PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ძველი კვებეკი

ძველი კვებეკი — კანადის ქალაქ კვებეკის ერთ-ერთი კვარტალი. როგორც წესი, „ძველ კვებეკში“ გულისხმობენ ქალაქის იმ ნაწილს, რომელიც კედლების შიგნით მდებარეობს, მიუხედავად იმისა, რომ ძველი სტრუქტურები ქალაქის სხვა ნაწილშიცაა.
1750 წლისთვის, კვებეკი ახალი საფრანგეთის უდიდესი ქალაქი იყო დაახლოებით 8 000 მცხოვრებით. იგი იყო ფრანგული ძალაუფლების ცენტრი ჩრდილოეთ ამერიკაში. ამავე დროს, კვებეკი ორ ქალაქად იყოფოდა. ზემო ქალაქი კედლებით ოყო გამაგრებული და მდებარეობდა მდინარის თავზე, გაბრტყელებულ კლიფზე. აქვე იყო გუბერნატორის სამყოველი და ჯანდაცვის დაწესებულებები. ქვედა ქალაქი ნავსადგურს წარმოადგენდა, მდებარეობდა კლიფსა და მდინარეს შორის.
ძველი ქალაქი ადრეულ XVII საუკუნეს მიეკუთვნება, როდესაც 1620 წელს სამუელ დე შამპლენმა კამპ-დიამანის სტრატეგიული ადგილი აირჩია სენ-ლუის შატოს ასაშენებლად. შედეგად, ძველმა კვებეკმა შეინარჩუნა ძლიერი სამხედრო და ადმინისტრაციული ძალაუფლება. მაშინ, როდესაც ქვედა ქალაქი დასახლებული იყო ვაჭრებითა და ხელოსნებით, ზემო ქალაქში სამხედრო პირები და მღვდლები ცხოვრობდნენ.
სამხედრო იერსახემ ხანგრძილვად შეაფერხა ქალაქის გაფართოება. XIX საუკუნის ბოლოს ბევრს სურდა საფორტიფიკაციო ნაგებობების დანგრევა, რადგან მიიჩნევდნენ, რომ ისინი უსარგებლო იყო და ხელს უშლიდა ქალაქის ურბანულ განვითარებას. მიუხედავად ამისა, გუბერნატორმა დუფერენმა მოახერხა ძველი ქალაქის შენარჩუნება.
მიუხედავად იმისა, რომ 1950-იან წლებში განიცადა გარკვეული დეგრადაცია, 1970-იან წლებში ძველი ქალაქის რენესანსის პერიოდი დაიწყო.
ძველი კვებეკის მდიდარი ისტორია ასახულია ქალაქის ბურჯებში, ფორტიფიკაციებში, და წარსული საუკუნეებსი სხვა მარავალ შენობა-ნაგებობაში. წინა თაობების მემკვიდრეობა და რაიონის სილამაზე მას განსაკუთრებულად უნიკალურად აქცევს.
1985 წელს ძველი კვებეკი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
იხილეთ აგრეთვე
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კანადაში
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში
რესურსები ინტერნეტში
Arrondissement historique du Vieux-Québec
Répertoire du patrimoine culturel du Québec
კვებეკი
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კანადაში
ar:كيبك القديمة
კირნეცენი-ნოი

კირნეცენი-ნოი — სოფელი მოლდოვაში, კეუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 42 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 454 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
კეუშენის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
კეუშენის რაიონის სოფლები
ნიკოლოზ სეხნიაშვილი

ნიკოლოზ სეხნიაშვილი (დ. 9 დეკემბერი, 1993) — ქართველი პროფესიონალი მოკრივე.
სეხნიაშვილის დებიუტი პროფესიონალურ კრივში 2018 წლის 29 აპრილს შედგა. იგი ამჟამად ამერიკაში, ფლორიდის შტატში ცხოვრობს და ცნობილი მწვრთნელის, ხავიელ სენტენოს მეთვალყურეობის ქვეშ ვარჯიშობს. შეერთებულ შტატებში გამგზავრებამდე, სეხნიაშვილი საბერძნეთში ასპარეზობდა.
2019 წელს სეხნიაშვილს მსოფლიო ლიდერმა კომპანიამ Top Rank-მა გაუფორმა ხელშეკრულება. Top Rank-ის ხელმძღვანელმა, ბობ არუმმა Boxing Scene-ს განუცხადა, რომ იგი დარწმუნებულია იმაში, რომ სეხნიაშვილი მისი პირველი მსოფლიო ჩემპიონი გახდება საქართველოდან.
2019 წლის ნოემბერში, Top Rank-ის ბანერის ქვეშ სეხნიაშვილის სადებიუტო ბრძოლა შედგა ამერიკელ ედი გეითსის წინააღმდეგ, ფლორიდაში, ორლანდოში. მან მოწინააღმდეგე ნოკაუტით დაამარცხა.
მისი შემდეგი ბრძოლა ლას-ვეგასში, MGM Grand-ში შედგა სადაც მან ამერიკელი მეტოქე, ისაია ჯონსი დიდი უპირატესობით დაამარცხა.
სეხნიაშვილის მომდევნო ბრძოლა დაგეგმილია 2021 წლის 3 აგვისტოს მედისონ-სკვერ-გარდენი-ის ლეგენდარულ არენაზე.
სქოლიო
ქართველი მოკრივეები
დაბადებული 1993
დაბადებული 9 დეკემბერი
ჰონოლულუ (აეროპორტი)

ჰონოლულუ (აეროპორტი)
ჰონოლულუს საერთაშორისო აეროპორტი — კომერციული და სამხედრო აეროპორტი. მდებარეობს ხუთი მილის ჩრდილო - დასავლეთით ქალაქის ბიზნეს-ცენტრიდან.
ჰონოლულუ არის მთავარი აეროპორტი ჰავაიში და ერთ-ერთი ყველაზე დატვირთული ამერიკის შეერთებულ შტატებში. მგზავრთბრუნვამ ჰონოლულუს აეროპორტში 2007 წელს შეადგინა 21 მილიონზე მეტი ადამიანი და მუდმივად იზრდება.
ტერმინალი შიდა ხაზებზე (კარიბჭე 49-64)
მთავარი ტერმინალი (კარიბჭე 6-34)
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ინფორმაცია რეისებზე
ჰიკამის ბაზა
სქოლიო
ჰავაის აეროპორტები
ბარბადოსის დოლარი

ბარბადოსის დოლარი
ბარბადოსული დოლარი — ფულის ერთეული ბარბადოსში.
ერთი ბარბადოსული დოლარი შედგება 100 ცენტისგან. ISO 4217 კოდი — BBD.
მიმოქცევაში არის ბანკნოტები ნომინალით 2, 5, 10, 20, 50 და 100 დოლარი, მონეტები 1, 5, 10, 25 ცენტი და 1 დოლარი.
ისტორია
1821 წელს ბრიტანეთმა მიიღო ოქროს სტანდარტი და ეს საბჭოში დაამტკიცა 1838 წელს, რის შედეგადაც ბარბადოსმა 1948 წლიდან ოფიციალურად მიიღო ბრიტანული ფუნტი სტერლინგი.
პირველი ეროვნული ვალუტა ბარბადოსმა გამოუშვა 1882 წელს. ეს დოლარები გამოშვებული იქნა და გავრცელებული იქნა ბრიტანულ ფუნტ სტერლინგთან ერთად.
მონეტები
1973 წელს მიმოქცევაში შევიდა მონეტები ნომინალით 1, 5, 10, 25 ცენტი და 1 დოლარი. 1991 წლამდე 1 ცენტი მზადდებოდა ვერცხლისგან. 1992 წლიდან მის დასამზადებლად გამოიყენება სპილენძი. 5 ცენტი დამზადებულია თითბერისგან. მონეტების უმრავლესობა დამზადებულია კანადის სამეფო ზარაფხანის მიერ.
ბანკნოტები
1882 წელს კოლონიურმა ბანკმა გამოუშვა 5 დოლარიანი ბანკნოტი. 1920 წელს იმავე ბანკმა გამოუშვა 20 და 100 დოლარიანი ბანკნოტები.
რესურსები ინტერნეტში
ბარბადოსი დოლარი (ბანკნოტები)
ბრუნვაში არსებული ვალუტები
ვახ აბდალაძე

