PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
აპოს რიფი

აპოს რიფი ― მარჯნის რიფების სისტემა ფილიპინებში, დასავლეთ მინდოროს პროვინციის დასავლეთ წყლებში, მინდოროს სრუტეში. რიფის ფართობი 34 კმ²-ია. მიიჩნევა მსოფლიოში მეორე უდიდეს მარჯნის რიფების უწყვეტ სისტემად და უდიდესია ფილიპინების მასშტაბით. რიფი და მის გარშემო წყლები დაცული ტერიტორიაა და აპოს რიფის ეროვნული პარკი ეწოდება. აპოს რიფი ქვეყნის მასშტაბით ერთ-ერთი ყველზე ცნობილი დაივინგ რეგიონია. შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა საცდელ სიაში.
იხილეთ აგრეთვე
ფილიპინების დაცული ტერიტორიების სია
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ფილიპინებში
ტუბატაჰის რიფი
რესურსები ინტერნეტში
Apo Reef Natural Park Official Website (DENR)
Travel Guide: Sablayan (Apo Reef/Pandan Island)
სქოლიო
IUCN კატეგორია II
მარჯნის რიფები
ფილიპინების რიფები
ფილიპინების ბუნების პარკები
დასავლეთ მინდოროს კუნძულები
დასავლეთ მინდოროს ღირსშესანიშნაობები
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელი სიის ძეგლები ფილიპინებში
ნერიმა

ნერიმა — რაიონი ტოკიოს 23 სპეციალური რაიონთაგან. შედის ტოკიოს პრეფექტურაში. კანტოს რეგიონში.
2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 713 995 ადამიანს შეადგინა. სიმჭიდროვე 14 443 კაცი/კმ².
ფართობი 48,16 კმ².
იხილეთ აგრეთვე
ტოკიოს სპეციალური რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ტოკიოს რაიონები
იდიოტი (1951 წლის ფილმი)

იდიოტი (1951 წლის ფილმი)
— 1951 წლის იაპონური ფილმი. მისი რეჟისორია აკირა კუროსავა. ფილმში მონაწილეობს ტოსირო მიფუნე.
რესურსები ინტერნეტში
იაპონური ფილმები
აკირა კუროსავას ფილმები
1951 წლის ფილმები
იმპროვიზაცია

იმპროვიზაცია („მოულოდნელი, უეცარი“)
იმპროვიზაცია განთქმულია ლიტერატურასა (ხშირად პოეზია) და მუსიკაში. კლასიკურ მუსიკაში იმპროვიზაციის ნიჭით დაჯილდოებულები ბევრნი იყვნენ: ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტი, ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენი, იოჰან სებასტიან ბახი. ფრედერიკ შოპენი და სხვები.
XX საუკუნეში იმპროვიზაციამ კიდევ უფრო გაითქვა სახელი ჯაზის წყალობით. ჯაზი მეტწილად იმპროვიზაციას ეყრდნობა.
ლიტერატურა
Abbot, John. 2007. The Improvisation Book. Nick Hern Books. .
Harrigan, Pat. 2002. First Person: New Media as Story, Performance and Game. MIT Press. .
Johnston, Chris. 2006. The Improvisation Game: Discovering the Secrets of Spontaneous Performance. Nick Hern Books. .
ჯაზი
Brother Sport

Brother Sport — მესამე სინგლი Animal Collective-ის ალბომიდან Merriweather Post Pavilion, გამოსული 2009 წლის 9 ნოემბერს Domino Records-ზე. სინგლი გამოიცა 10 ვინილისა და გადმოსაწერი ვერსიის სახით. სიმღერა დაწერა Panda Bear-მა, რათა წაექეზებინა თავისი ძმა, ელაპარაკა იმ განსაცდელებზე, რომლებიც მას აწუხებდა. სინგლის B-მხარეზე შესულია Bleed-ის საკონცერტო შესრულება, ჩაწერილი 2009 წლის 27 მაისს.
სიმღერების სია
სქოლიო
2009 წლის სინგლები
Animal Collective-ის სიმღერები
სერაფიმო-პონეტაევის მონასტერი

სერაფიმო-პონეტაევის მონასტერი — მართლმადიდებლური მონასტერი ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის სოფელ პონეტაევკაში . დაარსებულია 1864 წელს. ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიას.
მონასტრის ერთ-ერთ ნაწილში მდებარეობს დივეევოს მონასტრის სკიტე.
ისტორია
1864 წელს გენერალ-მაიორ ე. ა. კოლევის ქალიშვილმა სერაფიმ საროველის პატივისცემის ნიშნად, თავის კარმიდამოში დააარსა ქალთა თემი, ხუთი წლის შემვეგ საზოგადოება გადაიქცა დედათა მონასტრად.
მონასტერში დაცულია ღვთისმშობლის სასწაულმოქმედი ხატი „ზეციური სასწაული“, რომელიც დაწერილია 1879 წელს მორჩილ კლავდია ვოილოშნიკოვას მიერ. ხატი ცნობილი გახდა 1885 წლის 14 მაისს, გამოსახულების სასწაულებრივი ბრწინვალებისა და მისი თვალების მოძრაობის საფუძველზე. ასევე მის წინაშე ლოცვით ავადმყოფთა განკურნების უნარით.
საბჭოთა მმართველობის დამყარების შემდეგ მალევე, 1925 წელს, მონასტერი დახურეს.
2009 წლის მდგომარეობით ერთ-ერთი კორპუსის ნაწილში განთავსდა სკიტე. ამ კორპუსზე დაამონტაჟეს გუმბათი და ჯვარი. დანარჩენ კორპუსებში განათავსეს ინტერნატი სულიერი ავადმყოფებისათვის, ხოლო სამრეკლოიან შენობაში ინტერნატის ადმინისტრაცია. სკოლა განათავსეს მომლოცველთა ოთახების ყოფილ შენობაში. 2010 წლიდან სკოლა დახურეს.
2010 წლის 30 იანვარს პონეტაევის სკიტეში შედგა სერაფიმო-პონეტაევის მონასტრის დახურვიდან პირველი საღვთო ლიტურგია, რომელიც შეასრულა მთავარეპისკოპოსმა. ამავე წლის 25 სექტემბერს ნიჟნი-ნოვგოროდისა და არზამასის მიტროპოლიტმა გიორგიმ აღასრულა ტაძრის კურთხევა ღვთისმშობლის ხატის „ყოველთა მწუხარეთა სიხარულის“ სახელზე.
მონასტრის წინამძღვრები იყვნენ: ევპრაქსია (გლიკერია ზანიატოვა), იღუმენია (1870-1893 წწ.) 1864 წლიდან საზოგადოების მეთაური. ნექტარია (სიმიკოვა), იღუმენია (1894-1917 წწ.). ევპრაქსია (პრასკოვია ზანიატოვა), იღუმენია (18 აპრილი, 1917-1927 წწ.).
რესურსები ინტერნეტში
9 ноября исполнится 145 лет со времени учреждения Серафимо-Понетаевского женского монастыря (фото), Нижегородская епархия, 27 октября 2009 года
სქოლიო
ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქში
ტუტის რაიონი

ტუტის რაიონი — რაიონი პერუში, არეკიპის რეგიონის კაილიომის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3.790 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1.011 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 4.2 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 241.89 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
არეკიპის რეგიონის რაიონები
კაილიომის პროვინციის რაიონები
Moray (Inca ruin)

Moray (Inca ruin)
Moray is an archaeological site in Peru approximately northwest of Cuzco on a high plateau at about and just west of the village of Maras. The site contains Inca ruins, mostly consisting of several terraced circular depressions, the largest of which is approximately deep. As with many other Inca sites, it also has an irrigation system.
The purpose of these depressions is uncertain, but their depth, design, and orientation with respect to wind and sun creates a temperature difference of as much as 5 °C (9 °F) between the top and the bottom.
Erosion threats to structure
During the rainy season of 2009–2010, the Department of Cusco received high levels of precipitation that are atypical, which caused permanent damage to the ruins of Moray. The terraced levels of the complex, which are constructed from stone and compacted earth, were damaged extensively as the excessive rain waters undermined the ground beneath the structure.
The eastern side of the principal circle collapsed during February 2010, causing concerns about the permanence of the site as a top tourist attraction in Peru. A temporary wooden support structure was erected to prevent further collapse until reconstruction work could begin.
According to travel writer Paul Jones, "Although repair work at Moray continues to restore the site to its original state, lack of funds and continuing annual rainfall hinder progress. This interesting archaeological site which forms an important part of tourism to the region continues to be at risk of further degradation, should the repair work not be completed and maintained for the future years."
Origin
This landmark is widely agreed to have been used for farming, and soil samples have shown that soils were brought in from different regions to be used in helping grow crops at the different levels of the terraces. The wide temperature differences in the terraces have created micro climates, similar to what is achieved in greenhouses in modern times.
The landmark also looks similar to an open pit mine. After the mining was done, the Incas could have reinforced the walls to prevent landslides, and started to grow crops on the terraces.
See also
Vertical archipelago
References
External links
Archaeological sites in Peru
Archaeological sites in Cusco Region
Pilsbryspira umbrosa

Pilsbryspira umbrosa is a species of sea snail, a marine gastropod mollusk in the family Pseudomelatomidae.
Description
The length of the shell attains 12 mm, its diameter 4 mm.
(Original description) The small, narrow shell has a fusiform shape and is of rude sculpture. It is dusky-brown with a rufous tinge over the body whorl and orifice. The shell contains 7-8 whorls (the nepionic being imperfect in the specimens seen), the remainder longitudinally furnished with obtusely-rounded, strong, and frequent ribs, say about fourteen on the body whorl. All the whorls are ventricose, impressed, and spirally plainly ridged suturally, and crossed by strongly developed spirals, swollen and almost becoming nodulous at the points of junction with the costae. The aperture is small and ovate. The outer lip is slightly expanded. The sinus is wide but shallow. The siphonal canal is very short. The columellar margin is oblique.
Distribution
This marine species occurs off Japan.
References
External links
Tucker, J.K. 2004 Catalog of recent and fossil turrids (Mollusca: Gastropoda). Zootaxa 682:1–1295.
umbrosa
Gastropods described in 1923
Istyak

Istyak (İstäk) is a rural locality (a selo) and the administrative centre of Istyaksky Selsoviet, Yanaulsky District, Bashkortostan, Russia. The population was 425 as of 2010. There are 7 streets.
Geography
Istyak is located 8 km east of Yanaul (the district's administrative centre) by road. Yanaul is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Yanaulsky District
Fool to Cry

Fool to Cry
"Fool to Cry" is a ballad by English rock band the Rolling Stones from their 1976 album Black and Blue.
The song was written by Mick Jagger and Keith Richards. Mick Taylor had just left the band and the Stones were left without a lead guitarist. The recording of Black and Blue acted as a sort of audition for new guitarists, which led to session man Wayne Perkins playing guitar on this track. Jagger plays electric piano and Nicky Hopkins performs regular piano on the track, with Hopkins also playing the string synthesizer.
Released as the lead single off Black and Blue in 1976, "Fool to Cry" reached No. 6 on the UK Singles Chart and No. 10 on the U.S. Billboard Hot 100. The full track lasts just over five minutes, whereas the single (as well as edits, this also fades out at the end) lasts just over four minutes.
Cash Box called this "a departure for the Stones," saying that "the beat is relaxed, vocals are laid over a foundation of Fender Rhodes and guitar, all played with funky style" and also praised Jagger's falsetto vocals and Richards' "searing guitar riffs." Record World said that "this ballad rivals 'Angie' in its soul drenching qualities" and noted that there were "superb performances all around."
"Fool to Cry" was the only track from Black and Blue to appear on the Stones' career-spanning greatest hits albums Forty Licks in 2002 and GRRR! in 2012.
Chart performance
Weekly charts
Year-end charts
Covers
Lena Dunham, creator and star of HBO's Golden Globe-winning show Girls, commissioned Tegan and Sara to cover the Rolling Stones' "Fool to Cry" for the show's official soundtrack. American singer and songwriter Taylor Dayne covered the song for her 2008 studio album Satisfied.
References
External links
1976 singles
1976 songs
1970s ballads
British soul songs
Music videos directed by Bruce Gowers
Song recordings produced by Jagger–Richards
Songs written by Jagger–Richards
The Rolling Stones songs
პირამიდული ქერიფქლა

პირამიდული ქერიფქლა (ლათ. Verbascum pyramidatum) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა შავწამალასებრთა ოჯახიდან, 60-150 სმ სიმაღლისა, სქლად შებუსვილი.
ქვედა ფოთლები მოგრძო-ლანცეტაა, ზედა კვერცხისებრი, მჯდომარე ყვავილები ყვითელია, შეკრებილია პირამიდულ საგველა ყვავილედში.
იზრდება მთის ქვედა სარტყელიდან ალპურ სარტყელამდე, 2300-მდე ზღვის დონიდან, ტყის პირებსა და მდელოიან ფერდობებზე.
ლიტერატურა
დარეჯან მცხვეთაძე, მორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის თაიგული, თბ. 2001
შავწამალასებრნი
ჩრდილოეთის საბჭო

ჩრდილოეთის საბჭო — ჩრდილოეთი ევროპის ქვეყნების პარლამენტთა შორის თანამშრომლობის სააკორდინაციო ორგანიზაცია.
წევრები
(1956-დან)
ავტონომიური ტერიტორიები:
ალანდის კუნძულები (ფინეთი)
(დანია)
(დანია)
ამას გარდა, 1991 წლიდან არსებობს ჩრდილოეთის საბჭოს საინფორმაციო ოფისი ესტონეთში, ლატვიასა და ლიეტუვაში, ასევე სანქტ-პეტერბურგსა და კალინინგრადში.
პრემიები ჩრდილოეთის საბჭოს ეგიდით
ჩრდილოეთის საბჭოს ეგიდით ყოველწლიურად ოთხი სახის პრემია გაიცემა: ლიტერატურული მიღწევისათვის, მუსიკალური მიღწევისათვის, გარემოს დაცვისათვის და კინემატოგრაფიაში გაწეული ღვაწლისთვის.
როგორც წესი, პრემიის ლაურეატებად ჩრდილოეთის საბჭოს ქვეყნების წარმომადგენლები სახელდებიან ხოლმე ხელოვნებისა და ეკოლოგიის დარგებიდან. 2004 წელს ლიტერატურის პრემიის ლაურეატი გახდა ფინელი მწერალი კარი ჰოტაკაინენი რომანისათვის „სანგრის ქუჩა“.
იხილეთ აგრეთვე
ჩრდილოეთის საბჭოს ლიტერატურული პრემია;
ჩრდილოეთის საბჭოს კინოპრემია.
რესურსები ინტერნეტში
ჩრდილოეთის საბჭოს და ჩრდილოეთის ქვეყნების მინისტრთა საბჭოების ოფიციალური საიტი
საერთაშორისო ორგანიზაციები
ჩრდილოეთი ევროპა
შვედეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
ტერესა

ტერესა — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ალტო-პალანსიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 19,89 კმ². მოსახლეობა — 247 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ტერესიის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
ანდრუსოვკა (მრავალმნიშვნელოვანი)

ანდრუსოვკა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ანდრუსოვკა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ანდრუსოვკა — სოფელი უკრაინაში
ანდრუსოვკა — სოფელი უკრაინაში
ნამარხი ყინული

ნამარხი ყინული — წარსული ეპოქიდან შემორჩენილი რელიქტური მიწისქვეშა ყინული. XIX საუკუნის დასაწყისში ნამარხ ყინულად პლეისტოცენური ასაკის განამარხებულ მყინვარებსა და თოვლნარებს მიიჩნევდნენ. ასეთი შეხედულება შეიქმნა ნამარხ ყინულში ციმბირსა და ალასკაში ნაპოვნი მამონტისა და სხვა ამოწყვეტილი ცხოველების გვამების საფუძველზე. XX საუკუნის 50-იან წლებში დადგინდა, რომ ნამარხი ყინული შეიძლება წარმოადგენდეს თანამედროვე მიწისქვეშა ყინულის ყველა გენეტური ტიპის ანალოგს; ნამარხი ყინულის დიდი ნაწილი იქმნება ყინვანაბზარ ნაპრალებში წყლის გაყინვის შედეგად.
ნამარხი ყინული გავრცელებულია მრავალწლოვანმზრალ ზონებში, უმეტესწილად, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ციმბირის ტერიტორიაზე, სადაც ხშირად წარმოდგენილია ზღვის სანაპირო ჩამონაქცევებზე. ნამარხი ყინულის წარმოშობა და ასაკი სხვადასხვაგვარია.
მეტად გავრცელებულია გაყინული წყლიდან მრავალწლოვანმზრალი გრუნტების წყებებში, რომელიც ყალიბდება ნაპრალებში სოლების, ვიწრო ღეროების, აგრეთვე ლინზებისა და ბელტური ძარღვების სახით. მათი ჩამოყალიბება მიდის უფრო შორს დანალექი ქანების დაშრევებასთან ერთად, მაგალითად ჭალებზე, ან უკვე მზრალი გრუნტების წარმოქმნის შემდეგ. ასეთი ყინულები ზოგიერთ მკვეთრად კონტინენტურ რაიონებში იკავებს ნიადაგგრუნტის პირველი 10 მ-ის მოცულობის 70–80 %-ს.
ტერმინი გამოიყენებოდა XIX საუკუნესა და XX საუკუნის დასაწყისში ციმბირში, კანადასა და ალასკაზე მომუშავე მკვლევრების მიერ. ამჟამად ტერმინი მოძველებულია.
სქოლიო
გლაციოლოგია
ყინული
გუგავა

გუგავა
საკუთარი სახელი გუგავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ბერდია გუგავა — ქართველი მწვრთნელი (ძიუდო), პოლიტიკოსი
გიორგი გუგავა — ქართველი პოლიტიკოსი
გიორგი გუგავა — ქართველი ძიუდოისტი
ელდარ გუგავა — ქართველი აგრონომი
ლევან გუგავა — ქართველი ძიუდოისტი
ლექსო გუგავა — ქართველი მორაგბე
ქართული გვარები
აჰაურა

აჰაურა — მდინარე ახალ ზელანდიაში, სამხრეთ კუნძულზე. სათავეს იღებს სამხრეთ ალპების დასავლეთ კალთებზე. ერწყმის მდინარე გრეის.
ლიტერატურა
New Zealand Travel Atlas, Wise Maps Auckland, Karte 54, ISBN 0-908794-47-9
ახალი ზელანდიის მდინარეები
პოგოსტ-ნიკოლსკი

პოგოსტ-ნიკოლსკი — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 123 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
რესურსები ინტერნეტში
http://vologda-oblast.ru/ru/government/municipalities/atu/index.php?okato_15=19+252+840+057 — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
მენენგი

მენენგი — რაიონი ნაურუს შემადგენლობაში, მდებარეობს კუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, რომელიც აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება დე-ფაქტო დედაქალაქ იარენს. რაიონში მდებარეობს: რადიოსადგური, მშენებარე სტადიონი მენენგი, მთავრობის ბეჭდვითი ორგანოები და პრეზიდენტის რეზიდენცია, ასევე სასტუმრო «მენენგი», რომელიც მდებარეობს ანიბარის ყურესთან ახლოს.
მენენგი ფართობის მიხედვით ნაურუში ერთ-ერთი ყველაზე დიდი რაიონია. მისი ფართობი შეადგენს 2,88 კმ²-ს. მოსახლეობა შედგება 1830 კაცისგან (2005 წელი).
ნაურუ
ნაურუს რაიონები
თეოდორე მეტოქიტე

თეოდორე მეტოქიტე — (დ. 1270 — გ. 13 მარტი, 1332) — ბიზანტიელი მწერალი, მეცნიერი და სახელმწიფო მოღვაწე, დიდი ლოგოთეტი. იყო იმპერატორ ანდრონიკე II პალეოლოგოსი-ის ფავორიტი. 1328 წელს შერისხეს და იძულებული გახდა მონასტერში წასულიყო. მონასტრის ეკლესიაში (ამჟამინდელი კაჰრიე-ჯამი სტამბოლში) მისი დაკვეთითაა შესრულებული მოზაიკა, რომელიც პალეოლოგოსების რენესანსის ცნობილი ძეგლია. ავტორია ფილოსოფიური, ასტრონომიული, პოლიტიკური, პოეტური თხზულებებისა. ჰქონდა ენციკლოპედიური განათლება, კარგად იცნობდა ანტიკურ ავტორებს. იყო არისტოტელეს და პტოლემეოსის კომენტატორი.
ლიტერატურა
Beck, H.G. Theodoros Metochites: Die Krise des byzantinischen Weltbildes im 14. Jahrhundert. Munich, 1952
დაბადებული 1270
გარდაცვლილი 1332
გარდაცვლილი 13 მარტი
ბიზანტიელი მწერლები
შუასაუკუნეების ქრისტიანები
იტაპიკურუ (ბაია)

იტაპიკურუ (ბაია)
იტაპიკურუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 32 261 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 550.832 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20.8 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი ,
მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
გამრეკელი თორელი

გამრეკელი თორელი
გამრეკელი კახას ძე თორელი, XIII საუკუნის 30-40-იანი წლებში მოღვაწე, ქართველი დიდგვაროვანი ფეოდალი, ახალქალაქის (ე. ი. ჯავახეთის) ერისთავთერისთავი, მეჭურჭლეთუხუცესი. 30-იან წლებში სხვა დიდ ფეოდალებთან ერთად მიენდო მონღოლებს, რომლებმაც თორელს დაუტოვეს მისი სამამულე და სახელო ქვეყნები. 1245 წელს თორელი მონღოლებმა, ერთ-ერთი დუმნის (ჯავახეთი და სამცხე კარნუ-ქალაქამდე) თავად დანიშნეს. მონაწილეობდა კოხტასთავის შეთქმულებაში მონღოლთა წინააღმდეგ. მომხრე იყო დავით ლაშას ძის გამეფების. 40-იანი წლების შემდეგ ის წყაროებში აღარ იხსენიება.
ლიტერატურა
კაკაბაძე ს., მიქელ კათალიკოსის დაწერილი ორი სიგელი XIII საუკუნისა, «საისტორიო მოამბე», 1945, ტ. 1;
მუსხელიშვილი ლ., თორელთა გენეალოგიის გარკვევის ცდა ჰამამლუს XII საუკუნის წარწერებთან დაკავშირებით, «საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის მოამბე», 1940, ტ. 10 B;
შოშიაშვილი ნ., თორელთა ფეოდალური სახლის ისტორია და შოთა რუსთაველი, კრ.: შოთა რუსთაველი, თბ., 1966;
ქართველი დიდი ფეოდალები
კაშაპამპის რაიონი

კაშაპამპის რაიონი — რაიონი პერუში, ანკაშის რეგიონის სიუასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3425 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 061 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 45.71 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 66.96 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
ანკაშის რეგიონის რაიონები
სიუასის პროვინციის რაიონები
ქარზამეთისწყალი

ქარზამეთისწყალი — მდინარე, რომელიც წარმოადგენს სასაზღვრო ზოლს საქართველოსა (სამცხე-ჯავახეთის მხარის ასპინძის მუნიციპალიტეტი) და თურქეთს (არდაჰანის პროვინციის ჩილდირის რაიონი) შორის. სათავე აქვს თურქეთში, ერუშეთის მთიანეთში, ზღვის დონიდან 2810 მ-ზე და მტკვარს ერთვის მარცხნიდან საქართველოს ტერიტორიაზე. სიგრძე 20 კმ, აუზის ფართობი 73 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, მდგრადი წყალმცირობა — ზამთარში.
რუსეთის იმპერიის რუკებზე ნაჩვენებია, როგორც «Карзаметъ-чай», ხოლო საბჭოთა რუკებზე — «Карзаметчай» და ბოლოს «Карзаметисцкали».
ლიტერატურა
სქოლიო
მდინარეები ანბანის მიხედვით
თურქეთის მდინარეები
სამცხე-ჯავახეთის მხარის მდინარეები
სასაზღვრო მდინარეები
მტკვრის შენაკადები
ანოეტა

ანოეტა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების გიპუსკოის პროვინციის ტოლოსალდეის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 4,14 კმ². მოსახლეობა — 2085 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
გიპუსკოის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ანოეტის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
გიპუსკოის მუნიციპალიტეტები
გიპუსკოის ქალაქები
მიხეილ გიორგაძე

მიხეილ გიორგაძე (დ. 25 აპრილი, 1967) — ქართველი წყალბურთელი, ეკონომისტი და პოლიტიკოსი. საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრი 2014 წლის 23 ივლისიდან - 2017 წლის 15 დეკემბრამდე. 2017 წლის 15 დეკემბრიდან - 2018 წლის 15 ივლისამდე საქართველოს კულტურისა და სპორტის მინისტრი. ამჟამად საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის მინისტრის მოადგილე.
1983-1992 წლებში საქართველოს წყალბურთის ეროვნული გუნდის წევრი, თბილისის „დინამოს” წყალბურთის გუნდის წევრი, საბჭოთა კავშირის წყალბურთის ნაკრების წევრი. 1984-1991 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ეკონომიკის ფაკულტეტზე. მისი დასრულების შემდეგ, 1992-1993 წლებში, იყო სახელმწიფო მრჩეველი საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის ეკონომიკის დეპარტამენტში. 1993-1994 წლებში საგარეო ეკონომიკური საკითხების კომიტეტის, საერთაშორისო ეკონომიკური ორგანიზაციების დეპარტამენტის უფროსად მუშაობდა.
1994-1997 წლებში იყო არასამთავრობო ორგანიზაცია „მსოფლიო ლაბორატორიის" პროექტების მენეჯერი, ხოლო 1998 წლიდან 2014 წლის ივლისამდე — შპს „ისთერნ პრომოუშენის“ გენერალური მენეჯერი, რომელიც ჯაზ-ფესტივალებს უწევს საქართველოში ორგანიზებას. პარალელურად, 2005-2014 წლებში იყო თბილისის საკონცერტო დარბაზის დირექტორთა საბჭოს წევრიც.
2014-2016 წლებში საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრი​; 2017-2018 წლებში საქართველოს კულტურისა და სპორტის მინისტრი​; 2018 წლიდან დღემდე საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის მინისტრის პირველი მოადგილე;
რესურსები ინტერნეტში
სტრუქტურა . საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტრო
მიხეილ გიორგაძე - ბიოგრაფია
სქოლიო
ქართველი ეკონომისტები
საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრები
დაბადებული 1967
დაბადებული 25 აპრილი
მიხეილ
ბუტკო (ვაზის ჯიში)

ბუტკო (ვაზის ჯიში)
ბუტკო — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აჭარიდან.
ერთ-ერთი უძველესი ქართული ჯიშია. შავმარცვლიანი ბუტკო შავშეთსა და კლარჯეთში რუსთაველის ეპოქაშიც კი ყოფილა გავრცელებული.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური ფორმის, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე საკმაოდაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური, ზოგ შემთხვევაში ცილინდრული ფორმის. თხელია ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი ლურჯი, თითქმის შავი. თხელკანიანია. რბილობი უფრო წვნიანი და მცირეხორციანია საკმაოდ სასიამოვნო ტკბილი გემოთი.
ბუტკო საშუალო ზრდის და უხვმოსავლიანი ჯიშია. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივო-ბა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე საშუალოდ 208 დღეა, სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის დასასრულს შედის. ერთი ძირი მაღლარის მოსავლიანობა 70 კილოგრამამდეა. მტევნის წონა 55-163 გრამია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.8 გ/ლ-ს.
მიიღება სუფრის წითელი მშრალი ღვინო.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 86
აჭარის ვაზის ჯიშები
ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
მანერჰაიმის ხაზი

მანერჰაიმის ხაზი — ფინეთის ყოფილი სასაზღვრო სიმაგრეების სისტემა კარელიის ყელზე. სახელი ეწოდა ფინელი მარშლის გუსტავ მანერჰაიმის სახელის მიხედვით. ააგეს 1927-1939 წლებში. სიგანე ფრონტის გასწვრივ 135 კმ. სიღრმე 95 კმ-მდე. შედგებოდა უზრუნველყოფის (სიღრმე 15-60 კმ), მთავარი (სიღრმე 7-10 კმ), მეორე და ზურგის (ვიბორგის) თავდაცვითი ზოლებისაგან. შედიოდა 2 ათასზე მეტი ხანგამძლე და ძელმიწური საცეცხლო ნაგებობა, რომლებიც გაერთიანებულნი იყვნენ საყრდენ პუნქტებად, ეს უკანასკნელნი კი - წინააღმდეგობის კვანძებად. საყრდენ პუნქტებს იცავდნენ მუდმივი გარნიზონები. შუალედებს ავსებდა საველე ჯარების პოზიციები. უზრუნველყოფის ზოლში 220 კმ-ზე 12-45 მწკრივად გადაჭიმული იყო მავთულღობე, 200 კმ-ზე - ხერგილები, 80 კმ-ზე 12-მწკრივად - გრანიტის ბოწკინტები, ტანკსაწინააღმდეგო დანაღმული თხრილები.
მანერჰაიმის ხაზი საბჭოთა ჯარებმა გაარღვიეს სსრკ-ფინეთის ომის (1939-1940 წწ.) დროს და ნაგებობათა უმეტესობა მოსპეს. მეორე მსოფლიო ომის დროს (1939-1945 წწ.), 1944 წელს საბჭოთა ჯარებმა კვლავ გაარღვიეს ფინელთა მიერ ნაწილობრივ აღდგენილი მანერჰაიმის ხაზი და მთლიანად გაანადგურეს მისი ყველა თავდაცვითი ნაგებობა.
ლიტერატურა
ფინეთის ისტორია
მეორე მსოფლიო ომი
საბჭოთა კავშირის ისტორია