PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
კონკორდია (ანტიოკია)

კონკორდია (ანტიოკია)
კონკორდია — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.832 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 226 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 231 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კოლუმბიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი
ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
თოქათი

თოქათი — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთში, შავი ზღვის რეგიონში, თოქათის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით, თოქათში ცხოვრობს 132,437 ადამიანი. თოქათს აქვს მერია და ჰყავს მერი — ეიუფ ეროღლუ. ქალაქში მდებარეობს თურქეთის ერთ-ერთი ცნობილი თოქათის აეროპორტი.
თოქათს აღმოსავლეთით, დასავლეთითა და ჩრდილოეთით ესაზღვრება საკუთარი პროვინციის ქალაქები. სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება არტოვა და იეშილიურთი, ჩრდილო-დასავლეთით — თურჰალი, დასავლეთით — პაზარი, ჩრდილოეთით — ერბაა, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — ნიკსარი და აღმოსავლეთით — ალმუსი. თოქათს სამხრეთით ესაზღვრება სივასის პროვინცია.
ისტორია
თოქათის ისტორიული სახელწოდებაა "ევდოკია". მისი ისტორია ხეთების ეპოქიდან იწყება. შუა საუკუნეებში ევდოკია შედიოდა ბიზანტიის იმპერიაში. შემდეგში აღმოჩნდა თურქ-სელჩუკების ხელში. ევდოკია ოსმალეთის იმპერიაში შევიდა სულთან მურად II-ის მმართველობის პერიოდში, მე-15 საუკუნის პირველ ნახევარში. ის ოსმალეთში რჩებოდა მისი საბოლოოდ რუქიდან გაქრობამდე, ხოლო ოსმალეთის დაშლის შემდგომ, შედის თურქეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
იხილეთ აგრეთვე
თოქათის პროვინცია
თურქეთის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
თურქეთის ქალაქები
ძველბერძნული ქალაქები
როკინგჰემი

როკინგჰემი — ქალაქი ავსტრალიაში, მდებარეობს დასავლეთ ავსტრალიაში. როკინგჰემი არის დასავლეთი ავსტრალიის შტატის დასახლებული პუნქტი. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით მისი მოსახლეობა შეადგენს 104 105 ადამიანს. ქალაქის ფართობია 257,1 კმ². როკინგჰემი შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ პერტიდან დაშორებულია 50 კილომეტრით და მოქცეულია ამავე ქალაქის აგლომერაციაში. როკინგჰემი დაარსდა 1897 წელს. ქალაქის სტატუსი მიიღო 1988 წელს. ქალაქი გაშენებულია ინდოეთის ოკეანის სანაპიროზე. ქალაქის მერია ბარი სამელსი. ყველაზე ცხელი თვეებია იანვარი და თებერვალი, ყველაზე ცივი — ივლისი და აგვისტო.
მოსახლეობა
რესურსები ინტერნეტში
ქალაქ როკინგჰემის საიტი
სქოლიო
დასავლეთ ავსტრალიის ქალაქები
ლომისის ციხე

ლომისის ციხე — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ელოიანის მიდამოებში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
ნანგრევებად ქცეული კომპლექსიდან ყველაზე უკეთ შემორჩა ფლეთილი ქვით ნაგები კოშკი. დანარჩენი ნაგებობანი ფიქალით ყოფილა აგებული. კოშკი შემორჩენილია სამი სართულის დონეზე, აქედან პირველი სართული თითქმის მიწითაა ამოვსებული. ჩრდილოეთი კედელი მთლიანად ჩამონგრეულია. გადარჩენილ სამ კედელზე სათოფურებია. შემონახულია სართულ შუა გადახურვის კოჭის ბუდეები, დასავლეთ კედელზე კი ნისკარტა სალოდე. ტერიტორიაზე მრავალი ნაგებობის ნაშთია, რომელთა მნიშვნელობის და სახეობის დადგენა გაწმენდის გარეშე შეუძლებელია. აქა-იქ მიმოფანტულია გალავნის ფრაგმენტები.
ლიტერატურა
შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 63-64
ახალგორის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
Camponotus irritans croceomaculatus

Camponotus irritans croceomaculatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
Camponotus
აღათონ მეგვიპტელი

