თემურ ყვითელაშვილი

თემურ ყვითელაშვილი (დ. 4 ივლისი, 1960, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი თვითნასწავლი ვირტუოზი გიტარისტი, მომღერალი, კომპოზიტორი, პედაგოგი და არანჟირების ავტორი, ერთ-ერთი ყველაზე განთქმული და ტიტულოვანი გიტარისტი ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქვეყნებში. საქართველოს ღირსების ორდენის კავალერი (1998), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2013), გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნის რეკორდსმენი (2004), საქართველოს წლის საუკეთესო ინსტრუმენტალისტი (1996).
მისი მუსიკა მოიცავს ჯაზის, როკის, კლასიკური მუსიკის, პოპ-მუსიკის, ფლამენკოსა და ქართული ხალხური მუსიკის ელემენტებს. მოღვაწეობის პერიოდში ყვითელაშვილმა შეიმუშავა გიტარაზე დაკვრის საკუთარი სტილი. იგი პირველი ქართველი გიტარისტია საქართველოში, რომელმაც დაიწყო ქართული კლასიკური და თანამედროვე მუსიკის დამუშავება და ტრანსკრიპციების შექმნა ელექტრო-გიტარისთვის.
საერთო ჯამში ყვითელაშვილს გამოცემული აქვს 9 სოლო-ალბომი. მის მიერ შესრულებული რამდენიმე კომპოზიცია შესულია მსოფლიოს საუკეთესო გიტარისტების აუდიოკრებულებში.
ბიოგრაფია
ადრეული წლები
თემურ ყვითელაშვილი დაიბადა 1960 წლის 4 ივლისს თბილისში ქართველი ებრაელების, პავლე ყვითელაშვილისა და ციალა პალტაგაშვილის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის #67-ე საჯარო სკოლა 1977 წელს. 1983–1987 წლებში სწავლობდა თბილისის ალექსანდრე პუშკინის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში.
გიტარით ჯერ კიდევ 11 წლის ასაკში დაინტერესდა. გიტარის პირველი გაკვეთილები ძმისგან მიიღო, რომელმაც რამდენიმე აკორდი შეასწავლა მას, ხოლო შემდგომში დაკვრას სრულიად დამოუკიდებლად ეუფლებოდა. მასზე გავლენა მოახდინეს ისეთმა შემსრულებლებმა, როგორებიცაა Deep Purple, Led Zeppelin და ჯიმი ჰენდრიქსი. 1977 წელს გარდაიცვალა მუსიკოსის მამა.
მუსიკალური კარიერა
მისი აქტიური მუსიკალური კარიერა იწყება 1975 წლიდან, 15 წლის ასაკში. ამ პერიოდში იგი შეუდგა ქართული კლასიკური და თანამედროვე მუსიკალური ნაწარმოებების დამუშავებას და ტრანსკრიპციების შექმნას ელექტრო-გიტარისთვის. მან ასევე შექმნა ტრანსკრიპციები და დაამუშავა ელექტრო-გიტარისთვის იოჰან სებასტიან ბახის, ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტის, ნიკოლო პაგანინის, ფრანც შუბერტის, ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვის, ფრედერიკ შოპენისა და სხვა ცნობილი კომპოზიტორების ნაწარმოებები. ადრეულ პერიოდში იგი თითქმის ყველა უმაღლესი სასწავლებლის ანსამბლში უკრავდა. 1981 წელს პროფტექნიკუმის დამთავრების შემდეგ „დიელოს“ წევრი გახდა. მას შემდეგ იგი რამდენიმე ანსამბლში გამოდიოდა, მათ შორის — „ორერა“ (1984–1985), „თეატრონი“ (1986–1987), „ნატვრის ხე“ (1989–1988) და „ივერია“ (1988–1994).
თემურ ყვითელაშვილი 1985 წლიდან უკვე ითვლებოდა ერთ-ერთ წამყვან გიტარისტად ყოფილი საბჭოთა კავშირისა და ბალტიისპირეთის ქვეყნების ტერიტორიაზე. იგი პირველი ინსტრუმენტალისტია საქართველოში, რომელმაც 1998 წელს გამართა სოლო კონცერტი თბილისის ფილარმონიის საკონცერტო დარბაზში. სოლო კარიერის პარალელურად თანამშრომლობდა ცნობილ ინსტრუმენტალისტებთან, ვოკალისტებთან და ჯგუფებთან როგორც საქართველოში, ისე ყოფილ საბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე და მის ფარგლებს გარეთ, ესენია: თამარ გვერდწითელი, მერაბ სეფაშვილი, სოსო პავლიაშვილი, ნანი ბრეგვაძე, ვახტანგ კიკაბიძე მედეა ძიძიგური, თამრიკო ჭოხონელიძე, ჯგუფი , ტატიანა ზიკინა და სხვები.
1993–1995 წლებში ყვითელაშვილი იყო მუსიკალურ-ანალიტიკური ტელეგადაცემის „თანამედროვე მსოფლიო საგიტარო ხელოვნების“ ავტორი და წამყვანი, რომელიც გადაიცემოდა საქართველოს საზოგადოებრივ ტელევიზიის მეშვეობით.
მრავალი წლის განმავლობაში იყო და დღემდე არის მსოფლიოში ცნობილი გიტარებისა და მუსიკალური აღჭურვილობის მწარმოებელი ბრენდების სახე. მას ყოველწლიურად იწვევენ ისეთ პრესტიჟულ გამოფენებზე როგორებიც არის: „NAMM Show“, „NAMM Musikmesse“, „Moscow — Music“. სოლო კონცერტებით გასტროლებზე იმყოფებოდა აშშ-ში, კანადა-ში, ინგლისში, ავსტრალიაში, იაპონიაში, სამხრეთ აფრიკაში, საფრანგეთში, ისრაელში, ავსტრიაში, ბელგიაში, შვედეთში, რუსეთში, გერმანიაში, უკრაინაში, ყაზახეთში, ბალტიისპირეთსა და სხვა მრავალ ქვეყანაში. გარდა ამისა, სოლო კონცერტები აქვს ჩატარებული ისეთ პრესტიჟულ დარბაზებში როგორებიცაა: კარნეგი-ჰოლი, Birdland, The Baked Potato, La Ve Lee, Дом Музыки, Iridium და ა.შ. სპეციალური სტუმრის სტატუსით გამოდიოდა მსოფლიოში ცნობილ მუსიკოსებთან ერთად, რომელთა შორისაცაა ალან ჰოლდსუორთი, ლეს პოლი, მაიკლ ანჯელო ბატიო, სკოტ ჰენდერსონი და ტომი ემანუელი.
2004 წელს თემურ ყვითელაშვილის სახელი გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნში შევიდა, როგორც გიტარისტი, რომელმაც 30 საათი თითქმის უწყვეტად დაუკრა. ყვითელაშვილი ერთადერთი გიტარისტია პოსტ-საბჭოთა სივრცეში, რომელიც შევიდა 2005 წელს ბრიტანულ ლეიბლ Liquid Records-ზე გამოსულ კრებულში „მსოფლიოს საუკეთესო გიტარისტები“.
პირადი ცხოვრება
1991 წელს თემურ ყვითელაშვილი დაქორწინდა თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის ბალერინა ლანა ფელდმანზე. იმავე წელს მათ შეეძინათ ქალიშვილი მაია, რომელიც პროფესიით იურისტია, ხოლო 1998 წელს შეეძინათ ვაჟი თემური, რომელიც მამის მსგავსად დაკავებულია მუსიკით და სწავლობს თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში. გარდა ამისა, დაკავებულია სპორტითაც.
ჯილდოები
თემურ ყვითელაშვილი სხვადასხვა პრესტიჟული საერთაშორისო ჯილდოს მფლობელია. 1994 წელს ჰოლივუდში გამართულ გიტარისტთა კონკურსზე მუსიკოსმა ალან ჰოლდსუორთმა ყვითელაშვილი ფიუჟენის ნომინაციაში წლის საუკეთესო გიტარისტად დაასახელა. 1996 წელს იგი საქართველოს წლის საუკეთესო ინსტრუმენტალისტად დაასახელეს. 1998 წელს საგიტარო ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვისა და მუსიკის სფეროში დამსახურებისთვის საქართველოს პრეზიდენტმა ედუარდ შევარდნაძემ ღირსების ორდენით დააჯილდოვა. 2013 წელს თბილისისა და ახალციხის საპატიო მოქალაქეების წოდება მიენიჭა. 2018 წელს ისრაელის სახელმწიფოს საპატიო სიგელით დაჯილდოვდა, ხოლო 2019 წელს — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს საპატიო სიგელით. 2022 წლის ოქტომბერში ფილარმონიის დიდი საკონცერტო დარბაზის წინ ყვითელაშვილის სახელობის ვარსკვლავი გაიხსნა. ვარსკვლავის გახსნამდე, ყვითელაშვილმა სოლო კონცერტი გამართა, სადაც ქართველი და უცხოელი კომპოზიტორების ნაწარმოებები თბილისის ოპერისა და ბალეტის ორკესტრთან ერთად შეასრულა.
დისკოგრაფია
1991 — „Nostalgia“
1992 — „Classic — Jazz — Rock“
1996 — „The Land Of Flowers“
2002 — „I’M From Georgia“
2005 — „Temur Kvitelashvili“
2007 — „Alchimik II“ (კრებული)
2010 — „Made In Georgia“
2011 — Live at Tbilisi Concert Hall (DVD და CD)
2013 — „My Tbilisi“
2017 — „Live 55“
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
თემურ ყვითელაშვილი — Last.fm
სქოლიო
დაბადებული 4 ივლისი
დაბადებული 1960
ქართველი გიტარისტები
ქართველი მომღერლები
ქართველი კომპოზიტორები
ქართველი პედაგოგები
ქართველი ებრაელები
გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნის რეკორდსმენები
ჯაზ-ფიუჟენ გიტარისტები
როკ-გიტარისტები
ქართველი კლასიკური მუსიკოსები
XX საუკუნის გიტარისტები
XXI საუკუნის გიტარისტები
XX საუკუნის მომღერლები
XXI საუკუნის მომღერლები
თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2013)
საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
თბილისში დაბადებულები
ახალციხის საპატიო მოქალაქეები