PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ანგელოზების ქალაქი (ფილმი)

ანგელოზების ქალაქი (ფილმი)
ანგელოზების ქალაქი — რომანტიკული დრამა, რომელიც რეჟისორ ბრედ ზილბერლინგის მიერ არის გადაღებული. იგი გამოვიდა 1998 წელს. ფილმში მთავარ როლებში მონაწილეობენ ნიკოლას კეიჯი და მეგ რაიანი. მოქმედება მიმდინარეობს ლოს-ანჯელესში (’’ანგელოზების ქალაქი’’ ასევე მისი მეორე სახელწოდებაა). საგულისხმოა, რომ სურათი გადაღებული იქნა ვიმ ვენდერსის 1987 წლის ფილმის „ცა ბერლინის თავზე“ მიხედვით, რომლის მოქმედებაც ბერლინში ვითარდება.
რესურსები ინტერნეტში
1998 წლის ფილმები
ამერიკული ფილმები
რომანტიკული ფილმები
Warner Bros.-ის ფილმები
მესიე 81

მესიე 81 (ასევე ცნობილია, როგორც NGC 3031 და ბოდის გალაქტიკა) — სპირალური გალაქტიკა, რომელიც 12 მილიონი სინათლის წლის მანძილზე, დიდი დათვის თანავარსკვლავედის მიმართულებიდ მდებარეობს. რადგანაც ის საკმაოდ ახლოს მდებარეობს დედამიწასთან, მისი დიდი ზომა და აქტიური გალაქტიკური ბირთვი (რომელშიც 70 მილიონი მზის მასის ზემასიური შავი ხვრელი მდებარეობს) საკმაოდ კარგად ჩანს, ასტრონომები მას განსაკუთრებით სწავლობენ. გალქტიკის ზომა და შედარებით მაღალი სიკაშკაშე მას ასტრომოყვარულთათვის ერთ-ერთ საყვარელ ობიექტად აქცევს.
აღმოჩენა
„მესიე 81“ პირველად იოჰან ელერტ ბოდმა აღმოაჩინა 1774 წელს. აქედან გამომდინარე, მეცნიერები გალქტიკას ზოგჯერ „ბოდის გალაქტიკას“ უწოდებენ. 1779 წელს, პიერ მეჩეინმა და ჩარლზ მესიემ ბოდის ობიექტი კვლავ შეამჩნიეს, რომელმაც შემდეგ „მესიეს კატალოგში“ საპატიო ადგილი დაიკავა.
მტვრის გამოსხივება
ინფრაწითელ დიაპაზონის უმეტესი გამოსხივება ვარსკვლავთშორისი მტვრისგან წარმოიქმნება. ეს ვარსკვალვთშორისი მტვერი პირველად გალაქტიკის სპირალურ მკლავებში აღმოაჩინეს და შემდეგ კვლევებმა აჩვენა, რომ ის ვარსკვლავთწარმომქმნელი პროცესების რეგიონებთანაა კავშირში. საყოველთაო ახსნა ისაა, რომ ცხელი, მოკლე სიცოცხლიანი ცისფერი ვარსკვალვები, რომლებიც ამ ვარსკვლავთწარმომქმნელი პროცესების რეგიონში მდებარეობენ, ძალიან ეფექტურად ათბობენ მტვერს და აქედან გამომდინარე, ამ რეგიონებიან მტვრის ინფრაწითელი გამოსხივება იზრდება.
ზეახალი (სუპერნოვა)
მესიე 81-ში მხოლოდ ერთი ზეახალი დაფიქსირდა. ზეახალი, სახელად SN 1993J, ფ. გარსიამ 1993 წლის 28 მარტს აღმოაჩინა. იმ დროს, ის იყო მეორე ყველაზე კაშკაშა ზეახალი, რომელიც XX საუკუნეში დაიმზირებოდა. სუპერნოვას (იგივე ზეახალი) სპექტრული მახასიათებლები დროთა განმავლობაში შეიცვალა. პირველად, ის უფრო წააგავდა II ტიპის ზეახალს (სუპერნოვა, რომელიც გიგანტური ვარსკვლავის აფეთქებით წარმოიქმნება) წყალბადის ძლიერი სპექტრული ხაზებით. მაგრამ მოგვიანებით, წყალბადის სპექტრული ხაზები გაქრნენ და ჰელიუმის სპექტრული ხაზები გამოჩნდნენ, რამაც ზეახალი უფრო Ib ტიპისას დაამსგავსა. უფრო მეტიც, SN 1993J-ს სიკაშკაშის ვარიაციები დროთა განმავლობაში არ წააგავდა იმ ვარიაციებს, რომლებიც სხვა II ტიპის სუპერნოვებში დაიმზირებოდა, მაგრამ ის Ib ზეახლების ვარიაცებს ჰგავდა. აქედან გამომდინარე, ეს ზეახალი IIb ტიპის ზეახლად იქნა კლასიფიცირებული - სახეობა II და Ib ტიპებს შორის.
ჯგუფი M81
მესიე 81 უდიდესი გალაქტიკაა ჯგუფ M81-ში. ამ ჯგუფში 34 გალაქტიკა შედის, რომელიც დიდი დათვის თანავარსკვლავედის მიმართულებითაა მოთავსებული. დაახლოებით 11,7 მსწ (მეგა სინათლის წელიწადი)-ზე მესიე 81 ამ ჯგუფს და ადგილობრივ ჯგუფს (რომელიც ჩვენს გალაქტიკას შეიცავს) ახლო მეზობლებად აქცევს ქალწულის სუპერ-გროვაში.
M81-ის გრავიტაციულმა ურთიერთქმედებებმა M82-თან და NGC 3077-თან წყალბადის გაზი გამოაძევა ამ სამივე გალქტიკიდან, რომელმაც წარმოქმნა გაზური ბადისებრი სტრუქტურები ჯგუფში. უფრო მეტიც, ეს ურთიერთქმედებები ხელს უწყობენ ვარსკვლავთშორისი გაზის დაცემას M82-ისა და NGC 3077-ის ცენტრებში, რასაც მძვინვარე ვარსკვლავთწარმომქმნელი პროცესები მოჰყვება.
რესურსები ინტერნეტში
StarDate: M81 Fact Sheet
M81, SEDS Messier pages
SST: Messier 81
APOD: Bright Galaxy M81 (6/20/02)
NightSkyInfo.com - M81, Bode's Galaxy
ESA/Hubble images of M81
Galaxy Messier 81 (Bode's Galaxy)
Spitzer Image Gallery
Helkit Observatory
Deep image of the M81 Area
გალაქტიკები
სპირალური გალაქტიკები
დიდი დათვის თანავარსკვლავედი
მოწამე მარინი

მოწამე მარინი — კილიკიელი წმინდანი ბერი. დაიბადა კილიკიაში (მცირე აზია), ქალაქ ანაზავრში. იმპერატორ დიოკლიტიანეს (284–305) ზეობის ჟამს მარინი ტარსოსში სასტიკად აწამეს ქრისტეს აღსარებისათვის, შემდეგ კი თავი მოჰკვეთეს.
ლიტერატურა
წმიდათა ცხოვრებანი (ივლისი–დეკემბერი), წიგნი მეორე, თბილისი, 2008 წელი.
III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ვისენტე რამონ როკა

ვისენტე რამონ როკა როდრიგესი (დ. 30 დეკემბერი, 1792, გუაიაკილი, ეკვადორი — გ. 23 თებერვალი, 1858, გუაიაკილი, ეკვადორი) — ეკვადორელი სახელმწიფო მოღვაწე. ეკვადორის პრეზიდენტი 1845-1849 წლებში.
ბიოგრაფია
დაიბადა გუაიაკილში. მისი მშობლები იყვნენ კომანდანტე ბერნარდო როკა და იგნასია როდრიგესი. მიიღო საოჯახო განათლება.
1836 წელს გახდა გუაიასის პროვინციის გუბერნატორი. ეკვადორში ხუან ხოსე ფლორესის მიერ შეცვლილი კონსტიტუციის შემდეგ გახდა მარტის რევოლუციის ერთ-ერთი ლიდერი, რომლის შედეგადაც პრეზიდენტი ფლორესი დაამხეს. შეიქმნა დროებითი მთავრობა, რომელშიც, როგორც კიტოს გუაიაკილის და კიტოს წარმომადგენლები, შევიდნენ ხოსე ხოაკინ დე ოლმედო, ვისენტე რამონ როკა და დიეგო ნობოა. მოგვიანებით ასამბლეამ როკა პრეზიდენტად აირჩია და მოვალეობის შესრულებას შეუდგა 1845 წლის 8 დეკემბერს. 1849 წელს გადადგა თანამდებობიდან და 1851 წელს პერუში გაემგზავრა.
რესურსები ინტერნეტში
Roca, Vicente Ramón.
ეკვადორის პრეზიდენტები
დაბადებული 30 დეკემბერი
დაბადებული 1792
გარდაცვლილი 23 თებერვალი
გარდაცვლილი 1858
185

185
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ცაო ჯენი — ხანის დინასტიის გენერალი (გ. 231)
ორიგენე — ასკეტი, სწავლული და ადრეული ქრისტიანობის პერიოდის თეოლოგი (გ. 253/254)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
კარლო რიგოტი

კარლო რიგოტი — იტალიელი ფეხბურთელი. თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე.
რესურსები ინტერნეტში
ფეხბურთელის პროფილი magliarossonera.it-ზე
იტალიელი ფეხბურთელები
დაბადებული 1906
მილანის ფეხბურთელები
ნოვარას ფეხბურთელები
იტალიელი ფეხბურთის მწვრთნელები
პალერმოს მწვრთნელები
კალიარის მწვრთნელები
ატალანტას მწვრთნელები
Çayırçimen, Posof

Çayırçimen, Posof
Çayırçimen is a village in the Posof District, Ardahan Province, Turkey. Its population is 44 (2021).
References
Villages in Posof District
Abáigar

Abáigar is a town and municipality located in the province and autonomous community of Navarre, northern Spain.
The municipality is part of the area (comarca) of Tierra Estella. It covers an area of 4.9 km². The municipality is located at a distance about 280 km northeast of Madrid, 47 km southwest of Pamplona.
The name comes from the Basque language (h)abe igar with the meaning of "dry tree".
Population
References
External links
ABAIGAR in the Bernardo Estornés Lasa – Auñamendi Encyclopedia, Euskomedia Fundazioa
Municipalities in Navarre
Raphitoma pygmaea

Raphitoma pygmaea — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
სომერსი (უისკონსინი)

სომერსი (უისკონსინი)
სომერსი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში, შედის კენოშის ოლქის შემადგენლობაში.
2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 9 569 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 114,6 კაცი/კმ².
ფართობი 79,1 კმ².
იხილეთ აგრეთვე
აშშ-ის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
კენოშის ოლქის ქალაქები
აგუა-ფრია

აგუა-ფრია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 726 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 643.18 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24.45 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი ,
მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
აიკის ალუმინის ქარხნის ავარია

აიკის ალუმინის ქარხნის ავარია — ეკოლოგიური კატასტროფა, რომელიც მოხდა 2010 წლის 4 ოქტომბერს უნგრეთში, ქალაქ აიკის ალუმინის ქარხანაში, ბუდაპეშტიდან 160 კილომეტრში. აფეთქებამ დაანგრია კაშხალი და დაიღვარა ატომური ნარჩენი, წითელი ტალახი, რომლის საერთო რაოდენობა იყო 1,1 მლნ მ³. აფეთქების შედეგად დაიტბორა უნგრეთის სამი მედიეს ტერიტორია (ვესპრემი, ვაში და დიორ-მოშონ-შოპრონი). უბედურების ზონაში უნგრეთის მთავრობბამ საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა. 5 ნოემბრის მონაცემებით დაღუპული იყო 10 ადამიანი. დაზარალებულთა საერთო რიცხვმა 140-ს გადააჭარბა.
რესურსები ინტერნეტში
Photos of the aftermath taken December 27, 2010
Ajka alumina plant accident. Photos with the damage (Russian)
"Redsludge" tragedy – Official Website of the Hungarian Government
Official site of MAL Magyar Alumínium
სქოლიო
ეკოლოგიური კატასტროფები
პატრისიო ეილვინი

