PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ძველი მუზეუმი (ბერლინი)

ძველი მუზეუმი (ბერლინი)
ალტეს მუზეუმი ან ძველი მუზეუმი თავდაპირველად პრუსიის სამეფო ოჯახის ხელოვნების ნიმუშთა კოლექციისთვის აიგო ბერლინში ნეოკლასიკურ სტილში არქიტექტორ კარლ ფრიდრიხ შინკელის მიერ 1823-1830 წლებში. შენობაში არქიტექტორმა მოდელად გამოიყენა ათენის პართენონის კოლონების კლასიკური წყობა. თუმცა იონიური წყობა მხოლოდ შენობის წინა ფასადშია გამოყენებული, დანარჩენი სამი ფასადი აგურითა და ქვით არის მოპირკეთებული.
1830 წელს მუზეუმი საზოგადოებისთვის გაიხსნა. მეორე მსოფლიო ომში შენობა მძიმედ დაზიანდა. 1966 წელს აღდგენილ იქნა და ადრინდელი ნახევარსფეროსებრი თაღი ელიფსის ფორმით გადაკეთდა. მუზეუმში ამჟამად უპირატესად ძველ ბერძნეთა და რომაელთა ქმნილებებია გამოფენილი. ეს უძველესი და უდიდესი საზოგადოებრივი დანიშნულების ნაგებობაა ბერლინში და მდებარეობს ლუსტგარტენში ბერლინის ქალაქის სასახლესთან, ბერლინერ დომის გვერდით, რომელიც ასევე შინკელის პროექტით აიგო.
ლიტერატურა
Michael S. Cullen, Tilmann von Stockhausen: Das Alte Museum. Berlin-Edition, Berlin 1998, ISBN 3-8148-0002-8.
Wolf-Dieter Heilmeyer, Huberta Heres, Wolfgang Maßmann: Schinkels Pantheon. Die Statuen der Rotunde im Alten Museum. Von Zabern, Mainz 2004, ISBN 3-8053-3255-6.
Andreas Scholl, Gertrud Platz-Horster (Hrsg.): Altes Museum. Pergamonmuseum. Antikensammlung Staatlichen Museen zu Berlin. 3., vollständig überarbeitete und erweiterte Auflage. Von Zabern, Mainz 2007, ISBN 978-3-8053-2449-6.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ძველი მუზეუმი GreatBuildings.com-ზე
ძველი მუზეუმი Archiseek.com-ზე
ძველი მუზეუმი useum-location.de-ზე
გერმანიის მუზეუმები
ბერლინი
ნიბორგის მუნიციპალიტეტი

ნიბორგის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი (დანიურად კომუნა) დანიაში, სამხრეთ დანიის რეგიონში. კუნძულ ფიუნზე. მუნიციპალიტეტის ფართობი შეადგენს 278 კმ²-ს, ხოლო მოსახლეობა — 31 607 ადამიანს (2008). ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ნიბორგი.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
Nyborg city portal (Danish only)
Nyborg tourist bureau
სამხრეთ დანიის რეგიონის მუნიციპალიტეტები
ბაიკალის რიფტული ზონა

ბაიკალის რიფტული ზონა — დივერგენტული საზღვარი, რომელიც მდებარეობს ბაიკალის ტბის რაიონში, აღმოსავლეთ საიანში. მისი ცენტრალური ნაწილი მოქცეულია ტბის ქვეშ. დამახასიათებელია დედამიწის ქერქის დაშორება. რიფტის დასავლეთ ნაწილში ვრცელდება ევრაზიის ფილა, ხოლო აღმოსავლეთით ამურის ფილა, რომელიც რიფტიდან მოძრაობს იაპონიის მიმართულებით წელიწადში დაახლოებით 4 მმ სიჩქარით. ისევე როგორც სხვა დივერგენტულ ზონებში აქაც არის დამახასიათებელი დედამიწის ქერქის შეთხელება და მაგმის აზევება დედამიწის ზედაპირთან. ცხელი წყაროების გამოსავლები გვხვდება ტბის ფსკერზე. ვულკანური აქტივობები ტბის სანაპიროს სიახლოვეს არ შეინიშნება. უახლოეს წარსულში ვულკანიზმი ვლინდებოდა ტბის სიახლოვეს და სავარაუდოდ დაკავშირებულია რიფტულ ზონასთან. ბაიკალის რიფტული ზონის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს ხუბსუგულის ტბა. ბაიკალის რიფტი აქტიურია და მომიჯნავე რაიონებში დამახასიათებელია მიწისძვრები.
რესურსები ინტერნეტში
ბაიკალის რიფტული ზონა
რუსეთის გეოლოგია
Quercus hirtifolia

