PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ძვლოვანი თევზები

ძვლოვანი თევზები — თევზების ინფრაკლასი. აქვთ ძლიერი ჩონჩხი, ორმხრივ შეზნექილი მალები, ძლიერ გაძვალებული ქალა. მისი სხეულის სიგრძე 1 სმ (ზოგიერთი ღორჯო) — 5 მ (ლოქოები, ბარაკუდა, შიმშერი, თინუსი) აღწევს, დაფარულია ქერცლით ან ქიცვაკებითა და ძვლოვანი ფირფიტებით; ზოგი უქერცლოა. ამჟამად ძვლოვანი თევზები გაერთიანებული არიან დაახლოებით 40 რიგში და თანამედროვე თევზების 90%-ზე მეტს შეადგენენ. ბინადრობენ ნებისმიერ წყალსატევში, სადაც კი შეუძლია თევზს არსებობა. ძვლოვანი თევზები განსხვავებულსქესიანები არიან, მხოლოდ ზოგიერთია ჰერმაფროდიტი (ზღვის ქორჭილა Serranus-ის გვარისა). უმეტესობას ჩვეულებრივ ახასიათებს გარეგანი განაყოფიერება, ზოგს შინაგანი განაყოფიერება, ზოგი ცოცხლადმშობია (გამბუზიები, ქიცვიანი ზვიგენი, სკაროსი და სხვა). ძვლოვანი თევზების ერთი ნაწილი იკვებება მცენარეულობით, სხვები — ცხოველებით. ზოგი სხვა თევზებზე პარაზიტობს. ძვლოვან თევზებს განეკუთვნება სარეწაო თევზების ძირითადი ნაწილი და მსოფლიო ჭერის 98%-ზე მეტს შეადგენს.
ლიტერატურა
ძვლიანი თევზები
21 აპრილი

21 აპრილი — გრიგორიანული კალენდრის 111-ე დღე (ნაკიან წლებში – 112-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 254 დღე.
დღის მოვლენები
ძვ. წ. 753 : რომულუსმა და რემუსმა ქალაქი რომი დააარსეს, რომაელი მკვლევარი ვარო რეატინუსის გამოთვლით.
1709 : ავღანეთში შეთქმულებმა გიორგი XI მოკლეს.
1836 : ტეხასის ძალებმა სემ ჰიუსტონის ხელმძღვანელობით გენერალი ანტონიო ლოპეს დე სანტა ანა დაამარცხეს სან-ხაკინტოს ბრძოლაში ლა პორტესთან, რაც გადამწყვეტი ბრძოლა გახდა ტეხასის რევოლუციაში.
1918 : გერმანელი მებრძოლი პილოტი, ცნობილი როგორც "წითელი ბარონი", ყველაზე წარმატებული მფრინავი ასი პირველ მსოფლიო ომში 80 დადასტურებული საჰაერო საბრძოლო გამარჯვებით, ჩამოგდებულ და მოკლულ იქნა ვოქს-სურ-სომთან, საფრანგეთი.
1945 : მეორე მსოფლიო ომი : საბჭოთა ჯარები ქალაქ ბერლინში შეიჭრნენ.
1967 : პოლკოვნიკმა გეორგიოს პაპადოპულოსმა საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრი პანაგიოტის კანელოპულოსის მთავრობა დაამხო და ქვეყანაში პოლკოვნიკთა რეჟიმი დაამყარა.
1960 : ქ. ბრაზილია გახდა ბრაზილიის ახალი დედაქალაქი.
2009 :
ასტრონომებმა აღმოაჩინეს გლიზე 581 ე, დღემდე ნაპოვნ ეგზოპლანეტათაგან უმცირესი, სასწორის თანავარსკვლავედში.
იუნესკომ და აშშ-ის კონგრესის ბიბლიოთეკამ მსოფლიო ციფრული ბიბლიოთეკის ამოქმედება გამოაცხადეს.
2010 :
უკრაინისა და რუსეთის პრეზიდენტებმა ხარკოვში ხელი მოაწერეს შეთანხმებას, რომლითაც რუსეთის შავი ზღვის ფლოტი სევასტოპოლში დარჩება კიდევ 25 წლით, ბუნებრივ გაზზე შეღავათის სანაცვლოდ.
ერთიანმა სახალხო ალიანსმა, შრი ლანკის პრეზიდენტის მაჰინდა რაჯაპაკსეს მეთაურობით, გაიმარჯვა საპარლამენტო არჩევნებში და 225 ადგილიდან 144 აიღო.
2011 : პოსტ-საბჭოთა რუსეთში დამზადებულმა პირველმა ავიალაინერმა „Sukhoi Superjet 100“-მა, პირველი კომერციული ფრენა შეასრულა.
2019 : უკრაინის საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურში ვლადიმერ ზელენსკიმ გაიმარჯვა.
ამ დღეს დაბადებულნი
1488 : ჰუტენი, ულრიხ ფონ — გერმნელი ჰუმანისტი, მწერალი
1555 : კარაჩი, ლუდოვიკო — იტალიელი მხატვარი
1782 : ფრებელი, ფრიდრიხ — გერმანელი პედაგოგი
1816 : ბრონტე, შარლოტ — ინგლისელი მწერალი
1824 : ერისთავი, რაფიელ — ქართველი პოეტი და დრამატურგი
1864 : ვებერი, მაქს — გერმანელი სოციოლოგი, ისტორიკოსი, ეკონომისტი და იურისტი
1912 : კამიუ, მარსელ — ფრანგი კინორეჟისორი
1915 : ენტონი ქვინი — ამერიკელი მსახიობი
1926 : ელისაბედ II — ბრიტანეთის დედოფალი
ამ დღეს გარდაცვლილნი
1109 : ანსელმ კენტერბერიელი — ინგლისელი ფილოსოფოსი
1142 : აბელარი, პიერ — ფრანგი ფილოსოფოსი, ღვთისმეტყველი, ლოგიკოსი და პოეტი
1509 : ჰენრი VII — ინგლისის მეფე
1699 : რასინი, ჟან — ფრანგი დრამატურგი
1910 : ტვენი, მარკ — ამერიკელი მწერალი
1980 : ოპარინი, ალექსანდრე — რუსი ქიმიკოსი
2003 : სიმონე, ნინა — ამერიკელი მომღერალი.
2010 : ხუან ანტონიო სამარანჩი — საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის მე-7 პრეზიდენტი.
2014 : ლენკოვი, ალექსანდრე — საბჭოთა და რუსი თეატრისა და კინოს მსახიობი.
დღესასწაულები
მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
იროდიონი, აგაბო, ასინკრიტე, რუთოსი, ფლეგონტე, ერმი და სხვანი – სამოცდაათთაგანნი
მოწამე პავსიანე
ცელესტინ I რომის პაპი
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები
0421
საქართველოს რაგბის კავშირი

საქართველოს რაგბის კავშირი დაფუძნდა 1991 წლის 27 მაისს. რაგბის საერთაშორისო საბჭოში (IRB) გაერთიანდა 1992 წლის 27 თებერვალს.
2021 წლის კრიზისი
2020 წლის 30 დეკემბერს ჩატარებულ არჩევნებში არჩეულ კანდიდატს, ირაკლი აბუსერიძეს საჯარო რეესტრმა უარი კავშირის წესდების საფუძველზე უთხრა. რეესტრის განმარტებით, არჩევნები კავშირის ბოლო კრებიდან, გასული წლის 24 თებერვლიდან, 30 დღეში უნდა ჩატარებულიყო. რეალურად კი იგი 10 თვის შემდეგ, 30 დეკემბერს გაიმართა. გარდა ამისა, მათ ირაკლი აბუსერიძეს დამატებითი დოკუმენტების წარდგენა მოსთხოვეს.
2021 წლის 22 იანვარს ირაკლი აბუსერიძემ საჯარო რეესტრში ადმინისტრაციული საჩივარი შეიტანა, სადაც ის არ დაეთანხმა დამატებითი დოკუმენტების მოთხოვნას. საჯარო რეესტრმა საბოლოო გადაწყვეტილება აბუსერიძისთვის რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ 8 თებერვალს მიიღო. გადაწყვეტილებას მორაგბეთა აქციები მოჰყვა. ამის შემდეგ ჩაინიშნა ახალი არჩევნები, სადაც მხოლოდ ერთი კანდიდატი, სოსო ტყემალაძე იღებდა მონაწილეობას. არჩევნების პარალელურად, შენობასთან საპროტესტო აქცია მიმდინარეობდა, რასაც ხმაური და დაპირისპირება მოჰყვა.
რაგბის კავშირის პრეზიდენტები
რესურსები ინტერნეტში
საქართველოს რაგბის კავშირის ოფიციალური საიტი
რაგბი. საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტროს ოფიციალური საიტი.
ქართული რაგბის ისტორია
რაგბი , სპორტის სახეობის აღწერა
სქოლიო
საქართველოს რაგბის კავშირი
რაგბი საქართველოში
ევროპის რაგბის ფედერაციები
მსოფლიოს რაგბის ფედერაციები
Vombisidris renateae

Vombisidris renateae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Vombisidris-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
დენის დავიდოვი

დენის დავიდოვი
დენის ვასილის ძე დავიდოვი (დ. 16 ივლისი, 1784, მოსკოვი, — გ. 22 აპრილი, 1839, სოფ. ვერხნიაია-მაზა, ახლანდ. რადიშჩევის რაიონი, ულიანოვსკის ოლქი, რუსეთი) — რუსი სამხედრო მოღვაწე, მწერალი და პოეტი; გენერალ-ლეიტენანტი (1831).
დაიბადა ოფიცრის ოჯახში. 1801 წელს შევიდა სამხედრო სამსახურში. 1806-1812 წლებში იყო გენერალ პეტრე ბაგრატიონის ადიუტანტი და მასთან მონაწილეობდა ომებში საფრანგეთთან (1806-1807), შვედეთთან (1808-1809) და ოსმალეთთან (1806-1812). 1812 წელს რუსეთში ნაპოლეონის არმიის შეჭრის შემდეგ ბაგრატიონის მხარდაჭერით დავიდოვმა შექმნა ჰუსართა და კაზაკთა პარტიზანული რაზმები და აქტიურად მოქმედებდა ფრანგების ზურგში. ევროპაში კამპანიის (1813-1814) დროს მეთაურობდა ჰუსართა პოლკს, თავი გამოიჩინა ლაიფციგის ბრძოლაში (1813) და მიიღო გენერალ-მაიორის წოდება (1814). შემდგომი წლები ძირითადად ლიტერატურულ მოღვაწეობას დაუთმო. მეგობრობდა დეკაბრისტებთან. 1826-1827 წლებში სამხედრო სამსახურში იყო კავკასიაში, მონაწილეობდა სპარსეთთან ომში. 1830-1831 წლებში იბრძოდა პოლონელი აჯანყებულების წინააღმდეგ. 1832 წელს სამხედრო სამსახურიდან გადადგა.
ავტორია სამხედრო-ისტორიული და პარტიზანული მოქმედებების შესახებ თეორიული ნაშრომებისა (მ.შ. „პარტიზანული მოქმედების თეორიის გამოცდილება“, 1821). შექმნა ე. წ. „ჰუსარული ლირიკა“. აქვს მოგონებები ალექსანდრე სუვოროვზე, მიხეილ კუტუზოვზე, პეტრე ბაგრატიონზე და სხვა მოღვაწეებზე. საქართველოში ჩამოსვლის შთაბეჭდილებანი აღწერა ნაწარმოებში „მოგონება 1826 წელზე“ და ლექსში „ნახევრად სალდათი“.
ლიტერატურა
რუსი მწერლები საქართველოს შესახებ, ტ. 1, თბ., 1949;
Петров А. Давыдов, Денис Васильевич // Русский биографический словарь : в 25 томах. — СПб.—М., 1896—1918;
რუსეთის იმპერიის გენერლები
დაბადებული 16 ივლისი
დაბადებული 1784
გარდაცვლილი 22 აპრილი
გარდაცვლილი 1839
რუსი მწერლები
რუსი პოეტები
უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
ვალერიან პიდმოჰილნი

ვალერიან პიდმოჰილნი
ვალერიან პეტროვიჩ პიდმოგილნი (უკრ: Валер'ян Петрович Підмогильний; დ. 2 თებერვალი, 1901 ― გ. 3 ნოემბერი, 1937) ― უკრაინელი რომანისტი, მთარგმნელი. ცნობილია რეალისტური რომანით „ქალაქი“. სტალინური რეპრესიის მსხვერპლი.
ბიოგრაფია
ვალერიან პიდმოგილნი 1901 წლის 2 თებერვალს ეკატერინოსლავის გუბერნიაში (დღევანდელი დნეპროპეტროვსკის ოლქი, უკრაინა) დაიბადა. ფრანგული ენა ადრეულ ასაკშივე ისწავლა და ფრანგული ლიტერატურის არაერთი ნიმუში უკრაინულად თარგმნა, განსაკუთრებით, ანატოლ ფრანსისა და გი დე მოპასანის ნაწარმოებები. 14 წლის ასაკში მისი ოჯახი სოფელ ჩაპლიში გადასახლდა.
1919-1920 წლებში სახალხო განათლების მხატვრული პროპაგანდის განყოფილების მდივნად მუშაობდა. ივან ფრანკოს სახელობის სკოლაში მათემატიკას ასწავლიდა, ხოლო 1920-1921 წლებში პავლოგრადში ასწავლიდა.
1921 წელს კიევში გადავიდა, სადაც წიგნის პალატის ბიბლიოგრაფად მუშაობდა. 1921-1923 წლებში ვორზელში უკრაინულ ენასა და პოლიტიკას ასწავლიდა.
1927 წელს პიდმოგილნის რომანი „ქალაქი“ დაიბეჭდა, რამაც ავტორს პოპულარობა მოუპოვა. ნაწარმოები რუსულ ენაზე ითარგმნა. სტალინური რეპრესიების დროს, საბჭოთა სისტემისადმი დამოკიდებულების გამო პიდმოგილნის ნაწარმოებების დაბეჭდვა უფრო და უფრო გაუჭირდა. 1934 წელს დააპატიმრეს. აბსურდულ ბრალდებებზე ხელის მოწერის შემდეგ სოლოვკის ტყვეთა ბანაკში გაგზავნეს. 1937 წლის 3 ნოემბერს სანდარმოხში დახვრიტეს.
რეაბილიტირებულ იქნა 1956 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
Фильм о В. Пидмогильном (Первая часть)
Фильм о В. Пидмогильном (Вторая часть)
Підмогильний — убитий в Сандармосі попередник нобелівських лауреатів Камю і Сартра
სქოლიო
დაბადებული 2 თებერვალი
დაბადებული 1901
გარდაცვლილი 3 ნოემბერი
გარდაცვლილი 1937
უკრაინელი მწერლები
უკრაინელი მთარგმნელები
XX საუკუნის მთარგმნელები
MegaCharts

MegaCharts — სტრუქტურა, რომელიც პასუხისმგებელია ნიდერლანდების ყველა ძირითადი ოფიციალური მუსიკალური ჩარტების შექმნაზე და გამოშვებაზე. მათ შორის ყველაზე უფრო ცნობილია Mega Top 50 და Mega Album Top 100. MegaCharts ასევე ინფორმაციას წარუდგენს Stichting Nederlandse Top 40-ს. ამ მონაცემების მიხედვით იქმნება ისეთი ჩარტები, როგორებიცაა Dutch Top 40, Tip Parade. MegaCharts «GfK Benelux Marketing Services»-ის ნაწილია.
The Mega Charts-ის მონაცემების საფუძველზე გამოშვებული ჩარტები
სინგლები და სიმღერები
Mega Top 50
Dutch Top 40
Mega Single Top 100
Tipparade
1967 წელს რადიო Veronica-ს მიერ დაარსებული ჩარტი. იქმნება 30 კომპოზიციის გაყიდვის შედეგად, რომლებსაც აქვთ დიდი შანსი მოხვდნენ საერთოეროვნულ ნიდერლანდურ ჩარტზე Dutch Top 40.
Mega Dance Top 30
საცეკვაო კომპოზიციების ჩარტი.
Mega Airplay Top 50
ჩარტი, რომელიც იქმნება სატელევიზიო და რადიო ეთერში კომპოზიციების როტაციის შედეგების მიხედვით.
ალბომები
Mega Album Top 100
ყველაზე უფრო გაყიდვადი ალბომების მიმდინარე ჩარტი.
Mega Verzamelalbum Top 30
ალბომ-კრებულების ჩარტი.
Backcatalogue Top 50
Scherpe Rand van Platenland
არამეინსტრიმული სიმღერების ჩარტი.
DVD
Music DVD Top 30
Film DVD Top 30
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ნიდერლანდური მუსიკა
მუსიკალური ჰიტ-აღლუმები
Caiçara do Rio do Vento

Caiçara do Rio do Vento is a municipality in the state of Rio Grande do Norte in the Northeast region of Brazil.
See also
List of municipalities in Rio Grande do Norte
References
Municipalities in Rio Grande do Norte
Best Of Masterboy

Best Of Masterboy — ჯგუფ მასტერბოის სიმღერების კომპილაციური ალბომი. გამოიცა 2000 წელს. დისკი გამოსცა ლეიბლმა Polydor.
ალბომში, გარდა ცნობილი სიმღერებისა, შეტანილია ჯგუფის იმ დროისთვის ახალი სიმღერები - I Like To Like It, Porque Te Vas, El Ritmo და ბი ჯიზის სიმღერის Nights On Broadway ქავერ-ვერსია. აგრეთვე შეტანილია სიმღერის Feel the Heat of the Night რემიქსი - Feel The Heat 2000.
სიმღერების სია
Feel The Heat 2000 - 3:22
Porque Te Vas - 3:26
Generation Of Love - 3:38
Land Of Dreaming - 3:34
I Like To Like It - 3:40
I Got To Give It Up - 3:35
Is This The Love - 3:43
Everybody Needs Somebody - 3:55
Anybody (Movin' On) - 3:52
Different Dreams - 3:44
Feel The Heat Of The Night - 3:46
El Ritmo - 3:22
Masterboy Theme - 4:20
Dance To The Beat - 3:44
Shake It Up And Dance - 3:37
Mister Feeling - 3:50
Show Me Colours - 3:33
I Want To Break Free - 3:25
La Ola Hand In Hand - 3:43
Nights On Broadway - 3:36
Just For You - 3:44
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია საიტზე Discogs
სქოლიო
მასტერბოის ალბომები
2000 წლის კომპილაციური ალბომები
Polydor Records-ის კომპილაციური ალბომები
სვანეთის კავკასიონი

