PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
შოთა მორჩილაძე

შოთა მორჩილაძე (დ. 15 თებერვალი, 1951, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა). საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი (1973).
ბიოგრაფია
საბჭოთა კავშირის აბსოლუტური ჩემპიონი (1977) და თასის მფლობელი (1973), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ხუთგზის მეორე (1974, 1975, 1977, 1980, 1981) და სამგზის მესამე პრიზიორი (1969, 1970, 1978), ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (1974, მადრიდი, ესპანეთი, 100 კგ).
ძირითადი შედეგები
რესურსები ინტერნეტში
შოთა მორჩილაძე — ქართული სპორტი
სქოლიო
დაბადებული 15 თებერვალი
დაბადებული 1951
თბილისში დაბადებულები
ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატები
უშაქის პროვინცია

უშაქის პროვინცია — პროვინცია (ილი) დასავლეთ თურქეთში, ეგეოსის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი უშაქი. მოიცავს 6 რაიონს.
გეოგრაფია
უშაქის პროვინციას ესაზღვრება ქუთაჰიის, აფიონ-ყარაჰისარის, მანისისა და დენიზლის პროვინციები. პროვინცია მდებარეობს მდინარეების დიდი მენდერესისა და გედიზის ხეობაში.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 334 ათ. ადამიანი 2007 წლის შეფასებით. უდიდესი ქალაქია: უშაქი (137 ათ. ადამიანი, 2000).
იხილეთ აგრეთვე
თურქეთის რეგიონები
თურქეთის პროვინციები
თურქეთის რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
Province of USAK
სქოლიო
თურქეთის პროვინციები
პიატრა-ალბე

პიატრა-ალბე — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 105 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 704 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
იალოვენის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
იალოვენის რაიონის სოფლები
გრიგოლ დადიანი (დ. 1791)

გრიგოლ დადიანი (დ. 1791)
გრიგოლ ლევანის ძე დადიანი (დ. 1791, ზუგდიდი, — გ. 1846, მარტვილი) — დადიანების საგვარეულოს წარმომადგენელი, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1826). მონაწილეობდა ომებში ირანთან (1826–28) და ოსმალეთთან (1828–29), მეთაურობდა სხვადასხვა სამხედრო ნაწილებს.
ლიტერატურა
დაბადებული 1791
გარდაცვლილი 1846
გრიგოლ
რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
NBA-ს წლის მეექვსე კაცის ჯილდო

NBA-ს წლის მეექვსე კაცის ჯილდო
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის (NBA) წლის მეექვსე კაცის ჯილდო - გადაეცემა 1982-1983 წლების NBA სეზონიდან ლიგის ყველაზე ღირებულ მოთამაშეს, რომელიც გუნდში ძირითადში ვერ ხვდება, თუმცა შეცვლაზე შემოსული ბრწყინვალედ ატარებს მატჩს (ან უბრალოდ მეექვსე კაცი). სპორტის შესახებ მწერალ კორესპონდენტებს და ტელევიზიის წამყვანებს აშშ და კანადის ტერიტორიაზე, შესაძლებლობა ეცემათ მისცენ ხმა. ყოველ წამყვანს შეუძლია 3 ხმა, მათ შორის პირველ მათგანს 5 ქულა ეძლევა, მეორე მათგანს 3 ქულა და მესამეს კი 1 ქულა. მოთამაშე, რომელიც ყველაზე მეტ ქულას დააგროვებს, გადაეცემა ეს ჯილდო. შესაძლებელი რომ იყოს ამ ჯილდოს მოპოვება, მოთამაშემ სეზონში უფრო მატჩი უნდა ჩაატაროს სკამიდან შემოსვლით, ვიდრე დაიწყოს.
ამ ჯილდოს პირველი გაცემიდან მოყოლებული, წლის მეექვსე კაცის ჯილდო 26 სხვადასხვა მოთამაშეს გადაეცა. კევინ მაკჰეილი, რიკი პირსი და დიტლეფ შრემპფმა შეძლეს ამ ჯილდოს 2-ჯერ მოპოვება. ფინიქს სანსის მოთამაშეებს, ეს ჯილდო 4-ჯერ აქვთ მოგებული, მაშინ როდესაც ბოსტონ სელტიქსის და დალას მევერიქსის მოთამაშეებმა ამ ჯილდოს მოპოვება 3-ჯერ შეძლეს. მაკჰეილი და ბილ უოლტონი არიან მხოლოდ ის ჯილდოს მფლობელები, რომლებიც შემდეგ დიდების დარბაზში იქნენ შეყვანილი. უოლტონი ასევე არის ერთადერთი მოთამაშე, რომელმაც ამ ჯილდოსთან ერთად, NBA MVP ჯილდო მოიგო. უკანასკნელი გამარჯვებული არის ჯეიმზ ჰარდენი. მანუ ჯინობილი, შრემპფი, ლეანდრო ბარბოსა, ტონი კუკოჩი და ბენ გორდონი არიან მხოლოდ ის ჯილდოს გამარჯვებულები, რომლებიც არ არიან აშშ ტერიტორიაზე დაბადებულნი. გორდონი იყო პირველი მოთამაშე, რომელმაც ეს ჯილდო, როგორც ახალბედა, ისე შეძლო მოგება.
5 მოთამაშიდან, რომლებიც არ იყვნენ აშშ ტერიტორიაზე დაბადებულიდან, 3 მათგანს არ უვარჯიშიათ NBA-მდე ლიგაში: ჯინობილი, ბარბოსა და კუკოჩი. შრემპფი თამაშობდა 2 წელი ვაშინგტონის სკოლის კალათბურთის გუნდში, ასევე ვაშინგტონის კოლეჯში, ხოლო გორდონი აღზრდილი იქნა ნიუ-იორკის შტატში, ხოლო მოგვიანებით კონექტიკუტის შტატის კოლეჯში თამაშობდა კალათბურთს.
გამარჯვებულები
იხილეთ აგრეთვე
NBA
50 საუკეთესო მოთამაშე NBA ისტორიაში
აღნიშვნა
ბენ გორდონი ფლობს ორი აშშ და ბრიტანეთის მოქალაქეობას. გორდონი დაიბადა ინგლისში, მაგრამ აღიზარდა აშშ-ში.
რესურსები ინტერნეტში
წლის მეექვსე კაცის ჯილდოს ისტორია NBA.com-ზე
წლის მეექვსე კაცის ჯილდო
სქოლიო
NBA-ს ჯილდოები
ჩიკომოსტოკი

ჩიკომოსტოკი („შვიდი გამოქვაბული“) — აცტეკების მითოლოგიაში ნაუას ტომების ლეგენდარული სამშობლო, რომელიც მეხიკოს ველიდან (ჩრდილოეთ ამერიკა) ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობს.
მეცნიერები მრავალგზის ცდილობდნენ მოეძებნათ კონკრეტული რაიონი, სადაც იყო განლაგებული ეს გამოქვაბულები, მაგრამ მათი ძიება უშედეგოდ დამთავრდა. როგორც ჩანს, „შვიდი გამოქვაბულის“ ხსოვნა პირველი კოლონისტების ამერიკაში მოსვლის პერიოდის ინდიელების მეხსიერებაში დარჩა. სავარაუდოდ, ადამიანები თავდაპირველად გამოქვაბულებში ცხოვრობდნენ, საიდანაც დრო და დრო ორივე კონტინენტზე დასახლდნენ. ჩიკომოსტოკი — ამ გამოქვაბულების გაერთიანებული გამოსახვაა. აცტეკები გამოსახავდნენ „შვიდ გამოქვაბულს“ ხის სახით, რომლის ღეროც წარმოადგენდა ჩიკომოსტოკიდან გამოსასვლელს, ხოლო ტოტები — თვითონ გამოქვაბულებს, რომლებიდანაც თითოეულში იყვნენ ძვირადღირებულ სამოსში ჩაცმული მებრძოლები, რომლებსაც ბუმბულების სამკაულები ჰქონდათ თავზე, ხოლო ხელებში იარაღი ეჭირათ.
სქოლიო
აცტეკების მითოლოგია
აცტეკები
იაუნელგავის მხარე

იაუნელგავის მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, სელიის რეგიონში. მხარე მოიცავს 6 თემს და ქალაქ იაუნელგავას, რომელიც არის ადმინისტრაციული ცენტრი.
მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას აიზკრაუკლეს რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 6 486 კაცს. მხარის ფართობია 685 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ლატვიის მხარეები
აგიტატორის ბლოკნოტი

აგიტატორის ბლოკნოტი
„აგიტატორის ბლოკნოტი“ — საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პროპაგანდისა და აგიტაციის განყოფილების ორკვირეული ჟურნალი. დაარსდა 1943 წელს თბილისში. 1963 წლიდან გამოდიოდა „საქართველოს აგიტატორის“ სახელწოდებით.
ლიტერატურა
საქართველოს ჟურნალები
ქართულენოვანი ჟურნალები
ვოლგოგრადი

ვოლგოგრადი (რუს Волгоград) — ქალაქი ცენტრალურ რუსეთში. იგი არის ვოლგოგრადის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა - 1,018,830 ადამიანი (2013 წლის 1 იანვრის მონაცემებით). ცნობილია, როგორც სტალინგრადის ბრძოლის ადგილი.
სქოლიო
სსრკ-ის გმირი ქალაქები
ვოლგოგრადის ოლქის ქალაქები
სცინკისებრნი

სცინკისებრნი — ხვლიკების ოჯახი. მათი სხეულის სიგრძე 65 სმ აღწევს. ქერცლების ქვეშ განლაგებულია ძვლოვანი ფირფიტები. ოჯახში დაახლოებით 60 გვარი და 700 სახეობაა. გავრცელებულია უმთავრესად აღმოსავლეთ ნახევასფეროს ტროპიკულ ზონაში. აღმოსავლეთ საქართველოში (ქვემო ქართლსა და ივრის ზეგანზე) იშვიათად გვხვდება გრძელფეხა სცინკი (ლათ. Eumeces schneideri), რომლის სიგრძე 40 სმ აღწევს. ბინადრობს ქსეროფიტულ ადგილებში, იკვებება ძირითადად უხერხემლოებით. მრავლდება კვერცხის დებით. შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“.
ლიტერატურა
სცინკისებრნი
პოტიომკინის საფეხურები

პოტიომკინის საფეხურები (უკრ.: Потьомкінські східці, რუს.: Потемкинская лестница) უზარმაზარი კიბეა ოდესაში, უკრაინა. საფეხურები ქალაქის ყოფილი შესასვლელი იყო ზღვის მხრიდან და მის სიმბოლოდ ითვლებოდა. მისი თავდაპირველი სახელი იყო ბულვარის საფეხურები, უზარმაზარი კიბე ან რიშელიეს კიბე. ზედა საფეხური 12.5 მ-ია სიგანით, ხოლო ქვედა - 21.7 მ. კიბის სიმაღლე 27 მეტრია და 142 მეტრზე იშლება, თუმცა გაცილებით დიდის ილუზიას ჰქმნის. კიბე იმდენად ზუსტად არის დაპროექტებული, რომ ყურებისას ოპტიკურ ილუზიას ჰქმნის. კიბებს ზემოდან დამყურე ადამიანი მხოლოდ პლატფორმებს ამჩნევს, ხოლო საფეხურები უხილავია, მაგრამ ქვემოდან მოყურე ადამიანი კი მხოლოდ საფეხურებს ხედავს, პლატფორმები კი უხილავია. კიბეს სახელი გაუთქვა სერგეი ეიზენშტეინის 1925 წლის მუნჯმა ფილმმა „ჯავშნოსანი პოტიომკინი“.
ისტორია
მაღალი სტეპის პლატოზე განლაგებულ ოდესას ზღვის უბესთან პირდაპირი მისასვლელი სჭირდებოდა. კიბის აგებამდე ქალაქს უბესთან მხოლოდ შემოვლითი გზა და ხის ვიწრო კიბები აკავშირებდა. თავდაპირველი 200 საფეხურიანი კიბე 1825 წელს დააპროექტეს პეტერბურგელმა არქიტექტორებმა ავრაამ მელნიკოვმა და პოტემ. კიბის აგება 800.000 რუბლი ჯდებოდა.
1837 წელს გადაწყდა „მონსტრი კიბის“ აგება, რომლის მშენებლობა 1841 წელს დასრულდა. მშენებლობისთვის ინგლისელი ინჟინერი აპტონი დაიქირავეს. კიბისთვის მომწვანო-რუხი ქვა ტრიესტიდან (იმჟამად ავსტრიის ქალაქი) ჩამოიტანეს. ეროზიამ საფეხურების ქვა მალე გაანადგურა და 1933 წელს იგი მოვარდისფრო-რუხი გრანიტით შეცვალეს, ხოლო პლატფორმებზე ასფალტი დააგეს. პორტის გაფართოებისას რვა საფეხური ქვიშაში დაიკარგა, რამაც მათი საერთო რაოდენობა 192-მდე დაიყვანა, 10 პლატფორმით.
კიბის მარცხენა მხარეს 1906 წელს ფუნიკულიორი აიგო, როგორც საფეხურების ალტერნატივა. 50 წლის მუშაობის შემდეგ ფუნიკულიორი დაძველდა და 1970 წელს ესკალატორით შეიცვალა. ესკალატორი 1990-იენებში მოიშალა და 2004 წელს ის ისევ ახალი ფუნიკულიორით შეიცვალა.
1955 წელს პრიმორსკის საფეხურებს პოტიომკინის საფეხურები დაარქვეს ჯავშნოსანი პოტიომკინის აჯანყების 50 წლისთავის აღსანიშნავად. უკრაინის დამოუკიდებლობის შემდეგ პოტიომკინის საფეხურებს თავდაპირველი სახელი დაუბრუნდა, თუმცა ოდესელთა უმრავლესობა მას მაინც ძველი საბჭოთა სახელით მოიხსენიებს.
ოდესა
უკრაინის ღირსშესანიშნაობები
ფილოქსერა

ფილოქსერა — მწერი თანაბარფრთიან ხორთუმიანთა რაზმისა, ვაზის საშიში მავნებელია.
აღწერა
ფილოქსერის სხეული ოვალურია, მოყვითალო-მომწვანო, მისი სიგრძეა 0,8 — 1,2 მმ. აქვს წითელი თვალები, მჩხვლეტავ-მწუწნავი ხორთუმი. მრავლდება პართენოგენეზურად. ფილოქსერა ევროპისა და აზიურ ვაზის ჯიშებზე პარაზიტობს და ძალზე საშიშია. მავლებლობს ფესვსა და ფოთოლზე. ფესვზე წარმოშობს 2 სახის სიმსივნეს: ტუბეროზიტეტსა და ნოდოზიტეტს, ფოთლის ქვედა მხარეზე — გალებს. ზამთრობს ფესვის ფილოქსერის პირველი მატლი და განაყოფიერებული კვერცხი. ამ უკანასკნელიდან აპრილში იჩეკება დამფუძნებელი, რომელიც დასაბამს აძლევს ფოთლის ფილოქსერის განვითარებას. ფოთლის ფილოქსერის კვერცხებიდან იჩეკება ფოთლისა და ფესვის ფორმის ფილოქსერები, რომლებიც გადადიან ფესვზე და აგრძელებენ განვითარებას. შემოდგომაზე დებენ განაყოფიერებულ ზამთრის კვერცხებს. წელიწადში 6—9 გენერაციას იძლევა.
ისტორია
თავდაპირველად ფილოქსერა გავრცელებული იყო ამერიკის კონტინენტზე. ამერიკული ვაზი, ევროპულისაგან განსხვავებით, გამოყოფს სპეციალურ ნივთიერებას, რომელიც იცავს მათ ფილოქსერასაგან. ეს მწერები ამერიკიდან ევროპაში შემოსულ გემებს შემოჰყვნენ და სრულიად გაანადგურეს ვენახები. ევროპაში მავნებლების პირველი კვალი 1863 წელს შენიშნეს. ფერმერებმა დაიწყეს მავნებლებთან ბრძოლა ნახშირბადის ბისულფიდით, რადგან ეს ნივთიერება შხამიანია ფილოქსერასათვის. ამ ნივთიერების გამოყენება მავნებლების წინააღმდეგ დამღლელი და რთული პროცესი იყო. ამიტომ, ფილოქსერასგან თავის დაცვის ერთადერთ საშუალებად იქცა მავნებლის მიმართ გამძლე ვაზის გამოყვანა. ევროპელებს შეეძლოთ, გაეხარებინათ ამერიკული ვაზი და პრობლემაც გადაწყდებოდა, მაგრამ ამერიკული ვაზის ნაყოფი ევროპულისას მეტად ჩამოუვარდება ხარისხით. გასტონ ბაზილმა წამოაყენა წინადადება ევროპული და ამერიკული ვაზის დამყნობის შესახებ და პრობლემაც გადაიჭრა.
XIX საუკუნის ბოლოს საქართველოში ფილოქსერავაზის სარგავ მასალას შემოჰყვა ამერიკიდან და მნიშვნელოვანი ზარალი გამოიწვია. იკვებება მხოლოდ ვაზით. ქართული ვაზის ჯიშებიდან მეტი გამძლეობით გამოირჩევა ციცქა, ჩინური, რქაწითელი, მწვანე; შედარებით სუსტია საფერავი, კრახუნა, და სხვა. ფილოქსერა საშინაო და საგარეო კარანტინის ობიექტია.
ბრძოლის ღონისძიებანი: ფილოქსერაგამძლე ამერიკული საძირეებზე ევროპული ჯიშების დამყნობა, ნიადაგის ფუმიგაცია.
ლიტერატურა
„საბუნებისმეტყველო მეცნიერების საფუძვლები“, 2012 წ. (ISBN 978-9941-15-604-5)
რესურსები ინტერნეტში
ღვინის ისტორია - ფილოქსერა, შემოსევის ქრონიკა — მარანი
ნახევრადხეშეშფრთიანები
მევენახეობა
მწერები
მუზარადა

მუზარადა (Scutellaria), მცენარეთა გვარი ტუჩოსანთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი, იშვიათად ერთწლოვანი ბალახები ან ბუჩქბალახებია. მარტივი, ბეწვით შებუსვილი მოპორისპირე ფოთლები აქვთ. ჯამი ზარისებრი და ორტუჩა. ზედა ტუჩს ზურგის მხარეზე სავარცხლისებური გამონაზარდი აქვს, გვირგვინს — გრძელი მილი ორტუჩა გადანაღუნი. ზედა ტუჩი ჩაზნექილია, თითქმის ჩაჩისებრი (მუზარადივით).
300-მდე სახეობა მსოფლიოში. საქართველოში 12 სახეობა გვხვდება, მათგან ერთი Scutellaria helenae საქართველოს ენდემია. იზრდება ძირითადად კლდეებზე, ნაშალებზე, ქვიან ადგილებზე მთის ქვედა სარტყლიდან ალპურამდე. მუზარადას მრავალი სახეობა დეკორატიულია.
ლიტერატურა
მ. ივანიშვილი, ქსე, ტ. 7, გვ. 190, თბ., 1984
ტუჩოსანნი
Yaşar, Şavşat

Yaşar, Şavşat
Yaşar is a village in the Şavşat District, Artvin Province, Turkey. Its population is 63 (2021).
References
Villages in Şavşat District
Acanthodaphne

Acanthodaphne — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
Plato, Magdalena

Plato, Magdalena
Plato is a town and municipality in Magdalena Department in Colombia.
Area: 1,457 km².
Elevation: 20 meters
Population: 66,362
Rural: 18,625
Urban: 47,737
Agricultural products: livestock, corn, beans, tomatoes, yuca, tobacco
Points of interest
Alligator Man Park
Statue of Bolivar
Statue of the Virgin of Carmen
Transports
The city is served by the Plato Airport
References
External links
Plato official website
Gobernacion del Magdalena - Plato
Municipalities of Magdalena Department
რიგბი

რიგბი — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, ჯეფერსონის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 3945 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
აიდაჰოს ქალაქების სია
აიდაჰოს ქალაქები
Parlophone

Parlophone — ბრიტანული ხმისჩამწერი ლეიბლი. იგი ცნობილი გახდა 1960-იან წლებში, ჯგუფ The Beatles-ს პირველი რვა ალბომის გამოცემით. ეს კომპანია 1896 წელს კარლ ლინდსტრომის მიერ დაარსდა.
მუსიკოსები
ლეიბლის ცნობილ კლიენტებს შორის არიან ან იყვნენ:
Alice in Chains
All Saints
Athlete
Babyshambles
Bat for Lashes
Bliss
Blur
Coldplay
Duran Duran
Gorillaz
Interpol
Mansun
Pet Shop Boys
Queen + Paul Rodgers
Queen
Supergrass
The Chemical Brothers
The Good, the Bad and the Queen
The Verve
ბევერლი ნაიტი
The Beatles
კაილი მინოუგი
პოლ მაკ-კარტნი
ტინა ტერნერი
ჯონ ლენონი
რესურსები ინტერნეტში
Parlophone-ის MySpace გვერდი
Parlophone საიტზე YouTube
ხმისჩამწერი კომპანიები
EMI
აპია (რისარალდა)

აპია (რისარალდა)
აპია — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, რისარალდის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16.886 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 214 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
რისარალდის დეპარტამენტი
რესურსები ინტერნეტში
statoids.com-ის მონაცემები
კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები
რისარალდის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ვინიციის ოლქი

ვინიციის ოლქი — ოლქი უკრაინაში. მისი დედაქალაქია ვინიცია. 2006 წლის აღწერით, ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 1,691,061 კაცს. ფართობი – 26,513 კმ².
იხილეთ აგრეთვე
უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
სქოლიო
უკრაინის ოლქები
ალისფერი ჯადოქარი

ალისფერი ჯადოქარი, ნამდვილი სახელი ვანდა მაქსიმოფი — გამოგონილი პერსონაჟი, რომელიც ცნობილია Marvel Comics-ის მიერ გამოცემული კომიქსის წიგნებიდან. პირველად გამოჩნდა შემზარავი იქს-ადამიანების მე-4 ნომერში (1964 წლის მარტი). შექმნილია სტენ ლისა და ჯეკ კირბის მიერ.
პერსონაჟი ჩნდება ანიმაციურ ფილმებში, სატელევიზიო სერიალებში, არკადულ და ვიდეოთამაშებში, ისევე როგორც მარველთან დაკავშირებულ სხვა პროექტებში. ვანდა მაქსიმოფი / ალისფერი ჯადოქარი, რომელსაც Marvel-ის კინოსამყაროში ელიზაბეტ ოლსენი ასახავს გვხვდება შემდეგ ფილმებში: კაპიტანი ამერიკა: ზამთრის ჯარისკაცი (2014), შურისმაძიებლები: ულტრონის ეპოქა (2015), კაპიტანი ამერიკა: სამოქალაქო ომი (2016), შურისმაძიებლები: უსასრულობის ომი (2018) და შურისმაძიებლები: დასასრული. (2019). ელიზაბეტ ოლსენი ასევე ასრულებს ალისფერი ჯადოქრის როლს Disney+-ის სერიალში ვანდავიჟენი (2021) და დოქტორი სტრეინჯის ახალ ფილმში (2022).
რესურსები ინტერნეტში
1964 წლის კომიქსების პერსონაჟები
Marvel Comics-ის ბოროტმოქმედები
ხარჯამის მეჩეთი

ხარჯამის მეჩეთი — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხარჯამში. მეჩეთი აგებულია XIX საუკუნეში, ადგილობრივი მუსლიმი მესხების მიერ, რომელთა შთამომავლებიც 1944 წელს სტალინმა შუა აზიაში გადაასახლა.
ხარჯამის მეჩეთის გარე ფასადი თლილი, თეთრი ქვითაა მოპირკეთებული. გაფორმებულია სადა და დახვეწილი ჩუქურთმებით. ამშვენებს შეისრული თაღები. შესასვლელის ჭერი წარმოადგენს მესხური დარბაზის კლასიკურ გადახურვას. სახურავი მოპირკეთებულია სპილენძით და ამშვენებს მუზარადისებური პატარა გუმბათი, რომელიც დამახასიათებელია სამცხე-ჯავახეთში, XIX საუკუნესა და XX საუკუნის დასაწყისში აგებული მეჩეთებისათვის. დარბაზის ჭერის გაფორმება დიდ მსგავსებას ავლენს როგორც სამცხე-ჯავახეთის, ასევე – აჭარისა და ისტორიული ლაზეთ–ტაო-კლარჯეთის ამავე პერიოდის მეჩეთებთან. მეჩეთის ინტერიერი დაზიანებულია. უმეტეს ნაწილში ჩამოცვენილია ბათქაში.
ხარჯამის მეჩეთს 2012 წელს საქართველოს კულტურის სამინისტრომ, კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიანიჭა.
რესურსები ინტერნეტში
ხარჯამის მეჩეთი. ერთ-ერთი ყველაზე ლამაზი ჯამე საქართველოში
სამცხე-ჯავახეთის მხარის მეჩეთები
ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
რომელანდია

რომელანდია — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 425 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-მიგელ-დუ-უესტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 551 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24.94 კმ²-ზე. ფართობი 222 574 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
სანტა-კატარინა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
კარლ ენგლერი

კარლ ენგლერი
კარლ ოსვალდ ვიქტორ ენგლერი (დ. 5 იანვარი. 1842 — გ. 7 თებერვალი. 1925) — გერმანელი ქიმიკოსი. ჰალეს უნივერსიტეტისა და კარლსრუეს უმაღლესი ტექნიკური სკოლის (1887–1919) პროფესორი. ენგლერის შრომები ეხება ნავთობის ქიმიისა და ტექნოლოგიის საკითხებს. 1890 შექმნა ნავთობის ორგანული წარმოშობის თეორია, ხოლო 1897 — დაჟანგვის ზეჟანგური თეორია რუს მეცნიერ ალექსი ბახთან ერთად. შეიმუშავა პარაფინების განსაზღვრის მეთოდი ნავთობში.
ლიტერატურა
სქოლიო
გერმანელი ქიმიკოსები
დაბადებული 1842
გარდაცვლილი 1925
მათაგალონი

მათაგალონი, ოლე — პერიოდული მდინარე სიღნაღისა და დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტებში. სათავე აქვს სოფელ ქვემო ბოდბის სამხრეთ-დასავლეთით ზღვის დონიდან 535 მ სიმაღლეზე. ერთვის იორს მარცხნიდან. სიგრძე 28,5 კმ, აუზის ფართობი 395 კმ². საზრდოობს წვიმის წყლით. მიწისქვეშა წყლით საზრდოობა მცირეა, რის გამოც მდინარე პერიოდულად შრება. გაზაფხულსა და შემოდგომაზე იცის წყალმოვარდნები. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 0,98 მ³/წმ.
ლიტერატურა
კახეთის მხარის მდინარეები
ივრის შენაკადები
წმინდა დომნიკა

წმინდა დომნიკა — კათოლიკური და მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, მისი ხსენების დღე არის ძველი სტილით 12 ოქტომბერი (ამ დღეს მოიხსენიებენ კათოლიკეები), ახალი სტილით — 25 ოქტომბერი.
წმინდა მოწამე დომნიკა კილიკიის ქალაქ ანაზარვში ეწამა ქრისტესთვის 286 წელს. მმართველ ლისიუსის ბრძანებით ჯალათებმა იგი სასტიკად აწამეს. ბოლოს ქრისტეს მხევალი საპყრობილეში ჩააგდეს, სადაც აღესრულა კიდეც 64 წლის ასაკში.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
რესურსები ინტერნეტში
წმიდა მოწამე დომნიკა
III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
გარდაცვლილი 286
Lasioglossum crassicaudum

Lasioglossum crassicaudum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1946 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
crassicaudum
სოკ-ის ქვეყნების კოდების სია

სოკ-ის ქვეყნების კოდების სია
სოკ-ის ქვეყნების კოდები — საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის მიერ განსაზღვრული სამასოიანი აბრევიატურები ყველა ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტისათვის და სპორტსმენთა სხვა ჯგუფებისათვის, რომლებიც მონაწილეობენ თანამედროვე ოლიმპიურ თამაშებში. მიუხედავად იმისა, რომ მათ საფუძველს წარმოადგენს -ის სტანდარტული კოდები, ისინი ყოველთვის ერთმანეთს არ ემთხვევა.
მიმდინარე კოდები
გამოუყენებელი კოდები
აღარარსებული ქვეყნების ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტების კოდები
სახელგადარქმეული ქვეყნების კოდები
სპეციალური კოდები
ეს კოდები გამოიყენება იმ ოლიმპიური გუნდების აღსანიშნად, რომლებიც რაიმე მიზეზების გამო ვერ მონაწილეობენ ოლიმპიურ თამაშებში საკუთარი ქვეყნის დროშით.
რესურსები ინტერნეტში
ბილ მალონის სტატია სოკ-ის კოდების შესახებ
სოკ-ის საიტის მონაცემთა ბაზა
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტი
სოკ
ტვიში (ღვინო)

ტვიში (ღვინო)
ტვიში — ადგილწარმოშობის დასახელების კონტროლირებადი უმაღლესი ხარისხის თეთრი ნახევრადტკბილი ღვინო. იგი მზადდება ცოლიკოურის ჯიშის ყურძნისაგან, ტკბილის არასრული დადუღებით.
ღვინო „ტვიში“ ხასიათდება ღია ჩალისფერიდან ჩალისფერამდე შეფერვით, ნაზი ჰარმონიული გემოთი, ხილის ტონებით, ჯიშური არომატით და სასიამოვნო სიტკბოთი.
ღვინო „ტვიშის“ მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს 10-11,5 %-ს, შაქრების მასური კონცენტრაცია — არაუმეტეს 30-50 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა – 5,5-7,0 გ/დმ³, აქროლადი მჟავიანობა — არაუმეტეს 1,0 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია — არა ნაკლებ 16 გ/დმ³.
„ტვიშის“ სპეციფიკური ზონის ფართობი შეადგენს დაახლოებით 15 კმ²-ს.
მევენახეობის სპეციფიკური ზონა „ტვიში“ მდებარეობს ლეჩხუმში, ცაგერის მუნიციპალიტეტში, მდინარე რიონის მარჯვენა სანაპირო ზოლში; ჩრდილო განედის 42° 31' და აღმოსავლეთ გრძედის 42° 54' კოორდინატებზე, ზღვის დონიდან 435 მ სიმაღლეზე. სპეციფიკური ზონა მოიცავს რაჭის ქედის უკიდურესი დასავლეთი დაბოლოებისა და ხვამლის აღმოსავლეთ დაქანებებს. იგი მოიცავს სოფლებს ტვიშსა და ალპანას.
რესურსები ინტერნეტში
ღვინის ეროვნული სააგენტო
ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინოები საქართველოში
ქართული ღვინო
მტაცებლები

მტაცებლები (: carō „ხორცი“, + vorāre „მჭამელი“) — ძუძუმწოვრების რიგი. მათი სხეულის სიგრძე 14 სმ-დან 3 მ-მდე, მასა 100 გ-იდან 1000 კგ აღწევს. ნაირგვარი შეფერილობა აქვთ. კბილები (28-48) მკვეთრადაა დიფერენცირებული საჭრელებად, ეშვებად და ძირითად კბილებად. უმრავლესობის ზედა მე-4 წინა ძირითადი და 1-ლი ქვედა ძირითადი კბილები გარდაქმნილია მკვეთავ კბილებად. კიდურებზე აქვთ ბრჭყალებიანი 4-4 თითი (დათვებსა და ძაღლებს 5-5), ბრჭყალები ჩამალული ან ნახევრად ჩამალულია; ლავიწი არ გააჩნიათ ან რუდიმენტულია; კუჭი მარტივია და ჯირკვლებით მდიდარი; საშვილოსნო ორმაგი ან ორრქიანი, პლაცენტა — დისკოიდური; სათესლეები სპეციალურ პარკშია მოთავსებული. მტაცებლების ანალური ჯირკვლები გამოყოფენ მძაფრსუნიან ნივთიერებას, რომელიც ემსახურება ტერიტორიალურ მონიშვნას, ზოგჯერ მტრისაგან თავდაცვას (მაგ., მყრალა). გავრცელებული არიან ყველგან, ანტარქტიდისა და ზოგიერთი პატარა ოკეანური კუნძულის გარდა. უმეტესობა ხმელეთის ცხოველია. მრავალი მათგანი კარგად დაცოცავს ხეზე, ზოგი კარგად ცურავს და ყვინთავს. იკვებებიან ხორცით, მათ შორის არიან ყოვლისმჭამელები, ლეშითმკვებავნი და სხვები. მსხვერპლს თავს ესხმიან ჩასაფრებით, მიპარვით, დადევნებით. უმრავლესობა მონოგამია.
მტაცებლები აერთიანებს 7 ოჯახს (ძაღლისებრნი, დათვისებრნი, ენოტისებრნი, კვერნისებრნი, ვივერისებრნი, აფთრისებრნი, კატისებრნი), დაახლოებით 100 გვარს, 240 სახეობას, რომელთაგან საქართველოში გვხვდება 19 სახეობა. მტაცებლებს შორის ბევრი სასარგებლოა. ზოგი ანადგურებს სასოფლო და სატყეო მეურნეობის მავნე მღრღნელებს; ზოგიერთი ზიანს აყენებს მცეხოველეობას, სანადირო, მეურნეობას. არიან ცოფის ვირუსის მატარებლებიც (მგელი, ტურა, ენოტისებრი ძაღლი).
კლასიფიკაცია
ქვერიგი კატისნაირები
ოჯახი ვივერისებრნი (Viverridae): ცივეტები და მონათესავე ცხოველები; 17 გვარის 32 სახეობა
ოჯახი კატისებრნი (Felidae): კატები: ლომები, ვეფხვები, ლეოპარდები,ოცელოტები და ა. შ.; 18 გვარის 37 სახეობა
ოჯახი მანგუსტისებრნი (Herpestida): მანგუსტები და მონათესავე ცხოველები; 13 გვარის 30 სახეობა
ოჯახი აფთრისებრნი (Hyaenidae): ხალებიანი აფთარი, მიწის მგელი და ა. შ.; 2 გვარის 4 სახეობა
ოჯახი Eupleridae: მადაგასკარის მტაცებლები; 7 გვარის 8 სახეობა
ოჯახი Nandiniidae: აფრიკული პალმის ცივეტები; 1 გვარის 1 სახეობა
ქვერიგი ძაღლისნაირები
ოჯახი დათვისებრნი (Ursidae): დათვები; 4 გვარის 8 სახეობა
ოჯახი ენოტისებრნი (Procyonidae): ენოტები და მონათესავე ცხოველები; 6 გვარის 19 სახეობა
ოჯახი კვერნისებრნი (Mustelidae): დედოფალები, ქრცვინები, კვერნები, მაჩვები და სხვა სახეობები: 24 გვარის 55 სახეობა
ოჯახი ლომვეშაპისებრნი (Odobenidae): ლომვეშაპები; 1 გვარის 1 სახეობა
ოჯახი სელაპისებრნი (Phocidae): ნამდვილი სელაპები; 9 გვარის 19 სახეობა
ოჯახი სკუნსისებრნი (Mephitidae): სკუნსები და მყრალები; 3 გვარის 10 სახეობა
ოჯახი ძაღლისებრნი (Canidae): ძაღლები, მგლები, მელები; 10 გვარის 35 სახეობა
ოჯახი ყურებიანი სელაპები (Otariidae): ზღვის ლომები და სხვები; 7 გვარის 14 სახეობა
ოჯახი Ailuridae: მცირე პანდები; 1 გვარის 1 სახეობა.
ფილოგენეტიკური ხე
რესურსები ინტერნეტში
მტაცებლების ტვინის მათალი ხარისხის სურათები