PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Xbox

Xbox — სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი და პირველი კონსოლი Xbox-ის სერიიდან. შეიმუშავა კომპანია Microsoft-მა. გამოვიდა 2001 წლის 15 ნოემბერს ჩრდილოეთ ამერიკაში, ხოლო ავსტრალია, ევროპასა და იაპონიაში - 2002 წელს. ეს იყო Microsoft-ის პირველი ნაბიჯი სათამაშო კონსოლების ბაზარზე შემოსვლისა. როგორც ნაწილი მეექვსე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლებისა, კონკურენციას უწევდა PlayStation 2-ს, Dreamcast-სა და GameCube-ს.
იქსბოქსს გააჩნდა სტანდარტული პერსონალური კომპიუტერის პროცესორი Intel Pentium III 733 მჰც. ის გახდა პირველი კონსოლი, რომელსაც ჰქონდა ჩაშენებული შიდა მყარი დისკი. 2002 წლის ნოემბერს, Microsoft-მა მოხმარებაში ჩაუშვა Xbox Live - ფასიანი ონლაინ-თამაშების სერვისი, რომელიც იძლეოდა სხვადასხვა შიგთავსების გადმოწერისა და სხვა მოთამაშეებთან დაკავშირების საშუალებას Broadband-ის მეშვეობით. შემუშავებულმა სერვისებმა Microsoft-ს მისცა დასაყრდენი ონლაინ თმაშებში და დაეხმარა იქსბოქსს გამხდარიყო მნიშვნელოვანი კონკურენტი სხვა მეექვსე თაობის კონსოლებისა. ისეთმა თამაშმა, როგორიც არის Halo2 ხელი შეუწყო კონსოლების ონლაინ გეიმინგისა და პირველი პირის მსროლელის ჟანრის თამაშების პოპულარობას. მიუხედავად ამისა, გაყიდვებით საგრძნობლად ჩამორჩებოდა PlayStation 2-ს.
Xbox-ის მომდევნო ვერსია Xbox 360 რეალიზაციაში ჩაეშვა 2005 წლის ნოემბერს. 2005 წელს იაპონიაში შეწყდა Xbox-ის გაყიდვა. ამის შემდეგ, 2006 წელს მიყვნენ სხვა ქვეყნებიც. კონსოლის უკანასკნელი თამაში ევროპაში იყო Xiaolin Showdown გამოსული 2007 წლის ივნის, ხოლო ჩრდილოეთ ამერიკაში - Madden NFL 09 გამოშვებული 2008 წლის აგვისტოს. Xbox-ის მხარდაჭერა Microsoft-მა მთლიანად შეწყვიტა 2009 წლის 2 მარტს. ხოლო Xbox Live-ის მხარდაჭერა 2010 წლის 15 აპრილს.
გალერეა
იხილეთ აგრეთვე
Xbox 360
Xbox One
Kinect
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
Xbox
სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლები
მეექვსე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
Microsoft-ის ვიდეო თამაშების კონსოლები
2010-იანი წლების სათამაშოები
2001 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
საქსონიის აღმოსავლეთი მარკა

საქსონიის აღმოსავლეთი მარკა — მარკა აღმოსავლეთ ფრანკთა სამეფოს, მოგვიანებით კი — საღვთო რომის იმპერიის შემადგენლობაში. ზოგჯერ ისტორიულ ლიტერატურაში ეწოდება „გეროს მარკა“ („გერონის მარკა“)
არსებობდა ასევე ბავარიის აღმოსავლეთი მარკა, რომელიც ავსტრიის საჰერცოგოს ბირთვი გახდა.
ლიტერატურა
Reuter, Timothy. Germany in the Early Middle Ages 800–1056. New York: Longman, 1991.
Thompson, James Westfall. Feudal Germany, Volume II. New York: Frederick Ungar Publishing Co., 1928.
რესურსები ინტერნეტში
At Meyers Konversationslexikon, 1888
At Zeidlers Universal-Lexicon, vol. 25, p. 1163-1164
საღვთო რომის იმპერიის მარკსაგრაფოები
გერმანიის ისტორია
Bakhtrioni

Bakhtrioni (bɑχtʼrɪɔnɪ) is a ruined 17th-century fortress in the eastern Georgian region of Kakheti, on the left bank of the Alazani river near its confluence with the Ilto. The fortress served as a Safavid Iranian outpost in the 1650s until the rebellious Georgians captured and demolished it. Only insignificant ruins of the Bakhtrioni fortress have survived.
History
The name of the Bakhtrioni fortress derives from the former village Bakhtriani near which it was constructed in the 1650s. It was garrisoned by a Qizilbash force left by the Iranian government to reinforce its authority in the area and protect the Turkic nomads transplanted into the Georgian lands. The fortress overlooked a strategic locale, controlling roads to the Greater Caucasus mountains, inhabited by the bellicose Georgian highlanders of Tusheti, Pshavi, and Khevsureti.
In 1659 the Georgian highlanders moved to join the rebellious people of Kakheti in a surprise attack on Bakhtrioni. In the ensuing battle, the entire Qizilbash force was annihilated and the rebels proceeded to capture another Iranian stronghold, that of Alaverdi. These events are widely acclaimed in folk tradition which has preserved the names of the highlander heroes of the battle of Bakhtrioni such as the Tush Zezva Gaprindauli, the Khevsur Nadira Khosharauli, and the Pshav Gogolauri. It also inspired the late 19th-century Georgian poet Vazha-Pshavela to write his patriotic epic poem Bakhtrioni (1892). Streets named after Bakhtrioni are found in Tbilisi, Akhmeta, Telavi, Lagodekhi, Kareli, and Kaspi.
See also
Telavi
Gurjaani
Tsinandali
References
Castles and forts in Georgia (country)
Buildings and structures in Kakheti
Potoni District

Potoni District is one of fifteen districts of the Azángaro Province in Peru.
Geography
One of the highest peaks of the district is Taruja Pincha at approximately . Other mountains are listed below:
Ethnic groups
The people in the district are mainly indigenous citizens of Quechua descent. Quechua is the language which the majority of the population (91.95%) learnt to speak in childhood, 7.92% of the residents started speaking using the Spanish language (2007 Peru Census).
References
თემისკირა

თემისკირა — ანტიკური ბერძნული დასახლება თემისკირას დაბლობზე, მდინარე თერმოდონის (თანამედროვე თერმე) პირას არსებული ქალაქი. ლეგენდის თანახმად ის ამაზონების სამშობლოდ მიიჩნევა.
თემისკირა პირველად ჰეროდოტეს ეპოქაში მოიხსენიება, ჰეროდოტე გვამცნობს ამორძალი მებრძლების შესახემ თემისკირიდან. პტოლემე უდავოდ ცდება როცა ქალაქის მდებარეობას უფრო დასავლეთით მდინარე ირისის (იეშილ-ირმაქი) და ჰერაკლეს კონცხის მიდამოებს უკავშირებს. სქილაკი მას ბერძნულ დასახლებას უწოდებს; ხოლო დიოდორე სიცილიელი, წერს რომ ის ამაზონის სამეფოს მიერ იყო დაარსებული. მითრიდატე IV-ის ანატოლიიდან გამობრუნების შემგდომ, თემისკირა ალყაში მოაქცია ლუკულუსმა, ადგილობრივი მოსახლეობა თავს დიდი ვაჟკაცობით იცავდა; და როდესაც ქალაქის კედლები შეირყა მათ ლუკულუსის წინააღმდეგ გამოიყენეს დათვები და სხვა გარეული ცხოველებიც კი. მიუხედავად მათი თავგანწირული ბრძოლისა, ქალაქი საბოლოოდ განადგურდა. პომპონიუს მელა გვაუწყებს რომ ქალაქი უკვე აღარ არსებობდა, ხოლო სტრაბონი კი უკვე აღარ მოიხსენიებს მას. ანტიკურ ხანაში თემისკრია ცნობილი იყო თაფლის წარმოებით.
სქოლიო
ანტიკური ხანა
ძველბერძნული ქალაქები
თურქეთის პროვინციები
ცხელება Q

ცხელება Q — Q რიკეტსიოზი, ავსტრალიური დაავადება, შუააზიური ცხელება, მწვავე ინფექციური დაავადება, რომელსაც ახასიათებს ცხელება და ფილტვების დაზიანება. იწვევს ბერნეტის რიკეტსია, რომელიც ბერნეტმა აღმოაჩინა 1937 წელს. ბუნებაში გამომწვევის მატარებლები არიან ჩანთოსნები, მღრღნელები, ძაღლები და სხვა. გადამტანია ტკიპის მრავალი სახეობა. ცხელება Q ცხოველებიდან ადამიანზე გადადის ინფიცირებული რძით ან სხვა პროდუქტებით, აგრეთვე დასნებოვნებულ მატყლზე, ბეწვეულზე, ჩალაზე მუშაობისას წარმოქმნილი მტვრის საშუალებით. ინკუბაციური პერიოდი 2 — 5 დღე გრძელდება. იწყება მწვავედ, ტემპერატურის მომატებით, შემცივნებით. აღსანიშნავია თავის და კუნთების ტკივილი, უძილობა, ფილტვების ანთება. მე-12 მე-15 დღეს იწყება გამოჯანმრთელება; შესაძლებელია დაავადების რეციდივები.
პროფილაქტიკა: ავადმყოფ ცხოველთა გამოვლენა, ჰიგიენის დაცვა, ვაქცინაცია.
ლიტერატურა
დაავადებები
ბელა ახმადულინა

ბელა ახმადულინა
ბელა (იზაბელა) ახატის ასული ახმადულინა (დ. 10 აპრილი, 1937, მოსკოვი — გ. 29 ნოემბერი, 2010, მოსკოვი) — რუსი პოეტი.
ბიოგრაფია
1960 წელს დაამთავრა მაქსიმ გორკის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტი. ლექსებს ბეჭდავდა 1955 წლიდან. პირველი კრებული „სიმი“ 1962 წელს გამოსცა. ლირიკული ლექსების გარდა ავტორია პიემების, მოთხრობების, ნარკვევების, ლიტერატურული პორტრეტებისა და ესეებისა. ახმადულინას შემოქმედებაში დიდი ადგილი უკავია მხატვრულ თარგმანს. მან პირველმა წარუდგინა რუსულენოვან მკითხველს ანა კალანდაძე და პირველმა დაარღვია გალაკტიონ ტაბიძის უფერულ თარგმანთა სტერეოტიპი და რუსულად ააჟღერა მისი შედევრები. მანვე შესანიშნავად თარგმნა ნიკოლოზ ბარათაშვილის, გალაკტიონ ტაბიძის, ს. ჩიქოვანის, კ. კალაძის, ი. აბაშიძის, გ. აბაშიძის, ი. ნონეშვილის, ა. სულაკაურის, მ. ქვლივიძის, თ. ჭილაძის, ო. ჭილაძის, მ. ფოცხიშვილის, ი. ორჯონიკიძის, აგრეთვე აფხაზი მწერლების: ბ. შინქუბას და ვ. თარბას ნაწარმოებები.
საქართველოს განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს ახმადულინას შემოქმედებაში მისი ნაწარმოებების მნიშვნელოვანი ნაწილი საქართველოსადმია მიძღვნილი. წლების მანძილზე ახმადულინას ლექსები პირველად ჟურნალ „ლიტერატურნაია გრუზიაში“ იბეჭდებოდა. საქართველოშივე, გამომცემლობა „მერანში“ გამოვიდა პოეტის ყველაზე ვრცელი კრებულები „სიზმრები საქართველოზე“ (1977, 1979), რომლებიც მოიცავს მანამდე გამოქვეყნებულ სხვადასხვა ჟანრის (ლექსები, პოემები, თარგმანები, პროზა, წერილები) ნაწარმოებებს და პირველ პუბლიკაციებსაც (რედაქტორ-შემდგენელი გ. მარგველაშვილი).
1977 წელს ახმადულინა გახდა ამერიკის ხელოვნებისა და ლიტერატურის აკადმიის საპატიო წევრი. 1989 წელს მიენიჭა სსრკ-ის სახელმწიფო პრემია. საერთაშორისო „ტრიუმფის პრიზის“ ლაურეატი (1993).
დაკრძალულია მოსკოვში, ნოვოდევიჩის სასაფლაოზე.
რესურსები ინტერნეტში
Произведения Беллы Ахмадулиной в Библиотеке поэзии
www.abella.in — Белла Ахатовна Ахмадулина. Биография и стихотворения
Ахмадулина на Стихии
Стихи Ахмадулиной на stroki.net
Союз писателей Грузии скорбит в связи со смертью Беллы Ахмадулиной // "Новости-Грузия"
ლიტერატურა
სქოლიო
რუსი პოეტები
დაბადებული 1937
გარდაცვლილი 2010
Biçiqarbinə

Biçiqarbinə (also, Biciqarbinə, Bichagarbina, Bichigar, Bichigarbina, and Buchagar) is a village in the Balakan Rayon of Azerbaijan. The village forms part of the municipality of Kortala.
References
Populated places in Balakan District
პოლიტიკა შეიძლება იყოს სხვა

პოლიტიკა შეიძლება იყოს სხვა — პოლიტიკური პარტია უნგრეთში, დაარსდა 2009 წლის 26 თებერვალს რამდენიმე არასამთავრობო ორგანიზაციის ბაზაზე. პარტიიის ძირითადი იდეოლოგიაა მდგრადი განვითარება. პარტია მხარს უჭერს სამოქალაქო საზოგადოების განვითარებას, გარემოს დაცვასა და კორუფციასთან ბრძოლას.
პარტიის მმართველი ორგანო კოლექტიურია და შედგება 13 ადამიანისაგან.
2009 წელს ევროპის პარლამენტის არჩევნებში მიიღი 2,61% და დარჩა მანდტების გარეშე. 2014 ელს კი 5,06 % და ევროპარლამენტში გაიყვანა 1 დეპუტატი.
2010 წლის უნგრეთის პარლამენტის არჩევნებში კი მიიღო 16 მანდატი 386-დან, ხოლო 2014 წელს 5 მანდატი 199-დან.
პარტია ევროპის მწვანეთა პარტიაში დამკვირვებლის სტატუსითაა წარმოდგენილი.
რესურსები ინტერნეტში
პარტიის ოფიციალური ვებგვერდი
უნგრეთის პოლიტიკური პარტიები
ედუარდი (ედინბურგის ჰერცოგი)

ედუარდი (ედინბურგის ჰერცოგი)
პრინცი ედუარდი (დ. 10 მარტი, 1964, ბაკინგემის სასახლე, ლონდონი) — ედინბურგის ჰერცოგი, გაერთიანებული სამეფოს დედოფლის, ელისაბედ II-ისა და ჰერცოგ ფილიპეს უმცროსი შვილი. დღეს ედუარდი არის ტახტის მე-14 მემკვიდრე და შესაბამისად, ძალიან ცოტა შანსია იმისა, რომ ის ტახტზე ავიდეს.
მისი სამეფო უმაღლესობა პრინცი ედუარდი დაიბადა 1964 წლის 10 მარტს, ბაკინგემის სასახლეში. 1999 წლის 6 იანვარს ის დაქორწინდა სოფი რაი-ჯოუნსზე. 2023 წლის 10 მარტამდე ატარებდა უესექსის ერლის ტიტულს, რომელიც მის ვაჟს, ჯეიმზს გადაულოცა.
2023 წლის 10 მარტს მისმა უფროსმა ძმამ მეფე ჩარლზ III-მ პრინცი ედუარდი გამოაცხადა ახალ ედინბურგის ჰერცოგად, რადგანაც ტიტული მათი მამის, პრინცი ფილიპის გარდაცვალების შემდეგ (9 აპრილი, 2021) ვაკანტური იყო.
პრინც ედუარდსა და მის მეუღლე სოფის ჰყავთ ორი შვილი: პრინცესა ლუიზი (დ. 8 ნოემბერი, 2003) და პრინცი ჯეიმზი (დ. 17 დეკემბერი, 2007).
რესურსები ინტერნეტში
Edward's pages at the official royal website
სქოლიო
უინძორები
დაბადებული 1964
დაბადებული 10 მარტი
ირმა ზავრადაშვილი

ირმა ზავრადაშვილი (დ. 11 იანვარი, 1969) — ქართველი ექიმი და პოლიტიკური მოღვაწე. 2014-2020 წლებში იყო დიდუბის რაიონის გამგებელი.
2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 11 იანვარი
დაბადებული 1969
საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრი ქალები
საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
„ქართული ოცნების“ წევრები
მეოტების დასახლებები აზოვში

მეოტების დასახლებები აზოვში — მეოტების მეომარი ტომის დასახლებები როსტოვის ოლქის ქალაქ აზოვის ტერიტორიაზე.
ისტორია
მეოტები განეკუთვნებიან ძველ ინდოევროპულ ტომებს, რომლებიც ცხოვრობდნენ აზოვის ზღვის აღმოსავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ტერიტორიაზე. მეოტები იყვნენ მეომარი ტომები, რომლებიც ცხოვრობდნენ ყუბანის ტერიტორიაზე. დროთა განმავლობაში, ბოსფორის მმართველების გავლენით, მეოტები, როგორც დაქირავებულები, განსახლდნენ დონის მხარის სტეპებში, რათა გაეკონტროლებინათ ბერძნულ-სარმატული პროვინციები: ტანაისი და როსტოვის ნაქალაქარი. ნაქალაქარი, რომელიც აგებული იყო თანამედროვე ქალაქ აზოვის ადგილზე, მდებარეობდა შემაღლებულ კოცხზე და გარს ერტყა მიწაყრილები და თხრილები, რომლებიც მტრებისაგან იცავდა ქალაქს. მეოტები გამოირჩეოდნენ საბრძოლო უნარებით, მათ შორის ბევრი იყო უშიშარი მეომარი.
აზოვის ტერიტორიაზე მდებარე ნაქალაქარები პირველად თავის ნაშრომებში მოიხსენია ახ. წ. II საუკუნეში მოღვაწე გეოგრაფმა პტოლემემ. ქალაქ აზოვის ტერიტორიაზე მდებარეობდა ნაქალაქარი პატარვა, პანიარდისი და მეთევზეების დასახლება.
პატარვა
შესწავლილია არქეოლოგების მიერ. კულტურული ფენის სიღრმე 6 მეტრი იყო. მდებარეობდა ქალაქის დასავლეთ ნაწილში. ნაქალაქარში აღმოაჩინეს თავდაცვითი მიწაყრილებისა და თხრილების კვალი. მისი მაცხოვრებლები დაკავებულები იყვნენ სოფლის მეურნეობითა და მეთევზეობით. მეოტები ვაჭრობდნენ ტანაისის მოსახლეობასთან და მომთაბარე ალანებთან. ისინი ყიდდნენ ხორბალსა და თევზს. დასახლებაში აყვავებული იყო ჭურჭლის დამზადების ხელოსნობაც. აქ აღმოჩენილი იყო ღუმელი, რომელშიც გამოწვავდნენ კერამიკულ ჭურჭელს.
მეოტების სახლებს ჰქონდათ ორი განყოფილება. ერთ ნაწილში ცხოვრობდნენ ადამიანები, ხოლო მეორე ნაწილში ზამთრის პერიოდში ჰყავდათ შინაური ცხოველები. პატარვის ნაქალაქარზე აღმოჩენილია ბევრი ნაცრისფერ ლაქიანი კერამიკა კავკასიიდან და ყუბანიდან, წითელ ლაქიანი კერამიკის ნიმუშები ბოსფორიდან, ბერძნული ამფორები. ეს ადასტურებს მათ სავაჭრო კავშირებს მეზობლებთან.
პანიარდისი
პანიარდისი, იგივე ციხესიმაგრის ნაქალაქარი, მდებარეობდა თანამედროვე ქალაქ აზოვის ცენტრში. იგი ცუდადაა შემონახული, შემონახულია მცირე ფრაგმენტები.
აღმოჩენილი მასალების მიხედვით მკვლევარებმა დაადგინეს, რომ პანიარდისის მოსახლეობის კვების რაციონში სოფლის მეურნეობის პროდუქტები იყო უმთავრესი, ხელოსნობის დარგებიდან განვითარებული იყო ქსოვა და რთვა.
არქეოლოგებს პანიარდისის და პატარვას ტერიტორიაზე არ აღმოუჩენიათ საბრძოლო მოქმედებების კვალი, როგორც მეცნიერები ფიქრობენ მათ უბრალოდ მშვიდობიანად მიატოვეს დასახლებები.
მეთევზეების დასახლება
მეოტების მეთევზეების დასახლება აღმოაჩინეს [[2011] წლის 13 ოქტომბერს აზოვზე სამაშველო სამუშაოების დროს. ძველ დასახლებაში აღმოაჩინეს სამი ფენა.
პირველი ფენა მიეკუთვნება მეოტების პერიოდს (ახ. წ. I-IV საუკუნეები), მეორე ფენა — ალან-ბულგარელების პერიოდს (VIII-IX საუკუნეები), მესამე კი — ოქროს ურდოს პერიოდს (XII-XIII საუკუნეები). უნიკალური აღმჩნდა ოქროს ურდოს (1224-1483 წწ) პერიოდის დასახლება. ამ ფენაში არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს ძველი დასახლების შემონახული სტრუქტურა და სარწყავი სისტემის კვალი. მოსახლეობა დაკავებული ყოფილა სოფლის მეურნეობით, რისთვისაც იყენებდნენ სარწყავ სისტემას. აქვე აღმოაჩინეს ХII-XIII საუკუნეების სასაფლაო.
რესურსები ინტერნეტში
Меотское поселение рыбаков под Азовом.
Два меотских поселения в Азове
სქოლიო
რუსეთის არქეოლოგიური ძეგლები
როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
მალაიზიის შეიარაღებული ძალები

მალაიზიის შეიარაღებული ძალები — წარმოადგენს მალაიზიის ფედერაციის სამხედრო ძალებს, იგი შედგება სამი დანაყოფისაგან: სახმელეთო, საზღვაო და საჰაერო ძალები. 2016 წლის 19 დეკემბრიდან შეიარაღებული ძალების მეთაურია გენერალი რაჯა მუჰამედ აფანდი.
მალაიზიის შეიარაღებული ძალები პირველად ჩამოყალიბდა XX საუკუნის პირველ ნახევარში, ბრიტანეთის ბატონობის დროს 1957 წელს, ჩამოყალიბების შემდეგ მალაიზიის შეიარაღებულ ძალებს აქვთ მიღებული მონაწილეობა მალაიზიის პირველ სამოქალაქო ომში, ინდონეზია-მალაიზიის ომში, ასევე მალაიზიის მეორე სამოქალაქო ომში, ყველა ჩამოთვლილი კონფლიქტი მალაიზიის-მალაიზიის მთავრობის გამარჯვებით დასრულდა.
ასევე მალაიზიას აქვს მიღებული მონაწილეობა სამშვიდობო მისიებში — ერაყში, ნამიბიაში, კონგოში, დასავლეთ საჰარაში, ანგოლაში, ქუვეითში, კამბოჯაში, ლიბერიაში, ბოსნია-ჰერცეგოვინაში, სომალისა და მოზამბიკში.
რესურსები ინტერნეტში
მალაიზიის შეიარაღებული ძალები
მალაიზიის შეიარაღებული ძალები
ავსტრია-იტალია-საფრანგეთის ომი

ავსტრია-იტალია-საფრანგეთის ომი ან მეორე ომი იტალიის დამოუკიდებლობისათვის — ომი ერთი მხრივ საფრანგეთ–სარდინიასა და მეორე მხრივ ავსტრიის იმპერიას შორის. იტალიისათვის ეს ომი ეროვნულ-განმათავისუფლებელ ხასიათს ატარებდა და რისორჯიმენტოს – იტალიის გაერთიანების – ნაწილს წარმოადგენდა. ავსტრიას ლომბარდია-ვენეციის ოლქი ეკავა და ამით ხელს უშლიდა იტალიის გაერთიანებას, რამაც ხელი შეუწყო ომის დაწყებას.
წინაპირობები
საფრანგეთის მხრიდან ომი ნაპოლეონ III-ის დინასტიური ინტერესებით და მისწრაფებებით იყო ნაკარნახევი – დაეპყრო ახალი ტერიტორიები და განემტკიცებინა საფრანგეთის გავლენა ჩრდილოეთ იტალიაში. 1858 წლის 20 ივლისს ნაპოლეონი საიდუმლოდ შეუთანხმდა პიემონტის სამეფოს (სარდინიის) პრემიერს კამილო კავურს (პლომბიერის შეთანხმება). შეთანხმების ამ ცნობილი აქტით საფრანგეთი უნდა დახმარებოდა პიემონტის სამეფოს ლომბარდია-ვენეციის სამეფოს ავსტრიის უღლისაგან გათავისუფლებაში, რის კომპენსაციად იტალიისაგან სავოიასა და ნიცას ითხოვდა.
ომის მსვლელობა
1859 წლის 29 აპრილს ავსტრიის წინააღმდეგ ომის დაწყებამ იტალიაში დიდი პატრიოტული აღმასვლა გამოიწვია (გარიბალდის აჯანყება; იტალიის გაერთიანება...). საფრანგეთ-პიემონტის გაერთიანებულმა არმიამ (საფრანგეთის 116 ათ. ჯარისკაცი, პიემონტის – 56 ათ. ჯარისკაცი) ნაპოლეონ III-ის მთავარსარდლობით 4 ივნისს სასტიკად დაამარცხა ავსტრიის 170 ათასიანი არმია მაჯენტასთან. ავსტრიელებმა ლომბარდია დატოვეს.
მეორე დიდი დამარცხება იმპერატორ ფრანც-იოზეფ I-ის სარდლობით, ავსტრიელებმა 24 ივნისს სოლფერინოსთან განიცადეს. წარმატებებმა ახალი რევოლუციური ტალღა წარმოშვა იტალიურ სახელმწიფოებში (პარმა, ტოსკანა, მოდენა, პაპის ოლქი). იტალიელი ხალხის მძლავრი რევოლუციური ტალღით დამფრთხალმა ნაპოლეონ III-მ საომარი მოქმედებები შეწყვიტა.
1859 წლის 11 ივლისს საფრანგეთ-ავსტრიას შორის დაიდო დროებითი სეპარატული ზავი (ზავის პირობები დაამტკიცა 1859 წლის ციურიხის ხელშეკრულებამ), რომლითაც ავსტრია უარს ამბობდა მხოლოდ ლომბარდიაზე, ვენეცია კი კვლავ მას რჩებოდა. პიემონტთან 1860 წლის ხელშეკრულებით საფრანგეთმა დაპირებული სავოია და ნიცა მიიღო.
ომის სტატისტიკა
რესურსები ინტერნეტში
სტატია Onwar.com-იდან
სტატია ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიიდან
ლიტერატურა
უნივერსალური ენციკლოპედიური ცნობარი, ტ. 2, თბ. 2008 წ.
Урланис Б. Ц. Войны и народонаселение Европы. — Москва., 1960.
Bodart G. Losses of life in modern wars. Austria-Hungary; France. — London., 1916.
სქოლიო
ავსტრიის ისტორია
იტალიის ისტორია
საფრანგეთის ისტორია
XIX საუკუნის ომები
ყირიმის ოპერაცია

ყირიმის ოპერაცია — საბჭოთა ჯარების შეტევითი ოპერაცია მეორე მსოფლიო ომის მპერიოდში, ყირიმის გათავისუფლების მიზნით. მიმდინარეობდა 1944 წლის 8 აპრილიდან 12 მაისამდე. ოპერაციაში მონაწილეობდა პრიმორსკის და უკრაინის მეოთხე არმიები. საბჭოთა ჯარების შეტევას მხარს უჭერდა შავი ზღვის ფლოტი და აზოვის სამხედრო ფლოტილია. გერმანიის მე-17 არმიას ყირიმში ეკავა ღრმად ეშელონირებული თავდაცვითი პოზიციები. 8 აპრილს საბჭოთა ჯარები გადავიდნენ შეტევაზე და დაიკავეს არმიანსკი, ხოლო 11 აპრილს ქერჩი და ჯანკოი. 15-16 აპრილს საბჭოთა ჯარები მიადგნენ სევასტოპოლს, რომელიც შტურმით აიღეს 9 მაისს.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Fortress Crimea - A Romanian View
Last Stand in Crimea - A Romanian View
"Operation 60,000" Evacuation from Crimea - a Romanian View
Retaking the Crimea
ოპერაციები და ბრძოლები დიდ სამამულო ომში
ალექსეი გონჩარუკი

ალექსეი გონჩარუკი
ალექსეი ვალერის ძე გონჩარუკი (უკრ. Олексій Валерійович Гончарук; დ. 7 ივლისი, 1984 წელი, ვინიცის ოლქი, უკრაინის სსრ, სსრკ) — უკრაინის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, იურისტი.
უკრაინის პრემიერ-მინისტრი 2019 წლის 29 აგვისტოდან 2020 წლის 4 მარტამდე. უკრაინის პრეზიდენტის ოფისის უფროსის მოადგილე 2019 წლის 21 მაისიდან 29 აგვისტომდე.
ბიოგრაფია
ოჯახი
მამა — ვალერი იურის ძე გონჩარუკი, იყო ჯარისკაცი, მსახურობდა ერაყში. დაიღუპა საგზაო-სატრანსპორტო კატასტროფაში.
დედა — ტატიანა გონჩარუკი, მედიკოსი. როდესაც ალექსეი იყო 16 წლის, მისი დედა წავიდა სამუშაოდ იტალიაში და აქვე ცხოვრობს.
განათლება
დაამთავრა №2 საშუალო სკოლა ქალაქ გოროდნიაში. სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩააბარა ვლადიმერ დიდის სახელობის სამართლის ინსტიტუტში, რომელიც დაამთავრა იურისპრუდენციის სპეციალობით. 2012 წელს დაამთავრა სახელმწიფო მმართველობის ეროვნული აკადემია. არის სახელმწიფო მმართველობის მაგისტრი.
პოლიტიკური კარიერა
მონაწილეობა მიიღო 2014 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე პარტია „ხალხის ძალის“ სიით, რომელმაც ხმების 0,11% მიიღო და ვერ გადალახა ბარიერი.
2015 წლის იანვრიდან აგვისტომდე იყო ეკოლოგიის მინისტრის იგორ შევჩენკოს მრჩეველი. შემდეგ გახდა ვიცე-პრემიერ-მინისტრის სტეფან კუბივის მრჩეველი. ალექსეი გონჩარუკი ასევე არის მემარჯვენე-ლიბერალური პარტიის „ხალხი მნიშვნელოვანიას“ თანადამფუძვნებელი.
სქოლიო
დაბადებული 7 ივლისი
დაბადებული 1984
უკრაინის პრემიერ-მინისტრები
უკრაინელი პოლიტიკოსები
ჩაიტია

ჩაიტია — სხვადასხვა სახის საკულტო დანიშნულების ობიექტების სახელწოდება ინდოეთში. ხელოვნებათმცოდნეობაში ჩაიტია ეწოდება ძველი და შუა საუკუნეების ინდოეთის ბუდისტური ხუროთმოძღვრებისათვის დამახასიათებელი ნაგებობის ტიპს — კლდეში გამოკვეთილ, გეგმით წაგრძელებულ კამაროვან გამოქვაბულს, რომლის სიღრმეში მოთავსებულია სტუპა.
ლიტერატურა
ბუდისტური არქიტექტურა
უცნობი თეთრი

უცნობი თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, სუსტად ან საშუალოდ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის, გვხვდება თხელი მტევნებიც. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო-ოვალური ფორმის, მოთეთრო ფერის, ოდნავ დაპკრავს მოვარდისფრო ელფერი. რბილობი საშუალო სიმკვრივისაა, ხორციანი და ნაკლებწვნიანი.
სიმწიფის საშუალო პერიოდის ჯიშია.
გამოიყენება სასუფრე ყურძნად.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 366
იმერეთის ვაზის ჯიშები
ვაზის თეთრყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
1247

1247
მოვლენები
აფონსუ III მმართველობის დასაწყისი; სანშუ II გააძევეს ტოლედოში.
კოხტასთავის შეთქმულება.
საქართველოში გამეფდნენ დავით VI ნარინი და დავით VII ულუ.
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
კიზილ-კული

კიზილ-კული — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბალტაჩევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 22 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტარობალტაჩევოდან დაშორებულია 28 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 97 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (93%).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბალტაჩევოს რაიონის სოფლები
ჰერმან ობერთი

ჰერმან ობერთი (დ. 25 ივნისი, 1894, სიბიუ — გ. 28 დეკემბერი, 1989) — გერმანელი რაკეტული ტექნიკის სპეციალისტი.
ბიოგრაფია
1913-1923 წლებში სწავლობდა მიუნხენის, კლუჟის, გეტინგენის და ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტებში. 1938-1940 წლებში ატარებდა ექსპერიმენტებს რაკეტული ტექნიკის დარგში. 1941-1945 წლებში იყო ინჟინერ-კონსულტანტი გერმანიის სამხედრო-კვლევით ცენტრში პენემიუნდში, ხოლო შემდეგ ვესტფალია-ანჰალტის ფეტქებადი ნივთიერების ქარხანაში მუშაობდა დენთიანი სამხედრო რაკეტების დამუშავებაზე. 1955-1958 წლებში სხვა გერმანელ მეცნიერებთან ერთად აშშ-ში მუშაობდა სარაკეტო პროგრამაზე. ამის შემდეგ დაბრუნდა დასავლეთ გერმანიაში, სადაც დაამუშავა რაკეტული ფრენის თეორიული საკითხები. ავტორია წიგნისა „Die Rakete zu den Planetenräumen“ („რაკეტები კოსმოსურ სივრცეში“.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 1894
დაბადებული 25 ივნისი
გარდაცვლილი 1989
გარდაცვლილი 28 დეკემბერი
გერმანელი მეცნიერები