სვანეთის კავკასიონი — კავკასიონის მონაკვეთი ფასისმთისა (აღმოსავლეთით) და დალარის უღელტეხილის (დასავლეთით) მერიდიანებს შორის. ჩრდილოეთით ისაზღვრება კავკასიონის მთავარი ქედის თხემით მდინარე დალარის სათავეებიდან მდინარე ცხენისწყლის სათავეებამდე, სამხრეთით და აღმოსავლეთით მდინარეების თხეიშის, ხელედულისა და ცხენისწყლის ხეობებით, დასავლეთით — აფხაზეთ-სვანეთის ქედით.
სვანეთის კავკასიონი აგებულია კამბრიულისწინა, პალეოზოური და მეზოზოური ნალექებით. გავრცელებულია აგრეთვე მეოთხეული ნალექები. სვანეთის კავკასიონი კავკასიონის სხვა მონაკვეთებისაგან გამოირჩევა ბუნების სიმშვენიერით და მას ზოგჯერ სვანეთის ალპებს უწოდებენ. გაბატონებულია საშუალ- და მაღალმთის მთა-ხეობათა რელიეფი. ძირითადია კავკასიონის მთავარი ქედი, რომელიც აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით, გნაისებით, კრისტალური ფიქლებით; გამოირჩევა დიდი აბსოლუტური სიმაღლით, ძლიერ დანაწევრებული თხემით, კონუსისებრი შიშველი, ფრიალო კიდეებითა და თანამედროვე მყინვარებით. აღმართულია 4500 მ-ზე მაღალი მწვერვალები, თოვლ-ყინულით დაფარული უღელტეხილები.
მთავარი ქედის სამხრეთ განშტოებებიდან აღსანიშნავია: აფხაზეთ-სვანეთის, შდავლერის, ცალგმილის, უშბის, გვალდის, ნამკოდრის, უღვირ-ზაგარის, ლაქუცა-ლაარტყალის, კარეტისა და სხვ., რომლებიც გამოირჩევა ალპური ლანდშაფტით. მნიშვნელოვანი ელემენტია გვერდითი სვანეთის ქედი. სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედისა და მისი განტოტებების კალთები ძლიერ დასერილია მრავალი მთის მდინარის ღრმა და ვიწრო ეროზიული ხეობით. მსხვილი ოროგრაფიული ერთეულებია მდინარეების ცხენისწყლისა და ენგურის ხეობები. უკანასკნელი ზემო დინებაში გასწვრივია, ფართო და ქვაბულისებრი (მესტიის ქვაბული). მდინარეების ცხენისწყლისა და ხელედულის ხეობებიც ფართოა, აქვთ ქვაბულის მოყვანილობა (ქვემო სვანეთის ქვაბული).
სვანეთის კავკასიონზე ჰავის სიმაღლებრივი ზონალურობაა. ზემო და ქვემო სვანეთში ქვაბულების ფსკერზე საშუალო წლიური ტემპერატურა 5,7 °C-დან 9,4 °C-მდეა, იანვარში – 1,8 °C-დან — 6 °C-მდე მერყეობს, ივლისში 18,4 °C-დან 20 °C-მდეა; აბსოლუტურ მინიმალური - 26 °C-დან -35 °C-მდეა, აბსოლუტურ მაქსიმალური 35-39 °C. უკიდურეს სამხრეთ ნაწილში ჰაერის ტემპერატურები უფრო მაღალია. სიმაღლით ტემპერატურები კანონზომიერად ეცემა. სვანეთის კავკასიონის დაბალ ნაწილში 1000-1250 მმ ნალექი მოდის წელიწადში, მთებში 2000 მ-ს აღემატება. სვანეთის კავკასიონი გამოირჩევა ხშირი ჰიდროგრაფიული ქსლით, წყალუხვი მდინარეებითა და მყინვარების სიუხვით. ძირითადი არტერიაა მდინარე ენგური. მდინარეების უმეტესობა გარდა თოვლის, წვიმისა და გრუნტის წყლისა, საზრდოობს მყინვარების წყლით. წყალდიდობა გაზაფხულ-ზაფხულშია, წყალმცირობა — შემოდგომა-ზამთარში. სვანეთის კავკასიონზე 100-ზე მეტი მყინვარია. სვანეთის კავკასიონი მდიდარია მინერალური წყლებით.
ნიადაგურ-მცენარეული საფარიც სიმაღლებრივ ზონებს ქმნის. ზღვის დონიდან 1800-2000 მ-მდე ტყის ტიპურ და გაეწრებულ ყომრალ ნიადაგებზე გავრცელებულია კოლხური ტიპის შერეული ფოთლოვანი ტყეები, 1000-1200 მ-ს ზემოთ წარბობს წიფელი და წიწვიანი ჯიშები. წიწვიანები გაბატონებულია 1200-1800 მ-მდე. მდინარე ენგურის აუზის აღმოსავლეთ ნაწილში მუქწიწვიანებში ჭარბობს ნაძვი, დასავლეთ ნაწილში — სოჭი.
ტყის ზედა საზღვართან არის არყის, ცირცელის, მაღალმთის მუხის, წიფლისა და ნეკერჩხლის ტანბრეცილი ტყეები. 2000-2100 მ-ს ზემოთ მთის მდელოს ნიადაგებზე სუბალპური და ალპური მდელოები და ხალებია, 2800-3000 მ-ს ზემოთ მარადთოვლიანი ზონაა.
ლიტერატურა
სვანეთის კავკასიონი
იახსრის ჯვარი

