PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ივანე კრილოვი

ივანე კრილოვი
ივანე ანდრიას ძე კრილოვი (დ. 13 თებერვალი [ ძვ. სტ. 2 თებერვალი], 1769 (სხვა მონაცემებით — 1768), მოსკოვი — გ. 21 ნოემბერი[ ძვ. სტ. 9 ნოემბერი], 1844, პეტერბურგი) — რუსი იგავთმწერალი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ღარიბი ოფიცრის ოჯახში. 1782-იდან პეტერბურგში დასახლდა, მუშაობდა წვრილ მოხელედ. მისი პირველი ნაწარმოები - კომიკური ოპერა "მარჩიელი ქალი" (1782), მომდევნო რამდენიმე ტრაგედია და კომედია გამოირჩეოდა მამხილებელი პათოსით. 1789-იდან სცემდა სატირულ ჟურნალს "პოჩტა დუხოვ", რომელიც მთავრობამ აკრძალა. იგივე ბედი ეწია 1792 დაარსებულ ჟურნალ "ზრიტელს". კრილოვი იძულებული გახდა პეტერბურგიდან წასულიყო.
პირველი იგავ-არაკები კრილოვმა 1806 მოსკოვში გამოაქვეყნა. ამავე წელს დაბრუნდა პეტერბურგში. 1807 შექმნა სატირული კომედიები "გაკვეთილი ქალიშვილებს" და "მოდების დუქანი". 1809 გამოვიდა კრილოვის იგავ-არაკების კრებული; სულ 9 კრებული - 200-მდე იგავი გამოსცა. კრილოვის იგავები რეალისტური, ჭეშმარიტად ხალხური შემოქმედების ნიმუშებია, რომლებშიც იშვიათი მხატვრული ძალით, ღრმა ფსიქოლოგიური სიმართლითა და სისადავით აისახა რუსი ხალხის ყოფა და ხასიათი, მისი შეხედულებები და მისწრაფებანი. კრილოვი ქადაგებდა ჰუმანურ იდეებს, ზნეობრივ სისპეტაკეს; დასცინოდა მლიქვნელობას, სიცრუეს, უმადურობასა და სხვ. მანკიერებებს ("გუგული და მამალი", "ბუზი და მგზავრი", "ღორი მუხის ქვეშ"). დიდად აფასებდა შრომის როლს საზოგადოების განვითარებაში, ებრძოდა უსაქმურობასა და პარაზიტიზმს ("ჭრიჭინა და ჭიანჭველა", "ფუტკარი და ბუზი", "ობობა და ფუტკარი"); ქებათა ქებას ასხამდა მომავლის საკეთილდღეოდ გამიზნულ უანგარო შრომას ("მოხუცი და სამი ახალგაზრდა"). სოციალურ-პოლიტიკური საკითხებისადმი მიძღვნილ იგავ-არაკებში კრილოვი ამხელებდა უქნარა თავად-აზნაურებს უპირისპირებდა მათ მშრომელი გლეხობას ("ფოთლები და ფესვები", "ბატები"), ააშკარავებდა მეფის მოხელეთა თვითნებობასა და ანგარებას ("ნადირთა ჭირი", "კვარტეტი", "გლეხი და ცხვარი"). კრილოვის უღრმესი პატრიოტიზმი გამოვლინდა 1812 სამამულო ომის წლებში შექმნილ იგავებში ("კატა და მზარეული", "მგელი საძაღლეში", "აღალი", "ყვავი და ქათამი").
კრილოვი დიდად პოპულარული იყო არა მარტო რუსეთში, არამედ სხვა ქვეყნებში, მათ შორის საქართველოშიც. 1832-1833 გ. ორბელიანმა თარგმნა კრილოვის 3 იგავი. 1852-იდან მისი იგავების თარგმანები გვხვდება ჟურნალ "ცისკარში". ცალკე წიგნად პირველად 1876 გამოიცა (მთარგმნელი მ. ბებუთაშვილი), მეორედ - 1878 (მთარგმნელი რევაზ ერისთავი). 1862-1906 აკაკი წერეთელმა ბრწყინვალედ თარგმნა და გადმოაკეთა კრილოვის 152 იგავი, რომლებიც მრავალჯერ გამოქვეყნდა ცალკე წიგნად. კრილოვს თარგმნიდნენ იოსებ გრიშაშვილი, კონსტანტინე ჭიჭინაძე, ალექსანდრე აბაშელი, გრიგოლ ცეცხლაძე, დავით გაჩეჩილაძე, ვ. გორგაძე და სხვები.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
http://lib.ge/each_author.php?1228
სქოლიო
რუსი მწერლები
დაბადებული 1769
გარდაცვლილი 1844
Lamborghini Estoque

