PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
პეტრე ამირანაშვილი

პეტრე ამირანაშვილი
პეტრე ვარლამის ძე ამირანაშვილი (დ. 16 ნოემბერი, 1907, სოფელი ნიგოეთი, ახლანდელი ლანჩხუთის რაიონი — გ. 26 ნოემბერი, 1976, თბილისი) — ქართველი მომღერალი (ბარიტონი), საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1943), სსრკ სახალხო არტისტი (1950), სომხეთის სახალხო არტისტი (1974), ზ. ფალიაშვილის სახელობის პრემიის ლაურეატი (1971).
ბიოგრაფია
1930 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (პროფესორ ო. ბახუტაშვილ-შულგინას კლასი). იმავე წლიდან თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტია. ამირანაშვილს დიდი ღვაწლი მიუძღვის ქართული საოპერო ხელოვნების ჩამოყალიბებისა და განვითარებაში. მის შემოქმედებას ახასიათებს ეროვნული თვითმყოფობა, მგზნებარე ტემპერამენტი და ვოკალურ-დრამატული განსახიების სანიმუშო მთლიანობა. ამირანაშვილმა ხელი შეუწყო ქართველ კომპოზიტორების ახალი ოპერების წარმატებას. აღსანიშნავია მისი კაკო (ანდრიაშვილის „კაკო ყაცაღი“), ავთანდილი (მშველიძის „ამბავი ტარიელისა“, სახელმწიფო პრემია, 1947), გოჩა (აზმაიფარაშვილის „ხევისბერი გოჩა“) და განსაკუთრებით ჩალხია (თაქთაქიშვილის „მინდია“). ამირანაშვილის არტისტიზმი სრული ძალით გამოვლინდა არაქართულ ოპერებშიც, ევგენი ონეგინის (ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი“), გრიაზნოის (რიმსკი-კორსაკოვის „მეფის საცოლე“), ამონასროს, რიგოლეტოს, დი-ლუნას, იაგოს (ვერდის „აიდა“, „რიგოლეტო“, „ტრუბადური“, „ოტელო“), ესკამილიოს (ბიზეს „კარმენი“), ფიგაროს (როსინის „სევილიელი დალაქი“), ტონიოს (ლეონკავალოს „ჯამბაზები“), სკარპიას (პუჩინის „ტოსკა“) და სხვა პარტიებში.
იგი წარმატებით გამოდიოდა მოსკოვის, ლენინგრადის, კიევის, მინსკისა და ყოფილი საბჭოთა კავშირის სხვა ქალაქების, აგრეთვე სახალხო დემოკრატიული ქვეყნების საოპერო სცენებზე. 1962-1976 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის კონსერვატორიაში. აქვე არსებობს ამირანაშვილის სახელობის სტიპენდია. გადაღებულია კინოფილმში "ქეთო და კოტე" (თავადი ფანტიაშვილი, რეჟისორი ვ. ტაბლიაშვილი, 1948). დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით და 4 სხვა ოედენითა და მედლით.
დასაფლავებულია თბილისის დიდუბის პანთეონში. მის გვერდით დაკრძალულია მისი მეუღლე — ქეთევან ნიკიფორეს ასული (დ. 30 ივნისი, 1915, სოხუმი — გ. 17 მარტი, 1991, თბილისი).
თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.
ლიტერატურა
გვახარია ვ., მესხი ნ., პეტრე ამირანაშვილი, თბ., 1962;
ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 40, თბ., 1994
ქართველი საოპერო მომღერლები
ლენინის ორდენის კავალრები
დაბადებული 16 ნოემბერი
დაბადებული 1907
გარდაცვლილი 26 ნოემბერი
გარდაცვლილი 1976
საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
სსრკ-ის სახალხო არტისტები
დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
მესტალია

მესტალია — საფეხბურთო სტადიონის ესპანეთის ქალაქ ვალენსიაში, საფეხბურთო კლუბ „ვალენსიას“ საშინაო არენა.
ისტორია
1922 წელს ს.კ. ვალენსიის პრეზიდენტმა რამონ ლეონარტემ ვალენსიის ცენტრში მიწის ნაკვეთი შეიძინა და სტადიონის მშენებლობა დაიწყო. ერთ-ერთი ინფორმაციით, არენის მშენებლობისთვის თანხა კლუბის ერთგულმა გულშემატკივარმა გადარიცხა, რადგან თვითონ „ვალენსიას“ იმ დროს სტადიონის ასაშენებლად საკმარისი სახსრები არ ჰქონდა. ფულის დაზოგვის მიზნით, ტრიბუნები ხისგან გაკეთდა, ხოლო მოედანს საფარი არ ჰქონდა.
მესტალიის მშენებლობა 1923 წელს დასრულდა. მისი პროექტის შემქმნელია ვალენსიელი არქიტექტორი ფრანსისკო ალმენარ კინსა. შემდგომში სტადიონმა ექვსჯერ განიცადა რეკონსტრუქცია, მალე არენას გაუკეთეს ბუნებრივი საფარი და ტრიბუნებიც გამოუცვალეს. ესპანეთის სამოქალაქო ომის დროს სტადიონი მთლიანად დაინგრა, მის შეკეთებას რამდენიმე თვე დასჭირდა.
1969 წლის 23 აგვისტოს ს.კ. ვალენსიის დირექტორთა ყრილობაზე გადაწყვიტეს სტადიონისთვის ახალი სახელი დაერქმიათ ლუის კასანოვას პატივსაცემად, რომელიც ითვლება კლუბის ისტორიაში ყველაზე წარმატებულ პრეზიდენტად. 1994 წელს თვითონ კასანოვას თხოვნით სტადიონს ძველი სახელი დაუბრუნდა.
სტადიონის უკანასკნელი მასშტაბური რეკონსტრუქცია დასრულდა 2001 წელს, „ვალენსიისა“ და „მანჩესტერ იუნაიტედის“ დაპირისპირებისთვის (0-0) ჩემპიონთა ლიგის ფარგლებში იგი უკვე მზად იყო.
1982 წელს არენამ მსოფლიო ჩემპიონატის მატჩებს უმასპინძლა.
ქვემოთ მოცემულია 1982 წლის მუნდიალის მატჩები, რომლებსაც უმასპინძლა მესტალიამ:
სქოლიო
ვალენსია
ესპანეთის საფეხბურთო სტადიონები
ვალენსია (საფეხბურთო კლუბი)
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩილეში

იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ჩილეში
2014 წლის მონაცემებით ჩილეში 6 იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია.
სტატისტიკა
იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში მსოფლიოს მასშტაბით 981 ძეგლია შეტანილი, მათ შორის 0,5 % ჩილეს ძეგლებია.
ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სიაში მათი დამატების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
იუნესკოს ოფიციალური საიტი. ჩილეს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სია
სქოლიო
ჩილე
Neivamyrmex emersoni

Neivamyrmex emersoni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ყარააღაჯლი

ყარააღაჯლი (ყოფილი ყირმიზი-სამუხი) — სოფელი აზერბაიჯანში, განჯა-ყაზახის რეგიონის სამუხის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
სამუხის რაიონის სოფლები
Cedeño Municipality, Bolívar

Cedeño Municipality, Bolívar
The Cedeño Municipality is one of the 11 municipalities (municipios) that makes up the Venezuelan state of Bolívar. According to the 2011 census by the National Institute of Statistics of Venezuela, the municipality has a population of 67,000. The town of Caicara del Orinoco is the municipal seat of the Cedeño Municipality.
Demographics
The Cedeño Municipality, according to a 2007 population estimate by the National Institute of Statistics of Venezuela, has a population of 88,296 (up from 69,664 in 2000). This amounts to 5.8% of the state's population. The municipality's population density is .
Government
The mayor of the Cedeño Municipality is Luis Guillermo Troconiz Marquez, elected on October 31, 2004, with 25% of the vote. He replaced Ismael Ortuño shortly after the elections. The municipality is divided into five (six if you count the Capital Cedeño section) parishes; Altagracia, Ascensión Farreras, Guaniamo, La Urbana, and Pijiguaos.
See also
Caicara del Orinoco
Bolívar
Municipalities of Venezuela
References
External links
cedeno-bolivar.gob.ve
Municipalities of Bolívar (state)
ქირქუქი

ქირქუქი — ქალაქი ერაყში, ბაღდადიდან 236 ხოლო ერბილიდან 83 კილომეტრში. ქირქუქის მუჰაფაზის ადმინოსტრაციული ცენტრი. 2013 წლის მონაცემებით ქალაქში 1 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს.
XX საუკუნეში მნიშვნელოვნად გაიზარდა ქირქუქის მოსახლეობა და ურბანიზაციის დონე. 2010 წელს ერაყის კულტურის სამინისტროს მიერ ქალაქს „ერაყის კულტურული ცენტრი“ ეწოდა.
რესურსები ინტერნეტში
ქირქუქი ძველ დროში
ერაყის ქალაქები
ჩევაპი

ჩევაპი ან ჩევაპჩიჩი — დაკეპილი შემწვარი ხორცისგან და დამატებით სხვა ინგრედიენტებისგან მომზადებული კერძი. ბალკანური სამზარეულოს ნაწილია. მიიჩნევა ბოსნიელებისა და სერბების ეროვნულ კერძად. გავრცელებულია მეზობელ ქვეყნებშიც.
ეტიმოლოგია
სახელი ჩევაპი მოდის ოსმალური ქებაფიდან, რომელსაც თავის მხრივ სპარსული და არაბული ფესვები აქვს. მას სლავური კნინობითი ფორმა დაემატა, ამ სახელით გავრცელდა ბალკანეთსა და მეზობელ მხარეებში (ćevapčići/ćevapi; : ; ; ; ). სიტყვა ჩევაპი მრავლობითი ფორმაა, მაგრამ როგორც წესი იგი გამოიყენება, რადგან მცირე ზომის გამო ჩევაპი რამდენიმე ერთდროულად მზადდება და მიირთმევენ.
ისტორია
დაკეპილი ხორცისა და სხვა ინგრედიენტებისგან კერძის მომზადება დაფიქსირებულია ანტი-ოსმალო აჯანყებულებს – ჰაიდუკებს შორის, რომელსაც ჰაიდუკური ჩევაპი ეწოდებოდა. სერბეთში ასევე გავრცელებულია ლესკოვაცური ჩევაპი – ის ტრადიციული სერბული პლესკავიცის სოსისისებური ფორმაა. ქალაქ ლესკოვაცში, სადაც გაჩნდა ეს კერძი, ყოველწლიური ჩევაპების ფესტივალი იმართება. ბელგრადში ჩევაპი მეცხრამეტე საუკუნის სამოციან წლებში გამოჩნდა, სადაც იგი დიდ ბაზარში, ტანასკო რაიჩის კაფანაში მზადდებოდა და მალევე გავრცელდა მთელ ქალაქში. ბელგრადიდან კი – აღმოსავლეთ სერბეთსა და მაკედონიაში. 1933 წელს ჩევაპი მარიბორში (სლოვენია) პირველად შეიტანა ლესკოვაცელმა წვრილმა მოვაჭრემ.
სუფრაზე
როგორც წესი, ერთი პორცია ჩევაპი 5დან 10 ცალამდეა, რომელიც ბრტყელ პურშია ჩალაგებული. მიირთმევენ ხახვთან, ნაღებთან, კაიმაღთან, აივართან (აჯიკის მსგავსი საწებელი), ხაჭოსთან და ა.შ. ერთად. ბოსნიელები როგორც წესი საქონლის ან ცხვრის ხორცისგან ამზადებენ ჩევაპის, როდესაც სერბები ღორის ხორცსაც იყენებენ.
ავსტრიაში, ჩეხეთსა და სლოვაკიაში ჩევაპი მდოგვით, ხახვითა და კარტოფილით ფასტ-ფუდის ერთ-ერთი გავრცელებული სახეობაა.
ვარიაციები
ბოსნიური
ტრავნიკის ჩევაპი — ცენტრალური ბოსნიის ტრადიციულად მესაქონლეობის მიმდევარი რეგიონიდან. მზადდება მხოლოდ საქონლის ხორცით.
სარაევოს ჩევაპი — გამოიყენება როგორც საქონლის, ასევე ცხვრის ხორცი ან შერეული ფარში.
ბანია ლუკას ჩევაპი — ერთად იწვება ოთხ-ოთხი ჩევაპი.
ტუზლის ჩევაპი – ერბოს სუპსა და სომუნთან ერთად.
სერბული
ლესკოვაცის ჩევაპი — ტრადიციული სერბული პლესკავიცის სოსისისებური ფორმაა.
ნოვიპაზარის ჩევაპი — პურში არ დებენ და მიირთმევენ ხახვთან ერთად.
სქოლიო
ხორცის კერძები
სლავური სამზარეულო
ბოსნიური სამზარეულო
სერბული სამზარეულო
სელემეტი

სელემეტი — სოფელი მოლდოვაში, ჩიმიშლიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 100 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3803 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
ჩიმიშლიის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ჩიმიშლიის რაიონის სოფლები
ისთისუ (მრავალმნიშვნელოვანი)

ისთისუ (მრავალმნიშვნელოვანი)
ისთისუ შეიძლება აღნიშნავდეს:
ისთისუ — სოფელი აზერბაიჯანში, ისმაილის რაიონში
ისთისუ — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორის რაიონში
ისთისუ — დაბა აზერბაიჯანში, ქალბაჯარის რაიონში
ისთისუ — სოფელი აზერბაიჯანში, ხაჩმაზის რაიონში
თმოგველი

თმოგველი შეიძლება აღნიშნავდეს:
თაყაიდინ თმოგველი — ქართველი სამხედრო-პოლიტიკური მოღვაწე
სარგის თმოგველი — თმოგველების ფეოდალური სახლის ფუძემდენელი
სარგის თმოგველი (XIII ს.) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე
სარგის თმოგველი — ქართველი მწერალი
ფარსმან თმოგველი — ჯავახეთის დიდი ფეოდალი
თმოგველები — დიდგვაროვან ფეოდალთა საგვარეულო
Berdavan, Armenia

Berdavan, Armenia
Berdavan is a village on the Kolb River in the Noyemberyan Municipality of the Tavush Province of Armenia. The village is located about 2 km north of the town of Noyemberyan, and near the villages of Dovekh, Koghb and Zorakan. Berdavan Fortress is located on a nearby hilltop.
Toponymy
Historically, the village was called Tkhadzor, then Ghalacha, and in 1978 it was renamed Berdavan.
History
The village of Ghalacha was relocated in 1893 – 1900. The relocation was due to the presence of mosquitos which were thought to bring malaria, but at the new site there were problems with access to drinking water. The school in Ghalacha was opened in 1906, after a period when there were no official schools in the area.
During the Second World War, Berdavan lost more than half of its male population, and during the First Nagorno-Karabakh War the village was heavily shelled. The village has a monument dedicated to the people who died in World War II.
Gallery
References
External links
Populated places in Tavush Province
Camponotus laminatus

Camponotus laminatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
Camponotus
Bibiyani

Bibiyani
Bibiyoni (also, Bibinoni, Bibiyani, Bibiany, and Bibioni) is a village and municipality in the Lerik Rayon of Azerbaijan. It has a population of 849.
References
Populated places in Lerik District
შუშანინ დაგლარი ბაშნი დუმანლი

შუშანინ დაგლარი ბაშნი დუმანლი
«შუშანინ დაგლარი ბაშნი დუმანლი» (შუშის მთების მწვერვალები ნისლითაა დაფარული) — ხანენდე ხან შუშინსკის მიერ დაწერილი ქალაქ შუშისადმი მიძღვნილი პატრიოტული აზერბაიჯანული სახალხო სიმღერა, რომელშიც ქალაქი შედარებულია მშვენიერ ქალიშვილთან. სიმღერა სრულდება მუღამის სტილში ტარასა და კიმანჩის საშუალებით შესრულებული მუსიკის ქვეშ.
ისტორია
სიმღერა შექმნა XX საუკუნის აზერბაიჯანელმა ხანენდემ ხან შუშინსკიმ. გრამაფონის ფირზე ჩაწერისას მუსიკოსს უთხრეს, რომ სიმღერა შეიცავს ბევრ სევდისმომგვრელ სიტყვებს, ისეთებს, როგორიცაა «ნისლი» და «გარდავიცვლები», რაზეც ხანენდემ უპასუხა, რომ მთის მწვერვალები უნდა იყვნენ ნისლში (ამის თქმისას ნისლში მყოფ შუშის ერთ-ერთ მთის მწვერვალზე მიუთითა), ხოლო «გარდაცვალება» არ ნიშნავს სიკვდილს თავისი პირდაპირი მნიშვნელობით. მაგრამ შუშინსკისაგან მაინც მოითხოვეს სიმღერის ტექტის გადაკეთება, უთხრეს რა, რომ საბჭოთა შუშის მთების მწვერვალები ვერ იქნებიან «ნისლში», და ხენენდემ ჩაწერა სიმღერა ახალი რედაქციით, სადაც პირველი სტრიქონი გადააკეთა ასეთი სახით - «შუშანინ დაგლარი დეილ დუმანლი» (შუშის მთები არ არიან დაფარული ნისლით). თუმც დღესდღეობით ეს სიმღერა სრულდება თავდაპირველად შექმნილი ვარიანტით.
ამის შედეგად, ამ სიმღერამ ფართო გავრცელება ჰპოვა ზეპირსიტყვიერებაში, ფოლკლორში გადავიდა და სახალხო კუთვნილება გახდა. იგი «აზერბაიჯანის სახალხო სიმღერების» კრებულშიც კი იქნა შეტანილი(1967). ეს სიმღერა მუღამის შემსრულებლების ტრიომ შეასრულა აზერბაიჯანული საბჭოთა ფილმის «დერვიში პარიზს აფეთქებს» (1976) ერთ-ერთ ეპიზოდში, სადაც მოქმედება ვითარდება ყარაბაღში.
სქოლიო
XX საუკუნის სიმღერები
აზერბაიჯანული მუსიკა
Alexander Garden (Saint Petersburg)

Alexander Garden (Saint Petersburg)
This park should not be confused with Alexander Park in St. Petersburg and Alexander Garden in Moscow.
The Alexander Garden (Александровский сад) lies along the south and west façades of the Russian Admiralty in St. Petersburg, parallel to the Neva River and Admiralty Quay, extending from Palace Square in the east to St. Isaac's Cathedral in the west. The English park is named after Alexander II of Russia who ordered some 52 species of trees to be planted there. It was formerly known as the Admiralty Boulevard, the Admiralty Meadow, and the Labourers Garden.
The garden was designed by Luigi Rusca in 1805. William Gould, an English-born gardener, was hired to raze the southern ramparts of the Admiralty Fortress, replacing them with four lime-tree alleys. The moat of the fortress was filled in 1819, making room for additional lanes. The garden was a traditional place for Easter and Maslenitsa revels. Three lanes leading from the Admiralty tower to Nevsky Avenue, Voznesensky Avenue and Gorokhovaya Street were designed by Ivan Fomin in 1923. This arrangement made the Admiralty Tower the focal point of the entire downtown.
By contrast with the Summer Garden, the Alexander Garden originally had no statuary. It was not until 1833 that Paolo Triscorni's marble copies of the Farnese Hercules and Farnese Flora appeared. A fountain was installed in front of the Admiralty tower in 1879. The Nikolai Przhevalsky monument and four busts (Mikhail Glinka, by Vladimir Pashchenko, and three by Vasily Kreitan; namely Nikolai Gogol, Mikhail Lermontov and Vasily Zhukovsky) date from the 1890s. Chancellor Gorchakov's statue was added in 1998.
References
Parks and open spaces in Saint Petersburg
1805 establishments in the Russian Empire
Cultural heritage monuments of federal significance in Saint Petersburg
ლაო-ძი

ლაო-ძი — ძვ.წ. VI საუკუნის ერთ-ერთი უდიდესი ჩინელი ფილოსოფოსი, რომლის ვინაობა ზუსტად დადგენილი არ არის. თავად სიტყვა „ლაო-ძი“ ნიშნავს მოხუც ფილოსოფოსს, მასწავლებელს. ამ ადამიანზე ათასგვარი ლეგენდა დადის. ამბობენ, რომ სიცოცხლის მიწურულს მან ხარზე ამხედრებულმა დატოვა სამშობლო ჩინეთი და გადაიხვეწა. ლაო-ძიმ კაცობრიობას „დაო დე ძინი“ უანდერძა, უზენაესი სიყვარულითა და სიკეთით რომ აღავსებდა ყოველ არსებას. თავად კი უსასრულობას და დაოს გაწყვდიადებულ, გასხივოსნებულ წიაღს დაუბრუნდა. მისი სული სამყაროს მარადიულ სულში გაიმქვრა და გარდაიცვალა. მან აღასრულა ის, რასაც თავისი მოძღვრებით ქადაგებდა. ამიტომ გაამითიურეს და გააღვთიურეს მისი სახელი, ხოლო მის ბრძნულ წიგნს კაცობრიობიბის მარადიული საგანძური უწოდეს. დაო დე ძინმა საფუძველი ჩაუყარა ჩინეთის რელიგიურ-ფილოსოფიურ მიმდინარეობას დაოსიზმს. თავდაპირველად დაოსიზმი მხოლოდ ფილოსოფიური მიმდინარეობა იყო, მაგრამ ახ.წ. მეორე საუკუნეში წარმოიშვა რელიგია რომელსაც ასევე დაოსიზმი უწოდეს.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Stanford Encyclopedia of Philosophy: Laozi
Internet Encyclopedia of Philosophy: Laozi
Lǎozǐ Dàodéjīng Chinese + English + German, verbatim + analogous
China Spirituality of Seeraa: The Biography of Lao Zi
Lao-Tuz Quotes
სქოლიო
ჩინელი ფილოსოფოსები
გაღმერთებული ადამიანები
გონების ფილოსოფოსები
აულესტია

აულესტია — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის ლეა-არტიბაის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 25,31 კმ². მოსახლეობა — 657 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ბისკაიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
აულესტიის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ბისკაიის მუნიციპალიტეტები
ბისკაიის ქალაქები
ვალერი ვორონინი

ვალერი ვორონინი (დ. 17 ივლისი, 1939, მოსკოვი, რსფსრ, სსრ კავშირი — გ. 19 მაისი, 1984, იქვე) — რუსი და საბჭოთა ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1964).
ბიოგრაფია
იცავდა მოსკოვის „ტორპედოსა“ და საბჭოთა კავშირის ეროვნული და ოლიმპიური ნაკრების ღირსებას. საბჭოთა კავშირის ორგზის (1960, 1965) ჩემპიონი, ორგზის (1961, 1964) ვიცე-ჩემპიონი და საბჭოთა კავშირის თასის (1960) მფლობელი მოსკოვის „ტორპედოს“ შემადგენლობაში. 1964 წლის ევროპის ვიცე-ჩემპიონი საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 1962 წლის ჩილეს და 1966 წლის ინგლისის მსოფლიო ჩემპიონატების მონაწილე. საყოველთაოდ აღიარებულია ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო რუს და საბჭოთა ფეხბურთელად.
იგი ერთადერთია საბჭოთა და პოსტსაბჭოთა ფეხბურთელთა შორის, ვინც მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლურ ნაკრებში შეიყვანეს (1962). 1964 და 1965 წლებში დაასახელეს საბჭოთა კავშირის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად. ექვსჯერ იყო დასახელებული საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში. აქედან ოთხჯერ პირველ ნომრად.
სანაკრებო კარიერა
1960–1968 წლებში საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 63 შეხვედრას ატარებს და 5 ბურთი გააქვს.
სტატისტიკა
მსოფლიო ჩემპიონატებზე
ვალერი ვორონინმა მსოფლიო ჩემპიონატების 9 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა.
მიღწევები
საკლუბო
ტორპედო მოსკოვი
საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1960, 1965
ვიცე-ჩემპიონი: 1961, 1964
საბჭოთა კავშირის თასი
თასის მფლობელი: 1960
ფინალისტი: 1961
სანაკრებო
საბჭოთა კავშირი
ევროპის ჩემპიონატი
ვიცე-ჩემპიონი: 1964
მსოფლიო ჩემპიონატი
ბრინჯაოს პრიზიორი: 1966
ინდივიდუალური
საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი: 1964 № 1479
მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1962
საბჭოთა კავშირის საუკეთესო ფეხბურთელი: 1964, 1965
№1: 1961, 1963, 1964, 1965
№2: 1960, 1966
ლიტერატურა
ბიბლიოგრაფია
რესურსები ინტერნეტში
ვალერი ვორონინი — ფიფა-ს ჩანაწერი
სქოლიო
დაბადებული 1939
დაბადებული 17 ივლისი
გარდაცვლილი 1984
გარდაცვლილი 19 მაისი
მოსკოვში გარდაცვლილები
რუსი ფეხბურთელები
საბჭოთა ფეხბურთელები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
მოსკოვის ტორპედოს ფეხბურთელები
ერთი კლუბის ფეხბურთელები
საბჭოთა კავშირის ნაკრების ფეხბურთელები
1962 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
1966 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
ჩახმაქლი

ჩახმაქლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ხაჩმაზის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
ხაჩმაზის რაიონის სოფლები
რადჰა

რადჰა (სანსკ. राधा rādhā ”ელვა”) - კრიშნას მარადიული თანამგზავრი მწყემსი ქალი, ბედნიერების ქალღმერთის ლაკშმის ერთ-ერთი ფორმა.
კრიშნას და რადჰას სიყვარული ინდუიზმის მიმდევრებისთვის ადამიანის ღმერთთან კავშირის სიმბოლო და ფილოსოფიური პაექრობების თემაა, ხოლო ინდური ხელოვნების და კინომატოგრაფიის დაუსრულებელი სიუჟეტური წყაროა.
რესურსები ინტერნეტში
რადჰა
ინდუისტური ქალღმერთები
კრიშნა
ბალაგანი

