9 იანვარი

9 იანვარი — გრიგორიანული კალენდრის მე-9 დღე. წლის ბოლომდე დარჩენილია 356 დღე (ნაკიან წელში - 357).
დღის მოვლენები
475 : ბიზანტიის იმპერატორი ზენონი გაიქცა კონსტანტინოპოლიდან. ტახტზე ავიდა ბასილისკოსი;
1349 : ბაზელის მოსახლეობამ, შვეიცარია, ადგილობრივი ებრაელები მძვინვარე შავი ჭირის გავრცელების მიზეზად ჩათვალა, რის გამოც მათ მთავარ მოედანზე თავი მოუყარეს და დაწვეს.
1768 : ფილიპ ასტლი პირველ თანამედროვე ცირკის წარმოდგენას მართავს ლონდონში.
1788 : კონექტიკუტი გახდა აშშ-ს მე-5 შტატი.
1839 : საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიაში დაგეროტიპის ფოტოგრაფირების პროცესის პრეზენტაცია მოახდინეს.
1858 : ტეხასის რესპუბლიკის ბოლო პრეზიდენტი ანსონ ჯოუნზი სიცოცხლეს თვითმკვლელობით ასრულებს.
1863 : ლონდონის მიწისქვეშა რკინიგზის პირველი ნაწილი გაიხსნა პადინგტონსა და ფერინგდონის ქუჩებს შორის.
1878 : უმბერტო I იტალიის მეფე ხდება.
1900 : სპორტული კლუბი „ლაციო“ დაარსდა რომში.
1905 : სისხლიანი კვირა — იულიუსის კალენდრით ამ დღეს რუსეთის მუშები მარშით მიემართებიან ზამთრის სასახლისკენ, რომელიც ცარისტების ჯარებმა სისხლით ჩაახშეს, და რომელმაც დასაბამი მისცა 1905 წლის რევოლუციას.
1951 : ნიუ-იორკში გაიხსნა გაეროს შენობა.
1968 : ისტორიაში ერთადერთხელ თოვლი მოვიდა მეხიკოში (დამატებით თოვლი მოვიდა 10 და 11 იანვარს).
1986 : პოლაროიდთან პატენტის ბრძოლის წაგების გამო კოდაკი გამოდის მყისიერი კამერის ბიზნესიდან.
1991 : საბჭოთა ჯარები ვილნიუსს არბევენ ლიტვის დამოუკიდებლობის შესაჩერებლად.
2005 : არჩევნებში პალესტინის გათავისუფლების ორგანიზაციის მეთაურის პოსტზე რავი ფატუმ იასირ არაფატი შეცვალა.
2009 : აშშ და საქართველო სტრატეგიული პარტნიორობის შესახებ ქარტიას აწერენ ხელს ვაშინგტონში.
2011 : სამხრეთ სუდანში ისტორიული მნიშვნელობის რეფერენდუმი დაიწყო, რომელშიც ქვეყნის ამ რეგიონის მოსახლეობამ სუდანიდან გამოყოფასთან დაკავშირებით გადაწყვეტილება მიიღო.
2015 : მაითრიპალა სირისენა შრი-ლანკის პრეზიდენტად აირჩიეს.
ამ დღეს დაბადებულნი
1454 ან 1455 ვილჰელმ ფონ იულიხ-ბერგი — ჰენგენბახების დინასტიის წარმომადგენელი.
1554 : გრიგოლ XV — რომის პაპი
1624 : მეისიო — იაპონიის 109-ე და მეშვიდე ქალი-იმპერატორი
1853 : ჰენინგ ფონ ჰოლცენდორფი — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე
1878 : ჯონ ბროდუს უოტსონი — ამერიკელი ფსიქოლოგი
1887 : გიორგი ანჯაფარიძე — ქართველი პოლიტიკოსი
1890 : კარელ ჩაპეკი — ჩეხი მწერალი.
1890 : კურტ ტუხოლსკი — გერმანელი პოეტი და პუბლიცისტი.
1894 : სევერიან ბუაძე — ფიზიოლოგი
1895 : ნიკოლოზ ბერძენიშვილი — ქართველი ისტორიკოსი.
1903 : სიმონ ჩიქოვანი— ქართველი პოეტი.
1904 : არჩილ ჯანაშვილი — ქართველი ზოოლოგი
1905 : სინკენ ჰოპი — ნორვეგიელი მწერალი
1908 : სიმონ დე ბოვუარი — ფრანგი ფილოსოფოსი
1909 : ანტონი მამო — მალტის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე.
1909 : ბაიაზით ბიკბაი — ბაშკირელი პოეტი, მწერალი და დრამატურგი.
1913 : რიჩარდ ნიქსონი— აშშ-ს პრეზიდენტი.
1915 : გიორგი თვალჭრელიძე — ქართველი გეოლოგი
1917 : ერიკ ჰობსბაუმი — ბრიტანელი ისტორიკოსი-მარქსისტი.
1918 : ივანე ასკურავა — ქართველი მხატვარი.
1922 : აჰმედ სეკუ ტურე — გვინეის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე.
1924 : სერგო ფარაჯანოვი — სომეხი კინორეჟისორი
1928 : დომენიკო მოდუნიო — იტალიელი მომღერალი
1929 : ჰაინერ მიულერი — გერმანელი დრამატურგი, პოეტი, მწერალი
1940 : რუთ დრეიფუსი — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი.
1944 : ჯიმი პეიჯი — ინგლისელი გიტარისტი
1944 : ფრიდონ თოდუა — თბილისის რადიოლოგიის ინსტიტუტის დამფუძნებელი და ხელმძღვანელი.
1944 : ხათუნა იოსელიანი — ქართველი მსახიობი.
1945 : ლევონ ტერ-პეტროსიანი — სომხეთის პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე.
1951 : შოთა ხინჩაგაშვილი — ქართველი ფეხბურთელი
1956 : იმელდა სტონტონი — ინგლისელი მსახიობი.
1957 : კარი ჰოტაკაინენი — ფინელი მწერალი, პოეტი და პროზაიკოსი.
1959 : რიგობერტა მენჩუ — მაიას ჯგუფის კიჩეს ხალხის წარმომადგენელი.
1965 : ანდრო ენუქიძე — ქართველი რეჟისორი, დრამატურგი.
1968 : მიხეილ მაჭავარიანი — ქართველი პოლიტიკოსი
1970 : ლარა ფაბიანი — ფრანგი მომღერალი
1973 : გიორგი გაბაშვილი — ქართველი პოლიტიკოსი
1976: ვლადიმერ აფხაზავა — მასწავლებლის ეროვნული ჯილდოს პირველი მფლობელი
1982 : კათრინი (კემბრიჯის ჰერცოგინია) —კემბრიჯის ჰერცოგინია
1987 : ლუკას ლეივა — ბრაზილიელი ფეხბურთელი
1987 : ანა ტატანჯელო — იტალიელი მომღერალი
1989 : ირაკლი ეხვაია — ქართველი ფეხბურთელი
1989 : ნინა დობრევი — ბულგარელ-კანადელი მსახიობი და მოდელი.
1993: ვარლამ კილასონია — ქართველი ფეხბურთელი
ამ დღეს გარდაცვლილნი
1283 : ვენ ტიანქსიანგი — ჩინეთის პირველი ვეზირი
1873 : ნაპოლეონ III — საფრანგეთის იმპერატორი
1878 : ვიტორიო ემანუელე II — იტალიის მეფე 1861—1878 წლებში
1954 : ერმინია ბრუმანა — არგენტინელი მასწავლებელი, მწერალი, ჟურნალისტი, დრამატურგი, ქალთა უფლებების დამცველი.
1961 : ჰამანი, რიხარდ — გერმანელი ხელოვნების ისტორიკოსი
1998 : კენიჩი ფუკუი — იაპონელი ქიმიკოსი
დღესასწაულები
მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
სტეფანე ხირსელი
მოციქული სტეფანე
თეოდორე აღმსარებელი და მისი ძმა თეოფანე
თეოდორე I კონსტანტინოპოლის პატრიარქი
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
0109