PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
თადეოზი (სამოცდაათთაგანი)

თადეოზი (სამოცდაათთაგანი)
წმინდა მოციქული თადეოზი – სამოცდაათ მოციქულითაგანი, მისი ხსენების დღე არის ძველი სტილით 21 აგვისტო, ახალი სტილით - 3 სექტემბერი. იგი ტომით ებრაელი იყო, იგი სირიის ქალაქ ედესაში დაიბადა. იერუსალიმში დღესასწაულზე ჩასულმა მოისმინა იოანე ნათლისმცემლის ქადაგება, მისი ხელით მიიღო სინანულის ნათლობა მდინარე იორდანეში და პალესტინაში დარჩა. შემდეგ ნეტარმა მაცხოვარი იხილა და მას დაემოწაფა. უფალმა იგი იმ სამოცდაათს შორის გამოარჩია, რომლებიც იესო ქრისტეს ზეცად ამაღლების შემდეგ თადეოზი ქადაგებდა სირიასა და მესოპოტამიაში. ჩავიდა ედესაშიც და ქრისტიანობაზე მოაქცია მთავარი ავგაროზი, ხალხი და ქურუმები.
გადმოცემით, როდესაც წმიდანი პირველად შესულა ავგაროზის ოთახში, მისი სახიდან გამომკრთალი არაამქვეყნიური ნათლით გაოცებული მთავარი წინ მიგებებია და მიწამდე უცია თაყვანი. კარისკაცებს კი, რომელთათვისაც ეს ბრწყინვალება დაუნახავი დარჩა, ვერ გაუგიათ, რატომ მიაგო მათმა ხელისუფალმა ასეთი პატივი ღატაკ მწირს. თადეოზის ქადაგებას მრავალი სასწაული ახლდა თან (მათ შესახებ ავგაროზი წერდა სირიის მეფე ნერსეს). ნეტარმა მოციქულმა ედესაში ეკლესია დააფუძნა. ავგაროზს სურდა, იგი უხვად დაეჯილდოებინა, მაგრამ წმიდანმა საბოძვარზე უარი განაცხადა და სხვა ქალაქებს მიაშურა ქადაგებით. ბოლოს თადეოზი ფინიკიის ქალაქ ბირითში (ბეირუთში) ჩავიდა და მშვიდობით მიიცვალა ორმოცდაოთხი წლის ასაკში (ეს ცნობა ამოღებულია სლავური თვენიდან. სხვა წყაროების მოწმობით, წმიდა მამა ედესაში გარდაიცვალა, სომხური გადმოცემის მიხედვით კი - მრავალგვარი წამების შემდეგ მას პიტაზის ოლქში მახვილით მოჰკვეთეს თავი 50 წლის 21 დეკემბერს).
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წ. გვ. 198
ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული
I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
იგორ კეკუა

იგორ კეკუა (დ. 29 ივლისი, 1931, გალი — გ. ივნისი, 2002) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.
1954 წელს დაამთავრა ოდესის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
რესურსები ინტერნეტში
იგორ კეკუა — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
დაბადებული 29 ივლისი
დაბადებული 1931
გარდაცვლილი 2002
საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
ქართველი იურისტები
ბჟოლისხევი

ბჟოლისხევი — მდინარე საქართველოში, ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში, ჩხერიმელის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, სიგრძე 27,5 კმ. საზრდოობს წვიმისა და მიწისქვეშა წყლებით. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 2,5 მ³/წმ. მთავარი შენაკადია შავი წყალი.
სქოლიო
იმერეთის მხარის მდინარეები
ჩხერიმელის შენაკადები
რონდიში

რონდიში — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში (კინჩხის თემი), მდებარეობს ასხის მასივის სამხრეთ კალთაზე. მდინარე ოკაცეს მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 600 მეტრი, ხონიდან 31 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 28 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
ხონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აგია-ბრანკა

აგია-ბრანკა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ესპირიტუ-სანტუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 140 მეტრზე. მიეკუთვნება ესპირიტუ-სანტუს შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ნოვა-ვენესიის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 519 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20.95 კმ²-ზე. ფართობი 454 448 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
ესპირიტუ-სანტუ
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მოსახლეობის 2011 წლის შეფასება
ესპირიტუ-სანტუს შტატის მუნიციპალიტეტები
პეტრე IV რარეში

პეტრე IV რარეში — მოლდოვის სამთავროს მთავარი 1527-1538 და 1541-1547 წლებში. შტეფან III დიდის შვილი.
1526 წელს უნგრელებმა ოსმალეთის იმპერიასთან წააგეს მოჰაჩის ბრძოლა, რამაც გამოიწვია ოსმალთა აღზევება. ასეთ პირობებში 1527 წელს ხელისუფლებაში მოვიდა პეტრე IV რარეში, რომელიც იძულებული გახდა გაეზარდა ხარკი ოსმალებისათვის. პეტრე IV ატარებდა აქტიურ საშინაო პოლიტიკას, იბრძოდა ცენტრალური ხელისუფლების გაძლიერებისათვის. 1530 წელს შეეცადა დაებრუნებინა პოკუტია. დაიკავა კიდეც სადავო ტერიტორია, თუმცა 1531 წლის 22 აგვისტოს პოლონეთის არმიამ დაამარცხა ობერტინის ბრძოლაში და მოლდოვის ძალებმა უკან დაიხიეს. 1532 წელს პოლონეთთან დადო ზავი.
1538 წელს მოლდოვაში შეიჭრა ოსმალეთის სულთანი სულეიმან დიდებული, აღმოსავლეთიდან ყირიმელი თათრები, ხოლო ჩრდილოეთიდან პოლონელები. თავდაპირველად რარეშის ძალებმა წინააღმდეგობა გაუწიეს ოსმალებს და დაამარცხეს კიდეც ხოტინთან, მაგრამ ოსმალების მიერ დედაქალაქ სუჩავის აღებისა და თავადების გამყიდველობის შემდეგ პეტრე რარეში გაიქცა ქვეყნიდან. აქედან მოყოლებული მოლდოვა საბოლოოდ მოექცა ოსმალეთის იმპერიის გავლენის სფეროში. 1541 წელს პეტრე IV-მ ოსმალეთის სულთნისაგან კვლავ მიიღო მთავრის ტახტი, თუმცა ამის საფასურად ხარკი გაუზარდა, სუჩავაში დატოვეს ოსმალური გარნიზონი, ხოლო შვილი ილია მძევლად გააგზავნა სტამბოლში. 1542 წელს დადო ანტიოსმალური ხელშეკრულება ჰაბსბურგებთან, ასევე დაუკავშირდა რუსეთს.
გარდაიცვალა 1546 წლის 3 სექტემბერს.
რესურსები ინტერნეტში
მუშატების ოჯახის გენეალოგია
მოლდოვის მმართველები
დაბადებული 1487
გარდაცვლილი 1546
Corinthian helmet

Corinthian helmet
The Corinthian helmet originated in ancient Greece and took its name from the city-state of Corinth. It was a helmet made of bronze which in its later styles covered the entire head and neck, with slits for the eyes and mouth. A large curved projection protected the nape of the neck.
Out of combat, a Greek hoplite would wear the helmet tipped upward for comfort. This practice gave rise to a series of variant forms in Italy, where the slits were almost closed, since the helmet was no longer pulled over the face but worn cap-like. Although the classical Corinthian helmet fell out of use among the Greeks in favour of more open types, the Italo-Corinthian types remained in use until the 1st century AD, being used, among others, by the Roman army.
Physical evidence
Apparently (judging from artistic and archaeological evidence) the most popular helmet during the Archaic and early Classical periods, the style gradually gave way to the more open Thracian helmet, Chalcidian helmet and the much simpler pilos type, which was less expensive to manufacture and did not obstruct the wearer's critical senses of vision and hearing as the Corinthian helmet did. Numerous examples of Corinthian helmets have been excavated, and they are frequently depicted on ancient Greek pottery.
The Corinthian helmet was depicted on more sculpture than any other helmet; it seems the Greeks romantically associated it with glory and the past. The Romans also revered it, from copies of Greek originals to sculpture of their own. Based on the sparse pictorial evidence of the republican Roman army, in Italy the Corinthian helmet evolved into a jockey-cap style helmet called the Italo-Corinthian, Etrusco-Corinthian or Apulo-Corinthian helmet, with the characteristic nose guard and eye slits becoming mere decorations on its face. Given many Roman appropriations of ancient Greek ideas, this change was probably inspired by the "over the forehead" position common in Greek art. This helmet remained in use well into the 1st century AD.
Literary evidence
Herodotus mentions the Corinthian helmet in his Histories when writing of the Machlyes and Auseans, two tribes living along the River Triton in ancient Libya (the portion of ancient Libya he describes is most likely in modern Tunisia). The tribes chose annually two teams of the fairest maidens who fought each other with sticks and stones. They chose the fairest maiden who was dressed in Greek panoply with a Corinthian helmet. The ritual fight was part of a festival honoring the virgin goddess Athena. (Histories, 4.180).
See also
Pericles with the Corinthian helmet
Barbute
References
Further reading
Lendon, J.E., Soldiers and Ghosts, A History of Battle in Classical Antiquity (2005)
External links
Herodotus's (4.180.3) account of the Libyan female warriors in Corinthian helmets - via the Perseus Project
Collection of Corinthian helmets from around the world
Ancient Greek helmets
Helmet
Archaic Greece
Magna Graecia
მზის დაბნელება (25 წლის 10 სექტემბერი)

მზის დაბნელება (25 წლის 10 სექტემბერი)
მზის დაბნელება 25 წლის 10 სექტემბერს — მზის ნაწილობრივი დაბნელება (25 წლის ძ. სტ. 10 სექტემბერს), რომელმაც დასავლეთ საქართველოს (აფხაზეთი) ტერიტორია დაფარა.
რესურსები ინტერნეტში
Partial Solar Eclipse of 25 September 10
მზის დაბნელებები საქართველოში
ორპალატიანი სისტემა

ორპალატიანი სისტემა — სახელმწიფოს მართვის სისტემა, რომლის დროსაც ქვეყნის უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანო ორი პალატისაგან შედგება. ბევრ ქვეყანაში ზემო პალატას შედარებით შეზღუდული, ქვედა პალატაში მიღებულ გადაწყვეტილებებზე ზედამხედველობისა და მათი დროებით შეჩერების უფლებები აქვს. გამონაკლისია შეერთებული შტატები, სადაც ორივე პალატას (სენატსა და წარმომადგენელთა პალატას) თითქმის თანაბარი უფლებები აქვს. ორ პალატას შორის კონფლიქტის შემთხვევაში, მომრიგებლის როლს ასრულებენ შემთანხმებელი, საერთო კომისიები.
ორპალატიანი საკანონმდებლო სისტემა ძირითადად ფუნქციონირებს ფედერაციული მოწყობის ქვეყნებში (აშშ, გერმანია, რუსეთი და სხვა), სადაც ზედა პალატაში წარმოდგენილნი არიან ფედერაციის სუბიექტების წარმომადგენლები, რომელთა რაოდენობა, ჩვეულებრივ, დამოკიდებული არ არის ფედერალური ერთეულის ტერიტორიასა და მისი მოსახლეობის რაოდენობაზე. ორპალატიან სისტემაში ზედა პალატები სხვადასხვა ქვეყანაში განსხვავებულია ერთმანეთისაგან როგორც დეპუტატების არჩევის წესის, ასევე ფუნქციების მიხედვით. ამ მხრივ ალბათ განსაკუთრებულად გამორჩეულია დიდი ბრიტანეთი, სადაც ზედა, ლორდთა პალატის წევრები არ აირჩევიან, არამედ ინიშნებიან, ან მემკვიდრეობით იღებენ მანდატებს.
საქართველოს პარლამენტის სამომავლო მოწყობა
საქართველოს კონსტიტუციის 37-ე მუხლის 1 ნაწილის თანახმად, საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე საქართველოს იურისდიქციის სრულად აღდგენის შემდეგ პარლამენტის შემადგენლობაში იქნება ორი პალატა: რესპუბლიკის საბჭო და სენატი.
რესპუბლიკის საბჭო შედგება პროპორციული წესით არჩეული წევრებისაგან.
სენატი შედგება აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკასა და საქართველოს სხვა ტერიტორიულ ერთეულებში არჩეული წევრებისა და საქართველოს პრეზიდენტის მიერ დანიშნული 5 წევრისაგან.
პალატების შემადგენლობას, უფლებამოსილებასა და არჩევის წესს განსაზღვრავს ორგანული კანონი.
ლიტერატურა
ზურაბიშვილი, დ., გობრონიძე გ., სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.
სქოლიო
სახელმწიფოს მართვის ფორმა
ღვრიაწყლის ნამოსახლარი

ღვრიაწყლის ნამოსახლარი
ტერმინი ღვრიაწყლის ნამოსახლარი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ღვრიაწყლის პირველი ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღვრიაწყალში.
ღვრიაწყლის მეორე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღვრიაწყალში.
ხიპიხაპის კანტონი

ხიპიხაპის კანტონი — კანტონი ეკვადორში, მანაბის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ხიპიხაპა. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 65 796 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
მანაბის პროვინციის კანტონები
ხაურეგის მუნიციპალიტეტი

ხაურეგის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ტაჩირის შტატში, წარმოადგენს ტაჩირის შტატის 29 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია ლა-გრიტა, ფართობი 454 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2012 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ხაურეგის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 100 112 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 80,75 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
იხილეთ აგრეთვე
ვენესუელის მუნიციპალიტეტები
ტაჩირის შტატი
ტაჩირის შტატის მუნიციპალიტეტები
Principality of Drutsk

Principality of Drutsk
The Principality of Drutsk was a small appanage principality of the Polotsk principality and was centred in Drutsk. It was located on a three way stick between Vitebsk, Minsk and Mogilev regions in modern Belarus.
The appanage principality of Drutsk was established after the death of Vseslav, the Prince of Polotsk, in 1101 and the division of the Polatsk territory between Vseslav's sons. Drutsk was given to Rogvolod-Boris. Soon its territory was taken over by another appanage duchy of Polotsk, Principality of Minsk governed by Gleb Vseslavich. In 1116, the Principality of Drutsk was taken over by the Grand Principality of Kiev governed by Volodymyr Monomakh, but by 1150s it was returned to Principality of Minsk. Eventually Drutsk was entirely taken over by the Principality of Minsk in the second half of the 13th century and in early 14th century by another appanage duchy of Polotsk, Principality of Vitebsk.
It is believed that Algirdas, Grand Duke of Lithuania, acquired the Principality by marriage to Maria of Vitebsk. The principality became part of the Grand Duchy of Lithuania where it existed as an autonomous principality until an administrative reform in 1565–1566, when it was included into the Orsha county of Vitebsk Voivodeship.
Princes of Drutsk
1151–1158: Gleb of Drutsk, son of prince Rostislav of Minsk
1101–1119: Boris I of Polotzk, son of grand-prince Vseslav of Kiev
1140–1146: Rogvolod II of Polotzk, son of Boris I
1146–1151: Gleb of Drutsk, son of Rogvolod II
from 1163: Gleb of Drutsk, son of Rogvolod II
1161–1171: Rogvolod II of Polotzk (again)
until 1196: Boris of Drutsk, son of Gleb
about 1217: Vojtech of Drutsk, son of prince Boris II of Polotzk
References
States and territories established in 1101
Medieval Belarus
Principalities of the Grand Duchy of Lithuania
Subdivisions of Kievan Rus'
ხინისლი

ხინისლი — ძველი დასახლებისა და სასაფლაოს ნანგრევები, რომლებიც განლაგებულია აზერბაიჯანის ქალაქ შემახიდან ჩრდილო-დასავლეთით 1-1,5 კილომეტრიის დაშორებით.
1958 წლის არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩენილი იქნა მატერიალური კულტურის უამრავი ნიმუში, მონეტების განძი (იხილეთ “ხინისლის განძი“ ) და სხვა. დასახლება სხვადასხვა პოლიტიკური თუ ბუნებრივი გავლენების შედეგად არაერთხელ იცვლიდა თავის ადგილსამყოფელს. კულტურული ფენა მიეკუთვნება მტკვარ-არაქსის კულტურას. თიხის ჭურჭელი, ქვისა და ძვლების იარღები, მოწმობენ იმას, რომ აქ რკინის ხანაში განლაგებული იყო განვითარებული და საკმაოდ მრავალრიცხვოვანი დასახლება.
ჩვ.წ. VI—V საუკუნეებში ხინისლი გადაიქცა მსხვილ დასახლებულ პუნქტად, ჩვ. წ. I ათასწლეულის დასაწყისში ჩამოყალიბდა ქალაქად. აღმოჩენილი საძირკვლები და კოლონები მიგვანიშნებენ, რომ ხინისლიში არსებობდა დიდი ზომის შენობები. ჩვენი წელთაღრიცხვის დასაწყისში ქალაქი სრულად იქნა განადგურებული. ფერწერული კერამიკა, შუშის ნაკეთობები გვაუწყებს იმას, რომ ქალაქში განვითარებული იყო ხელოსნობა, ხოლო ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებიდან და რომის იმპერიიდან და სხვა ქვეყნებიდან შემოტანილი მოსართავები, შუშის ნაკეთობები და სხვა სახის ნაკეთობები მეტყველებენ იმაზე, რომ ხინისლიში განვითარებული იყო ვაჭრობა და ამ ქალაქს გააჩნდა სხვადასხვა სახის კულტურული და ეკონომიკური ურთიერთობები.
VI საუკუნეში ჩრდილოეთით სასანიდთა ლაშქრობების დროს ხინისლი დანგრეულ იქნა. სასაფლაოზე შესწავლილ იქნა უამრავი ქვის საფლავი, ნაპოვნი იქნა უამრავი სასანიდური მონეტა, ბეჭდები, შუშის, თიხის ჭურჭელი და სხვა. ხინისლი დასახლებული იყო არაბთა ბატონობამდე . ხინისლის მატერიალური კულტურა შეესაბამება ბერძენი გეოგრაფის ფტოლემეს და კავკასიის ალბანეთის დასახლების კემახას ან მემახიას ხანას.
გალერეა
სქოლიო
აზერბაიჯანის ისტორია
აზერბაიჯანის არქეოლოგიური ძეგლები
თოღანალი

თოღანალი — სოფელი აზერბაიჯანში, გოიგოლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 989 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
გოიგოლის რაიონის სოფლები
მონოგანივი შრიფტი

მონოგანივი შრიფტი, ან არაპროპორციული შრიფტი — შრიფტის სახეობა, რომელშიც ასოების და სიმბოლოების კეგელური მოედნები იკავებენ ერთსა და იმავე ჰორიზონტალურ სივრცეს. ამით იგი განსხვავდება ცვალებადი სიგანის, ანუ პროპორციული შრიფტებისგან, რომლებშიც ასოებს და სიმბოლოებს აქვთ ერთმანეთისაგან განსხვავებული სიგანე.
მონოგანივი შრიფტი ჩვეულებრივი მოვლენაა საბეჭდ მანქანებში და კომპიუტერული კოდის ბეჭდვისას.
მონოგანივი შრიფტის მქონე ფონტები ფართოდ გავრცელებული იყო ადრინდელ კომპიუტერებსა და კომპიუტერულ ტერმინალებში, რომლებსაც, ხშირ შემთხვევაში ძალზედ შეზღუდული გრაფიკული შესაძლებლობები ჰქონდათ. აპარატურული რეალიზაცია გამარტივებული იყო ტექსტური რეჟიმის ხარჯზე, რომლის დროსაც, ეკრანის გაწყობა წარმოდგინდებოდა ჩვეულებრივი ფილათა ბადის სახით, რომელთაგან თითოეული მომართული იყო სიმბოლოს გამოსასახად მოწყობილობის სიმბოლოთა რუკაში ინდექსირების გზით. ზოგიერთ მოწყობილობაში მხარდაჭერილი იყო ფერადი ტექსტის ჩვენება, რომლის უზრუნველყოფა ხდებოდა თითოეული ფილის წინა და უკანა პლანების ფერის ცვალებით. მხარდაჭერილ სხვა ეფექტებს შორის იყო მოციმციმე ტექსტი და შებრუნებული ვიდეო. ამისდა მიუხედავად, ადრინდელი კომპიუტერული სისტემები შეზღუდული იყო მხოლოდ ერთი კონსოლური ფონტით.
მიუხედავად იმისა, რომ კომპიუტერებს ამ დროისთვის უკვე შეუძლიათ ფონტების ფართო არჩევანის გამოყენება, ინტეგრირებული შემუშავების გარემოების უმეტესობა და ტექსტური რედაქტორები საწყისად გაწყობილია მონოგანივი ფონტების გამოყენებაზე. ეს ზრდის საწყისი კოდის კითხვადობას, რომელთანაც ხშირად დაკავშირებულია ცალკეული სიმბოლოების სწორად ამოცნობა და მკაფიო ხდება განსხვავება ასოებს შორის, რომელიც აუცილებელია მაგალითად პაროლების ჩასაწერ ველებში, როდესაც შეცდომის დაშვება მიუღებელია. მონოგანივი ფონტები ასევე გამოიყენება ტერმინალის ემულატორებში და ჩვეულებრივ ტექსტურ რედაქტორებში ცხრილური სახის მონაცემების წარმოდგენისას. ტექნიკურ დოკუმენტაციაში, განსაკუთრებით პროგრამირების ენების მიმართულებით, მონოგანივი შრიფტი გამოიყენება კოდის გამოსაყოფად ჩვეულებრივი ბუნებრივი ენით დაწერილი ტექსტისაგან.
სიმბოლოთა ოპტიკურ ამოცნობას უკეთესი სიზუსტე აქვს მონოგანივი შრიფტის ამოცნობისას. მაგალითად, ასეთი ტიპის შრიფტები მოცემულია OCR-A და OCR-B ფონტებში.
სქოლიო
შრიფტები
ტიპოგრაფია
ანჩის მონასტერი

