტირო ტომონაგა (დ. 31 მარტი, 1906, კიოტო — გ. 8 ივლისი, 1979, ტოკიო) — იაპონელი ფიზიკოსი. დაამთავრა კიოტოს უნივერსიტეტი (1929). 1932-იდან მუშაობდა ფიზიკისა და ქიმიის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში ი. ნიშინას ხელმძღვანელობით, 1937–1939 — ლაიფციგში ვერნერ ჰაიზენბერგთან. 1941-იდან ტოკიოს უნივერსიტეტის პროფესორი. მისი უმთავრესი შრომები ეხება ნეიტრონების თეორიას, მაგნეტიზმისა და ველის კვანტურ თეორიას. ტომონაგას ეკუთვნის ტალღური ველების კვანტური თეორიის რელატივისტურად ინვარიანტული ფორმულირება. ნობელის პრემია (1965), სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი წევრი (1971).
ლიტერატურა
სქოლიო
იაპონელი ფიზიკოსები
ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
Yí River

Yí River
The Yí River (Spanish, Río Yí) is a river in Uruguay. The Yí and the Tacuarembó Rivers are the principal tributaries of the Río Negro.
Geography
The Yí River originates in the Cuchilla Grande highlands. It flows generally west through central Uruguay to the Río Negro.
Various other rivers, including the Porongos River and Chamangá River, are tributaries of the Yí River.
Departmental boundaries
The Yí forms much of the boundary between Durazno Department and Florida Department.
Subsequently, it forms part of the boundary between Durazno Department and Flores Department, where the Chamangá River its tributary.
See also
Geography of Uruguay#Topography and hydrography
Porongos River#Fluvial system
Chamangá River#Fluvial system
References
Rivers of Uruguay
Tributaries of the Uruguay River
Rivers of Durazno Department
Rivers of Florida Department
Rivers of Flores Department
აგიარი (პარაიბა)

აგიარი (პარაიბა)
აგიარი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 262 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიანკოს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 530 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16.04 კმ²-ზე. ფართობი 344 708 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარაიბა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
აძიკვა

აძიკვა
საკუთარი სახელი აძიკვა შეიძლება აღნიშნავდეს:
აძიკვა — მდინარე, დუაბის მარცხენა შენაკადი;
აძიკვა — მდინარე, ერთვის შავ ზღვას.