აღათონ მეგვიპტელი (გ. 435) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 2 მარტი, ახალი სტილით — 15 მარტი. წმინდანი მაკარი დიდის (ხს. 1 თებერვალს) თანამედროვე იყო. ის ეგვიპტის ერთ-ერთ უდაბნოში მოღვაწეობდა, თავს უდიდეს ცოდვილად თვლიდა და საოცარი მორჩილებით გამოირჩეოდა. ერთხელ ღირს აღათონთან მივიდნენ ბერები და ჰკითხეს:
როდესაც ღირს აღათონს ჰკითხეს რომელი ღვაწლია უმჯობესი ცხონებისათვის – გარეგნული თუ შინაგანი, მან მიუგო:
„ადამიანი ხეს ჰგავს. გარეგან, ხორციელ საქმიანობას გამოაქვს ფოთლები, სულიერს _ ნაყოფი. წმიდა წერილი გვასწავლის: „ყოველმან ხემან, რომელმან არა გამოიღოს ნაყოფი კეთილი, მოეკუეთოს და ცეცხლსა დაედუას” . აქედან ცხადია, რომ უპირველესია ნაყოფი, სულიერი ღვაწლი, მაგრამ ხეს ამ ნაყოფის დასაცავად ფოთლებიც სჭირდება”.
ღირსი აღათონი გარდაიცვალა 435 წელს. უკანასკნელი 3 დღის განმავლობაში მდუმარე და ჩაფიქრებული იჯდა, თითქოს რაღაცას უთვალთვალებსო. ბერებს უთხრა, საკუთარ თავს ვხედავო უფლის სამსჯავროზე.
- ამის თქმისთანავე წმიდანი აღესრულა.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ. გვ. 227
რესურსები ინტერნეტში
ღირსი აღათონ მეგვიპტელი
სქოლიო
V საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
გარდაცვლილი 435
მელოურის მღვიმე

მელოურის მღვიმე, სამგლიას მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, სოფელ ქვილიშორთან, ადგილ მელოურის ტერიტორიაზე, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში. შესასვლელი იხსნება შერეულ მეჩხერ ტყეში მდებარე კარსტული ძაბრის ფსკერზე, ზღვის დონიდან 424 მ სიმაღლეზე. ზედაპირზე ძირითადად გავრცელებულია თხელი და საშუალოშრეებრივი კარბონატული ქვიშაქვები. შრეებრიობის დაქანების აზიმუტი 260°–270°/15; კარგადაა გამოხატული დიაგენეტური ნაპრალები 100°–105°/15, 15°–20°/80°–85°; ეს ნაპრალები როგორც წესი, ერთი შრის ფარგლებს სცილდება და რამდენიმე შრეს მოიცავს.
მღვიმის შესასვლელს გააჩნია მართი სამკუთხედის ფორმა, რომელსაც სიგანე 5 მ, სიმაღლე 2 მ აქვს. იხსნება ჩაქცევითი ძაბრის ფსკერზე. ძაბრის სიღრმე 8–10 მ-ია, ფსკერის ფართობი 3 მ². მღვიმის შესასვლელი ნაწილი ძლიერაა დანაპრალებული, რამაც წინა ნაწილის ნგრევა გამოიწვია, ნაპრალების ხშირ ქსელში გამოიკვეთება 140°–320° და 100°–280°-ის მიმართულების ნაპრალები. ქანების შრეების წოლის ელემენტებია: ვარდნის აზიმუტი 250–12–15, მიმართება 160°–240°.
დღეისათვის გავლილი და აგეგმილია 3 კმ სიგრძის მღვიმური დერეფნები და დარბაზები. გავლილია დამატებით 2 კმ-იანი დერეფანი, მაგრამ არაა აგეგმილი. მელოურის მღვიმეში აღსანიშნავია ვერტიკალური ნაპრალი 40°–184°, რომელიც კალციტის ქერქით და ნაღვენთებით არის ამოვსებული. ეს ნაპრალი, მის შუა ნაწილში იკვეთება 270°–290° ვერტიკალური ნაპრალით, რომელთა გადაკვეთის ადგილებში გაჩენილია ვრცელი დარბაზები.
გეგმაში მღვიმე გვაგონებს ზედაპირული მდინარის სისტემას: გააჩნია მსხვილი ძირითადი ნაწილი და შედარებით ვიწრო შენაკადები (დერეფნები). მღვიმეში კარგად იკვეთება მორფოლოგიურად მკვეთრად განსხვავებული ორი მონაკვეთი ფართო დარბაზებისა და ნაპრალური გასასვლელების სახით. ფართო ნაწილი მშრალ-გალერეულ სტადიაშია, მაგრამ ჭერის ნგრევას ადგილი უნდა ჰქონოდა მდინარეულ-დერეფნულ სტადიაში: „მცირე სიღრმეზე განვითარებული მღვიმის თაღის ნგრევა, როგორც წესი ხდება წყლიან-გალერეულ სტადიაში“. ამასვე ადასტურებს ის ფაქტიც, რომ სტალაგმიტები, რომელთაგანაც ზოგიერთის ზომა 2 მ-მდე აღწევს, დაზრდილია ჭერიდან მორღვეულ ლოდებზე. მღვიმეში არსებული ფართო და მაღალჭერიანი დარბაზები მდიდარია დიდი ზომის სტალაქტიტ-სტალაგმიტებით, კალციტის ქერქით, ნაღვენთი კედლებითა და მოფარდაგებებით. ქვედა სართულებზეა ჰელიქტიტები. ნაღვენთების ფერი ღია-მოყავისფროა. გვხვდება ტალახის სტალაგმიტებიც. მღვიმეში ჰაერის მკვეთრი მოძრაობა მის ვიწრო ნაპრალებსა და ქვედა სართულზე აღინიშნება.
დარბაზების ბოლოს რამდენიმე კილომეტრის სიგრძეზე წარმოქმნილია კანიონისებური ხეობა, სადაც გაედინება მუდმივი ნაკადი, რომელიც კანიონში გადაადგილებისას გზადაგზა ჩქერებსა და ჩანჩქერებს, ხოლო ბოლო მონაკვეთში სიფონურ ტბას აჩენს. მღვიმური ამომავსებლებიდან ძირითადი ადგილი უკავია გრავიტაციულ გროვებს. ბუნების ძეგლია.
იხილეთ აგრეთვე
საქართველოს ბუნების ძეგლები
სქოლიო
IUCN კატეგორია III
იმერეთის მხარის მღვიმეები
საქართველოს ბუნების ძეგლები
კუფჩენეევო

კუფჩენეევო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ერმეკეევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 445 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმეკეევოდან დაშორებულია 12 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია პრიუტოვო, რომელიც დაშორებულია 43 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას უდმურტები შეადგენენ (94 %).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ერმეკეევოს რაიონის სოფლები
51 (რიცხვი)

51 (რიცხვი)
ორმოცდათერთმეტი — ორმოცდამეთერთმეტე ნატურალური რიცხვი. არის ორმოცდაათის მომდევნო და ორმოცდათორმეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 51. 51 არის კენტი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ორმოცდათერთმეტი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ორი ოცი და ათ-ერთ-მეტი (იგულისხმება ორმოცდაათზე ერთი ერთეულით მეტი).
რესურსები ინტერნეტში
Prime Curios! 51 from the Prime Pages
რიცხვები
საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის დროშა

საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის დროშა — საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის სახელმწიფო სიმბოლო (გერბსა და ჰიმნთან ერთად). საბჭოური დროშა საქართველოში გამოიყენებოდა საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციიდან (1921 წ.) 1990 წლამდე. ამ პერიოდში მან რამდენიმე ცვლილება განიცადა. თავდაპირველ ვარიანტებში ის წარმოადგენდა წითელ მართკუთხა ქსოვილს, რომელზეც საქართველოს სსრ-ის სახელი იყო აღბეჭდილი. საბოლოო ვერსია დამტკიცდა 1951 წლის 11 აპრილს. ის განსხავდებოდა წინა ვარიანტებისაგან, მაგრამ ძირითადი ნაწილი — წითელი ფონი უცვლელი დარჩა. დროშაზე გამოსახული იყო ძირითადი საბჭოური სიმბოლოები — ნამგალი, ურო და ხუთქიმიანი ვარსკვლავი. დროშა გააუქმა პირველი დემოკრატიული არჩევნების შედეგად არჩეულმა საქართველოს სსრ უმაღლესმა საბჭომ 1990 წლის 14 ნოემბერს და აღდგა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დროშა.
რესურსები ინტერნეტში
Флаг Грузии
Ранние версии флагов Грузии
Вексиллография.ру
Georgia in the Soviet Union (early flags)
ლიტერატურა
საქართველოს სსრ-ის სახელმწიფო სიმბოლოები
საბჭოთა კავშირის დროშები
ლუიზიადის არქიპელაგი

ლუიზიადის არქიპელაგი — არქიპელაგი მარჯნის ზღვაში, კუნძულ ახალი გვინეის სამხრეთ-აღმოსავლეთით (მელანეზია). შედის პაპუა-ახალი გვინეის ტერიტორიის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება რეგიონ პაპუას პროვინცია მილნ-ბეის.
გეოგრაფია
ლუიზიადის არქიპელაგი წარმოადგენს ათი დიდი ვულკანური კუნძულების ჯგუფს, გარშემორტყმული მარჯნის რიფებით, და კიდევ დაახლოებით 90 უფრო მცირე მარჯნის კუნძულებს, რომლებიც მდებარეობენ დაახლოებით 200 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით კუნძულ ახალი გვინეიდან. აექიპელაგი გადაჭიმულია 105 კმ მანძილზე ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ და 420 კმ-ზე აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ, რომელსაც უკავია დაახლოებით 26 ათასი კმ² ზღვის სივრცე სოლომონის ზღვის ჩრდილოეთსა და მარჯნის ზღვის სამხრეთს შორის. არქიპელაგი მთაგორიანია, სიმაღლე — 806 მეტრი. ლუიზიადის არქიპელაგის ხმელეთის საერთო ფართობი შეადგენს დაახლოებით 1790 კმ²-ს. მათ შორის ყველაზე დიდებია:
ვანატინაი (ტაგულა) — 865,7 კმ²,
როსელი — 260 კმ²,
მისიმა — 202,5 კმ²,
სიდეია — 107 კმ²,
ბასილაკი — 100 კმ²,
პანა ტინანი — 78 კმ²,
პანაეტე — 30 კმ².
ლუიზიადის არქიპელაგზე კლიმატი ნოტიოა, ტროპიკულია, ამიტომ არქიპელაგის კუნძულები დაფარულია ხშირი მცენარეულობით, მათ შორის წვიმიანი ტყეებით. ადგილობრივი ფლორა და ფაუნა განსხვავებულია დიდი მრავალფეროვნებით. გვხვდება რამდენიმე ენდემური სახეობა.
ისტორია
ევროპელთაგან კუნძულები პირველმა აღმოაჩინა ესპანელმა მოგზაურმა ლუის ვაეს დე ტორესმა, 1606 წელს მან აღმოაჩინა არქიპელაგის შემადგენლობაში მყოფი კუნძულები ბასილაკი და ვანატინაი, თუმცა შეიძლება დავუშვათ, რომ მანამდე გაცილებით ადრე არქიპელაგზე იყვნენ მალაელი და ჩინელი ზღვაოსნები. 1768 წელს კუნძულები ხელახლა აღმოაჩინა უკვე ფრანგმა მოგზაურმა ლუი ანტუან დე ბუგენვილმა, რომელმაც კუნძულებს საფრანგეთის მეფის ლუი XV-ის პატივსაცემად დაარქვა ეს სახელი (მან პირველმა აღმოაჩინა კუნძული როსელი). 1793 წელს ლუიზიადის არქიპელაგის გვერდით გაცურა მეორე ფრანგმა მოგზაურმა — ჟოზეფ ბრუნი დ’ანტრკასტომ, რომელმაც აღმოაჩინა არქიპელაგის ზოგიერთი კუნძული, მათ შორის, კუნძული მისიმა. 1849 წელს კუნძულების გვერდით გაცურა კაპიტანმა ოუენ სტენლიმ.
1888 წელს მოხდა ლუიზიადის არქიპელაგის ფორმალური ანექსია ბრიტანეთის იმპერიის მიერ, რომელიც გახდა ბრიტანეთის ახალი გვინეის ნაწილი (1904 წლიდან — პაპუას ტერიტორია ავსტრალიის მმართველობის ქვეშ).
1975 წლიდან ლუიზიადის არქიპელაგი დამოუკიდებელი სახელმწიფო პაპუა-ახალი გვინეის ნაწილია.
ეკონომიკა
არსებობს ოქროს მცირე საბადოები. გაშენებულია ქოქოსის პალმა. მისდევენ თევზჭერას.
სქოლიო
პაპუა-ახალი გვინეის კუნძულები
კაზერტის სამეფო სასახლე

კაზერტის სამეფო სასახლე — ყოფილი სამეფო რეზიდენცია სამხრეთ იტალიის ქალაქ კაზერტაში, აშენებულია ნეაპოლის ბურბონ მეფეთათვის. ის იყო უდიდესი სასახლე და ერთ-ერთი უდიდესი ნაგებობა, რაც კი XVIII საუკუნის ევროპაში აშენებულა. 1997 წელს, სასახლე იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
სასახლის მშენებლობა 1752 წელს, მეფე კარლ VII-მ დაიწყო. პროცესს სათავეში მისი არქიტექტორი ლუიჯი ვანვიტელი ჩაუდგა. როდესაც მეფემ ვანვიტელის მიერ გაკეთებული სასახლის გრანდიოზული მოდელი ნახა, გაოცებისა და სიხარულისგან ცრემლები ვერ შეიკავა. პროექტი საბოლოოდ მისმა უმცროსმა ვაჟმა და ტახტის მემკვიდრემ, ფერდინანდ IV-მ დაასრულა. სასახლე ვერსალისა და მადრიდის სამეფო სასახლის სტილშია ნაგები, სადაც მეფემ ბავშვობა გაატარა.
მეფის მთავარი ამოცანა იყო ჰქონოდა ახალი, დიდებული სამეფო სასახლე და სამეფოს ადმინისტრაციული ცენტრი, რომელიც ამავე დროს დაცული იქნებოდა საზღვაო შემოტევებისგან.
1773 წელს, აქრიტექტორი ვანვიტელი გარდაიცვალა და მშენებლობა მისმა ვაჟმა კარლომ განაგრძო, რაც საბოლოოდ 1780 წელს დასრულდა.
სასახლეში სულ 1200 ოთახია, რომელთა შორისაცაა 12 სახელმწიფო აპარტამენტი, ბიბლიოთეკა და თეატრი, რომელიც ნეაპოლის ტეატრო-სან-კარლოს მსგავსია.
სასახლეს გარშემო იტალიაში ერთ-ერთი ყველაზე ფართო ბაღები აკრავს, რომლებიც მრავალი შადრევნითა და უზარმაზარი აკვედუკით გამოირჩევა.
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
History and Information in italian and english
CBC Archives
იტალიის სასახლეები
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
ბრილის სამაროვანი

ბრილის სამაროვანი
ბრილი — მრავალფენიანი არქეოლოგიური ძეგლი საქართველოში, ონის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს რიონის ხეობაში, სოფელ ღების ჩრდილო-დასავლეთით 11 კმ-ზე, ზღვის დონიდან 1600 მ. სიმაღლეზე.
შემორჩენილია შუა საუკუნეების ნასოფლარი, ციხე-კოშკი, ეკლესიის კედელი. XV საუკუნემდე ეკუთვნოდა სვანეთს, ხოლო შემდეგ გადაეცა რაჭის საერისთავოს.
ის წარმოადგენს მდინარე რიონის და მისი შენაკადის, ზოფხიტურის, წყალთაშუა ტერასას. სწორკუთხოვანი სამკუთხედი მოყვანილობის ვაკე აღმოსავლეთით და სამხრეთით მაღალი ფლატეებით ეშვება მდინარეთა კალაპოტისკენ, დასავლეთ ნაპირს კი გასდევს ქედი. 1939-1961 წლებში არქეოლოგიურმა გათხრებმა (მიმდინარეობდა ხანგამოშვებით, ხელმძღვანელი გ. გობეჯიშვილი) გამოავლინა ნამოსახლარები და სამაროვნები. მეტალურგიის წარმოების ნაშთები შუა ბრინჯაოს ხანიდან ანტიკური ხანის დასასრულამდე (ძვ. წ. XVIII—ახ. წ. IV სს.). სამაროვანი აღმოჩენილია ტერასის სამხრეთ–დასავლეთ კუთხეში. დამოწმებულია აქ მიცვალებულთა დაკრძალვა უწყვეტად ბრინჯაოს ხანიდან III-IV საუკუნეებამდე.
ორმოსამარხებსა და ქვაყუთებში (ძვ. წ. XVIII—ახ. წ. IV სს.) კიდურებმოკვეცილი თითო ან ორ-ორი მიცვალებული იყო ჩასვენებული. ძვ. წ. XIV—ძვ. წ. XIII საუკუნეებში არსებობდა აგრეთვე, კოლექტიური აკლდამები, ხოლო ძვ. წ. XIV- ძვ. წ. V საუკუნეებში — საკრემაციო მოედნები. ძვ. წ. XVIII-XIV საუკუნეებში სამარხებში აღმოჩნდა ბრინჯაოს ყუამილიანი ცულები, მასრაგახსნილი შუბები, ფოთლისებური სატევრები, ცხოველთა ქანდაკებები, მრავალნაირი საკინძი, ოვალური სასაფეთქლები, დუგმისებური კავები, ჭვირული მძივსაკიდები და სხვა. აღსანიშნავია ლითონის მხატვრული ნაწარმი: ცხვრის თავის სტილიყებული გამოსახულებებით შემკული ცულები, წყვილი დათვის ქანდაკება და სხვა. ძვ. წ. XIII—ძვ. წ. VIII საუკუნეებში სამარხებში აღმოჩნდა ბრინჯაოს კოლხური ცულები, ფართოქედიანი სატევრები, სწორკუთხა აბზინდები, ხვეული სამაჯურები, საკისრე რგოლები, ნამგალი, თოხი, ლითონისა და თიხის ჭურჭელი, ვერძის ქანდაკებები, ძაღლის ქანდაკება და გველის გამოსახულებანი. ვრილის მოსახლეობა ცხოვრობდა ქვის შენობებში. მისდევდა მესაქონლეობას, სპილენძის მოპოვება-დამუშავებას. მჭიდრო ეკონომიკური და კულტურული კავშირი ჰქონდა ახალნდელი დიგორის, ზზემო იმერეთის, შიდა ქართლის ჩრდილოეთ ზოლის და თრიალეთის მოსახლეობასთან.
ძვ. წ. VIII-VII საუკუნეებში იარაღი (ცულები, მახვილები, დანები, ლაგმები) უმთავრესად რკინისაგან მზადდებოდა, ხოლო სამკაული, ჭურჭელი, ცხენის აკაზმულობის ნაწილები და მხატვრული ნაწარმი — ბრინჯაოსაგან.
ანტიკური ხანის სამარხებში (ძვ. წ. VI—ახ. წ. IV სს.) აღმოჩნდა ოქროსა და ვერცხლის საკისრე რკალები, სხივებიანი საყურეები, ბრინჯაოს ჭვირული აბზინდები, ქარვისა და ფერადი მინის მძივები, ეგვიპტური იეროგლიფებით შემკული სკარაბეები, ბერძნული მახაირას ტიპის რკინის მახვილები, სატევრები, აკინაკები, სკვითური ტიპის ბრინჯაოს ისრისპირები. ადრინდელი ანტიკური ხანის სამარხებში აღმოჩნდა ფერადი მინის არიბალოსი და სურნელოვანი სითხით სავსე ამფორისკი. აგრეთვე ბერძნული შავლაქიანი სკიფოსის ნატეხები. აღმოჩენილი მასალა მოწმობს, ბრილის მოსახლეობის კავშირს ანტიკურ სამყაროსთან. ძვ. წ. დასასრულს ვრცელდება ქართული ოქროს მონეტები, რაც სასაქონლო-ფულადი ურთიერთობისა და ვაჭრობის განვითარებაზე მიუთითებს.
ლიტერატურა
გობეჯიშვილი გ., არქეოლოგიური გათხრები საბჭოთა საქართველოში, თბილისი, 1952
მაკალათია, ს., მთის რაჭა, ტფილისი 1930
სქოლიო
ონის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
პასუხი კითხვაზე: რა არის განმანათლებლობა?

პასუხი კითხვაზე: რა არის განმანათლებლობა? — გერმანელი ფილოსოფოსის, იმანუელ კანტის 1784 წელს დაწერილი ესეა, რომელიც გაზეთ „ბერლინური ყოველთვიურის“ (გერმ. Berlinische Monatsschrift) დეკემბრის ნომერში ბერ იოჰან ფრიდრიხ ცოლნერიის კითხვის „რა არის განმანათლებლობა“ საპასუხოდ გამოქვეყნდა. კანტმა სტატიაში შემოიღო განმანათლებლობის კლასიკური განმარტება, რომელიც დღესაც აქტუალურია:
.
რესურსები ინტერნეტში
პასუხი კითხვაზე: რა არის განმანათლებლობა?
განმანათლებლობა
იმანუელ კანტი
ესპანურა

ესპანურა — ხოჭოების გვარი სამწიფარასებრთა ოჯახისა. აერთიანებს დაახლოებით 380 სახეობას. გვარის ზოგიერთი წარმომადგენელი თესლოვანი მცენარეების მავნებელია. პატარა და საშუალო მწერები ზომაში 4-იდან 18 მმ-მდე აღწევს. გავრცელებულია მთელს მსოფლიოში.
რესურსები ინტერნეტში
სამწიფარასებრნი
სამწიფარასებრნი
ირაკლი ჩოლოყაშვილი

ირაკლი ჩოლოყაშვილი (დ. 4 დეკემბერი, 1972) — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი, დირიჟორი, ანსამბლ „ლაშარის“ წევრი.
შემოქმედება
2005 წლიდან მარჯანიშვილის თეატრის მსახიობია. შესრულებული აქვს როლები: ბობი (ჩარლზ დიკენსის „საშობაო სიმღერა“, რეჟ. ლევან წულაძე), ქმარი (არტურ შნიცლერი „ფერხული“ რეჟ. ლევან წულაძე), ანგელოზი (ვენედიქტ ეროფეევი „დაუსრულებელი სიზმარი“ რეჟ. ლევან წულაძე), ადიუტანტი (პოლიკარპე კაკაბაძის „ყვარყვარე თუთაბერი“, რეჟ. ლევან წულაძე), მარიო (თომას მანის „მარიო და ჯადოქარი“, დათიკო (ბესიკ ბარათაშვილი „აკუსტიკა“, რეჟ. ლევან წულაძე), ენი (ბერტოლდ ბრეხტი „სამგროშიანი ოპერა“, რეჟ. გიზო ჟორდანია), პესკარიოვი (ნიკოლოზ გოგოლის „ცხვირი“, რეჟ. ლევან წულაძე), ლორენცო (უილიამ შექსპირის „ვენეციელი ვაჭარი“, რეჟ. ლევან წულაძე), კოტე (ავქსენტი ცაგარელის „ხანუმა“, რეჟ. ლევან წულაძე) ქერუბინო (პიერ ბომარშეს „ფიგაროს ქორწინება“, რეჟ. ლევან წულაძე), მღვდელი (არტურ შნიცლერის „კაზანოვას დაბრუნება“, რეჟ. ლევან წულაძე), ახალგაზრდა სირიელი (ოსკარ უაილდის „სალომეა“, რეჟ. დავით დოიაშვილი), ექიმი ჯიმ ბეილისი (ართურ მილერის „ყველა ჩემი შვილი“, რეჟ. ლეო ანთაძე), ჟურნალისტი (ფრიდრიხ დიურენმატის „ღამის სტუმარი“, რეჟ. რამაზ სიხარულიძე), სწავლული კატა (ალექსანდრე პუშკინის „ონეგინი“ რეჟ. ირინა გაჩეჩილაძე), პატო დული (მარტინ მაკდონაჰის „სილამაზის დედოფალი“, რეჟ. გურამ ვაშაკიძე), სიმონიკო ჩოლოყაშვილი (ქაქუცას ძმა) (გურამ ქართველიშვილის „ქაქუცა ჩოლოყაშვილი“, რეჟ. ლევან წულაძე).
ფილმოგრაფია
2004 — მტვრის გემო — ლადო
2006 — უკანასკნელი მაძიებელი
2006 — რევერსი (უბრალოდ თამაში) — ჩოლო
2010 — გალობის რაინდები
2010 — დეტექტივები
2012 — ხატი
რესურსები ინტერნეტში
ეროვნული ფილმოგრაფია — ირაკლი ჩოლოყაშვილი
ზაქარია ფალიაშვილის საიუბილეო კონცერტს ირაკლი ჩოლოყაშვილი უდირიჟორებს
სქოლიო
ქართველი მსახიობები
დაბადებული 4 დეკემბერი
დაბადებული 1972
ორხევის ნასახლარი

ორხევის ნასახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ორხევის ბოლოს, სამხრეთით, მდინარე ივრის მარცხნივ, მაღალი ტერასის ჩრდილოეთ ფერდობზე. თარიღდება ძვ. წ. III ათასწლეულის II ნახევრით. ნასახლარი 1986-1988 წლებში გათხარა ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის არქეოლოგის კვლევითი ცენტრის ივრის ხეობის კომპლექსურმა ექსპედიციამ. (ხელმძღვანელი გ. მირცხულავა).
დაზვერვითი თხრილებით დადგენილია, რომ ნასახლარს ერთ ჰექტარზე მეტი ფართობი ეკავა, გათხრილია დაახლოებით 600 კვადრატული მეტრი. ნასახლარი ძლიერ არის დაზიანებული მეწყერითა და მის ზემოთ არსებული გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის ქვის შენობების ჩამონაშალით. გამოვლენილი და შესწავლილია ერთმანეთისგან 5 მეტრით დაშორებული ორი შენობის ნაშთი. პირველი შენობა ოთხი მეტრით მაღლაა მეორეზე. პირველი შენობის ზემოთ სადაზვერვო თხრილებით დადასტურდა შენობათა თიხის იატაკის ფრაგმენტები. სოფელი ტერასებად ყოფილა განლაგებული. შენობები ოთხკუთხაა, კუთხეებმომრგვალებულია, სარ-ლასტის კარკასზე ნაგები და თიხით ორმხრივ შელესილი, რასაც მოწმობს დიდი რაოდენობის ბათქაშის ნატეხები. შენობათა ფართობია 12-15 კვადრატული მეტრი. ორივე შენობაში აღმოჩნდა სამქიმიანი თიხის სტაციონალური კერა. მეორე შენობაში, კერიდან 0,8 მეტრის დაშორებით არის დედაბოძის ორმო, რომელშიც შემორჩენილია ბოძის გასამაგრებელი ქვები. შენობას ბანური გადახურვა უნდა ჰქონოდა. კედლის გადარჩენილი საძირკველი სქლად არის შელესილი. კედლების გასწვრივ ბაქანია. იგი მთლიანად შემოუყვება გადარჩენილ კედლებს. მასსზე თიხის ჭურჭელი ელაგა. ბაქნის წინა მხარე კარგად არის შელესილი და სპირალური ორნამენტებითა და სვასტიკებითაა შემკული. შესაძლებელია ეს საკურთხევლისმაგვარი ნაგებობა იყოს. თიხალესილი იატაკის სისქეა 1,5 სანტიმეტრი. გათხრილ ფართობზე ნასახლარი ერთფენიანია და დიდი ხანძრით ჩანს განადგურებული. მოპოვებული მასალა ძირითადად კერამიკულია. არის როგორც შავპრიალა, ვარდისფერსარჩულიანი, ისე მოყავისფროლაქებიანი და ღია ფერის ჭურჭლის ნატეხები. შემკულობა სადაა, არის ნაკაწრი და პატარა შვერილები. იგრძნობა ფორმათა მრავალსახეობა.
მასალა ინახება არქეოლოგიის კვლევითი ცენტრის ივრის ხეობის კომპლექსური ექსპედიციის ბაზაში, დაბა სიონში.
ლიტერატურა
130-იანები

