PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ნოტრ-დამ-დიუ-ო

ნოტრ-დამ-დიუ-ო, ჰოტის ღვთისმშობლის ეკლესია (ფრანგ. Notre Dame du Haut, სიტყვასიტყვით "ღვთისმშობელი მაღლობებზე", კოორდ. ) — სალოცავი, აშენებული 1950-55 წლებში ფრანგულ სოფელში რონშანი (Ronchamp), ბელფორთან, არქიტექტორი ლე კორბუზიეს მიერ.
ტაძარი მხატვრული თვალსაზრისით XX საუკუნის ყველაზე მნიშვნელოვანი საკულტო შენობა გახდა. მისი მშენებლობის ინიციატივა ეკუთვნის ღვთისმსახურ პიერ-ალენ კუტურიეს, რომელიც უწინ თანამედროვე ხელოვნების ორი უდიდეს წარმომადგენელთან - მატისთან და შაგალთან - მუშაობდა. ათეისტ ლე კორბუზიეს თავდაპირველად იდეა მომხიბვლელი არ ეჩვენა, თუმცა რონშანის მონახულებამ მას პროექტის დაწყება გადააწყვეტინა იმ პირობით, რომ კათოლიკური ეკლესია მას სრულ შემოქმედებით თავისუფლებას მისცემდა.
არქიტექტურა
რონშანის სამრეკლო იდეალურად ერწყმის ადგილობრივ რთულ ლანდშაფტს. მრუდი სიბრტყის სახურავი ნიჟარის ფორმისაა, რომელიც ლე კორბუზიემ ლონგ-აილენდის პლაჟზე იპოვა. ნიჟარის ფორმაში თავშესაფრისა და თავდაცულობის განსახიერების დანახვით ლე კორბუზიემ იქვე პლაჟზე რამდენიმე "სკულპტურა" შექმნა, რომლებიც სამრეკლოს პროტოტიპი გახდა. კოშკები ტაძრის გვერდებზე მსგავსია ესკიზების, რომლებიც ლე კორბუზიემ 1911 წელს სტუდენტური მოგზაურობისას შექმნა ადრიანეს ვილაზე.
ტაძრის სამხრეთი კედელი გაჭრილია არარეგულარულად განლაგებული ვიტრაჟიანი ხვრელებით, რომელთა მეშვეობით ინტერიერში სინათლე შედის. ტაძრის ღია სივრცე ქვის საკურთხევლითა და ღვთისმშობლის ქანდაკებით რომანულ ეპოქამდელი ჩრდილოევროპის ტაძრებისთვის დამახასიათებელი მინიმალიზმს ქმნის. დიდი რაოდენობით მლოცველთა შეკრებისას დიდ დღესასწაულებზე ლოცვები გარეთ ტარდება სპეციალურად მოწყობილ საკურთხეველზე.
თავდაპირველად შენობის არასტანდარტულმა იერმა ადგილობრივ მცხოვრებთა მკაცრი პროტესტი გამოიწვია, თუმცა ამჟამად ტაძრის მოსანახულებლად ჩამოსული ტურისტები არემარის ძირითადი შემოსავლის წყარო გახდა.
ლიტერატურა
Stoller, Ezra. The Chapel at Ronchamp. Princeton Architectural Press, 1999.
რესურსები ინტერნეტში
Official website of Ronchamp
სამრეკლო რონშანში
ლე კორბუზიე
საფრანგეთის ტაძრები
სვინტრი

სვინტრი — მცენარეთა გვარი სატაცურისებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ბალახებია, 30-ზე მეტი სახეობა გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყელში. საქართველოს ტყეებში ბუჩქნარებსა და მდელოებზე გვხვდება 5 სახეობა, მათგან ერთი (Polygonatum glaberrimum) კავკასიის ენდემია, ერთი (Polygonatum obtusifolium) — საქართველოსი. მთელ საქართველოში გვხვდება Polygonatum verticillatum. სვინტრის ზოგი სახეობა დეკორატიულ მცენარედ მოჰყავთ.
სქოლიო
ჩორმანი (ქალბაჯარი)

ჩორმანი (ქალბაჯარი)
ჩორმანი — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
Muğanlı, Shamakhi

Muğanlı, Shamakhi
Muğanlı (also, Mughanly) is a village and municipality in the Shamakhi District of Azerbaijan. It has a population of 1,061.
References
Populated places in Shamakhi District
ბჰუტანის პოლიტიკური სისტემა

ბჰუტანის პოლიტიკური სისტემა
ბჰუტანის სამეფოში მოქმედებს კონსტიტუციური მონარქია. 1907-1950 წლებში ბჰუტანი აბსოლუტური მონარქია იყო. დემოკრატიულ პრინციპებზე გადასვლა საკმაოდ მშვიდობიანად მოხდა. სახელმწიფოს მეთაურია ბჰუტანის მეფე. აღმასრულებელ ხელისუფლებას ახორციელებს მინისტრთა საბჭო, რომელსაც პრემიერ-მინისტრი ხელმძღვანელობს. საკანონმდებლო ხელისუფლება ეკუთვნის ორპალატიან პარლამენტს — ზედა ეროვნულ საბჭოსა და ქვედა ეროვნულ ასამბლეას. 2007 წლის სამეფო ბრძანებამ მოხსნა მანამდე არსებული აკრძალვა პოლიტიკურ პარტიებზე და ბრძანა, რომ ისინი უთუოდ უნდა შექმნილიყო ეროვნული ასამბლეის მომდევნო წლის არჩევნებამდე. 2008 წელს ბჰუტანმა მიიღო პირველი თანამედროვე კონსტიტუცია, რომელმაც ჩამოაყალიბა სამთავრობო ინსტიტუციები და კანონიერი საფუძველი შექმნა დემოკრატიული მრავალპარტიული სისტემისათვის.
სქოლიო
ბჰუტანის პოლიტიკა
Pleurotomella normalis

Pleurotomella normalis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
Aşağımaden, Artvin

Aşağımaden, Artvin
Aşağımaden is a village in the Artvin District, Artvin Province, Turkey. Its population is 407 (2021).
References
Villages in Artvin District
სილინგ-ცო

სილინგ-ცო — გაუდინარი მარილიანი ტბა ჩინეთში. მდებარეობს ტიბეტის მთიანეთში, ზღვის დონიდან 4530 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 1640 კმ², მაქსიმალური სიღრმე დაახლოებით 30 მ. ტბიურ-მდინარეული სისტემის ნაწილია. სანაპირო ხაზი ძლიერაა შეჭრილ-შემოჭრილი. ერთვის რამდენიმე მდინარე. 1970-იანი წლების შემდეგ ტბის ზედაპირის ფართობმა დაახლოებით 40% მოიმატა. ისტორიულად ტბის ფართობი გაცილებით დიდი იყო.
სქოლიო
ჩინეთის ტბები
ჰოლონომური სისტემები

ჰოლონომური სისტემები — მექანიკური სისტემები, რომლებშიც ყველა ბმა გეომეტრიულია (ჰოლონომურია), ე.ი. ზღუდავს სისტემის წერტილების ან სხეულების მხოლოდ მდებარეობას (ან გადაადგილებას მოძრაობისას) და არა მათი სიჩქარეების სიდიდეს.
იხილეთ აგრეთვე
მექანიკური ბმა
ლიტერატურა
კლასიკური მექანიკა
თეორია

თეორია (განხილვა, გამოკვლევა) — მოძღვრება, იდეებისა და პრინციპების სისტემა. თეორია გაერთიანებაა განზოგადებული მდგომარეობებისა, რომლებიც ქმნის მეცნიერებას ან მის რომელიმე განყოფილებას. იგი წარმოადგენს სინთეზური ცოდნის ფორმას, რომლის ფარგლებშიც ცალკეული წარმოდგენები, ჰიპოთეზები და კანონები კარგავენ პირვანდელ ავტონომურობას და ხდებიან გლობალური სისტემის ელემენტები. თეორიაში ყოველი დასკვნა გამომდინარეობს სხვა დასკვნებისგან ლოგიკური აზროვნების ზოგიერთ წესზე დაყრდნობით. პროგნოზირების შესაძლებლობა თეორიული კონსტრუქციების შედეგია.
იხილეთ აგრეთვე
კონცეფცია
თეორია (ლოგიკა)
დედუქტიური თეორია
ფალსიფიცირება
პრაქტიკა
მოდელი
აბსტრაქცია
ლიტერატურა
Штофф В. А. Моделирование и философия. М.-Л.: Наука, 1966. 311 с
Мостепаненко В. М. Философия и методы научного познания. Л.: Лениздат, 1972. 263 с.
სქოლიო
მეცნიერების ფილოსოფია
მეცნიერული მეთოდი
Dorymyrmex joergenseni

Dorymyrmex joergenseni is a species of ant in the genus Dorymyrmex. Described by Bruch in 1917, the species is endemic to Argentina.
References
Dorymyrmex
Hymenoptera of South America
Insects described in 1917
ზოდიაქური სინათლე

ზოდიაქური სინათლე არის მკრთალი ნათება ეკლიპტიკის გასწვრივ, რომელიც შეიმჩნევა დასავლეთის ცაზე შეღამებისას ან აღმოსავლეთის ცაზე განთიადის წინ. წარმოიქმნება მზის გამოსხივების გაბნევით მზის ირგვლივ მოძრავ მტვრის ნაწილაკებზე. აქვს კონუსების ფორმა. ყველაზე კარგად ეკვატორის ახლო ქვეყნებში ჩანს.
მზის სისტემა
სენ-ბენეზეს ხიდი

სენ-ბენეზეს ხიდი აგრეთვე ცნობილი როგორც ავინიონის ხიდი — შუა საუკუნეების ცნობილი ხიდი სამხრეთ საფრანგეთის ქალაქ ავინიონში.
მდინარე რონაზე გადებული ხიდი თავდაპირველად ერთმანეთთან აკავშირებდა ავინიონსა და ვილნევ-ლეზ-ავინიონს. აშენდა 1171 - 1185 წლებში და იმ დროისთვის მისი სიგრძე 900 მეტრი იყო, მაგრამ ხშირი დატბორვების გამო რამდენიმეჯერ ჩამოიქცა და კვლავ აღადგინეს. საუკუნეთა განმავლობაში, ხიდი უფრო მეტად საშიში ხდებოდა, რადგან ჩამოქცეული თაღები არაგამძლე ხის მასალით ჩაანაცვლეს.
1668 წელს, კატასტროფული წყალდიდობისას ხიდი ხმარებიდან საბოლოოდ გამოვიდა, სტრუქტურის უდიდესი ნაწილი წყალმა წაიღო. ამის შემდეგ, ხიდი ყველას მიავიწყდა და მისი შეკეთების არანაირი მცდელობაც კი არ ყოფილა. დაიწყო გადარჩენილი თაღების ნელ-ნელა ჩამოქცევა და ამჟამად, თავდაპირველი 22 თაღის ნაცვლად, მხოლოდ ოთხია შემორჩენილი.
ხიდს დიდი სტრატეგიული მნიშვნელობა გააჩნდა, რადგან წარმოადგენდა მდინარის გადაკვეთის ერთადერთ მყარ გზას ლიონსა და ხმელთაშუა ზღვას შორის. აქედან გამომდინარე, მდინარის ორივე მხარეს ის დაცული იყო. მარცხენა სანაპიროს, რომელსაც საფრანგეთის მონარქის ხელში იყო, კონტროლდებოდა იქვე მდებარე უზარმაზარი ფილიპ IV ლამაზის ციხესიმაგრიდან და ვილნევ-ლეზ-ავინიონის ციტადელიდან. ავინიონის მხარეს, ხიდი გაივლიდა XIV საუკუნეში აგებულ ფართო ჭიშკარს.
ავინიონის ხიდი მთელ მსოფლიოში ცნობილი გახდა მისადმი მიძღვნილი სიმღერით "Sur le pont d'Avignon" (ავინიონის ხიდზე).
იხილეთ აგრეთვე
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრანგეთში
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში
რესურსები ინტერნეტში
ხიდის ისტორია
ხიდის რუკა და სურათები
საფრანგეთის შენობა-ნაგებობები
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრანგეთში
მახთა

მახთა — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შარურის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2 478 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები
შარურის რაიონის სოფლები
აჟბრუყი

აჟბრუყი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.
აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად სქელადაა შებუსული. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა. მტევანი მცირე ზომის, კონუსური ფორმის ან ფრთიანია. გვხვდება უფორმო მტევნებიც, კუმსია. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური, შავი, ლურჯი ელფერით. კანი მკვრივი აქვს, რბილობი — წვნიანი.
აჟბრუყი ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. მიიღება სუფრის წითელი ღვინო.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 40
აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
მარტ რაუდი

მარტ რაუდი (დ. 14 სექტემბერი, 1903, ვილიანდის რაიონი — გ. 6 ივლისი, 1980, ტალინი) — ესტონელი მწერალი. საბავშვო მწერალ ენო რაუდის მამა.
1924-1925 წწ. სწავლობდა ტარტუს უნივერსიტეტში. ლექსთა პირველი კრებული „მირაჟები“ 1924 წელს გამოსცა.
პოეტური კრებულები
შორეული წრე – (1935)
საბრძოლო სიტყვა – (1943)
ახალი ხიდები – (1945)
ოქროს შემოდგომა – (1966)
რომანები
ნაჯახი და მთვარე – (1935)
ბაზარი – (1937)
ლიტერატურა
ესტონელი მწერლები
დაბადებული 1903
გარდაცვლილი 1980
Areal, Rio de Janeiro

Areal, Rio de Janeiro
Areal (or ) is a municipality located in the Brazilian state of Rio de Janeiro. Its population was 12,669 (2020) and its area is 111 km².
References
Municipalities in Rio de Janeiro (state)
კულის თემი (ბულგარეთი)

კულის თემი (ბულგარეთი)
კულის თემი — თემი ჩრდილო-დასავლეთ ბულგარეთში. შედის ვიდინის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 4 454 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 279.37 კმ²-ს. მოიცავს 9 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კულა.
იხილეთ აგრეთვე
ბულგარეთის თემები
ბულგარეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ვიდინის ოლქი
რესურსები ინტერნეტში
Официален сайт на община Кула
ვიდინის ოლქის თემები
ბულგარეთის თემები
ცენტრალური ლუსონი

ცენტრალური ლუსონი (ასევე ცნობილი როგორც I რეგიონი; პანგ: Pegley na Luzon; ტაგ: Gitnang Luzon; ილოკ: Tengnga a Luzon) — ადმინისტრაციული რეგიონი ფილიპინებში. ძირითადად მოიცავს კუნძულ ლუსონის ცენტრალურ ვაკეებზე მდებარე პროვინციებს: აურორა, ბატაანი, ბულაკანი, ნუევა-ესიხა, პამპანგა, ტარლაკი, სამბალესი. რეგიონი ფილიპინების მასშტაბით ბრინჯის უმსხვილესი მწარმოებელია, რის გამოც ხშირად „ფილიპინების ბრინჯის ბეღელს“ უწოდებენ.
ეტიმოლოგია
რეგიონის სახელწოდება დაკავშირებულია კუნძულ ლუსონზე მის მდებარეობასთან. ტერმინი ამერიკელმა კოლონიზატორებმა ფილიპინების პირველი რესპუბლიკის დამხობის შემდეგ შემოიღეს. არსებობს დღევანდელი რეგიონის სახელის გადარქმევის ვერსიებიც. ერთ-ერთი ვერსიით, რეგიონს ლუსონესის რეგიონი შეიძლება ეწოდოს, რაც კუნძულ ლუსონის ძველ სახელწოდებასთანაა (Luções) დაკავშირებული. ლუსონესს თავდაპირველად მთელ ლუსონს უწოდებდნენ, შემდეგ კი კუნძულის ცენტრალურ ნაწილს, ჩრდილოეთით პანგასინანიდან სამხრეთით პამპანგისკენ.
მიმოხილვა
ცენტრალური ლუსონის რეგიონი მდებარეობს მანილიდან ჩრდილოეთით. რეგიონს ჩრდილოეთიდან ილოკოსის რეგიონი და კაგაიანის ხეობა ესაზღვრება, სამხრეთით — ეროვნული დედაქალაქის რეგიონი, კალაბარსონი და მანილის ყურის წყლები, დასავლეთით — სამხრეთ ჩინეთის ზღვა, აღმოსავლეთით — ფილიპინის ზღვა. ისტორიულად, კულტურულად და გეოგრაფიულად პანგასინანი რეგიონის ნაწილი იყო, თუმცა 1973 წლის 22 ივნისს, ფერდინანდ მარკოსის გადაწყვეტილებით ილოკოსის რეგიონის შემადგენლობაში შევიდა.
რეგიონის შემადგენლობაში თოთხმეტი ქალაქი შედის: ბალანგა ბატაანში; მალოლოსი, მეიკაუაიანი და სან-ხოსე-დელ-მონტე ბულაკანში; კაბანატუანი, გაპანი, მუნიოსი და სან-ხოსე ნუევა-ესიხაში; ანხელესი, მაბალაკატი და სან-ფერნანდო პამპანგაში; ტარლაკი ტარლაკში და ოლონგაპო სამბალესში.
რეგიონი ფილიპინების მასშტაბით ბრინჯის ყველაზე მსხვილი მწარმოებელია. ჭარბი ბრინჯი ფილიპინების სხვა რეგიონებში გააქვთ.
ცენტრალური ლუსონის რეგიონული ცენტრის ფუნქციას პამპანგის პროვინციული დედაქალაქის სან-ფერნანდო ასრულებს. 2002 წლის მაისში N103 აღმასრულებელი ბრძანების შესაბამისად აურორის პროვინცია სამხრეთ ტაგალოგის რეგიონიდან ცენტრალური ლუსონის რეგიონის შემადგენლობაში გადავიდა.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ცენტრალური ლუსონი მოიცავს 7 პროვინციას, 2 მაღალურბანიზებულ ქალაქს, 12 შემადგენელ ქალაქს, 116 მუნიციპალიტეტსა და 3 102 ბარანგაის.
რესურსები ინტერნეტში
Central Luzon Local Search
North Luzon Super Region: Potentials
North Luzon Super Region: Projects
Executive Order No. 103
სქოლიო
ცენტრალური ლუსონი
ფილიპინების რეგიონები
ლუსონი
ლევან ჩომახაშვილი

ლევან ჩომახაშვილი (დაბადების თარიღი უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი (2016, ანთალია, თურქეთი). ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის მედალოსანი (2018, ანთალია, თურქეთი).
ძირითადი შედეგები
რესურსები ინტერნეტში
ლევან ჩომახაშვილი — ქართული სპორტი.
ქართველი მკლავჭიდელები
პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
ხოკერასებრნი

ხოკერასებრნი — თევზების ოჯახი შეზრდილყბიანების რიგისა. თავი და სხეული დაფარული აქვთ ძვლოვანი ჯავშნით, რომელიც ქედებითა და მაგარი ქიცვებითაა მოფენილი. სხეული მკვეთრადაა შეფერილი. მისი სიგრძე 30 სმ აღწევს. მოიცავს 7 გვარის 20-მდე სახეობას. გავრცელებული არიან ატლანტის, ინდოეთისა და წყნარი ოკეანეების ტროპიკულ და სუბტროპიკულ წყლებში. იკვებებიან უხერხემლო ცხოველებით, რომელთა სხეულის ჯავშანს წინასწარ აქუცმაცებენ მძლავრი ყბებით. სარეწაო მნიშვნელობა არა აქვთ.
კლასიფიკაცია
2014 წლის ნაშრომის მიხედვით, გამოიყოფა შემდეგი გვარები:
ამომწყდარი გვარები
Eolactoria
სახეობა Eolactoria sorbinii (Tyler 1976) (ეოცენი, მონტე-ბოლკა, იტალია)
Oligolactoria
სახეობა Oligolactoria bubiki (Tyler 1980) (ოლიგოცენი, მორავია, ჩეხეთი)
არსებული გვარები
Acanthostracion
Lactophrys
Lactoria
Ostracion
Paracanthostracion
Tetrosomus
სქოლიო
Qərvənd, Fuzuli

Qərvənd, Fuzuli
Qərvənd (also, Qərbənd) is a village in the Fuzuli District of Azerbaijan, around 9 km northeast of Fuzuli City. The site is currently uninhabited.
Following the First Nagorno-Karabakh War, the village fell under the occupation of the unrecognized Republic of Artsakh since August 1993 as a part of its Hadrut Province.
During the 2020 Nagorno-Karabakh conflict, the Ministry of Defence of Azerbaijan announced that it had retaken the village on 27 September 2020. A video released a few weeks later showed that the village was now little more than a scattering of very degraded ruins.
References
External links
Populated places in Fuzuli District
შაქარლი (აღსთაფა)

შაქარლი (აღსთაფა)
შაქარლი — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსთაფის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
აღსთაფის რაიონის სოფლები
დევი პრასად როი ჩოუდჰური

დევი პრასად როი ჩოუდჰური (დ. აგვისტო, 1899, რანგპური — გ. 1975) — ინდოელი მხატვარი, გრაფიკოსი და მოქანდაკე. სწავლობდა აბანინდრანათ თაგორთან, შემდეგ ლონდონში. 1954-1960 წლებში იყო ეროვნული სამხატვრო აკადემიის პრეზიდენტი.
ლიტერატურა
დაბადებული 1899
XX საუკუნის ინდოელი მხატვრები
გარდაცვლილი 1975
მიურეი ბუკჩინი

მიურეი ბუკჩინი (დ. 14 იანვარი, 1921 — გ. 30 ივლისი, 2006) — ამერიკელი სოციალური თეორეტიკოსი, ავტორი, ორატორი, ისტორიკოსი და პოლიტიკის ფილოსოფოსი, ეკოლოგიზმის პიონერი.ბუკჩინმა ანარქიზმის, ლიბერტარიანული სოციალიზმისა და ეკოლოგიზმის ფარგლებში ჩამოაყალიბა და განავითარა სოციალური ეკოლოგიისა და ურბანული დაგეგმარების თეორია. მას ეკუთვნის ორ აეულზე მეტი წიგნი პილიტიკის, ფილოსოფიის, ისტორიის,ურბანული საკითებისა და ეკოლოგიის შესახებ. მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია ჩვენი სინთეტური გარემო (1962), პოსტ-დეფიციტური ანარქიზმი (1971), თავისუფლების ეკოლოგია (1982) და ურბანიზაცია ქალაქების გარეშე (1987). 1990-იანი წლების ბოლოს თანამედროვე ანარქისტული მოძრაობების აპოლიტიკურმა დამოკიდებულებამ იმედი გაუცრუვა, საკუთარ თავს ანარქისტად აღარ მოიხსენიებდა და საკუთარი ლიბერარული სოციალისტური იდეოლოგია, სახელად კომუნალიზმი შეიმუშავა.
ბუკჩინი მოწინავე ანტი-კაპიტალისტი იყო და საზოგადოების ეკოლოგიურ და დემორატიულ დეცენტრალიზაციას უჭერდა მხარს. 1960-იანი წლებიდან მოყოლებული მისმა იდეებმა გავლენა მოახდინა სოციალისტურ მოძრაობებზე: მათ შორის ახალ მემარცხენეობაზე, ანტიატომურ მოძრაობასა და ანტიგლობალიზაციურ მოძრაობაზე, უახლეს დროში კი როჟავას ავტონომიური რესპუბლიკის (სირიის ქურთისტანი) დემოკრატიულ კონფედერალიზმზე. ბუკჩინი ამერიკის მწვანეთა მოძრაობისა და ბარლინგტონისმწვანეების ცენტრალური ფიგურა იყო.
სქოლიო
დაბადებული 14 იანვარი
დაბადებული 1921
გარდაცვლილი 30 ივლისი
გარდაცვლილი 2006
XX საუკუნის ამერიკელი ისტორიკოსები
XXI საუკუნის ამერიკელი ისტორიკოსები
ამერიკელი ანარქისტები
ამერიკელი ათეისტები
ამერიკელი ენვირონმენტალისტები
ამერიკელი ლიბერტარიანელები
ამერიკელი მწერლები
ამერიკელი პოლიტიკური აქტივისტები
ამერიკელი პოლიტიკის ფილოსოფოსები
ამერიკელი სოციალისტები
ამერიკელი აკადემიკოსები
ანარქო-კომუნისტები
ანტიფაშისტები
ენვირონმენტალისტი ფილოსოფოსები
ენვირონმენტალისტი მწერლები
ანარქიზმის ისტორიკოსები
ებრაელი ამერიკელი ისტორიკოსები
ებრაელი ანარქისტები
ებრაელი ათეისტები
ებრაელი ფილოსოფოსები
ებრაელი სოციალისტები
მემარცხენე ლიბერატიანელები
ლიბერტარიანელი სოციალისტები
მოსტისკის რაიონი

მოსტისკის რაიონი — გაუქმებული რაიონი უკრაინაში, ლვივის ოლქში. მისი ფართობი 845 კმ² იყო. 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 57 358 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 68 კაცს კმ²-ზე. მოსტისკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი მოსტისკა.
2020 წლის 17 ივლისს შეუერთდა იავორივის რაიონს.
იხილეთ აგრეთვე
უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
სქოლიო
ლვივის ოლქის გაუქმებული რაიონები
ყარაფირიმლი (გორანბოი)

ყარაფირიმლი (გორანბოი)
ყარაფირიმლი — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
გორანბოის რაიონის სოფლები
კოტე მესხი

კოტე მესხი
კოტე (იაკობ) სიმონის ძე მესხი (დ. 1 მაისი [ ძვ. სტ. 19 აპრილი], 1857, ქუთაისი ― გ. 28 მაისი[ ძვ. სტ. 15 მაისი], 1914, თბილისი) — ქართველი მსახიობი და რეჟისორი.
1874 წლიდან მონაწილეობდა ქუთაისის სცენისმოყვარეთა წარმოდგენებში. 1879 წელს მიიწვიეს მსახიობად თბილისის მუდმივ პროფესიულ დასში. 1885 წელს ქუთაისში დააარსა პროფესიული თეატრი, რომელსაც 1894 წლამდე ედგა სათავეში. მისი ხელმძღვანელობით ქუთაისის სცენაზე პირველად გამოვიდნენ: ნინო ჩხეიძე, კოტე მარჯანიშვილი და შალვა დადიანი. 1894 წლიდან, როგორც მსახიობი და რეჟისორი მოღვაწეობდა თბილისის დრამატულ თეატრში. ასრულებდა გმირულ და სახასიათო როლებს: ლევან ხიმშიაშვილი (დავით ერისთავის „სამშობლო“), გოჩა (აკაკი წერეთლის „თამარ ცბიერი“), რუსთაველი (კ. მესხის „რუსთაველი“), ოტია (ვალერიან გუნიას „და-ძმა“), ანანია (ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“), არბენინი (მიხეილ ლერმონტოვის „მასკარადი"), ჩაცკი (ალექსანდრე გრიბოედოვის „ვაი, ჭკუისაგან“), ოტელო, პეტრუჩიო (უილიამ შექსპირის „ოტელო“, „ჭირვეულის მორჯულება“), ტარტიუფი (მოლიერის „ტარტიუფი“) და სხვა. თარგმნა ნიკოლოზ გოგოლის, უილიამ შექსპირის, ალექსანდრ დიუმა (შვილი)ს, ვიქტორიენ სარდუს და სხვა დრამატული ნაწარმოებები.
ლიტერატურა
ანდრონიკაშვილი, ანდრონი კ., კ. მესხი (ბიოგრაფიული ეტიუდი), ტფ., 1910;
კოტე მესხი. კრებული, შემდგ. ე. კაკაშვილი, თბ., 1953 (სერია: ქართული თეატრის მოღვაწეთა სასცენო ხელოვნების შესახებ, წგნ. 3);
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი რეჟისორები
ქართველი მსახიობები
ქართველი დრამატურგები
დაბადებული 1 მაისი
დაბადებული 1857
გარდაცვლილი 28 მაისი
გარდაცვლილი 1914
ქუთაისში დაბადებულები
მელიასხევი

მელიასხევი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში, სიმონიანთხევის თემში. მდებარეობს ერწოს ქვაბულის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 1070 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 20 კილომეტრით. კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 71 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფედერალიზმი

ფედერალიზმი (შეთანხმება, ხელშეკრულება) — სახელმწიფოს მოწყობის ფორმა, რომლის დროს ქვეყნის ცალკეულ ნაწილებს მინიჭებული აქვთ შესამჩნევი თვითმმართველობა.
ფედერალიზმის საწინააღმდეგო ცნებაა უნიტარიზმი.
უფრო ფართო გაგებით ფედერალიზმი ნიშნავს რაიმე ერთიანი სისტემის ისეთნაირად ორგანიზებას, რომ ამ სისტემის ცალკეულ ნაწილებს შესამჩნევი თავისუფლება უნარჩუნდებათ.
ფედერაციული სახელმწიფო შედგება რამდენიმე სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნისაგან, რომლებიც გარკვეული
პოლიტიკური თუ ეკონომიკური თვითმართველობით სარგებლობენ. მათ აქვთ საკუთარი კონსტიტუცია, საკანონმდებლო,
აღმასრულებელი თუ სასამართლო ორგანოები და სხვა სახელმწიფოებრივი ატრიბუტები. თავიანთ შემადგენლობაში
არსებულ წარმონაქმნებს მოიხსენიებენ როგორც ფედერაციის ობიექტებს. მაგ. შტატები, მიწები, პროვინციები.
ფედერაციული ქვეყნებია: აშშ, კანადა, გერმანია, ბელგია, მალაიზია, ინდოეთი, სუდანი და ა.შ.
იხილეთ აგრეთვე
ფედერალური რესპუბლიკა
კონფედერაცია
ფედერაციული სახელმწიფო
რესურსები ინტერნეტში
A Comparative Bibliography: Regulatory Competition on Corporate Law
A Rhetoric for Ratification: The Argument of the Federalist and its Impact on Constitutional Interpretation
National
სახელმწიფო მმართველობის ფორმები
მდიდარი ჭა

მდიდარი ჭა — ისტორიისა და ბუნების ძეგლი, რომელიც მდებარეობს დონის როსტოვში, ბოგატიანოვსკის აღმართში, სადოვისა და სანაპიროს ქუჩებს შორის.
ისტორია
გადმოცემის თანამხად ახალგაზრდა მეფე პეტრე I გენერლებთან და კაზაკ მამასახლისებთან ერთად რუსული გემების გადაადგილებას აკვირდებოდა ტემერნიკის შესართავთან. მან დაინახა წყარო, სადაც მოიკლა წყურვილი და წამოიძახა:
ამ ადგილმა სწორედ ასეთი გეოგრაფიული სახელწოდება მიიღო დონის მიწის პირველ გეოგრაფიულ რუკაზე, რომელიც შეიქმნა აზოვის აღების შემდეგ.
მდიდარი ჭის მახლობლად 1749 წელს დაარსდა ტემერნიკის საბაჟო, რომლის დაარსებითაც იწყება დონის როსტოვის ბიოგრაფია.
მდიდარი ჭის წყალს იყენებდნენ ჯარისკაცები, ოფიცრები და წმინდა დიმიტრი როსტოველის ციხესიმაგრის მაცხოვრებლები, ასევე უახლოესი სლობოდის, პოლუდენკის მოსახლეობა.
წყაროს მომავალში უწოდეს ბოგატიანოვის წყარო. მისგან სათავე აიღო პირველმა წყალსადენმა, რომელიც ქალაქში ააგეს 1860 წელს. 1920-იანი წლების შუა პერიოდიდან წყაროს წყალს მხოლოდ ტექნიკური მიზნებით გამოიყენებდნენ.
წყაროს სახელიდან მომდინარეობს ბოგატიანოვის პროსპექტის, ამჟამად ბოგატიანოვის აღმართის, სახელწოდება.
1988 წელს წყარო გამოაცხადეს ღირსსახსოვარ ადგილად, რომელიც მჭიდროდაა დაკავშირებული ქალაქ დონის როსტოვის დაარსებასთან.
ქალაქის 250 წლის იუბილესთან დაკავშირებით წყაროს გარშემო მდებარე ტერიტორია კეთილმოაწყვეს. გამოიყენეს XIX საუკუნის დასასრულის სამრეწველო არქიტექტურის ფორმები. წყაროსთან დაკიდეს მემორიალური დაფა.
ლიტერატურა
Волошинова В. Ф., Волошинова Л. Ф. 100 уникальных мест Ростовской области: Иллюстрированный справочник. Ростов-на-Дону: Ростиздат, 2011.-176 с., ил. ISBN 978-5-7509-0631-4
რესურსები ინტერნეტში
Памятники Дона
Богатый источник
100 МЕСТ: БОГАТЫЙ КОЛОДЕЗЬ
Богатяновский спуск
სქოლიო
დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
ბეჰრუზ ქანგარლი

ბეჰრუზ ქანგარლი
ბეჰრუზ (შამილ) შირალიბეგ ოღლი ქანგარლი (დ. 22 იანვარი, 1892, ნახიჩევანი — გ. 7 თებერვალი, 1922, ნახიჩევანი) — აზერბაიჯანელი მხატვარი, გრაფიკოსი და ფერმწერი. აზერბაიჯანის ერთ-ერთი პირველი სახვითი ხელოვნების პროფესიონალი და აზერბაიჯანული ფერწერის დაზგური რეალიზმის პიონერი.
ბეჰრუზ ქანგარლი დაიბადა 1892 წლის 10 (22) იანვარს, ნახიჩევანში. 1910 წელს იგი გაემგზავრა ტიფლისში და ჯალილ მამედყულიზადეს დახმარებით ჩაირიცხა ტიფლისის ხელოვნების წამახალისებელი საზოგადოების სამხატვრო სკოლაში. 1916 წელს სამხატვრო სკოლის დამთავრების შემდეგ ქანგარლი დაბრუნდა ნახიჩევანში. ქანგარლიმ დაგვიტოვა თავისი თანამედროვეების უამრავი პორტრეტები („მოხუცი“, „ქართველი“). „დევნილების“ მხატვრული ციკლი განსხვავდება თავისი რეალიზმითა და ფსიგოლოგიზმით („დევნილი ხანუმი“, „დევნილი ბიჭი“, „დევნილი ქალი“, „უსახლკარო ოჯახი“).
შვიდწლიანი მოღვაწეობის შედეგად ბეჰრუზ ქანგარლიმ დაგვიტოვა 2000-ზე მეტი ნახატი. 2007 წლის 22 მაისს ქალაქ ნახიჩევანში შეიქმნა ბეჰრუზ ქანგარლის სახლ-მუზეუმი და დაიდგა ძეგლი მის საფლავზე.
გალერეა
დაბადებული 22 იანვარი
დაბადებული 1892
გარდაცვლილი 7 თებერვალი
გარდაცვლილი 1922
აზერბაიჯანელი მხატვრები
იფრარი

იფრარი, იფრალი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, კალის თემში (სოფლები: დავბერი, ვიჩნაში, იფრარი, ლალხორი, ხალდე, ხე). მდებარეობს მდინარე ენგურის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 1800 მ. სოფელში დგას XI საუკუნის ეკლესია.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 14 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები