PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
მერკური (ღმერთი)

მერკური (ღმერთი)
მერკური — რომაულ მითოლოგიაში ვაჭრობის, მოგების, გამდიდრების ღმერთი, ასევე მოგზაურთა მფარველი.
სახელი მერკური მომდინარეობს ლათინური სიტყვიდან „merx“, რაც ვაჭრობას ნიშნავს. მერკური ვაჭრების და ნეგოციანტების მფარველად ითვლებოდა. ძვ. წ. 495 წელს მას სახალხო კრების გადაწყვეტილებით მიუძღვნეს დიდ ცირკთან ტაძარი. იგივე დროს დაწესდა ვაჭრების კოლეგია, რომლებსაც მერკური მფარველობდა.
მერკურის ხშირად დიდი ქისით გამოსახავდნენ და ეპითეტ „ბედნიერს“ უწოდებდნენ. მოგვიანებით მოხდა მერკურის ბერძნულ ჰერმესთან გაიგივება და მასაც ფრთიანი სანდლებით და ქუდით გამოსახავდნენ, ქისა კი საგზაო ჩანთით შეიცვალა, რომელსაც ღმერთი გვერდზე გადაკიდებულს ატარებდა. ძველი წელთაღრიცხვის უკანასკნელ წლებში მერკურის ფუნქციები გაფართოვდა, მას მიიჩნევდნენ ხელობების, ასტროლოგიის, მაგიის და საიდუმლო სწავლებების ღმერთად. იგი ასევე აცილებდა მიცვალებულებს ქვესკნელში, მოჰქონდა ამბები და ემსახურებოდა მაღალი რანგის ღმერთებს. ითვლებოდა, რომ მერკურის შეუძლია დაკარგული განძის ძებნაში დახმარება.
მერკური მაიას, გაზაფხულის ქალღმერთის ვაჟი იყო, ამიტომ მისი პატივსაცემი დღესასწაულები მაისის იდებში იმართებოდა. მერკურიმ რომაულ პანთეონში განსაკუთრებული ადგილი დაიკავა შრომისმოყვარეობით, სამართლიანობით და იმით, რომ არასდროს ერევა კამათში.
რესურსები ინტერნეტში
მერკური
მერკური
რომაული ღმერთები
კარლ მილესი

კარლ მილესი (დ. 23 ივნისი, 1875 — გ. 19 სექტემბერი, 1955, სტოკჰოლმი) — შვედი მოქანდაკე. განიცადა ოგიუსტ როდენის, შუა საუკუნეების პლასტიკის და ბერძნული არქაიკის გავლენა. სტოკჰოლმში შექმნილია მილესის ბაღი, სადაც თავმოყრილია მისი მრავალი ნამუშევარი.
ბიოგრაფია
1897-1904 წლებში სწავლობდა პარიზში, 1905-1906 წლებში მიუნხენში. 1920-1931 წლებში იყო სტოკჰოლმის სამეფო სამხატვრო აკადემიის პროფესორი. 1931 წლიდან მუშაობდა აშშ-ში.
რესურსები ინტერნეტში
შვედი მოქანდაკეები
დაბადებული 1875
დაბადებული 23 ივნისი
გარდაცვლილი 1955
გარდაცვლილი 19 სექტემბერი
მარკ რუფალო

მარკ რუფალო (22 ნოემბერი, 1967, კენოშა, უისკონსინი) — ამერიკელი მსახიობი. შესრულებული როლებისთვის ფილმებში „ბავშვები კარგად არიან“ და „Foxcatcher“ წარდგენილი იყო ოსკარის ნომინაციაზე საუკეთესო მსახიობი მამაკაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში.
ფილმოგრაფია
რესურსები ინტერნეტში
ამერიკელი მსახიობები
დაბადებული 1967
იტალო-ამერიკელები
ბუგენვილი

ბუგენვილი — ვულკანური წარმოშობის კუნძული წყნარ ოკეანის სოლომონის ზღვაში, არქიპელაგ სოლომონის არქიპელაგის უდიდესი კუნძული. შედის პაპუა-ახალი გვინეის შემადგენლობაში. კუნძულ ბუკასთან და სხვა ახლომდებარე კუნძულებთან ერთად ქმნის ბუგენვილის ავტონომიურ რეგიონს. 2000 წლის აღწერით კუნძულზე ცხოვრობდა 175 160 ადამიანი. სახელი ეწოდა ფრანგი ზღვაოსნის ლუი ანტუან დე ბუგენვილის პატივსაცემად.
გეოგრაფია
კუნძულის ფართობი — 9317,8 კმ². სიგრძე — 120 კმ, სიგანე — 65-95 კმ. რელიეფი მთიანია, მაქსიმალური სიმაღლე ზღვის დონიდან — 2715 მეტრი (მთა ბალბი). ნაპირებზეა მარჯნის რიფები. არის ნოტიო ეკვატორული ტყე. იზრდება ქოქოსის პალმა, ბანანი.
ისტორია
კუნძულ ბუგენვილზე პირველი დასახლებები გაჩნდა დაახლოებით 28 000 წლის წინ კუნძულ ახალი ირლანდიიდან წამოსული ხალხის მეშვეობით. 3000-4000 წლის წინ მოვიდა ავსტრონეზიელი მოსახლეობა, რომლებმაც თან მოიყვანეს მოშინაურებული ღორები, ქათმები და ძაღლები. პირველი ევროპელი, რომელიც ესტუმრა კუნძულს იყო ფრანგი მოგზაური ლუი ანტუან დე ბუგენვილი 1768 წელს. 1899 წელს იგი დაიკავა გერმანიის იმპერიამ და შეუერთა გერმანიის ახალ გვინეას ოკეანეთში. პირველი ქრისტიანი მისიონერები კუნძულზე გამოჩნდნენ 1902 წელს.
1914 წელს კუნძული დაიკავეს ავსტრალიურმა ჯარებმა, ხოლო 1920 წელს შევიდა ავსტრალიის მმართველობის ქვეშ ერთა ლიგის მანდატის საფუძველზე.
მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1942 წლის დასაწყისში ბუგენვილი იაპონელებმა დაიკავეს; 1944 წლის მარტში ამერიკელმა ჯარისკაცებმა კუნძული გაათავისუფლეს, ხოლო იაპონიის გარნიზონის ნაწილები კუნძულზე ომის ბოლომდე დარჩა. ამერიკელებმა ავიაბაზისთვის დასახლება ტოროკინა გამოიყენეს, სადაც ხელსაყრელი პირობები იყო რაბაულში განლაგებული იაპონელების შენაერთების დასაბომბავად.
ომის შემდეგ ბუგენვილი დაუბრუნდა ავსტრალიის ადმინისტრაციას როგორც ახალი-გვინეის გაეროს სამეურვეო ტერიტორიის ნაწილი, ხოლო როდესაც 1975 წელს პაპუა-ახალმა გვინეამ გამოაცხადა დამოუკიდებლობა, კუნძული გახდა ახლად წარმოქმნილი სახელმწიფოს ნაწილი. ბუკასთან და კილინაილაუსთან, ტაუუსთან, ნუკუმანუსთან, ნუგურიასთან და ნისანის კუნძულების ჯგუფთან ერთად შეიქმნა პაპუა-ახალი გვინეის ჩრდილოეთი სოლომონის პროვინცია, რომელიც 1997 წელს გარდაიქმნა ბუგენვილის პროვინციად.
კუნძულზე განვითარებულია სეპარატისტული მოძრაობა. ბუგენვილმა დამოუკიდებლობა სახელწოდებით ჩრდილოეთის სოლომონის კუნძულების რესპუბლიკა წარუმატებლად წამოაყენა ორჯერ: 1975 და 1990 წლებში. შეტაკების შედეგად დაახლოებით 15 ათასი ადამიანი დაიღუპა. 2001 წელს სეპარატისტებმა და მთავრობამ სამშვიდობო შეთანხმებას მიაღწიეს, რაც ავტონომიური რეგიონის ფორმირებით დამთავრდა. 2005 წელს პაპუა-ახალი გვინეის მთავრობამ დაამტკიცა ბუგენვილის კონსტიტუცია, რასაც მოჰყვა ბუგენვილის ავტონომიური რეგიონის შექმნა.
მოსახლეობა
კუნძულის მოსახლეობის 70 % ქრისტიანია. არის ბევრი ადგილობრივი ენა, რომლებიც 3 ენათა ოჯახში ერთიანდება. აღსანიშნავია ენა როტოკასი, რომელზედაც 4000 ადამიანი ლაპარაკობს. როტოკასს გააჩნია მოკლე ფონემური ინვენტარი და ანბანი, რომელიც 12 ასოსგან შედგება. ბუგენვილის მთავარი ქალაქებია არავა და კიეტა.
ეკონომიკა
არის კალის საბადო. მოიპოვებენ ოქროს.
რესურსები ინტერნეტში
ბუგენვილი — დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია
ბუგენვილი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა
ბუგენვილის ავტონომიური რეგიონი
პაპუა-ახალი გვინეის კუნძულები
კოტკა-ჰამინის ქვერეგიონი

კოტკა-ჰამინის ქვერეგიონი ― ფინეთის კიმენლააკსოს რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან. 2021 წლის აღწერის მიხედვით, ქვერეგიონის მოსახლეობა 80 937 ადამიანს შეადგენს.
მუნიციპალიტეტები
იხილეთ აგრეთვე
ფინეთის ქვერეგიონები
სქოლიო
ფინეთის ქვერეგიონები
კიმენლააკსოს გეოგრაფია
Yeles

Yeles is a municipality located in the province of Toledo, Castile-La Mancha, Spain. According to the 2021 census (INE), the municipality has a population of 5,779 inhabitants.
History
Yeles has its origins in the join of the Guatén river and his Bohadilla affluent in the Celtics' era. Yeles comes from the rest of Celtics, Romans, Visigoths and Mozarabics.
In 1186 Yeles was donated by Alfonso VII of Esquivias to Toledos' church.
Near the Town Hall there is a historical building called Campsota's House, it is a millennial old building where in the past, the founder of Yeles was born.
Geography
Yeles is a town in Castilla-La Mancha, Spain. It is in the province of Toledo. Its judicial district is Illescas. This area is 20 km2.
References
Municipalities in the Province of Toledo
დურესის რაიონი

დურესის რაიონი — ერთ-ერთი ალბანეთის 36 რაიონიდან. დურეს ოლქის ნაწილი. 2010 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 242 801 ადამიანს შეადგენს. დურესის რაიონი 433 კმ²-ზეა განფენილი და მისი ადმინისტრაციული ცენტრია დურესი.
ადმინისტრაციული დაყოფა
დურესის რაიონი იყოფა 4 მუნიციპალიტეტად იყოფა. ესენია:
დურესი
მენეზი
შიაკი
სუკტი
სქოლიო
ალბანეთის რაიონები
კუროისი

კუროისი
— ქალაქი იაპონიაში, რომელიც მდებარეობს აომორი პრეფექტურაში.
გეოგრაფიული მდებარეობა
ქალაქი განთავსებულია კუნძულზე ჰონსიუ. დასახლებული პუნქტი მდებარეობს აომორი პრეფექტურაში, ტოჰოკუს რეგიონში. მას ესაზღვრება ქალაქები აომორი, ჰირაკავა, დასახლება ფუძისაკი, სოფელი ინაკადატე.
მოსახლეობა
ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 36,359 ადამიანი (2010 წლის 1 ივნისის მონაცემებით), ხოლო სიმჭიდროვე — 167.58 ადამიანი/კმ². მოსახლეობის რაოდენობის ცვლილება 1980 წლიდან 2005 წლამდე.
სქოლიო
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ქალაქები (პრეფექტურა აომორი)
Alvank

Alvank; is a village in the Meghri Municipality of the Syunik Province in Armenia.
History
There is a 17th/18th-century Armenian monastery in the village.
Demographics
The National Statistical Service of the Republic of Armenia (ARMSTAT) reported its population as 343 in 2010, down from 382 at the 2001 census.
Gallery
References
Populated places in Syunik Province
მბურღავი ცხოველები

მბურღავი ცხოველები — ზღვის უხერხემლოები, რომლებიც სავალებს ან ღრმულებს აკეთებენ მერქანში, კლდეში, მარჯნის რიფებში და რკინის ხიმინჯებში. მბურღავი ცხოველებს განეკუთვნებიან ორსაგდულიანები (გემის ჭია, ლითოფაგა და სხვა), კიბოსნაირნი (ლიმნორია, სფერომა და სხვა), ღრუბლები (კლიონა), ზოგიერთი მრავალჯაგრიანი ჭია და ზღვის ზღარბი. მრავალი მბურღავი ცხოველები დიდ ზიანს აყენებს ხის გემებს, ხიმინჯებს და სხვა ჰიდროტექნიკურ ნაგებობას.
ლიტერატურა
უხერხემლოები
მავნებელი ცხოველები
პირველი ლიგა 2013-2014

პირველი ლიგა 2013-2014
პირველი ლიგა ლიგა 2013-2014 — საქართველოს პირველი ლიგის ოცდამეხუთე სეზონი.
ფორმატი
პირველ ეტაპზე გუნდები გაიყვნენ ორ ჯგუფად: A (13 კლუბი) და B (14 კლუბი).
მონაწილე გუნდები
ჯგუფი A
ჯგუფი B
იხილეთ აგრეთვე
უმაღლესი ლიგა 2013-2014
საქართველოს საფეხბურთო თასი 2013-2014
პირველი ლიგის სეზონები
ეწერი (ჯვრის თემი)

