PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Cicimli

Cicimli or Cimcimli or Dzhidzhimli or Dzhimdzhimly may refer to:
Cicimli, Barda, Azerbaijan
Cicimli, Lachin, Azerbaijan
სანავარდო

სანავარდო — სოფელი საქართველოში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში, ალაზნის ვაკეზე (კუჭატნის თემი). ზღვის დონიდან 310 მეტრი, ყვარლიდან 7,5 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 840 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Yuxarı Bradi

Yuxarı Bradi (also, Yukhary Burady) is a village in the Lerik Rayon of Azerbaijan.
References
Populated places in Lerik District
ერო (მუნიციპალიტეტი)

ერო (მუნიციპალიტეტი)
ერო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის აუნიამენდის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 144,28 კმ². მოსახლეობა — 793 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ნავარის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ეროს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ნავარის მუნიციპალიტეტები
ნავარის ქალაქები
ბატარასა

ბატარასა (ოფიციალურად ბატარასის მუნიციპალიტეტი) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი პალავანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 85 439 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 22 ბარანგაის.
კლიმატი
რესურსები ინტერნეტში
Bataraza Profile at PhilAtlas.com
Philippine Census Information
Local Governance Performance Management System
სქოლიო
პალავანის მუნიციპალიტეტები
ტიატია

ტიატია (აინურად ჩაჩა-ნუპური, სიტყვასიტყვით — „მამა მთა“) — მოქმედი ვულკანი კუნძულ კუნაშირის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში (კურილის კუნძულები). სომა-ვეზუვის ტიპისაა („ვულკანი ვულკანში“).
სიმაღლე 1819 მ. სომის წაკეთილი კონუსის შეფარდებითი სიმაღლეა 1485 მ, ფუძის დიამეტრი — 16-18 კმ, წრიული თხემისა — 2,4 კმ-მდე. კალდერის ზომებია 2,1 X 2,4 კმ. მთლიანადაა დაფარული ლავური ღვარებით.
უკანასკნელი ამოფრქvევა მოხდა 1973 წელს. აგებულია ლავური ბაზალტებითა და ანდეზიტებით. ძირი შემოსილია წიწვნარითა და ფართოფოთლოვანი ტყით, ზევით ქვის არყის რაყები და ქონდარა ფიჭვია.
1977 და შემდგომ წლებში მოხდა ვულკანის კრატერის სამხრეთ-აღმოსავლეთ პერიფერიის ჩამონგრევა და დამსხვრეული მასალის დიდი ნაწილი შიგ კრატერშივე ჩაიქცა (მის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში). შედეგად ვულკანის საერთო სიმაღლე შემცირდა. ვულკანმა სიმაღლეში რამდენიმე ათეული მეტრით დაიკლო და სავარაუდოდ, თანადროულ დროში მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან 1800 მ-ზე ნაკლებია.
ცნობილი ამოფრქვევები დაფიქსირდა 1812 და 1973 წლებში. ამჟამად ფიქსირდება მხოლოდ სუსტი ფუმაროლური აქტივობა ცენტრალურ კრატერში. ხშირად შეიმჩნევა ბოლვა და ამასთანავე, გვერდითი კრატერიდან გამოიყოფა შხამიანი აირები. ვულკანი ტიატია განთავსებულია კურილის ნაკრძალის ტერიტორიაზე.
სქოლიო
რუსეთის ვულკანები
ინდოეთი 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ინდოეთი 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ინდოეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ოცდამეორედ იასპარეზა 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში. ამ თამაშებზე მათ ერთი ოქროსა და 2 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ინდოეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
თბილისის მთავარანგელოზთა ეკლესია

თბილისის მთავარანგელოზთა ეკლესია — ძველ თბილისში მდგარი V საუკუნის ეკლესია. მოიხსენიება ისტორიულ წყაროებში.
VII საუკუნის სომეხი ისტორიკოსი მოსე კალანკატუელი საინტერესო ცნობას გვაწვდის ამავე საუკუნის დამდეგის თბილისის ეკონომიკური მდგომარეობის შესახებ: „ხაზარებმა გარე მოიცვეს ნებიერი, მოვაჭრე, სახელოვანი დიდი ქალაქი ტფილისი... ქალაქის აღების შემდეგ, ჯერ მოსახლეობა გაჟლიტეს და შემდეგ ხელი მიჰყვეს საგანძურებს. მთელი სიმრავლე მძიმედ დატვირთული მეომრებისა მიდიოდა თავის ბატონთან და მიჰქონდათ ნადავლის ზვინები და ხვავები. იმდენი მოჰყარეს, რომ თვალს წყალი ელეოდა ოქროსა და ვერცხლის ქანქარების უთვალავი რაოდენობის ცქერაში. ენით უთქმელია თვალმარგალიტით მოოჭვილ საეკლესიო სამკაულ სამსახურებელის ამბავი, რომელიც წაიღეს“.
სომეხი ისტორიკოსი უხტანესი VI საუკუნის დასასრულისა და VII საუკუნის დასაწყისის ისტორიული ამბების აღწერისას თბილისის შესახებ ამბობს: „საოცრად ნაგები და საკვირველი, სახელგანთქმული და გამოჩენილი დიდი ქალაქი ტფილისი“.
ასეთი სიმდიდრის ქალაქი ვერ დაეტეოდა მხოლოდ აბანოთუბნის ტერიტორიაზე, რაზედაც ასევე მიგვანიშნებს სიონის საკათედრო ტაძრის მშენებლობა ქალაქის ზღუდის გარეთ, რადგან საეპისკოპოსოები მხოლოდ მჭიდროდ დასახლებულ ადგილებში შენდებოდა. აგრეთვე აღსანიშნავია ამავე პერიოდში აშენებული ანჩისხატის ტაძარი. აქედან შეიძლება დაბეჯითებით ვთქვათ, რომ თბილისი ძლიერ მდიდარი და მჭიდროდ დასახლებული ქალაქი ყოფილა. ამიტომ არ არის გასაკვირი დღევანდელი ერეკლე მეორის მოედნის მიდამოებში VI-VII საუკუნეებში აგებული წმინდა მთავარანგელოზთა ეკლესიის მშენებლობის დაწყება ვახტანგ გორგასლის მეფობის პერიოდში. ამ ეკლესიის შესახებ მეტად მწირი ცნობები არსებობს.
პლატონ იოსელიანი „თბილისის სიძველეთა აღწერაში“ მთავარანგელოზთა ეკლესიის შესახებ წერს: „ამ ადგილზე ყოფილა ძველის ძველი, ტფილისის დაარსების ჟამის ეკლესია წმიდა მთავარანგელოზთა სახელობისა. 1398 წელს თემურმა იგი საფუძვლითურთ მოაოხრა, მასზე მიჯრილი სასახლითურთ. 1640 წელს ახლოს მის ნაშთთაგან როსტომ მეფის ბრძანებით სამიეკლესია ააშენეს. ასე აღიმართა: ა) წმინდა იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია როსტომ მეფის სასახლის წინ; ბ) მეფის მოედნის შუაგულში, ხარების სახელობისა და გ) წმინდა გიორგისა, დაუსრულებელი. აქედან ჩანს, რა სივრცისა ყოფილა მთავარანგელოზთა ეკლესია, V საუკუნის ნაგებობა“.
ლიტერატურა
მ. ქუთათელაძე, „თბილისის ტაძრები“, ტ. I, თბ., 2010 გვ. 43
მთავარანგელოზთა ეკლესია
394

394
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გრიგოლ ნოსელი — მართლმადიდებელი წმინდანი (დ. 335)
ამფილოქე იკონიელი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი
პიელაგოსი

პიელაგოსი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანტაბრიის პროვინციის სანტანდერის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 83,33 კმ². მოსახლეობა — 25 731 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
კანტაბრიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
პიელაგოსის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
კანტაბრიის მუნიციპალიტეტები
კანტაბრიის ქალაქები
ეგვიპტის მეხუთე დინასტია

ეგვიპტის მეხუთე დინასტია (ასევე დინასტია V) — ძველი ეგვიპტის სამეფო დინასტია, რომელიც ხშირად III, IV და VI დინასტიებთან ერთად მოიხსენიება, როგორც ეგვიპტის ძველი სამეფოს დინასტია. მეხუთე დინასტია მეფობდა ძვ.წ. 2494 წლიდან ძვ.წ. 2345 წლამდე.
ფარაონები
მეხუთე დინასტიის ყველა ცნობილი ფარაონი წარმოდგენილია ცხრილში. ამ დინასტიის ფარაონები დაახლოებით 150 წლის მანძილზე მეფობდნენ.
რესურსები ინტერნეტში
ეგვიპტის მე-5 დინასტია
ეგვიპტის მეხუთე დინასტია
მე-5 დინასტია (ძვ.წ. 2465-2323)
ძველი სამეფო. მეხუთე დინასტია
მეხუთე დინასტია (ძვ.წ. 2465–2325)
ანტიკური ეგვიპტე: მეხუთე დინასტია
ეგვიპტე-ისტორია:ფარაონების მეხუთე დინასტია
ძველი ეგვიპტის დინასტიები
ეგვიპტის მეხუთე დინასტია
მეძებარი ძაღლების თანავარსკვლავედი

