PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
მესიჰ-ფაშა

მესიჰ-ფაშა (დ.? — გ. 1501, სტამბოლი) — ბიზანტიური წარმოშობის ოსმალი სახელმწიფო მოღვაწე, ბიზანტიის უკანასკნელი იმპერატორის - კონსტანტინე XI პალეოლოგოსის ძმიშვილი. ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1499-1501 წლებში და ოსმალეთის ფლოტის კაპუდან-ფაშა 1480-1491 წლებში.
ბიოგრაფია
მესიჰი და მისი უფროსი ძმა ხას მურადი, კონსტანტინოპოლის დაცემისას ტყვედ ჩავარდნენ. მესიჰი დაახლოებით 10 წლის იყო, როდესაც სასახლის მოსამსახურედ დააყენეს. მესიჰი პოლიტიკურ ასპარეზზე პირველად 1470 წელს ჩნდება, როდესაც იგი გალიპოლის სანჯაყ-ბეია.
მესიჰმა მიიღო მეოთხე ვეზირის წოდება ცენტრალურ მთავრობაში 1476 ან 1477 წელს, ხოლო 1480 წელს, მან მიიღო ბრძანება როდოსის დაპყრობის შესახებ. მისი მარცხი როდოსში ლაშქრობისას, იყო მისი ჩამოქვეითების მთავარი მიზეზი, მაგრამ მან შეინარჩუნა თავისი თანამდებობა გალიპოლში.
მეჰმედ II-ის გარდაცვალების შემდეგ, წამყვანი ლიდერები დევშირმი მმართველები იყვნენ, ისინი ცდილობდნენ ტახტზე დაესვათ ბაიაზიდ II. იანიჩრების მხარდაჭერაზე დაყრდნობით, მთავარმა დევშირმმა მმართველმა, დიდმა ვეზირმა გედიკ აჰმედ-ფაშამ, კიდევ ერთხელ დაანახა ხალხს თავისი ძალა. პარალელურად მესიჰი ცდილობდა, რომ ბაიაზიდის ნდობა მოეპოვებინა. 1482 წლის ზაფხულში, ბაიაზიდმა გედიკ აჰმედ-ფაშა დააპატიმრა, რადგანაც იეჭვა, რომ იგი ბაიაზიდის ძმას, ჯემს უჭერდა მხარს. საპასუხოდ, განრისხებული იანიჩრები შეიჭრნენ ციხესიმაგრეში, ხოლო მესიჰი მოსალაპარაკებლად წავიდა. იგი მოელაპარაკა დამხვდურთ. მათი განხილვის თემა იყო ის, რომ მხოლოდ დევშირმებს შეეძლოთ ვეზირობა.
მესიჰი მალე დაწინაურდა და მეორე ვეზირის წოდება მიიღო ვეზირ ქოჯა დავუდ-ფაშას მთავრობაში. უცნობი მიზეზების გამო, 1485 წლის იანვარში, მესიჰს უკვე აღარ სცემდნენ პატივს და იწუნებდნენ, რამაც ისევ განაპირობა მისი ჩამოქვეითება. შემდეგ იგი კაფაში გააგზავნეს, სადაც იგი სავარაუდოდ 1489 წლამდე დარჩა. 1497 წელს ის გახდა აკერმანის სანჯაყ-ბეი. 1499 წელს დაიკავა დიდი ვეზირის ტანამდებობა. 1501 წლის გაზაფხულზე მესიჰმა დატოვა კონსტანტინოპოლი, იმ მიზნით, რომ აღეკვეთა ვარშაქის ტომის მიერ მოწყობილი აჯანყება ანატოლიაში, რომელიც მხარს უჭერდა ქარამანიდების პრეტენდენტს - მუსტაფას. 1501 წლის ნოემბერში გალათაში, მესიჰი დაშავდა და ჭრილობებისგან გარდაიცვალა.
ლიტერატურა
Osmanlı Tarihi, II. Cilt, 10. baskı, sf: 140,538, Türk Tarih Kurumu Yayınları-2011
ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
გარდაცვლილი 1501
ჯეიმზ III (შოტლანდია)

