PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ალექსანდრე ანანოვი

ალექსანდრე ანანოვი — მსხვილი მიწათმფლობელი და ცნობილი მეურნე XIX საუკუნის დასავლეთ საქართველოში.
საქმიანობა
დაამთავრა მოსკოვის აღმოსავლურ ენათა ლაზარევის ინსტიტუტი. XIX საუკუნის 60-იან წლებში ჩამოვიდა საქართველოში და სათავეში ჩაუდგა სატყეო მეურნეობას, რომელიც ქუთაისის გუბერნიაში მისმა ძმამ ივანემ შეიძინა. ჩადო ინვესტიციები დასავლეთ საქართველოში მევენახეობა-მეღვინეობის სფეროში, გააშენა ზვარი, სოფელ ვარციხეში ააგო ღვინის ქარხანა, ჩამოიყვანა სპეციალისტები საფრანგეთიდან და დაიწყო ღვინისა და კონიაკის წარმოება. ამასთან, შეიძინა ათეულობით ჰექტარი მიწის ნაკვეთი, რომლის უმეტეს ნაწილს ადგილობრივ გლეხებზე იჯარით გასცემდა, რაც მისი შემოსავლის მნიშვნელოვანი წყაროს წარმოადგენდა. მოგვიანებით გახდა ბაქოს ნავთობმრეწველთა ამხანაგობის „ძმები მირზოევები და კომპანიის“ მსხვილი აქციონერი და დაიკავა ამხანაგობის გამგეობის თავმჯდომარის პოსტი. სათავეში ედგა კავკასიის სომეხთა საქველმოქმედო საზოგადოებას, შედიოდა სხვა არაერთი საქველმოქმედო ფონდის მმართველობაში და ინდივიდუალურადაც ეწეოდა ქველმოქმედებას. მაგალითად 1864 წელს დააფინანსა 10 სომეხი მოზარდის მოსკოვში გაგზავნა იქაურ მექანიკურ ქარხანაში, საიუველირო და სამკერვალო სახელოსნოებში, ფერწერის, ქანდაკებისა და არქიტექტურის სასწავლებლებში პროფესიების დასაუფლებლად. სომეხ ჭაბუკებს საკონდიტრო საქმის შესასწავლად გზავნიდა საფრანგეთში და სხვა. 1890 წელს ქალაქის ბურჟუაზიულმა წრეებმა თბილისის თვითმმართველობის ხმოსნად აირჩიეს. ცნობილი კომერსანტი და ქველმოქმედი 1909 წელს თბილისში გარდაიცვალა. ანდერძით მან სომეხთა საქველმოქმედი საზოგადოებას მნიშვნელოვანი თანხა დაუტოვა.
შთამომავლობა
აბგარ ანანოვი
მიხრან ანანოვი
ლიტერატურა
ჯანელიძე ო., ზუბალაშვილები, დავით სარაჯიშვილი, აკაკი ხოშტარია, მიტროფანე ლაღიძე და სხვანი... თბ., 2020 გვ. 403-408
ქველმოქმედები
XIX საუკუნის ადამიანები საქმიანობისა და ეროვნების მიხედვით
ტიბიაო

ტიბიაო (ოფიციალურად ტიბიაოს მუნიციპალიტეტი) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ანტიკეს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 28 703 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 21 ბარანგაის.
კლიმატი
რესურსები ინტერნეტში
Tibiao Travel Guide
სქოლიო
ანტიკეს მუნიციპალიტეტები
კასტრიოტ ისლამი

კასტრიოტ ისლამი (დ. 18 აგვისტო, 1952, ტირანა) — ალბანელი პოლიტიკოსი და ფიზიკოსი.
ბიოგრაფია
დაასრულა ტირანის უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი. 1985 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ატომური ფიზიკის დარგში. 1999 წლიდან მიიღო პროფესორის ხარისხი. 1991 წელს საპარლამენტო არჩევნებზე მიიღო დეპუტატის მანდატი. 1991–1992 წლებში პარლამენტის თავმჯდომარეა. რამიზ ალიას გადადგომის შემდეგ, სალი ბერიშას არცევამდე ეკავა პრეზიდენტის თანამდებობა. 2003–2005 წლებში ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრია.
რესურსები ინტერნეტში
პროფილი პარლამენტის საიტზე
ალბანეთის პრემიერ-მინისტრები
ალბანეთის პრეზიდენტები
დაბადებული 18 აგვისტო
დაბადებული 1952
ზებედე I

ზებედე I — აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1552-1556 წლებში. 1552 წელს თბილისიდან სპარსელ დამპყრობთა განდევნის შემდეგ (შაჰ-თამაზ I-მა თბილისი დაიკავა 1548 წელს), ზებედე I-მა „აიაზმით განწმინდა“ და ხელახლა აკურთხა სიონის ღვთისმშობლის საკათედრო ტაძარი, აგრეთვე ქალაქის ყველა დანარჩენი ეკლესია, რომელიც მტერმა შებილწა და გააუქმა. ხელი მოაწერა ლუარსაბ I-ის სიგელის სიონის ტაძარში მღვდელმსახურების აღდგენისა და მამულების შეწირვის შესახებ.
იხილეთ აგრეთვე
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები
ლიტერატურა
აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოსები
ფითრისებრნი

ფითრისებრნი (ლათ. Loranthaceae) — ორლებნიან მარადმწვანე მცენარეთა ოჯახი. ნახევრად პარაზიტული ბუჩქები ან ტანდაბალი ხეებია, იშვიათად ბალახები.
ცხოვრობენ ხეებისა და ბუჩქების ტოტებსა და ღეროზე, იშვიათად ფესვებზე. მოპირისპირედ განლაგებული მთლიანი ან ქერქისებრი ფოთლები აქვს. ყვავილები ერთსქესიანი და ორსქესიანია. ყვავილსაფარი მარტივია, განცალკევებული ან შეზრდილი. ნაყოფი კენკრაა, წებოვანი.
აერთიანებს 40-მდე გვარის 1400-მდე სახეობას, რომლებიც უმთავრესად გავრცელებულია ტროპიკებში. საქართველოში 2 გვარის 2 სახეობა — თეთრი ფითრი, რომელიც პარაზიტობს ფოთოლმცვივან და წიწვოვან მცენარეებზე, და არცეუტობიუმი — პარაზიტობს ღვიაზე.
ლიტერატურა
ფითრისებრნი
Lasioglossum brunnesetum

Lasioglossum brunnesetum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1995 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
brunnesetum
არესო

არესო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ნორტე-დე-არალარის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 12 კმ². მოსახლეობა — 283 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ნავარის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
არესოს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ნავარის მუნიციპალიტეტები
ნავარის ქალაქები
შხუჩეში

შხუჩეში — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან.
„შხუ“ მეგრულად მსხვილს ნიშნავს, „ჩეში“ კი თეთრს ანუ „მსხვილი თეთრი“.
ერთეული ძირებია შემორჩენილი მაღლარის ფორმით წალენჯიხისა და ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტებში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად სქლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული, იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. თხელია ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან განივოვალური, თეთრი ფერის. თხელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი წვნიანი და ტკბილია.
შხუჩეში საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი 185-190 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომ-ბრის დასაწყისში შედის. მტევნის საშუალო წონა 155 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 7.8-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.5-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.8-9.1 გ/ლ-ს.
გამოიყენება სუფრის მსუბუქი და ჩალისფერი თეთრი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 420
სამეგრელოს ვაზის ჯიშები
ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
Theudebald

Theudebald (in modern English, Theobald; in French, Thibaut or Théodebald; in German, Theudowald) (534 – 555), son of Theudebert I and Deuteria, was the king of Metz, Rheims, or Austrasia—as it is variously called—from 547 or 548 to 555.
He was only thirteen years of age when he succeeded and of ill health. However, the loyalty of the nobility to his father's memory preserved the peace during his minority. He married Waldrada, daughter of the Lombard king Wacho and his step-aunt, sister to his father's second wife, Wisigard. This marriage fortified the alliance between Austrasia and Lombardy.
Nevertheless, Theudebald could not hold on to the conquests of his father in the north of Italia. The Byzantine Emperor Justinian I sent an army under the command of Narses in 552. The Gothic king Teia called upon the Franks for help. Although King Theudebald refused to send aid, he allowed two of his subjects, the Alemanni chieftains Leutharis and Butilinus, to cross into Italy. The Franks who did not perish of want or plague in Apulia were defeated at Casilinum.
In 550, Theudebald convoked the Council of Toul. Theudebald apparently convoked the council because Nicetius, bishop of Trier, had begun excommunicating Frankish aristocrats who contracted marriages within the prohibited degree of consanguinity.
After a prolonged sickness and prostration, he died in 555. His realm passed finally outside of the family of Theuderic I and was united to the kingdoms of his granduncle Clotaire I, who would soon become king of all the Franks.
References
Frankish warriors
Merovingian kings
535 births
555 deaths
Ancient child monarchs
6th-century Frankish kings
ბაღირსაყი

ბაღირსაყი — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
ინდოეთის ოკეანის პორტებისა და ნავსადგურების სია

ინდოეთის ოკეანის პორტებისა და ნავსადგურების სია
ქვემოთ მოცემულია ინდოეთის ოკეანის პორტებისა და ნავსადგურების სია.
ინდოეთის ოკეანე
აშურბალიტ I

აშურბალიტ I — ასურეთის მეფე ძვ. წ. 1365 - ძვ. წ. 1329 წლებში.
აშურბალიტი პირველი იშიაკუმი იყო, ვინც „ასურეთის მეფის“ ტიტული აიღო. ეგვიპტის ფარაონთან მიმოწერაში, იგი მას ძმას უწოდებდა. იგი წარმატებით ომობდა მითანთან და ხურიტულ სახელმწიფოს ახაპხის წაართვა კაბრა. აშურბალიტი აქტიურად ერეოდა ბაბილონის საქმეებში და მოახერხა იქ თავისი შვილიშვილის კარაინდაშ II შემდეგ კი ძვ. წ. 1333 წელს კურიგალზა II.
ლიტერატურა
Рыжов, K. (2001). Энциклопедия - Все монархи мира - Древний Восток. Вече, Москва. ISBN 5-7838-0829-6
ასურეთის მეფეები
აკვედუკი

აკვედუკი (ლათ. aquaedictus< aqua – წყალი და duco – მიმყავს) — წყალსატარი (არხი, მილი), რომლითაც წყალი თვითდინებით მიემართება დასახლებული პუნქტებისაკენ, სარწყავი და ჰიდროენერგეტიკული სისტემებისაკენ. აკვედუკს უწოდებენ აგრეთვე წყალსატარის ნაწილს — მდინარეზე, ხევზე ან გზაზე წყლის გადასაყვან ხიდურ ნაგებობას (ხიდ-აკვედუკი, ბელღარი). წყალსატარის ტიპის მიხედვით ხიდ-აკვედუკზე შეიძლება განლაგდეს დიდი დიამეტრის მილსადენი, ღია თუ დახურული ღარები ან არხი (ხიდ-არხი).
აღმოსავლეთ ქვეყნებში აკვედუკებს აშენებდნენ ძვ. წ. II ათასწლეულიდან, საბერძნეთში - ძვ. წ. VII საუკუნიდან, ნაწილობრივ შემონახულია ქ. რომის აკვედუკები (ძვ. წ. IV ს.), რომელთა საერთო სიგრძე იყო 436 კმ, აქედან 55 კმ ხიდ-აკვედუკები ყოფილა. ცნობილია აკვედუკი „აპიუსის წყალი“ („Aqua Appia“), რომელიც ძვ. წ. 312 აპიუს კლავდიუსმა გაიყვანა. რომაული არქიტექტურის ბრწყინვალე ნიმუშებად არის აღიარებული რომაელების მიერ გალიაში (დღევანდელ საფრანგეთში), ნიმის მახლობლად აგებული აკვედუკი „პონ-დიუ-გარი“ (ძვ. წ. I ს.), ამჟამად მოქმედი აკვედუკი სეგოვიის მახლობლად (ახ. წ. II ს., ესპანეთი).
ცნობილია აგრეთვე ბურგასის აკვედუკი კონსტანტინოპოლთან (VI ს.). მოგვიანებით აკვედუკები ააშენეს ესპანეთში, საფრანგეთსა და იტალიაში. თანამედროვე აკვედუკს აგებენ ბეტონის, რკინაბეტონისა და ლითონისაგან, იშვიათად — ხისგან.
ლიტერატურა
წყლის ტრანსპორტი
აძღაფშა