Quercus hirtifolia is a rare Mexican species of oak. It has been found only in a small region of the southern Sierra Madre Oriental in northern Puebla and eastern Hidalgo states in east-central Mexico.
Description
Quercus hirtifolia is a large shrub or small tree, growing up to 7 meters, and rarely to 9 meters, in height.
Range and habitat
Quercus hirtifolia is native to the Sierra Madre Oriental, where it is found in small allopatric populations between 1600 and 2450 meters elevation. It inhabits humid oak-pine forests, cloud forests, and conifer forests.
Its geographic range is small, with an estimated area of occupancy (AOO) of 128 km2 and an extent of occurrence (EOO) of 3,700 km2.
Conservation and threats
The species has a limited range, and its habitat is declining in area, extent, and quality. Its conservation status is Endangered.
The principal threats are deforestation of its native habitat for conversion to livestock pasture and agriculture. It also faces threats from illegal logging. Climate change is expected to reduce cloud forest habitat in the Sierra Madre Oriental but about 45% by 2080, which would further reduce suitable habitat for the tree.
References
hirtifolia
Trees of Puebla
Flora of the Sierra Madre Oriental
Endemic oaks of Mexico
Plants described in 2004
Trees of Hidalgo (state)
Cloud forest flora of Mexico
სიმონ ბაგრატიონ-მუხრანელი

სიმონ ბაგრატიონ-მუხრანელი
სიმონ (სიმონიკა) ლევანის ძე ბაგრატიონ-მუხრანელი (დ. 1 სექტემბერი, 1896 — გ. 20 მაისი, 1923, თბილისი) — ქართველი ოფიცერი, 1918–1921 წლებში დამოუკიდებელი საქართველოს ეროვნული არმიის როტმისტრი, წმ. გიორგის ჯვრის კავალერი, ანტი-საბჭოთა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მოღვაწე 1921–1923 წლებში.
სიმონ ბაგრატიონ-მუხრანელი დაიბადა ცნობილ არისტოკრატულ ოჯახში. მამამისი, ლევან გიორგის ძე ბაგრატიონ-მუხრანელი (დ. 1863 — გ. 1901) იყო მუხრანის ბაგრატიონთა შტოს წარმომადგენელი, დედამისი, ანასტასია კი წერეთლის ქალი. თვითონ სიმონიკამ იქორწინა ნინო ბაგრატიონ-დავითიშვილზე (დ. 1897 — გ. 1969). დაამთავრა თბილისის გიმნაზია. მსახურონდა რუსეთის იმპერიის არმიაში. მონაწილეობდა I მსოფლიო ომში (1914-1918). იბრძოდა დასავლეთის ფრონტზე თათრების ცხენოსანი პოლკის რიგებში. განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი სოფ. ჰოლიგრადისთან (ახლანდ. ტერნოპოლის ოლქი, უკრაინა) 1915 წლის 21 აგვისტოს ბრძოლაში. დაჯილდოებული იყო წმ. გიორგის IV (1914) და III (1915) ხარისხის ორდენებით, ასევე წმ. სტანისლავის III ხარისხის ორდენით (1917). 1915 წლიდან პრაპორშჩიკი. 1917 წელს საქართველოში დაბრუნდა. 1918 წლიდან მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში, ქართულ ცხენოსანთა პოლკის როტმისტრად.
საბჭოთა ოკუპაციის (1921) შემდეგ ემიგრაციაში არ წასულა. განაგრძო სამხედრო სამსახური ქართულ წითელ არმიაში. ფარულად თანაუგრძნობდა ეროვნულ-დემოკრატებს. 1922 წლიდან იყო ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის სამხედრო ორგანიზაციისა და საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტის „სამხედრო ცენტრის“ წევრი. მონაწილეობდა საბჭოთა რეჟიმის წინააღმდეგ საერთო-სახალხო გამოსვლების ორგანიზებაში. 1923 წლის მარტში დააპატიმრეს მოსკოვის ერთ-ერთ სასტუმროში. იმავე წლის 20 მაისს „სამხედრო ცენტრის“ სხვა წევრებთან დახვრიტეს თბილისში, ახლანდ. ვაკის პარკის ტერიტორიაზე. სიმონ ბაგრატიონის მეუღლე მალე ციმბირში გადაასახლეს.
ლიტერატურა
მშვიდობით ძმებო, გვხვრეტენ ამაღამ! / [საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს არქივი ; პროექტის ხელმძღვანელი ომარ თუშურაშვილი. თბ., 2016 . ISBN 9789941094361. - გვ. 88-122.
ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
დაბადებული 1896
გარდაცვლილი 1923
მუხრანელების თავადური შტო
საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
სიკვდილით დასჯილი ქართველები
დაბადებული 1 სექტემბერი
გარდაცვლილი 20 მაისი
წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
ლონგავი (მდინარე)

