PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ალაშანის უდაბნო

ალაშანის უდაბნო — ქვიშიანი უდაბნო ცენტრალურ აზიაში, ჩინეთის ჩრდილოეთ ნაწლში. გაწოლილია აღმოსავლეთით — ხელანშანის ქედსა და მდინარე ხუანხეს, დასავლეთით — მდინარე ჟოშუის, სამხრეთით — ნანინანიის მთისწინეთსა და ჩრდილოეთით — გობის ტექტონიკურ დეპრესიას შორის. ფართობი დაახლოებით 170 ათ. კმ². სიმაღლე 820 მ-იდან (ჩრდილო-დასავლეთით) 1660 მ-მდე (სამხრეთით). ალაშანი სტრუქტურული ფენობრივი ვაკეა და წარმოდგენილია რამდენიმე მაგიდა ჭიუხიანი ქედით, რომელთა შეფარდებითი სიმაღლეა 150–200 მ (ბაიან-ულა, ხარა-ულა და სხვა) და წვრილგორაკებით, რომლებიც აგებულია ძველი გნაისებით, გრანულიტებით, ამფიბოლიტებით, კვარციტებითა და სხვა.
დამახასიათებელია მრავალრიცხოვანი დახშული დეპრესიები არაღრმად განლაგებული გამტკნარებული ან მარილიანი გრუნტის წყლებით, ზოგჯერ დამშრალი მარილიანი ტბებით, რომელთა შორის გამოსაყოფია ხარა-ნური და ჯალათაი-დავსი. მოძრავი ქვიშების დიდი მასივები განლაგებულია სამხრეთ-დასავლეთით — ბადინ-ჯარანის, სამხრეთით — ხოლალისის, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — თენგერისა და ჩრდილო-აღმოსავლეთით ულანპუხოს სახით. ბადინ-ჯარანის მასივი წარმოდგენილია მეტად მძლავრი ქვიშის სერებით, რომელთა შეფარდებითი სიმაღლეა 300–400 მ.
მდინარეთა ქსელი საკმაოდ მდიდარია პერიოდული ნაკადებით, რომელთა კალაპოტი წყლით ივსება მხოლოდ ზაფხულში, მუსონური წვიმების პერიოდში ან თავსხმა ნალექების დროს. ყველაზე დიდი მდინარეებია ჟოშუი და შუიხე. არის მრავალრიცხოვანი, თუმცა ძირითადად, მცირე ფართობის ტბები. აღსანიშნავია სოგო-ნურისა და შარა-ბურდუს ტბები.
ძირითადი ლანდშაფტებია: გობი — წვრილგორაკები და მაგიდა ქედები, რომლებიც გაფანტულია ქვიშაკენჭიან ვაკეზე პრიმიტიული ღორღის ნიადაგებითა და გაუხშოებული ბუჩქნარი მცენარეულობით (ორყურა, ცხენისმუხლა და სხვა), სტეპური მცენარეულობის ელემენტებით; ბარხანული ქვიშების მასივები მეტად ღარიბი მცენარეულობით (უძრახელა, კრიალოსანა, ავშანი და სხვა); ცაიდამი — დადაბლება ახლომდებარე გრუნტული გამტკნარებული წყლებითა და მდიდარი ბალახოვანი მცენარეულობით (ლაქაში, ლერწამი, ლელქაში, ჩინური ვაციწვერა, ბრძამი, ძირტკბილა და სხვა); მლაშობები ჰალოფილური ფლორით (Kalidium, Nitraria, მლაშობურა); შავი საქსაულისგან შემდგარი საქსაულები ქვედა იარუსში წარმოდგენილი Nitraria-ით.
ცხოველთა სამყაროს წარმომადგენელთა შორისაა: საიგა, უდაბნოს კურდღელი, თრია, მექვიშია, მიწის კურდღელი და ქვეწარმავლები (კუები, ხვლიკები, გველები); იშვიათად გვხვდება კიანგი. მოსახლეობა უმეტესწილად მომთაბარეა. ძირითადი საქმიანობაა მესაქონლეობა. მუდმივი დასახლებული პუნქტები განლაგებულია დიდ ცაიდამებში.
რესურსები ინტერნეტში
ლიტერატურა
Обручев В. Алашань (пустыня в Азии), Восточная Монголия, ч. 1—2, М., 1947;
Синицын В. М., Центральная Азия, М., 1959;
Петров М. П., Пустыни Центральной Азии, т. 1, М., 1966.
Чи­ча­гов В. П. Эво­лю­ция рав­ни­но­об­ра­зо­ва­ния Юго-Вос­то­ка Азии. М., 2000.
Chi­nese sedi­men­tary ba­sins. Amst., 1989.
ჩინეთის უდაბნოები
კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო რეჟისორი

კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო რეჟისორი (ფრან.: Prix de la mise en scène) — კანის კინოფესტივალის ჯილდო. აღნიშნული ჯილდოს მფლობელს ირჩევს ჟიური ფესტივალის ოფიციალურ შერჩევაზე. ჯილდო დაწესებულია 1946 წლიდან.
ჯილდოები
1951 - ლუის ბუნიუელი, ფილმისთვის „დავიწყებულები“
1958 - ინგმარ ბერგმანი, ფილმისთვის „ცხოვრების ზღვარზე“
1959 - ფრანსუა ტრიუფო, ფილმისთვის „ოთხასი დარტყმა“
1975 - კოსტა-გავრასი, ფილმისთვის „სპეციალური სექცია“
1978 - ტერენს მალიკი, ფილმისთვის „მკის დღეები“
1982 - ვერნერ ჰერცოგი, ფილმისთვის „ფიცკარალდო“
1983 - ანდრეი ტარკოვსკი, ფილმისთვის „ნოსტალგია“
1986 - მარტინ სკორსეზე, ფილმისთვის „ფულის ფერი“
1989 - ემირ კუსტურიცა, ფილმისთვის „ბოშათა დრო“
1991 - ძმები კოენები, ფილმისთვის „ბარტონ ფინკი“
1992 - რობერტ ოლტმენი, ფილმისთვის „მოთამაშე“
1993 - მაიკ ლი, ფილმისთვის „შიშვლები“
1996 - ძმები კოენები, ფილმისთვის „ფარგო“
1997 - ვონგ კარ-ვაი, ფილმისთვის „ბედნიერები ერთად“
1999 - პედრო ალმოდოვარი, ფილმისთვის „ყველაფერი დედაჩემის შესახებ“
2001 - ძმები კოენები, ფილმისთვის „ადამიანი, რომელიც არ არსებობდა“
2001 - დევიდ ლინჩი, ფილმისთვის „მალჰოლანდ დრაივი“
2002 - პოლ ტომას ანდერსონი, ფილმისთვის „გამაოგნებელი სიყვარული“
2003 - გას ვან სენტი, ფილმისთვის „სპილო“
2005 - მიხაელ ჰანეკე, ფილმისთვის „დაფარული“
2006 - ალეხანდრო გონსალეს ინიარიტუ, ფილმისთვის „ბაბილონი“
2007 - ჯულიან შნაბელი, ფილმისთვის „სკაფანდრი და პეპელა“
2012 - კარლოს რეიგადასი, ფილმისთვის „შუქი წყვდიადის შემდეგ“
2013 - ამატ ესკალანტე, ფილმისთვის „ჰელი“
2014 - ბენეტ მილერი, ფილმისთვის „Foxcatcher“
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
კანის კინოფესტივალი IMDB .
კანის კინოფესტივალი
ფარერული ვიკიპედია

ფარერული ვიკიპედია — ვიკიპედიის განყოფილება ფარერულ ენაზე. თავისუფალი ონლაინ-ენციკლოპედია. გაეშვა 2004 წლის ივნისში. 2014 წლის თებერვლის მდგომარეობით ფარერულ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 8 ათასი სტატია.
რესურსები ინტერნეტში
ფარერული ვიკიპედია
ვიკიპედიები ენების მიხედვით
Resident Evil 3 (2020 წლის ვიდეო თამაში)

Resident Evil 3 (2020 წლის ვიდეო თამაში)
Resident Evil 3 (იაპონურად ცნობილია როგორც Biohazard RE:3 (RE:3 ბაიოჰაზარდო არუ ი სური) — survival horror-ის ჟანრის ვიდეო თამაში, შემქნილი და გამოცემული იაპონური კომპანია Capcom-ის მიერ 2020 წელს Microsoft Windows, PlayStation 4 და Xbox One-ისთვის. იგი არის 1999 წელს გამოსული თამაშის „Resident Evil 3: Nemesis“-ის რიმეიკი. სიუჟეტის ცენტრში არიან ყოფილი ელიტური აგენტი ჯილ ვალენტაინი და დაქირავებული ჯარისკაცი კარლოს ოლივეირა, რომლებიც ცდილობენ ვაქცინის აღმოჩენას და ინფიცირებული ქალაქისაგან თავის დაღწევას. თამაშში ვირტუალური კამერა წარმოდგენილია მესამე პირის ხედვით. მოთამაშემ უნდა ამოხსნას თავსატეხები და დაამარცხოს სხვადასხვა სახის მონსტრები.
თამაშს წილად ჰხვდა დადებითი შეფასებები ვიდეო თამაშების კრიტიკოსებისაგან, რომლებმაც ძირითადად შეაქეს თხრობის სტილი, დაძაბული ატმოსფერო და გრაფიკა. თუმცა გააკრიტიკეს იგი მოკლე ხნიანობისა და ორიგინალი თამაშის თვისებების არ ქონის გამო. საერთო განხილვების საიტ Metacritic-ზე თამაშის PC ვერსია ფლობს 77/100, PS4 ვერსია — 79/100, XONE — 84/100.
„Resident Evil 3“ ნომინირებული იყო Game Awards 2020-ზე. 2021 წლის იანვრის მონაცემებით თამაშის გაყიდვების საერთო რაოდენობა შეადგენს 3.6 მილიონ ეგზემპლარს.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
2020 წლის ვიდეო თამაშები
ბიოტერორიზმი მხატვრულ ლიტერატურაში
ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
PlayStation 4-ის თამაშები
Resident Evil-ის თამაშები
ვიდეო თამაშის რიმეიკები
ვიდეო თამაშები შემუშავებული იაპონიაში
ვიდეო თამაშები, რომლებშიც მთავარი გმირი ქალია
Windows-ის თამაშები
Xbox One-ის თამაშები
ინგა გიორგობიანი

ინგა გიორგობიანი
ინგა დურმიშხანის ასული გიორგობიანი (დ. 21 ნოემბერი, 1968, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (აკრობატიკა, ქალთა სამეული); საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1990).
ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი 1991 წელს. მსოფლიოსა და ევროპის აბსოლუტური ჩემპიონი (1988); მსოფლიოსა და ევროპის ჩემპიონი (1990). სსრკ ექვსგზის (1985–1990) ჩემპიონი (სამგზის აბსოლუტური), სსრკ თასის ორგზის მფლობელი (1988, 1990). გამოდიოდა სამეულში ნ. ანისიმოვასთან და ს. მაკარიჩევასთან ერთად, შემდეგ — ნ. ანისიმოვასთან და ი. ოვოიანთან ერთად. 2004 წელს აირჩიეს საქართველოს ტანვარჯიშის სახეობათა ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტად.
ძირითადი შედეგები
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ინგა გიორგობიანი — ქართული სპორტი
დაბადებული 21 ნოემბერი
დაბადებული 1968
ქართველი სპორტული ტანმოვარჯიშეები
თბილისში დაბადებულები
ინგა
მარტვილობა

მარტვილობა (იგივეა, რაც წამება) — ჰაგიოგრაფიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი და უძველესი ჟანრი. ასახავს ქრისტიანობისათვის თავდადებული წმინდანების ცხოვრებასა და მათ მოწამებრივ სიკვდილს. ამ ჟანრის თხზულება ემსახურებოდა ქრისტიანული სარწმუნოების განმტკიცებას.
ქართულ სინამდვილეში ქრისტიანობისათვის თავდადება ეროვნული თავისთავადობის გადარჩენისათვის ბრძოლას უდრიდა, ამიტომ ქართულ მარტვილობებში ეროვნული დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის ისტორიაც აისახა (მაგ., „შუშანიკის წამება“, V საუკუნე; „ევსტათი მცხეთელის მარტვილობა“, VI საუკუნე; „აბო თბილელის წამება“, VII საუკუნე; „ქეთევან დედოფლის წამება“, XVIII საუკუნე და სხვა).
ლიტერატურა
კეკელიძე კ., ეტიუდები ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან, ტ. 5, თბ., 1957;
მისივე, ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 1, თბ., 1960;
ჰაგიოგრაფია
ნატალი კოული