მეძებარი ძაღლების თანავარსკვლავედი — ცის ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. თანავარსკვლავედი აღმოჩენილია იოჰანეს ჰეველიუსის მიერ. მეძებარი ძაღლების თანავარსკვლავედი ჩანს საქართველოს ტერიტორიიდანაც.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Star Tales -Canes Venatici
თანავარსკვლავედები
ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
მადონას მხარე

მადონას მხარე — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მოიცავს 14 თემს და ქალაქ მადონას, რომელიც არის ადმინისტრაციული ცენტრი.
მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულების შემდეგ მადონას რაიონის ტერიტორიის უდიდეს ნაწილზე.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 27 732 კაცს. მხარის ფართობია 2153,4 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ლატვიის მხარეები
ანზორ მარტყოფლიშვილი

ანზორ მარტყოფლიშვილი
ანზორ (ფირუზ) მარტყოფლიშვილი (დ. 14 ოქტომბერი, 1940, ზემო მაჩხაანი, დედოფლისწყარო — გ. 11 მაისი, 2018, თბილისი) — ქართველი და საბჭოთა სპორტსმენი (ძიუდო), ევროპის ჩემპიონი (1968, ლოზანა, შვეიცარა, 63 კგ), სხვადასხვა საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (1971, თბილისი, 63 კგ; ლინცი, ავსტრია, 70 კგ; 1973, დარმშტადტი, გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკა, 63 კგ ). იგი იყო საერთაშორისო კატეგორიის მსაჯი ძიუდოსა და სამბოში, საქართველოს ჭაბუკ და ახალგაზრდა ძიუდოისტთა ნაკრების მთავარი მწვრთნელი (1973-1980), საბჭოთა კავშირის ძიუდოისტთა ნაკრები გუნდის უფროსი (1980-1986), საქართველოს ძიუდოს ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტი (1994-2004), 2005 წლიდან კი გარდაცვალებამდე საქართველოს ძიუდოს ფედერაციის გენერალური მდივანი. საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი, საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მწვრთნელი, საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი. სპორტის რაინდი (2017) და ღირსების ორდენის კავალერი (1998).
ძირითადი შედეგები
რესურსები ინტერნეტში
ანზორ მარტყოფლიშვილი — ქართული სპორტი
დაბადებული 14 ოქტომბერი
დაბადებული 1940
გარდაცვლილი 11 მაისი
გარდაცვლილი 2018
დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ქართველი ძიუდოისტები
საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მწვრთნელები
საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელები
საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატები
Lists of Sega games

Lists of Sega games
The following are lists of Sega games:
General lists
List of Sega video games
List of Sega arcade games
List of Sega mobile games
Pinball machines
List of Sega Pinball machines
By systems
List of SG-1000 games
List of Master System games
List of Sega Genesis games
List of Game Gear games
List of Sega CD games
List of Sega 32X games
List of Sega Saturn games
List of Dreamcast games
See also
List of Sega video game consoles
List of Sega video game franchises
იპარიის რაიონი

იპარიის რაიონი — რაიონი პერუში, უკაიალის რეგიონის კორონელ-პორტილიოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 165 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 852 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1.4 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 8 029 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
უკაიალის რეგიონის რაიონები
კორონელ-პორტილიოს პროვინციის რაიონები
არსენ ულუმბოელი

არსენ ულუმბოელი — ქართველი წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 3 მაისი, ახალი სტილით - 16 მაისი.
წმინდანი იერუსალიმის პატრიარქის, სერგის (842-844) თანამედროვე იყო. იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის აღაპები მოიხსენიებს „წმიდათა მამათა ჩუენთა მიქაელ და არსენს, რომელთა აღაშენეს ულუმბოჲ“. როგორც ჩანს, არსენს და მიქაელს ჩაუყრიათ საფუძველი ქართველთა ბერ-მონაზვნობისთვის ულუმბოზე.
პავლე ინგოროყვას ვარაუდით, ერთ-ერთი მოხსენიებული პირი — არსენი არის წმინდა გრიგოლ ხანძთელის მოწაფე, იგი ხანძთიდან ეწვია პალესტინას, სადაც მაკარი ლეთეთელთან ერთად მოღვაწეობდა, შემდეგ კი მცირე აზიაში გადავიდა და ულუმბოს მთაზე დასახლდა.
საქართველოს სამოციქულო ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა ულუმბოზე ქართული მონასტრის დამაარსებელნი, ღირსნი მამანი მიქაელი და არსენი.
ლიტერატურა
„ქართველ წმიდანთა ცხოვრებანი“, თბ., 2004
ქართველი წმინდანები
IX საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
მიზეზის გარემოება

მიზეზის გარემოება გამოხატავს მოქმედების გამომწვევ მიზეზს. იგი ახლავს ზმნა-შემასმენელს ან სახელზმნით გასმოცემულ წინადადების წევრს და მოგვიგებს კითხვებზე: რატომ? რის გამო? რა მიზეზით?
მიზეზის გარემოება გადმოიცემა მიზეზის ზმნიზედით და სახელით, რომელიც ნათესაობითში დგას ან მოქმედებითში. ნათესაობითის ფორმას დაერთვის გამო ან გან თანდებული, ზოგჯერ წყალობით, გამოისობით, მეოხებით. მოქმედებითის ფორმა უთანდებულოა.
მიზეზის გარემოების გადმოსაცემად ხშირად თვის თანდებულიანი ნათესაობითიც გვხვდება. გან ნათესაობითით ხშირად უბრალო დამატება გადმოიცემა. ასეთი ფორმა მიზეზის გარემოებაა მაშინ, როდესაც იმავე შინაარსის გადმოსაცემად გან თნდებულს შიძლება შევუნაცვლოთ გამო თანდებული. სხვა შემთხვევაში უბრალო დამატებაა.
წინადადების წევრები
რიგის წმინდა პეტრეს ეკლესია

რიგის წმინდა პეტრეს ეკლესია — ეკლესია ლატვიის დედაქალაქ რიგაში. რიგის ერთ-ერთი უძველესი ნაგებობა. პირველადი კონსტრუქცია აიგო 1209 წელს, როგორც საზოგადოების ეკლესია. როსტოკელმა მშენებელმა იოჰან რუმეშოტელმა XV საუკუნის დასაწყისში ეკლესია მნიშვნელოვნად განავრცო. ამჟამინდელი გუმბათის კოშკი 1746 წელს დასრულდა. მისი ბოლო რესტავრაცია 1973 წელს ჩატარდა.
გუმბათს არსებობის განმავლობაში მეხი ექვსჯერ დაეცა და აქედან ორჯერ (1666 და 1721 წლებში) ჩამოიქცა. მეორე მსოფლიო ომამდე ეს იყო ყველაზე მაღალი ხის კონსტრუქცია ევროპაში. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში შენობის სახურავი და კოშკი ხანძარმა დააზიანა.
საბჭოთა ინჟინრებმა ეკლესია 1970-იან წლებში აღადგინეს. ეკლესიაში დამონტაჟდა ლიფტი, რომელსაც დამთვალიერებლები მის კოშკში 70 მეტრი სიმაღლეზე აჰყავდა.
ლიტერატურა
Зирнис, Гунар. Pētera baznīca — Рига, 1984.
Холцманис А. О чём рассказывает церковь Петра (буклет). — Рига: Авотс, 1980.
რიგის ღირსშესანიშნაობები
ლატვიის ეკლესიები
XIII საუკუნის ნაგებობები
კურცხალი

კურცხალი — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში (დეკანაშვილების თემი), მდინარე უჩხოსწყლის (აჭარისწყლის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1140 მ, ხულოდან 10 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 13 ადამიანი.
სქოლიო
ლიტერატურა
ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
Belén de Umbría

Belén de Umbría is a town and municipality in the Department of Risaralda, Colombia. At a distance of approximately 70 kilometers from the capital Pereira. In 2023 the town had an estimated population of 25,276.
History
The name Belén was chosen by a bishop who visited these lands in 1902, because they say that when he arrived at the village he commented: "this place looks like a manger, it should be called Bethlehem" and Umbria in homage to the Umbra, one of the most prominent tribes of this region. It was founded on August 10, 1890 and at this time it has more than 25,000 inhabitants.
Climate
Belén de Umbría is stuated 1,634 metres above sea level, due to that elevation the town has a subtropical highland climate with an average annual temperature of 20°C.
References
Sources
Luis Angel Arango Library: Belen de Umbria; Before and After its Foundation.
Municipalities of Risaralda Department
რიჯვეი (უისკონსინის ქალაქი)

რიჯვეი (უისკონსინის ქალაქი)
რიჯვეი — ქალაქი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აიოვის ოლქის შემადგენლობაში. 2000 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 581 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 2,1 კაცი/კმ². ფართობი 110.6 კმ².
გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, ქალაქის ფართობი 110.6 კმ²-ს შეადგენდა. აქედან ხმელეთს 110,6 კმ², წყალს კი 0,1 კმ² უჭირავს.
იხილეთ აგრეთვე
აშშ-ის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით
რესურსები ინტერნეტში
გეოგრაფიული სახელწოდებები
სქოლიო
აიოვის ოლქის ქალაქები
Pomahuaca District

Pomahuaca District is one of twelve districts of the province Jaén in Peru.
See also
Inka Tampu
References
ჰიპერიონი (თანამგზავრი)

ჰიპერიონი (თანამგზავრი)
ჰიპერიონი — პლანეტა სატურნის თანამგზავრი. დიამეტრი ≈ 400 კმ, სატურნიდან მანძილი — 1480 ათ. კმ. გარემოქცევის პერიოდი 21.276 დღე-ღამე.
1848 წელს აღმოჩენილ იქნა ამერიკელი ასტრონომის ჯ. ბონდისა და ინგლისელი ასტრონომის უ. ლასელის მიერ.
ლიტერატურა
სატურნის თანამგზავრები
ალექსეევსკოე (ბაშკირეთი)

ალექსეევსკოე (ბაშკირეთი)
ალექსეევსკოე — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის არხანგელის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 20 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ არხანგელსკოედან დაშორებულია 17 კილომეტრით. უხლოესი რკინიგზის სადგურია პრიურალიე, რომელიც დაშორებულია 24 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
არხანგელის რაიონის სოფლები
გაბრიელ დე მორტილიე

გაბრიელ დე მორტილიე (დ. 29 აგვისტო, 1821, მელანი — გ. 25 სექტემბერი, 1898, სენ-ჟერმენ-ან-ლე) — ფრანგი არქეოლოგი. 1848 წლის საფრანგეთის რევოლუციის მონაწილე. 1868-1885 წლებში სენ-ჟერმენის წინაისტორიულ სიძველეთა მუზეუმის თანამშრომელი და ხელმძღვანელი. შეიმუშავა პალეოლითური კულტურის განვითარების ქრონოლოგიური სქემა, რომელსაც საფუძვლად დაუდო შრომის იარაღის ფორმებსა და დამუშავების მეთოდებს შორის არსებული განსხვავება. მორტილიე იყო ევოლუციონისტი, ჩარლზ დარვინის მიმდევარი, მაგრამ მცდარი იყო მისი შეხედულება, თითქოს ცხოველთა და მცენარეული სამყაროს განვითარების კანონები ადამიანთა საზოგადოებაზე და ნივთიერი კულტურის საგანთა ფორმების განვითარებაზეც ვრცელდებოდა.
ლიტერატურა
სქოლიო
ფრანგი არქეოლოგები
ევოლუციონისტები
დაბადებული 1821
გარდაცვლილი 1898
სომხეთის მდინარეები

სომხეთის მდინარეები
სომხეთის ტერიტორიაზე დაახლოებით 9480 მცირე და დიდი მდინარე არსებობს, რომელთა საერთო სიგრძე 23000 კილომეტრია, ხოლო 379 მათგანის სიგრძე 10 კილომეტრს აჭარბებს. სომხეთში მიწისქვეშა წყლებით მოსაზრდოვე მდინარეებს განეკუთვნებიან: მეწამორი, შაქი, ლიჩქი, ზედაპირული — დებედა, აღსთაფა, ახუმი, მეღრი, ვოღჯი.
სომხეთის მდინარეები სამხრეთ კავკასიის ორი უდიდესი მდინარის არაქსისა და მტკვრის შენაკადებია. სომხეთის უდიდესი მდინარეა — არაქსი, რომელიც სომხეთ-ირანისა და სომხეთ-თურქეთის საზღვარზე გაედინება. მისი მთავარი შენაკადებია — ახურიანი, ქასაღი, რაზდანი, აზატი, არფა, ვოროტანი და ვოღჯი. ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მდებარე შედარებით დიდი მდინარეებია — დებედა და აღსთაფა, შედარებით მცირე — ძორაგეტი და ფამბაკი.
მდინარეების სია
ამ ცხრილში მოცემულია სომხეთის ტერიტორიაზე გამდინარე ზოგიერთი მდინარის სია.
გალერეა
იხილეთ აგრეთვე
სომხეთის წყლის რესურსები
სომხეთის ტბები
სომხეთის წყალსაცავები
სომხეთის ენერგეტიკა
სომხეთის სელური ღვარები
სქოლიო
თაჰა აქგიული

თაჰა აქგიული (დ. 22 ნოემბერი, 1990, სივასი, თურქეთი) — თურქი მოჭიდავე, რომელიც ასპარეზობს 125 კილოგრამის წონით კატეგორიაში. ოლიმპიური, მსოფლიო და ევროპული ჩემპიონი ჭიდაობაში. ის ქარამანში, ქარამანოღლუ მეჰმეთბეის უნივერსიტეტის ფიზიკური აღზრდისა და სპორტის მიმართულების სტუდენტია.
კარიერა
აქგიული ჭიდაობით 2003 წელს დაკავდა, მამამისა და მისი ძმის შემდეგ. 2012 წელს გამართულ მე-40 იაშარ დოღუს სახელობის საერთაშორისო ჭიდაობის ტურნირზე ოქროს მედალი მოიპოვა. 2012 წლის ბელგრადში გამართულ ევროპის ჭიდაობის ჩემპიონატზე თაჰამ თავის წონით კატეგორიაში ჩემპიონი გახდა.
2012 წლის ოლიმპიადისთვის მოიპოვა კვალიფიკაცია. ოლიმპიადაზე, 16 რაუნდზე რუს მოჭიდავე ბილიალ მახოვთან ბრძოლა წააგო და ვერ გავიდა მეოთხედფინალში. ფინეთის კუორტანეში ჩატარებულ 2012 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე, იგი თავის წონით კატეგორიაში ოქროს მედალოსანი გახდა.
2013 წელს თბილისში გამართულ ევროპის ჭიდაობის ჩემპიონატზე, თაჰამ წარმატებით დაიცვა ევროპის ჩემპიონის ტიტული. 2013 წელს ბუდაპეშტში გამართულ მსოფლიო ჭიდაობის ჩემპიონატზე ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა.
2014 და 2015 წელს, მოიგო მსოფლიო ტიტული 125 კილოგრამის წონით კატეგორიაში. 2014 წელს, იგი თურქეთის ჭიდაობის ფედერაციამ წლის საუკეთესო მოჭიდავეად აირჩია. 2016 წლის ოლიმპიადაზე ოქროს მედალი მოიპოვა, სადაც ფინალში ირანელი კომეილ ღასემი დაამარცხა.
სქოლიო
22 ნოემბერი
დაბადებული 1990
თურქი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
კრისტინა შმიგუნ-ვაჰი

კრისტინა შმიგუნ-ვაჰი (დ. 23 თებერვალი, 1977 ) — ყოფილი ესტონელი ქალი მოთხილამურე და პოლიტიკოსი . ის არის ყველაზე წარმატებული ესტონელი ქალი მოთხილამურე, ორი ოლიმპიური ოქროს მედლით. 2019 წელს იგი აირჩიეს რიიგიკოგუს წევრად.
კარიერა
2006 წლის 12 თებერვალს მან მოიგო ზამთრის ოლიმპიური თამაშების ოქროს მედალი 7.5 კმ + 7,5 კმ ორმაგი გარბენი. გახდა პირველი ესტონელი ქალი, რომელმაც მოიპოვა მედალი ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე. ოთხი დღის შემდეგ მან მეორე ოქროს მედალი მოიპოვა 10-კმ კლასიკურ რბოლაში.
2010 წლის 15 თებერვალს მან მოიპოვა მესამე ოლიმპიური მედალი, ვერცხლი, 10 კმ თავისუფალი სტილით რბოლა. ორი ოქროთი და ერთი ვერცხლით, შმიგუნ-ვაჰი არის ყველაზე წარმატებული ესტონელი სპორტსმენი ოლიმპიურ ისტორიაში (ზაფხული ან ზამთარი), რომელმაც გაათანაბრა მამაკაცის ტრასაზე მოთხილამურე ანდრუს ვეერპალუს რეკორდი.
შმიგუნ-ვაჰმა ასევე მიაღწია წარმატებას FIS სკანდინავიურ მსოფლიო სათხილამურო ჩემპიონატზე და ექვსი მედალი მოიპოვა. მასში შედიოდა ერთი ოქრო (2003: 5 კმ + 5 კმ ორმაგი გარბენი), სამი ვერცხლი (1999: 15 კმ, 2003: 10 კმ, 15 კმ) და ორი ბრინჯაო (1999, 2003: ორივე 30 კმ).
8-ჯერ აღიარებულია ესტონეთის წლის საუკეთესო სპორტსმენად (1997, 1999, 2000, 2002, 2003, 2004, 2006, 2010 წწ).
2010 წლის 2 ივლისს შმიგუნ-ვაჰმა გამოაცხადა, რომ ის ტოვებს პროფესიონალურ სპორტულ კარიერას, რათა ფოკუსირება მოახდინოს ოჯახსა და ქალიშვილზე ვიქტორია-კრისზე. 2016 წლის 24 ოქტომბერს მსოფლიო ანტიდოპინგური სააგენტოს სპორტსმენთა კომისიამ განაცხადა, რომ შმიგუნ-ვაჰი ოქტომბრის ბოლომდე სპორტული საარბიტრაჟო სასამართლოს წინაშე წარსდგებოდა.
პოლიტიკა
2019 წლის მარტში, რიიგიკოგუს არჩევნების შედეგების შემდეგ, იგი გახდა რეფორმისტების წევრი. აირჩიეს ესტონეთის პარლამენტის წევრად. 2019 წლის 4 აპრილს ფიცი დადო და მონაწილეობა მიიღო ესტონეთის პარლამენტის პირველ სხდომაში.
პირადი ცხოვრება
ის არის ყოფილი მოთხილამურეების რუტის და ანატოლი შმიგუნის ქალიშვილი. მამა, ანატოლი შმიგუნი, იყო ცნობილი საბჭოთა მოთხილამურე, სსრკ ჩემპიონი 1976, 1979 წლებში 70 კმ მანძილზე. მისი და, კატრინ შმიგუნი, და ბიძაშვილი, აივარ რეჰემა, ასევე მოთხილამურეები იყვნენ. კატრინ შმიგუნმა (დაბ. 1979) ორჯერ იასპარეზა ოლიმპიურ თამაშებზე (1998 და 2002).
შმიგუნ-ვაჰი დაქორწინებულია მის დიდი ხნის მენეჯერზე, კრისტიან-თორ ვაჰზე. ისინი დაქორწინდნენ 2007 წელს. მან გამოტოვა 2007 – 08 და 2008 – 09 წლების სეზონები ორსულობის გამო. ჰყავს ორი შვილი, 2008 წელს დაბადებული ქალიშვილი (ვიქტორია-კრისი) და 2011 წელს დაბადებული ვაჟი .
სქოლიო
დაბადებული 1977
დაბადებული 23 თებერვალი
კესონი (მეტალურგია)

კესონი (მეტალურგია)
კესონი — მეტალურგიაში ფოლადი კოლოფებია, რომლებიც ცივდება წყლის ცირკულაციის შედეგად. კესონებისაგან ქმნიან შახტური ღუმლების კედლებს, მათ იყენებენ აირის არსების გასაცივებლად მარტენის ღუმლებში.
ლიტერატურა
მეტალურგია
თელავის საცხოვრებელი სახლი (ბ. ახოსპირელის 5)

თელავის საცხოვრებელი სახლი (ბ. ახოსპირელის 5)
თელავის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი თელავში. დგას ბეგლარ ახოსპირელის ქუჩაზე (№ 5). თარიღდება XIX საუკუნის დასაწყისით. გადმოცემით იგი აუგია ვინმე კუპატაძეს.
სახლი ნახევარსარდაფისა და ბელეტაჟისგან შედგება. ნაგებია კვადრატული აგურით. ამჟამად მნიშვნელოვნადაა სახეშეცვლილიб მთლიანადაა შემინული აივანი. ძველი აივნიდან შემორჩენილია ხის სვეტების თავები და მოხარატებული მოაჯირის ფრაგმენტები.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კახეთის მხარეში
ფაშიზმი

ფაშიზმი — პოლიტიკური მიმდინარეობა, რომელიც წარმოიშვა იტალიაში. ფაშიზმის ფუძემდებელი იყო ბენიტო მუსოლინი, რომლის ნაციონალურმა ფაშისტურმა პარტიამ 1922 წელს იტალიაში სახელმწიფო ძალაუფლება მოიპოვა.
ფაშიზმისთვის დამახასიათებელია მკაცრი იერარქიული წყობა, პალინგენეტიკური ნაციონალიზმი, მილიტარიზმი, კორპორატივიზმი, ავტარქია, ორგანიციზმი, ვოლუნტარიზმი, ვიტალიზმი და რეაქციული მოდერნიზმი. ფაშისტური იდეოლოგია განსაკუთრებით პოპულარული გახდა მე-20 საუკუნის დასაწყისში, როგორც დაღმასვლის ფაზაში მყოფი ევროპული ცივილიზაციის აღორძინებაზე მიმართული მოძრაობა და საერთაშორისო კომუნიზმის საპირწონე პოლიტიკური ძალა.
ისტორიულად ფაშიზმი პოზიციონირებდა როგორც „მესამე გზა“, რომელიც წარმოადგენდა მარქსისტული სოციალიზმის და ლიბერალ-დემოკრატიული კაპიტალიზმის ალტერნატივას. თანამედროვე პოლიტიკურ დისკურსში მას ხშირად ახასიათებენ როგორც ულტრამემარჯვენე იდეოლოგიას.
რესურსები ინტერნეტში
ფაშიზმის დოქტინა
საკითხავი ლიტერატურა, ფაშიზმსა და ნაციონალ სოციალიზმზე
პოლიტიკური იდეოლოგიები
იდლიბი

იდლიბი — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ სირიაში. ის არის იდლიბის მუჰაფაზის დედაქალაიქი და მდებარეობს იდლიბის მინტაკაში ალეპოდან სამხრეთ-დასავლეთით 59 კილომეტრში. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან შეადრენს 500 მეტრს. 2010 წელს სოფლის მოსახლეობა 165,000 კაცს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
სირიის ქალაქები
რესურსები ინტერნეტში
1-ლი სრულყოფილი არაბული საიტი
სქოლიო
სირიის ქალაქები
ახალგაზრდა ქვრივი (ტელენოველა)

ახალგაზრდა ქვრივი (ტელენოველა)
ახალგაზრდა ქვრივი (La Viuda Joven) — ვენესუელური ტელენოველა, გადაღებულია 2011 წელს. სერიალის პრემიერა გაიმართა ვენესუელური ტელეკომპანია ვენევისიონის ეთერში. სერიალის შემქმნელი და იდეის ავტორია მარტინ ჰანი.
სიუჟეტი
ახალგაზრდა ქალი, ბარონესა ინმაკულადა ვონ პარკერი, ბრუნდება ვენესუელაში, რათა იპოვოს თავისი შვილი, რომელიც დაბადების შემდეგ დაკარგა. ინმაკულადას ცხოვრება საინტერესოა იმ მხრივაც, რომ მას გაურკვეველ ვითარებაში დაეღუპა სამი ქმარი, რომელთა მემკვიდრეობითაც გახდა მდიდარი და ძლიერი. მათი საიდუმლო სიკვდილის შემდეგ ის პოპულარიც ხდება და მეტსახელად შეარქვეს ახალგაზრდა ქვრივი. ფილმში ჩნდება იდუმალი მკვლელი, სახელად შავი ქვრივი (La Viuda Negra), რომელსაც შავი ტანისამოსი აცვია და თოჯინას ნიღაბი უკეთია. მკვლელობებიც, სწორედ, ამ ახალგაზრდა ქალის, ინმაკულადას ირგვლივ ხდება. მთავარი ეჭვმიტანილი კი თავად ინმაკულადა ვონ პარკერია.
მსახიობები და როლები
მკვლელობები
მუსიკა
Chino & Nacho ft Luis Enrique - ¿Será que tengo la culpa?
Immediate - "Empyrean Mercenaries"
Immediate - "Prelude To Paradise"
Immediate - "The Reluctant Warrior"
Immediate - "Prometheus Rising"
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ვენესუელური ტელესერიალები
ლიმა (მდინარე)

ლიმა (მდინარე)
მდინარე ლიმა — მდინარე ესპანეთსა (გალისია) და პორტუგალიაში. სიგრძე 108 კილომეტრი.
მდინარე სათავეს იღებს ტალარინუს მთებში (ზღვის დონიდან 975 მ.), სოფელ პარადინასთან ახლოს. სარეაუს მუნიციპალიტეტში (ესპანეთი). პორტუგალიის საზღვარს კვეთს სოფელ ლინდოსოსთან ახლოს და ვიანა-დუ-კაშტელუსთან ჩაედინება ატლანტის ოკეანეში.
ძველი რომაელები მას მიიჩნევდნენ მითურ ლეტად (ჰადესის 5 მდინარიდან ერთ-ერთი).
იხილეთ აგრეთვე
პორტუგალიის მდინარეების სია
რესურსები ინტერნეტში
პორტუგალიის მდინარეები
ესპანეთის მდინარეები