ბალაგანი (სპარს. ბალახანე „ზედა ოთახი, აივანი“) — სათეატრო, საცირკო, საესტრადო წარმოდგენებისათვის განკუთვნილი დროებითი ნაგებობა. რუსეთში ბალაგანი ცნობილია XVIII საუკუნიდან. თავდაპირველად წარმოდგენები იმართებოდა ბაზრობებზე, სავაჭრო სათავსებში, შემდეგ საგანგებოდ აგებდნენ ხის სათეატრო შენობას, რომელიც ბრეზენტით ან ჯვალოთი იყო გადახურული. ბალაგანს წინ უკეთებდნენ აივანს (რაუსს), საიდანაც მსახიობები ხალხს თეატრისაკენ უხმობდნენ. ბალაგანში დგამდნენ არლეკინიადას, ფარსებს, კლასიკოსთა ძლიერ შემოკლებულ ნაწარმოებებს, გამოდიოდნენ მეფოკუსეები, მუშაითები, ტანმოვარჯიშეები, თოჯინების ხალხური თეატრის მსახიობები „პეტრუშკებითა“ და მარიონეტებით და სხვები. ბალაგანმა რუსეთში XX საუკუნის 30-იან წლებამდე იარსება.
საქართველოში რუსეთის მეფის მოხელეები ცდილობდნენ ეროვნული ხალხური სანახაობებისათვის დაეპირისპირებინათ ბალაგანი, XIX საუკუნის 40-იან წლებში თბილისში რამდენიმე ბალაგანური თეატრი იყო.
ლიტერატურა
ცირკი
თეატრი
შენობა-ნაგებობები
ალავერდის ეპარქია

ალავერდის ეპარქია — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ერთ-ერთი ეპარქია. მოიცავს თელავის და ახმეტის მუნიციპალიტეტებს.
ისტორია
ალავერდის მონასტერი, რომელიც X საუკუნის კახეთის მთავრების ძირითადი სალოცავი იყო, XI საუკუნიდან ეპარქიის ცენტრად და კახეთის მეფეთა საძვალედ იქცა. ალავერდის ეპარქია კახეთის მეფეთა მძლავრი პოლიტიკური დასაყრდენი იყო. 1104 წელს, კახეთის შემოერთების შემდეგ, დავით აღმაშენებელმა ეპარქია სრულიად საქართველოს სამსახურში ჩააყენა. ალავერდის ეპარქიის საზღვრები იყო: ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით - კავკასიონის ქედი და მდინარე სტორი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდინარე თურდო, დასავლეთით და სამხრეთ-დასავლეთით - კახეთისა და ცივგომბორის ქედები. მთიანეთიდან ალავერდის ეპარქიაში შედიოდა: თუშეთი. საყმო მამულთა უმეტესობა ალავერდის ტაძრის ირგვლივ მდებარეობდა, ნაწილი კი სხვადასხვა სოფლებში იყო გაფანტული. ალავერდის ეპარქიას ეკუთვნოდა: ძველი შუამთის ყოვლადწმინდის საწინამძღვრო ეკლესია. ორმეოცთა საყდარი ოჟიოში, ყოვლადწმინდის საყდარი ხორხელში, მთლიანად ან ნაწილობრივ - მერე, კაკაბეთი, ვარდისუბანი, არბუხი, ღანუხი, ჩიბინიანი, ალავერდული, ახატელი, იყალთო, აქყვერი, თიანეთი, კისისხევი, უტო, კონდოლი, წინანდალი, ველისციხე და სხვა სოფლები.
ალავერდელი ეპისკოპოსები მონასტრის მამადაც (წინამძღვრადაც) ითვლებოდნენ, ამიტომ ატარებდნენ ამბის ზედწოდებას. XVI საუკუნიდან ალავერდელმა ეპისკოპოსებმა მიტროპოლიტის ტიტული მიიღეს. XV საუკუნის უკანასკნელ მეოთხედში კახეთის მეფე ალექსანდრე I-მა განაახლა მტრისაგან დარბეული ალავერდი და უხვად უბოძა ყმა-მამული. მალე ალავერდის ეპარქიამ პირველობა მოიპოვა მთელ კახეთში და მცხეთისაგან გამოყოფაც სცადა, მაგრამ მცხეთის კათალიკოსმა აღკვეთა ეს ცდა. 1616 ალავერდი და მისი მამულები დაარბია აბას I-მა. XVII საუკუნის შუა წლებში თურქმანთა მომთაბარე ტომებმა მისი ადგილ-მამულები საძოვრად გადააქციეს, შენობა კი ციხესიმაგრედ. 1659 აჯანყებულმა კახელებმა თურქმანები განდევნეს, მაგრამ მტრისაგან მიყენებული ზარალი იმდენად დიდი იყო, რომ XVII საუკუნის დასასრულამდე ეპარქია ვეღარ აღდგა. XVII-XVIII საუკუნეების მიჯნაზე ალავერდი ლეკებმა დაარბიეს. 1735 წლის 21 ოქტომბერს კი თამაზ-ხანმა ააოხრა. ალავერდისა და მცხეთის კათედრების გაერთიანებამ (XVIII საუკუნის 80-იან წლებში) ხელი შეუწყო ალავერდის ეპარქია სამეურნეო-ეკონომიკურ აღორძინებას. 1811 ალავერდის ეპარქიაში ირიცხებოდა 113 ეკლესია, ხოლო ყმა-გლეხთა რიცხვი 342 კომლს აღწევდა.
ალავერდელი მღვდელთმთავრების სია
პიროსი (ოქროპირიძე) (16 სექტემბერი, 1917 - 28 აპრილი, 1922)
დავითი (კაჭახიძე) (1924)
მელქისედეკი (ფხალაძე) (14 ოქტომბერი, 1925 - 17 ოქტომბერი, 1927)
დავითი (მახარაძე) 1993 წლიდან
იხილეთ აგრეთვე
საქართველოს ეპარქიები
ლიტერატურა
საქართველოს ეპარქიები
აფურჯა (ყუბის რაიონი)

აფურჯა (ყუბის რაიონი)
აფურჯა — სოფელი აზერბაიჯანში, ყუბის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
ყუბის რაიონის სოფლები
სტეფანე III (IV)

სტეფანე III (IV) (დ. უცნობია — გ. 24 იანვარი, 772) — რომის პაპი 768–[772]] წლებში.
დაიბადა სიცილიაში. რომაელების მიერ იქნა არჩეული და დაუპირისპირდა ლანგობარდების მიერ არჩეულ ფილიპეს და მიწათმფლობელების მიერ დაყენებულ კონსტანტინე II-ს – ორ ანტიპაპს. მის დროს მოიწვიეს რომის საეკლესიო კრება, რომელზედაც პატიების ვედრებით წარდგა კონსტანტინე II. ანტიპაპს თვალების დათხრა არ აკმარეს და სამუდამოდ მონასტერში გამოკეტეს. პაპმა კარლოს დიდი მოიწვია ლანგობარდების წინააღმდეგ, მაგრამ პიპინ მოკლეს შვილი აყოვნებდა, მაშინ შეშინებულმა სტეფანემ მუხანათურად გაუღო რომის კარი ლანგობარდების მეფე დეზიდერიუსს, რაზეც რომაელები დაუპირისპირდნენ და დეზიდერიუსთან ერთად გაიქცა რომიდან.
რესურსები ინტერნეტში
ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
სქოლიო
რომის პაპები
პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
გარდაცვლილი 24 იანვარი
გარდაცვლილი 772
წერილი სამ ცოლს

წერილი სამ ცოლს — 1950 წლის ამერიკული დრამატული ფილმი. ფილმში სამი ქალი იღებს ერთი შინაარსის წერილს, რომ ერთ-ერთი მათგანის ქმარი საყვარელთან ერთად გაიპარა. სამივე მათგანი ფიქრობს, რომ სწორედ ის მიატოვა ქმარმა. ჯოზეფ მანკევიჩმა ამ ფილმისთვის ორი ოსკარი მიიღო: საუკეთესო რეჟისურისა და საუკეთესო ადაპტირებული სცენარისთვის.
როლებში
ჯეინ კრეინი - დებორა ბიშოპი
ლინდა დარნელი - ლორა მეი ჰოლინგსვეი
ენ სოზერნი - რიტა ფიპსი
ჯეფრი ლინი - ბრედფორდ ბიშოპი
პოლ დაგლასი - პორტერ ჰოლინგსვეი
კირკ დაგლასი - ჯორჯ ფიპსი
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
ამერიკული ფილმები
დრამატული ფილმები
ინგლისურენოვანი ფილმები
1949 წლის ფილმები
ჯოზეფ ლეო მანკევიჩის ფილმები