PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
აზერბაიჯან-პოლონეთის ურთიერთობები

აზერბაიჯან-პოლონეთის ურთიერთობები — მოიცავს აზერბაიჯანსა და პოლონეთს შორის ორმხრივ დიპლომატიურ ურთიერთობას. პოლონეთის საელჩო გაიხსნა აზერბაიჯანში 2001 წლის 23 აგვისტოს, ხოლო აზერბაიჯანის საელჩო პოლონეთში კი 2004 წლის 30 აგვისტოს. ორივე ქვეყანა არის ევროპის საბჭოსა და ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის (ეუთოს) სრულუფლებიანი წევრი.
პოლიტიკური ურთიერთობები
პოლონეთმა აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობა 1991 წლის 27 დეკემბერს ცნო. თუმცა ინტენსიური დიპლომატიური ურთიერთობები განვითარდა მხოლოდ რამდენიმე წლის შემდეგ, როდესაც ჰეიდარ ალიევი 1997 წლის აგვისტოში იმყოფებოდა პოლონეთში, ხოლო შემდეგ პოლონეთის პრეზიდენტი ალექსანდრე კვასნევსკი ეწვია აზერბაიჯანს 1999 წლის ოქტომბერში. პოლონეთი მხარს უჭერს აზერბაიჯანის კანდიდატურას ევროკავშირსა და ნატოში გაწევრიანებასთან დაკავშირებით. სომხეთის წინააღმდეგ მთიანი ყარაბაღის ომის დროს პოლონეთმა მხარი დაუჭირა აზერბაიჯანს, თუმცა მოგვიანებით პოლონეთმა ასევე აღიარა სომხების გენოციდი, საკითხის მიმართ ამგვარმა დამოკიდებულებამ აზერბაიჯანში პროტესტი გამოიწვია.
2007 წელს პოლონეთის მაშინდელი პრეზიდენტი ლეხ კაჩინსკი ეწვია აზერბაიჯანს, ხოლო 2008 წლის 26 თებერვალს აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი იმყოფებოდა პოლონეთში. ვიზიტის დროს ხელი მოეწერა ორივეს ქვეყნის ერთობლივ განცხადებას. განცხადებაში აღინიშნა, რომ პოლონეთი მხარს უჭერს კონფლიქტის მშვიდობიან მოგვარებას. კაჩინსკი ჰეიდარ ალიევის ორდენით დააჯილდოვეს მისი მეხუთე ვიზიტის დროს, ურთიერთობების განვითარების საქმეში სპეციალური წვლილისთვის.
ეკონიმიკური ურთიერთობები
2008 წელს, პირველად ეკონომიკური ურთიერთობების ისტორიაში, აზერბაიჯანმა მოიპოვა ვაჭრობის ჭარბი წილი, ხოლო პროდუქტის ბრუნვავ ორ ქვეყანას შორის 166,9 მილიონ დოლარს მიაღწია. კომპანია „Sarmatiya“ დაარსდა ბაქო-ოდესა-ბროუდი-პლოკი-გდანსკი მილსადენის ტექნიკური დეტალების მოსამზადებლად. ეს პროექტი აჩვენებს აზერბაიჯანის მზარდ როლს პოლონეთის ენერგეტიკული უსაფრთხოების უზრუნველყოფაში.
კულტურული ურთიერთობები
XIX საუკუნის შუა წლებში აზერბაიჯანული გმირული ეპოსი „Koroghlu“ თარგმნა ალექსანდრე ჩოდიჩკომ, რომელიც შემდგომ გამოქვეყნდა ინგლისურ და ფრანგულ ენებზე. ვარშავა ასევე არის, ბოლო ადგილი, რომელიც აზერბაიჯანელმა მეცნიერმა და მწერალმა აბასყული-აღა ბაქიხანოვმა გადადგომამდე მოინახულა. მან ვარშავაში დაწერა მრავალი ლექსი და მისი ცნობილი პოემა „ცათა საიდუმლოებები“ არაბულ ენაზე.
ჯოზეფ გოსლავსკიმ და ჯოზეფ პლოშკო ცნობილები არიან იმით, რომ აზერბაიჯანში არაერთი შენობის არქიტექტორები იყვნენ. ასევე მათ მიერ არის აშენებული ისმაიიას სასახლე და დღევანდელი ბაქოს თოჯინების თეატრი.
ბაქოს სლავური უნივერსიტეტის პოლონური ენისა და კულტურის ცენტრი გაიხსნა 2006 წლის 9 ნოემბერს. პოლონელმა ინჟინერმა პაველ პოტოტსკიმ წარმოადგინა კასპიის ზღვაში ნავთობის მოპოვების პირველი პროექტი და უზრუნველყო მისი შესრულება.
რესურსები ინტერნეტში
Embassy of Azerbaijan in Poland
Embassy of Poland in Azerbaijan
http://domkaukaski.org/
Azərbaycan–Polşa dostluğuna abidə ucaldılıb
სქოლიო
აზერბაიჯანის დიპლომატიური ურთიერთობები
პოლონეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
კოტ-დ’ივუარის პირველი სამოქალაქო ომი

კოტ-დ’ივუარის პირველი სამოქალაქო ომი — სამოქალაქო ომი კოტ-დ’ივუარში. მიმდინარეობდა 2002–2007 წწ. მუსულმანურ ჩრდილოეთსა და ქრისტიანულ სამხრეთს შორის.
სამოქალაქო ომი დაიწყო 19 სექტემბერს. აჯანყებულთა მხარეს გადავიდა დიულას ტომი. სულ მალე აჯანყებულებმა თავის მხარეს გააერთიანეს მანდინკას, სენუფოსა და ლობის ტომები.
2007 წლისათვის აჯნყებულები ფლობდნენ ქვეყნის ტერიტორიის 60 %-ს, რომელიც შეინარჩუნეს 2011 წლამდე.
იხილეთ აგრეთვე
კოტ-დ’ივუარის მეორე სამოქალაქო ომი
სამოქალაქო ომების სია
სქოლიო
კოტ-დ’ივუარის ისტორია
XXI საუკუნის ომები
ლიგატურა (პოლიგრაფია)

ლიგატურა (პოლიგრაფია)
ლიგატურა — ასო-ნიშანი, რომლითაც გადმოცემულია ორი, ან ორზე მეტი ბგერა. ლიგატურები პირველად, ჯერ კიდევ ადრე შუა საუკუნეებში გაჩნდა თითქმის ყველა ევროპულ დამწერლობაში, მათ შორის ქართულშიც.
ქართული ლიგატურები
შუა საუკუნეებში საქართველოში ხელნაწერებს ეტრატზე, ან იშვიათად ქაღალდზე წერდნენ. ეს საწერი მასალა ძნელად იშოვებოდა და ტექსტის შემოკლების მიზნით შეიქმნა პირველი ქართული ლიგატურები. ერთ-ერთი უძველეს ქართულ ლიგატურას იგივე მნიშვნელობა ჰქონდა რაც ლათინურ &-ს. იყო ასევე ორნიშნიანი უ-ს (ოჳ) ერთი ნიშნით გადმოსაცემი ლიგატურა, და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
ლიგატურები Typolexikon–ში
ბევრი ლამაზი ლიგატურა, შესრულებული ფანქარში
ლიგატურები
სტატია ლიგატურის შესახებ, Typografie.info
წერა
ვიტოლო

ვიტოლო
ვიქტორ მაჩინ პერესი, უფრო მეტად ცნობილი როგორც ვიტოლო (დ. 2 ნოემბერი, 1989) — ესპანელი ფეხბურთელი. ესპანეთის ეროვნული ნაკრებისა და მადრიდის „ატლეტიკოს“ მოთამაშე. თამაშობს მარცხენა გარემარბის პოზიციაზე. შეუძლია ითამაშოს თავდამსხმელის პოზიციაზეც. მისი დებიუტი ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების რიგებში 2015 წელს შედგა. 2015 წლის მარტში დასახელდა ლა ლიგის თვის მოთამაშედ.
ტიტულები
საკლუბო
სევილია
უეფა-ს ევროპა ლიგა: 2013–14, 2014–15, 2015–16
ესპანეთის საფეხბურთო თასის ფინალისტი: 2015–16
ესპანეთის საფეხბურთო სუპერთასის ფინალისტი: 2016
უეფა-ს სუპერთასის ფინალისტი: 2014, 2015, 2016
ატლეტიკო მადრიდი
უეფა-ს ევროპა ლიგა: 2017–18
უეფა-ს სუპერთასი: 2018
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 1989
დაბადებული 2 ნოემბერი
ესპანელი ფეხბურთელები
ლას-პალმასის ფეხბურთელები
სევილიის ფეხბურთელები
ატლეტიკო მადრიდის ფეხბურთელები
სებასტიან ლოები

სებასტიან ლოები (დ. 26 თებერვალი, 1974) — ფრანგი პროფესიონალი რალის, რბოლისა და წრიული რბოლის მრბოლელი. მონაწილეობდა მსოფლიო რალის ჩემპიონატში და სპორტის ამ სახეობის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული მრბოლელია. მას ეკუთვნის ყველაზე მეტი საჩემპიონო ტიტული (9), ყველაზე მეტი გამარჯვება, ყველაზე მეტი საპრიზო ადგილი და ყველაზე მეტი ქულა. ლოებმა 2012 წელს კარიერა დასრულებულად გამოაცხადა, თუმცა 2013 წელს სპორტში დაბრუნდა და მონაწილეობა მიიღო 2013 წლის რალის ჩემპიონატში, შემდეგ ფია ჯითი სერიის რბოლებში, სადაც მართავდა მაკლარენის ბოლიდს. ამის შემდეგ გადავიდა ციტროენის გუნდში და მონაწილეობა მიიღო 2014 წლის ფია ტურინგის კლასის ჩემპიონატში.
ლოებმა რალის კარიერა 1995 წელს დაიწყო და 2001 წელს გაიმარჯვა რალის ახალგაზრდულ ჩემპიონატში. 2002 წელს მან ხელი მოაწერა სიტროენის სარბოლო გუნდთან და 2003 წლის სეზონი მეორე ადგილზე დაასრულა, ჩემპიონობა კი იმ წელს პიტერ სოლბერგმა მოიპოვა. ლოებმა თავისი პირველი ჩემპიონობა 2004 წელს მოიპოვა, რის შემდეგაც ზედიზედ კიდევ რვაჯერ გახდა ჩემპიონი და მოგებული ჩემპიონატების სარეკორდო ზედიზედ 9 ტიტული დააგროვა. რალის ტიტულების გარდა ლოებს ასევე სამჯერ აქვს მოგებული ჩემპიონთა რბოლა, სადაც მონაწილეობას იღებენ ავტოსპორტის სხვადასხვა სახეობების საუკეთესო მრბოლელები. 2006 წელს მოანწილეობა მიიღო ლეგენდარული ლე-მანის 24 საათიან რბოლაში, რომელიც მე-2 ადგილზე დაასრულა. სებასტიან ლოები 2007 და 2009 წლებში დასახელებულია საფრანგეთის წლის სპორტსმენად. მრავალი ექპერტის, სპორტული გამომცემლობებისა და გულშემატკივრის მიერ მიჩნეული და აღიარებულია, როგორც ყველა დროის ერთ-ერთი საუკეთესო ავტო-მრბოლელი.
რესურსები ინტერნეტში
სებასტიან ლოები. DriverDB.com
ფრანგი ავტომრბოლელები
დაბადებული 1974
დაბადებული 26 თებერვალი
ბუღაურა

ბუღაურა — ყოფილი სოფელი ხაშურის მუნიციპალიტეტში, 1989 წლიდან დაბა სურამის ერთ-ერთი უბანი. ბუღაურაში სასაფლაოზე დგას გვიანდელი შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი წმინდა მარინეს ეკლესია.
გეოგრაფია
მდებარეობს ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთის ძირას, მდინარე შუქღელის შესართავთან, ზღვის დონიდან 790 მ, ხაშურიდან 6 კმ, სურამის რკინიგზის სადგურიდან 2 კმ.
ისტორია
ბუღაურა, როგორც დასახლებულ პუნქტს არ ახსენებენ ვახუშტი და იოანე ბატონიშვილები. ის არ იხსენიება რუისის სამწყსოს დავთარშიც.
1886 წლის აღწერით, ბუღაურაში 20 კომლი მოსახლე იყო (52 კაცი და 47 ქალი, სულ 99 ადამიანი). ეთნიკური შემადგენლობის მიხედვით, მოსახლეობა სრულიად ქართული იყო. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა სურამის სადაბო საბჭოში. განვითარებული იყო მემინდვრეობა, მეცხოველეობა, მევენახეობა, მეხილეობა. სოფელს ემსახურებოდა სოფელ იტრიის სკოლა. მოქმედებდა ბავშვთა სახლი. 1989 წელს შეუერთდა დაბა სურამს.
ლიტერატურა
ლაცაბიძე თ., ხაშურის მუნიციპალიტეტის ისტორია ტოპონიმებში, გაზ., „ხაშურის მოამბე“, № 12, 25 მარტი, 2019, გვ., 5
შიდა ქართლის მხარის ისტორიული სოფლები
კიროვი (კიროვის ოლქი)

კიროვი (კიროვის ოლქი)
კიროვი (წინა სახელები — ხლინოვი, ვიატკა) — ქალაქი რუსეთში, კიროვის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქის გარშემო შექმნილია მუნიციპალური ერთეული „ქალაქი კიროვი“. მდებარეობს მდინარე ვიატკის ნაპირას. 2015 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 493 336 ადამიანს შეადგენდა. კიროვის ოლქის ისტორიული, სამრეწველო და სასწავლო ცენტრი. დიმკოვოს სათამაშოს სამშობლო.
დაძმობილებული ქალაქები
სედლცე (პოლონეთი)
რესურსები ინტერნეტში
მუნიციპალურ წარმონაქმნ „ქალაქი კიროვის“ ოფიციალური პორტალი
კიროვის საქალაქო დუმის საიტი
ქალაქ კიროვის ადმინისტრაცია
სქოლიო
კიროვის ოლქის ქალაქები
ლი მიონ ბაკი

ლი მიონ ბაკი (დ. 19 დეკემბერი 1941, ოსაკა, იაპონია) — სამხრეთ კორეის პრეზიდენტი 2008 წლის 25 თებერვლიდან 2013 წლის 25 თებერვლამდე. ბავშვობაში ატარებდა იაპონურ სახელწოდებას ცუკიამა აკიჰირო.
ბიოგრაფია
ლი მიონ ბაკი დაიბადა იაპონიაში ოსაკის პრეფექტურაში კორეული წარმოშობის ოჯახში. მეორე მსოფლიო ომში იაპონიის დამარცხების შემდეგ 1945 წელს მისი ოჯახი დაბრუნდა მშობლიურ ქალაქ ფოჰანში. კორეის ომის დროს მათი ქალაქის დაბომბვის შემდეგ ლი მიონ ბაკის თვალწინ დაიღუპა მისი უფროსი და და უმცროსი ძმა. ომის გამო ლი მიონ ბაკის მამამ დაკარგა სამსახური და ოჯახი იძულებული იყო დასახლებულიყო მიტოვებულ ეკლესიაში. ოჯახის დახმარების მიზნით პატარა ლი მიონ ბაკი ქუჩაში ასანთს ყიდდა. სკოლაში სწავლის პერიოდში დისტროფიის გამო დაკარგა გონება და ოთხი თვის განმავლობაში ვერ მოახერხა სკოლაში სიარული. მიუხედავად ამისა მან წარმატებით დაასრულა სკოლა.
1961 წელს შევიდა კორიოს უნივერსიტეტში, მესამე კურსზე აირჩიეს სტუდენტური კავშირის თავმჯდომარედ. ამ პერიოდს დაემთხვა სტუდენტური მღელვარება პრეზიდენტ პაკ ჩონ ჰის მიერ იაპონიასთან დადებული ხელშეკრულების გამო. დემონსტრაციებში მონაწილეობდა ლი მიონ ბაკიც, როგორც სტუდენტური საბჭოს თავმჯდომარე. იგი დააპატიმრეს და მიუსაჯეს 5 წლით თავისუფლების აღკვეთა. ამ პერიოდიდან მას უწოდებდნენ „დემოკრატიზაციის პირველი ეტაპის აქტივისტს“.
კარიერა
ლი მიონ ბაკის სახელი უსაფრთხოების სამსახურს შავ სიაში ჰყავდა შეყვანილი, როგორც ყველაზე საშიში დამნაშავე, რის გამოც მას არ შეეძლო სამსახურის შოვნა. მან პრეზიდენტ პაკ ჩონ ჰის წერილი მისწერა, რის შემდეგაც 1965 წელს პრეზიდენტის განკარგულებით მცირე სამშენებლო კომპანიაში („Hyundai Construction“) დააწყებინეს მუშაობა. 5 წლის მუშაობის შემდეგ 29 წლის ლი მიონ ბაკი გახდა კომპანიის დირექტორთა საბჭოს წევრი.
33 წლის ასაკში ლი მიონ ბაკს ექიმებმა დაუდგინეს ღვიძლის ვირუსული ანთება და აუკრძალეს მუშაობა. მისმა ცოლმა შეიტყო, რომ აღნიშნულ დაავადებას კურნავდა გველთევზას ხორცი და თავად წავიდა მის დასაჭერად. შედეგად ლი მიონ ბაკი გამოჯანმრთელდა.
1977 წელს 35 წლის ლი მიონ ბაკი გახდა კომპანიის აღმასრულებელი დირექტორი და გახდა სამხრეთ კორეაში ყველაზე ახალგაზრდა აღნიშნულ თანამდებობაზე.
1988 წელს „Hyundai Construction“-ის დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარეა.
1992 წელს აირჩიეს ქვეყნის საკანონმდებლო ორგანოში. 2002 წელს აირჩიეს სამხრეთ კორეის დედაქალაქის სეულის მერად და ამ ტანამდებობაზე დარჩა 2006 წლამდე. 2007 წლის 19 დეკემბერს გამართულ საპრეზიდენტო არჩევნებში მან მიიღო ამომრჩეველთა ხმების 48,7 % და 2008 წლის 25 თებერვალს დაიკავა პრეზიდენტის თანამდებობა.
2012 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მას მონაწილეობა არ მიუღია, რადგან კონსტიტუცია უკრძალავდა ერთსა და იმავე პირს თანამდებობის ზედიზედ დაკავებას. მისი პოლიტიკური მემკვიდრე გახდა მისივე პარტიის წარმომადგენელი პაკ კინ ჰე.
რესურსები ინტერნეტში
Lee Myung-bak's Cyworld Minihomepage
Collection of links related to Lee Myung-bak
Korea Society Podcast: President Lee Myung-bak Addresses The Korea Society
Korea Society Podcast: Lee Myung-bak's First 100 Days in Office: Roots of a Summer of Discontent?
სამხრეთ კორეის პრეზიდენტები
დაბადებული 1941
სეულის მერები
დაბადებული 19 დეკემბერი
ფილიპო პაჩინი

ფილიპო პაჩინი (დ. 25 მაისი, 1812 — გ. 9 ივლისი, 1883) — იტალიელი ანატომი.
ბიოგრაფია
მშობლებმა მას რელიგიური განათლება მიაღებინეს, იმ იმედით რომ ეპისკოპოსი გახდებოდა. 1830 წელს ფილიპომ მოიპოვა გრანტი პისტოიას ცნობილ სამედიცინო სკოლაში სასწავლებლად, სადაც საფუძვლიანად შეისწავლა ფიზიკა და აგერთვე, თუ როგორ შეიძლებოდა მისკროსკოპის საშუალებით სხეულის გამოკვლევა და შემოწმება.
1831 წელს პაჩინმა აღმოაჩინა პატარა სენსორული ორგანოები ნერვულ სისტემაში, რომლებსაც შეეძლოთ წნევისა და ვიბრაციების გამოაშკარავება. 1833 წლიდან კი დაიწყო ამ საკითხების საფუძვლიანად შესწავლა. მიუხედავად იმისა რომ თავისი კვლევა „Nuovi organi scoperti nel corpo umano“ პირველად, 1835 წელს, ფლორენციის სამედიცინო-ფიზიკის საზოგადოების წინაშე წარადგინა, ის 1840 წლამდე არ გამოუქვეყნებია. ნაშრომის გამოქვეყნებიდან რამდენიმე წელიწადში, მან დიდი აღიარება მოიპოვა ევროპაში და ეს სხეულები ცნობილი გახდა, როგორც პაჩინის სხეულები.
1840-1843 წლებში პაჩინი იყო პაოლო სავის ასისტენტი პიზაში. 1847 წელს ფლორენციის ლიცეუმში დაიწყო მუშაობა. 1849 წელს კი ზოგადი და ტოპოგრაფიული ანატომიის უფროსად დანიშნეს ფლორენციის უნივერსიტეტის სუპერიორის ინსტიტუტში, სადაც მუშაობდა სიცოცხლის ბოლომდე.
1846-1862 წლებში აზიური ქოლერის პანდემია გავრცელდა ფლორენციაშიც, რომელმაც მიიპყრო პაჩინის ყურადღება. 1854 წელს მან აღწერა ეს დაავადება თავის ნაშრომში „ქოლერას მიკროსკოპული კვლევები და პათოლოგიური დედუქციები“.
თავისი კარიერის განმავლობაში პაჩინმა გამოაქვეყნა არაერთი ნაშრომი ადამიანის თვალის ბადისებრი გარსის, ელექტრონული თევზების ელექტრონული ორგანოების, ძვლების სტრუქტურასა და სუნთქვის მექანიკის შესახებ.
პაჩინი გარდაიცვალა თითქმის უგროშოდ 1883 წლის 9 ივლისს ფლორენციაში და მისერიკორდიას სასაფლაოზე დაკრძალეს. 1935 წელს კი მისი ნეშთი სანტა მარია დელე გრაციეს ეკლესიაში გადაასვენეს, სადაც განისვენებენ ცნობილი ანატომისტები ატო ტიგრი და ფილიპო ჩივინინი.
რესურსები ინტერნეტში
გალილეოს მუზეუმის კატალოგი
გალილეოს მუზეუმის იფიციალური ვებ-გვერდი
სქოლიო
დაბადებული 1812
გარდაცვლილი 1883
იტალიელი ანატომები
კალისტრატე გაბუნია

კალისტრატე გაბუნია (დ. 22 იანვარი, 1888, ამაღლება — გ. 22 აგვისტო, 1937, თბილისი) — ქართველი გეოლოგი, გამოყენებითი გეოლოგიის ფუძემდებელი, პროფესორი (1930), საქართველოს გეოლოგიური საზოგადოების დამაარსებელი და მისი პირველი თავმჯდომარე. პალეონტოლოგ ლეონიდე გაბუნიას და კომპოზიტორ ნოდარ გაბუნიას მამა.
დაამთავრა ტომსკის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის სამთო ფაკულტეტი 1918 წელს. სტუდენტობაშივე ეწეოდა სამეცნიერო საქმიანობას ვ. ობრუჩევისა და დ. უსევის ხელმძღვანელობით; 1919 წელს აირჩიეს პეტროგრადის გეოლოგიური კომიტეტის გეოლოგად. სწავლობდა შორეული აღმოსავლეთისა და მანჯურიის გეოლოგიას. ეწეოდა პედაგოგიკურ მოღვაწეობას,1923-1924 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას ტომსკის უნივერსიტეტში; 1924 წლიდან მუშაობდა რუსეთის გეოლოგიური კომიტეტის ციმბირის განყოფილებაში, ამიერკავკასიის სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭოს სამთო განყოფილებაში.
კალისტრატე გაბუნია1924 წელს სამშობლოში დაბრუნდა და სათავეში ჩაუდგა გამოყენებითი გეოლოგიის დარგებს (სასარგებლო წიაღისეული ძიება, საინჟირო და ჰიდროლოგია, კაუსტო-ბიოლითების გეოლოგია). 1926 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პოლიტექნიკურ ფაკულტეტზე დააარსა გამოყენებითი გეოლოგიის კათედრა. 1928 წლიდან მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, 1932 წლიდან იყო ამავე ინსტიტუტის სამთო ფაკულტეტის დეკანი. 1930 წლიდან ხელმძღვანელობდა ამიერკავკასიის სამთო-მეტალურგიული ინსტიტუტის გამოყენებითი გეოლოგიია კათედრას. შესწავლილი აქვს საქართველოს წიაღისეულის მრავალი საბადო: ახალციხის დიატომიტი, ალგეთის ლითოგრაფიული ქვა, ჭიათურის მანგანუმი, ფოლადაურის რკინის საბადო, შროშის ცეცხლგამძლე თიხები. ასევე იკვლევდა საქართველოს გეოგრაფიული აგებულების საკითხებს, ჰიდროელექტროსადგურების მშენებლობის საინჟინრო-გეოლოგიურ პირობებს.
1988 წელს საქართველოს გეოლოგიურმა საზოგადოებამ და საწარმოო გაერთიანება „საქგეოლოგიამ“ დააწესეს კალისტრატე გაბუნიას სახელობის პრემია.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი გეოლოგები
ვანის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
თბილისის ტროლეიბუსი

თბილისის ტროლეიბუსი — დახურული ტროლეიბუსის სისტემა თბილისში.
ისტორია
ტროლეიბუსმა თბილისში ფუნქციონირება დაიწყო 1937 წლის 30 მარტს. პირველი ხაზი მიემართებოდა დინამოს სტადიონიდან პლეხანოვის გამზირის გავლით მარქსის მოედნამდე. 1938 წელს ტროლეიბუსის ხაზი ამოქმედდა რუსთაველის გამზირზე. თავდაპირველად გამოიყენებოდა საბჭოთა, იაროსლავლის ქარხნის მოდელები. 1955 წლიდან შემოიტანეს ჩეხური „შკოდას“ ტროლეიბუსები. მან მაქსიმალურ ზომას მიაღწია 1986 წელს. ამ მომენტისთვის ქალაქში მოქმედებდა ტროლეიბუსის 21 ხაზი, სიგრძით 215 კმ და 225 ტროლეიბუსით. 1955-1990 წლებში ტროლეიბუსს წლიურად 53 მილიონი მგზავრი გადაჰყავდა, 1997 წელს კი მხოლოდ 15 მილიონი. 1999 წლიდან თბილისმა ათენიდან მიიღო 37 მეორადი ტროლეიბუსი ЗиУ-9. თბილისის ტროლეიბუსის უკანასკნელი 4 მარშრუტი ლიკვიდირებულ იქნა 2006 წლის 4 დეკემბერს.
დეპოები
თბილისის ტროლეიბუსის პირველი დეპო შეიქმნა ტრამვაის №1 დეპოს (დეპო „მუშთაიდი“) ტერიტორიაზე, მის ტრამვაი-ტროლეიბუსების შეთავსებულ დეპოდ გადაკეთებით, 1937 წელს.
მოგვიანებით ასევე მოხდა ტრამვაის №2 დეპოს (დეპო „ისანი“) ანალოგიურად გადაკეთება შეთავსებულ დეპოდ. 1986 წელს თბილისის ტრამვაი-ტროლეიბუსების №1 შეთავსებული დეპო თევდორე მღვდლის ქუჩაზე (იგივე დეპო „მუშთაიდი“, დინამოს სტადიონთან ახლოს) გაუქმდა და მის ნაცვლად გაიხსნა ტრამვაის №1 დეპო ავჭალაში, ხოლო ტროლეიბუსების №1 დეპო ქავთარაძის ქუჩაზე.
ტროლეიბუსების ორივე დეპო გაუქმდა ერთდროულად, სისტემის გაუქმებასთან ერთად 2006 წლის 4 დეკემბერს.
საქართველოს ტროლეიბუსის სისტემების სია
ბათუმი (გაუქმებულია)
გორი (გაუქმებულია)
ზესტაფონი (შეწყდა მშენებარე)
ზუგდიდი (გაუქმებულია)
თბილისი (გაუქმებულია)
ოზურგეთი (გაუქმებულია)
რუსთავი (გაუქმებულია)
სამტრედია (გაუქმებულია)
სოხუმი (მოქმედია)
ფოთი (გაუქმებულია)
ქობულეთი (შეწყდა მშენებარე)
ქუთაისი (გაუქმებულია)
ცხინვალი (გაუქმებულია)
ჭიათურა (გაუქმებულია)
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
თბილისის ЗиУ-9 მოდელის ტროლეიბუსები
თბილისის ტროლეიბუსების მოძრავი შემადგენლობის მონაცემთა ბაზა და ფოტოები
თბილისის ელექტრო ტრანსპორტის სქემა (1986)
თბილისის ტრანსპორტი
ტროლეიბუსის სისტემები საქართველოში‎
მაშადი-ისმაილი

მაშადი-ისმაილი — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ზანგილანის რაიონის სოფლები
სასაფლაო სკივრი

სასაფლაო სკივრი (– „მომცრო სკივრი“), ასევე ცნობილია, როგორც სამკერდე ქვა (აზერბ. sinə daşı) — მცირე ფორმის არქიტექტურული ნაკეთობა. იდგმევა გარდაცვლილი ადამიანის საფლავზე. სასაფლაო სკივრი კეთდება ქვისგან, მარმარილოსგან ან სხვა მასალისგან. ასეთი სკივრები ირთვება ქითაბით, რომელიც შედგენილია სხვადასხვა ორნამენტებით, აიათებით ყურანიდან, ამონარიდებით ლექსებიდან, ფაქტებით მიცვალებულის ცხოვრებიდან. სასაფლაო სკივრები ფართოდ იყო გავრცელებული აღმოსავლეთში შუა საუკუნეებში.
საინტერესოა აფშერონისა და აზერბაიჯანის სხვა რაიონების დასახლებების (ბუზოვნის, ნარადარის, ჰაზრის და ა. შ.) საერთო სასაფლაოების სკივრები. ეს საფლავს ქვები უმეტესწილად პარალელეპიპედის ფორმისაა და გამოკვეთილია დიდი ქვის ლოდებიდან (მოგვიანებით შემოტანილი დასახელებით „სანდურა“). ქვების ზედაპირი ღიაა თვალსაჩინოებისთვის და ხშირად მორთულია მეტ-ნაკლებად კარგად ორგანიზებული და ოსტატურად შესრულებული დეკორატიული მხატვრული კვეთით. კომპოზიციის ცენტრს ხშირად წარმოადგენს მედალიონ-ლირსები სხვადასხვა მონახაზისა და მოორნამენტებული შიდა სიბრტყეებით. საფლავის ქვების მედალიონები გაფორმებულია ორნამენტებიანი ურთირთჩამნაცვლებელი თასმებით. ეს ორნამენტები ხშირ შემთხვევაში წარმოადგენს მცენარეული ნაირსახეობების ჩუქურთმებს და დეკორატიულ წარწერებს, მეტწილად ციტირებებს ყურანიდან. ზოგიერთი სასაფლაო სკივრის ერთიანი სურათის კომპოზიციაში გვხვდება სხვადასხვა ცხოველის სქემატური ბარელიეფური გამოსახულებები და მარტივი სიუჟეტური სცენები ნიზამი განჯევის პოემიდან „შვიდი ლამაზმანი“. აზერბაიჯანის ისტორიის მუზემში ინახება რამდენიმე სკივრი. რიგი შუასაუკუნეების დროინდელი სასაფლაო სკივრები გამოფენილია გობუსტანის ნაკრძალის მუზეუმისა და ბაქოს იჩერი-შეხერეს ბაზრის მოედნის ეზოებში.
სქოლიო
აზერბაიჯანის არქიტექტურა
აღმოსავლური კულტურა
რუსლან მიქაბერიძე

რუსლან მიქაბერიძე (დ. 24 აგვისტო, 1939, ხარკივი, უკრაინა — გ. 16 დეკემბერი, 2020) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1981).
ბიოგრაფია
1960-1962 წლებში სწავლობდა თბილისის მხატვრული თვითმოქმედების კულტურულ-საგანმანათლებლო სასწავლებელში, რომელიც არ დაუმთავრებია. 1969 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.
სხვადასხვა წლებში მუშაობდა მოზარდ მაყურებელთა ქართულ (1960-1970), კ. მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო აკადემიურ (1971-1972) თეატრებში, 1972 წლიდან კი — შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრში.
1972 წლიდან მოღვაწეობა დაიწყო კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“. შესრულებული აქვს მრავალი კინოროლი.
ფილმოგრაფია
მთვარის მოტაცება
გასეირნება თბილისში (ნამდვილი თბილისელი და სხვები)
ფლეიტა
რბოლა
ნიკა მთაში
მიზანი
რად სტვენს ბულბული
მოცურავე
მე დავბრუნდები
არაჩვეულებრივი რეისი
გმადლობთ რატილი
მაცივარში ვიღაც იჯდა
ბანდიტი აგურის ქარხნიდან
უკვდავების თეთრი ვარდი
ახალგაზრდა კომპოზიტორის მოგზაურობა
ნეილონის ნაძვის ხე
ელისა და რარუს თავგადასავალი
დამშვიდობება (ხანა ჩვენი ბავშვობისა)
ფანარი ქარში
ჩვენი კეთილმოწყობილი საზოგადოება (შემსრულებელი N 977)
ლუიზა
წარსული მუდამ ჩვენთანაა
დათა თუთაშხია
ხარება და გოგია
ქველი (კეთილისმყოფელი)
ოჰ, ეს საშინელი, საშინელი ტელევიზორი
მიდიოდა მატარებელი
ჩეგემური დეტექტივი
მაისის თოვლი
ბალადა მომღერალზე
თემო
გარიგება
გარიგება 2 (გარიგება 20 წლის შემდეგ)
გულუბრყვილო ბატი ტასიკოს თავგადასავალი (ანიმაციური)
რესურსები ინტერნეტში
რუსლან მიქაბერიძე — ეროვნული ფილმოგრაფია
დაბადებული 24 აგვისტო
დაბადებული 1939
გარდაცვლილი 16 დეკემბერი
გარდაცვლილი 2020
ქართველი მსახიობები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
30-იანები

30-იანები
პოლიტიკა
ეკონომიკა
კულტურა
ვოსტოკის სადგური

ვოსტოკის სადგური — რუსული სამეცნიერო-კვლევითი სადგური ანტარქტიდაში, სამხრეთ გეომაგნიტური პოლუსის რაიონში, პრინცესა ელისაბეთის მიწაზე. მდებარეობს სიცივის პოლუსის სამხრეთით, სადაც 1983 წლის 21 აგვისტოს დაფიქსირდა რეკორდულად დაბალი ტემპერატურა −89,2°C (−128.56°F).
მიმდინარეობს ყინულოვანი კერნის ბურღვა და მაგნიტომეტრით წარმოებული კვლევები. გარდა ამისა, სადგური ახორციელებს გეოფიზიკურ, სამედიცინო და კლიმატოლოგიურ კვლევებს. იგი ამჟამად რუსეთის მიერ ერთადერთი გამოყენებული შიდაკონტინენტური ანტარქტიდული სამეცნიერო სადგურია. სახელი ეწოდა აფრიანი შლუპის „ვოსტოკის“ პატივსაცემად, რომელიც იყო 1819-1821 წლებში განხორციელებული ანტარქტიდული ექსპედიციის ერ-ერთი გემი.
ვოსტოკის სადგური გაიხსნა 1957 წლის 16 დეკემბერს. ყინულოვანი საფრის სისქე სადგურის ქვეშ 3700 მ აღწევს. ვოსტოკის სადგური სამხრეთ პოლუსიდან მდებარეობს 1300 კმ-ში, ხოლო ნაპირიდან 1250 კმ-ში, ზღვის დონიდან 3488 მ სიმაღლეზე და არის ერთ-ერთი ყველაზე იზოლირებუილი სამეცნიერო-კვლევითი სადგური ანტარქტიდაში. ზაფხულში სადგურში როგორც წესი, მუშაობს 25 მეცნიერი და ინჟინერი, ხოლო ზამთარში მათი რაოდენობა 13-მდე კლებულობს.
დამახასიათებელია ჰაერის მაღალი იონიზაცია და ჰაერის თითქმის ნულოვანი ტენიანობა. ზამთარში სადგურამდე მიღწევა თითქმის შეუძლებელია. 1994 წლის თებერვლიდან ნოემბრამდე სადგური დაკეტილი იყო. ვოსტოკის სადგურის სიახლოვეს მდებარეობს უდიდესი ყინულქვეშა ტბა ანტარქტიდაში — ვოსტოკი.
სქოლიო
თელავის საცხოვრებელი სახლი (ბ. ჩოლოყაშვილის 53)

თელავის საცხოვრებელი სახლი (ბ. ჩოლოყაშვილის 53)
თელავის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი თელავში. დგას ბიძინა ჩოლოყაშვილის ქუჩაზე (№ 53), აგებული XIX საუკუნეში.
სახლი ორსართულიანია და ქუჩის მხარეს განივი ფასადით გამოდის. ნაგებიაა აგურით. პირველი სართული სავაჭრო რიგია, რომლის ორთაღოვან ნიშაში სარკმლის ორ- ორი ღიობია დატანებული. მეორე სართულზე სახლს მხოლოდ ცალ მხარეს ჰქონდა შემორჩენილი ძველი ჭეირული აივანი რომელსაც მდიდრული, ოსტატურად დამუშავებული დეკორი აქვს. აივანზე მაღალი, შეისრული სარკმელების რიგი გამოდის. მოპირდაპირე მხარეს აივანს პირვანდელი სახე დაკარგული ჰქონდა. ამ ნაწილში შეცვლილი იყო სახლის კრამიტის გადახურვა. ეზოს მხარეს სახლს მეორე სართულზე ასასვლელი, ორი დამხმარე კიბე აქვს. გვერდით ფასადზე მეორდება შეისრული სარკმელების მოტივი. I სართულზე თაღოვანი ნიშაცაა.
2011-2012 წლებში სახლს ჩაუტარდა სარეაბილიტაციო სამუშაოები, გამოიცვალა აივნები, განახლდა კედლის ნალესობა, გამოიკვეთა სავაჭრო რიგის ღიობების სისტემა.
ლიტერატურა
თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ინაურის ეკლესია

ინაურის ეკლესია — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს ერდვის მუნიცპალიტეტში, ინაურში. არქიტექტურული ძეგლი მიეკუთვნება შუა საუკუნეების პერიოდს.
ინაურის ეკლესიის სამშენებლო მასალად გამოყენებულია რუხი ფერის ფლეთილი ქვა. წყობა მშრალია. შენობა გეგმით კვადრატს უახლოვდება. მისი კედლები შემორჩენილია 3,5 მეტრის სიმაღლეზე. შესასვლელი და სარკმლები არსად არ იკითხება. ნაგებობა შიგნიდან ამოვსებულია მიწით და ჩამონაშალი ქვით. ძეგლს დასავლეთიდან მართკუთხა მინაშენი აქვს, რომელიც ფლეთილი ქვითაა ნაგები. წყობა მშრალია. მინაშენის კედლების მხოლოდ მცირე ნაწილია ჩვენამდე დღეს მოღწეული. ზუსტად ძეგლის დათარიღება დაზიანების გამო რთულდება.
ინაურის ეკლესია 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
ლიტერატურა
შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ., 125
სქოლიო
ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ერედვის მუნიციპალიტეტის ტაძრები