PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ვახტანგ გორგასლის ქუჩა

ვახტანგ გორგასლის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, კრწანისის რაიონში, (ორთაჭალა). ვახტანგ გორგასლის მოედნიდან რუსთავის გზატკეცილამდე. ფაქტობრივად მარჯვენა სანაპიროს გაგრძელებაა, რომელიც უერთდება რუსთავის გზატკეცილს (მიემართება სომხეთისა და აზერბაიჯანისკენ). XIX საუკუნის დასაწყისში აქ გაჩნდა ქალაქის ცენტრიდან გადმოტანილი ხელოსანთა (მკალავთა, მჭედელთა, ხარაზთა) რიგები. 1850 წლისთვის მან უკვე ქუჩის სახე მიიღო და მიხეილ ვორონცოვის სახელი ეწოდა. ამასთან დაკავშირებით მისი ერთ-ერთი შენობის კედელში ჩასვეს საგანგებო დაფა წარწერით: „ვორონცოვის ქუჩა გაიხსნა 1850 წელს მისი უმაღლესობის თავად მიხეილ სიმონის ძე ვორონცოვის მეფისნაცვლად ყოფნის დროს“.
ქუჩის მოწყობა მთლიანად დამთავრდა 1851 წელს. მისი სიგანე მაშინ 8-9 მ აღწევდა. ქუჩის ორივე მხარე განაშენიანებული იყო ქარვასლებით, ჩაიხანებით და სხვა. გამოირჩეოდა მსხვილი მესაკუთრის ხალათოვის 3-სართულიანი, მოზაიკური აგურით ნაშენი ქარვასლა (365 ოთახი და რამდენიმე გუმბათოვანი დარბაზი. ქარვასლის სარდაფი გამოიყენებოდა აქლემთა ქარავნის სადგომად. 1929 წელს წყალდიდობის დროს ქარვასლის ფუნდამენტი გამოირეცხა, შენობა ნაწილობრივ დაინგრა და უბედური შემთხვევის თავიდან აცილების მიზნით საერთოდ აიღეს). ამ გზით შემოდიოდნენ ქარავნები ერევნის მხრიდან, ალბათ ამით აიხსნება, რომ თბილისის 1876 წლის გეგმაზე ახლანდელი ვახტანგ გორგასლის ქუჩის ადგილზე დატანილია 2 ქუჩა: ვორონცოვისა და ერევნის. 1922 წელს კომუნალური ქუჩა დაარქვეს, 30-იან წლებში — ალექსანდრე მიასნიკოვის (დატანილია თბილისის 1934 წლის გეგმაზე), 1958 წელს ვახტანგ I გორგასლის სახელი უწოდეს.
საბჭოთა ხელისუფლების წლებში ქუჩა გააფართოვეს და კეთილმოაწყვეს. ქუჩაზე არის: თბილისის ბალნეოლოლოგიური კურორტი (1937, არქიტექტორები: ი. ჟიტკოვსკი, მ. კალაშნიკოვი, ბ. კარბინი) — საქართველოს კურორტოლოგიის, ფიზიოთერაპიის, რეაბილატიისა და სამკურნალო ტურიზმის სამედცნიერო-პრაქტიკული ცენტრი; ოფთალმოლოგიის და ნევროლოგიის ეროვნული ცენტრი; ოფთალმოლოგიის და ნევროლოგიის ეროვნული ცენტრი; ადმინისტრაციული შენობების ორთაჭალის კომპლექსი; რესტორანი და სასტუმრო „ნიკალა“, რესტორანი „მარაბდა“; 300 არაგველის მემორიალი (არქიტექტორი ა. ბაქრაძე); არქიტექტურულ-სკულპტურული კომპოზიცია „მაჩაბლის კედელი“ (მოქანდაკე თ. ჭყონია. არქიტექტორი ნ. მგალობლიშვილი); პეტრე ბაგრატიონის მონუმენტი (მოქანდაკე მ. მერაბიშვილი. არქიტექტორი ნ. მგალობლიშვილი); ნიკო ფიროსმანაშვილის (ფიროსმანი) ძეგლი (მოქანდაკე ელგუჯა ამაშუკელი. არქიტექტორი ნ. მგალობლიშვილი); სკულპტურული კომპოზიცია „სულის ამაღლება“ (მოქანდაკე გ. ჯაფარიძე. არქიტექტორები: ა. მინდიაშვილი, დ. ახვლედიანი). შემონახულია XIX საუკუნის დასასრულისა და XX საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები.
აქვს 3 შესახვევი (II შესახვევი — ყოფილი საფეიქრო შესახვევი, III შესახვევი — ყოფილი ფაბრიკის ჩიხი), I ჩიხი.
ლიტერატურა
კრწანისის რაიონის ქუჩები
ალფრედ აჰო

ალფრედ აჰო
ალფრედ ვაინო აჰო (დ. 9 აგვისტო, 1941, ტიმინსი, ონტარიო, კანადა) — კანადელი მეცნიერი კომპიუტერულ ტექნოლოგიებში, უმეტესად ცნობილი თავისი ნამუშევრებით პროგრამირების ენების, კომპილატორების და მასთან დაკავშირებული ალგორითმების სფეროში; ასევე კომპიუტერული პროგრამირების ხელოვნებისა და მეციერების სახელმძღვანელოს ავტორი. ტიურინგის პრემიის ლაურეატი (2020).
ბაკალავრის ხარისხი ფიზიკაში მიიღო ტორონტოს უნივერსიტეტში, დოქტორის ხარისხი ელექტროტექნიკასა და ინფორმატიკაში — პრინსტონის უნივერსიტეტში.
ჯილდოები და აღიარება
2003 — ჯონ ფონ ნეიმანის მედალი
2017 — C&C Prize
2020 — ტიურინგის პრემია
2022 — აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრი
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური გვერდი კოლუმბიის უნივერსიტეტის საიტზე
ბიოგრაფია ელექტროტექნიკისა და ალექტრონიკის ინჟინრების ინსტიტუტის (IEEE) საიტზე
სქოლიო
დაბადებული 9 აგვისტო
დაბადებული 1941
პრინსტონის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ტორონტოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ტიურინგის პრემიის ლაურეატები
აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრები
კანტის პროვინცია

კანტის პროვინცია
კანტა — პროვინცია პერუში, ლიმის რეგიონში. კანტას დასავლეთიდან ესაზღვრება ლიმის პროვინცია, ხოლო აღმოსავლეთიდან ხუნინის რეგიონი. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კანტა. პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 13,369 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 7,9 ადამიანს. კანტას ფართობია 1 687,29 კმ²-ს. იგი იყოფა 7 რაიონად.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს პროვინციები
ლიმის რეგიონის პროვინციები
ამბუ

ამბუ — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 791 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ლერიქის რაიონის სოფლები
Let It Rock (ჩაკ ბერის სიმღერა)

Let It Rock (ჩაკ ბერის სიმღერა)
Let It Rock — ჩაკ ბერის სიმღერა. შეტანილია მის 1960 წლის ალბომში Rockin' at the Hops.
1971 წელს ჯგუფ როლინგ სტოუნზის მიერ სინგლზე Brown Sugar გამოიცა სიმღერის ცოცხლად ჩაწერილი ვერსია.
რესურსები ინტერნეტში
როლინგ სტოუნზის ოფიციალური საიტი
ჯგუფის დისკოგრაფია საიტზე Discogs
ჩაკ ბერის სიმღერები
როლინგ სტოუნზის სიმღერები
1971 წლის სიმღერები
ოტო სკორცენი

ოტო სკორცენი (დ. 12 ივნისი, 1908, ვენა — გ. 6 ივლისი, 1975, მადრიდი) — ობერშტურბანფიურერი გერმანულ ვაფენ სს-ში მეორე მსოფლიო ომის დროს. აღმოსავლეთის ფრონტზე ბრძოლის შემდეგ მან ჰიტლერის პირადი დავალებით უხელმძღვანელა იტალიელი დიქტატორი ბენიტო მუსოლინის გამოხსნას ტყვეობიდან. სკორცენი ასევე ხელმძღვანელობდა ოპერაცია გრეიფს, რითაც გერმანელ ჯარისკაცებს უნდა შეეღწიათ მოწინააღმდეგის რიგებში მოწინააღმდეგეების უნიფორმებით და აღჭურვილობით. ომის მიწურულს ის იყო ვეჰრვოლფის პარტიზანული მოძრაობის ნაწილი.
ოტო სკორცენის დაადანაშაულეს 1907 წლის ჰააგის კონვენციის დარღვევაში ოპერაცია გრეიფთან კავშირისთვის, თუმცა ომის შემდგომმა დაჰაუს სამხედრო ტრიბუნალმა ის გაამართლა. ის ემალებოდა მისჯილ პატიმრობას ჯერ საფრანგეთში 1948 წელს, ხოლო შემდგომ ფრანკოს ესპანეთში. გერმანულმა სასამართლომ 1952 წელს მისი დენაციფიკაცია მოახდინა.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
სს-ის წევრები
დაბადებული 12 ივნისი
დაბადებული 1908
გარდაცვლილი 6 ივლისი
გარდაცვლილი 1975
Quit Playing Games (with My Heart)

Quit Playing Games (with My Heart)
— ბოიბენდ Backstreet Boys-ის სიმღერა და სინგლი. გამოვიდა 1996 წელს. შეტანილია ალბომში Backstreet Boys.
რესურსები ინტერნეტში
ჯგუფის ოფიციალური საიტი
დისკოგრაფია საიტზე Discogs
Backstreet Boys-ის სიმღერები
1995 წლის სიმღერები
1996 წლის სინგლები
პროტოპტერუსი

პროტოპტერუსი — თევზების გვარი ორგვარადმსუნთქავთა ქვეკლასისა. გვარში 4 (ზოგი მონაცემებით 3) სახეობაა, მათ შორის ტანად ყველაზე დიდია (2-მდე) დიდი პროტოპტერუსი, ანუ მამბა (Protopterus aethiopicus) და მურა პროტოპტერუსი (Protopterusannectens). ბინადრობენ ტროფიკულ აფრიკის მტკნარ წყალში. მათი სხეული დაფარულია წვრილი ქერცლით, აქვთ ზონარისებრი ფარფლები. იკვებებიან თევზითა და დიდტანიანი უხერხემლოებით. წყალსატევის ამოშრობისას ეფლობიან გრუნტში და ირინდებიან. ამ დროს სუნთქავენ ატმოსფერული ჰაერით და 5-9 თვეს უწყლოდ ძლებენ.
ლიტერატურა
ძვლიანი თევზები
სამხრეთ პერუს რესპუბლიკა

სამხრეთ პერუს რესპუბლიკა
სამხრეთი პერუს რესპუბლიკა — 1836-1839 წლებში პერუ-ბოლივიის კონფედერაციაში შემავალი საკმაოდ მოკლე ისტორიის მქონე სამი რესპუბლიკიდან ერთ-ერთი.
სამხრეთი პერუ ჩამოყალიბდა პერუს რესპუბლიკის ორად გაყოფის შედეგად, როდესაც ის გაიყო ჩრდილოეთ და სამხრეთ პერუდ. 1836 წელს, ამ ორმა რესპუბლიკამ ბოლივიასთან ერთდ შექმნა პერუ-ბოლივიის კონფედერაცია. კონფედერაციამ ზუსტად 3 წელი იარსება, შემდეგ იგი ომში დამარცხდა ჩილესთან. 1839 წლის აგვისტოში, აგუსტინ გამარამ ხელი მოაწერა კონფედერაციის დაშლას. ჩრდილოეთ და სამხრეთ პერუს ბაზაზე შეიქმნა ერთი – პერუს გაერთიანებული რესპუბლიკა.
რესურსები ინტერნეტში
Constitución del Estado Sud - Peruano (1836)
ისტორიული სახელმწიფოები
პერუს ისტორია
ბოლივიის ისტორია
ამერსფორტი

ამერსფორტი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ნიდერლანდში, უტრეხტის პროვინციის მეორე უდიდესი ქალაქი. მიუხედავად სწრაფად ზრდისა, იგი შესანიშნავად ინარჩუნებს კარგად შემონახულ, შუა საუკუნეების დაცულ ცენტრს. ამერსფორტი ქვეყნის ერთ-ერთი უმსხვილესი სარკინიგზო კვანძია, რადგან იგი ნიდერლანდების ორ მთავარ, აღმოსავლეთ-დასავლეთისა და ჩრდილოეთი-სამხრეთის სარკინიგზო ხაზების კვეთაზე მდებარეობს. 2009 წელს ქალაქმა არსებობის 750-ე წლისთავი იზეიმა.
ისტორია
მონადირე-შემგროვებლები ამერსფორტის რეგიონში ჯერ კიდევ მეზოლითის ხანაში სახლობდნენ. მათ ნაკვალევს არქეოლოგებმა მიაკვლიეს, კერძოდ ბუხრებსა და კაჟებს.
1259 წელს უტრეხტის ეპისკოპოსმა დასახლებას ქალაქის სტატუსი მიანიჭა. 1300 წელს დასრულდა აგურის პირველი დამცავი კედლის მშენებლობა. სულ მალე ქალაქის გაფართოება გახდა საჭირო და 1380 წელს ახალი კედლის მშენებლობა დაიწყეს, რომელიც 1450 წლისთვის დასრულდა.
XVIII საუკუნეში, განვითარდა თამბაქოს კულტივაცია, რამაც ამერსფორტის აყვავება გამოიწვია. 1800 წლისთვის ეს მეურნეობა დაეცა.
დაძმობილებული ქალაქები
ლიბერეცი, ჩეხეთი
იხილეთ აგრეთვე
ნიდერლანდების ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
ტურისტული ინფორმაცია
Amersfoort, City with a Heart
ნიდერლანდების ქალაქები
Solenopsis pachycera

Solenopsis pachycera — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ალალი

ალალი — ფრინველი შავარდნისნაირთა რიგისა. ალალის სხეულის სიგრძეა 30-35 სმ, წონა - 150-200 გრამი. დედალი მამალზე დიდია. ზურგი მუქი რუხი ფერისა აქვს, მუცელი წითური. ალალი გვხვდება ევროპის, აზიისა და ამერიკის ტყეებსა და ტყე-ტუნდრის ზონაში, აგრეთვე აზიის ველებსა და მთებში. ბუდეს იკეთებს ხეზე, კლდის ნაპრალებში, ბუჩქნარში ან მიწაზე. დებს 3-5 კვერცხს. ინკუბაციური პერიოდი 28 დღემდე გრძელდება. იკვებება უმეტესად პატარა ფრინველებით, რომლებსაც ფრენის დროს იჭერს, ჭამს მღრღნელებსა და მწერებსაც. ალალის ქვესახეობათაგან ზამთრობით საქართველოში გვხვდება ჩვეულებრივი და აღმოსავლეთციმბირული ალალი.
ლიტერატურა
შავარდნები
ნინო რამიშვილის ქუჩა

ნინო რამიშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ვაკის რაიონში (ვაკე); ილია ჭავჭავაძის გამზირსა და მდინარე ვერის ხეობას შორის. წარმოიქმნა XX საუკუნის 20-იან წლებში. თბილისის ქუჩების 1926 წლის ცნობარში შეტანილია როგორც უნივერსიტეტის I შესახვევი. 1940 წელს — როგორც ნიკო მარის შესახვევი. 1955 წლის ცნობარით უნივერსიტეტის I ჩიხია. 1974 წლის ცნობარით — ილია ჭავჭავაძის პროსპექტის I ჩიხი. ბოლოს ჭავჭავძის გამზირის I შესახვევი დაერქვა. 2007 წელს ნინო რამიშვილის სახელი ეწოდა. ქუჩაზე, №2 სახლში, განთავსებულია ნოდარ დუმბაძის სახლ-მუზეუმი.
ლიტერატურა
რამიშვილი
შეიხ ალი

შეიხ ალი (სპარს. علی شیخ; დ. 1478 — გ. 1494) — სეფევიეს ორდენის შეიხი 1488–1494 წლებში, შეიხ ჰეიდარისა და უზუნ-ჰასანის ქალიშვილის, მართას უფროსი ვაჟი, სეფიანთა სახელმწიფოს დამაარსებლის, ისმაილ I-ის უფროსი ძმა. შეიხი გახდა 10 წლის ასაკში, მას შემდეგ, რაც მამამისი შეიხ ჰეიდარი შირვან-შაჰ ფარუხიასარმა დაატყვევა და სიკვდილით დასაჯა.
შეიხ ალი, მამის მსგავსად, გამოვიდა შირვანის წინააღმდეგ საბრძოლველად. მარბიელი ლაშქრობები განახორციელა აყ-ყოინლუს ტერიტორიებზე. 1492 წელს მისი გავლენის ქვეშ მოექცა აღმოსავლეთ აზერბაიჯანის პროვინცია.
მისმა ნათესავმა, თეთრბატკნიანთა ბელადმა, რუსტემმა, ანატოლიის ბეილიქების დახმარებით მალევე მოახერხა მისი ბრძოლაში დამარცხება და შეპყრობა. 1494 წელს 16 წლის შეიხ ალი სიკვდილით დაისაჯა. ალის სიკვდილის შემდეგ ყიზილბაშებმა მოახერხეს მისი უმცროსი ძმის, 7 წლის ისმაილის გადამალვა.
1499 წელს ისმაილმა ჯერ შირვან-შაჰებზე იძია შური, ხოლო 1501 წელს, აყ-ყოინლუს დინასტიის დამხობის შემდეგ საფუძველი ჩაუყარა ახალ შიიტურ ირანს — სეფიანთა იმპერიას.
იხილეთ აგრეთვე
სეფევიეს ორდენის შეიხების სია
ისმაილ I
სეფიანთა იმპერია
ლიტერატურა
The Ismāʻı̄lı̄s, By Farhad Daftary, pg.466
Islam without Allah?, By Colin Turner, pg.63
Safavid Iran, By Andrew J. Newman, pg.129
დაბადებული 1478
გარდაცვლილი 1494
სეფიანთა დინასტია
სოჭის სახელმწიფო უნივერსიტეტი

სოჭის სახელმწიფო უნივერსიტეტი — უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება რუსეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, კრასნოდარის მხარის ქალაქ სოჭში. უნივერსიტეტი მდებარეობს ქალაქის ცენტრალურ უბანში მდებარე რამდენიმე შენობაში. 2017 წლის აპრილში იგი რეგიონისთვის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი უნივერსიტეტი გახდა. 2018 წლის მონაცემებით, უნივერსიტეტს აქვს 5 ფაკულტეტი (ტურიზმი და მომსახურება, ეკონომიკისა და მენეჯმენტის პროცესები, გარემოსდაცვითი ინჟინერია, სოციალურ-პედაგოგიური, იურიდიული) და ეკონომიკისა და ტექნოლოგიის კოლეჯი. უნივერსიტეტში 22 დეპარტამენტია, მათ შორის 2 ძირითადი განყოფილება, 19 საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ლაბორატორია, იურიდიული კლინიკა, სასწავლო ცენტრები სტუდენტებისთვის, რომლებიც სწავლობენ სასტუმროს და რესტორნის ბიზნესს - „მზის ქარი“ და „ატოლი“, რუსული ენის ცენტრი და ა.შ. უნივერსიტეტში 7000-მდე მოსწავლეა ჩარიცხული, რომელთაგან 4000 სწავლობს ბაკალავრის პროგრამებზე.
ისტორია
უნივერსიტეტი დაარსდა 1989 წელს, საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი მინისტრთა საბჭოს 1988 წლის 29 მარტის No388 განკარგულების შესაბამისად, სოჭში საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ცენტრის მუშათა და სპეციალისტთა გადამზადებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით საკურორტო ბიზნესისა და ტურიზმის სფეროში.
1992 წელს გადაკეთდა სოჭის კურორტისა და ტურიზმის სახელმწიფო ინსტიტუტად. 1997 წელს შეიძინა უნივერსიტეტის სტატუსი, ხოლო 2011 წელს გახდა კლასიკური უნივერსიტეტი.
2010 წელს შეიქმნა უნივერსიტეტის სამეურვეო საბჭო გასუმიანოვას თავმჯდომარეობით. 2010 წელს უნივერსიტეტი აღიარეს როგორც რუსული განათლების შესაბამისი დაწესებულება.
2011 წელს სოჭის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბაზაზე შეიქმნა Forward Voluntering Resource Center, რომელმაც აქტიური მონაწილეობა მიიღო სოჭში 2014 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშების პერსონალის მომზადებაში. 2015 წელს ცენტრი გახდა რუსეთის 15 მოხალისე ცენტრიდან ერთ- ერთი, რომელმაც 2018 წლის საფეხბურთო ჩემპიონატისთვის მოხალისეების მომზადების უფლება მიიღო. საერთო ჯამში, ცენტრმა მოამზადა დაახლოებით 1350 მოხალისე.
2017–2018 წლებში სოჭის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბაზაზე შეიქმნა პირველი რეგიონალური საგანმანათლებლო პლატფორმა ბაკალავრების მომზადების მიზნით. უნივერსიტეტში ასევე გაიხსნა მზარეულობის შემსწავლელი კურსები.
2017 წელს სოჭის უნივერსიტეტი შევიდა რუსეთში უნივერსიტეტების მხარდაჭერის პროგრამაში.
სტრუქტურა
ამჟამად, სოჭის სახელმწიფო უნივერსიტეტი მოიცავს 5 ფაკულტეტს:
ტურიზმისა და მომსახურების ფაკულტეტი (FCS);
ეკონომიკისა და მართვის პროცესების ფაკულტეტი (FEiPU);
სოციალურ-პედაგოგიური ფაკულტეტი (SPF);
იურიდიული ფაკულტეტი (LF);
გარემოსდაცვითი ინჟინერიის ფაკულტეტი (IEF).
გარდა ამისა, 2010 წლიდან ფუნქციონირებს სოჭის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკისა და ტექნოლოგიის უნივერსიტეტის კოლეჯი, რომელიც ამზადებს საშუალო დონის სპეციალისტებს 13 სპეციალობაში.
რექტორები
გრიგორ იაკოვენკო (1992 - 2005)
ანდრეი ტატარიონოვი (2006 - 2008)
გალინა რომანოვა (2009 წლიდან - დღემდე)
სქოლიო
რუსეთის უნივერსიტეტები
სოჭის უნივერსიტეტები
კრასნოდარის მხარის უნივერისტეტები
სუნა

სუნა არაბულიდან ნიშნავს გზას. ისლამურ კანონმდებლობაში სუნის ქვეშ იგულსხმება წინასწარმეტყველი მაჰმადის გამოთქმები და ქმედებები, ანუ წინასწარმეტყველის ცხოვრების გზა იმ მომენტიდან როგორც ის გახდა წინასწარმეტყველი. ყურანის შემდეგ სუნა შარიის მეორე წყაროდ ითვლება. სუნიტები და შიიტები თვლიან სუნას ისევე მნიშვნელოვანს როგორც ყურანს.
სუნა შარიაში
სუნის მეორე მნიშვნელობა — ეს არის საქმეები, რომლის გაკეთება სასურველია მაგრამ აუცილებელი არ არის. გადმოცემით ამ ვალდებულებებს ასრულებდა მაჰმადი (მეიბი). სუნა ორი ნაწილისგან შედგება:
წესები, რომლის დაცვა ყოველთვის აუცილებელი და გატარება მხოლოდ ძალზედ იშვიათად შეიძლება. მაგალითად ნამაზის დილის «სუნა», ნამაზის პირველი და მეორე შუადღის «სუნა», ნამაზის მეორე «სუნა» და ნამაზის ღამის «სუნა».
წესები, რომლის დაცვა ყველთვის არ არის საჭირო. მაგალითად, საღამოს ლოცვის «სუნა» და ღამის ლოცვის პირველი «სუნა».
სუნა და ყურანი
ყურანისა და სუნის პრობლემატურ ურთიერთობას დიდი ადგილი უჭირავს რელიგიის ფილოსოფიაში(ულუს ად-დინ). IX – X საუკუნეებში შარია განხილავდა ყველა წერილობითი სიწმინდის გაუქმება გარდა სუნასა და ყურანის.
რესურსები ინტერნეტში
ალჰ უს–სუნა
ისლამი
თათული (სომხეთი)

თათული (სომხეთი)
თათული — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 540 მეტრზე. 2009 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 790 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 25 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 31.22 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
არაგაწოტნის პროვინციის სოფლები
ნოემბრის რევოლუცია

ნოემბრის რევოლუცია, ასევე ცნობილია როგორც გერმანიის 1918–1919 წლების რევოლუცია — რევოლუცია გერმანიის იმპერიაში 1918 წელს, რომლის შედეგად დასრულდა პირველი მსოფლიო ომი, ბოლო მოეღო გერმანიის იმპერიას და შეიქმნა საპარლამენტო რესპუბლიკა, ცნობილი, როგორც ვაიმარის რესპუბლიკა. რევოლუციის დასაწყისად ითვლება 1918 წლის 4 ნოემბერი — კილში მატროსების აჯანყება, კულმინაციური მომენტად — 9 ნოემბრის შუადღისას რესპუბლიკის წარმოქმნა, ხოლო ფორმალურ დასასრულად 1919 წლის 11 აგვისტო, როდესაც რესპუბლიკის პრეზიდენტმა, ფრიდრიხ ებერტმა ხელი მოაწერა ვაიმარის კონსტიტუციას.
რესურსები ინტერნეტში
გერმანული რევოლუციის მიმოხილვა
ნოემბრის რევოლუცია Marxsists.org-ზე
ნოემბრის რევოლუცია libcom.org-ზე
რევოლუციები
XX საუკუნე
გერმანიის ისტორია
სამხედრო ოპერაციები გერმანიის მონაწილეობით
ბროწლეთის ღვთისმშობლის ეკლესია

ბროწლეთის ღვთისმშობლის ეკლესია – ეკლესია გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბროწლეთის სასაფლაოზე. წარმოადგენს ერთმანეთზე მიდგმულ ორ დარბაზულ ეკლესიას.
სამხრეთით მდგარი ეკლესია (7,4 X 4 მ) თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით, ხოლო ჩრდილოეთისა (7,9 X 5,5 მ) გვიანდელი ფეოდალური ხანით. შენობები ერთმანეთს უკავშირდება კარით, რომელიც საერთო გრძივი კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ორივე ეკლესიის აღმოსავლეთის და დასავლეთის კედლები ერთმანეთს აცდენილია. ეკლესიები ნაგებია რიყის ქვით, კუთხეებში გამოყენებულია კარგად გათლილი ღვინისფერი ტუფის დიდი ზომის ქვები. კედლები შიგნიდან და გარედან შელესილია. ადრინდელი დანგრეული ეკლესია შეუკეთებია, აღუდგენია და ახალი, მეორე ეკლესია აუშენებია თავად მანუჩარ თუმანოვის (თუმანიშვილის) ასულს სალომე სულხანოვისას (სულხანიშვილისა). ეკლესია მოგვიანებით სოფლის მცხოვრებლებსაც შეუკეთებიათ.
ჩრდილოეთ ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს. დასავლეთით კედლის შუაში მთავარი შესასვლელია, რომელიც გარედან მოჩარჩოებულია სწორკუთხა, ოდნავ ჩაწეული სიბრტყით. სიბრტყეს კუთხით დალაგებული აგურის ერთი რიგი ამთავრებს, თაღი კედლის სისქეში ჩადის. მეორე, ჩრდილოეთით თაღოვანი, სამხრეთ ეკლესიის მხარეს სწორკუთხა შესასვლელი სამხრეთის კედლის დასავლეთ ნაწილში. პილასტრთანაა. ორივე შესასვლელს აქვს ნაოთხალები. ოდნავ ნალისებრი აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, აფსიდის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში - თაღოვანი წრიული ნიშები. აფსიდი დარბაზისაგან გამოყოფილია ორსაფეხურიანი კაპიტელებით დასრულებული მხრებით, რომლებსაც ებჯინება სატრიუმფო თაღი. აფსიდის იატაკი დარბაზისაგან ერთი საფეხურითაა ამაღლებული. ჩრდილოეთის და დასავლეთის კედლებში თითო სარკმელია. ჩრდილოეთ სარკმელი ორივე მხრიდან თაღოვანია. შიგნიდან თაღოვანი, გარედან სწორკუთხა დასავლეთის სარკმელი გვიანდელია. დარბაზის გრძივ კედლებზე წყვილი ერთსაფეხურიანი პილასტრებია. დასავლეთის კედელზე კუთხის პილასტრებია. პილასტრები მთავრდება ორსაფეხურიანი იმპოსტებით, რომლებზეც გადაყვანილია კამარის საბჯენი თაღები. დასავლეთ ფასადზე, სარკმლის თავზე აგურის წყობით გამოყვანილია საფეხუროვან პირამიდაზე დაფუძნებული ჯვარი. ამ ფასადზევეა ჩადგმული წარწერიანი ქვა, რომელიც გვამცნობს აღმდგენლის ან ამშენებლის ვინაობას.
სამხრეთ ეკლესია ჩრდილოეთ ეკლესიის აშენების შემდეგ ასრულებს მინაშენის ფუნქციას. გეგმით ჩრდილოეთ ეკლესიის მსგავსია. შიგნიდან სწორკუთხა, გარედან თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთ კედელში, პილასტრის დასავლეთითაა. აფსიდში შემორჩენილია ორი ღრმა სწორკუთხოვანი ნიში. გრძივი კედლები ერთსაფეხურიანი პილასტრებით ორ ნაწილად იყოფა. დასავლეთის კედელზე კუთხის პილასტრებია. ეკლესიის ჩრდილოეთ კედლის პირი მთელ სიგრძეზე ჩამალულია ჩრდილო ეკლესიის კედლის წყობაში, რომელშიც ჩაშენებულია ამ კედლის პილასტრებიც. სამხრეთ ფასადზე, ტიმპანის ქვაზე, რელიეფური ჯვარია, რომლის ორივე მხარეს გამოკვეთილია ცხოველთა ფიგურები.
ლიტერატურა
საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ.5, თბ., 1990.
გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
გრძნობის ორგანოები და შეგრძნებები

გრძნობის ორგანოები და შეგრძნებები — ადამიანისა და ცხოველთა ის ორგანოები, სადაც ხდება გარემოს ფაქტორების ზემოქმედების შეგრძნება, ანუ რეცეფცია — გამღიზიანებელი ან ქიმიური ენერგია ნერვულ აგზნებად გარდაიქმნება და ცენტრალურ ნერვულ სისტემას გადაეცემა. გრძნობის ორგანო შედგება ნერვული აპარატის — რეცეპტორისაგან, რომელიც ამ ორგანოს სპეციფიკურ ფუნქციას განსაზღვრავს და არანერვული ნაწილაკისგან, რომელიც ამ ფუნქციის სრულყოფილად განხორციელებას ემსახურება. რეცეპტორთა დანიშნულების მიხედვით განასხვავებენ მხედველობის, სმენის, წონასწორობის, ყნოსვის, გემოსა და სხვა გრძნობის ორგანოებს.
ლიტერატურა
შეგრძნებები
პერცეფცია
ფედერიკო ფრანკო

ფედერიკო ფრანკო
ლუის ფედერიკო ფრანკო გომესი (23 ივლისი, 1963, ასუნსიონი, პარაგვაი) — პარაგვაელი პოლიტიკოსი. ქვეყნის მოქმედი პრეზიდენტი 2012 წლის 22 ივნისიდან. ჭეშმარიტად რადიკალური ლიბერალური პარტიის წევრი. 2008 წლიდან ფერნანდო ლუგოს მთავრობის ვიცე-პრეზიდენტია. ხოლო 2012 წლის 22 ივნისიდან, მისი იმპიჩმენტის შემდეგ ასრულებს ქვეყნის მეთაურის მოვალეობას ლუგოს საპრეზიდენტო ვადის გასვლამდე, 2013 წლის 15 აგვისტომდე.
რესურსები ინტერნეტში
ვინ არის პარაგვაის ახალი პრეზიდენტი ფედერიკო ფრანკო?
პარაგვაის პრეზიდენტები
დაბადებული 1963
ძვ. წ. 412

ძვ. წ. 412
მოვლენები
რომის კონსულები: გაიუს ფაბიუს ამბუსტუს ვიბულანუსი, გაიუს ფურიუს პაცილუსი
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
მუჩუ

მუჩუ — სოფელი აზერბაიჯანში ყუბა-ხაჩმაზის რეგიონის ყუბის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 492 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
Azərbaycan Respublikası Quba Rayon İcra Hakimiyyəti
სქოლიო
ყუბის რაიონის სოფლები
უზუნჯოვო

უზუნჯოვო — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 1770 კაცს.
ბულგარეთის სოფლები
პრუდენტე დი მორაისი

პრუდენტე დი მორაისი (დ. 4 ოქტომბერი, 1841, იტუ, სან-პაულუ — გ. 3 დეკემბერი, 1902, პირასიკაბა, სან-პაულუ) — ბრაზილიელი პოლიტიკოსი, ბრაზილიის მესამე პრეზიდენტი (1894-1898).
ბიოგრაფია
პრეზიდენტი მორაისი დაიბადა სან-პაულის შტატის იტუს რაიონში, 1841 წლის 4 ოქტომბერს. 1863 წელს სან-პაულუს სამართლის სკოლა დაამთავრა. ამის შემდეგ გადავიდა პირასიკაბაში, სადაც 2 წლის განმავლობაში ეწეოდა ადვიკატის პრაქტიკას.
1865 წელს დაიწყო მისი პოლიტიკური კარიერა. გაწევრიანდა ლიბერალურ პარტიაში და აირჩიეს პირასიკაბის ქალაქის მუნიციპალიტეტის წევრად. 1873 წლიდან რესპუბლიკური პარტიის წევრია.
1889-1890 წწ. ეკავა სან-პაულუს შტატის გუბერნატორის თანამდებობა. შემდეგ გახდა სენატორი, ხოლო 1891-1894 წწ. იყო სენატის ვიცე-სპიკერი.
პრეზიდენტობა
1894 წლის 1 მარტს ბრაზილიაში გაიმართა პირველი საერთო სახალხო არჩევნები, რომელშიც გაიმარჯვა პრუდენტე დი მორაისმა. მან მიიღო 276583 ხმა და დაამარცხა თავისი მთავარი კონკურენტი აფონსუ პენა. 15 ნოემბერს დაიკავა ქვეყნის პრეზიდენტის თანამდებობა. იგი ბრაზილიის პირველი პრეზიდენტია, რომელიც საყოველთაო სახალხო არჩევნების შედეგად აირჩიეს. ასევე პირველი პრეზიდენტია სამოქალაქო პროფესიით (ადვოკატი). მისი მართველობის დროს მიმდინარეობდა კანუდოსის აჯანყება (1893–1897), რომელიც სასტიკად ჩაახშო ბრაზილიის არმიამ. გარდა ამისა, მორაისმა გადაჭრა რამდენიმე მნიშვნელოვანი საგარეო პოლიტიკური საკითხი: დააზუსტა საზღვარი არგენტინასთან, აღადგინა დიპლომატიური ურთიერთობა პორტუგალიასთან, აიცილა ტერიტორიული პრეტენზიები დიდ ბრიტანეთთან.
საინტერესო ფაქტები
ქალაქი პრეზიდენტი-პრუდენტი სახელს მის პატივსაცემად ატარებს.
რესურსები ინტერნეტში
მორაისის მთავრობა – ბრაზილიის პრეზიდენტის ოფიციალური საიტი
Mensagem ao deixar o Governo de São Paulo
Mensagem ao Congresso Nacional 1895
Mensagem ao Congresso Nacional 1896
Mensagem ao Congresso Nacional 1897
Mensagem ao Congresso Nacional 1898
ბრაზილიის პრეზიდენტები
დაბადებული 4 ოქტომბერი
დაბადებული 1841
გარდაცვლილი 3 დეკემბერი
გარდაცვლილი 1902
ჩინურ-ტიბეტური ენები

ჩინურ-ტიბეტური ენები, ასევე ცნობილია როგორც სინო-ტიბეტური ენები გავრცელებულია აღმოსავლეთ, სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში.
ეს ენათა ჯგუფი დაახლოებით 300 ენას აერთიანებს. სინო-ტიბეტურ ენებზე მოსაუბრეთა საერთო რაოდენობა 1,2 მილიარდს აღემატება. ამრიგად, ენის მატარებელთა რაოდენობის მიხედვით, სინო-ტიბეტური ენები მსოფლიოში მეორე ადგილს იკავებენ ინდოევროპული ენების შემდეგ.
სინო-ტიბეტური ენები ორ დიდ ჯგუფად იყოფა: ჩინური ენა, რომელიც რეალურად ენათა ჯგუფია, და ტიბეტურ-ბირმული ენები.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Tibeto-Burman languages and their subgrouping
The Genetic Position of Chinese
MultiTree
Cataglyphis bicolor protuberatus

Cataglyphis bicolor protuberatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cataglyphis-ის გვარიდან.
სქოლიო
Cataglyphis