PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
კლდის წითელი

კლდის წითელი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში მესხეთიდან.
ამ ვაზის სახელწოდება ადგილმდებარეობის მაუწყებელია, რადგან ოდითგანვე გავრცელებუ-ლი იყო მესხეთში, სოფელ კლდეში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, ოვალური ან კვერცხისებური ფორმის, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შიშველია და მხოლოდ ძარღვების გასწვრივ გასდევს მოკლე ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, კუმსია ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, ოდნავ შებრტყელებული, მუქი წიოელი. კანი თხელი და მკვრივი აქვს, თხელი ცვილისებრი ფიფქით დაფარული. რბილობი წვნიანია, მდნარი, სასიამოვნო, ჰარმონიული გემოთი. წვენი შეუფერავია.
კლდის წითელი საშუალო ზრდისაა, სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 185 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 120-180 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა საშუალოდ 6.0 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8 გ/ლ-ს.
გამოიყენება სუფრის კარგი ხარისხის მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 192
მესხეთის ვაზის ჯიშები
ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ქართლური ჭროღა

ქართლური ჭროღა, ვირა ყურძენი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.
ძალიან იშვიათი ჯიშია. ერთეული ძირები შემორჩა ბოლნისის, მარნეულისა და მცხეთის ვენახებში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ან საშუალო ზომისაა, გულისებრი ფორმის ან მომრგვალო, ზოგჯერ ოვალური. სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია სუსტად გართხმული აბლაბუდისებრი და მოკლე ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური, ზოგჯერ კონუსური ფორმის, მეჩხერი ან საშუალო სიკუმსის, ფრთიანი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო. სრულ სიმწიფეში მუქი იისფერია, თითქმის შავი, საშუალო სისქის ცვილისებრი ნაფიფქით დაფარული, თხელკანიანი. რბილობი წვნიანი აქვს, წვენი შეუფერავია ხილის სასიამოვნო გემოთი, შაქრისა და სიმჟავის ჰარმონიული შემცველობით. მტევანში მარცვალი არათანაბრად მწიფდება.
ქართლური ჭროღა საშუალო ზრდისა და საშუალოზე მაღალმოსვლიანია. სავეგეტაციო პერი-ოდი დაახლოებით 150 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 140-180 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 9.0-10.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-25%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5-7.5 გ/ლ-ს.
ძირითადად გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. აგრეთვე საბრენდე სპირტისა და ყურძნის წვენის მისაღებად.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 375-376
ქართლის ვაზის ჯიშები
ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ზამთარი

ზამთარი — წელიწადის დრო, რომელიც დედამიწის ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში ზამთრის მზებუდობის მომენტიდან (21 ან 22 დეკემბერი), გაზაფხულის ბუნიობის მომენტამდე (20 ან 21 მარტი) გრძელდება;
ჩვეულებრივ ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში ზამთრის თვეებია:
დეკემბერი;
იანვარი;
თებერვალი.
ხოლო სამხრეთ ნახევარსფეროში ზამთარი შემდეგ თვეებში უწევს:
ივნისი;
ივლისი;
აგვისტო.
როდესაც ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში ზამთარია, სამხრეთ ნახევარსფეროში ზაფხულია.
ზამთარი წელიწადის ყველაზე ცივი დროა. დღეები მაქსიმალურად მოკლდება, თუმცა 22 დეკემბრიდან უკვე ნელ-ნელა ზრდას დაიწყებს. ადრე ბნელდება. ბევრ ქვეყანაში თოვლი მოდის და ყინვებს იჭერს.
მცენარეების ზრდა წყდება. ფოთლოვანი ხეები შიშვლდება. ზამთრის სუსხს მხოლოდ წიწვიანი ხეები უძლებს. ზოგ ცხოველს ხშირი ბეწვი ან მატყლი ეზრდება, რომ არ შესცივდეს, ზოგს კი მთელი ზამთარი სძინავს.
ლიტერატურა
ზამთარი
კონგასის რაიონი

კონგასის რაიონი — რაიონი პერუში, ანკაშის რეგიონის ოკროსის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3055 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 215 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 9.34 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 130.03 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
ანკაშის რეგიონის რაიონები
ოკროსის პროვინციის რაიონები
ავთანდილ ჯორბენაძე

ავთანდილ ჯორბენაძე
ავთანფილ ჯორბენაძე (დ. 31 ოქტომბერი, 1951, ლანჩხუთი) — ქართველი პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
ავთანდილ ჯორბენაძე დაიბადა 1951 წელს 31 ოქტომბერს ქალაქ ლანჩხუთში. 1974 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1974-1975 წლებში იყო ქ. თბილისის I კლინიკური საავადმყოფოს ექიმი-ინტერნი; 1975-1976 წლებში — 29-ე პოლიკლინიკის ექიმი-თერაპევტი; 1976-1978 წლებში — სსრკ შეიარაღებული ძალების სამხედრო ნაწილის ექიმი; 1978-1982 წლებში თბილისის I კლინიკური საავადმყოფოს ექიმ-რენტგენოლოგი; 1982-1986 წლებში თბილისის I კლინიკური საავადმყოფოს მთავარი ექიმის მოადგილე სამკურნალო დარგში; 1986-1991 წლებში თბილისის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასკომის ჯანმრთელობის დაცვის სამმართველოს უფროსის I მოადგილე; 1991-1992 წლებში თბილისის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასკომის ჯანმრთელობის დაცვის სამმართველოს უფროსი. 1992 წლის 8 იანვრიდან 1993 წლის 6 იანვრამდე საქართველოს რესპუბლიკის ჯანმრთელობის დაცვის მინისტრის მოადგილე სამკურნალო დარგში. 1993 წლის 6 იანვრიდან 1993 წლის 26 მარტამდე საქართველოს რესპუბლიკის ჯანმრთელობის დაცვის მინისტრის მოადგილე; 1993 წლის 26 მარტიდან 1993 წლის 19 ოქტომბრამდე სახელმწიფოს მეთაურის სახელმწიფო უზრუნველყოფის სამსახურის უფროსის მოადგილე. 1993 წლის 19 ოქტომბრიდან 1999 წლის 10 დეკემბრამდე საქართველოს რესპუბლიკის ჯანმრთელობის დაცვის მინისტრი; 1999 წლის 10 დეკემბრიდან 2001 წლის 22 დეკემბრამდე — საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი. 2001 წლის 22 დეკემბრიდან 2003 წლის 27 ნოემბრამდე სახელმწიფო მინისტრი. 2011 წლიდან დღემდე — აკად. გ. ჩაფიძის სახელობის გადაუდებელი კარდიოლოგიის ცენტრის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე.
არის გამოგონებისა და 6 გამოქვეყნებული სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი. დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის მეორე ხარისხის ორდენით (1994).
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 31 ოქტომბერი
დაბადებული 1951
ლანჩხუთში დაბადებულები
საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრები
ა
Dance in the Dark

Dance in the Dark — ამერიკელ პოპ-მომღერალ ლედი გაგას სიმღერა. სიმღერა შესულია მომღერლის მესამე EP ალბომში და მეორე მთავარი რელიზში The Fame Monster (2009). გაგას სიმღერა შთააგონა ორ ადამიანს შორის ინტიმურმა გრძობამ საძინებელში. სიმღერის ტექსტში გაგა საუბრობს გოგონაზე, რომელსაც სექსის დროს ურჩევნია გამორთოს სინათლე, რადგან მას რცხვენია. თავდაპირველად დაგეგმილი იყო რომ სიმღერა გამოვიდოდა სინგლად "Telephone"-ს შემდეგ, მაგრამ გაგას ხმისჩამწერმა კომპანიამ არ მისცა ამის უფლება და მესამე სინგლად გამუშვეს სიმღერა "Alejandro". 2010 წლის 26 ივლისს სიმღერა გამოუშვეს მხოლოდ რადიოს სინგლად.
სიმღერა მიეკუთვნება საცეკვაო პოპს და სითოპოპს, სიმღერა დაწერილია რე მინორის სტილში შეიცავს რეტროს და ახალი ტალღას მუსიკაში. ის ასევე მოიცავს სალაპარაკო ინტერლუდეს, სადაც გაგა ახსენებს იმ ცნობილი ადამიანების სახელებს რომლებმაც სიცოცხლე ტრაგიკულად დაასრულეს, მაგალითად: მერილინ მონრო, ჯუდი გარლანდი, სილვია პლათი, პრინცესა დაიანა, სტენლი კუბრიკი და პატარა ექვსი წლის მოდელი გოგონა , რომელიც მოკლეს JonBenét Ramsey. სიმღერა მიიღო ძირითადად დადებითი შეფასება კრიტიკოსების მხრიდან. სიმღერა მოხვდა რამდენიმე ქვეყნის ჩარტებში მათ შორისაა დიდი ბრიტანეთი და ამერიკის შეერთებული შტატები. სიმღერამ ასევე მიაღზია ავტრალიის ტოპ 30 სიმღერის ჩარტში ოცდამეოთხე ადგილზე და მოხვდა ათეულში სლოვაკეთის, უნგრეთის და ჩეხეთის ჩარტებში. გაგა ამ სიმღერით ხსნიდა ხოლმე თავის მეორე მსოფლიო ტურს The Monster Ball Tour (2009-2011). სიმღერა გაგამ ასევე შეასრულა 2010 წლის BRIT Awards-ზე, რომლის შესრულებაც გაგამ თავის დიზაინერი მეგობრის ალექსანდრ მაკქუინის ხსოვნას მიუძღვა, რომელმაც რამდენიმე დღით ადრე მოიკლა თავბი. სიმღერა წარდგენილი იყო 2011 წლის გრემის დაჯილდოებაზე საუკეთესო საცეკვაო სიმღერის ნომინაციაში, მაგრამ გაიმარჯვა მომღერალმა რიანამ სიმღერით "Only Girl (In the World)".
სიმღერების სია
ციფრული ჩამოტვირთვა
"Dance in the Dark" – 4:49
ჩარტი
გამოშვების ისტორია და რადიო დამატება
სქოლიო
რესურსები ინტერნეტში
BRIT Awards 2010 – ლედი გაგას პერფომანსი MTV.com
2010 წლის სინგლები
2009 წლის სიმღერები
ლედი გაგას სიმღერები
სიმღერები ლედი გაგას ავტორობით
სიმღერები ლედი გაგას პროდიუსერობით
Interscope Records-ის სინგლები
სიმღერები ფერნანდო გერიბეის ავტორობით
სიმღერები ფერნანდო გერიბეის პროდიუსერობით
Palmópolis

Palmópolis is a municipality in the northeast of the Brazilian state of Minas Gerais. Its population in 2020 was 5,349 inhabitants in a total area of 436 km².
Overview
Palmópolis belongs to the Almenara statistical microregion. The elevation of the municipal seat is 600 meters. It became a municipality in 1993. This municipality is located on the Braço River, 10 km. west of the state boundary with Espírito Santo.
The main economic activities are cattle raising, and subsistence farming. The GDP was R$20,127,000 (2005). There was 01 banking agency in 2006. There were 95 automobiles in 2007. The main crop was coffee. In the health sector there were 03 health clinics. The score on the Municipal Human Development Index was 0.615 (medium). This ranked Palmópolis 811 out of 853 municipalities in the state, with Poços de Caldas in first place with 0.841 and Setubinha in last place with 0.568. See Frigoletto for the complete list.
Degree of urbanization: 50.30% (2000-the national average was 81.75%)
Illiteracy rate: 31.00% (2000—the national average was 13.63)
Infant mortality rate: 33.33% (2000—the national average was 18.91)
Life expectancy: 65.4 (average of male and female) (2000)
Percentage of urban area with sewer connections: 20.70% (2000—the national average was 69.52%)
See also
List of municipalities in Minas Gerais
References
Statistics from IBGE
Indicadores Minas—info on health and education
Citybrazil
Frigoletto
Municipalities in Minas Gerais
.vg

.vg — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულებისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
vg
კომუნიკაციები ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულებზე
sv:Toppdomän#V
Mehrili

Mehrili may refer to:
Mehrili, Qubadli, Azerbaijan
Mehrili, Shamkir, Azerbaijan
რაიხსტაგი (საღვთო რომის იმპერია)

რაიხსტაგი (საღვთო რომის იმპერია)
რაიხსტაგი („სახელმწიფო კრება“) — საღვთო რომის იმპერიის უმაღლესი საკანონმდებლო-სათათბირო ორგანო. რაიხსტაგის წინამორბედს ინსტიტუტის რანგში, რომელიც იმპერიის პოლიტიკური ელიტის ინტერესებს ასახავდა, წარმოადგენდა გოფტაგი — მეფის კარის კრება იმპერატორის დროს, რომელიც XII საუკუნეში შეიქმნა. „საიმპერიო რეფორმის“ გატარების ფარგლებში 1495 წელს იმპერატორ მაქსიმილიან I-სა და იმპერიის უმაღლეს წოდებებს შორის მიღწეულ იქნა შეთანხმება რაიხსტაგის დაარსების შესახებ, რომელიც იქნებოდა იმპერიის წარჩნებული წოდებების უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანო საკანონმდებლო და სასამართლო ფუნქციებით. 1648 წლის ვესტფალიის სამშვიდობო ხელშეკრულებით რაიხსტაგის უფლებები მნიშვნელოვნად გაფართოვდა, რის შედეგადაც ის გადაიქცა ძალაუფლების უზენაეს საკანონმდებლო ორგანოდ და საღვთო რომის იმპერიის მთელი საკონსტიტუციო-სასამართლო სისტემის ცენტრალურ ელემენტად. 1663 წლიდან რაიხსტაგმა მუდმივი ხასიათი მიიღო და 1806 წელს იმპერიის დაცემამდა იკრიბებოდა რეგენსბურგში.
ლიტერატურა
Брайс Дж. Священная Римская империя. — М., 1891.
Всемирная история. Т. 3-5 — М., 1957.
Прокопьев А Ю. Германия в эпоху религиозного раскола: 1555—1648. — СПб, 2002. ISBN 5-93762-014-3.
Шиндлинг А., Циглер В. Кайзеры. — Ростов-на-Дону, 1997. ISBN 5-222-000222-2
Angermeier H. Reichsreform 1410—1555. — München, 1984. ISBN 3-406-30278-5.
Hartmann P. C. Das Heilige Römische Reich deutscher Nation in der Neuzeit 1486—1806. — Stuttgart 2005. ISBN 3-15-017045-1.
Prietzel M. Das Heilige Römische Reich im Spätmittelalter, Darmstadt, 2004. ISBN 3-534-15131-3
Schindling A. Westfalischer Friede und der Reichstag. //Weber, POSK
საღვთო რომის იმპერია
რაიხსტაგი
დორეულების ნამოსახლარი

დორეულების ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ დორეულების ჩრდილო-დასავლეთით, ადგილ გრძელნაკვეთზე. განეკუთვნება l-IV საუკუნეებს. 1968 წელს საძიებო გათხრები ჩაატარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის, ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ერწო-თიანეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რ. რამიშვილი). გამოვლინდა კერამიკული ნატეხები, ბრინჯაოს ნივთები, მძივები, აგრეთვე შინაური ცხოველების ძვლები. ძეგლი მთლიანად განადგურდა პლანტაჟის დროს. მოპოვებული მასალა ინახება არქელოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.
ლიტერატურა
თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სოროჩუკოს რაიონი

სოროჩუკოს რაიონი — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სელენდინის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 540 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 216 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 60 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 170.02 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
კახამარკის რეგიონის რაიონები
სელენდინის პროვინციის რაიონები
ევგენი აქუბარდია

