PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ნიტრილი

ნიტრილი წარმოადგენს აზოტის დიოქსიდის სახესხვაობას, როცა ის იონის სახით შედის უფრო დიდი ნაერთის შემადგენლობაში. მაგალითად ნიტრილის ფთორიდი (NO2F) და ნიტრილის ქლორიდი (NO2Cl).
აზოტის დიოქსიდის მსგავსაც ნიტრილში აზოტი ორ ჟანგბადთან დაკავშირებულია ორ-ორი ბმით. მესამე ბმა კი თანაბრადაა განაწილებული აზოტსა და ორ ჟანგბადის აზოტს შორის. აზოტის გარშემო ცენტრირებული რადიკალის გათავისუფლების შემთხვევაში ის ებმება სხვა რადიკალს (X) და ქმნის N-X ბმას, სადაც X შეიძლება იყოს F, Cl, OH და ა.შ.
იხილეთ აგრეთვე
ნიტრონაერთები
ნიტროზილი - group R-N=O
იზოციანიდი - group R-C≡N
ნიტრილის ფთორიდი
ნიტრატი
სქოლიო
აზოტის არაორგანული ნაერთები
ოქსიდები
თავისუფალი რადიკალები
ხცისი

ხცისი — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში, მდინარე მტკვრის მარჯვენა მხარეს. თემის ცენტრი (სოფლები: კრისხევი) ნასოფლარები დიდი თხინალა, პატარა თხინალა. ზღვის დონიდან 705 მეტრი, ხაშურიდან 9 კმ. სოფელში 2006 წლის 1 იანვრის მონაცემებით ცხოვრობს 198 კომლი, სულ 522 ადამიანი.
ისტორია
1919 წლის 7 ნოემბერს ოსების შეიარაღებულმა რაზმმა აიდაროვის მეთაურობით იერიშით აიღო სოფელი, ჩამოაგდო ადგილობრივი ხელისუფლება და გამოაცხადა საბჭოთა ხელისუფლება.
ღირსშესანიშნაობა
სოფლიდან დაახლოებით 1,5 კმ-ზე დგას ხცისის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია. სოფლის ცენტრში კი – წმინდა გიორგის ეკლესია.
ლიტერატურა
სქოლიო
ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ციური აბზიანიძე

ციური აბზიანიძე (დ. 3 იანვარი, 1947, ბათუმი — გ. 21 ოქტომბერი, 2011) — ქართველი მსახიობი. 1971 წელს დაამთავრა თბილისის თეატრალური ინტიტუტის ფკულტეტი. 1975 წელს მიენიჭა პრემია წლის საუკეთესო როლის შესრულებისთვის, ხოლო 1880 და 1982 წლებში იყო ქალის საუკეთესო როლის შემსრულებელი.
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი მსახიობები
ქართველი ემიგრანტები
დაბადებული 1947
დაბადებული 3 იანვარი
გარდაცვლილი 2011
გარდაცვლილი 21 ოქტომბერი
ანდრეს-იბანიესის პროვინცია

ანდრეს-იბანიესის პროვინცია — პროვინცია ბოლივიაში, სანტა-კრუსის დეპარტამენტის დასავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერა, რომელიც ამავე დროს დეპარტამენტის დედაქალაქიცაა.
პროვინცია შეიქმნა 1944 წლის 6 დეკემბერს, გალბერტო ვილიაროელის პრეზიდენტობის დროს.
მდებარეობს ბოლივიის დაბლობში. დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ გადაჭიმულია 110 კმ-ზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ 90 კმ-ზე.
მოსახლეობა
ბოლო ორი ათწლეულის მანძილზე, ადგილი ჰქონდა პროვინციის მოსახლეობის 130%-იან ზრდას.
99% ლაპარაკობს ესპანურად, 12.5 % ასევე კეჩუაზე, 3,4 % აიმარაზე, 0,8 გუარანიზე. (1992)
მოსახლეობის 15,7 %-ს არ აქვს ელექტროენერგია.
6.7 % დასაქმებულია სასოფლო-სამეურნეო სფეროში, 1% მაღაროებში, 14.1 % მრეწველობაში, 78.2 % მომსახურების სფეროში (2001).
მორწმუნეთა 86.1 % კათოლიკეა, 9.7 % პროტესტანტი.
დაყოფა
პროვინცია შედგება ხუთი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
იხილეთ აგრეთვე
ბოლივიის პროვინციები
რესურსები ინტერნეტში
General map of province
Detailed map of province towns and rivers
Population data (Spanish)
Social data (Spanish)
სანტა-კრუსის დეპარტამენტის პროვინციები
Repelón

Repelón is a Colombian municipality and town in the department of Atlántico.
References
External links
Gobernacion del Atlantico - Repelón
Repelón official website
Municipalities of Atlántico Department
გიულ-ბაჰარლი

გიულ-ბაჰარლი — სოფელი აზერბაიჯანში, აღდამის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
აღდამის რაიონის სოფლები
კრასუსის ლაშქრობა იბერიაში

კრასუსის ლაშქრობა იბერიაში — რომაელთა ლაშქრობა იბერიაში ძვ. წ. 36 წელს პუბლიუს კანიდიუს კრასუსის მეთაურობით. კრასუსმა დაამარცხა იბერიის მეფე ფარნავაზ II, შემდეგ მოკავშირედ გაიხადა და ალბანეთში შეიჭრა. მოკავშირეებმა დაამარცხეს ალბანეთის მეფე ზობერი. კრასუსის ლაშქრობა იბერიასა და ალბანეთში წინ უსწრებდა რომაელთა ომს პართიის წინააღმდეგ და მიზნად ისახავდა ზურგის წინასწარ გამაგრებას.
ლიტერატურა
საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 1, თბ., 1970;
იბერიის სამეფო
Datu Unsay

Datu Unsay, officially the Municipality of Datu Unsay (Maguindanaon: Ingud nu Datu Unsay; Iranun: Inged a Datu Unsay), is a 5th class municipality in the province of Maguindanao del Sur, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 12,890 people.
History
Datu Unsay was created under Muslim Mindanao Autonomy Act No. 150 on July 1, 2003, carved out of the municipality of Shariff Aguak. The town is named after its former mayor Andal "Datu Unsay" Ampatuan, Jr.
On July 30, 2009, upon the ratification of Muslim Mindanao Autonomy Acts No. 225 (as amended by MMAA 252) and MMAA 220, the municipalities of Shariff Saydona Mustapha and Datu Hoffer Ampatuan, respectively, were created from a total of 2 entire barangays and portions of 2 barangays from Datu Unsay, in addition to other barangays from Datu Piang, Datu Saudi-Ampatuan, Mamasapano and Shariff Aguak.
Geography
Barangays
Datu Unsay is politically subdivided into 8 barangays. Each barangay consists of puroks while some have sitios.
Bulayan
Iganagampong
Macalag
Maitumaig
Malangog
Meta
Panangeti
Tuntungan
Climate
Demographics
Economy
References
External links
Datu Unsay Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index
MMA Act No. 150 : An Act Creating the Municipality of Datu Unsay in the Province of Maguindanao
[ Philippine Standard Geographic Code]
Local Governance Performance Management System
Municipalities of Maguindanao del Sur
უსური

უსური — მდინარე პრიმორიეს და ხაბაროვსკის მხარეებში რუსეთში და ხეილუნძიანის პროვნციაში ჩინეთის სახალხო რესპიბლიკაში. მდინარე ამურის მარჯვენა შენაკადი. რუსეთ-ჩინეთის სახელმწიფო საზღვრის დიდი ნაწილი უსურიზე გადის.
1972 წლამდე მდინარეს ზემო ნაწილში ჩუგევსკის რაიონის სოფელ არხიპოვკამდე იან-მუტ-ხოუზა ეწოდებოდა, შემდეგ ისევ ჩუგევსკის რაიონის სოფელ ზემო ბრევკამდე — სანდაგოუ, მდინარე დაუბიხამდე — ულახე და მხოლოდ დაუ ბიხის შემდეგ უსური. მდინარესთან ახლოს არაერთი დასახლებული პუნქტი მდებარეობს. უმეტესი ნაწილი აქედან სოფლებია.
გეოგრაფიული მახასიეთებლები
უსურის სიგრძე 897 კილომეტრია, აუზის ფართობი კი 193 000 კვადრატული კილომეტრი. მდინარის სათავე ოლგინსკის რაიონში, სიხოტე-ალინის მთათა სისტემაში, მთა თოვლიანის ფერდობებზე მდებარეობს. უსურის უდიდესი ნაწილი ბარის მდინარედ ითვლება (დინება მხოლოდ შუაწელზე ხვდება კლდოვან მთებს და სწრაფდება). მდინარე ზოგ ადგილას დატოტვილია, რამდენიმე ადგილზე მასზე კუნძულებიც არსებობს.
ჰიდროლოგია
მდინარის ძირითად საკვებ წყაროს წვიმის წყალი წარმოადგენს (დაახლოებით 60%), დიდთოვლობისას თოვლის წილი 30-35%-ს აღწევს, დანაჩენი ნაწილი მიწისქვეშა წყლებზე მოდის. მარტის ბოლოდან აგვისტომდე წყალდიდობების საწყისი თოვლის დნობაა, შემდეგ კი გადაუღებელი წვიმები. საშუალო წლიური ჩამონადენი ზემო წელში 143 მ³/წმ-ია, შუა წელში — 230 მ³/წმ, შესართავამდე 147 კილომეტრის დაშორებით კი 1150 მ³/წმ; მაქსიმალური ხარჯი შუაწელზე 10 300 მ³/წმ-ია, ქვემო წელზე კი 10 520 მ³/წმ. უსურის ახასიათებს ხშირი და დამანგრეველი წყალდიდობები. ყოველი წლის ნოემბრერში იყინება და მხოლოდ აპრილში დნება.
შენაკადები
მდინარეს მარცხნიდან ერთვის არსენევკა, დრაგუჩინა, სუნგაჩა და მულინხე, ნაოლიხე. მარჯვნიდან კი ჟუავლიოვკა, დიდი უსური, ბიკინი, შივკი, ბირა, პოდხორიონოკი, ხორი, კია, ჩირკი და კაბარგა. ზედა დინების მთავარი შენაკადებია: იზვილინკა, საკოლოვკა, მატვეევკა, კამენკა და პავლოვკა.
ბიოსამყარო
უსური ერთ-ერთი იმ მდინარეთაგანია, რომელსაც მრავალფეროვანი ბიოსამყარო აქვს. ის აერთიანებს უდიდესი რაოდენობის სახეობების თევზებს. სუფთა, ცივ, გამჭვირვალე წყალში მცხოვრები თევზებს — ტაიმენებს, ლენოკებს, ხარიუსებს შეუძლიათ იარსებონ ისეთი თბილი, ტალახიანი წყლის მოყვარულ თევზებთან, როგორებიცაა კარასები, სოლდატოვის ლოქოები, კობრები და სქელშუბლები.
ისორიული ფაქტები
1655 წელს პირველად ევროპელმა ონუფრია სტეფანოვამ მდინარის სათავეს მიაღწია. 1969 წელს საბჭოთა სოციალური რესპუბლიკების კავშირსა და ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკას შორის სასაზღვრო კონფლიქტი მოხდა დამანსკის კუნძულისთვის. ამ მოვლენამ კუნძულთან ერთად მდინარეც ცნობილი გახადა. 1991 წლის 19 მაისს გადაწყდა, რომ კუნძული ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის იურისდიქციაში გადავიდოდა.
სქოლიო
პრიმორიეს მხარის მდინარეები
ჩინეთის მდინარეები
ხაბაროვსკის მხარის მდინარეები
შასერალი

შასერალი — მთა იურის მთებში, შვეიცარიის ბერნის კანტონში. გადაჰყურებს ბილის ტბას. ზღვის დონიდან 1 607 მ სიმაღლით, შასერალი ბერნის კანტონში ალპებს მიღმა მდებარე უმაღლესი მწვერვალია. მთის დასავლეთით მდებარეობს შასერალის უღელტეხილი, სადაც გაივლის საზღვარი ნევშატელის კანტონთან.
რესურსები ინტერნეტში
Chasseral on Hikr
Swisscom tower
შვეიცარიის მთები
ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი (დონის როსტოვი)

ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი (დონის როსტოვი)
ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი — მართლმადიდებლური ტაძარი დონის როსტოვში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. აგებულია 1996-2007 წლებში.
ისტორია
ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი აღმართულია დონის როსტოვში ჩრდილოეთის წყალსაცავის ნაპირზე. აღნიშნული ტერიტორია ადრე ეკუთვნოდა სომხურ ეკლესია სურბ-ხაჩს. ტაძარი დაარსდა 1996 წელს, იმასთან დაკავშირებით, რომ ქალაქის ამ გარეუბნის მოსახლეობის უდიდესი უმრაველსობა მართლმადიდებელი იყო და არ ჰქონდათ მართლმადიდებლური სალოცავი. ადრე ამ რაიონში მოქმედებდა წმინდა ყაზანის ეკლესია, რომელიც 1931 წელს დაანგრიეს.
თავდაპირველად, მშენებლობის დაწყებამდე მომავალი ტაძრის ადგილზე დადგეს სამლოცველო ოთახი, ხოლო ტაძრის მშენებლობა დაიწყეს 2004 წელს. ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი ააშენეს და შიგნიდან მოხატეს 3,5 წელიწადში. 2008 წლის 9 ნოემბერს გაიმართა ტაძრის კურთხევა, რომელიც შეასრულა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა.
ამჟამად ტაძარი, როგორც თანამედროვე ნაგებობა, გაზიფიცირებულია. ეკლესიის სამრეკლო აგურისგანაა აგებული და მასზე ჰკიდია 9 ზარი. ტაძარში ღვთისმსახურება ყოველდღე აღევლინება. ეკლესიის წინამძღვარია დიმიტრი სობოლევსკი.
ეკლესიის მთავარი დღესასწაულებია:
21 ივლისი : გამოჩინება ყაზანის ღვთისმშობლის ხატისა
4 ნოემბერი : მოსკოვისა და რუსეთის ხსნა პოლონელთა თავდასხმისაგან 1612 წელს.
ეკლესიასთან მუშაობს სასულიერო-საგანმანათლებლო კურსები და საკვირაო სკოლა.
რესურსები ინტერნეტში
Храм Казанской иконы Божией Матери г. Ростов-на-Дону
Храмы Ростова-на-Дону
Храм Казанской Иконы Божией Матери в Ростове-на-Дону
Ростов-на-Дону. Церковь Казанской иконы Божией Матери
Храм Казанской иконы Божией Матери
Виртуальный тур по храму
სქოლიო
დონის როსტოვის ეკლესიები
ლარმარუდი

ლარმარუდი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1019 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ლერიქის რაიონის სოფლები
მერაბ მღებრიშვილი

მერაბ მღებრიშვილი (დ. 1934 — გ. 18 ივლისი, 2001) — ქართველი ინჟინერი. 1956 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1960 წელს იყო თბილისის გაზმომარაგების პროექტის მთავარი ინჟინერი, შემდეგ — ინჟმშენის სამმართველოს უფროსი; 1973–1979 წლებში საქართველოს საბინაო-კომუნალური მეურნეობის მინისტრის მოადგილე; 1984 წელს აირჩიეს თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარის პირველ მოადგილედ; 1992 წლიდან — თბილისის მერის პირველ მოადგილედ; ამავე წელს დაინიშნა თბილისის მუნიციპალიტეტის პრემიერის მოადგილედ, 1995 წელს თბილისის საბინაო-კომუნალური მეურნეობის დეპარტამენტის თავმჯდომარედ. 1997 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო შპს „თბილწყალის“ დირექტორი, პარალელურად ეწეოდა სამეცნიერო–პედაგოგიურ საქმიანობას საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში. რესპუბლიკის სამეცნიერო ტექნიკური საზოგადოების თავმჯდომარე, საკავშირო საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი, საქართველოს საინჟინრო აკადემიის წევრი (1998-2001).
სქოლიო
ქართველი ინჟინრები
დაბადებული 1934
გარდაცვლილი 18 ივლისი
გარდაცვლილი 2001
აბას აბდულა

აბას აბდულა (ნამდვილი სახელი და გვარი — აბას აბდულას ძე აჯალოვი ) (12 მაისი, 1940 წ. ბოლნისის რ/ნი, სოფ. ქიაფანაქჩი, საქართველოს სსრ — 4 სექტემებრი, 2019) — აზერბაიჯანელი პოეტი, ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი, კრიტიკოსი. აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი. აზერბაიჯანის სსრ კულტურის დამსახურებული მოღვაწე (1984).
ბიოგრაფია
აბას აბდულლამ 1963 წელს დაამთავრა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1964–1965 წწ. სტაჟირება გაირა უკრაინის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ტ. გ. შევჩენკოს სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტში.
1987 წლიდან ლიტერატურულ ჟურნალ „ულდუზ“-ის (ვარსკვლავი) მთავარი რედაქტორი იყო. ავტორია კრებულებისა — „მშობლიური ზღურბლი“ (1970), „შავ-თეთრი სამყარო“ (1980), „პირისახით გათენებამდე“ (1984), „მარადისობაში მიმავალი ქარავანი“ (1987). ამ კრებულებიდან მეორე და მესამე შესულია ლექსების ციკლში „უკრაინული მოხატულობა“.
მონოგრაფიაში „აზერბაიჯანულ-უკრაინული ლიტერატურული კავშირები“ (1982) იკვლევდა ორი ქვეყნის ლიტერატურულ ურთიერთობებს 1840 წლიდან 1940 წლამდე. გამოაქვეყნა კვლევა აზერბაიჯანულ შევჩენკიანაზე და რევოლუციამდე ბაქოში არსებულ გაერთიანებაზე „პროსვიტა“ („განმანათლებლობა“).
პოეტურ შემოქმედებასთან ერთად სახელი გაითქვა, როგორც ლიტერატურის კრიტიკოსმა და მთარგმნელმა. მან უკრაინულიდან თარგმნა მწერლების: ტ.შევჩენკოს, ლ.უკრაინკას, ი.დრაჩას, ლ.შაპოვალოვას და სხვათა ნაწარმოებები.
აზერბაიჯანულ ენაზე თარგმნა ტარას შევჩენკოს პოემა „კავკასია“ (1973).
რამდენიმე სტატია მიუძღვნა ტარას შევჩენკოს მემკვიდრეობის შესწავლასა და მისი თხზულებების პოპულარიზაციას აზერბაიჯანში.
როგორც მთარგმნელი და შემდგენელი მონაწილეობდა თანამედროვე უკრაინული პოეზიის ორი ანთოლოგიის — „დროშა და მზე“ (1978), „ხიდები“, ტ. შევჩენკოს ლექსების კრებულის — „ჩემი ფიქრები, ჩემი ფიქრები“ და უკრაინული პროზის კრებულის „ოქროს თავთავის“ (ყველა 1979 წ.) შექმნაში. მისი თარგმანით გამოვიდა ი. კოტლიარევსკის „ნატალკა პოლტავკა“, ლესია უკრაინკას კრებული „რუსალკა“ (ქალთევზა), მ. რილსკის „ჟაჟდა“ (წყურვილი), ი. დრაჩას „გულის პროტუბერანცები“ და „ლექსები და პოემები“.
აბას აბდულას ზოგიერთი ნაწარმოები მ. მიროჩნიჩენკომ, პ. მოვჩანმა, დ. პავლიჩკომ, პ. პერებეინოსმა და სხვებმა უკრაინულ ენაზე თარგმნეს.
1984 წელს დაჯილდოვდა მაქსიმ რილსკის სახელობის უკრაინის რესპუბლიკის ლიტერატურული პრემიით.
გარდაიცვალა 2019 წლის 4 სექტემებერს.
სქოლიო
აზერბაიჯანელი პოეტები
Lasioglossum bradleyi

