საყოველთაო გერმანული ბიოგრაფია

საყოველთაო გერმანული ბიოგრაფია (შემოკლ. ADB) — გერმანული ბიოგრაფიული ენციკლოპედია 56 ტომად, გამოვიდა 1875—1912 წლებში (ხელახლა 1967—1971 წწ).
გამოცემის ისტორია
1858 წელს ბავარიის მეცნიერებათა აკადემიას გაუჩნდა იდეა, შეექმნა ბიოგრაფიული ცნობარი გამოჩენილი გერმანელი მოღვაწეებისა, თუმცა სახსრების ნაკლებობის გამო ეს იდეა ვერ გახორციელდა.
1868 წელს ლეოპოლდ ფონ რანკეს თხოვნით პროექტი განახლდა და სტატიების დაწერისა და მასალათა შეგროვების ორგანიზაციის ძირითადი საქმე ბარონ როხუს ფონ ლილენკრონს დაეკისრა; მისი უახლოესი დამხმარე და წამყვანი რედაქტორი ფრანც ფონ ვეგელე გახდა. ენციკლოპედია სამეცნიერო და საერთო მოხმარებისთვის იყო განკუთვნილი. გადაწყდა, შეეგროვებინათ იმ ადამიანების ბიოგრაფიები, რომელთაც გერმანულენოვან ქვეყნებში სხვადასხვა ასპარეზზე გარკვეული სიტყვა ჰქონდათ ნათქვამი.
ენციკლოპედია ბავარიის მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიული კომისიის მიერ გამოიცემოდა და ლაიპციგის საგამომცემლო სახლ Duncker & Humblot-ში იბეჭდებოდა. სულ ენციკლოპედიაში 500 პირის ბიოგრაფია შევიდა, (1900 წლამდე გარდაცვლილთა და 1648 წლამდე გარდაცვლილთა ნიდერლანდებში). გამოიცა 45 ძირითადი, 10 დამატებითი და ერთიც საინდექსო ტომი.
ტომების თანამიმდევრობა
Van der Aa — Baldamus. 1875
Balde — Bode. 1875
Bode — von Carlowitz. 1876
Carmer — Deck. 1876
Von der Decken — Ekkehart. 1877
Elben — Fickler. 1877
Ficquelmont — Friedrich Wilhelm III. von Sachsen-Altenburg. 1878
Friedrich I. von Sachsen-Altenburg — Gering. 1878
Geringswald — Gruber. 1879
Gruber — Hassencamp. 1879
Hassenpflug — Hensel. 1880
Hensel — Holste. 1880
Holstein — Jesup. 1881
Jetzer — Kähler. 1881
Kähler — Kircheisen. 1882
Kircher — v. Kotzebue. 1882
Krabbe — Lassota. 1883
Lassus — Litschower. 1883
v. Littrow — Lysura. 1884
Maaß — Kaiser Maximilian II. 1884
Kurfürst Maximilian I. — Mirus. 1885
Mirus — v. Münchhausen. 1885
v. Münchhausen — v. Noorden. 1886
van Noort — Ovelacker. 1887
Ovens — Philipp. 1887
Philipp (III.) von Hessen — Pyrker. 1888
Quad — Reinald. 1888
Reinbeck — Rodbertus. 1889
v. Rodde — v. Ruesch. 1889
v. Rusdorf — Scheller. 1890
Scheller — Karl Schmidt. 1890
Karl v. Schmidt — G. E. Schulze. 1891
Hermann Schulze — G. Semper. 1891
Senckenberg — Spaignart. 1892
Spalatin — Steinmar. 1893
Steinmetz — Stürenburg. 1893
Sturm (Sturmi) — Thiemo. 1894
Thienemann — Tunicius. 1894
Tunner — de Vins. 1895
Vinstingen — Walram. 1896
Walram — Werdmüller. 1896
Werenfels — Wilhelm d. Jüngere, Herzog zu Braunschweig und Lüneburg. 1897
Wilhelm d. Jüngere, Herzog zu Braunschweig und Lüneburg — Wölfelin. 1898
Günzelin von Wolfenbüttel — Zeis. 1898
Zeisberger — Zyrl; Дополнения: v. Abendroth — Anderssen. 1900
დამატება: Graf J. Andrassy — Fürst Otto von Bismarck. 1902
დამატება: v. Bismarck-Bohlen — Dollfus. 1903
დამატება: Döllinger — Friedreich. 1904
დამატება: Kaiser Friedrich III. — Hanstein. 1904
დამატება: Harkort — v. Kalchberg. 1905
დამატება: Kálnoky — Lindner. 1906
დამატება: Linker — Paul. 1906
დამატება: Paulitschke — Schets. 1907
დამატება: Scheurl — Walther. 1908
დამატება: Wandersleb — Zwirner. 1910
საინდექსო. 1912
ADB ქსელში
2003 წლის მაისში ბავარიის მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიულმა კომისიამ და ბავარიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკამ უფასოდ განათავსა ინტერნეტში ენციკლოპედიის დასკანერებული გვერდები. ტექსტი განთავსებულია გერმანულ ვიკითეკაშიც.
იხილეთ აგრეთვე
ენციკლოპედიები ენების მიხედვით
რესურსები ინტერნეტში
Allgemeine Deutsche Biographie
გერმანული ენციკლოპედიები
ბიოგრაფიული ლექსიკონები