ვახ აბდალაძე (დ. 6 თებერვალი, 1996, ქუთაისი) — ქართული წარმოშობის ირლანდიელი მორაგბე, რომელიც თამაშობს დუბლინის ლენსტერში ბურჯის პოზიციაზე. აბდალაძე დაიბადა ქალაქ ქუთაისში (საქართველო) და გაიზარდა ირლანდიაში.
5 წლის იყო, როდესაც მისი ოჯახი ქუთაისიდან ირლანდიაში გადავიდა საცხოვრებლად და დასახლდა დუბლინის გარეუბანში, სადაც აბდალაძემ დაიწყო რაგბის თამაში. თავდაპირველად მისი პოზიცია იყო შუამარბი, მოგვიანებით კი გადაინაცვლა შერკინებაში. აბდალაძე გამოძახებული იყო საქართველოს 17-წლ. ნაკრებში და სადაც 8 ნომრის პოზიციაზე ითამაშა.
პირველი პროფესიონალური კონტრაქტი აბდალაძემ გააფორმა 2018 წელს, ლენსტერთან. მას შემდეგ კი დღემდე თადარიგის ბურჯად ითვლება და იშვიათად ეძლევა თამაშში ჩართვის საშუალება
2016 წელს, აბდალაძე გამოიძახეს ირლანდიის 20-წლ. ნაკრებში, 2016 წლის 20-წლ. მსოფლიო თასის მოსამზადებელ პერიოდში. ამ ტურნიში ირლანდიამ თავისი საუკეთესო შედეგი აჩვენა და ფინალში გასვლა მოახერხა, სადაც მასპინძელ ინგლისთან დამარცხდა.
რესურსები ინტერნეტში
ლეინსტერის პროფილი
Pro14-ის პროფილი
ვახ აბდალაძე — European Professional Club Rugby
სქოლიო
დაბადებული 6 თებერვალი
დაბადებული 1996
ქუთაისში დაბადებულები
ირლანდიელი მორაგბეები
ქართველი ემიგრანტები
ვახ
Nino Salia

Nino Salia née Kurtsikashvili (October 15, 1898 – 1992) was a Georgian émigré historian and philologist active in France, and the wife of the historian Kalistrat Salia.
Born in Kakheti, eastern Georgia, she was educated at Tbilisi and St. Petersburg. During World War I, she served as a nurse. After the Soviet takeover of Georgia, she lived in France where she, together with her husband, edited the journal Bedi Kartlisa dedicated to the Kartvelian studies. Salia published several works on the history and culture of Georgia, and coauthored "Georgia" (Historical-Cultural Review) along with K. Salia and V. Beridze. Later in her life, she presented her unique library to the Institute of Manuscripts of Georgia.
References
The Memorial Room of Nino and Kalistrate Salias. Georgian National Center of Manuscripts
Salia, Nino. Georgia: An Introduction. A Review of Georgian and Caucasian Studies, Paris, 1975.
1898 births
1992 deaths
Philologists from Georgia (country)
20th-century historians from Georgia (country)
Women writers from Georgia (country)
20th-century philologists
White Russian emigrants to France
ზემო მაჩხაანის აკაკიანთხევის ნამოსახლარი

ზემო მაჩხაანის აკაკიანთხევის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი. მდებარეობს ზემო მაჩხაანის მინდვრებში, მდინარე ივრის მარცხენა სანაპიროზე, ტერასაზე. აკაკიანთხევად წოდებულ ადგილზე. თარიღდება შუა ბრინჯაოს ხანით.
აღმოაჩინეს 1977 წელს არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის სადაზვერვო სამუშაოების დროს (ექსპედიციის ხელმძღვანელი კ. ფიცხელაური, რაზმის ხელმძღვანელი შ. დედაბრიშვილი). ნამოსახლარზე გაკეთდა რამდენიმე შურფი, ზედაპირზე აიკრიფა თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები, ობსიდიანის ანატკეცები და გამომწვარი თიხის ბორბლის მოდელი. 1978 წელს ნამოსახლარზე გავლებულმა სტრატიგრაფიულმა ჭრილმა გამოავლინა 2,65 მეტრის სიმძლავრის კულტურული ფენა II სამშენებლო ჰორიზონტით. იატაკები თიხატკეპნილია. სხვადასხვა ფენაში ფიქსირებულია ნახევარწრიულად განლაგებული, სარლასტისთვის განკუთვნილი ფოსოებიანი ორმოები, ობსიდიანის ნუკლეუსები, სახოკები, საფხეკები და ა. შ.
მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.
ლიტერატურა
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ფურანი

ფურანი — ხუთატომიანი ჰეტეროციკლური ნაერთი, რომელთა შორის ოთხი ნახშირბადისაა, ხოლო ერთი — ჟანგბადის. არის უფერო, ცეცხლსაშიში, ძლიერ აქროლადი ნივთიერება. იხსნება ისეთ ორგანულ გამხსნელებში, როგორებიცაა ალკოჰოლი, ეთერი და აცეტონი. წყალში მცირედ ხსნადია. ფურანი ტოქსიკურია და შეიძლება ადამიანისთვის კანცეროგენული აღმოჩნდეს. სახელი ფურანი მომდინარეობს ლათინური სიტყვა furfur-ისაგან, რაც ნიშნავს ქატოს. პირველად ფურანი აღწერა კარლ ვილჰელმ შეელემ 1780 წელს. ფურანისგან ხდება მრავალი ორგანული ნაერთის მიღება მაგალითად ტეტრაჰიდროფურანის.
წარმოება
ფურანის ინდუსტრიული მიღების ხერხი მდგომარეობს შემდეგში: კატალიზატორად გამოყენებულია პალადიუმი და ხდება ფურფურალის დეკარბონილაცია. მეორე ხერხით კატალიზატორად იყენებენ სპილენძს (სპილენძის(II) ქლორიდს); რეაქცია მდგომარეობს 1,3-ბუტადიენის ოქსიდაციაში.
სქოლიო
ორგანული ნაერთები
Matte Kudasai

Matte Kudasai — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ King Crimson-ის სინგლი, გამოცემული 1981 წელს. სიმღერა აღებულია ჯგუფის ალბომიდან Discipline (1981). სიმღერის სახელწოდება იაპონურად ნიშნავს „გთხოვ, მოიცადე“.
სიმღერების სია
Matte Kudasai, რემიქსი (ბელიუ, ბრუფორდი, ფრიპი, ლევინი)
Elephant Talk (ბელიუ, ბრუფორდი, ფრიპი, ლევინი)
რესურსები ინტერნეტში
King Crimson-ის სიმღერები
1981 წლის სიმღერები
ბასი (აიოვა)

ბასი (აიოვა)
ბასი — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატის მერიონის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 422 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
აიოვის ქალაქების სია
აიოვის ქალაქები
მანანა ლოლაძე

მანანა ლოლაძე (დ. 8 მარტი, 1955, თბილისი — გ. 9 აპრილი, 1989, იქვე) — 9 აპრილის ტრაგედიის გმირი (34 წლის. შეცდომით გავრცელდა — 33 წელი).
ბიოგრაფია
მანანა ლოლაძე დაიბადა 1955 წლის 8 მარტს ქალაქ თბილისში.
1989 წლის 9 აპრილს ტრაგიკულად დაიღუპა თბილისში, რუსთაველის გამზირზე გამართული საპროტესტო დემონსტრაციის დარბევის დროს. დაკრძალეს 15 აპრილს თბილისში, მუხათგვერდის სასაფლაოზე.
2014 წლის 9 აპრილს, ტრაგიკული მოვლენებიდან 25 წლის თავზე საქართველოს პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმა ოჯახის წევრებს წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენი გადასცა.
2019 წელს თბილისის ერთ-ერთ ქუჩას ეწოდა მისი სახელი (იხ. მანანა ლოლაძის ქუჩა).
ლიტერატურა
გვერდწითელი გ., „9 აპრილი“, თბ., 1990
რესურსები ინტერნეტში
9 აპრილის ტრაგედიას შეწირული 21 გმირი ! - დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის სისხლიანი დღე
სქოლიო
დაბადებული 8 მარტი
დაბადებული 1955
გარდაცვლილი 9 აპრილი
გარდაცვლილი 1989
9 აპრილის ტრაგედიის დროს დაღუპულები
მანანა
აჯმანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

აჯმანი (მრავალმნიშვნელოვანი)
აჯმანი შეიძლება გამოხატავდეს:
აჯმანი — არაბთა გაერთიანებული საამიროების შემადგენელი ერთ-ერთი საამირო.
აჯმანი — აჯმანის საამიროს ადმინისტრაციული ცენტრი.
აჯმანი — ბედუინების ტომი ჩრდილო აღმოსავლურ არაბეთში.
აჯმანი — სასახლე შკოფია-ლოკაში, სლოვენიაში.
აჯმანი — აჯმანში მდებარე გაერთიანებული საამიროების საფეხბურთო კლუბი.
იერუსალიმის კედლები

იერუსალიმის კედლები — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი იერუსალიმში.
1535 წელს, როდესაც იერუსალიმი შედიოდა ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში, სულთან სულეიმან I-მა ბრძანა დანგრეული ქალაქის კედლებისა აღდგენა. სამუშაოებს დასჭირდა ოთხი წელი და მიმდინარეობდა 1537-1541 წლებში.
კედლების სიგრძეა 4 018 მეტრი. საშუალო სიმაღლე — 12 მ., ხოლო კედლის საშუალო სიგანე — 2,5 მ., კედელის მთელ სიგრძეზე დატანებულია 34 საყარაულო კოშკი და 7 ჭიშკარი. ორი მცირე კარიბჭე არქეოლოგებმა გახსნეს.
1981 წელს იუნესკომ იერუსალიმის კედლები შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
სქოლიო
Camponotus quadrisectus margaritae

Camponotus quadrisectus margaritae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
Camponotus
კემი-ტორნიოს ქვერეგიონი

კემი-ტორნიოს ქვერეგიონი ― ფინეთის ლაპლანდიის რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან. 2021 წლის აღწერით ქვერეგიონის მოსახლეობა 55 005 ადამიანს შეადგენს.
მუნიციპალიტეტები
სქოლიო
ფინეთის ქვერეგიონები
ლაპლანდია (ფინეთი)
Yeghipatrush Church

Yeghipatrush Church
The Surb Astvatsatsin Church (meaning Holy Mother of God Church); also Yeghipatrush Church is a church located in the village of Yeghipatrush in the Aragatsotn Province of Armenia. It was constructed between the 10th and 13th centuries.
Nearby is an Early-Medieval cemetery containing the ruins of a 5th-century basilica as well as a 13th-century double-khachkar shrine. Of primary interest is the 12th- to 13th-century roofless gavit, which is unique in Armenian architecture because of the inclusion of watchtowers at the plan's northeast and southeast corners. It has twelve columns in the interior. Design elements of the gavit's west portal were heavily influenced by Islamic architecture. It has a decorative archway mounted by an equilateral pointed arch, surrounded by a rectangular frame containing geometric patterns (see also Neghutsi Vank and Orbelian's Caravanserai).
Architecture
The Church of S. Astvatsatsin is adjacent to the gavit and has a large cruciform central plan with a single cylindrical drum and conical dome resting above. Narrow windows with bell style arches are positioned at each of the four cardinal directions. A portal leads into the church from the west façade via the gavit.
Gallery
References
Bibliography
External links
Christian monasteries in Armenia
Tourist attractions in Aragatsotn Province
Churches in Aragatsotn Province
2000 Light Years from Home

2000 Light Years from Home — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა. იგი სინგლზე She's a Rainbow 1967 წელს გამოიცა. შეტანილია ალბომში Their Satanic Majesties Request.
რესურსები ინტერნეტში
ჯგუფის ოფიციალური საიტი
ჯგუფის დისკოგრაფია საიტზე Discogs
როლინგ სტოუნზის სიმღერები
1967 წლის სიმღერები
Khanna Omarkhali

Khanna Omarkhali, also known as Khanna Usoyan (also ; born 15 March 1981, Armenian SSR), is a Yezidi-Kurdish religion researcher.
Biography
She studied Iranian philology at the Saint Petersburg State University, from where she obtained a Ph.D. in 2006, as well as a BSc in 2002 and a MSc in 2004. In 2005, she joined the University of Göttingen as an Academic Assistant in the DFG project “Cultural memory of the Yezidi community in Germany with regard to religious questions", from 2007 to 2010 she was a bursar of the DFG Graduiertenkolleg 896/2 “Götterbilder - Gottesbilder - Weltbilder”, with the project “Yezidi Religious Texts: Their Theological Implications with some References to the Ahl-e Haqq Religious Tradition”. Between 2010 and 2017 she was a researcher in the Institute of Iranian Studies in Göttingen and responsible for Kurdish Studies program. From 2012 to 2017, she was also responsible for setting up of the Iranian and Kurdish Digital Audio Archive at the same Institute. She is considered as an expert in Yezidism and currently works as a scholar at the University of Göttingen. One of her main works is Yazidism - from the Depths of Millennia.
Khanna's main research covers religious minorities in Kurdistan, religion, orality and scripturalization in the Middle East, Yezidism (history, rituals, modern transformations), theological implications of the textual tradition of Yezidis, religious and spiritual authorities in transition, qualitative research in Religious studies and Kurdish dialectology, literature and culture.
Khanna Omarkhali belongs to the Yezidi priestly caste of Pîrs and both her grandfathers are well-known "ulmdars" (i.e. experts in religious knowledge).
Selected works (English titles)
Omarkhali Kh. On the Structure of the Yezidi Clan and Tribal System and its Terminology among the Yezidis of the Caucasus // Journal of Kurdish Studies. — 2008. — Vol.6. — p. 104-119. ISSN 1370-7205
Some Reflections on Concepts of Time in Yezidism, 2009 (co-author)
Kurdish Reader. Modern Literature and Oral Texts in Kurmanji: With Kurdish-English Glossaries and Grammatical Sketch Harrassowitz, 2011 - Foreign Language Study - 282 pages.
Religious Minorities in Kurdistan: Beyond the Mainstream - Volume 68 of Studies in Oriental Religions, ISSN 0340-6792, 2014.
"The Yezidi Religious Textual Tradition: From Oral to Written. Wiesbaden, Harrassowitz. . 2017.
See also
Philip G. Kreyenbroek, Iranian and Yazidi studies scholar at the University of Göttingen
References
External links
The homepage of Omarkhali at Göttingen University
Armenian Yazidis
Kurds in Armenia
1981 births
Saint Petersburg State University alumni
Academic staff of the University of Göttingen
Living people
Kurdologists
ვარლამ ჟურული

ვარლამ ჟურული
ვარლამ ნიკოლოზის ძე ჟურული (დ. 15 სექტემბერი, 1908, ჩიბათი, ოზურგეთის მაზრა — გ. 30 იანვარი, 1965, თბილისი) — ქართველი პოეტი, პუბლიცისტი.
ბიოგრაფია
საშუალო სკოლა დაამთავრა ქუთაისში და შევიდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაასრულა 1935 წელს. ამავე პერიოდში წარდგა საზოგადოების წინაშე პოეტური კრებულით „ვარდის ფურცლობა“. იყო ვ. ჟურულის პირველი ნაწარმოებები ჯერ კიდევ 1924 წელს გამოქვეყნდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში. თავდაპირველად იყო „ფუტურისტ-ლეფელთა“ ჯგუფის წევრი, მაგრამ მალე დაუახლოვდა პროლეტარული მწერლობის წარმომადგენლებს ეგრეთ წოდებულ „ახალთაობელებს“.
ოთხი ათეული წლის მოღვაწეობის შედეგია პოეტური კრებულები: „ვარდის ფურცლობა“, „ნარაზენი“, „ჩრდილოეთის დაპყრობა“ (1940), „ჩვენიგაზაფხული“ (1950), „ლირიკა“ (1956), „ჩემი მერცხლები“ (1960), „ვაზის ცრემლები“ (1962) და სხვა. მისი ლექსები თარგმნილია სხვადასხვა ენებზე. გარდა ამისა მისი მწერლური ნიჭი ქართულ კინოსაც შეეხო. იყო რამდენიმე დოკუმენტური ფილმის სცენარის, სადიქტორო ტექსტის ავტორი.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
ბაბუნაშვილი ზ., ნოზაძე თ., „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 307, თბ., 1994
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი პოეტები
დაბადებული 1908
გარდაცვლილი 1965
დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
130

130
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ავიდიუს კასიუსი — რომაელი გენერალი მარკუს ავრელიუსისა და ლუციუს ვერუსის იმპერატორობის ხანაში (გ. 175)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
30 ოქტომბერი: ანტინოე — რომის იმპერატორ ადრიანეს საყვარელი (დ. 110)
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ჰანს ადოლფ კრებსი

