დინამო ბათუმი (საფეხბურთო კლუბი)

დინამო ბათუმი (საფეხბურთო კლუბი)
ბათუმის დინამო — ქართული საფეხბურთო კლუბი. დაარსდა 1923 წელს ქალაქ ბათუმში.
ისტორია
საფეხბურთო კლუბი „დინამო ბათუმი“ 1923 წელს შეიქმნა .
პირველი საფეხბურთო გუნდი ბათუმში – „ხოლოდნოსლობოდსკაია“ 1911 წელს შეიქმნა. 1914 წლისათვის ბათუმში ათამდე ორგანიზებული და ბევრი „ველური“ გუნდი ჰყავდა. ქალაქის პირველობაზე ერთმანეთს ხვდებოდნენ: „სელექტედი“, „გიმნაზიჩესკაია“, „დრუჟბა“, „ვოლნიე სოკოლა“, „არაქსი“, „გრეჩისკაია“, „ბონდარი“, „მარსი“ და სხვ.
ამ პერიოდშივე ბათუმელებმა პირველი საქალაქთაშორისო შეხვედრა გამართეს. ქალაქის ნაკრები ფოთს გაემგზავრა და სასტიკად დამარცხდა 0:8. ამ გაკვეთილს ფუჭად არ ჩაუვლია – შემდეგი წასვლისას ბათუმელებმა ფოთელები 1:0 დაამარცხეს. იმავე 1913 წელს სოხუმში გაემგზავრა „არაქსი“, ეს მატჩი ფრედ – 0:0 დასრულდა, განმეორებით მატჩში ბათუმში „არაქსმა“ დამაჯერებლად – 5:0 მოიგო.
ბათუმში სპორტის, სახელდობრ ფეხბურთის განვითარებაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ა. კოუბამ – ეროვნებით ჩეხმა, ბათუმის ვაჟთა გიმნაზიის ფიზკულტურის მასწავლებელმა. ის გახდა რეგიონში საზოგადოება „შევარდენის“’ შექმნის ინიციატორი.
1921 წელს ბათუმში შემდეგი გუნდები შეიქმნა – „მეზღვაური“, „წითელი რაინდი“, კომკავშირული საფეხბურთო კოლექტივი „კსმ“, ხოლო ორი წლის შემდეგ ჩამოყალიბდა ცნობილი „БДПО“ (ბათუმის ნებაყოფლობითი ხანძარსაწინააღმდეგო საზოგადოება), რომელიც მალე ერთ-ერთი უძლიერესი ქართული გუნდი გახდა.
„ბდპო“ – ში თამაშობდნენ: ძმები ანდრო და სოკრატ იოაკიმიდები, გ ფაჩულია, გ. ბაუერი, კ. ფსაროსი, ლ. ლაზარევი, ლ.აბაშიძე, ვ. დარჩია, ა.ბიბაევი, ს. კარაკულიანი, ა. პოპკოვი, ნ. ანიკინი, კ ბერმანი, რ პოღოსოვი, რ. ფალავანდიშვილი და სხვ. წლების მანძილზე გუნდი წარმატებით თამაშობდა თბილისელების, ფოთელების, სოხუმელების და სხვა ქალაქების გუნდების წინააღმდეგ.
1924 წელს ბათუმურმა გუნდმა ორი შეხვედრა ჩაატარა ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტის (ზიი) გუნდთან. ბათუმში სტუმრებმა 1:0 იმარჯვეს, ხოლო თბილისში ბათუმელებმა იმავე ანგარიშით გაიმარჯვეს. „ბდპო“-მ არაერთხელ სძლია საზღვარგარეთული გემების მეზღვაურებს. იმავე წელს ბათუმში ჩამოვიდა ხარკოვის ნაკრები გუნდი, რომელმაც მანამდე საკავშირო შეჯიბრებაში გაიმარჯვა. სტუმრებმა სამი შეხვედრა გამართეს, მათ შორის ბათუმელებთან გამართული მატჩი 2:2 დასრულდა. უკანასკნელი შეხვედრა ხარკოველებმა საქართველოს ნაკრებთან გამართეს, რომელშიც მრავლად იყვნენ წარმოდგენილი ბათუმელი ფეხბურთელები. შეხვედრას იმ ხანებში არნახულად დიდი აუდიტორია დაესწრო – ხუთი ათასი მაყურებელი. მატჩი მასპინძელთა გამარჯვებით – 1:0 დასრულდა.
1925 წელს, ბათუმის ფეხბურთელთა ნაკრებმა ორი ამხანაგური შეხვედრა გამართა თურქეთში ტრაბზონის ნაკრებ გუნდთან. პირველ მატჩში სტუმრებმა 7:1 გაიმარჯვეს მეორე კი 1:2 დათმეს.
1927 წლის საქართველოს პირველი ჩემპიონატის გამარჯვებული ბათუმის ნაკრები გუნდი გახდა. ბათუმელებმა სამივე მატჩში (თბილისელები და ფოთელები 2:1, სოხუმელები 3:0) დაამარცხეს მეტოქეები. ბათუმის ნაკრების ღირსებას იცავდნენ: ლ. აბაშიძე, ლ. ანიკინი, ნ. ანიკინი, ა.ბიბაევი, ა. იოაკიმიდი, ვ დარჩია, ლ. ლაზარევი, ა. აკოპოვი, რ. ფალავანდიშვილი, გ. ფაჩულია, რ. პოღოსოვი, გ. ფსაროსი, ა. ფოჩხუა, ს. ქსენოფონტოვი და ა. შიოშვილი.
თანდათან ფეხბურთი აჭარაში პოპულარული ხდებოდა და სულ უფრო მეტი ახალგარდა ინტერესდებოდა ამ თამაშით. გუნდებში ბევრი ახალგაზრდა პერსპექტიული მოტამაშე ჩნდებოდა, მომავალში ისინი ქვეყნის წამყვან გუნდების ღირსებას იცავდნენ. „დინამო თბილისში“ გამოიჩნეს თავი ბორის ფროლოვმა, ალკივიად ფეხლევანიდმა, იბრაგიმ სარჯველაძემ, ედუარდ ტანტიბამ, გიორგი აროშიძემ, ანზორ კავაზაშვილმა და ილია დათუნაშვილმა.
ბათუმში აიდგეს ფეხი რემიზ კამიშევმა (მოგვიანებით მოსკოვის „ტორპედო“), საშა ელიავამ, ანზორ კვაჭაძემ, ნიკოლოზ კეშელავამ, როინ კვასხვაძემ, ვალერიან ცხარტიშვილმა, გარი ქიქავამ, იგორ ფროლოვმა (იცავდა მოსკოვის „სპარტაკის“ და „ლოკომოტივის“ ღირსებას.)
1928 წლის საქართველოს ჩემპიონატში ბათუმის გუნდმა დაიკავა მეორე ადგილი, თბილისის ნაკრების შემდეგ. 20-იანი წლების ბოლოს და 30-იანი წლების დასაწყისში, ბათუმში ფეხბურთის პოპულარუბამ იკლო, აღმასვლა კი 30-იანი წლების მეორე ნახევარში დაიწყო.
1936 წელს საკლუბო გუნდების სსრ კავშირის პირველობა გაიმართა, იმავე წლის ზაფხულში სსრკ თასიც გათამაშდა, რომლისთვისაც ბრძოლაში 39 ქალაქის 83 გუნდი ჩაება. ბათუმის „დინამო“ პირველივე წრეში „დინამო თბილისთან“ დამარცხდა. ამავე წელს ბათუმში შიდა პირველობა ორ კატეგორიად გაიმართა – პირველში „დინამომ“ იმარჯვა, მეორეში „ბურევესტნიკმა“. 1938 წელს გუნდმა მეორედ მოიპოვა საქართველოს ჩემპიონის ტიტული.
ასევე 1936 წელს „დინამომ“ ახლად დაარსებული კონსტიტუციის თასი მოიპოვა. ბათუმელმა ფეხბურთელებმა ერთ სეზონში სამი ტიტული მოიპოვეს – 1938 წლის 12 დეკემბერს სოხუმის „დინამოს“ 5:2 მოუგეს. 1938 წელს კიდევ ერთი ღირსშესანიშნავი მოვლენა უკავშირდება. ენთუზიასტთა ინიციატივითა და დახმარებით ბათუმში დაიწყეს სტანდარტული ზომების საფეხბურთო მინდვრის მოწყობა.
1939 წელს საკავშირო ფეხბურთის ფედერაციის გადაწყვეტილებით ბათუმის „დინამოელები“ სსრკ პირველობის „ბ“ კლასის გათამაშებაში ჩართეს. 23 ქულით გუნდმა მე-13 ადგილი დაიკავა. შიდა პირველობაში ბათუმური კლუბი მე-5 ზე გავიდა.
1940 წელს საუკეთესო გუნდის წოდების მოსაპოვებლად ბათუმურმა კლუბმა „დინამო თბილისი“ 3:1 დაამარცხა და მესამედ მოიპოვა ქვეყნის ჩემპიონობა. იმავე წელს სსრკ-ის თასის გათამაშებაში „დინამოელები“ 1/8 ფინალიდან გამოვარდნენ. მეორე მსოფლიო ომის მიუხედავად 1943 წელს საქართველოს პირველობა მაინც ჩატარდა. ბათუმის „დინამოს“ მხოლოდ მე-6 ადგილი ერგო.
საერთაშორისო მატჩები
1964 წ. ირანული „შახინი“ 5:0 „დინამო“ ბათუმი
1966 წ. თბილისის საერთაშორისო ზამთრის ტურნირში ფინალი (თერთმეტმეტრიანების სერიაში) დათმო თბილისის „ლოკომოტივთან“. ჯგუფურ ეტაპზე „დინამომ“ ლენინგრადის „ზენიტი“ და ჩეხოსლოვაკური„ტატრანი“ დაამარცხა.
1968 წ. ბათუმის „დინამო“ 1:1 “უპპონ პალო“ ფინეთი.
1973 წ, „დინამო“ 2:2 ვიეტნამის ახალგაზრდული ნაკრები
1976 წ. „დინამო“ 4:0 ავღანეთის ნაკრები
ევროტურნირები
თასების მფლობელთა თასი
"ობილიჩი" (ბელგრადი, იუგოსლავია) 0:1 "დინამო" (ბათუმი)
გოლი: 0:1 პ.მაჭუტაძე (71)
24 აგვისტო, 1995. ბათუმი, "დინამო". 25.000
"დინამო" (ბათუმი) 2:2 "ობილიჩი" (ბელგრადი, იუგოსლავია)
გოლები: 0:1 შარანცი (8), 0:2 პოპოვიჩი (33), 1:2 პ.მაჭუტაძე (60), 2:2 ა.მუჯირი (82, პენ)
1/16 ფინალი. 14 სექტემბერი, 1995. ბათუმი, "დინამო". 25.000
"დინამო" (ბათუმი) 2:3 "სელტიკი" (გლაზგო, შოტლანდია)
გოლები: 1:0 პ.მაჭუტაძე (11), 1:1 ა.ტომი (24), 1:2 დონელი (42), 2:2 თ.ტუღუში (68), 2:3 ა.ტომი (88)
1/16 ფინალი. 28 სექტემბერი, 1995. შოტლანდია, გლაზგო, "პარკჰედი". 31.969
"სელტიკი" (გლაზგო, შოტლანდია) 4:0 "დინამო" (ბათუმი)
გოლები: 1:0 ა.ტომი (18), 2:0 ა.ტომი (20), 3:0 დონელი (46), 4:0 უოქერი (90)
1996-97 წ. მე - 3 ადგილი. თასის ფინალი (დინამო თბილისი 1: 0 დინამო ბათუმი), სუპერ თასის (დინამო თბილისი 4:1 დინამო ბათუმი)
თასების მფლობელთა თასი
დინამო" (ბათუმი) 6:0 "ჰაფნარი" (ჰაფნარფიორდური, ფარერის კუნძულები)
გოლები: 1:0 თ.ტუღუში (9), 2:0 თ.ტუღუში (22), 3:0 დ.უჯმაჯურიძე (26), 4:0 თ.ტუღუში (54), 5:0 დ.უჯმაჯურიძე (69), 6:0 დავიდსენი (87, სკ)
ჰაფნარი" (ჰაფნარფიორდური, ფარერის კუნძულები) 0:3 "დინამო" (ბათუმი)
გოლები: 0:1 ა.ღლონტი (20), 0:2 ა.ღლონტი (22), 0:3 დ.უჯმაჯურიძე (63)
"დინამო" (ბათუმი) 1:1 "პსვ ეინდჰოვენი" (ეინდჰოვენი, ჰოლანდია)
გოლები: 1:0 ა.მუჯირი (23), 1:1 ლ.ნილისი (39, პენ)
"პსვ ეინდჰოვენი" (ეინდჰოვენი, ჰოლანდია) 3:0 "დინამო" (ბათუმი)
გოლები: 1:0 ლ.ნილისი (15, პენ), 2:0 რ.აიკელკამპი (53), 3:0 მარსელო (86)
1997-98 წ. მე- 2 ადგილი. საქართველოს თასი (დინამო თბილისი 1: 2 დ.დ. დინამო ბათუმი),
სუპერ თასი (დინამო ბათუმი 2 : 1დ.დ. დინამო თბილისი).
თასების მფლობელთა თასი
"დინამო" (ბათუმი) 4:2 "არარატი" (ერევანი, სომხეთი)
გოლები: 1:0 ჯ.ჩუხუა (23), 2:0 ჯ.ჩუხუა (31), 2:1 ტერ პეტროსიანი (60), 3:1 ა.ღლონტი (77), 3:2 ნაზარიანი (83), 4:2 გ.შეყილაძე (90)
არარატი" (ერევანი, სომხეთი) 0:2 "დინამო" (ბათუმი)
გოლები: 0:1 რ.თორღაშვილი (1), 0:2 ი.მახარაძე (36)
1998-99 მე-5 ადგილი
თასების მფლობელთა თასი
პირველი შესარჩევი ეტაპი. 13 აგვისტო, 1998. იუგოსლავია, ბელგრადი, "პარტიზანი". 8.500
"პარტიზანი" (ბელგრადი, იუგოსლავია) 2:0 "დინამო" (ბათუმი)
გოლები: 1:0 ბეკოვიჩი (17), 2:0 ილიჩი (33)
"დინამო" (ბათუმი) 1:0 "პარტიზანი" (ბელგრადი, იუგოსლავია)
გოლი: 1:0 თ.სიჭინავა (28)
1999-00 მე-4 ადგილი
2000-2001 მე-7 ადგილი
2001-2002 მე-6 ადგილი
2002-2003 მე - 9 ადგილი
2003 - 2004 მე - 8 ადგილი
2004-2005 მე - 8 ადგილი
2005-2006 მე - 6 ადგილი
2006-2007 მე - 9 ადგილი (ბათუმის "დინამოს" სტადიონი 2006 წელს გაიყიდა)
2007 - 2008 მე - 13 ადგილი და პირველ ლიგაში დაქვეითება.
2008-2009- პირველი ლიგა
2009 - 2010 - პირველი ლიგა
2010 - 2011 - მე-5 ადგილი, პირველი ლიგა
2011 -2012 - პირველი ადგილი პირველი ლიგის ა ზონაში. პლეი-აუტში მე-2 ადგილი და საგზური უმაღლეს ლიგაში.
2012-2013 - მე-11 ადგილი და უმაღლესიდან გავარდნა.
მნიშვნელოვანი თარიღები
1923: კლუბი დაარსდა სახელწოდებით „დინამო ბათუმი“
1990: კლუბს სახელი შეეცვალა: საფეხბურთო კლუბი „ბათუმი“ (FC Batumi)
1994: კლუბს დაუბრუნდა პირვანდელი სახელი (FC Dinamo Batumi)
1995: კლუბი პირველად მონაწილეობს ევროპის თასის გათამაშებაში (C2) (სეზონი 1995/96)
სტადიონი
კლუბის სტადიონი 2006 წელს გაიყიდა და ბათუმელთა და არა მარტო ბათუმელთა პროტესტის მიუხედავად დაინგრა და მის ადგილას საცხოვრებელი კორპუსები აშენდა.
ტიტულები
საქართველოს თასი
გამარჯვებული: 1997-98
ფინალისტი: 1992-93, 1994-95, 1995-96, 1996-97
საქართველოს სუპერთასი
გამარჯვებული: 1998
შემადგენლობა 2021
მონაცემები წარმოდგენილია Crystalbet ეროვნული ლიგის ოფიციალური საიტიდან 2021 წლის 5 ნოემბრის მონაცემებით.
2019 წლის ტრანსფერები
მოვიდნენ
* — იჯარით
** — იჯარიდან
წავიდნენ
* — იჯარით
** — იჯარიდან
ევროპის თასი
სეზონები
1945-1948
სსრკ
1963 წ. - სსრკ-ის ჩემპიონატის „ა'' კლასში გადასასვლელ მატჩში „დინამოელებმა“ მეორე ზონაში გამარჯვებულ თბილისის „ლოკომოტივთან“ დათმეს ორ რაუნდიანი (1:0, 1:5) შეხვედრა.
1964 წ. - ამჯერადაც „დინამომ“ ვერ შეძლო აღზევება. ხუთ ზონაში გამარჯვებულებს შორის ჩატარებულ „ა“ კლასში გადასასვლელ ტურნირში დინამოელებმა მეოთხე ადგილი დიკავეს.
1990 წლიდან
ცნობილი ფეხბურთელები
რევაზ ჩელებაძე
ნოდარ ხიზანიშვილი
ვახტანგ ქორიძე
გარი ქიქავა
ნუკრი კაკილაშვილი
ლევან ხომერიკი
შალვა აფხაზავა
შოთა ბაბუნაშვილი
ალექსანდრე ბაციკაძე
გრიგოლ ბედიაშვილი
ელგუჯა გრიგალაშვილი
ალექსანდრე გურული
ვიტალი დარასელია (უმცროსი)
ვლადიმერ დვალიშვილი
კახაბერ მჟავანაძე
რობერტ ზირაქიშვილი
სევასტი თოდუა
ლაშა თოთაძე
ალექსანდრე კოშკაძე
უჩა ლობჟანიძე
მიხეილ მახვილაძე
გიორგი სეთურიძე
ირაკლი სირბილაძე
ლაშა ქებაძე
ბესიკ ჩიმაკაძე
მიხეილ ჯიშკარიანი
ზაზა ჭელიძე
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
პროფილი საიტზე weltfussballarchiv.com
სქოლიო
საქართველოს საფეხბურთო კლუბები
დინამო ბათუმი (საფეხბურთო კლუბი)