ემილ წერეთელი

ემილ წერეთელი (დ. 20 იანვარი, 1932, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი, გეოლოგი და პედაგოგი. ეკოლოგიურ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი და საქართველოს საინჟინრო აკადემიის აკადემიკოსი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი (2003). ემილ წერეთელმა IBC-გან (საერთაშორისო ბიოგრაფიული ცენტრი) სპეციალური ჯილდო — მედალი და სერტიფიკატი მიიღო და 2014 წლის მსოფლიო მეცნიერთა ტოპ ასეულში დაიკავა ადგილი. 2017 წელს ემილ წერეთელი მსოფლიოს რჩეულ მეცნიერთა ასეულში მეორედ მოხვდა.
ბიოგრაფია
ემილ წერეთელმა დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი გეომორფოლოგიის სპეციალობით 1955 წელს. 1955 წელს იყო სსრკ გეოლოგიის სამინისტროს მე-4 სამმართველოს მე-7 რაიონის ექსპედიციის გეოლოგი; 1956–58 წლებში სსრკ გეოლოგიის სამინისტროს მე-4 სამმართველოს მე-7 რაიონის ექსპედიციის ინჟინერ-გეოლოგი; 1958–60 წლებში სსრკ გეოლოგიის სამინისტროს მე-4 სამმართველოს მე-6 რაიონის ექსპედიციის გეოლოგიური რაზმის უფროსი; 1960-63 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტი; 1964–68 წლებში საქართველოს მინისტრთა საბჭოსთან არსებული გეოლოგიური სამმართველოს საინჟინრო-გეოლოგიური პარტიის უფროსი; 1969–71 წლებში საქართველოს მინისტრთა საბჭოსთან არსებული კომპლექსური ჰოდროგეოლოგიური და საინჟინრო-გეოლოგიური სადგურის მთავარი გეოლოგი; 1972–78 წლებში საქართველოს მინისტრთა საბჭოსთან არსებული გეოლოგიური სამმართველოს ჰიდროგეოლოგიური და საინჟინრო-გეოლოგიური განყოფილების უფროსი; 1978–91 წლებში საქართველოს მინისტრთა საბჭოსთან არსებული გეოლოგიური სამმართველოს ჰიდროგეოლოგიური და საინჟინრო-გეოლოგიური ექსპედიციის უფროსის მოადგილე.
ემილ წერეთელი 1992–97 წლებში იყო საქართველოს გეოლოგიის დეპარტამენტის სამეცნიერო-საწარმოო სამმართველოს „საქინჟგეოდაცვის“ უფროსი; 1998–2005 წლებში საქართველოს გეოლოგიური დეპარტამენტის ბუნების სტიქიური პროცესებისა და საინჟინრო-გეოლოგიური კვლევების ცენტრის გენერალური დირექტორი; 2006–08 წლებში საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს მონიტორინგისა და პროგნოზირების ცენტრის ბუნების სტიქიური პროცესების, საინჟინრო-გეოლოგიური და გეოეკოლოგიური კვლევების სამმართველოს უფროსი; 2008–11 წლებში საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს სსიპ გარემოს ეროვნული სააგენტოს გეოლოგიური საშიშროების და გეოლოგიური გარემოს მართვის დეპარტამენტის უფროსი; 1992 წლიდან ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის გეომორფოლოგია-გეოეკოლოგიის განყოფილების მთავარი მეცნიერი; 2011 წლიდან საქართველოს გარემოს დაცვის სამინისტროს სსიპ გარემოს ეროვნული სააგენტოს გეოლოგიური საშიშროებების მართვის დეპარტამენტის უფროსი.
1966 წლიდან კითხულობს ლექციების კურს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში საინჟინრო გეოლოგიაში, მეოთხეული პერიოდის გეოლოგიაში, ბუნების კატასტროფული მოვლენებისა და გეოეკოლოგიის საფუძვლებში. 1962–2008 წლებში გამოქვეყნებული აქვს 300-მდე სამეცნიერო სტატია, ცალკეული პუბლიკაცია და მონოგრაფია რუსეთში, უზბეკეთში, თურქეთში, ჩინეთში, შვედეთში, ინგლისში, იტალიაში, აშშ და კანადაში და მათ შორის UNESCO-ს და UNEP-ის ხაზით. არის საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მეოთხეული პერიოდის შემსწავლელი და მთიანი რეგიონების მდგრადი განვითარების კომისიების წევრი; რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის გეოდინამიკის შემსწავლელი კომისიის ასოცირებული წევრი; რუსეთის ღვარცოფული პროცესების შემსწავლელი საბჭოს ასოცირებული წევრი; საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსებისა და საგანგებო სიტუაციების დეპარტამენტის სამეცნიერო-ტექნიკური საბჭოს წევრი.
ემილ წერეთელმა საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1966 წელს თემაზე: „ცენტრალური კავკასიონის სამხრეთ ფერდის გეომორფოლოგია“, ხოლო სადოქტორო დისერტაცია 2003 წელს თემაზე „ბუნებრივ-კატასტროფული მოვლენები და მდგრადი განვითარების პრობლემა საქართველოში და მოსაზღვრე ტერიტორიებზე“.
საქართველოს გეოგრაფიული, გეოლოგიური და სამთო საზოგადოების წევრი. 2011 წელს ემილ წერეთელი დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით.
ბიბლიოგრაფია
საქართველოს სამხედრო გეოგრაფია (თანაავტორი). თბ., უნივერსალი, 2012;
კლიმატის ცვლილებასთან ადაპტაციის გზამკვლევი (თანაავტორი). თბილისი, შპს „ქოლორი“, 2016;
კარსტულ-სპელეოლოგიური ტერმინების განმარტებითი ლექსიკონი (რედაქტორი). თბილისი, 2019.
სქოლიო
ქართველი გეოგრაფები
ქართველი გეოლოგები
ქართველი პედაგოგები
გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორები
საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები