PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ერთხელ ოსმალეთის იმპერიაში

ერთხელ ოსმალეთის იმპერიაში
„ერთხელ ოსმალეთის იმპერიაში“ — თურქული ისტორიული ჟანრის ტელესერიალი, რომელიც 2012 წელს გამოვიდა. მისი სცენარისტები არიან ერთან ქურთულანი, ჰილალ ილდიზი, გურსელ ქონათი და აბდულა აქინი.
სერიალში მოთხრობილია ოსმალეთის იმპერიის სულთნის, აჰმედ III-ის მმართველობის ბოლო წლების შესახებ მომხდარი აჯანყების შესახებ, რომელიც პატრონა ჰალილმა დაიწყო - პასუხად იმისა, რომ ერთ დროს სულთანმა აჰმედმა მისი ძმა სიკვდილით დასაჯა.
სერიალი შედგება ორი სეზონისგან და 20 სერიისგან.
მსახიობები
თურქან შორაი – ჰატიჯე სულთანი
ჯემალ ჰუნალი – მურად აღა
ასლი თანდოღანი – ჯანსეზა ხათუნი
თოლგა ქარელი – ქასიმ აღა
ქერემ ათაბეიოღლუ – სულთან აჰმედი
ფირათ ტანიში – პატრონა ჰალილი
იოიქუ ჩელიქი – ჩეშმიდილ ხათუნი
ჰაზიმ ქორმუქჩუ – ნევშეჰირლი დამატი იბრაჰიმ-ფაშა
ორჰან ქალქანი – სენჯერი
ჰასან იალნიზოღლუ – იუსუფ აღა
ბურჩინ აბდულაჰი
ფიქრეთ ჰაქანი
მელიქე იოჯალანი – ემინე მიჰრიშაჰ სულთანი
ერქან ოღური
ალი აზიზ ჩოლოქი – ნასრი
აიფერ დონმეზი – მეჰფარე
სონერ სევერი
არიფ სელჩუქი – მუჰსინი
ფათიჰ ალთინი
ნილაი ერდონმეზი – გონჯა ნიგარი
ათსიზ ქარადუმანი
სუათ სუნგური – იბრაჰიმ მიუთეფერიქა
მეჰმეთ უნალი
ბედია ენერი
თეომან ქუმბარაჯიბაში – მუსლუ ბეშე
ლეილა გიოქსუნი – ფატმა სულთანი
ბორა აქაში – უფლისწული მაჰმუდი
ესრა ოზუვი – რაბია სულთანი
ბურაქ ქიუჩიუქი – ქასიმის კაცი
შენდოღან ოქსიუზი – დიუნდარი
ალთაი იოზბექი – მირზა
სალაჰსუნ ჰექიმოღლუ – ზულალი ჰასან ეფენდი
მუსტაფა სიოღიუთი – თეთრი საჭურისი
მეჰმეთ ათაი – ისფირზადე მეჰმედ ეფენდი
მერთ ქარაბულუთი – დერვიში ქერემი
ოზჯან დენიზი – სერჰათ აღა
ონურ აზად ილმაზი – ასეს სეიფულაჰი
მუსტაფა უღურლუ
ვოლქან ილმაზი – დიდი ვეზირი
სერჰათ აქშითი – მეამბოხე
ასლიჰან გიუნერი – ესმა
სადეთთინ ქანფალთა – მეამბოხე
გოქბერქ დემირჯი
აიჩა ქურუ
იეშერ ნუბა ილდიზი
სერჰათ ბაჰადირი
რესურსები ინტერნეტში
თურქული ტელესერიალები
2012 წელს დაწყებული ტელესერიალები
2012 წელს დასრულებული ტელესერიალები
Camponotus zonatus

Camponotus zonatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
Camponotus
პონარტის კირხე

პონარტის კირხე — ყოფილი ევანგელისტური კირხე კენიგსბეგში, აგებულია 1897 წელს. სახელწოდება მიიღო ქალაქის ერთ-ერთი უძველესი უბნის პონარტისაგან. ამჟამად მართლმადიდებლური ტაძარი, რომელიც აგებულია ღვთისმშობლის შობის სახელზე.
მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს კალინინგრადის ეპარქიას.
ისტორია
კირხე ააშენეს პონარტის რაიონის ევანგელისტური თემის ხელმძღვანელის რობერტ ჰოფმანის დამსახურებით, რომელიც იყო შეფერდეკერისა და გრუბერის ოჯახების კუთვნილი ლუდის ქარხნის „პონარტის“ დირექტორი და ასევე პონარტის მკვიდრი. კირხე აკურთხეს 1897 წლის 23 ივლისს.
აგურის ნაგებობას, რომელიც აგებულია ნეოგოთიკურ სტილში, ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში აქვს ოთხსართულიანი სამრეკლო და ფრონტონები აღმოსავლეთით და სამხრეთით. ნაგებობის ორ მხარეს კი განთავსებულია კონფორსტები. სამხრეთით განთავსებულია საკურთხევლის ნაწილი, რომელსაც ესაზღვრება შიფერდეკერების საგვარეულო სამარხი. კირხეს ჩრდილოეთ ნაწილში განლაგებულია ლამაზი ფრონტონი ხუთი ფანჯრით, აქვე განთავსებულია კარიბჭე, რომელიც გაერთიანებულია სამრეკლოს კოშკთან. აღმოსავლეთის მხარეს ფანჯრები ფართო და მაღალია. ორფერდა სახურავზე დაყენებული იყო ფანარი მაღალი წვეტით (არაა შემონახული ჩვენს ეპოქამდე).
პირველი საეკლესიო ორღანი ქრისტიანულ ეკლესიაში მოიტანეს ქალაქის სინაგოგიდან. ისტრუმენტი მოქმედებდა 1929 წლამდე, ხოლო შემდეგ შეცვალეს ახლით, რომელიც იყო ცნობილი ჰანოვერული ფირმის „ფურტვენგლერი და ჰამერის“ ნამუშევარი (წარმატებით მუშაობს დღემდე).
1945 წლის აპრილის შტურმის შემდეგ მიყენებულმა მცირე დაზიანებებმა ხელი ვერ შეუშალა მასში ღვთისმსახურებას, რომელიც აღევლინებოდა ქალაქში დარჩენილი გერმანელებისათვის. მათი გადასახლების შემდეგ კირხე ჯერ საწყობად გამოიყენებოდა, ხოლო შემდეგ მასში მოქმედებდა სპორტული დარბაზი „შტორმი“.
1991 წელს პონარტის კირხე გადაეცა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. შენობა გაარემონტეს და 1992 წლის 21 სექტემბერს აკურთხეს როგორც ღვთისმშობლის შობის სახელობის ეკლესია.
ლიტერატურა
Альбинус Р. Лексикон города Кенигсберга и его окрестностей. — Леер, 1985. -На нем. яз.
Бахтин А., Долизен Г. Забытая культура: Кирхи Северо-Восточной Пруссии. -Хузум, 1998. — На нем. яз.
В. И. Кулаков, А. П. Бахтин, А. П. Овсянов, Н. И. Чебуркин, «Памятники истории и культуры. Калининград», Москва, 2005, стр. 136 ISBN 5-902425-01-8
რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კალინინგრადის ოლქში
კალინინგრადის ტაძრები
ბაბო ავალიშვილ-ხერხეულიძე

ბაბო ავალიშვილ-ხერხეულიძე
ბაბო (ბარბალე) ანდრიას ასული ავალიშვილ-ხერხეულიძე (დ. 3 აგვისტო [ძვ. სტ. 22 ივლისი], 1851, თბილისი ― გ. 6 დეკემბერი [ძვ. სტ. 23 ნოემბერი], 1900, იქვე) — ქართველი მსახიობი.
ბიოგრაფია
ტრაგიკული და დრამატული როლების პირველი შემსრულებელი თბილისის განახლებულ თეატრში (1879).1868 წელს დაამთავრა წმინდა ნინოს სასწავლებელი თბილისში. ამავე წლიდან გამოდიოდა სცენისმოყვარეთა შინაურ და საჯარო წარმოდგენებში. 1880 წლიდან დროდარდო მონაწილეობდა ქართულ პროფესიონალურ თეატრის სპექტაკლებში როგორც სცენისმოყვარე, 1881 წლიდან კი პროფესიულ მსახიობად ჩაირივხა და თითქმის სიცოცხლის ბოლომდე იქ მოღვაწეობდა.
ავალიშვილ-ხერხეულიძის შემოქმედება გამოირჩეოდა მხატვრული სისადავით. მთავარი როლები: მართა (გიორგი ერისთავის „ყვარყვარე ათაბაგი“), ქეთევანი (დავით ერისთავის „სამშობლო“), მარინე (ვალერიან გუნიას „და-ძმა“), მარგარიტა (დიუმას „მარგარიტა გოტიე“), ოფელია (უილიამ შექსპირის „ჰამლეტი“), ამალია (ფრიდრიხ შილერის „ყაჩაღები“) და სხვა. იყო ლადო მესხიშვილის, კონსტანტინე ყიფიანის, კოტე მესხის, ვასო აბაშიძის, მაკო საფაროვა-აბაშიძის, ნატო გაბუნიას ღირსეული პარტნიორი.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 3 აგვისტო
დაბადებული 1851
გარდაცვლილი 6 დეკემბერი
გარდაცვლილი 1900
ქართველი მსახიობები
სარიგიუნეი

სარიგიუნეი — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
ხურჯინი

ხურჯინი ან ხურჯუნი — აღმოსავლური ტრადიციული ჩანთა, რომელიც იკერება ხალიჩის ქსოვის ტექნოლოგიით ნაირფეროვანი შალის ძაფებისგან და მორთულია ზარებით. შედგება ორი ნაწილისგან (ჩანთებისგან). ხურჯინი შესაძლებელია იყოს სხვადასხვა ზომის. ძირითადად იგი გამოიყენება სოფლის მეურნეობის პროდუქციის გადასატანად. აზერბაიჯანში ხურჯინს განსხვავებული ტექნოლოგიით ამზადებდნენ. ხურჯინს უძველესი დროიდან იყენებდნენ აღმოსავლეთში (ასევე კავკასიაშიც).
სქოლიო
ჩანთა
First Live Recordings

First Live Recordings — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის ალბომების სერია, გამოცემული Pickwick Records-ის მიერ 1979 წელს. ადრიენ ფარბერი, რომელიც ჰამბურგის Star Club-ის ტექნიკური მენეჯერი იყო, The Dominoes-ის ლიდერ კინგ საიზ ტეილორის მითითებით, იწერდა კლუბში ჩატარებულ კონცერტებს Grundig-ის შინაურ მაგნიტოფონზე, 1962 წლის დეკემბერში. სავარაუდოდ, ჩაიწერა 25, 28 ან 29 და 30 დეკემბრის გამოსვლები. მიუხედავად იმისა, რომ ჯგუფს არ მოსწონდა ჩანაწერის ხარისხი, Lingasong Records-მა დაახლოებით 100.000 აშშ დოლარი ხახარკა მის 16 ფირიან ფორმატში გადაყვანაში. გარდა ყველაფრისა, ამ გამოსვლებში რინგო სტარიც მონაწილეობდა. იგივე ჩანაწერი მანამდე გამოვიდა Live! at the Star-Club in Hamburg, Germany; 1962-ის სახით, ლეიბლზე Lingasong Records. Pickwick-ის ვერსია ოდნავ შეცვლილია, მასზე გამოკვეთილია ვოკალური ნაწილები.
"Be-Bop-A-Lula"-ში და "Halleluja, I Love Her So"-ში წამყვან ვოკალს ასრულებს კლუბის ოფიციანტი, ჰორსტ ფაშერი. "Hully Gully"-ში (რომელიც Lingasong-ის გამოცემაში არ არის) The Beatles საერთოდ არ უკრავს - ეს არის კლიფ ბენეტის და The Reber Rousers-ის იმავე კლუბში იმავე საღამოს გამოსვლის ჩანაწერი.
სიმღერების სია
ნაწილი 1
Where Have You Been All My Life (სინთია უაილი/ბარი მენი) – 1:55
A Taste of Honey (ბობი სკოტი/რიკ მარლოუ) – 1:40
Your Feet's Too Big (ადა ბენსონი/ფრედ ფიშერი) – 2:20
Mr. Moonlight (რ. ჯონსონი) – 2:05
Besame Mucho (ტ. ველასკესი) – 2:35
I'm Gonna Sit Right Down and Cry (Over You) (ჯ. თომასი/ჰ. ბიგზი) – 2:40
Be-Bop-A-Lula (ჯ. ვინსენტი/ტ. დეივისი) – 2:28
Hallelujah I Love Her So (რეი ჩარლზი) – 2:08
'Till There Was You (მერედით უილსონი) – 1:59
Sweet Little Sixteen (ჩაკ ბერი) – 2:44
Little Queenie (ჩაკ ბერი) – 3:53
Kansas City/Hey Hey Hey Hey (ჯ. ლიბერი/მ. სტოლერი/რ. პენიმენი) – 2:09
Hully Gully (ფ. სმითი/კ. გოლდსმითი) – 1:39
ნაწილი 2
Ain't Nothing Shakin' (ფონტენი, კოლაკრაი, ლამპერტი, გლაკი) – 1:14
Everybody's Trying to Be My Baby (კარლ პერკინსი) – 2:23
Matchbox (კარლ პერკინსი) – 2:33
Talking 'Bout You (რეი ჩარლზი) – 1:47
Long Tall Sally (ე. ჯონსონი/რ. პენიმენი) – 1:45
Roll Over Beethoven (ჩაკ ბერი) – 2:12
Hippy Hippy Shake (ჩან რომეო) – 1:40
Falling in Love Again (ს. ლერნერი/ფ. ჰოლანდერი) – 1:59
Lend Me Your Comb (ტუომი/უაიზი/უაისმანი) – 1:44
Sheila (ტომი როუ) – 1:55
Red Sails in the Sunset (ჯიმი კენედი და ჰოლ უილიამსი) – 2:00
To Know Her Is to Love Her (ფილ სპექტორი) – 3:01
Shimmy Shake (ჯო საუზი და ბილი ლენდი) – 2:16
I Remember You (ჯონი მერსერი და ვიქტორ შერცინგერი) – 1:55
სქოლიო
The Beatles-ის კომპილაციური ალბომები
The Beatles-ის საკონცერტო ალბომები
1979 წლის საკონცერტო ალბომები
1979 წლის კომპილაციური ალბომები
Pickwick Records-ის კომპილაციური ალბომები
Pickwick Records-ის საკონცერტო ალბომები
ქოსალარი (ყაზახი)

ქოსალარი (ყაზახი)
ქოსალარი — სოფელი აზერბაიჯანში, ყაზახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა 3869 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ყაზახის რაიონის სოფლები
სერგი (ჩეკურიშვილი)

სერგი (ჩეკურიშვილი)
მიტროპოლიტი სერგი (ერისკაცობაში — ზურაბ ნიკოლოზის ძე ჩეკურიშვილი; დ. 13 აპრილი, 1959, რუსთავი — გ. 19 სექტემბერი, 2021) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავარი, ნეკრესის ეპარქიის მიტროპოლიტი; ანგელოზის დღე — (წმიდა სერგი რადონეჟელის ხსენება); კათედრა ნეკრესში, ყვარელში და ლაგოდეხში, რეზიდენცია ყვარელში და ლაგოდეხში.
ბიოგრაფია
მიტროპოლიტი სერგი, ერისკაცობაში ზურაბ ნიკოლოზის ძე ჩეკურიშვილი, დაიბადა 1959 წლის 13 აპრილს ქ. რუსთავში. 1975 წელს დაამთავრა რუსთავის N6 საშუალო სკოლა. იყო საქართველოს ჭაბუკთა ნაკრების წევრი. 1979-1981 წლებში იმყოფებოდა საბჭოთა არმიის რიგებში. 1981 წლიდან ზურაბ ჩეკურიშვილი სწავლობდა ხარკოვის პედაგოგიურ ინსტიტუტში. ინსტიტუტში სწავლის პერიოდში იგი სერიოზულად დაინტერესდა მართლმადიდებლური სარწმუნოებით. 1985 წელს უწმიდესისა და უნეტარესის, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით ზურაბ ჩეკურიშვილმა სწავლა განაგრძო მოსკოვის სასულიერო სემინარიაში, 1986 წლიდან იგი მორჩილად გადავიდა მოსკოვის წმიდა სამების სერგის ლავრაში. 1987 წლის 13 აპრილს მორჩილი ზურაბი აღკვეცეს ბერად და წმიდა სერგი რადონეჟელის საპატივცემულოდ უწოდეს სახელი სერგი. სულ მალე იგი ჯერ ბერდიაკვნად, ხოლო 1988 წელს მღვდელ-მონაზვნად აკურთხეს. უწმიდესისა და უნეტარესის, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით დაინიშნა საფარის მონასტრის წინამძღვრად. მღვდელმონაზონმა სერგიმ საფარის მონასტერში ბევრი იღვაწა რწმენისა და ცოდნის აღორძინებისათვის. უწმიდესისა და უნეტარესის ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით იგი აყვანილ იქნა არქიმანდრიტის ხარისხში (1991 წ.), ხოლო 1992 წლის 21 დეკემბერს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმიდა სინოდმა არქიმანდრიტი სერგი ახალციხისა და სამცხე-ჯავახეთის ეპისკოპოსად გამოირჩია. 25 დეკემბერს, კვირას სვეტიცხოვლის საპატრიარქო ტაძარში მოხდა მისი ეპისკოპოსად ხელდასხმა. 1992 წელს მეუფე სერგი დაინიშნა წმიდა გრიგოლ ხანძთელის სახელობის ახალციხის სემინარიის რექტორად. 1995-2002 წლებში იყო საქართველოს საპატრიარქოს სატელევიზიო გადაცემათა შემოქმედებითი ჯგუფის ხელმძღვანელი. 1996 წელს საქართველოს მართლმადიდებელ სამოციქულო ეკლესიაში ერთგული სამსახურისათვის იგი აღყვანილ იქნა მთავარეპისკოპოსის ხარისხში. 1997 წლის 14 ნოემბრიდან მთავარეპისკოპოსი სერგი გადაყვანილ იქნა ნეკრესის ეპარქიის მმართველად. ნეკრესის ეპარქია ერთ-ერთი უძველესია საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიაში. 1995 წელს აღდგა ნეკრესის ეპარქია, რომელსაც 2002 წლის 17 ოქტომბრის წმიდა სინოდის განჩინებით ეწოდა ნეკრესისა და ჰერეთის ეპარქია. მეუფე სერგი 17 ნოემბერს ჩავიდა ეპარქიაში. ამ დროს ეპარქიაში მოქმედი იყო რამდენიმე ეკლესია და სამლოცველო სახლი.
2000 წლის 28 ნოემბერს საქართველოს მართლმადიდებელ სამოციქულო ეკლესიაში ერთგული სამსახურისათვის მეუფე სერგის მიებოძა მიტროპოლიტობა, ხოლო 2007 წლის 25 დეკემბერს იგი დაჯილდოვდა წმიდა გიორგის პირველი ხარისხის ორდენით.
გარდაიცვალა 2021 წლის 19 სექტემბერს კორონავირუსით გამოწვეული ინფექციის შედეგად.
იხილეთ აგრეთვე
საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდი
რესურსები ინტერნეტში
patriarchate.ge // მაღალყოვლადუსამღვდელოესი სერგი
სქოლიო
დაბადებული 13 აპრილი
დაბადებული 1959
გარდაცვლილი 19 სექტემბერი
გარდაცვლილი 2021
ქართველი ეპისკოპოსები
COVID-19-ის პანდემიით გარდაცვლილები საქართველოში
მიღიდარა

მიღიდარა — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ლაჩინის რაიონის სოფლები
გუნიაყალას წარწერა

გუნიაყალას წარწერა — ხელის გამოსახულებიანი სტელა (ჴელი), სამეფო მიწათმფლობელობის დამადასტურებელი იურიდიული დოკუმენტი. აღმოჩენილია ისტორიულ თრიალეთში (სოფელი გუნიაყალა, ახლანდ. სამება, წალკის მუნიციპალიტეტი) 1936 წელს ეთნოგრაფიული ექსპედიციის მიერ (ხელმძღვანელი — გიორგი ჩიტაია). დაცულია თბილისში, სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმში.
ექსპონატი წარმოადგენს მოვარდისფრო ქვის ოთხკუთხად გათლილ სტელას ზომით 133 სმ × 80 სმ × 20 სმ. მის ზედაპირზე, შუა ნაწილში, გამოსახულია დაბალი რელიეფით შესრულებული გაშლილი ხელი (მეფის ძალაუფლების მატერიალური ნიშანი) და სამეფო ნიშანი. ორივე დეტალი ჩასმულია თაღოვან ლილვისებურ ჩარჩოში. მის მარცხნივ და მარჯვნივ ამოკვეთილია 10-სტრიქონიანი ასომთავრული წარწერა:
სტრიქონები გადადის ჩარჩოს ერთი გვერდიდან მეორეზე. წარწერას, ხელისა და სამეფო ნიშნის გამოსახულებას, თავის მხრივ, შემოუყვება შეწყვილებული ლილვის ჩარჩო. წარწერის ფართობი: მარცხენა მხარეზე — 43,5 სმ × 11,5 სმ; მარჯვენა მხარეზე — 40 სმ × 9,6 სმ; გრაფემების სიმაღლე — 2,5–3 სმ; განკვეთილობის ნიშნები არ ახლავს. ქარაგმის ნიშნად ნახმარია კლაკნილი, კიდურწერტილოვანი განივი ხაზი. დამწერლობა კიდურწერტილოვანია, თარიღდება შინაარსისა და პალეოგრაფიული ნიშნების მიხედვით. წარწერაში მოხსენიებული არიან თამარ მეფე და მისი ძე გიორგი IV (ლაშა-გიორგი). ამ უკანასკნელის მეფედ იხსენიება მიუთითებს, რომ წარწერა შესრულებულია თამარისა და გიორგის თანამოსაყდრეობის პერიოდში. თამარისა და გიორგის შემდეგ იერარქიული თანმიმდევრობით დასახელებული არიან სამეფოს უმაღლესი მოხელეები: 1. ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესი (სახელის გარეშე); 2. ამირსპასალარი ზაქარია მხარგრძელი; 3. მანდატურთუხუცესი შალვა ახალციხელი; 4. მეჭურჭლეთუხუცესი ოვსიყმა; 5. მსახურთუხუცესი ვაჩე. ბოლოს, წარწერაში მოხსენიებული არიან ძეგლის დადგმის მოთავე ჯალაბა და ოსტატი სანობას ძე ინა.
ლიტერატურა
ბარდაველიძე ვ., ჩიტაია გ., ქართული ხალხური ორნამენტი, I. ხევსურული, თბ., 1939;
ბაქრაძე ა., XIII საუკუნის წარწერა გუნია-ყალადან, «ს. ჯანაშიას სახ. საქართველოს სახელმწ. მუზეუმის მოამბე», 1953, ტ.17;
მუსხელიშვილი ლ., თორელთა გენეალოგიის გარკვევის ცდა ჰამამლუს XII საუკუნის წარწერებთან დაკავშირებით, იქვე, 1940, ტ. 10;
ოთხმეზური გ., XII–XIII სს-ის მიჯნის ქართული ლაპიდარული წარწერები როგორც საისტორიო წყარო, თბ., 1981;
საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის ქართული ეპიგრაფიკული ძეგლების კატალოგი, შედგ. ა. ბაქრაძისა და ს. ბოლქვაძის მიერ, თბ., 1953;
ცისკარიშვილი ვ., ჯავახეთის ეპიგრაფიკა, თბ., 1959;
Меликсет-Бек Л., Рельефы руки на памятниках материальной культуры феодальной Грузии, «მასალები საქართველოს ეთნოგრაფიისათვის», 1957, ტ. 9;
ქართული წარწერები
ფლეში (კომიქსები)

ფლეში (კომიქსები)
ფლეში — DC კომიქსების მსოფლიოში არსებული რამდენიმე გამოგონილი სუპერგმირის სახელი. შემქმნელები არიან სცენარისტი გარდნერ ფოქსი და მხატვარი ჰარი ლამპერტი, პირველი ფლეშის დებიუტი შედგა კომიქსში Flash Comics #1 (იანვარი 1940).
ყველა ფლეშს გააჩნია „სუპერსიჩქარე“, რომელიც მათ საშუალებას აძლევთ ირბინონ და იმოძრაონ დიდი სისწრაფით, ზეადამიანური რეფლექსების გამოყენებით. ყველა პერსონაჟმა რომელსაც გააჩნია „სუპერ-სისწრაფე“ აქვს აღებული მეტსახელი ფლეში: ჯეი გარიკი (1940), ბარი ალენი (1956-1985, 2008), უოლი ვესტი (1986–2006, 2007), და ბარტ ალენი (2006-2007).
ძალები და შესაძლებლობები
ყველა ფლეშს შეუძლია იმოძრაოს, იფიქროს, რეაგირება მოახდინოს ზეადამიანური სისწრაფით, შეუძლიათ ისეთი სწრაფი ვიბრირება, რომ გავიდნენ კედლებში, იმოგზაურონ დროში.
გამოგონილი ბიოგრაფიები
ფლეშის სახელის მატარებელი პერსონაჟების უმეტესობა ან მომავლიდან არის ან რომელიმე პარალელური სამყაროდან. მათგან ყველაზე ცნობილები არიან გარიკი, ალენი და ვესტი.
ჯეისონ გარიკი
ჯეისონ პიტერ „ჯეი“ გარიკი 1940 წლის იანვარში იყო კოლეჯის სტუდენტი, რომელმაც ლაბორატორიაში შემთხვევით შეისუნთქა მძიმე წყალი. შედეგად მან აღმოაჩინა რომ ჰქონდა ზეადამიანური რეფლექსები. კოლეჯის საფეხბურთო გუნდში მცირე კარიერის შემდეგ მან ჩაიცვა მეხის გამოსახულებიანი წითელი მაისური, მეტალის ფრთებიანი ჩაფხუტი და დაიწყო ბოროტებასთან ბრძოლა როგორც ფლეშმა. პირველად ის შეებრძოლა „უმწიკლო ოთხეულს“. ჯეისონი თავის ვინაობას დიდი ხნის მანძილზე მალავდა, თანაც უნიღბოდ, მისი სხეულის მუდმივი ვიბრირების გამო მისთვის გადაღებული ნებისმიერი ფოტო ბუნდოვანი იქნებოდა.
ბარი ალენი
ბართლომეო ჰენრი „ბარი“ ალენი იყო პოლიციის ასისტენტი, რომელმაც კარიერა დაიწყო ძალიან ნელა, აუჩქარებლად, და ჩვეულებრივზე გვიან, რამაც ის თავის შეყვარებულ ირის ვესტს დააშორა. ერთ ღამეს როდესაც მან სამსახურის მიტოვება გადაწყვიტა, დაეცა ქიმიკატებით სავსე მეხი. ალენმა მალე აღმოაჩინა რომ შეეძლო სწრაფად სირბილი და ჰქონდა შესაბამისი რეფლექსები. მან ჩაიცვა წითელი მჭიდრო სპორტული, ელვის გამოსახულებით გაფორმებული, კოსტიუმი. შეირქვა მეტსახელი ფლეში (ბავშვობაში მისი საყვარელი კომიქსების გმირის ჯეი გარიკის მსგავსად.) და გახდა ქალაქ ცენტრალ სითის მთავარი კრიმინალთან მებრძოლი. თავის სამოქალაქო ვინაობას ის მალავს კოსტიუმში რომელიც რომელიც მის ბეჭედშია შეკუმშული. ბეჭედი სპეციალური გაზის დახმარებით კუმშავს ქსოვილის ბოჩკოებს ძალიან პატარა ზომაში.
უოლი ვესტი
უოლას რულოლფ ვესტი არის ბარი ალენის ცოლის ირის ვესტის ძმისშვილი. მისი დებიუტი შედგა კომიქსში „The Flash“ (vol. 1) #110 (1959წ.). როდესაც ვესტი დაახლოებით ათი წლის იყო, ის თავის ბიძას ესტუმრა პოლიციის ლაბორატორიაში. იქ მოულოდნელად უოლის გადაესხა ელეკტრულად დამუშავებული ქიმიკალები, ამან საშუალება მისცა ფლეშის ძალები თავის თავზე გამოეცადა. ბიძამისის ძალების მქონე ბიჭმა მიიღო ბიძის მსგავსი ბეჭედი, კოსტიუმი და გახდა დამნაშავეობასთან მებრძოლი ფლეშ ბიჭი. ხოლო ბიძამისის სიკვდილის შემდეგ გახდა დედამიწაზე ყველაზე სწრაფი ადამიანი. უსასრულო კრიზისის დასასრულს, უოლიმ, მისმა მეუღლე ლინდამ და მათმა ორეულებმა დედამიწა დატოვეს და გადავიდნენ უცნობ განზომილებაში.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
სქოლიო
DC Comics-ის სუპერგმირები
კომიქსების პერსონაჟები
გამოგონილი პერსონაჟები
ფლეში (კომიქსი)
ლადრილიარი

ლადრილიარი — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის ლას-ურდესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 53 კმ². მოსახლეობა — 192 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
კასერესის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ლადრილიარის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
კასერესის მუნიციპალიტეტები
სან-ანტონიო-დე-კაჩის რაიონი

სან-ანტონიო-დე-კაჩის რაიონი — რაიონი პერუში, აპურიმაკის რეგიონის ანდაუაილასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3250 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 186 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 17.82 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 178.78 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
აპურიმაკის რეგიონის რაიონები
ანდაუაილასის პროვინციის რაიონები
კრასნოჰრადის რაიონი

კრასნოჰრადის რაიონი — რაიონი უკრაინაში, ხარკივის ოლქში. მისი ფართობია 985 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 45 418 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 46 კაცს კმ²-ზე. კრასნოჰრადის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კრასნოჰრადი.
იხილეთ აგრეთვე
უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
უკრაინის რაიონები
სქოლიო
ხარკივის ოლქის რაიონები
ჩარგაფის კანონები

ჩარგაფის კანონები — სისტემა ემპირიულად აღმოჩენილი კანონებისა, რომლებიც აღწერენ დნმ-ში აზოტოვანი ფუძეების განსხვავებულ ტიპებს შორის არსებულ რაოდენობრივ შესაბამისობებს. კანონები ჩამოყალიბდა 1949—1951 წლებში ბიოქიმიკოს ერვინ ჩარგაფის ჯგუფის ნამუშევრების შედეგად.
ჩარგაფის ჯგუფის ნამუშევრებამდე ბატონობდა ეგრეთ წოდებული „ტეტრანუკლეოტიდური“ თეორია, რომლის თანახმადაც დნმ შედგება ოთხი სხვადასხვა აზოტოვანი ფუძის (ადენინი, თიმინი, გუანინი და ციტოზინი) განმეორებადი ბლოკებისგან. ჩარგაფმა და მისმა მეწყვილეებმა ქაღალდის ქრომატოგრაფიის მეშვეობით მოახერხეს დნმ-ის ნუკლეოტიდების დაშორება და სხვადასხვა ტიპის ნუკლეოტიდების ზუსტი რაოდენობრივი შესაბამისობის დადგენა. ჩარგაფის მიერ გამოვლენილი შესაბამისობები ადენინის (A), თიმინის (T), გუანინისა (G) და ციტოზინისთვის (C) შემდეგნაირი აღმოჩნდა:
ადენინის რაოდენობა ტოლია თიმინის რაოდენობისა, ხოლო გუანინის რაოდენობა — ციტოზინისა: A=T, G=C.
პურინების რაოდენობა ტოლია პირიმიდინების რაოდენობისა: A+G=T+C.
6 მდგომარეობაში ამინოჯგუფის მქონე ფუძეების რაოდენობა ტოლია 6 მდგომარეობაში კეტოჯგუფის მქონე ფუძეების რაოდენობისა: A+C=G+T.
ამასთან ერთად, შესაბამისობა (A+T):(G+C) სხვადასხვაგვარი შეიძლება იყოს სხვადასხვა სახეობის დნმ-ისთვის. ერთში შესაძლოა დომინირებდეს წყვილი AT, სხვებში — GC.
ჩარგაფის კანონებმა, რენტგენოსტრუქტურული ანალიზის მონაცემებთან ერთად, გადამწყვეტი როლი ითამაშეს დნმ-ის სტრუქტურის გაშიფვრაში, რაც მოახერხეს ჯეიმზ უოტსონმა და ფრენსის კრიკმა.
ლიტერატურა
Ванюшин Б. Ф. Глава 23. Молекулярная биология // История биологии с начала XX века до наших дней. М.: Наука. 1975. с. 454
Chargaff, E., R. Lipshitz, C. Green and M. E. Hodes The composition of the deoxyribonucleic acid of salmon sperm Journal of Biological Chemistry (1951) Vol. 192. p. 223-230.
რესურსები ინტერნეტში
ერვინ ჩარგაფი (უკრაინული ბიოლოგიური პორტალი)
დნმ
ხელთუბნის წმინდა გიორგის ეკლესია