ნატალი კოული
ნატალი მარია კოული (დ. 6 თებერვალი, 1950 — გ. 31 დეკემბერი, 2015) — ამერიკელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი და შემსრულებელი, ნატ კინგ კოულის შვილი. ცნობილი გახდა 1970-იან წლებში სიმღერებით "This Will Be", "Inseparable" და "Our Love". ჩანაწერების სუსტი გაყიდვების და ნარკოტიკების მოხმარების მძიმე პერიოდის შემდეგ 1987 წელს დაბრუნდა ალბომით Everlasting და ბრიუს სპრინგსტინის "Pink Cadillac"-ის ქავერ-ვერსიით. 1990-იან წლებში ჩაწერა ალბომი
Unforgettable... with Love, რომელშიც მამამისის სიმღერების საკუთარი ვერსიები შეიტანა. მან მომღერალს გრემის მრავალი ჯილდო მოუტანა. მსოფლიო მასშტაბით კოულმა 30 მილიონზე მეტი ჩანაწერი გაყიდა. გარდაიცვალა 2015 წლის 31 დეკემბერს.
დისკოგრაფია
1975: Inseparable
1976: Natalie
1977: Unpredictable
1977: Thankful
1979: I Love You So
1980: Don't Look Back
1981: Happy Love
1983: I'm Ready
1985: Dangerous
1987: Everlasting
1989: Good to Be Back
1991: Unforgettable... with Love
1993: Take a Look
1994: Holly & Ivy
1996: Stardust
1999: Snowfall on the Sahara
2002: Ask a Woman Who Knows
2006: Leavin'
2008: Still Unforgettable
2008: Caroling, Caroling: Christmas with Natalie Cole
2013: Natalie Cole en Español
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 6 თებერვალი
დაბადებული 1950
გარდაცვლილი 31 დეკემბერი
გარდაცვლილი 2015
ამერიკელი მსახიობები
ამერიკელი მომღერლები
XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ნაციონალური საფეხბურთო ლიგა

ნაციონალური საფეხბურთო ლიგა — ყველაზე მაღალი ამერიკული ფეხბურთის ლიგაა აშშ ტერიტორიაზე, ასევე აღიარებულია ყველაზე ძლიერ პროფესიონალურ ამერიკის საფეხბურთო ლიგად მსოფლიოს მასშტაბით. 1920 წელს, თავდაპირველად 11 გუნდი იყო ამერიკის პროფესიონალურ საფეხბურთო ასოციაციაში, 1922 წელს კი ლიგამ სახელი შეცვალა და ნაციონალური საფეხბურთო ლიგად წარდგა. ამჟამად ლიგაში 32 გუნდია, რომელთაგანაც ყველა გუნდი აშშ ტერიტორიაზე მდებარეობს. ლიგა გაყოფილია ორ კონფერენციად: ამერიკის ფეხბურთის კონფერენცია (AFC) და ნაციონალური ფეხბურთის ასოციაცია (NFC). ორივე კონფერენციაში ასევე 4 დივიზიონია, სადაც თითოეულ მათგანში ასევე 4 გუნდია განთავსებული, ტოტალურად კი თითო კონფერენციაში 16 გუნდია.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ნაციონალური ფეხბურთის ლიგა
სპორტული ლიგები
თამარ ებრალიძე

თამარ ებრალიძე (დ. 7 თებერვალი, 1957, თბილისი) — ქართველი ჟურნალისტი,მთარგმნელი,ფილოლოგი.
1978 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი.
1979-1991 წლებში იყო საზღვარგარეთის ლიტერატურის ისტორიის კათედრის თანამშრომელი. 1991-1995 წლებში გაზეთის „თავისუფალი საქართველოს“ მთავარი რედაქტორი. 2002 წლიდან ტელეკომპანია „იმედისა“ და გამომცემლობა „ლიტერას“ თანამშრომელი. რედაქტორი გადაცემებისა: „რაც ვიცი და მიყვარს“, „აკა მორჩილაძის უცნობი საქართველო“, „ნადიმი ჯანრი კაშიასთან“. 2006 წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობის მთავარი რედაქტორი.
ბიბლიოგრაფია
ჩემი თბილისი : თბ., 2013 თბილისი, 2013 გვ. 55 ISBN: 9789941060946
საბრალო ჰაინრიჰი: პროექტისა და ტექსტის ავტ: თამარ ებრალიძე, დალი გერმანიშვილი, თბ., „საარი“, 2002 გვ. 41
ლიტერატურა
ვინ ვინ არის საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი თბ., 2006 გვ. 162
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 7 თებერვალი
დაბადებული 1957
თბილისში დაბადებულები
ქართველი ჟურნალისტები
ქართველი ფილოლოგები
ქართველი მთარგმნელები
ბრაიდსჰედში დაბრუნება

ბრაიდსჰედში დაბრუნება
„ბრაიდსჰედში დაბრუნება“ — ინგლისელი მწერლის, ივლინ ვოს, რომანი, პირველად გამოქვეყნდა 1945 წელს.
ნაწარმოებში მოქმედება 1920-იანი წლებიდან 1940-იანი წლების დასაწყისამდე მიმდინარეობს. რომანი მოგვითხრობს საშუალო კლასის წარმომადგელი ჩარლზ რაიდერის ცხოვრების შესახებ, რომელიც ოქსფორდში სწავლისას სებასტიან ფლაიტს და მის ოჯახს უმეგობრდება. ფლაიტები, მდიდარ ინგლისელი კათოლიკეები, ბრაიდსჰედის სასახლეში ცხოვრობენ. რომანში აღწერილია ჩარლზის სასიყვარულო ურთიერთობები სებასტიანთან და მის დასთან, ჯულიასთან.
„ბრაიდსჰედში დაბრუნება“ ინგლისური არიტოკატიისა და კათოლიციზმის ხანისადმი ნოსტალგიითა განმსჭვალული. 1981 წელს რომანის სატელევიზიო ადაპტაცია შედგა.
რესურსები ინტერნეტში
"Evelyn Waugh's Finest Novel". The New York Times.
A Companion to the novel
Downloadable audio about Brideshead Revisited and Evelyn Waugh
Guardian.co.uk
1945 წლის რომანები
ინგლისური რომანები
ცენზურის მიერ აკრძალული წიგნები
ოსტრავის ტრამვაი

ოსტრავის ტრამვაის სისტემას მართავს ოსტრავის ტრამვაის სამმართველო.
2008 წლის მდგომარეობით ლიანდაგების ჯამური სიგრძე 65,7 კმ-ია და ტრამვაი მოძრაობს 16 მარშრუტზე. სულ ექსპლუატაციაშია 290 ტრამვაის ვაგონი. პირველი ტრამვაის ხაზი 1889 წელს გაიხსნა და ოსტრავის ტრამვაი ჩეხეთის რესპუბლიკაში მესამე ტრამვაის სისტემაა, პრაღისა და ბრნოს ტრამვაის შემდეგ.
მოძრავი შემადგენლობა
ოსტრავაში ექსპლუატაციაშია შემდეგი ტიპის ტრამვაის ვაგონები:
ლიტერატურა
BOHÁČEK, Jiří. Dopravní podnik Ostrava, [cit. 2008-10-09].
BEDERKA, R.. Nedostavěná tramvajová trať Hrabová - Nová Bělá [online]. Pshzd.cz, 2015-01, [cit. 2015-08-25].
Vozový park [online]. Dpo.cz, [cit. 2011-02-08].
რესურსები ინტერნეტში
ოსტრავის სატრანსპორტო გაერთიანების ოფიციალური საიტი
საიტი ოსტრავის აგლომერაციის ტრანსპორტის შესახებ
სტატია VarioLF და VarioLF3 ვაგონების ფოტოებით
ტრამვაის ქსელები ქალაქების მიხედვით
ჟურავლიოვკა (ბაშკირეთი)

ჟურავლიოვკა (ბაშკირეთი)
ჟურავლიოვკა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 19 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 20 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელოე-ოზერო, რომელიც დაშორებულია 30 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ჩუვაშები შეადგენენ (84%).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
აურგაზის რაიონის სოფლები
ესკაბარტე

ესკაბარტე — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ულცამალდეის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 34 კმ². მოსახლეობა — 1811 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ნავარის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ესკაბარტეს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ნავარის მუნიციპალიტეტები
ნავარის ქალაქები
სურაია ყაჯარი

სურაია ყაჯარი
სურაია სადრადინ კიზი ყაჯარი — აზერბაიჯანელი საბჭოთა მომღერალი ქალი (მეცო-სოპრანო), აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი ქალი (1954).
ბიოგრაფია
დაიბადა 1910 წლის 1 მაისს ქალაქ შუშაში. 1927 წელს დაამთავრა ბაქოს პედაგოგიური ტექნიკუმი. 1927 წლიდან 1939 წლამდე იყო აზერბაიჯანის სახელმწიფო ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი ქალი. 1940 წლიდან იყო აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფილარმონიის სოლისტი. 1968 წლიდან — კონსულტანტ-მასწავლებელი ვოკალში.
ყაჯარის ხელოვნებაში ძირითად ადგილს იკავებდა აზერბაიჯანული სიმღერები და მუღამი, ასევე საბჭოთა ხალხების სიმღ%ერები და საბჭოთა კომპოზიტორების ნაწარმოებები.
სქოლიო
დაბადებული 1 მაისი
დაბადებული 1910
გარდაცვლილი 2001
გარდაცვლილი 27 ივლისი
ყაჯართა დინასტია
აზერბაიჯანელი ქალი მომღერლები
ფუსჰორნი

ფუსჰორნი — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში; გადმოჰყურებს ობერალეჩის მყინვარს. მიეკუთვნება მწვერვალთა ჯგუფს (ფუსჰერნერი), რომელიც მის სამხრეთით მდებარეობს.
რესურსები ინტერნეტში
Gross Fusshorn on Hikr
Fusshörner on Hikr
ალპები
შვეიცარიის მთები
ხაჭაპური

ხაჭაპური — ქართული სამზარეულოს კერძი. ქართული ეროვნული ცომეული ნაწარმი, წარმოშობით დასავლეთ საქართველოდან. არსებობს სხვადასხვა სახეობის ხაჭაპური, მათ შორის: იმერული, აჭარული, მეგრული, გურული, სვანური, რაჭული, ხევსურული. განსაკუთრებით ცნობილია იმერული ხაჭაპური. ხაჭაპურის ნაირსახეობას წარმოადგენს თუშური „კოტორი“. როგორც წესი, ხაჭაპურის ცომი ხორბლის ფქვილით, საფუარათი, წყლითა და ცოტაოდენი რძითა და მარილით იზილება; ცომს ცოტა ხანს აცლიან ამოსვლას და შემდეგ რეგიონებისდა მიხედვით სხვადასხვა ფორმით ამზადებენ. შიგთავსი როგორც წესი შეიცავს ყველს (ახალს ან დაძველებულს) ან ხაჭოს, კვერცხს, კარაქსა და სხვა ინგრედიენტებს. ხაჭაპური ეროვნული საკვები კულტურის მონაპოვარია.
2019 წლის 22 იანვარს, საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს გადაწყვეტილებით, „ხაჭაპურის ტრადიციას საქართველოში“ არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. იმავე წელს საქართველოს გასტრონომიის ასოციაციამ პირველად მიიღო მონაწილეობა საერთაშორისო კულინარიულ გამოფენაში „Sirha 2019“, სადაც სხვა ქართულ კერძებთან ერთად ხაჭაპურიც წარადგინეს.
საქართველოს გასტრონომიის ასოციაციის ინიციატივით 2020 წლის 27 თებერვალი გამოცხადდა „ხაჭაპურის ეროვნულ დღედ“, რათა აღინიშნოს საქართველოს ეროვნული ფასეულობის მატარებელი პროდუქტის მნიშვნელობა და ასევე ხელი შეუწყოს მის აღიარებას საერთაშორისო დონეზე.
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
ხაჭაპური — ქართული მატერიალური კულტურის ეთნოგრაფიული ლექსიკონი
ხაჭაპურის ტრადიცია საქართველოში — კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტო
სქოლიო
ხაჭაპური
ქართული სამზარეულო
საქართველოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები
მსახური

მსახური — სოციალური ფენის წარმომადგენელი ფეოდალურ საქართველოში. მსახური პირადად არათავისუფალი იყო და გლეხობის ზედაფენაში შედიოდა (სხვა შეხედულებით, V-XIV საუკუნეებში პირადად თავისუფალი მწარმოებელი ზედაფენის ან კიდევ ფეოდალთა კლასის წევრი). მსახურს „მსახურის მამული“ ეჭირა, გასხვისების უფლება არ ჰქონდა, რადგან მესაკუთრედ მისი ბატონი ითვლებოდა. ზოგიერთ მსახურს ჰქონდა ნასყიდი მიწაც, რომლის განმკარგულებელი თავად იყო. გაქცეული გლეხის საძებრად დაწესებული 30-წლიანი ვადა მსახურზედაც ვრცელდებოდა. მსახურთა ფენის ვალდებულება მეფისა და საერო და საეკლესიო ფეოდალების მიმართ იყო: მოლაშქრეობა, მოხელეობა, სამასპინძლო და სხვა.
სამასპინძლო წარმოადგენდა ნატურალურ გამოსაღებს ჩვეულებრივ 2 წელიწადში ერთხელ. მსახურთა ფენიდან ხდებოდა აზნაურთა წოდების შევსება. ერთიანი მონარქიის არსებობის ხანაში მსახურთა ფენა ერთგვარად აღზევდა. სამეფო კარს უამრავი დაბალი მოხელე და მოსამსახურე სჭირდებოდა, გამარჯვებით დამთავრებული ომები კი მოლაშქრე - მსახურებს ქონებისა შეძენისა და ცალკეულ შემთხვევაში აზნაურული სამსახურის საშუალებას აძლევდა. გვიანდელ შუა საკუნეებში, ქვეყნის ეკონომიკური დაქვეითებისა და პოლიტიკური დაქუცმაცებულობის პერიოდში, მსახურთა ფენაც დაქვეითდა. ამ ვითარებამ გამოხატულება პოვა მსახურის სისხლის ფასის შემცირებაშიც. ბექა-აღბუღას სამართლის მიხედვით, მსახურის სისხლის ფასი 1000 თეთრია, მებეგრე გლეხისა - 400; ვახტანგ VI-ის სამართლის მიხედვით კი მსახუეის სისხლს ფასი 24 თუმანია, გლეხისა - 12. მსახურთა ფენაში, გვიანდელი შუა საუკუნეების მონაცემებით, 2 ეკონომიკური ჯგუფი გამოიყოფოდა: „მართებული მსახური“, ანუ „კაი კვამლი“, რომელიც „მთელ საკომლოს“ ფლობდა, და „დაბალი მსახური“, რომელსაც „ნახევარი საკომლო“ ჰქონდა. გარდა ამისა, წყაროებში ნახსენებია „დაბეგრილი“ და „დაუბეგრავი“ მსახურიც. მსახურთა მცირე ნაწილს საკუთარი გლეხები ჰყავდა და ამდენად გლეხის ექსპლუატაციის მონაწილე იყო. ზოგიერთ შემთხვევაში კი მსახურს თავისი ბატონი უზრუნველყოფდა ხლებისა და ლაშქრობის დროს. მებეგრე გლეხის მსახურის კატეგორიაში აღზევება მის უშუალო ბატონს შეეძლო. მსახურთა სამხედრო თუ საპოლიციო რაზმებისა და მოხელეების გარეშე არსებობა მსხვილ ფეოდალებს არ შეეძლოთ. ამ ვითარების გამო მსახურთა ფენა საკმაოდ მყარი იყო ფეოდალიზმის არსებობის მთელ მანძილზე. გვიანდელი შუა საუკუნეებში მსახურის სინონიმად ხშირად იხმარებოდა თარხანი ან აზატი (იგულისხმება მებეგრე გლეხის „თავი ბეგრისაგან“ განთავისუფლება და მსახურად დადგენა). ბატონს უფლება ჰქონდა დაესაჯა თავისი მსახური ცემით, დაბმით, დარბევით და სხვა. საქართველოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ მთავრობამ არ ცნო მსახურთა პრივილეგიები და მებეგრე გლეხებთან ერთად დაბეგრა. მსახურები ბატონყმობის უღლისაგან განთავისუფლდნენ მთელ გლეხობასთან ერთად 1864-1871 წლებში. მსახურებს მრავალი საერთო აქვს ფეოდალურ დასავლეთ ევროპაში ცნობილ მინისტერიალებთან.
ლიტერატურა
ბერძენიშვილი ნ., საქართველოს ისტორიის საკითხები, წგნ. 2, თბ., 1965;
რატიანი ზ., მსახურთა კლასობრივი ვინაობის გაგებისათვის, «მაცნე. ისტორიის, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების ისტორიის სერია», 1974, № 3;
საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 1, თბ., 1970;
იგივე ტ. 2, 4, თბ., 1973;
იგივე ტ. 3, თბ., 1979;
ჩხატარაიშვილი ქ., ნარკვევები საქმის ისტორიიდან ფეოდალურ საქართველოში, თბ., 1979;
ჯავახიშვილი ივ., ქართული სამართლის ისტორია, წგნ. 2, ნაკვ. 1, ტფ., 1928;
ჯანაშია ს., შრომები, ტ 2, თბ., 1952;
ჯამბურია გ., ქსე, ტ. 7, გვ. 174, თბ., 1984
ფეოდალიზმი
ალტამირის მღვიმე

ალტამირის მღვიმე (მაღალი ხედი) — მღვიმე ესპანეთში, განთქმული ზემო პალეოლითის პერიოდის კედლის მხატვრობით. მღვიმე 295 მეტრის სიგრძისაა და მდებარეობს დასახლება სანტილანა დელ მარის სიახლოვეს, კანტაბრიაში, 30 კილომეტრში ქალაქ სანტანდერის დასავლეთით. მისი კედლები მოხატულია ველური ძუძუმწოვრებისა და ადამიანის ხელების ფერადი და პოლიქრომული გამოსახულებებით. მღვიმე ნახატებიანად იუნესკოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაშია შეტანილი (კრიტერიუმი I, III).
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში
რესურსები ინტერნეტში
ალტამირის მღვიმე იუნესკოს საიტზე
ესპანეთის მღვიმეები
ესპანეთის არქეოლოგიური ძეგლები
ზემო პალეოლითი
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ესპანეთში
ბენიფაიო

ბენიფაიო — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის რიბერა-ალტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 20,1 კმ². მოსახლეობა — 11 989 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ბენიფაიოს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
Ministry of Environmental Protection and Agriculture of Georgia

Ministry of Environmental Protection and Agriculture of Georgia
The Ministry of Environmental Protection and Agriculture of Georgia (sakartvelos garemos datsvisa da soplis meurneobis saministro) is a governmental agency within the Cabinet of Georgia in charge of regulation of economic activity in the agricultural sector of the country and environment protection with a purpose of increasing the sector's production capacity. The ministry is headed by Gigla Agulashvili.
Structure
The ministry is headed by a minister, first deputy minister and two deputy ministers. It is subdivided into General Inspection, Management Unit for Food Safety and Risk Analysis, Department of Cooperation with International Organizations and Projects Management which overlook divisions on Rural Development, Region Rule, Legal Issues, etc. In December 2017, the Ministry of Environment and Natural Resources Protection was abolished and merged into that of Agriculture, which was renamed into the Ministry of Environmental Protection and Agriculture of Georgia.
Ministers after 2004
David Shervashidze, February 2004 – December 2004
Mikheil Svimonishvili, December 2004 – November 2006
Petre Tsiskarishvili, November 2006 – May 2008
Bakur Kvezereli, April 2008 – October 2011
Zaza Gorozia, October 2011 – October 2012
David Kirvalidze, October 2012 – April 2013
Shalva Pipia, April 2013 –
Otar Danelia, December 30, 2015 – September 9, 2016
Levan Davitashvili, September 9, 2016 – present
See also
Cabinet of Georgia
Agriculture in Georgia
References
Agriculture
Georgia
Agricultural organisations based in Georgia (country)
დომინიკელთა რესპუბლიკა 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

დომინიკელთა რესპუბლიკა 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დომინიკელთა რესპუბლიკამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეშვიდედ იასპარეზა 1988 წელს, სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დომინიკელთა რესპუბლიკა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
Widonids

Widonids
The Widonids, also called Guidonids, or Lambertiner, after their leading names, were an Italian family of Frankish origin prominent in the ninth century. They were descended from Guy of Nantes, whose origins were Austrasian. They were an aggressive dynasty, expanding their base of power into the Papal States, ever loyal to the Empire and never the Papacy. They were related to the Carolingians in the female line and one even made a claim to the throne of France on that basis. The Widonids and the Rorgonids competed for control of the Breton March through much of the ninth century.
The first member of the family to attain prominence was Lambert's son Guy I, who was made duke of Spoleto by the Emperor Lothair I in 842. He was active in Lotharingia and Italy, even marrying a local Lombard woman, Itta (or Itana), the daughter of Sico of Benevento. His descendants continued to rule Spoleto until 897.
The most famous Guidoni were Guy III and his son Lambert II. Both became kings of Italy and emperors. Guy IV of Spoleto also became Duke of Benevento. One member, Fulk the Venerable, was even archbishop of Rheims, assisting Guy III in making a claim on the French crown.
Explanatory notes
References
Citations
Sources
Cited sources
Barton, Richard E., Lordship in the County of Maine, c. 890-1160, Boydell Press, 2004 (available on Google Books)
General sources
Caravale, Mario (ed.). Dizionario Biografico degli Italiani: LXI Guglielmo Gonzaga – Jacobini. Rome, 2003.
Caravale, Mario (ed.). Dizionario Biografico degli Italiani: LXIII Labroca – Laterza. Rome, 2004.
Wickham, Chris. Early Medieval Italy: Central Power and Local Society 400–1000. MacMillan Press: 1981.
Guideschi dynasty