Lasioglossum bradleyi — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1960 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
bradleyi
სათვალიანი დათვი

სათვალიანი დათვი — მტაცებელი ძუძუმწოვარი ცხოველი დათვისებრთა ოჯახისა. სათვალიანი დათვის სხეულის სიგრძე 1.3-2.1 მ, წონა 80-200 კგ აღწევს. მისი სიმაღლე მხრებში 70-80 სმ-ია. სიცოცხლის ხანგრძლივობა ტყვეობაში 20-25 წელია. სათვალიანი დათვი ბინადრობს უკიდურეს სამხრეთ რეგიონებში. გვხვდება სამხრეთ ამერიკის ანდებში, ვენესუელასა და ჩილეში. ასეთი საინტერესო სახელი მას უწოდეს იმის გამო, რომ სახეზე თვალების მიდამოებში აქვს ღია ყვითელი ფერის ლაქები, რომლებიც სათვალეს ჰგავს.
ეს სახეობა დათვებს შორის ყველაზე ვეგეტარიანელი დათვია, იგი საუკეთესო მცოცავია და დროის უმეტეს ნაწილს ხეებზე ატარებს. სათვალიანი დათვი მთელი წლის განმავლობაში აქტიურია. მშობიარობს იანვარში.
რესურსები ინტერნეტში
'სათვალიანი დათვი
სათვალიანი დათვები
ბელმონტე-დე-გრასიანი

ბელმონტე-დე-გრასიანი — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების სარაგოსის პროვინციის კომუნიდად-დე-კალატაიუდის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 43,679107 კმ². მოსახლეობა — 194 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ბელმონტე-დე-გრასიანის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
Gran Enciclopedia Aragonesa - ბელმონტე-დე-გრასიანი
სქოლიო
სარაგოსის მუნიციპალიტეტები
დეტრიტოფაგია

დეტრიტოფაგია (დეტრიტი და — „შთამნთქმელი“) — ცხოველთა კვება დეტრიტით. დეტრიტოფაგებს განეკუთვნებიან მრავალჯაგრიანი და მცირეჯაგრიანი ჭიები, სხვადასხვა წყლის მწერის მატლები, ნიჩაბფეხიანები, ლაყუჩფეხიანები, კრილი, გარსიანები, ორსაგდულიანები, ციბრუტელები და სხვ. ხშირად მათ ასევე მიაკუთვნებენ ნიადაგის ცხოველებს (მწერების მატლები, წვიმის ჭიები), რომლებიც საკვებად იყენებენ მკვდარ ორგანიზმებს და მცენარეებისა და ცხოველების ცხოველმოქმედების პროდუქტებს. ნაწილი სპეციალური საფილტრი აპარატის მეშვეობით ფილტრავს დეტრიტის მცირე ნაწილაკებს, მეორენი უშუალოდ ჭამენ მას.
სქოლიო
კვების ეკოლოგია
ასპარეზობა

ასპარეზობა — ძველ საქართველოში ცხენოსნობა ზოგადი მნიშვნელობით; საბას განმარტებით „მოასპარეზობაჲ არს მჴედართა მიერ ანძათა ისრისა სრევა, ბურთთა ყვანჭსა ცემა, საგანთა სროლა და ეგევითარნი“, მოასპარეზეს კი იგი ასპარეზობაში „წურთილს“ დახელოვნებულს უწოდებს.
ასპარეზობის სახეებიდან საქართველოში გავრცელებული იყო საკუთრივ ცხენოსნობა (დგენა, დოღი, მარულა, ცხენნი, ჯირითი, თარჩია), ბურთაობა (ჩოგანბურთი, გადრი, რადი), საგანთსროლა (ყაბახი, აშფაშაგი), ჩალისობა და სხვა შეჯიბრი, რაც ცხენთან, ცხენოსნობასთან იყო დაკავშირებული. ასპარეზობა ნადირობასთან ერთად ფიზიკურ აღზრდის მთავარ საშუალებას წარმოადგენდა. თანამედროვე გაგებით ასპარეზობა ყოველგვარი სპორტის შეჯიბრებაა.
ლიტერატურა
ქართული ხალხური თამაშები
ლაჩინლარი

ლაჩინლარი – სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაღის რეგიონში, შუშის რაონში.
1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის შეიაღარებული ძალების მიერ.
სქოლიო
შუშის რაიონის სოფლები
ხუანფრან ტორესი

ხუანფრან ტორესი
ხუან ფრასისკო ტორეს ბელენი (ესპ. Juan Francisco Torres Belén; დ. 9 თებერვალი, 1985) — ესპანელი ფეხბურთელი, მადრიდის „ატლეტიკოს“ მარჯვენა მცველი.
კარიერა დაიწყო „მადრიდის რეალის“ აკადემიაში. 2011 წლის 11 იანვრიდან გამოდის „მადრიდის ატლეტიკოში.“
რესურსები ინტერნეტში
პროფილი ატლეტიკოს ოფიციალურ საიტზე
პროფილი Transfermarkt-ზე
პროფილი Soccerway-ზე
დაბადებული 1985
ესპანელი ფეხბურთელები
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
მადრიდის რეალის ფეხბურთელები
ესპანიოლის ფეხბურთელები
ოსასუნას ფეხბურთელები
ატლეტიკო მადრიდის ფეხბურთელები
დაბადებული 9 თებერვალი
მანუელ პუიგი

მანუელ პუიგი
ხუან მანუელ პუიგ დელედონე (დ. 28 დეკემბერი, 1932, ხენერალ-ვილიეგასი, არგენტინა — გ. 22 ივლისი, 1990, კუერნავაკა, მექსიკა) — არგენტინელი მწერალი. მისი ყველაზე ცნობილი რომანებია: La traición de Rita Hayworth (1968), Boquitas pintadas (1969), Little Painted Lips და El beso de la mujer araña (1976) (ქალი ობობას კოცნა), რომლის მიხედვითაც ექტორ ბებნკოს რეჟისორობით, არგენტინამ და ბრაზილიამ ერთობლივად გადაიღეს ფილმი, ხოლო 1993 წელს დაიდგა მუზიკლი ბროდვეიზე.
ლიტერატურა
.
.
რესურსები ინტერნეტში
საუბარი მანუელ პუიგისთან
სქოლიო
არგენტინელი მწერლები
დაბადებული 1932
გარდაცვლილი 1990
XX საუკუნის მექსიკელი მამაკაცი მწერლები
XX საუკუნის არგენტინელი რომანისტები
XX საუკუნის დრამატურგები
არგენტნელი მამაკაცი რომანისტები
არგენტინელი დრამატურგები
გეი მწერლები
მამაკაცი დრამატურგები
ბუენოს-აირესელი მწერლები
ბუენოს-აირესის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ნინო ჭრიკიშვილი

ნინო ჭრიკიშვილი — ქართველი სპორტსმენი (ათლეტიზმი). ევროპის ჩემპიონატი კლასიკურ სამჭიდში ბრინჯაოს მედლის მფლობელი. ეს ჩემპიონატი ჩატარდა 2019 წელს კაუნაში (ლიეტუვა).
ძირითადი შედეგები
რესურსები ინტერნეტში
ნინო ჭრიკიშვილი — ქართული სპორტი.
ქალები სპორტში
ქართველი ათლეტები
პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
ალექსანდრე ჟაროვი

ალექსანდრე ჟაროვი
ალექსანდრე ალექსის ძე ჟაროვი (დ. 13 აპრილი [ ძვ. სტ. 31 მარტი], 1904, სოფ. სემიონოვსკაია, ახლანდელი მოჟაისკის რაიონი, მოსკოვის ოლქი — გ. 7 სექტემბერი, 1987, მოსკოვი) — საბჭოთა პერიოდის რუსი პოეტი. სკკპ წევრი 1920-იდან. ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 1921-იდან. მისი ლექსების პირველი კრებულია „ყინულმჭრელი“ (1925). ჟაროვს ეკუთვნის პოემები: „კომკავშირელი“ (1924), „ოსტატი იაკობი“ (1924), „გარმონი“ (1926), „ვარია ოდინცოვა“ (1938) და სხვა. ბევრი მისი ლექსი სიმღერად იქცა. დაჯილდოებულია 4 ორდენითა და მედლებით.
ლიტერატურა
სქოლიო
რუსი პოეტები
დაბადებული 1904
გარდაცვლილი 1987
ჯ

ჯ, ⴟ, Ⴟ, Ჯ (ჯანი) — ქართული ანბანის ოცდამეთორმეტე ასო (ძველ ქართულში ოცდამეთექვსმეტე იყო). შეესაბამება წინაენისმიერ მჟღერ შიშინა თანხმოვანს. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვ რვაათასს (8000).
მოხაზულობა
ჯ-ს ასომთავრულში ჯვარედინი ფორმა აქვს. ასომთავრულის ყველა ასო ერთი გრაფიკული სისტემითაა აგებული, ისინი მარტივი გეომეტრიული ელემენტების — წრისა და სწორი ხაზისაგანაა ნაწარმოები, შემადგენელი ნაწილები კი ერთმანეთს ყოველთვის მართი კუთხით უკავშირდება. ჯ–ს ასომთავრული ჯვარედინი მოხაზულობა არღვევს ასოთა გრაფიკული აგებულების ამ ზოგად წესს და ამ მხრივ ერთადერთია ძველ ქართულ ანბანში. გრაფიკული სისტემის დარღვევის მიზეზების შესახებ რამდენიმე მოსაზრება არსებობს.
პროფესორი ელენე მაჭავარიანი ჯანის ასომთავრულ მოხაზულობას საქართველოში ქრისტიანობის დამკვიდრებას უკავშირებს და მიიჩნევს, რომ მისი ფორმა იესო ქრისტეს ინიციალების – ინისა და ქანის დიაგონალური გადაკვეთითაა მიღებული. ამდენად, ჯ ასო ასომთავრულ დამწერლობაში იესო ქრისტეს მონოგრამას წარმოადგენს:
ამ თვალსაზრისით ჯანის ასომთავრული ჯვარედინი ფორმა ქრისტიანობის გავრცელების შემდეგ უნდა იყოს შემოღებული. ქართული დამწერლობის არცერთ ქრისტიანობამდელ ძეგლზე არაა ჯანის განსხვავებული მოხაზულობა, შესაბამისად უცნობია, როგორი ფორმა ექნებოდა მას, სანამ დღევანდელ ჯვარედინ მოხაზულობას მიიღებდა. ერთადერთი განსხვავებული ფორმა ჯანისა დაფიქსირებულია დავათის სტელაზე, რომელზეც ქართული ასომთავრული ანბანია ჩამოწერილი და რომელიც IV საუკუნის 60–იანი წლებით თარიღდება. დავათის სტელაზე გამოსახული ნიშანი, რომელიც ანბანის თანმიმდევრობის გათვალისწინებით ჯანის ადგილას დგას, არ არღვევს ასომთავრული ასოების გრაფიკული აგების ზოგად წესს და ამგვარად გამოიყურება: .
ჯანის ჯვარედინ მოხაზულობაზე საკუთარი მოსაზრება აქვს რამაზ პატარიძეს. იგი თვლის, რომ ჯვრის ფორმა ანბანის დასასრულის მანიშნებელია.
ჯ ნუსხურში მარჯვნივ არის გადახრილი. მხედრულში მას მომრგვალებული ფორმა აქვს. ნუსხურსა და მხედრულში იგი ქვედა სამ ხაზში იწერება.
კოდების ცხრილი
ბრაილი
სხვა მნიშვნელობები
ჯ — ენერგიის ერთეულის „ჯოულის“ შემოკლებული აღნიშვნა.
რესურსები ინტერნეტში
Graphemica (ჯ)
Graphemica (ⴟ)
Graphemica (Ⴟ)
სქოლიო
ქართული ასოები
ალუბლის რინქიტი

ალუბლის რინქიტი — ხოჭო მილხვევიასებრთა ოჯახისა. მომწვანო-ჟოლოსფერი მწერი, სიგრძით 6-9 მმ. მატლი თეთრი, უფეხო, ყავისფერთავიანია. იმაგო და მატლი ნიადაგში იზამთრებს. ალუბლის რინქიტი გავრცელებულია დასავლეთ ევროპაში, სამხრეთ-დასავლეთ ციმბირში, კავკასიაში, შუა აზიასა და სხვა. საქართველოში თითქმის ყველგან გვხვდება. ხოჭო აზიანებს ბლის, ალუბლის, გარგარის, ქლიავის, ნუშისა და სხვა კვირტებს, კოკრებს, ყვავილსა და ნასკვს, მატლი კი — ნაყოფს.
ბრძოლის ღონისძიებანი: ხის დამუშავება ინსექტივიდებით. ხოჭოების ჩამობერტყვა საფენზე, ძირნაყარის შეგროვება, ხის შემობარვა.
ლიტერატურა
მილხვევიასებრნი
Yeti (album)

Yeti (album)
Yeti is the second studio album by German rock band Amon Düül II, first released in April 1970 on Liberty (Germany: LBS 83359/60 X; United Kingdom: LSP 101) as a double LP. The album was produced by Olaf Kübler and Amon Düül II, and engineered by Willy Schmidt, "with a little help of Siegfried E. Loch". Including both short songs and longer, improvisational tracks, British avant-garde music magazine The Wire describes Yeti as "one of the cornerstones of both Amon Düül's career and the entire Krautrock movement".
Cover art
The cover was designed by the band's organist, Falk Rogner, and features a collage depicting the Grim Reaper (German: Der Sensenmann), made from a photograph of Wolfgang Krischke. Krischke, who had worked with the band as a sound man, had died of hypothermia while under the effects of LSD. Rogner said: "When he died I thought that the photo would be a perfect tribute to his memory. He never managed to find his way into Amon Düül properly when he was alive, so maybe his image as 'Der Sensenmann' will work as a strange cover image and he could be remembered as a magical person."
Part of the cover has been used on the cover of Julian Cope's book Krautrocksampler which provides a personal account of the underground music scene in Germany from 1968 through the 1970s.
Reception
In 2015 Yeti was chosen by Rolling Stone as the 41st greatest progressive rock album of all time. Dan Epstein described it as "one of the finest records of the entire original psychedelic era."
Track listing
The 2001 CD reissue on Repertoire Records includes all the above on a single CD, together with two bonus tracks which were originally the A and B-sides of a 1970 single:
Personnel
Peter Leopold – drums
Christian "Shrat" Thierfeld – bongos, vocals
Renate Knaup – vocals, tambourine
John Weinzierl – guitar, 12 string guitar, vocals
Chris Karrer – violin, guitar, 12 string guitar, vocals
Falk Rogner – organ
Dave Anderson – bass
Guests on "Sandoz in the Rain":
Rainer Bauer (from Amon Düül I) – guitar, vocals
Ulrich Leopold (from Amon Düül I) – bass
Thomas Keyserling (also recorded with Tangerine Dream) – flute
References
1970 albums
Amon Düül II albums
German-language albums
Quercus hirtifolia

Quercus hirtifolia — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია მექსიკაში.
იხილეთ აგრეთვე
მარადმწვანე მუხა
რესურსები ინტერნეტში
მუხა
აგვადა (პუერტო-რიკო)

აგვადა (პუერტო-რიკო)
აგვადა (სან-ფრანსისკო-დე-ასის-დე-ლა-აგვადა) ― ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს კუნძულის დასავლეთ სანაპიროზე, რინკონიდან აღმოსავლეთით, აგვადილიიდან და მოკადან დასავლეთით, ანიასკოდან და მაიაგუესიდან ჩრდილოეთით. მოიცავს 17 ბარიოსა და აგვადის პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის აგვადილია-ისაბელა-სან-სებასტიანის მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში.
იხილეთ აგრეთვე
პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები
დამატებითი საკითხავი
რესურსები ინტერნეტში
Puerto Rico Government Directory – Aguada
Aguada Municipality Brochure (Spanish)
Proyecto Salón Hogar sobre Aguada (Spanish)
Photos of Aguada
Aguada Municipality on Facebook
სქოლიო
პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები
აგვადილია-ისაბელა-სან-სებასტიანის მეტროპოლიტენური ტერიტორია
აგვადა (პუერტო-რიკო)