PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
დედოფალ ლუიზას სახელობის კირხე

დედოფალ ლუიზას სახელობის კირხე — ისტორიული შენობა კალინინგრადში. ქალაქის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობა. წარსულში იყო ლუთერანული ეკლესია, ამჟამად კირხეს შენობაში განთავსებულია კალინინგრადის საოლქო თოჯინების თეატრი. მშენებლობა მიმდინარეობდა 1899-1901 წლებში. აგებულია არქიტექტორ ფრიდრიხ ჰაიტმანის მიერ.
მისამართი: კალინინგრადი, გამარჯვების პროსპექტი, 1. კალინინგრადის ცენტრალური პარკის ტერიტორიაზე.
ისტორია
კირხე ააშენეს პრუსიის დედოფალ ლუიზას სახელზე. პროექტის ავტორი იყო არქიტექტორი ფრიდრიხ ჰაიტმანი.
ეკლესია ააგეს 1899-1901 წლებში. სამხრეთის მხრიდან ეკლესიას მიაშენეს სასულიერო პირის სახლი, რომელიც თავისი სტილით ძალიან ჩამოჰგავდა თავად ეკლესიას (ამჟამად არ შემონახულა).
ეკლესიის შენობა დაზიანდა მეორე მსოფლიო ომის მსვლელობის პერიოდში და დიდი ხნის განმავლობაში ნანგრევების მდგომარეობაში იყო. 1960-იან წლებში იგეგმებოდა მისი დანგრევა, მაგრამ ეკლესია გადაარჩინა სახელმწიფო საპროექტო ინსტიტუტის არქიტექტორმა იური ვაგანოვმა, რომელმაც შეიმუშავა პროექტი და ყოფილი კირხეს შენობა გადააკეთა თოჯინების თეატრის შენობად. ამ პროექტის შესაბამისად ეკლესია აღადგინეს და ახალ ხარისხში მოქმედება დაიწყო 1976 წელს.
ინტერიერი აღადგინეს ომამდელი მდგომარეობის მიხედვით, მაგრამ როგორც ასეთი მთლიანობაში მოხდა ინტერიერის სრულიად მორგება ახალ ფუნქციაზე. კამარის ნარჩენები დაანგრიეს, ხოლო ეკლესიის შიდა სათავსო გაყეს ორ სართულად თანამედროვე გადახურვით. პირველ სართულს გამოიყენებდნენ როგორც საგამოფენო დარბაზს, ხოლო მეორე სართულზე იმართებოდა წარმოდგენები.
არქიტქტურა
კირხეს არქიტექტურა არ შეიძლება რომელიმე კონკრეტულ სტილს დავუკავშიროთ. თავდაპირველად აპირებდნენ შენობა აეგოთ როგორც ნეორენესანსული ნაგებობა, შემდეგ პროექტი შეიცვალა. აგებულ შენობას ჰქონდა რომანული არქიტექტურული სტილის ნიშნები. შენობის სტილი არ იყო ისტორიული, იგი უფრო წარსულის რომანტიკული ინტერპრეტაცია იყო. ნაგებობას ასევე ჰქონდა მოდერნის ელემენტები.
შენობის ზომები შემდეგნაირია: სიგრძე - 47 მეტრი, სიგანე - 22 მეტრი, შუა ნავის სიმაღლე - 16,5 მეტრი. ეკლესია სამნავიანია და ამასთანავე ასიმეტრიულია. შუა ნავის სიგრძეა 12 მეტრი, ჩრდილოეთისა - 6 მეტრი, ხოლო სამხრეთისა - სულ 2 მეტრი.
ტაძარს აქვს ორი განსხვავებული კოშკი. მთავარ კოშკზე დამონტაჟებულია საათი.
იხილეთ აგრეთვე
დედოფალ ლუიზას ხიდი
დედოფალ ლუიზას ძეგლი
ლიტერატურა
Бальдур Кёстер «Кёнигсберг. Сегодняшний Калининград. Архитектура немецкого времени» . Перевод с немецкого (текст). Данные оригинального немецкого издания: Baldur Köster , Husum Druck; 2000, ISBN 3-88042-923-5
კალინინგრადის ღირსშესანიშნაობები
ლაგუ-დუს-როდრიგისი

ლაგუ-დუს-როდრიგისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 70 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მედიუ-მეარინის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 794 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 43.21 კმ²-ზე. ფართობი 180 370 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მარანიანი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
Hacılar (disambiguation)

Hacılar (disambiguation)
Hacılar is a town and district of Kayseri Province, Turkey.
Hacılar or Hajjilar or Gadzhilyar or Gadzhylar or Gadzhilar may refer to several places:
Places
Armenia
Hajjilar, the former name of Mrgastan, Armenia
Azerbaijan
Hacılar, Agdash, Azerbaijan
Hacılar, Aghjabadi, Azerbaijan
Hacılar, Barda, Azerbaijan
Hacılar, Gadabay, Azerbaijan
Hacılar, Khachmaz, Azerbaijan
Hacılar, Lachin, Azerbaijan
Hacılar, Tovuz, Azerbaijan
Turkey
Hacilar, a town and district in Kayseri Province
Hacılar, Kırıkkale, a town in Kırıkkale Province
Hacılar, Burdur
Hacılar, Çan
Hacılar, Çerkeş
Hacılar, Çubuk, a village in the district of Çubuk, Ankara Province
Hacılar, Dursunbey, a village
Hacılar, Gerede, a village in the district of Gerede, Bolu Province
Hacılar, Gölbaşı, a village in the district of Gölbaşı, Adıyaman Province
Hacılar, Güdül, a village in the district of Güdül, Ankara Province
Hacılar, Gülşehir, a village in the district of Gülşehir, Nevşehir Province
Hacılar, Kızılırmak
Hacılar, Pazaryolu
Hacılar, Sivrice
Hacılar, Yenice
Hacılar, Yığılca
See also
Hacılı (disambiguation)
Lapão

Lapão is a municipality in the state of Bahia in the North-East region of Brazil.
See also
List of municipalities in Bahia
References
Municipalities in Bahia
სუდანის შეიარაღებული ძალები

სუდანის შეიარაღებული ძალები (არაბ: القوات المسلحة السودانية) — სუდანის აღმასრულებელი ხელისუფლების სამხედრო სტრუქტურა, რომლებიც ექვემდებარება ქვეყნის პრეზიდენტს და იმართება თავდაცვის სამინისტროს მიერ. შეიარაღებული ძალების მისიაა შეინარჩუნოს ქვეყნის სუვერენიტეტი, დაიცვას მისი სახმელეთო ტერიტორიები, საჰაერო სივრცე და მათი განუყოფელი მთლიანობა. ასევე მისი მოვალეობაა ქვეყანაში კონსტიტუციური წესრიგის დამყარება და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების უზრუნველყოფა.
მის შემადგენლობაშია: არმია, საჰაერო ძალები, საზღვაო ძალები, რესპუბლიკური გვარდია, ეროვნული თავდაცვის ძალები.
სქოლიო
დიდი კუხი

დიდი კუხი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში, კუხის თემის ცენტრი (სოფლები: ახალშენი, პატარა კუხი). მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე კუხის (გუბისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირას. ქუთაისი-ხონის შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 80 მეტრი, ხონიდან 5 კილომეტრი.
სოფლის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია განძი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1148 ადამიანი.
პიროვნებები
სოფელში დაიბადნენ:
მხატვარი დავით კაკაბაძე;
დრამატურგი პოლიკარპე კაკაბაძე.
ლიტერატურა
სქოლიო
ხონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბეღურა

ბეღურა — ფრინველების გვარი ბეღურასნაირთა რიგისა. რამდენიმე სახეობა სინანთროპულია. იკვებებიან მარცვლეულით, ჩვილ ბარტყებს მწერებით კვებავენ. გვარში გაერთიანებულია 27–28 სახეობა. დასახლებულ პუნქტებში (ჩრდილოეთისა და ნაწილობრივ შორეული აღმოსავლეთის გარდა) გავრცელებულია სახლის ბეღურა (Passer domesticus), რომელიც ზოგან, განსაკუთრებით სამხრეთში, გარკვეულ ზიანს აყენებს მარცვლეულ კულტურებს, გადააქვს სხვადასხვა მავნებლები და შინაური ფრინველების დაავადების გამომწვევნი.ფართოდაა გავრცელებული მინდვრის ბეღურა (Passer montanus). იკვებება უმთავრესად მწერებით და სარეველების თესლით, რითაც საკმაო სარგებლობა მოაქვს სოფლის მეურნეობისათვის, თუმცა ზოგჯერ მარცვლეულის ნათესებსაც აზიანებს. შუა აზიაში დიდი რაოდენობითაა ესპანური ანუ შავგული ბეღურა (Passer hispaniolensis), რომელიც ამიერკავკასიაშიც გვხვდება.
ლიტერატურა
სქოლიო
ბეღურასებრნი
არისტიპუსი

არისტიპუსი (დ. ძვ. წ. 435 — გ. ძვ. წ. 355) — ძველბერძენი ფილოსოფოსი, კირენაიკის (ან ჰედონისტური) ფილოსოფიური სკოლის დამაარსებელი. სოკრატეს მოსწავლე.
არისტიპუსი თვლიდა, რომ ცხოვრების მიზანს წარმოადგენს სიამოვნების მიღება. სიამოვნების ანტითეზაა ტკივილი. ტკბობა და ტკივილი არის სულის ორი შესაძლო მდგომარეობა. გზა ბედნიერებისკენ, არისტიპუსის აზრით, მდგომარეობს სიამოვნების გაზრდასა და ტკივილისგან თავის დაღწევაში. არისტიპუსი პირველმა დაიწყო ძველ საბერძნეთში ფულის აღება ლექციებში. მოწაფეებში იგი ცნობილი იყო სიმხდალით, ფუფუნების სიყვარულით და ჰეტერებთან ურთიერთობით.
რესურსები ინტერნეტში
ფილოსოფიის ენციკლოპედია
დაბადებული ძვ. წ. 435
გარდაცვლილი ძვ. წ. 355
ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები
მაგელანის დიდი ნისლეული

მაგელანის დიდი ნისლეული — ჩვენი გალაქტიკის პატარა თანამგზავრი გალაქტიკა, რომელიც ირმის ნახტომის გარშემო ბრუნავს. ის გადაჭიმულია 14 000 სინათლის წლის მანძილზე. ეს კი არ არის საკმარისი ზომა იმისათვის, რომ მან სპირალური მკლავების ფორმირება შეძლოს. შესაბამისად, მას უსწორმასწორო სტრუქტურა გააჩნია. ის ოქროს თევზისა და მაგიდა მთის თანავარსკვლავედში მდებარეობს. ხოლო ზომით მაგელანის დიდი ნისლეული ირმის ნახტომის 1/10-ია, ხოლო მასით 1/100. ის ჩვენი გალაქტიკის ცენტრიდან დაშორებულია 160 000 სინათლის წლის მანძილზე.
ხილულ დიაპაზონში, მხოლოდ გალაქტიკის ბარი ანათებს კაშკაშად. ის სამხრეთ ნახევარსფეროდანაც კი შეიძლება დავინახოთ შეუიარაღებელი თვალით. მაგელანის დიდი ნისლეული ღამის ცაზე მოჩანს შედარებით მკრთალი მაგელანის პატარა ნისლეულთან ერთად. „მაგელანის ნისლეულები“ პორტუგალიელი მკვლევარის - ფერნანდო მაგელანის სახელს ატარებენ. მეცნიერისა, რომელმაც თავისი მგზავრობის დროს შენიშნა ეს ორი ობიექტი. ეს იყო 1519 წელი.
„ამ გალაქტიკების შესწავლა ირმის ნახტომს გარეთ ვარსკვლავთწარმომქმნელი პროცესების შესწავლის საუკეთესო საშუალებაა. ვარსკვლავთწარმომქმნელი პროცესები გალატიკების ევოლუციაზე დიდ გავლენას ახდენენ. ასე რომ, ჩვენ ვიმედოვნებთ, რომ შევიცნობთ ამ ვარსკვლავების ისტორიას, რომლებიც შემდეგ უამრავ კითხვას გალაქტიკების სიცოცხლის ციკლის შესახებ უპასუხებენ.“ — ამბობს მარგარეტ მექსნერი, ასტრონომი ბალტიმორიდან.
მაგელანის დიდი ნისლეული ჩვენი გალაქტიკის ყველაზე დიდი თანამგზავრია, ხოლო სიდიდით მეოთხეა ადგილობრივ ჯგუფში (ირმის ნახტომის, ანდრომედას გალაქტიკის და სამკუთხედი გალაქტიკის შემდეგ). მისი პატარა ზომა ნიშნავს იმას, რომ მატერიის შედგენილობა შედარებით დიდი გალაქტიკებისგან ოდნავ განსხვავდება. ეს განსხვავება მძიმე ელემენტების არასაკმარისი რაოდენობაა, როგორიცაა ნახშირბადი და ჟანგბადი. ეს ვარსკლავების დაბადებასა და სიკვდილს ანელებს, რაც ასტრონომებს საშუალებას აძლევს ისეთი გარემო დაინახონ, სადაც ვარსკვლავები 2 მილიარდი წლის წინ ფორმირდებოდნენ.
რესურსები ინტერნეტში
ჰერშელის კოსმოსური ტელესკოპის ოფიციალური საიტი .
გალაქტიკები
ოქროს თევზის თანავარსკვლავედი
მაგიდა მთის თანავარსკვლავედი
პუებლო-რიკო (რისარალდა)

პუებლო-რიკო (რისარალდა)
პუებლო-რიკო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, რისარალდის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11.436 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1.020 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
რისარალდის დეპარტამენტი
რესურსები ინტერნეტში
statoids.com-ის მონაცემები
კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები
რისარალდის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ალექს ივობი

ალექს ივობი (დ. 3 მაისი, 1996) — ნიგერიელი ფეხბურთელი, ლონდონის „არსენალის“ და ნიგერიის ნაკრების ნახევარმცველი.
ბიოგრაფია
ალექს ივობი დაიბადა 1996 წლის 3 მაისს ნიგერიის ქალაქ ლაგოსში. ალექსი ოთხი წლის იყო, როდესაც მისი ოჯახი საცხოვრებლად ინგლისში გადავიდა. იგი „ბოლტონის“ ყოფილი ფეხბურთელის, ჯეი-ჯეი ოკოჩას ძმისშვილია.
საკლუბო კარიერა
დებიუტი „არსენალის“ ძირითად გუნდში ივობის ჰქონდა ინგლისის ლიგის თასის მატჩში „შეფილდ უენსდის“ წინააღმდეგ. პირველი გოლი „მეთოფეების“ შემადგენლობაში გაუტანა „ევერტონს“ 2016 წლის 19 მარტს.
სანაკრებო კარიერა
კარიერის დასაწყისში ივობის ჰქონდა საშუალება აერჩია, ინგლისის ეროვნულ ნაკრებში ითამაშებდა თუ ნიგერიის ნაკრებში. 2015 წლამდე ივობი ინგლისის ახალგაზრდულ ნაკრებებში თამაშობდა, თუმცა შემდგომ გადაწყვიტა ნიგერიის ნაკრებს შეერთებოდა, სადაც პირველი მატჩი ჩაატარა 2015 წლის 8 ოქტომბერს კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის წინააღმდეგ.
ტიტულები
არსენალი
ასოციაციის თასი : 2016-17
ინგლისის სუპერთასი: 2017
სქოლიო
დაბადებული 1996
ნიგერიელი ფეხბურთელები
ლონდონის არსენალის ფეხბურთელები
პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
დაბადებული 3 მაისი
აძნიჟი

აძნიჟი, აგრიჟი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.
აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვეთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური, მხრიანი და საკმაოდ კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, შავი ფერის. კანი თხელი აქვს და ადვილად სცილდება რბილობს. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, სასიამოვნო გემოთი და სუსტად გამოხატული ჯიშური არომატით.
ვაზი საშუალო და საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სრულ სიმწიფეში ნოემბრის დასაწყისში შედის. კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 200-220 დღე სჭირდება. მტევნის წონა 100-120 გრამს შორის მერყეობს, საჰექტარო მოსავლიანობა 5.0-6.0 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9-10 გ/ლ-ს.
ძირითადად გამოიყენება სასუფრე ყურძნად.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 55-56
აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
ვაზის წითელყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
სემიონ ტიმოშენკო

სემიონ ტიმოშენკო
სემიონ კონსტანტინოვიჩ ტიმოშენკო (რუს. Семён Константинович Тимошенко) (დ. 18 თებერვალი, 1895, ფურმანკა (ოდესა), უკრაინა — გ. 31 მარტი, 1970, მოსკოვი, რუსეთი) — უკრაინელი საბჭოთა სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე, საბჭოთა კავშირის მარშალი, ორგზის საბჭოთა კავშირის გმირი, სსრკ-ს თავდაცვის სახალხო კომისარი 1940-1941 წ.წ.
უკრაინელი სამხედრო მოღვაწეები
გამარჯვების ორდენის კავალრები
საბჭოთა კავშირის მარშლები
დაბადებული 18 თებერვალი
დაბადებული 1895
გარდაცვლილი 31 მარტი
გარდაცვლილი 1970
დიდი სამამულო ომის ფრონტების სარდლები
მოსკოვში გარდაცვლილები
საბჭოთა კავშირის გმირები
ლენინის ორდენის კავალრები
ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
წითელი დროშის ორდენის კავალრები
სუვოროვის I ხარისხის ორდენის კავალრები
ლენინგრადის დაცვისათვის მედლით დაჯილდოებულები
სტალინგრადის დაცვისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კავკასიის დაცვისათვის მედლით დაჯილდოებულები
1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისათვის მედლით დაჯილდოებულები
იაპონიაზე გამარჯვებისათვის მედლით დაჯილდოებულები
მუშურ-გლეხური წითელი არმიის XX წლის მედლით დაჯილდოებულები
წითელი არმიის პოლონეთში ლაშქრობის მონაწილეები
სტალინგრადის ბრძოლის მონაწილეები
სსრკ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
სსრკ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
სსრკ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
სსრკ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
სსრკ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
სკკპ ცკ-ის წევრობის კანდიდატები
სსრკ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
სსრკ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
სკკპ-ის XIX ყრილობის დელეგატები
საკავშირო კპ-ის (ბ) XVIII ყრილობის დელეგატები
სკკპ-ის XX ყრილობის დელეგატები
სკკპ-ის XXI ყრილობის დელეგატები
სკკპ-ის XXII ყრილობის დელეგატები
სკკპ-ის XXIII ყრილობის დელეგატები
უკრაინაში დაბადებულები
Endelave

Endelave is a Danish island in the Kattegat, north of Odense, off the coast of Funen, and west of Samsø. The island covers an area of and has 185 inhabitants.
Nature and Protected areas
Endelave and its surrounding seaside is important for many birds, both on domestic and international levels and it is therefore a Ramsar area. The Ramsar protection is part of the Ramsar protection in Horsens Fjord and has number 152. The total area of the entire protection encompass 42,737 ha. The reef 'Møllegrunden' Northwest of the island is an important resting and breeding site for many seals in the Kattegat sea. The bay of Endelave is comprised by a large intertidal zone similar to the wadden sea area. About ⅓ of the island itself is protected under the Natura 2000 plan, housing vulnerable and outstanding nature-types such as a heather moorland thicket, a beach-meadow and oak forests for example.
Endelave is home to a population of wild rabbits of variable size. It is a locally distributed animal in Denmark, but where it is found the population is usually large. The rabbits on Endelave are hunted when in season and in the last few years, more than half of the total rabbit bag in Denmark (a stable level of 5000 animal pro anno), was from Endelave.
Gallery
See also
Nearby islands: Hjarnø, Tunø, Samsø, Æbelø, Alrø.
Nearby cities: Horsens, Aarhus.
References
Sources
Endelave Danish Ministry of the Environment
Tageo.com, "VESTSJAELLAND DENMARK Geography Population" (coordinates), 2007, webpage: Tageo-index.
Denmark Postal codes, webpage: Postnumre-DK.
Tele.dk Denmark detailed road map, webpage: Tele-DK-Danmark.
Geography of Horsens Municipality
Islands of Denmark
Protected areas of Denmark
Ramsar sites in Denmark
Marine reserves
Natura 2000 in Denmark
Danish islands in Kattegat
გემი

გემი — წყალზე გადააგილების ძირითადი საშუალება.
ისტორია
ანტიკური გემები
გემის ისტორია ვითარდებოდა ადამიანების ავანტურისტულ თავგადასავლებთან ერთად. პირველი აღმოჩენილი ნავები დაახლოებით 10 000 წლით, ნეოლითის ხანით თარიღდება. იმ ხანის ნავები ძირითადად ნადირობისთვის და თევზაობისთვის გამოიყენებოდა. არქეოლოგების მიერ აღმოჩენილი უძველესი ნავები ძირითადად ერთი მასიური ხისგან ქვის იარაღებითაა გაკეთბული.
შუა საუკუნეების გემები
რენესანსის ეპოქამდე ნავიგაცია იყო შედარებით პრიმიტიული. თუმცა, ტექნოლოგიების ნაკლეობა ხელს არ უშლიდა ზოგიერთ ცივილიზაციას ყოფილიყვნენ საზღვაო გიგანტები. მაგალითად გენუასა და ვენეციის საზღვაო რესპუბლიკებ. ვიკინგებმა თავიანთი კნორებით ჩრდილოეთ ამერიკის აღმოჩენა შეძლეს.
თანამედროვე გემები
2007 წელს მსოფლიო მასშტაბით იყო 34,882 1000 ტონაზე მეტი წყალწყვის კომერციული გემი, ჯამში 1.04 მილიარდი ტონა. რაც 2006 წლის მონაცემთან შედარებით 8%-თაა გაზრდილი. ტონაჟობის მიხედვით ამ გემებიდან 39% ტანკერია, 26% დიდი მოცულობის მატარებლები, 17% საკონტეინერო გემები და 15% სხვა ტიპის.
ლიტერატურა
სქოლიო
გემები
Prionopelta marthae

Prionopelta marthae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Prionopelta-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Amblyoponinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
სწორი გველის სურო

სწორი გველის სურო — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ქენდირისებრთა ოჯახისა. აქვს ჰორიზონტალური ხისებრი ფესურა და მისგან გამომავალი ზონარისებრი ფესვები, სწორად მდგომი უბრალო ღერო (სიმაღლეში 30–40 სმ).
მცირე ზომის მჯდომარე ფოთლები სიგრძეში 5 სმ-მდეა, სიგანეში – 2,5 სმ-მდე; აქვთ ელიფსური, ზოგჯერ კვერცხისებრი ან მომრგვალო ფორმა; მათ მკვეთრად გასდევს რამდენიმე ძარღვი. მსხვილი ყვავილები თითო-თითოდ მდებარეობენ ფოთლის უბეებში. ისინი ჩვეულებრივ ღიაა, ზოგჯერ შიგნიდან თეთრი, ხოლო გარედან ვარდისფერი. ნაყოფი, როგორც გვარის სხვა მცენარეებს, ორფოთლურაა, მცირერიცხოვანი უქოჩრო თესლებით. ყვავის მარტ-აპრილში, მსხმოიარობს უკვე მაის-ივნისში.
სწორი გველის სურო შუა აზიის ენდემია, გავრცელებულია მხოლოდ ტიან-შანისა და პამირ-ალაის მთებში. იზრდება მთების ქვიან და ღორღიან ფერდობებზე, კლდეებზე, ზოგჯერ ღვიის რაყებში. იშვიათ მცენარეებს არ მიეკუთვნება.
სამკურნალო მცენარეა. ფესვები შეიცავს 3%-მდე ალკალოიდებს, ბალახი — 2%-მდე.
სქოლიო
გველის სურო
აერინი

აერინი — პერსონაჟი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში, ინდორის ასული. იგი ჰურინის საგვარეულოდან მომდინარეობდა. ცხოვრობდა დორ-ლომინში, სამხრეთ ჰითლუმში. ურიცხვი ცრემლის ბრძოლის (პირველი ეპოქა, 472 წ.) შემდეგ მორგოთმა ჰითლუმი აღმოსავლელებს გადასცა.
აღმოსავლელებს შორის იყო ვინმე ბროდა, რომელმაც აერინთან, ამ უკანასკნელის სურვილის მიუხედავად, იქორწინა. ბროდა ითვისებდა ყველაფერს, რაც ჰურინს ეკუთვნოდა, მაგრამ მის ცოლს, მორუენს, ვერ უახლოვდებოდა. აერინი მორუენსა და მის შვილ ტურინს ფარულად გადასცემდა საკვებს (მორუენი ამ პერიოდში თავად ფეხმძიმედ იყო). მას შემდეგ, რაც ტურინი დორიათში გაიქცა, ბროდა განრისხებული იყო და აერინი ამის გამო სცემა. მაგრამ იგი მაინც დარჩა ქმართან. საჭიროების შემთხვევაში, აერინი საკვებით და თავშესაფრით სხვებსაც ეხმარებოდა.
494 წელს მორუენმა და ნიენორმა დორ-ლომინი დატოვეს. 495 წელს, ნარგოთრონდში ტურინი გლაურუნგმა დაარწმუნა, რომ მისი დედა და და დორ-ლომინში ცხოვრობდნენ. იგი გაიქცა მათ საძებნელად, მაგრამ მიადგა რა დორ-ლომინს, აღმოაჩინა, რომ არც იქ იყვნენ. მაშინ მან დააშინა ბროდა თავისი ხმლით და საბოლოოდ შეიტყო მათი ადგილსამყოფელი - დორიათი. ტურინი მიხვდა, რომ გლაურუნგის მიერ მოტყუებული იქნა და ბროდა და სხვა აღმოსავლელები ადგილზე გაანადგურა. აერინმა იცოდა, რომ სხვა აღმოსავლელები მას მიაგნებდნენ და უარი თქვა ტურინთან ერთად გამგზავრებაზე. მას შემდეგ, რაც ტურინმა იქაურობა დატოვა, აერინმა დარბაზები გადაწვა. სავარაუდოდ, ისიც ამ ცეცხლში დაიღუპა.
ლიტერატურა
შუახმელეთის ედაინები
სილმარილიონის პერსონაჟები
ჰურინის შვილების პერსონაჟები
ევჟენტის ეკლესია

ევჟენტის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალტეტის სოფელ ევჟენტის განაპირას, ჩრდილოეთით. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყისა და ნატეხი ქვით. დაზიანებულია: ჩამოშლილია კამარის დასავლეთ ნახევარი, სახურავის საფარი, გარედან სწორკუთხა, ხოლო შიგნიდან თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი, რომლის ჩრდილოეთით ერთი ნიშია, ხოლო სამხრეთით, ერთიმეორის ზემოთ ორი. სამივე ნიში სწორკუთხაა. ერთი თაღოვანი სარკმელი დასავლეთ კედელშია. აფსიდი დასრულებულია კონქით, რომლის თაღს შეისრუული ფორმა აქვს. შეისრული ფორმისაა კამარაც. ეკლესიას შემოვლებული ჰქონია წრიული გალავანი, რომლისგანაც მცირე ნაწილიღაა შემორჩენილი.
ლიტერატურა
თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ძვ. წ. 945

ძვ. წ. 945
მოვლენები
პსისენეს III-ის, ეგვიპტის ოცდამეერთე დინასტიის უკანასკნელი ფარაონის, გარდაცვალება. შეშონქ I ეგვიპტის ოცდამეორე დინასტიას უდებს სათავეს.
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
ხანთილი I

ხანთილი I — ხეთების სამეფოს მმართველი (მეფე). ხანთილი I სამეფო ტახტზე მურსილი I-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1526 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1496 წელს. ხანთილი I-ის შემდეგ კი სამეფო ტახტზე ციდანთა I ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
ხეთები
ხეთების მეფეთა ხაზი
ხეთების სამეფოს მეფეები და დედოფლები
ხეთების მეფეები
Camponotus shanwangense

Camponotus shanwangense — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
Camponotus
კიან ჰილი

კიან ჰილი (დ. 7 ოქტომბერი, 1987) — ირლანდიელი მორაგბე. ის თამაშობს დუბლინის ლენსტერში და ირლანდიის ეროვნულ ნაკრებში. ჰილი ასევე არის დიჯეი (DJ Church), რომელსაც მონაწილება მიუღია მრავალ ელექტრონული მუსიკის ფესტივალში.
ჰილი ცნობილია თავისი ფიზიკური ძალით. მისი თანაგუნდელების, ჯეიმი ჰისლიპის და მაიკ როსის თანახმად, ჰილი არის უძლიერესი მორაგბე რომელიც მათ უნახავთ სპორტდარბაზში.
ლენსტერი
მისი დებიუტი ლენსტერის შემადგენლობაში შედგა 2006-07 სეზონზე, 19 წლის ასაკში. 2008-09 წწ. სეზონისთვის კი ჰილი იქნცა ძირითადი გუნდის ბურჯად. 21 წლის ასაკში ჰილი უკვე გუნდის ერთ-ერთ ლიდერად ჩამოყალიბდა, ვინც დიდი წვლილი შიეტანა 2009 წელს ჰეინიკენის თასის მოგებაში. 2011 წელს ლენსტერმა კიდევ ერთხელ მოიგო ჰეინიკენის თასი. ფინალში, ნორთჰემფთონ საინთსის წინააღდდეგ ჰილი ძირითად შემადგენლობაშ იყო. მომდევნო სეზონშ გუნდმა კვლავ მოიგო ეს თასი, ფინალში ირლანდიური ალსტერი დაამარცხა ანგარიშთ 42-14
მომდევნო წლებში კიან ჰილის რამდენიმე ტრავმის გადატანა მოუწია. 2015 წლის ზაფხულში ის ნაადრევად კარიერის დასრულებასაც ფიქრობდა თუმცა მან შეძლო მინდორზე დაბრუნება და 2017-2018 წწ. სეზონისთვის კვლავ იქცა ლენსტერის ძირითად ბურჯად. ამ წელს ლენსტერმა ევროპის ჩემპიონთა თასი (ყოფილი ჰენიკენის თასი) კიდე ერთხელ მოიგო, დაამარცხა რა პარიზული რასინგ 92. კიან ჰილი მიეკუთვნება იმ მორაგბეების სიას რომელებმაც 4ჯერ შეძლებს ევროპის ჩემპიოთა/ჰეინიკენის თასის დაუფლება, ასეთი მორაგბე სულ ოტხია: დევინ ტონერი, ჯონათან სექსტონი, ისა ნაკევა და კიან ჰილი.
ირლანდიის ნაკრები
ირლანდიის ნაკრებში ჰილი პირველად 2008 წელს გამოიძახეს, ჯონი სექსტონთან ერთად. 2009 წლის ნოემბერში კი მისი დებიუტი შედგა საერთაშორისო ტესტ მატჩებში, ავსტრალიის წინააღმდეგ. მისი დებიუტი ექვს ერის თასზე კი 2009 წელს შედგა, იტალიის წინააღმდეგ. ამ სეზონზე ჰილი ძირითად შემადგელობაშ იყო ინგლისი, საფრანგეთის და უელსის წინააღმდეგაც.
2011 წლის მსოფლიო თასზე, როდესაც ირლანდიამ შეძლო ავსტრალიის დამარცხება ანგარიშით 15-6, კიან ჰილი მატჩის საუკეთესო მოთამაშედ დასახელდა.
ის იყო ნაკრების საკვანძო ფიგურა 2017-18 წლების სეზონზე, როდესაც ირლანდიამ დიდი სლემით შეძლო 6 ერის გათამაშების მოგება. 5-დან 4 შეხვედრაში კიან ჰილი ძირითად შემადგენლობაშ იყო, მათ შორის გადამწყვეტ მატჩში ინგლისის წინააღმდეგ.
ჯილდოები
ლენსტერი
ჰეინიკენის თასი (4): 2008–09, 2010–11, 2011–12, 2017–18
პრო 14 (5): 2007-08 (კელტთა ლიგა) ,2012–13, (პრო 12), 2013–14 (პრო 12), 2017–18 (პრო 14), 2018–19 (პრო 14)
ევროპის ჩელენჯ თასი (1): 2012–13
ირლანდია
ექვსი ერის ჩემპიონატი(3): 2014, 2015, 2018
დიდი სლემი (1): 2018
სხვა საქმიანობა
კიან ჰილი, გარდა რაგბის თამაშისა, არის მოყვარული დიჯეი. ასევე, ის არის მხატვარი და ცნობილია თავისი მორაგბეების პორტრეტებით
სქოლიო
დაბადებული 1987
ირლანდიელი მორაგბეები
ლენსტერის მოთამაშეები
Daphnella pompholyx

Daphnella pompholyx — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
ჟატაუბა

ჟატაუბა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 516 მეტრზე. მიეკუთვნება პერნამბუკუს აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვალი-დუ-იპოჟუკის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 819 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22.14 კმ²-ზე. ფართობი 714 602 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერნამბუკუ
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პერნამბუკუს შტატის მუნიციპალიტეტები
ნაჰარლი

ნაჰარლი — სოფელი აზერბაიჯანში, საათლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა 579 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
საათლის რაიონის სოფლები
Call Me What You Like

Call Me What You Like — ინგლისური ალტერნატიულ როკ-ჯგუფ Keane-ის სიმღერა და სინგლი. გამოვიდა 2000 წელს. იგი არ არის შეტანილი ჯგუფის რომელიმე ალბომში.
რესურსები ინტერნეტში
სინგლების დისკოგრაფია ჯგუფის ოფიციალურ საიტზე
Keane-ის სიმღერები
2000 წლის სიმღერები
2000 წლის სინგლები
სადებიუტო სინგლები
პანტნაური

პანტნაური — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, არცევის თემში.
გეოგრაფია
მდებარეობს შიდა ქართლის ჩრდილოეთ მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 1050 მეტრი. ცხინვალიდან 18 კილომეტრი.
ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება.
ლიტერატურა
სქოლიო
არცევის თემის სოფლები