პატრისიო ეილვინი (დ. 25 იანვარი, 1918, ვინია-დელ-მარი, ჩილე — გ. 19 აპრილი, 2016, სანტიაგო, ჩილე) — ჩილელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ჩილეს პრეზიდენტი 1990–1994 წლებში.
1950–1970 წლებში არაერთხელ აირჩიეს ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიის თავმჯდომარედ. 1965 წლიდან იყო სენატორი, 1971–1973 წლებში კი სენატის თავმჯდომარე. იგი პირველი დემოკრატიულად არჩეული პრეზიდენტია ჩილეში აუგუსტო პინოჩეტის დიქტატურის შემდეგ.
გარდაიცვალა 2016 წლის 19 აპრილს.
იხილეთ აგრეთვე
ჩილეს პრეზიდენტი
რესურსები ინტერნეტში
პრეზიდენტის ოფიციალური ბიოგრაფია
პ. ეილვინის ბიოგრაფია cidob.org-ზე
სქოლიო
ჩილეს პრეზიდენტები
დაბადებული 25 იანვარი
დაბადებული 1918
გარდაცვლილი 19 აპრილი
გარდაცვლილი 2016
ბელიაევო (მოსკოვის მეტრო)

ბელიაევო (მოსკოვის მეტრო)
ბელიაევო — მოსკოვის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს კალუჟსკო-რიჟსკაიას ხაზზე და შედგება 1 კუნძულოვანი ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1974 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
მოსკოვის მეტროპოლიტენის საიტი
მოსკოვის მეტროსადგურები
რკინის რიგი

რკინის რიგი — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს კრწანისის რაიონში (კალა); ბამბის რიგიდან ვახტანგ გორგასლის მოედნამდე. XIX საუკუნემდე რკინის რიგის უმეტესი ნაწილი ეჭირა ყასაბხანას (ხორცის რიგს). 10-იან წლებში კავკასიის მთავარმმართველის ალექსანდრე პეტრეს ძე ტორმასოვის ბრძანებით სასაკლაოები გადაიტანეს გარეთუბანში. შემდგომ წლებში აქ განლაგდა რკინის ნაწარმის ოსტატ-ხელოსანთა სავაჭრო-სახელოსნოები. დატანილია თბილისის 1876 წლის გეგმაზე. 1981 წელს ჩატარდა რკინის რიგის განაშენიანება-რეგენერაციის სამუშაოები.
ლიტერატურა
კრწანისის რაიონის ქუჩები
პუნოს რეგიონი

პუნოს რეგიონი
პუნო — რეგიონი პერუში. ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. აღმოსავლეთით მას ესაზღვრება ბოლივია, ჩრდილოეთით – მადრე-დე-დიოსის რეგიონი, დასავლეთით – კუსკოს და არეკიპას რეგიონები, სამხრეთ-დასავლეთით – მოკეგას რეგიონი და სამხრეთით ტაკნას რეგიონი. დედაქალაქი – პუნო, რომელიც გეოგრაფიულად მდებარეობს ალტიპლანოს მთიანეთში, ტიტიკაკას ტბის სიახლოვეს.
გეოგრაფია
პუნოს რეგიონი განლაგებულია კოლაოს პლატოზე. ტიტიკაკას, მსოფლიოში ზღვის დონიდან ყველაზე მაღლა მდებარე სანაოსნო ტბის დასავლეთი ნაწილი, სწორედ პუნოს რეგიონს ეკუთვნის. რეგიონის ტერიტორიის 70 %-ს ანდების მთები იკავებს, ხოლო დანარჩენს, ამაზონის ტყეები.
კლიმატი ცივი და მშრალია, ოთხთვიანი წვიმების სეზონით. მეორე მხრივ, ტყეებში კლიმატი საკმაოდ თბილია. რეგიონის წყლის რესურსებს შეადგენს ტიტიკაკას ტბა, 50 ლაგუნა და 300-მდე მდინარე. არის აგრეთვე მნიშვნელოვანი პოტენციალის მქონე მიწისქვეშა წყლები.
ტურიზმი
პუნოს რეგიონში ტურიზმი საკმაოდ მძლავრადაა განვითარებული. არსებობს უამრავი ტურ-ოპერატორი და სასტუმრო, დაწყებული დაბალი და დამთავრებული უმაღლესი კლასით.
ადმინისტრაციული დაყოფა
რეგიონი დაყოფილია 13 პროვინციად, რომლებიც თავის მხრივ შედგება 107 რაიონისაგან. ეს პროვინციები თავიანთ დედაქალაქებითურთ შემდეგია:
ასანგარო (ასანგარო)
კარაბაია (მაკუსანი)
ჩუკუიტო (ხული)
ელ-კოლიაო (ილავე)
უანკანე (უანკანე)
ლამპა (ლამპა)
მელგარი (აიავირი)
მოო (მოო)
პუნო (პუნო)
სან-ანტონიო-დე-პუტინა (პუტინა)
სანდია (სანდია)
სან-რომანი (ხულიაკა)
ჯუნგუიო (ჯუნგუიო)
ისტორია
ადრეულ ხანაში, კოლაოს პლატო დასახლებული იყო აიმარას ხალხებით, კეჩუას ხალხი აქ მოგვიანებით დასახლდა. აიმარას კულტურა, რომელიც ასევე ცნობილია, როგორც პუტინა, პრე-ესპანური რეგიონის ყველაზე მეტად გავლენიანი კულტურა იყო.
მეფის-ნაცვალობის პერიოდში, პუნოზე გადიოდა ერთადერთი გზა ბოლივიაში მოსახვედრად. 1870 წელს, გაიხსნა პუნო-არეკიპას რკინიგზა, რამაც საშუალება მისცა ტიტიკაკას ტბაზე ნაოსნობის დაწყებას. 2007 წელს, რეგიონში ჩამოვარდა მეტეორი, რომელმაც დააზიანა დარიშხანის საბადო, რამაც ადგილობრივების მოწამვლა გამოიწვია.
მიმდინარე მოვლენები
2008 წლის მარტში, რეგიონის პრეზიდენტმა ერნან ფუენტესმა განაცხადა, რომ ის ეძებს გზას პერუს შემადგენლობიდან გამოსასვლელად და დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ჩამოსაყალიბებლად. პერუს პრემიერ-მინისტრმა, ხორხე დელ კასტილიომ ეს ფაქტი შეაფასა, როგორც „გარედან წაქეზებული“. ამასთან, მთავრობამ ოფიციალურ განცხადებაში ფუენტესი დაადანაშაულა, რომ ის შეკრულია ვენესუელის პრეზიდენტ უგო ჩავესთან და ბოლივიის პრეზიდენტ ევო მორალესთან.
პერუს რეგიონები
პუნოს რეგიონი
Durlești

Durlești is a town in Chișinău municipality, Moldova. Durlești locality, located in the North-West part of Chisinau, is the largest of the suburbs of the capital. According to the results of the 2014 census, the city proper had a population of 17,210.
Notable people
Vladimir Bodescu
Petru Buburuz
International relations
Twin towns – Sister cities
Durlești is twinned with:
Blaj, Romania
References
Cities and towns in Chișinău Municipality
Cities and towns in Moldova
კანა-ვერდი

კანა-ვერდი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 700 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-ბელუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 589 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26.27 კმ²-ზე. ფართობი 212.721 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მინას-ჟერაისი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ეტრუსკული ენა

ეტრუსკული ენა — იტალიის უძველესი მკვიდრების, ეტრუსკების, აწ უკვე მკვდარი ენა. ეტრუსკოლოგია არ იყო აქტუალური რამდენიმე ათეული წლის წინათ, თუმცა პირგის ბილინგვისა და ახალი ეპიგრაფიკული არტეფაქტების აღმოჩენამ ხელი შეუწყო ეტრუსკოლოგიის გამოცოცხლებასა და განვითარებას.
ეტრუსკული ენის მიმართებების თეორიები სხვადასხვა ენებთან
ეტრუსკული ენის კავშირები ჯერჯერობით გაურკვეველია სხვა ენებთან მიმართებაში, თუმცა ზოგიერთი მეცნიერი (მაგ.: რისმაგ გორდეზიანი) პოულობს ლექსიკურ და გრამატიკულ თანხვედრებს ქართველურ ენებთან. პირველი, ვინც ეს მოსაზრება წამოაყენა იყო ვ. თომსენი.
რესურსები ინტერნეტში
Etruscan News Online
The Etruscan Texts Project
Etruscan and Early Italic Fonts
Etruscan News back issues
Etruscology at Its Best
Viteliu: The Languages of Ancient Italy
სქოლიო
მკვდარი ენები
ეტრუსკული ენა
პრეინდოევროპელები
ნუგეშის ქალები

ნუგეშის ქალები (ასევე ქალები ნუგეშისთვის ან სანუგეშო ქალები) — ევფემიზმი, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ აღნიშნავს იმ ქალებს, რომლებიც იაპონიის საიმპერატორო არმიის სექსუალური ექსპლუატაციის მსხვერპლი გახდნენ. . ტერმინი „ნუგეშის ქალები“ არის იაპონური იანფუ-ს თარგმანი (რომელიც, თავისთავად, არის ევფემიზმ 慰安婦-ის ნაწილია), რაც „სიძვის დიაცს“ ნიშნავს.. ბორდელების ნაცვლად გამოიყენებოდა ტერმინი „ნუგეშის სადგური“..
ნუგეშის ქალების ზუსტი რაოდენობა საკამათოა და მერყეობს ოცი ათასიდან (იაპონელი ისტორიკოსი იკუხიკო ხატა) 360 —410 ათასამდე (ჩინელი მეცნიერები). ზუსტი რაოდენობა დღემდე კვლევისა და კამათის საგანია. ქალების უმრავლესობა იყო ჩამოყვანილი იაპონიის მიერ ოკუპირებული ქვეყნებიდან, მათ შორის კორეიდან, ჩინეთიდან და ფილიპინებიდან.
სქოლიო
იაპონიის იმპერია
იაპონიის ყოფილი კოლონიები
ლურსმული დამწერლობა

ლურსმული დამწერლობა, სოლისებრი დამწერლობა — დამწერლობის ძველი სახეობა, რომელიც გავრცელებული იყო წინა აზიასა და ახლო აღმოსავლეთის ზოგიერთ რეგიონში. იგი შექმნეს შუმერებმა ძვ. წ. III ათასწლეულში. III ათასწლეულის შუა ხანებში შუმერებმა ლურსმული დამწერლობა გამოიყენეს სიტყვიერ–მარცვლოვანი დამწერლობისთვის, რომელშიც სიტყვის ფუძე აღინიშნებოდა იდეოგრაფიულად, ხოლო გრამატიკული ელემენტები და დამხმარე სიტყვები — შესაბამისი მარცვლებით. შუმერებმა თავდაპირველად ლურსმული დამწერლობა შედგებოდა პიქტოგრამებისგან, მაგრამ რადგან საწერად გამოიყენებოდა რბილი თიხის ფილა და ლერწმის ღერი, ამ ინსტრუმენტებით პიქტოგრამების ხატვა არ იყო მარტივი და სიმბოლოები ლურსმის ფორმის შტრიხებად გარდაიქმნენ. ამიტომაც ეწოდება დამწერლობას ლურსმული. დამწერლობობის მიმართულება თავდაპირველად იყო ვერტიკალური და მარჯვნიდან მარცხნივ, ხოლო შემდგომ ჰორიზონტალური და მარცხნიდან მარჯვნივ.
შუმერული დამწერლობა III ათასწლეულის შუა ხანებში გადაიღეს აქადურში, ელამურში, ხურიტულში, ლუვიურში, ხეთურში და ურარტულში. ამრიგად ლურსმული დამწერლობა პირველი საერთაშორისო დამწერლობა გახდა.
ისტორია
უძველესი წერილობითი დოკუმენტები ნაპოვნია ურუქში და მიეკუთვნება ძვ. წ. XXXIV საუკუნეს. დამწერლობა გამოიყენებოდა აღრიცხვისთვის, თიხის ფირფიტაზე აღინიშნებოდა საქონლის ტიპი და რაოდენობა. მოგვიანებით პიქტოგრამის გრაფიკა 90 გრადუსით შეტრიალდა და გამარტივდა, დაახლოებით ძვ. წ. XXIX საუკუნეში კი პიქტოგრამები გარდაიქმნა იდეოგრამებად, ანუ სიმბოლო უკვე არა მხოლოდ საგანს, არამედ რაიმე ცნებას აღნიშნავდა, მაგალითად ნიშანი „ჩიტისა“ და „კვერცხის“ კომბინაცია აღნიშნავდა ნაყოფიერებას, ხოლო სიმბოლო „ფეხი“ სიარულსაც ნიშნავდა.
ძვ. წ. III ათასწლეულის შუა პერიოდში პიქტოგრამები გარდაიქმნა ლურსმნის ფორმის შტრიხებად, იდეოგრამები კი სილაბური, ანუ მარცვლოვანი დამწერლობით შეიცვალა.
ძვ. წ. XXX საუკუნეში არსებობდა დაახლოებით 1500 სიმბოლო, შემდეგ სიმბოლოთა რაოდენობა 600-მდე შემცირდა და სიმბოლოებმა ფონეტიკური მნიშვნელობა შეიძინა.
თავდაპირველად იწერებოდა მარცხნიდან მარჯვნივ ზემოდან ქვემოთ, მესამე ათასწლეულში კი ვერტიკალური მიმართულება ჰორიზონტალურით შეიცვალა, პიქტოგრამების შტრიხებით შეცვლამ კი საგრძნობლად გაამარტივა წერა.
აქადური ლურსმული
დაახლოებით ძვ. წ. XXV საუკუნეში დაიწყო შუმერული ლურსმული დამწერლობის აქადური ენისთვის მორგება, რადგან დამწერლობა მარცვლოვანი არის და შუმერული ენა ძალიან განსხვავდება სემიტური ენებისგან, მორგებასაც დაეტყო ეს. ამიტომაც, ბაბილონური წარწერების გაშიფრვისას ლინგვისტები მივიდნენ იმ დასკვნამდე, რომ ეს დამწერლობა არა სემიტური, არამედ სხვა, უცნობი ტიპის ენისთვის იყო შექმნილი.
ლიტერატურა
სქოლიო
დამწერლობები
ლუკა სინიორელი

