PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
სეგორბე

სეგორბე — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ალტო-პალანსიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 106,1 კმ². მოსახლეობა — 9097 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
სეგორბის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
კუკის კუნძულები 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

კუკის კუნძულები 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კუკის კუნძულებმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 2000 წელს, ავსტრალიის ქალაქ სიდნეიში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კუკის კუნძულები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ოკეანეთის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
აგარა (დაბა)

აგარა (დაბა)
აგარა — დაბა ქარელის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: ქვენატკოცა). მდებარეობს მტკვრისა და ძამის შესართავთან, ასევე მტკვრის და ფცის შესართავთან. თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 640 მ-ზე. ჩრდილოეთით ესაზღვრება - ქვენატკოცა, სამხრეთით - სამწევრისი და ახალსოფელი, აღმოსავლეთით - დოღლაური, დასავლეთით - მოხისი და ხაშურის მუნიციპალიტეტის საზღვარი. იგი მდებარეობს ქარელიდან 6 კმ-ის, ხოლო თბილისის ჩრდილო-დასავლეთით 100 კმ დაშორებით. დაბის სტატუსი მიენიჭა 1934 წელს. აგარა ცნობილია თავისი შაქრის კომბინატით (შპს „ქართული შაქარი“). აქ არის აგრეთვე კვების და გადამამუშავებელი მრეწველობის საწარმოები, განათლების და კულტურის ობიექტები, რკინიგზის სადგური.
სულხან-საბა ორბელიანს სიტყვა „აგარა“ განმარტებული აქვს, როგორც „სადგური საზაფხულო“, მაგრამ მოჰყავს მისი სხვა სინონიმიც - „ადგილი საყანური, გინა სავენახე, გინა დაბა“. დაბა აგარის სახელი ალბათ უფრო ამ უკანასკნელის შესატყვისია, ვინაიდან ნაკლებ სარწმუნოა, რომ გაშლილ ვაკეზე ოდესმე საზაფხულო აგარაკი ყოფილიყო. აღსანიშნავია, რომ უწინ დაბა აგარის მახლობლად მდებარე სოფელი დოღლაური აგარად იწოდებოდა. ასევე, ქარელის რაიონში (მდ. ძამის ხეობაში) ყოფილა სოფელი აგარა, რომელიც დღეს გაუქმებულია.
აგარას საფუძველი ჩაეყარა 1931 წ. შაქრის ქარხნის მშენებლობასთან დაკავშრებით. ის დაბად გადაკეთდა 1934 წ. XX ს. 90-იან წლებამდე აგარაში თავმოყრილი იყო ქარელის რაიონის მრეწველობის 70-80 %. მათ შორის იყო არა მხოლოდ შაქრის კომბინატი, არამედ საკონსერვო მრეწველობა, სარემონტო-მექანიკური ქარხნები და სხვ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით დაბაში ცხოვრობს 3364 ადამიანი.
ეროვნული შემადგენლობით 85,9 % - ქართველია; 8,4 % - აზერბაიჯანელია; ხოლო 1,9 % - ოსი.
ლიტერატურა
ომარ კილასონია. „ქარელი ისტორიის ანალებში“. თბ. 1996 წ.
რესურსები ინტერნეტში
უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი
საქართველოს პარლამენტის ბიბლიოთეკაში დაცული დაბა აგარის სამრეწველო და კულტურული ყოფა-ცხოვრების ამსახველი ფოტომატიანე
სქოლიო
შიდა ქართლის მხარის დაბები
ვილიამალური

ვილიამალური — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ალტო-მიხარესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 19,5 კმ². მოსახლეობა — 102 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ვილიამალურის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
თიკა (მდინარე)

თიკა (მდინარე)
თიკა — მდინარე კენიაში. მიედინება კენიის ცენტრალურ პროვინციაში. სათავეს იღებს აბერდერის ქედზე და უერთდება მდინარე ტანას, რომელიც ჩაედინება ინდოეთის ოკეანეში. მდინარე თიკა არის მნიშვნელოვანი ჰიდროელექტრული ენერგიის წყარო კენიაში და წყლის ყველაზე დიდი რაოდენობით ამარაგებს კენიის უდიდეს ქალაქს და დედაქალაქს — ნაირობის.
კენიის მდინარეები
Mystrium mysticum

Mystrium mysticum — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Mystrium-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Amblyoponinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
Rwanda at the 1996 Summer Olympics

Rwanda at the 1996 Summer Olympics
Rwanda competed at the 1996 Summer Olympics in Atlanta, United States.
Results by event
Athletics
Men
Track and road events
References
Official Olympic Reports
Nations at the 1996 Summer Olympics
1996
1996 in Rwanda
იულონ გაგოშიძე

იულონ გაგოშიძე (დ. 17 ივლისი, 1935, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, არქეოლოგი და საზოგადო მოღვაწე.
განათლება
1953: ოქროს მედლით დაამთავრა თბილისის ვაჟთა მე-7 სკოლა.
1958: წარჩინებით დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი.
1961: დაამთავრა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ასპირანტურა ანტიკური ხანის არქეოლოგიის სპეციალობით.
1965: მიენიჭა ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი.
1984: მიენიჭა ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი.
კარიერა
2008 წ. - 31 იანვარს დაინიშნა დიასპორის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრად.
1961 - დღემდე - ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმი (ამჟამად საქართველოს ეროვნული მუზეუმი).
1978-2003 წწ. - კითხულობდა ლექციებს უნივერსიტეტებში: თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, ჰალეს უნივერსიტეტი (გერმანია), მიუნსტერის უნივერსიტეტი (გერმანია), იენის უნივერსიტეტი (გერმანია), აარხუსის უნივერსიტეტი (დანია).
1991 წ. - მცხეთის რაიონის პრეფექტი.
1966 წ. - დღემდე ხელმძღვანელობს სხვადასხვა არქეოლოგიურ ექსპედიციებს საქართველოსა და საზღვარგარეთ (ისრაელში, კვიპროსში, აზერბაიჯანში);
2000 წ. - არჩეულ იქნა „შავიზღვისპირეთის არქეოლოგიისა და კულტურის ისტორიის ცენტრის“ (ZAKS, Halle am-Zaale) წევრ-კორესპონდენტად.
2002 წ. - არის აკადემიური პერიოდული გამოცემის „Ancient West and East“ (ლაიდენი-ბოსტონი-კელნი) საკონსულტაციო საბჭოს წევრი.
1996 წ. - არჩეულ იქნა გელათის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსად.
გამოქვეყნებული აქვს ანტიკური და შუა საუკუნეების საქართველოს არქეოლოგიის სხვადასხვა საკითხისადმი მიძღვნილი 300-ზე მეტი ნაშრომი, რომელთა შორის 8 მონოგრაფია (მათგან სამი თანაავტორებთან ერთად).
2005 წელს საქართველოს პრეზიდენტმა დააჯილდოვა ღირსების ორდენით.
ჰყავს მეუღლე, ორი ვაჟიშვილი და შვიდი შვილიშვილი.
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი ისტორიკოსები
ქართველი არქეოლოგები
დაბადებული 1935
დიასპორის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრები
დაბადებული 17 ივლისი
თბილისში დაბადებულები
ი
კენტრონი

კენტრონი — კერძო სამაუწყებლო ტელეკომპანია სომხეთში, დაფუძნდა 2002 წელს. არხის მაუწყებლობის ზონაა სომხეთი. ტელევიზიის სურათის ფორმატებია: 1080i და SDTV. არხი მაუწყებლობს ონლაინშიც.
რესურსები ინტერნეტში
Armenian TV
სომხურენოვანი ტელეკომპანიები
2002 წელს დაარსებული ტელეკომპანიები
საპაიანი

საპაიანი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, მაგდალენას დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8.699 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 353 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მაგდალენას დეპარტამენტი
რესურსები ინტერნეტში
statoids.com-ის მონაცემები
კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები
მაგდალენას დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
Huayopata District

Huayopata District is one of fourteen districts of the province La Convención in Peru. Huyro, the capital of the district had a population of 1,619 in 2017. Nearby Amaybamba (not to be confused with the town of the same name in Inkawasi District) had a population of 663. The Peruvian government's estimate of the 2017 population of the district was 4,773 of which 77 percent of the population over 12 years of age belonged to what it defined as the Quechua ethnic group.
Geography
Huayopata district consists of the narrow valley of the Lucumayo River, the source of which is the north slope of Veronica (mountain), (in elevation, and the mountains on both sides of the valley. The Lucumayo River flows into the Urubamba River at an elevation of .
The Urupampa mountain range traverses the northern border of Hayopata. The highest peak of the district is Urupampa, also called Veronica. Other mountains are listed below:
Climate
The large variation in elevations in Huayopata district results in ecosystems ranging from glaciers and arctic tundra at the highest elevations to tropical rainforest at the lowest elevations. The capital of Huyro has a climate of Aw (tropical savanna) under the Köppen Classification system. Under the Trewartha climate classification the climate of Huyro is classified as Awbb (tropical savanna, warm year round). Temperatures vary little during the course of the year, although a pronounced dry season occurs from May to September.
Economy
The lower part of the Lucumayo River is one of the nearest and most accessible tropical areas to the heavily populated Sacred Valley and Cusco area of Peru. Crops grown near Huyro include coffee, cacao (chocolate), coca, tropical fruits, and tea. Tea was first introduced into Peru as a crop in 1913 near Huyro and is still grown there.
See also
Allpamayu
Inka Tampu
Luq'umayu
Quchapata
Wamanmarka
References
ართვინ-ბოლნისის ბელტი

ართვინ-ბოლნისის ბელტი — გეოტექტონიკური ერთეული მცირე აზიის ჩრდილოეთ ნაწილსა და სამხრეთ კავკასიაში, მოიცავს საქართველოს ტერიტორიის ნაწილსაც. ვრცელდება ართვინიდან მარნეულამდე. გამოყო პ. გამყრელიძემ 1964 წელს. ართვინის და ქცია-ხრამის უბნებზე ძველი კრიტალური და მეტამორფული სუბსტრატია გაშიშვლებული. საქართველოს ფარგლებში იყოფა ჯავახეთისა და ბოლნისის ზონებად. ჯავახეთის ზონა აგებულია ნეოგენური და მეოთხეული კონტინენტური წარმონაქმნებით და ლავებით. დადასტურებულია ამ წარმონაქმნებს ქვეშ ცარცული და პალეოგენსქართველოს
ლიტერატურა
საქართველოს გეოგრაფია
გეოლოგია
იუზბაშევანი

იუზბაშევანი — სოფელი აზერბაიჯანში, გაბალის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
გაბალის რაიონის სოფლები
ბასილისკუსი

ბასილისკუსი — ქვეწარმავლების გვარი იგუანასებრთა ოჯახისა. მამალს კეფაზე კანის სოლისებრი გამონაზარდი აქვს, ზურგისა და კუდის წინა მესამედის გასწვრივ კი — კანის ნაკეცებისაგან წარმოქმნილი ქედი. ბასილისკუსები კარგად ცურავენ, ყვინთავენ და დარბიან. ბასილისკუსის 4 სახეობა გავრცელებულია ტროპიკულ ამერიკაში. ცხოვრობენ მდინარის პირას ხეებზე. ცნობილია მუზარადიანი ბასილისკუსი (Basiliscus basiliscus), რომლის სიგრძე 80 სმ აღწევს, გვხვდება პანამასა და კოსტა-რიკაში.
ლიტერატურა
იგუანასებრნი
72 (რიცხვი)

72 (რიცხვი)
სამოცდათორმეტი — სამოცდამეთორმეტე ნატურალური რიცხვი. არის სამოცდათერთმეტის მომდევნო და სამოცდაცამეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 72. 72 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „სამოცდათორმეტი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია სამი ოცი და თორმეტი (იგულისხმება სამოცდაათზე ორი ერთეულით მეტი).
რესურსები ინტერნეტში
Prime Curios! 72 from the Prime Pages
რიცხვები
ალექსანდრე სკრიაბინი

ალექსანდრე სკრიაბინი (დ. 6 იანვარი 1872 [ძვ. სტ. 25 დეკემბერი, 1871], მოსკოვი — გ. 27 აპრილი [ძვ. სტ. 14 აპრილი], 1915, იქვე) — რუსი კომპოზიტორი და პიანისტი. 1884 წლიდან სწავლობდა ნიკოლაი ზვერევის კლასში, სადაც ასევე იყო რახმანინოვი, 1888-1892 წლებში კი მოსკოვის კონსერვატორიაში. აქ მისი მასწავლებლები იყვნენ: არენსკი, ტანეევი და საფონოვი. მიუხედავად იმისა, რომ სკრიაბინი ადვილად ვერ აწვდენდა ხელს ოქტავაზე, ის საოცარ პიანისტად ჩამოყალიბდა და საერთაშორისო საკონცერტო კარიერაც დაიწყო 1894 წელს. სკრიაბინმა კონსერვატორიის წლებში დაიწყო მუსიკის შეთხზვა. მის ადრეულ ნაწარმოებებში შოპენის გავლენა იგრძნობა. ესენია: ნოქტიურნები, მაზურკები, პრელუდიები და ეტიუდები ფორტეპიანოსათვის. XIX საუკუნის ბოლოს კომპოზიტორმა დაიწყო საორკესტრო ნაწარმოებების შექმნა. ამ დროს მას უკვე ჰქონდა სოლიდური კომპოზიტორის რეპუტაცია და 1898 წელს მოსკოვის კონსერვატორიის პროფესორიც გახდა. 1903 წელს სკრიაბინმა მიატოვა მეუღლე და ოთხი შვილი და თავის ახალგაზრდა თაყვანისმცემელ ქალთან ერთად ევროპაში გაემგზავრა. დასავლეთ ევროპაში ყოფნისას, რაც ექვსი წელი გაგრძელდა, სკრიაბინმა დაიწყო საკუთარი ორიგინალური სტილის განვითარება, ეძებდა ახალ ჰარმონიულ სტრუქტურებსა და ჟღერადობას.
სკრიაბინს შეთხზული აქვს ათი საფორტეპიანო სონატა (მათ შორის სონატა #2 - „სონატა-ფანტაზია“, სონატა #7 - „თეთრი მესა“, სონატა #9 - „შავი მესა“) , პრელუდიები, მაზურკები, ეტიუდები, ვალსები, სიმფონიები, სიმფონიური პოემები (მათ შორის „ექსტაზის პოემა“, „პრომეთე“), საფორტეპიანო კონცერტი და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
ალექსანდრე სკრიაბინი
დაბადებული 6 იანვარი
დაბადებული 1872
გარდაცვლილი 27 აპრილი
გარდაცვლილი 1915
რუსი კომპოზიტორები
რუსი პიანისტები
არადეთის ციხე

არადეთის ციხე — ციხე-დარბაზი ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ არადეთში. მდებარეობს სოფლის აღმოსავლეთით, მდინარე ფრონის მარჯვენა სანაპიროზე. ციხე აგებულია XVII საუკუნის შუა წლებში.
ძეგლის აღწერა
1960 წელს ჩატარდა აღმოსავლეთ კოშკის კონსერვაცია. კომპლექსი ძლიერი ფეოდალების (სავარაუდოა სამხრეთ საქართველოდან გადმოსახლებული იშხნელების) რეზიდენცია იყო.
ციხე-დარბაზის კომპლექსში შედის: გალავანი, წმ. საბას ეკლესია და სასახლე.
გალავანი გეგმით კვადრატს უახლოვდება (დაახლოებით 40 X 40 მ). შემორჩენილია აღმოსავლეთ კედელი ოთხი კოშკით და გალავნის 50 მ სიგრძის მონაკვეთი (კედლების სისქე 1,2 მ) სამხრეთით. სამხრეთ კუთხეში მდგარი ცილინდრული კოშკი ოთხსართულიანია. ქვედა სამი სართული საბრძოლო და საცხოვრებელია, ხოლო IV სართული - საბრძოლო ბანი. შესასვლელები ეზოდანაა, I და II სართულზე, ცალ-ცალკე. ბუხარი მხოლოდ II სართულზეა. ნისკარტა სალოდეები და ერთი საზარბაზნე ბანის კედლებშია განლაგებული. სართულშუა გადახურვა ხის ყოფილა. გალავნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში დგას თითო ცილინდრული და ოთხკუთხა კოშკი. ისინი ეკლესიის კედლებშია ჩართული. ცილინდრული კოშკის ნახევარი ჩამონგრეულია. მისი პირველი ორი სართულის კედლები ყრუა. II სართულზე მხოლოდ ერთი კარია, რომელიც ოთხკუთხა კოშკში გადის. III და IV სართულის შემორჩენილ კედლებში სათოფურებია.
ოთხკუთხა კოშკი ოთხსართულიანი იყო. I სართულის კარიდან შეიძლება მოხვედრა II სართულზე და გვერდით მდგარ ცილინდრულ კოშკშიც. II სართულის კარი შვერილ აივანზე გადის. კოშკების ზედა სართულების კედლებში ბუხრები და სათოფურებია დატანებული.
გალავნის აღმოსავლეთ კედლის ცენტრში ერთი ნახევარცილინდრული კოშკიც მდგარა (გალავნის გარეთ გადიოდა). შემორჩენილი 4-5 მეტრი სიმაღლის კედლები ყრუა. სავარაუდოა, რომ ასეთივე კოშკები გალავნის სხვა კედლებშიც იყო.
წმ. საბას ეკლესია დგას ციხე-დარბაზის კომპლექსის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ეკლესიის სამხრეთ ფასადის ასომთავრული წარწერის თანახმად, ეკლესია აგებულია 1666 წელს დადიანის ასულის დედოფალ მარიამის დაკვეთით.
ეკლესია დარბაზულია (9,35 X 5 მ), ნაგებია ცუდად დამუშავებული სხვადასხვა ზომის ქვიშაქვის კვადრებით, ზოგან რიყის ქვაც არის გამოყენებული. გარედან სწორკუთხა, ხოლო შიგნიდან თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ მონაკვეთშია. ნალისებურ აფსიდში ერთი თაღოვანი სარკმელია, რომელსაც შიგნით რთული ლეკალური თაღი აქვს. აფსიდის სარკმლის გვერდებზე სწორკუთხა ნიშებია, ხოლო ქვემოთ, კედელთან სატრაპეზო ქვა დგას. დარბაზის სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში თითო სარკმელია. სამხრეთის სარკმელი სწორკუთხაა, დასავლეთისა - თაღოვანი. ეკლესიის გრძივი კედლები წყვილი პილასტრით ორ თანაბარ ნაწილად იყოფა. კამარა გვერდებზე ამოზნექილია, შუაში კი ცილინდრულია. ინტერიერი მოხატული ყოფილა. კედლები ამჟამად შეთეთრებულია. კამარის აღმოსავლეთ ნაწილში შემორჩენილია ქრისტეს გამოსახულება. ნაგებობა გადახურულია კრამიტის ორფერდა სახურავით.
სასახლის ნანგრევები შემორჩენილია გალავანთან, ეკლესიის ახლოს.
ლიტერატურა
ქარელის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
Ceylon at the 1956 Summer Olympics

Ceylon at the 1956 Summer Olympics
Ceylon competed at the 1956 Summer Olympics in Melbourne, Australia.
Athletics
High jump
Nagalingam Ethirveerasingam
Finals
Boxing
Chandrasena Jayasuriya
Hempala Jayasuriya
References
Official Olympic Reports
Sri Lanka at the 1956 Melbourne Summer Games
Nations at the 1956 Summer Olympics
1956
1956 in Ceylon
ვანო სარაჯიშვილი

ვანო სარაჯიშვილი
ივანე (ვანო) პეტრეს ძე სარაჯიშვილი (დ. 1 მაისი, 1879, სიღნაღი — გ. 11 ნოემბერი, 1924, თბილისი) — ქართველი მუსიკოსი, ქართული პროფესიული ვოკალური ხელოვნების ერთ-ერთი ფუძემდებელი.
ბიოგრაფია
ქართველი ხალხის უსაყვარლესი მომღერალი, „საქართველოს ბულბული“ სიცოცხლეშივე ლეგენდად იქცა. ასეთი პოპულარობა მოუხვეჭა მას იშვიათი სილამაზის ხმამ, დახვეწილმა ვოკალურმა ოსტატობამ და ნათელმა სცენურმა ნიჭმა. ლირიკულ დრამატული ტენორი, საქართველოს სახალხო არტისტი. 1887 წლიდან სწავლობდა თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზიაში, აქვე მღეროდა მოსწავლეთა გუნდში (1888-1895 წლები). 1898 წელს შევიდა თბილისის სამუსიკო სასწავლებელში (ჩელოს კლასი). 1898-1900 წლებში. იყო ქართული ხალხური გუნდის მომღერალი – სოლისტი (ხელმძღვანელი ს.კავსაძე). 1903 წლიდან პეტერბურგში სწავლობდა სიმღრას ჯერ ი. პრიანიშნიკოვთან, შემდეგ ა. პანაევა-კარცევასთან. აქვე შედგა სარაჯიშვილის დებიუტი 1907 წელს ჯუზეპე ვერდის ოპერა „ტრავიატაში“. პარალელურად იტალიაში კასტეანოს ხელმძღვანელობით ეუფლებოდა ბელკანტოს ხელოვნებას (1906-1908 წლებში). მართავდა კონცერტებს იტალიის სხვადასხვა საოპერო თეატრებში.
პეტერებურგში დაბრუნების შემდეგ მომღერალმა მუშაობა განაგრძო იტალიურ დასში. 1908 წლიდან ცხოვრობდა თბილისში. გამოდიოდა თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სცენაზე.
1910-1920 წლებში. ვანო სარაჯიშვილის შემოქმდების აყვავების ხანაა. 1913 წლის 28 მაისს შეასრულა ფრაგმენტები ზაქარია ფალიაშვილის ახლად შექმნილი ოპერიდან „აბესალომ და ეთერი“ (აბესალომის პარტია). 1916-1917 წლებში – ცხოვრობდა ბაქოში, სადაც აქტიურ საკონცერტო მოღვაწეობას ეწეოდა. თბილისში დაბრუნების შემდეგ, სარაჯიშვილი მონაწილეობას იღებს ზაქარია ფალიაშვილის ოპერების დადგმებში, ასრულებს აბესალომის („აბესალომ და ეთერი“) და მალხაზის („დაისი“) პარტიებს. ცნობილია, რომ მალხაზის არია „თავო ჩემო“ ზაქარია ფალიაშვილმა ოპერაში შეიტანა ვანო სარაჯიშვილის თხოვნით.
მრავალფეროვანია სარაჯიშვილის რეპერტუარი, იგი თანაბარი წარმატებით ასრულებდა, როგორც ლირიკულ ისე დრამატულ პარტიებს: შოთა (დიმიტრი არაყიშვილის „თქმულება შოთა რუსთაველზე“), კოტე (ვ.დოლიძე „ქეთო და კოტე“), რადამესი (ვერდი „აიდა“), ხოზე (ბიზე „კარმენი“), ფაუსტი (ჰუნო „ფაუსტი“), ჰერცოგი, (ვერდი „რიგოლეტო“) ალფრედი, (ვერდი „ტრავიატა“), ნადირი (ბიზე „მარგალიტების მაძიებელი“), ლოენგრინი (ვაგნერი „ლოენგრინი“), ლენსკი, (ჩაიკოვსკი „ევგენი ონეგინი“), გერმანი (ჩაიკოვსკი „პიკის ქალი“), სინოდალი (რუბინშტეინის „დემონი“) და სხვ. გადაღებულია კინო-ფილმში „მამის მკვლელი“ (1923). მისი ხმა აღბეჭდილი იყო რამდენიმე ტექნიკურად არასრულყოფილ გრამფირფიტაზე, რომლის რესტავრირებაც განხორციელდა 1999 წ. კერძოდ, ანზორ ერქომაიშვილის მიერ ლონდონში აღმოჩენილი დედნების საფუძველზე, ნოდარ ანდღულაძემ კი პირველადი სრულყოფილი ხმოვანება აღადგინა. გამოვიდა ამ ჩანაწერების კომპაქტდისკი.
ვანო სარაჯიშვილი დაკრძალულია თბილისის ოპერის თეატრის ბაღში. მისი სახელი ეწოდა თბილისის ერთ-ერთ ქუჩას, ქ. სიღნაღში მაისის თვეში ყოველწლიურად იმართება ვანოობა. 2002 წლიდან სახელმწიფო კონსერვატორიაში რექტორის, პროფ. მანანა დოიჯაშვილის ინიციატივით, დაარსდა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სტიპენდია განსაკუთრებული მიღწევების მქონე აკადემიური სიმღერის ფაკულტეტის სტუდენტებისათვის.
რესურსები ინტერნეტში
თბილისის კონსერვატორიის ვებ-მისამართი.
დაბადებული 1 მაისი
დაბადებული 1879
გარდაცვლილი 11 ნოემბერი
გარდაცვლილი 1924
ქართველი მუსიკოსები
სიღნაღში დაბადებულები
ჯაში

ჯაში
საკუთარი სახელი ჯაში შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
გიორგი ჯაში — ფერმწერი
ვიტალი ჯაში — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
ივანე ჯაში — აგრონომი
მაკარ ჯაში — პარტიული და საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე
მარიამ ჯაში — საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტი, პოლიტიკოსი
მიხეილ ჯაში — ექიმი (ოტორინოლარინგოლოგი)
ნიკოლოზ ჯაში — ხელოვნებათმცოდნე
სალომე ჯაში — ჟურნალისტი, კინოდოკუმენტალისტი
ქართული გვარები
ეროვნული აღორძინების დღე

ეროვნული აღორძინების დღე — სახელმწიფო დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება აზერბაიჯანში ყოველი წლის 17 ნოემბერს. 1992 წლის 17 ნოემბრიდან ეს დღე აღინიშნება როგორც ეროვნული აღორძინების დღე. 1988 წლის 17 ნოემბერს ლენინის მოედანზე (დღევანდელ — თავისუფლების მოედანზე) ბაქოში დაიწყო პირველი მასობრივი საპროტესტო მიტინგები საბჭოთა კავშირის ცენტრალური ხელისუფლების პოლიტიკის წინააღმდეგ. დემონსტრაციის წევრები აღშფოთებულნი იყვნენ მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტით და დევნილების დინებით, აქ პირველად გაისმა მოწოდებები საბჭოთა კავშირის შემადგენლობიდან აზერბაიჯანის გამოსვლასთან დაკავშირებით. 22 ნოემბერს ბაქოში შემოიღეს კომენდანტის საათი, ასევე ბაქოში მოხდა საბჭოთა ჯარის ნაწილების მობილიზაცია. 3-4 დეკემბრის ღამით მანიფესტანტები დაშალეს ძალის გამოყენებით, მრავალნი მათგანი (დაახლოებით 400 კაცი) მოგვიანებით დააპატიმრეს. აზერბაიჯანისათვის ეროვნული აღორძინების დღე იქცა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი დღის სიმბოლოდ, რომლის შედეგადაც აზერბაიჯანმა მოიპოვა დამოუკიდებლობა.
სქოლიო
აზერბაიჯანის დღესასწაულები
ნინო აბულაძე

ნინო აბულაძე (დ. 15 სექტემბერი, 1973, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. 1 მარტი, 2021, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი და პედაგოგი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1973 წლის 15 სექტემბერს თბილისში. 1999 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი ისტორიკოსის სპეციალობით. 1999 წლიდან მუშაობს ტიციან ტაბიძის სახელობის №43 სკოლაში. 2013 წლიდან იგი თანამშრომლობს ეროვნული შეფასებისა და გამოცდების ცენტრთან, 2014 წლიდან კი შერჩეულია Microsoft-ის მიერ, როგორც ექსპერტი და ინოვატორი მასწავლებელი. 2015 წლიდან არის საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს ეროვნული სასწავლო გეგმის დეპარტამენტის მონიტორ-კონსულტანტი ისტორიაში. 2016 წელს დასახელდა Microsoft-ის გლობალური საგანმანათლებლო ფორუმის მონაწილედ საქართველოდან. 2017 წელს დაიწყო თანამშრომლობა მასწავლებლის პროფესიული განვითარების ეროვნულ ცენტრთან. ამავე წელს მონაწილეობდა მასწავლებლის ეროვნული ჯილდოს კონკურსში და გახდა კონკურსის ფინალისტი. 2017 წელს საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის ე.ს.გ-ს დეპარტამენტის მიერ შერჩეული იქნა იქნა საგნობრივ ექსპერტად. 2018 წლიდან „მე და საზოგადოების“ მასწავლებელია თბილისის კერძო სკოლა „ჯეჯილში“. იგი არის ისტორიის დამხარე სახელმძღვანელოს ავტორი.
ბიბლიოგრაფია
ტესტები საატესტატო და ეროვნული გამოცდებისათვის, თბ., 2017, ISBN 9789941441660
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 15 სექტემბერი
დაბადებული 1973
გარდაცვლილი 1 მარტი
გარდაცვლილი 2021
ქართველი ისტორიკოსები
ქართველი პედაგოგები
ნინო
აბისის წმინდა მარინეს ეკლესია

აბისის წმინდა მარინეს ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ აბისში. დგას სოფლის განაპირას, სამხრეთ-დასავლეთით, სასაფლაოზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება X-XI საუკუნეებით. შეკეთებულია XIX საუკუნეში და XX საუკუნის 70-იან წლებში. XIX საუკუნეში მოუხსნიათ საკურთხევლის თაღი და დასავლეთ კედლის საბჯენი თაღი, გადაუკეთებიათ სამხრეთ შესასვლელის თაღი, გაუფართოვებიათ აღმოსავლეთის სწორკუთხოვანი სარკმელი. XX საუკუნეში ადგილობრივმა მოსახლეობამ ეკლესია შიფერით გადახურა და სამხრეთ შესასვლელს ლითონის კარი შეაბა.
ეკლესია დარბაზულია (3,05 X 5,13 მ), ნაგებია ქვიშაქვის უსწორო კვადრებით, წყობა ირეგულარულია. შესასვლელი სამხრეთით და ჩრდილოეთითაა (აფსიდის მხართან). ჩრდილოეთ შესასვლელი ამოქოლილია და გადაკეთებულია ნიშად. სამხრეთის კარი შიგნიდან თაღოვანია. გარედან ორივე შესასვლელი არქიტრავითაა გადახურული. ნახევარწრიულ აფსიდში ჩრდილოეთით სწორკუთხა ნიშია, ხოლო სამხრეთით გაჭრილია კარი, რომელიც კედლის სისქეში მოწყობილ სადიაკვნეში გადის. სადიაკვნეს აღმოსავლეთის ვიწრო სარკმელი ამოქოლილია. დარბაზის გრძივი კედლების მარტივ პილასტრებს ცილინდრული კამარის საბჯენი თაღი ეყრდნობა. კედლები გვიანდელი შელესილობის სქელი ფენითაა დაფარული.
ფასადები დასრულებულია ქვიშაქვის თაროსებრი ლავგარდნით, რომელსაც განივ ფასადებზე ჰორიზონტალური შემონაკეცები აქვს. ეკლესიას თავდაპირველად მწვანე, მოჭიქული კრამიტით გადახურული ორფერდა სახურავი ჰქონდა.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
აბისის წმინდა მარინეს ეკლესია
ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ძვ. წ. 245

ძვ. წ. 245 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
მოვლენები
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
თომ მეინი

თომ მეინი (Thom Mayne; დ. 19 იანვარი, 1944, უოტერბერი, კონექტიკუტი) — ამერიკელი არქიტექტორი ლოს-ანჯელესიდან. განათლება მიიღო სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტში (1969) და ჰარვარდის უნივერსიტეტის დიზაინის უმაღლეს სკოლაში (1978). 1972 წელს სამხრეთ კალიფორნიის არქიტექტურის ინსტიტუტის (SCI-ARC) დაფუძნებაში მიუძღვის წვლილი. მას შემდეგ ასწავლიდა SCI-ARC-ში, კალიფორნიის პოლიტექნიკურ უნივერსიტეტსა და კალიფორნიის უნივერსიტეტში ლოს-ანჯელესში. ამჟამად ის ხელმძღვანელობს კომპანიას Morphosis, რომლის მთავარი ოფისი სანტა-მონიკაში, კალიფორნია, მდებარეობს. მეინმა პრიცკერის პრემია მიიღო 2005 წლის მარტში.
რესურსები ინტერნეტში
ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
ამერიკელი არქიტექტორები
პრიცკერის პრემიიე ლაურეატები
დაბადებული 19 იანვარი
დაბადებული 1944
Agiashvili

Agiashvili
The House of Agiashvili is a Georgian noble family, whose roots can be traced back to the 12th century noble family House of Omatmatidze (ომათმათიძე). The Omatmatidze-Agiashvili family were entitled as the joint-High Constables (ციხისთავი) from the mid XV century. In XVII century they got the commander title and since 1753 — Heads of Royal Guard (ქეშიქთუხუცსეი) of the Kingdom of Imereti. House of Agiashvili held the key fortress of Q’araula, Ts'uts'khvat'i )near Kutaisi) and church of t’q’achiri and monastery of ch’alistavi in western Georgia. In 1810, they were actively fighting for independence of Kingdom of Imereti, for which their land incurred losses. After the Russian annexation of Imereti, they were received among the princely nobility of the Empire on the 6th December, 1850.
References
Noble families of Georgia (country)
Russian noble families
Georgian-language surnames