იახსრის ჯვარი — საკულტო ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭალისოფელში. სალოცავში შედის დარბაზი, საქვაბე, საზარე და თამარის კოშკი. დარბაზი ფიქლით ნაშენი, გეგმით წაგრძელებული ოთხკუთხედის ფორმის ნაგებობაა, რომელიც ორი სხვადასხვა დანიშნულების სათავსისგან შედგება. გადახურულია ორფერდა სახურავით. ჩრდილო-დასავლეთიდან მიშენებული ჰქონდა გეგმით წაგრძელებული ოთხკუთხა ფორმის სათავსი - საბერო. დარბაზში შესასვლელი ჩრდილო-დასავლეთიდანაა. სათავსის შუაში კერაა მოწყობილი. მის ირგვლივ, სამი მხრიდან, კედლების გაყოლებაზე, ქვის სკამებია. კედლებში თახჩებია დატანებული. ჩრდილოეთ კედელში ერთი პატარა სარკმელია. სამხრეთ კედლის შუაში გაჭრილია შენობის მეორე სათავსში გასასვლელი კარი.
საქვაბე ფიქლის მშრალი წყობით ნაგები, გეგმით წაგრძელებული ოთხკუთხედის ფორმის შენობაა. შესასვლელი ჩრდილო-დასავლეთიდან აქვს. კარი თაღოვანია. სათავსის შუაშუ ოთხკუთხა ფორმის ფიქლით ნაშენი ბოძია. მას ეყრდნობა ბრტყელი, ბანიანი გადახურვა. იქვე კერაა მოწყობილი. გრძივი კედლების გასწვრივ ხის გრძელი სკამებია. ჩრდილო-აღმოსავლეთ მხარეს ქვებითა და მიწით ამაღლებული განიერი ბაქანია, შესაძლოა, საწოლი. საზარე დგას საქვაბის სამხრეთით. იგი ფიქლით ნაშენი, საფეხუროვანი სახურავით გადახურული, მცირე ზომის კოშკისმაგვარი ნაგებობაა. კოშკი მდებარეობს დარბაზის უკან, მთის ფერდობზე. იგი ოთკუთხა ფორმის, ფიქლით ნაშენი მასიური ნაგებობაა, რომელიც გადახურულია საფეხუროვანი პირამიდისებრი სახურავით. დარბაზის სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით თითო მცირე ზომის კოშკისებრი ნაგებობის ნანგრევებია.
ლიტერატურა
დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ხიფსთა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ხიფსთა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ხიფსთა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ხიფსთა — მთა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში;
ხიფსთა — მდინარე აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში.
შაქის რაიონი

შაქის რაიონი (აზერბაიჯანის ერთ-ერთი რაიონი. მისი დედაქალაქია ქალაქი შაქი . იგი მდებარეობს კავკასიონის სამხრეთით. შაქს ჩრდილო-აღმოსავლეთით ესაზღვრება დაღესტანი. 2018 წლის მონაცემებით რეგიონში 184 500 ადამიანი ცხოვრობს. რაიონში არის 1 ქალაქი, 2 დასახლებული პუნქტი, 68 სოფელი და 31 სოფლის აღმასრულებელი სამსახური, ასევე 1 ქალაქის და 39 სოფლის მუნიციპალიტეტი. აქ არის 343 მმართველი და ორგანიზაციული განყოფილება, 17 ბანკის ფილიალი, 14 სასტუმრო და 1 ფოსტა.
ისტორია
შაქი აზერბაიჯანის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია. შუასაუკუნეების წყაროებში მას ამ სახელის გარდა სხვა სახელებითაც მოიხსენიებდნენ. ქალაქ შაქს დიდი ხნის განმავლობაში უწოდებდნენ „ნუხას“. ერთ-ერთმა ძველმა ავტორმა, პტოლემემ აღნიშნა, რომ ალბანეთის ქალაქებს შორის იყო დასახლება, სახელწოდებით „ნიგა“. ილხანთა საყაენოს დაშლის შემდეგ, სხვა ადგილების მსგავსად, შაქის რაიონმაც მოიპოვა დამოუკიდებლობა და XIV საუკუნის პირველ ნახევარში ხელისუფლებაში მოვიდა ორლატთა თავადაზნაურობა. 1772 წელს, ისტორიული ქალაქი შაქი მთლიანად განადგურდა, ქალაქის მოსახლეობის გარკვეული ნაწილი შევიწროებული იქნა, ზოგიერთები გადავიდნენ სხვა ადგილებში, ზოგიც დასახლდა ქალაქის ახლანდელ ტერიტორიაზე. აქ მდებარეობს შაქის ხანების სასახლე რომელიც შედის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაში.
დემოგრაფია
შაქის რაიონში მდებარეობს 65 დასახლებული პუნქტი, მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი ცხოვრობს ქალაქებში (შეადგენენ 66 900 ადამიანს), ხოლო სოფლებში ცხოვრობს დარჩენილი უმცირესობა (შეადგენენ 32 600 ადამიანს). რაიონში ოფიციალური ენაა აზერბაიჯანული.
სახელმწიფო კომიტეტის მონაცემებით, 2018 წლის აღწერით, ქალაქის მოსახლეობა 185 500 ადამიანს შეადგენდა, რაც 2000 წლიდან მოყოლებული 26 700 ადამიანით გაიზარდა, 2000 წელს მოსახლეობის რაოდენობა 158 700 ადამიანს შეადგენდა (დაახლოებით გაიზარდა 16,8 პროცენტით). მთლიანი მოსახლეობის 92 700 ადამიანი კაცია, ხოლო დანარჩენი 92 700 ქალი. მოსახლეობის 25,1 პროცენტზე მეტს შეადგენენ 14–29 წლების ფარგლებში მყოფი მოზარდები და ახალგაზრდები.
კლიმატი
მზიანი საათების წლიური ჯამი 2 350 საათს შეადგენს. ამათგან დაახლოებით 40 პროცენტი შეინიშნება ზაფხულში. კლიმატზე გავლენას ახდენს სხვადასხვა ჰაერის მასები, როგორებიცაა ციკლონები, ანტიციკლონები და ადგილობრივი ქარი. იანვარში საშუალო ტემპერატურა შაქში 0,5 °C-ია. საშუალო წლიური ტემპერატურა 12 °C-ს შეადგენს. ივნისსა და აგვისტოში კი 20°C-დან 25°C-მდე მერყეობს.
რესურსები ინტერნეტში
На сайте Azerbaijan
Официальный сайт Апелляционного Суда Шекинского района
Шекинский Региональный научный центр
"Azərbaycan" cildi
სქოლიო
აზერბაიჯანის რაიონები
პოპილნიის რაიონი