ლონგავი (მდინარე)
ლონგავი – მდინარე ჩილეში. მდებარეობს მაულეს რეგიონის ლინარესის პროვინციაში. მდინარე პერკელაუკენისთან შეერთების შედეგად წარმოქმნის მდინარე ლონკომილიას. სიგრძე 120 კმ.
რესურსები ინტერნეტში
მდინარე ლონგავი, ლინარესის პროვინცია, ჩილე
ჩილეს მდინარეები
A Posteriori (ალბომი)

A Posteriori (ალბომი)
A Posteriori — მუსიკალურ პროექტ ენიგმას მეექვსე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2006 წელს.
თუკი წინა ალბომში, Voyageur, გამოყენებული იქნა ჯგუფის მუსიკისათვის დამახასიათებელი ელემენტები, A Posteriori შეიცავს მხოლოდ ნაცნობ „ენიგმას საყვირს“, რომელიც ჟღერს ალბომის შესავალში.
A Posteriori არის ჯგუფის პირველი ალბომი, ჩაწერილი კრეტუს 5.1. სისტემით აღჭურვილ სტუდიაში Alchemist. სტუდია დამზადდა სპეციალურად კრეტუს შეკვეთით.
სიმღერების სია
ჩარტები
სერტიფიცირებები
სქოლიო
ენიგმას ალბომები
2006 წლის ალბომები
ფსეფიტი

ფსეფიტი (ბერძ. psēphos – რიყის ქვა) — დანალექი ქანები, რომლებიც შედგება არანაკლებ 1 მმ ზომის ნატეხებისაგან. ფსეფიტების ამგები ნატეხები შეიძლება იყოს დამრგვავებული (კაჭარი, რიყის ქვა, ხრეში) და დაუმრგვალებელი (ლოდი, ღორღი). განასხვავებენ ფხვიერ (მაგ., რიყნარი) და შეცემენტებულ (კონგლომერატი, ბრექჩია) ფსეფიტებს. ფსეფიტი გამოიყენება საშენ მასალად.
ლიტერატურა
სასარგებლო წიაღისეულები
დანალექი ქანები
Lighttpd

Lighttpd
lighttpd — ვებ სერვერი რომელიც გამოირჩევა თავისი პატარა ზომით და სისწრაფით.
პროექტი წამოწყებული იქნა გერმანელი პროგრამისტის, ჯან კნეშკეს მიერ, c10k პრობლების (ანუ ვებ სერვერი როგორ აუვიდეს პარალელურად 10000 კავშირის დამყარებას) გადასაწყვეტად. მან გარკვეული პოპულარობა მოიპოვა .
მისი დამახასიათებელი მონაცემებია მეხსიერების (სხვა ვებ სერვერებტან შედარებით) და პროცესორის მსუბუქად გამოყენება და სისწრაფე. იგი არსებობს იუნიქსისთვის (მათ შორის ლინუქსი) და აგრეთვე ვინდოუსისთვის (Cygwin-ის მეშვეობით).
შესაძლებლობები
ქსელური დატვირთვის სწონასწორობა, FastCGI, SCGI და HTTP პროქსის მხარდაჭერა
chroot-ის მხარდაჭერა
select()-/poll()-/epoll() ფუნქციების გამოყენება
მოვლენების აღქვა გაძლიერებული მეთოდებით როგორიცაა kqueue და epoll
URL-ის პირობითი შეცვლა (mod rewrite)
SSL-ის და TLS-ის მხარდაჭერა, OpenSSL-ის მეშვეობით
LDAP სერვერთან აუთენთირობა
RRDtool სტატისტიკა
პირობებზე დამოკიდებული ფაილების გადმოქაჩვა
Server Side Includes-ის მხარდაჭერა (გაფუჭებული )
ვირტუალური hosting-ი
მოდულები
Cache Meta Language (რომელსაც ცვლის mod magnet-ი) ლუა პროგრამირების ენის მეშვეობით
მინიმალური WebDAV-ის მხარდაჭერა
Servlet (AJP) მხარდაჭერა (1.5.x და შემდგომ ვერსიებში)
HTTP-ს შეკუმშვა mod_compress და ახალი mod_deflate-ის მეშვეობით (1.5.x და შემდგომ ვერსიებში)
სიმსუბუქე (1 მეგაბაიტზე ნაკლები)
მხოლოდ ერთი პროცესუსი რამდენიმე სრედით. კავშირის დამყარების დროს ახალი პროცესუსი ან სრედი არ არის შექმნილი.
პროგრამორების ინტერფეისების მხარდაჭერა
lighttpd-ს შეუძლია FastCGI, SCGI და CGI-ის მეშვეობით გამოიყენოს სხვადასხვა პროგრამირების ენებში დაწერილი ვებ პროგრამები. PHP-ს მისი პოპულარობის გამო მიეცა ყურადღება, FastCGI-ს კონფიგურირება შეიძლება PHP-ს ოპკოდების ქეშის მხარდაჭერით (როგორც APC), რასაც შედეგად მოაქვს სისწრაფე.
მას არა აქვს ISAPI-ს მხარდაჭერა.
ცნობილი მომხმარე საიტები
ცნობილი საიტები რომლებიც იყენებენ lighttpd-ს არიან:
meebo
wikipedia
sourceforge
The Pirate Bay
Mininova
isoHunt
2009 წლის ივნისის Netcraft "Web Server Survey"-ის (რომელიც ადგენს გამოყენებული ვებ სერვერების რაოდენობას) მიხედვით lighttpd-ს უკავია მეექვსე ადგილი .
რესურსები ინტერნეტში
Project Web site
#lighttpd on freenode
Lighty2Go Portable LiMP Project
Complete guide to setup your server with Lighttpd, PHP5, MySQL, e-mail, firewall etc.
Older Lighttpd for Windows builds
WLMP Project - actual lighttpd builds for Windows
სქოლიო
კომპიუტერული პროგრამები
Beştalı

Beştalı or Beshtali may refer to:
Beştalı, Neftchala, Azerbaijan
Beştalı, Salyan, Azerbaijan
კლადნო

კლადნო — ქალაქი ჩეხეთში, ცენტრალური ბოჰემიის მხარეში. მდებარეობს პრაღიდან 25 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით. წარმოადგენს რეგიონის უდიდეს ქალაქს და მთლიანი აგლომერაციის მოსახლეობა დაახლოებით 110 000 ადამიანს შეადგენს. მიეკუთვნება პრაღის მეტროპოლიურ არეალს.
წერილობით წყაროებში კლდანო პირველად XIV საუკუნეშია მოხსენიებული. 1561 წელს ქალაქის სტატუსი მიიღო. ისტორიულად, აქ განვითარდა ბოჰემიის მძიმე მრეწველობა. წლების განმავლობაში ფუნქციონირებდა ფოლადის ქარხანა, რომელიც რეგიონის უდიდესი დამსაქმებელი იყო. ეს ქარხანა დღესაც არსებობს, მაგრამ პრივატიზაციის შემდეგ შეიცვალა მეპატრონე და უფრო პატარა ნაწილებად დაიყო. მომპოვებითი მრექწველობა 1842 წლიდან დაიწყო. პრაღის სიახლოვე ადგილობრივ ეკონომიკას სტაბილურობას უნარჩუნებდა, მიუხედავად იმისა, რომ კომუნისტური რეჟიმის შემდეგ მძიმე მრეწველობამ კოლაფსი განიცადა.
დაძმობილებული ქალაქები
კლდანოს დაძმობილებული ქალაქებია:
ვიტრი-სიურ-სენი, საფრანგეთი
ბელვიუ, აშშ
აახენი, გერმანია
იხილეთ აგრეთვე
ჩეხეთის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ჩეხეთის ქალაქები
The Barry Williams Show

The Barry Williams Show — პიტერ გებრიელის 2002 წლის სინგლი ალბომიდან Up. სიმღერაში გებრიელი დასცინის ტოკ-შოუების პოპულარულ ფორმატს, მაგალითად კი მოჰყავს მათი სტუმრების ფრაზები - მსურს, საკუთარი მეზობელი მოვკლა, ჩემი გოგონა სექსუალურ კავშირებს ამყარებს, ჩემი გოგო ბიჭად გადაკეთდა - ანუ ხაზს უსვამს ასეთი ტელეგადაცემების აბსურდს.
საკონცერტო გამოსვლების დროს მრგვალ სცენაზე, რომელზეც პიტერის ბენდი გამოდიოდა, ჩნდებოდა ტელეკამერა, რომლითაც მუსიკოსი მთელ დარბაზს იღებდა.
სიმღერის ოფიციალური მუსიკალური ვიდეოს რეჟისორია შონ პენი.
სიმღერების სია
CD სინგლი (ევროპა) - Real World Records ‎– PGSCD13
The Barry Williams Show (რადიოს ვერსია) - 4:44
The Barry Williams Show (ალბომის ვერსია) - 7:18
My Head Sounds Like That (Röyksopp-ის რემიქსი) - 8:22
Cloudless (რადიოს ვერსია) - 4:08
7" (ბრიტანეთი) - Real World Records ‎– PGSV13
The Barry Williams Show (რადიოს ვერსია) - 4:44
Cloudless (რადიოს ვერსია) - 4:08
7" (CD, ავსტრალია და აშშ) - Real World Records ‎– PGSCD13 / Geffen Records ‎– INTR-10805-2
The Barry Williams Show (ცენზურით) - 4:44
The Barry Williams Show (ცენზურის გარეშე) - 4:44
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია Discogs-ზე
სქოლიო
2002 წლის სინგლები
პიტერ გებრიელის სიმღერები
2002 წლის სიმღერები
რისიპენი

რისიპენი — სოფელი მოლდოვაში, ფელეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 102 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 125 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
ფელეშტის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ფელეშტის რაიონის სოფლები
ბერების სერი

ბერების სერი — VI-VIII საუკუნეების გამოქვაბულთა კომპლექსი, ბერთა თავშესაფარი ივრის ნაპირას, სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაღაროს სამხრეთ-დასავლეთით. დავითგარეჯის მრავალმთის უდაბნო-მონასტრების განშტოება. ბერების სერის სავანეში არის გუმბათიანი, ბაზილიკური და დარბაზული ეკლესიები. ბერთა განცალკევებული ქვაბები განლაგებულია ერთ- და მრავალსართულიან კომპლექსებად. ქვაბებს აქვს შეისრული თაღები, შემკულია ჯვრის გამოსახულებებითა და ჩუქურთმებით. შემორჩენილია ქართული წარწერები, მ. შ., ფრესკული მხატვრობის ფრაგმენტებზე.
ბერების სერს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
ლიტერატურა
სქოლიო
სიღნაღის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
დავითგარეჯის მონასტრები
ჟუან მანუელ პორტუგალიელი

ჟუან მანუელ პორტუგალიელი (დ. 3 ივნისი, 1537 — გ. 2 იანვარი, 1554) — ავისის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე ჟუან III-ისა და დედოფალ ეკატერინე ავსტრიელის ვაჟი. პორტუგალიის ტახტის მემკვიდრე. პორტუგალიის მეფე სებასტიან I-ის მამა.
ბიოგრაფია
ჟუან მანუელი დაიბადა 1537 წლის 3 ივნისს ევორას სასახლეში. იგი იყო პორტუგალიის მეფე ჟუან III-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ეკატერინე ავსტრიელის მეორე შვილი და პირველი ვაჟი. ამის გამო, იგი დაბადებიდანვე პორტუგალიის ტახტის პირველი მემკვიდრე იყო. მართალია მისი ძმებისგან განსხვავებით, რომლებიც ჩვილობაშივე დაიღუპნენ ჟუან მანუელი ბავშვობაში ჯანმრთელი იყო, მაგრამ გარდატეხის ასაკში შესვლასთან ერთად ავადმყოფობები დაეწყო. 1552 წელს იგი დააქორწინეს მის მამიდაშვილ ხუანა ავსტრიელზე, რომელიც იყო ესპანეთისა და საღვთო რომის იმპერატორ კარლ V-ისა და დედოფალ ისაბელ პორტუგალიელის ნაბოლარა ასული.
ჟუან მანუელი გარდაიცვალა 1554 წლის 2 იანვარს, 16 წლის ასაკში, ტუბერკულოზით. ამ დროს, მისი ახალგაზრდა ცოლი უკვე ორსული იყო. 1554 წლის 20 იანვარს ხუანამ ვაჟი გააჩინა, რომელსაც სებასტიანი დაარქვეს. იგი პორტუგალიის მომავალი მეფე იყო, თუმცა ხუანამ მალევე დატოვა პორტუგალია და მშობლიურ ესპანეთში გადასახლდა. მართალია იგი მეორედ აღარ გათხოვილა, მაგრამ შვილი აღარასდროს უნახავს. პატარა სებასტიანის აღზრდა ჟუან მანუელის დედამ, დედოფალმა ეკატერინე ავსტრიელმა იკისრა.
ლიტერატურა
Stephens, Henry Morse (1903). The Story of Portugal. G.P. Putnam's Sons. pp. 139, 279. Retrieved 17 September 2018.
Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Emanuel I." . Encyclopædia Britannica. 9 (11th ed.). Cambridge University Press.
Liss, Peggy K. (10 November 2015). Isabel the Queen: Life and Times. University of Pennsylvania Press. p. 11. ISBN 9780812293203.
დაბადებული 3 ივნისი
დაბადებული 1537
გარდაცვლილი 2 იანვარი
გარდაცვლილი 1554
ავისები
ტახტის მემკვიდრეები რომლებმაც ვერ შეძლეს ტახტზე ასვლა
ტუბერკულოზით გარდაცვლილები
სასარგებლო წიაღისეულის საბადო

სასარგებლო წიაღისეულის საბადო — დედამიწის ქერქში არსებული სასარგებლო წიაღისეულის დანაგროვი, რომლებიც სიდიდის, ხარისხისა და განლაგების პირობების მიხედვით შესაძლებელია გამოყენებულ იქნეს სახალხო მეურნეობაში. სასარგებლო წიაღისეულის იმ მინიმალურ რაოდენობას და მის იმ უდაბლეს ხარისხს, რომლის ზევით შესაძლებელი ხდება სასარგებლო წიაღისეულის საბადოს ექსპლუატაცია სამრეწველო კონდიცია ეწოდება.
სასარგებლო წიაღისეულის საბადო შესაძლებელია გამოდიოდეს დედამიწის ზედაპირზე (ღია საბადო) ან დამარხული იყოს მის წიაღში (დახურული ანუ „ბრმა“ საბადო). წარმოქმნის პირობების მიხედვით განარჩევენ ენდოგენურ, ეგზოგენურ და მეტამორფოგენულ სასარგებლო წიაღისეულის საბადოებს.
ენდოგენური საბადოები ყალიბდება დედამიწის ქერქში ნივთიერების დიფერენციაციის და ლოკალიზაციის შედეგად, რაც განპირობებულია დედამიწის შიგა ენერგიით. ამ ტიპში გამოიყოფა საბადოთა შემდეგი ჯგუფები: მაგმური საბადოები, პეგმატიტური საბადოები, კარბონატიტები, სკარნები, პნევმატოლიზური საბადოები და ჰიდროთერმული საბადოები;
ეგზოგენური საბადოები ყალიბდება დედამიწის ზედაპირზე ან ზედაპირთან ახლოს მინერალურ ნივთიერებათა ქიმიური, ბიოქიმიური და მექანიკური დაგროვების შედეგად, რაც განპირობებულია დედამიწის გარეგანი ენერგიით. საბადოთა ამ ტიპში გამოიყოფა: გამოფიტვის საბადოები და დანალექი საბადოები.
მეტამორფული საბადოები ყალიბდება ქანების და მინერალების რეგიონული ან ლოკალური მეტამორფიზმის შედეგად.
იხილეთ აგრეთვე
სასარგებლო წიაღისეული
ლიტერატურა
სასარგებლო წიაღისეულების გეოლოგია
სასარგებლო წიაღისეულები
უილიამ პარი მერფი

უილიამ პარი მერფი (დ. 6 თებერვალი, 1892, სტოტონი, უისკონსინი — გ. 9 ოქტომბერი, 1987) — ამერიკელი თერაპევტი და ჰემატოლოგი.
ბიოგრაფია
1914 წელს დაამთავრა უმაღლესი სკოლა ორეგონში. 1920 წელს გახდა მედიცინის დოქტორი. 1922 წლიდან მუშაობდა ბოსტონში, პიტერ ბენტ ბრიგემის ჰოსპიტალში. 1923 წლიდან ასწავლიდა კემბრიჯის უნივერსიტეტის ჰარვარდის სამედიცინო სკოლაში. ძირითადად შეისწავლიდა შაქრიან დიაბეტსა და სისხლის ზოგიერთ დაავადებას. 1934 წელს ანემიის სამკურნალო მეთოდიკის შემოღებისთვის ჯ. მაინტონთან და ჯ. უილპთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია.
ლიტერატურა
დაბადებული 6 თებერვალი
დაბადებული 1892
გარდაცვლილი 1987
გარდაცვლილი 9 ოქტომბერი
ამერიკელი ექიმები
ნობელის პრემიის ლაურეატები ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში
ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
Berezan River

Berezan River
The Berezan is a Ukrainian river flowing into the Berezan Estuary of the Black Sea. The river is 49 km long, the catchment area is 890 km2. Slope 1.5 m / km. The trapezoidal river valley is 2 km wide. The channel is meandering, in the upper reaches 5 m wide, 1.2–1.5 m deep. In the summer it partially dries up. It is used for irrigation.
The river originates from the village of Stepove and flows through the territory of Voznesensk and Mykolaiv Raions of Mykolaiv Oblast.
In 1974, near the village of Yablonya, in the Berezan River basin, burial 11 of mound 11 was investigated, which belongs to the Sivashovka-type monuments of the 2nd half of the 7th century - early 8th century.
Etymology
Vladimir Nikonov (1904 - 1988) indicates that the name may be derived from the Avestan berezant, Scythian bresant, which means high.
History
In ancient times, the river was in Sarmatia and was named Sagaris. The Beresan District of Black Sea German colonists was located on the Berezan in the 19th century, when the area was known as South Russia. From 1809 to 1820, eleven German-Russian "mother colonies" were founded in the Beresan Valley: seven Catholic (Karlsruhe, Katharinental, Landau, München, Rastadt, Speyer, and Sulz) and four Lutheran (Johannestal, Rohrbach, Waterloo, and Worms).
See also
Berezan Estuary
Berezan Island
Berezan' Runestone
Further reading
Resources of surface waters of the USSR. Description of rivers and lakes and calculations of the main characteristics of their regime. - T. 6. Ukraine and Moldova. Issue 1. Western Ukraine and Moldova (excluding the Dniester basin). - L., Gidrometeoizdat, 1978. - 260-263 p.
References
External links
German foundations on the Beresan
Historic Map of Berezan, Kherson, South Russia
Tributaries of the Black Sea
Rivers of Mykolaiv Oblast
Bağlıca, Ardanuç

Bağlıca, Ardanuç
Bağlıca is a village in the Ardanuç District, Artvin Province, Turkey. Its population is 166 (2021).
References
Villages in Ardanuç District
პრიაპულიდები

პრიაპულიდები — ზღვის ჭიების მცირე რელიქტური ჯგუფი. სისტემატიკური კუთვნილება დაუდგენელია. ჭიის სხეულის სიგრძე რამდენიმე მმ-იდან 20 სმ-ს აღწევს. ხორთუმი განსაკუთრებული კუნთების (რეტრაქტორების) მოქმედებით შეიძლება შიგნით შეიწიოს და სიღრუის სითხის გავლენით გარეთ გამოიწიოს. სისხლის მიმოქცევის სისტემა არა აქვთ. სუნთქავენ სხეულის ზედაპირით ან უკანა სალაყუჩე დანამატებით. ნერვული სისტემა შედგება ხახის ირგვლივი რგოლისა და მუცლის ჭიმისაგან. გამომყოფი და სასქესო ორგანოები შეერთებულია შარდ-სასქესო სისტემად. ცალსქესიანებია. ჯგუფი აერთიანებს 6 გვარის 8 სახეობას; ყოფილ სსრკ-ის ზღვებში გვხვდება 2 გვარი — Priapulus და Halicryptus.
ლიტერატურა
ცხოველები
აბდელმაჯიდ ტებუნი

აბდელმაჯიდ ტებუნი (დ. 17 ნოემბერი 1945, მეშარია) — ალჟირელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. 2019 წლის 19 დეკემბრამდე ალჟირის პრეზიდენტი. 2017 წლის 25 მაისიდან 16 აგვისტომდე იყო ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი. ორჯერ ეკავა საბინაო მშენებლობის მინისტრის თანამდებობა.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1945 წლის 17 ნოემბერს ალჟირის ქალაქ მეშერიაში. 1965 წელს დაასრულა ადმინისტრაციის ეროვნული სკოლა. 1991 წლიდან 1992 წლამდე იყო ქალაქ ალჟირის მუნიციპალური მთავრობის მინისტრ-დელეგატი. 1999-2000 წლებში მუშაობდა ალჟირის მთავრობაში კომუნიკაციისა და კულტურის მინისტრად, ხოლო 2000-2001 წლებში კვლავ სახელმწიფო სამსახურშია.
2001 წლიდან 2002 წლამდე და 2012-2017 წლებში ეკავა საბინაო მშენებლობის მინისტრის თანამდებობა. 2017 წლის 25 მაისს დანიშნეს პრემიერ-მინისტრად, მაგრამ ამავე წლის 16 აგვისტოს გადააყენეს. ამის მიზეზი იყო სახელმწიფო კონტრაქტების განაწილების გადამოწმების მცდელობა.
2019 წელს მონაწილეობა მიიღო საპრეზიდენტო არჩევნებში და მიაღწია წარმატებას. 2019 წლის 19 დეკემბერს ოფიციალურად დაიკავა თანამდებობა.
სქოლიო
დაბადებული 17 ნოემბერი
დაბადებული 1945
ალჟირის პრემიერ-მინისტრები
ალჟირის პრეზიდენტები
ალჟირელი პოლიტიკოსები
ობსიდიანი

ობსიდიანი — მაგმური ქანი, რომელიც შედგება ვულკანური მინისგან. ობსიდიანი არის მაგმური ეფუზიური მასალა. წყალში გამაგრების თვისების გამო გამოიყენება პორტლანდცემენტის წარმოებაში, მუქი მინის წარმოებაში და სხვა. ასევე ობსიდიანმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ადამიანის ისტორიაში, მისგან აკეთებდნენ შრომის იარაღებს, საბრძოლო იარაღებს აქსესუარებს და სხვა. ობსიდიანი დიდი რაოდენობით არის საქართველოს, ირანის, თურქეთის და სომხეთის ტერიტორიაზე. საქართველოში ობსიდიანი უძველესი დროიდანაა ცნობილი. მას „ცის ნატეხს“ ეძახდნენ.
რესურსები ინტერნეტში
უცხო სიტყვათა ლექსიკონი - ობსიდიანი
ინფორმაცია ობსიდიანის შესახებ
ვულკანური ქანები
ძვირფასი თვლები
ინტერგლაციალი

ინტერგლაციალი, გამყინვარებათშორისი ეპოქა — დროის მონაკვეთი მეოთხეული პერიოდის ცივ, მყინვარულ ეპოქებს შორის. ამ დროს შედარებით თბილი ჰავა იყო და ზომიერ განედებში ყინულოვანი ფარი მთლიანად ქრებოდა. კერძოდ, დათბობას მოჰყვა მყინვართა თანდათანობითი გადნობა, შესაბამისი შემცირება, რომლებმაც გამოიწვიეს მყინვარული დანალექური საფრის გაშიშვლება. ღვივდება სითბომოყვარული ფლორისა და ფაუნის გამრავლება, ყალიბდება ნიადაგი, მყინვარული დანალექები იფარებიან კონტინენტური და ზღვიური გლაციგენებით.
განარჩევენ გიუნც-მინდელის, მინდელ-რისის, რის-ვიურმისა და ვიურმის შემდგომ ინტერგლაციალებს. ახალი გამყინვარება იწვევს შემდეგი ყინულოვანი ფარის წარმოქმნას. ინტერგლაციალის ხანგრძლივობა 10–15 ათასიდან ასეულ ათასამდე წელს მოიცავს.
პლეისტოცენის ინტერგლაციალისთვის დამახასიათებელი იყო: თანამედროვესთან ახლოს მდგომი კლიმატი ან უფრო თბილი; ზომიერ განედებში ყინულოვანი ფარის გაქრობა; პოლარულ და მაღალმთიან რაიონებში მყინვარების ფართობის ძლიერი შემცირება; მსოფლიო ოკეანის დონის აწევა თანამედროვემდე; კრიოლითოზონის ფართობის შემცირება; ნიადაგ-მცენარეული ზონების საზღვრების შესამჩნევი გადაადგილება პოლუსების მხარეზე.
კონტინენტური და ზღვიური დანალექების ჭრილში ინტერგლაციალის კვალია სითბომოყვარული ფაუნისა და ფლორის რელიქტების ფენა. განსაკუთრებულად თბილ ინტერგლაციალს, რომლის დროსაც მსოფლიო ოკეანის დონემ თანამედროვეს 6–8 მ-ით გადააჭარბა, ზოგჯერ უწოდებენ სუპერინტერგლაციალს. სავარაუდოდ, ასეთი ხასიათი ჰქონდა მიკულინის ინტერგლაციალს, რომელიც ყოფდა დნეპრისა და ვალდაის გამყინვარებას მეოთხეული გამყინვარების პერიოდის განმავლობაში.
თანამედროვე ინტერგლაციალს, რომელმაც შეცვალა აცივების პერიოდი, ეგრეთ წოდებული „გვიანდელი დრიასი“, ეწოდება გამყინვარების შემდგომი ეპოქა ანუ ჰოლოცენი, რომელიც დაიწყო დაახლოებით 12 ათასი წლის წინ.
იხილეთ აგრეთვე
გამყინვარების პერიოდი
მყინვარული ეპოქა
სქოლიო
გლაციოლოგია
შირვანლი (ბარდა)

შირვანლი (ბარდა)
შირვანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2 019 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ბარდის რაიონის სოფლები
ჯუ შიძე

ჯუ შიძე (დ. 1270 — გ. 1330) — ჩინელი მათემატიკოსი. ტრაქტატში „ოთხი ელემენტის იასპის სარკე“ აღწერა ე. წ. ჰორნერის მეთოდი და განტოლებათა შედგენის ხერხები, დაამუშავა უმაღლესი ხარისხის ოთხუცნობიან განტოლებათა ჩაწერის სისტემა და ამოხსნა ზოგიერთი ამოცანა, რომლებიც ამ განტოლებებზე დაიყვანება.
ლიტერატურა
ჩინელი მათემატიკოსები