PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Agnes of Austria (1281–1364)

Agnes of Austria (1281–1364)
Agnes of Austria (18 May 1281 – 10 June 1364) was Queen of Hungary by marriage to Andrew III of Hungary.
Life
She was a daughter of Albert I of Germany and his wife Elisabeth of Tirol. She was Queen of Hungary by marriage. She was a member of the House of Habsburg.
Queen
On 13 February 1296 in Vienna, Agnes married Andrew III of Hungary. Afterwards, with his father-in-law's support, Andrew managed to defeat the revolt of Miklós Kőszegi and Máté Csák III, and occupy the castles of Kőszeg and Pozsony. In 1298 Andrew supported with troops his father-in-law's revolt against King Adolf of Germany.
Agnes disliked tournaments, but liked sermons. Since she was small of stature, she used to wear dresses her sisters no longer wanted, which gained her praise for modesty.
The death of Andrew III on 14 January 1301, at Buda, ended the male line of the Árpáds. Stephen Ákos, one of his contemporaries called him "the last golden twig of the Árpáds".
Later life
At that point, Agnes was a widow and she had no children to carry on the Árpád dynasty. However she was only 19 so was still able to remarry and have children but she never did. Agnes became a patroness of Königsfelden Monastery in the County of Tyrol, which had been founded by her mother in memory of her late husband. Agnes took her stepdaughter Elizabeth with her and went to live there in a small house near the monastery. She was one of the final members of the Arpad family. Elizabeth was expected to marry Wenceslaus III of Bohemia, but the wedding never happened since Wenceslaus instead married Viola Elisabeth of Cieszyn. Left free, she became a Dominican nun at the nearby Töss Monastery, where she gained a reputation for holiness.
Agnes was depicted as pious. On the other hand, according to the 16th century Chronicon helveticum of Aegidius Tschudi, she avenged her father's murder by ordering the execution and expulsion of 1000 people (families and followers of his murderers), but it appears this report was to a large extent based on Swiss anti-Habsburg propaganda. Because of her good reputation, she was asked several times to act as mediator. In 1333, she established a treaty between Austria and a number of Swiss towns and regions during the Gümmenenkrieg. In 1351, she solved a dispute between Basel and Bremen and did the same in the same year for Albert II, Duke of Austria and the Swiss Confederacy. Her brothers often came to see her in Königsfelden to ask for advice.
Agnes died on 10 June 1364 at Königsfelden, and was buried in the nuns' cemetery of Königsfelden Monastery.
Ancestry
References
External links
|-
1281 births
1364 deaths
13th-century House of Habsburg
14th-century House of Habsburg
Queens consort of Hungary
Burials at Königsfelden Monastery
13th-century Austrian women
14th-century Austrian women
13th-century Hungarian women
14th-century Hungarian women
13th-century Hungarian people
14th-century Hungarian people
People from the Duchy of Austria
Royal reburials
Daughters of kings
აგრეგატული მდგომარეობა

აგრეგატული მდგომარეობა
ნივთიერების აგრეგატული მდგომარეობა — ერთი და იმავე ნივთიერების (მაგალითად, წყლის, რკინის, გოგირდის) მდგომარეობანი, რომელთა შორის გადასვლებს თან ახლავს თავისუფალი ენერგიის, ენტროპიის, სიმკვრივისა და სხვა ძირითადი ფიზიკური სიდიდეების ნახტომისებრი ცვლილება.
გამოყოფენ ნივთიერების ოთხ აგრეგატულ მდგომარეობას: მყარს, თხევადს, აირულსა და პლაზმურს. მაგალითად წყალი ნორმალური წნევის (101 325 ნ.მ2=760 მმ ვწყ. სვ) დროს და 0°C-ზე კრისტალდება ყინულად, ხოლო 100°C-ზე დუღს და ოღტქლად გარდაიქმნება, ე. ი. წყალს შეუძლია არსებობდეს მყარ, თხევად და აირისებრ აგრეგატულ მდგომარეობაში. ნივთიერების რამდენიმე აგრეგატული მდგომარეობის არსებობას განაპირობებს განსხვავება ნივთიერების მოლეკულების (ატომების) სითბური მოძრაობის ხასიათსა და მათს ურთიერთქმედებას შორის.
ლიტერატურა
მაიდანპეკის თემი

