PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
იოსებ ჯავახიშვილი

იოსებ ჯავახიშვილი (დ. 16 აგვისტო, 1897, სოფელი ხოვლე, კასპის მუნიციპალიტეტი — გ. 13 სექტემბერი, 1982) — თერაპევტი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი 1953, პროფესორი 1954. საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე.
ბიოგრაფია
იოსებ ჯავახიშვილი დაიბადა 16 აგვისტოს, 1897 წელს, სოფელ ხოვლეში, კასპის მუნიციპალიტეტში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი 1922 წელს. 1954-1957 წწ. განაგებდა თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიის, სანიტარულ-ჰიგიენისა და სტომატოლოგიის ფაკულტეტების ჰოსპიტალური თერაპიის კათედრას. 1957-1967 წწ. იყო საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მ. წინამძღვრიშვილის სახელობის ექსპერიმენტული და კლინიკური კარდიოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი. 1967-1982 წწ. თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტის ჰოსპიტალური თერაპიის კათედრის პროფესორი. იკვლევდა ფილტვისა და გულსისხლძარღვთა დაავადებებს. მისი მონაწილეობით დაარსდა რესპუბლიკური კარდიორევმატოლოგიური დისპანსერი და გაიხსნა კარდიორევმატოლოგიური კაბინეტები რესპუბლიკის სხვადასხვა რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი ექიმები
ქართველი თერაპევტები
დაბადებული 16 აგვისტო
დაბადებული 1897
გარდაცვლილი 13 სექტემბერი
გარდაცვლილი 1982
Dolichoderus anglicus

Dolichoderus anglicus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dolichoderus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
Reque District

Reque District is one of twenty districts of the province Chiclayo in Peru.
References
Dche

Dche (Ԭ ԭ; italics: Ԭ ԭ) is a letter of the Cyrillic script. The shape of the letter originated as a ligature of the Cyrillic letters De (Д д; Д д) and Che (Ч ч; Ч ч).
Dche was used in an old orthography of the Komi language.
Usage
This letter represents the voiced alveolo-palatal affricate . It can be romanized as ⟨đ⟩.
It was used chiefly in northeastern European Russia by the Komi language of the Komi peoples.
Computing codes
See also
Cyrillic characters in Unicode
Komi language
Ђ ђ: Cyrillic letter Dje
Ԇ ԇ: Cyrillic letter Komi Dzje
References
გარფი

გარფი — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ოთხარის თემი), ბზიფის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე კუშირთის (მჭიშთის აუზი) მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 300 მ, გუდაუთიდან 20 კმ, ბარმიშიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 6 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ. სოფლის მახლობლად არის კარსტული მღვიმეები (დიდი და მცირე გარფი).
ლიტერატურა
სქოლიო
ოთხარის თემის სოფლები
ნოე ცინცაძე

ნოე ცინცაძე (დ. იანვარი, 1887, ლანჩხუთი — გ. 23 სექტემბერი, 1978, პარიზი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს ეროვნული საბჭოსა და საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრი, საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში განათლების მინისტრის მოადგილე.
ბიოგრაფია
დაწყებითი განათლების მიღების შემდეგ სწავლა გააგრძელა სასულიერო სემინარიაში, სდაც სხვა სემინარიელებთან ერთად ჩაება რევოლუციურ მოძრაობაში და 1903 წელს გახდა რსდმპ-ის წევრი. სემინარიის დამთავრების შემდეგ ფიზიკა-მათემატიკის პედაგოგის განხრით დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტი. 1905-1907 წლებში მოსკოვში გაასამართლეს ადმინისტრაციული წესით, პოლიტიკური საბაბით.
1917 წლის ნოემბრიდან იყო საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრი და ხელი მოაწერა საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტს. 1918 წლის სექტემბრამდე იყო მათემატიკის პედაგოგი თბილისის ვაჟთა პირველ გიმნაზიაში. იმავე წლის 10 სექტემბრიდან დაინიშნა ქალთა პირველი გიმნაზიის დირექტორად. 1918 წლის განმავლობაში იყო საქართველოს პარლამენტის წევრი. 1919 წლის 12 მარტს არჩეულ იქნა საქართველოს დამფუძნებელ კრებაში სოციალ-დემოკრატიული პარტიის სიით, 1919 წლის 5 აპრილს დაინიშნა განათლების მინისტრის მოადგილედ. დამფუძნებელ კრებაში იყო საფინანსო-საბიუჯეტო, ხელოვნებისა და განათლების კომისიების წევრი. აქტიურად მუშაობდა სასკოლო რეფორმის საკითხებზე. მას უკავშირდება რუსული სკოლების ქართულით ჩანაცვლება, მათი მომარაგება ქართულეოვანი სახელმძღვანელოებით, რამდენიმე ათეული ახალგაზრდის გაგზავნა ევროპაში სასწავლებლად და სხვა ინიციატივები.
1921 წელს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ დარჩა საქართველოში და ჩაბმული იყო წინააღმდეგობის მოძრაობაში. დააპატიმრა „ჩეკამ“ 1921 წლის 14 აგვისტოს კიკეთში. 12 დეკემბერს მიუსაჯეს 6 თვით პატიმრობა, მოთავსებული იყო მეტეხის ციხეში. 1922 წლის 2 ივნისს პატიმრობა გაუხანგრძლივეს განუსაზღვრელი ვადით. 1922 წლის 9 ოქტომბერს ხელისუფლებამ პოლონეთში გააძევა პოლიტპატიმართა 62-კაციანი ჯგუფი, საიდანაც ისინი ლადო ახმეტელის დახმარებით გადანაწილდნენ საფრანგეთსა და გერმანიაში. 1920-იანი წლების მეორე ნახევრიდან ცხოვრობდა საფრანგეთში. რამდენიმე ათეული წლის განმავლობაში ის ემიგრაციაში მყოფი ეროვნული მტავრობისგან განცალკევებით იდგა. 1924 წლის სექტემბერში აგვისტოს აჯანყების ჩახშობის შემდეგ საქართველოს სსრ-ის ხელისუფლებამ მოახდინა მისი ქონების კონფისკაცია.
პოლიტიკურად ხელახლა გააქტიურდა 1950-იან წლებში. 1952 წლის 16 ოქტომბერს მიუნხენში შეიქმნა ანტიბოლშევიკური ცენტრში, რომელშიც ქართული სექციის მუდმივი წარმომადგენელი გახდა ნოე ცინცაძე. 1953 წლიდან აქტიურად იყო ჩართული „„რადიო თავისუფლების“ ქართული რედაქციის მუშობაში. 1974 წლის 16 ივლისს ცინცაძის ხელმძღვანელობით ჰარვარდის უნივერსიტეტს 30 წლის ვადით შესანახად გადაეცა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის არქივი. გარდაიცვალა 1978 წლის 23 სექტემბერს, დაკრძალეს 29 სექტემბერს ლევილის სასაფლაოზე.
ლიტერატურა
დაუშვილი რ., ქართული ემიგრაცია 1921-1939 წლებში, თბილისი, 2007
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 1886
გარდაცვლილი 1978
გარდაცვლილი 23 სექტემბერი
დაბადებული 10 აპრილი
საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
ლანჩხუთში დაბადებულები
ნოე
ლევილის სასაფლაოზე დაკრძალულები
საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები
ქართველი პედაგოგები
ქართველი სოციალ-დემოკრატები
ბაჰრეინი 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ბაჰრეინი 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბაჰრეინმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1984 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბაჰრეინი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ალაზან-იალოილუთეფეს კულტურა

ალაზან-იალოილუთეფეს კულტურა, იალოილუთეფეს კულტურა, ძვ. წ. I ათასწლეულის დასასრულისა და ახ. წ. I საუკუნის არქეოლოგიური კულტურა. გავრცელებული იყო თანამედროვე აზერბაიჯანის ჩრდილოეთ-დასავლეთ ტერიტორიაზე და საქართველოს აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარეების ალაზნისა და ივრის შუა- და ქვემოწელზე. ამ კულტურის პირველი ძეგლი გათხარა დ. შირიფოვმა 1926 იალოილუთეფეზე (აფთარანის ველი, აზერბაიჯანი). 1937 წელს გ. ნიორაძემ ალაზნის ველზე, სოფ. არხილოსკალოს მიდამოებში შეისწავლა ამ კულტურის სამაროვანი და კულტურას ალაზნის ველის კულტურა უწოდა. არქეოლოგიურმა კვლევამ ცხადყო, რომ ეს კულტურები ერთი მთლიანი მოვლენაა და გენეტიკურად უკავშირდება სამხრეთ აზერბაიჯანს და ჩრდილოეთ ირანის უძველეს კულტურებს, საიდანაც გავრცელდა ჩრდილო-დასავლეთით, თანამედროვე აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე და იორ-ალაზნის აუზში.
აღმოსავლეთ საქართველოში აღმოჩენილ არქეოლოგიური მასალა ასახავს ალაზან-იალოილუთეფეს კულტურის გავნითარების ბოლო ეტაპს. რადგანაც იორ-ალაზნის აუზში ჰერები ცხოვრობდნენ, ამიტომ ქართულ არქეოლოგიის ისტორიაში ამ კულტურას ჰერულ კულტურასაც უწოდებენ. ალაზან-იალოილუთეფეს კულტურა შესწავლილია სამარხეული მასალით. სამარხები წარმოადგენს 0,7-1,5 მ სიღრმის ოვალურ ორმოებს, რომლებშიც ესვენა ნივთებშემოწყობილი და ხელფეხმოკეცილი (ან გაშოტილი) მიცვალებული. ალაზნის ველზე გარდა ორსამარხებისა, ნაპოვნია ქვევრსამარხებიც (მუკუზანი, წითელი წყარო და სხვა); მოპოვებულია სხვადასხვა ზომისა და მოყვანილობის ღია-მოწითალო და ლეგამონაცისფრო თიხის ჭურჭელი, რკინის საბრძოლო და სამეურნეო იარაღი (ბარები, ვაზის სასხლავი დანები და სხვა), მინის, ბრინჯაოს, რკინის, ძვლის, სარდიონის, ტოპაზის და სხვა მასალის სამკაული. თიხის ნაკეთობა გამოირჩევა ფორმის მრავალფეროვნებითა და დამზადების მაღალი ხელოვნებით. ალაზან-იალოილუთეფეს კულტურის მატერებელი ტომები, როგორც ჩანს, მისდევდნენ მიწათმოქმედებას, მესაქონლეობას, განსაკუთრებით კი მებაღეობა-მევენახეობას. ახ. წ. I საუკუნიდან ალაზან-იალოილუთეფეს კულტურამ თანდათანობით დაკარგა თავისი სახე და მალე გაქრა. ალაზან-იალოილუთეფეს კულტურის შესწავლა ხელს უწყობს ორი უძველესი კავკასიის სახელმწიფოს - იბერიისა და ალბანეთის ურთიერთობის ისტორიის გაშუქებას.
ლიტერატურა
ნიორაძე გ., ალაზნის ველის გათხრები, თბ., 1940;
საქართველოს არქეოლოგია, თბ., 1959;
Иессен А. А., Культура Ялойлу-Тапа в Закавказье, Л., 1929 (Гос. академия истирии материальний культуры, сб. 1);
Исмизаде О. Ш., Ялойлутепинская культура, Баку, 1956
ქსე, ტ. 1, გვ. 262-263, თბ., 1975
ლაღიაშვილი გ. იალოილუთეფეს კულტურა ალაზნის ველზე.-თბ.,2020.
არქეოლოგიური კულტურები
ამიერკავკასიის ისტორია
მუკაჩევო

მუკაჩევო — ქალაქი უკრაინაში, ზაკარპატიის ოლქში, კარპატების მთისწინეთში, მდინარე ლატორიცის ორივე ნაპირზე. მუკაჩევოს რაიონის ცენტრი. რკინიგზის სადგური. საავტომობილო გზების კვანძი. 2008 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 93,738 ადამიანი. პირველად იხსენიება XII საუკუნის ბოლოს. სხვადასხვა დროს შედიოდა კიევის რუსეთის, უნგრეთის, პოდოლსკისა და ტრანსილვანიის სამთავროებში. 1918 წლამდე ეკუთვნოდა ავსტრია-უნგრეთს. 1919 წელს შეუერთდა ჩეხოსლოვაკიას. 1938-1944 წლებში ოკუპირებული იყო ჰორტისტული უნგრეთის მიერ. 1944 წლის 26 ოქტომბერს გაათავისუფლა საბჭოთა არმიამ. იმავე წლის 26 ნოემბერს მუკაჩევოში შეიკრიბა ზაკარპატიის სახალხო კომიტეტების I ყრილობა, რომელმაც მიიღო მანიფესტი ზაკარპატიის უკრაინის სსრ-თან შეერთების შესახებ (გაფორმდა 1945 წელს). შემორჩენილია XIV-XVIII საუკუნეების არქიტექტურული ძეგლები. ქალაქია 1946 წლიდან.
რესურსები ინტერნეტში
ზაკარპატიის ოლქის ქალაქები
ოლგა ოროსკო

ოლგა ოროსკო
ოლგა ნოემი გულიოტა ოროსკო (დ. 17 მარტი, 1920, ტოაი, ლა-პამპა, არგენტინა — გ. 15 აგვისტო, 1999, ბუენოს-აირესი, არგენტინა) — არგენტინელი პოეტი, მწერალი, ჟურნალისტი, მთარგმნელი და სცენარისტი.
ბიოგრაფია
ბავშვობა ბაია-ბლანკაში გაატარა. 16 წლის იყო, როდესაც მისი ოჯახი ბუენოს-აირესში გადასახლდა, საიდანაც მისი სამწერლო მოღვაწეობა დაიწყო.
ჟურნალისტად მუშაობის პერიოდში ზოგიერთ ლიტერატურულ ნაწარმოებს ფსევდონიმით აქვეყნებდა. მიეკუთვნებოდა სიურეალიზმის გავლენით ჩამოყალიბებულ ე. წ. „მესამე ავანგარდს“ (ოლივერიო ხირონდო და სხვ.). მის პოეზიაზე გავლენა მოახდინეს ჟან რემბომ, ნერვალმა, ბოდლერმა, მილოშ ჩესლავმა და რილკემ.
ოლგა ოროსკო 1999 წელს, ბუენოს-აირესში, 79 წლის ასაკში გულის შეტევით გარდაიცვალა.
ჯილდოები
«Primer Premio Municipal de Poesía»
«Premio de Honor de la Fundación Argentina» (1971)
«Gran Premio del Fondo Nacional de las Artes»
«Premio Esteban Echeverría»
«Gran Premio de Honor» de la SADE, «Premio Nacional de Teatro a Pieza Inédita» (1972)
«Premio Nacional de Poesía» (1988)
«Laurea de Poesia della Università di Torino»
«Premio Gabriela Mistral»
«Premio de Literatura Latinoamericana y del Caribe Juan Rulfo» (1998).
ნაწარმოებები
Desde lejos (1946)
Las muertes (1951)
Los juegos peligrosos (1962)
La oscuridad es otro sol (1967)
Museo salvaje (1974)
Veintinueve poemas (1975)
Cantos a Berenice (1977)
Mutaciones de la realidad (1979)
La noche a la deriva (1984)
En el revés del cielo (1987).
ბიბლიოგრაფია
Torres de Peralta E. La poética de Olga Orozco: desdoblamiento de Dios en máscara de todos. Madrid: Playor, 1987
Acercamientos a Olga Orozco/ José Brú, ed. Guadalajara: Universidad de Guadalajara, 1998
Legaz M.E. La escritura poética de Olga Orozco: una lección de luz. Buenos Aires: Corregidor, 2010
Lergo Martín I. Olga Orozco: territorios de fuego para una poética. Sevilla: Universidad de Sevilla, 2010
Plöger E. Die Todesthematik im lyrischen Werk von Olga Orozco: eine intertextuelle Studie. Aachen: Shaker Verlag, 2010
რესურსები ინტერნეტში
ოლგა ოროსკოს პოეზია
ოლგა ოროსკოს პოეზია
ოლგა ოროსკოს პოეზია
ოლგა ოროსკოს ბიოგრაფია და შემოქმედება
სქოლიო
დაბადებული 17 მარტი
დაბადებული 1920
გარდაცვლილი 15 აგვისტო
გარდაცვლილი 1999
არგენტინელი პოეტები
ზიარი

ზიარი — სოფელი საქართველოში, გურჯაანის მუნიციპალიტეტში (არაშენდის თემი), მდებარეობს გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 820 მეტრი, გურჯაანიდან 7 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 44 კაცი.
ისტორია
ზიარის ტერიტორიაზე ადამიანის დასახლების კვალი ქვედა პალეოლითიდან არსებობს. ამას მოწმობს სოფლის ტერიტორიაზე და მის შემოგარენში აღმოჩენილი ქვის ხანის არაერთი ძეგლი. წერილობით წყაროებში ზიარი XI საუკუნიდან იხსენიება, როგორც სვეტიცხოვლის კუთვნილი დიდი სოფელი. ზიარი ეპარქიულად ჭერემის საეპისკოპოსოში შედიოდა, საეპისკოპოსოს გაუქმების შემდეგ, 1757 წლიდან იგი ბოდბელ მიტროპოლიტს დაუქვემდებარეს. დაყოფის მიხედვითაც ზიარელნი ბოდბელი ეპისკოპოსის მეწინავე დროშის ქვეშ დგებოდნენ. სოფელზე გადიოდა ქიზიყიდან გადმომავალი გზა, რომელიც შემდეგ ივრის მარცხენა ნაპირს მიუყვებოდა და ჩადიოდა სოფელ ჩუმლაყში. ამ გზამ განსაკუთრებული მნიშვნელობა გვიანდელ შუა საუკუნეებში შეიძინა, როდესაც ერთიანი ქართული სახელმწიფო ცალკეულ სამეფოებად დაიშალა. სოფელი ზიარი ძირითადად სახასო კუთვნილება იყო, თუმცა მოგვიანებით სოფლის ყმა-მამულები ანდრონიკაშვილებმა, ერასტიშვილებმა (მათი განაყოფია) აბაშიძეებმა, ზურაბიშვილებმა დაინაწილეს. დავით იმამყული-ხანმა ზიარში სახასო, სამონასტრო და სათავადო მფლობელობის მიჯნები დააწესა, რომელსაც ერეკლე ll-ც დაეთანხმა. 1842 წლის 13 დეკემბერს, ზიარის საბატონო გლეხები აჯანყდნენ. აჯანყების უშუალო საბაბი გახდა ის, რომ მემამულეებმა აღებული ფულადი ვალის გადახდა ყმა-გლეხებს დააკისრეს. გლეხებმა უარი თქვეს მემამულეების ვალის გადახდაზე. მთავრობამ გლეხთა მღელვარება რეგულარული ჯარის ნაწილების გამოყენებით ჩაახშო.
არქეოლოგიური ძეგლები
სოფელში, დურგლიაანთ ისტორიულ უბანში, გამოვლინდა ქვედა და შუა პალეოლითის პერიოდის ღია სადგომები. „ზიარი 1“, რომელიც ნაწილობრივ გათხრილი და შესწავლილ იქნა (თ. ბუგიანიშვილი) 1960-1970-იან წლებში ღია ტიპის პალეოლითური ძეგლია. „ზიარი 2“ ძველი ქვის ხანის პერიოდის, სავარაუდოდ ჰომო ერქტუსებისა და ნეანდერტალელების ნამოსახლარს წარმოადგენს, რომლის ფენებში ქვის უძველესი არტეფქტები, ცხოველების ნაშთები და ცეცხლის გამოყენების უძველესი კვალი ფიქსირდება.
იხილეთ აგრეთვე
დიდი ლაკბე
ზიარის სადგომი
ზიარის უსანეთის ეკელსია
ზიარის ღვთისმშობლის ეკლესია
დიდი ტინები
ლიტერატურა
სქოლიო
გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საუფროსო

საუფროსო (იგივე საუხუცესო) — ოჯახის გაყრისას უფროსი ძმის განსაკუთრებული წილი სამკვიდრო ქონებაში. ქართულ საკანონმდებლო ძეგლებში საუფროსოს გვერდით იხსენიება აგრეთვე საუმცროსო და საშუალო. საუფროსო ცნობილი ყოფილა საქართველოში უკვე VIII—IX საუკუნეებში. საეკლესიო მოძღვრების თანახმად, შვილებს თანაბარი სამემკვიდრო უფლება ჰქონდათ, მაგრამ ქართულმა ფეოდალურმა სამართალმა ეს დებულება არ გაიზიარა და XIX საუკუნის I ნახევრამდე საუფროსოს ინსტიტუტი გარკვევით ჩანს იურიდიულ დოკუმენტებში. გიორგი მერჩულეს თხზულებიდან ირკვევა, რომ საუფროსოს გარდა სხვა ქონება ძმებს შორის წილის ყრით თანაბრად ნაწილდებოდა. საუფროსო განსაკუთრებით გავრცელებული იყო თავად-აზნაურთა შორის. სწორედ ამ წრისათვის განსაზღვრავს საუფროსოს აღების წესს „სამართალი ბატონისშვილის ვახტანგისა“ (მ. 100). დავით X-ის განჩინება ბარათაშვილების გაყრის საქმეზე (1523) აწესებდა, რომ ზვრებისა და ხოდაბუნების გაყოფის დროს უფროს ძმას საუფროსოს „ათისაგან ერთი“ ერგებოდა. ამავე პრინციპით იყოფოდა აგრეთვე „სახლის ჭურჭელი“ (თასები, ჭიქები, „ჩინურები“, ქვაბები და სხვა).
იხილეთ აგრეთვე
საშუალო
საუმცროსო
ლიტერატურა
ძველი ქართული სამართალი
ლომისა (ღვთაება)

ლომისა (ღვთაება)
ლომისა, წინაქრისტიანული ღვთაება მთიულეთში. მისი სახელობის სალოცავებიდან ერთი ქსნისა და არაგვის წყალგამყოფ ქედზეა, მეორე — სოფ. მლეთაში. ლომისას დღესასწაული იმართებოდა აღდგომის მე-7 კვირას.
ამ დღეს მლეთაში მლოცველები იკრიბებოდნენ მთელი აღმოსავლეთი საქართველოდან. დეკანოზები გამოასვენებდნენ დროშას და „ფერხისას“ სიმღერით აიტანდნენ მთაზე, სადაც იმართებოდა დღეობა შესაწირავით. ლეგენდების თანახმად, ლომისა გზოვანის წმ. გიორგია, რომელსაც ხორასნიდან 7 ათასი ტყვე დაუხსნია და ხარის რქებზე დაბრძანებული დამკვიდრებულა მლეთის მთაზე. მას ევედრებოდნენ შვილიერებას, თვალის სინათლეს, მიწისა და საქონლის ნაყოფიერებას. ლომისასსახით თაყვანს სცემდნენ საწინამძღვრო ჯვარს, რომელიც ტარზე იყო დამაგრებული და ოთხსავე ბოლოზე სოლარული სიმბოლოები — ბურთები ჰქონდა მიმაგრებული. მისი კულტის ამსახველი ლეგენდებისა და რიტუალების თანახმად, ლომისა მეომარია, ალისფერ ცხენზე ზის და ხელში მათრახი უჭირავს, რომლის დაკვრითაც წვავს ბოროტს. ლომისა გენეტიკურად უკავშირდება მონადირე, მხედარ ღვთაებას, რომელთა კულტი ჯერ კიდევ ბრინჯაოს ხანაში ჩანს გავრცელებული საქართველოში. ლომისას კულტს სინკრეტიზაციის რთული გზა აქვს გავლილი და ქრისტიანობის ხანაში წმ. გიორგის სახელს დაუკავშირდა.
ლიტერატურა
მაკალათია ს., მთიულეთი, ტფ., 1930;
Бардавелидзе В. В., Древнейшие религиозные верованиа и обрядовое графическое искусство грузинских племен, Тб., 1957;
მითოლოგიური გმირები
ქართული მითოლოგია
Redi-Cereșnovăț

Redi-Cereșnovăț is a village in Soroca District, Moldova.
References
Villages of Soroca District
ბალბოა (პანამა)

ბალბოა (პანამა)
ბალბოა — ქალაქ პანამის უბანი, რომელიც მდებარეობს წყნარი ოკეანის სანაპიროზე, პანამის არხის შესასვლელთან.
ქალაქი ბალბოა დაარსებულია ამერიკის შეერთებული შტატების მიერ, პანამის არხის მშენებლობის დროს. მას სახელი ეწოდა ესპანელი კონკისტადორის ვასკო ნუნიეს დე ბალბოას პატივსაცემად, ის იყო პირველი ევროპელი რომელსაც მიეწერება წყნარი ოკეანის აღმოჩენა. სახელი პანამის არხის ზონის ხელმძღვანელობას შესთავაზე პერუს ელჩმა პანამაში.
ბალბოა დღისთვის წარმოადგენს ქალაქ პანამას პორტს წყნარი ოკეანის სანაპიროზე, რომელსაც აქვს პანამაკსის ზომის მშრალი დოკი. ასევ აკავშირებს ერთმანეთთან პანამის არხს და პანამის არხის რკინიგზას. ბალბოა რკინიგზის საშუალებით უკავშირდება კოლონის. 2012 წელს ბალბოა დასახელებული იყო ლათინური ამერიკის ყველაზე დაკავებულ პორტად.
ლიტერატურა
For historical perspective see:
Mellander, Gustavo A.; Nelly Maldonado Mellander (1999). Charles Edward Magoon: The Panama Years. Río Piedras, Puerto Rico: Editorial Plaza Mayor. ISBN 1-56328-155-4. OCLC 42970390.
Mellander, Gustavo A. (1971). The United States in Panamanian Politics: The Intriguing Formative Years. Danville, Ill.: Interstate Publishers. OCLC 138568.
სქოლიო
პანამის არხი
San Juan de Plan

San Juan de Plan (in Chistabin: San Chuan de Plan) is a municipality located northeast of Plan in the province of Huesca, Aragon, Spain, in the foothills of the Pyrenees. According to the 2018 census (INE), the municipality has a population of 152 inhabitants.
The Romanesque church of the former abbey of San Juan Bautista, for which the community is named, was enlarged in the sixteenth century. The sixteenth-century abbot's house now houses the ethnographic museum.
References
Municipalities in the Province of Huesca
გლაგოლიცა

გლაგოლიცა (Ⰳⰾⰰⰳⱁⰾⰹⱌⰰ) — ძველი სლავური დამწერლობა.
ცხრილი
დამწერლობები
ერთწლოვანი მცენარეები

ერთწლოვანი მცენარეები — მცენარეები, რომლებიც თავიანთ სასიცოცლო ციკლს ამთავრებენ ერთ სავეგეტაციო პერიოდში (ჩვეულებრივ 2-5 თვე). ასეთია მაგ. სელი, გეტვი, წიწიბურა, საგაზაფხულო ხორბალი, შვრიუკა, ჭიოტა.
ერთწლოვანი მცენარეებს, რომლებსაც განსაკუთრებით მოკლე სავეგეტაციო პერიოდი აქვთ, ეფემერები ეწოდებათ. ერთწლოვანი მცენარეები ხშირია უდაბნოში და ნახევრად უდაბნოში. ისინი ძირითადად იზრდება იქ, სადაც შეკრული მცენარეული საფარი არ არის. შეკრულ მცენარეულ დაჯგუფებაში კი მაგ., მდელოზე, ხშირად გვხვდება ისეთი ერთწლოვანი მცენარეები, რომლებსაც პარაზიტიზმის ან სიმბიოზის შედეგად შეუძლიათ დამატებითი საკვების მიღება. ზოგი ერთწლოვანი მცენარეები მკაცრ პირობებში წლის მანძილზე ვერ ამთავრებს თავის სასიცოცხლო ციკლს და გადაიქცევა მრავალწლოვნად (მრავალწლოვანი მცენარეები). ასეთია, მაგალითად ერთწლოვანი თივაქასრა.
იხილეთ აგრეთვე
ორწლოვანი მცენარეები
მრავალწლოვანი მცენარეები
ლიტერატურა
მცენარეები
მუჩეტბარი

მუჩეტბარი — ხუტორი რუსეთში, ბაშკირეთში, ზილაირის რაიონში. მიეკუთვნება დმიტრიევის სოფსაბჭოს. დაარსდა 1908 წელს. რაიონულ ცენტრ ზილაირიდან განლაგებულია 42 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სიბაიდან 150 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 70 ადამიანი.
სქოლიო
ზილაირის რაიონის სოფლები
Darik

Darik is a village in the Amasia Municipality of the Shirak Province of Armenia.
Demographics
References
External links
Populated places in Shirak Province
Thorismund

Thorismund (also Thorismod or Thorismud, as manuscripts of our chief source confusingly attest) (420–453), became king of the Visigoths after his father Theodoric was killed in the Battle of the Catalaunian Plains (also called Battle of Châlons) in 451 CE. He was murdered in 453 and was succeeded by his brother Theodoric II.
Biography
Thorismund appears to have played a pivotal role in the Battle of Châlons as he led a contingent of the Visigoth forces in capturing an important summit at the very early stages of the conflict. The summit seems to have extended to the whole of the left flank of the Ostrogoth and Hun forces. Thorismund descended from the hills during the late stages of the conflict, when the Huns had prevailed over the Alans, and the Ostrogoths were pushing the disorganized Visigoths after the death of their king Theodoric. Thorismund led his force of Visigoths in a decisive charge which, according to Edward Gibbon, flanked both the Ostrogoths and subsequently the Huns and snatched the victory from his enemies.
References
External links
Edward Gibbon, History of the Decline and Fall of the Roman Empire, chapter 35
Balt dynasty
Assassinated Gothic people
Gothic warriors
453 deaths
5th-century murdered monarchs
5th-century Visigothic monarchs
Year of birth unknown
ტანაისი

ტანაისი, ტანაიდა — ძველი ქალაქი მდინარე დონის შესართავთან. ძვ. წ. III საუკუნეში დააარსეს ბერძნებმა. მდებარეობდა ახლანდელი დასახლების ნედვიგოვკის ადგილზე (როსტოვის ოლქი).
ტანაისი მნიშვნელოვანი სავაჭრო ცენტრი იყო ბოსფორის ბერძნებსა და აზოვისპირა და დონის ველების მომთაბარეთა შორის. XIX საუკუნის შუა წლებიდან მიმდინარებდა ნაქალაქარისა და სამაროვნის არქეოლოგიური შესწავლა. 1961 წელს ტანაისში შეიქმნა არქეოლოგიური ნაკრძალი და მუზეუმი.
2009 წლის 24 თებერვლიდან ტანაისის არქეოლოგიური ძეგლი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში.
იხილეთ აგრეთვე
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ტანაისის არქეოლოგიური მუზეუმ-ნაკრძალის ოფიციალური საიტი.
სქოლიო
ანტიკური ქალაქები
ლერნუტი

ლერნუტი — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 830 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 222 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 25 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 9 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
შირაკის პროვინციის სოფლები
ზურაბ სამადაშვილი

ზურაბ სამადაშვილი
ზურაბ გიორგის ძე სამადაშვილი (დ. 29 იანვარი, 1955, თბილისი, საქართველო — გ. 30 აგვისტო, 2021, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მწერალი და დრამატურგი.
ბიოგრაფია
ზურაბ სამადაშვილი დაიბადა თბილისში, 1955 წლის 29 იანვარს.
1972 წელს დაამთავრა თბილისის 51-ე სკოლა და იმავდროულად მუსიკალური სასწავლებელი, ხოლო 1977 წელს — საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის ტექნოლოგიური ფაკულტეტი, ინჟინერ-ტექნოლოგის სპეციალობით.
მისი ლექსები პირველად დაიბეჭდა ჟურნალ „ნობათში“, 1983 წელს, ხოლო პროზაული დებიუტი შესდგა მოთხრობით „დუბლინელები“, 1986 წლის „მნათობის“ მე-7 ნომერში.
2010-2012 წლებში იყო გალა (ლიტერატურული პრემია) ჟიურის წევრი.
ზურაბ სამადაშვილი გარდაიცვალა თბილისში, 2021 წლის 30 აგვისტოს.
წიგნები
ორის ნახევარი (ლექსები), რედაქტორი – დათო ახობაძე, თბ. მერანი, 1990
წრე (მოთხრობები), რედაქტორი – ლია შარვაშიძე, თბ. მერანი, 1993
სველი აგური (რომანი), თბ. საარი, 1997
შეშლილი სახლი (თრილერი), თბ. "ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა", 1998, 127 გვერდი – ISBN 99928-52-10-0
ხმაურიანი დღეები (რომანი), სერია – "ქალაქური პროზა", რედაქტორი დათო აბულაძე, თბ. "საარი", 1999 – ISBN 99928-39-10-4
აქსიომა (ლექსები), თბ. მერანი, 2006
ხატვის გაკვეთილი (ლექსები), თბ. გამომცემლობა გლოსა, 2015
ექსპერიმენტი (მოთხრობები), თბ. გამომცემლობა გლოსა, 2015
მოსალოდნელი მოულოდნელობანი (რომანი), თბ. გამომცემლობა გლოსა, 2015
პიესები
კარს იქით, 1990
წრე, 1992
ობლები (გაქართულებული ვარიანტი მარტინ მაკდონაჰის პიესისა The Lonesome West), ილუსტრატორი ალექსანდრე სლოვინსკი, ჟურნალი „ჩვენი მწერლობა“, N6 (110) - N7(111), თბილისი, 2010. - ISSN: 1987-7730.
ხმაურიანი დღეები, გიგა ლორთქიფანიძის სახელობის რუსთავის თეატრი, 2016
ობლები, სოხუმის თეატრი, რეჟისორი გიორგი ქანთარია, 2017
თეატრი
„კარს იქით“, სანდრო ახმეტელის სახელობის თეატრი, რეჟისორი ალექსანდრე ქანთარია, 1990
„წრე“, სანდრო ახმეტელის სახელობის თეატრი, რეჟისორი ალექსანდრე ქანთარია, 1992
„ხმაურიანი დღეები“ გიგა ლორთქიფანიძის სახელობის რუსთავის თეატრი, 2016
„ობლები", სოხუმის თეატრი, რეჟისორი გიორგი ქანთარია, 2017
რადიოთეატრი
"ხმაურიანი დღეები", რეჟისორი ლევან ლორთქიფანიძე, 2002
პრემიები და ჯილდოები
საბა (ლიტერატურული პრემია) ნომინაციაში „წლის საუკეთესო რომანი“ რომანისათვის „მოსალოდნელი მოულოდნელობანი“, 2016
რესურსები ინტერნეტში
სოციალურ ქსელში
„სოციალური საკითხები“ (მოთხრობა)
„ივლისი მესამედ“ (მოთხრობა), ჟურნალი „მნათობი“, N12, 1988
სქოლიო
ქართველი მწერლები
ქართველი პოეტები
ქართველი დრამატურგები
დაბადებული 1955
საბას პრემიის ლაურეატები