PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
იორ-ალაზნის აუზის კულტურა

იორ-ალაზნის აუზის კულტურა — იორ-ალაზნის აუზის ტერიტორიაზე მოსახლე, საკმაოდ დაწინაურებული მიწათმოქმედი, მესაქონლე, მეტალურგი და მეთუნე ტომების მატერიალური კულტურა.
ადრინდელი და შუა ბრინჯაოს ხანაში შედიოდა ჯერ მტკვარ-არაქსის კულტურის (ძვ. წ. III ათასწლეული), შემდეგ თრიალეთის კულტურის (ძვ. წ. II ათასწლეულის I ნახევარი) გავრცელების სფეროში. გვიანბრინჯაოს ხანის ადრეული საფეხურისათვის აღნიშნულ ტერიტორიაზე კვლავ მთელი ცენტრალური ამიერკავკასიისათვის დამახასიათებელი კულტურა ჩანს გავრცელებული. დაახლოებით ძვ. წ. XIII საუკუნიდან აღნიშნულ ტერიტორიაზე ძველის განვითარების საფუძველზე ჩამოყალიბდა განსხვავებული კულტურა. მისთვის დამახასიათებელია ე. წ. კახური შედგენილტარიანი სატევრები და მახვილები, ბრინჯაოს მთელმასრიანი შუბისპირები მასრაზე ორი რელიეფური სარტყლით, კონცენტრული ღარებით შემკული თიხის ჭურჭელი და სხვა.
დაახლოებით ძვ. წ. XI საუკუნიდან ამ კულტურის განვითარების შედეგად გაჩნდა 3 ლოკალური ვარიანტი, რომელთა გავრცელება დაახლოებით ისტორიულ კახეთის, კუხეთისა და ჰერეთის საზღვრებს ემთხვევა. მატერიალური კულტურის ეს ჯგუფები ერთმანეთისაგან ძირითადად საბრძოლო იარაღის თავისებურებით განსხვავდება. ძვ. წ. I ათასწლეულის I ნახევრის ბოლოდან, სახელმწიფოს წარმოშობის წინა საფეხურზე, იორ-ალაზნის აუზის ტერიტორიაზე მოხდა მატერიალური კულტურის ნიველირება, თუმცა ძვ. წ. II ათასწლეულში შემუშავებული ამ კულტურის დამახასიათებელი ზოგი ნიშანი ახ. წ პირველ საუკუნეებშიც გადმოვიდა. ეს გარემოება აღნიშნულ პერიოდში მატერიალური კულტურის განუწყვეტელ განვითარებას ადასტურებს.
ლიტერატურა
ლომთათიძე გ., ბრინჯაოს სატევრები და მახვილები სამთავროს უძველეს სამარხებში, თბ., 1974;
ფირცხელაური კ., აღმოსავლეთ საქართველოს ტომთა ისტორიის ძირითადი პრობლემები (ძვ. წ. XV-VII სს), თბ., 1973;
მისივე, იორ-ალაზნის აუზის ტერიტორიაზე მოსახლე ტომთა უძველესი კულტურა, თბ., 1965;
ჯაფარიძე ო., არქეოლოგიური გათხრების თრიალეთში, თბ., 1969
ფირცხელაური კ., ქსე ტ. 5., გვ. 199, თბ., 1980
არქეოლოგიური კულტურები
ძველი ხალხები
ირიაო

ირიაო — ქართული მუსიკალური ჯგუფი, რომელიც სიმღერებს ჯაზისა და ეთნო-ხალხური მუსიკის ჟანრში ასრულებს. ჯგუფმა საქართველო 2018 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე, პორტუგალიის დედაქალაქ ლისაბონში წარადგინა.
წარმოშობა
ჯგუფი ასრულებს უნიკალურ მუსიკას, რომელიც ჯაზისა და ქართული ეთნომუსიკის ნაზავია. მისი დამაარსებელი და მუსიკალური ხელმძღვანელი დავით მალაზონია ითვლება ერთ-ერთ პირველ ქართველ კომპოზიტორად, რომელმაც გააერთიანა ეს ორი ჟანრი. ის 30 წლის განმავლობაში ქმნიდა მუსიკას გერმანიასა და საქართველოში, როგორც თეატრისათვის, ასევე ტელეპროექტებისთვის, ცალკეული მუსიკოსებისა და ჯგუფებისათვის. მისივე ინიციატივით 2013 წელს დაარსდა ანსამბლი.
სქოლიო
ქართული მუსიკალური ჯგუფები
ევროვიზიის კონკურსანტები
დიმიტრი ბუჭყიაშვილი

დიმიტრი ბუჭყიაშვილი
დიმიტრი ივანეს ძე ბუჭყიაშვილი (ბუჩქიევი) (დ. 1789 ― გ. 1849) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი. ერეკლე II-ის მინბაშის ივანე ბუჭყიაშვილი შვილი, პოდპოლკოვნიკ გედეონ ბუჭყიაშვილის ძმა.
მსახურობდა შირვანის პოლკში. რუსეთ-ოსმალეთის ომის (1828-1829) დროს მონაწილეობდა ახალციხის აღებაში. იყო ალექსანდროპოლის (ახლანდელი გიუმრი) ციხესიმაგრის კომენდანტი. დაკრძალულია ანჩისხატის ეკლესიაში.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
დაბადებული 1789
გარდაცვლილი 1849
დიმიტრი
ასკილი

ასკილი, ველური ვარდი — მცენარის გვარი ვარდისებრთა ოჯახისა. მარადმწვანე ან ფოთოლმცვივანი, ზოგჯერ ხვიარა, ეკლიანი ბუჩქებია. აქვთ კენტფრთისებრი ფოთლები. ლამაზი და სურნელოვანი ყვავილები (ვარდისფერი, წითელი, თეთრი, იშვიათად ყვითელი) ცალად ან ქოლგისებრ-საგველა ყვავილედშია თავმოყრილი. ნაყოფი ერთთესლიანი კაკლუჭაა. მომწიფებისას ხორციანი ხდება და იღებს ნარინჯის, წითელ, ზოგჯერ შავ ფერსაც.
ასკილის ბუნებრივი არეალი ჩრდილოეთ ნახევარსფეროა. ცნობილია 400-მდე სახეობა, საქართველოში - 25, მათგან 5 ენდემურია. ასკილი იზრდება ტყის პირებზე, იშვიათად ქვეტყეში, ბუჩქნარებში, ქვიან და კლდოვან ფერდობებზე, სუბალპურ მდელოებზე და სხვა. ნაყოფი შეიცავს B2, P, K ვიტამინებს, A პროვიტამინს, დიდი რაოდენობით C ვიტამინს. ნედლი ნაყოფი — შაქარს, სახამებელს და აზოტოვან ნივთიერებებსაც. იჭმება ნედლი და დაკონსერვებული.
ნაყენს ხმარობენ ღვიძლის დაავადებისას. ფესვები მდიდარია მთრიმლავი და საღებავი ნივთიერებებით. ასკილს იყენებენ ბაღის ვარდის საძირედ, ცოცხალ ღობედ და დეკორატიულ მებაღეობაში. ასკილის ვარა ფორმებიდან ძველთაგანვე გამოყვანილია ბაღის ვარდის მრავალი ძვირფასი ჯიში. მაგ., ცნობილი ყაზანლიყური ვარდი, რომლის გვირგვინის ფურცლებისაგან სურნელოვან ვარდის ზეთს ხდიან, ჩაის ვარდი, ხვიარა ვარდი და სხვა.
გამოყენება
ხალხში უხსოვანი დროიდან გამოიყენება ასკილის ნაყოფი სხვადასხვა დაავადებათა სამკურნალოდ და გამამაგრებელ საშუალებად, ასკილი გამოიყენება აგრეთვე როგორც ვიტამინური და ნაღველმდენი მცენარე, მისი ნაყოფებიდან ამზადებენ ექსტრაქტებს, პოლივიტამინურ ჩაის და ნაყენებს.
ლიტერატურა
ვარდისებრნი
ლეონ ჯექსონი

ლეონ ჯექსონი (Leon Jackson; დ. 30 დეკემბერი, 1988) — შოტლანდიელი მომღერალი, რომელმაც გაიმარჯვა ბრიტანულ ტელეშოუში The X Factor 2007 წელს. სიმღერა, რომელმაც მას გამარჯვება მოუტანა, "When You Believe", როგორც სინგლი გამოვიდა 2007 წლის დეკემბერში და #1 ადგილი დაიკავა ორივე UK-ის და ირლანდიის მუსიკალურ ჰიტ აღლუმებში.
შოტლანდიელი მომღერლები
დაბადებული 30 დეკემბერი
დაბადებული 1988
ტინიანი

ტინიანი — კუნძული მარიანას არქიპელაგში, წყნარ ოკეანეში. ეკუთვნის ჩრდილოეთ მარიანას კუნძულებს და დაუსახლებელ კუნძულ აგიხანთან ერთად ქმნის ტინიანის მუნიციპალიტეტს.
გეოგრაფია
ტინიანის კუნძული მდებარეობს მარიანას არქიპელაგის სამხრეთ ჯგუფში. გარს ეკვრის წყნარი ოკეანის წყლები. კუნძულიდან 4,5 კმ-ში ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობს კუნძული საიპანი, 100 კმ-ში სამხრეთ-დასავლეთით — კუნძული როტა, უფრო შორს, 163 კმ-ში კუნძული გუამი, რომელიც ცალკე სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნი. უახლოესი მატერიკი — აზია, მდებარეობს 2800 კმ-ში.
ტინიანის კუნძულს აქვს მარჯნული წარმოშობა და წარმოადგენს ამოწეულ ატოლს. კუნძულის რელიეფის საფუძველს შეადგენენ ტერასები ზომით 20 კმ 9 კმ-ზე. კუნძულის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან აღწევს 170 მეტრს. კუნძულის ფართობი შეადგენს 101,01 კმ²-ს (სიდიდით მესამე კუნძული მარიანას არქიპელაგში).
კლიმატი ნოტიო ტროპიკულია. წლის საშუალო ნალექების რაოდენობა შეადგენს დაახლოებით 2000 მმ-ს. კუნძულზე ხდება ციკლონები.
ისტორია
ტინიანის კუნძული დასახლდა დაახლოებით 4000 წლის წინ. კუნძულის მკვიდრი მოსახლეობაა ჩამორო. კუნძულზე შენარჩუნებულია ძველი ქვის ბოძები, ძალიან მსგავსი, მაგალითად, ნან-მადოლთან (მიკრონეზიის ფედერაციული შტატები), პალაუს მეგალითებთან ან აღდგომის კუნძულის მოაისთან. ამ ნაგებობების საერთო წონა აჭარბებს ტონას, ხოლო სიმაღლე შეადგენს დაახლოებით 6 მეტრს.
კუნძულის პირველი ევროპელი აღმომჩენია ესპანელი, კათოლიკე მისიონერი დიეგო ლუის დე სანვიტორესი, რომელმაც ტინიანი აღმოაჩინა 1669 წელს. XVII საუკუნის დასასრულს მარიანას არქიპელაგი გახდა ესპანეთის სამფლობელო.
1899 წლის 12 თებერვალს ესპანეთმა მარიანას არქიპელაგი მიჰყიდა გერმანიის იმპერიას. 1907 წლიდან ტინიანი იყო გერმანიის ახალი გვინეის ნაწილი, რომელიც ემორჩილებოდა კაროლინის კუნძულების საოლქო ოფიცერს.
1914 წლის 14 ოქტომბერს მარიანის არქიპელაგი ოკუპირებული იქნა იაპონელების მიერ. 1920 წელს კუნძულებზე დაწესდა ერთა ლიგის მანდატი, რომლის მართვასაც აწარმოებდა იაპონია. ამ პერიოდში კუნძულ ტინიანზე აქტიურად ვითარდებოდა სოფლის მეურნეობა, უპირველეს ყოვლისა, შაქრის ლერწმის მოყვანა. 1944 წელს კუნძული დაიპყრო აშშ-ის ჯარმა, რომლებმაც მალე ტინიანზე განალაგეს სამხედრო ავიაციის ბაზა. 1945 წლის აგვისტოში კუნძულზე არსებული ამერიკული ავიაბაზიდან სტარტი აიღეს ბომბდამშენებმა, რომლებმაც განახორციელეს ჰიროსიმისა და ნაგასაკის ატომური დაბომბვა.
მოსახლეობა
2010 წელს ტინიანის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 3136 ადამიანს, რაც შეადგენს მთელი ჩრდილოეთ მარიანას კუნძულების მოსახლეობის 6 %-ს. ადგილობრივი მოსახლეობის დაახლოებით 75 %-ს შეადგენს ქვეყნის მკვიდრი ხალხი — ჩამოროელები და კაროლინის კუნძულებიდან წამოსული კაროლინელები. ტინიანის კუნძულზე ასევე ცხოვრობენ აზიელები და ევროპელები. სასაუბრო ენებია — ინგლისური, ჩამორო, იაპონური. მოსახლეობა ქრისტიანობის (კათოლიციზმი) აღმსარებელია.
კულტურა
ჩამოროელთა ადგილობრივი კულტურა ჩამოყალიბდა ესპანური (კუნძული 200 წლის მანძილზე იყო ესპანეთის კონტროლ ქვეშ) და იაპონური კულტურის გავლენით. ესპანური გავლენა გამოიხატება არა მხოლოდ იმით, რომ ადგილობრივი მაცხოვრებლები კათოლიკები არიან, არამედ ადგილობრივი ცეკვით ჩა-ჩა-ჩა. ტინიანზე იაპონური კვალია — ადგილობრივი ძინძა.
სქოლიო
ჩრდილოეთ მარიანას კუნძულები
წყნარი ოკეანის კუნძულები
ოკეანეთის კუნძულები
გერტრუდ ელიონი

გერტრუდ ელიონი (დ. 23 იანვარი, 1918, ნიუ-იორკი — გ. 21 თებერვალი, 1999, ჩაპელ-ჰილი) — ამერიკელი ბიოქიმიკოსი და ფარმაკოლოგი. 1988 წელს გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში. დამოუკიდებლად და ჯორჯ ჰიჩინგსთან მუშაობისას, ინოვაციური მეთოდებით ელიონმა რამდენიმე ახალი წამალი შექმნა, რომლის მეშვეობითაც საბოლოოდ შიდსის წამალი AZT შეიქმნა.
რესურსები ინტერნეტში
ბიოგრაფია
სქოლიო
დაბადებული 1918
გარდაცვლილი 1999
ამერიკელი ბიოქიმიკოსები
ამერიკელი ფარმაკოლოგები
ნიუ-იორკელები
ბერბეო

ბერბეო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.225 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 862 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 27.79 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 67 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კოლუმბიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი
statoids.com-ის მონაცემები
ბოიაკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ჟოელ ველტმანი

ჟოელ ველტმანი (დ. 15 იანვარი, 1995) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი. „ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონისა“ და ნიდერლანდების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მცველი. იყო ნაკრების წევრი 2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატსა და 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 15 იანვარი
დაბადებული 1995
ნიდერლანდელი ფეხბურთელები
ამსტერდამის აიაქსის ფეხბურთელები
2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
Carebara ampla rugosa

Carebara ampla rugosa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Carebara-ს გვარიდან.
სქოლიო
ჭიანჭველები
შვედეთის პომერანია

შვედეთის პომერანია — ტერიტორია პომერანიის ნაწილზე, რომელიც შვედეთმა მიიღო 1648 წლის ვესტფალიის ზავით და რომელიც საკუთარ შემადგენლობაში 1815 წლამდე შეინარჩუნა. ტერიტორიაში შედიოდნენ ქალაქები შტრალზუნდი და გრეიფსვალდი, ასევე კუნძული რიუგენი, 1720 წლამდე აგრეთვე ქალაქი შტეტინი.
რესურსები ინტერნეტში
Foundation for the Swedish Cultural Heritage in Pomerania
Dänholm Island, Swedish Pomerania August 1807 at NapoleonSeries.org
Brune's 1807 Campaign in Swedish Pomerania at NapoleonSeries.org
Pomeraniæ Ducatus tabula. Map of the Duchy of Pomerania. at library.ucla.edu
პომერანიის ისტორია
შვედეთის დომინიონები
Cliza Municipality

Cliza Municipality is the first municipal section of the Germán Jordán Province in the Cochabamba Department, Bolivia. Its seat is Cliza.
References
Instituto Nacional de Estadistica de Bolivia
Municipalities of the Cochabamba Department
დრიადა

დრიადა
დრიადები (δρΰς „ხე“, კერძოდ „მუხა“) — ნიმფები, ხის მფარველები. (ასევე ნახე გამადრიადები.)
ძველი ბერძნები ჰყვებოდნენ, რომ მათ, ვინც ხეებს რგავენ და უვლიან, განსაკუთრებული სულები — დრიადები მფარველობენ. დრიადები უკვდავები არიან და როგორც ყველა უკვდავს, ერთობ ჭირვეული ზნე აქვთ. თუ გადაწყვიტეს, რომ ხეებს ერჩით, აუცილებლად გადაგემტერებიან და მათი მტრობა ცუდი ამბავია.
დრიადებთან ხუმრობა არ ვარგა.
ზოგჯერ დრიადები იწოდებოდნენ ხეების სახელების მიხედვით. ყველაზე ძველი ნიმფები არიან დრიადები, რომლებიც ურანის სისხლის წვეთიდან დაიბადნენ და იფანში (კოპიტი) ბინადრობდნენ მელიადი. ისინი არიან ერთადერთი მოკვდავი ნიმფებთაგანი. ყველაზე ცნობილი დრიადა არის დრიოპა.
წარმოდგენა
ზოგი წარმოდგენების მიხედვით დრიადები სახლდებიან ხეებში, ასევე იღებენ ადამიანის მაგვარ სახეს, ასტრალურად შეეძლოთ ურთიერთობა მათთან. ამასთან არ კარგავენ ტყესთან კავშირს. მათ შესახებ წარმოდგენები არაერთგვაროვანია, მშვენიერი მათში უერთდება აუხსნელს, შიშს.მშვენიერების მოყვარულ ბერძნებისათვის წარმოიდგენდნენ მათ - მარმარილოს კანიან ქალწულებთან. ქაოსის საწყისთან, ამიტომ მათი ხასიათი იყო თავისუფლების მოყვარული.
დრიადები ნიმფები არიან რომლებიც ყველა მცენარეს მფარველობს. ისინი ითვლებიან ყველაზე ლამაზებად და ყველაზე მრისხანენი. ყველა უბედურება ტყეში მათ სინდისზეა. მათ ძალიან უყვართ მხიარულება, ხშირად მათი ხუმრობა ავი გამოდის მაგრამ რეალურად ზიანს არ აყენებს ადამიანს. მხოლოდ შეშინებული ადამიანი ხვდება მათ განკარგულებაში. დრიადის ამოცნობა სხვა ქალიშვილებში შეუძლებელია. ისინი არაფრით არ გამოირჩევიან ადამიანისაგან.
თანამედროვე წარმოდგენები
ახლა ასე ვთქვათ თანამედროვე ცივილიზებურ ხალხში პოპულარული ხდება ბუნების წიაღში დაბრუნება. ამიტომაც ძველი კულტები და ტრადიციები ისევ ღორძინდება, თუმცა პროგრესის დაღს ატარებს. ახლა ხეები და მათი სულები დაკავშირებულია სიტყვებთან „ასტრალი“, „ენერგია“, „პარალელური სამყარო“.
შენიშვნები
იხილეთ აგრეთვე
გამადრიადები
ნიმფები
შურდული (მრავალმნიშვნელოვანი)

შურდული (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტერმინი შურდული შეიძლება აღნიშნავდეს:
შურდული — ქვის სასროლი იარაღი.
შურდული — ქართული ყოველკვირეული იუმორისტული ჟურნალი.
შურდული — ქართული ყოველდღიური პოლიტიკურ-ლიტერატურული გაზეთი.
არგიშთი II

არგიშთი II — ურარტუს მეფე. ქვეყანას მართავდა ძვ. წ. 714 - ძვ. წ. 685 წწ.
არგიშთი მეორე სამფო ტახტზე ავიდა მამამისის რუსა I-ის თვითმკვლელობის შემდეგ, რომელიც დაკავშირებული იყო ურარტუს არმიის დამარცხებასთან, რომელიც მათ განიცადეს ასურეთის მეფე სარგონ II-სთან. სარგონ II-ის ლაშქარმა ასევე აიღო და გაანადგურა ურარტუს რელიგიური ცენტრი მუსასირი, რომელიც ითვლებოდა სერიოზულ დარტყმად უმაღლესი ღვთაება ხალდის წინააღმდეგ. არგიშთის მმართველობის პერიოდში პრაქტიკულად მეტი ყურადღება ეთმობოდა ღმერთებს შივინისა და თეიშებას.
ამ მოვლენების შემდეგ ასურეთსა და ურარტუს შორის დამყარდა მშვიდობიანი ურთიერთობა, მაგრამ მშვიდობის შენარჩუნების საფასურად ურარტუმ საკუთარ ტერიტორიაზე ასურელებს მისცა თავისუფალი მოქმედებისა და რკინის მადნისა და ხე-ტყის საწარმოებლად და ვაჭრობის გასავითარებლად. ასევე დასაშვებია, რომ ურარტუ ხარკის სახით აძლევდა ასურეთს პირუტყვსა და სხვა სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტებს. ზოგიერთი ისტორიკოსი ურარტუს ისტორიის ამ პერიოდს უწოდებს „ვასალურს“ ასურელებთან. მიუხედავად ამისა, ურთიერთობა ამ ორ ქვეყანას შორის რჩებოდა დაძაბული. სურულ არქივებში შემორჩენილია დაზვერვითი სახის დოკუმენტები ურარტუდან, რომელიც აშკარად მიუთითებს დაძაბულობის შესახებ სასაზღვრო ოლქებში.
არგიშთიმ ვერ გაბედა ღია წინააღმდეგობა ასურელების წინააღმდეგ და და საკუთარი საქმიანობა წარმართა ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ამიერკავკასიაში. შემონახულია არგიშთის ლურსმული წარწერები, რომლებიც მოგვითხრობს სარწყავი არხის მშენებლობისა და აღმოსავლეთში ლაშქრობების შესახებ. ირანის აზერბაიჯანში აღმოჩენილი წარწერა მოგვითხრობს ამ ტერიტორიაზე არგიშთის ლაშქრობის შესახებ. ურარტუელთა სამხედრო წარმატებებს ამ ლაშქრობის დროს ისტორიკოსები სხვადასხვანაირად აფასებენ: ზოგიერთი თვლის, რომ არგიშთიმ მიაღწია კასპიის ზღვას, ზოგიერთი თვლის, რომ იგი არ გასცილებია ურმიის ტბას.
სარდურის გარდაცვალების შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე ადის სინახერიბი, რომელიც დიდი ხნის მანძილზე ხელმძღვანელობდა ურარტუში მამამისის სადაზვერვო ოპერაციებს. ურთიერთობა ორ სახელმწიფოს შორის გახდა ნაკლებად დაძაბული, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, ურარტუს დასუსტება შეუქცევადი პროცესი გახდა.
ლიტერატურა
Меликишвили Г. А. Урартские клинообразные надписи. — Москва: Издательство АН СССР, 1960.
Zimansky P. Ecology and Empire: The Structure of the Urartian State. — Chicago: The Oriental Institute of the University of Chicago, 1985. — (Studies in ancient oriental civilizations). — ISBN 0-918986-41-9.
Арутюнян Н.В. Биайнили — Урарту. Военно-политическая история и вопросы топонимики.. — Санкт-Петербург: Издательство Санкт-Петербургского университета, 2006. — 368 с. — 1000 экз. — ISBN 5-8465-0133-8.
სქოლიო
ურარტუს მეფეები
Metapone emersoni

Metapone emersoni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Metapone-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
შავი წიგნი (ეზიდიზმი)

შავი წიგნი (ეზიდიზმი)
შავი წიგნი (Mishefa Reş) — ეზიდიზმში ერთ-ერთი წმინდა წერილი. ის დაწერილია ქურთული ენის ერთ-ერთ დიალექტზე, კურმანჯიზე.
შავი წიგნი არ იყოფა თავებად, როგორც ეს გამოცხადების წიგნშია. მასში აღწერილი არის სამყაროს შექმნის მითი, თუ როგორ შექმნა ღმერთმა დედამიწა მარგალიტისაგან. აქვე აღწერილია ადამისა და ევას პირველქმნილი ცოდვის შესახებ.
ლიტერატურა
The Black Book of the Yezidis (edited with an introduction by J. Lange).
რესურსები ინტერნეტში
English text ისია იოსეფი (1919)
[https://archive.org/details/devilworship00jose ისია იოსეფი (1919), მთლიანი წიგნი.
შავი წიგნი-ს სირიული ვერსია, გამოიცა 1896-ში.
ეზიდიზმი
სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის (მარაგის) აღრიცხვა

სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის (მარაგის) აღრიცხვა - საწარმოს ეკონომიკური საქმიანობის პროცესში მის ფლობაში არსებული მარაგების გამოყენების შედეგად სახის ცვლილებაა. რადგანც მარაგები დროის მოკლე მონაკვეთში ინარჩუნებს თავის სახეს, მათ მოკლევადიან აქტივებად აღიარებენ.
ბასს 2
ბასს 2-ის მიხედვით,
ისეთი აქტივები, როგორებიცაა: მიწა, შენობა, სატრანსპორტო საშუალება და სხვა, თუ საწარმოსთვის არის ყიდვა-გაყიდვის საგანი, მაშინ მათი აღიარება ხდება, როგორც სასაქონლო-მატერიალური მარაგის.
ბასს 2-ის განმარტებით:
ხოლო
სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების თვითღირებულება მოიცავს:
სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების შეძენისას მასთან დაკავშირებული სავაჭრო ფასდათმობა და სავაჭრო დანამატი არ ჩაირთვება შეძენის დანახარჯების გაანგარიშებაში.
სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების კლასიფიკაცია
სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობები იყოფა ორ ჯგუფად: საწარმოო მარაგი და სასაქონლო მარაგი.
საწარმოო მარაგი არის საწარმოს მიერ ნაყიდი ან დამოუკიდებლად დამზადებული ნაწარმი, რომელიც ასევე განკუთვნილია გასაყიდად. იგი მოიცავს:
ა) ნედლეული და ძირითადი მასალები (1620).
ბ) ნახევარფაბრიკატები.
გ) დამხმარე მასალები.
დ) სათბობი.
ე) სათადარიგო ნაწილები.
ვ) ტარა.
ზ) ნარჩენები.
თ) დაუმთავრებელი წარმოება (1630).
სასაქონლო მარაგში იგულისხმება საქონელი და მზა პროდუქცია.
საქონელი (1610) - ისეთი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობაა, რომელიც შეძენილია გასაყიდად.
მზა პროდუქცია (1640) - ისეთი მატერიალური ფასეულობაა, რომელმაც გაიარა დამუშავების ყველა სტადია, შეესაბამება დადგენილ სტანდარტებს ან ტექნიკურ პირობებს, მიღებულია ტექნიკური კონტროლის მიერ და გამზადებულია სარეალიზაციოდ.
ბუღალტრული გატარებები
ბუღალტრულ აღრიცხვაში გამოიყენება სასაქონლო მატერიალური ფასეულობების აღრიცხვის ორი მეთდი:
უწყვეტი მეთოდი - სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის თითოეული მოძრაობა მკაცრად აღირიცხება.
პერიოდული მეთოდი - სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ცვლილებები დგინდება ინვენტარიზაციათაშორისი სხვაობით. წარმოქმნილი სხვაობა ან კრედიტდება 7185 ან დებეტდება 7290 სასაქონლო-მატერიალური მარაგის კორექტირების ანგარიშზე.
სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის გადაფასება უწყვეტი აღრიცხვისას
წარმოების დროს როდესაც სახეზე გვაქვს უკვე წამოებული მზა პროდუქცია, იმ შემთხვევაში თუ მზა პროდუქციის გასაყიდი ფასი დაბალია მის თვითღირებულებასთან მაშინ:
სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ჩამოფასება:
დ. 8290 - სხვა არასაოპერაციო ხარჯები
კ. 1600 - სასაქონლო-მატერიალური მარაგი
სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის აფასება:
დ. 1600 - სასაქონლო-მატერიალური მარაგი
კ. 8190 - სხვა არასაოპერაციო შემოსავალი
იხილეთ აგრეთვე
სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების თვითღირებულების განსაზღვრის მეთოდები
ლიტერატურა
"მთავარი ბუღალტერი". №1, 2007 წ.
"ბუღალტრული აღიცხვა" ა. ხორავა, ნ. კვატაშიძე, ნ. სრესელი, ზ. გოგრიჭიანი. 2008 წ.
"ფინანსური ანგარიშგების საერთაშორისო სტანდარტების გამოყენება" რ. ძაძამია. თბილისი. 2008
საბუღალტრო აღრიცხვა
ტეიტ მოდერნი (ლონდონი)

ტეიტ მოდერნი (ლონდონი)
ტეიტ მოდერნი (Tate Modern) — თანამედროვე ხელოვნების ბრიტანეთის ახალი ეროვნული მუზეუმი ლონდონში, მდ. თემზის პირას, წმ. პავლეს კათედრალის მოპირდაპირედ. ტეიტ ბრიტანეთის, ტეიტ ლივერპულისა და ტეიტ სენტ-აივსის მუზეუმებთან ერთად იგი ტეიტ გალერეის ნაწილია.
მუზეუმი მოთავსებულია ყოფილ სანაპირო ელექტროსადგურის შენობაში, რომლის პროექტი თავდაპირველად სერ გაილს გილბერტ სკოტმა შექმნა ორ ეტაპად 1947 და 1963 წლებში. ელექტროსადგური 1981 წელს დაიხურა. შენობის კონვერტაცია არქიტექტურულმა ფირმამ "ჰერცოგ & დე მიურონ" მოახდინა და მისი სიმაღლე 99 მეტრია. 2000 წლის 12 მაისს გახსნის დღიდან ეს მუზეუმი ლონდონელთა და მის სტუმართა ყველაზე პოპულარული ადგილი გახდა. პერმანენტულ გამოფენებზე შესვლა უფასოა.
2005 წელს გალერეამ გაფართოების მშენებლობა დაიწყო, რომელიც 60%-ით გაზრდის საგამოფენო ფართს, და რომელიც 2012 წლისთვის უნდა დასრულდეს. ეს მშენებლობაც "ჰერცოგ & დე მიურონ"-ის დაპროექტებულია.
გალერეები მოთავსებულია შენობის მესამე, მეოთხე და მეხუთე სართულებზე. თემატურად გაშლილი გამოფენები გალერეის პერმანენტული კოლექციიდან მოთავსებულია მესამე და მეხუთე სართულებზე, ხოლო დროებითი ან სპეციალური გამოფენები ეწყობა მეოთხე სართულზე. შენობის მთავარი ჰოლიც, რომელშიც ადრე ელსადგურის ტურბინა მდებარეობდა, დროებით გამოფენებს ეთმობა ხოლმე.
ტურბინის ჰოლში გამოფენილია თანამედროვე ხელოვანთა პეცილურად დაფინანსებული ნამუშევრები ყოველი წლის ოქტომბერსა და მარტში გამოფენათა სერიაში სახელწოდებით "იუნილევერ". სერია თავდაპირველად ხუთ წელზე იყო გათვლილი, თუმცა მისი პოპულარობის გამო ის 2008 წლამდე გაგრძელდა.
გალერეაში მოხვედრა შეიძლება ლონდონის ათასწლეულის ხიდის გადაკვეთით, რომელიც მას წმ. პავლეს კათედრალთან აერთებს. ახლომდებარე მეტროს სადგურია "საუზვარკი", თუმცა სადგური "ბლექფრაირსი" და ამავე სახელწოდების ხიდით ფეხით გადახვლა ხშირად უფრო მოხერხებულია.
აქვეა ასევე ნავთმისადგომი, რომელსაც "ბენქსაიდ პიერი" ჰქვია, რომლითაც დოკლანდსში და გრინვიჩში შეგიძლია მოხვდეთ რეგულარული სანაოსნო სერვისით, ან ასევე ტეიტ-ტუ-ტაიტ სერვისით, რომელიც ტეიტ მოდერნსა და ტეიტ ბრიტანეთს აერთებს "ლონდონ აი"-ს მეშვეობით.
იხილეთ აგრეთვე
ტეიტ გალერეა
მსოფლიოს ცნობილი მუზეუმები
რესურსები ინტერნეტში
ტეიტ მოდერნის ოფიციალური საიტი
გალერეის გეგმა
გაერთიანებული სამეფოს მუზეუმები
ლონდონი
კონარევკა

კონარევკა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის მელეუზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 94 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მელეუზიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მელეუზი, რომელიც დაშორებულია 18 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
მელეუზის რაიონის სოფლები
შუშის ხალიჩის მუზეუმი

შუშის ხალიჩის მუზეუმი
შუშას ხალიჩების მუზეუმი — აზერბაიჯანის ხალიჩისა და ხალხური გამოყენებითი ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმის შუშის ფილიალი. მუზეუმი ხალიჩების ქსოვის ხელოვნების ტრადიციების შესწავლის, შენარჩუნებისა და შენარჩუნების მიზნით დაარსდა. დაარსებულია აზერბაიჯანის სსრ კულტურის სამინისტროს 1985 წლის 26 სექტემბრის #502 ბრძანებით. ფილიალმა თავისი საქმიანობა 1987 წლის 19 მაისს დაიწყო გენერალ სამად ბეი მეჰმანდაროვის მე-18 საუკუნის სასახლეში.
ყარაბაღის უძველესი ისტორიის, მათ შორის შუშას ხალიჩების კვლევის, პოპულარიზაციისა და შენარჩუნების მიზნით, აზერბაიჯანის ხალიჩისა და ხალხური გამოყენებითი ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმის ძირითადი ფონდიდან - ხალიჩები და ხალიჩების ნაწარმი, რომლებიც ინარჩუნებენ ეროვნულ ხელოვნების ღირებულებებს, მხატვრული ნაქარგები, ეროვნული ტანსაცმლისა და სამკაულების ნიმუშები გამოფენისთვის გაიგზავნა შუშის ფილიალში.
შუშას ფილიალში გამოიფინა აზერბაიჯანის ხალიჩისა და ხალხური გამოყენებითი ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმის ძირითადი ფონდიდან შერჩეული წყობილი და უწყობადი ხალიჩები, ხალიჩების ნაწარმი, მხატვრული ნაქარგები, ეროვნული სამოსი, სამკაულები და მხატვრული ლითონის ნიმუშები.
მუზეუმის ისტორია
ფილიალი მუშაობდა ხუთი წლის განმავლობაში, იმ დღემდე, სანამ ქალაქი შუშა სომხეთის შეიარაღებულმა ძალებმა 1992 წლის 8 მაისს დაიკავეს. აზერბაიჯანსა და სომხეთს შორის სამხედრო კონფლიქტმა გამოიწვია ფილიალის საქმიანობის შეწყვეტა 1992 წელს. 1992 წლის 29 თებერვალს შუშას ფილიალის 246 ექსპონატიდან 183 (80 ხალიჩა წყობით, 35 ხალიჩა წყობის გარეშე და ხალიჩის ნაწარმი, 29 მხატვრული ნაქარგები და ეროვნული სამოსი, 39 სამკაული) ევაკუირებული იქნა ბარდაში და შემდეგ ბაქოში ჩამოიტანეს და გადაეცა აზერბაიჯანის ხალიჩების მუზეუმის ძირითად ფონდს.
შუშაში მოქმედი 8 მუზეუმიდან მხოლოდ აზერბაიჯანის ხალიჩების მუზეუმმა შეძლო მისი ნივთების ნახევარზე მეტის გადარჩენა, ხოლო გენიალური კომპოზიტორის უზეირ ჰაჯიბეილის სახლ-მუზეუმმა ნაწილობრივ გადაარჩინა მისი ნივთები. შემონახულ ექსპონატებს შორისაა ყარაბაღის ტრადიციული ხალიჩები.
მუზეუმის საქმიანობა
მუზეუმის შუშას ფილიალი თანამშრომლობს ამერიკის შეერთებულ შტატებში მოქმედ „ყარაბაღის ფონდთან“, რომლის მიზანია ყარაბაღის სკოლის კუთვნილი ხალიჩების ნიმუშების პოპულარიზაცია უცხო ქვეყნებში. ყარაბაღის მივიწყებული ტექსტილის ტექნოლოგიების აღდგენა და განვითარება აზერბაიჯანის ხალიჩისა და ხალხური გამოყენებითი ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმის შუშას ფილიალის ერთ-ერთი მთავარი პროექტია. აზერბაიჯანის ხალიჩებისა და ხალხური გამოყენებითი ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმის შუშას ფილიალის თანამშრომლებმა მოამზადეს ყარაბაღის სკოლის კუთვნილი უძველესი ხალიჩების „ჩელები“, „ბაჰმანლი“ და „მალიბეილი“ ესკიზები და გადასცეს ხალიჩების სახელოსნოს. ფუნქციონირებს 2012 წლის იანვრიდან.
სქოლიო
აზერბაიჯანის მუზეუმები