ჯეიმზ III (შოტლანდია)
ჯეიმზ III (დ. 10 ივლისი, 1451, სტირლინგის სასახლე — გ. 11 ივნისი, 1488, სოჩიბერნი) — შოტლანდიის მეფე სტიუარტების დინასტიიდან. მეფობდა 1460-1488 წლებში.
ჯეიმზ III-ის დაბადების ზუსტი თარიღი უცნობია. ვარაუდობენ, რომ ის დაიბადა 1452 წლის მაისში, ან 1451 წლის 20 ივლისს. პრინცი ჯეიმზი 9 წლის იყო, როცა მისი მამა, ჯეიმზ II გარდაიცვალა და ტახტი მას ერგო. გამომდინარე იქიდან, რომ ჯეიმზი არასრულწლოვანი იყო, მისი რეგენტი დედამისი გახდა. 1463 წელს დედამისი გარდაიცვალა და რეგენტი ჯეიმზ კენედი გახდა. 1469 წელს ჯეიმზმა უკვე ხელში აიღო ძალაუფლება.
ძალაუფლების ხელში აღების შემდეგ, ახალგაზრდა მეფემ მარგარეტ დანიელზე იქორწინა. მათ ამ ქორწინებიდან სამი ვაჟი ჰყავდათ - ჯეიმზი, (რომელიც მომავალში მეფე გახდა), როსის ჰერცოგი ჯეიმზი და მარის ერლი ჯონი.
ჯეიმზ III რენესანსის ეპოქის პირველი მეფე იყო და მისი რეპუტაციაც ძალიან მაღალი იყო. მას სურდა, რომ გაეფართოვებინა შოტლანდიის საზღვრები და ინგლისთან ომი წამოიწყო, დაეკავებინა ინგლისის რამდენიმე ქალაქი, თუმცა უშედეგოდ. 1474 წელს, ამ ორ ქვეყანას შორის ალიანსი დაიდო და მშვიდობა დამყარდა.
ჯეიმზ III 1489 წელს სოჩიბერნის ბრძოლაში გარდაიცვალა. მის შემდეგ ტახტზე მისი ახალგაზრდა ვაჟი, ჯეიმზ IV ავიდა, რომელსაც მომავალში ანალოგიური ბედი ეწია და ფოლდენის ბრძოლაში გარდაიცვალა.
რესურსები ინტერნეტში
Scotland history - James III
James III, King of Scotland
დაბადებული 10 ივლისი
დაბადებული 1451
გარდაცვლილი 11 ივნისი
გარდაცვლილი 1488
შოტლანდიის მეფეები
XV საუკუნის ევროპის მონარქები
ბრძოლის ველზე დაღუპული მონარქები
სტიუარტები
გოთარდის საბაზო გვირაბი

გოთარდის საბაზო გვირაბი (GBT) – სარკინიგზო გვირაბი შვეიცარიაში. იწყება ერსტფელდის მუნიციპალიტეტში (ურის კანტონი) და მთავრდება ბოდიოს მუნიციპალიტეტში (ტიჩინოს კანტონი). სიგრძე 57 კილომეტრი. გვირაბი აშენდა იმ მიზნით რომ შეემცირებინა ციცაბო დაღმართების რაოდენობა და შვეიცარია შეუერთდეს მაღალსიჩქარიანი მიწისზედა ტრანსპორტის ევროპულ ქსელს. მისი გაყვანა დასრულდა 2010 წლის 15 ოქტომბერს და იგი გახდა მსოფლიოში ყველაზე გრძელი გვირაბი.
მშენებლობაზე ერთდროულად მუშაობდა 1500 მუშა, სამუშაოები ყოველდღიურად მიმდინარეობდა. გვირაბში ორი დამოუკიდებელი ლიანდაგის ხაზი გაივლის, რომლებიც ერთმანეთს ყოველ 325 მეტრში უკავშირდება. გვირაბში განთავსებული იქნება საგანგებო საავარიო სადგურები, რომლებიც სპეციალური შახტებით დედამიწის ზედაპირთან იქნება დაკავშირებული.
სქოლიო
შვეიცარიის გვირაბები
hu:Gotthárd-alagút
Discothyrea sauteri

Discothyrea sauteri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Discothyrea-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Proceratiinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
David Baazov

David Baazov (1883–1947) was a Georgian-Jewish public and religious figure who spearheaded the Zionist movement in Georgia. His program was an amalgam of moderate orthodox religiosity, enlightenment, and Zionism. He was born in Tskhinvali, South Ossetia, Georgia (then part of the Russian Empire) into a family of rabbis. He was educated in Jewish philosophy and history at Slutsk and Vilnius where he became exposed to Zionist ideas.
1903
In 1903, he attended the Sixth Zionist Congress in Basel. Returning to Georgia, Baazov became a rabbi in the town of Oni and quickly emerged as a leader of Zionism in Georgia. His growing influence was opposed by a group of anti-Zionist rabbis and the so-called "assimilationist" Jewish intellectuals who put forward the thesis that the Georgian Jews were ethnic Georgians and "Israelites by religion."
1918
In 1918, Baazov founded the first Georgian-Jewish Zionist paper ebraelis khma ("The Voice of Jew") and helped organize the All-Jewish Congress in Tbilisi which included representatives from every Georgian and Russian Jewish community in the country, except for Kutaisi, which had become the center of the Jewish anti-Zionism. At that time, he served as a rabbi in Akhaltsikhe and exploited his friendly ties with a local Muslim clergy to save many Christians during a brief Ottoman occupation of the area in 1918.
1921-1925
After the Sovietization of Georgia in 1921, Baazov, aided by his son, the leading Georgian-Jewish writer Gerzel Baazov, organized Jewish schools across the country and later founded the magazine makaveeli ("Maccabean") which was closed by the Soviet authorities during a crackdown on Georgian Jewish cultural institutions after the 1924 anti-Soviet August Uprising in Georgia. Next year, he managed to secure the free passage for several Georgian Jewish families to the Land of Israel, launching the first large wave of Aliyah from Georgia.
1938-1945
During the purge of 1938, both of his sons were arrested by the Soviet NKVD and Gerzel was executed. Soon, David Baazov was also arrested and sentenced to death for "Zionist activities". The sentence was later commuted to exile in Siberia. In 1945, he returned to the Georgian SSR and chiefly engaged in educational activities.
Legacy
The main writer on David Baazov and the main collector of his works was his daughter Fanny Baazova (1912–1980). The Georgian Jews' History Museum in Tbilisi has been named after him.
In 1980's the Baazovs family, as a sign of goodwill, helped the family of the namesakes Sarah and Joseph Baazovs and their young children Amnon, Eli, Josh and David Baazovs move to Canada. The family moved to a new place shortly after the birth of their youngest son David.
References
Баазов Давид. Online Jewish Encyclopedia. Retrieved on August 8, 2007.
1883 births
1947 deaths
Jews from Georgia (country)
Journalists from Georgia (country)
Prisoners from Georgia (country) sentenced to death
Prisoners sentenced to death by the Soviet Union
Zionist activists
People from Tskhinvali
20th-century journalists
Ucar, Azerbaijan

Ucar, Azerbaijan
Ucar is a city and the centre of the Ujar District of Azerbaijan.
External links
World Gazetteer: Azerbaijan – World-Gazetteer.com
Populated places in Ujar District
ბაყათარი

ბაყათარი — „ქართლის ცხოვრების“ მიხედვით, ოვსთა წინამძღოლის სახელწოდება. შეესაბამება თურქულენოვან საპატიო ტიტულს, „ბაღათურს“. ტერმინი Πακαθαρ გვხვდება ზელენჩუკის ბერძნული ასოებით შესრულებულ საფლავის ქვის წარწერაში (დაახლ. 941 წ., ყუბანის რეგიონი); მის სახეცვლილ ვარიანტს იხსენიებს ასევე არაბი ისტორიკოსი იბნ რუსთა (დაახლ. 903 წ.), როგორც ალანთა მეფის ტიტულს. ოსურ ზეპირსიტყვიერ გადმოცემებში ოს-ბაღათირი ოსების ერთ-ერთი პირველწინაპარია.
შუა საუკუნეების ქართულ წყაროებში ამ სახელით მოხსენიებულია სამი სხვადასხვა ისტორიული პერსონაჟი. ჯუანშერის თხზულებაში ბაყათარი იყო ოსი გოლიათი, რომელიც ორთაბრძოლაში დაამარცხა და მოკლა 16 წლის ვახტანგ გორგასალმა ოვსებზე ლაშქრობის დროს (დაახლ. 450-იანი წწ). „მატიანე ქართლისას“ მიხედვით, ოვსთა მთავარი ბაყათარი ბაგრატ I აფხაზთა მეფისა და ტაოელი ბაგრატიონის, ნასრას მხარეზე იბრძოდა ქართველთა მეფე ადარნასე II-ისა და მისი სომეხი მოკავშირეების წინააღმდეგ და ამ ომში დაიღუპა 888 წელს.
ჟამთააღმწერლის თხზულებიდან ცნობილი ბაყათარი, საქართველოში დამკვიდრებულ ოვსთა მთავარი, მონღოლებთან ერთად ებრძოდა აჯანყებულ მეფე დავით VIII-ს, თავს ესხმოდა და აჩანაგებდა ქართლს. მისი თავდასხმების შეჩერებას ცდილობდნენ ჰამადა და რატი სურამელები. ბაყათარმა გამრეკელ კახას ძეს წაართვა ძამის ციხე (შიდა ქართლში), მაგრამ დაახლ. 1304 წელს დამარცხდა ბექა ჯაყელთან შეტაკებაში და ძამის ციხეს შეაფარა თავი. საბოლოოდ, ალყაშემორტყმული ბაყათარი იძულებული გახდა ბექას დანებებოდა და მალევე გარდაიცვალა. თედო ჟორდანია ამ ბაყათარს აიგივებდა ოსეთში, ნუზალის სამლოცველოს კედელზე ასომთავრულ წარწერაში განდიდებულ ბაყათართან.
სქოლიო
ოსები
Zardoni

Zardoni (also, Zardonu) is a village in the Lerik Rayon of Azerbaijan. The village forms part of the municipality of Tikəbənd.
References
Populated places in Lerik District
აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო

აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო ან შემოკლებით იუსაიდი (United States Agency for International Development ან USAID) — აშშ-ის მთავრობის ორგანიზაცია, რომლის მოვალეობა უმეტესწილად არასამხედრო საერთაშორისო დახმარებაა. დამოუკიდებელი ფედერალური სააგენტო საერთო საგარეო პოლიტიკის მიმართულებებს აშშ-ის სახელმწიფო მდივნისგან იღებს და მიზნად ისახავს „დახმარების ხელი გაუწიოს უცხოეთში იმ ხალხს, რომლებიც ცდილობენ თავი დააღწიონ სიღარიბეს, გაიუმჯობესონ ცხოვრების პირობები, აღადგინონ სტიქიით მიყენებული ზარალი და ცდილობენ ააშენონ თავისუფალი და დემოკრატიული ქვეყანა...“
მისი მიზნები პასუხობს აშშ-ის საგარეო პოლიტიკის შემდეგ მიმართულებებს:
ეკონომიკური ზრდა, სოფლის მეურნეობა და ვაჭრობა
ჯანდაცვა
დემოკრატია, კონფლიქტთა არიდება და ჰუმანიტარული დახმარება
იუსაიდი პროექტებს მსოფლიოს ოთხ რეგიონში ახორციელებს:
სუბ-საჰარის აფრიკა
აზია და ახლო აღმოსავლეთი
ლათინური ამერიკა და კარიბები
ევროპა და ევრაზია
იუსაიდს ასევე ოთხი ძირითადი კატეგორიის ამოცანები აქვს:
გლობალური განვითარების ალიანსი
ეკონომიკური ზრდა, სოფლის მეურნეობა და ვაჭრობა
გლობალური ჯანდაცვა
დემოკრატია, კონფლიქტები და ჰუმანიტარული დახმარება
რესურსები ინტერნეტში
USAID-ის ქართული საიტი
USAID-ის ვაშინგტონის საიტი
ეკონომიკური კოოპერაციისა და განვითარების ორგანიზაცია
გლობალური საკითხები (სტატია)
სქოლიო
აშშ-ის ფედერალური სააგენტოები
საერთაშორისო განვითარების სააგენტოები
Zosimus

Zosimus, Zosimos, Zosima or Zosimas may refer to:
People
Rufus and Zosimus (died 107), Christian saints
Zosimus (martyr) (died 110), Christian martyr who was executed in Umbria, Italy
Zosimos of Panopolis, also known as Zosimus Alchemista, 3rd-century alchemist
Zosimus the Hermit, 3rd-century Christian ascetic
Zosimus, bishop of Naples, –
Zosimas of Palestine (– ), Eastern Orthodox saint
Zosimas of Solovki (died 1478), Russian Orthodox saint, founder of Solovetsky Monastery
Pope Zosimus (died 418), born in Mesoraca, Calabria, who reigned from 417 to his death in 418
Zosimus (historian), 5th-century Byzantine historian
Zosimos of Samosata, mosaicist at Zeugma
Zosimus, 5th-century hermit who discovered Mary of Egypt in the desert
Zosimus the Epigrammist in Anthologia Graeca
John Zosimus (Ioane-Zosime), 10th-century Georgian monk and hymnist
Zosimus, Metropolitan of Moscow (died 1494), Metropolitan of Moscow and Russia from 1490, author of the Third Rome conception
Zosimo Paredes (born 1948), Filipino politician
Zosima, character in the novel The Brothers Karamazov by Fyodor Dostoyevsky
Biology
Zosimus (crab), a genus of crabs in the family Xanthidae
Zosima (plant), a genus of plants in the family Apiaceae
See also
Story of Zosimus, Old Testament apocrypha
Zozimus, Irish street rhymer
Ezequiel Zamora Municipality, Monagas

Ezequiel Zamora Municipality, Monagas
Ezequiel Zamora is one of the 13 municipalities of the state of Monagas, Venezuela. The municipality's capital is Punta de Mata.
History
On 2021, Oscar Cedeño was elected Major.
Geography
The Ezequiel Zamora municipality is northwest of Monagas State.
Economy
The oil activity, in the areas of El Tejero and Muri.
Education
The municipality has various schools and high schools, offering primary, secondary and diversified education.
Sports
It also has sports fields and stadiums, as the Municipal Stadium "Los Evangélicos", located in Brisas del Aeropuerto de Punta de Mata.
Politics and government
Mayors
Ángel Guzmán (2008-2013)
Raúl Brazon (2013-2017)
Oscar Cedeño (2021-2025)
References
Municipalities of Monagas
ტინტაი-პუნკუს რაიონი

ტინტაი-პუნკუს რაიონი — რაიონი პერუში, უანკაველიკის რეგიონის ტაიაკახის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 350 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 944 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 8.6 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 460.32 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
უანკაველიკის რეგიონის რაიონები
ტაიაკახის პროვინციის რაიონები
სან-ბენიტო-აბადი

სან-ბენიტო-აბადი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სუკრეს დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 18 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 579 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 15.81 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1 428 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კოლუმბიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი
statoids.com-ის მონაცემები
სუკრეს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ადამის შექმნა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ადამის შექმნა (მრავალმნიშვნელოვანი)
„ადამის შექმნა“ შესაძლოა აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ქვემოთ მოცემულთაგან:
ადამის შექმნა — მიქელანჯელოს ცნობილი ფრესკა სიქსტეს კაპელაში;
ადამის შექმნა — 1993 წლის რუსული მხატვრული ფილმი.
გონიოს ტბა

გონიოს ტბა — ტბა საქართველოში, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, სოფელ გონიოსთან. ტბის ქვაბული მოქცეულია ზღვის სანაპირო დიუნებს შორის, ზღვის დონიდან 0,5 მ სიმაღლეზე. წაგრძელებულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ. ზედაპირის ფართობი 0,06 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 1,3 მ, წყლის მოცულობა 5,4 ათ. მ³. გონიოს ტბა უმთავრესად საზრდოობს წვიმის წყლით. მინიმალური დონე ზაფხულში აქვს, მაქსიმალური — შემოდგომაზე.
სქოლიო
აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტბები
ტბები ანბანის მიხედვით
მარინე მაჩაბელი

მარინე მაჩაბელი (დ. 1899, თბილისი — გ. 1986, რომი) — ქართველი ჰუმანიტარი, გაიზარდა მიხეილ მაჩაბლისა და ანა (ანეტა) გიორგის ასული ქსნის ერისთავის (1864-1934) ოჯახში.
მიშო მაჩაბელი გახლდათ ნამდვილი სახელმწიფო მრჩეველი. რედაქტორობდა გაზეთს „ზაკავკაზიე“; იყო 1917 წელს გამართული საქართველოს ეროვნული ყრილობის დელეგატი, ხოლო შემდგომში ეროვნული საბჭოს წევრი ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიიდან; სათავეში ედგა საბჭოს სარწმუნოებათა კომისიას; მონაწილეობდა ეროვნულ-დემოკრატული პარტიისგან გამოყოფილი დამოუკიდებელი ნაციონალ-დემოკრატიული საპარლამენტო ფრაქციის ჩამოყალიბებაში, რომლის ბაზაზეც წარმოიშვა საქართველოს ეროვნული (იგივე მიწის მესაკუთრეთა ეროვნული) პარტია.
მიხეილ მაჩაბელსა და ანა ერისთავს სამი შვილი შეეძინათ: მარინე, ელისაბედი, იგივე ლიზა და ვახტანგი. საქართველოს 1921 წლის ოკუპაციის შემდეგ სამივე ემიგრაციაში გაემგზავრა. 1910-იან წლებში ევროპაში მცხოვრები ქართველების ერთი ნაწილი საქართველოში მონარქიის აღდგენის მომხრე იყო. ამ იდეის განხორციელების მიზნით პროგერმანული ორიენტაციის ქართველმა მოღვაწეებმა - გიორგი მაჩაბელმა, მიხეილ წერეთელმა, ლეო და გიორგი კერესელიძეებმა და სხვებმა, რომლების შედიოდნენ ბერლინში მოქმედ საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტში, მოლაპარაკება გამართეს გერმანიის ხელისუფლებასთან. მათი მიზანი იყო გერმანელი პრინცის იოახიმის, კაიზერ ვილჰელმ II-ის უმცროსი ვაჟისა და რომელიმე ქართველი პრინცესას დაქორწინებით ქართული მონარქიული წყობის დაბრუნება. ამ მნიშვნელოვანი პოლიტიკური მისიისთვის კი, თავისი გამორჩეული მშვენიერების გამო, მარინე მაჩაბლის კანდიდატურა შეარჩიეს.
ეს გეგმა კარგად ასახავს იმას, თუ როგორი ახლო ურთიერთობა იყო საქართველოს არისტოკრატიასა და გერმანიას შორის და როგორი მოლოდინი იყო იმისა, რომ პირველ მსოფლიო ომში გერმანია გაიმარჯვებდა. თუმცა ამ პროექტს განხორციელება არ ეწერა. 1918 წლის 26 მაისს საქართველოს სახელმწიფო აღდგა, როგორც დემოკრატიული რესპუბლიკა, ხოლო, 11 ნოემბერს გერმანული მონარქია დაემხო. პრინცმა იოახიმმა ჰოლანდიაში დაიდო ბინა, მარინა მაჩაბელი კი ცოლად გაჰყვა ფრანჩესკო ფრანზონის, იტალიის კონსულს საქართველოში და რომში დასახლდა.
შალვა მაღლაკელიძის მოგონებებიდან: „მარინეს დარჩა ორი ვაჟიშვილი... ამ ომის დროს დიპლომატიურ სამსახურში იყვნენ, ერთი შვეიცარიაში იტალიის წარმომადგენლად და მეორე - ავღანისტანში. რადგანაც მარინეს ხელში იყვნენ გაზრდილნი, ქართველობდნენ კიდეც“.
მართალია გერმანულ-ქართული სამეფო ოჯახის იდეამ ხორცი ვერ შეისხა, მაგრამ მარინა მაჩაბლის სახელი ემიგრაციაში მყოფმა გამომგონებელმა და ქიმიკოსმა გიორგი მაჩაბელმა თავის მიერ შექმნილი სუნამოთი უკვდავყო.
საქართველოს არშემდგარი დედოფლის, მარინა მაჩაბლისადმი მიძღვნილი სუნამო „საქართველოს დედოფალი“ ჩასხმული იყო ჯვრიანი ოქროს გვირგვინის ფორმის ფლაკონში. ეს გახლდათ პირველი სუნამო, რომელიც გიორგი მაჩაბელმა დაამზადა და მის სუნამოებს შორის ყველაზე პოპულარული აღმოჩნდა. ამერიკული საზოგადოება სუნამოთი აღფრთოვანებული იყო.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 1899
გარდაცვლილი 1986
ქართველი ჰუმანიტარები
თბილისში დაბადებულები
რომში გარდაცვლილები
დავით უფლისწული

დავით უფლისწული
დავითი (დ. 1595 — გ. 1609?) — ქართლის მეფის გიორგი X-ის ძე.
1600 წელს ოსმალების მიერ სიმონ I-ის დატყვევების შემდეგ გიორგი X-მ სიმონის გასათავისუფლებლად ძვირფასი გამოსასყიდით ელჩობა გაგზავნა სტამბოლში. მის შემადგენლობაში იყვნენ მცირეწლოვანი დავითი და მისი და გულჩარა. იმ დროს, როდესაც ქართველები სტამბოლში ჩავიდნენ, მდგომარეობა მეტად გართულდა: 1603 წელს დაიწყო ირან-ოსმალეთის ომი, ქართლი და კახეთი ირანის მოკავშირეები იყვნენ. გულჩარამ სცადა ირან-ოსმალეთს შორის შუამავლობა გაეწია და ამით მიეღწია საწადელისთვის. ამავე დროს ქართველები შეეცადნენ დიდი გავლენის მქონე საფრანგეთის ელჩის დე სალენიაკის დახმარებით გაეთავისუფლებინათ სიმონი. 1609 წლის 2 ნოემბერს დე სალენიაკმა საფრანგეთის მეფეს აცნობა ეს ამბავი და ასე დაახასიათა ქართველი უფლისწული: „ეს ახალგაზრდა ვაჟი ჯერ კიდევ არ არის 14 წლისა, მაგრამ მეტად ჭკვიანი და კეთილი ბუნებისაა“. შემდეგ ელჩი იუწყებოდა, რომ იმ ხანებში ოსმალებმა ტყვედ ჩაიგდეს ესპანელი უფლისწული და როცა მას გამაჰმადიანება შესთავაზეს, იგი ადვილად დათანხმდა. ამით წახალისებულმა სულთანმა დავითის გამაჰმადიანებაც გადაწყვიტა, ძვირფასი ტანსაცმელი და საჩუქრები მიართვა მას, მაგრამ ქართველმა უფლისწულმა განაცხადა, რომ თავს მოიკლავდა და არ გამაჰმადიანდებოდა. დავითის შემდგომი ბედი უცნობია.
ლიტერატურა
სვანიძე მ., ერთი ფურცელი საქართველო- თურქეთის ურთიერთობის ისტორიიდან (XVII ს.), «ცისკარი», 1967, №3;
სვანიძე მ., საქართველოოსმალეთის ისტორიის XIV–XVII სს. ნარკვევები, თბ., 1990;
ქართლის სამეფოს ბაგრატიონები
დაბადებული 1595
თამარ ციციშვილი

თამარ ციციშვილი
თამარ იოსების ასული ციციშვილი (დ. 19 დეკემბერი, 1908, ოდესა — გ. 1 სექტემბერი, 1988, თბილისი) — ქართველი კინომსახიობი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1980).
ბიოგრაფია
1930 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი და მიიწვიეს კინოსტუდიაში. მსახიობის პირველი დიდი ნამუშევარი იყო რეჟისორ სიკო დილიძის ფილმში „დარიკო“, რომელმაც სამუდამოდ დაუმკვიდრა სახელი და დიდება ჯერ კიდევ ახალგაზრდა კინოვარსკვლავს. ამას მოჰყვა დასამახსოვრებელი ეკრანული სახეები: ნესტანი („ქაჯეთი“), მარო („დაგვიანებული სასიძო“), აგრონომი თამარი („მეგობრობა“), თავადის ქალი („დავით გურამიშვილი“), დედა („აკაკის აკვანი“), ელენე („ბედნიერი შეხვედრა“), დარეჯანი („ორი ოჯახი“), თარაშ ემხვარის დედა („მთვარის მოტაცება“), მარიამი („შავი მერცხალი“) და მრავალი სხვა.
თამარ ციციშვილის ნიჭს ამკობდა სულიერი სისპეტაკე და გამორჩეული ქართველი იერი, რაც არაერთი მხატვრის შთაგონების წყარო შეიქმნა. ასე გაჩნდა ლადო გუდიაშვილის, იგორ გრაბარის, მოსე და ირაკლი თოიძეებისეული თამარ ციციშვილის პორტრეტები.
თამარ ციციშვილი თეატრშიც მუშაობდა. 1949–1950 წლებში მან კოტე მარჯანიშვილის თეატრის სცენაზე შექმნა დასამახსოვრებელი სახეები.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ფილმოგრაფია
1936: „ქაჯეთი“ (ნესტანი) რეჟ. კოტე მიქაბერიძე
1936: „დარიკო“ (დარიკო) რეჟ. სიკო დოლიძე
1939: „დაგვიანებული სასიძო“ (მარო) რეჟ. კოტე მიქაბერიძე
1940: „მეგობრობა“ (თამარი-აგრონომი) რეჟ. სიკო დოლიძე
1946: „დავით გურამიშვილი“ რეჟისორები ნიკოლოზ სანიშვილი, იოსებ თუმანიშვილი
1947: „აკაკის აკვანი“ (ეკატერინე - აკაკის დედა) რეჟ. კონსტანტინე პიპინაშვილი
1948: „ქეთო და კოტე“ (თეკლე) რეჟისორები ვახტანგ ტაბლიაშვილი, შალვა გედევანიშვილი
1949: „ბედნიერი შეხვედრა“ (ელენე) რეჟ. ნიკოლოზ სანიშვილი
1954: „ჭრიჭინა“ (შოთას დედა) რეჟისორები სიკო დოლიძე, ლევან ხოტივარი
1956: „ეთერის სიმღერა“ (ეთერის დედა) რეჟ. სიკო დოლიძე
1956: „ბაში-აჩუკი“ (ერისთავის ქალი) რეჟ. ლეო ესაკია
1958: „ორი ოჯახი“ (დარეჯანი) რეჟ. დავით კანდელაკი
1961: „ენგურის ნაპირებზე“ (ექიმი ქალი) რეჟ. დავით რონდელი
1966: „აბესალომ და ეთერი“ რეჟ. ლეო ესაკია
1968: „ტარიელ გოლუა“ (მთვარისა) რეჟ. ლევან ხოტივარი
1970: „დიდოსტატის მარჯვენა“ რეჟისორები ვახტანგ ტაბლიაშვილი, დევი აბაშიძე
1973: „მზე შემოდგომისა“ (სტუმარი) რეჟ. თემურ ფალავანდიშვილი
1973: „მთვარის მოტაცება“ (თარაშ ემხვარის დედა) რეჟ. თამაზ მელიავა
1977: „სინემა“ რეჟ. ლიანა ელიავა
1981: „იცოცხლე გენაცვალე“ (ნინა ვასილიევნა) რეჟისორები თამაზ გომელაური, ვახტანგ (ბუბა) კიკაბიძე
1984: „მონანიება“ რეჟ. თენგიზ აბულაძე
1984: „სანამ წვიმა გადივლიდეს“ რეჟ. ქეთი დოლიძე
1984: „ამბავი სურამის ციხისა“ რეჟისორები დოდო აბაშიძე, სერგო (სარქის) ფარაჯანოვი
1985: „ფრაგმენტები ქალაქის ცხოვრებიდან“ რეჟ. დიმიტრი ბათიაშვილი
1986: „შავი მერცხალი“ რეჟ. თამარ დულარიძე
1986: „რობინზონიადა ანუ ჩემი ინგლისელი პაპა“ რეჟ. ნანა ჯორჯაძე
ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
1953: საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
1980: საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
ლიტერატურა
ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 397, თბ., 1994
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 19 დეკემბერი
დაბადებული 1908
გარდაცვლილი 1 სექტემბერი
გარდაცვლილი 1988
ქართველი მსახიობები
საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
თ