Lamborghini Estoque
The Lamborghini Estoque is a one-off concept car built by Italian automobile manufacturer Lamborghini. Unlike Lamborghini models as of 2008, which were mid-engine, two-seater sports cars, the Estoque is a four-door sedan.
Introduction
The Estoque was introduced at the 2008 Paris Motor Show. The Estoque is the first front-engine vehicle to be introduced by Lamborghini since the LM002 utility vehicle. It was described as a "concept for a $230,000 four-door sedan". It had a 5.2 litre V10 engine shared with the Gallardo, although there had been speculation that this would be replaced by a V12, V8, or possibly even a hybrid or a turbo-diesel engine, as suggested by the then Lamborghini Brand Director, Manfred Fitzgerald.
Nomenclature
As with majority of the Lamborghini models, the Estoque derives its name from the sport and tradition of bullfighting: An estoque is a type of sword traditionally used by matadors.
Speculation regarding production
It was reported on 22 March 2009 that production plans for the Lamborghini Estoque were cancelled. Lamborghini executives responded to this by stating that the Estoque had not reached the production planning stage and that the decision whether to produce the Estoque or not has been delayed due to sales and marketing considerations. Stephan Winkelmann, the Lamborghini chairman, has since indicated that a four-door Lamborghini is likely, stating that response to the Estoque showed opportunities for Lamborghini outside the sports car market. The release of the Lamborghini Urus in 2018 indicates that the 4-door market is one in which Lamborghini is interested in competing. However, Winkelmann also stated that Lamborghini does not have any plans to manufacture the Estoque and that it was only a concept vehicle.
References
External links
Photo gallery of the Estoque - hosted by Autoblog
conceptcarz.com
Estoque
2000s cars
Full-size vehicles
Sports sedans
All-wheel-drive vehicles
მუედინ სურმანიძე

მუედინ სურმანიძე
მუედინ (მოედინ) ფერხატის ძე სურმანიძე (დ. 1875, სოფ. ქედა, — გ. 3 ოქტომბერი, 1937, თბილისი) — ქართველი საბჭოთა სახელმწიფო მოხელე, საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი.
1925-1926 წლებში იყო აჭარის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის მიწათმოქმედების სახალხო კომისარი, 1925-1930 წლებში — აჭარის ასსრ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის თავმჯდომარე, 1931-1932 წლებში — აჭარის ასსრ სოციალური უზრუნველყოფის სახალხო კომისარი. 1937 წლის ივნისში დააპატიმრეს კონტრრევოლუციური ორგანიზაციის წევრობის ბრალდებით და იმავე წლის ოქტომბერში დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1958 წელს.
ლიტერატურა
აჭარის მიწათმოქმედების სახალხო კომისრები სოფლის მეურნეობის მინისტრები // აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ისტორია / თენგიზ ცივაძე, ვაჟა იაკობიძე, ლევან ბოლქვაძე. - ბათუმი, 2013. - ISBN 978-9941-0-6720-4. - გვ. 90.
რესურსები ინტერნეტში
სურმანიძე მუედინ ფერხატის ძე. სტალინური სიები საქართველოდან [ელექტრონული მონაცემთა ბაზა].
საბჭოთა რეპრესიები: „აჭარის საქმე“. „ნეტგაზეთი“. 22 ივნისი, 2011.
დაბადებული 1875
გარდაცვლილი 3 ოქტომბერი
გარდაცვლილი 1937
ქედის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ოლშანის გუბე (კუნრატიცე)

ოლშანის გუბე (კუნრატიცე)
ოლშანის გუბე — გამდინარე გუბე პრაღაში, მდინარე კუნრატიცის მარცხენა შენაკადზე, კუნრატიცის დასახლების განაპირას, ტბა შებერაკის მახლობლად. გუბის ჩრდილოეთი და აღმოსავლეთი ნაპირები შებეროვის საზღვრებია. გუბის ფართობია 4,4 ჰა, მოცულობა დაახლოებით 69 000-76 000 მ³. გამოიყენება თევზსაშენად, უფრო ნაკლებად საცურაოდ. არის ნუდისტური პლაჟი.
რესურსები ინტერნეტში
პრაღა
Dolichoderus coquandi

Dolichoderus coquandi is an extinct species of ant in the genus Dolichoderus. Described by Théobald in 1937, the fossils were discovered in France.
References
†
Oligocene insects
Prehistoric insects of Europe
Fossil taxa described in 1937
Fossil ant taxa
Fossils of France
01
Zemo Khevi

Zemo Khevi is a village at an altitude of 100 meters ASL, at the southern slope of Gagra Range in the Gagra District of Abkhazia, Georgia. Distance to Gagra is 15 km.
See also
Gagra District
Notes
Literature
Georgian Soviet Encyclopedia, V. 4, p. 512, Tb., 1979.
References
Populated places in Gagra District
სტრატეგიული ვიდეო თამაში

სტრატეგიული ვიდეო თამაში — კომპიუტერული თამაშის ნაირსახეობა. მასში გამარჯვების მოსაპოვებლად საჭიროა სტრატეგიული და ტაქტიკური ცოდნის გამჟღავნება. იგი ასევე ხშირად ითვალისწინებს ლოგიკური აზროვნების გამომჟღავნებასაც.
რესურსები ინტერნეტში
ვიდეო თამაშის ჟანრები
სტრატეგიული ვიდეო თამაშები
კომპიუტერული თამაშების ჟანრები
da:Strategispil
nl:Strategiespel
nn:Strategispel
Lake Sfânta Ana

Lake Sfânta Ana is the only crater lake in Romania located in the volcanic crater of the Ciomad volcano of the Eastern Carpathians, near Tușnad in the Natural Reserve of Mohoș, Harghita County, Romania.
Palynology studies concluded that the history of Lake Saint Anne began about 9,800-8,800 years ago, at the stage of peat bog and shallow lake.
The depth of Saint Anne Lake is constantly decreasing. In 1867 it was 12 m, but now it is less than 7 m. In 2005, the maximum depth of the lake was 6.4 m and the sediment thickness was about 4 m. The lake is supplied exclusively from precipitation, therefore the degree of mineralization of the water is very low. The water purity approaches of that of distilled water, with only 0.0029 ml mineral
In winter, the lake is covered with a layer of ice of up to 1 m. The lake is part of the Mohos Nature Reserve.
Near the lake there is a Roman Catholic chapel dedicated to Saint Anne.
Swimming in the lake in general is prohibited since April 2018. It is available only for sporting events under special permits.
References
Sfanta Ana
Landforms of Székely Land
Sfanta Ana
Sfanta Ana
Sfanta Ana
Lasioglossum tamburinei

Lasioglossum tamburinei — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1917 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
tamburinei
მიგელ-ლეანი

მიგელ-ლეანი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 185 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტერეზინის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 253 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13.4 კმ²-ზე. ფართობი 93 515 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პიაუი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
Vorskla

Vorskla
The Vorskla is a river that runs from Belgorod Oblast in Russia southwards into northeastern Ukraine, where it joins the Dnieper. It has a length of , and a basin area of . Right tributaries of the river include the Vorsklytsia and , and left tributaries , and .
Large cities on the river are Poltava (the capital of Poltava Oblast), Okhtyrka and Kobeliaky. The river is mostly navigable between its delta and Kobeliaky.
An ancient fort, thought to be Gelonos, is on the Vorskla south of Okhtyrka. In 1399, the Battle of the Vorskla River was fought in the area. In 1709, the city of Poltava was besieged by Charles XII.
Flora and fauna
In the river there are more than 50 species of fish, most of which are carps and pikes, breams, rudds, roaches, minnows, catfish.
Fauna is represented by hares, foxes, in the woods you can meet roe deer and wild boar, a great variety of birds: wild duck, gray heron, partridge, pheasant.
Along the banks of the river there are large wooded areas, as coniferous (mostly on the left bank) and deciduous forests.
References
Rivers of Belgorod Oblast
Rivers of Poltava Oblast
Rivers of Sumy Oblast
Black Banksia Falls

Black Banksia Falls
The Black Banksia Falls is a waterfall that is located within the Kanangra-Boyd National Park in the Central Tablelands region of New South Wales, Australia.
See also
List of waterfalls of New South Wales
References
Waterfalls of New South Wales
სეკრეტარის კუნძული

სეკრეტარის კუნძული
სეკრეტარი — კუნძული ახალი ზელანდიის სამხრეთ-დასავლეთით, სამხრეთ კუნძულთან ძალიან ახლოს. არის ფიორდლანდის ეროვნული პარკის ტერიტორიის ნაწილი. მოქცეულია დაუთფულ-საუნდის ფიორდში, დასავლეთიდან ესაზღვრება ტასმანის ზღვა. ადმინისტრაციულად შედის საუთლენდის რეგიონის შემადგენლობაში.
კუნძულს იცავს ახალი ზელანდიის კონსერვაციის დეპარტამენტი.
გეოგრაფია
აქვს უხეში სამკუთხედის ფორმა. კუნძულის ზედაპირი მთიანია, მაქსიმალური სიმაღლე ზღვის დონიდან 1196 მეტრს აღწევს, რაც ყველაზე მაღალია ფიორდლანდის ეროვნული პარკის კუნძულებს შორის. კუნძული დაუსახლებელია და მოიცავს 81,4 კმ².
კუნძულზე დარეგისტრირებულია მცენარეულობათა და მათი გავრცელების სფეროს დიდი მრავალფეროვნება, რომლებიც ვარირებენ დაბლობის წიფელ-პოდოკარპიანი ტყეებიდან სუბალპურ ბუჩქებიან მდელოებამდე. ადგილობრივი ფაუნა ასევე შედარებით მდიდარია. კუნძულზე ბუდობს ახალზელანდიური ფაუნის რამდენიმე ფასეული წარმომადგენელი, მათ შორის გამოირჩევიან მსხვილტუჩა პინგვინი, ნაცრისფერი ქარიშხალა, ყავისფერი კივი, უეკა, ახალზელანდიური შავარდენი, ყვითელშუბლა მხტუნავი თუთიყუში. მიუხედავად ამისა მათთვის მნიშვნელოვან საფრთხეს წარმოადგენს ყარყუმი, რომელიც შემოიყვანეს ქვეყანაში ევროპელებმა. ამიტომ კუნძულზე მიმდინარეობს მათი მუდმივი განადგურება.
რესურსები ინტერნეტში
Department of Conservation
სქოლიო
ახალი ზელანდიის კუნძულები
Pyrgospira obeliscus

Pyrgospira obeliscus — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
მიწობის ნაეკლესიარები

მიწობის ნაეკლესიარები — ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ მიწობში შემორჩენილია რამდენიმე ნაეკლესიარი:
ნათლისმცემლის ეკლესია - მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით 200 მეტრზე, მდინარე მიწობელას მარცხენა ნაპირზე. ეკლესია ნაგები იყო ქვიშაქვის არაწესიერი წყობით. შემორჩენილია მხოლოდ აღმოსავლეთ კედლის მცირე ნაწილი. ამჟამად აქ სანთლის დასანთები მცირე ნიში დგას.
წმინდა გიორგის ეკლესია - მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთით 100 მეტრზე. ფერდობზე. ნაგებობის გეგმა არ იკითხება.
წმინდა მარინეს ეკლესია - მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთით, ფერდობზე. გეგმა არ იკითხება. ეკლესიის მხოლოდ ნანგრევებია შემორჩენილი. ნაეკლესიარზე ხეები და ბუჩქებია ამოსული. ირგვლივ რამდენიმე ქვიშაქვაა, რომელთაგან ერთ-ერთი გამოყენებულია ნიშად.
ლიტერატურა
საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კამო (ბოლშევიკი)

კამო (ბოლშევიკი)
კამო (სიმონ არშაკის ძე ტერ-პეტროსიანის პარტიული ფსევდონიმი) (დ. 27 მაისი [ ძვ. სტ. 15 მაისი], 1882, გორი — გ. 14 ივლისი, 1922, თბილისი) — პროფესიონალი რევოლუციონერი. კომპარტიის წევრი 1901 წლიდან.
ბიოგრაფია
დაიბადა ვაჭრის ოჯახში. 1901 წლიდან ავრცელებდა არალეგალურ ლიტერატურას თბილისში, ბაქოში, ბათუმში, ქუთაისში, გორსა და სხვა ქალაქებში. იყო არალეგალური სტამბების ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 1903 წლის ნოემბერში დააპატიმრეს, 1904 წლის სექტემბერში ციხიდან გაიქცა. 1905 წელს მონაწილეობდა მუშათა საბრძოლო რაზმების ჩამოყალიბებაში. 1905 წლის დეკემბერში თბილისში სამხედრო ნაწილებთან შეიარაღებული შეტაკების დროს მეთაურობდა მუშათა მებრძოლ რაზმს. დააპატიმრეს და ჩასვეს მეტეხის ციხეში, საიდანაც მოახერხა გაქცევა. 1906 წელს ჩავიდა პეტერბურგში და პირველად შეხვდა ვ. ი. ლენინს. მისი დავალებით გაემგზავრა საზღვარგარეთ რუსეთში იარაღის შემოსატანად. ფულადი სახსრებით პარტიის უზრუნველსაყოფად 1905-1907 წლებში რამდენიმეჯერ მოახდინა მეფის ხაზინის ექსპროპრიაცია. 1907 წლის ნოემბერში ბერლინში დააპატიმრეს. ციხეში ყოფნისას კამო თავს სულით ავადმყოფად ასაღებდა, მაგრამ 1909 წლის ბოლოს მაინც გადასცეს რუსეთის პოლიციას, ჩასვეს მეტეხის ციხეში. 1911 წლის 15 აგვისტოს კამო ციხის საავადმყოფოდან გაიქცა და პარიზში გაემგზავრა, სადაც ვ. ი. ლენინის დავალებით მოაგვარა რუსეთში პარტიული ლიტერატურის შემოტანის საქმე. 1912 წელს რუსეთში დაბრუნდა. დააპატიმრეს და სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანეს, რაც 1913 წელს, ამნისტიით, 20 წლის კატორღით შეუცვალეს. 1917 წლის მარტში გაათავისუფლეს. 1919 წლის ზაფხულში, ლენინის დავალებით, კამომ მტრის ზურგში ჩამოაყალიბა პარტიზანული რაზმი, რომელიც იბრძოდა კურსკსა და ორიოლთან, შემდეგ კი გენერალ დენიკინის ჯარების ზურგში სამხრეთ ფრონტზე. ასტრახანის გავლით კამომ მეთევზეთა ნავით ბაქოში ჩაიტანა იარაღი და ფული იატაკქვეშა პარტიის ორგანიზაციისა და ჩრდილოეთ კავკასიის პარტიზანებისათვის. 1920 წლის იანვარში თბილისში დააპატიმრეს და ქალაქიდან გაასახლეს. 1920 წელის აპრილში მონაწილეობდა ბაქოში საბჭოთა ხელისუფლების დასამყარებლად შეიარაღებული აჯანყების მომზადებაში. 1920 წლის მაისიდან სწავლობდა მოსკოვის სამხედრო აკადემიაში. 1921 წელს მუშაობდა საგარეო ვაჭრობის სისტემაში.
1922 წელს თბილისში დაიღუპა - ველოსიპედით მიმავალი ავტომობილს შეეჯახა. ერთ-ერთი გავრცელებული ვერსიის თანახმად, კამოს სიკვდილი შემთხვევითი არ ყოფილა და ის სტალინის ბრძანებით იქნა მოკლული.
დაკრძალული იყო თბილისში, პუშკინის ბაღში.
ლიტერატურა
ბიბინეიშვილი ბ., კამო, ტფ., 1935;
იმნაიშვილი რ., კამო (ბიოგრაფიული ნარკვევი), თბ., 1955;
Шаумян Л., Камо, М., 1959;
სქოლიო
ბოლშევიკები
ათეისტები
დაბადებული 27 მაისი
დაბადებული 1882
გარდაცვლილი 14 ივლისი
გარდაცვლილი 1922
გორში დაბადებულები
გიორგი ბეციაშვილი

გიორგი ბეციაშვილი (დ. 24 აპრილი, 1948, სოფელი კურდღელაური, თელავის რაიონი) — ქართველი ეკონომისტი, თანამდებობის პირი, პოლიტიკოსი.
1970 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თელავის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 24 აპრილი
დაბადებული 1948
საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ურუბამბის პროვინცია

ურუბამბის პროვინცია
ურუმბამბა — პროვინცია პერუში, კუსკოს რეგიონში. პროვინციის დედაქალაქია ურუმბამბა. პროვინციის ფართობია 1 439,43 კმ², მოსახლეობა შეადგენს 56 941 ადამიანს.
პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 7 რაიონად.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს პროვინციები
რესურსები ინტერნეტში
ocholeguas.com: Valle de Urubamba
კუსკოს რეგიონის პროვინციები
Lasioglossum philanthanum

Lasioglossum philanthanum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1960 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
philanthanum
Miguel Leão

Miguel Leão is a municipality in the state of Piauí in the Northeast region of Brazil.
See also
List of municipalities in Piauí
References
Municipalities in Piauí
1804

1804
მოვლენები
მაისი - ქართლის მთიანეთში რუსეთის აჯანყება დაიწყო.
რუსეთის ჯარები იმერეთში შეიჭრნენ.
სოლომონ II იძულებით შევიდა რუსეთის მფარველობაში
ფოთში ჩნდებიან პირველი რუსი სამხედროები.
რუსეთმა გურიის სამთავრო მფარველობაში მიღებულად გამოაცხადა.
დაიწყო რუსეთ-ირანის ომი
იულონ და ფარნაოზ ბატონიშვილები რუსეთში გადაასახლეს
გაიხსნა თბილისის კეთილშობილთა სასწავლებელი.
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
14 მარტი : იოჰან შტრაუსი — ავსტრიელი კომპოზიტორი (გ. 1849)
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
14 ოქტომბერი : გრიგოლ ორბელიანი — ქართველი პოეტი (გ. 1883)
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
6 თებერვალი : ჟოზეფ პრისტლი — ინგლისელი ქიმიკოსი, თეოლოგი, ფილოსოფოსი (დ. 1733)
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
Neivamyrmex humilis

Neivamyrmex humilis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
რიო-მუნი

რიო-მუნი (მეორე დასახელება — მბინი) — ეკვატორული გვინეის კონტინენტური რეგიონი, მოიცავს გეოგრაფიულ რეგიონს, რომლის ფართობია — 26 017 კმ². 2015 წლის აღწერის წინასწარი მონაცემებით მისი მოსახლეობა შეადგენს 882 747 ადამიანს.. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბატა.
გეოგრაფია
რეგიონი ჩრდილოეთით ესაზღვრება კამერუნს, სამხრეთით გაბონს, დასავლეთიდან გარს ერტყმის გვინეის ყურის წყლები.
ისტორია
რიო-მუნის ტერიტორია აღმოაჩინეს პორტუგალიელებმა XV საუკუნეში. დასახელება წარმოიშვა ესპანური სიტყვისაგან რიო — «მდინარე» და მუნი — «ჩუმი, მშვიდი». თავდაპირველად რიო-მუნი იყო პორტუგალიის კოლონია, მაგრამ შემდეგ, 1778 წელს, ელ-პარდოს შეთანხმების თანახმად გადავიდა ესპანეთის ხელში. ესპანელები იმედოვებდნენ, რომ ამ ტერიტორიიდან გასაყიდად და სხვა საჭიროებისთვის მონებს მოიპოვებდნენ, მაგრამ მოსახლეობის დიდი ნაწილი გარდაიცვალა ყვითელი ციებ-ცხელებისგან და ტერიტორია თითქმის უკაცრიელი გახდა. ადგილობრივ პლანტაციებში (კერძოდ ამ ტერიტორიაზე მრეწველობის ძირითადი დარგი იყო კაკაოს ექსპორტი) მუშა ძალა მნიშვნელოვნად შემცირდა და ამიტომ ამ ტერიტორიაზე გადმოასახლეს სხვა მაცხოვრებლები. რიო-მუნი ესპანეთის გვინეის პროვინცია გახდა მხოლოდ 1959 წელს.
მსხვილი ქალაქები
რიო-მუნის რეგიონის ყველაზე უფრო მსხვილი ქალაქია რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი — ბატა, მის გარდა რეგიონში არსებობს სხვა დიდი ქალაქები: ევინაიონგი, ებებიინი, აკალაიონგი, აკურენამი, მონგომო და სხვა.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით დაყოფილია 4 პროვინციად:
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ეკვატორული გვინეის რეგიონები
ინფორმაციის თავისუფლება