აძღაფშა, აძხაფშა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (პრიმორსკოეს თემი), სამურზაყანოს დაბლობზე. ზღვის დონიდან 40 მ, შავი ზღვიდან 1 კმ, გუდაუთიდან 11 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
ლიტერატურა
სქოლიო
პრიმორის თემის სოფლები
კამბოჯა 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

კამბოჯა 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კამბოჯამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეშვიდედ იასპარეზა 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კამბოჯა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რედუნკები

რედუნკები — ძუძუმწოვრების გვარი ძროხისებრთა ოჯახისა. მოიცავს სამ სახეობას:
სამხრეთული რედუნკა, Redunca arundinum
მთის რედუნკა, Redunca fulvorufula
ჩვეულებრივი რედუნკა, Redunca redunca
რედუნკები არიან 60-დან 90 სმ-მდე. ფერით წითელი-ყავისფერია. გავრცელებულია აღმოსავლეთ აფრიკაში მოზამბიკის, ბოტსვანის, სომალის და ტანზანიის ნაწილში.
ლიტერატურა
Wozencraft, W. C. Mammal Species of the World / Wilson D. E. & Reeder D. M. (eds). — 3rd edition. — Johns Hopkins University Press[en], 16 November 2005. — ISBN 0-801-88221-4. OCLC 62265494.
სქოლიო
ძროხისებრნი
მორუ-და-გარსა

მორუ-და-გარსა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კურველუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 660 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.41 კმ²-ზე. ფართობი 414 772 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მინას-ჟერაისი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ყარაჯალა (თელავის მუნიციპალიტეტი)

ყარაჯალა (თელავის მუნიციპალიტეტი)
ყარაჯალა — სოფელი საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს მდინარე თურდოს (ალაზნის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 460 მეტრი, თელავიდან 3,5 კილომეტრი. 2002 წლის მონაცემებით საქართველოში მოსახლეობის მიხედვით მეცამეტე სოფელია. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 4891 ადამიანი.
დემოგრაფია
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ფოტოგალერეა
სქოლიო
თელავის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Camponotus vividus reginae

Camponotus vividus reginae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
Camponotus
არაბლარი (მრავალმნიშვნელოვანი)

არაბლარი (მრავალმნიშვნელოვანი)
არაბლარი შეიძლება აღნიშნავდეს:
არაბლარი — სოფელი აზერბაიჯანში
არაბლარი — სოფელი აზერბაიჯანში
გრიგოლ ხურციძე

გრიგოლ ხურციძე (დ. 25 დეკემბერი, 1911 — გ. ივლისი,1942) — ქართველი მწერალი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1911 წელს ქუთაისის მაზრის სოფელ საპრასიაში. საშუალო შეძლების გლეხის, სერგო ხურციძის ოჯახში, 1927 წელს დაამთავრა ცხრაწლედი ქუთაისში, ხოლო 1931 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედადოგიური ფაკულტეტი. ამავე წლის სექტემბრიდან 1941 წლის სექტემბრამდე მსახურობდა ვანის რაიონის სკოლებში მასწავლებლად და ერთხანს დირექტორად.
გრიგოლ ხურციძე ლიტერატურულ ასპარეზზე 20-იანი წლების ბოლოს გამოჩნდა, აქტიური ურთიერთობა ჰქონდა თბილისელ მწერლებთან, მის არქივში დაცულია მიმოწერა კონსტანტინე გამსახურდიასთან, მიხეილ ჯავახიშვილთან, ლეო ქიაჩელთან და დემნა შენგელაიასთან, რომელიც გრიგოლის უპირველესი ქომაგი იყო. 1934 წელს სალიტერატურო გაზეთში გამოაქვეყნა მოთხრობა „ყანები და ხალხი“, რომელსაც რეცენზია დემნა შენგელაიამ დაურთო. ამას მოჰყვა თარგმანები, ნოველები და რომანი „ჩვენი დღე და სოფელი“, რომელიც ფრონტზე წასვლამდე ლეო ქიაჩელს დაუტოვა და დღის სინათლე მისი გარდაცვალებიდან დიდი ხნის შემდეგ, ვანო წულუკიძის მეოხებით იხილა.
1941 წლის 10 სექტემბერს, დიდი სამამულო ომის დაწყებიდან მალევე, გაიწვიეს საბჭოთა არმიის რიგებში. მასთან ერთად ფრონტზე წავიდა მისი უახლოესი მეგობარი პოეტი გიორგი ნაფეტვარიძე, რომელთან ერთადაც ხურციძე სკოლაში მუშაობდა. ისინი ჯერ თბილისის სამხედრო სასწავლებელში გაგზავნეს, სამთვიანი სწავლების შემდეგ კი, 1941 წლის 29 დეკემბერს, ყირიმის ფრონტზე გადაისროლეს. 1942 წლის ივლისში, სევასტოპოლის მისადგომებთან მდებარე საპუნ-გორას ციხესიმაგრესთან მოქმედებების დროს, გრიგოლ ხურციძე გმირულად დაიღუპა, რამდენიმე ხნით ადრე დაიღუპა გიორგი ნაფეტვარიძეც. მათი საფლავები ცნობილი არ არის.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი მწერლები
ვანის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
დაბადებული 1911
გარდაცვლილი 1942
დიდი სამამულო ომის ბრძოლებში დაღუპულები
ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
აფსარი

აფსარი — სამახსოვრო მონეტების სახელი აფხაზეთში.
დე-ფაქტო აფსარები ფულად მიმოქცევაში არ მონაწილეობს. "აფხაზეთის ბანკის" მიერ დაწესებული კურსის მიხედვით 1 აფსარი 10 რუსულ რუბლს უტოლდება, თუმცა სამახსოვრო მონეტების რეალური ღირებულება განისაზღვრება მონეტებზე მოთხოვნით საინვესტიციო და ნუმიზმატური მიზნებით. ამჟამად ოქროს მონეტის ღირებულებაა 23 000 რუბლი, მოოქროვილი ვერცხლის მონეტისა კი — 4 500 რუბლი.
აფხაზური ფული 1993 წლის ომის შემდეგ
მონეტები
Leptogenys zapyxis

Leptogenys zapyxis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
Gachalá

Gachalá is a municipality and town of Colombia in the Guavio Province, part of the department of Cundinamarca. The urban centre of Gachalá is situated at a distance of from the capital Bogotá at an altitude of in the Eastern Ranges of the Colombian Andes. The municipality borders the western portion of the split municipality Ubalá and the department of Boyacá in the north, the eastern part of Ubalá and Medina in the east, Fómeque, Junín and Gama in the west and Fómeque, Medina and the department of Meta in the south.
Etymology
The name of Gachalá is derived from Chibcha and means "clay vessel of the night" or "defeat of the night".
History
Before the Spanish conquest of the Muisca, Gachalá was inhabited by the Chío tribe, belonging to the Muisca. As of 1548, the terrain of Gachalá belonged to the cacique of Guatavita.
Modern Gachalá was founded on February 22, 1810, by Mariano de Mendoza y Bueno.
Economy
Main economical activity in Gachalá is the hydroelectric plant of the Guavio Reservoir. Also emerald mining is an important source of income for Gachalá. The Gachalá Emerald was found in and named after Gachalá.
Born in Gachalá
Gonzalo Correal Urrego, anthropologist and archaeologist
Gallery
References
Municipalities of Cundinamarca Department
Populated places established in 1810
1810 establishments in the Spanish Empire
რუთ ნოიკომი