ევგენი აქუბარდია (დ. 22 ნოემბერი, 1926, ჯვარი, დღ. წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი — გ. 2009, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, მწერალი.
ბიოგრაფია
1953 წელს დაამთავრა გორკის სახელობის სოხუმის პედაგოგიური ინსტიტუტის ქართული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი.
1955 წლიდან საოლქო გაზეთ „საბჭოთა აფხაზეთი“-ის რედაქციის თანამშრომელი, 1957 წლიდან კულტურის, ლიტერატურისა და ხელოვნების განყოფილების გამგე. აფხაზეთის კულტურის დამსახურებული მოღვაწე, საქართველოს კულტურის დამსახურებული მოღვაწე 1987 წელს. ასევე იყო გაზეთ „ტყვარჩელის მაღაროელი“-ის რედაქციის განყოფილების გამგე. 2000 წელს გადაეცა გიორგი შერვაშიძის სახელობის სახელმწიფო პრემია.
ბიბლიოგრაფია
„კოჩა“, თბილისი, „ეროვნული მწერლობა“, 2007. — 398 გვ.. — ISBN: 978-99940-0-884-1
„აკვანი“, — სოხუმი, „ალაშარა“, 1991. — 273 გვ.
„განთიადისას“, სოხუმი, „აფხაზეთის სახელგამი“, 1961. — 132 გვ.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 22 ნოემბერი
დაბადებული 1926
გარდაცვლილი 2009
წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ქართველი ისტორიკოსები
ქართველი მწერლები
ძირულის მასივი

ძირულის მასივი — ამიერკავკასიის შუალედი მასივის შვერილი. მდებარეობს საქართველოში, ზესტაფონის, ხარაგაულისა და ჭიათურის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიაზე. უმთავრესად შიშვლდება ყვირილის, ძირულისა და მათი შენაკადების ხეობებში. გეოტექტონიკური თვალსაზრისით საქართველოს ბელტის ფუნდამენტის აზევებული და გაშიშვლებული ნაწილია. ძირულის მასივის ამგები ქანების სავარაუდო ასაკობრივი თანამიმდევრობა (ძველიდან ახლისკენ), რომელიც დადგენილია მათი გეოლოგიური ურთიერთდამოკიდებულების საფუძველზე, შემდეგია: კრისტალური ფიქლები (მეტაბაზიტები, ამფიბოლიტები, საკუთრივ კრისტალური ფიქლები, მიგმატიტები), დაგნაისებული კვარციანი დიორიტები, გაბრო-დიაბაზები, ნაკლებად მეტამორფიზებული ფიქლების (ფილიტების) წყება (საკუთრივ მეტამორფიზებული ფიქლები, ქვიშიანი ფილიტები, კვარციტები, მარმარილო და სხვა), კალიუმის მინდვრის შპატიანი გრანიტოიდები (პორფირისებრი გრანიტები — რკვიის ინტრუზივი, თანაბარმარცვლოვანი გრანიტები, პეგმატიტები), მიკროკლინიანი გრანიტები, კვარცპორფირები და გრანოფირები, ბაიოსური ასაკის გაბროდიორიტები, ბათური ასაკის გრანიტოიდები (ხევისა და ჭალვანის ინტრუზივები). ნაკლებად მეტამორფიზებული წყების მარმარილოს ლინზაში აღმოჩენილი ფაუნის მიხედვით ეს წყება კამბრიული ასაკით არის დათარიღებული, ხოლო პალინოლოგიური კვლევის მონაცემებით — გვიანდელი სილურულ-გვიანდელი დევონურით.
ლიტერატურა
საქართველოს გეოგრაფია
იონიზაციის ენერგია

იონიზაციის ენერგია — კავშირის ენერგიის ერთ-ერთი სახეობაა ან, როგორც მას ზოგჯერ უწოდებენ, პირველი იონიზაციის პოტენციალი (I1) (მრავალელექტრონიანი ატომისათვის არსებობს მეორე, მესამე და ა.შ. იონიზაციის პოტენციალები, რომლებიც წარმოადგენენ ელექტრონის მოცილების ენერგიას მისი თავისუფალი კათიონისაგან მუხტით +1, +2 და ა.შ. ეს იონიზაციის პოტენციალები, როგორც წესი, ნაკლებად მნიშვნელოვანია ქიმიური ელემენტის დასახასიათებლად), წარმოადგენს უმცირეს ენერგიას, რომელიც საჭიროა თავისუფალი ატომიდან ელექტრონის მოსაცილებლად, მის დაბალ ენერგეტიკულ (ძირითად) მდგომარეობიდან უსასრულობაში. იონიზაციის ენერგია წარმოადგენს ატომის ერთ-ერთ მთავარ მახასიათებელს, რომელზედაც მნიშვნელოვანწილად დამოკიდებულია ატომებს შორის შექმნილი ქიმიური კავშირის ბუნება და სიმტკიცე. ატომის იონიზაციის ენერგიისაგან მნიშვნელოვნადაა დამოკიდებული ასევე შესაბამისი მარტივი ნივთიერების აღმდგენი თვისებები. ატომის იონიზაციის ენერგიაზე არსებითი გავლენა აქვს შემდეგ ფაქტორებს:
ბირთვის ეფექტიანი მუხტი, რომელიც წარმოადგენს ატომში ელექტრონების რიცხვის ფუნქციას, ეკრანირირებს ბირთს და უფრი ღრმად მდებარე ორბიტალებზე;
რადიალური მანძილი ბირთვიდან ელექტრონამდე რომელიც ატომის ბირთვათნ ყველაზე სუსტადაა დაკავშირებული და იონიზაციისას ტოვებს მას;
ელექტრონის შეღწევადობის უნარის ზომა;
გარე (ვალენტური) ელექტრონების, ელექტრონებსშორისი განზიდვა.
იონიზაციის ენერგიაზე აქვს გავლენა ასევე ნაკლებად მნიშვნელოვან ფაქტორებს, როგორებიცაა, კვანტურმექანიკური გაცვლითი ურთიერთქმედებები, ზურგის და მუხტის კორელაცია და სხვა.
იონიზაციის ენერგიას ყოველთვის აქვს ენდოენერგეტიკული მნიშვნელობა (ეს გასაგებიცაა, რათა მოვწყვიტოთ ელექტრონი ატომს, საჭიროა მოვდოთ ენერგია მას, და თავისით ეს ვერ მოხდება).
შენიშვნები
რესურსები ინტერნეტში
Periodic Table of the Elements First Ionization Potential
Periodic Table of Elements Sorted by 1st Ionization Potential (eV)
საერთო ქიმია
ენერგია
იონიზაცია
Agsiazan

Agsiazan (also, Agsiazan’ and Agsiyazan’) is a village in the Khizi Rayon of Azerbaijan.
References
Populated places in Khizi District
ნოვა-რედენსანი

ნოვა-რედენსანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 034 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 510.918 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.72 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი ,
მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
Emilio San Martín District

Emilio San Martín District is one of eleven districts of the province Requena in Peru.
References
Districts of the Requena Province
Districts of the Loreto Region
ჯეფრი რაში

ჯეფრი რაში
ჯეფრი როი რაში (6 ივლისი, 1951, ტუვუმბა) — ავსტრალიელი მსახიობი. მიღებული აქვს ოსკარის (1997), ოქროს გლობუსის (1997, 2005), პრაიმტაიმის ემის (2005), BAFTA-ს (1997, 1999, 2011), ტონის (2009) და კინომსახიობთა გილდიის (1997, 1999, 2005, 2011) ჯილდოები. 2012 წელს დასახელდა „წლის ავსტრალიელად“. ჯეფრი რაში პირველი მსახიობია, რომელმაც ერთ როლში მიიღო ოსკარი, BAFTA, Critics' Choice Movie Award, ოქროს გლობუსი და კინომსახიობთა გილდიის ჯილდო.
დაიბადა ტუვუმბაში, კუინზლენდში როი რაშისა და მერლ ბიშოფის ოჯახში. მას შემდეგ რაც მათი მშობლები განქორწინდნენ, დედამ იგი საცხოვრებლად ბრიზბენში წაიყვანა. კუინზლენდის უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ 1970 წელს, რაშმა მუშაობა დაიწყო კუინზლენდის თეატრალურ კომპანიაში.
1975 წელს გადავიდა პარიზში, სადაც ეუფლებოდა სამსახიობო ოსტატობას. ავსტრალიაში დაბრუნებისთანავე განაგრძო თეატრალური კარიერა 1977 წელს. მონაწილეობა მიიღო სხვადასხვა სპექტაკლებში, მათ შორის შექსპირის პიესებში.
რაშის დებიუტი კინოში შედგა 1981 წლის ფილმში „ჰუდვინკი“. საყოველთაო აღიარება მოპოვა დევიდ ჰელფგოტის როლის შესრულებით ფილმში „ბრწყინვალება“ (1996), რისთვისაც გადაეცა რამდენიმე ჯილდო, მათ შორის ოსკარი.
მისი სხვა ცნობილი ფილმებია: „შეყვარებული შექსპირი“ (1998), „ელისაბედი“ (1998), „საბრალონი“ (1998), „მარკიზ დე სადის კალამი“, (2000), „ფრიდა“ (2002), „პიტერ სელერსისი ცხოვრება და სიკვდილი“ (2004), „მეფის სიტყვა“ (2010), „საუკეთესო შეთავაზება“ (2013), „კარიბის ზღვის მეკობრეების“ ფილმების სერია და სხვა.
2014 წელს, ხელოვნებაში შეტანილი წვლილისთვის ავსტრალიის მთავრობამ ჯეფრი რაშს ავსტრალიის ორდენის კომპანიონის წოდება მიანიჭა.
ფილმოგრაფია
რესურსები ინტერნეტში
ჯეფრი რაში — The Guardian
ჯეფრი რაში — თეატრალური როლები
სქოლიო
დაბადებული 6 ივლისი
დაბადებული 1951
XX საუკუნის ავსტრალიელი მამაკაცი მსახიობები
XXI საუკუნის ავსტრალიელი მამაკაცი მსახიობები
ავსტრალიელი მამაკაცი კინომსახიობები
ავსტრალიელი მამაკაცი გამხმოვანებლები
წლის ავსტრალიელები
AACTA Award-ის მფლობელები
BAFTA-ს გამარჯვებულები (პიროვნებები)
ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
ოქროს გლობუსის გამარჯვებულები
ავსტრალიის ორდენის კომპანიონები
დრამა დესკის მფლობელები
ჰელპმანის ჯილდოს მფლობელები
კინომსახიობთა გილდიის ჯილდოს მფლობელები
პრაიმტაიმის ემის ჯილდოს მფლობელები
ტონის ჯილდოს მფლობელები
კუინზლენდის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
მელურა

მელურა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (ლენტეხის სადაბო თემი), სვანეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 900 მეტრი, ლენტეხიდან 3 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 28 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სპასკოე (ხაროვსკის რაიონი)

სპასკოე (ხაროვსკის რაიონი)
სპასკოე — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა.
იხილეთ აგრეთვე
ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
რესურსები ინტერნეტში
სპასკოე — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
სოლგარდი

სოლგარდი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
იარდიმლის რაიონის სოფლები
ლედი თირქია

ლედი თირქია (დ. 3 სექტემბერი, 1946, სოფელი ჭაქვინჯი, ზუგდიდის რაიონი) — ქართველი მკვლევარი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი, ფილოლოგი.
1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი. ეწეოდა სამეცნიერო-კვლევით და პედაგოგიურ საქმიანობას. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „მეგობრობისა და სამართლიანობის პარტია“.
რესურსები ინტერნეტში
ლედი თირქია — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
დაბადებული 3 სექტემბერი
დაბადებული 1946
საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
პეტრე მამრაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

პეტრე მამრაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)
პეტრე მამრაძე შეიძლება აღნიშნავდეს:
პეტრე მამრაძე — ინჟინერი, ჰიდროტექნიკოსი, არქიტექტორი.
პეტრე მამრაძე — პოლიტიკოსი
არაპუანი

არაპუანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 690 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ივაიპორანის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 561 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16.38 კმ²-ზე. ფართობი 217 371 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარანა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ამჰარის რეგიონი

ამჰარის რეგიონი — ეთიოპიის რეგიონი, რომლის ძირითადი მოსახლეობაა ამჰარები. დედაქალაქია ბაჰრ-დარი. მოსახლეობა — 20 018 988 ადამიანი (2014 წელი), ფართობი — 154 708,96 კმ².
გეოგრაფია
რეგიონში მდებარეობს ეთიოპიის უდიდესი ტბა ტანა. აქაა ასევე სიმენის ეროვნული პარკი ქვეყნის უმაღლეს მწვერვალ რას-დაშანით.
ისტორია
იმპერატორის ეთიოპიის დროს რეგიონი დაყოფილი იყო რამდენიმე პროვინციად, რომლებსაც მართავდნენ ნეგუსები. ამ პროვინციების დიდი ნაწილი 1995 წელს გაერთიანდა ერთ რეგიონში.
მოსახლეობა
2007 წლის მონაცემებით რეგიონის მოსახლეობა შეადგენს 17 214 056 ადამიანს, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს — 12,27 %-ს. მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვეა — 111,27 ად./კმ². რეგიონში აღრიცხულია 3 953 115 ცალკეული მეურნეობა, ასე რომ, საშუალოდ 4,3 ადამიანი მოდის ერთ მეურნეობაზე. მოსახლეობის დაახლოებით 91,48 % მიეკუთვნება ამჰარების ეთნიკურ ჯგუფს. სხვა ჯგუფებია: არაუელები — 3,46 %, ორომოები — 2,62 % და სხვა. რეგიონის მოსახლეობის 91,47 % საუბრობს სემიტური ენების ჯგუფის ამჰარული ენაზე, დანარჩენი მოსახლეობის უმეტესობა ლაპარაკობს აფრაზიულ ენებზე, მათ შორისაა: აგავური ენები (ავი), აგავური ენები (კამირი), ორომოს ენა და არგობა. მოსახლეობის 82,5 % — ქრისტიანი-მონოფიზიტია; 17,2 % — მუსულმანია; 0,2 % — პროტესტანტია; 0,1 % — სხვა რელიგიების მიმდევარია. 1994 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 13 834 297 ადამიანს, ხოლო ქალაქის მოსახლეობა სულ 9,15 %-ს.
CSA-ს 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის მხოლოდ დაახლოებით 28 %-ს აქვს შესაძლებლობა ისარგებლოს სუფთა სასმელი წყლით (19,89 %-ს სოფლებში და 91,8 %-ს ქალაქებში). განათლების დონე შეადგენს 54 %-ს მამაკაცებისთვის და 25,1 %-ს ქალებისთვის. ბავშვთა სიკვდილიანობა შეადგენს 94 ბავშვს 1000 დაბადებულიდან (რაც, ქვეყნის საშუალოზე მაჩვენებელზე გაცილებით მაღალია — 77 ბავშვი 1000 დაბადებულზე).
ადმინისტრაციული დაყოფა
აგევ-ავი (Agew Awi)
ბაჰირ-დარი (Bahir Dar)
აღმოსავლეთ გოჯამი (Misraq Gojjam)
ჩრდილოეთ გონდარი (Semien Gondar)
ჩრდილოეთ შევა (Semien Shewa)
ჩრდილოეთ ვოლო (Semien Wollo)
ორომია (Oromia)
სამხრეთ გონდარი (Debub Gondar)
სამხრეთ ვოლო (Debub Wollo)
ვაგ-ჰემრა (Wag Hemra)
დასავლეთ გოჯამი (Mirab Gojjam)
იხილეთ აგრეთვე
ეთიოპიის რეგიონები
რესურსები ინტერნეტში
http://www.ethiopar.net/type/English/basinfo/infoamra.htm
http://www.africaguide.com/culture/tribes/amhara.htm
http://www.ocha-eth.org/Maps/downloadables/AMHARA.pdf
http://www.dppc.gov.et/downloadable/map/administrative/Atlas_Amhara.pdf
სქოლიო
ეთიოპიის რეგიონები