ეწერი (ჯვრის თემი)
ეწერი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ჯვარის საქალაქო შემადგენლობაში (სოფლები: ეწერი, ნაკა, ოჭანე). მდებარეობს მდინარე ენგურის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 320 მეტრზე. ქალაქ წალენჯიხიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით, ჯვრიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 2 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელ ეწერის მოსახლეობა შეადგენდა 2172 ადამიანს, 2014 წლისათვის — 3157 ადამიანს.
ლიტერატურა
სქოლიო
წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სარვანი

სარვანი (ყოფილი ბორჩალო; ყოფილი სარვანი - გადაერქვა 1932 წლის 13 თებერვალს.) — ძველი სოფელი ქვემო ქართლში, მდინარე ალგეთის ხეობაში (ახლანდელი მარნეულის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე). სარვანში დასახლებული იყო მოსული თურქმანული ტომი.
ლიტერატურა
ლორთქიფანიძე ი., ქვემო ქართლი XVII საუკუნის პირველ მეოთხედში, ნაწ. 1-2, ტფ. 1935;
სქოლიო
მარნეულის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ჟეკიე

ჟეკიე — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 152 372 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 3 035.423 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 50.2 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი ,
მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
არგოხის ეკლესია

არგოხის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ არგოხში, სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, სასაფლაოზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
ეკლესია დარბაზულია (5,3 X 3,6 მ), ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია - ტლანქი. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია აღმოსავლეთ ნახევარი (სიმაღლე 2,8-3,2 მ) და დანარჩენი კედლების მცირე ნაწილები. შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე მცირე ზომის სარკმელია, რომელსაც მხოლოდ ჩრდილოეთ წირთხლი და გარეთა გადახურვის ქვა შემორჩა. სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. აფსიდი გადახურული ყოფილა სხმული კონქით (შემორჩენილია მცირე ნაწილი).
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
არგოხის ეკლესია dzeglebi.com-ზე
ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
თბილისის ბოლშევიკების ლიტერატურული ბიურო

თბილისის ბოლშევიკების ლიტერატურული ბიურო — ბოლშევიკური პარტიული ორგანიზაციული ცენტრი, რომელიც თბილისში მოქმედებდა 1907 წლის დამდეგიდან 1909 წლამდე. ზოგჯერ „რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის თბილისის მეუმრავლესეების სალიტერატურო ბიუროსაც” უწოდებდნენ. 1908 წელს გამოსცემდა არალეგალურ გაზეთ „ბრძოლას”.
ლიტერატურა
ბოლშევიკები
თბილისის ისტორია
Rhytidoponera nitidiventris

Rhytidoponera nitidiventris — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ქალი

ქალი — მდედრობითი სქესის ადამიანი. ტერმინი როგორც წესი ზრდასრული ასაკის ადამიანზე ითქმის, მაშინ როდესაც გოგონა მდედრობითი სქესის ბავშვზე ან მოზარდზე მიანიშნებს. ტერმინი ქალი ხშირად გამოიყენება ზოგადი მნიშვნელობით, ასაკის მიუხედავად, ისეთ ფრაზებში, როგორიცაა „ქალთა უფლებები“.
იხილეთ აგრეთვე
მამაკაცი
ჰერმაფროდიტი
ქალები
სექსუალობა
ევროპის ცენტრალური ბანკი

ევროპის ცენტრალური ბანკი — ევროკავშირისა და ევროზონის ცენტრალური ბანკი. დაფუძნდა 1998 წლის 1 ივნისს. შტაბ-ბინა მდებარეობს გერმანიის ქალაქ მაინის ფრანკფურტში. მის შტატში შეყვანილია ევროკავშირის ყველა წევრი ქვეყნის წარმომადგენელი. ბანკი სრულიად დამოუკიდებელია ევროკავშირის ყველა დანარჩენ ორგანოსგან.
ბანკის მთავარი ფუნქციებია:
ევროზონის სავალუტო პოლიტიკის შემუშავება და განხორციელება;
ევროზონის ქვეყნების ოფიციალური გაცვლითი რეზერვების შენახვა და მართვა;
ევრო ბანკნოტების ემისია;
მთავარი საპროცენტო განაკვეთების დადგენა;
ეცბ ევროპის ფულად-საკრედიტო ინსტიტუტის (EMI) სამართალმემკვიდრეა, რომელიც წამყვან როლს თამაშობდა 1999 წელს ევროს შემოღების მომზადებაში.
რესურსები ინტერნეტში
ევროპის ცენტრალური ბანკი — ოფიციალური საიტი
The origins and development of the European organisations: The European Central Bank, CVCE.eu website.
European Central Bank: history, role and functions, ECB website.
ევროპის კავშირი
ცენტრალური ბანკები
ევროკავშირის ინსტიტუტები
წონა (ძალა)

წონა (ძალა)
წონა (აღნიშვნა: ) — ძალა, რომლითაც სიმძიმის ძალის ველში უძრავი სხეული მოქმედებს საკიდარზე ან ჰორიზონტალურ საყრდენზე, რომელიც აბრკოლებს სხეულის თავისუფალ ვარდნას. რიცხობრივად სხეულის წონა მასზე მოქმედი სიმძიმის ძალის ტოლია, ე. ი. , სადაც არის სხეულის მასა, — თავისუფალი ვარდნის, ანუ სიმძიმის ძალის აჩქარება. რადგანაც სხეულის მასა მუდმივი სიდიდეა (ჩვეულებრივ პირობებში), ხოლო მნიშვნელობა დედამიწაზე განედისა და ზღვის დონიდან სიმაღლის მიხედვით იცვლება, ამიტომ სხეულის წონაც შესაბამისად იცვლება. მნიშვნელობა და მასთან ერთად წონაც დამოკიდებულია თავისი ღერძის ირგვლივ დედამიწის ბრუნვით განპირობებულ აჩქარებაზე. ამ მიზეზით სხეულის წონა ეკვატორზე (1/288)-ით ნაკლებია, ვიდრე პოლუსებზე.
დედამიწის ზედაპირის მახლობლად მცირე არეში მნიშვნელობა შეიძლება მუდმივად ჩავთვალოთ, ხოლო სხეულის წონა — თავისივე მასის პროპორციულად. ამით სარგებლობენ მაშინ, როცა სხეულთა მასებს წონავენ ბერკეტიანი სასწორით მათი აწონის მეშვეობით. ამასთანავე, მნიშვნელობა ასაწონი სხეულისა და საწონისათვის ერთი და იგივეა. ზამბარიანი სასწორით ზომავენ სხეულის წონას. ამ სასწორის მეშვეობით სხეულის მასა რომ გავიგოთ უნდა ვიცოდეთ სიდიდე აწონის პუნქტში. წონა და მასა სხვადასხვა ფიზიკური სიდიდეა. მათი გაიგივება არ შეიძლება. მათ ზომავენ სხვადასხვა ერთეულით: წონას ძალის ერთეულებით (დნ, ნ, კგძ, ტძ და სხვა), ხოლო მასას — მასის ერთეულებით (გ, კგ, ტ და სხვა).
თხევად ან აირისებრ გარემოში ჩაძირულ სხეულზე, გარდა სიმძიმის ძალისა, მოქმედებს არქიმედეს ძალაც, ამიტომ მაგალითად ზამბარიანი სასწორი ჰაერში უფრო ნაკლებ წონას აჩვენებს, ვიდრე ვაკუუმში. ბერკეტიანი სასწორისათვის ამგვარი განსხვავება დამოკიდებული იქნება საწონისა და ასაწონი სხეულის სიმკვრივეთა ფარდობაზე.
ლიფტში უძრავი სხეული, რომელიც მასთან ერთად მოძრაობს ვერტიკალურად აჩქარებით, მის იატაკზე მოქმედებს ძალით, რაც წონის გადიდების ან შემცირების ეკვივალენტურია. ლიფტის თავისუფალი ვარდნისას მყარდება უწონობის მდგომარეობა. ასეთივე დგომარეობაა ნებისმიერი სხეულისათვის, რომელიც თავისუფლად და წინსვლით მოძრაობს გრავიტაციულ ველში (რაკეტა, თანამგზავრი და სხვა).
ლიტერატურა
ძალა
ალექსანდრე ბასილაია

ალექსანდრე ბასილაია
ალექსანდრე „ბუთხუზი“ ალექსანდრეს ძე ბასილაია (დ. 11 მარტი, 1942, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. 3 ოქტომბერი, 2009, გერმანია) — ქართველი კომპოზიტორი, ანსამბლ „ივერიის“ სამხატვრო ხელმძღვანელი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1987).
ბიოგრაფია
1967 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (კონტრაბასის კლასი, ხელმძღვანელი ნ. სავჩენკო). 1963 წლიდან მუშაობდა მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიაში ჯერ პიანისტ-აკომპანიატორად, 1968 წლიდან კი - ვოკალურ-საკრავიერი ანსამბლის „ივერიის“ ხელმძღვანელად და სოლისტად. ბასილაია ძირითადად საესტრადო ჟანრში მუშაობდა. იგი ავტორია მრავალი საესტრადო სიმღერისა, რომელთაგან აღსანიშნავია „თეთრი ფიფქები“ (ჯ. ჩარკვიანის ლექსზე), „მოგონებანი“ (კ. კვეიძის ლექსზე), „სიყვარულის ზღაპარი“, „გულო, ჩადექ საგულესა“, „ახალგაზრდული“ (მ. ფოცხიშვილის ლექსებზე), „სიმღერა საქართველოზე“ (ლექსი ნ. მალაზონიასი) და სხვა. ანსამბლ „ივერიისათვის“ დაწერა მიუზიკლები: „ჩხიკვთა ქორწილი“ (1979), „არგონავტები“ (1980), „შლაგერი, შლაგერი“ (1985), „თოვლის ბებოს ზღაპარი“ (1986), „ფიროსმანი“ და სხვა. ამავე ანსამბლისათვის მან არაერთი ქართული ხალხური სიმღერა დაამუშავა. ანსამბლთან ერთად კონცერტები გამართა ყოფილი სსრკ და საზღვარგარეთის სხვა ქვეყნებში (პოლონეთი, ბოლივია, ჩეხოსლოვაკია, გერმანია, კუბა, მექსიკა, პორტუგალია).
მას ეკუთვნის არაერთი ცნობილი ქართული საესტრადო სიმღერა, ქართული კინოსა და მულტიპლიკაციური ფილმებისთვის შექმნილი მუსიკა. ალექსანდრე ბასილაის ბოლო ნამუშევარია მუსიკალური კომპოზიცია სახელწოდებით - „რაღაც დასრულდა“, რომლის პრეზენტაციაც რამდენიმე ხნის წინ გაიმართა.
გარდაიცვალა გერმანიაში, სადაც მკურნალობის კურს გადიოდა. დაავადებული იყო ფილტვის კიბოთი. დაკრძალულია დიდუბის საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.
ფილმოგრაფია
კომპოზიტორი ფილმებისა
სიყვარული, ივერია და... (1975)
უმცროსი და (1977)
ჩიორა (1984)
ჩხიკვთა ქორწილი (1984)
არგონავტები (1986)
სუვენირი (1986)
ქვეყნის მაშენებლები (1997)
გადაღებულია ფილმებში
სიყვარული, ივერია და... (1975)
არგონავტები (1986)
სქოლიო
ქართველი კომპოზიტორები
საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
დაბადებული 11 მარტი
დაბადებული 1942
გარდაცვლილი 3 ოქტომბერი
გარდაცვლილი 2009
თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2002)
დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ბერდაკი (შირაკი)

ბერდაკი (შირაკი)
ბერდაკი — მთა სომხეთში. მდებარეობს შირაკის პროვინციაში, სოფელ ორომიდან აღმოსავლეთით 0,5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1677 მეტრია და წარმოადგენს არაგაწის ნაწილს.
იხილეთ აგრეთვე
სომხეთის მთები
სომხეთის ქედები
არაგაწი
სქოლიო
სომხეთის მთები
ვაზელონის მონასტერი

ვაზელონის მონასტერი მდებარეობს მაჩხის ოლქში, ტრაპიზონის პროვინცია, თურქეთი. ქალაქ ტრაპიზონიდან 40 კილომეტრის დაშორებით.
ისტორია
მონასტერი დაახლოებით 270 წელს აიგო. ის ხალდიის რეგიონიში განსაკუთრებულ როლს თამაშობდა, როგორც რელიგიურ ასევე კულტურულ და ეკონომიკურ ცხოვრებაში. ითვლებოდა ერთ-ერთ უმდიდრეს მონასტერად, რასაც მოწმობს ის ფაქტიც, რომ სუმელას მონასტერის ასაგებად თანხა ვაზელონის მონასტრიდან გამოიყო. ისტორიის განმავლობაში მონასტერი მრავალი თავდასხმის მსხვერპლი გახდა. 490 წელს ის დაარბია სასანიდურმა სპარსეთმა, რასაც 400-მდე ბერი შეეწირა. 565 წელს აღადგინა ბიზანტიის იმპერატორმა იუსტინიანე I-მა. თანამედროვე ნაგებობა აიგო ტრაპიზონის იმპერიაში და თარიღდება 1410 წლით. ოსმალთა ბატონობის პერიოდში (1453–1922) მონასტერი მრავალჯერ გაიძარცვა. 1821 წელს მონასტრის წინამძღვარმა ქრიზანთოსმა დიპლომატიური ხერხებით და სიმდიდრის გაცემით მოახერხა მიმდებარე 40 სოფლისთვის ხოცვა-ჟლეტა აერიდებინა. 1922 წელს მონასტერი სრულიან დაიშალა და დღემდე ამ მდგომარეობაში იმყოფება. მონასტრის უკანასკნელმა ბერმა, დიონისიოს ამარანტიდისმა მოახერხა წმ. იოანე ნათლისმცემლის ხატის გადარჩენა, რომელიც შემდგომ აგია ტრიადას მონასტერში დაასვენეს, მდებარეობს სერესში, საბერძნეთი.
მონასტრის არქივიდან მხოლოდ ერთადერთი ნივთი გადარჩა, რომელიც დღეს სანქტ-პეტერბურგის ისტორიის სახელმწიფო მუზეუმში ინახება.
ეკლესიის ჩრდილოეთ გარე კედელზე გამოსახული ფრესკა ასახავს: სამოთხეს, ჯოჯოხეთს და განკითხვის დღეს.
იხილეთ აგრეთვე
პერისტერეოტას მონასტერი
გალერეა
სქოლიო
რესურსები ინტერნეტში
Monasteries of Trabzon
Monastery of Saint John Vazelon
ბერძნული მონასტრები თურქეთში
ქრისტიანული არქიტექტურა
თურქეთის მონასტრები
სარიჯაფარლი

სარიჯაფარლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის მასალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 480 კაცი.
სქოლიო
მასალის რაიონის სოფლები
Huehuetlán el Grande

Huehuetlán el Grande (municipality) is a town and municipality in the state of Puebla in south-eastern Mexico.
References
Municipalities of Puebla
კვალი (მეურნეობა)

კვალი (მეურნეობა)
კვალი, ორნატი — ნიადაგის დასამუშავებელი ან სხვა იარაღით შექმნილი თხრილი. ჭარბტენიან ზონაში კვალს იყენებენ მინდვრიდან წყლის გასაყვანად, ხოლო სარწყავ მიწათმოქმედებაში — მოსარწყავად. კვლებზე თესვა თესლსა და აღმონაცენს იცავს ახვეწისაგან.
ლიტერატურა
სოფლის მეურნეობა
ირიგაცია
დანიელი (რუმინეთის პატრიარქი)

დანიელი (რუმინეთის პატრიარქი)
პატრიარქი დანიელი (ერისკაცობაში — დან ილე ჩობოტეა; ; დ. 22 ივლისი, 1951) — ეპისკოპოსი; 2007 წლის 30 ივლისიდან რუმინეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის პატრიარქი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1951 წლის 22 ივლისს რუმინეთში;
1987 წელს ბერად აღიკვეცა;
1970-1974 წწ. სწავლობდა ღვთისმეტყველების ინსტიტუტში, ამის შემდეგ იგი ჩაირიცხა სტრასბურგის ღვთისმეტყველების ფაკულტეტზე, ხოლო შემდეგ ფიბურგის უნივერსიტეტში;
1979 წელს მიენიჭა სტრასბურგის უნივერსიტეტის ღვთისმეტყველების დოქტორის ხარისხი;
1980 წელს მიენიჭა ბუქარესტის ღვთისმეტყველების ინსტიტუტის ღვთისმეტყველების დოქტორის ხარისხი;
1990 წლის 4 მარტს ხელდასხმულ იქნა ეპისკოპოსად;
2007 წლის 12 სექტემბერს არჩეულ იქნა პატრიარქად;
2007 წლის 30 სექტემბერს შედგა ინთრონიზაცია.
რესურსები ინტერნეტში
ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები და მათი მეთაურები
რუმინეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ოფიციალური საიტი
რუმინეთის პატრიარქები
დაბადებული 22 ივლისი
დაბადებული 1951
მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესიების მეთაურები
სან-ფრანსისკო-დე-რავაკაიკოს რაიონი

სან-ფრანსისკო-დე-რავაკაიკოს რაიონი — რაიონი პერუში, აიაკუჩოს რეგიონის პარინაკოჩასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 852 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 551 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 5.5 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 99.83 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
აიაკუჩოს რეგიონის რაიონები
პარინაკოჩასის პროვინციის რაიონები
დიეპი

დიეპი — ქალაქი საფრანგეთში, ნორმანდიის რეგიონში, ზღვისპირა სენას დეპარტამენტში. 29 080 მცხოვრები (2017). მდებარეობს ლა-მანშინს სრუტის ნაპირზე, მდინარე არკის შესართავზე, ქალაქ რუანიდან 55 კილომეტრით ჩრდილოეთით. მსხვილი სამგზავრო პორტი, საბორნე მიმოსვლა ნიუჰეივენთან (დიდი ბრიტანეთი).
ისტორია
დიეპი სავარაუდოდ წარმოიშვა დაახლოებით 900 წელს. მის დასახელებას სკანდინავიური წარმომავლობა აქვს და ითარგმნება როგორც „სიღრმე“. ერთ-ერთი ვერსიის თანახმად, სახელწოდება მდინარის მიხედვით მიიღო, რომელსაც აქ გადმომსხდარმა ვიკინგებმა დიეპი უწოდეს, მეორეს მიხედვით — ზღვის უბის მიხედვით, რომელსაც დიდი სიღრმე აქვს. დიეპი პირველად 1030 წლის დოკუმენტებში იხსენიება როგორც ნორმანდიის ჰერცოგთა დომენში შემავალი მეთევზეთა დასახლება. 1066 წელს ნორმანთა მიერ ინგლისის დაპყრობის შემდეგ სწრაფად განვითარდა როგორც ბრიტანეთთან საზღვაო გადაზიდვისა და ვაჭრობის, აგრეთვე მარილის გამოხდის ცენტრი. დიეპის ბურგი (იხსენიება 1079 წლიდან) და ციხესიმაგრე (აგებული XII საუკუნის მეორე ნახევარში) 1195 წელს დაანგრიეს საფრანგეთის მეფის ფილიპე II ოგიუსტის ჯარისკაცებმა. 1197 წელს ნორმანდიის ჰერცოგმა ქალაქი რუანის ეპისკოპოსს გადასცა ქალაქ ლეზ-ანდელის სანაცვლოდ. 1360–90-იან წლებში დიეპი კედლით გარშემოირტყა და ქალაქის უფლებები მიიღო. ასწლიანი ომის დროს (1337–1453) გარკვეული დროით ინგლისელთა მფლობელობაში იყო (1419–1935). XV საუკუნის შუა ხანიდან საფრანგეთის ინგლისთან, ნიდერლანდებთან, ესპანეთთან და პორტუგალიასთან საზღვაო ვაჭრობის (თევზი, ტექსტილი, მარცვლეული კულტურები) მნიშვნელოვანი ცენტრი და ფრანგი კაპერებისა და მეზღვაურების (ჟ. ანჟო, ჟ. პარმენტიე) ერთ-ერთი საყრდენი პუნქტი იყო, XVI საუკუნეში — ჰუგენოტებისა. 1694 წელს ანგლო-ნიდერლანდული ესკადრის მიერ განხორციელებული დაბომბვის შედეგად განადგურდა. XVIII საუკუნეში თავიდან აშენდა. მეორე მსოფლიო ომის დროს ქალაქ დიეპთან გერმანელებმა ალყაში მოაქციეს და ტყვედ აიყვანეს ფრანგული არმიის 20-ათასკაციანი დაჯგუფება (6–13 ივნისი, 1940). გერმანული ოკუპაციის დროს მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა სიმაგრეთა სისტემაში „ატლანტის ტალღა“. 1942 წლის 19 აგვისტოს მარცხით დასრულდა დიეპთან ანგლო-კანადელ მებრძოლთა გადასხმის ცდა (ოპერაცია „იუბილე“). გათავისუფლდა 1944 წლის 1 სექტემბერს კანადის სამხედრო ნაწილების მიერ ნორმანდიის დესანტის ოპერაციის წარმატებულად დასრულების შემდეგ.
ჰავა
დიეპი ზღვისპირა კლიმატური კურორტია. ჰავა ზღვიურია, რბილი ზამთრითა (საშუალო ტემპერატურა დაახლ. 8 °C) და ძალიან თბილი ზაფხულით (საშუალო ტემპერატურა 22 °C). ქალაქში არის 1 კილომეტრზე გრძელი ქვიშაკენჭიანი პლაჟი; პრომენადი. როგორც კურორტი ვითარდება 1822 წლიდან. დიდი პოპულარობით სარგებლობდა ფრანგ მწერლებს, მხატვრებსა და კომპოზიტორებს შორის (გი დე მოპასანი, ეჟენ დელაკრუა, კამილ სენ-სანსი და სხვ.). დღეს ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული საზღვაო კურორტია. ტურიზმის ცენტრი.
ისტორიული ძეგლები
ქალაქში შემონახულია სენ-ჟაკის (XII–XVI სს.), სენ-რემის (XVI–XVII სს.) ეკლესიები, ციხე-დარბაზი (XIV–XV სს.; 1923 წლიდან ქალაქის მუზეუმი), ქალაქის სიმაგრის კოშკები (XV ს.).
ეკონომიკა
დიეპში არის ტექსტილის, ფარმაცევტული მრეწველობის საწარმოები; 1955 წლიდან მოქმედებს ფირმა „Alpine“-ის ქარხანა, რომელიც სპორტულ ავტომობილებს აწარმოებს (1978 წლიდან კონცერნ „Renault S.A.“-ის საკუთრებაა); გემთშეკეთება. განვითარებულია თევზჭერა.
სქოლიო
ზღვისპირა სენას დეპარტამენტის ქალაქები