მაიდანპეკის თემი — თემი სერბეთში, შედის ბორის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 21 267 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 23 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 932 კმ².
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მაიდანპეკი. მაიდანპეკის თემი შედგება 14 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 66.6 კმ².
თემის მოსახლეობის სტატისტიკა
რესურსები ინტერნეტში
სერბეთის ოფიციალური სტატისტიკა
სქოლიო
სერბეთის თემები
PHASE 2

PHASE 2 (ფაზა 2) — ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი და კარგად ცნობილი ნიუ-იორკელი გრაფიტის მხატვარი 1970-იან წლებში. მას მიაწერენ "ბუშტისმაგვარი ასოებით" გრაფიტის წერის სტილის მოგონებას. ის ასევე გავლენიანი ფიგურა იყო ადრეული ჰიპ-ჰოპის სცენაზე.
ამერიკელი გრაფიტის მხატვრები
თელავის საცხოვრებელი სახლი (ბ. ჩოლოყაშვილის 19)

თელავის საცხოვრებელი სახლი (ბ. ჩოლოყაშვილის 19)
თელავის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექურული ძეგლი თელავში. მდებარეობს ბიძინა ჩოლოყაშვილის ქუჩაზე (№ 19). აგებულია XIX საუკუნეში.
სახლი ორსართულიანია. ნაგებია აგურით. გვერდის ფასადებს პირვანდელი სახე შეცვლილი აქვს — ხის აივანი ჩაანაცვლა რკინის ტერასამ. კედლები გალესილია ცემენტით. 2010-2012 წლებში, თელავის რეაბილიტაციის პროცესში, სახლს ჩაუტარდა სარესტავრაციო სამუშაოები (პროექტის ავტორი, არქიტექტორი დავით გივიშვილი — განახლდა ხის აივანი და კედლის ნალესობა.
პირველი სართულის მთავარ ფასადზე სადარბაზოს, კვეთილი ხის კარი და ნახევარწრიულთავსართიან ნიშებში ჩასმული, ორი, სწორკუთხა სარკმელია. მეორე სართულზე ხის, შეკიდეული აივანია, გამორჩეული ჭვირული ორნამენტით. აივანზე გამომავალი სარკმლების ალათები ცრუ, „გუური“ ნახატის არის. აივნის თავზე სამკუთხა, შელესილი ფრონტონია, რომლის ცენტრში როზეტით შემკული რუნეტია ამოღებული.
ლიტერატურა
თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
Gerlachovská veža

Gerlachovská veža is a mountain in the Northern ridge Zadni Gerlach in the main ridge of the Slovak High Tatras. From Veľká Litvorová veža it is separated by Nižná Gerlachovská lávka, and from the Malá Litvorová veža the mountain is bounded by Vyšná Lučivnianska lávka. At the top of the mountain there are no marked trails for tourists, only Taterniks are able to gain access to the top of the peak.
In the direction of the Velická Valley, the mountain falls to the ridge. Towards to the Kačacia Valley the mountain forms a spectacular rib shaped rock when joining the valley.
References
High Tatras
Tatras, High
Tatras, High
Tatras, High
Tatra Mountains
List of emperors of Tibet

List of emperors of Tibet
The traditional list of the ancient Yarlung dynasty's Tibetan kings consists of 42 names. The earliest kings ruled before the Tibetan language was developed in the 7th century, and the verbal history of Tibet was thus written after their periods of rule. While there is a lack of contemporaneous biographical manuscripts detailing the lives of the first 26 kings, modern scholars note that the lives of the 27th king to the 32nd were better documented. The kings from Songsten Gampo, the 33rd king, to U dum Tsen the last king of the Yarlung dynasty, are well documented in many reliable Tibetan sources, and in Chinese and foreign sources.
A unified Tibetan state is documented during the times of the kings number 31, 32, and 33. All of the earlier and later kings were known as representatives of the Yarlung dynasty, named after the Yarlung Tsampo River in the Yarlung Valley. Their titles more correctly translate as 'chief', and not as 'emperor' of Tibet.
Traditional Tibetan titles for the king include ("Chief") and ("Divine Son").
List
In the list the common transliteration is given first, the academic one in brackets.
See also
Pre-Imperial Tibet
Tibetan Empire
List of rulers of Tibet
List of Lönchen of Tibetan Empire
Notes
References
McKay, Alex (ed.). Tibet and Her Neighbors: A History (2003) Walther Konig.
Tibet
Emperors
აღმოსავლეთ-ცენტრალური რეგიონი (ბურკინა-ფასო)

აღმოსავლეთ-ცენტრალური რეგიონი (ბურკინა-ფასო)
აღმოსავლეთ-ცენტრალური რეგიონი — რეგიონი ბურკინა-ფასოს სამხრეთ-აღმოსავლეთში.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ტენკოდოგო.
ფართობი — 11 811 კმ², მოსახლეობა — 1 132 023 ადამიანი (2006 წელი).
გეოგრაფია
რეგიონს დასავლეთიდან ესაზღვრება სამხრეთ-ცენტრალური რეგიონი, ჩრდილო-დასავლეთიდან — ცენტრალური პლატოს რეგიონი, ჩრდილოეთიდან — ჩრდილო-ცენტრალური რეგიონი, აღმოსავლეთიდან — აღმოსავლეთი რეგიონი, სამხრეთიდან — ტოგო და განა.
მოსახლეობა
რეგიონი ძირითადად დასახლებულია მოსის და ბასას ხალხის წარმომადგენლებით.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით აღმოსავლეთ-ცენტრალური რეგიონი დაყოფილია 3 პროვინციად:
სქოლიო
ბურკინა-ფასოს რეგიონები
1844

1844
მოვლენები
დაწესდა კავკასიის მეფისნაცვლობა
პირველი კავკასიის მეფისნაცვალი იყო მიხეილ ვორონცოვი
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
12 თებერვალი : იოჰან ლაიდონერი — ესტონეთის სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე (გ. 1953)
მარტი
18 მარტი : ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვი — რუსი კომპოზიტორი (გ. 1908)
აპრილი
16 აპრილი - ფრანსი, ანატოლ — ფრანგი რომანისტი და კრიტიკოსი.
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
27 იანვარი : შარლ ნოდიე — ფრანგი მწერალი (დ. 1780)
თებერვალი
17 თებერვალი : დომინგო ნიეტო — პერუელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე (დ. 1803)
მარტი
8 მარტი : კარლ XIV — შვედეთისა და ნორვეგიის მეფე (დ. 1763)
აპრილი
მაისი
3 მაისი : კონსტანტინე ბატონიშვილი — იმერეთის მეფის დავით II-ის ძე, გენერალ-მაიორი (დ. 1789)
ივნისი
19 ივნისი : ეტიენ ჟოფრუა სენტ-ილერი — ფრანგი ზოოლოგი (დ. 1772)
29 ივნისი : ფრანც ქსავიერ ვოლფგანგ მოცარტი — ავსტრიელი კომპოზიტორი (დ. 1791)
ივლისი
27 ივლისი : ჯონ დალტონი — ინგლისელი ფიზიკოსი და ქიმიკოსი (დ. 1766)
28 ივლისი : ჟოზეფ ბონაპარტი — ნეაპოლისა და ესპანეთის მეფე (დ. 1768)
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
21 ნოემბერი : ივანე კრილოვი — რუსი იგავთმწერალი (დ. 1768)
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ალექსანდრე ბატონიშვილი — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე (დ. 1770)
ოჩოფეხა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ოჩოფეხა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ოჩოფეხა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ოჩოფეხა — ფრინველი
ოჩოფეხა — ჭაობიან ადგილებში გასასვლელი მოწყობილობა.
რაირის-დე-ვეიგა

რაირის-დე-ვეიგა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ორენსეს პროვინციის ლიმიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 72,1 კმ². მოსახლეობა — 1228 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ორენსეს მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
რაირის-დე-ვეიგის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ორენსეს მუნიციპალიტეტები
ორენსეს ქალაქები
Diacamma tritschleri

Diacamma tritschleri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Diacamma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
Chumbivilcas Province

Chumbivilcas Province
Chumbivilcas is a province in the Andes in South Peru. The Inca called it "Chumpiwillka". The seat of the province is Santo Tomás. Officially Chumbivilcas was founded on June 21, 1825.
Geography
Some of the most important rivers of the area are Velille River, Qañawimayu and Sinqa Wayq'u which are springs of the Apurímac River.
The Wansu mountain range traverses the province. Some of the highest peaks of the province are listed below:
Population
According to the Peru 2005 Census 77,721 inhabitants live in an area of 5,371.08 km². There are about 77 rural communities. Chumbivilcas is looked upon as one of the poorest regions of the country. Half of the population is younger than 16 years. In the rural communities families with eight and more children are not unusual.
Ethnic groups
The people in the province are mainly indigenous citizens of Quechua descent. Quechua is the language which the majority of the population (91.07%) learnt to speak in childhood, 8.62% of the residents started speaking in Spanish (2007 Peru Census).
Because of the migration of a high number of rural people to the towns the Spanish language (castellano) is getting more and more influence. School children are taught bilingually by law.
Political divisions
Chumbivilcas is one of 13 provinces of the Cusco Region. It is divided into eight districts:
Santo Tomás
Capacmarca
Chamaca
Colquemarca
Livitaca
Llusco
Quiñota
Velille
See also
Ccoyo
Chukchu
Khirkiqucha
Tupay Tuqtu
Urququcha
Wamanmarka
Warmiqucha
Graphics
The Provinces of Cusco Region
The Districts
References
External links
Chumbivilcas (Spanish)
Infocusco: Chumbivilcas (Spanish)
Satellite Photos: All Population Centers
Provinces of the Cusco Region
ქალეთი

ქალეთი — სოფელი საქართველოში, თიღვის მუნიციპალიტეტში (ბალთის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ზნაურის რაიონის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე დასავლეთ ფრონის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 785 მეტრი, ყორნისიდან 7 კილომეტრი.
ლიტერატურა
ბალთის თემის სოფლები
ანბუბა

ანბუბა — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. 2008 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა — 292 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ასტარის რაიონის სოფლები
ბიდაცუ

ბიდაცუ
იმპერატორი ბიდაცუ (დ. 538 — გ. 585) — იაპონიის 30-ე იმპერატორი მემკვიდრეობის ტრადიციული წესის მიხედვით.
ტრადიციული ამბები
იმპერატორის ცხოვრების და მმართველობის წლები უცნობია. ადრეული ხანის იმპერატორების პირობითი სახელები არ იყო მიღებული „ტრადიციული წესით“ იმპერატორ კამუს მმართველობამდე, რომელიც იამატოს დინასტიის 50-ე მონარქი იყო.
ბიდაცუს დაბადების სახელი ნუნაკურა ნო ფუტოტამასიკი იყო. მის სასახლეს ივარეს ოსადა ნო მია ერქვა, რომელიც იამატოს პროვინციაში მდებარეობდა.
ბიდაცუ იმპერატორ კიმეის და ისი-ჰიმეს შვილი იყო. კიმეის მმართველობის მე-15 წელს, ბიდაცუს კრონპრინცის წოდება მიანიჭეს, ხოლო 32-ე წელს როდესაც იმპერატორი გარდაიცვალა, ტახტზე ბიდაცუ ავიდა. მიუხედავად იმისა, რომ ბიდაცუს ბევრი შვილები ჰყავდა, იაპონიის იმპერატორი ვერცერთი მათგანი გახდა.
იხილეთ აგრეთვე
იაპონიის იმპერატორების სია
ლიტერატურა
William George Aston (1896). Nihongi: Chronicles of Japan from the Earliest Times to A.D. 697. London: Kegan Paul, Trench, Trubner. OCLC 448337491
Delmer Brown and Ichirō Ishida, eds. (1979). Gukanshō: The Future and the Past. Berkeley: University of California Press. 10-ISBN 0-520-03460-0; 13-ISBN 978-0-520-03460-0; OCLC 251325323
Basil Hall Chamberlain(1920). The Kojiki. Read before the Asiatic Society of Japan on 12 April, 10 May, and 21 June 1882; reprinted May 1919. OCLC 1882339
Richard Ponsonby-Fane. (1959). The Imperial House of Japan. Kyoto: Ponsonby Memorial Society. OCLC 194887
Titsingh, Isaac. (1834). Nihon Odai Ichiran; ou, Annales des empereurs du Japon. Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. OCLC 5850691
H. Paul Varley (1980). Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns. New York: Columbia University Press. 10-ISBN 0-231-04940-4; 13-ISBN 978-0-231-04940-5; OCLC 59145842
სქოლიო
იაპონიის იმპერატორები
დაბადებული 538
გარდაცვლილი 585
ყვავილით გარდაცვლილები
Bom Jesus, Paraíba

Bom Jesus, Paraíba is a municipality in the state of Paraíba in the Northeast Region of Brazil.
See also
List of municipalities in Paraíba
References
Municipalities in Paraíba
Berzosilla

Berzosilla is a municipality located in the province of Palencia, Castile and León, Spain. According to the 2004 census (INE), the municipality has a population of 63 inhabitants.
References
Municipalities in the Province of Palencia
Enclaves and exclaves
Rozalimas

Rozalimas is a small town in Šiauliai County in northern-central Lithuania. As of 2011 it had a population of 746. Rozalimas is a state-protected urbanistic monument with unique Lithuanian wooden architecture. River Daugyvenė flows by Rozalimas.
History
Rozalimas grew from the Padubysys manor and village, first mentioned in 17th century. Rozalimas first mentioned in 1767 in the church metrics book. Presumably in this year the wooden church of St. Virgin Mary was built and the parish established. Rozalimas grew quit fast in the middle of 19th century. In 1868 there were 299 inhabitants in Rozalimas, 2 stores, 2 inns, vinery, police station. During the WWI almost half of Rozalimas was burned to ground.
Since 19th century Lithuanian book carriers Jurgis Bielinis, P. Bakčiūnas distributed forbidden Lithuanian press.
In 1930 Rozalimas suffered from a big fire.
The village had a Jewish community before the Holocaust in Lithuania.
After the German invasion of Lithuania in June 1941, they were murdered near Panevežys.
During the first years of Soviet occupation Lithuanian partisans were active in Rozalimas. In 8 August 1945, Rozalimas was taken by Lithuanian partisans from Žalioji rinktinė (Green detachment) belonging to Algimantas military district.
Famous people
Sculptor Jonas Danauskas (1861–1937). Rozalimas and church of Rozalimas decorated with his sculptures.
Lithuanian colonel Jonas Petruitis (1891–1943). Participant of Lithuanian Wars of Independence, survived a Chervyen massacre and wrote a book about it - Kaip jie mus sušaudė (How they shoot us).
References
Towns in Lithuania
Towns in Šiauliai County
Ponevezhsky Uyezd
Holocaust locations in Lithuania
Jewish communities destroyed in the Holocaust
Pakruojis District Municipality
Lasioglossum niveorufum

Lasioglossum niveorufum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1924 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
niveorufum
Battle of Digomi

Battle of Digomi
The Battle of Digomi was part of a campaign launched by the Georgian king Simon I of Kartli aimed at the liberation of the capital Tbilisi from the Persians in 1567.
King Simon's troops encamped at near Tbilisi and began preparations for a siege. The city was defended by Daut Khan, a Georgian ruler appointed by the Safavid Shah Tahmasp I. Daut Khan attempted to make a sortie with his Persian force, but was routed by Simon's cavalry and found shelter within the walls of Tbilisi Fortress. The Kartlian troops invested the fortress, but could not take it and the campaign ended unsuccessfully. The fortress remained under Persian hands.
See also
Safavid Empire
List of Georgian battles
History of Georgia
References
Digomi 1567
Digomi 1567
Digomi
16th century in Georgia (country)
16th century in Iran
კამო (სომხეთი)

კამო (სომხეთი)
კამო — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 650 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 536 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 63.5 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 24.2 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
შირაკის პროვინციის სოფლები
აღმოსავლეთ სომხური

აღმოსავლეთ სომხური — ინდოევროპულ ენათა ოჯახში დამოუკიდებელ შტოს ქმნის. ზოგიერთი მეცნიერი თვლის, რომ ის ახლოსაა ინდოირანულსა და ძველ ბერძნულთან. სომხურ ენას ლექსიკური, ფონეტიკური და გრამატიკული თვალსაზრისით ბევრი მსგავსება აქვს კავკასიურ ენებთანაც, რაც უშუალოდ მიუთითებს იმაზე, რომ ინდოევროპული მოდგმის ტომებთან ერთად სომეხთა ეთნოგენეზში კავკასიურენოვანმა ტომებმაც მიიღეს მონაწილეობა.
ისტორია
ძველი სომხური სალიტერატურო ენა ცენტრალური სომხეთის რამდენიმე დიალექტის საფუძველზე ჩამოყალიბდა. სომხური ანბანი ერთ-ერთი ძველი და ორიგინალური ანბანია. სომხური საისტორიო ტრადიციით მისი შემქმნელია მესროპ მაშტოცი. შექმნის თარიღად კი V საუკუნის დასაწყისს ასახელებენ. ანბანი 36 ასოსაგან შედგება. ძველი სომხური დამწერლობის ძეგლები V საუკუნით თარიღდება. ძველი სომხური სალიტერატურო ენა XIX საუკუნემდე ფუნქციონირებდა, მაგრამ ცოცხალი სალაპარაკო ენა მეტყველების ევოლუციისა და სხვა ენებთან (სპარსული, ბერძნული, არაბული, ქართული, თურქული) ურთიერთობის შედეგად, თანდათან დაშორდა სალიტერატურო ენას და ეს უკანასკნელი მოსახლეობისათვის გაუგებარი შეიქმნა. მან გრაბარის (დამწერლობის ენის) სახელწოდება მიიღო. გრაბარი ხელმისაწვდომი იყო მხოლოდ განათლებულ ადამიანთა და სასულიერო მოღვაწეთა ვიწრო წრისათვის. გვიან შუა საუკუნეებში დაიწყო ახალი სალიტერატურო ენის შექმნა. ეს ახალი ენა აშხარაბარის (საერო) სახელითაა ცნობილი, რომელიც საბოლოოდ XIX საუკუნის შუა ხანებიდან დამკვიდრდა. აშხარაბარი (სალიტერატურო ნაციონალური ენა) ორ დასავლურ და აღმოსავლურ ვარიანტად ჩამოყალიბდა, რაც სამეცნიერო ლიტერატურაში სომხური ნაციონალური ბურჟუაზიის ფორმირების თავისებურებებითაა ახსნილი. აღმოსავლური სალიტერატურო ენის გავრცელების არეალია სომხეთის სახელმწიფო, აგრეთვე ირანი და ინდოეთი. დასავლურ სალიტერატურო ენაზე ლაპარაკობენ თურქეთში, ლიბანში, სირიაში, ევროპის ქვეყნებში, ამერიკაში მცხოვრები სომხები. როგორც აღნიშნავენ, სალიტერატურო ენის ორ ვარიანტს შორის განსხვავება უმნიშვნელოა. ახალი სალიტერატურო ენის ორ ვარიანტს შორის განსხვავება ძირითადად ფონეტიკურია. ამ თვალსაზრისით ლიტერატურული ენის აღმოსავლური ვარიანტი გრაბართან უფრო ახლოსაა, ვიდრე დასავლური, მაგრამ ერთიანი გრაფიკა და ორთოგრაფია ორივე ვარიანტის მატარებლებს ერთმანეთის ტექსტების გაგების საშუალებას აძლევს.
XX საუკუნის დასაწყისში სომხურ ენას მრავალი დიალექტი ჰქონდა. ადრე თუ მის 31 დიალექტს აღნიშნავდნენ, ბოლო დროის სამეცნიერო ნაშრომებში 44 და 51 დიალექტს მიუთითებენ. დიალექტები ერთმანეთისაგან ფონეტიკური, მორფოლოგიური და ლექსიკური თვალსაზრისით განსხვავდებიან. დღეისათვის დიალექტების ინტენსიურად გაქრობა მიმდინარეობს. ზოგიერთი დიალექტის წარმომადგენლებს ერთმანეთის მეტყველება არ ესმოდათ.
სალიტერატურო ენისაგან ძალიან დაშორებული იყო მეღრიული, ყარადაღული, ყარაჩევანული, აღუ ლური, ზეითუნური, მალათიური, სასუნური და ბევრი სხვა დიალექტი. სომხური ენის ლექსიკაში ლინგვისტები რამდენიმე ფენას გამოყოფენ. უძველესი ფენა (დაახლოებით 1000 სიტყვა) უშუალოდ ინდოევროპული პრაენიდან მომდინარეობს. სომხურ ენაში საკმაოდ დიდი რაოდენობითაა ნასესხები სიტყვები იმ ენებიდან, რომელთა მატარებლებსაც სომხებთან ურთიერთობა ჰქონდათ. ესენია ხეთური, ხურიტული, ურარტული, სირიული ენები, მაგრამ ყველაზე მეტად სომხურ ენაში პართიული სიტყვებია შესული. ბოლო პერიოდში ბევრი სიტყვა შესულა არაბული და თურქული ენებიდან.
ლიტერატურა
როლანდ თოფჩიშვილი კავკასიის ხალხთა ეთნოლოგია, თბ.,2012
სომხური დამწერლობა
სომხური ენა
კრასნოჰრადი

კრასნოჰრადი — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 21430 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
ხარკივის ოლქის ქალაქები
Zinkiv Raion

Zinkiv Raion was a raion (district) in Poltava Oblast of central Ukraine. The raion's administrative center was the city of Zinkiv. The raion was abolished
and its territory was merged into Poltava Raion on 18 July 2020 as part of the administrative reform of Ukraine, which reduced the number of raions of Poltava Oblast to four. The last estimate of the raion population was
References
Former raions of Poltava Oblast
1923 establishments in Ukraine
Ukrainian raions abolished during the 2020 administrative reform
ავტოსტერილობა

ავტოსტერილობა (ავტო... და — უნაყოფო), თვითუნაყოფობა მცენარისა — მტვრის მარცვლის გაუღივებლობა ამავე ყვავილის ანდა ამავე ჯიშის სხვა მცენარის ყვავილის დინგზე მოხვედრისას. ახასიათებს ვაშლს, მსხალს, ალუბალს, ჭვავს, ჭარხალსა და სხვ. ჯვარედინმტვერია მცენარეებს. ზოგჯერ ავტოსტერილობა არ ვლინდება ერთი და იმავე სახეობის ყველა სახესხვაობასა და რასაში და მცენარის განვითარების ეტაპზეა დამოკიდებული — უფრო მკვეთრად გამოიხატება ყვავილობის დასაწყისში. შდრ. ავტოფერტილობა.
ლიტერატურა
ნაყოფიერება
გოჩა ბატონიშვილი

გოჩა ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) (გ. 1599) — ქართლის მეფის სიმონ I-ის თანამებრძოლი, მეწინავე ჯარის სარდალი. ქართლის მეფე გიორგი IX-ის ძე. თავი გამოიჩინა 1598-1599 გორიდან ოსმალების განდევნისათვის ბრძოლაში, სადაც დაიღუპა. გოჩა ბატონიშვილის შთამომავლებმა მიიღეს გოჩაშვილის გვარი, რომლის უკანასკნელი წარმომადგენელი 1736 წელს იხსენიება.
წყარო
გორგიჯანიძე ფ., საქართველოს ისტორია, ს. კაკაბაძის გამოც., „საქართველოს მოამბე“, 1925, [ტ.] 2;
ვახუშტი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, წგნ.: ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 4, თბ. 1973.
ლიტერატურა
ქართლის სამეფოს ბაგრატიონები
ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
გარდაცვლილი 1599
ფრანცისკა ჟუზეფა პორტუგალიელი

ფრანცისკა ჟუზეფა პორტუგალიელი (დ. 30 იანვარი, 1699 — გ. 15 ივლისი, 1736) — ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე პედრუ II-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ მარია სოფია ნოიბურგელის ნაბოლარა ქალიშვილი. იგი დაიბადა და გარდაიცვალა ლისაბონში. 1720-21 წლებში განიხილებოდა სარდინიის მეფე კარლო ემანუელე III-ის საცოლედ, თუმცა მოლაპარაკებები ჩაიშალა. გარდაიცვალა გაუთხოვარი და უშვილო, დაკრძალულია ბრაგანსების საგვარეულო აკლდამაში.
ლიტერატურა
"Francisca Josefa of Portugal de Bragança". Archived from the original on 7 April 2014. Retrieved 19 July 2010.
დაბადებული 30 იანვარი
დაბადებული 1699
გარდაცვლილი 15 ივლისი
გარდაცვლილი 1736
ბრაგანსები
პორტუგალიის ინფანტები