PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ქოჯა სინან-ფაშა

ქოჯა სინან-ფაშა (1520 (სხვა ვერსიით — 1515) ალბანეთი, ოსმალეთის იმპერია — 1596, სტამბოლი, იქვე) — ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1580-1582, 1589-1591, 1593-1595, 1595, 1595-1596 წლებში.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1520 (სხვა ვერსიით - 1515) წელს ალბანეთში. დევშირმე გახდა სულეიმან I-ის მმართველობის პერიოდში. მოგვიანებით დაინიშნა ქალაქ მალათიის გუბერნატორად. მსახურობდა ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონებში — ქ. კასტამონუში, ღაზაში, ნაბლუსში, ერზურუმში და ალეპოში. 1567-1569 და 1571-1573 წლებში ორჯერ ეკავა ეგვიპტის გუბერნატორის თანამდებობა. იემენში აჯანყების ჩახშობის შემდეგ მიიღო „იემანის დაპყრობლის“ ტიტული.
1574 წელს ქოჯა სინან-ფაშამ უხელმძღვანელა ექსპედიციას ტუნისში. მიუხედავად ესპანელების და იტალიელების წინააღმდეგობისა ტუნისი დაიპყრო. მან დაამუშავა ირანში შეჭრის გეგმა. მიუხედავად სოკოლუ მეჰმედ-ფაშას წინააღმდეგობისა მისი გეგმა მოიწონეს. იგი დაინიშნა თურქული არმიის მეთაურად ირანში შეჭრისას, 1580 წელს სოკოლუ მეჰმედ-ფაშას სიკვდილის შემდეგ დიდ ვეზირად დანიშნეს. ლეინტენანტ მეჰმედ-ფაშა ირანის დარბევის შემდეგ მოიხსნა თანამდებობიდან და გადაასახლეს გორში, საიდანაც ამარაგებდა სურსათით თბილისის გარნიზონს. გადასახლებიდან დაბრუნების შემდეგ იგი დაინიშნა სამის გუბერნატორად. 1588 წელს მეორედ დაინიშნა დიდ ვეზირად. იგი ამუშავებდა არხების გაყვანის გეგმას.
იგი მონაწილეობა 1591 წლების იანიჩარების აჯანყებაში, რის გაააყენეს თანამდებობიდან. 18 თვის შემდეგ 1593 წელს იგი ბრუნდება სტამბოლში და მესამედ დაინიშნა დიდ ვეზირად. იმავე წელს იყო დანიშნული თურქული არმიის მეთაურად უნგრეთში, მაგრამ გამარჯვებების მიუხედავად 1595 წლის თებერვალში იგი მოიხსნა თანამდებობიდან და მეჰმედ III-ის მთავრობაში მოსვლის შემდეგ იგი გადაასახლეს მალქარაში, იმავე წლის აგვისტოში გაათავისუფლეს და მეოთხედ დაინიშნა უდიდეს ვეზირად. მისი ბრძანებით ჩამოახრჩეს ფერჰათ-ფაშა. მან ავსტრიაში შეჭრის დროს დანიშნა თავისი შვილი თურქეთის არმიის მეთაურად.
სინან-ფაშა ხელმძღვანელობდა ოსმალეთის არმიას ხანგრძლივი ომის დასაწყის ეტაპზე. ვლახეთშილაშქრობის დროს კელუგერენის ბრძოლაში დამარცხდა ვლახეთის მთავრის მიჰაი მამაცის მიერ. ოსმალეთის არმიის განადგურების შემდეგ იგი გადააყენეს თანამდებობიდან და გადაასახლეს მალქარაში. 10 წლის შემდეგ იგი გაანთავისუფლეს თავისი მემკვიდრის ლალა მუსტაფა-ფაშას გარდაცვალებასთან დაკავშირებით და მეხუთედ დაინიშნა დიდ ვეზირად. 1596 წლის 3 აპრილს ავსტრიაში ლაშქრობის მომზადების პროცესში იგი გარდაიცვალა.
ლიტერატურა
Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.340-343
Tektaş, Nazim (2002), Sadrâzamlar Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı, İstanbul:Çatı Yayınevi (Google books:
Buz, Ayhan, (2009) Osmanlı Sadrazamları, İstanbul: Neden Kitap, ISBN978-975-254-278-5
Yılmaz, Mehmet, "Sinan Paşa (Koca)" (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlilar Ansiklopedisi, C.2 s.544-545, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Yayıncılık A.Ş. ISBN 975-08-0071-01.
Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.III s.109-110
ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
დაბადებული 1520
გარდაცვლილი 1596
Khandzta

Khandzta was a medieval Georgian monastery founded by Gregory of Khandzta in 782 AD. It has been identified as probably being the ruined monastery known as Porta, in Pırnallı village, Artvin province, Turkey.
History
In 780 the future St Gregory of Khandzta moved to Tao-Klarjeti to revive Georgian monasticism in the region. He initially resided at the monastery of Opiza but then founded his own monastery at Khandzta in c782, and soon it became the center of monastic life in Tao-Klarjeti under his direction. Its influence lasted after his death in 861. In the 10th century, a local monk, Giorgi Merchule, wrote a Life of Gregory, celebrated as a masterpiece of Georgian medieval hagiography.
Construction
The first church at Khandzta was built of wood by Gregory and his companions. A dining hall and living cells were also built at that time (end of the 8th century). In 820, during the reign of Ashot I, a stone church was built to replace it by the nobleman Gabriel Dapanchuli. The present church building seems to be a replacement again, dating from 918 . The remoteness of the site made the construction difficult, as most material, notably the high-quality sandstone, was not available locally and had to be hauled for long distances. The building was completed in 941.
A freestanding bell-tower was added in the 16th century. There is also a medieval chapel whose east wall acts as a fountain. From that time, the integration of the region into the Ottoman Empire and the progressive Islamisation of the population led to the decline of the monastery, and its eventual abandonment.
The main church
The main church in the complex was built on the eastern part of an artificial terrace. Despite significant damage, its main structure has survived until now. An important part of the facade has been destroyed. Most of the cupola of the church collapsed in 2007.
References
Sources
Khoshtaria D., კლარჯეთის ეკლესიები და მონასტრები, თბილისი, 2005, 2009,
Djobadze, Vakhtang, "A Brief Survey of the Monastery of St George in Hanzta", Oriens Christianus, B. 78, 1994
Djobadze, Vakhtang, Early Medieval Georgian Monasteries in Historic Tao, Klardjeti and Savseti, Stuttgart, 1992
Djobadze, Vakhtang, ხანძთის წმ. გიორგის მონასტერი (მოკლე მიმოხილვა), არტანუჯი, 4, 1995
Nicholas Marr, Дневник поездки в Шавшию и Кларджию. წიგნში: Георгий Мерчул, Житие св. Григория Хандзтийского. Грузинский текст. Введение, издание, перевод Н. Марра, Тексты и разыскания по армяно-грузинской филологии, кн. VII, С.-Петербург, 1911
Berdzenishvili D., Menabde L., GSE, volume 11, p. 434, Tbilisi, 1987
А. Павлинов, Экспедиция на Кавказ 1888 года, Материалы по Археологии Кавказа, вып. III, Москва, 1893
Georgian Orthodox churches in Turkey
Christian monasteries established in the 10th century
Buildings and structures in Artvin Province
გომარეთის წმინდა გიორგის ეკლესია (გორის მუნიციპალიტეტი)

გომარეთის წმინდა გიორგის ეკლესია (გორის მუნიციპალიტეტი)
გომარეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია შიდა ქართლში, გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ სკრის სამხრეთით მდინარე სკრის ხეობის ბოლოში, გორაკზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.
1920 წლის მოწისძვრამ შენობა ძლიერ დააზიანა. შემორჩენილია სამხრეთ-აღმოსავლეთისა და ჩრდილო-დასავლეთის კუთხეები. ეკლესია დარბაზულია (10,85 X 8,5 მ), ნაგებია ნატეხი და რიყის ქვით. შესასვლელი სამხრეთით და დასავლეთითაა, სარკმელი - აღმოსავლეთით, საკურთხეველში. შენობის კამაროვანი გადახურვა აგურისაა. ეკლესიის გარშემო გალავნისა და შენობების ნანგრევებია.
ლიტერატურა
საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5, თბ., 1990 წ.
გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
Lophiotoma tayabasensis

Lophiotoma tayabasensis is a species of sea snail, a marine gastropod mollusk in the family Turridae, the turrids.
Description
The length of the shell varies between 70 m mand 110 mm.
Distribution
This marine species occurs off the Philippines and Southern India.
References
Bouchet, P.; Fontaine, B. (2009). List of new marine species described between 2002-2006. Census of Marine Life
External links
Gastropods.com: Gemmula (Unedogemmula) tayabasensis
tayabasensis
Gastropods described in 2004
აკნაშენი

აკნაშენი — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 850 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 670 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 369 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 4.52 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
არმავირის პროვინციის სოფლები
სანტო-დომინგო-დე-ლოს-ოლიეროსის რაიონი

სანტო-დომინგო-დე-ლოს-ოლიეროსის რაიონი — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის უაროჩირის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 830 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 084 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3.8 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 552.32 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
ლიმის რეგიონის რაიონები
უაროჩირის პროვინციის რაიონები
Villarmentero de Campos

Villarmentero de Campos is a municipality located in the province of Palencia, Castile and León, Spain. According to the 2022 census (INE), the municipality has a population of 19 inhabitants.
References
Municipalities in the Province of Palencia
სვიდნიკის რაიონი

სვიდნიკის რაიონი — რაიონი სლოვაკეთში. მდებარეობს პრეშოვის მხარეში. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სვიდნიკი. რაიონის ფართობი — 550 კმ², მოსახლეობა — 33 506 ადამიანი (2001 წლის აღწერის მონაცემები). რაიონი მოიცავს 2 ქალაქსა და 65 სოფელს.
სტატისტიკური მონაცემები (2001)
ეროვნული შემადგენლობა:
სლოვაკები 83,3 %
რუსინები/უკრაინელები 13,0 %
ბოშები 2,6 %
კონფესიური შემადგენლობა:
ბერძენ-კათოლიკეები 36,5 %
კათოლიკეები 31,9 %
მართლმადიდებლები 19,8 %
ლუთერანები 6,6 %
იეჰოვას მოწმეები 0,7 %
რესურსები ინტერნეტში
სვიდნიკის რაიონი
პრეშოვის მხარის რაიონები
მანავის ღვთისმშობლის ნაეკლესიარი

მანავის ღვთისმშობლის ნაეკლესიარი — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ მანავში, ვ. მათიაშვილის კარ-მიდამოში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. მთლიანად დანგრეულია. გეგმა არ იკითხება. ადგილობრივ მოსახლეობას ეკლესიის საფუძველზე კედლები ამოუყვანია.
ლიტერატურა
საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
კარდანახის ობელისკი

კარდანახის ობელისკი — მონუმენტური ხელოვნების ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კარდანახის სამხრეთ-დასავლეთით ცენტრიდან 2 კილომეტრზე მაღალ გორაკზე. გაიხსნა 1966 წელს. დაბალი, სამსაფეხურიან კვადრატულ (2.5×2,5 მეტრი) ცოკოლზე დგას ბეტონის ოთხწახნაგა კვარცხლბეკის სამ წახნაგში ჩასმულია თეთრი მარმარილოს თითო ფილა. წინა მხარეს ჩასმულ ფილაზე არსებული წარწერის მიხედვით ობელისკი დაიდგა 1966 წელს კარდანახის საბავშვო სახლის აღსაზრდელების მიერ ომში (1941-1945 წლებში) დაღუპულ გურჯაანის რაიონის მასწავლებელთა უკვდავსაყოფად.
გვერდის წახნაგებში ჩასმულ ფილებზე კი ამოკვეთილია ილია ჭავჭავაძის და გრიგოლ ორბელიანის ლექსების თითო სტროფი.
ლიტერატურა
გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ძეგლები
Cheungbeia

Cheungbeia is a genus of sea snails, marine gastropod mollusks in the family Pseudomelatomidae.
Species
Species within the genus Cheungbeia include:
Cheungbeia kawamurai (Habe & Kosuge, 1966)
Cheungbeia laterculata (G. B. Sowerby II, 1870)
Cheungbeia mindanensis (Smith E. A., 1877)
Cheungbeia robusta (Hinds, 1843)
References
Notes
Bibliography
Taylor J.D. & Wells F.E. (1994). A revision of the crassispirine gastropods from Hong Kong (Gastropoda: Turridae). In: B. Morton (ed.) The malacofauna of Hong Kong and southern China III . Proceedings of the Third International workshop on the malacofauna of Hong Kong and Southern China. 101-116.
External links
Bouchet, P.; Kantor, Y. I.; Sysoev, A.; Puillandre, N. (2011). A new operational classification of the Conoidea (Gastropoda). Journal of Molluscan Studies. 77(3): 273-308
Pseudomelatomidae
Gastropod genera
ჩაგა

ჩაგა —
ბაზიდიუმიანი სოკო ინონოტუსის გვარისა.
ხალხურ მედიცინაში ჩაგას ექსტრაქტი გამოიყენება კუჭ-ნაწლავის დაავადებათა და სიმსივნის წინააღმდეგ სამკურნალოდ (თუმცა დამადასტურებელი ფაქტი მისი სამკურნალო თვისებების შესახებ არ არსებობს).
აღწერა
ჩაგა წარმოიშობა პარაზიტი სოკო Inonotus obliquus-ის მიერ ხის დაინფიცირების შემდეგ. სპორები აღმოცენდება მხოლოდ მაშინ, თუ კი მოხვდება დაზიანებული ხის ქერქში.
ნაყოფსხეული ძირითადად წარმოიშობა ხნიერ ცოცხალ არყის ხეზე (იშვიათად მურყანზე, ცირცელზე, თელაზე, ასევე ნეკერჩხალზე) ამობურცული ამონაზარდის სახით. მისი გახევებული სხეულის ზედაპირი უსწორმასწოროდაა დახეთქილი, შავი ფერისაა, ადგილ-ადგილ მუქ-მურა ფერი დასდევს. გაჭრისას შიგნიდან მურაა, მოთეთრო ჩანთებით.
სოკოს ნაყოფსხეული ვითარდება ხის გახმობის შემდეგ ამობურცული სხეულის მოპირდაპირე მხარეს; ბრტყელია, ჯერ ღია მურაა, შემდეგ კი მუქ ფერს იღებს. მრავალწლოვანია.
გავრცელება
ჩაგა ძირითადად გავრცელებულია რუსეთის არყის ტყეებში, აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებში, ასევე კორეასა და აშშ-ის ჩრდილოეთ ნაწილში და აპალაჩების მთებში.
სამეცნიერო სინონიმები
Boletus obliquus Ach. ex Pers. (1801)
Polyporus obliquus (Ach. ex Pers.) Fr. (1821)
Physisporus obliquus (Ach. ex Pers.) Chevall. (1826)
Poria obliqua (Ach. ex Pers.) P.Karst. (1881)
Fomes obliquus (Ach. ex Pers.) Cooke (1885)
Phaeoporus obliquus (Ach. ex Pers.) J.Schröt. (1888)
Mucronoporus obliqua (Ach. ex Pers.) Ellis & Everh. (1889)
Scindalma obliquum (Ach. ex Pers.) Kuntze (1898)
Phellinus obliquus (Ach. ex Pers.) Pat. (1900)
Xanthochrous obliquus (Ach. ex Pers.) Bourdot & Galzin (1928)
Fuscoporia obliqua (Ach. ex Pers.) Aoshima (1951)
ლიტერატურა
Пастушенков, Л. В. Лекарственные растения. — СПб. : Лениздат, 1990. — С. 378. — 384 с. — 800 000 экз. — ББК 633.8. — ISBN 5-289-01148-X.
Баландайкин М. Э., Змитрович И. В. Чага (Inonotus obliquus f. sterilis) как фармакологически ценное сырье и её ресурсный потенциал — 2015». Том 2. Лекарство. Биологии. География и геология. София, 2015. С. 58-59.
Cui Y., Kim D. S., Park K. C. Antioxidant effects of Inonotus obliquus // J Ethnopharmacol. — 2005. — 96 (1-2). — P. 79—85. — ISSN: 0378-8741
სქოლიო
სამკურნალო სოკოები
ბაზიდიუმიანი სოკოები
მალაშხია

მალაშხია
საკუთარი სახელი მალაშხია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
გიორგი მალაშხია — ქართველი ეკონომისტი, ფილოსოფოსი
გრიგოლ მალაშხია — ქართველი სამხედრო მფრინავი
იური მალაშხია — ქართველი ნევროპათოლოგი
შოთა მალაშხია — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი
ქართული გვარები
მარგარეტ ჰარვუდი

მარგარეტ ჰარვუდი (დ. 19 მარტი, 1885 — გ. 6 თებერვალი, 1979) — ამერიკელი ასტრონომი და მარია მიტჩელის ობსერვატორიის პირველი დირექტორი, სპეციალიზებული ფოტომეტრიაში.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
მარგარეტ ჰარვუდი დაიბადა 1885 წელს, ლიტლტონში, მასაჩუსეტსი. იგი ჰერბერტ იოსიფ ჰარვუდის და ემელ ავგუსტა გრინის ცხრა შვილიდან ერთ-ერთი იყო. ჰარვუდი რედკლიფის კოლეჯში სწავლობდა, რომელიც 1907 წელს დაამთავრა.
კარიერა
კოლეჯის დამთავრების შემდეგ, მარგარეტ ჰარვუდი, ჰარვარდის ობსერვატორიაში მუშაობდა. ამასთანავე, იგი ბოსტონის, კემბრიჯის და დედემის კერძო სკოლებში ასწავლიდა. 1912 წელს, იგი ნანტაკეტში მდებარე პირველი ამერიკელი ასტრონომი ქალის — მარია მიტჩელის ობსერვატორიის წევრობით დაჯილდოვდა. 1916 წელს, ჰარვუდი ობსერვატორიის დირექტორად დაინიშნა. აღნიშნული თანამდებობა, მას 1957 წლამდე ეკავა. მისი ძირითადი სამუშაო სფერო, ფოტომეტრია — ვარსკვლავების და ასტეროიდების ნათებაში ცვლილებების გაზომვა იყო. როგორც ამერიკის ასტრონომიული და სამეფო ასტრონომიული საზოგადოებების წევრი, მარგარეტ ჰარვუდი დაუკავშირდა ახალგაზრდა ასტრონომებს და მათთან ერთად იმოგზაურა ევროპასა და აშშ-ში. იგი მოხალისედ მუშაობდა ნანტაკეტის კოლეჯის საავადმყოფოსა და ნანტაკეტის სკოლის კომიტეტში. მის სახელს მიეწერება კიდევ არაერთი მნიშვნელოვანი საქმე, მაგალითად ის, რომ მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, იგი მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიების ინსტიტუტში ასწავლიდა, ხელმძღვანელობდა სტუდენტებს და ნანტაკეტის კოლეჯის საავადმყოფოში, მეურვედ მუშაობდა.
მიღწევები
მის მიერ ასტეროიდ ვაშინგტონია 886-ის აღმოჩენა, ფორმალურ აღიარებამდე ოთხი დღით ადრე გაუქმდა. ამ დროს, ჰარვარდის ხელმძღვანელები, არაადეკვატურად მიიჩნევდნენ, რომ ქალს, მსგავსი აღმოჩენებისთვის, საყოველთაო აღიარება მოეპოვებინათ.
იგი ასევე პირველი ქალი იყო, რომელმაც იმ დროისთვის მსოფლიოს ყველაზე დიდ ობსერვატორიაში, მაუნტ-უილსონში მოღვაწეობის უფლება მოიპოვა.
1960 წლის სექტემბერში, სამეცნიერო ტრიომ, კორნელის იოჰანეს ვან ჰაუტენის, ინგრიდ ვან ჰაუტენ-გრონველდის და ტომ გერელსის შემადგენლობით, აღმოაჩინა ასტეროიდი და ჰარვუდის საპატივცემოდ 7040 Harwood (2642 P-L) უწოდეს. იგი მარსსა და იუპიტერს შორის არსებულ ასტეროიდთა სარტყელში მოთავსებული მთავარი ასტეროიდია.
გარდაცვალება
გარდაიცვალა 1979 წლის 6 თებერვალს, ბოსტონში, 93 წლის ასაკში.
რესურსები ინტერნეტში
Littleton astronomer Margaret Harwood remembered for achievements
Papers of Margaret Harwood, 1891-1971. Schlesinger Library, Radcliffe Institute, Harvard University.
სქოლიო
ამერიკელი ასტრონომები
Lasioglossum quadrisignatum

Lasioglossum quadrisignatum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1853 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
quadrisignatum
იტაიოპოლისი

იტაიოპოლისი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 925 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კანოინიასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 301 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.67 კმ²-ზე. ფართობი 1 295 431 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
სანტა-კატარინა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
Külüllü, Ismailli

Külüllü, Ismailli
Külüllü is a village in the municipality of İvanovka in the Ismailli Rayon of Azerbaijan.
References
Populated places in Ismayilli District
სპონგილასებრნი

სპონგილასებრნი — უხერხემლო ცხოველების ოჯახი ღრუბლების ტიპისა. ცხოვრობენ მტკნარ წყალში, ფსკერზე, მიმაგრებული არიან სუბსტრატზე. სპონგილასებრნი ფერად მწვანე, მოყვითალო ან მურაა. მათი ჩონჩხი შედგება კაჟოვანი ნემსებისაგან, რომლებიც ერთიმეორესთან შეერთებული არიან ორგანული ნივთიერებით — სპონგინით (აქედანაა ოჯახის სახელწოდებაც). სპონგილასებრნი გავრცელებული არიან მთელ მსოფლიოში. მრავლდებიან როგორც სქესობრივად, ისე დაკვირტით. ხალხურ მედიცინაში გამხმარ სპონგილასებრთა ფხვნილს რევმატიზმის სამკურნალოდ იყენებენ.
ლიტერატურა
სპონგილასებრნი
ღრუბლები
მაირტლ ბაჩელდერი

მაირტლ ბაჩელდერი (დ. 13 მარტი, 1908 — გ. 22 მაისი, 1997) — ამერიკელი ქიმიკოსი და ქალთა სამხედრო კორპუსის ოფიცერი, რომელიც გასაიდუმლოებულად მუშაობდა მანჰეტენის პროექტზე ატომური ბომბის შექმნისას.
ადრეული ცხოვრება და კარიერა
მაირტლ ბაჩელდერი დაიბადა 13 მარტს, 1908 წელს ორეინჯში, მასაჩუსეტსში. 1930 წელს მიდლებურგის კოლეჯში ბაკალავრის ხარისხი მოიპოვა და სამხრეთ ჰადლიში საშუალო სკოლის მეცნიერების მასწავლებელი გახდა. განათლების ოსტატის ხარისხი ბაჩელდერმა ბოსტონის უნივერსიტეტში მოიპოვა.
მეორე მსოფლიო ომი
მეორე მსოფლიო ომის განმავლობაში ბაჩელდერი ირიცხებოდა ქალთა სამხედრო კორპუსში, რომლის შტაბიც ქალაქ სპრინგფილდში იყო. აშშ-ს რამდენიმე შტატში გატარებული გარკვეული დროის შემდეგ მან მიიღო მანჰეტენის პროექტში ჩართვის ბრძანება. ის საიდუმლოდ უნდა გაძღოლოდა 15-20 ქალისგან შემდგარ ნაწილს დეს მოინსიდან ფორტ სილამდე, ამ უკანასკნელიდან კი სანტა ფეში. ის და მისი გუნდი ლოს ალამოსში 1943 წლის 21 ოქტომბერს.
„მანჰეტენი“ იყო სპეციალური სამხედრო დივიზიის, რომელმაც ატომური ბომბი შექმნა, კოდური სახელი. ცდების ჩატარებისას ბაჩელდერი ურანის იზოტოპების სპექტროსკოპიული ანალიზებზე დაკვირვება ევალებოდა.
სამეცნიერო კვლევები და გვიანდელი კარიერა
არმიის დატოვების შემდეგ, ბაჩელდერი გახდა ჩიკაგოს უნივერსიტეტის ქიმიის მკვლევარი. ის შეუერთდა უნივერსიტეტის მეტალების შესწავლის ინსტიტუტს და ატარებდა კვლევებს მეტალოქიმიაში.
არაერთ მიღწევათა შორისაა იშვიათი ელემენტების ტელურისა და ინდიუმის გაწმენდის მეთოდი. მან განსაზღვრა ეგეოსის ზღვაში მერითაიმის არქეოლოგიური გათხრებისას აღმოჩენილი სპილენძის ზარბაზნის შემადგენლობა ჩაძირულ გემზე. ბაჩელდერმა წვლილი შეიტანა კოსმოსურ ქიმიაშიც, როდესაც ნასას თხოვნით გამოიკვლია პროგრამა აპოლოს დროს შეგროვებული მთვარის ქვები.
1973 წელს მიატოვა ფრენკის ინსტიტუტი და ამერიკის გადამდგარ ადამიანთა ასოციაციაში გააგრძელა საქმიანობა. გარდაიცვალა 22 მაისს, 1997 წელს.
ლიტერატურა
სქოლიო
დაბადებული 1908
დაბადებული 13 მარტი
გარდაცვლილი 1997
გარდაცვლილი 22 მაისი
ქიმიკოსი ქალები
ამერიკელი ქიმიკოსები
საქსონური სასახლე

საქსონური სასახლე - ისტორიული სასახლე ვარშავაში.
ისტორია
მორჟტინების სასახლე
იქ, სადაც მოგვიანებით სასახლე აიგო, თავდაპირველად, 1600 წელს, სიგიზმუნდ III ვაზამ ქალაქის საფორტიფიკაციო კედელი ააგო. პირველი კოშკი ამ ადგილას ტობიას მორჟტინმა ადრეული ბაროკოს სტილში აღმართა. მისმა შვილმა, იან ანდრეი მორჟტინმა კი სასახლე ააშენებინა. მშენებლობას ტილმან ვან გამერენი უძღვებოდა და ის 1661-1666 წლებში მიმდინარეობდა. სასახლეს მორჟტინების საგვარეულო ფლობდა და ამიტომ მორჟტინების სასახლედ (Pałac Morsztynów) იწოდებოდა სასახლის პირველი განახლება 1669-1673 წლებში განხორციელდა.
საქსონური ხანა
XVIII საუკუნის დასაწყისში სასახლე იყიდა პოლონეთის მეფემ, საქსონური წარმოშობის ავგუსტ მკაცრმა. მეფემ 1715 წელს სასახლე გვიანდელი ბაროკოსა და როკოკოს სტილში გადააკეთებინა, ხოლო უფრო ფართომასშტაბიანი რეკონსტრუქცია 1724 წელს საქსონიელმა არქიტექტორებმა გააკეთეს. სწორედ ამიტომ სასახლეს საქსონური ეწოდა. ის საქსონური ღერძის ნაწილად იქცა, მის ერთ მხარეს საქსონური ბაღი, ხოლო მეორე მხარეს საქსონური მოედანი იყო გაშენებული. 1748 წელს ორი ახალი ფლიგელი აშენდა.
რუსული ხანა
ადრეულ XIX საუკუნეში სასახლეში განთავსებული იყო ვარშავის ლიცეუმი. ლიცეუმში ფრიდერიკ შოპენის მამა ფრანგულს ასწავლიდა და ოჯახითურთ სასახლის მიმდებარე ტერიტორიაზე ცხოვრობდა. 1837 წელს სასახლე რუსმა ვაჭარმა ივან სკვარცოვმა იყიდა. ახალმა მეპატრონემ 1842 წელს სასახლეს რეკონსტრუქცია ჩაუტარა. არქიტექტორებმა რიჩელმა და იჩკოვსკიმ შენობა ნეოკლასიციზმის სტილში გადააკეთეს, შენობის შუა ნაწილი კი დაანგრიეს და კოლონადა მოაწყვეს.
განადგურება
ინტერბელუმის დროს საქსონურ სასახლეში პოლონეთის გენერალური შტაბი განთავსდა. 1925 წელს სასახლის კოლონადაში უცნობი ჯარისკაცის საფლავი მოაწყვეს. 1935 წელს, მარშალ იოზეფ პილსუდსკის გარდაცვალების შემდეგ სასახლის წინ არსებულ საქსონურ მოედანს პილსუდსკის მოედანი უწოდეს.
სასახლე გერმანელმა ოკუპანტებმა ააფეთქეს მეორე მსოფლიო ომის დროს, ვარშავის აჯანყების დამარცხების შემდეგ, 1944 წელს. აფეთქებას გადაურჩა კოლონადის სწორედ ის თაღედი, რომლის ქვემოთ უცნობი ჯარისკაცის საფლავი იყო.
აღდგენა
არსებობს სასახლის რეკონსტრუქციის გეგმები. რეკონსტრუქცია 2007-2009 წლებში უნდა განხორციელებულიყო აღდგენას დაახლოებით 75 მილიონი ევრო სჭირდებოდა. გეგმების ასრულება შეაჩერა დებატებმა. კამათი შეეხებოდა რეკონსტრუქციის მეთოდებს, აგრეთვე აღდგენილი სასახლის ფუნქციებს. განიხილებოდა მასში საკონფერენციო დარბაზის, სამუზეუმო სივრცის, ძვირადღირებული აპარტამენტების ან რესტორნების მოწყობა. აუცილებელი გახდა ძველი საძირკვლის ნაცვლად ახლის ჩაყრა. სარდაფების გათხრებმა 2006 წელს 19 ათასამდე ობიექტი, მათ შორის ფაიფურის ნივთები და მონეტები გამოაჩინა. საბოლოოდ გადაწყდა, რომ ხელახლა აშენებულ სასახლეში ვარშავის საკანონმდებლო ხელისუფლება დაბინავდებოდა, თუმცა 2009 წელს ქალაქის მთავრობამ გაურკვეველი დროით გადადო რესტავრაციის განხორციელება.
იხილეთ აგრეთვე
საქსონური ბაღი
საქსონური ღერძი
ვარშავის განადგურება
უცნობი ჯარისკაცის საფლავი ვარშავაში
რესურსები ინტერნეტში
State Archive of the Capital City of Warsaw
Sztab Główny Wojska Polskiego
ლიტერატურა
Hentschel, Walter, Die sächsische Baukunst des 18. Jahrhunderts in Polen. 2 Bde., ბერლინი, Henschelverlag Kunst und Gesellschaft, 1967.
სქოლიო
ვარშავის სასახლეები
სამეფო რეზიდენციები
ფოლკეტინგი

ფოლკეტინგი — დანიის საკანონმდებლო ხელისუფლების უმაღლესი ორგანო, ერთპალატიანი პარლამენტი. ირჩევა ქვეყნის მოქალაქეების მიერ 4 წლის ვადით.
პარლამენტის გადაწყვეტილება საბოლოოა და არავის გადახედვას არ ექვემდებარება.
1953 წლიდან პარლამენტი ერთპალატიანია და 179 წევრისგან შედგება, რომელთაგან:
135 კანდიდატი ირჩევა პროპორციული საარჩევნო სისტემით საყოველთაო საარჩევნო უფლების მიხედვით 23 ოლქში.
40 კანდიდატი ირჩევა ადგილებზე (დამატებით), საერთო პროპორციული წესით არჩევნებზე მიღებული ხმების მიხედვით პარტიებს შორის და სიების მიხედვით.
2 კანდიდატი ირჩევა ფარერების კუნძულებიდან
2 კანდიდატი ირჩევა გრენლანდიიდან.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
დანიის პოლიტიკა
მუსეოსი

მუსეოსი — ძველი ბერძენი პოეტი, ცხოვრობდა დაახლოებით V-VI საუკუნეებს შორის. შემორჩენილია მისი პოემა ჰერო და ლეანდრე ქალ-ვაჟის სიყვარულის შესახებ. მის სიუჟეტს ენათესავება ქართულ ფოლკლორში დამოწმებული თავფარავნელი ჭაბუკის ამბავი.
ლიტერატურა
ძველი ბერძენი პოეტები
San Lorenzo, Guimaras

San Lorenzo, Guimaras
San Lorenzo, officially the Municipality of San Lorenzo, is a 5th class municipality in the province of Guimaras, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 29,444 people.
San Lorenzo was created by virtue of Republic Act No. 7897 out of Jordan, Guimaras on February 20, 1995. It is known for its wind farms. In addition, San Lorenzo celebrates Foundation Day for its creation every February.
San Lorenzo is a part of the Metro Iloilo–Guimaras area, centered on Iloilo City. It is from Jordan.
Geography
Barangays
San Lorenzo is politically subdivided into 12 barangays. Each barangay consists of puroks and some have sitios.
Aguilar
Cabano (Poblacion)
Cabungahan
Constancia
Gaban
Igcawayan
M. Chavez
San Enrique (Lebas)
Sapal
Sebario
Suclaran
Tamborong
Climate
Demographics
In the 2020 census, the population of San Lorenzo, Guimaras, was 29,444 people, with a density of .
Economy
References
External links
[ Philippine Standard Geographic Code]
Philippine Census Information
Municipalities of Guimaras
შტუტგარტი (საფეხბურთო კლუბი)

შტუტგარტი (საფეხბურთო კლუბი)
შტუტგარტი — საფეხბურთო კლუბი გერმანიის ქალაქ შტუტგარტიდან.
ტიტულები
გერმანიის ჩემპიონი: 5
1950, 1952, 1984, 1992, 2007
გერმანიის თასი: 3
1954, 1958, 1997
გერმანიის სუპერ თასი: 1
1992
ინტერტოტოს თასი: 2
2000, 2002
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
გერმანიის საფეხბურთო კლუბები
შტუტგარტი
შტუტგარტი (საფეხბურთო კლუბი)