PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
სსრკ-ფინეთის ომი

სსრკ-ფინეთის ომი
სსრკ-ფინეთის 1939-1940 წლების ომი, იგივე ზამთრის ომი (ფინ. talvisota) — შეიარაღებული კონფლიქტი საბჭოთა კავშირსა და ფინეთს შორის 1939 წლის 30 ნოემბერიდან 1940 წლის 13 მარტამდე. ზოგიერთი საზღვარგარეთელი ისტორიკოსის მიხედვით, საბჭოთა კავშირის შემტევი ოპერაცია ფინეთზე მეორე მსოფლიო ომის ფარგლებში. საბჭოთა და რუსულ ისტორიოგრაფიაში ეს ომი განიხილება როგორც ლოკალური ორმხრივი კონფლიქტი, რომელიც არ წარმოადგენს მეორე მსოფლიო ომის შემადგენელ ნაწილს.
ამ ომში ფინეთს ფარულად სამხედრო დახმარებას უწევდა შვედეთი, ისე რომ მის მიერვე გამოცხადებული საერთაშორისო ნეიტრალიტეტი არ დაერღვია. ფინეთს საომარ მხარდაჭერას ჰპირდებოდნენ დიდი ბრიტანეთი და საფრანგეთი, მაგრამ საქმე აქამდე არ მისულა. სამხედრო აგრესიის შედეგედ, სსრკ გაირიცხა ერთა ლიგიდან.
ომი დასრულდა 1940 წლის მოსკოვის სამშვიდობო ხელშეკრულებით, რომლის მიხედვითაც:
საბჭოთა კავშირს გადაეცა კარელიის ყელი ქალაქებით ვიბორგი და სორტავალა და რიგი კუნძულები ფინეთის ყურეში, ფინური ტერიტორიის ნაწილი ქალაქ კუოლაიავარით, ნახევარკუნძული კალასტაიანსაარენტო. ხელშეკრულების შედეგად ლადოგის ტბა მთლიანად საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში აღმოჩნდა.
სსრკ-ს არენდით გადაეცა ჰანკოს ნახევარკუნძულის ნაწილი 30 წლითც სამხედრო საზღვაო ბაზის შესაქმნელად.
დაკარგული ტერიტორიების დაბრუნების მიზნით ფინეთმა 1941 წელს, საბჭოთა კავშირზე გერმანიის თავდასხმის შემდეგ, სსრკ-თან საომარი მოქმედებები განაახლა.
წინარეისტორია
ურთიერთობა ქვეყნებს შორის საბჭოთა-ფინეთის 1918-1922 წლების ომის შემდეგ დაძაბული იყო. ფინელები საბჭოთა აგრესიას უფრთხოდნენ, ხოლო საბჭოთა კავშირი შიშობდა, რომ ფინეთი საშუალებას მისცემდა რომელიმე ევროპულ ქვეყანას (უმთავრესად დიდ ბრიტანეთს და გერმანიას) გამოეყენებინა ფინეთის ტერიტორია ინტერვენციისთვის. ამ მოსაზრებას ამყარებდა ის ფაქტიც, რომ საბჭოთა-ფინური საზღვარი სულ რაღაც 32 კილომეტრში გადიოდა საბჭოთა მრეწველობის უმსხვილეს, ხოლო მოსახლეობის მიხედვით მეორე ქალაქ ლენინგრდთან.
ისტორია
1939 წლის 30 ნოემბერს წითელმა არმიამ მარშალ კირილ მერეცკოვის მეთაურობით გადალახა ფინეთის საზღვარი 950 კმ-ის სიგანეზე. 1500 ტანკითა და 3000 თვითმფრინავით შეარაღებული წითელი არმია სწრაფ გამარჯვებას ელოდა, მაგრამ ფინელებმა შეუპოვარი წინააღმდეგობა გაუწიეს თავდამსხმელებს და დიდი ზიანი მიაყენეს. წითელმა არმიამ 200 000-მდე ჯარისკაცი დაკარგა, მაშინ როცა ფინეთის დანაკარგი 25 000-ს არ აღემატებოდა.
სქოლიო
საბჭოთა კავშირის ისტორია
ფინეთის ისტორია
XX საუკუნის ომები
1939 წლის კონფლიქტები
1939 წელი საბჭოთა კავშირში
Canta

Canta — ნიდერლანდური ფირმის — ვააეიენბერგის ინვალიდებისათვის განკუთვნილი მიკროავტომობილი-მიკროსავარძელი. ამ ტიპის მიკროავტომობილის სამართავად არ არის საჭირო ჩვეულებრივი სახის მართვის მოწმობა, თუმცა სავალდებულოა სპეციალური სერტიფიკატი. სიგანე 1,10 მ-ზე ნაკლებია, ამდენად ნიდერლანდების საგზაო მოძრაობის წესების თანახად, ამ მიკროავტომობილით გადაადგილება ნებადართულია ველობილიკებზე. აქვს ბენზინის ან ელექტრული ტიპის ძრავა. ფართოდ არის ხმარებაში საკუთრივ ნიდერლანდებში; აგრეთვე საექსპორტოდ გააქვთ გერმანიასა და დიდ ბრიტანეთში.
რესურსები ინტერნეტში
Canta – ოფიციალური საიტი
ნიდერლანდური ავტომობილები
დრევიცკის სახლი

დრევიცკის სახლი — ძველი ორთსართულიანი სახლი ტაგანროგში. განეკუთვნება რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიას. სახლი აგებულია 1840 წელს.
მისამართი: ტაგანროგი, ფრუნზეს ქუჩა № 23.
არქიტექტურა
ორსართულიანი სახლი აგებულია კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში. ორივე სართულის ფასადზე ექვსი ფანჯარაა. ჭერს ამშვენებს გამოძერწილი ფიგურები.
ისტორია
დრევიცკის სახლი აშენდა 1840 წელს. სახლს წლების განმავლობაში სხვადასხვა მფლობელები ჰყავდა: 1873 წელს კოლეჯის რეგისტრატორი ს. სერებრიაკოვი, 1880 - კოლეჟსკი ასესორი იაკოვენკო, 1890 წელს თურქი ვაჭარი - ნ. სამარ-ოღლი, 1898 წელს - ნ. მუმულოვი. 1906-1912 წელს რუსეთის სატრანსპორტო კომპანიის მმართველობის ქვეშაა, 1912 -1925 წლებში კი სასახლე ეკუთვნოდა დრევიცკის მემკვიდრეებს.
1925 წელს სახლი დაყოფილი იყო კომუნალურ ოთახებად. ჩამოსახლებული მოსახლეობა 1980 წლამდე ცხოვრობდა ავარიულ სახლში. 1991 წელს დრევიცკის სახლი გადაეცა ტაგანროგის თევზგადამამუშავებელ ქარხანას. ადგილობრივები ამ სახლს „საგრაფო ნამსხვრეებს“ ეძახდნენ. 2002 წელს, მარტში გადაწყდა სახლის დანგრევა და მის ადგილას ახალი სახლის აშენება.
საბოლოოდ დრევიცკის სახლი დაინგრა 2002 წელს.
ძველი სახლის ადგილას 2005-2007 წლებში აშენდა ოთხსართულიანი მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლი, რომელსაც ასევე ცუდი ინფრასტრუქტურა ჰქონდა, იმის გამო რომ სამინისტროს არ ჰქონდა გაცემული თანხმობა მის რეკონსტრუქციაზე.
სქოლიო
ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
მუროს-დე-ნალონი

მუროს-დე-ნალონი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ასტურიის პროვინციის ავილესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი —8,09 კმ². მოსახლეობა — 1959 კაცი (2010 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ასტურიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
მუროს-დე-ნალონის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ასტურიის მუნიციპალიტეტები
ასტურიის ქალაქები
ევროპის XI გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის

ევროპის XI გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის გაიმართა 1997 წლის 5-15 მაისს, პულაში (ხორვატია)
პირველად ევროპის ჩემპიონატების ისტორიაში მოხდა, რომ ჩემპიონობისათვის ერთბაშად რამდენიმე გუნდი იბრძოდა. კარგად დაიწყეს მასპინძლებმა, ხორვატმა მოჭადრაკეებმა. ოთხი ტურის შემდეგ ისინი ერთპიროვნულად ლიდერობდნენ - 12 ქულა. ქულანახევრით უკან იყვნენ ინგლისელები და რუსები. მეხუთე-მეექვსე ტურებში ხორვატები ინგლისელებს და რუსებს შეხვდნენ. ორივე შეხვედრაში დამარცხდნენ და ბრძოლას ჩამოშორდნენ. ლიდერთ შორის ტრიალებდნენ სომხები, გერმანელები, უნგრელები და ებრაელები. ინგლისელებმა მეხუთე-მერვე ტურებში მნიშვნელოვანი მატჩები მოუგეს სომხებს და უნგრელებს და ბოლო ტურის წინ ორი ქულით უსწრებდნენ უახლოეს მდევარს - რუსეთის ნაკრებს. ბოლო ტურში რუსებმა 3,5 ქულა აართვეს ბელორუსებს, ინგლისელებმა კი 1,5 მოგროვეს გერმანელებთან შეხვედრაში და მხოლოდ კოეფიციენტთა წყალობით მოიპოვეს ჩემპიონობა. მესამეზე სომხები გავიდნენ.
ტექნიკური შედეგები
1. - 22,5 ქულა
2. - 22,5 ქულა
3. - 22 ქულა
4. - 21,5 ქულა
5. - 21,5 ქულა
6. - 21 ქულა
7. - 20,5 ქულა
8. - 20 ქულა
9. - 19,5 ქულა
10. - 19,5 ქულა
19,5 ქულა
11., 12.,
19 ქულა
13., 14., 15., 16., 17.,
18 ქულა
18., 19., 20., 21.,
17,5 ქულა
22., -2
17 ქულა
23., 24., 25., 26.,
16,5 ქულა
27., 28., 29.,
15,5 ქულა
30.,
12,5 ქულა
31.,
8,5 ქულა
32.,
6,5 ქულა
33..
ჩემპიონის შემადგენლობა
ნაიჯელ შორტი 4 (+2=4-1), მაიკლ ადამსი 5 (+2=6-1), ჯონათნ სპილმენი 4,5 (+2=5-1), მეთიუ სანდლერი 7 (+5=4-0) ჯილიან ჰოდსონი 2 (+1=2-0).
საუკეთესო პერფორმანსი
ბორის ალტერმანი - 2814
დაფებზე საუკეთესონი
! style="background: #ddffdd;"|დაფა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
! s! style="background: #ddffdd;"|პ
! s! style="background: #ddffdd;"|%
|----
|1
|სუაიტ ატალიკი
|
|5,5
|7
|78,6
|-----
|2
|რაფაელ ვაჰანიანი
|
|5
|7
|71,4
|----
|3
|მლადენ პალასი
|
|6,5
|9
|72,2
|---
|4
|იოჰან ჰელსტეინი
|
|6,5
|8
|81,3
|----
|სათ
|აშოტ ათანასიანი
|
|6,5
|8
|81,3
|----
|}
ევროპის გუნდური ჩემპიონატი ჭადრაკში ვაჟთა შორის
ლაშხრერი

ლაშხრერი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ეცერის თემში (სოფლები: ბარში, გვალდერი, ისკარი, კალაში, ლადრერი, ლანტელი, ლაშხრერი, უსგვირი, უღვალი, ფხუტრერი, ქურაში, ცალანარი, ჭელირი, ჰებუდი). მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1400 მ, მესტიიდან 26 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 8 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კურგაშლი

კურგაშლი — სოფელი ბაშკირეთში, ბურზიანის რაიონში. მიეკუთვნება ბაინაზაროვოს სოფსაბჭოს. მდებარეობს მდინარე ბელაიის ნაპირებზე. რაიონულ ცენტრ სტაროსუბხანგულოვოდან განლაგებულია 26 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ბელორეცკიდან 120 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 307 ადამიანი. მოსახლეობის 99%-ს ბაშკირები შეადგენენ.
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
ბურზიანის რაიონის სოფლები
მოწინავე

მოწინავე — ხორბლის სელექციური ჯიში. შექმნილია საქართველოს სასელექციო სადგურში ჩრდილოეთ ოსეთის ჰიბრიდული ფონდიდან მასობრივი გადარჩევის გზით. რბილი ხორბლის სახესხვაობაა (ერითროსპერმუმი).
საშუალო-საადრეო და მაღალმოსავლიანია. აქვს სწორმდგომი ღერო. მარცვალი შეიცავს 12-14% ცილას. გამოირჩევა შეუნაცვლელი ამინმჟავის — ტრიფტოპანის გადიდებული შემცველობით და ჯიშთწარმოქმნის მაღალი უნარით.
ავადდება მტვრიანა გუდაფშუტით. გამძლეა ყვითელი და მურა ჟანგას, აგრეთვე მაგარი გუდაფშუტას მიმართ.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
მოწინავე ხორბალი
ხორბლები
ვარაჰაგირი ვენკატა გირი

ვარაჰაგირი ვენკატა გირი (დ. 10 აგვისტო, 1894, ბერჰამპური, ინდოეთი – გ. 23 ივნისი, 1980, ჩენაი, ინდოეთი) — ინდოელი საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე. ინდოეთის პრეზიდენტი 1969-1974 წწ. ინდოეთის ვიცე-პრეზიდენტი 1967-1969 წწ. სხვადასხვა დროს იყო კარნატაკას, კერალას და უტარ-პრადეშის შტატების გუბერნატორი.
ბიოგრაფია
უმაღლესი განათლება მიიღო დუბლინის უნივერსიტეტში. 1918 წლიდან მონაწილეობდა ინდოეთის ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობაში. 1922 წლიდან იყო რკინიგზის მუშათა ინდოეთის ფედერაციის გენმდივანი, შემდეგ პრეზიდენტი. 1926 წლიდან იყო პროფკავშირთა სრულიად ინდოეთის კონგრესის პრეზიდენტი. 1937-1939 და 1946-1947 წლებში იყო შრომის მინისტრი მადრასის შტატის მთავრობაში. 1947-1951 წლებში იყო ინდოეთის ელჩი ცეილონზე. 1952-1954 წლებში იყო ინდოეთის შრომის მინისტრი. 1957-1960 წლებში იყო უტარ-პრადეშის, 1961-1965 წლებში კერალას და 1965-1967 წლებში მაისურის შტატის გუბერნატორი. 1967-1969 წლებში იყო ინდოეთის ვიცე-პრეზიდენტი, ხოლო 1969-1974 წლებში პრეზიდენტი.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Biography at Kamat's Potpourri
დაბადებული 1894
დაბადებული 10 აგვისტო
გარდაცვლილი 1980
გარდაცვლილი 23 ივნისი
XX საუკუნის პოლიტიკოსები
ინდოელი პოლიტიკოსები
ინდოეთის პრეზიდენტები
ინდოეთის ვიცე-პრეზიდენტები
ეგვიპტის ოცდამეათე დინასტია

ეგვიპტის ოცდამეათე დინასტია — ეგვიპტის დინასტია, რომლის წარმომადგენლებიც მართავდნენ ეგვიპტეს ძვ.წ. 380 წლიდან ძვ.წ. 343 წლამდე. ოცდამეათე დინასტიის მმართველობა მას შემდეგ დაიწყო, რაც ნექტანებ I-მა აჰორისის ვაჟი ნეფერიტ II ტახტიდან ჩამოაგდო. ამ დინასტიას ხშირად გვიანი პერიოდის ნაწილადაც განიხილავენ.
ისტორია
ძვ.წ. 380 წლისთვის ნექტანებ I უკვე მთელ ეგვიპტეს აკონტროლებდა, თუმცა ნექტანებ I-მა თავისი მეფობის უმეტესი დრო სპარსელების შემოტევების მოგერიებას შესწირა, რაშიც მას რამდენიმეჯერ სპარტელები და ათენელებიც დაეხმარნენ. ძვ.წ. 365 წელს ნექტანებმა საკუთარი ვაჟი ტახოსი თანამმართველად და მემკვიდრედ გამოაცხადა და ნექტანებ I სიკვდილამდე, ძვ.წ. 363 წლამდე მამა და შვილი ერთად მეფობდნენ. მამის გარდაცვალების შემდეგ ტახოსი სპარსეთი ტერიტორიაზე შეიჭრა, თავდაპირველად მცირე წარმატებებიც მოიპოვა, თუმცა მოგვიანებით მისი ვაჟის ჯოჰეპიმუს მიერ მოწყობილი შეთქმულების მსხვერპლი გახდა და ტახოსი ძვ.წ. 360 წელს ტახტიდან ჩამოაგდეს. ჯოჰეპიმუმ ეგვიპტეში მისი მამის ტახოსის არაპოპულარობით ისარგებლა და საკუთარი ვაჟი ნექტანებ II ძვ.წ. 360 წელს ფარაონად გამოაცხადა. ეგვიპტის არმია კი ნექტანებ II-ის გარშემო გაერთიანდა, რამაც ტახოსი აიძულა სპარსეთში გაქცეულიყო.
ნექტანებ II-ს მმართველობის დროს სპარსელები დიდი ძალიხმევით ცდილობდნენ ეგვიპტის ხელახლა დაპყრობას. პირველი ათი წლის მანძილზე ნექტანებ II სპარსელთა შემოტევებს იგერიებდა, რისი მიზეზიც სპარსეთის იმპერიაში არსებული შიდა არეულობები იყო, არტაქსერქსე III იძულებული გახდა საკუთარი იმპერიის ერთიანობისთვის და ძალაუფლების განმტკიცებისთვის ებრძოლა. მოგვიანებით ძვ.წ. 351/350 წლებში არტაქსერქსემ ზამთარში ეგვიპტის დასაპყრობად ილაშქრა, თუმცა მისი მცდელობა წარუმატებელი აღმოჩნდა. ლაშქრობაში დამარცხებამ კვიპროსში, ფინიკიაში და კილიკიაში აჯანყება გამოიწვია. ნექტანებმა ამ აჯანყებებს მხარი დაუჭირა, საბოლოოდ არტაქსერქსემ ეს აჯანყებები ჩაახშო და ძვ.წ. 343 წელს ხელახლა შეიჭრა ეგვიპტეში. მეორე ლაშქრობა უკვე წარმატებული აღმოჩნდა და ნექტანებ II იძულებული გახდა მემფისში ნილოსის დელტაში უკან დაეხია. მოგვიანებით იგი სამხრეთ ნუბიიდან ქაიქცა და თავი ნაპატას მეფეს ნაცტასენი შეაფარა.
ასევე მეამბოხე ხაბაბაში თავს მეფედ აცხადებადა (ძვ.წ. 338 - ძვ.წ. 336), ისტორიაში ნექტანებ II მიჩნეულია როგორც ეგვიპტის უკანასკნელი მკვიდრი ფარაონი, ნექტანების მარცხი შედეგად ეგვიპტის როგორ დამოუკიდებელი სამეფოს არსებობა დასრულდა.
ფარაონები
გალერეა
სქოლიო
რესურსები ინტერნეტში
30-ე დინასტია
ოცდამეათე დინასტია
ეგვიპტის XXX დინასტია
30-ე დინასტია (ძვ.წ. 380 - 343)
ეგვიპტის ოცდამეათე დინასტია
ძველი ეგვიპტის ენციკლოპედია
ძველი ეგვიპტის ოცდამეათე დინასტია
ეგვიპტის ისტორია: ოცდამეათე დინასტია
ოცდამეათე დინასტია, მცირე ინფორმაცია
ოცდამეათე დინასტია და უცხოური საფრთხეები
ძველი ეგვიპტური კუბო, ოცდამეათე დინასტიიდან
ძველი ეგვიპტის დინასტიები
ეგვიპტის ოცდამეათე დინასტია
ყოფილი ქვეყნები აფრიკაში
Utuphursi of Diauehi

Utuphursi of Diauehi
Utuphursi is the last known ruler of the kingdom of Diaokhi, a confederation of proto-Georgian tribes. His reign spanned over three decades during which he faced the expansionist policy of neighboring Urartu. He fought several battles against kings Menua and Argishti I in the first half of the 8th century BCE. His reign is documented through Urartian texts.
Biography
Menua's Invasion
Utuphursi is the last known ruler of the Kingdom of Diaokhi, a confederation of tribes in northeastern Anatolia. He reigned in the end of the 9th century and the early 8th century BCE over dozens of proto-Georgian tribes controlling territories from Anatolia to Colchis, from his capital Sasilu (close to the modern Turkish town of Tortum).
Early on, he had to face his powerful southern neighbor, Urartu, whose king Menua (810-786 BCE) led an expansionist policy toward the South Caucasus and saw Diaokhi as the region's center. Menua captured Sasilu after a battle but Utuphursi took refuge in the northeast of the kingdom. Menua continued his campaign, capturing several fortresses and the city of Zua on his way.
Utuphursi was forced to accept his defeat after the fall of his last stronghold, Utu. He recognized himself as a vassal of Urartu and was made to pay an annual tribute of gold and silver, in return for the freeing of Diaokhian prisoners captured during the invasion.
Revolt
Utuphursi's loyalty toward Urartu remained flimsy (Menua himself calls the kingdom a "troubling subject"). Using Menua's death in 786 BCE, he proclaimed his independence by refusing to pay tribute to his successor, Argishti I (786-764 BCE), who launched a campaign against him in 785 BCE. Utuphursi was quickly defeated after the capture of his new capital Zua and agreed once again to Urartu's domination over his kingdom. Argishti I had his victory inscribed over a building in Zua.
A few years later, while Urartu was busy with wars against Assyria, Utuphursi decided to once again revolt. Argishti I returned to Diaokhi and burned down Zua, though keeping Utuphursi on the throne.
In 768 BCE, Utuphursi launched a third revolt but was once again defeated by Argishti I, who chose to annex the southern territories of Diaokhi. Urartu build a series of fortresses on its border with Diaokhi as part of a strategy to rapidly respond to any further challenge to his power. Argishti I would die four years later, and Utuphursi disappeared from historical sources. Diaokhi's final collapse at the hands of a Colchis-Urartu alliance took place either at the end of his reign or shortly after his death.
Bibliography
References
Kings of Diauehi
8th-century BC monarchs
9th-century BC monarchs
კარლინდა

კარლინდა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 290 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტა-ფლორესტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 990 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.59 კმ²-ზე. ფართობი 2 393 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მატუ-გროსუ
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
Estimativas da população para 1º de julho de 2009
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
მატუ-გროსუს შტატის მუნიციპალიტეტები
მაქოვი

მაქოვი — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 4,321 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ზაქათალის რაიონის სოფლები
იფნარი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)

იფნარი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)
იფნარი ([აჯრჳარა]; ყოფილი სომხურიხეობა — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გაგრის მუნიციპალიტეტში (ბზიფის თემი), შავიზღვისპირა დაბლობზე, მდინარე ბზიფის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 60 მ, გაგრიდან 15 კმ, ბზიფიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 1 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
ისტორია
XX საუკუნეში აქ იყო სოფელი „სომხური ხეობა“, რომელსაც 1948 წელს იფნარი ეწოდა. მისი ამოსავალია ხე-მცენარის ქართული სახელწოდება იფანი. 1949 წელს ბზიფის სასოფლო საბჭოში შედიოდა.
დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 5 166 ადამიანი.
ლიტერატურა
პაატა ცხადაია, ბეჟან ხორავა, „აფხაზეთის გეოგრაფიული სახელწოდებანი“, თბ., 2016.
სქოლიო
ბზიფის თემის სოფლები
კავშირგაბმულობა (მრავალმნიშვნელოვანი)

კავშირგაბმულობა (მრავალმნიშვნელოვანი)
კავშირგაბმულობა შეიძლება ნიშნავდეს:
კავშირგაბმულობა (სამხედრო) —
კავშირგაბმულობის ეკონომიკა —
კავშირგაბმულობის თანამგზავრი —
კავშრგაბმულობის კაბელი —
კავშირგაბმულობის სტატისტიკა —
კავშირგაბმულობის ტარიფები —
კავშირგაბმულობის წყალქვეშა კაბელი —
კავშირგაბმულობის ხაზი —
კავშირგაბმულობის ჯარი —
ელექტრული კავშირგაბმულობა — ინფორმაციის გადაცემა გარკვეულ მანძილზე
კავშირგაბმულობის ცალკეული ბატალიონი — ქვედანაყოფი საქართველოს სახმელეთო ძალების შემადგენლობაში
წმინდა მიხეილის ოქროსგუმბათოვანი მონასტერი

წმინდა მიხეილის ოქროსგუმბათოვანი მონასტერი
კიევის წმინდა მიხეილის ოქროსგუმბათოვანი მონასტერი (უკრ.: Михайлівський золотоверхий монастир; რუს.: Михайловский златоверхий монастырь) — ტაძარი უკრაინაში. მდებარეობს კიევში, ქალაქის კომერციულ-სავაჭრო უბანში, პოდილის რაიონში. მონასტერი შედგება წმ. მიხეილის საკათედრო ტაძრის, წმ. იოანე ნათლისმცემელის რეფექტორის (1713), ეკონომიჩნა ბრამასა (ჭიშკარი, 1760) და მონასტრის სამრეკლო კოშკისგან (1716-19).
მონასტერი დაფუძნდა 1108 წელს თავად სვიატოსლავ იზიასლავის ძის მიერ ყოფილი დმიტრიევსკის მონასტრის ადგილას. 1108-1113 წლებში აშენდა ოქროსგუმბათიანი ტაძარი, რომელიც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო კიევის, როგორც მიქაელ მთავარანგელოზის მფარველობაში აყვანილი ქალაქისთვის. XII საუკუნეში აქ კრძალავდნენ კიევის რუსეთის მმართველებს.
რესურსები ინტერნეტში
— официальный сайт монастыря.
— интервью с автором проекта воссоздания собора, архитектором Ю. Лосицким.
კიევის ტაძრები
ქრისტიანული ტაძრები
თევდორე გარსევანიშვილი

თევდორე გარსევანიშვილი (დ. 20 მარტი, 1924, გორი — გ. 8 აპრილი, 1987) — ქართველი სამხედრო პირი.
ბიოგრაფია
თევდორე გარსევანიშვილმა 1941 წელს დაამთავრა თბილისის საფრენოსნო სკოლა, 1944 წელს — კრასნოდარის საპილოტო სასწავლებელი. მეორე მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა უკრაინის პირველ ფრონტზე. მონაწილეობდა პოლონეთისა და ჩეხოსლოვაკიის განთავისუფლების, ბერლინის აღებისა და კვანტუნის არმიის წინაარმდეგ ბრძოლებში. მის ამგარიშზეა 74 საბრძოლო გაფრენა. ჩამოაგდო მტრის 7 თვითმფრინავი; კიევის მახლობლად ბროვანში მემორიალად დგას ომში გადარჩენილი მისი საბრძოლო თვითმფრინავი. ომის შემდეგ თევდორე გარსევანიშვილი მონაწილეობდა სამხედრო აეროდრომების დაგეგმარებასა და მშენებლობაში. 1964 წელს გახდა ავიაციის პოლკოვნიკი. 1967–1979 წლებში მას ეკუთვნოდა რთულ მეტეოროლოგიურ პირობებში ფრენის ხანგრძლივობის რეკორდი. დაჯილდოებულია 3 წითელი ვარსკვლავის, წითელი დროშის ორდენებითა და მრავალი მედლით, აგრეთვე უცხოური ჯილდოებით. თევდორე გარსევანიშვილი გარდაიცვალა კიევში, 1987 წლის 8 აპრილს.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი ემიგრანტები
დაბადებული 1924
დაბადებული 20 მარტი
ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
გარდაცვლილი 1987
გარდაცვლილი 8 აპრილი
გორში დაბადებულები
კადისიის ბრძოლა

კადისიის ბრძოლა — ერთ-ერთი გადამწყვეტი ბრძოლა არაბ-მუსულმანებსა და სასანიანების იმპერიას შორის. გაიმართა 636 წლის 2 დეკემბერს არაბების მიერ ირანის დაპყრობის პერიოდში.
სასანიანების ჯარში შეფასებების მიხედვით იყო 40 ათასამდე მეომარი და 30 ან 33 საბრძოლო სპილო. ჯარს ხელმძღვანელობდა ხორასანის მმართველი რუსტამი. არაბებმა მათ წინააღმდეგ გამოიყვანეს დაახლოებით 25-30 ათასი ჯარისკაცი, რომელსაც ხელმძღვანელობდა საად იბნ აბუ ვაკასი.
ომი საკმაოდ მწვავე გამოდგა და ოთხი დღე გაგრძელდა. მძიმე დანაკარგის მიუხედავად არაბებმა გაიმარჯვეს. ბრძოლის შედეგად სასანიანების არმია ფაქტობრივად განადგურდა, რამაც დააჩქარა სასანიანების იმპერიის დაცემა.
რესურსები ინტერნეტში
The Battle of al-Qadisiyyah — 637 AD The beginning of the End for the House of Sassan
სქოლიო
არაბთა სახალიფოს ბრძოლები
VII საუკუნის ბრძოლები
ტალალორა

ტალალორა (ოფიციალურად ტალალორის მუნიციპალიტეტი; ) ― მეექვსე კლასის მუნიციპალიტეტი სამარის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 7 856 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 11 ბარანგაის.
კლიმატი
რესურსები ინტერნეტში
Talalora Profile at PhilAtlas.com
Philippine Census Information
Local Governance Performance Management System
სქოლიო
სამარის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
მუსიკალური გიმნაზია (რუსე)

მუსიკალური გიმნაზია (რუსე)
ძველი მუსიკალური გიმნაზია — მიტოვებული შენობა რუსეში, ისტორიული და კულტურული ძეგლი, რომელიც ცნობილია როგორც პასტორ ვანგემანის ობოლთა თავშესაფარი.
გიმნაზია მდებარეობს ბორისოვის 33-ში. მისი მფლობელები აპირებენ გადააქციონ ის პირველ კერძო მუზეუმად ბულგარეთში.
ისტორია
შენობა 1900-1901 წლებში ბულგარეთში პროტესტანტულმა საზოგადოებამ ააშენა, გეგმაში იყო მისი გამოყენება გერმანულ პროტესტანტურ სკოლად, ბავშვთა სახლად და საბავშვო ბაღად. 4 სართულიანი კულტურული ძეგლის დიზაინი არქიტექტორ უდო რიბაუს ეკუთვნის, ხოლო არქიტექტურული სტილი ეკლექტიკურია, რომელიც აერთიანებს ნეოკლასიკური და ნეოგოთური სტილის ელემენტებს.
გერმანული სკოლა საზეიმოდ გაიხსნა 1905 წლის 5 ოქტომბერს, გადაკეთდა ბიზნესის საშუალო სკოლად 1909 წელს. პირველი მსოფლიო ომის ბოლოს, 1918 წლის 28 სექტემბერს, სკოლა ჩამოართვეს ბულგარეთის ხელისუფლებას, რადგან ის გერმანიის საკუთრება იყო. მიუხედავად იმისა, რომ შენობა დაზიანდა რუმინული საარტილერიო ცეცხლის შედეგად, მას ომის შემდეგ რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა და გამოიყენებოდა როგორც ფრანგ მამაკაცთა საშუალო სკოლა. შემდეგ განთავსდა სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტი (ახლანდელი რუსოს უნივერსიტეტი) და ბოლოს მუსიკალური საშუალო სკოლა. კულტურის ძეგლად გამოცხადდა 1973 წელს.
შენობა მიატოვეს 1986 წლის სტრაჟიცას მიწისძვრის შედეგად დაზიანებული. 2007 წლის აპრილში შეიძინეს ადგილობრივმა მეწარმეებმა, ძმებმა ბობოკოვებმა, რომლებიც აპირებენ გამოიყენონ იგი მუზეუმად თავიანთი კერძო კოლექციისთვის.
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ბულგარეთის სასწავლებლები
1901 წელს დაარსებულები
XX საუკუნეში დაარსებული საგანმანათლებლო დაწესებულებები
პავლე წულაია

პავლე წულაია (დ. 1882, ხუნჯულაური, ქუთაისის მაზრა — გ. მარტი, 1943, ციმბირი, კემეროვოს ოლქი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.
ბიოგრაფია
პავლე წულაია დაიბადა 1882 წელს, ქუთაისის მაზრის სოფელ ხუნჯულაურში.
იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის "მენშევიკების" ფრაქციის წევრი. მუშაობდა ტფილისის რკინიგზის დეპოში. იყო რსდმპ ლონდონის მე-5 ყრილობის (1907) დელეგატი ტფილისის ორგანიზაციიდან. თანამშრომლობდა პრესაში; იყენებდა ფსევდონიმს "დეპო". 1919 წლამდე მუშაობდა მემანქანის თანაშემწედ სამტრედიის რკინიგზის დეპოში; შემდეგ იყო ქუთაისის გუბერნიის საგანგებო სასამართლოს წევრი. 1919 წლის 12 მარტიდან არჩეული იყო საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად; იყო საკონსტიტუციო და გზათა კომისიების წევრი. 1921 წელს, საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპირების შემდეგ დარჩა საქართველოში. ცხოვრობდა და მუშაობდა მშობლიურ სოფელში; მცირე ხნით დააპატიმრეს 1921 წლის აპრილში. მისი მონაწილეობით 1932 წელს, კოლექტივიზაციის პარალელურად მიმდინარე ანტირელიგიური კამპანიისას, სოფელმა მოახერხა უნიკალური ხის ეკლესიის დაცვა განადგურებისაგან. 1937-1938 წწ. დიდი საბჭოთა ტერორის დროს დააპატიმრეს 1937 წლის აგვისტოში, სოფელ ხუნჯულაურში. მისი წიგნები რეალიზაციიდან ამოიღეს და გაანადგურეს. 1937 წლის 25 ნოემბერს ქუთაისში, საქართველოს სსრ უმაღლესი სასამართლოს სპეცკოლეგიის გამსვლელმა სესიამ 8 წლით პატიმრობა მიუსაჯა "შრომა-გასწორების ბანაკში". გარდაიცვალა ციმბირში, კემეროვის ოლქში არსებულ საკონცენტრაციო ბანაკში. რეაბილიტირებულია 1956 წელს.
ლიტერატურა
ირაკლი ხვადაგიანი. საქართველოს დამფუძნებელი კრება 1919. საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორია. თბილისი, 2016, გვ. 464.
დაბადებული 1882
გარდაცვლილი 1943
საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
სენტისი

სენტისი — მთა შვეიცარიაში. აპენცელის ალპების უმაღლესი წერტილი. სიმაღლე 2502 მ. ადვილად გასასვლელია. გეოლოგიური თვალსაზრისით მიეკუთვნება ჰელვეციურ შარიაჟს. ჰაერის საშუალოწლიური ტემპერატურა უდრის -1,9°С-სს. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა წელიწადში 2487 მმ. ნალექები უმეტესად თოვლის სახითაა წარმოდგენილი. 1882 წელს გაიხსნა მეტეოროლოგიური სადგური.
რესურსები ინტერნეტში
სენტისი – ცნობები
შვეიცარიის მთები
ალპები
მანჯავიძე

მანჯავიძე
საკუთარი სახელი მანჯავიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
აბესალომ მანჯავიძე — გენერალ-მაიორი
აბესალომ მანჯავიძე — კოლმეურნე, სოციალისტური შრომის გმირი
გელა მანჯავიძე — მხატვარი
გიორგი მანჯავიძე — მათემატიკოსი
ნინო მანჯავიძე — პედიატრი
ქართული გვარები
ძვ. წ. 81

ძვ. წ. 81 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
მოვლენები
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