PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ელინა გარანჩა

ელინა გარანჩა (დ. 16 სექტემბერი 1976, რიგა, ლატვია) — ლატვიელი მომღერალი (მეცო-სოპრანო).
ბიოგრაფია
დაიბადა მუსიკოსთა ოჯახში. სწავლობდა ლატვიის მუსიკალურ აკადემიაში, შემდგომში ვენაში და აშშ-ში. გასტროლზე გადიოდა რიჟკის ოპერის თეატრთან ერთად ბუქარესტსა და ათენში, იყო მაინინგენისა და ფრანკფურტის დასში. კონტრაქტი გააფორმა ვენის სახელმწიფო ოპერასთან.
1999 წელს გახდა მირამ ხელინის სახელობის საერთაშორისო კონკურსი ახალგაზრდა მომღერლებისთვის ლაურეატი, რომელიც ჰელსინკიში ჩატარდა.
2001 წელს ფინალისტი იყო პრესტიჟული კონკურსისა BBC Cardiff Singer of the World.
2005 წელს ხელი მოაწერა ექსკლუზიურ კონტრაქტს ფირმა Deutsche Grammophon-თან.
საშემსრულებლო რეპერტუარი
მღეროდა ოპერებში „ანა ბოლეინი“ გაეტანო დონიცეტი (1998), „სევილიელი დალაქი“ ჯოაკინო როსინი (1998), „ვარდების კავალერი“ რიხარდ შტრაუსი (2000), „სოფლის ღირსება პიეტრო მასკანი (2001), „გენზელი და გრეტელი“ ენგელბერტ ჰუმპერდინკა (2001), „ასე იქცევა ყველა“ (2003) და „La clemenza di Tito“ ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტი (2003), „ნორმა“ ვინჩენცო ბელინი (2004), „კონკია“ ჯოაკინო როსინი (2004), „Werther “ჟიულ მასნე (2005), „ბიაზეტი“ ანტონიო ვივალდი (2005), „ფიგაროს ქორწინება“ ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტი (2006), „კარმენი“ ჟორჟ ბიზე (2007) და სხვა.
პირადი ცხოვრება
ელინა დაქორწინდა დირიჟორ კარელ მარკ ჩიჩონზე (დ. 1971). ჰყავთ ორი ქალიშვილი — კეტრინ ლუიზ ჩიჩონი (დ.22.09.2011) და კრისტინა სოფი ჩიჩონი (დ.10.01.2014)..
აღიარება
ევროპული პრემია კულტურულ მიღწევებში ნომინაცია „მუსიკალური ხელოვნება“ (2006). პრემია ეხო-კლასიკ „წლის მომღერალი“ (2007, 2009).
სქოლიო
ლატვიელი მომღერლები
ლატვიელი საოპერო მომღერლები
დაბადებული 1976
დაბადებული 16 სექტემბერი
Schwechat

Schwechat is a city southeast of Vienna known for the Vienna International Airport and Schwechater beer. The city is home to the refineries of the Austrian national oil company OMV.
Geography
Schwechat is named after the river Schwechat, which flows through the centre of town. The city subdivisions, called Katastralgemeinde (Cadastre), are Kledering, Mannswörth, Rannersdorf and Schwechat.
Population
History
Home to the settlement Ala Nova of the Roman Empire, the city was first mentioned in a document in 1334. The meeting at Schwechat of Emperor Leopold I with Jan Sobieski in 1683, after the liberation of Vienna, is commemorated by an obelisk. The imperial troops defeated the Hungarian insurgents in a battle fought here in October 1848.
In 1724, a textile factory was established in Schwechat. Schwechat profited massively from the Austrian industrialisation wave of the 19th century, many of the companies established then still exist (i.e. the Dreher Brewery, founded in 1796 by Franz Anton Dreher the Younger). Schwechat became a city in 1924 and was incorporated into Vienna in 1938. The city's oil refinery was a bombing target of the Allied Oil Campaign of World War II, with the southern aviation plant complex of the Heinkel firm (Germany-based at Rostock-Schmarl as Heinkel-Nord, the Schwechat offices/facility was called Heinkel-Süd) also targeted in late 1943 and lasting through the spring of 1944.
Schwechat became an independent city in 1954. Since 2017 it belongs to Bruck an der Leitha District because Wien-Umgebung was dissolved at the end of 2016.
Economy
Vienna International Airport and the headquarters of Austrian Airlines are in the city of Schwechat.
When Lauda Air was an independent airline, it had its corporate headquarters in Schwechat. Niki was also based in Schwechat.
Education
Schools include:
Primary schools:
Volksschule I & II
Volksschule Mannswörth
Volksschule Rannersdorf
Secondary:
Allgemeine Sonderschule Schwechat
Bundesgymnasium & Bundesrealgymnasium Schwechat
Neue Mittelschule Schwechat Frauenfeld
Neue Sport- & Sprach-Mittelschule Schwechat - Schmidgasse
Notable people
Christopher Dibon (born 1990), footballer, ÖFB national team
Anton Dreher senior (1810–1863), brewer, inventor of Schwechater Lagerbier
Joseph von Eybler (1765–1846), composer and Hofkapellmeister
Rudolf Hausleithner (1840–1918), painter
Alfred Horn (1898–1959), mayor and freeman of Schwechat
Viktor Klima (born 1947), Social Democrat politician, Chancellor of Austria 1997—2000
Ernst Seidler von Feuchtenegg (1862–1931), jurist, Minister-President of Cisleithania 1917/18
Max Stotz (1912–1943), military pilot
Karl Trabitsch (1929–2003), politician and merchant
Rudolf Viertl (1902—1981), football player
Rudolf Vytlačil (1912—1977), football player
Leopold Weinhofer (1879–1947), politician and mayor
Popular culture
Schwechat (as Megacity Schwechat) plays an important role in the Austrian sci-fi movie Die Gstettensaga: The Rise of Echsenfriedl.
References
External links
Website of Schwechat
Cities and towns in Bruck an der Leitha District
Oil campaign of World War II
დავით ქართველიშვილი

დავით ქართველიშვილი (დ. 6 ივლისი, 1976, თბილისი) — ქართველი პროზაიკოსი და ესეისტი. ყურადღება მიიქცია პირველივე მოთხრობების კრებულით „პოპური“ (2001, პრემია წინანდალი 2001, წლის საუკეთესო ახალგაზრდა მწერალი). ამ პერიოდისათვის მისი ნაწარმოებები სტილისტურად ახლოს იყო აკა მორჩილაძის ნაწარმოებებთან და შეიცავდა პოსტმოდერნისტული ესთეტიკის ელემენტებს, თუმცა მისი შემდგომი ნაწარმოებები უკვე თვისობრივად განსხვავებული იყო. ქართველიშვილის რომანი „იყო საღამო იყო დილა“ 2006 წელს გამოსცა ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ, ეს ნაწარმოები დღემდე რჩება მის ყველაზე პოპულრაულ ტექსტად. ავტორია რომანებისა: „სიყვარული და მსხალი“ (2009), „მოცემულობა“ (2011), „ათი ქალწული“ (2012). ქართველიშვილის წიგნების უმრავლესობა ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობაშია დაბეჭდილი (მათ შორის — კრებული „6 სიზმარი“). 2010-2011 წლებში იყო საქართველოს პენ-ცენტრის დროებითი პრეზიდენტი.
ჯილდოები
2008 — „საბა” საუკეთესო პროზაული კრებულისთვის „ოთხი მოთხრობა“.
რესურსები ინტერნეტში
დავით ქართველიშვილი — ქართველი ავტორები
ქართველი მწერლები
საბას პრემიის ლაურეატები
დაბადებული 1976
დ
Grumpy Cat

Grumpy Cat, ნამდვილი სახელი — ტარდარ სოუსი (დ. 4 აპრილი, 2012 — გ. 14 მაისი, 2019) — კატა და ინტერნეტის პოპულარული სახე, ცნობილი ბრაზიანი გამომეტყველებით, რის გამოც შეიძინა ზედმეტსახელი (ბრაზიანი კატა).
მისი მფლობელი ტაბათა ბუნდესენი ამბობს, რომ კატის მუდმივად გაბრაზებული გამომეტყველების მიზეზია განუვითარებლობა. კატის პოპულარობა დაიწყო ფოტოსურათით, რომელიც სოციალური ამბების საიტ Reddit-ზე ბუნდესენის ძმა ბრაიანმა 2012 წლის 22 სექტემბერს გამოაქვეყნა. იგი იქცა პოპულარულ ფოტოსურათად, რომელსაც სხვადასხვა წარწერას ამატებდნენ. კატის ოფიციალურ გვერდს Facebook-ზე ხუთ მილიონზე მეტი მოწონება აქვს. იგი The Wall Street Journal-ის გარეკანზე 2013 წლის 30 მაისს დაიბეჭდა, ხოლო New York Magazine-ის გარეკანზე - 2013 წლის 7 ოქტომბერს.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ცხოველები ინტერნეტში
კატები პოპულარულ კულტურაში
ინტერნეტ-მიმები
ვილჰელმ I (გერმანიის იმპერატორი)

ვილჰელმ I (გერმანიის იმპერატორი)
ვილჰელმ I (ვილჰელმ ფრიდრიხ ლუდვიგ ფონ ჰოენცოლერნი, გერმ. Wilhelm Friedrich Ludwig von Hohenzollern) (დ. 22 მარტი 1797, ბერლინი, გერმანია — გ. 9 მარტი 1888, ბერლინი, გერმანია) — პრუსიის მეფე 1861–1888 წლებში და გერმანიის კაიზერი 1871– 1888 წლებში.
რესურსები ინტერნეტში
ვილჰელმ I — Archontology.org
პრუსიის მეფეები
გერმანიის იმპერატორები
დაბადებული 22 მარტი
დაბადებული 1797
გარდაცვლილი 9 მარტი
გარდაცვლილი 1888
ოქტიაბრსკოე (ფლორეშტის რაიონი)

ოქტიაბრსკოე (ფლორეშტის რაიონი)
ოქტიაბრსკოე — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 164 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 207 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
ფლორეშტის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ფლორეშტის რაიონის სოფლები
პლანეტოგრაფიული კოორდინატები

პლანეტოგრაფიული კოორდინატები — რიცხვთა წყვილი, რომელიც განსაზღვრავს პლანეტის ზედაპირზე წერტილის მდებარეობას. ესენია პლანეტოგრაფიული განედი და გრძედი. განედი, კუთხე პლანეტის ეკვატორის სიბრტყესა და აღებულ წერტილში ზედაპირის ნორმალს შორის, აითვლება ეკვატორიდან პოლუსებისაკენ მერიდიანის გასწვრივ 0°-იდან ± 90°-მდე. დადებითად ჩრდილოეთი განედი ითვლება, უარყოფითად — სამხრეთი განედი. გრძედი, ორწახნაგა კუთხე პლანეტის ნულოვანი მერიდიანისა და აღებულ წერტილზე გამავალი მერიდიანის სიბრტყეებს შორის, აითვლება პლანეტის დღეღამური ბრუნვის საწინააღმდეგო მიმართულებით 0°-იდან 360°-მდე. ნულოვან მერიდიანს ყოველი პლანეტისათვის აფიქსირებენ მის ბადროზე მკაფიოდ გამოხატული რაიმე წერტილის (დეტალის) მეშვეობით.
ლიტერატურა
კოორდინატთა სისტემები
Tambillo District

Tambillo District is one of fifteen districts of the province Huamanga in Peru.
Ethnic groups
The people in the district are mainly indigenous citizens of Quechua descent. Quechua is the language which the majority of the population (85.33%) learnt to speak in childhood, 14.46% of the residents started speaking using the Spanish language (2007 Peru Census).
References
კინიოტის რაიონი

კინიოტის რაიონი — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის ჩუმბივილკასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 590 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 661 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 21 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 221.05 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
კუსკოს რეგიონის რაიონები
ჩუმბივილკასის პროვინციის რაიონები
ნოდარ გურეშიძე

ნოდარ გურეშიძე
ნოდარ ვარლამის ძე გურეშიძე (დ. 10 მარტი, 1927, სოფ. მარანი, ახლანდ. აბაშის მუნიციპალიტეტი, — გ. 30 ოქტომბერი, 2004, თბილისი) — ქართველი პოეტი.
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი (1950). იყო მარჯანიშვილის თეატრის დირექტორი (1966-1967), საქართველოს მწერალთა კავშირის გამგეობის მდივანი (1971-1973), მწერალთა კავშირის ლიტერატურული ფონდის დირექტორი (1987–1989), საქართველოს საავტორო უფლებათა სახელმწიფო სააგენტოს თავმჯდომარე (1989–2001), საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრის გენერალური დირექტორის მოადგილე (2001-2003). ლექსებს აქვეყნებდა 1946 წლიდან. გურეშიძე ავტორია პოეტური კრებულებისა: „ჩემი გაზაფხული“ (1955), „შინ და გარეთ“ (1959), „მიწა და ვარსკვლავები“ (1962), „ლექსები“ (1965, 1967, 1974, 1984), „გუშინ, დღეს, ხვალ“ (1974), „გზა“ (1985), „სამადლობელი“ (1986), „კი და არა“ (1989) და სხვ.; პროზაული ნაწარმოებებისა: „მეგობრობის თვალით“ (1956), „დღეები და ქალაქები“ (1964). თარგმნა უცხოელ ავტორთა ნაწარმოებები, მ. შ. უნგრელი მწერლის იმრე მადაჩის დრამატული პოემა „ადამიანის ტრაგედია“ (1984). მისი ლექსები თარგმნილია უცხოურ ენებზე. 1985 წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1997).
ლიტერატურა
დაბადებული 10 მარტი
დაბადებული 1927
გარდაცვლილი 30 ოქტომბერი
გარდაცვლილი 2004
აბაშის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ქართველი პოეტები
ქართველი მთარგმნელები
საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ტრიკონტაგონი

ტრიკონტაგონი გეომეტრიაში — 30-გვერდიანი პოლოგონი. ტრიკონტაგონის ყველა კუთხის ჯამი 5040 გრადუსია. ტოლგვერდა ტრიკონტაგონის ყოველი კუთხე 168 გრადუსია, ხოლო მისი ფართობი გვერდის სიგრძით a გამოითვლება ფორმულით:
რესურსები ინტერნეტში
მრავალკუთხედები
Salon (საიტი)

Salon (საიტი)
Salon — ამერიკული სიახლეების და შეხედულებების საიტი, შექმნილი დევიდ ტოლბოტის მიერ 1995 წელს. ამჟამად მას ფლობს Salon Media Group. საიტის მთავარი თემებია აშშ-ის პოლიტიკა, კულტურა და პოლიტიკურად პროგრესული ლიბერალური ან მემარცხენე აქტივისტების მიმდინარე მოღვაწეობა.
Salon-ის შტაბ-ბინა მდებარეობს სან-ფრანცისკოში (კალიფორნია), მარკეტ-სტრიტის 870-ში.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ამერიკული ონლაინ ჟურნალები
ამერიკული საიტები
Webby Award-ის გამარჯვებულები
1995 წელს დაარსებული საიტები
ბალის დვარიონასი

ბალის დვარიონასი (ლიტვ Balys Dvarionas; 6 ივნისი 1904, ლიბავა, ლატვია — 23 აგვისტო, 1972, ვილნიუსი) — ლიტველი კომპოზიტორი, დირიჟორი, პიანისტი, მუსიკის მასწავლებელი, სსრკ სახალხო არტისტი (1954).
ბიოგრაფია
დაიბადა ორღანისტ დომინიკას დვარიანოსის მრავალშვილიან (11 შვილიდან 7 მუსიკოსი გახდა) ოჯახში. მუსიკის პირველი მასწავლებელი მამამისი იყო, შემდგომ ლატვიელი კომპოზიტორი ალფრედ კალნიშნა ამეცადინებდა.
1924 წელს ლაიპციგის კონსერვატორიაში დაამთავრა რობერტ ტაიხმიულერის ფორტეპიანოს კლასი; 1939 წელს დირიჟორის კლასი (ექსტერნად). 1925-1926 წლებში ვირტუოზ პიანისტ ეგონ პეტრისთან იხვეწებოდა ბერლინში. 1926 წლიდან ფორტეპიანოს პედაგოგი კაუნასის მუსიკალურ სასწავლებელში. 1933 წლიდან კაუნასის კონსერვატორიაში. 1935—1938 წწ კაუნასში ლიტვის რადიოს სიმფონიური ორკესტრის დირიჟორი.
1940 წელს ვილნიუსში სიმფონიური ორკესტრი ჩამოაყალიბა. 1949 წლიდან ლიტვის სსრ-ის სახელმწიფო კონსერვატორიის პედაგოგი; 1940—1941 და1958—1961 წლებში ლიტვის ფილარმონიისა და ყველა რესპუბლიკური სასიმღერო ზეიმების დირიჟორი.
დაჯილდოებულია ლენინის ორდენითა და სხვა ორდენებითა და მედლებით.
დაკრძალულია პალანგაში.
ვილნიუსში რეგულარულად ტარდება ბალის დვარიონასის სახელობის ახალგაზრდა პიანისტთა და მევიოლინეთა საერთაშორისო კონკურსი. არსებობს მისივე სახელობის მუსიკალური ათწლედი.
შემოქმედება
შექმნა სხვადასხვა ჟანრის ნაწარმოებები:
ბალეტი «მაჭანკლობა» (ლიბრეტო ლუდას გირა; 1931, დადგმა 1933, კაუნასი),
ოპერა «დალია» (ლიბრეტო იონას მაცკონისისთვის ბალის სრუოგის დრამის მიხედვით; 1958, დადგმა1959, ვილნიუსი),
სიმფონია (1947),
სავიოლინო კონცერტი ორკსეტრითურთ (1948; სტალინური პრემია, 1949),
2 კონცერტი ფორტეპიანოსათვის (1960, 1962),
კონცერტი ვალთორნისთვის (1963),
2 უვერტჲურა(1946, 1967),
ინსტრუმენტული პიესები,
გუნდები, მათ შორის «სიმღერის ზეიმი» (1965),
რომანსები, ხალხური სიმღერების დამუშავება,
მუსიკა სათეატროდ, 6 სპექტაკლისთვის,
მუსიკა 6 კინოფილმისთვის, მათ შორის «საბჭოთა ლატვია» (სტალინური პრემია, 1952),
ლიტვის სსრ ჰიმნი (თანაავტორი იონას შვიადასი, სიტყვები ანტანას ვენცლოვის, 1950).
ნაწარმოებთა დიდი ნაწილი რომანტიკული სტილისაა და ხალხური მუსიკიდან აღებულ ციტატებზეა დამყარებული.
ლიტერატურა
Юозас Гаудримас. Балис Дварионас. Москва, 1960.
Juozas Gaudrimas. Balys Dvarionas. Vilnius, 1960
Balys Dvarionas. Kūrybos apžvalga, straipsniai ir laiškai, amžininkų atsiminimai. Parengė Juozas Gaudrimas. Vilnius: Vaga, 1982.
რესურსები ინტერნეტში
Balys Dvarionas
ლიტველი მუსიკოსები
დაბადებული 1904
გარდაცვლილი 1972
Daphnella leucophlegma

Daphnella leucophlegma — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
Fusiturricula andrei

Fusiturricula andrei is a species of sea snail, a marine gastropod mollusk in the family Drilliidae.
Description
The size of an adult shell varies between 35 mm and 50 mm.
Distribution
This species occurs in the demersal zone of the Pacific Ocean off Isla Santa Cruz, Galápagos Islands
References
Tucker, J.K. 2004 Catalog of recent and fossil turrids (Mollusca: Gastropoda). Zootaxa 682:1–1295
McLean & Poorman, 1971. New species of Tropical Eastern Pacific Turridae; The Veliger, 14, 89–113
External links
andrei
Gastropods described in 1971
რუმიკოლკა

რუმიკოლკა (rumi ქვა, qullqa საწყობი) — არქეოლოგიური ძეგლი პერუში. მდებარეობს კუსკოს რეგიონში, კისპიკანჩის პროვინციის ლუკრეს რაიონში. განლაგებულია ჩუკი-პუკიუსა და პიკილიაქტის არქეოლოგიური ძეგლების მახლობლად, ვაკარაპაის ტბების აღმოსავლეთით.
ობიექტები სავარაუდოდ ტიუანაკო-უარის ცივილიზაციებს ეკუთვნის. ინკების პერიოდში, ნაგებობები დამუავებული ქვით მოპირკეთდა.
შენობებში აღმოჩენილი ზოგიერთი ქვა საიდუმლოებითაა მოცული. მათი მსგავსი ქვები ასევე აღმოჩენილია პისაკში და ინკების იმპერიის სხვა ძეგლებზე.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
ლიტერატურა
Hirst, K. Krist. "Wari Empire". About.com: Archaeology. Retrieved 20 April 2014.
Wright, Kenneth (2011). Moray: Inca Engineering Mystery. Reston, Virginia: ASCE Press. p. 51.
Wright, Kenneth (2006). Tipon: Water Engineering Masterpiece of the Inca Empire. Reston, Virginia: ASCE Press. p. 101.
პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
ბორჩალის სასულთნო

ბორჩალის სასულთნო (ასევე ცნობილი როგორც ბორჩალის სახანო ) — ფეოდალური სახელმწიფო, რომელიც არსებობდა XVIII საუკუნის შუა ხანებამდე ისტორიული მხარის ბორჩალის (დღევანდელი საქართველოსა და სომხეთის ლორის მხარე) ტერიტორიაზე.
ისტორია
„ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიიდან“ მიღებული ცნობებით ვიგებთ, რომ XVII საუკუნის დასაწყისში, შაჰ აბას I-ის მმართველობის დროს, დებედის ველზე გადმოსახლდა თურქული ტომი ბორჩალუ, რომლებმაც მოგვიანებით დააფუძნეს ბორჩალის რაიონი. 1604 წელს კი იმავე ტერიტორიაზე დაარსდა ბორჩალის სახანო (სულთანატი). 1750-იან წლებში ქართლის მეფე თეიმურაზ II-მ აიღო ბორჩალის სასულთნო, ხოლო 1765 წელს ქართლ-კახეთის მეფემ ერაკლე II-მ სასულთნო პრეფექტურად აქცია. XIX საუკუნის დასაწყისისთვის სულთანატი მთლიანად დაიშალა და რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შევიდა.
მმართველები
მუსა ყული-ხანი, კელბი ჰუსეინ-ხანის ვაჟი (1752–1755)
იხილეთ აგრეთვე
კავკასიის სახანოები
სამხრეთ კავკასია
დასავლეთ აზერბაიჯანი
აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა
სქოლიო
აზერბაიჯანი
მერკაპტანები

მერკაპტანები, თიოსპირიტები, თიოლები — სპირტების გოგირდოვანი ანალოგები, ზოგადი ფორმულაა RSH. მერკაპტანები სითხეებია, მათთვის დამახასიათებელია უსიამოვნო სპეციფიური სუნი. მერკაპტანებს ძირითადად შეიცავს ცილების ლპობის პროდუქტები. მერკაპტანებს და მის ნაწარმებს იყენებენ ნატურალური და სინთეზური კაუჩუკის ვულკანიზაციისა და პლასტიკაციის დამჩქარებლად, ზოგიერთი სამკურნალო პრეპარატის სინთეზში, აგრეთვე ინსექტიციდებად. მერკაპტანების ნარევს იყენებენ ოდორიზაციისთვის.
ლიტერატურა
ორგანული ნაერთები
სირია

სირია (‎; სირიული: ܣܘܪܝܐ), ოფიციალურად სირიის არაბთა რესპუბლიკა ‎) — ქვეყანა დასავლეთ აზიაში. დასავლეთიდან ესაზღვრება ლიბანი და ხმელთაშუა ზღვა, ჩრდილოეთიდან თურქეთი, აღმოსავლეთიდან ერაყი, სამხრეთიდან იორდანია და სამხრეთ-დასავლეთიდან ისრაელი.
თანამედროვე სირიის სახელმწიფოებრიობა დაიწყო 70 წლის წინ, ხოლო ცივილიზაცია ჩაისახა ჯერ კიდევ ძვ. წ. IV ათასწლეულში. დედაქალაქია დამასკო, ერთ-ერთი ყველაზე ძველი ხანგრძლივად დასახლებული ქალაქი მსოფლიოში, გარდა ამისა, დამასკი დღევანდელ მსოფლიოს დედაქალაქებს შორის ყველაზე ძველი დასახლებაა.
2015 წლის მონაცემებით სირიის მოსახლეობა შეადგენს 18,5 მლნ ადამიანს. მოსახლეობის 70 %-ზე მეტი სუნიტია. სირიაში ასევე ცხოვრობენ ალავიტები - 16 % და ქრისტიანები - 10 %. სახელმწიფო ენაა - არაბული.
1963 წლიდან დღემდე რესპუბლიკას მართავს პარტია ბაასი და მისი მოკავშირეები. 2011 წლიდან სირიაში მიმდინარეობს სამოქალაქო ომი ერთი მხრივ ქვეყნის ხელისუფლებას, ხოლო მეორე მხრივ შეიარაღებულ ოპოზიციას, ქურთების დაჯგუფებებსა და 2014 წლიდან ისლამურ სახელმწიფოს შორის. კონფლიქტის ყველა მხარე მნიშვნელოვან დახმარებას იღებს საზღვარგარეთის ქვეყნებიდან.
სახელწოდება
ოფიციალური: სირიის არაბთა რესპუბლიკა.
ეროვნული: سورية; Al Jumhuriyah al Arabiyah as Suriyah.
ისტორია
1946 წელს მოიპოვა სრული დამოუკიდებლობა საფრანგეთისაგან. 1958-61 წლებში ეგვიპტესთან ერთად შედიოდა არაბთა გაერთიანებულ რესპუბლიკაში. ექვსდღიანი ომის შედეგად (1967) დაკარგა გოლანის მაღლობები, რომელსაც ახლაც ისრაელი აკონტროლებს. 1981-82 წლებში ჰქონდა სამხედრო კონფლიქტი ლიბანთან. 1991 წელს სპარსეთის ყურის ომში მონაწილეობდა ერაყის წინააღმდეგ. ჰაფეზ ასადის გარდაცვალების შემდეგ ადამიანის უფლებების დაცვის მხრივ სირიაში მდგომარეობა ოდნავ გაუმჯობესდა.
გეოგრაფია
სირია მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე. ეს არის ნაყოფიერი ველების, მთებისა და უდაბნოების ქვეყანა. სირიის მოსაზღვრე ქვეყნებია: თურქეთი, ერაყი, იორდანია, ისრაელი, ლიბანი. ფართობი შეადგენს 185 180 კვ. კმ-ს.
სახელმწიფო
სახელმწიფო სისტემა - ერთპარტიული სოციალისტური რესპუბლიკა.
სახელმწიფოს მეთაური - პრეზიდენტი Bashar al-ASAD (2000).
საკანონმდებლო ორგანო - ერთპალატიანი პარლამენტი (250 წევრი).
ადმინისტრაციული დაყოფა - 14 რეგიონი (mufazah).
დემოგრაფია
მოსახლეობა - 22 530 746 (2012), აქ ცხოვრობს სხვადასხვა ეთნიკური და რელიგიური ჯგუფის წარმომადგენელი, მათ შორის - სუნიტი არაბები (ისინი უმრავლესობას შეადგენენ - 90 %), ქურთები (5 %), სომხები, ასურელები, ალავიტები (შიიტი მუსლიმები).
სახელმწიფო ენა - არაბული. გავრცელებულია აგრეთვე - ქურთული, სომხური, არამეული, ფრანგული, ინგლისური.
რელიგია - მუსლიმი 85 %, ქრისტიანი 15 %.
დედაქალაქი - დამასკო (1.862 ათასი).
ქალაქები - ალეპო (1.934), ჰიმსი (752), ლატაკია (417), ჰამა (380).
ეკონომიკა
რესურსები - ნავთობი, ფოსფატები, ქრომი და მანგანუმი, ასფალტი, რკინის მადანი, ქვამარილი, მარმარილო, თაბაშირი, ჰიდროენერგია.
ექსპორტი - ნავთობპროდუქტები, ბამბა, ფოსფატები, ხილ-ბოსტნეული.
ეროვნული შემოსავალი ერთ სულზე - 1130 $.
ვალუტა - სირიული ფუნტი (SYP);
მემკვიდრეობა
კრაკ-დე-შევალიე (ჯვაროსანთა ერთ-ერთი საუკეთესო ციხე),
პალმირა (რომაული პერიოდის ბრწყინვალე ნაქალაქარი),
ალეპო (ციხე-სიმაგრე, მეჩეთები, მუზეუმები, სუკები).
რესურსები ინტერნეტში
სირიის საგარეო საქმეთა სამინისტრო
სქოლიო
აზიის ქვეყნები
ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნები
არაბულენოვანი ქვეყნები
გაეროს წევრი სახელმწიფოები
Olazti/Olazagutía

Olazti/Olazagutía is a town and municipality located in the province and autonomous community of Navarre, northern Spain.
References
External links
OLAZTI/OLAZAGUTÍA in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)
Municipalities in Navarre
სუბალპური მაღალბალახეულობა

სუბალპური მაღალბალახეულობა — ბალახოვანი მცენარეულობის ტიპი კავკასიისა (განსაკუთრებით მის დასავლეთ ნაწილში) და პალეარქტიკის მთიან რაიონებში. შექმნილია უხეშღეროიანი, ფესურიანი, ბოლქვიანი, დიდფოთლებიანი და კაშკაშაყვავილებიანი მცენარეებით, რომელთა სიმაღლე 1,5 — 3 მ აღწევს. სუბალპური მაღალბალახეულობა ვითარდება ტენიანი ჰავის პირობებში და ნათელ ადგილებში, ზღვის დონიდან 1500—2200 მ სიმაღლეზე. სუბალპური მაღალბალახეულობა ან არყნარ-წიფლნარში, ნეკერჩხლიან ტანბრეცილ და პარკულ ტყეებში, ნაძვნარ-სოჭნარის ველობებზე გვხვდება, ან წმინდა რაყას ქმნის. სუბალპური მაღალბალახეულობის ცენოზების თავისებურება პირველად აღწერეს ფრანგმა მოგზაურებმა და ბოტანიკოსებმა სომიემ და ლევიემ სვანეთში, მდინარე ნენსკრის სათავეებთან.
ლიტერატურა
ფლორა
უდანაშაულოთა ხოცვა (ბრეიგელი)

უდანაშაულოთა ხოცვა (ბრეიგელი)
უდანაშაულოთა ხოცვა 一 რენესანსის ეპოქის ნიდერლანდელი ფერმწერის, პიტერ ბრეიგელ უფროსისა და მისი ვაჟის, პიტერ ბრეიგელ უმცროსის ერთობლივი, ზეთით შესრულებული ნამუშევარი. ნაწარმოები ინსპირირებულია ახალი აღთქმის ერთ-ერთი საწყისი სიუჟეტით - მათეს სახარების თანახმად, იუდეის მეფემ, ჰეროდე დიდმა გასცა განკარგულება, ამოეხოცათ ყველა ორ წელზე მცირე ასაკის მქონე ბავშვი ბეთლემში.
ნახატი ასახავს ზამთარში, ერთ-ერთ დასახლებაში შესულ კავალერისტთა ბრიგადას, რომელთაც უდანაშაულოთა დახოცვა განუზრახავთ, თუმცა, მისი ინსპირაციის წყაროსგან განსხვავებით, ის პირდაპირაა ასახული ნიდერლანდების რევოლუციის ფონზე, ე.წ. ოთხმოცწლიანი ომის შემდეგ, რითაც ალუზია კეთდება XVI საუკუნეში, ერთ-ერთ თავდასხმაზე, რომელიც განხორციელდა ესპანელ და გერმანელ კავალერისტთა მიერ რიგით ფლანდრიულ სოფელზე.
ნახატი, ამჟამად, ბრიტანეთის სამეფო კოლექციას ეკუთვნის.
იხილეთ აგრეთვე
პიტერ ბრეიგელი (უფროსი)
რესურსები ინტერნეტში
Shawe-Taylor, Desmond and Scott, Jennifer, Bruegel to Rubens, Masters of Flemish Painting, # 14, pp. 88–91, Royal Collection Publications, London, 2008,
The Massacre of the Innocents (after Pieter Bruegel the elder), National Trust, at Upton House
Massacre of the Innocents, Royal Collection
Massacre of the Innocents 1565
"The Massacre of the Innocents", The Great Picture Trail, broadcast on BBC Two on 17 June 2011
A winter landscape with the Massacre of the Innocents, Sotheby's, 7 December 2005
A Flemish village in winter with the Massacre of the Innocents, Sotheby's, 8 July 2009
A winter landscape with the Massacre of the Innocents, Christie's, 3 July 2012
Altarozzi, Giordano, Elemente ale revoltei din Țările de Jos în opera lui Pieter Bruegel cel Bătrân: Uciderea pruncilor, Interferențe culturale în Sibiul secolelor XVIII-XX, pp. 13–22, Sibiu, 2014,
Massacre of the Innocents, different composition by Pieter Brueghel the Younger, Royal Museums of Fine Arts of Belgium
სქოლიო
პიტერ ბრეიგელ უფროსის ნახატები
XVI საუკუნის ნამუშევრები
სარგის ლუკაშინი

სარგის ლუკაშინი (დ. 12 იანვარი, 1885 — გ. 1937) — სომეხი ბოლშევიკი პოლიტიკოსი.
სარგის ლუკაშინი დაიბადა 1885 წლის 12 იანვარს, სომეხი ხალხით დასახლებულ ქალაქ დონის ნახიჩევანში, დონის როსტოვთან ახლოს, რუსეთის იმპერია იგი სწავლობდა პეტერბურგის უნივერსიტეტში. 1921–1922 წლებში, იგი კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანია სომხეთში, 1922–1925 წლებში კი - სომხეთის სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარე. ლუკაშინი 1937 წელს, დიდი წმენდის პერიოდში მოკლეს.
რესურსები ინტერნეტში
Сергей Лукьянович Лукашин.
Сергей Лукьянович Лукашин (1885—1937). Фото.
Срабионян Саркис Лусегенович.
Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898—1991
Срабіонян Саркіс Лусегенович
http://www.knowbysight.info/LLL/04106.asp (ros.)
სქოლიო
დაბადებული 12 იანვარი
დაბადებული 1885
გარდაცვლილი 1937
სომეხი პოლიტიკოსები
ბოლშევიკები
ათეისტები