ლა-ტრინიდადი (ბენგეტი)

ლა-ტრინიდადი (ბენგეტი)
ლა-ტრინიდადი (ოფიფიციალურად ლა-ტრინიდადის მუნიციპალიტეტი; ილოკ: Ili ti La Trinidad; ტაგ: Bayan ng La Trinidad) — პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი და ბენგეტის პროვინციის დედაქალაქი ფილიპინებში. 2015 წლის აღწერით მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 129 133 ადამიანს შეადგენს.
მუნიციპალიტეტი ცნობია მარწყვის პლანტაციებით, რის გამოც „ფილიპინების მარწყვის მინდვრებად“ მოიხსენიებენ.
ისტორია
ესპანური პერიოდი
1616 წელს მანილის გენერალური პროკურორი, ჰემანდო დე ლოს რიოს კორონელი მთებში ოქროთი დაინტერესდა და ესპანეთის მეფეს მთების გამოსაკვლევად ექსპედიციების გაგზავნის ნებართვა სთხოვა. 1618 წელს მან მანილის გუბერნატორსა და მანილის ეპისკოპოსს, ალონსო ფაჯადოსაც მისწერა წერილი. ფაჯადომ რელიგიურ ორდენებს ამ საკითხთან დაკავშირებით რჩევა ჰკითხა: იგოროტების წინააღმდეგ ომი სამართლიანი იქნებოდა თუ არა.
1620 წელს ფაჯადომ პირველი ექსპედიცია გაგზავნა პანგასინანის გუბერნატორის, კაპიტან გარსია ალდანა ი-კაბრერას წინამძღოლობით. ადლანამ და მისმა ჯარისკაცებმა არინგაიდან აიღეს გეზი, მდინარე ნაგუილანი დუპლასისკენ (დღევანდელი ლა-უნიონი) გადაკვეთეს, შემდეგ მდინარე ბორნოტანს (სანტო-როსაიო) გაჰყვენ და ტაკდიანს მიაღწიეს. ბუაში ჩასვლისას ექსპედიციას მცირე ხნით ადრე გადამწვარი სოფელი დახვდა. ადგილობრივებს მათთვის გასაძარცვი არაფერი დაეტოვებინათ. ალდანამ ანტამოკის მღვიმეები გამოიკვლია და ოქროს შეგროვება შეძლო.
ამერიკული პერიოდი
ფილიპინების რევოლუციის დროს, 1899 წლის ივლისში ფილიპინების რევოლუციური სამხედრო ძალებმა პედრო პატერნოს ხელმძღვანელობით ლა-ტრინიდადი ესპანელებისგან გაათავისუფლეს. ფილიპინების რესპუბლიკის დროს ბენგეტი დამოუკდიებელ პროვინციად, ხოლო ლა-ტრინიდადი მის დედაქალაქად გამოცხადდა.
1900 წელს ამერიკელი კოლონიზატორების ჩამოსვლის შემდეგ ლა-ტრინიდადი ქალაქად (township) გამოცხადდა. მცირე ხნით ბენგეტის დედაქალაქად ბაგიო გამოცხადდა, როდესაც პროვინციის სამოქალაქო გუბერნატორმა ჰ. პ. უაიტმარშმა სამთავრობო ოფისი ლა-ტრინიდადიან ბაგიოში გადაიტანა (1901). ლა-ტრინიდადი პროვინციის დედაქალაქი ხელახლა 1909 წელს გახდა.
მეორე მსოფლიო ომი
1945 წლის 3 მაისს ფილიპინების თანამეგობრობის მე-2, მე-12, მე-13, მე-15 და მე-16 ქვეითმა დივიზიებმა, ფილიპინების 1-ელმა გაერთიანებულმა პოლკმა და ჩრდილოეთ ლუსონში აშშ-ის შეიარაღებული ძალების 66-ე ქვეითმა პოლკმა ლა-ტრინიდადი იაპონელებისგან გაათავისუფლა.
გეოგრაფია
ლა-ტრინიდადი ბენგეტის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს. მუნიციპალიტეტს ჩრდილო-დასავლეთიდან ტუბლაი ესაზღვრება, დასავლეთიდან — საბლანი, სამხრეთით — ქალაქი ბაგიო, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — იტოგონი, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთით — ტუბა.
ფილიპინების სტატისტიკის სააგენტოს მონაცემებით მუნიციპალიტეტის ფართობი 70.04 კმ²-ია, რაც ბენგეტის მთლიანი ფართობის 2.53%-ს შეადგენს.
მუნიციპალიტეტის რელიეფი ძირითადად მთიანია და წაროებითა და მდინარეებითაა დასერილი. ქალაქი მოიცავს ხეობას, რომელშიც რამდენიმე ბარანგაი მდებარეობს. ხეობა ზღვის დონიდან 1 300 მეტრზე მაღლა მდებარეობს. მუნიციპალიტეტის მთავარ სადრენაჟო ფუნქციას მდინარე ბალილი ასრულებს.
კლიმატი
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით ლა-ტრინიდადი სუბტროპიკული მაღალმთიანეთის კლიმატურ სარტყელში მდებარეობს. კორონასის კლიმატის კლასიფიკაციით ლა-ტრინიდადი I ტიპის კლიმატურ სარტყელს მიეკუთვნება, რომლისთვისაც კარგად გამოხატული მშრალი და წვიმების სეზონია დამახასიათებელი. მშრალი სეზონი ნოემბრიდან აპრილამდე გრძელდება, ხოლო წვიმების სეზონი წელიწადის დანარჩენ პერიოდს მოიცავს.
ბარანგაები
ლა-ტრინიდადი პოლიტიკურად 16 ბარანგაიდ იყოფა, რომელთაგანაც თერთმეტს ურბანული სტატუსი აქვს. 2015 წლის აღწერით ყველაზე მეტი ადამიანი (23 282) პიკოს ბარანგაიში ცხოვრობს, ხოლო ყველაზე ცოტა (1 624) ბინენგის ბარანგაიში. ფართობის მიხედვით ყველაზე დიდი ბარანგაი ვანგალია, ხოლო ყველაზე პატარა — კრუსი. მოსახლეობის სიმჭიდროვით პირველ ადგილზე ბალილია, ხოლო ბოლო ადგილზე — ბინენგი. ეს უკანასკნელი ყველაზე მეტს სიტიოსს მოიცავს, ხოლო ყველაზე ცოტა, 4 სიტიო ბეტაგის ბარანგაიში მდებარეობს.
ეკონომიკა
ფილიპინების მასშტაბით ყველაზე მეტ მარწყვს ლა-ტრინიდადში აწარმოებენ. მუნიციპალიტეტი გამოირჩევა დეკორატიული ყვავილების, მათ შორის ვარდებით ვაჭრობითაც. ლა-ტრინიდადის ბოსტნეულის სავაჭრო ადგილებში ბოსტნეულით მოვაჭრეები ფილიპინების სხვადასხვა პროვინციიდან ჩამოდიან. მუნიციპალიტეტში მდებარეობს ბენგეტის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, რომელიც რეგიონში წამყვანი საგანმანათლებლო დაწესებულებაა სასოფლო-სამეურნეო მეცნიერებებში.
2004 წლის 20 მარტს ლა-ტრინიდადის მარწყვის ფესტივალზე მუნიციპალიტეტი გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნში მოხვდა მსოფლიოში ყველაზე დიდი მარწყვის ნამცხვრის (21 213.40 გირვანქა) გამოცხობისთვის.
ბაგიოსთან სიახლოვის გამო ლა-ტრინიდადის მუნიციპალიტეტი ბევრ ტურისტს იზიდავს, რომლებიც პირველ რიგში ხეობის მარწყვის მინდვრების, ბენგეტის პროვინციული კაპიტოლიუმისა და ბაჰოგის ბარანგაის ვარდის ბაღების სანახავად ჩადიან.
განათლება
ლა-ტრინიდადი ქალაქ ბაგიოსთან ერთად ბენგეტის პროვინციის საგანმანათლებლო ცენტრად ითვლება. 2014 წლის მონაცემებით, ლა-ტრინიდადში 23 საჯარო დაწყებითი სკოლა და 7 საჯარო საშუალო სკოლა მდებარეობს. მუნიციპალიტეტსი მდებარე ბენგეტის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მთავარი კამპუსი პროვინციის მთავარი უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებაა. განათლების დეპარტამენტის ბენგეტის სკოლების განყოფილების მონაცემებით, მუნიციპალიტეტში 11 კერძო სკოლა მდებარეობს.
რესურსები ინტერნეტში
La Trinidad Profile at PhilAtlas.com
სქოლიო
ბენგეტის მუნიციპალიტეტები
ფილიპინების პროვინციული ქალაქები
ფილიპინების საუნივერსიტეტო ქალაქები