რუთ ნოიკომი (დ. 12 ნოემბერი, 1920 — გ. 2001, ქ. ციურიხი) — შვეიცარიელი ენათმეცნიერი, ქართველოლოგი.
ბიოგრაფია
გიმნაზიის დასრულების შემდეგ შევიდა ციურიხის უნივერსიტეტში ფრანგული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტზე, ასევე სწავლობდა გერმანულ ლიტერატურასა და ხელოვნებას. 1945 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „ბოროტი ადამიანი ფრანგულ ლიტერატურაში“.
1945-1949 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ და ჟურნალისტურ მოღვაწეობას.
1949 წლიდან იყო ციურიხის უნივერსიტეტში მოღვაწე ქართველ ენათმეცნიერ კიტა ჩხენკელის მოწაფე და თანამშრომელი. რუთი, როგორც კიტა ჩხენკელის გუნდის წევრი, მონაწილეობდა „ქართული ენის შესავლის“ და „ქართულ-გერმანული ლექსიკონის“ გერმანულ ენაზე მომზადება–გამოცემის პროცესში. 1957 წელს ციურიხში გამოვიდა მათი ერთობლივი ნაშრომი „ვისრამიანის“ მოკლე რედაქციის გერმანული თარგმანი. ამის შემდეგ, მათ დაიწყეს „ვეფხისტყაოსნის“ თარგმნა გერმანულ ენაზე. 1963 წელს კიტა ჩხენკელის გარდაცვალების შემდეგ, რუთმა მის გარეშე გააგრძელა თარგმაზე მუშაობა და 1974 წელს დაასრულა. თარგმანი შესრულებულია პროზად, პროლოგი და ეპილოგი თარგმნილია თეთრ ლექსად. წიგნი ილუსტრირებულია XVII საუკუნის ქართველი მხატვრის მამუკა თავაქარაშვილის მინიატურებით.
1970 წელს ციურიხში გამოვიდა რუთ ნოიკომის თარგმანების კრებული – „თანამედროვე ქართული მოთხრობები“. მასში შესულია მიხეილ ჯავახიშვილის „ყბაჩამ დააგვიანა“, „ეშმაკის ქვა“, „ტყის კაცი“; ნიკო ლორთქიფანიძის „თავსაფრიანი დედაკაცი“; კონსტანტინე გამსახურდიას „ხოგაის მინდია“; ლევან გოთუას „ყინწვისის ანგელოზი“, „უგზო ქარავანი“ და გრიგოლ ჩიქოვანის „დაბრუნება“. კრებულს თან ახლავს რუთის სტატია, რომელშიც მიმოხილულია ქართული ლიტერატურის ისტორია, დასაბამიდან დღემდე.
რუთ ნოიკომი სისტემატურად აქვეყნებდა წერილებს საქართველოსა და ქართული ლიტერატურის შესახებ გაზეთში „Neue Zürcher Zeitung“. 1981 წელს დაიბეჭდა ვრცელი სტატია „ქართული ლიტერატურა“, სადაც საუბარია ქართული ლიტერატურის განვითარების გზებზე V საუკუნიდან XX საუკუნის 70-იან წლებამდე. აქვეა ილიას, ვაჟა-ფშაველას, გიორგი ლეონიძის, გალაკტიონ ტაბიძის ზოგიერთი ლექსის რუთისეული თარგმანი. 1982 წელს ამავე გაზეთის ლიტერატურულ დამატებაში დაიბეჭდა რუთ ნოიკომისა და იოლანდა მარშევის ერთობლივი ნაშრომი „აკ. წერეთლის ცხოვრება და შემოქმედება“, რომელსაც თან ახლდა აკაკის „ჩემი თავგადასავლიდან“ გერმანულად თარგმნილი ნაწყვეტები. 1986 წლის 28 ნოემბერს დაიბეჭდა სტატია „ი. ჭავჭავაძე – საქართველოს დიდი მენტორი“. აქვეა წარმოდგენილი ნაწყვეტები „განდეგილიდან“ და “აჩრდილიდან“.
1990 წელს ციურიხში გამოიცა რუთ ნოიკომისა და იოლანდა მარშევის მიერ გერმანულ ენაზე თარგმნილი აკ. წერეთლის „ჩემი თავგადასავალი“.
რუთ ნოიკომი გარდაიცვალა 2001 წელს, ციურიხში.
ლიტერატურა
აბუაშვილი ლ., რუთ ნოიკომი — "ვეფხისტყაოსნის" მთარგმნელი // გაზ. "გამარჯვება". გორი, 1975. — N 8 (18 იანვარი). — გვ. 4.
თურნავა ს., XX საუკუნის საზღვარგარეთული ქართველოლოგია. თბ., 1999. — გვ.199-201.
თურნავა ს., ქართული კულტურის საზღვარგარეთელი მეგობრები. თბ., 1999. — გვ. 130-150.
თურნავა ს., ციურიხელი ქართველოლოგი // გაზ. "წიგნის სამყარო". თბილისი, 1981. — N16 (26 აგვისტო). — გვ. 8.
ფეიქრიშვილი ჟ., ვაშაკიძე ი., მასალები საზღვარგარეთული ქართველოლოგიის ისტორიისათვის. თბ., 2012. — გვ. 313-316.
რესურსები ინტერნეტში
რუთ ნოიკომი
მასალები საზღვარგარეთული ქართველოლოგიის ისტორიისათვის
შვეიცარიელი ქართველოლოგები
დაბადებული 12 ნოემბერი
დაბადებული 1920
გარდაცვლილი 2001
ჰანს-ადამ II

ჰანს-ადამ II
პრინცი ჰანს-ადამ II — ლიხტენშტაინის მონარქი და სახელმწიფოს მეთაური 1989 წლიდან. პრინცი დაიბადა 1945 წლის 14 თებერვალს ციურიხში. მამა, ლიხტენშტაინის პრინცი ფრანს-იოსებ II იყო, ხოლო დედა პრინცესა ჯინა (ჯორჯიანა ვონ ვილჩექი). ისინი 1943 წელს დაქორწინდნენ და შეეძინათ ოთხი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი, მათ შორის, უფროსი, დღევანდელი მონარქი ჰანს-ადამი.
ჰანს-ადამი სახელმწიფოს მეთაურია 1989 წლიდან, 2003 წლის რეფერენდუმმა (მოსახლეობის 2/3 მხარდაჭერით) მას მნიშვნელოვანი ძალაუფლება მიანიჭა. პრინცი ერთ-ერთი უმდიდრესი მონარქია მსოფლიოში. მისი ქონება 3,9 მილიარდ დოლარს აჭარბებს. მის მფლობელობაშია LGT ბანკი (დაარსდა 1920 წელს), ასევე ხელოვნების ნიმუშთა მნიშვნელოვანი კოლექცია. მონარქი თავისუფლად საუბრობს გერმანულ, ფრანგულ, ინგლისურ და იტალიურ ენებზე.
პრინცი თავის და-ძმებთან ერთად იზრდებოდა ვადუცის ციხე-სიმაგრეში. მან დაწყებითი განათლება ვადუცში მიიღო და მონაწილეობდა სკაუტთა სამსახურში. 1956 წელს, მამამისის მსგავსად, შევიდა სახელმწიფო „შოტენგიმნაზიაში“, ვენაში, შემდეგ სწავლა გააგრძელა შვეიცარიაში. მოგვიანებით მუშაობდა ლონდონის ერთ-ერთ ბანკში. მიიღო ეკონომიკური განათლება St. Gallen University-ში. პრინცის მეუღლეა პრინცესა მარია აგლას ვონ ქინსკზე. სამეფო წყვილს ოთხი შვილი ჰყავს, მათ შორის ტახტის მემკვიდრე, პრინცი ალოუსი, რომელიც 1968 წელს დაიბადა.
ლიხტენშტაინის პრინცისა და მისი ოჯახის ოფიციალური რეზიდენცია ვადუცში არის ვადუცის ციხესიმაგრე, რომელიც ალპებში მდებარეობს. მართალია, ციხესიმაგრე ღია არ არის ფართო საზოგადოებისათვის, მაგრამ მდებარეობიდან გამომდინარე, ის მაინც მრავალ ტურისტს იზიდავს.
ლიტერატურა
გ. ჭანტურია, ს. ჭანტურია - მსოფლიოს მონარქები, თბ., 2008 წ.
ლიხტენშტაინის პრინცები
დაბადებული 1945
დაბადებული 14 თებერვალი
შაჰრიარი (შემახა)

შაჰრიარი (შემახა)
შაჰრიარი — სოფელი აზერბაიჯანში, შემახის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
შემახის რაიონის სოფლები
საქართველოს დეივისის თასის ნაკრები

საქართველოს დეივისის თასის ნაკრები წარადგენს საქართველოს დეივისის თასის გათამაშებაში ჩოგბურთში. ხელმძღვანელობს საქართველოს ჩოგბურთის ფედერაცია.
ამჟამად ნაკრები გამოდის ევროპა/აფრიკის ზონის I ჯგუფში. საუკეთესო შედეგია 2006 წელს II ჯგუფიდან გადმოსავლა.
ქართული ნაკრები დეივისის თასზე 1995 წლიდან გამოდის. მანამდე, ქართველი ჩოგბურთელები საბჭოთა კავშირის ღირსებას იცავდნენ.
იხილეთ აგრეთვე
დეივისის თასი
საქართველოს ფედერაციის თასის ნაკრები
რესურსები ინტერნეტში
ნაკრების გვერდი DavisCup.com-ზე.
დეივისის თასის ნაკრებები
დეივისის თასი
საქართველოს ჩოგბურთი
Surovchikha