ხელთუბნის წმინდა გიორგის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხელთუბნის განაპირას, სამხრეთით. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.
ეკლესია დარბაზულია (5,8 X 4,2 მ), ნაგებია რიყის ქვით, კუთხეები, კარი და სარკმლები ამოყვანილია ნატეხი ქვით. შესასვლელი სამხრეთითაა. აღმოსავლეთით, სამხრეთით და დასავლეთით თაღოვანი სარკმლები აქვს. ნახევარწრიული აფსიდის სარკმლის ორივე მხარეს თითო ოთკუთხა ნიშია. კამაროვანი გადახურვა ემყარება დასავლეთის კედლის პილასტერებზე დადგმულ თაღს და აფსიდის მარტივპროფილიან იმპოსტებზე დაყრდნობილ სატრიუმფო თაღს. ნაგებობა გადახურულია კრამიტით.
ლიტერატურა
საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
ბენღაზის რაიონი

ბენღაზის რაიონი — ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეული ლიბიის 22 პირველი დონის ადმინისტრაციული დანაყოფიდან. დედაქალაქია ბენღაზი. მოსახლეობა 683 849 ადამიანი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, კირენაიკის რეგიონში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე.
იხილეთ აგრეთვე
ლიბიის რაიონები
სქოლიო
ლიბიის რაიონები
ქვემო სარაბუკის ნაგებობის ნაშთი

ქვემო სარაბუკის ნაგებობის ნაშთი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, მდებარეობს გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო სარაბუკში. აგებულია შუა საუკუნეებში.
სოფელში შემაღლებულ ბორცვზე შემორჩენილია ძველი ნაგებობის საძირკველი. ადგილობრივი მოსახლეობის გადმოცემით აქ ეკლესია იყო. მიმოფანტული ქვა მეტწილად ფლეთილია. გეგმა არ იკითხება.
დათარიღება შეუძლებელია.
ლიტერატურა
შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ., 194
გორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
Dobu Island

Dobu Island is an island, part of D'Entrecasteaux Islands in Papua New Guinea. It is located south of Fergusson Island and north of Normanby Island. It is currently administered by Dobu Rural LLG.
The people of Dobu were the subject of a seminal anthropological study by Reo Fortune. He described the Dobuan character as "paranoid", obsessed with black magic, and as having extremely unusual attitudes toward sex and violence.
Fortune's account was reiterated by Ruth Benedict in her popular work Patterns of Culture. However, many later anthropologists expressed skepticism.
Fortune's analysis was significantly challenged by Susanne Kuehling in her 2005 title Dobu: Ethics of Exchange on a Massim Island, Papua New Guinea. In particular, Kuehling's interest lies at the intersection of ethics and personal conduct.
References
Sources
Benedict, Ruth (1934). Patterns of Culture. New York: Houghton Mifflin.
Fortune, Reo (1932, repr. 1963). Sorcerers of Dobu: the social anthropology of the Dobu Islanders of the Western Pacific. London: Routledge and Kegan Paul.
Kuehling, Susanne (2005). Dobu: Ethics of Exchange on a Massim Island, Papua New Guinea. Honolulu: University of Hawaii Press.
External links
George Brown, Melanesians and Polynesians, their life-histories described and compared, Published 1910 by Macmillan and co. Ltd., London - Open Library
D'Entrecasteaux Islands
Islands of Milne Bay Province