130-იანები
პოლიტიკა
ეკონომიკა
კულტურა
პატარა შირაქის ველის მეორე ნამოსახლარები

პატარა შირაქის ველის მეორე ნამოსახლარები
ოზაანის მეორე ნამოსახლარები — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს ველის სამხრეთ-აღმოსავლეთ და სამხრეთ მონაკვეთში, სერზე. თარიღდება ძვ. წ. II ათასწლეულის ბოლო - I ათასწლეულის დასაწყისით. აღმოჩნდა 2009 წელს ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიერ ჩატარებული არქეოლოგიური დაზვერვების დროს (ხელმძღვანელი კოტე ფიცხელაური). პირველი ნამოსახლარი აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილში (სიგრძე 200მ, სიგანე - 20მ) ჩაკვეთილია, ჩრდილოეთ მხრიდან შემოსდევს მიწაყრილიანი ტერასა (სიგანე 20-25 მ). ნამოსახლარს, ჩრდილოეთითა და ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ზღუდის გარე დასახლებაც ჰქონია. მეორე ნამოსახლარი სერის თავმოვაკებულ ბორცვზეა განლაგებული, დამხრობილია აღმოსავლეთ-დასავლეთი მიმართულებით (სიგრძე 170 მ, სიგანე - 60 მ) და ამ ადგილზე თხრილითაა გადაკვეთილი. ჩრდილოეთ მხრიდან გარშემოუყვება სათავდაცვო ზღუდე (სიმაღლე ზოგან 3-4 მეტრია).
ლიტერატურა
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
Jalón de Cameros

Jalón de Cameros is a village in the province and autonomous community of La Rioja, Spain. The municipality covers an area of and as of 2011 had a population of 24 people.
References
Populated places in La Rioja (Spain)
ალი-ბაირამლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ალი-ბაირამლი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ალი-ბაირამლი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ალი-ბაირამლი — სოფელი აზერბაიჯანში, კახის რაიონი
ალი-ბაირამლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარის რაიონი
ალი-ბაირამლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ყაზახის რაიონი
სევაჯკარე I

სევაჯკარე I — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტისა და დერელ ბეიკერის მიხედვით სევაჯკარე იყო მეცამეტე დინასტიის მეთერთმეტე ფარაონი, რომელმაც იმეფა მცირე ხნით ძვ.წ. 1781 ან ძვ.წ. 1737 წელს. თუმცა თომას შნეიდერის, ფონ ბეკერათისა და დეტლეფ ფრანკეს აზრით ნებნუნი მეცამეტე დინასტიის არა მეთერთმეტე, არამედ რიგით მეათე ფარაონი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
XIII დინასტია
ეგვიპტის მეცამეტე დინასტია
მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
ეგვიპტის ფარაონები
ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
აბუ ლ-ფათჰ-ხანი

აბუ ლ-ფათჰ-ხანი
აბოლ ფაზ ხანი (დ. 1755 — გ. 1787) — სპარსეთის შაჰი ზენდების დინასტიიდან. აბოლ ფაზ ხანი სამეფო ტახტზე მუჰამედ ალი ხანის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო 1779 წელს და დასრულდა 1779 წელს, მის შემდეგ სპარსეთის სამეფო ტახტზე სადიქ ხანი ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
ზენდების (ენციკლოპედია ირანიკა)
ირანის ისტორია: ზენდების დინასტია
სპარსეთის მონარქები
ზენდების დინასტიის შაჰები
Sacaba Municipality

Sacaba Municipality is the first municipal section of the Chapare Province in the Cochabamba Department, Bolivia. Its seat is Sacaba.
Subdivision
Sacaba Municipality is divided into six cantons.
See also
Pukara Mayu
Q'inqu Mayu
Rocha River
Warawara Lake
References
Municipalities of the Cochabamba Department
Potosí, Nariño

Potosí, Nariño
Potosí is a town and municipality in the Nariño Department, Colombia.
References
Municipalities of Nariño Department
Bəydövül

Bəydövül (also, Bəydəvil, Beydavil and Beydeyul’) is a village and municipality in the Goychay Rayon of Azerbaijan. It has a population of 1,308.
References
Populated places in Goychay District