PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
მაჩხაურის სასახლე

მაჩხაურის სასახლე — არქიტექტურული ძეგლი სოფელ ლაფანყურის სამხრეთ-დასავლეთით 2,5 კმ-ზე მდინარე ლოპოტის მარჯვენა შენაკადის მაჩხაურისხევის ხეობაში, ტყეში. ესაა მოზრდილი ნაგებობის ნანგრევები, რომელსაც ადგილობრივები „სასახლეს“ უწოდებენ. სავარუდოდ თარიღდება IX-X საუკუნეებით.
შენობის შემორჩენილი კედლების მნიშვნელოვანი ნაწილი მიწითა და მცენარეულობებით ისეა დაფარული, რომ მისი გეგმის ზუსტად დადგენა გასუფთავების გარეშე შეუძლებელია. ნაგებობა ორი სხვადასხვა ზომის, ოთკუთხა ნაწილისგან შედგება. მათ შორის ერთი აღმოსავლეთით მდებარე შედარებით დიდია იგი აღმოსავლეთიდან დასავლეთის მიმართულებითაა წაგრძელებული და გრძივი კედლით გამიჯნულ სხვადასხვა სიგანის, ორ სადგომს შეიცავს. ამ ნაწილს დასავლეთიდან ეკვრის ოდნავ უფრო მოკლე, მაგრამ შედარებით განიერი ნაწილი რომელიც ორსართულიანია.
შენობა ნაგებია დიდი ზომის, რიყის ქვით. ზომისა და ფორმის მიხედვით შერჩეულია და დაწყობილია წესიერ, სწორხაზოვნად გამავალ რიგებად. აღმოსავლეთ ნაწილის სადგომებიდან, სამხრეთით მდებარე, თითქმის 2-ჯერ ვიწროა მეორეზე და გარეთკენ სწორკუთხა ბურჯებზე გადაყვანილი თაღებით იყო გახსნილი. შემორჩენილია აღმოსავლეთ განაპირა თაღის ერთი გვერდი - შესაბამისს წირთხრილთან ერთად და ორი ბურჯის ნაშთი. ჩრდილოეთ სადგომიდან კი, მხოლოდ ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ ნაწილიღა დგას. დანარჩენი კედლებისა მხოლოდ კვალი იკითხება.
ნაგებობის დასავლეთ ნაწილის ორივე სართული შედგება ერთმანეთთან თაღოვანი გასასვლელებით დაკავშირებული, სამ-სამი კვადრ. ოთახისგან. ქვემოთა სართულის ოთახებიდან ორი ნანგრევებითაა სავსე და მათი არქიტექტორული გადაწყვეტა არ ირკვევა. მესამე, სამხრეთით მდებარე ოთახი, კამაროვანია. ოთახის აღმოსავლეთ კედელში მოწყობილია საშუალო ზომის სწორკუთხა ნიშა. მეორე სართულის დიდი ნაწილი დანგრეულია. ოთახების გამმიჯნავ ორივე კედელს თაღოვანი გასასვლელის წირთხრილები და თაღაღის ქუსლების ნაწილები შემორჩა. ჩრდ-ის განაპირა ოთახში ადსიდის მსგავსი. აღმოსავლეთით ორნამენტული მომრგვალებაა.
ლიტერატურა
თელავის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
კატალიზი

კატალიზი (განადგურება) — ქიმიური რეაქციის რამდენიმე შესაძლო თერმოდინამიკურად ნებადართული მიმართულების შერჩევითი დაჩქარება კატალიზატორ(ებ)ის მეშვეობით, რომელიც რეაქციის უბნებთან შუალედურ ქიმიურ ურთიერთქმედებაში მრავალჯერ აღწევს და ყოველი შუალედური ქიმიური ურთიერთქმედების ციკლის შემდეგ აღიდგენს საკუთარ ქიმიურ შემადგენლობას.
ტერმინი „კატალიზი“ 1835 წელს შემოიღო შვედმა მეცნიერმა იენს იაკობ ბერცელიუსმა.
კატალიზის მოვლენა ბუნებაში გავრცელებულია (ცოცხალ ორგანიზმებში მიმდინარე პროცესების უმრავლესობა კატალიტურია) და ფართოდ გამოიყენება ტექნიკაში (ნავთობგადამუშავებასა და ნავთობქიმიაში, გოგირდმჟავის, ამიაკის, აზოტმჟავის წარმოებაში და ა.შ.). სამრეწველო რეაქციების უმეტესი ნაწილი კატალიტურია.
შემთხვევას, როცა კატალიზატორს წარმოადგენს რეაქციის ერთ-ერთი პროდუქტი ან მისი საწყისი ნივთიერება, ეწოდება ავტოკატალიზი.
ლიტერატურა
Боресков Г. К. Катализ. Вопросы теории и практики. — Новосибирск, 1987.
Гейтс Б. Химия каталитических процессов / Б. Гейтс, Дж. Кетцир, Г. Шуйт. — М.: Мир, 1981. — 551 с.
Журнал «Кинетика и катализ ».
Колесников И. М. Катализ и производство катализаторов. — М.: Техника, 2004. — 399 с.
Яблонский Г. С., Быков В. И., Горбань А. Н. Кинетические модели каталитических реакций. — Новосибирск: Наука (Сиб. отделение), 1983. — 255 c.
სქოლიო
Las Cabezas de San Juan

Las Cabezas de San Juan is a village and municipality located in the Bajo Guadalquivir comarca, in Seville province, Andalusia, Spain. According to the 2009 census (INE), the village has a population of 16.464 inhabitants. Famous people from Las Cabezas de San Juan include World Cup-winning footballer Carlos Marchena.
References
External links
Official website of Las Cabezas de San Juan
Municipalities of the Province of Seville
Peri Mirim

Peri Mirim is a municipality in the state of Maranhão in the Northeast region of Brazil.
The municipality contains a small part of the Baixada Maranhense Environmental Protection Area, a sustainable use conservation unit created in 1991 that has been a Ramsar Site since 2000.
See also
List of municipalities in Maranhão
References
Municipalities in Maranhão
ტე-ანაუ

ტე-ანაუ — ქალაქი სამხრეთ კუნძულზე, ახალ ზელანდიაში. ქალაქი მდებარეობს ტე-ანაუს ტბის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროზე.
2013 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 1911 კაცს შეადგენს.
ქალაქში განვითარებულია ტურიზმი, კერძოდ, ფიორდლანდის ეროვნულ პარკს უამრავი ტურისტი სტუმრობს.
იხილეთ აგრეთვე
ახალი ზელანდიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ახალი ზელანდიის ქალაქები
ბრანეშტი (ორჰეის რაიონი)

ბრანეშტი (ორჰეის რაიონი)
ბრანეშტი — სოფელი მოლდოვაში, ორჰეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 98 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 486 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
ორჰეის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ორჰეის რაიონის სოფლები
Bughdasheni Lake

Bughdasheni Lake
Bughdasheni Lake is a volcanic lake in the Ninotsminda Municipality, Samtskhe–Javakheti region of Georgia. located in Javakheti Plateau, at 2040 m above sea level. The area of surface is 0.39 km², while the catchment area is 69.3 km². Average depth is 0.42 m, maximal depth is 0.85 m. Gets its feed from snow, rainfall and underground waters. High water levels at spring, low at autumn. Much of the southern part of this area consists of wetlands. The river Bughdasheni (left-bank tributary of the Paravani) flows out of the lake. The lake is rich in fish, including trout. The area around the lake is home for part of the year to many species of migratory birds and the shore largely pristine and undisturbed. Bughdasheni Lake is the part of Bugdasheni Managed Reserve. Since 2020 it has been designated as a Ramsar site.
See also
Bugdasheni Managed Reserve
Javakheti Plateau
References
Lakes of Georgia (country)
Ramsar sites in Georgia (country)
Geography of Samtskhe–Javakheti
ქარი

ქარი — ჰაერის მოძრაობა ატმოსფეროში დედამიწის ზედაპირის თითქმის პარალელურად. ჩვეულებრივ, ქარში გულისხმობენ ამ მოძრაობის ჰორიზონტალურ მდგენელს, ზოგჯერ — ვერტიკალურსაც. მეტწილად ვერტიკალური მიმართულებით ჰაერის მასების მოძრაობის სიჩქარეზე ჰორიზონტალურზე ნაკლებია და მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევაში აღწევს მნიშვნელოვან სიდიდეს: ღრუბლებში ძლიერ განვითარებული კონვექციის დროს ან მთის კალთებზე ჰაერის დაშვებისას.
ქარი წარმოიქმნება ატმოსფეროში წნევის არათანაბარი ჰორიზონტალური განაწილების გამო. ჰაერის მოძრაობაზე მოქმედებს კორიოლისის ძალა, ხახუნის ძალა, მრუდ-ხაზოვანი ტრაექტორიის დროს — ცენტრიდანული ძალაც.
ხახუნის ძალის გავლენა მნიშვნელოვანია მხოლოდ ატმოსფეროს ქვედა ფენაში, ე.წ. ხახუნის ფენაში (1000-1500 მ სიმაღლემდე). ხახუნის ფენის ზევით, თავისუფალ ატმოსფეროში, ქარი თითქმის გეოსტროფულ ქარს წარმოადგენს.
ქარს ახასიათებს მიმართულება და სიჩქარე. მიმართულებად ითვლება ჰორიზონტის მხარე, საიდანაც იგი ქრის (გამოსახავენ აზიმუტით ან
რუმბებით); სიჩქარე გამოისახება მ/წმ, კმ/სთ, კვანძებით ან ბალებით ბოფორტის სკალის მიხედვით. დედამიწის ზედაპირთან ქარს აკვირდებიან ანემომეტრით, ანემოგრაფით, ფლუგერითა და სხვ; თავისუფალ ატმოსფეროში — ბურთ-პილოტით. ქარის სიჩქარესა და მიმართულებას ხმელეთის ზედაპირზე აქვს მკაფიოდ გამოხატული დღეღამური სვლა; ღამით ქარის სიჩქარე მინიმუმს აღწევს, ნაშუადღევს — მაქსიმუმს.
ზღვაზე დღეღამური სვლა არ შეიმჩნევა. ქარის სიჩქარის წლიური სვლა არსებითად დაკავშირებულია ატმოსფეროს ზოგადი ცირკულაციის თავისებურებებთან. დედამიწის ზოგიერთ ადგილას იცის ადგილობრივი ქარები (ბორა, ბრიზი, სიროკო, ფიონი, სამუმი და სხვა), რომლებიც დაკავშირებულია ატმოსფერული ადგილის ცირკულაციასთან, ადგილის რელიეფთან და სხვა.
ლიტერატურა
ატმოსფერო
ფიზიკური გეოგრაფია
კლიმატოლოგია
დოლასქედი

დოლასქედი — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ჭართლის თემი). მდებარეობს მდინარე მთიულეთის არაგვის მარცხენა მხარეს, გუდამაყრის ქედის დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1000 მეტრზე, დუშეთიდან დაშორებულია 34 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 77 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მაარიფი (მრავალმნიშვნელოვანი)

მაარიფი (მრავალმნიშვნელოვანი)
მაარიფი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მაარიფი — სოფელი აზერბაიჯანში, გადაბეის რაიონში
მაარიფი
Dolno Konjsko

Dolno Konjsko is a village in the municipality of Ohrid, North Macedonia. It is located 7km from Ohrid and it is considered as a tourist location, having a lot of hotels and restaurants nearby
Demographics
According to the 2002 census, the village had a total of 551 inhabitants. Ethnic groups in the village include:
Macedonians 551
References
Villages in Ohrid Municipality
სონატა

სონატა (<sonate — ჟღერა) — კამერულ-საკრავიერი მუსიკის ერთ-ერთი ძირითადი ჟანრი. სონატა ჩვეულებრივ საამნაწილიანი ციკლური ნაწარმოებია. შედგება ჩქარი განაპირა ნაწილებისა და ნელი შუა ნაწილისაგან. ზოგჯერ ციკლში შეტანილია მენუეტი ან სკერცო. ტერმინი სონატა ცნობილია XVI საუკუნიდან. თავდაპირველად იგი ეწოდებოდა ნებისმიერ საკრავიერ პიესას. XVII საუკუნის დასაწყისისათვის ჩამოყალიბდა სონეტის 2 ტიპი: საეკლესიო (sonata de chiesa) და კამერული (sonata de camera). საეკლესიო სონატისათვის დამახასიათებელია 4 ნაწილიანი ციკლი, რომლის თითოეული ნაწილი ტემპის განსაზღვრული თანმიმდევრობით ხასიათდება. კამერული სონატა საცეკვაო ნომრების თავისუფალი თანმიმდევრობაა. ზღვარი სონატის ამ სახეთა შორის მალე წაიშალა. XVII საუკუნეში გავრცელდა ტრიო სონატები 2 და 3 შემსრულებლისათვის გენერალ ბასის თანხლებით.
სონატებს თხზავდნენ ა. ვივალდი, გ. ფ. ჰენდელი, ი. ს. ბახი. მას შემდეგ კი, როდესაც ძველებურ საკრავებს (კლავესინი, კლავიკორდი) პირველობა ფორტეპიანომ ჩამოართვა, განსაკუთრებით პოპულარული საფორტეპიანო სონატა გახდა. ამ ჟანრის განვითარებაში განსაკუთრებული ღვაწლი ვენის კლასიკოსებს: ი. ჰაიდნს, ვ. ა. მოცარტს, ლ. ვ. ბეთჰოვენს მიუძღვით. დიდი ადგილი უკავია სონატებს აგრეთვე შემდგომი პერიოდის კომპოზიტორების — ფ. შუბერტის, რ. შუმანის, ფ. შოპენის და სხვათა შემოქმედებაში.
ლიტერატურა
მუსიკალური ტერმინები
ბისაუ

ბისაუ — გვინეა-ბისაუს დედაქალაქი. ბისაუს ავტონომიური სექტორის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 355 ათ. ადამიანი (2004). ქალაქი მდებარეობს ატლანტის ოკეანის სანაპირო ზოლში, სწორედ ამ ტერიტორიაზე ხდება მდინარე გაბეს შეერთება ოკეანესთან. ქალაქიდან რამდენიმე კილომეტრში არის ბისაგოსის არქიპელაგი.
ისტორია
ქალაქი ბისაუ დაარსდა 1687 წელს პორტუგალიელების მიერ, როგორც მონათავაჭრობის ცენტრი. ქალაქში არსებობდა პორტი, რის გამოც აქ საკმაოდ განივითარდა ვაჭრობა. 1942 წელს ეს დასახლება გახდა პორტუგალიური გვინეის ადმინისტრაციული ცენტრი. გვინეა-ბისაუს დამოუკიდებლობის შემდეგ ბისაუ გახდა, ახლად შექმნილი სახელმწიფოს დედაქალაქი.
რესურსები ინტერნეტში
ბისაუ
გვინეა-ბისაუს ქალაქები
აფრიკის დედაქალაქები
Dəstə

Dəstə (also, Deste, Dasta and Dastamal) is a village and the most populous municipality, after the capital Ordubad, in the Ordubad District of Nakhchivan, Azerbaijan. It is located in the near of the Ordubad-Nakhchivan highway, 12 km in the south-east from the district center, on the left bank of the Aras river. People of the village is busy with gardening, vegetable-growing, farming. There are two secondary school, two library, club, communication branch, kindergarten and hospital in the village. It has a population of 4,313.
History
During the period of late antiquity, Dəstə, known by the Armenian name of Dasta (Դաստա; also, Dastak, Դաստակ), was an Armenian-populated village in the Kingdom of Armenia and was administratively a part of the province of Vaspurakan's district of Goght'n. In later centuries, its Armenian population emigrated and settled in nearby settlements, especially Agulis and Shusha.
In the early twentieth century, it had a population of about 1,500, most of whom were Muslims. By 1971, its population had risen to 4,500.
The remains of two partially destroyed Armenian churches were still preserved at the end of the Soviet period.
References
External links
Populated places in Ordubad District
Yuxarı Yeməzli

Yuxarı Yeməzli (also, Yukhari Yemazlu and Yukhary Yemezli) is a village in the Zangilan Rayon of Azerbaijan.
References
Populated places in Zangilan District
იაკობ ანფიმოვი

იაკობ ანფიმოვი
იაკობ ათანასეს ძე ანფიმოვი (დ. 29 ოქტომბერი, 1852, ქ. სევსკი, ორიოლის გუბერნია — გ. 11 თებერვალი, 1930, თბილისი) — რუსი ნევროპათოლოგი და ფსიქიატრი, დამსახურებული პროფესორი.
ბიოგრაფია
დაიბადა მღვდლის ოჯახში. სწავლობდა სასულიერო სემინარიაში, რომლის დამთავრების შემდეგ გაემგზავრა პეტერბურგში. 1873 წელს ჩააბარა უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტზე. მასთან ერთად სწავლობდა მომავალში ცნობილი ფიზიოლოგი ი. პავლოვი. ისინი უსმენდნენ ისეთ ცნობილ პროფესორების ლექციებს, როგორებიც იყვნენ: ი. სეჩენოვი, დ. მენდელეევი, ა. ბუტლეროვი და სხვანი.
უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ დანიშნეს ბუნებისმეტყველების მასწავლებლად ორენბურგში საიდანაც ის პეტერბურგში მალევე ბრუნდება და ღებულობენ სამედიცინო-ქირურგიული აკადემიის მესამე კურსზე. აკადემიის დამთავრების შემდეგ ნიშნავენ თბილისის სამხედრო ჰოსპიტალში ორდინატორად. 1885-1892 წლებში პეტერბურგში სამხედრო ფსიქიატრიისა და ნერვიულ სნეულებათა კათედრაზე ორდინატორი და ასისტენტიდან პრივატ დოცენტამდე დაწინაურდა სადოქტორო დისერტაციის დაცვის შემდეგ. 1892-1894 წლებში განაგებდა ტომსკის უნივერსიტეტის ნერვიულ სნეულებათა და ფსიქიატრიის კატედრას. 1894 წლიდან მთელი 25 წლის მანძილზე ხარკოვის უნივერსიტეტის ნევროპათოლოგიისა და ფსიქიატრიის კათედრის ხელმძღვანელია.
1920 წელს იაკობ ანფიმოვი აირჩიეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისნერვიულ სნეულებათა კათედრის გამგედ, სადაც მან 1925 წლამდე დაჰყო.
პროფესორ ი. ანფიმოვის კალამს ეკუთვნის 60-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი. იგი იკვლევდა თავის ტვინის ტრამვებს, ვეგეტატიური ნერვული სისტემის დაავადებებს. მან გაამდიდრა ნევროპათოლოგია და ფსიქიატრია რიგი ახალი აღმოჩენებით.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 54, თბ., 1994
რუსი ფსიქიატრები
დაბადებული 29 ოქტომბერი
დაბადებული 1852
გარდაცვლილი 11 თებერვალი
გარდაცვლილი 1930
დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ფუძიამა

ფუძიამა, ან რომაჯის მიხედვით აგრეთვე ფუჯის მთა (იაპ. 富士山 ) — მოქმედი სტრატოვულკანი იაპონიაში. ზღვის დონიდან მისი სიმაღლე 3776.24 მეტრია და მდებარეობს ქვეყნის მთავარ კუნძულ ჰონსიუზე, ტოკიოს ჩრდილოეთით, იამანასისა და სიძუოკის პრეფექტურების საზღვარზე. ფუძიამა წარმოადგენს იაპონიის ერთ-ერთ მთავარ ეროვნულ სიმბოლოს. ფუძიამა იაპონიის უმაღლესი წერტილია.
ეტიმოლოგია
თანამედროვე იაპონური დამწერლობით, ფუძი შედგება შემდეგი კანჯისაგან (ჶუ, უხვი, მდიდარი), (ძი, მეომარი, მებრძოლი) და (სან, მთა), მაგრამ სავარაუდოდ პირველი ორი ნიშანი მხოლოდ იმიტომ შეარჩიეს, რომ მათი წარმოთქმა სიტყვა მთის წარმოთქმას ედრება.
სახელის წარმოშობა უცნობია. მისი წარმოშობის შესახებ არსებობს მრავალი ლეგენდა თუ ვარაუდი, მაგალითად ამგვარი; (ჶუჯინ, უსასრულო, უსრულო). იაპონელმა ონომასიოლოგმა კანჯი კაგამიმ თეზა წამოაყენა, რომ მთის სახელს იგივე ფუძე აქვს, როგორც ყვავილს გლიცინიას და ცისარტყელას (იაპონურად ნიჯი ან / თუ ფუჯი) და მისი (მთის) „გრძივი და თანაბარი კალთებისაგან“ მომდინარეობს.
„ფუძისან“, „ფუძიამა“ თუ „ფუჯიამა“?
„ფუძისან“, „ფუძიამა“, „ფუჯიამა“ — ამ ფორმათა ფონეტიკურად უფრო მიახლოებული გადმოცემა შეიძლება შემდეგნიარად; „ჶუჯისან“, „ჶუჯიჲამა“ და „ჶუძიჲამა“.
დასავლეთში ხშირად არასწორად გამოიყენება სახელი „ფუძიამა“ (Fujiyama), რაც ნიშან „-ის“ (მთა) მცდარი წაკითხვითაა გამოწვეული. ეს ნიშანი კუნიომის მიხედვით კი წამოითქმის, როგორც -ჲამა, მაგრამ კომპოზიტებში იგი წესითა და რიგით, ონიომის მიხედვით უნდა წავიკითხოთ, როგორც -სან.
მაშასადამე; იაპონელთა ამ ერთ-ერთი მთავარი ეროვნული სიმბოლოს სახელის მართებული ფორმა იაპონურად არის „ფუძი-სან“-ი, ანუ ქართულად ფუძის მთა.
ზოგიერთი იაპონოლოგის მოსაზრებით სჯობდა მონბლანისა და ჯომოლუნგმას დარად ფუძის მთასაც ფუძისანი რქმეოდა.
რომაჯი ვერსუს პოლივანოვის სისტემა
არსებული სტატიის თავდაპირველ ვარიანტში იაპონური სახელების ქართულად გადმოტანისას კრიტერიუმი იყო არა ტრანსკრიბირების რუსული ტრადიცია, არამედ რომაჯი (ローマ字), რომელიც წარმოადგენს იაპონურ სიტყვების სხვა, ლათინურანბანოვან ენებზე გადატანის საერთაშორისო სტანდარტს, შესაბამისად სტატიის თავდაპირველი ვარიანტი ემხრობოდა არა უკვე დამკვიდრებულ ფუძის, არამედ ფორმა ფუჯის დამკვიდრებას.
სქოლიო
იაპონიის მთები
წმინდა მთები
იაპონიის ვულკანები
ზეთსახდელი

ზეთსახდელი (ძვ. ქართულ წყაროებში საზეთე) (ეთნოგრ.), სელის ზეთის სახდელი საწარმო, გამართული იყო ქვის შენობაში; შედგებოდა: ღუმლისაგან, საზეთე წისქვილისა (გელაზი) და წნეხისაგან. იქვე იყო დამხმარე ხელსაწყოებიც (საცრები, ლასტები, ხის კუნძები, მარცვლისა და წყლის საწყაოები, გამწევი ძალის უღლები, წყლის ჭურჭელი და სხვა).
ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით ქვემო ქართლში "სელისაგან ხდიან ზეთსა მრავალსა". დღესდღეობით იქ სადაც გვხვდება გელაზი ეს იმის მანიშნებელია რომ იმ ადგილას მოყავდათ სელი და ეწეოდნენ მისგან ზეთის გამოხდას.
ქვით ნაგები ღუმელი ზეთსახდელის კედელთან იყო მიშენებული. ღუმელზე მარცვალს ხალავდნენ. წისქვილი ნაგებობის ცენტრში იყო გამართული და სალეწი "კალოსა" და გელაზისაგან შედგებოდა. მისი დანიშნულება იყო დახალული მარცვლის დაფქვა-დაგელაზება და დასაწნეხი ქუმელის შემზადება. წნეზი შეიცავდა საწნეხ ძელებს ხრახნითურთ და საქუმელე გეჯას. ზეთსახდელები საქართველოში საზეთე სელის ზონაში (უმთავრესად მესხეთ-ჯავახეთსა და თრიალეთში) იყო გავრცელებული. წყაროების მიხედვით, ქართული საეკლესიო კერებს საკუთარი ზეთსახდელები ჰქონდათ. XIX საუკუნეში ზოგ ზეთსახდელ სახელოსნოში დაქირავებულ შრომას იყენებდნენ და ზეთს გასაყიდად ხდიდნენ. მესხეთ-ჯავახეთსა და თრიალეთში ზეთსახდელები 40-იან წლებამდე არსებობდა. საზეთე სელის კულტურის მზესუმზირით შეცვლის შემდეგ ზეთის წარმოების ცენტრებმა მზესუმზირის გავრცელების ზონაში - კახეთსა და ქვემო ქართლში გადაინაცვლა.
ლიტერატურა
მოლოდინი ლ. ქართველი ხალხის მატერიალური კულტურის ისტორიიდან (ხალხური ზეთსახდელი იარაღები), თბ., 1963;
ქურდიანი ი., ნაკაშიძე ე., ზეთოვანი მცენარეები, ტფ., 1935;
მოლოდინი ლ., ქსე, ტ. 4, გვ. 503, თბ., 1979
საკვების ინდუსტრია
ბარბარ ავაზაკყოფილი

ბარბარ ავაზაკყოფილი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, მისი ხსენების დღე არის ძველი სტილით 6 მაისი, ახალი სტილით - 19 მაისი.
ცხოვრება
წმინდა მოწამე ბარბარ ავაზაკყოფილი საბერძნეთში ცხოვრობდა და მრავალი წელი ავაზაკობდა. სახიერმა უფალმა, რომელსაც არ უნდა ცოდვილის სიკვდილი, სინანულით აავსო მისი სული. ერთხელ, როცა ბარბარი გამოქვაბულში იჯდა და ნაძარცვს ათვალიერებდა, ღვთის მადლმა შეძრა მისი გული. ის დაფიქრდა გარდაუვალ სიკვდილზე და საშინელ სამსჯავროზე. ბარბარს მოაგონდა ყველა ბოროტება, მის მიერ ქმნილი და სინანულში ჩავარდა. „უფალს სათნო ეყო მის გვერდით ჯვრაცმული ავაზაკის ლოცვა, მეც დამიცავს თავისი გამოუთქმელი მოწყალების გამო“. მან მთელი საგანძური გამოქვაბულში დატოვა და უახლოეს ეკლესიაში წავიდა, მღვდელს მოუთხრო ყველაფერი და შეევედრა, მიეღო მისგან აღსარება. მღვდელმა ბარბარს თავის სახლში მისცა ბინა. მღვდლის სახლში ავაზაკყოფილი საღორეში დასახლდა, საქონლის საჭმელს ჭამდა და ცხოველზე უარესად მიაჩნდა თავი. მღვდლისგან ცოდვათა შენდობის შემდეგ წმინდა ბარბარი ტყეში წავიდა და 12 წელი გაატარა გამუდმებულ ლოცვასა და ტირილში. ბოლოს, წმინდანმა ზეციდან ნიშანი მიიღო, რომ მისი ცოდვები აღხოცილ იქნა უფლისაგან. ერთხელ იმ ადგილებში ვაჭრებმა გაიარეს. მათ შენიშნეს, ხშირ ბალახში რაღაც შეიძრა, იფიქრეს, რომ ნადირი იყო და ისარი ესროლეს. ახლოს რომ მივიდნენ, შეძრწუნდნენ. წინ მომაკვდავი ადამიანი იწვა. წმინდანი ვაჭრებს შეევედრა, არ ედარდათ, მხოლოდ მღვდლისთვის შეეტყობინებინათ ეს ამბავი. მღვდელმა, რომელმაც მიიღო წმინდა ბარბარის აღსარება, და მისცა მას წმინდა ზიარება, ამჯერად ვერ მიუსწრო სულთმობრძავს. ის კრძალვით მიეახლა წმინდანის ღვთაებრივი შუქით განათებულ ცხედარს. დაასაფლავა იქვე, სადაც გარდაიცვალა. შემდგომ წმინდა მოწამის კუბოდან წმინდა მაკურნებელმა მირონმა იწყო დენა. წმინდა ბარბარის ნაწილები განისვენებენ კელიის მონასტერში თესალიაში, ქალაქ ლარისის მახლობლად.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი II, თბილისი, 2001 წ.
მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
ჰადერსლევის მუნიციპალიტეტი

ჰადერსლევის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი (დანიურად კომუნა) დანიაში, სამხრეთ დანიის რეგიონში. მუნიციპალიტეტის ფართობი შეადგენს 701,98 კმ²-ს, ხოლო მოსახლეობა — 55 888 ადამიანს (2015). ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ჰადერსლევი.
რესურსები ინტერნეტში
Municipality's official website (Danish only)
Haderslev tourism information in English
The new Haderslev municipality's official website (Danish only)
სამხრეთ დანიის რეგიონის მუნიციპალიტეტები
Formica melanophthalma

Formica melanophthalma — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
900

900
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
მუმადონა დიაში — პორტუგალიის საგრაფოს მე-4-ე გრაფი (გ. 968)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
იოანე IX — რომის პაპი (დ. უცნობია)
900
აგლომერაცია (მრავალმნიშვნელოვნება)

აგლომერაცია (მრავალმნიშვნელოვნება)
საკუთარი სახელი აგლომერაცია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს:
აგლომერაცია — აგლომერაცია მეტალურგიაში;
აგლომერაცია — საქალაქო აგლომერაცია.
მაზარი

მაზარი — შუა აზიასა და ახლო აღმოსავლეთში: მუსლიმანი მმართველების ან წმინდანების მავზოლეუმი, აკლდამა. ეს არის მთავარი პილიგრიმობის ობიექტი, მუსლიმთათვის.
ტერმინი ზიიარა აღნიშნავს, მოციქულების, წმინდანების, შიიტ იმამთა და სხვა წმინდანთა საფლავებისა და რელიკვიების მოლოცვას. თავდაპირველად ისლამი მკაცრად უარყოფდა ყოველგვარ თაყვანისცემის ადგილს შავი ქვის გარდა, რადგანაც მას კერპთაყვანისმცემლობად თვლიდა. თუმცა შემდგომ, უკვე ადრეულ ისლამში პატივს მიაგებდნენ ღვთისმისავ ადამიანებს, ასევე ჭეშმარიტ მორწმუნეებსაც რომელთაც ვალი ეწოდებათ.
სუნიტმა ალიმებმა, რომლებიც ისლამის სიწმინდის დამცველებად გამოვიდნენ ზიარა სიახლედ გამოაცხადეს, ამის მიზეზი კი იყო ის, რომ ეს უკანასკნელი არ არის მოხსენიებული ყურანსა და ასევე არც სუნაში. ასევე ჰადისთა კანონიკურ კრებულში გარდა ამ ყველაფრისა მკარად არის გაკიცხული მიცვალებულთა დატირება, საფლავის მონახულებაც კი. სწორედ ამ დროს გარს უვლიან მოციქულთა საფლავებს და სწირავენ მსხვერპლს, ასევე რთავენ საფლავს ხის ტოტებითა და ფერად-ფერადი ნაწრებით. ასევე კითხულობენ ყურანს და მოიხსენიებენ ალაჰს, სწორედ ამ დროს რიტუალი სრულდება სიმღერისა და დოლის ცემით.
წმინდანთა შორის მამაკაცებთან ერთად თაყვანს სცემდნენ ღვთისმოსავ ქალებსაც, მაგრამ ისლამში წმინდანი ქალები გაცილებით ნაკლებიც იყო, ვიდრე უშუალოდ მამაკაცები. ასევე ჩამოყალიბდა მუჰამადის კულტი, რომელსა მიეწერება არაერთი სასწაული და ზებუნებრივი ძლიერება. გარდა მუჰამადისა, ხალხურ რწმება წარმოდგენებში სხვა კულტებიც შეიქმნა.
აღსანიშნავია, ასე ისიც, რომ თეოლოგები შეეცადნენ წმინდანთა კულტისათვის ისეთი ფორმა მიეცათ, რაც საერთოდ არ იქნებოდა ყურანისა და ისლამის მოძღვრების საწინააღმდეგო.
წმინდანთა საფლავებზე ჩვეულებრივ იყო ასევე მავზოლეუმები, მეჩეთები და ასევე დევრიშთა სადგომებიც, რომელთა მაღალი შემოსავალი ჰქონდათ პილიგრიმებისგან.
უნდა აღინიშნოს, რომ ჯერ კიდევ X საუკუნემდე მოციქულის საფლავი არ წარმოადგენდა მოლოცვის ობიექტს. თუმცა სწორედ X საუკუნის ბოლოდან უკვე სწრაფად განვითარდა წმინდანთა კულტი, რაშიც საკმაოდ დიდი როლი შეასრულა სუფიზმა და სუფიურმა საძმომ. ძირითადად მსგავსი პილიგრიმობა, მოციქულთა საფლავის მოლოცვა ხდება განსვენებულთა დაბადების დღეს. ზიარას დროს კითხულობენ ყურანის ზოგიერთ სურას, განსაკუთრებით კი ფათიჰას.
IX საუკუნის ბოლოს დაფიქსირებულია მავზოლეუმების და მეჩეთების მშენებლობა ასჰაბთა და ასევე ცნობილ მუსლიმ მეცნიერთა საფლავებზე.
აღსანიშნავია ასევე, მუსლიმს, რომელსაც არ შეუძლია იმამთა საფლავების მოსალოცად წასვლა, უნდა წავიდეს უდაბურ ადგილს, ან ავიდეს მაღალი სახლის სახურავზე, ამის შემდგომ მიბრუნდეს სახით მექისაკენ და წარმოთქვას სპეციალური მისალმება ზიარა ნამა.
მონიშნული სიის ელემენტი
ლიტერატურა
ნანი გელოვანი, გიორგი სანიკიძე - ისლამი., გვ 115-118., თბ.2009
ისლამი