PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Xuluq

Xuluq (also, Khulukh) is a village and municipality in the Qusar Rayon of Azerbaijan. It has a population of 369. The municipality consists of the villages of Xuluq and Gilah.
The village itself is located on the altitude of 1100 meters above sea level. Khulukh is a monoethnic village, all the representers of the village are Lezgins.
References
Populated places in Qusar District
დუარტე პორტუგალიელი

დუარტე პორტუგალიელი (დ. 7 ოქტომბერი, 1515 — გ. 20 სექტემბერი, 1540) — ავისის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე მანუელ I-ისა და დედოფალ მარია არაგონელის ნაბოლარა ვაჟი.
ბიოგრაფია
დუარტე დაიბადა 1515 წლის 7 ოქტომბერს ლისაბონში. იგი იყო პორტუგალიის მეფე მანუელ I-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ მარია არაგონელის ნაბოლარა შვილი. მისი დაბადებიდან ორ წელიწადში დედამისი გარდაიცვალა და მამამისი მესამედ დაქორწინდა, ამიტომაც მამის მხრიდან კიდევ ერთი ნახევარ-და ჰყავდა. მის აღზრდა-განათლებაზე ანდრე დე რეზენდე ზრუნავდა, რომელმაც დაწერა შემდგომში მისი ბიოგრაფია. დუარტეს უყვარდა ნადირობა და ჩუმი კლასიკური მუსიკა.
1537 წელს ცოლად შეირთო ბრაგანსას ჰერცოგ ჟაიმეს ასული იზაბელ დე ბრაგანსა, რომლის მზითვითაც იგი ხიმარესის ჰერცოგი გახდა. ქორწილიდან სამ წელიწადში დუარტე გარდაიცვალა, 24 წლის ასაკში. მას სამი შვილი დარჩა, მისი მეუღლე კი მეორედ აღარ გათხოვილა და მონაზვნად აღიკვეცა.
შვილები
მარია (1538-1577), ცოლად გაჰყვა პრინც ალექსანდრე პარმელს;
კატარინა (1540-1614), ცოლად გაჰყვა ბრაგანსას ჰერცოგ ჟუანს;
დუარტე (1541-1576), ხიმარესის ჰერცოგი, გარდაიცვალა უცოლ-შვილოდ;
ლიტერატურა
Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Emanuel I." . Encyclopædia Britannica. 9 (11th ed.). Cambridge University Press.
Liss, Peggy K. (10 November 2015). Isabel the Queen: Life and Times. University of Pennsylvania Press. p. 11. ISBN 9780812293203.
Stephens, Henry Morse (1903). The Story of Portugal. G.P. Putnam's Sons. p. 139. Retrieved 17 September 2018.
დაბადებული 7 ოქტომბერი
დაბადებული 1515
გარდაცვლილი 20 სექტემბერი
გარდაცვლილი 1540
ავისები
ხეთაგუროვი

ხეთაგუროვი (1940 წლამდე წუნარი) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქურთის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ბაგატა, გალუანთა, თიბილაანი, კროზა, კუსირეთი, ტბეთი, ქვასათალი, ღრუბელა, ხოდი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე ტილიანისა (აღმოსავლეთის ფრონეს აუზი) და კეხვის არხის ნაპირას. ზღვის დონიდან 900 მეტრი, ცხინვალიდან 7 კილომეტრი.
ისტორია
სოფლის ძველი სახელია წუნარი. იგი შიდა ქართლის ერთ-ერთი ისტორიული სოფელია. ვახუშტი ბატონიშვილი აღნიშნავს: „ამ ჴევს (ჭოლიბურს) ზეით ერთვის ამ წყალს ჴევი წუნარისა. წუნარს არს ეკლესია გუმბათიანი, აწ უქმი“. აქედან ივარაუდება, რომ XVIII საუკუნის დასაწყისში აქ მოსახლეობა აღარ ყოფილა. მოხსენიებულია იოანე ბაგრატიონის 1794-99 წლების აღწერაში.
1921 წელს წუნარის თემის 30 სოფელი მიეკუთვნა სამხრეთ ოსეთის რევკომს. 1940 წელს ეწოდა ხეთაგუროვი. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის მიერ და დე ფაქტოდ აკონტროლებს სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა. სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის ადმინისტრაციული დაყოფით შედის ცხინვალის რაიონში, მოსახლეობა 863 ადამიანი (2015).
ღირსშესანიშნაობები
სოფელში დგას XIV საუკუნის ღვთისმშობლის ეკლესია. შიდა ქართლის 1955 წლის დაზვერვითმა ექსპედიციამ აქ მიაკვლია გვიანი ბრინჯაოს ხანის სამოსახლო გორას.
ლიტერატურა
სქოლიო
საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
ხეთაგუროვის თემის სოფლები
Kotuy

Kotuy
The Kotuy is a river in Krasnoyarsk Krai, Russia. It is one of the two rivers that form the Khatanga; the other one being the Kheta.
The Kotuy is long, and the area of its basin is . It freezes up in late September or early October and breaks up in late May or early June.
Course
The Kotuy has its source in the Putorana Mountains and flows north, cutting from the south across the western side of the Anabar Plateau.
After leaving the plateau area it flows northwestwards until the confluence with the Kheta to form the Khatanga, a little distance upstream from Khatanga town.
Its main tributaries are the Moyero, the Tukalan, the Eriyechka, the Changada, and the Kotuykan, which has its source in the highest part of the Anabar Plateau. Lake Yessey is part of the river basin.
See also
List of rivers of Russia
References
Rivers of Krasnoyarsk Krai
North Siberian Lowland
Aucallama District

Aucallama District is one of twelve districts of the province Huaral in Peru.
References
შულაური

შულაური — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გორის მუნიციპალიტეტის შულაურის ნასოფლარში.
მდინარე ლიახვის მარჯვენა ნაპირზე, სოფლების გაბილთასა და გნუღს შორის მთის ფერდობზე მდებარეობს ნასოფლარი შულაური. ბანიანი სახლები ტერასულად იყო განლაგებული. სახლები გეგმით კვადრატულია. მათი გადახურვა მთლიანად ჩამონგრეულია. შენობები ნაგებია ფლეთილი ქვით, წყობა მშრალია.
ნასოფლარის ქვემოთ, ფერდობის ძირას შემორჩენილია 9 აკლდამა. მცირე ზომის აკლდამები გეგმით კვადრატულია და გადახურულია ფიქალით.
ლიტერატურა
შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ., 216
გორის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ტრირვაილერი

ტრირვაილერი — კომუნა გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში, რაინლანდ-პფალცის მხარეში.
ტრირვაილერი შედის ტრირ-ზაარბურგის შემადგენლობაში. იგი ექვემდებარება ტრირის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა შეადგენს 3 626 კაცს (2010 წლის 31 დეკემბრის). უჭირავს 18,42 კმ² ფართობი. ოფიციალური კოდი — 07 2 35 137.
ადგილობრივი მცხოვრებნი ლაპარაკობენ მოზელის ერთ-ერთ ფრანკული დიალექტზე
რესურსები ინტერნეტში
ტრირვაილერი
გერმანიის ქალაქები
ფირსაათი

ფირსაათი — მდინარე აზერბაიჯანში. მისი სიგრძე 199 კილომეტრია, აუზის ფართობი – 2280 კმ². სათავე აქვს კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე. მიედინება ქალაქ ისმაილისა და შემახას ტერიტორიაზე. ერთვის კასპიის ზღვას.
ლიტერატურა
Памятники долины реки Пирсаат — Ш. С. Ахмедов (1985)
აზერბაიჯანის მდინარეები
მწვანე ალკუნი (გვარი)

მწვანე ალკუნი (გვარი)
მწვანე ალკუნი — ფრინველთა გვარი ალკუნისებრთა ოჯახისა. მოიცავს ოთხ სახეობას. გავრცელებულნი არიან სამხრეთ და ცენტრალურ ამერიკაში. გააჩნიათ მოკლე კუდი და წაგრძელებული ნისკარტი. იკვებებიან კიბოსნაირებით, თევზებითა და მწერებით, რომლებსაც ჰაერში ფრენის დროს იჭერენ.
სახეობები
ლიტერატურა
ffrench, Richard (1991). A Guide to the Birds of Trinidad and Tobago (2nd ed.). Comstock Publishing. ISBN 0-8014-9792-2.
Fry, K & Fry, H. C. (2000): Kingfishers, Bee-eaters and Rollers. ISBN 0-7136-5206-3
Hilty, Steven L (2003). Birds of Venezuela. London: Christopher Helm. ISBN 0-7136-6418-5.
ალკუნისებრნი
ტრაბადა

ტრაბადა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლუგოს პროვინციის ლა-მარინია-ორიენტალის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 82,71 კმ². მოსახლეობა — 1127 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ლუგოს მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ტრაბადის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ლუგოს მუნიციპალიტეტები
ლუგოს ქალაქები
Emin Ahmadov

Emin Ahmadov (born 6 October 1986, Baku) is an Azerbaijani wrestler. He won the bronze medal at the 2012 Summer Olympics in the Greco-Roman men's 74 kg event. Along the way he beat Neven Zugaj and Zurab Datunashvili, before losing to Arsen Julfalakyan in the semi-final. Because Julfalakyan reached the final, Ahmadov was a participant in the bronze medal repechage, where he beat Aliaksandr Kikiniou in his bronze medal match.
References
External links
1986 births
Living people
Olympic wrestlers for Azerbaijan
Wrestlers at the 2012 Summer Olympics
Olympic bronze medalists for Azerbaijan
Olympic medalists in wrestling
Medalists at the 2012 Summer Olympics
Azerbaijani male sport wrestlers
Sportspeople from Baku
21st-century Azerbaijani people
პიეტრო დონ ავიტაბილე

პიეტრო დონ ავიტაბილე — XVIII საუკუნის იტალიელი მისიონერი. თეატინელი ბერი, 1626–1632 წლებში სათავეში ედგა თეატინელთა ორდენის მისიას საქართველოში. მისიის საქმეებთან დაკავშირებით 1631–1632 წლებს რომში გაემგზავრა და პაპს ვრცელი მოხსენებითი ბარათი წარუდგინა საქართველოს იმდროინდელი შინაპოლიტიკური და სარწმუნეობრივი მდგომარეობის შესახებ. მოხსენებაში აღწერილია თეიმურაზ I–ის აგრეთვე იმამყული-ხანისა და დაუდ-ხანის (გვარად უნდილაძეების) მოღვაწეობა. 1638 წლიდან ავიტაბილე საქართველოდან ინდოეთს გადავიდა, სადაც მას მისიონერულ მოღვაწეობაში ეხმარებოდა გორელი ქართველი კათოლიკე ნასყიდა, ანდრიად წოდებული.
ლიტერატურა
თეატინელები
იტალიელი ქრისტიანი მისიონერები
ევროპელი მოგზაურები საქართველოში
ბოემონდ I

ბოემონდ I (დ. 1054 — გ. 17 მარტი, 1111)— ტარანტოს სამთავროს პირველი მთავარი 1088 წლიდან, ანტიოქიის პირველი მთავარი 1098 წლიდან. პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის ერთ-ერთი სულისჩამდგმელი. წარმოშობით იყო ნორმანი, ჰოტვილების ოჯახის წარმომადგენელი. რობერტ გუისკარის შვილი, სიცილიის სამეფოს მეფის როჯერ II-ის ბიძაშვილი.
ლიტერატურა
Ghisalberti, Albert M. (ed) Dizionario Biografico degli Italiani. Rome.
ანტიოქიის მთავრები
დაბადებული 1054
გარდაცვლილი 17 მარტი
გარდაცვლილი 1111
NGC 126

NGC 126 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1850 წლის 4 ნოემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
იხილეთ აგრეთვე
მესიეს ობიექტების სია
ახალი საერთო კატალოგი
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია ინგლისურად და ფრანგულად ორიგინალი ახალი საერთო კატალოგიდან
გალაქტიკები
თევზების თანავარსკვლავედი
ქიულთეფე (მრავალმნიშვნელოვანი)

ქიულთეფე (მრავალმნიშვნელოვანი)
ქიულთეფე შეიძლება აღნიშნავდეს:
ქიულთეფე — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ბაბექის რაიონში.
ქიულთეფე — ისტორიულად დასახლებული პუნქტი ფუზულის რაიონში.
I ქიულთეფე — არქეოლოგიური ძეგლი ნახიჩევანიდან 8 კმ-ში.
II ქიულთეფე — არქეოლოგიური ძეგლი ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში.
ქიულთეფე — არქეოლოგიური ძეგლი აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე.
გუსტერათი

გუსტერათი — კომუნა გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში, რაინლანდ-პფალცის მხარეში.
გუსტერათი შედის ტრირ-ზაარბურგის რაიონში. ექვემდებარება რუვერის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა შეადგენს 1907 კაცი (2010 წლის 31 დეკემბრის მონაცემები). უჭირავს 4,41 კმ². ოფიციალური კოდი — 07 2 35 037.
ადგილობრივი მცხოვრებნი ლაპარაკობენ მოზელის ერთ-ერთ ფრანკული დიალექტზე.
რესურსები ინტერნეტში
გუსტერათი
ტრირი
ოტელ-დიე

ოტელ-დიე — პარიზის უძველისი საავადმყოფო და ყველაზე ცენტრალური საზოგადოებრივ საავადმყოფოთა ქსელში (Assistance publique - hôpitaux de Paris, AP-HP). საავადმყოფო დაკავშირებულია პარიზის დეკარტის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტთან. ის დღემდე მდებარეობს კუნძულ სიტეს მარცხენა სანაპიროზე, ღვთისმშობლის ტაძართან, სადაც ეს დაწესებულება თავდაპირველად აიგო VII-XVII საუკუნეებში, რომლის ორი შენობა ერთმანეთთან პონ-დუ-დუბლით არის დაკავშირებული. მიუხედავად რამდენიმე მძვინვარე ხანძრისა, დაწესებულებამ დღემდე შეინარჩუნა საკუთარი ფუნქცია (ამჟამინდელი შენობა 1877 წლით თარიღდება). ქველმოქმედებისა და მზრუნველობის სიმბოლო, ეს იყო პირველი საავადმყოფო პარიზში რენესანსის პერიოდამდე.
რესურსები ინტერნეტში
Official site (in French)
Hotel Hospital Dieu concepção artística do East Villa Graphics Jun. 2012
პარიზის საავადმყოფოები
საფრანგეთის ისტორიული ძეგლები
ულევრის არქეოლოგიური ძეგლები

ულევრის არქეოლოგიური ძეგლები — ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. XXIV–XXIII საუკუნეები) გორასამარხები მარტყოფის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 2 კმ-ზე, ე.წ. ულევრის ველზე, 1978–1979 წლებში გათხარეს 2 გორასამარხი (ო. ჯაფარიძე), 1 გორასამარხის (დიამეტრი 70 მ) ცენტრში აღმოჩნდა თხელი ფილებისაგან მშრალი წყობით ნაგები ოთხკუთხა სამარხი (სიგრძე 2,7 მ, სიგანე 3,2 მ), რომლის იატაკზე ქვის ფილები იყო დაგებული. სამარხის ჩრდილოეთ-დასავლეთ კედელთან იატაკში 0,5 მ კონუსური ორმო იყო ჩაჭრილი, რომელშიც ცეცხლის კვალი ჩანდა. მიცვალებულის ძვლები არ აღმოჩნდა (კრემაცია). არქეოლოგიური მასალა:ბრინჯაოს 2 ისრისპირი, გახვრეტილი ეშვი, ნიჟარის მძივები, ქვის გახვრეტილი ცული (რომელიც ჩრდილოეთ კავკასიასა და აღმოსავლეთ ევროპაში მოსახლე ტომებთან კავშირზე მიუთითებს). აგრეთვე ნიჟარის დაკბილული ფირფიტა, თიხის ჭურჭლის ნატეხები და ცხვრის 3 კოჭი. მეორე გორასამარხის (დიამეტრი 46 მ) ცენტრში ქვის ძლიერი ნაგებობა მდგარა, რომლის კედლების გასწვრივ დიდი ზომის ჭურჭელი ყოფილა განლაგებული. მიცვალებული მოხრილი ესვენა. მისთვის ჩაუყოლებიათ ხარის თავი და წვრილფეხა პირუტყვი. ნაგებობის თიხით შელესილ იატაკზე აღმოჩნდა 2 ყუნწიანი სატევარი (ბრინჯაოსი და ვერცხლისა), ბრინჯაოს მძივები, ბრინჯაოს 3 ისრისპირი, თიხის ჭურჭელი, რომელსაც საერთო აქვს ადრინდელ და შუა ბრინჯაოს ხანის მასალასთან, შეიმჩნევა ბევრი ახალი საფეხურის ნიშანიც. გორასამარხები ტომის დაწინაურებული წევრებისა უნდა იყოს.
1972 წელს სოფელ მარტყოფის მიდამოებში, ადგილ მოხვეულში, პედაგოგმა გ. კახაბრიშვილმა მიაკვლია ანტიკური ხანის ქვევრ-სამარხებს. მათში აღმოჩნდა პართიის მეფეების ოროდე II-ისა (ძვ. წ. 57—37) და გოტარზის (40—51) ვერცხლის მონეტები და სხვა. სოფლის ჩრდილოეთით და დასავლეთით 70-იან წლებში შეისწავლეს (შ. დედაბრიშვილი) გორასამარხები: ე. წ. წითელი გორა და ჭიანჭველის გორა. ორივე უძველეს დროში გაუძარცვავთ.
ლიტერატურა
გარდაბნის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ბობლა

ბობლა — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 490 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ლერიქის რაიონის სოფლები
წებელდა (მხარე)

წებელდა (მხარე)
წებელდა, წებელ-დალი, წებელი — ისტორიულ-გეოგრაფიული რეგიონი დასავლეთ საქართველოში, აფხაზეთში — მდ. კოდორის შუა და ზემო წყლის აუზში (ახლანდელი გულრიფშის რაიონის წებელდის ტერიტორია). გვიანდელი ანტიკურ და ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში აფსილების ტომის განსახლების მხარე.
ისტორია
VI საუკუნის ბიზანტირლი ავტორები პროკოპი კესარიელი და აგათია სქოლასტიკოსი ბიზანტია-სპარსეთის ომთან დაკავშირებით მრავალჯერ იხსენიებენ აფსილეთის მთავარ ციხეს — ციბილიუსს (ციბილიუმი). მიაჩნიათ, რომ მხარის სახელწოდება "წებელდა" და ციხის ერთიდაიგივეა. მთის მწვერვალებზე მიკვლეული ადრინდელი ფეოდალური ხანის რამდენიმე ციხე მიუთითებს რეგიონის დიდ სტრატეგიულ მნიშვნელობაზე. წებელდის ციხეები კონტროლს უწევდა სავაჭრო-სატრანზიტო გზას, რომლითაც ჯერ რომის იმპერია, შემდეგ ბიზანტია ეკონომიკურ და პოლიტიკურ კავშირს ახორციელებდა ჩრდილოეთ კავკასიასთან, ხოლო კასპიის ზღვის გვერდის ავლით - შუა აზიასთან. ფეოდალურ ხანაში წებელდა მარშანიების ფეოდალური საგვარეულოს ეკუთვნოდა. მდ. კოდორის ხეობის ზემო წელის ერთი მონაკვეთი - დალი გვიან საუკუნეებში გამოეყო წებელდას. 1810 აფხაზეთის სამთავრომ ცნო რუსეთის პოლიტიკური სუვერენიტეტი. წებელდაში ახალი ხელისუფლება აღიარეს 1840 წელს. აფხაზეთის 1866 აჯანყების დროს წებელდის მოსახლეობა აქტიურად იბრძოდა ადგილობრივი ფეოდალებისა და ცარიზმის კოლონიური პოლიტიკის წინააღმდეგ. შემდეგში წებელდის მოსახლეობა იძულებით თურქეთში გადასახლდა (მუჰაჯირობა). წებელდა მდიდარია არქეოლოგიური და ხუროთმოძღვრული ძეგლებით. ნაპოვნია კანკელის ფილები. გათხარეს (მ. ტრაპში, გ. შამბა, ი. ვორონოვი, მ. გუმბა) II-VII საუკუნების მრავალრიცხოვანინვენტარიანი სამარხები. ახლანდელი სოფ. წებელდის აღმოსავლეთით 4 კმ-ზე გათხარეს (ი. ვორონოვი) ერთ-ერთი ციხე. გამოვლინდა საფორტიფიკაციო სისტემა, 2 დარბაზული ეკლესია, აბანო, სამეურნეო სათავსები, წყალსაცავი აუზი, წყალსადენი, VI საუკუნის მონეტები და სხვა. აღმოჩენილია აგრეთვე X-XI საუკუნეების მონეტების განძი, რომელიც შეიცავს არაბული დირჰემების ქართულ მინაბაძებს.
ლიტერატურა
Археологические исследования в Цебельде, Тб., 1983;
Воронов Ю. Н., Археологическая карта Абхазии, Сух., 1969;
Трапш М. М., Труды, т. 3, Тб., 1971;
რესურსები ინტერნეტში
Утверждение русского владычества на Кавказе, ტ. 12, გვ. 429-430
გაზ. Кавказ, 1852, N39
გაზ. Кавказ, 1852, N40
გაზ. Кавказ, 1852, N43
საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
აფხაზეთის ისტორია
ემინე გიულბაჰარ ხათუნი

ემინე გიულბაჰარ ხათუნი — მეჰმედ II-ის ცოლი და ბაიაზიდ II-ის დედობილი..
ბიოგრაფია
ემინე დაიბადა 1432 წელს. წარმოშობით იყო ალბანეთიდან, კოსოვოდან ან სერბიიდან. ჰარამხანაში მოხვდა დაახლოებით 1446 წელს. იყო გევჰერ ხათუნის (ან გევჰერჰან ხათუნის) დედა. როგორც ბაიაზიდის დებილმა და მეჰმედ II—ის ქვრივმა მან მიიღო ტიტული, რომელიც გაუტოლდა ვალიდე სულთნის ტიტულს. ემინე გიულბაჰარ ხათუნი გარდაიცვალა 1492 წელს სტამბოლში. დაკრძალულია ჰათიჰის მეჩეთში. დედობილის ხსოვნისთვის ბაიაზიდ II-მ გიულბაჰარის გარდაცვალების შემდეგ ააშენა ხათუნიეს მეჩეთი თოქათში.
სქოლიო
ოსმალეთის სულთნების მეუღლეები
ოსმალეთის იმპერია
ვალიდე-სულთნები
დაბადებული 1432
დაბადებული 1492
კოტეხი (ღვინო)

კოტეხი (ღვინო)
კოტეხი — ადგილწარმოშობის დასახელების კონტროლირებადი უმაღლესი ხარისხის მშრალი ღვინო.
„კოტეხის“ თეთრი ღვინო მზადდება რქაწითელის ჯიშის ყურძნისაგან ტკბილის სრული დადუღებით, ხოლო წითელი — საფერავის ჯიშის ყურძნისაგან, დურდოს სრული დადუღებით.
თეთრი „კოტეხი“ ხასიათდება ღია ჩალისფერი შეფერვით, ჯიშური არომატით, სასიამოვნო გემოთი.
წითელი „კოტეხი“ ხასიათდება წითელი ფერით, ჯიშური არომატით, ნაზი, ხავერდოვანი გემოთი.
თეთრი „კოტეხის“ მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს 10,5-12,0%-ს, შაქრების მასური კონცენტრაცია — არაუმეტეს 4 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა — 5,5-7,5 გ/დმ³, აქროლადი მჟავიანობა — არაუმეტეს 1,0 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია — არა ნაკლებ 16 გ/დმ³.
წითელი „კოტეხის“ მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს 10,5-12,0%-ს, შაქრების მასური კონცენტრაცია — არაუმეტეს 4 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა – 5,0-7,0 გ/დმ³, აქროლადი მჟავიანობა — არაუმეტეს 1,2 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია — არა ნაკლებ 20 გ/დმ³.
„კოტეხის“ სპეციფიკური ზონის ფართობი შეადგენს დაახლოებით 14 კმ².
მევენახეობის სპეციფიკური ზონა „კოტეხი“ მდებარეობს კახეთში, მდინარე ალაზნის შუა წელში, მარჯვენა სანაპიროზე, ჩრდილო განედის 41°45' და აღმოსავლეთ გრძედის 45°48' კოორდინატებზე. მიკ­რო­­ზონის ტერიტორია მოიცავს ცივ-გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთი დაქანების ტყიან კალთებზე მიბჯენილ მთისწინებს და ალაზნის ვაკეს ზღვის დონიდან 250-700 მ-ის ფარგლებში.
რესურსები ინტერნეტში
ღვინის ეროვნული სააგენტო
ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინოები საქართველოში
ქართული ღვინო
Moonloop

Moonloop — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ Porcupine Tree-ს EP. იგი გამოვიდა მესამე ალბომამდე, The Sky Moves Sideways, გრამფირფიტისა და CD-ის ფორმატში, ლეიბლზე Delerium Records.
EP აგრეთვე გამოიცა აშშ-ში, სათაურით Stars Die. მასში დამატებით შეტანილი იყო სიმღერა "Always Never" ალბომიდან Up The Downstair.
Stars Die არ იქნა შეტანილია ალბომის The Sky Moves Sideways ბრიტანულ გამოცემაში, მაგრამ მოხვდა აშშ ვერსიაში. ალბომის 2 დისკიან გამოცემებში იგი შეტანილია მეორე დისკზე.
EP-ის გარეკანზე გამოყენებული სურათი მოგვიანებით კრებულის Stars Die: The Delerium Years 1991–1997 გაფორმებაში მოხვდა.
სიმღერების სია
CD - ბრიტანეთი Delerium - (CD DELEC CDS032)
Stars Die – 4:57
Moonloop – 18:04
გრამფირფიტა - ბრიტანეთი Delerium - (EP032)
მხარე A
Stars Die – 4:57
მხარე B
Moonloop – 18:04
აშშ CD - აშშ C&S Records - (CS2024-2) (Stars Die)
Stars Die – 4:57
Moonloop (ვერსია) – 18:04
Always Never – 6:58
სქოლიოს სია
Porcupine Tree-ს EP-ები
1994 წლის EP-ები
Tiquipaya Municipality

Tiquipaya Municipality is the third municipal section of the Quillacollo Province in the Cochabamba Department, Bolivia. Its seat is Tiquipaya.
Cantons
The municipality consists of only one canton, Tiquipaya Canton. It is identical to the municipality.
See also
Sayt'u Qucha
References
Instituto Nacional de Estadistica de Bolivia (INE)
Municipalities of the Cochabamba Department
ორი სიცილიის სამეფო

ორი სიცილიის სამეფო — სახელმწიფო სამხრეთ იტალიაში 1816—1861 წლებში, რომელიც შეიქმნა ნეაპოლისა და სიცილიის სამეფოების გაერთიანების შედეგად. დედაქალაქი — ნეაპოლი, მმართველი დინასტია — ბურბონები. რისორჯიმენტოს შედეგად შევიდა იტალიის შემადგენლობაში. იტალიის გაერთიანების შემდეგ XIX საუკუნის ბოლოს ყოფილი ორი სიცილიის სამეფოს ტერიტორია აგრძელებდა გარკვეული თვითმყოფადი ეკონომიკური, სოციალური, კულტურული და ენობრივი ასპექტების შენარჩუნებას.
ორი სიცილიის მეფეები, 1816—1861
ორი სიცილიის სამეფოს დროშები
რესურსები ინტერნეტში
Brigantino - Il portale del Sud
Casa Editoriale Il Giglio
La Voce di Megaride
Associazione culturale "Amici di Angelo Manna"
Fora! The e-journal of Nicola Zitara
Regalis
იტალიის ისტორია
აგზნების ავტომატური რეგულირება

აგზნების ავტომატური რეგულირება — ელექტრულ მანქნანათა აგზნების დენის ავტომატური ცვლა მოცემული პირობების შესაბამისად. ხორციელდება სინქრონული გენერატორების, მძლავრი სინქრონული ძრავების, სინქრონული კომპენსატორების, მუდმივი დენის გენერატორებისა და ძრავების და სხვა სპეციალური ელექტრული მანქნაების აგზნების გრაგნილში ძაბვის შეცვლით. ძაბვის შეცვლა იწვევს აგზნების დენის ძალის ცვლილებას და აქედან გამომდინარე ღუზის გრაგნილში ძირითადი მაგნიტური ნაკადისა და ემძ ცვლილებას. სინქრონული გენერატორების აგზნების ავტომატური რეგულირება უზრუნველყოფს განსაზღვრული ძაბვის დონეს ელექტროქსელში, აგრეთვე მათი პარალელური მუშაობის მდგრადობის საერთო ქსელში, უნარჩუნებს მანქანის მუშა ორგანოს ბრუნვითი სიხშირის მუდმივობას მუდმივი დენის ამძრავებში. განასხვავებენ პროპორციული და ძლიერი მოქმედების აგზნების ავტომატური რეგულირებას. პროპორციული მოქმედების აგზნების ავტომატური რეგულირების დროს აგზნების დენი იცვლება მანქანის მომჭერებზე ძაბვის მოცემული მნიშვნელობიდან გადახრის პროპორციულად. პროპორციული მოქმედების აგზნების ავტომატური რეგულირება სათანადო სიზუსტით ვერ უზრუნველყოფს ძაბვის შენარჩუნებას შორეული გადაცემის ხაზებზე მომუშავე ელექტროსადგურებში და ვერც მაშინ, როცა სისტემის მკვეთრად ცვალებადი დატვირთვის გამო მნიშვნელოვნად მერყეობს ძაბვა. ასეთ შემთხვევაში იყენებენ ძლიერი მოქმედების აგზნების ავტომატური რეგულირებას, რომლის ეფექტურობის ასამაღლებლად აგზნების რეგულირება ხდება ძაბვის გადახრის ან დენის, ძაბვის, სიხშირისა და სხვა წარმოებულის მიხედვით. ძლიერი მოქმედების აგზნების ავტომატური რეგულირებას ახასიათებს სწრაფქმედება და აგზნების სისტემის დიდი სიმძლავრე.
ლიტერატურა
ელექტრული დენი
აქელოოსი

აქელოოსი (ბერძნ. Αχελώος) — მდინარე დასავლეთ საბერძნეთში. გაედინება საბერძნეთის ოთხი პერიფერიის გასწვრივ : თესალია, ეპირი, ცენტრალური საბერძნეთი და დასავლეთ საბერძნეთი.
სათავე აქვს პინდის მთებში, მთა ლაკმოსის კალთებზე, ზღვის დონიდან 2000 მ სიმაღლეზე.
სიგრძე 217 კმ, აუზის ფართობი 6 329 კმ². ამრიგად წარმოადგენს საბერძნეთის ერთ-ერთ უდიდეს მდინარეს.
ზემო წელში იერთებს მდინარე ასპროპოტამოსს (თეთრი მდინარე), შემდეგ ქმნის ბუნებრივ საზღვარს საბერძნეთის ნომებს შორის.
შუა დინებაში იერთებს მდინარე აგრაფიოტისს, მეგდოვას.
პინაიტოლიკოს მთებში აშენებულია კაშხალი, სადაც შეიქმნა წყალსაცავი, რომელიც გაფართოვდა 10-15 კმ-მდე.
მდინარეზე აშენებულია 2 კილომეტრიანი სიგრძის ხიდი.
შესართავში მდინარე აქელოოსი იყოფა რამდენიმე ტოტად, რომლებიც თავის მხრივ, შეერთვიან აიტოლიკოსა და მესოლონგიონის ლაგუნებს.
გალერეა
იხილეთ აგრეთვე
საბერძნეთის მდინარეების სია
რესურსები ინტერნეტში
http://www.water-technology.net/projects/acheloos
Ancient Greece Iconography at Beazley Archive (Oxford University)
http://www.bartleby.com/65/ak/Akheloos.html - Columbia Encyclopedia
https://www.webcitation.org/5km8Frc6q?url=http://www.geocities.com/sjogurka/akheloos.html(2009-10-24)
http://encarta.msn.com/encyclopedia_761580324/Akheloos.html (Archived 2009-10-31) - MSN Encarta
http://reference.allrefer.com/encyclopedia/A/Akheloos.html
საბერძნეთის მდინარეები
ვირზე შესმა

ვირზე შესმა, ვირს აღსმა — გამაწბილებელი სასჯელის სახეობა ძველ საქართველოში. წყაროებში იხსენიება V საუკუნიდან. დამნაშავის ვირზე შესმა და საჯაროდ ტარება მძიმე სასჯელად ითვლებოდა. მისი მიზანი იყო დამნაშავისათვის მორალური ტანჯვის მიყენება. ასე სჯიდნენ, პირველ ყოვლისა, გაბატონებული ზნეობის დამრღვევთ — მრუშებს, ავხორცებს და მუცლის მოშლაში მხილებულთ, აგრეთვე ხელმწიფის საწინააღმდეგო შეთქმულების მონაწილეებს. ვირზე შესმას საჯაროდ XX საუკუნემდე იყენებდნენ.
ლიტერატურა
ბაგრატიონი დ., საქართველოს სამართლისა და კანონმცოდნეობის მიმოხილვა, აპ. როგავას გამოც., თბ., 1959;
ნადარეიშვილი გ., განქორწინება ქართული სამართლის მიხედვით, კრ.: ქართული სამართლის ისტორიის საკითხები, ტ. 1, თბ., 1973;
ნადარეიშვილი გ., ქსე, ტ. 4, გვ. 417, თბ., 1979
ძველი ქართული სამართალი
სასჯელები
ჩვეულებრივი ხურმა

ჩვეულებრივი ხურმა, კავკასიური ხურმა — ზაფხულმწვანე ხე აბანოზისებრთა ოჯახისა. მისი სიმაღლე 16 მეტრს აღწევს. მოსქელო, მოგრძო კვერცხისებრი ან ელიფსური ფოთლები აქვს. ნაყოფი ხორცოვანი კენკრაა, მოშავო-მურა ფერისაა და ლეგა ლურჯი დაჰკრავს.
გავრცელებულია აღმოსავლეთ აზიაში, აგრეთვე ინდოეთში და კავკასიაში. ამიერკავკასიაში იზრდება დასავლეთ ნაწილში, კახეთსა და აზერბაიჯანში, მთის ქვედა, ნაწილობრივ ზედა სარტყელებამდე ზღვის დონიდან 1500 მ-დე, ფოთლოვან ტყეებში. ამიერკავკასიაში მის ბუნებრივ არსებობას ადასტურებს ნამარხი ნაშთები.
ჩვეულებრივი ხურმა სწრაფმზარდია, ცოცხლობს 200 წელზე მეტს. მცენარე სინათლისა და ტენის მოყვარულია. უძლებს 20°C მდე ყინვას. ყვავილობს ივნისში, მსხმოიარობს ოქტომბერ-ნოემბერში. თითო ძირი 30 — 80 კგ ნაყოფს ისხამს. შეიცავს C ვიტამინს. იძლევა ძვირფას „მწვანე ამბანოზის ხის“ მერქანს. ჩვეულიბრივი ხურმა საქართველოს „წითელ წიგნშია“ შესული (1982).
ლიტერატურა
აბანოზისებრნი