PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
თაიფურ ალიევი

თაიფურ ალიევი
თაიფურ ნარიმან ოღლუ ალიევი (დ. 1 იანვარი, 1997, ნახიჩევანი) — აზერბაიჯანელი მოკრივე, აზერბაიჯანის ნაკრების წევრი. 2015 წლის ევროპული თამაშების ბრინჯაოს მედალოსანი. გამოდის 56 კგ-მდე წონით კატეგორიაში. 2020 წლის ოლიმპიური თამაშების მონაწილე. მონაწილეობა მიიღო 2015 და 2019 წლების მსოფლიო ჩემპიონატებში. და ევროპის 2017 და 2019 წლების ჩემპიონატები.
ბიოგრაფია
თაიფურ ალიევი დაიბადა 1997 წლის 1 იანვარს, აზერბაიჯანის ქალაქ ნახიჩევანში.
თაიფურ ალიევმა პირველ დიდ წარმატებას 2011 წელს რუსეთში, გროზნოში მიაღწია. მან ევროპის სასკოლო ჩემპიონატზე ოქროს მედალი მოიპოვა და ყველა მეტოქე დაამარცხა. შემდეგ ალიევმა 2012 წელს ოქროს მედალი მოიპოვა აზერბაიჯანის ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე და ჰეიდარ ალიევის ახალგაზრდულ თასზე, დაამარცხა ყველა მისი მეტოქე. მან ამავე წელს ბულგარეთის ქალაქ სოფიაში ევროპის ახალგაზრდულ ჩემპიონატშიც მიიღო მონაწილეობა და მე-6 ადგილი დაიკავა. ალიევისთვის 2013 წელი იყო უფრო მეტად წარმატებული. მან კვლავ მოიპოვა ოქროს მედალი აზერბაიჯანის ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე და ჰეიდარ ალიევის ახალგაზრდულ თასზე, მოახერხა ყველა მეტოქის დამარცხება. ასევე მიიღო მონაწილეობა რუსეთის ქალაქ ანაპაში გამართულ ევროპის ახალგაზრდულ ჩემპიონატში და ვერცხლის მედალი. 2014 წელს ალიევმა აზერბაიჯანის ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე ოქროს მედლის მოპოვება მოახერხა.
2015 წელს მშობლიურ ბაქოში გამართულ პირველ ევროპულ თამაშებზე 56 კგ-მდე წონით კატეგორიაში ალიევმა ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. მერვედფინალში მან რუმინელი ადრიან ნიკოლაე დაამარცხა ანგარიშით 3:0. მეოთხედფინალში თაიფურის მეტოქე იყო დანიელი ფრედერიკ იენსენი, რომელიც ანგარიშით 3:0 დაამარცხა.. ნახევარფინალში თაიფურ ალიევი რუსეთის წარმომადგენელ ბახტოვარ ნაზიროვთან ანგარიშით 1:2 დამარცხდა. ნახევარფინალში მარცხის შედეგად თაიფურმა ავტომატურად მოიპოვა ბრინჯაოს მედლაი.
იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე თავის სადებიუტო გამოსვლაზე თაიფურ ალიევი, 57 კგ-მდე წონით კატეგორიაში ასპარეზობდა, იყო პირველი აზერბაიჯანელი მოკრივე რომელიც ამ ოლიმპიადაზე რინგზე გავიდა, მაგრამ პირველი ბრძოლა წააგო ვიეტნამმლ ნგუენ ვან დუონგთან, ანგარიშით 2:3 და ოლიმპიურ თამაშებზე გამოსვლა უმედლოდ დაასრულა. იმის მიუხედავად, რომ პირველი რაუნდის ბოლოს ალიევმა საგრძნობი აქტიურობა გამოჩინა, მსაჯების საბოლოო გადაწყვეტილებით გამარჯვება ვიეტნამელ მოკრივეს მიანიჭეს, ეს გადაწყვეტილება საკმაოდ საკამათოდ იქნა შეფასებული, რადგან მეორე რაუნდში, თაიფური არანაირად არ ჩამოუვარდებოდა მეტოქეს, მაგრამ ყველა მსაჯმა გამარჯვება ვიეტნამელებს მიანიჭა..
ჯილდოები
2015 წლის 29 ივნისს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა განკარგულებას პირველი ევროპული თამაშების გამარჯვებულთა და იმ პირთა დაჯილდოების შესახებ, რომლებმაც დიდი წვლილი შეიტანეს აზერბაიჯანში სპორტის განვითარებაში. თაიფურ ალიევს მიენიჭა მედალი „პროგრესი“ პირველ ევროპულ თამაშებზე გამოჩენილი მიღწევისა და აზერბაიჯანში სპორტის განვითარებაში არსებული წვლილისა და დამსახურებისთვის..
რესურსები ინტერნეტში
Olympedia
სქოლიო
აზერბაიჯანელი მოკრივეები
ზემო კაჭრეთის ნამოსახლარი

ზემო კაჭრეთის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო კაჭრეთის დასავლეთით 2 კმ-ზე. შლარტი ღელის მარცხენა ნაპირზე. განეკუთვნება ძვ. წ. II ათასწლეულის დასასრულსა და I ათასწლეულის I ნახევარს.
ნამოსახლარს მიაკვლია კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი კიაზო ფიცხელაური). ბუნებრივ თავბრტყელ გორაზე კულტურული ფენის სიმძლავრე 1 მ-ს აღწევდა. მისი დონეების დადგენა ვერ მოხერხდა. სამგორის სარწყავი სისტემის მშენებლობის დროს დაზიანდა ძეგლის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილი.
კულტურული ფენის ჭრილიდან შეგროვილ მასალაში ჭარბადაა თიხის შელესილობის დამწვარი ფრაგმენტები, რაც ხარლასტით ნაგებ შენობათა არსებობაზე მიუთითებს. თიხის ჭურჭლის ნატეხებს შორის საყურადღებოა რამდენიმე ფრაგმენტი, რომლებიც დამზადებულია კარგად განლექილი თიხისაგან და კარგადაა გამომწვარი წითლად ან მორუხო-მოწაბლისფროდ. ორი მათგანი ნაპრიალებია კონცენტრირებული პარალელური ხაზებით, ერთი კი პრიალა ვერტიკალური ხაზებითაა შემკული. აქვე არის თიხის ჭურჭლის პირის, მხარის და ძირის უხეშკეციანი ფრაგმენტები. ძირის კიდე ირიბი ნაჭდევებითაა შემკული, გვერდის ფრაგმენტები კონცენტრული ხაზითაა დასერილი. ასევე არქაული უნდა იყოს რამდენიმე პირ-გვერდის ფრაგმენტები, რომელთა ზედაპირი კონცენტრული ხაზებითაა დასერილი ეგრეთ წოდებული „ფრჩხილისებრი“ ნაჭდევებით შემკული და სხვა.
მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა ინახება საქართველოს ეროვნულ მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.
ლიტერატურა
გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ტარიელ მკლავაძის მკვლელობის საქმე

ტარიელ მკლავაძის მკვლელობის საქმე — 1925 წლის ქართული საბჭოთა ფილმი, გადაღებული რეჟისორ ივანე პერესტიანის მიერ ეგნატე ნინოშვილის ნაწარმოების მიხედვით.
როლებში
ნატო ვაჩნაძე —
კოტე მიქაბერიძე — სპირიდონ მცირიშვილი
მიხეილ კალატოზიშვილი — მედუქნე
გადაღება
სცენარისტმა შალვა დადიანმა შეცვალა ნინოშვილისეული თხრობის ქარგა და სცენარი პერსონაჟების მოგონებებზე, ე.წ. ფლეშბეკებზე ააგო, რაც უცხო იყო იმდროინდელ ქართულ კინოში. პერესტიანმა აქცენტი გააკეთა მსხვილ ხედებზე, მონტაჟურ ცვლებზე და დეტალიზაციის მეშვეობით შესანიშნავ ეფექტს მიაღწია. მშვენივრად იყო ნაჩვენები ყოფითი დეტალები, იმდროინდელი პროვინციული ქალაქი და სოფელი, ქეიფები, ცეკვა ხანჯლური და ხორუმი. ფილმის ავტორებმა მნიშვნელოვანი ფუნქცია დააკისრეს ტიტრებს, რომელთა მეშვეობით გადმოსცემდნენ ცალკეული გმირის ვინაობას, ხასიათს, საქმისადმი დამოკიდებულებას.
ლიტერატურა
ირაკლი მახარაძე, „დიადი მუნჯი“ — ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა, თბილისი, 2014 ISBN 978-9941-23-104-9
სსრკ-ის მუნჯი ფილმები
1925 წლის ქართული ფილმები
ივანე პერესტიანის ფილმები
შავ-თეთრი ფილმები
ეგნატე ნინოშვილის რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
არალის წმინდა ნინოს ეკლესია

არალის წმინდა ნინოს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ არალში.
გიორგი ბოჭორიძის აღწერით:
გიორგი ბოჭორიძის მიერ აღწერილი ეკლესიის ნანგრევებმა ჩვენამდე ვერ მოაღწია. ნაეკლესიარზე სოფელ არალის მკვიდრის თემურ თათეშვილის დახმარებით წმინდა ნინოს სახელზე აიგო ახალი ტაძარი. იქვე, ეკლესიის სამხრეთით სამრევლო სკოლაა. სამნავიანი ბაზილიკა შვერილაფსიდიანია, დარბაზი სწორკუთხა კვეთის ოთხი წყვილით სამ ნავადაა გაყოფილი. ტაძრის ცოკოლი შემოსილია ბაზალტით. შესასვლელი ორია — დასავლეთიდან და სამხრეთიდან. ღიობებოის წინ რამდენიმე საფეხურით ამაღლებული ბაქანია. ოთხწახნაგა შვერილი აფსიდის წახნაგები დაფარულია შეწყვილებული ლილვებით. ასევე შეწყვილებული ლილვებით დანაწევრებულია ბაზილიკის სხვა ფასადებიც.
2010 წლის 29 იანვარს, ნათლისღების დღეს ეკლესია აკურთხა ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის მიტროპოლიტმა მეუფე თეოდორემ. 2011 წელს აქ მონასტერი დაარსდა.
გალერეა
ლიტერატურა
ბოჭორიძე გ., მოგზაურობა სამცხე-ჯავახეთში, თბ., 1992, გვ. 59
მარსაგაშვილი გ., ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია, თბ., 2013, გვ. 422
ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Magic Tour (Queen)

Magic Tour (Queen)
Magic Tour — ჯგუფ Queen-ის საკონცერტო ტურნე, გამართული ევროპაში, 1986 წლის 7 ივნისიდან 9 აგვისტომდე. იგი იყო Queen-ის მიერ ფრედი მერკურის მონაწილეობით ჩატარებული კონცერტების უკანასკნელი სერია. ტურმა 26 კონცერტი მოიცვა.
სიმღერების სია
One Vision
Tie Your Mother Down
In the Lap of the Gods...Revisited
Seven Seas of Rhye
Tear It Up
A Kind of Magic
Under Pressure
Another One Bites the Dust
Who Wants to Live Forever
I Want to Break Free
Impromptu
Guitar solo
Now I'm Here
Love of My Life
Is This the World We Created...?
(You're So Square) Baby I Don't Care
Hello Mary Lou (Goodbye Heart)
Tutti Frutti
Bohemian Rhapsody
Hammer to Fall
Crazy Little Thing Called Love
ბისზე
Radio Ga Ga
We Will Rock You
Friends Will Be Friends
We Are the Champions
God Save the Queen
სხვა სიმღერები
Gimme Some Lovin'
Big Spender
Immigrant Song (ბერლინი)
Tavaszi Szel Vizet Araszt (ბუდაპეშტი)
Mustapha (მანჩესტერი, რეპეტიცია)
Keep Yourself Alive (ნაწილობრივ)
Impromptu (სიმღერის Get Down Make Love ნაწყვეტი) (სტოკჰოლმი)
Get Down, Make Love (გიტარის სოლოს ნაწილი)
Molly Malone (გიტარის სოლოს ნაწილი) (სლეინის სასახლე)
Chinese Torture (გიტარის სოლოს ნაწილი)
I Feel Fine (გიტარის რიფი, მანჰაიმი)
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია ტურების შესახებ
1986 წლის საკონცერტო ტურნეები
Queen-ის ტურნეები
მადერასი

მადერასი — სტრატოვულკანი ცენტრალურ ამერიკაში, ნიკარაგუაში. სიმაღლე 1394 მ. ჩამქრალი ტიპისაა. განლაგებულია ტბა ნიკარაგუაში, კუნძულ ომეტეპეს სამხრეთ ნაწილში.
მისგან ჩრდილოეთით მდებარეობს მოქმედი ვულკანი კონსეფსიონი. სწორედ ამ ორი ვულკანის აქტიურობის შედეგადაა გაჩენილი კუნძული ომეტეპე. ვულკანის ფერდობები შემოსილია ნოტიო ტყით.
ვულკანი მადერასი ტურისტების პოპულარული ადგილია.
იხილეთ აგრეთვე
ვულკანები ნიკარაგუაში
რესურსები ინტერნეტში
Climbing the Maderas Volcano
ნიკარაგუის ვულკანები
Hortus deliciarum

Hortus deliciarum
The (Latin for Garden of Delights) was a medieval manuscript compiled by Herrad of Landsberg at the Hohenburg Abbey in Alsace, better known today as Mont Sainte-Odile.
Description
The is one of the first sources of polyphony originating from a convent. The manuscript contained at least 20 song texts, all of which were originally notated with music. Those that can be recognized now are from the conductus repertory, and are mainly note against note in texture. The notation was in semi-quadratic neumes with pairs of four-line staves. Two songs survive with music intact: Primus parens hominum, a monophonic song, and a two-part work, Sol oritur occasus.
History and content
It was an illuminated encyclopedia, begun in 1167 as a pedagogical tool for young novices at the convent. It is the first encyclopedia that was evidently written by a woman. It was finished in 1185, and was one of the most celebrated illuminated manuscripts of the period. The majority of the work is in Latin, with glosses in German.
Most of the manuscript was not original, but a compendium of 12th-century knowledge. The manuscript contained poems, illustrations, and music, and drew from texts by classical and Arab writers. Interspersed with writings from other sources were poems by Herrad, addressed to the nuns, almost all of which were set to music. The most famous portion of the manuscript are its 336 illustrations, which symbolised various themes, including theological, philosophical, and literary. These works are well regarded.
In 1870, the manuscript was burnt and destroyed when the library at Temple Neuf, where it was housed in Strasbourg, was bombarded during the German Siege of Strasbourg. It is possible to reconstruct parts of the manuscript because portions of it had been copied in various sources; Christian Maurice Engelhardt copied the miniatures in 1818, and the text was copied and published by Straub and Keller between 1879 and 1899.
References
Citations
Sources
Further reading
Rosalie Green, Michael Evans, Christine Bischoff, and Michael Curschmann(ed.) (1979) The Hortus Deliciarum of Herrad of Hohenbourg (Landsberg, 1176-96): A Reconstruction. Warburg Institute/E.J. Brill
Fiona J. Griffiths (2007) The Garden of Delights: Reform and Renaissance for Women in the Twelfth Century. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
External links
Folio selections in online catalog Oberlin college (folios 322v, 323r, Seven Liberal Arts - 32r, Genealogy of Christ - 80v, Leviathan- 84r, Psycomachia Vices - 200v, Psycomachia Virtues - 201r, Avarice - 203v, Mercy/Charity - 204r, Ladder of Virtues - 216r)
12 plates taken from the 1818 Engelhardt facsimile formerly online at Museum of Alsace (Web Archive copy retrieved 10-28-2012)
1185 books
12th-century illuminated manuscripts
German encyclopedias
Latin encyclopedias
Lost documents
Medieval European encyclopedias
Scientific illuminated manuscripts
იჩქერიის პრეზიდენტები

იჩქერიის პრეზიდენტები
ჩეჩნეთის რესპუბლიკა — იჩქერიის პრეზიდენტები:
ჯოხარ დუდაევი : 1991-1996
ზელიმხან იანდარბიევი : 1996-1997 (პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი)
ასლან მასხადოვი : 1997-2005
აბდულ–ჰალიმ სადულაევი : 2005-2006 (პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი)
დოკუ უმაროვი : 2006 (პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი)
ჩეჩნეთი
გამყინვარების პერიოდი

გამყინვარების პერიოდი — დედამიწის გეოლოგიური ისტორიის ხანგრძლივი ეტაპი, რომლის ფარგლებში მრავალგზის ვითარდებოდა დროის ძალზე ცივი პერიოდები (გამყინვარება), რომელსაც თან სდევდა მსხვილი კონტინენტური გამყინვარება; ამ უკანასკნელს ენაცვლებოდა დროის ისეთი მონაკვეთები, სადაც ფიქსირდებოდა გამყინვარებათშორისი ეპოქები, რომელსაც მოჰყვა კონტინენტური გამყინვარების მნიშვნელოვანწილად გალღობა. ამ პერიოდს მყინვარული ეპოქა ეწოდება. მყინვარული ეპოქა არის დედამიწის ისტორიის დროის მონაკვეთი, როდესაც ჰავის საერთო შეფარდებითი აცივების ფონზე ერთმანეთს ენაცვლებოდნენ ძალზე ცივი, მყინვარული და შედარებით თბილი, გამყინვარებათშორისი დროის მონაკვეთები.
მსხვილი გამყინვარება იწყება 450 მლნ. წლის წინ, გვიანდელ ორდოვიციულში, სადაც სამხრეთ პოლუსი იმყოფებოდა თანამედროვე საჰარის ტერიტორიაზე. აქვე განვითარდა დიდი სისქის გამყინვარება, რომლის მყინვართა ფარები სისქეში 2 კმ-ს აღწევდნენ. გამყინვარება საგრძნობლად ასიმეტრიული იყო და მოიცავდა სამხრეთ ნახევარსფეროს დიდ ტერიტორიას.
პლიოცენის დასაწყისში (5 მლნ. წლის წინ) დაიწყო დათბობა, რომელმაც გამოიწვია ანტარქტიდის ყინულოვანი ფარისა და ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს მთის მყინვარების დნობა. დაახლოებით 3,3 და 3,2 მლნ. წლის წინ დაიწყო ახალი გლობალური აცივება, რომელიც ხასიათდებოდა კლიმატის არასტაბილური მკვეთრი ზრდით. ძლიერ აცივებას მოყვა ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში მყინვარული საფრების გაჩენა. ამ მომენტისათვის მიმდინარეობს ოკეანის დონის ვარდნა, რასაც მოჰყვება ხმელეთის მნიშვნელოვანი უბნების გაშიშვლება.
პლიოცენის დაწყებამდე ჩრდილოეთ ნახევარსფერო ყინულით დაუფარავი რჩებოდა, თუმცა შემდეგ გამყინვარება მაინც დაიწყო, ჯერ ლოკალურად ალასკაზე, შემდგომ პლიოცენში დაიწყო არქტიკის გამყინვარება.
პლეისტოცენში დედამიწა გამყინვარების ფაზაში უკვე შესული იყო. პლეისტოცენში დამახასიათებელია მყინვარული პერიოდის თანმიმდევრულად შედარებით თბილ გამყინვარებათშორისით შეცვლა. პლეისტოცენი შედგება გამყინვარების ოთხი პერიოდისაგან, რომელთაგან პირველი და მნიშვნელოვანია გიუნცური გამყინვარება (1,2-1,0 მლნ. წლის წინ).
გიუნცური აცივება დასრულდა გიუნც-მინდელური დათბობით (1,0-0,76 მლნ. წლის წინ), რომლის დროსაც ხმელთაშუა, შავ და ბერინგის ზღვებზე აღინიშნებოდა ტრანსგრესიები. შემდეგ დადგა მინდელური გამყინვარება (დაახლ. 790-580 მლნ. წლის წინ), რომელსაც გამყინვარების გაცილებით რთული ხასიათი ჰქონდა. მას მოჰყვა რისული გამყინვარება, რომელიც ვიურმული გამყინვარებით დაგვირგვინდა.
იხილეთ აგრეთვე
გეოქრონოლოგიური სკალა
კლიმატის ცვლილება
პერიგლაციალი
რესურსები ინტერნეტში
გამყინვარების პერიოდი – ბრიტანიკა
გლაციალური თეორია, 1800-1870
ლიტერატურა
Полякова Л.С., Кашарин Д.В., Метеорология и климатология, М., 2004;
Хромов С.П., Петросянц М.А., Метеорология и климатология, М., 2001;
Josef Klostermann: Das Klima im Eiszeitalter. Schweizerbart, Stuttgart 1999. ISBN 3-510-65189-8
William Ruddiman: Earth’s climate, past and future. New York 2002. ISBN 0-7167-3741-8 (englisch)
Christian-Dietrich Schönwiese: Klima im Wandel. Tatsachen, Irrtümer, Risiken. Deutsche Verlagsanstalt, Stuttgart 1992. ISBN 3-421-02764-1
Roland Walter: Erdgeschichte – Die Entstehung der Kontinente und Ozeane. 5. Auflage. Walter de Gruyter, Berlin/New York 2003. ISBN 3-11-017697-1
მყინვარული ეპოქა
გეოლოგიური პერიოდები
ელ-პარაისოს დეპარტამენტი

ელ-პარაისოს დეპარტამენტი — ჰონდურასის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია იუსკარანი. ესაზღვრება ჩოლუტეკის, ფრანსისკო-მორასანისა და ოლანხოს დეპარტამენტები, ასევე ნიკარაგუა. შეიქმნა 1878 წელს, როდესაც გამოეყო ტეგუსიგალპის დეპარტამენტს.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 383 565 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 7 218 კმ²-ია.
ელ-პარაისოს დეპარტამენტი 19 ადმინისტრაციულ მუნიციპალიტეტადაა დაყოფილი.
იხილეთ აგრეთვე
ჰონდურასის დეპარტამენტები
რესურსები ინტერნეტში
ინტერაქტიული რუკა
სქოლიო
ჰონდურასის დეპარტამენტები
ოზები

ოზები, ესკერი — ხაზობრივად გადაჭიმული, ვიწრო და რამდენიმე ათეული მეტრის სიმაღლის წყალ-მყინვარული გენეზისის ზვინულები. გავრცელებულია პლეისტოცენური კონტინენტური გამყინვარების ფარგლებში; უფრო ძველ რელიეფთან ყოველთვის არ არის შეთანაწყობილი. წარმოადგენს მყინვარისშიგა წყლის ნაკადების ფსკერულ ნალექს.
უმეტესწილად გადაჭიმულია დამრეცი ღრმულებისა და ხეობების ფსკერების გასწვრივ. სიგრძე ასეული მეტრიდან რამდენიმე ათეულ (იშვიათად ასეულ) კილომეტრამდე, სიგანე ათეული მ-იდან რამდენიმე კმ-მდე, სიმაღლე რამდენიმე ათეულ მეტრამდე. გააჩნიათ ციცაბო ფერდობები (30–45° გრადუსით დახრილი). ძირითადად აგებულია ჰორიზონტალური, უფრო ხშირად ირიბშრეებრივი ფლუვიოგლაციალური ნაფენებით — ქვიშით, ხრეშით, კენჭითა და კაჭარით.
ოზების წარმოშობა დაკავშირებულია მყინვარის ნაპრალებში მოხვედრილი ნგრეული მასალის აკუმულაციასთან. კარგად არის გამოხატული პლეისტოცენური კონტინენტური გამყინვარების რაიონებში, მათ შორის შვედეთში, ფინეთში, რუსეთის ევროპული ნაწილის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილსა და სხვა. გარდა ამისა, ოზური დანალექები მოიპოვება ბრაზილიის, ავსტრალიისა და აფრიკის კამბრიუმამდელი, ორდოვიციული, კარბონული და პერმული ასაკის ქანებში.
ოზები გავრცელებულია განმარტოებულად ან ჯგუფურად, ხშირად კონფლუენტურ სისტემებს ქმნიან, ხოლო ზოგიერთ შემთხვევაში ხშირ ქსელში ერთიანდებიან. ოზური ზვინულები კლასიკურად არის გამოხატული აგრეთვე სკანდინავიის ნახევარეკუნძულზე. თავის მაქსიმალურ სიგრძეს ოზური სერები აღწევენ კანადაში. ამ მხრივ გამოსაყოფია თელონ-ესკერი (სიგრძე 800 კმ) კანადაში, უფსალაოსენი (სიგრძე 250 კმ) შვედეთში და ესკერ-რიადა (სიგრძე 200 კმ) ირლანდიაში. ესკერები აღმოჩენილია პლანეტა მარსზეც.
სქოლიო
გეომორფოლოგია
გლაციოლოგია
რატი ბრეგაძე

რატი ბრეგაძე (დ. 12 დეკემბერი, 1982) — ქართველი პოლიტიკოსი და თანამდებობის პირი. საქართველოს იუსტიციის მინისტრი 2021 წლის 1 აპრილიდან.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1982 წლის 12 დეკემბერს.
2000-2005 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. შემდეგ სწავლობდა გერმანიის სხვადასხვა უნივერსიტეტებში.
2011-2012 წლებში იურიდიული კომპანია „მგალობლიშვილი, ყიფიანი, ძიძიგური“-ს იურისტი, გერმანული მიმართულების ხელმძღვანელი.
2012-2013 წლებში სსიპ ბავშვთა და ახალგაზრდობის ეროვნული ცენტრის უფროსი. 2012-2015 წლებში – სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა მინისტრის მოადგილე. 2015 წელს იყო საქართველოს უნივერსიტეტის სამართლის ფაკულტეტის მოწვეული ლექტორი. 2015-2016 წლებში სსიპ განათლების საერთაშორისო ცენტრის აღმასრულებელი დირექტორის მოადგილე. ამავე წლებში სულხან-საბა ორბელიანის სასწავლო უნივერსიტეტის სამართლის ფაკულტეტის მოწვეული ლექტორი. 2016 წელს იყო დიასპორის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის მოადგილე. 2017-2019 წლებში – საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს დიასპორასთან ურთიერთობის დეპარტამენტის დირექტორი. 2019 წელს კავკასიის უნივერსიტეტის სრული პროფესორი. 2021 წლის 1 აპრილს საქართველოს იუსტიციის მინისტრად. იუსტიციის მინისტრად დანიშვნამდე იყო საქართველოს თავდაცვის მინისტრის მოადგილე.
რესურსები ინტერნეტში
ბიოგრაფია საქართველოს მთავრობის საიტზე
საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს საიტი
სქოლიო
დაბადებული 12 დეკემბერი
დაბადებული 1982
საქართველოს იუსტიციის მინისტრები
ბოტსვანა 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ბოტსვანა 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბოტსვანამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 1992 წელს, ესპანეთის ქალაქ ბარსელონაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბოტსვანა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ივლისი

ივლისი — გრიგორიანული კალენდრის მეშვიდე თვე. ივლისში 31 დღეა.
სახელი ეწოდა იულიუს კეისრის მიხედვით, რომელიც ამ თვეში იყო დაბადებული; ადრე მას ერქვა Quintilis, „მეხუთე“. ივლისის ძველი წარმართული კალენდრით — თიბისა, ხალხური სახელწოდებანია მკათათვე და კვირიკობისთვე. სულხან-საბას მიხედვით ადრე ავი და კვინტოლიონიც ეწოდებოდა.
ივლისი არის ზაფხულის თვე ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში და ზამთრისა — სამხრეთ ნახევარსფეროში.
ივლისის ზოდიაქოს ნიშნებია კირჩხიბი და ლომი.
ივლისი იწყება კვირის იმავე დღეს, რითაც აპრილი ჩვეულებრივ წლებში, და იანვარი — ნაკიან წელში.
თიბისა
კორნელი კეკელიძე თიბისას 2 ივნისი — 1 ივლისით საზღვრავდა.
კ. კეკელიძის აზრით „თიბისაჲ“ (თთუე), წმინდა ქართული სახელია, მაჩვენებელი იმ სეზონისა, როდესაც თიბვას აქვს ადგილი. მნიშვნელობით ეს იგივეა რაც სომხური „მარგაც“ („მარგა“ — მინდორი, ველი).
ივლისის თვის საზეიმო დღეები
კანადის დღე კანადაში (1 ივლისი)
დამოუკიდებლობის დღე აშშ-ში (4 ივლისი)
დამოუკიდებლობის დღე ვენესუელაში (5 ივლისი)
დამოუკიდებლობის დღე არგენტინაში (9 ივლისი)
დამოუკიდებლობის დღე პერუში (28 ივლისი)
ბასტილიის დღე საფრანგეთში (14 ივლისი)
ტურ დე ფრანსი ტარდება მთელი თვის განმავლობაში.
ივლისის მნიშვნელოვანი მოვლენები
64 : რომის დიდი ხანძარი.
306 : კონსტანტინე I-ს მისი მეომრები რომის იმპერატორად აცხადებენ.
622 : მუჰამედი (კალ. არაბულად სურათზე) იწყებს ჰიჯრას მექადან მედინაში, რაც დასაბამს აძლევს ისლამურ კალენდარს.
987 : ჰუგო კაპეტი გახდა საფრანგეთის მეფე, კაპეტინგების დინასტია დაიწყო
1099 : ჯვაროსნებმა იერუსალიმი დაიკავეს.
1625 : მარაბდის ბრძოლა
1762 : ეკატერინე II-ს გამეფება.
1776 : აშშ-მ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.
1789 : ბასტილიის აღება. დაიწყო საფრანგეთის რევოლუცია.
1806 : საღვთო რომის იმპერიის დაშლა და რაინის კონფედერაციის წარმოქმნა.
სქოლიო
იტაპაჟიპი

იტაპაჟიპი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 420 მეტრზე. მიეკუთვნება ტრიანგულუ-მინეირუ-ი-ალტუ-პარანაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფრუტალის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 656 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.58 კმ²-ზე. ფართობი 1 802 436 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მინას-ჟერაისი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ალექსანდრე ჯინჭარაძე

ალექსანდრე ჯინჭარაძე
ალექსანდრე (საშა) დავითის ძე ჯინჭარაძე (დ. 16 იანვარი, 1896, ხონი — გ. 17 აგვისტო, 1970, ნიუ იორკი) — ქართველი სამხედრო ოფიცერი, საფრანგეთის წინააღმდეგობის მოძრაობის მონაწილე.
ბიოგრაფია
სწავლობდა თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზიაში. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში (1914-1918). 1916-1917 წლებში რიგითად იბრძოდა კავკასიის ფრონტზე და დაჯილდოვდა წმ. გიორგის ჯვრით. 1919 წელს ჩაირიცხა ქართულ სამხედრო სკოლაში კაპიტან ხოშტარიას III მწყობრში. მონაწილეობდა ბრძოლებში საბჭოთა რუსეთის ჯარებთან კოჯორსა და ტაბახმელასთან (1921 წლის თებერვალი). გასაბჭოების შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა და 1921 წელს მივლენილი იქნა საფრანგეთში სამხედრო საქმის სასწავლებლად. 1922 წელს დაამთავრა სენ-მექსანის სამხედრო სკოლა უფროსი ლეიტენანტის წოდებით და ჩაირიცხა საფრანგეთის უცხოურ ლეგიონში. 1926 წელს დაასრულა სწავლა ფონტებლოს ცხენოსანი არტილერიის სკოლაში. უცხოური ლეგიონის შემადგენლობაში მსახურობდა მარაკეშში (1927-1929), მაროკოსა და ალჟირში (1930-1940). მეორე მსოფლიო ომის დასაწყისში, 1940 წლის ივნისში ნორუაისთან ბრძოლაში კაპიტანი ჯინჭარაძე ტყვედ ჩაუვარდა გერმანელებს, თუმცა მალევე გაათავისუფლეს. 1946 წლამდე მაროკოშია. 1948 წელს მიიღო მაიორის ჩინი. 1948 წელს მაიორი ალექსანდრე ჯინჭარაძე, როგორც გაეროს სამხედრო დამკვირვებელი, მეთვალყურედ გაგზავნეს ახლო აღმოსავლეთში; მსახურობდა კაიროში, ბეირუთსა და იერუსალიმში. 1952-1954 წლებში მსახურობს ჩრდილო აფრიკული ათასეულის უფროსად ავსტრიაში. დაჯილდოებული იყო საპატიო ლეგიონის ორდენითა და საბრძოლო ჯვრით.
1954 წელს მაიორი ალექსანდრე ჯინჭარაძე გადადგა სამხედრო სამსახურიდან და სხვა ქართველ ოფიცრებთან (მიხეილ დადიანი, სიკო კობიაშვილი, ალექსი ჩხენკელი, დიმიტრი და დავით შალიკაშვილები) ერთად საცხოვრებლად ამერიკის შეერთებულ შტატებში გადასახლდა. 1955-1962 წლებში იყო ნიუ-იორკის ქართული სათვისტომოს მდივანი. ეწეოდა აქტიურ საზოგადოებრივ საქმიანობას, თანამშრომლობდა ემიგრანტულ ჟურნალ-გაზეთებთან, იყო იუნკერთა კავშირის წარმომადგენელი აშშ-ში, აგრეთვე უცხოური ლეგიონის ამხანაგობის ხელმძღვანელი. გარდაიცვალა 1970 წლის 17 აგვისტოს, ნიუ-იორკში.
მისი მეუღლე იყო ცნობილი ფირმა „Prince Matchabelli“-ს დამაარსებლის გიორგი მაჩაბლის და ნინო, ქალიშვილი – ქეთევან ჯინჭარაძე ომის წლებში ფრანგული წინააღმდეგობის მოძრაობის წევრი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
ქართული დიასპორა: ჯინჭარაძე ალექსანდრე (საშა).
ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
ფრანგი სამხედრო მოღვაწეები
ქართველები საფრანგეთში
დაბადებული 16 იანვარი
დაბადებული 1896
გარდაცვლილი 17 აგვისტო
გარდაცვლილი 1970
ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
ხონში დაბადებულები