PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
შუა ფრონე

შუა ფრონე — მდინარე საქართველოში, თიღვისა და ქარელის მუნიციპალიტეტებში, ფცის ერთ-ერთი შემდგენელი. სათავე აქვს ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1765 მ-ზე. სიგრძე 34 კმ, აუზის ფართობი 177 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, არამდგრადი წყალმცირობა — ზაფხულსა და ზამთარში, წყალმოვარდნები შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან — 1,36 მ³/წმ. იყენებენ სარწყავად.
სქოლიო
შიდა ქართლის მხარის მდინარეები
სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის მდინარეები
ვილხოვატკა

ვილხოვატკა — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის კობელიაკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 747 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
კობელიაკის რაიონის სოფლები
კიმბირის რაიონი

კიმბირის რაიონი — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის ლა-კონვენსიონის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 600 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 442 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1 134 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
კუსკოს რეგიონის რაიონები
ლა-კონვენსიონის პროვინციის რაიონები
არაბული საკანონმდებლო ენციკლოპედია

არაბული საკანონმდებლო ენციკლოპედია — უდიდესი ბეჭდური ენციკლოპედია არა მხოლოდ არაბულ ენაზე 200 ტომად. რედაქტორი მოჰამედ აბუ ბაქერი. ორასტომეული 164 000 გვერდს შეიცავს და 420 კგ იწონის. ამ მონაცემებით გამოცემამ 1999 წელს გინესის რეკორდიც კი დაამყარა.
ენციკლოპედია ყველა არაბული ქვეყნის საკანონმდებლო წვრილმანს მოიცავს. უმთავრესი ინდექსი ექვს ტომად არის დაბეჭდილი, გამოცემულია დამატებებიც.
იხილეთ აგრეთვე
ენციკლოპედიები ენების მიხედვით
რესურსები ინტერნეტში
Guinness Book of World Records 1999- issue 2002 p.156
საკანონმდებლო ენციკლოპედიები
არაბულენოვანი ენციკლოპედიები
კოსოვოს ოლქი

კოსოვოს ოლქი — სერბეთის ავტონომიურ მხარე კოსოვოსა და მეტოხიის ერთ-ერთი ოლქი ხუთიდან (ფაქტობრივად კონტროლირდება ნახევრად აღიარებული კოსოვოს რესპუბლიკის ხელისუფლების მიერ).
ოლქი მოიცავს 10 თემს. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პრიშტინა. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 672 292 ადამიანს. სიმჭიდროვე — 217.2 კაცი/კმ²-ზე. ფართობი — 3095 კმ².
კოსოვოს ოლქი მოიცავს 10 თემს, რომლებიც აერთიანებს 393 დასახლებულ პუნქტს.
იხილეთ აგრეთვე
სერბეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
კოსოვო-მეტოხია
სქოლიო
სერბეთის ოლქები
ჰავარა

ჰავარა
ხავარა — ადგილი ეგვიპტეში, ფაიუმის პირას. ჰავარაში იყო ამენემჰეტ III-ის პირამიდა, რომლისგანაც ბორცვი დარჩა. დაინგრა მთელი მხარის მთავარი ღმერთის — სუხოსის მკვდართა ტაძარი. დაქცეულა ლაბირინთიც, საოცარი მიწისქვეშა ნაგებობა, რომელზეც სტრაბონი და ჰეროდოტე გვიამბობენ.
ლიტერატურა
გელოვანი აკ., „მითოლოგიური ლექსიკონი“, გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“, გვ. 575, თბ., 1983
ეგვიპტური მითოლოგია
როკის უღელტეხილი

როკის უღელტეხილი — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის საზღვარზე. მდებარეობს მაღრან-დვალეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე. სიმაღლე 2995 მ. მიდამო აგებულია იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. დამახასიათებელია ალპური ლანდშაფტი. დიდი ლიახვის მარჯვენა შენაკადის — მდინარე როკისწყლის ხეობით შიდა ქართლს აკავშირებს მდინარე არდონის ხეობასთან ანუ ჩრდილოეთ ოსეთთან. 1984 წელს როკის უღელტეხილზე გაიხსნა როკის სატრანსპორტო გვირაბი, რომლის საერთო სიგრძეა 3730 მ.
ლიტერატურა
შიდა ქართლის მხარის უღელტეხილები
ჩრდილოეთ ოსეთის უღელტეხილები
მაღრან-დვალეთის კავკასიონის უღელტეხილები
.nr

.nr — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ნაურუსთვის.
რესურსები ინტერნეტში
nr
კომუნიკაციები ნაურუში
sv:Toppdomän#N
პორუმბეშტი

პორუმბეშტი — სოფელი მოლდოვაში, კანტემირის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 40 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 648 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
კანტემირის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
კანტემირის რაიონის სოფლები
Une

Une is a municipality and town of Colombia in the Eastern Province, part of the department of Cundinamarca. The urban centre is located at an altitude of at a distance of from the capital Bogotá. The municipality borders Chipaque in the north, Cáqueza and Fosca in the east, Fosca and Gutiérrez in the south ,and Bogotá in the west.
Etymology
The name Une is derived from Chibcha and means "Drop it" or "mud".
Geology and geography
Une is situated in the Eastern Ranges of the Colombian Andes. In the municipality outcrops the Une Formation, a marine quartz-rich sandstone, an important oil-bearing formation of Colombia.
History
Une in the times before the Spanish conquest was inhabited by the Muisca.
Modern Une was founded on February 23, 1538, by Diego Romero de Aguilar.
Economy
The main economical activities of Une are agriculture and livestock farming. Important agricultural products cultivated are potatoes, onions, carrots, peas,and coriander.
References
Municipalities of Cundinamarca Department
თანატოსი

თანატოსი, თანატ, ფანატ (სიკვდილი) — ბერძნულ მითოლოგიაში წარმოადგენს სიკვდილის ღმერთს, ნიქსის (ღამე) და ერებოსის (წყვდაიდი) შვილი. ჰიპნოსის (ძილი) ტყუპისცალი ძმა. ცხოვრობს სამყაროს დასასრულში. მოიხსენიება „ილიადაში“ (XVI, 454).
თანატოსს აქვს რკინის გული და ამიტომაც არავინ არ ებრალება. თანატოსის კულტი არსებობდა სპარტაში.
თანატოსს ხშირად გამოსახავდნენ ფრთოსან მოზარდად, რომელსაც ხელში ჩამქრალი ჩირაღდანი უჭირავს. მასზეა მიძღვნილი LXXXVII ორფიკული ჰიმნი. თანატოსი უკავშირდება ევრიპიდეს ტრაგედია „ალკესტიდას“.
რესურსები ინტერნეტში
თანატოსი. ბერძნული მითოლოგია
ბერძნული ღმერთები
Roxy Music

Roxy Music — ინგლისური როკ-ჯგუფი, ჩამოყალიბებული 1971 წელს ბრაიან ფერის (რომელიც მისი წამყვანი ვოკალისტი და სიმღერების ავტორი იყო) და ბასისტ გრემ სიმფსონის მიერ. ფერის გარდა, ჯგუფის შემადგენლობაში ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში შედიოდნენ ფილ მანზანერა (გიტარა), ენდი მაკი (საქსოფონი, ჰობოი) და პოლ თომპსონი (დასარტყმელი საკრავები და პერკუსია). სხვა წევრებს შორის აღსანიშნავია ბრაიან ინო (სინთეზატორი), ედი ჯობსონი (სინთეზატორი, ვიოლინო) და ჯონ გუსტაფსონი (ბასი). მიუხედავად იმისა, რომ ჯგუფი 1976 და 1983 წელს დაიშალა, 2001 წელს იგი დროებით აღდგა და ტურნე ჩაატარა. ამასთან, მისი ყოფილი წევრები დროდადრო მონაწილეობდნენ ფერის სოლო პროექტებში.
დისკოგრაფია
სტუდიური ალბომები
Roxy Music (1972)
For Your Pleasure (1973)
Stranded (1973)
Country Life (1974)
Siren (1975)
Manifesto (1979)
Flesh and Blood (1980)
Avalon (1982)
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
არტ-როკ ჯგუფები
გლემ-როკ ჯგუფები
Island Records-ის შემსრულებლები
Reprise Records-ის შემსრულებლები
Polydor Records-ის შემსრულებლები
E.G. Records-ის შემსრულებლები
Atco Records-ის შემსრულებლები
Warner Bros. Records-ის შემსრულებლები
Virgin Records-ის შემსრულებლები
ინგლისური ახალი ტალღის ჯგუფები
1971 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
1983 წელს დაშლილი ჯგუფები
2001 წელს აღდგენილი ჯგუფები
2011 წელს დაშლილი ჯგუფები
პროტოპანკ-ჯგუფები
მარია ვიქტორია დელ პოცო

მარია ვიქტორია დელ პოცო (დ. 9 აგვისტო 1847, პარიზი, საფრანგეთი — გ. 8 ნოემბერი 1876, სანრემო, იტალია) — წარმოშობით იტალიელი დიდგვაროვანი ქალი. დაქორწინდა იტალიის მეფე ვიტორიო ემანუელე II-ის უმცროს ვაჟ ამადეოზე. 1870-73 წლებში იყო ესპანეთის დედოფალი, ქმრის ჩამოგდებამდე. მას შემდეგ გახდა აოსტას ჰერცოგინია და გარდა ამისა იყო იტალიის სამეფო ტახტის რიგით მეორე მემკვიდრე.
ბიოგრაფია
მარია ვიქტორია იყო კირნეტას პრინც კარლო ემანუელე დელ პოცოსა და მისი ცოლის, ლუიზა დე მეროდეს უფროსი ქალიშვილი. 1864 წელს მამის გარდაცვალების შემდეგ, როგორც მის მემკვიდრეს (რადგან მას მხოლოდ ერთი უმცროსი და ჰყავდა) მარია ვიქტორიას მიენიჭა მთელი რიგი ტიტულებისა რომელსაც მამამისი ატარებდა და რაც მთავარია თავისუფლება, ანუ თავად გადაწყვეტდა ვის გაჰყვებოდა ცოლად და საერთოდ გათხოვდებოდა თუ არა.
1867 წლის 30 მაისს მარია ვიქტორია ტურინში დაქორწინდა იტალიის მეფე ვიტორიო ემანუელე II-ის უმცროს ვაჟზე, აოსტას ჰერცოგ ამადეო სავოიელზე. როგორც იმ დროის პრესა წერდა, ამადეოსა და მარია ვიქტორიას ქორწინება სიყვარულით იყო სავსე და ის საოცრად პომპეზურად აიღნიშნა.
1870 წელს ესპანეთის ტახტიდან ჩამოაგდეს დედოფალი ისაბელ II. ამავე წლის 16 ნოემბერს ესპანელებმა თავიანთ მეფედ სწორედ მარია ვიქტორიას ქმარი, ამადეო I აირჩიეს. მარია ვიქტორია, როგორც დედოფალი, მხოლოდ საქველმოქმედო საქმიანობებში იყენებდა თავის ძალაუფლებას. 1873 წლის 11 თებერვალს ამადეო ტახტიდან გადადგა და ცოლ-შვილთან ერთად იტალიაში დაბრუნდა. გამგზავრების დროს მარია ვიქტორიას მშობიარობა დაეწყო, რამაც საგრძნობლად შეარყია მისი ჯანმრთელობა. იტალიაში ჩასვლიდან რამდენიმე წელში მას იმ დროის განუკურნებელი დაავადება - ტუბერკულიოზი დაუდგინდა, რამაც შეიწირა კიდეც იგი 1876 წლის 8 ნოემბერს, 29 წლის ასაკში. მისი გარდაცვალებიდან მალევე ამადეომ მეორე ცოლი შეირთო - მარია ლეტიცია ბონაპარტე.
შვილები
ემანუელე ფილიბერტო (დ. 13 იანვარი 1869 - გ. 4 ივლისი 1931), აოსტას ჰერცოგი, იტალიის მარშალი, იქორწინა პრინცესა ჰელენა ორლეანელზე და შეეძინა ორი ვაჟი;
ვიტორიო ემანუელე (დ. 24 ნოემბერი 1870 - გ. 10 ოქტომბერი 1946), ტურინის გრაფი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;
ლუიჯი ამადეო (დ. 29 იანვარი 1873 - გ. 18 მარტი 1933), აბრუცის ჰერცოგი, იტალიის სამეფო ფლოტილიის ვიცე ადმირალი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;
ლიტერატურა
de Badts de Cugnac, Chantal. Coutant de Saisseval, Guy. ‘’Le Petit Gotha’’. Nouvelle Imprimerie Laballery, Paris 2002, p. 612 (French) ISBN 2-9507974-3-1
დაბადებული 9 აგვისტო
დაბადებული 1847
გარდაცვლილი 8 ნოემბერი
გარდაცვლილი 1876
ესპანეთის დედოფლები
ტუბერკულოზით გარდაცვლილები
წმინდა იზაბელის ორდენის კავალრები
Baures Municipality

Baures Municipality is a municipality of the Beni Department, Bolivia.
References
Instituto Nacional de Estadistica de Bolivia
Municipalities of Beni Department
Torrevelilla

Torrevelilla or La Torre de Vilella is a municipality located in the province of Teruel, Aragon, Spain. According to the 2004 census (INE), the municipality has a population of 199 inhabitants.
References
Municipalities in the Province of Teruel
ალექსი მაჭავარიანის ქუჩა

ალექსი მაჭავარიანის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს მთაწმინდის რაიონში, ვარდისუბანში, დიმიტრი ბაქრაძისა და ვასილ ბარნოვის ქუჩებს შორის. წარმოიქმნა XIX საუკუნის მეორე ნახევარში. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია, როგორც არაგვის შესახვევი. 20-იან წლებში ქუჩა გახდა. 2007 წელს ალექსი მაჭავარიანის სახელი ეწოდა.
ლიტერატურა
მთაწმინდის რაიონის ქუჩები
გოგავა

გოგავა
საკუთარი სახელი გოგავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
გრიგოლ გოგავა — ინჟინერი, სახელმწიფო მოხელე
ზაზა გოგავა — გენერალ-მაიორი
ირაკლი გოგავა — იურისტი, პოლიტიკოსი
ქართული გვარები
ასკაროვო (აბზელილოვოს რაიონი)

ასკაროვო (აბზელილოვოს რაიონი)
ასკაროვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონისა და ასკაროვოს სასოფლო საბჭოს ადმინისტრაციული ცენტრი.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 7 634 ადამიანი.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (90,5 %).
ცნობილი ასკაროვოელები
ახმატ ლუტფულინი — ბაშკირი ფერმწერი, სსრკ-ის სახალხო მხატვარი (1989 წ.).
ვილ უმეტბაევი — რუსი მენავთობე.
რესურსები ინტერნეტში
Аскарово на портале «Генеалогия и Архивы»
სქოლიო
აბზელილოვოს რაიონის სოფლები
ბურდიანის სამაროვანი

ბურდიანის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ბურდიანის განაპირას დასავლეთი. გამოვლინდა ხუთი ორმოსამარხი, რომლებიც XX საუკუნის შუა ხანებში შეისწავლა არქეოლოგმა ნინო ბერძენიშვილმა. ერთ-ერთ სამარხში აღმოჩნდა თიხის ჭურჭელი, ბრინჯაოს შუბისპირი და სატევარი. გამოვლენილი მასალის მიხედვით, სამარხი ძვ.წ. II ათასწლეულის II ნახევარს განეკუთვნება.
მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმში.
ლიტერატურა
საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მთის შროშანი

მთის შროშანი — მრავალწლოვანი ბოლქვიანი ბალახოვანი მცენარე შროშანისებრთა ოჯახისა. მისი ღერო ხშირფოთლიანია, სიმაღლე 1 მ აღწევს. აქვს ფართო ლანცეტა ფოთლები, მტევნებად შეკრებილი ან უფრო იშვიათად მარტოული ყვავილები. ყვავილსაფრის ფოთლები გოგირდისფერია, შიგნითა მხრიდან მოფენილია მუქი მეწამული წინწკლებით.
გავრცელებულია საქართველოს ყველა მაღალმთიან რაიონში, გვხვდება აგრეთვე ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ ანატოლიაში. იზრდება ტყისპირებზე, ნაკაფებსა და ბუჩქნარებში, მთის შუა და ზედა სარტყელში; გვხვდება აგრეთვე სუბალპურ მაღალბალახეულობაში. მეტად ლამაზი დეკორატიული მცენარეა.
ლიტერატურა
შროშანისებრნი
მაწუხელასებრნი

მაწუხელასებრნი — სისხლმწოვი მწერების ოჯახი ორფრთიანების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 6-30 მმ აღწევს. აქვთ მჩხვლეტავ-მწუწნავი პირის ორგანოები. ცნობილია 3000 სახეობა. მაწუხელასებრნი შინაური ცხოველების ექტოპარაზიტებია. სისხლს წოვს მხოლოდ დედალი, მამალი ყვავილის ნექტარით იკვებება. მაწუხელასებრნი შინაური ცხოველებისა და ადამიანის პროტოზოული, ბაქტერიული და ვიტუსული დაავადებების გამომწვევთა გადამტანები არიან. მაგ., გადააქვთ ჯილეხის ბაცილები, ტულარების გამომწვევი, ცხენის ინფექციური ანემიის ვირუსი, ძროხის ტრიპანოსომოზისა და სხვა გამომწვევები.
ლიტერატურა
ორფრთიანები
Mirik, Azerbaijan

Mirik, Azerbaijan
Mirik is a village in the Lachin District of Azerbaijan.
History
The village came under the control of ethnic Armenian forces during the First Nagorno-Karabakh War in the early 1990s. The village subsequently became part of the breakaway Republic of Artsakh as part of its Kashatagh Province, located in the Armenian-occupied territories surrounding Nagorno-Karabakh. It was returned to Azerbaijan as part of the 2020 Nagorno-Karabakh ceasefire agreement.
Historical heritage sites
Historical heritage sites in and around the village include the church of Surb Astvatsatsin built in 1682, and tombstones from the 17th century.
Geography
The village is located on the left bank of the Minkend branch of the Hakari River, 2 km to the west of the village of Bozlu, at an altitude of 1,440-1,520 meters above sea level. Rivers that flow through the village include the rivers of Mirik, Dalikli, and the Minkend branch of the Hakari River.
References
External links
Villages in Azerbaijan
Populated places in Lachin District
ალექსანდრე მაკენზი

ალექსანდრე მაკენზი (დ. 1764 — გ. 12 მარტი, 1820) — შოტლანდიელი მოგზაური. 1793 წელს იგი ათაბასკიდან დასავლეთისაკენ დაიძრა, გადაკვეთა რა კლდოვანი მთები და 20 ივლისს მიაღწია წყნარ ოკეანეს; შესაბამისად, გახდა პირველი ადამიანი, რომელმაც გადაკვეთა ჩრდილოეთი ამერიკა აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ. დაიბადა კუნძულ ლიუისზე, ქალაქ სტორნოვეიში. დედის გარდაცვალების შემდეგ, მაკენზი მამამისთან ერთად საცხოვრებლად ჯერ ნიუ-იორკში, ხოლო შემდეგ მონრეალში გადავიდა. 1779 წლიდან მსახურობდა ჩრდილოეთ-დასავლეთ კომპანიაში, რომელიც იყო ჰუდსონის ყურის კომპანის მთავარი კონკურენტი. 1788 წელს ათაბასკის ტბასთან დააარსა სავაჭრო ფაქტორია. ერთი წლის შემდეგ გაემგზავრა ხანგრძლივ მოგზაურობაში დიდი მონების ტბისა და 4500 კმ-იანი მდინარის გავლით, რომელსაც შემდგომ მისი სახელი ეწოდა. 1801 წელს შეადგინა თავისი მოგზაურობის აღწერა, ხოლო 1802 წელს რაინდის ხარისხში იქნა აყვანილი. 1812 წლიდან ცხოვრობდა შოტლანდიაში.
რესურსები ინტერნეტში
შოტლანდიელი მოგზაურები
დაბადებული 1764
გარდაცვლილი 12 მარტი
გარდაცვლილი 1820
აჰმედ-ფაშა (ხიმშიაშვილი)

აჰმედ-ფაშა (ხიმშიაშვილი)
აჰმედ-ფაშა, ხიმშიაშვილი (― გ. ოქტომბერი, 1836) — ახალციხის ფაშა 1828-1829, ყარს-ჩილდირის ფაშა 1829-1836, სელიმ-ფაშას ძე, აჭარის სანჯაყ-ბეგთა შთამომავალი.
ბიოგრაფია
1815 წელს ოსმალების მიერ სელიმ-ფაშას დასჯის შემდეგ, აჰმედ-ფაშა და მისი ძმა აბდუღა (აბდი-ბეგი) გურიაში მამია V გურიელს შეეხიზნენ. აჭარიდან ოსმალთა დამსჯელი ექსპედიციის წასვლის შემდეგ აჰმედ-ფაშა სოფ. ნიგაზეულში (ახლანდელი შუახევის რაიონი) დაბრუნდა და კვლავ დაეუფლა აჭარას, ნიგაზეულიდან ხულოში გადავიდა და ძველი ქართული ეკლესიის ნანგრევებზე სასახლე ააგო. 1828-1829 რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს ოსმალთა მხარეზე იბრძოდა. ომის დროს მიანიჭეს ფაშობის ხარისხი ორი თუღით.
ივლისში აჰმედ-ფაშას მეთაურობით 4 ათასი კაცი გურიის სამთავროში შეიჭრა, მაგრამ წარმატებას ვერ მიაღწია, მიუხედავად იმისა, რომ გურიის მმართველმა სოფიომ ოსმალეთის მფარველობა მიიღო და ოსმალეთს უჭერდა მხარს. აჰმედ-ფაშა იძულებული გახდა ახალციხის საფაშოში დაბრუნებულიყო და იქ უწევდა რუსეთს მედგარ წინააღმდეგობას, მაგრამ რუსეთმა 15 აგვისტოს ახალციხე აიღო. აჰმედ-ფაშა იძულებული გახდა გასცლოდა ახალციხეს და აჭარაში გადასულიყო. 1828 წელს ოსმალეთის მთავრობამ აჰმედ-ფაშას ახალციხის ვილაიეთის ბეგლარბეგობა უბოძა და სამცხე-ჯავახეთის ხელახლა დაპყრობა დაავალა.
1829 წლის თებერვალში ხიმშიაშვილმა მოიკრიბა ძალები და ახალციხეს შეუტია, მაგრამ მას სათანადო დახმარება ვერ აღმოუჩინა აბდი-ბეგმა, ხოლო ქალაქის ციტადელში გამაგრებული გენერალ ვ. ბებუთოვის გარნიზონი არ დანებდა. რუსთა მაშველი რაზმის მისვლის შემდეგ აჰმედ-ფაშა იძულებული გახდა აჭარაში დაბრუნებულიყო. რუსეთის მთავრობის ცდა - თავის მხარეზე გადმოეყვანა აჰმედ-ფაშა - უშედეგოდ დამთავრდა. ხიმშიაშვილი თანახმა იყო ფაშისა და გენერლის ტიტულისა და აჭარის მმართველობის შენარჩუნების სანაცვლოდ მიეღო რუსეთის ქვეშევრდომობა, მაგრამ მოლაპარაკებები მაინც არ შედგა, რადგან რუსეთის ჯარების სარდლად ბებუთოვის ნაცვლად დაინიშნა ბარონი ოსტენ-საკენი, რომელსაც ხიმშიაშვილი არ ენდობოდა.
ადრიანოპოლის ზავის (1829) შემდეგ ოსმალეთის ხელისუფლებამ აჰმედ-ფაშა ახლად შექმნილი ყარს-ჩილდირის საფაშოს ბეგლარ-ბეგად დანიშნა. მას მიანიჭეს დერიქის (გენერალ-ლეიტენანტის) წოდება და ორდენებით დააჯილდოვეს. 1836 წელს მას არზრუმის საფაშოც დაუმორჩილეს. აჰმედ-ფაშა ითვლებოდა აღმოსავლეთის ვილაიეთების ფრონტის სარდლად, არზრუმის სერასკერად. დაიღუპა ურჯემში (ანატოლია) ქურთების აჯანყების ჩახშობის დროს.
იხილეთ აგრეთვე
ახალციხის ფაშების სია
ლიტერატურა
ახვლედიანი ხ., სახალხო-განმათავისუფლებელი ბრძოლის ისტორიიდან სამხრეთ საქართველოში, ბათ., 1956;
ლომსაძე შ., სამცხე-ჯავახეთი (XVIII საუკუნის შუაწლებიდან XIX საუკუნის შუაწლებამდე), თბ., 1975;
ახალციხის ფაშები
აჰმედ-ფაშა
ზემო აჭარის ბეგები
ხიმშიაშვილები
ხუან ბერნატი

ხუან ბერნატი
ხუან ბერნატ ველასკო (დ. 1 მარტი, 1993, კულერა, ესპანეთი)– ესპანელი ფეხბურთელი. თამაში შეუძლია მარცხენა მცველისა თუ ნახევარმცველის პოზიციაზე. 2014 წლიდან ასპარეზობს „ბაიერნ მიუნხენსა“ და ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებში. 2012-2014 წლებში იცავდა „ვალენსიას“ ღირსებას.
ტიტულები
ბაიერნი
ბუნდესლიგა: 2014/15, 2015/16
გერმანიის საფეხბურთო თასი: 2015/16
გერმანიის სუპერთასი: 2016
რესურსები ინტერნეტში
http://www.superdeporte.es/valencia/2012/05/30/primera-division-llama-juan-bernat/163071.html
https://web.archive.org/web/20121102053525/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/324016?cc=5739
http://www.espnfc.com/player/164194
http://www.kicker.de/news/fussball/dfbpokal/spielrunde/dfb-pokal/2014-15/bayern-muenchen-14/70426/spieler_bernat-juan.html
http://eu-football.info/_player.php?id=28835
დაბადებული 1993
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
ვალენსიის ფეხბურთელები
მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები
დაბადებული 1 მარტი
სამიუელ შამპლენი

სამიუელ შამპლენი (დ. 3 ივლისი, 1567 — გ. 25 დეკემბერი, 1635) — ფრანგი კარტოგრაფი, კანადისა და აშშ-ის ჩრდილო-აღმოსავლეთის მკვლევარი. 1603 წელს იმოგზაურა წმინდა ლავრენტის მდინარეზე და საგენეიზე. 1604-1606 წლებში კვლევას ხელმძღვანელობდა ჩრდილოეთ ამერიკის ატლანტიკური სანაპიროს გასწვრივ. გამოიკვლია ახალი შოტლანდიისა და კეიპ-კოდის ნახევარკუნძულები, ფანდისა და მასაჩუსეტსის ყურეები. აღმოაჩინა კუნძული ნანტაკეტი. 1608 წელს მიაღწია წმინდა ლავრენტის მდინარის შესართავს და დააარსა ქალაქი კვებეკი. 1609 წელს გამოიკვლია მდინარე რიშელიე — წმინდა ლავრენტის მდინარის მარჯვენა შენაკადი, აღმოაჩინა ტბა, რომელსაც მოგვიანებით მისი სახელი ეწოდა, ადირონდაკისა და გრინ-მაუნტინზის მთები. 1609-1615 წლებში იმოგზაურა წყნარი ოკეანისკენ მიმავალი საწყლოსნო გზების აღმოსაჩენად. 1633 წელს გახდა ახალი საფრანგეთის გუბერნატორი. თავისი მოგზაურობა აღწერა თხზულებებში.
რესურსები ინტერნეტში
ფრანგი მოგზაურები
ფრანგი კარტოგრაფები
დაბადებული 3 ივლისი
დაბადებული 1567
გარდაცვლილი 25 დეკემბერი
გარდაცვლილი 1635
ქალაქების დამაარსებლები
ხელსაფქვავი

ხელსაფქვავი — მარცვლეულის დასამუშავებელი იარაღი. იგი საქართველოს ყველა კუთხეშია ცნობილი სხვადასხვა სახელითა და სხვადასხვა დანიშნულებით. ხელსაფქვავის სახელწოდებებიისტორიულ-ეთნოგრაფიული კუთხეების მიხედვით ასეთია:
გურჩი — თუშეთი
როდინი, ფილი, ქვიჯა — ქართლი, კახეთი, გურია, სამეგრელო, რაჭა, სვანეთი.
ვარცლი — ქიზიყი
ახაყა, გობი, ხეტაბო — აჭარა
ხელწისქვილი, დინგი, საცეხველი, საძგველი — საინგილო, აჭარა, სამეგრელო;
ხელსაფქვავის დანიშნულება იყო მარცვლეულის დანაყვა და დაქუცმაცება; მარილის, ნიორის, კორკოტის, საკვების შესაკმაზი მასალის დანაყვა; ბრინჯის, ღომის, მახა-ზანდურის ცეხვა; ხილის დანაყვა და გამოწურვა; თოფისწამლის დანაყვა; ზეთის გამოხდა.
ისტორიულად ცნობილია ხელსაფქვავის ორი ძირითადი ტიპი:
მრგვალი და ბრტყელი მოყვანილობის მსუბუქი ხელსაფქვავი (რომელიც თავის მხრივ იყოფა ორ ნაწილად, მარგილიანი ანუ უთოხო და თოხიანი),
მრგვალი და მაღალი კონუსური მოყვანილობის მძიმე ხელსაფქვავი.
მარგილიანი ანუ უთოხო ხელსაფქვავი ეს არის ერთმანეთზე შედგმული თითქმის ტოლისიმაღლისა და დიამეტრის ორი მრგვალი ბრტყელი ქვა. ქვებს ეწოდებათ ზედა ანუ მამალი ქვა და ქვედა ანუ დედალი ქვა.
თოხიანი ხელსაფქვავი გარეგნულად უთოხოს მსგავსია. მათ შორის არსებით განსხვავებას ქმნის ზედა ქვის ძირზე მიმაგრებული რკინის დეტალი, რომელსაც ეწოდება თოხი (თოხის სხვა დადასტურებული სახელებია არქი, ალქი, სარეკელა და ყელაგულა). თოხის სიგრძეა 15-18 სმ, სიგანე 4-6 სმ, ხოლო სისქე — 2 სმ. მისი საშუალებით ხდება ქვების ერთმანეთთან მიახლოება და დაშორება, რის შედეგადაც ხდება ფქვის რეგულირება. რაც უფრო მჭიდროდ შეეხება ქვები ერთმანეთს მით უფრო წმინდა ფქვილი მიიღება და პირიქით.
ხელსაფქვავში მარცვლის ჩასაყრელ ნახვრეტს ეწოდება ხუმური (ქვემო ქართლი) ან ოფიჩო (გურია), რომლის დიამეტრია 6-10 სმ.
არქეოლოგიური ნიმუშები
საქართველოში ხელსაფქვავების უძველესი დროიდან უწყვეტი ტრადიციების არსებობაზე მიუთითებს ყოფაში შემონახული ხელსაფქვავების ანალოგიური განათხარი ნიმუშები. უძველესი მარცვლეულის სასრესები და სანაყები მოპოვებულია საქართველოს სხვადასხვა ტერიტორიაზე. გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფლავისმანში აღმოჩენილი იარაღი უძველესია და სამარხეული ინვენტარის მიხედვით თარიღდება ძვ. წ. XIII-IX საუკუნეებით.
ხელსაფქვავები ასევე აღმოჩენილია: მცხეთის, კოლხეთის, შიდა ქართლის, რუსთავის, უჯარმისა და სხვა ტერიტორიებზე.
განათხარი ხელსაფქვავის სხვა ნივთებთან ერთად აღმოჩნდა სოფელ ჩორჯოში (ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი), რომელიც სავარაუდოდ გვიან ბრინჯაო-რკინის ხანით თარიღდება.
განათხარი ხელსაფქვავის საინტერესო ნიმუში დაცულია ქართული ხალხური ხუროთმოძღვრებისა და ყოფის ღია ცის ქვეშ მუზეუმში.
ლიტერატურა
შილაკაძე მ., ხელსაფქვავი, საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული ატლასი, თბ., 1985, გვ. 113-122
ეთნოგრაფია
DJ-Kicks: Daddy G

DJ-Kicks: Daddy G is a DJ mix album, mixed by Daddy G of the band Massive Attack. It was released on 25 October 2004 on the Studio !K7 independent record label as part of the DJ-Kicks series.
Track listing
"Intro" – Philip Levi & Tippa Irie – 0:16
"Armagideon Time" – Willie Williams – 2:22
"Rockfort Rock" – Sound Dimension – 0:13
"Non Non Non" – Melaaz – 3:47
"Aftermath (Version 1)" (featuring Martina Topley-Bird) – Tricky – 5:36
"Just Kissed My Baby" – The Meters – 4:42
"Mustt Mustt" (Massive Attack remix) – Nusrat Fateh Ali Khan – 3:31
"Face A La Mer" (Massive Attack remix) – Les Negresses Vertes – 5:28
"Karmacoma" (The Napoli Trip) (featuring Almamegretta, remixed by Ben Young) – Massive Attack – 6:07
"Buddy Bye" – Johnny Osbourne – 4:22
"Signs" (Dubplate mix) – Badmarsh & Shri – 5:31
"Here I Come" (Dubplate version) – Barrington Levy – 3:47
"Oh Yeah" – Foxy Brown – 3:59
"Inspection (Check One)" – Leftfield – 6:27
"I Against I" – Massive Attack & Mos Def – 5:23
"Rock Steady" (Danny Krivit edit) – Aretha Franklin – 4:30
"Unfinished Sympathy" (Paul Oakenfold Perfecto mix) – Massive Attack – 5:27
References
External links
DJ-Kicks website
Daddy G
2004 compilation albums
Studio !K7 albums
496

496
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ხოსრო I — სასანიდური ირანის შაჰინშაჰი (გ. 579)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
21 ნოემბერი: გელასიუს I — რომის პაპი (დ. უცნობია)
დეკემბერი
თარიღი უცნობია