PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
მტრედი

მტრედი — ფრინველთა გვარი მტრედისებრთა ოჯახისა. მოიცავს 35 სახეობას, რომელთაგან საქართველოში ბინადრობს 3: გარეული მტრედი, გვიძინი და ქედანი. მათი ფრთის შლილი 20–27 სმ, ხოლო მასა 200—650 გრამია. გავრცელებულნი არიან ევროპაში, აზიაში, აფრიკასა და ავსტრალიაში, მათ შორის ყველაზე ფართოდ — გარეული მტრედი, რომელიც ინტროდუცირებულია ყველა კონტინენტზე.
ლიტერატურა
Голуби / В. Ф. Ларионов // Гоголь — Дебит. — М. : Советская энциклопедия, 1972. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 7). (Проверено 6 октября 2017) Архивировано 6 октября 2017 года.
Gibbs D., Barnes E., Cox J. Pigeons and Doves. — New Haven, CT, USA: Yale University Press, 2000.
სქოლიო
მტრედისებრნი
Inimutaba

Inimutaba is a Brazilian municipality located in the northeast of the state of Minas Gerais. Its population was 7,560 living in a total area of 529 km². The city belongs to the statistical mesoregion of Central Mineira and to the statistical microregion of Curvelo. It became a municipality in 1962.
Location
Inimutaba is located at an elevation of 630 meters on highway BR-259 (Felixlândia to Diamantina). The nearest major population center is Curvelo.
The distance to Curvelo is 6 km; and the distance to the state capital, Belo Horizonte, is 175 km. Neighboring municipalities are: Curvelo and Presidente Juscelino.
History
Inimutaba began in the nineteenth century with the construction of a textile factory called Fiação e Tecelagem Cedro e Cachoeira. The name of the town is derived from this industry as it means "village of weavers" in the indigenous language. In the early nineties the factory closed and the town went through a period of economic depression.
Industries
The main economic activities are services, small industries, and agriculture. The production of charcoal from eucalyptus plantations is also important. The GDP in 2005 was R$29 million, with 15 million from services, 6 million from industry, and 5 million from agriculture. There were 222 rural producers on 19,000 hectares of land. Only 40 farms had tractors (2006). Approximately 1,700 persons were dependent on agriculture. The main crops were sugarcane, beans, and corn. There were 19,000 head of cattle (2006). There were no banks (2007) and 382 automobiles (353 motorcycles), giving a ratio of 17 inhabitants per automobile.
Human development
There were 2 health clinics in 2005. Patients with more serious health conditions are transported to Belo Horizonte or Curvelo. Educational needs were met by 7 primary schools, 1 middle schools, and 4 pre-primary schools.
Municipal Human Development Index: 0.691 (2000)
State ranking: 583 out of 853 municipalities
National ranking: 3,134 out of 5,138 municipalities
Literacy rate: 82%
Life expectancy: 66 (average of males and females)
In 2000 the per capita income of R$124.00 was well below the state and national average of R$276.00 and R$297.00 respectively.
See also
List of municipalities in Minas Gerais
References
Municipalities in Minas Gerais
აბასთუმანი (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი)

აბასთუმანი (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი)
აბასთუმანი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: აბასთუმანი, მენჯი, ხეცერა). მდებარეობს მდინარე ჯუმის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 100 მეტრი. ზუგდიდიდან 15 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 920 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზღარბაბუზისებრნი

ზღარბაბუზისებრნი (Tachinidae) (ბერძნ. tachivos, იგივეა, რაც tachus — სწრაფი) — მწერების ოჯახი ორფრთიანების რიგისა. აერთიანებს 5 ათასამდე სახეობას, რომლებიც ფართოდ არიან გავრცელებული, განსაკუთრებით ტროპიკებში. ზღარბაბუზისებრთა სხეულის სიგრძე 2-იდან 20 მმ-მდეა. მათი მატლები პარაზიტობენ მწერებსა და სხვა უხერხემლოებზე. ზოგი სახეობა კვერცხმდებია, ზოგი — ცოცხლადმშობი. დედალი ზღარბაბუზისებრნი კვერცხებს დებს „პატრონის“, უმთავრესად მწერების მატლების სხეულზე, იშვიათად — მცენარეებზე. ზღარბაბუზისებრნით დიდი მნიშვნელობა აქვთ მავნე მწერებთან ბრძოლაში. მათი ბევრი სახეობა საგანგებოდ არის გადაყვანილი მრავალ ქვეყანაში ტყისა და სოფლის მეურნეობის მავნებლებთან (კოლორადოს ან იაპონური ხოჭო, არაფარდი აბრეშუმხვევია და სხვა) საბრძოლველად.
ლიტერატურა
ქსე, ტ. 4, გვ. 547, თბ., 1979
ორფრთიანები
Bairaky

Bairaky is a village in Chernivtsi Raion, Chernivtsi Oblast, Ukraine. It belongs to Hertsa urban hromada, one of the hromadas of Ukraine.
Until 18 July 2020, Bairaky belonged to Hertsa Raion. The raion was abolished in July 2020 as part of the administrative reform of Ukraine, which reduced the number of raions of Chernivtsi Oblast to three. The area of Hertsa Raion was merged into Chernivtsi Raion.
References
Villages in Chernivtsi Raion
ნოვობიქტოვო

ნოვობიქტოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დიურტიულის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 553 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ დიურტიულიდან დაშორებულია 9 კილომეტრით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (41 %) და ბაშკირები (58 %) შეადგენენ.
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
დიურტიულის რაიონის სოფლები
ბაბაიკოვე

ბაბაიკოვე — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის კარლივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 154 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
კარლივკის რაიონის სოფლები
ტრინე ბრამსენი

ტრინე ბრამსენი (დ. 26 მარტი, 1981) — დანიელი პოლიტიკოსი. დანიის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. 2011 წლიდან არის ფოლკეტინგის წევრი. 2019 წლის 27 ივნისიდან არის დანიის თავდაცვის მინისტრი.
რესურსები ინტერნეტში
Ft.dk
დანიელი პოლიტიკოსი ქალები
კულა გლდანელი

კულა გლდანელი (ნამდვილი სახელი და გვარია: ივანე ბეროს ძე ყირიმელაშვილი; დ. 1858, სოფელი გლდანი — გ. 1934, თბილისი) — ქართველი ფალავანი. ერთ-ერთი უძლიერესი ფალავანი. როგორც მოჭიდავემ სახელი გაითქვა თბილისის უბნებში (ორთაჭალა, ფიქრისგორა, დიდუბე, ჩუღურეთი და სხვა). არაერთხელ დაამარცხა იმ დროისათვის ცნობილი ფალავნები, მათ შორის რენელი, თიანელი, ღაღაძე, გონგაძე და სხვები. პირველმა დააარსა თბილისში ეგრეთ წოდებული საჭიდაო წრე, სადაც თავს იყრიდნენ ამიერკავკასიის საუკეთესო ფალავნები. წლების მანძილზე ნესტორ ესებუასთან შეხვედრამდე, კულა გლდანელს საქართველოს დაუმარცხებელი ფალავნის სახელი ჰქონდა. იგი ღონიერი, მარდი და მოქნილი ათლეტი იყო, ქართული ჭიდაობის ნამდვილი ოსტატი. წარმატებით გამოდიოდა ამიერკავკასიისა და რუსეთის სხვადასხვა ქალაქში გამართულ ჩემპიონატებში. არაერთი ცნობილი ფალავანი გამოზარდა.
1883 წელს მეგობრების დახმარებით თიანეთში მოაწყო დიდი შეჯიბრება ქართულ ჭიდაობაში და შემოსული თანხა მთლიანად ვაჟა-ფშაველას გადასცა, რამაც პოეტს საშუალება მისცა პეტერბურგში წასულიყო სწავლის გასაგრძელებლად. განსაკუთრებულ ინტერესს იწვევდა გლდანელისა და ნესტორ ესებუას პაექრობა, რასაც აკაკი წერეთელმა უძღვნა პოემა „გლდანელი და ესებუა“. 1925 წელს საზოგადოებრიობამ კულა გლდანელს იუბილე გადაუხადა.
გაზეთი დროება (N 202, 1882 წელი) კულა გლდანელზე წერდა:
რესურსები ინტერნეტში
კულა გლდანელი — საქართველოს ოლიმპიელთა კლუბი
ლიტერატურა
ბარნოვი ა., ჭიდაობა ძველ თბილისში, თბ., 1967;
გეგენავა დ., ორი ფალავანი, თბ., 1967.
დაბადებული 1858
გარდაცვლილი 1934
ქართველი მოჭიდავეები
თამაზ ანდრონიკაშვილი

თამაზ ანდრონიკაშვილი
თამაზ პაატას ძე ანდრონიკაშვილი (გ. დაახლოებით 1759) — კახეთის სამეფოს პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე XVIII საუკუნის შუა წლებში, ქიზიყის მოურავი, ერეკლე II-ის მამიდაშვილი.
ბიოგრაფია
1746 ანდრონიკაშვილმა სასტიკად დაამარცხა ქიზიყში შეჭრილ დაღესტნელთა 15 ათასიანი ლაშქარი. ამ გამარჯვების გამო ნადირ-შაჰმა ირანში მიიწვია და დააჯილდოვა. 1747 ანდრონიკაშვილი საქართველოში დაბრუნდა. 1747-1749 თავი გამოიჩინა აბდულა-ბეგის წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1752 ანდრონიკაშვილს დაევალა შინაპატიმრობაში ჰყოლოდა ერეკლე II-ის პოლიტიკური მოწინააღმდეგე პაატა ბატონიშვილი, რომელიც მალე "გაექცა" მეთვალყურეებს. როგორც ჩანს, ანდრონიკაშვილს ბატონიშვილის ხელისშეწყობა დასდეს ბრალად და ერეკლე II-ის ბრძანებით 1754 აპრილში დააპატიმრეს, ქიზიყის მოურავად კი იასე ამილახვარი დანიშნეს. მალე ანდრონიკაშვილს ძველი პატივი დაუბრუნეს. 1859 ერეკლე II-მ კვლავ შერისხა იგი და ქიზიყის მოურავობა პაპუნა ანდრონიკაშვილს გადასცა.
ლიტერატურა
ქართველი პოლიტიკოსები
ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
გარდაცვლილი 1759
თ
ალექსანდრე პუშკინის ძეგლი (პუშკინი)

ალექსანდრე პუშკინის ძეგლი (პუშკინი)
ალექსანდრე პუშკინის ძეგლი — პუშკინის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ძეგლი. სწორედ ცარსკოე-სელოში, ლიცეისტებს შორის მომწიფდა აზრი პუშკინის ძეგლთან დაკავშირებით, მაგრამ გადაწყვიტეს პოეტის პირველი ძეგლი მოსკოვში დაედგათ, იქ სადაც იგი დაიბადა. ძეგლი არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტი. აგებულია 1900 წელს მოქანდაკე რობერტ ბახის მიერ.
ისტორია
1860 წელს, ლიცეუმის 50 წლისთავის ზღურბლზე, ლიცეისტებს შორის ჩამოყალიბდა იდეა პუშკინი ძეგლის დადგმის შესახებ. თავიდან უნდოდათ მისი დადგმა ლიცეისტების ფინანსებით, მაგრამ აღმოჩნდა, რომ ეს შეუძლებელი იყო. გამოაცხადეს კონკურსი და რამდენიმე პროექტიც წარმოადგინეს. აღნიშნული პროექტები პრესაში განიხილეს და გააკრიტიკეს კიდეც. წარმატებით მიმდინარეობდა ფინანსების შეგროვება.
პუშკინის პირველი ძეგლი პირველად მოსკოვში, ტვერის ბულვარში, დადგეს 1880 წელს. პოეტის 100 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, ცარსკოე-სელოს მცხოვრებლებმა წამოაყენეს წინადადება ძეგლი დადგმულიყო იქაც, სადაც ბავშვობა გაატარა პოეტმა. გამოცხადებული კონკურსიდან იმპერატორმა ნიკოლოზ II-მ შეარჩია რობერტ ბახის ესკიზი. 1899 წელს მოხდა მონუმენტის საფუძვლის ჩაყრა. ამ დღეს წმინდა ეკატერინეს ტაძარში აღევლინა ლიტურგია და პანაშვიდი.
ძეგლის გახსნა გაიმართა 1900 წლის 15 ოქტომბერს. ძეგლი საკმაოდ დაზიანდა დიდი სამამულო ომის დროს. იგი გაარემონტეს 1945 წელს და 17 ივნისს ხელახლა გახსნეს.
ლიტერატურა
Гдалин А. Д. Памятники А. С. Пушкину: История. Описание. Библиография. Т.I. Россия. Ч.1. Санкт-Петербург, Ленинградская область, Спб., Академический проект, 2001, с. 170
С. М. Некрасов. «Под сенью дружных муз» Царское Село — город русской поэзии. Спб., «Издательство Альфа-Колор», 2007, с. 97.
Трускинов Э. В. Прогулки по Пушкину: размышления царскосела. — СПб.: «Genio Logi», 2007. — 285 с.
სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
Kelmė District Municipality

Kelmė District Municipality is one of 60 municipalities in Lithuania, located in western part of Lithuania.
Elderships
Kelmė District Municipality is divided into 11 elderships:
References
Municipalities of Šiauliai County
Municipalities of Lithuania
გალილეისეული მთვარეები

გალილეისეული მთვარეები — გალილეო გალილეის მიერ 1610 წლის იანვარში აღმოჩენილი იუპიტერის ოთხი მთვარე. ისინი იუპიტერის ყველაზე დიდი მთვარეებია. ესენია: იო, ევროპა, განიმედე და კალისტო. მათი სახელები ზევსის სატრფოებიდან მომდინარეობს. ისინი მზის სისტემაში ყველაზე მასიურ ობიექტებს შორის არიან, გამოკლებით მზისა და რვა პლანეტისა. მათი რადიუსები კი ნებისმიერი ჯუჯა პლანეტის რადიუსს აღემატება. განიმედე მზის სისტემაში ყველაზე დიდი მთვარეა და პლანეტა მერკურიზე დიდიც კია. სამი შიდა მთვარე — იო, ევროპა და განიმედე — 4:2:1 ორბიტალურ რეზონანსშია ერთმანეთთან.
ეს ოთხი მთვარე ან 1609 წელს ან 1610 წელს აღმოაჩინა გალილეომ, როდესაც მანდ თავისი ტელესკოპი გააძლიერა, რამაც საშუალება მისცა, ციური სხეულები უპრეცედენტო სიზუსტით შეესწავლა. გალილეოს აღმოჩენამ ტელესკოპის, როგორც ხელსაწყოს, მნიშვნელობა გამოავლინა ასტრონომებისთვის იმის დამტკიცებით, რომ არსებობს ისეთი ობიექტები, რომელთა შეუიარაღებელი თვალით დანახვა შეუძლებელია. უფრო მნიშვნელოვანი კი ის იყო, რომ გალილეომ აღმოაჩინა ციური სხეულები, რომლებიც დედამიწის გარშემო არ ბრუნავდა, რამაც სერიოზული ზიანი მიაყენა იმდროინდელ პტოლემეს სამყაროს სისტემას, ან გეოცენტრულ თეორიას, რომლის მიხედვითაც ყველაფერი დედამიწის ირგვლივ მოძრაობს.
გალილეომ თავდაპირველად თავის აღმოჩენას Cosmica Sidera („კოსიმოს ვარსკვალვები“) უწოდა, მაგრამ ის სახელები, რომლებიც საბოლოოდ გაბატონდა, სიმონ მარიუსმა შეარჩია. მარიუსმა მთვარეები გალილეოსგან დამოუკიდებლად აღმოაჩინა და მათ ამჟამინდელი სახელები დაარქვა, რომლებიც იოჰანეს კეპლერმა შესთავაზა. მარიუსმა 1614 წელს თავის Mundus Jovialis-ში გამოაქვეყნა ეს სახელები.
წევრები
სქოლიო
იუპიტერის თანამგზავრები
ნოველე

ნოველე — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის კოსტერის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 1,5 კმ². მოსახლეობა — 857 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ნოველეს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
ნისლის ქვეყანა

ნისლის ქვეყანა
„ნისლის ქვეყანა“ — ართურ კონან დოილის 1926 წლის სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანი.
სიუჟეტი
რომანი კონან დოილის მიერ დაწერილი იქნა დეპრესიის პერიოდში, მისი ახლობლების, შვილის, ძმის, ძმიშვილების გარდაცვალების შემდეგ.
მიუხედავად იმისა, რომ ეს ამბავი პროფესორ ჩელენჯერზეა, რომანის მთავარი გმირები არიან მისი ქალიშვილი ენიდი და ენიდის ძველი მეგობარი ედუარდ მელოუნი. ასევე მასში მონაწიელობს კიდევ ერთი პერსონაჟი ლორდი ჯონ როქსტონი, რომელიც ასევე ფიგურირებს ნოველის მეორე ნაწილში. პროფესორი სამერლი კი რომელიც, ხანდაზმულ ასაკში გარდაიცვალა, მოიხსენიება რომანში.
რესურსები ინტერნეტში
„ნისლის ქვეყანა“ — classic-literature.co.uk
რომანის მიმოხილვა
1926 წლის რომანები
სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანები
გოეთეს საზოგადოება

გოეთეს საზოგადოება — გოეთეს შემოქმედების მეცნიერული კვლევისა და პოპულარიზაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის საქართველოს განყოფილება. შეიქმნა თბილისში 1970 წელს, როგორც ვაიმარში 1885 წელს დაარსებული გოეთეს საერთაშორისო საზოგადოების ერთ-ერთი განშტოება. მისი დამაარსებელი და პირველი პრეზიდენტი იყო ო. ჯინორია (1969 წლიდან გოეთეს საერთაშორისო საზოგადოების პრეზიდიუმის წევრი). 1975 წლიდან პრეზიდენტი იყო დ. ლაშქარაძე, 1999 წლიდან — ნ. კაკაბაძე, 2006 წლიდან — მ. პაიჭაძე. გოეთეს საზოგადოების საქართველოს განყოფილება შეისწავლის გერმანული კლასიკური ლიტერატურისა და კულტურის საკითხებს; ეწევა მის სისტემატურ პროპაგანდას. ამ საქმიანობამ ქართული გერმანისტიკის სკოლას ფართო აღიარება მოუპოვა საერთაშორისო ასპარეზზე. გოეთეს საზოგადოების საქართველოს განყოფილების ანგარიში რეგულარულად ქვეყნდება გოეთეს საერთაშორისი საზოგადოების ბეჭდვით ორგანოში „გოეთეს წელიწდეულში“ ("Goethes Jahrbuch"). 1995 წელს დაარსდა გოეთეს საზოგადოების ფოთის განყოფილება. 1982 წელს ქუთაისში გაიხსნა ფილიალი, რომელიც 1996 წლიდან ჩამოყალიბდა დამოუკიდებელ ადგილობრივ ორგანიზაციად. დამოუკიდებელი გაერთიანებების წევრთა დელეგაციები მონაწილეობენ გოეთეს საერთაშორისო საზოგადოების მიერ ორგანიზებულ გოეთეს კონგრესებში, რომლებიც ორ წელიწადში ერთხელ ტარდება ვაიმარში.
ლიტერატურა
გოეთეს საზოგადოებები
საქართველოს ორგანიზაციები
მაღრაანის ღვთისმშობლის ელესია

მაღრაანის ღვთისმშობლის ელესია — არქიტექტურული ძეგლი ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაღრაანში. აგებულია XVI-XVIII საუკუნეებში.
ეკლესია დარბაზული ნაგებობაა მისი ზომებია (9,5×6,4 მ). ნაგებია რიყის ქვის ჰორიზონტული წყობით. პილასტრები, საბჯენი თაღები, კამარა და კარ-სარკმლები აგურითაა გამოყვანილი. შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს. დასავლეთის კარი თაღოვანია და სწორკუთხა ჩაღრმავებაშია ჩასმული, რომელიც ხერხულა თავსართით სრულდება. სამხრეთის კარი აღდგენის დროს გაგანიერებული და ჰორიზონტალურად გადახურულია. ყველა კედელში თითო სარკმელია გაჭრილი. კედლები დასრულებულია აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდნით. ეკლესია გადახურულია კრამიტით. აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდაა, რომლის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. სარკმლის ორივე მხარეს თაღოვანი ნიშებია. სამხრეთი თაღის თავზე სწორკუთხა სამალავია, ჩრდილოეთი ნიშის გვერდით კი სათოფური. საკურთხეველში აგურით ნაგები ტრაპეზი დგას. აფსიდა დასრულებულია შეისრული კონქით, რომელიც პილასტრზე გადასულ ასეთივე ფორმის თაღს ეყრდნობა. საკურთხეველი ერთი საფეხურითაა ამაღლებული. დარბაზის გრძივ და დასავლეთის კედლის კუთხეებში წყვილი პილასტრია, რომელთა კაპიტლებზე დარბაზის შეისრული კამარის საბჯენი ასეთივე ფორმის თაღები გადადის. ჩრდილოეთის და სამხრეთის კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში, სარკმლების ქვეშ სწორკუთხა ნიშია. კედლებში ჩართულია სათოფურები. იატაკი აგურფენილია. ინტერიერი შელესილი და შეთეთრებულია. ტაძრის აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედელზე, სარკმლის ზემოთ აგურის შეღრმავებით კვარცხლბეკზე აღმართული ჯვარია გამოყვანილი.
რესურსები ინტერნეტში
ახმეტის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
თბილისი (ცთომილი)

თბილისი (ცთომილი)
თბილისი (Tiflis) — მცირე ცთომილი № 753. აღმოაჩინა გრიგოლ ნეუიმინმა 1913 წლის 30 აპრილს სიმეიზის (ყირიმში) ობსერვატორიაში, სახელიც მანვე უწოდა. თბილისის საშუალო მანძილი მზიდან 348,5 მლნ. კმ, მზის ირგვლივ მიმოქცევის პერიოდი - 3,6 წ. საშუალო ვარსკვლავური სიდიდე 14,4.
ლიტერატურა
მზის სისტემის ცთომილები
წყლის ბალანსი

წყლის ბალანსი — ატმოსფეროში, დედამიწის ზედაპირზე და მის ცალკეულ უბნებზე წყლის ყოველგვარი შემოსავლისა და გასავლის რაოდენობრივი მახასიათებელი. წყლის ბალანსი წარმოადგენს დედამიწაზე წყლის ბრუნვის რაოდენობრივ გამოხატულებას. ხმელეთის წყლის ბალანსის დამახასიათებელი ძირითადი დამოკიდებულებაა: მოცემულ ტერიტორიაზე მოსული ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა ტოლია აორთქლების, ჩამონადენისა და ლითოსფეროს ზედა ფენებში წყლის დაგროვების (ან ხარჯის) ჯამისა; ატმოსფეროს წყლის ბრუნვაში დედამიწის ზედაპირის გარკვეულ ნაწილზე ნალექების მოსასვლელად საჭირო წყლის ხარჯი ტოლია დდამიწის ზედაპირიდან აორთქლების, ჰაერის დინების მიერ წყლის ორთქლის ჰორიზონტალური შემოტანის ან გატანისა და ატმოსფეროში წყლის რაოდენობის ცვლილების ჯამისა.
ატმოსფეროს წყლის ბალანსი არსებითად არის დამოკიდებული ატმოსფეროს ტენბრუნვის პირობებზე, რომლის მსვლელობაში წყლის ორთქლი ერთი რაიონიდან მეორეში გადადის. თუმცა ხმელეთის ზედაპირიდან წყლის აორთქლება კონტინენტებზე მოსული ატმოსფერული ნალექების 2/3 შეადგენს, ფაქტობრივად ხმელეთზე მოსული ნალექების მეტი წილი წარმოიქმნება ჰაერის დინების მიერ ოკეანიდან მოტანილი ორთქლისაგან. ეს იმით აიხსნება, რომ ხმელეთის ზედაპირიდან აორთქლებული წყლის ორთქლის მნიშვნელოვანი ნაწილი ატმოსფერულ ცირკულაციას კონტინენტებიდან
ოკეანეებისაკენ მიაქვს.
კონტინენტებზე აორთქლებასა და ნალექებს შორის სხვაობა, რომელიც კონტინენტებზე ატმოსფეროში წყლის ორთქლის შემოსავალსა და გასავალს შორის სხვაობის ტოლია, ამავე დროს უდრის კონტინენტებიდან ოკეანეებში მდინარის ჩამონადენს. თუ წყლის ბალანსს განვიხილავთ მთელი დედამიწის ზედაპირისათვის, ისევე როგორც მთელი ატმოსფეროსათვის, მაშინ ნალექების წლიური ჯამი ტოლია აორთქლების სიდიდისა, რომელიც თანამედროვე მონაცემების მიხედვით დაახლოებით 100 სმ/წ უდრის.
წყლის ბალანსის ელემენტები — ნალექები, აორთქლება, ჩამონადენი იზომება მეტეოროლოგიურ და ჰიდროლოგიურ სადგურებში. აორთქლების, ჩამონადენისა და წყლს ბალანსის სხვა წევრების განსაზღვრისათვის ფართოდ იყენებენ გაანგარიშების მეთოდებს.
საყოველთაო წყლის ბალანსის განტოლებაა:
სადაც:
— ატმოსფერული ნალექები
— ზედაპირული წყლის ჭარბი ჩამონადენი
— ატმოსფეროში წყლის აორთქლების პროცესი
— საცავის ცვლილება (ნიადაგ-დედაქანისა)
ლიტერატურა
Kеллер P., Воды и водный баланс суши, пер. c нем., M., 1965;
Львович M. И., Mировые водные ресурсы и их будущее, M., 1974;
Джамалов P. Г., Зекцер И. C., Mесхетели A. B., Подземный сток в моря и Mировой океан, M., 1977.
ჰიდროლოგია
ავსტრალია 1960 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ავსტრალია 1960 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ავსტრალიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთორმეტედ 1960 წელს, იტალიის დედაქალაქ რომში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 22 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 1960 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ავსტრალია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ოკეანეთის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ტრაქეა

ტრაქეა — სასუნთქი ორგანოების ნაწილი. ხმელეთის ფეხსახსრიანთა სუნთქვის ორგანოები ექტოდერმული წარმოშობის მილაკებია, რომელთა კედელი შედგება ეპითელიუმისა და თხელი კუტიკულისგან. ტრაქეები გარემოს უკავშირდებიან სასუნთქი ხვრელებით ანუ სტიგმებით. ტიპური ტრაქეები აქვთ მწერებს, ზოგიერთ ობობასნაირს. ტრაქეები იტოტებიან სხეულის შიგნით უწვრილეს მილაკებად — ტრაქეოლებად, რომლებიც განჭოლავენ ყველა ორგანოს, ქსოვილს და ზოგჯერ უჯრედებშიც შედიან. შედეგად ჟანგბადი მიდის უშუალოდ მოხმარების ადგილას, რაც მნიშვნელოვნად აჩქარებს და აიოლებს მის უტილიზაციას.
მცენარეებში ტრაქეები ქსილემის (მერქნის) წყალგამტარის ელემენტებია; იგივეა, რაც ჭურჭლები.
ლიტერატურა
სასუნთქი სისტემა
თავკვერი დიდმარცვალა

თავკვერი დიდმარცვალა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.
სახელწოდება მიიღო ქართლის თავკვერთან მსგავსების გამო (ზრდის ღონე, მტევნების სი-დიდე). დიდმარცვალა თავკვერი საკმაოდ ძველი წარმოშობის ვაზია და აღმოსავლეთ საქართ-ველოში თითქმის ყველგანაა ერთეული ძირის თუ მცირე ნარგაობის სახით.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, უფრო ხშირად განივოვალური, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე თხელ აბლაბუდისებრადაა შებუსული, რომელსაც ქვემოდან ჯაგრისებრი შებუსვა ერთვის. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო და საშუალოზე დიდი ზომისაა, ფორმა კი სხვადასხვანაირი აქვს. უფრო ხშირად განიერკონუსური და დატოტვილია, აგრეთვე გვხვდება. ცილინდრულ-კონუსური, ძლიერ დატოტვილი და უფორმო მტევნები. კუმსია, იშვიათად საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო და საშუალოზე დიდი ზომისაა, მომრგვალო, იშვიათად ოვალური, მუქი ლურჯი - თითქმის შავი. კანი უხეში და მვვრივია, უსვადაა დაფარული ცვილისებრი ფიფქით. რბილობი საშუალო სიმკვრივის და მდნარია, სუსტად გამოხატული ჯიშური არომატით. მარცვლები მტევანში არათანაბრად მწიფდება.
დიდმარცვალა თავკვერი ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. მტევნის სავეგეტაციო პერიოდი ვვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 143-172 დღემდე მერყეობს. მტევნის წონა 250-800 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 10.0-15.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6.5-7.5 გ/ლ-ს.
დიდმარცვალა თავკვერისგან მიიღება თხელი, მცირესხეულიანი, მსუბუქი სუფრის ვარდისფერი ღვინო. ძირითადად გამოიყენება სასუფრე ყურძნად და საბრენდე სპირტის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 135-136
კახეთის ვაზის ჯიშები
ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ვან-ზანდის ოლქი

ვან-ზანდის ოლქი — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. კანტონი. შეიქმნა 1848 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ტეხასის ოლქები
მრავალფარფლასნაირნი

მრავალფარფლასნაირნი — თევზების რიგი ხრტილიანი განოიდების ქვეკლასისა. ცნობილია ადრეული ცარცული პერიოდის ნამარხებიდან. დაფარული არიან განოიდური ქერცლით. ზურგის ფარფლი წარმოდგენილია 5–18 მცირე ზომის ფარფლით, რომლებიც შედგებიან ერთი ეკლისგან და მასზე მიმაგრებული რბილი სხივებისგან. ზედა ყბა მტკიცედაა ქალაზე მიბმული. ნაწლავებში სპირალური სარქველია. სასუნთქად ნაწილობრივ ფილტვებს იყენებენ. მალები გაძვალებული ცენტრებით და ნერვული არხებითაა. სახეობების მაქსიმალური სიგრძე 90 სმ-მდეა, თუმცა უმრავლესობა 30 სმ-ზე მოკლეა. რიგი მოიცავს ერთადერთ ოჯახს — მრავალფარფლასებრნი (Polypteridae).
სქოლიო
ატიფეტე იაჰიაგა

ატიფეტე იაჰიაგა (დ. 20 აპრილი 1975, ჯიაკოვიცა, სერბეთი) — კოსოვოელი პოლიტიკოსი და პოლიციის ოფიცერი.. კოსოვოს მეოთხე პრეზიდენტი.
დაამთავრა პრიშტინის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. ქვეყნის პრეზიდენტობამდე ასრულებდა რესპუბლიკის პოლიციის გენერალური დირექტორის მოადგილის მოვალეობას. 2000 წლიდან აქვს პოლკოვნიკის სამხედრო წოდება.
22 თებერვალს კოსოვოს პარლამენტმა ქვეყნის პრეზიდენტად ალბანელი ბიზნესმენი ბეგჯეტ პაკოლი აირჩია, რომელიც პარტიას "ალიანსი ახალი კოსოვოსთვის" ხელმძღვანელობს და რუსეთთან მყარი საქმიანი კავშირები აქვს. კოსოვოს საკონსტიტუციო სასამართლომ ოპოზიციის სარჩელი განიხილა და განაცხადა, რომ პაკოლი კანონის დარღვევით აირჩიეს. სწორედ ამის შემდეგ 4 აპრილს პაკოლიმ თანამდებობა დატოვა, ხოლო 7 აპრილიდან მოვალეობის შესრულებას შეუდგა კოსოვოს პირველი ქალი პრეზიდენტი ატიფეტე იაჰიაგა, რომელიც პარლამენტის მიერ იქნა არჩეული.
იხილეთ აგრეთვე
ქალი პრეზიდენტების სია
რესურსები ინტერნეტში
მოკლე ბიოგრაფია
სქოლიო
კოსოვოელები
დაბადებული 1975
კოსოვოს პრეზიდენტები
ქალი პრეზიდენტები
დაბადებული 20 აპრილი
კუდაშევო (ბურაევოს რაიონი)

კუდაშევო (ბურაევოს რაიონი)
კუდაშევო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბურაევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 409 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბურაევოდან დაშორებულია 8 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია იანაული, რომელიც დაშორებულია 76 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (81 %).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბურაევოს რაიონის სოფლები