17 ოქტომბერი

17 ოქტომბერი — გრიგორიანული კალენდრის 290-ე დღე (ნაკიან წლებში – 291-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 75 დღე.
დღის მოვლენები
ძვ. წ. 538 : სპარსეთის მეფე კიროსი ბაბილონს იღებს; 70 წლის განმავლობაში მონობაში მყოფ ებრაელებს ათავისუფლებს და ისტორიაში პირველ ადამიანთა უფლებების დეკლარაციას აკეთებს.
1244 : ფორბიის ბრძოლა - ხორეზმელებმა და ეგვიპტელებმა ჯვაროსნები დაამარცხეს.
1604 : კეპლერის ვარსკვლავი - გერმანელი ასტრონომი იაჰანეს კეპლერი აკვირდება განსაკუთრებით კაშკაშა ვარსკვლავის გაჩენას ოფიუხუსის თანავარსკვლავედის არეში. ეს მოვლენა მიჩნეულია ჩვენს გალაქტიკაში (ირმის ნახტომი) ზეახალი ვარსკვლავის ბოლო მოვლენად.
1777 : სარატოგას ბრძოლა - ამერიკელებმა დიდი ბრიტანეთის ჯარები დაამარცხეს.
1781 : გენერალი ჩარლზ კორნუილისი ამერიკის რევოლუციურ არმიას დანებდა იორკტაუნთან, ვირჯინია.
1888 : თომას ედისონი აპატენტებს ოპტიკურ ფონოგრაფს (პირველი კინოფილმი).
1912 : ოსმალეთს ომი გამოუცხადეს ბულგარეთმა, საბერძნეთმა და სერბეთმა, რითაც შეუერთდნენ მონტენეგროს ბალკანეთის პირველ ომში.
1931 : ალ კაპონე დააპატიმრეს საშემოსავლო გადასახადისგან თავის არიდების გამო.
1933 : ალბერტ აინშტაინი ნაცისტური გერმანიისგან აშშ-ს აფარებს თავს.
1945 : ზღვა ხალხი შეიკრიბა მაიოს მოედანზე ბუენოს-აირესში ხუან პერონის გათავისუფლების მოთხოვნით. ამ დღეს პერონის მომხრეები მოიხსენიებენ, როგორც სან-პერონს. ეს დღე პერიონიზმის დაბადების დღედ ითვლება.
1957 : ალბერ კამი ნობელის პრემიით დაჯილდოვდა ლიტერატურის დარგში.
1961 : დაახლოებით 200 (ზოგიერთი მონაცემებით 400) მშვიდობიანი ალჟირელი მომიტინგე დახვრიტა პარიზის პოლიციამ.
1961 : გაიხსნა სკკპ XXII ყრილობა, რომელზეც მიიღეს სკკპ-ის მესამე პროგრამა და მიზნად დაისახა 1980 წლისთვის კომუნისტური საზოგადოების აშენება.
1965 : ნიუ-იორკის მსოფლიო გამოფენა დაიხურა ორწლიანი ფუნქციონირების შემდეგ. იგი 51 მილიონზე მეტმა ადამიანმა დაათვალიერა.
1973 : ოპეკი აცხადებს ნავთობის ემბარგოს ზოგიერთი დასავლური ქვეყნისთვის, რომლებიც მხილებულ იქნენ ისრაელისთვის სირიასთან ომში დახმარებისთვის.
1976 : დინხა IV აკურთხეს აღმოსავლეთის ასურული ეკლესიის კათოლიკოს-პატრიარქად.
1979 : დედა ტერეზას მიენიჭა ნობელის მშვიდობის პრემია.
2009 :
ჯენსონ ბატონი და ჯგუფი Brawn GP 2009 წლის ფორმულა 1-ის მსოფლიო ჩემპიონები გახდნენ.
პაკისტანის არმიამ თალიბანის წინააღმდეგ სამხრეთ ვაზირისტანში სამხედრო ოპერაცია დაიწყო. ოპერაციას წინ უძღოდა ორი კვირის მანძილზე თავდასხმები თალიბანის მხრიდან, რასაც 160-მდე ადამიანი ემსხვერპლა.
2013 : ჩადი, ნიგერია, ჩილე, ლიეტუვა და საუდის არაბეთი გაეროს უშიშროების საბჭოს წევრებად აირჩიეს, თუმცა საუდის არაბეთმა უარი თქვა კუთვნილი ადგილის დაკავებაზე.
2021 : ჟოზე მარია ნევეში კაბო-ვერდეს პრეზიდენტად აირჩიეს.
ამ დღეს დაბადებულნი
1838 : უმიკაშვილი, პეტრე — ქართველი საზოგადო მოღვაწე და ფოლკლორისტი
1912 : იოანე-პავლე I — რომის პაპი (გ.1978)
1915 : მილერი, ართურ — ამერიკელი დრამატურგი (გ. 2005)
1972 : ემინემი — ამერიკელი რეპერი
1979 : რაიკონენი, კიმი — ფინელი ავტომრბოლელი
ამ დღეს გარდაცვლილნი
1849 : შოპენი, ფრედერიკ — პოლონელი პიანისტი, კომპოზიტორი (დ. 1810)
1887 : კირხჰოფი, გუსტავ — გერმანალი ფიზიკოსი (დ. 1824)
1893 : პატრიკ მაკ-მაჰონი — საფრანგეთის პრეზიდენტი
2011 : რამაზ ჩხიკვაძე — ქართველი მსახიობი (დ. 1928)
დღესასწაულები
მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
ევდემოზ I კათოლიკოსი
იეროთეოს ათენელი
გაიოზი, ფავსტო, ევსები და ქერიმონი
პეტრე კაპეტოლიელი
წმინდა დომნინა და ორნი ასულნი მისნი - ვირინეა (ვერონიკა) და პროსკუდია (პროსდოკა)
ღირსი ამონი
ღირსი პავლე
წმინდა დავიქტი (ავდაქტი) და ასული მისი კალისთენია
სტეფანე შალიანოვიჩი
აგრეთვე:
ქართული მართლმადიდებლური ეკლესია და სომხური სამოციქულო ეკლესია წმ. შუშანიკ წამებულის ხსენების დღეს აღნიშნავს.
გაერო : სიღარიბის მოსპობის საერთაშორისო დღე
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
1017