Surovchikha is a rural locality (a village) in Zadneselskoye Rural Settlement, Ust-Kubinsky District, Vologda Oblast, Russia. The population was 4 as of 2002.
Geography
Surovchikha is located 38 km north of Ustye (the district's administrative centre) by road. Burdukovo is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Tarnogsky District
İkinci Tığik

İkinci Tığik is a village in the Lachin District of Azerbaijan.
References
Villages in Azerbaijan
Populated places in Lachin District
ტრიალიზმი

ტრიალიზმი — ფილოსოფიური პრინციპი, დუალიზმის პრინციპის ალტერნატივა, ფუძეს იღებს ბერძნულ-ლათინური ძირიდან ტრეს, ტრია _ რაც ნიშნავს სამს.
ფილოსოფიაში ტრიალიზმი პირველად შემოტანილი იქნა ჯონ კოტინგემის მიერ, როგორც დენე დეკარტის გონებისა და სხეულის დუალიზმის ალტერნატიული ინტერპრეტაცია. მისი ტრიალიზმი ინარჩუნებდა საწყის ორ სუბსტანციას (გონებას და სხეულს), მაგრამ შემოჰქონდა მესამე ატრიბუტი, გრძნობა, შეგრძნება, რომელიც აგრეთვე გონება-სხეულის ერთიანობაში შედიოდა. ეს საშუალებას აძლევდა მკვლევარს, რომ ცხოველები (თუმცაღა გონებას მოკლებულნი) განეხილა შეგრძნების უნარის მქონედ და არა უბრალო სხეულებრივ ავტომატებად.
ტრიალისტურად შეიძლება გაგებული იქნას რუსთაველის ეს ციტატა:
"გული, გრძნობა და გონება ერთმანეთზედა ჰკიდიან,
რა გული წავა, იგიცა წავლენ და მისკე მიდიან..."
ქრისტიანული ტრიალიზმი არის უკვე დოქტრინა, რომ ადამიანებს გააჩნიათ სამი ცალკე ძირითადი არსი (სხეული, სული, სამშვინველი _ body, soul, spirit), რაც ეყრდნობა 5:23 1-ლ თესალონიკელთა მიმართ:
"ხოლო თავადმან ღმერთმან მშჳდობისამან წმიდა გყვენინ თქუენ ყოვლითა სრულებითა და ყოვლითა სიცოცხლითა, სული თქუენი, სამშჳნელი და გუამი უბიწოდ მოსლვასა მას უფლისა ჩუენისა იესუ ქრისტესსა დაჰმარხენინ".
ახალი ქართულით:
"თვით მშვიდობის ღმერთმა წმიდა-გყოთ მთელი სისრულით, რათა თქვენი სული, თქვენი სამშვინველი და თქვენი სხეული უმწიკვლოდ იქნეს დაცული ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მოსვლისთვის".
ეს დოქტრინა სულს თვლის სხეულისა და სამშვინველის ერთობის წევრად, რაც მას უხეშად შეთავსებადს ხდის ფილოსოფიურ ტრიალიზმთან. მიუხედავად ამისა, ევანგელისტი კენეთ კოპლანდი კრიტიკის ცეცხლში გაატარა ჰენკ ჰეინგრაფმა იმის გამო, რომ ამ ევანგელისტმა სამების თითოეულ წევრზე გაავრცელა ტრიალიზმი და უკვე 9 არსი გამოუვიდა.
რესურსები ინტერნეტში
Cottingham, J. Cartesian Trialism, Mind, 1985.
ფილოსოფიური ტერმინები
Bronchales

Bronchales is a village and municipality located in the Sierra de Albarracín province of Teruel, Aragon, Spain. According to the 2004 census (INE), the municipality has a population of 463 inhabitants.
It is known for its mass of pine forests (one of the best preserved in Spain), which makes it a holiday resort for many families both in the community of Aragon and the neighboring Valencian Community.
It is located at 1,569 meters above sea level, being one of the highest villages in Spain. We can find great amount of fountains, whose waters are of recognized by their quality and extraordinary healthy properties.
References
Municipalities in the Province of Teruel