ლუკა სინიორელი, (დ. 1444-1450 წლებს შორის, კორტონა, უმბრია — გ. 16 ოქტომბერი, 1523) — იტალიელი ფერმწერი, პიერო დელა ფრანჩესკას მოწაფე. მხატვრული გამოსახვის ფორმებით სინიორელი იყო მიქელანჯელოს უშუალო წინნამორბედი. მისი ნამუშევრებიდან გამორჩეულია ფრესკები სიქსტეს კაპელაში (1481-1483), ფრესკები მონტეოლივეტო მაჯორეს მონასტერში ტოსკანაში (1497). სინიორელის დაზგური ნიმუშების დიდი ნაწილი დაცულია პერუჯის, ფლორენციისა და მიუნხენის მუზეუმებში.
ლიტერატურა
დაბადებული 1440-იანები
იტალიელი მხატვრები
გარდაცვლილი 16 ოქტომბერი
გარდაცვლილი 1523
თენგიზ ჟვანია

თენგიზ ჟვანია (დ. 1939, თბილისი — გ. 2003) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი.
ბიოგრაფია
1962 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ენერგეტიკის ფაკულტეტი.
შრომით საქმიანობა დაიწყო ელექტროტექნიკის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. 1964 წლიდან მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ელექტროსადგურების, ქსელებისა და სისტემების კათედრაზე. 1966-1970 წლებში ასპირანტი. ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი (1970). 1970 — წლიდან საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ელექტროსადგურების, ქსელებისა და სისტემების კათედრის უფროსი მასწავლებელი, ენერგეტიკის ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე. 1973 წელს მივლინებული იყო კუბაში ლას ვილიასის პროვინციის ცენტრალურ უნივერსიტეტში, სადაც კითხულობდა ლექციებს მაღალი ძაბვის ელექტრულ ქსელებზე. 1975 წლიდან — საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ენერგეტიკის ფაკულტეტის დოცენტი და ელექტროსადგურების, ქსელებისა და სისტემების კათედრის გამგის მოადგილე. 1983 წელს მიენიჭა დოცენტის სამეცნიერო წოდება. იმავე წელს მივლინებული იყო ტანზანიაში დარ-ეს-სალამის ტექნიკურ კოლეჯში. 1984 წლიდან გააგრძელა მუშაობა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. 1989 წლიდან — ელექტროსადგურების, ქსელებისა და სისტემების კათედრის გამგე. არის 40-ზე მეტი სამეცნიერო შრომის ავტორი, პროფესორი (1993).
ბიბლიოგრაფია
მაღალი ძაბვის ტექნიკა ელექტროენერგეტიკაში: სახელმძღვ. უმაღლ. ტექნ. სასწ. ელექტროენგ. სპეც. სტუდ. (თანაავტორი), თბილისი, განათლება, 2002, გვ. 344 ISBN 9992824646
შინაგანი გადამეტძაბვა და მათგან დაცვა : დამხმ. სახელმძღვ. (თანაავტორი), თბილისი, საქ. პოლიტექნ. ინ-ტი, 1987, გვ. 99
ლაბორატორიული სამუშაოები მაღალი ძაბვის ტექნიკაში: დამხმ. სახელმძღვ. (თანაავტორი), თბილისი, საქართველოს პოლიტექნ. ინ-ტი, 1982, გვ. 114
მაღალი ძაბვის ტექნიკა, გადამეტძაბვა და ტალღები სქემებში, ხაზებასა და ტრანსფორმატორებში: დამხმ. სახელმძღვ. (თანაავტორი), თბილისი, საქართველოს პოლიტექნ. ინ-ტი, 1981, გვ. 74
ლიტერატუტა
საქართველოს ენერგეტიკოსები=Georgian Power Engineers: ენციკლოპედია, თბილისი, 2016, გვ. 285-286
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 1939
გარდაცვლილი 2003
ქართველი ინჟინრები
ქართველი პედაგოგები
ქართველი მეცნიერები
მზეთამზის ღვთისმშობლის ნაეკლესიარი

მზეთამზის ღვთისმშობლის ნაეკლესიარი — ნაეკლესიარი, არქეოლოგიური და არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ მზეთამზეში.
მარტივი ტიპის დარბაზული ეკლესია დგას მცირე ბორცვის მოვაკებაზე. ირგვლივ გალავნის ნანგრევების ფრაგენტებია. ნაგებობა თითქმის მთლიანად დანგრეულია და შემორჩენილია მხოლოდ ერთი მეტრის სიმაღლეზე. როგორც ჩანს ადგილობრივ მოსახლეობას მოუგროვებია ჩამოქცეული ქვები და დაულაგებია მშრალი წყობით შემორჩენილ კედლებზე. ამასთან მოუწყვიათ ხის მარტივი გადახურვაც.
ღმოსავლეთით გაირჩევა ნახევარწრიული აფსიდი. საკურთხეველი ორი საფეხურით იყო გამოყოფილი მცირე დარბაზიდან. წყობა შიგნიდანაც ნარჩევი ქვისა უნდა ყოფილიყო. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. ინტერიერში დგას ორსაფეხურიან ბაზისზე დაფუძნებული ტრაპეზის ქვა - ჩასადგმელი ბუნით. წინიდან ჯვრის გამოსახულებით. წინა და გვერდითი წახნაგები მომრგვალებულია.
ნაგებობა X საუკუნეზე გვიანდელი არ უნდა იყოს. საკურთხეველში დევს სანათლავის ტიპის ქვა მართკუთხა ძირით და ცერად წაკვეთილი ზედა, გულამოღებული გვერდებით. აღმოსავლეთ ფასადთან ქვების გროვაში დევს ერთ ქვაში ამოკვეთილი სარკმელი კლიტისებური ღიობით და რელიეფური ჯვრით ზემოდან.
რესურსები ინტერნეტში
ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბორჯომის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
EuroBasket 2013 Group C

EuroBasket 2013 Group C
Group C of the EuroBasket 2013 took place between 4 and 9 September 2013. The group played all of its games at Zlatorog Arena in Celje, Slovenia.
The group composed of Croatia, Czech Republic, Georgia, Poland, Slovenia and Spain. The three best ranked teams advanced to the second round.
Standings
|}
All times are local (UTC+2)
4 September
Georgia vs. Poland
Spain vs. Croatia
Czech Republic vs. Slovenia
5 September
Croatia vs. Georgia
Poland vs. Czech Republic
Slovenia vs. Spain
7 September
Spain vs. Czech Republic
Croatia vs. Poland
Georgia vs. Slovenia
8 September
Poland vs. Spain
Czech Republic vs. Georgia
Slovenia vs. Croatia
9 September
Georgia vs. Spain
Croatia vs. Czech Republic
Slovenia vs. Poland
External links
Standings and fixtures
Group C
2013–14 in Spanish basketball
2013–14 in Slovenian basketball
2013–14 in Croatian basketball
2013 in Polish sport
2013 in Georgian sport
2013 in Czech sport