ინფორმაციის თავისუფლება მოიცავს ინფორმაციის ძებნას, მოპოვებასა და მიღებას (პასიური ინფორმაციის თავისუფლება), ასევე, ინფორმაციის გადაცემასა და გავრცელებას (აქტიური ინფორმაციის თავისუფლება). ერთი მხრივ, ეს არის უფლება, მივიღოთ ინფორმაცია, მეორე მხრივ კი, ინფორმაციის თავისუფლება მოიაზრება, როგორც აზრის გამოხატვის უფლების ერთ-ერთი შემადგენელი კომპონენტი და გულისხმობს ინფორმაციის გავრცელების უფლებას. ინფორმაციის თავისუფლება არის აზრის გამოხატვის უფლების წინაპირობა. იმისათვის, რომ ადამიანს ჩამოუყალიბდეს ობიექტური ხედვა ამა თუ იმ საკითხის მიმართ, საჭიროა, მან, პირველ რიგში, მიიღოს შესაბამისი ინფორმაცია.
საქართველოს კანონმდებლობით ყოველ მოქალაქეს უფლება აქვს, კანონით დადგენილი წესით, გაეცნოს სახელმწიფო დაწესებულებებში მასზე არსებულ ინფორმაციას, იქ დაცულ ოფიციალურ დოკუმენტებს, თუ ისინი არ შეიცავს სახელმწიფო, პროფესიულ ან კომერციულ საიდუმლოებას. ინფორმაციის გაცნობაზე უკანონოდ უარის თქმა ან მცდარი ინფორმაციის წარდგენა დანაშაულია და ისჯება სისხლის სამართლის წესით.
ლიტერატურა
ზურაბიშვილი, დ., გობრონიძე გ., სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.
რესურსები ინტერნეტში
კანონმდებლობისა და პრაქტიკის შედარებითი კვლევა ინფორმაციის თავისუფლების შესახებ — ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი
უფლებები
ადამიანის უფლებები მიმართულების მიხედვით
ლამარა მარგველაშვილი

ლამარა მარგველაშვილი (დ. 7 აგვისტო, 1930, ქ. თბილისი — გ. აგვისტო, 2012) — ქართველი პედაგოგი. საქართველოს სსრ დამსახურებული მასწავლებელი. აკაკი წერეთლის სახელობის პრემია (1993), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2003)
1947 წელს ჩაირიცხა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტზე ინგლისური ენის სპეციალობით.
1953 წელს მუშაობა დაიწყო ქუთაისის ქალთა I საშუალო სკოლაში ჯერ ინგლისური ენის მასწავლებლად, 1954 წლიდან — ამავე სკოლის დირექტორის მოადგილედ; 1964 წელს საცხოვრებლად დაბრუნდა თბილისში და მუშაობა გააგრძელა თბილისის 58-ე საშუალო სკოლაში ინგლისური ენის მასწავლებლად. 1965 წელს დაინიშნა თბილისის 53-ე საშუალო სკოლის დირექტორად, სადაც დაჰყო 2005 წლამდე. შრომითი საქმიანობაა გააგრძელა კერძო სკოლაში „XX საუკუნე“. 1997 წელს საქართველოს განათლების სამინისტროს გადაწყვეტილებით მიენიჭა უმაღლესი კატეგორიის საკვალიფიკაციო კატეგორია. 1988 წელს მიენიჭა აშშ-ს ჯორჯიის შტატის და ქალაქ ატლანტის საპატიო მოქალაქეობა.
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი პედაგოგები
დაბადებული 7 აგვისტო
დაბადებული 1930
გარდაცვლილი 2012
თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2003)
თბილისში დაბადებულები
ლ
მონტი-ორები

მონტი-ორები — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 720 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კაჟაზეირასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 508 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 38.8 კმ²-ზე. ფართობი 116 173 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარაიბა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
მეზენი (მრავალმნიშვნელოვანი)

მეზენი (მრავალმნიშვნელოვანი)
მეზენი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მეზენი — ქალაქი რუსეთში;
მეზენი — მდინარე რუსეთში.
ლაუთის საგრაფო

ლაუთის საგრაფო
ლაუთი — საგრაფო ირლანდიის აღმოსავლეთით. შედის ლენსტერის პროვინციაში. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი — დანდოლკი. მოსახლეობა — 122,897 ადამიანი (მე-18 ადგილი საგრაფოებს შორის; 2011 წლის მონაცემები).
გეოგრაფია
ტერიტორიის ფართობია 820 კმ2 (32-ე ადგილი) — ეს არის ყველაზე პატარა ისტორიული საგრაფო ირლანდიაში.
რესურსები ინტერნეტში
Louth Local Authorities
Countylouth.com
Louth History
სქოლიო
ირლანდიის საგრაფოები
ედუარდ ჯენერი

ედუარდ ჯენერი
ედუარდ ენტონ ჯენერი (დ. 17 მაისი, 1749 − გ. 26 იანვარი, 1823) — ინგლისელი მეცნიერი, რომელიც სწავლობდა გარემოს. აღიარებულია, როგორც ყვავილის ვაქცინის შემქმნელი და ზოგჯერ „იმუნოლოგიის მამას“ უწოდებენ.
გარდაიცვალა, 1823 წლის 26 იანვარს, 73 წლის ასაკში, ინსულტის შედეგად. მას ორი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი ჰყავდა, მაგრამ უფროსი ვაჟი ტუბერკულოზის შედეგად გარდაიცვალა 21 წლის ასაკში.
ვაქცინა
ჯენერმა შეამჩნია, რომ ფერმერები, რომლებსაც ძროხებისგან გადაედოთ ყვავილი, შემდგომში ამ დაავადებით აღარ ავადდებოდნენ. აღმოჩნდა , რომ ძროხებისთვის დამახასიათებელია ყვავილის შედარებით მსუბუქი ფორმა.ჯენერმა დაასკვნა, რომ ფერმერბს, რომლებმაც ყვავილის მსუბუქი ფორმა გადაიტანეს, ამ დაავადების მიმართ გამოუმუშავდათ იმუნიტეტი და ამიტომ მათთვის საშიში უკვე აღარ იყო. 1790 წლის 14 მაისს ჯენერმა პირველი აცრა 8 წლის ჯეიმზ ფიპს შეუყვანა ყვავილით დაავადებული ძროხის გამონაყარიდან აღებული სითხე, რის შემდეგაც ბავშვი ყვავილით აღარ დაავადდა. ამით ჯენერმა პირველმა დაადგინა ვაქცინაციის უდიდესი მნიშვნელობა ადამიანის ჯანმრთელობისათვის.
ლიტერატურა
John Baron. M.D. F.R.S., "The Life of Edward Jenner MD LLD FRS", Henry Colburn, London, 1827.
Baron, John, "The Life of Edward Jenner with illustrations of his doctrines and selections from his correspondence". Two volumes. London 1838.
Edward Jenner, the man and his work. BMJ 1949 E Ashworth Underwood
Fisher, Richard B., "Edward Jenner 1749–1823," Andre Deutsch, London, 1991.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ინგლისელი მეცნიერები
დაბადებული 1794
გარდაცვლილი 1823