პოპილნიის რაიონი — რაიონი უკრაინაში, ჟიტომირის ოლქში. მისი ფართობია 1 037 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 32 380 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 32 კაცს კმ²-ზე. პოპილნიის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პოპილნია.
იხილეთ აგრეთვე
უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
უკრაინის რაიონები
სქოლიო
ჟიტომირის ოლქის რაიონები
კარლო ფელიჩე I (სარდინია)

კარლო ფელიჩე I (სარდინია)
კარლო ფელიჩე I ჯუზეპე მარია (იტალ. Carlo Felice I Giuseppe Maria) (დ. 6 აპრილი 1765, ტურინი — გ. 27 აპრილი 1831, ტურინი) — სარდინიის მეფე, სალუცოს და მონფერატოს მარკიზი, აოსტას, მორიანას და ნიცას გრაფი, პიემონტის პრინჩიპე (თავადი) და სავოიის ჰერცოგი 1821–1831 წლებში.
რესურსები ინტერნეტში
ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონი
სარდინიის მეფეები
დაბადებული 6 აპრილი
დაბადებული 1765
გარდაცვლილი 27 აპრილი
გარდაცვლილი 1831
სავოიელთა დინასტია
გუთურის განძები

გუთურის განძები — ძვ. წ. I ათასწლეულის დასაწყისის კოლხური კულტურის არქეოლოგიური ძეგლები. აღმოჩენილია სოფელ გუთურში (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი): პირველი განძი აღმოჩნდა 1930 წელს, შეიცავს ბრინჯაოს 6 თოხს; მეორე - 1968 წელს, შედგება ბრინჯაოს 29 თოხისა და ბრინჯაოს ზოდებისაგან, მესამე განძი აღმოჩნდა სოფელ ჯვარცხმაში და შედგება ბრინჯაოს კოლხური ცულისა და 2 თოხისაგან. დაცულია ჩოხატაურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.
ლიტერატურა
რამიშვილი ა., კოლხეთის მატერიალური კულტურის ისტორიიდან, ბათ.,1974
საქართველოში აღმოჩენილი განძები
ჯოვანი და ვერაძანო

ჯოვანი და ვერაძანო (Giovanni da Verrazzano; დ. დაახ. 1485 – გ. დაახ. 1528) — იტალიელი მოგზაური ჩრდილოეთ ამერიკაში, საფრანგეთის მონარქის სამსახურში. მას პირველ ევროპელად აღიარებენ, რომელმაც ჩრდილოეთ ამერიკის ატლანტის ოკეანის სანაპირო გამოიკვლია სამხრეთ კაროლინასა და ნიუფაუნდლენდს შორის 1524 წელს, მათ შორის ნიუ-იორკის ყურე, სადაც მის პატივსაცემად მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე გრძელ ხიდს ვერაძანო-ნეროუს ხიდი ჰქვია, და ნარაგანსეტის უბე, სადაც ჯეიმზტაუნ-ვერაძანოს ხიდი მდებარეობს.
რესურსები ინტერნეტში
Verrazzano Centre for Historical Studies
Better and zoomable version
იტალიელი მოგზაურები
დაბადებული 1485
გარდაცვლილი 1528
ლინარესი (ხაენი)

ლინარესი (ხაენი)
ლინარესი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების ხაენის პროვინციის სიერა-მორენის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 197,5 კმ². მოსახლეობა — 57353 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ხაენის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ლინარესის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ხაენის მუნიციპალიტეტები
ხაენის ქალაქები
ლამიის ომი

ლამიის ომი — ბერძნული სახელმწიფოების ომი მაკედონიის ბატონობის წინააღმდეგ. მიმდინარეობდა ძვ. წ. 323 წლიდან 322 წლამდე. ათენმა ისარგებლა ალექსანდრე მაკედონელის სიკვდილით და ომი წამოიწყო. მას ფოკიდა, ეტოლია და სხვა პოლისები მიემხრო. ანტიმაკედონურ კოალიციას სათავეში დემოსთენე ჩაუდგა; პოლისების ოლიგარქიული წრეები მაკედონიას უჭერდნენ მხარს. გაერთიანებულმა ბერძნულმა ჯარმა მაკედონელები დაამარცხა, ანტიპატრემ თავისი ჯარით ქ. ლამიას შეაფარა თავი (აქედან მოდის ომის სახელწოდებაც). მაგრამ მოკავშირეებს შორის ერთსულოვნება არ იყო, თანაც ანტიპატრეს დამხმარე ძალამ მოუსწრო და კოალიცია დამარცხდა. ათენში მაკედონელთა გარნიზონი ჩააყენეს.
ლიტერატურა
ძველი საბერძნეთის ომები
მაკედონიის ომები
რუსთავის ავტობაზრობა

რუსთავის ავტობაზრობა — ავტომანქანების ბაზრობის უდიდესი კომპლექსი ამიერკავკასიაში, საქართველოში, თბილისი-რუსთავის გზატკეცილზე, ქალაქ რუსთავის შესასვლელში. მოიცავს სხვადასხვა მესაკუთრეთა რამდენიმე ბაზრობას, „კავკასიის ავტოცენტრს“, ასევე მშენებარე ობიექტებს.
პირველი ბაზრობა რუსთავში 2009 წლის 19 დეკემბერს ქვემო ქართლის მაშინდელი რწმუნებულის, დავით კირკიტაძისა და რუსთავის, მერის მამუკა ჩიქოვანის მიერ გაიხსნა; მისი ფართობი 250 ათას მ²-ს შეადგენს და 5000 ავტომობილზეა გათვლილი. ინვესტიცია, რომელიც უკრაინულმა „პრივატბანკმა“ ჩადო, 25 მილიონ ამერიკულ დოლარს შეადგენდა, ხოლო თავად პროექტი მთლიანობაში 40 მილიონ დოლარად იქნა შეფასებული. ბაზრის ტერიტორია უკრაინელი ბიზნესმენს, ევგენი უსტინოვს ეკუთვნის.
ბაზრის ტერიტორია დაყოფილია ზონებად, მათ შორის არის საბაჟო კონტროლის ზონა. ტერიტორიაზე მოწყობილია სწრაფი კვების ობიექტები, ავტოსამრეცხაოები, ტექნიკური მომსახურების ობიექტები, საწყობები, საოფისე ფართები და სხვა დამატებითი სერვისები.
2011 წლის ზაფხულში რუსთავში, ავტობაზრობის კომპლექსში კიდევ ერთი ბაზრობა გაიხსნა „კავკასიის ავტოცენტრის“ სახელწოდებით. ამ პროექტში ოთხი მილიონი ლარის ოდენობის ინვესტიცია კომპანია „იბერია ბიზნეს ჯგუფმა“ ჩადო. კავკასიის ავტოცენტრი 46 ათას მ²-ზეა განთავსებული და 2000 ავტომობილს ემსახურება; დაყოფილია ოთხ ზონად და ერთ ტერმინალად. გარდა მეორადისა, წარმოდგენილია ისეთი ბრენდების ახალი ავტომობილები, როგორებიცაა Volkswagen, Vudi, Skoda, Mitsubishi, Renault, Nissan, Infiniti, Pedageot და Kia.
რუსთავის შესასვლელთან მიმდინარეობს კომპლექსში შემავალი მესამე ავტობაზრის მშენებლობაც „საქართველოს ბანკის“ შვილობილი კომპანია „სბ უძრავი ქონების“ მიერ. ავტოცენტრების განთავსებით დაინტერესება გამოხატეს „ჰიუნდაის“ და „ტოიოტას“ წარმომადგენლობებმაც. ქალაქ რუსთავის მერიის განცხადებით, რუსთავი კავკასიაში დღეისათვის ერთადერთი ქალაქია, სადაც უდიდესი ავტობაზრობები და საავტომობილო ჰაბებია განთავსებული.
რესურსები ინტერნეტში
რუსთავის ავტობაზრობის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
რუსთავი
ავტომობილები
დივანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

დივანი (მრავალმნიშვნელოვანი)
დივანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
დივანი — ზურგიანი დასაჯდომი ან დასაწოლი ავეჯი;
დივანი — ერთი პოეტის ლექსთა კრებული ახლო და შუა აზიის კლასიკურ ლიტერატურაში;
დივანი — სახელმწიფო უწყებები ისლამურ ქვეყნებში, საქართველოში, მოლდოვაში, ვლახეთში.
Lasioglossum nigritellum

Lasioglossum nigritellum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1937 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
nigritellum