ანჩის მონასტერი — შუა საუკუნეების ქართული მართლმადიდებლური მონასტერი და ანჩის საეპისკოპოსოს საკათედრო ტაძარი ისტორიულ კლარჯეთში. მდებარეობს სოფ. ანაჩლის მახლობლად, არტანუჯის რაიონში, თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. ეკლესია ჯვარულ-გუმბათოვანი ტიპის შენობა იყო. დღეს თითქმის მთლიანად ნანგრევებად არის ქცეული.
ყველაზე ადრეული ჩანაწერები მონასტრის შესახებ გვხვდება გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაში (951 წ.), რომლის მიხედვითაც ანჩა IX საუკუნის დასაწყისში უნდა იყოს აგებული. იგი ფუნქციონირებდა, როგორც კლარჯეთის სამთავროს ერთ-ერთი ძირითადი სასულიერო და კულტურული ცენტრი, რომლის ტერიტორიაც 1550-იან წლებში ხელიდან გამოსტაცა ოსმალეთმა ქართველებს. XVII საუკუნის შუა ხანებში ეკლესია სრულიად გაუკაცრიელდა. გადარჩენილი სიწმინდე, მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატი, აქედან თბილისში გადააბრძანეს. რუსეთის მიერ ართვინის მხარის შემოერთებიდან ცოტა ხანში, 1889 წელს, ქართველი მეცნიერი დიმიტრი ბაქრაძე ეწვია ამ კუთხის ქართულ ეკლესიებსა და მონასტრებს. იგი იტყობინება მძიმე მდგომარეობის შესახებ ანჩაში. 1904 წელს, ნიკო მარი იტყობინება, რომ მონასტრის მხოლოდ ჩრდილო-დასავლეთ და დასავლეთ კედლების ნაწილი და საკურთხევლის აფსიდაღა იყო გადარჩენილი. შემორჩენილი იყო თავის ფრაგმენტი. სადღეისოდ შენობა თითქმის მთლიანად დანგრეულია.
სქოლიო
ქართული ეკლესია-მონასტრები ტაო-კლარჯეთში
ანჩის საეპისკოპოსო
ევროპის ხალხები

ევროპის ხალხები — ანთროპოლოგია ევროპაში განასხვავებს ასამდე ეთნოსს. Pan და Pfeil-ის 2002 წლის მნონოგრაფიის Minderheitenrechte in Europa მიხედვით, ევროპაში 87 ერია, რომელთაგან 33 შეადგენს მინიმუმ ერთი სუვერენული სახელმწიფოს მოსახლეობის უმეტესობას, ხოლო დანარჩენი 54 წარმოადგენს ეროვნული უმცირესობას. უმცირესობის წარმოამადგენლების სრული რაოდენობა დაახლოებით შეადგენს 105 მილიონს, რაც ევროპის მთლიანი მოსახლეობის 14%-ია.
ევროპის ერთა სია
კონტინენტზე ძირითადი მოსახლეობა ინდო-ევროპელები, თურქი ხალხები, ფინკო-უნგრელები და კავკასიელებია. ევროკავშირის უდიდესი ერი გერმანელები (82 მ.) არიან, ხოლო მთელი ევროპის მასშტაბით - რუსები 90 მილიონი (რუსეთის აზიის ნაწილის გარეშე).
1-რუსები (95 მ.) (მხოლოდ ევროპული ნაწილი)
2-გერმანელები (82 მ.)
3-ფრანგები (60 მ.)
4-ბრიტანელები (60 მ.)
5-იტალიელები (55 მ.)
6-ესპანელები (50 მ.)
7-უკრაინელები (38–55 მ.)
8-პოლონელები (38 მ.)
იხილეთ აგრეთვე
სლავები
თურქულენოვანი ხალხები
ირანული ენები
გერმანიკული ენები
ინდოევროპული ენები
სქოლიო
დემოგრაფია
ევროპა
sv:Europas demografi
კორიოლისის ძალა

კორიოლისის ძალა — ინერციის ძალების ერთ-ერთი სახე, რომელიც შემოაქვთ იმისათვის, რომ გაითვალისწინონ ათვლის მოძრავი სისტემის ბრუნვის გავლენა მატერიალური წერტილის ფარდობითს მოძრაობაზე. კორიოლისის ძალა რიცხობრივად უდრის წერტილის მასის ნამრავლს მის კორიოლისის აჩქარებაზე და მიმართულია ამ აჩქარების საწინააღმდეგოდ. ეფექტი, რომელიც კორიოლისის ძალას ითვალისწინებს, იმაში მდგომარეობს, რომ ათვლის მბრუნავ სისტემაში ბრუნვის ღერძის არაპარალელურად მოძრავი მატერიალური წერტილი გადაიხრება მისი ფარდობითი სიჩქარისადმი პერპენდიკულარული მიმართულებით ან წნევას ახდენს სხეულზე, რომელიც ასეთ გადახრას ეწინააღმდეგება. დედამიწაზე ეს ეფექტი, რომელიც მისი დღეღამური ბრუნვითაა განპირობებული იმაში მდგომარეობს, რომ თავისუფლად ვარდნილი სხეული ვერტიკალიდან აღმოსავლეთისაკენ გადაიხრება (1-ლი მიახლოებით), დედამიწის ზედაპირის გასწვრივ მერიდიანის მიმართულებით მოძრავი სხეული კი — ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში მარჯვნივ, ხოლო სამხრეთში — მისი მოძრაობის მიმართულებიდან მარცხნივ. კორიოლისის ძალით აიხსნება მდინარეთა ნაპირების გამორეცხვა, ზღვისა და ჰაერის ზოგიერთი დინების წარმოშობა და სხვა. კორიოლისის ძალის ცნება შემოიღო ფრანგმა მექანიკოსმა გიუსტავ გასპარ კორიოლისმა.
რესურსები ინტერნეტში
კლასიკური მექანიკა
ძალა
პეტრე ქავთარაძის ქუჩა

პეტრე ქავთარაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ვაკის რაიონში (დელისი); ვლადიმერ ჯიქიას ქუჩიდან, ალექსანდრე ყაზბეგის გამზირამდე. ალექსანდრე ყაზბეგის გამზირის გაგრძელება. ქუჩას პეტრე ქავთარაძის სახელი დაერქვა XX საუკუნის 70-იან წლებში. ქუჩაზეა საქართველოს მაღალი ტექნოლოგიების ეროვნული ცენტრი. შპს სამკურნალო კომბინატი. აქვს 1 ჩიხი.
ლიტერატურა
ქავთარაძე
სონდის ეკლესიის კომპლექსი

სონდის ეკლესიის კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ სონდის სამხრეთით, მდინარე მთიულეთის არაგვის მარჯვენა ნაპირზე. სოფლების სონდისა და მენესოს გამყოფ ქედზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. კომპლექსში შედის: ეკლესია, ზურგიანი კოშკი, საცხოვრებელი ნაგებობა და გალავანი. ყველა ნაგებობა ნაშენია ნატეხი ქვითა და დუღაბით. ნაგებობათაგან უადრესია ეკლესია: მომდევნო ხანებში მისთვის დასავლეთიდან მიუდგამთ ზურგიანი კოშკი ისე, რომ კოშკის სწორი კედლის ნაწილი ეკლესიის დასავლეთ კედლის სამხრეთ ნახევარზე დაშენებული. უფრო გვიან ეკლესიისათვის სამხრეთიდან ვიწრო სადგომი მიუშენებიათ, რომლის სამხრეთ კედელი კოშკის სამხრეთ კედლის ხაზზე მდებარეობს. ამავე ხანებშია აგებული გალავანი და საცხოვრებელი ნაგებობა.
ეკლესია დარბაზულია, დგას ეზოს ჩრდილოეთ ნაწილში. ძლიერ დაზიენბულია: ჩამოშლილია კამარა და კონქი, მონგრეულია აღმოსავლეთ და სამხრეთ კედლების ზედა ნაწილები, ინტერიერი 0.7 მეტრის სიმაღლეზე ნანგრევებითაა ამოვსებული, ვიწრო, ზემოტკენ შევიწროებული და ორივემხრიდან ბრტყლად გადახურული შესასვლელი ეკლესიის სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია გაჭრილი. აღმოსავლეთით, გეგმით კოლოფა თაღის ფორმის აფსიდის ღერძზე, სწორკუთხა სარკმელია, რომელსაც საფეხუროვანი რაფა აქვს. აფსიდის გვერდებში თითო პატარა ზომის სწორკუთხა ნიშია. ერთი სწორკუთხა სარკმელი დასავლეთ კედლის ღეძზეა, რომლის გარეთა ღიობის სამხრეთის ნახევარი ეკლესიაზე მოგვიანებით მიშენებული ზურგიანი კოშკის სწორი კედლითაა დაფარული. შიგნით ეკლესია ცილინდრული კამარიით იყო გადახურული, რომლის სამხრეთის გვერდის წყობის ნაწილი დასავლეთ კედელს შემორჩა.
ზურგიანი კოშკი ექვს სართულიანია, ზემოთ მკვეთრად შევიწროებული და ზურგით გალავანში ჩართული. დაზიანებულია: მონგრეულია VI სართულის კედლების ზედა ნაწილები. ჩამოშლილია ხის სართულშუა გადახურვები, თითქმის მთელ სიმაღლეზეა გაბზარული სწორი კედელი. I სართული დაახლოებით 1 მეტრ სიმაღლეზე მიწითაა და კედლებიდამ ჩამონაშალი ქვებითაა ამოვსებული. შესასვლელი I სართულზეა, სწორი კდელის სამხრეთ კიდეში. კარი სწორკუთხაა. III, IV და V სართულებს თითო სწორკუთხა სარკმელი აქვს. დანარჩენი კედლები ყრუა. მსგავსი სარკმელია II სართულის სწორ კედელშიც, რომელიც მოგვიანებით ამოუშენებიათ.
მინაშენი უაფსიდოა, შესასვლელი სამხრთიდან აქვს. კარო ორივე მხრიდან ბრტყლადაა გადახურული. აღმოსავლეთით ვიწრო, სწორკუთხა სარკმელია. მინაშენი გადახურული იყო მხოხავი კამარით, რომლის ნაშთი კოშკის სწორ კედელზეა შემორჩენილი.
გალავანი წრიული ფორმისაა, შემორჩენილია მთელ პერიმეტრზე. შესასვლელი დასავლეთ სწორკუთხა ნიშია. გალავნის სამხრეთ ნაწილში, ეკლესიიდან ხუთიოდე მეტრზე, ჩართულია მოზრდილი ოთკუთხა საცხოვრებელი ნაგებობა , რომლის სამხრეთ და დასავლეთ კედლები გალავნის ნაწილს წარმოადგენს. შესასვლელი შენობას ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ კიდესთან აქვს. აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში თითო პატარა ზომის სწორკუთხა ნიშია. სამხრეთ კედელში - ხუთი სხვადსხვა ზომის სწორკუთხა ნიში.
ლიტერატურა
დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები