სამხრეთი ლანაო

სამხრეთი ლანაო (ოფიციალურად სამხრეთ ლანაოს პროვინცია; ტაგ: Timog Lanao) — ფილიპინების ერთ-ერთი პროვინცია. მდებარეობს მუსლიმური ბინდანაოს ბანგსამოროს ავტონომიურ რეგიონში. პროვინციის დედაქალაქია მარავი. პროვინციას ჩრდილოეთიდან ჩრდილოეთი ლანაო ესაზღვრება, აღმოსავლეთიდან — ბუკიდნონი, ხოლო სამხრეთიდან — მაგინდანაო და კოტაბატო. პროვინციის სამხრეთ-დასავლეთით ილანის ყურეა გადაჭიმული.
სამხრეთ ლანაოს ცენტრში მდებარეობს მინდანაოს უდიდესი ტბა ლანაო. 2008 წელს სამხრეთ ლანაოს მარანაოს ხალხთა ცეკვა-თამაში იუნესკომ არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა. ქალაქ ტიგაიის ხალხთა ხელსაქმე ფილიპინების მთავრობამ 2014 წელს იუნესკოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა ნომინანტთა სიაში შეიტანა.
ეტიმოლოგია
პროვინციის სახელწოდება წარმოდგება სიტყვიდან ranao, რაც „ტბას“ ნიშნავს. პროვინცია ლანაოს ტბის აუზში მდებარეობს და „მარანაოების“ (ითარგმნება როგორც „ტბის ხალხი“) მიწადაა ცნობილი.
ისტორია
მუსლიმების შემოსვლამდე ლანაოს ხალხები ინდუიზმის, ანიმიზმისა და ბუდიზმის მიმდევრები იყვნენ. ესპანელებმა ლანაო პირველად 1689 წელს გამოიკვლიეს. მათ ტბის ჩრდილოეთ ბოლოში კარგად გამაგრებული დასახლება დანსალანი აღმოაჩინს. ლანაო შემდეგში ლანაოს სასულთნოს რეზიდენციას წარმოადგენდა.
1942 წელს სამხრეთ ლანაოში იაპონიის საიმპერიო შეიარაღებული ძალები შეიჭრნენ. 1945 წელს სამხრეთ ლანაოში პირველი განმათავისუფლებელი ძალები ჩავიდნენ.
1956 წელს მიღებული 1552-ე რესპუბლიკური აქტის მიხედვით დანსალანს მარავი ეწოდა, რაც სიტყვიდან rawi მომდინარეობს და მდინარე აგუსის შროშანებს აღნიშნავს.
1959 წელს, 2228-ე რესპუბლიკური აქტის საფუძველზე ლანაო ორ ნაწილად გაიყო: სამხრეთ და ჩრდილოეთ ლანაოდ. სამხრეთ ლანაოს პროვინციულ დედაქალაქად მარავი გამოცხადდა. 1980 წელს ქალაქს „მარავის ისლამური ქალაქი“ ეწოდა და ამჟამად ფილიპინების ერთადერთი ქალაქია, სადაც მუსლიმები უმრავლესობას შეადგენენ.
მარანავის პროვინცია
1971 წელს ფილიპინების პარლამენტში წარადგინეს 6406-ე რესპუბლიკური აქტი, რომელიც სამხრეთ ლანაოს აღმოსავლეთ ნაწილში (დღევანდელი პირველი საკანონმდებლო რაიონი) ახალი პროვინციის შექმნას ითვალისწინებდა. კანონი 1971 წლის 4 ოქტომბერს მიიღეს. პროვინციის შემადგენლობაში უნდა შესულიყო: ბუბონგის, დიტსაან-რამაინის, კაპაის, ლუმბა-ბაიაბაოს, მარანტაოს, მასიუს, მალონდოს, საგიარანის, პიაგაპოს, პოონა-ბაიაბაოს, ტამპარანის, ტარაკისა და ვაოს მუნიციპალიტეტები და ქალაქი მარავიც, რომელსაც პროვინციული დედაქალაქის როლი უნდა შეესრულებინა. ახალი პროვინცია აღარ შექმნილა, რადგანაც 1972 წლის 21 სექტემბრიდან ფილიპინების პრეზიდენტმა ფერდინანდ მარკოსმა საომარი მდგომარეობა გამოაცხადა.
ახალი ისტორია
1989 წელს ჩატარებული პლებისციტის შემდეგ სამხრეთი ლანაო მუსლიმურ მინდანაოში ავტონომიურ რეგიონს შეუერთდა, თუმცა ქალაქ მარავის მოსახლეობამ ავტონომიურ რეგიონში შესვლას მხარი არ დაუჭირა. პროვინციული დედაქალაქი რეგიონს 2001 წელს ჩატარებული პლებისციტის შემდეგ შეუერთდა.
გეოგრაფია
სამხრეთი ლანაო ჩრდილოეთ მინდანაოს დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს. პროვინციას ჩრდილოეთიდან ჩრდილოეთი ლანაო ესაზღვრება, აღმოსავლეთიდან — ბუკიდნონი, ხოლო სამხრეთიდან — მაგინდანაო და კოტაბატო. პროვინციის სამხრეთ-დასავლეთით ილანის ყურეა გადაჭიმული. სამხრეთ ლანაოს რელიეგი ძირითადად ბორცვებითა და ხეობებითაა დაფარული.
პროვინციის შუა ნაწილში მდებარე ლანაოს ტბა ქვეყნის მეორე უდიდესი ტბაა. ტბიდან მდინარე აგუსი გამოედინება, რომელიც ილიგანის ყურეში ჩაედინება.
სამხრეთ ლანაოს კლიმატი ნალექების მთელი წლის მანძილზე მეტ-ნაკლებად განაწილებით ხასიათდება. ზაფხული არ არის გამოკვეთილი. პროვინცია ტაიფუნების ჯაჭვს მიღმა მდებარეობს.
სამხრეთი ლანაო 39 მუნიციპალიტეტსა და 1 ქალაქს მოიცავს. პროვინციის ტერიტორიაზე 1 159 ბარანგაი მდებარეობს.
ადგილობრივი მმართველობა
პროვინციის აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური გუბერნატორია. საკანონმდებლო ორგანოს პროვინციული საბჭო (Sangguniang Panlalawigan) წარმოადგენს, რომელსაც ვიცე-გუბერნატორი ხელმძღვანელობს, რომელიც გუბერნატორის დროებითი ვაკანსიის დროს აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაურის უფლებამოსილებასაც ასრულებს. გუბერნატორი, ვიცე-გუბერნატორი და პროვინციული საბჭო სამი წლის ვადით აირჩევა და ზედიზედ სამჯერ შეიძლება იქნენ არჩეული. სამხრეთ ლანაოს ამჟამინდელი გუბერნატორი მამინტალ ალონტო ადიონგია, ხოლო ვიცე-გუბერნატორი — მოჰამად ხალიდ ადიონგი.
რესურსები ინტერნეტში
Philippine Census Information
Local Governance Performance Management System
სქოლიო
სამხრეთი ლანაო
ფილიპინების პროვინციები
ბანგსამორო
1959 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები