PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ყვიბისის ციხე

ყვიბისის ციხე სოფელ ყვაბისში მდებარეობდა, თუმცა მან ჩვენამდე ვერ მოაღწია, თუნდაც ნანგრევების სახით. აქედან გამომდინარე, დღეს ჭირს ზუსტად განისაზღვროს თუ
სად მდებარეობდა ძველად ყვიბისის ციხე. მიუხედავად ამისა, მისი ადგილმდებარეობის შესახებ რამდენიმე ვარაუდია გამოთქმული, თუ სად შეძლება ყოფილიყო აღნიშნული ციხე.
თვითონ სოფელ ყვიბისის შესახებ ცნობები XV-XVI საუკუნეებიდან მოგვეპოვება.
1443 წლის 30 ნოემბერს ვარამ დიასამიძე შეწირულების წიგნს აძლევს მცხეთის სვეტიცხოველს და მის საჭეთმპყრობელს ქართლის კათალიკოსს შიოს (1440-1446 წწ.). ამ შეწირულების წიგნში ვკითხულობთ: ქ. ესე წიგნი.
.
1595 წლის გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრისმიხედვით, ყვიბისი დაცარიელებულია და სოფელს შეწერილი
აქვს 10000 ახჩა.
კონკრეტულად ყვაბისის ციხის შესახებ პირველ ცნობას ვხვდებით XVIII საუკუნის ქართველ მემატიანე [[პაპუნა
ორბელიანი|პაპუნა ორბელიანთან]]. ისტორიკოსი მოგვითხრობს 1757 წელს
ლეკთა გაუთავებელი თარეშისაგან იძულებული იქაური ფეოდალების გადასახლების ამბავს კახეთსა და ზემო ქართლში,
იქვე დასძენს: მოვიდა ათასი ლეკი ქვეითი ავალიშვილების
მამულში, ხეობაში, აიღეს ყვიბისის ციხე, მერე მოადგნენ
ჭობისხევს, ციხესა, მიეშველა მეფე თეიმურაზ ქართლის ჯარით, დადგა თითონ ქვიშხეთს, უთავა ამილახორი, მიუსივა
ჯარი, მიაშველა ციხეს, გაეცალნენ ლეკნი უომრად, მეფე
ჩაბძანდა ისევ ქალაქსა თბილისისა, წავიდნენ ეს ლეკნი, წაახდინეს ჯავახეთის ქვეყანა.
როგორც აღნიშნული წყაროდან ვიგებთ, ლეკთა მარბიელ ათასკაციანი რაზმი შემოსულა ავალიშვილთა სამფლობელოში ანუ ბორჯომის ხეობაში, აუღიათ ყვიბისის ციხე,
რომლის შემდგომაც მიდგომიან ჭობისხევის ციხეს. ამ დროსქართლის მეფე თეიმურაზ II-მ გაგზავნა ლაშქარი მარბიელი
ლეკების წინააღმდეგ ამილახორის მეთაურობით.ამის შედეგად, ლეკები იძულებული გახდენენ გაცლოდნენ ციხეს და ჯავახეთში გადავიდნენ.
ლიტერატურა
გოგოლაძე თ. , ბორჯომის ხეობის ისტორიული და ხუროთმოძღვრული ძეგლები (გზამკვლევი)
სქოლიო
ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ყვაბისი
ბორჯომის ხეობის ისტორიული და ხუროთმოძღვრული ძეგლები
ვირთაგვას კუნძულები

ვირთაგვას კუნძულები — კუნძულთა ჯგუფი ალეუტის კუნძულების დასავლეთ ნაწილში. ეკუთვნის აშშ-ის ალასკის შტატს. საერთო ფართობი 934,594 კმ². შედგება 7 დიდი და რამდენიმე პატარა კუნძულისაგან. დიდი კუნძულებიდან აღსანიშნავია: კისკა, სემისოპოჩნი, ამჩიტკა, პატარა სიტკინი, ბულდირი, ვირთაგვა, სეგულა. ყველა კუნძული დაუსახლებელია. კუნძულები მეტწილად მთიანია. სიმაღლე 1221 მ-მდე. არის მოქმედი ვულკანები. გეოლოგიური თვალსაზრისით მოქცეულია სეისმურად აქტიურ რეგიონში, წყნარი ოკეანისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ტექტონიკური ფილაქნების საზღვარზე. 1965 წელს მოხდა უძლიერესი მიწისძვრა, რომლის მაგნიტუდამ 8,7 ბალი შეადგინა. კუნძულ ამჩიტკაზეა ზღვის წავის ნაკრძალი. ვირთაგვას კუნძულები აღმოაჩინეს რუსმა მრეწველებმა XVIII საუკუნეში. სახელი უწოდა თედორე ლიტკემ 1827 წელს. სახელწოდება მიიღო კუნძულებზე მობინადრე მღრღნელების სიმრავლის გამო.
რესურსები ინტერნეტში
აშშ-ის კუნძულები
Yakareb

Yakareb may have been a ruler of some part of Egypt during the Second Intermediate Period, possibly during the 17th century BC, and likely belonging to the Fourteenth Dynasty. As such he would have ruled from Avaris over the eastern Nile Delta and possibly over the Western Delta as well. His chronological position and identity are unclear.
Attestations
Yakareb is one of the few attested kings of the 14th Dynasty with two scarab seals attributable to him, both of unknown provenance.
One of the two scarabs is currently housed in the Egyptian Museum of Berlin, catalog number 293/73, while the other is in the Petrie Museum, under the catalog number 11810.
Since "Yakareb" is this king's nomen, it is not possible to assert whether or not Yakareb is listed on the Turin canon. The Turin canon is a king list redacted in the early Ramesside period, which serves as the primary historical source for the 14th Dynasty but which records only the prenomen of the kings. Moreover, the document is fragmentary and Yakareb's prenomen may be lost in a lacuna. Thus, Yakareb is attested for certain by only the two scarabs, both of which are crudely made, and it is possible that "Yakareb" is a garbled or variant form of the name of a better known king of this time period.
Chronological position
Although the chronological position of Yakareb is uncertain, the Egyptologists Kim Ryholt and Darrell Baker proposed that he ruled in the 14th Dynasty some time before Yaqub-Har. This estimation is based on a seriation of the scarabs dating to the Second Intermediate Period.
References
17th-century BC Pharaohs
Pharaohs of the Fourteenth Dynasty of Egypt
თამარ აბაკელიას ქუჩა

თამარ აბაკელიას ქუჩა — ქუჩა თბილისში (მთაწმინდის რაიონი), მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე, მთაწმინდის ფერდობზე. მისასვლელი ძმები ზუბალაშვილების ქუჩიდან.
ქუჩა წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. 1867 წელს ეწოდა არსენალის შესახვევი, 1897 — მცირე სასამართლოს ქუჩა, 1923 წ. — ტრიბუნალის შესახვევი. 1953 წ. ქუჩას მიენიჭა ხელოვან თამარ აბაკელიას სახელი, რომელიც აქ ცხოვრობდა. ქუჩაზე მდებარე XX საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები შეტანილია თბილისის ისტორიულ-არქიტექტურულ ძეგლთა ნუსხაში.
ლიტერატურა
ძველი თბილისი
აბაკელია
ზაზა თურმანიძე

ზაზა თურმანიძე (დ. 1 აპრილი, 1965, სოფელი მახათაური, საჩხერის რაიონი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), სსრკ ჩემპიონი (1990, 130 კგ), ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (1987, ველიკო-ტირნოვო, ბულგარეთი, -130 კგ), საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი, საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი, ღირსებისა და ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენების კავალერი.
ძირითადი შედეგები
რესურსები ინტერნეტში
ზაზა თურმანიძე — ქართული სპორტი
დაბადებული 1 აპრილი
დაბადებული 1955
საჩხერის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები
.af

.af — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ავღანეთისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
af
კომუნიკაციები ავღანეთში
sv:Toppdomän#A
ესტონეთის ეკონომიკა

ესტონეთის ეკონომიკა 113-ე ადგილზეა მთლიანი შიდა პროდუქტის მიხედვით (2010 წლის მონაცემებით) ვალუტა — ევრო, მთლიანი შიდა პროდუქტი შეადგენს 18 800 მილიონ ამერიკულ დოლარს, ძირითადი დარგებია მომპოვებლობა, ტეკსტილი, მანქანათმშენებლობა, ხის გადამუშავება, ქიმია, სოფლის მეურნეობა. ექსპორტის პარტნიორებია: ფინეთი 16,3 %,
შვედეთი 17 %,
ლატვია 8,6 %,
რუსეთი 11,9 %,
გერმანია 4,9 %,
ლიეტუვა 4,9 % (2011).
სქოლიო
ევროპის ეკონომიკა ქვეყნის მიხედვით
ესტონეთის ეკონომიკა
სტრიქნინი

სტრიქნინი — ალკალოიდი, რომელსაც შეიცავს ქუჩულას (Strychnos nux-vomica) თესლი. 1818 წელს აღმოაჩინეს ფრანგმა ქიმიკოსებმა პიერ ჟოზეფ პელტიემ და ჟოზეფ კავანტუმ. 1954 წელს რობერტ ვუდვორდმა თანამშრომლებთან ერთად მოახდინა სტრიქნინის სრული სინთეზი. ქიმიური აღნაგობით სტრიქნინი რთული პოლიციკლური ნაერთია (C21H22N2O2); ცუდად იხსნება წყალში, იხსნება სპირტსა და ქლოროფორმში. სტრიქნინი ძლიერი ტოქსიკური შხამია. სამკურნალო დოზები (მედიცინაში იხმარება აზოტის ნიტრატი და გალენური პრეპარატები, რომელსაც იღებენ ქუჩულას თესლისაგან) ასტიმულირებს ზურგის ტვინის რეფლექსურ ფუნქციას, აძლიერებს მოგრძო ტვინისა და მის ზემოთ მდებარე თავის ტვინის ცენტრების აგზნებადობას. სტრიქნინის ტოქსიკური დოზები იწვევს დამახასიათებელ ტეტანურ კრუნჩხვებს (ოპისტოტონუსი, „სარდონიკური ღიმილი“) და სხვა.
ლიტერატურა
სქოლიო
ალკალოიდები
People's Power (Georgia)

People's Power (Georgia)
People's Power is a Georgian political movement founded by Georgian MPs Sozar Subari, Mikheil Kavelashvili and Dimitri Khundadze, after they left the ruling Georgian Dream.
History
The movement was founded on 2 August 2022. The founders of the movement said that they remain in agreement with the Georgian Dream on core values, but had tactical differences from Georgian Dream. According to them, the main goal of the movement will be to "bring to the public more truth that is hidden behind the scenes of Georgian politics".
As of October 2022, 9 deputies had already joined the movement, depriving the Georgian Dream of its parliamentary majority. The deputies in People's Power decided to remain in the ruling majority, supporting the government.
The movement has notably criticized the United States foreign policy in Georgia. In a number of public letters, its members have questioned US funding for Georgia, saying that it only served to strengthen American interests in Georgia at the expense of Georgia's state institutions and sovereignty. It has accused the United States Embassy of interfering in the country's internal affairs and undermining the Georgian judiciary. The movement has accused a number of Georgian political parties (including the largest opposition party, United National Movement) and NGOs of being American agents. The movement has accused the USAID of "attacking Georgia's sovereignty" and "trying to subjugate the Georgian judiciary to foreign control".
Political positions
The movement supports limiting foreign funding of the NGOs to curb foreign influence. It claims to defend Georgia's sovereignty from external influences and has been described as sovereigntist.
Seats in Municipal assemblies
References
2022 establishments in Georgia (country)
Political parties established in 2022
Political parties in Georgia (country)
Parties related to the Party of European Socialists
კაზიმირ კურატოვსკი

კაზიმირ კურატოვსკი (დ. 2 თებერვალი, 1896, ვარშავა — გ. 18 ივნისი, 1980) — პოლონელი მათემატიკოსი, რომლის შრომები ეხება ძირითადად ტოპოლოგიის და სიმრავლეთა თეორიის საკითხებს.
პოლონელი მათემატიკოსები
დაბადებული 2 თებერვალი
დაბადებული 1896
გარდაცვლილი 18 ივნისი
გარდაცვლილი 1980
ქრისტესი

ქრისტესი (ყოფ. ანკარა) — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში, კომანდელის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 20 ადამიანი.
სქოლიო
ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ძვ. წ. 595

ძვ. წ. 595
მოვლენები
ძველი ეგვიპტის ფარაონი ფსამეტიქ II ხდება.
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
ნეხო II — ძველი ეგვიპტის ფარაონი
რამსელი

რამსელი — სამხრეთ სუდანის მშენებარე დედაქალაქი.
ქვეყნის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ქვეყნის დედაქალაქი უნდა გადაიტანონ ამ ქალაქში. 2011 წლის 4 სექტემბერს სამხრეთ სუდანის მთავრობამ მიიღო ოფიციალური გადაწყვეტილება დედაქალაქის გადატანაზე. ჯუბიდან ქალაქ რამსელში, ამჟამინდელი დედაქალაქიდან ჩრდილოეთით 240 კილომეტრში.
მრავალრიცხოვანი სამთავრობო ობიექტებისა და დედაქალაქის გადატანას რამსელში დასჭირდება დაახლოებით ექვსი წელი.
სქოლიო
სამხრეთ სუდანის ქალაქები
ალა დვალი

ალა დვალი
ალა ვლადიმერის ასული დვალი (დ. 9 ნოემბერი, 1925, თბილისი, — გ. 23 აგვისტო, 2003, იერუსალიმი, ისრაელი) — ქართველი მოცეკვავე. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1961).
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო ქორეოგრაფიული სტუდია (1949). 1949-1973 წლებში იყო თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის მოცეკვავე. წარმატებით ასრულებდა ქართულ ცეკვებს ეროვნულ ოპერებში (ზაქარია ფალიაშვილის „დაისი“, „აბესალომ და ეთერი“; შალვა მშველიძის „დიდოსტატის მარჯვენა“; დიმიტრი არაყიშვილის „თქმულება შოთა რუსთაველზე“ და სხვ.). განსაკუთრებული აღიარება მოუტანა ცეკვა „ქართულმა“ (მისი უცვლელი პარტნიორი იყო ვახტანგ გუნაშვილი). მონაწილეობდა ბალეტებშიც. ვახტანგ გუნაშვილთან ერთად 1956 წელს იგი საბჭოთა კავშირის წამყვანი თეატრების ბალეტის სოლისტთა ნაკრების შემადგენლობაში ჩაირიცხა და მონაწილეობდა ისლანდიასა და დანიაში გამართულ საგასტროლო ტურნეში თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის საბალეტო ჯგუფთან ერთად (ხელმძღვანელი ვახტანგ ჭაბუკიანი). გასტროლებზე იყო აგრეთვე საზღვარგარეთის მრავალ ქვეყანაში (სკანდინავიის ქვეყნებში, ლათინური ამერიკის ქვეყნები, საფრანგეთი, ავსტრია და სხვ.).
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 9 ნოემბერი
დაბადებული 1925
გარდაცვლილი 23 აგვისტო
გარდაცვლილი 2003
ქართველი მოცეკვავეები
საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
თბილისში დაბადებულები
ერიკ გარსია

ერიკ გარსია მარტრეტი (დ. 9 იანვარი, 2001) — ესპანელი ფეხბურთელი, პოზიციით – ცენტრალური მცველი, კატალონიური „ბარსელონასა“ და ესპანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი. 2017–2021 წლებში იცავდა „მანჩესტერ სიტის“ ღირსებას.
ტიტულები
მანჩესტერ სიტი:(4)
პრემიერ ლიგა (1): 2020–21
ინგლისის ლიგის თასი (2): 2019–20, 2020–21
ინგლისის სუპერთასი (1): 2019
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ფინალისტი: 2020–21
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 9 იანვარი
დაბადებული 2001
ესპანელი ფეხბურთელები
მანჩესტერ სიტის ფეხბურთელები
2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
უპერნავიკი

უპერნავიკი — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ გრენლანდიაში, კაასუიტსუპის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ამავე სახელწოდების კუნძულზე. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 1,129 კაცს და ამ მაჩვენებლით მეცამეტეა გრენლანდიაში.
რესურსები ინტერნეტში
უპერნავიკის ტურისტული მომსახურება (ინგლისური)
უპერნავიკის მუზეუმი (დანიური, ინგლისური, გრენლანდიური)
გრენლანდიის ქალაქები
Toro District

Toro District is one of eleven districts of the province La Unión in Peru.
Geography
One of the highest peaks of the district is Sulimana at . Other mountains are listed below:
References
ტილ შვაიგერი

ტილ შვაიგერი
ტილმან ვალენტინ შვაიგერი (19 დეკემბერი, 1963, ფრაიბურგი) — გერმანელი მსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერი. არის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული გერმანელი რეჟისორი. ბერლინში ფლობს საკუთარ საპროდიუსერო კომპანიას Barefoot Films.
ფილმოგრაფია
რესურსები ინტერნეტში
ფოტოები და ბიბლიოგრაფია
გერმანელი მსახიობები
გერმანელი კინორეჟისორები
დაბადებული 1963
სენეგამბია და ნიგერი

სენეგამბია და ნიგერი — დასავლეთ აფრიკაში საფრანგეთის სამფლობელოების ადმინისტრაციული გაერთიანება, რომელიც შეიქმნა 1902 წელს საფრანგეთის სუდანის ტერიტორიიდან გამოყოფით და იმყოფებოდა სამოქალაქო მმართველობის ქვეშ. 1904 წელს იგი გადაკეთდა ზემო სენეგალი და ნიგერის კოლონიად.
მიუხედავად არსებობის ხანმოკლე პერიოდისა, საფრანგეთის ხელისუფლებამ ამ ადმინისტრაციული წარმონაქმნისათვის მოასწრო გამოეშვა სპეციალური საფოსტე მარკები.
სქოლიო
აფრიკის ყოფილი ქვეყნები
ნიგერის ისტორია
სენეგალის ისტორია
მალის ისტორია
Ecuador at the 1976 Summer Olympics

Ecuador at the 1976 Summer Olympics
Ecuador competed at the 1976 Summer Olympics in Montreal, Quebec, Canada.
Results and competitors by event
Diving
Nelson Suárez
Judo
Enrique Del Valle
Jhonny Mackay
Swimming
Jorge Delgado
Wrestling
Marco Terán
References
Ecuador Olympic Committee
Official Olympic Reports
sports-reference
Nations at the 1976 Summer Olympics
1976 Summer Olympics
1976 in Ecuadorian sport
ხმელნიკის რაიონი (1923-2020)

ხმელნიკის რაიონი (1923-2020)
ხმელნიკის რაიონი — გაუქმებული რაიონი უკრაინაში, ვინიცის ოლქში. მისი ფართობია 1250 კმ² იყო. 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 37 217 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 31 კაცს კმ²-ზე. ხმელნიკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი ხმელნიკი.
2020 წლის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის შედეგად რაიონს შეუერთდა კაზატინის რაიონი, ასევე, ნაწილობრივ კალინოვკის რაიონი, რის შედეგადაც ჩამოყალიბდა ხმელნიკის რაიონი.
იხილეთ აგრეთვე
უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
უკრაინის რაიონები
სქოლიო
ვინიციის ოლქის რაიონები
თეოსოფია

თეოსოფია — საღვთო სიბრძნე, ფართო გაგებით - რელიგიური სიბრძნე, რომელიც შორეულ წარსულში არსებობდა.
ტერმინოლოგიის ისტორიიდან
ტერმინი „თეოსოფია“ ცნობილია ჩვ.წ. II ს.-დან, როდესაც იგი გამოიყენეს ნეოპლატონებმა: ამონ საკასმა და მისმა მოსწავლეებმა, ფილოსოფიური სისტემის შემქმნელებმა, რომელთა მთავარი მიზანიც იყო ყველა რელიგიის ნდობის მოპოვება, უნივერსალური პრინციპის დამტკიცებით, რომელიც მარადიულ ჭეშმარიტებაზე იქნებოდა დაფუძნებული.
რესურსები ინტერნეტში
თეოსოფიის ისტორია
თეოსოფია
ფილოსოფიური სკოლები და ტრადიციები
საბჭოთა ენციკლოპედიური ლექსიკონი

საბჭოთა ენციკლოპედიური ლექსიკონი — უნივერსალური ერთტომიანი ენციკლოპედიური ლექსიკონი, რომელიც გამოიცემოდა გამომცემლობა „საბჭოთა ენციკლოპედიის“ მიერ (1991 წლიდან — გამომცემლობა „დიდი რუსული ენციკლოპედია“) 1979 წელს (პირველი გამოცემა), 1982 წელს (მე-2 გამოცემა), 1984 წელს (მე-3 გამოცემა), 1986 წელს (მე-4 გამოცემა; სტერეოტიპული გამოცემა გამოვიდა 1989 წელს, ISBN 5-85270-001-0), 1990 წწ. (მე-4 გამოცემა, შესწორებებითა და დამატებებით). ლექსიკონი შეიცავს დაახლოებით 80 ათას სტატიას, 550 შავ-თეთრ ილუსტრაციასა და სქემას და 350 რუკას, მათ შორის 8 ფერად რუკას. ტირაჟი რამდენიმე მილიონი ეგზემპლარი (1989 წლის გამოცემა — 2,5 მლნ. ეგზემპლარი). სსრკ-ის დაშლის შემდეგ შეიქმნა გამომცემლობა „დიდი რუსული ენციკლოპედია“, რომელმაც გამოსცა დიდი ენციკლოპედიური ლექსიკონი („საბჭოთა ენციკლოპედიური ლექსიკონის“ გაგრძელება).
მთავარი რედაქტორი — აკადემიკოსი ალექსანდრე პროხოროვი.
რესურსები ინტერნეტში
საბჭოთა ენციკლოპედიური ლექსიკონი
სსრკ-ის ენციკლოპედიები
Leptogenys processionalis

Leptogenys processionalis, is a species of ant of the subfamily Ponerinae.
Subspecies
Leptogenys processionalis distinguenda Emery, 1887 - Borneo
Leptogenys processionalis processionalis Emery, 1887 - India, Sri Lanka, Vietnam
References
Animaldiversity.org
Itis.org
Images at Wikimedia
External links
at antwiki.org
Ponerinae
Hymenoptera of Asia
Insects described in 1851
Polyrhachis nudata

Polyrhachis nudata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ალმატი

ალმატი — სოფელი საქართველოში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში (საბუეს თემი), კახეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე. მდინარე ინწობის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 580 მეტრი, ყვარლიდან 25 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 565 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თეთრი ცრუმანჭკვალა

თეთრი ცრუმანჭკვალა — სოკოს სახეობა ფსათირელასებრთა ოჯახისა, რომელიც ფართოდაა გავრცელებული ევროპა, აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში.
სოკოს საკვებად ვარგისიანობა საკამათოა, წყაროების უმეტესობა მას არასაჭმელ სოკოდ თვლის, ზოგიერთი პირობითად საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, რომელიც საგულდაგულოდ მომზადებას საჭიროებს.
სოკო 1818 წელს პირველად აღწერა ელიას მაგნუს ფრისმა როგორც Agaricus candolleanus. მიმდინარე ბინომინალური სახელი მიანიჭა ფრანგმა მიკოლოგმა რენე შარლ მერიმ (1913). სპეციფიკური ეფითეტი „candolleana“ ეწოდა შვეიცარიელი ბოტანიკოსის ოგიუსტ პირამის დეკანდოლის საპატივცემულოდ.
სეცნიერო სინონიმები:
აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 3-8 სმ, ნახევარსფეროსებრი, შემდეგ ზარისებრი ან ფართოკონუსური, რამდენამდმე ბრტყელი, მომრგვალო ბორცვაკით, რადიალურად დანაოჭებული. ტალღოვან-დაკლაკნილი, კიდეებთან ხშირად დამსკდარია. დაფარულია წვრილი ქერცლებით, რომელიც სწრაფად ქვრება. მომურო ან ყვითელ-ყავისფერი. ქუდი სწრაფად შრება და იღებს მოყვითალო ან კრემისფერ-თეთრ, მქრქალ ფერს, განსაკუთრებით კიდეებთან. გამომშრალი ქუდი მეტად მყიფეა.
რბილობი — თხელი, თეთრი, მყიფე, სუსტი ხილის სუნითა და სასიამოვნო გემოთი.
ფეხის სიგრძე — 4-10 სმ-მდე, სისქე — 05-08 სმ-მდე, ძირში გასქელებული, ზოგჯერ გააჩნია ფესვისებრი დანამატი. მყიფეა, ზედაპირი თეთრი ან კრემისფერი, გლუვი.
ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, შეზრდილი, ხშირი, ვიწრო, მოთეთრო ან ნაცრისფერ-იისფერი, შემდეგ მუქი-ყავისფერი, ძოწისფერი, უფრო ღია ფერის კიდეებით.
საბურველის ნარჩენები შეიმჩნევა ნორჩი ეგზემპლარების ქუდის კიდეებთან. საყელო არ გააჩნია.
სპორების მტვერი — ყავისფერ-იისფერი, სპორები — 6-9×3,5-5,5 მკმ, ოვალურ-ელიფსისებრი.
ჰეილოცისტიდები — ბოთლისებრი ან გურზისებრი, გამობერილი, მრავალრიცხოვანი, ხშირად კონებად, 12×44 მკმ.
ეკოლოგია და გავრცელება
საპროტროფია. იზრდება ერთეულებად ან ჯგუფებად დამპალ ხეებზე, ჯირკებზე ფოთლოვან, წიწვოვან და შერეულ ტყეებში, ბაღებში, პარკებში, საძოვრებზე და მდელოებზე, ზოგჯერ ცოცხალ ხეებზე. ხშირად ისე ჩანს, თითქოს სოკო იზრდება ნიადაგზე, სინამდვილეში იგი მიწაში ჩაფლული მერქანიდან ამოდის. უპირატესობას ანიჭებს თიხიან, ნეიტრალურ ან ოდნავ ტუტე ნიადაგს.
აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. გავრცელების არეალი აგრეთვე მოიცავს კანარის კუნძულებსაც.
სეზონი — გაზაფხულიდან შემოდგომამდე.
მსგავსი სახეობები
კვებითი ღირებულება
სოკოს საკვებად ვარგისიანობა საკამათოა, წყაროების უმეტესობა მას არასაჭმელ სოკოდ თვლის, ზოგიერთი პირობითად საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, რომელიც საგულდაგულოდ მომზადებას საჭიროებს. გარდა ამისა, რთულია მისი გარჩევა სხვა მონათესავე შხამიანი სახეობებისაგან, ამიტომაც მისი შეგროვება გამოუცდელი მესოკოვებიისთვის რეკომენდირებული არაა.
სოკოს გააჩნია ანტიბაქტერიული და სიმსივნის საწინააღმდეგო მოქმედება.
მეცნიერთა გარკვეული ნაწილის მიერ ჩატარებულ კვლევებზე დაყრდნობით, სოკო შესაძლოა შეიცავდეს ფსიქოტროპულ ნივთიერებებს.
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
საჭმელი სოკოები
ფსათირელა
კენდალის ოლქი (ტეხასი)

კენდალის ოლქი (ტეხასი)
კენდალის ოლქი — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ბერნე. შეიქმნა 1862 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ტეხასის ოლქები
ტაბოლეირუ-გრანდი

ტაბოლეირუ-გრანდი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 158 მეტრზე. მიეკუთვნება ოესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პაუ-დუს-ფერუსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 317 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.67 კმ²-ზე. ფართობი 124 094 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
რუსეთ-ლიტვის ომი

რუსეთ-ლიტვის ომი
ისტორიაში რუსეთსა და ლიტვას შორის რამდენიმე ომი მოხდა:
რუსეთ-ლიტვის ომი XIII-XIV სს
რუსეთ-ლიტვის ომი (1487-1494)
რუსეთ-ლიტვის ომი (1500-1503)
რუსეთ-ლიტვის ომი (1507-1508)
რუსეთ-ლიტვის ომი (1512-1522)
რუსეთ-ლიტვის ომი (1534-1537)
რუსეთ-ლიტვის ომი 1558-1583
pl:Wojna litewsko-moskiewska
ნოვოტაიმასოვო

ნოვოტაიმასოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის კუიურგაზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 579 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 35 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუმერტაუ, რომელიც დაშორებულია 27 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ ბაშკირები (83%).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
კუიურგაზის რაიონის სოფლები
1993 Sukhumi airliner attacks

1993 Sukhumi airliner attacks
From 20 to 23 September 1993, during the Sukhumi massacre, separatists in Sukhumi, Abkhazia blocked Georgian troops' overland supply routes as part of the war in Abkhazia. In response, the Georgian government used Sukhumi Babushara Airport to ferry supplies to troops stationed in Sukhumi. Abkhaz forces attacked the airport in an attempt to further block the supply routes.
During the siege of the airport, five civilian airliners belonging to Transair Georgia and Orbi Georgian Airways were hit by missiles allegedly fired by separatists in Sukhumi. Over 150 people died in the attacks.
20 September
Two Orbi Georgian Airways' Tupolev Tu-134As (registration 4L-65808 and 4L-65809) were destroyed by Abkhaz small arms fire or missiles with no casualties.
21 September
A Transair Тu-134А-3 (built in 1975 with registration 4L-65893 and factory number 5340120) was flying to Sukhumi from Sochi International Airport. The crew consisted of captain Geras Georgievich Tabuev, first officer Otar Grigorievich Shengelia, and navigator Sergey Alexandrovich Shah, as well as two flight attendants; G. K. Kvaratskhelia and O. I. Morgunov. Тhe 22 passengers were mainly journalists. At 16:25, at an altitude of , the aircraft was hit on approach to Sukhumi-Babusheri Airport by a Strela 2 surface-to-air missile. The missile had been fired from an Abkhaz boat commanded by Toriy Achba. The plane crashed into the Black Sea, killing all five crew members and 22 passengers. Other sources reported 28 people on board (six crew members and 22 passengers).
22 September
An Orbi Georgian Airways Tu-154B aircraft (built in 1976 with registration 4L-85163 and factory number 76А-163) flying from Tbilisi and carrying civilians and internal security forces was on approach to Sukhumi-Babusheri Airport when it was struck by surface-to-air missiles. The plane crash-landed on the airstrip; the ensuing fire killed 108 of the 132 passengers and crew, making the incident the deadliest aviation disaster to occur in Georgia. Georgian media claimed that the flight was carrying refugees, but there was no factual evidence to back up these claims.
Another Tu-154 was attacked later in the evening, but landed safely.
23 September
Passengers were boarding a Transair Tu-134A (built in 1975 with registrations CCCP-65001 and factory number 42235) at Sukhumi when it was struck by rockets from an Abkhaz BM-21 Grad rocket launcher. It caught fire and burned, leaving one crew member dead. The aircraft was due to operate a Sukhumi-Tbilisi service.
On the same day, an ORBI Tu-154 (registration 4L-85359) was reportedly destroyed by mortar or artillery fire.
References
Airliner shootdown incidents
Abkhaz–Georgian conflict
War crimes
Aviation accidents and incidents in Georgia (country)
Aviation accidents and incidents in 1993
1993 in Georgia (country)
Accidents and incidents involving the Tupolev Tu-134
Accidents and incidents involving the Tupolev Tu-154
Transair Georgia accidents and incidents
1993 in Abkhazia
20th-century aircraft shootdown incidents
September 1993 events in Asia
1993 disasters in Georgia (country)