PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
მაწიმისწყალი

მაწიმისწყალი, მაწიმი — მდინარე ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტსა და აზერბაიჯანში. სათავე აქვს კახეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2720 მ. მაწიმისწყალზე გადის სახელმწიფო საზღვარი საქართველოსა და აზერბაიჯანს შორის კავკასიონის წყალგამყოფი ხაზიდან დაწყებული სოფელ მაწიმამდე (18 კმ), რის შემდეგაც იგი მთლიანად გადადის აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე და მარცხენა მხრიდან უერთდება ამ ორი ქვეყნის საზღვარზე არსებულ მდინარე ალაზანს (21 კმ) აზერბაიჯანის სოფელ ბაირამბინასთან ახლოს. სიგრძე 39 კმ, აუზის ფართობი 326 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა – ზამთარში, წყალმოვარდნა – ზაფხულ-შემოდგომაზე. იყენებენ სარწყავად.
ლიტერატურა
აზერბაიჯანის მდინარეები
კახეთის მხარის მდინარეები
მაწიმისწყალი
ალაზნის შენაკადები
ადაპა

ადაპა — შუმერულ-აქადურ მითოლოგიაში — პირველი ადამიანი (ბიბლიური ადამის პროტოტიპი), ნახევრად ღმერთი და შუმერული პანთეონის უზენაესი ტრიადის მესამე წევრის — ენქის ძე. ცხოვრობდა სამხრეთ შუამდინარეთის უძველეს ქალაქ ერიდუში, რომლის მთავარი ღვთაებაც, სწორედ ენქი იყო. ადაპა ერთ-ერთია იმ შვიდ აბგალს შორის, რომელთაც მიეწერება შუმერულ ქალაქთა დაარსება.
მითი დაკარგულ უკვდავებაზე
ღვთაება ენქისადმი მთავარ შესაწირად ითვლებოდა თევზი. ამიტომაც ადაპას ყოველდღე უწევდა ნავით ზღვაში შესვლა და სამსხვერპლო თევზის დაჭერა. ერთხელაც, ზღვაში შესულს მოუსწრო ქარიშხალმა და მისი ნავი ამოატრიალა. ამის გამო განაწყენებულმა ადაპამ სამხრეთის ქარს ფრთები დაუმტვრია, რის გამოც ერთი კვირა არ ქროდა ქარი. ამ საქციელზე პასუხის გასაცემად ღვთაება ანუმ ზეცაში დაიბარა ის. წასვლამდე ენქიმ გააფრთხილა, პირი არ დაეკარებინა იმ საჭმელ-სასმელისათვის, რასაც მას ანუ შესთავაზებდა, რათა არ მოეწამლა. მაგრამ მოხდა საპირისპიროდ და ანუმ ადაპას შესთავაზა უკვდავების საკვები და სასმელი. ახსოვდა რა ადაპას მამის დარიგება, უარი თქვა შეთავაზებაზე. ასე დაკარგა ადაპამ უკვდავების მინიჭების შანსი.
ლიტერატურა
Jean Bottero, Everyday Life In Ancient Mesopotamia
Donald A. Mackenzie, Myths of Babylonia and Assyria
Stephanie Dalley, "Myths from Mesopotamia" p. 326
ძველი შუამდინარეთი
შუმერული მითოლოგია
ალ-ჰამავი იაკუთი

ალ-ჰამავი იაკუთი (სრული სახელი და გვარი — იბნ აბდ ალ-ლაჰილ ალ-რუმი ალ-ჰამავი; დ. 1179 — გ. 20 აგვისტო, 1229, ჰალაბი) — არაბი მეცნიერი და მწერალი, ისტორიკოსი, გეოგრაფი. წარმოშობით მცირეაზიელი ბერძენი. იმოგზაურა სირიაში, ეგვიპტეში, ირანში, შუა აზიაში, აზერბაიჯანში, მესოპოტამიაში.
ბიოგრაფია
მის ნაშრომთაგან განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია დიდი გეოგრაფიული ლექსიკონი „მუჯამ ალ-ბულდანი“ („ქვეყნების ანბანზე გაწყობილი ლექსიკონი“) და ბიოგრაფიული „ქითაბ ირშად ალ-არიბ ილა მარიფათ ალ-ადიბ“ („ლიტერატორების ლექსიკონი”). „მუჯამ ალ-ბულდანი“ გეოგრაფიული ენციკლოპედიაა, რომელშიც ასახულია არაბული გეოგრაფიისა და ისტორიის ლიტერატურის მიღწევები. მოცემულია საინტერესო ცნობები ამიერკავკასიისა და კერძოდ, საქართველოს შესახებ.
1213 წლიდან იგი იწყებს მოგზაურობას, სადაც ეცნობა მრავალ ქვეყნებსა და ქალაქს. მოგზაურობის დროს მან ერთგვარად ვაჭრობა და მეცნირული ცოდნაა გააერთიანა. გაემგზავრა თავრიზში, შემდეგ სირიაში, საიდანც მივიდა ქალაქ მოსულში. ამის შემდეგ მიდის ქალაქ ალეპოში. ალეპოში ყოფნის დროს იგი მუშაობდა გეოგრაფიული ენციკლოპედიის შედგენაზე, რომელიც მან 1224 წელს დაასრულა. იაკუთი იმყოფებოდა ასევე ეგვიპტეში.
ლიტერატურა
Крачковский И. Ю. Избранные сочинения, т.4 Москва-Ленинград 1957.
დაბადებული 1179
გარდაცვლილი 20 აგვისტო
გარდაცვლილი 1229
არაბი გეოგრაფები
არაბი ისტორიკოსები
შუა საუკუნეების მოგზაურები
უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
Cyprus at the 1992 Summer Olympics

Cyprus at the 1992 Summer Olympics
Cyprus competed at the 1992 Summer Olympics in Barcelona, Spain.
Competitors
The following is the list of number of competitors in the Games.
Results by event
Archery
In its debut Olympic archery competition, Cyprus was represented by one man. He did not advance to the elimination rounds.
Men's Individual Competition:
Simon Simonis – ranking round, 74th place (0-0)
Athletics
Men's 100 metres:
Yannis Zisimides – Round 1: 10.51 s, Quarter-finals: 10.51 s
Men's 200 metres:
Yannis Zisimides – Round 1: 21.51 s
Men's Triple Jump
Marios Hadjiandreou
Qualification — 15.64 m (→ did not advance, 37th position)
Men's Pole Vault
Photis Stephani
Qualification — 5.20 m (→ did not advance)
Men's 100 metres:
Yannis Zisimides – Round 1: 10.51 s, Quarter-finals: 10.51 s
Women's 10.000 metres
Andri Avraam
Qualifying Heat — 34:06.66 (→ did not advance)
Women's Shot Put:
Eleni Evangelidou – Preliminary: 34:06.48 min (did not advance)
Gymnastics
Women's Rhythmic Gymnastics – Individual Competition:
Anna Kimonos – 17.512 (38th place)
Helen Hadjisavva – 16.888 (42nd place)
Judo
Christodoulos Katsiniorides
Round 1: – Defeated Erick Bustos from Bolivia (1:07)
Round 2: – Lost to A. Wurth from the Netherlands (1:35)
Elias Ioannou
Round 1: – Lost to Nicolas Gill from Canada
Sailing
Men's Double-Handed Dinghy (470)
Peter Elton, Nicolas Epiphaniou – 175 (31st place)
Shooting
Men's Skeet:
Antonis Nicolaides – 145 (30th place)
Swimming
Men's 50m Freestyle
Stavros Michaelides
Heat – 23.34 (→ did not advance, 20th place)
Men's 100m Freestyle
Stavros Michaelides
Heat – 52.54 (→ did not advance, 44th place)
Men's 100m Breaststroke
Charalambos Panayides
Heat – 1:06.19 (→ did not advance, 42nd place)
Wrestling
Men's
Constantinos Eliadis – Round 1
References
External links
Cyprus at the 1992 Summer Olympics by Cyprus Olympic Committee
Nations at the 1992 Summer Olympics
1992
Summer Olympics
გუმბათის ციკლოპური ციხე

გუმბათის ციკლოპური ციხე — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი ქვემო ქართლის მხარეში, წალკის მუნიციპალიტეტში, სოფელ გუმბათში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით, მდინარე გუმბათის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1650 მ. სიმაღლეზე.
ციკლოპური სიმაგრის კედლები ნაგებია დიდი ზომის ლოდებით, ორპირად მშრალი წყობით, შიდა არე შევსებულია მომცრო ზომის ქვებით. გეგმაში ციხე ოთხკუთხა ფორმისაა. ზღუდის ფორმა ტალღისებურია, კუთხეებში და შუაში მძლავრი ბურჯებია. ციხეში შესასვლელი სამხრეთის მხრიდანაა. ძეგლი წარმოადგენს კომპლექსს, რომელიც შედგება ნამოსახლარისა და ციტადელისაგან. ნამოსახლარი განფენილია მთის ფერდობზე, ციტადელი კი მთის თხემზე, რომელიც აღმოსავლეთის მხარეს ციცაბოდ ეშვება მდინარის ნაპირამდე. ციხესიმაგრის კომპლექსი ორი ნაწილისაგან შედგება — მთავარი ციხისა (ციტადელი) და მასზე სამხრეთიდან მიშენებული გალავნისაგან. ქვედა გალავანს სავარაუდოდ ორი შესასვლელი ჰქონდა — სამხრეთისა და დასავლეთის მხრიდან. ციტადელში შესასვლელი სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში მდებარეობს. კომპლექსის ყველა კედელი ნაგებია დიდი ზომის ლოდების ორპირა წყობით, რომელთა შორის არე ქვებითაა ამოვსებული. ციტადელის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში არსებულ ბურჯში ნიშისებური შეღრმავებაა გამართული. ნამოსახლარი უშუალოდ ებმის სასიმაგრო სისტემას სამხრეთის მხრიდან და თავისი მცირე ზღუდით ერთიანი სისტემის ნაწილის წარმოდგენას. ნამოსახლარზე აკრეფილი თიხის ჭურჭლის მცირე ფრაგმენტები გვიანბრინჯაო-რკინის ხანას და ადრეულ შუა საუკუნეებს განეკუთვნება. ძეგლი საკმაოდ დაზიანებულია. ციტადელის და გალავნის კედლები თითქმის საფუძვლის დონეზეა შემორჩენილი. ნამოსახლარის გამაგრების კვალი მხოლოდ ალაგ-ალაგაა შემორჩენილი.
გუმბათის ციკლოპურ ციხეს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2006 წლის 30 მარტს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს მიერ, ხოლო ამავე წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის № 665 ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
იხილეთ აგრეთვე
ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია‎
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
წალკის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
Ağanus

Ağanus
Aghanus is a village in the Lachin District of Azerbaijan. According to Minister of Territorial Administration and Infrastructure of Nagorno Karabakh, Hayk Khanumyan, the village is located in the new corridor between Armenia and Nagorno-Karabakh, controlled by Russian peacekeepers, that replaced the Lachin corridor in August 2022.
History
The village was located in the Armenian-occupied territories surrounding Nagorno-Karabakh, coming under the control of ethnic Armenian forces during the First Nagorno-Karabakh War in the early 1990s, subsequently becoming part of the breakaway Republic of Artsakh as part of its Kashatagh Province. The village was returned to Azerbaijan as part of the 2020 Nagorno-Karabakh ceasefire agreement.
References
External links
Villages in Azerbaijan
Populated places in Lachin District
მულტანის ქარვასლა

მულტანის ქარვასლა — აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში მდებარე ქარვასლებიდან ერთ-ერთი. შეიქმნა XIV საუკუნეში. ის მდებარეობს
ბუხარის ქარავან-სარაის მოპირდაპირედ .
მულტანის ქარვასლა აშენდა ინდოელი ვაჭრებისთვის - ხანძარსაწინააღმდეგო თაყვანისმცემლები, რომლებიც ინდოეთის ქალაქ მულტანიდან (პაკისტანის თანამედროვე ტერიტორიიდან) ჩამოვიდნენ. სავარაუდოდ, ამ ხალხმა ააშენა ცეცხლთაყვანისმცემელთა ტაძარი ათეშგიაჰი, რომელიც ცეცხლთაყვანისმცემლობის ტაძარია აზერბაიჯანში, აფშერონის ნახევარკუნძულზე, ბაქოს ცენტრისგან 30 კილომეტრით დაშორებით, სურაჰანების დასახლების მისადგომებთან სურაჰანების რაიონში, სხვადასხვა დროს ზოროასტრიზმის, ინდუიზმისა და სიქიზმის მიმდევრების თაყვანისმცემლობის ადგილი.
ისტორია
ქარვასლას აქვს კვადრატული ფორმა, ხოლო შენობის კონსტრუქცია ძველი სტილით არის შესრულებული და ერთსართულიანი შენობაა, რომლის ქვემოთ ექვსი კამაროვანი ოთახი და სარდაფებია. ქარვასლის ქვედა სართული მიწისქვეშ მდებარეობს, იგი შედგება სამი დიდი დარბაზისგან, ქვედა სართულს აქვს 3 შესასვლელი.
სწორედ ქვედა სართული განკუთვნილი იყო ცხოველების გაყიდვისთვის. მისი ერთ-ერთი შესასვლელი ქალწულის კოშკში გადის. ქარვასლის კარი, რომელსაც „სიმ-სიმ“ ჰქვია, ასევე არაჩვეულებრივია, რადგან ის ჰგავს ცნობილ „სიმ-სიმ“ კარს ზღაპარში „ალიბაბა და ორმოცი ყაჩაღი“.
ინტერიერი
კედლებზე ძველი აზერბაიჯანული ხალიჩები, ორნამენტები, აგრეთვე ბაქოს ამსახველი ნახატებია ჩამოკიდებული. მთავარი მიზანი აზერბაიჯანის უძველესი და მდიდარი ისტორიის შესახებ იდეის შექმნაა. ამჟამად ქარვასლა კულტურისა და ტურიზმის სამინისტრომ გამოაცხადა, როგორც ქვეყნის მასშტაბით არსებული არქიტექტურული მნიშვნელობის ძეგლი.
მაგიდები, სკამები, სავარძლები და დივნები დარბაზებში ცოტათი თანამედროვეობას იძენს. „სიმ-სიმ“ დარბაზის შესასვლელთან მცირე დერეფნის მთავარი წერტილი პაკისტანის პრეზიდენტის პერვეზ მუშარაფის საჩუქარია ქარვასლისთვის. საჩუქრების კარადაზე წერია: „სამზარეულოს ჭურჭელი მულტანიდან, პაკისტანიდან“.
საჩუქრებს მოიცავს კერამიკული მაგიდის ნათურა, ყვავილების ლარნაკი, კერამიკული ყუთი და ჭიქა, კერამიკული თეფში, წყლის ქვაბი, ყვავილების ლარნაკი, ჩაის ნაკრები, ქვაბი, ღია ქვაბი და სარკე.
არქიტექტურა
მულტანის ქარვასლა არის შენობა, რომლის მარტივი კომპოზიციაა 35 მ X 35 მ. კომერციული ქუჩის მხარეს, აგებულია ტრადიციული კომპოზიციური სქემის მიხედვით, იზოლირებული საცხოვრებელი ოთახებით, მარტივი ფასადითა და დახურული რვაკუთხა ეზოთი.
ექვსი საცხოვრებელი ოთახი, ფიქალის სახურავით დაფარული და სამხრეთ-დასავლეთის ტინით ჩამოყალიბებული, დღემდე შემორჩა და შეინარჩუნა თავდაპირველი მდგომარეობა.
ქარვასლის ეზოში არის საცხოვრებელი ოთახები. მულტანის ქარვასლა შედგება 10 ოთახისგან. საინტერესოა, რომ ოთახებმა შეინარჩუნეს სიძველე, გარდა ზოგიერთი ნივთისა.
მულტანის ქარვასლა „რესტორან-ქარვასლის კომპლექსის“ სახელწოდებით ფუნქციონირებს 70-იანი წლებიდან.
ლიტერატურა
Museums, Reserves, Galleries of Baku — National Tourism Promotion Bureau, 2017
რესურსები ინტერნეტში
მულტანის ქარვასლა
ქარვასლა
ბაქოს ქარვასლები
ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
აზერბაიჯანული კულტურა
ბარბოსა (სანტანდერი)

ბარბოსა (სანტანდერი)
ბარბოსა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სანტანდერის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.575 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 25 768 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 452.07 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 57 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კოლუმბიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი
statoids.com-ის მონაცემები
სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
აზერბაიჯანის ადმინისტრაციული დაყოფა

აზერბაიჯანის ადმინისტრაციული დაყოფა
აზერბაიჯანი ადმინისტრაციულად იყოფა შემდეგ ქვესუბიექტებად:
59 რაიონად (rayonlar),
11 ქალაქად (şəhərlər),
1 ავტონომიური რესპუბლიკად (muxtar respublika), რომელიც შეიცავს:
7 რაიონს
1 ქალაქს
ასევე რაიონები შემდეგ იყოფა მუნიციპალიტეტებად (Bələdiyyəsi).
გარდა ამისა, აზერბაიჯანი დაყოფილია 9 (ეკონომიკურ) რეგიონებად (İqtisadi Rayonlar). მაგრამ, ეს არ არის ადმინისტრაციული დაყოფა. თითოეული რეგიონი შეიცავს რიგ რაიონებს. ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა ქმნის ცალკეულ, ქვეყნის მე-10 ეკონომიკურ რეგიონს.
რეგიონები და ავტონომიური რესპუბლიკა
ადმინისტრაციული დაყოფა
აზერბაიჯანის მოსაზღვრე ტერიტორიები
მთიანი ყარაბაღის ტერიტორია ამჟამად წარმოადგენს აზერბაიჯანის რაიონებს: ხოჯავენდი, ხოჯალი, შუშა, ქალბაჯარის აღმოსავლეთი ნაწილი და ტერტერის დასავლეთი ნაწილი. საბჭოთა პერიოდში რეგიონი ცნობილი იყო, როგორც „მთიანი ყარაბაღის ავტონომიური ოლქი“, თუმცა, 1991 წლის 26 ნოემბერს, აზერბაიჯანის მილი მეჯლისმა გააუქმა მთიანი ყარაბაღის ავტონომიური სტატუსი. მას შემდეგ, მთიანი ყარაბაღის ავტონომიური ოლქის ტერიტორია ადმინისტრაციულად გაიყო ზემოთ აღნიშნული მიზეზების გამო.
მთიანი ყარაბაღის ომის შედეგად, ტერიტორიის დიდი ნაწილი მოექცა მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის და სომხეთის კონტროლის ქვეშ. თვითაღიარებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა (მყრ) ასევე აკონტროლებს სამხრეთ-დასავლეთ აზერბაიჯანის დიდი ნაწილს, რომელიც არ შედის მთიანი ყარაბაღის რეგიონში. აზერბაიჯანის რაიონები, რომლებიც სრულად ან ნაწილობრივ იმყოფებიან მყრ-ს კონტროლის ქვეშ, აღნიშნულია სიაში. მყრ არ აღიარებს ამ ადმინისტრაციული დაყოფას და აქვს საკუთარი ადმინისტრაციული დაყოფის სისტემა.
ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა
ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის შვიდი რაიონი და ერთი მუნიციპალიტეტი ჩამოთვლილია ქვემოთ.
სქოლიო
აზერბაიჯანის ადმინისტრაციული დაყოფა
ფინეთის ქვერეგიონები

ფინეთის ქვერეგიონები
ფინეთი 69 ქვერეგიონულ ერთეულად იყოფა. ქვერეგიონები 19 რეგიონის შემადგენლობაშია და მუნიციპალიტეტებისგან შედგება.
ქვერეგიონები რეგიონების მიხედვით
ლაპლანდია (1)
აღმოსავლეთი ლაპლანდია
კემი-ტორნიოს ქვერეგიონი
ჩრდილოეთი ლაპლანდია
როვანიემის ქვერეგიონი
ტორნის ხეობის ქვერეგიონი
მთიანი ლაპლანდია
ჩრდილოეთი ოსტრობოტნია (2)
კოილისმაა
ნივალა-ჰააპაიარვის ქვერეგიონი
ოულუს ქვერეგიონი
ოულუნკაარი
რააჰეს ქვერეგიონი
სიიკალატვის ქვერეგიონი
იულივიესკის ქვერეგიონი
კაინუუ (3)
კაიაანის ქვერეგიონი
კეჰის-კაინუუ
ჩრდილოეთი კარელია (4)
ცენტრალური კარელია
იოენსუუს ქვერეგიონი
პიელინენის კარელია
ჩრდილოეთი სავონია (5)
შიდა სავონია
კუოპიოს ქვერეგიონი
ჩრდილო-აღმოსავლეთი სავონია
ზემო სავონია
ვარკაუსის ქვერეგიონი
სამხრეთი სავონია (6)
მიკელის ქვერეგიონი
პიექსიამიაკის ქვერეგიონი
სავონლინის ქვერეგიონი
სამხრეთი ოსტრობოტნია (7)
იიარვისეუტუ
კუუსიოკუნატი
სეინაიოკის ქვერეგიონი
სუუპოჰია
ოსტრობოტნია (8)
სამხრეთ-აღმოსავლეთი ბოტნია
იაკობშტადის ქვერეგიონი
ვაასის ქვერეგიონი
ყოფილი ქვერეგიონები
კიურიონმაა
პირკანმაა (9)
ჩრდილო-დასავლეთი პირკანმაა
სამხრეთ-დასავლეთი პირკანმაა
სამხრეთი პირკანმაა
ტამპერეს ქვერეგიონი
ზემო პირკანმაა
ყოფილი ქვერეგიონები:
სამხრეთ-აღმოსავლეთი პირკანმაა
სატაკუნტა (10)
ჩრდილოეთი სატაკუნტა
პორის ქვერეგიონი
რაუმის ქვერეგიონი
ცენტრალური ოსტრობოტნია (11)
კაუსტინენის ქვერეგიონი
კოკოლის ქვერეგიონი
ცენტრალური ფინეთი (12)
ეენეკოსკის ქვერეგიონი
იიამსიის ქვერეგიონი
იოუტსის ქვერეგიონი
იიუვიასკიულიის ქვერეგიონი
კეურუუს ქვერეგიონი
საარიიარვი-ვიიტასაარის ქვერეგიონი
სამხრეთ-დასავლეთი ფინეთი (13)
ლოიმაის ქვერეგიონი
სალოს ქვერეგიონი
ტურკუს ქვერეგიონი
ვაკა-სუომი
აბოლანდი
სამხრეთი კარელია (14)
იმატრის ქვერეგიონი
ლაპეენრანტის ქვერეგიონი
პიაიატ-ჰიამე (15)
ლაჰტის ქვერეგიონი
ყოფილი ქვერეგიონები:
ჰეინოლის ქვერეგიონი
კანტა-ჰიამე (16)
ფორსის ქვერეგიონი
ჰიამეენლინის ქვერეგიონი
რიიჰიმიაკის ქვერეგიონი
უუსიმაა (17-18)
ჰელსინკის ქვერეგიონი (დიდი ჰელსინკი)
ლოვიისის ქვერეგიონი
პორვოოს ქვერეგიონი
რასებორგის ქვერეგიონი
კიმენლააკსო (19)
კოტკა-ჰამინის ქვერეგიონი
კოუვოლის ქვერეგიონი
ალანდის კუნძულები (20)
არქიპელაგი (ალანდი)
ლანდსბიგდი (ალანდი)
მარიეჰამნის ქვერეგიონი
სქოლიო
ფინეთის ქვერეგიონები
ფინეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ევროპის ქვეყნების ადმინისტრაციული დაყოფა
მეორე დონის ადმინისტრაციული დანაყოფები ქვეყნის მიხედვით
ბევინგტონი

ბევინგტონი — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატის მედისონის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 63 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
აიოვის ქალაქების სია
აიოვის ქალაქები
ტონგატაპუ

ტონგატაპუ — ტონგის სამეფოს მთავარი კუნძული წყნარი ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ტონგატაპუს კუნძულების უდიდესი კუნძული. ფართობი — 257,03 კმ², მოსახლეობა — 75 416 ადამიანი (2011 წელი), რაც შეადგენს ტონგის სამეფოს მთელი მოსახლეობის 73,04 %-ს. კუნძულ ტონგატაპუზე მდებარეობს ტონგის დედაქალაქი ნუკუალოფა და ფუაამოტუს საერთაშორისო აეროპორტი. ადმინისტრაციულად კუნძული შედის ტონგატაპუს ოლქში.
გეოგრაფია
დაბლობი კუნძული, წარმოშობით აზევებული ატოლია. ჩამოყალიბებულია მარჯნული კირქვისაგან. ნიადაგი საკმაოდ ნაყოფიერია და აქვს ვულკანური წარმოშობა. იმ დროს როდესაც ტონგატაპუს სამხრეთი მხრის საშუალო სიმაღლე შეადგენს დაახლოებით 35 მეტრს, ჩრდილოეთი ნაწილი საკმაოდ ვაკიანია. კუნძულის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან აღწევს 65 მეტრს.
კუნძულიდან ჩრდილოეთით, 7 კმ-ის მანძილზე, მდებარეობენ მომცრო კუნძულები და მრავალრიცხოვანი მარჯნული რიფები. კუნძულს აქვს ორი ლაგუნა — ფანგაუტა და ფანგაკაკაუ, რომლებიც მდებარეობენ ტონგატაპუს ჩრდილოეთ ნაწილში. მათი საშუალო სიღრმე შეადგენს 1 მეტრიდან 6 მეტრამდე.
განვითარებულია ტროპიკული პასატური კლიმატი.
გვხვდება ქოქოსის პალმების, ბანანების, ციტრუსების პლანტაციები.
ისტორია
ლაპიტას კულტურის პერიოდი
ტონგატაპუს კუნძულის ლაპიტას კულტურის მატარებელი ადამიანებით დასახლების ყველაზე ადრეული მტკიცებულებები ეკუთვნის ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 900—850 წლებს. ფანგაუტას ლაგუნაში არქეოლოგმა დევიდ ბერლიმ აღმოაჩინა თიხოვანი თავის ქალის ნიმუშები, რომლებიც ასევე აღმოჩენილი იქნა სანტა-კრუსის კუნძულებზე, რომლებიც მდებარეობენ 2000 კმ-ში ტონგატაპუს კუნძულიდან.
ტონგის იმპერიის პერიოდი
ტონგატაპუს კუნძულზე მდებარეობდა ტონგის იმპერიის დედაქალაქი. პირველი დედაქალაქი იყო ქალაქი ტოლოა, რომელიც არსებობდა თანამედროვე აეროპორტიდან შორიახლოს დაახლოებით 1000 წლის წინ (მაგრამ მის შესახებ საკმაოდ ნაკლებადაა ცნობილი). მეორე დედაქალაქი იყო ქალაქი ჰეკეტა, რომელიც მდებარეობდა კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაპირზე. ჩვენი წელთაღრიცხვით დაახლოებით 1220 წლიდან 1851 წლამდე დედაქალაქი იყო ქალაქი მუა.
ევროპელებთან პირველი კონტაქტები
პირველი ევროპელი, რომელიც ეწვია ტონგატაპუს კუნძულს, იყო ნიდერლანდელი მოგზაური აბელ ტასმანი, რომელმაც კუნძული აღმოაჩინა 1643 წელს და მას სახელად დაარქვა ამსტერდამის კუნძული. შემდგომში 1777 წლის 5 ივლისს ტონგატაპუს კუნძულზე გადავიდა ინგლისელი მოგზაური ჯეიმზ კუკი.
რესურსები ინტერნეტში
ტონგატაპუს კუნძულები — ენციკლოპედია ბრიტანიკა
ტონგატაპუ — დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია
სქოლიო
ტონგა
ტონგის კუნძულები
წყნარი ოკეანის კუნძულები
ოკეანეთის კუნძულები
ძაღლური შუადღე

ძაღლური შუადღე — სიდნი ლუმეტის 1975 წლის ფილმი. ფილმი დაფუძნებულია რეალურ მოვლენაზე, რომელიც მოხდა 1972 წლის 22 აგვისტოს ბრუკლინში და ასახავს ორი მძარცველის მიერ ბანკის ძარცვის წარუმატებელ მცდელობას.
როლებში
ალ პაჩინო — ჯონ ვოიტოვიცი
ჯონ კაზალე — სალვატორე ნატურალე
ჩარლზ დერნინგი — დეტექტივი ლუის კოტელი
ჯეიმზ როდერიკი — აგენტი რიჩარდ ბარკერი
ლანს ჰენრიკსენი — აგენტი მერფი
კრის სარანდონი — ერნესტ არონი
ჯილდოები
ფილმმა მიიღო ოსკარის 6 და ოქროს გლობუსის 7 ნომინაცია, თუმცა ამათგან მხოლოდ ერთი ოსკარის (საუკეთესო ორიგინალური სცენარი) მოპოვება შეძლო. ალ პაჩინომ მიიღო BAFTA-ს ჯილდო საუკეთესო მსახიობი მამაკაცისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
The original Life magazine article at Google Books
ინგლისურენოვანი ფილმები
1975 წლის ფილმები
ამერიკული ფილმები
აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები
სიდნი ლუმეტის ფილმები
ფილმები ძარცვის შესახებ
გაჯი-მაილი

გაჯი-მაილი — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის ნეფთჩალის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
ნეფთჩალის რაიონის გაუქმებული სოფლები
აგიტატორ გრუზიი

აგიტატორ გრუზიი
„აგიტატორ გრუზიი“ — „საქართველოს აგიტატორის“ დუბლირებული გამოცემა რუსულ ენაზე.
ლიტერატურა
საქართველოს ჟურნალები
რუსულენოვანი ჟურნალები
შავანის ქედი

შავანის ქედი ან შანის ქედი — ქედი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის ჩრდილოეთი შტოქედი. წარმოადგენს კავკასიონის ჩრდილოეთ გამყოლი ქედის შემადგენელ ერთეულს, მდინარეების ხდისა და არმხის (თერგის მარჯვენა შენაკადები) წყალგამყოფს. მაქსიმალური სიმაღლე 4491 მეტრი (მწვერვალი შანი).
ქედი აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებით. ორივე კალთაზე დაკიდებული მყინვარებია, მყინვარებისაგან თვისუფალი ადგილები კლდოვანია ან ღორღნალებითა და ალპური მდელოს ბალახეულითაა დაფარული.
შავანის ქედზე გაბატონებულია მთა-მდელოსა და გლაციალურ-ნივალური ლანდშაფტები.
იხილეთ აგრეთვე
საქართველოს ქედების სია
ლიტერატურა
მცხეთა-მთიანეთის მხარის ქედები
Tusheti Strict Nature Reserve

Tusheti Strict Nature Reserve is located in the Tusheti Mountainous region in the north-eastern part of Georgia. Visitors center is located in village lower Alvani, Akhmeta Municipality.
The Tusheti Protected Areas includes Tusheti Strict Nature Reserve, Tusheti National Park and Tusheti Protected Landscape with total protected area about 113,660.2 ha.
It is one of the eight new Protected Areas approved by Parliament of Georgia on 22 April 2003.
Flora
Flora of Tusheti region is highly endemic to Caucasus represented by 230 endemic plants which is more than 20% of total amount of endemics found in entire Caucasus region.
This includes Tushetian Monkshood (Aconitum tuscheticum), Iberian barberry (Berberis iberica), bellflower (Campanula), bear nut-tree (Corylus iberica), lily (Pancratium), Tushetian Dog-rose (Rosa tuschetica), Tebulo's buttercup (Ranunculus tebulossicus) Black or Radde's birch (Betula raddeana), Caucasian fritillaries (Fritillaria caucasica), yellow Caucasian fritillaries (Fritillaria lutea), Juliana Primrose (Primula juliae), Georgian Snow Rose (Rhododendron caucasicum), squill (Scilla) to name just a few.
Fauna
Fauna is represented by 60 species of mammals, about 120 species of birds, 4 species of reptiles, 6 species of amphibians and 1 species of fish.
See also
List of protected areas of Georgia
Tusheti National Park
Tusheti Protected Landscape
List of mammals of Georgia (country)
List of birds of Georgia (country)
Caucasus-Anatolian-Hyrcanian temperate forest
References
National parks of Georgia (country)
Protected areas established in 2003
Geography of Kakheti
Tourist attractions in Kakheti
არქტიკული წრე

არქტიკული წრე ანუ ჩრდილოეთის პოლარული წრე — დედამიწის რუკაზე აღნიშნული ხუთი უმთავრესი პარალელიდან ერთ-ერთი. არქტიკული წრე მდებარეობს ეკვატორიდან ჩრდილოეთით 66° 33′39″ (66.56083°)-ში. ჩრდილოპოლარული წრის ჩრდილოეთით მდებარე მხარეს არქტიკა ეწოდება, მის სამხრეთით ზომიერი კლიმატის ჩრდილოეთი სარტყელი მდებარეობს. სამხრეთ ნახევარსფეროში ანალოგიურ პარალელს სამხრეთის პოლარული წრე ეწოდება.
ჩრდილოპოლარული წრე პოლარული დღისა და ღამის სამხრეთის საზღვარს აღნიშნავს. არქტიკული წრის ჩრდილოეთით, ნებისმიერ ადგილას, მზე წელიწადში ერთხელ მაინც 24 საათით დგას ჰორიზონტზე და ასევე ერთხელ 24 საათით არ ჩნდება ჰორიზონტზე. პოლარული წრის განედზე ეს მოვლენები წელიწადში ერთხელ, ივნისსა და დეკემბერში ბუნიობისას ხდება.
არქტიკის მკაცრი ჰავის გამო აქ ძალიან მცირე რაოდენობით ცხოვრობს ხალხი. ყველაზე მსხვილი ქალაქები, რომლებიც პოლარული წრის ჩრდილოეთით მდებარეობენ, ესენია: მურმანსკი (304000 მცხოვრებით), ნორილსკი (13 500 მცხოვრებით) და ვორკუტა (85 000 მცხოვრებით) რუსეთში და ტრომსე (62 00 მცხოვრებით) ნორვეგიაში.
არქტიკა
განედი
ენგრიდ შოვენი

ენგრიდ შოვენი (დ. 3 ოქტომბერი, 1973) — ფრანგი კინოსა და თეატრის მსახიობი. შოვენი დაიბადა ვალ-დ’უაზის დეპარტამენტში მაშველისა და დოკუმენტალისტის ოჯახში. თავისი პირველი როლი შეასრულა პარიზის სენ-ჟორჟის თეატრში 1997 წელს. 2011 წლის 27 აგვისტოს იქორწინა ტიერი პეტიეზე. წყვილს პირველი შვილი ეყოლა 2013 წლის 17 ოქტომბერს, რომელიც 2014 წლის 25 მარტს ხუთი თვის ასაკში მოულოდნელად გარდაიცვალა.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ფრანგი მსახიობები
დაბადებული 1973
დაბადებული 3 ოქტომბერი