ჰანს ადოლფ კრებსი (დ. 25 აგვისტო, 1900, ჰილდესჰაიმი, გერმანია — გ. 22 ნოემბერი, 1981) — ინგლისელი ბიოქიმიკოსი (ეროვნებით გერმანელი), ლონდონის სამეფო საზოგადოების (1947) და აშშ-ის ეროვნული აკადემიის (1964) წევრი. მუშაობდა კემბრიჯის (1935 წლამდე), შეფილდის (1934-1954) და ოქსფორდის (1954-1967) უნივერსიტეტებში. 1967 წლიდან იყო ოქსფორდის სამეფო საავადმყოფოს პროფესორი. კრებსს დიდი ღვაწლი მიუძღვის ტრიკარბომჟავების ციკლის შესწავლაში; 1932 წელს აღწერა შარდოვანას სინთეზის ორნიტინული ციკლი. 1953 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია.
ლიტერატურა
სქოლიო
გერმანელი ბიოქიმიკოსები
დაბადებული 1900
გარდაცვლილი 1981
ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
მემფის დეპაი

მემფის დეპაი (დ. 13 თებერვალი, 1994, მოდრეხტი) საყოველთაოდ ცნობილი როგორც მემფისი — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი, პოზიციით თავდამსხმელი. ასპარეზობს კლუბ „ატლეტიკოსა“ და ნიდერლანდების ეროვნულ ნაკრებში.
დეპაიმ კარიერა დაიწყო ნიდერლანდულ კლუბ „პსვ ეინდჰოვენში“. კლუბში მან ჩაატარა 125 მატჩი და გაიტანა 50 გოლი. 2014/15 სეზონში გახდა ერედივიზიის საუკეთესო ბომბარდირი (22 გოლი 30 მატჩში), რითაც დაეხმარა კლუბს გამხდარიყო ჰოლანდიის ჩემპიონი. 2015 წელს ჟურნალმა „France Football“ დეპაი დაასახელა წლის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელად. 2015 წლის ზაფხულში დეპაი 25 მილიონი გირვანქა სტერლინგის სანაცვლოდ შუერთდა „მანჩესტერ იუნაიტედს“.
მისი დებიუტი ნიდერლანდების ნაკრებში შედგა 2013 წელს. ლუი ვან გალმა დეპაი გამოიძახა ნიდერლანდის ეროვნულ ნაკრებში 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატში. 2014 წლის 18 ივნისს ავსტრალიის ნაკრებთან გატანილი გოლით დეპაი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ნიდერლანდელი, რომელსაც გოლი აქვს გატანილი მსოფლიო ჩემპიონატებზე.
მიღწევები
საკლუბო
პსვ:(3)
ერედივიზია (1): 2014–15
ნიდერლანდების თასი (1): 2011–12
იოჰან კრუიფის თასი (1): 2012
ბარსელონა:(1)
ესპანეთის სუპერთასი (1): 2022–23
სანაკრებო
ნიდერლანდები
17-წლამდელთა ევროპის ჩემპიონატი: 2011
მსოფლიო ჩემპიონატი: მესამე ადგილი: 2014
ინდივიდუალური
ერედივიზიის საუკთესო ბომბარდირი: 2014–15
„პსვ“-ის „წლის ნიჭიერი ფეხბურთელი“
იოჰან კრუიფის ტროფეი: 2014–15
„France Football“-ის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელი: 2015
ლიგა 1-ის წლის საუკეთესო გოლი
პფეკ-ის თვის საუკეთესო მოთამაშე: აპრილი, 2018
რესურსები ინტერნეტში
მემფის დეპაი — Transfermarkt.de
მანჩესტერ იუნაიტედის პროფილი
პრემიერ ლიგის პროფილი
ოლიმპიკ ლიონის პროფილი
სქოლიო
დაბადებული 13 თებერვალი
დაბადებული 1994
ნიდერლანდელი ფეხბურთელები
ეინდჰოვენის პსვ-ს ფეხბურთელები
მანჩესტერ იუნაიტედის ფეხბურთელები
ლიონის ოლიმპიკის ფეხბურთელები
ერედივიზიის ფეხბურთელები
პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
ნიდერლანდების ნაკრების ფეხბურთელები
2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
არჩილ ფრანგიშვილი

არჩილ ფრანგიშვილი (დ. 13 აპრილი, 1961, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი ინფორმატიკის დარგში, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1997). ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1992), პროფესორი (1995), საერთაშორისო ინფორმატიზაციის აკადემიკოსი (1994), საერთაშორისო საინჟინრო აკადემის წევრი (1995), საინჟინრო აკადემიის წევრი (1996), ღირსების მედლისა (1996) და ორდენის (2003) კავალერი.
განათლება
1983 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი.
კარიერა
1990 წლიდან საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის იფორმატიკისა და მართვის სისტემების ინსტიტუტი დერექტორის მოადგილეა სამეცნიერო ნაწილში. მისი ძირითადი შრომები ეხება სპეციალიზეული მრავალპროცესული სისტემების პროექტირება თეორიასა და ტექნოლოგიას, ენერგეტიკული ობიექტების დინამიკურ და სტატიკურ რეჟიმებში მართვის თეორიას, მაკროეკონომიკური ანალიზის თანამედროვე თეორიას.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 13 აპრილი
დაბადებული 1961
თბილისში დაბადებულები
საქართველოს ღირსების მედლით დაჯილდოებულები
საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ტექნიკურ მეცნირებათა დოქტორები
ქართველი მეცნიერები ინფორმატიკის დარგში
სკარამანგის სახლი

სკარამანგის სახლი — სახლი, არქიტექტურული ძეგლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. შენობა აგებულია XIX საუკუნის პირველი ნახევარში.
მისამართი: ტაგანროგი, პეტროვის ქუჩა № 53.
ისტორია
ქალაქის დოკუმენტებში, რომელიც თარიღდება 1820 წლით, მოხსენიებულია ლუკა პეტრეს ძე სკარამანგა. XIX საუკუნის პირველ ნახევარში ლუკა სკარამანგამ ტაგანროგში პეტროვის ქუჩა 53-ში ააშენა ერთსართულიანი სახლი მაღალ ცოკოლზე. მისი კუთვნილება, უძრავი ქონების გარდა, იყო ბახმუტის მარილის საბადო. გარდა ამისა, მას კავშირი ჰქონდა ბერძნულ კანტორასთან „სკარამანგა, მანუსი და K“, რომელიც დაიხურა 1893 წელს. კანტორა დაკავებული იყო ექსპორტ-იმპორტის საქმით. ტაგანროგში შემოჰქონდათ ჩაი, ყავა, ციტრუსები და სხვა პროდუქტები, ხოლო ტაგანროგიდან გაჰქონდათ ხორბალი, კოპტონი, ცხიმი.
1873-1880 წლებში სახლი იყო ვაჭარ ივანე სკარამანგას მფობელობაში. 1890 წელს სახლი ეკუთვნოდა საბერძნეთის მოქალაქეს ივანე სკარამანგას. უცნობია რა კავშირია ამ ორ პიროვნებას შორის.
1898 წლიდან სახლის ახალი მფლობელია ივანე ამბროსის ძის სკარამანგის ქვრივი ვირგინია მიხეილის ასული სკარამანგა. ივანეს და ვირგინაიას ჰყავდათ რამდენიმე შვილი: ელიზავეტა, მარია, ვირგინია, ამბროსი, მიხეილი, პანტელეიმონი. სკარამანგები ამ სახლის გარდა სხვა სახლებსაც ფლობდნენ, რომლებიც ამჟამად მდებარეობენ პეტროვის 95-ში და 97-ში.
1923 წელს ამ სახლში გაიხსნა საბავშვო ბაღი № 11. სახლი ამჟამადაც შემონახულია და დგას მაღალ ცოკოლზე.
სქოლიო
ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
სკლეროსები

სკლეროსები — დიდი ფეოდალური საგვარეულო ბიზანტიაში; თვალსაჩინო როლი ითამაშეს ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში, სკლეროსების სამშობლო იყო მცირე სომხეთი, მაგრამ გვარი ბერძნულია. პირველად იხსენიებიან IX საუკუნეში, ხოლო უკანასკნელი წარმომადგენელი დემეტრიოს სკლეროსი - 1362 წელს. სკლეროსები წლების მანძილზე წარუმატებლად იბრძოდნენ ცენტრალური ხელისუფლების ხელში ჩასაგდებად. მათგან ცნობილები იყვნენ ბარდა სკლიაროსი (X საუკუნე), კონსტანტინე სკლეროსი (XI საუკუნე), რომანოზ სკლეროსი (XI საუკუნე), მარიამ სკლერაინა (XI საუკუნე) და სხვა.
ლიტერატურა
ბიზანტიელები
სკლეროსები
დინასტიები