PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ნიჩაბფეხა ბაყაყისებრნი

ნიჩაბფეხა ბაყაყისებრნი — უკუდო ამფიბიების ოჯახი. ბაყაყისებრთაგან განსხვავებით თითების ბოლო და ბოლოსწინა ფალანგებს შორის ჩართული აქვთ განსაკუთრებული ხრტილი. ოჯახში 17 (სხვა მონაცემებით 10) გვარია, რომელიც 400-მდე სახეობას მოიცავს. გავრცელებული არიან ცენტრალურ და სამხრეთ აფრიკაში, მაგადასკარსა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, ზონდის არქიპელაგის კუნძულებზე. უმრავლესობა მეხეურ ცხოვრებას ეწევა. აღსანიშნავია კუნძულ იავასა და კალიმანტაზე მობინადრე მფრინავი ბაყაყი (Rhacophorus nigropalmatus), რომელსაც თითებს შორის აქვს ძლიერ განვითარებული საცურაო აპკი, რაც მას 10-12 მ მანძილზე ლივლივით დაშვების საშუალებას აძლევს.
ლიტერატურა
მუსხელიშვილი თ., ქსე, ტ. 7, გვ. 454, თბ., 1984
უკუდო ამფიბიები
Wookieepedia

Wookieepedia, ვარსკვლავური ომების ვიკი — ონლაინ ენციკლოპედია, რომელშიც შეტანილია ინფორმაცია ვარსკვლავური ომების გამოგონილი სამყაროს შესახებ.საიტზე განთავსებული ინფორმაცია როგორც სერიის ექვსივე არსებულ მხატვრულ ფილმზე, ასევე სერიალზე „კლონების ომები (2008)“ და ზოგადად, ვრცელ სამყაროზე. ეს არის პროფილური ვიკი, რომელიც შეიქმნა, როგორც სერიისადმი მიძღვნილ ვრცელი ენციკლოპედია. სტატიების ნაწილის სიტყვების რაოდენობა 60.000-მდე აღწევს.
სახელწოდება Wookieepedia არის ვიკიპედიის სახუმარო ვერსია, რომელიც წარმოიშვა ვუკის რასის სახელწოდებიდან. საიტის ოფიციალური ლოგოა სიკვდილის ვარსკვლავის გამოსახულება, რომელიც წარმოადგენს დაუსრულებელ პლანეტას და ჰგავს ვიკიპედიის ლოგოს, რომელიც ასევე დაუსრულებელია.
რესურსები ინტერნეტში
Wookieepedia
Wookieepedia Wookieepedia-ში
სქოლიო
მედიავიკი საიტები
ონლაინ ენციკლოპედიები
ვიკია
მაქს ტობიასი

მაქს ტობიასი
მორის "მაქს" ტობიასი (დ. 1886; გ. 1912) — ბელგიელი ფეხბურთელი. თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე.
რესურსები ინტერნეტში
ფეხბურთელის პროფილი magliarossonera.it-ზე
ბელგიელი ფეხბურთელები
დაბადებული 1886
გარდაცვლილი 1912
That's All (ჯენესისის სიმღერა)

That's All (ჯენესისის სიმღერა)
That's All — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის სინგლი 1983 წლის ალბომიდან Genesis. ეს არის ჯგუფის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული სინგლი, რომელშიც მოთხრობილია საყვარელ ქალთან ახლახან დაშორებული მამაკაცის ისტორია. კონცერტებზე კოლინზი ამ ნომერს წარადგენდა, როგორც ქანთრის სტილის სიმღერას.
სიმღერების სია
That's All - 4:24
Taking It All Too Hard - 3:57
რესურსები ინტერნეტში
საიტზე Discogs
1983 წლის სიმღერები
1983 წლის სინგლები
ჯენესისის სიმღერები
ფარი (იარაღი)

ფარი (იარაღი)
ფარი — ცივი იარაღისაგან თავდასაცავი საომარი საჭურველი. მზადდებოდა ხისაგან, ტყავისაგან, აგრეთვე ლერწმისაგან ლითონისაგან და სხვა მასალისაგან. სხვადასხვა ხალხს სხვადასხვა ფორმის ფარი ჰქონდა, რაც იცვლებოდა ეპოქების მიხედვითაც. მაგალითად, ძველ შუამდინარეთში ჰქონდათ ხის, სპილენძის ფირფიტებგადაკრული ოთხკუთხა ფარები. არსებობდა დიდი ფარიც, რომელიც მთელ რაზმს ფარავდა. ასურეთში შექმნეს ლითონის მრგვალი ფარი. ფარზე იცოდნენ სხვადასხვა ნიშნის, ემბლემის გამოსახვა. რომში გავრცელდა ცილინდრული ფორმის ფარი. IX-X-XIII საუკუნეებში, ევროპაში შემოიღეს ადამიანის სიმაღლის ნუშის ფორმის ფარები, რომლებზეც გამოსახული იყო მებრძოლის საკუთარი ემბლემა. თქმულების თანახმად, კოლხეთის მეფე აიეტს ტყავის ფარი ჰქონია, ტყავგადაკრულ მოწნულ ფარებს ხმარობდნენ ძვ.წ. V-IV საუკუნეებში მოსხები. ძველი იბერიელები დიდ „დელამფრებს-დედაფარებს“ ან „ჩელტს“ ხმარობდნენ. მრგვალი ფარის წარმოშობა ცხენოსნობას უკავშირდება. ასეთი ფარები საქართველოში ბრინჯაოს ხანიდან არის დამოწმებული არქეოლოგიური გათხრების დროს კაჭრეთში, ჟინვალში და სხვ. ვახტანგ გორგასალს ვიგრის ტყავის ფარი ჰქონია, ასევე ტყავისაა ჩვენამდე შემორჩენილი ვახტანგ VI-ის ფარი. საქართველოში ფარის დამზადების ხელოვნება მაღალ დონეზე მდგარა, მეფარეობა ცალკე ხელობადაც ყოფილა გამოყოფილი (რასაც მოწმობს გვარი მეფარიშვილი). ცეცხლსასროლი იარაღის გავრცელების შემდეგ ფარი ხმარებიდან გამოვიდა.
ლიტერატურა
ჩოლოყაშვილი კ., ქართული საბრძოლო იარაღები. ფარი, «ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის მოამბე», 1954, ტ. 18 B;
ფარი
Mondovi (town), Wisconsin

Mondovi (town), Wisconsin
Mondovi is a town in Buffalo County in the U.S. state of Wisconsin. The population was 469 at the 2010 census. The city of Mondovi is located mostly within the town.
Geography
The town of Mondovi is located along the northern border of Buffalo County, with Pepin County to the north. The town surrounds the city of the Mondovi on the north, west, and south sides; the east boundary of the city extends into the town of Naples to the east.
According to the United States Census Bureau, the town of Mondovi has a total area of , of which is land and , or 0.36%, is water.
Demographics
As of the census of 2000, there were 449 people, 153 households, and 119 families residing in the town. The population density was 13.9 people per square mile (5.4/km2). There were 165 housing units at an average density of 5.1 per square mile (2.0/km2). The racial makeup of the town was 96.88% White, 0.89% Native American, 1.11% Asian, and 1.11% from two or more races. 0.00% of the population were Hispanic or Latino of any race.
There were 153 households, out of which 37.3% had children under the age of 18 living with them, 67.3% were married couples living together, 5.2% had a female householder with no husband present, and 22.2% were non-families. 14.4% of all households were made up of individuals, and 3.9% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.93 and the average family size was 3.29.
In the town, the population was spread out, with 30.3% under the age of 18, 6.2% from 18 to 24, 33.0% from 25 to 44, 22.7% from 45 to 64, and 7.8% who were 65 years of age or older. The median age was 34 years. For every 100 females, there were 96.1 males. For every 100 females age 18 and over, there were 110.1 males.
The median income for a household in the town was $39,792, and the median income for a family was $43,250. Males had a median income of $28,438 versus $19,688 for females. The per capita income for the town was $18,672. About 5.9% of families and 7.7% of the population were below the poverty line, including 11.1% of those under age 18 and none of those age 65 or over.
References
Towns in Buffalo County, Wisconsin
Towns in Wisconsin
The Game (რეპერი)

The Game (რეპერი)
ჯეისონ ტერელ ტაილორი , ცნობილი, როგორც The Game (ან უბრალოდ Game) (დ. 29 ნოემბერი, 1979) — ამერიკელი რეპერი და მსახიობი, უფრო მეტად ცნობილია, როგორც დასავლეთ სანაპიროს ჰიპ-ჰოპის ჟანრის რეპერი და Dr. Dre-ს Aftermath Records-ის კლიენტი.
დაიბადა ლოს-ანჯელესში (კალიფორნია). 2002 წელს გამოუშვა პირველი მიქსტეიპი You Know What It Is Vol. 1. მოგვიანებით კონტრაქტი გააფორმა Aftermath Entertainment-თან. 2005 წელს მოიპოვა წარმატება წამყვან ლეიბლზე გამოცემული ალბომით The Documentary. პოპულარობა მან გაამყარა 2006 წლის Doctor's Advocate-ით. RIAA-მ სადებიუტო ალბომს 2005 წლის მარტში ორმაგი პლატინა მიანიჭა.
მიუხედავად იმისა, რომ 2000-იანებში ჯერ დამწყები შემსრულებელი იყო, The Game ითვლება ერთ-ერთ წამყვან ძალად მეინსტრიმში დასავლეთ სანაპიროს ჰიპ-ჰოპის დაბრუნებაში და აღმოსავლეთ სანაპიროს ჰიპ-ჰოპისთვის კონკურენციის გაწევაში. იგი Dr. Dre-ს და ჯიმი აიოვინის ინიციატივით G-Unit-ში შევიდა, თუმცა, 50 Cent-თან უთანხმოებების შედეგად, Aftermath Entertainment დატოვა, კონტრაქტი გააფორმა Geffen Records-თან (რომელიც Universal Music Group-ის Interscope-Geffen-A&M-ს ეკუთვნის) და 2006 წლის ზაფხულში G-Unit-თან კონტრაქტით დაკისრებული ვალდებულებები გააუქმა. მეორე ალბომის Doctor's Advocate გამოცემას, ისევე, როგორც პირველის შემთხვევაში, მოჰყვა დისკის აშშ-ის Billboard 200-ის პირველ პოზიციაზე მოხვედრა. ამასთან, Doctor's Advocate-ზე Dr. Dre-ს პროდიუსერის სახით აღარ უმუშავია. Pitchfork Media-მ The Documentary 2005 წლის 50 საუკეთესო ალბომის სიის 35-ე ადგილზე დაასახელა. The Game ნომინირებული იყო გრემიზე, საუკეთესო რეპ-სიმღერის და დუეტის ან ჯგუფის საუკეთესო რეპ-შესრულებისთვის (სინგლისთვის „Hate It or Love It“. The New York Times-მა Doctor's Advocate-ს 2006 წლის საუკეთესო ჰიპ-ჰოპ ალბომი უწოდა.
დისკოგრაფია
სტუდიური ალბომები
The Documentary (2005)
Doctor's Advocate (2006)
LAX (2008)
The R.E.D. Album (2011)
Jesus Piece (2012)
The Documentary 2 (2015)
The Documentary 2.5 (2015)
1992 (2016)
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ამერიკელი რეპერები
დაბადებული 29 ნოემბერი
დაბადებული 1979
ამერიკელი მსახიობები
Interscope Records-ის შემსრულებლები
კოდექსი

კოდექსი (codex) — ლათინური სიტყვაა და „წიგნს“ ნიშნავს. კოდექსი კოდიფიცირებულ კანონთა, ნორმათა კრებულს წარმოადგენს. იგი არის ერთიანი სისტემატური საკანონმდებლო აქტი, რომელიც საზოგადოებრივი ურთიერთობის რომელიმე სფეროს არეგულირებს.
რესურსები ინტერნეტში
საქართველოს კოდექსები
საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკა
იურიდიული ტერმინოლოგია
ჩინური ბატი

ჩინური ბატი — ბატის ჯიში. წარმოშობილია მშრალცხვირა ბატისგან. მოშინაურებულია ჩინეთსა და იაპონიაში. ზომით არც ისე დიდია (მამლის ცოცხალი მასაა 5,0–5,5, დედლისა — 4,0–4,5, 9 კვირის ასაკის ბატისა — 2,5–3,0); ტანი კვერცხისებური ფორმისაა; კისერი გრძელი, გედისნაირი; შუბლზე ნისკარტის ძირთან დიდი კოპი აქვს. შეფერილობის მიხედვით განარჩევენ 2 სახესხვაობას: თეთრსა და რუხს. თეთრ ჩინურ ბატებს ბუმბული თეთრი ფერის აქვთ, ნისკარტი, კოპი, და ფეხები — ნარინჯისფერი. რუხი ბატები რუხ-მურა შეფერილობისანი არიან, თავსა და კისრის უკანა ნაწილზე (ნისკარტის ძირიდან ტანამდე) გასდევთ მუქი მურა ზოლი; ნისკარტი, კოპი და ფეხები შავი ან მუქი მურაა. კვერცხის მასა 130–140 გრამი, ნაჭუჭი თეთრია. კვლავწარმოებითი თვისებები კარგია (კვერცხმდებლობა — 60–70 კვერცხი წელიწადში, ნაყოფიერდება 75–80%, გამოჰყავს 60–70%). იყენებენ მეხორცულ ჯიშებთან შესაჯვარებლად, შთამომავლობის ნაყოფიერების ამაღლების მიზნით. ჩინური ბატის მონაწილეობით გამოყვანილია ხოლმოგორული, ლინდური, კრასნოზერსკოეს, ყუბანური და სხვა ჯიშის ბატები. მოშენებულია მრავალ ადგილზე, თუმცა მცირე რაოდენობებით.
სქოლიო
ბატის ჯიშები
მენხიბარი

მენხიბარი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების ხაენის პროვინციის ხაენის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 62,35 კმ². მოსახლეობა — 9997 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ხაენის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
მენხიბარის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ხაენის მუნიციპალიტეტები
ხაენის ქალაქები
თბილისის დედა ციხის (ნარიყალის) არქეოლოგური გათხრები

თბილისის დედა ციხის (ნარიყალის) არქეოლოგური გათხრები — სისტემატიური არქეოლოგიური გათხრები დაიწყო 1966 წელს შოთა რუსთაველის იუბილესთან დაკავშირებით. ციხის ზღუდეთა და გოდოლთა პერანგს ჭრელი აღნაგობა აქვს იმის გამო რომ ხანგრძლივი ისტორიის მანძილზე, მის ხელში ჩასაგებად წარმოებული ბრძოლების შედეგად მრავალჯელ არის დანგრეული, დაზიანებული, აღდგენილი და გადაკეთებული.
ტაძრის მშენებლობისთვის გამოყენებულია შუა ფეოდალური მოჭიქული და მოუჭიქავი კერამიკა. აღმოჩენილია გვიანი ფეოდალური ხანის ნამუშევრები, მოჩუქურთმებული ნივთები და ქვათლილებით შემოსილი ნაშთი. კედლები ფრესკით იყო მოხატული, ეს უნდა იყოს ვახუშტისეული ეკლესია გუმბათიანი.
აღნაგობით და მორთულობით ეს ტაძარი მეტეხის ტაძრის ორეულია. დედა ციხის ტაძარს ოდნავ წაგრძელებული სწორკუთხედის მოყვანილობა აქვს. ნაშენებია ქართული აგურით და დაკუთხული ქვებით. შესწავლისას კედლების ზედა ნაწილები და გუმბათი შიგნით იყო ჩაქცეული. შენობა გარედან ღია ფერიის ქვათლილებითაა შემოსილი. ეკლესიას ეტყობა ცეცხლის, აფეთქების კვალი, რაც მეტყველებს იმაზე რომ მაჰმადიანი დაპყრობლები ამ შენობას სხვა დანიშნულებისთვის იყენებდნენ. ასევე აღმოჩენილია სხვა აგურის ნაგებობებიც, ერთი შიგნიდან კარგადაა შელესილი.
დედა ციხეზე მრავალრიცხოვან საგანთა შორის ნაპოვნია მოუჭიქავი კრამიტი, ცისფრად მოჭიქული კრამიტი და შორენკეცები, ფაინსისა და ფაიფურის მდირული ჭურჭელი, მინის ჭურჭელი, ქალის ძვირფასი ფეხსაცმელი, სატყორცნი ბირთვები, ნაწილი ციხის მარაგს ეკუთვნოა ნაწილი შემოტევების დროს დარჩა. ასევე აღმოჩენილია რკინის ხელსაწყოები, თიხის ყალიონები, სპილენძის მონეტები.
ლიტერატურა
ენციკლოპედია „თბილისი“, გვ. 506, თბ., 2002
თბილისის არქეოლოგიური ძეგლები
ტერი მაკოლიფი

ტერი მაკოლიფი
ტერენს რიჩარდ მაკოლიფი (დ. 9 თებერვალი, 1957, სირაკიუსი, ნიუ-იორკის შტატი) — ამერიკელი პოლიტიკური მოღვაწე, დემოკრატიული პარტიის წევრი, ვირჯინიის გუბერნატორი 2014-2018 წლებში.
ტერი დაიბადა მილისა და ჯეკ მაკოლიფის ოჯახში სირაკიუსში, ნიუ-იორკის შტატში.. მამამისი იყო უძრავი ქონების გაყიდვების აგენტი და ადგილობრივი თვითმართველობის წევრი. მაკოლიფების ოჯახი არის ირლანდიელი კათოლიკეების შთამომავალი.
მაკოლიფი ჩართული იყო ჯიმი კარტერის წინასაარჩევნო კამპანიაში, ასევე იყო დემოკრატიული პარტიის ეროვნული კომიტეტის თავმჯდომარე 2001-2005 წლებში.
რესურსები ინტერნეტში
ვირჯინიის გუბერნატორი ტერი მაკოლიფი მთავრობის ოფიციალური საიტი
ტერი მაკოლიფი გუბერნატორად
სქოლიო
დაბადებული 9 თებერვალი
დაბადებული 1957
ამერიკელი ბანკირები
ამერიკელი ინვესტორები
ირლანდიელი ამერიკელები
ვირჯინიის გუბერნატორები
XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
რამაზ ნოზაძე

რამაზ ნოზაძე (დ. 16 ოქტომბერი, 1983, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა, 96 კგ). ათენის ოლიმპიური თამაშების მეორე პრიზიორი (2004), მსოფლიოს ჩემპიონი (2007) და მესამე პრიზიორი (2003), ევროპის ორგზის ჩემპიონი (2003, 2007) და მესამე პრიზიორი (2008), მსოფლიოს თასის ორგზის (2003, 2004) და ევროპის თასის მფლობელი (2004). მსოფლიოსა (2003) და ევროპის (2003) ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის.
ძირითადი შედეგები
რესურსები ინტერნეტში
რამაზ ნოზაზე — ქართული სპორტის სტატისტიკა
რამაზ ნოზაძე — საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი
დაბადებული 16 ოქტომბერი
დაბადებული 1983
ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები
თბილისში დაბადებულები
რამაზ
ვალდეოლეა

ვალდეოლეა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანტაბრიის პროვინციის კამპოო-ლოს-ვალიესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 83,7 კმ². მოსახლეობა — 939 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
კანტაბრიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ვალდეოლეის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
კანტაბრიის მუნიციპალიტეტები
კანტაბრიის ქალაქები
Stollberg (district)

Stollberg (district)
Stollberg is a former district in Saxony, Germany. It was bounded by (from the north and clockwise) the district-free city Chemnitz, and the districts Mittlerer Erzgebirgskreis, Annaberg, Aue-Schwarzenberg, Zwickauer Land and Chemnitzer Land.
History
The district dates back to the Amtshauptmannschaft Stollberg, which was established in 1910. In 1939 it was renamed to Landkreis. In 1950 the district was dissolved and its municipalities were assigned to the neighboring districts Aue, Chemnitz and Zwickau. However two years later in another reform the district was recreated, only with a slightly different layout. In the communal reform of 1994 the district was enlarged by some municipalities from the district Chemnitz, and the city Zwönitz from the district Aue. On 1 August 2008 it was merged into the new district Erzgebirgskreis.
Geography
The district was located on the northwestern slope of the Ore Mountains.
Partnerships
Since 1990 the district had a partnership with the district Fürth in Bavaria.
Coat of arms
The left half of the coat of arms show the symbol of the Counts of Schönberg - the county of Schönberg covered most of the area of the district. To the right is the imperial eagle symbolizing the Pleissnerland, an imperial estate. The colours of the right side are also identical with those of Meissen, as another part of the district historically belonged to the County of Meissen.
Towns and municipalities
External links
Official website (German)
History of the Ore Mountains
ესპეანტოპოლისი

ესპეანტოპოლისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მედიუ-მეარინის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 452 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 38.37 კმ²-ზე. ფართობი 480 917 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მარანიანი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
466

466
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ანკანი — იაპონიის იმპერატორი (გ. 536)
ხლოდვიგ I — ფრანკთა მეფე (გ. 511)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
თეოდორიხ II — ვესტგუთების მეფე (დ. 426)
ევროპის ავადმყოფი ადამიანი

ევროპის ავადმყოფი ადამიანი
„ევროპის ავადმყოფი ადამიანი“ — ტერმინი, რომელიც მიეკუთვნება ევროპის ქვეყნებს, რომლებიც ეკონომიკურ სიდუხჭირეს ან გაღატაკებას განიცდიან. ტერმინი პირველად XIX საუკუნეში გამოიყენეს, რათა აღეწერათ ოსმალეთის იმპერიის მდგომარეობა, თუმცა ამის შემდეგ დროდადრო ევროპის თითქმის ყველა მთავარ ქვეყანას მიეკუთვნებოდა.
წარმოშობა
ფრაზას „ევროპის ავადმყოფი ადამიანი“ ჩვეულებრივ რუსეთის იმპერიის მეფეს, ნიკოლოზ I-ს მიაკუთვნებენ, რომელმაც ოსმალეთის იმპერია მოიხსენია ამგვარად. იმ დროს ოსმალეთის იმპერია სულ უფრო ექცეოდა ევროპული ძალების ფინანსური გავლენის ქვეშ და რამდენიმე სერიული წარუმატებელი ომის შემდეგ ტერიტორიებს კარგავდა. თუმცა, ის მაინც უცნობია თუ ზუსტად ამ ფრაზის სიტყვები წარმოთქვა მან თუ არა. წერილებში, რომელიც სერ ჯორჯ ჰამილტონ სეიმორმა, ბრიტანეთის ელჩმა რუსეთში ლორდ ჯონ რასელს გაუგზავნა, ყირიმის ომის მსვლელობისას, არის ნიკოლოზ I-ის ციტირება, რომელშიც ნათქვამია, რომ ოსმალეთის იმპერია „ავადმყოფი ადამიანია — ძალიან ავადმყოფი ადამიანი“, „ადამიანი“, რომელიც „უძლურობის მდგომარეობაში ჩავარდა“, ან „ავადმყოფი ადამიანი ... სერიოზულად ავადაა“.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ევროპა
ოსმალეთის იმპერიის ისტორია
ენქერი

ენქერი (- ლახვარი) — მღვდელმსახურის შესამოსელი. ოთხკუთხოვანი რომბისებური ფორმის ქსოვილი ჯვრის გამოსახულებით, რომელსაც ერთ კუთხეზე თასმა აქვს დამაგრებული მხარზე დაკიდვისთვის. ენქერს ეპისკოპოსი სარტყელის შემოსვის შემდეგ იკეთებს, მარჯვენა გვერდზე. ღვაწლმოსილი და გულმოდგინე მსახურებისათვის, ენქერის ტარების უფლებით მღვდელმთავრისაგან ჯილდოვდებიან დამსახურებული მღვდლები, რომლებიც მას ასევე მარჯვენა მხარეს ატარებენ. ასეთ შემთხვევაში საგვერდული მარცხენა მხარეს კეთდება. არქიმანდრიტისათვის, ისევე, როგორც მღვდელმთავრისათვის, ენქერი სამოსის აუცილებელი ნაწილია.
სიმბოლურად ენქერი ნიშნავს ღვთის ძალის სიდიადეს და მაცდურზე, ეშმაკზე გამარჯვებას, ამასთანავე აღნიშნავს სულიერ მახვილის, ანუ ღვთის სიტყვას, რომლითაც შეიარაღებულნი უნდა იყვნენ სასულიერო პირები ურწმუნოებასა და უწმინდურებასთან საბრძოლველად, ისევე როგორც საგვერდული. გარდა სიმბოლური დატვირთვისა, მას აქვს პრაქტიკული დანიშნულებაც. სასულიერო პირს შეუძლია გამოიყენოს დაჩოქვისას, მუხლების დასადებად.
წმინდა გერმანე კონსტანტინოპოლელი ენქერზე წერს:
ლიტერატურა
გაზეთი „საპატრიარქოს უწყებანი“, №19 2004 წ.
„საეკლესიო თხრობა და საიდუმლო ჭვრეტა“, გაზ. „საეკლესიო სიწმინდენი“, №1, 2000.
„საქართველოს ეკლესიის კალენდარი“, 2005. წ.
„ქართული მატერიალური კულტურის ეთნოგრაფიული ლექსიკონი“
მღვდელმსახურის შესამოსელი
ჯიჯლაყა

ჯიჯლაყა — მცენარეთა გვარი ჯიჯლაყასებრთა ოჯახისა. ერთწლოვანი, იშვიათად მრავალწლოვანი ბალახებია. თავთავისებრ ან საგველასებრ ყვავილედებად შეკრებილი წვრილი ყვავილები აქვთ.
55-მდე სახეობა გავრცელებულია თბილი და ზომიერი ჰავის ოლქებში. საქართველოში ჯიჯლიყას 9 სახეობა იზრდება ძირითადად რუდერალურ ადგილებზე, როგორც სარეველა – ბოსტნებსა და ნათესებში. ზოგიერთის ნორჩ ფოთლებს იყენებენ მხლად, მთელს მცენარეს – სასილოსედ, თესლს – შინაური ფრინველების საკენკად; ზოგიერთს – დეკორატიულ მებაღეობაში.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Grain amaranth, Crops For A Future
ფხალი
მოონზუნდის ოპერაცია (1944)

მოონზუნდის ოპერაცია (1944)
მოონზუნდის ოპერაცია — ლენინგრადის ფლოტისა და ბალტიის ფლოტის სადესანტო ოპერაცია 1944 წლის სექტემბერ-ოქტომბერში, მოონზუნდის არქიპელაგის კუნძულების გასათავისუფლებლად დიდი სამამულო ომის (1941-1945) დროს. საზღვაო დესანტის ქვეითმა ჯარმა 27 სექტემბერს დაიკავა კ. ვორმსი. საზღვაო დესანტმა 29-30 სექტემბერს ხელთ იგდო კ. მუჰუ, 2-3 ოქტომბერს — კ. ჰიიუმაა. 5 ოქტომბერს ფლოტისა და ავიაციის მხარდაჭერით საზღვაო დესანტი კ. საარემაიას ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაპირზე გადავიდა. 24 ნოემბრისთვის დასრულდა მოონზუნდის კუნძულების გათავისუფლება.
ლიტერატურა
მეორე მსოფლიო ომის ოპერაციები და ბრძოლები
მერსეხემრა ინედი

მერსეხემრა ინედი — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცამეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტის მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1672 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1669 წელს. ხოლო თომას შნაიდერის მიხედვით მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1651 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1648 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
ეგვიპტის მეცამეტე დინასტია
მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
ეგვიპტის ფარაონები
ეგვიპტის მეცამეტე დინასტიის ფარაონები
შალჩინინკაის რაიონი

შალჩინინკაის რაიონი — რაიონი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ლიეტუვაში, ვილნიუსის მაზრაში.ყველა მხრიდან გარდა ჩრდილოეთ-დასავლეთისა შემოსაზღვრულია ბელარუსის ტერიტორიით. აქვს დამახასიათებელი მდებარეობა. მისი ტერიტორია წააგავს ყურის ბიბილოს. ვილნიუსის რაიონთან ერთად არის ორიდან ერთ-ერთი რაიონი სადაც მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას შეადგენენ პოლონელები - 80,4%.
მოსახლეობა
რაიონის მოსახლეობა შეადგენს 38.817 ადამიანი (2001).
ეთნიკური შემადგენლობა:
პოლონელები 31.223 (80,4%)
ლიეტუველები 4.086 (10,5%)
რუსები 1.948 (5,0%)
ბელარუსები 1.139 (2,9%)
უკრაინელები 253 (0,7%)
ებრაელები 8
გერმანელები 9
თათრები 33
ლატვიელები 13
ბოშები 105 (0,3%)
უმრავლესობა კათოლიკეა (პოლონელები და ლიეტუველები), სიდიდით მეორე რელიგიაა მართლმადიდებლობა (რუსები, ბელარუსები, უკრაინელები).
დასახლებული პუნქტები
3 ქალაქი – ბალტოიი-ვოკე, ეიშიშკესი და შალჩინინკაი;
2 დაბა – დევიანიშკესი და იაშიუნაი;
450 სოფელი.
მოსახლეობის რაოდენობა (2001):
შალჩინინკაი – 6 722
ეიშიშკესი – 3 765
იაშიუნაი – 1 879
ბალტოიი-ვოკე – 1 073
შალჩინინკაი (სოფელი) – 1 058
დევიანიშკესი – 916
ზავიშონისი – 670
ტურგიალიაი – 663
შალჩინინკელიაი – 620
კელიასნიკიაი – 618
ლიეტუვის რაიონები
ამანულა ხანი

ამანულა ხანი (დ. 1892 — გ. 1960) — ავღანეთის მეფე, ამირა ჰაბიბულა ხანის შვილი. ავღანეთს მოუტანა სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობა.
ბიოგრაფია
ავღანეთის ტახტზე ადის მას შემდეგ, რაც გაუგებარ სიტუაციაში მოკლეს მისი მამა ჰაბიბულა. 1919 წლის 28 თებერვალს აცხადებს ავღანეთის დამოუკიდებლობას, რასაც შედეგად მოსდევს ინგლის-ავღანეთის რიგით მესამე ომის დაწყება. ომი ავღანელთა გამარჯვებით დასრულდა. ბრიტანეთი იძულებული გახდა ეღიარებინა ავღანეთის დამოუკიდებლობა. 1919 წელს ამანულა ხანი ცდილობს დაამყაროს დიპლომატიური ურთიერთობები რსფსრ-სთან, თუმცა ამავდროულად ეხმარებოდა ფერღანელ აჯანყებულებს ბოლშევიკთა წინააღმდეგ ბრძოლაში. ცენტრალური აზიის სახელმწიფოების ავღანეთთან შეერთებით ჩაფიქრებული ჰქონდა ცენტრალური აზიის ისლამური ფედერაციის შექმნა. ამავე დროს ბოლშევიკები მუშაობდნენ ავღანეთის გასაბჭოებაზე, რაც ვერ მოახერხეს. საბოლოოდ 1926 წელს ავრანეთსა და სსრკ-ს შორის იდება ხელშეკრულება თავდაუსხმელობის შესახებ. ამანულა ხანის საგარეო საქმეთა მინისტრი იყო მაჰმუდ თარზი, მისი სიმამრი და „ახალგაზრდა ავღანელების“ იდეოლოგი.
„ახალგაზრდა ავღანელების“ იდეების საფუძველზე ამანულა ხანმა გაატარა ლიბერალური რეფორმები, 1923 წელს მიირეს ქვეყნის კონსტიტუცია, ქვეყანაში დაუშვეს თავისუფალი ვაჭრობა, შეიცვალა საგადასახადო სისტემა, გაიხსნა საგანმანათლებლო დაწესებულებები. რეფორმების შედეგად გაზრდილ გადასახადებს მოსახლეობის უკმაყოფილება მოჰყვა, რაც აჯანყებაში გადაიზარდა. აჯანყებას ავღანეთის სამხედრო მინისტრი მუჰამედ ნადირ ხანი და ბაჩაი საკაო ჩაუდგნენ სათავეში. ამანულა ხანი სამშობლოდან განდევნეს. ის სახლდება იტალიაში. ავღანეთის ახალი მონარქი ხდება მუჰამედ ნადირ ხანი. 1948 წელს ამანულა ხანმა ავღანეთის მონარქად სცნო ნადირ ხანის ძე მუჰამედ ზაქირ-შაჰი და მისი დინასტია. გარდაიცვალა 1960 წელს, დაკრძალულია ჯალალაბადში.
რესურსები ინტერნეტში
Amanulla Khan: Betrayal of Nadir Khan
Ghazi Amanullah Khan City next to Jalalabad
დაბადებული 1892
გარდაცვლილი 1960
ავღანეთის მეფეები
კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესია

კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესია — ავტოკეფალური, მართლმადიდებლური, სამოციქულო ეკლესია. პირველი ადგილი უკავია მართლმადიდებელ ეკლესიათა დიფტიქში. დაარსებულია ანდრია პირველწოდებულის მიერ. შეიქმნა ბიზანტიის იმპერიის ყოფილი დედაქალაქაქის, კონსტანტინოპოლის ეპარქიის ბაზაე, რამაც განაპირობა მისი ეპისკოპოსის (451 წლიდან პატრიარქის) წამყვანი მდგომარეობა მართლმადიდებელი ეკლესიის როგორც ეკლესიის დოგმატიკურ-საკულტო, ასევე საეკლესიო-ორგანიზაციულ ურთიერთობებში. 1453 წელს კონსტანტინოპოლის ოსმალეთის მიერ დაპყრობისა და ბიზანტიის იმპერიის დაცემის შემდეგ კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს ჩამოსცილდა მთელი რიგი ეკლესიები, რომლებიც ავტოკეფალური გახდნენ. ოსმალებმა კონსტანტინოპოლის პატრიარქს მიანიჭეს სრული დამოუკიდებლობა საეკლესიო საქმეებში და სამოქალაქო უფლება მართლმადიდებელ მოსახლეობაზე სახელმწიფოს ფარგლებში. 1922 წელს კონსტანტინოპოლის ეკლესიის შემადგენლობაში შეიქმნა 4 ეპარქია აშშ-ში, დასავლეთ ევროპაში დაინიშნა ეგზარქოსი ფიატირის მიტროპოლიტის ტიტულით. 1924 წელს შეიქმნა 2 ეპარქია ავსტრალიაში. კოსნანტინოპოლის პატრიარქი იწოდება „კონსტანტინოპოლის მთავარეპისკოპოსად და მსოფლიოს პატრიარქად“.
იხილეთ აგრეთვე
ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიები
კონსტანტინოპოლის პატრიარქები
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესიის საიტი ბერძნულ ენაზე
კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესიის საიტი ინგლისურ ენაზე
ამერიკაში ბერძნული საარქიეპისკოპოსოს ოფიციალური საიტი
კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებელი ეკლესია
Metropolitan Anthony of Sourozh PRIMACY AND PRIMACIES IN THE CHURCH