PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ჩოხოსნები

ჩოხოსნები — ქართული არაპოლიტიკური საზოგადოებრივი გაერთიანება.
ისტორია
1921 წელს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციისადი პროტესტის ნიშნად ოთხმა ახალგაზრდა ინტელიგენტმა შავი ჩოხა–ახალუხი ჩაიცვა გლოვის ნიშნად. ესენი იყვნენ: კონსტანტინე გამსახურდია, ვახტანგ კოტეტიშვილი, პავლე ინგოროყვა და ალექსანდრე აბაშელი.
მეორე ეტაპი მე–20 საუკუნის 60–იან წლებს განეკუთვნება. ინჟინერმა ბუკა ნაკაიძემ შემოიკრიბა უახლესი მეგობრები და "ჩოხოსანთა საძმო " შექმნა.
მე–20 საუკუნის 70–იან წლების დასაწყისიდან ჩოხოსანთა მოძრაობა ახალგაზრდობასაც გადაედო – სიმბოლური, რომ 1921 წლის მსგავსად, კვლავ საბჭოთა რეჟიმისადმი პროტესტის ნიშნად, რაკი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტებს იმის ნებაც კი არ დართეს, საქართველოს უდიდესი მეფის, დავით აღმაშენებლის 900 წლისთავის საიუბილეოდ კედლის გაზეთი გამოეშვათ. სწორედ ამ დროს გადაწყდა, რომ ყოველ 8 თებერვალს ჩოხებში გამოწყობილიყვნენ და აღენიშნათ დავით აღმაშენებლის ზეობის დღე.
1973 წელს ასე შეიქმნა ჩოხოსანთა პირველი ნახევრად არალეგალური ორგანიზაცია საქართველოს წმინდა დავით აღმაშენებლის ჩოხოსანთა კავშირი "ჩოხოსნები – 1973". მისი დამფუძნებელნი იყვნენ ჰენრი კუპრაშვილი (თავმჯდომარე), გიორგი ცხოვრებაძე, ზურაბ გველესიანი, თამაზ შეროზია.
ქვეყნის მიერ დამოუკიდებელობის მოპოვების შემდგომ საქართველოში ჩოხოსანთა საზოგადოებების შექმნის ძირითად მოტივაციას უკვე არა საბჭოთა რეჟიმისადმი პროტესტი, არამედ ქართველი ერის ზნეობრივი, ისტორიული და კულტურული ფასეულობების დაცვის, განვითარებისა და პოპულარიზაციისთვის საქმიანობა განაპირობებს.
1999 წელს შეიქმნა "საქართველოს ჩოხოსანთა საზოგადოება" - თავმჯდომარე მინდია სალუქვაძე.
2006 წლის 23 იანვარს გაიმართა "სრულიად საქართველოს ჩოხოსან რაინდთა დასის" ოფიციალური პრეზენტაცია – თავმჯდომარე, კინომცოდნე, პროფ. გოგი დოლიძე
2006 წელს "საქართველოს ჩოხოსანთა საზოგადოების" ბაზაზე ჩამოყალიბდა "სრულიად საქართველოს ჩოხოსანთა საზოგადოება" – თავმჯდომარე, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია II
გალერეა
ვიდეოკადრები
YouTube
რესურსები ინტერნეტში
raindebi.ge ოფიციალური საიტი
ლიტერატურა
ჩოხოსნობის შესახებ. რაინდი. საგანგებო გამოშვება. რედაქტორი გ.დოლიძე. – თბ., გამომცემლობა “პალიტრა–L“, 2006;
სრულიად საქართველოს ჩოხოსან რაინდთა დასი.– თბილისი. 2006
Ruso Strelkova (August 31, 2007). To Wear or not to Wear (a Chokha)? That is the Question . Georgia Today Issue #372, 31.08.07-06.09.07
კვესელავა ი, შარაშენიძე ა, დავითაძე ა. ქართული სუფრა. გამომცემლობა "უნივერსალი", თბილისი, 2008. გვ. 310–321.
შორენა პაპაშვილი. გლობალიზაციის პირობებში ქართველი ჩოხოსნები თავიანთ ფუნქციას აქტუალურად ხედავენ. პრესა.ge, 2009 წლის 7 თებერვალი
მელსიდა აკოფიანი. ”ჩოხოსნები” დავით აღმაშენებლის ხსენების 936-ე წლისთავს აღნიშნავენ. ს/ს ახალი ამები–საქართველო, 2009 წლის 8 თებერვალი
ჰენრი კუპრაშვილი. ჩოხოსნები 36 წელია აღნიშნავენ დავით აღმაშენებლის ხსენების დღეს. გაზ. "რეზონანსი", № 032, 2009 წლის 9 თებერვალი
Мельсида Акопян. рыцарей всея Грузии в чохах - четыре года. ТБИЛИСИ, 16:54 14/12/2009 /Новости-Грузия
Грузинские чохоносцы отметят день рождения Давида Агмашенебели (რუსული)
ჩოხოსანთა კავშირი გასული წლის საქმიანობის შედეგებს შეაჯამებს
აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტი

აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტი (ინგლ. Vice President of the United States) — მნიშვნელობით მეორე პირი აშშ-ის აღმასრულებელ ხელისუფლებაში, ხდება აშშ-ის პრეზიდენტი იმ შემთხვევაში თუ პრეზიდენტი ქმედუუნაროა, გარდაიცვლება ან გადადგება. ქვეყნის კონსტიტუციით ვიცე-პრეზიდენტი სენატის პრეზიდენტია, თუმცა მას ხმის მიცემის უფლება მხოლოდ ხმების შუაზე გაყოფის შემთხვევაში აქვს. აირჩევა აშშ-ის პრეზიდენტთან ერთად 4 წლის ვადით. პრეზიდენტისგან განსხვავებით ვიცე-პრეზიდენტისთვის პოსტზე ყოფნის ვადები შეზღუდული არ არის.
2021 წლიდან ვიცე-პრეზიდენტი არის კამალა ჰარისი.
იხილეთ აგრეთვე
აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტების სია
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
Ulu Mosque (İlisu)

Ulu Mosque (İlisu)
Ulu Mosque , or Juma Mosque, is a Friday mosque located in the Ilisu village, Gakh region of Azerbaijan. It was built in the 18th century. According to the order of the Cabinet of Ministers of the Republic of Azerbaijan on the historical and cultural monument, it is considered anarchitectural monument of national importance.
About
The mosque is located on the main square of the Ilisu village and is of a great importance in the village’s planning structure and development. The architectural and spatial solution of the monument is determined both by the local natural and climatic conditions and by the construction techniques and materials. On its plan, the mosque has the shape of a strongly elongated rectangle measuring 13 × 26 m with the main compositional axis North-South
The rectangle consists of two squares, which, in turn, are divided into nine cells with the help of stone cruciform supports and pointed arches resting on them. Three northern cells, which are separated by a wall with an arched portal and window openings, form the portico-eivan. This element is typical for all mosques of the Kakh group and takes an active place in the volumetric-spatial composition of this structure.
The most characteristic feature of the mosque is the clearly expressed simplicity of its spatial composition, as well as the organic connection between the division of the facade and the internal structure of the building. The main one is the northern facade of the mosque. It is cut by three lancet openings of an elegant design, which are framed by a rectangular protruding frame. This design of the facade wall is typical for the architecture of religious buildings of the 17th century on the territory of Azerbaijan.
The prayer hall is divided into three naves of equal width. The axis of the central nave is fixed by a mihrab, which is modestly executed. The interior plan of the mosque is broken down taking into account the coincidence with the constructive step of the external and internal supports. The pillars and arches of the interior are projected onto the outer walls in the form of pilasters and flat arches. The interpretation of both the external facades of the mosque and its interior is done with restraint. However, thanks to the well-found ratios of architectural forms, it was possible to achieve the expressiveness of the interior.
See also
Sumug-gala
Icheri Bazar
References
Ilisu
Buildings and structures in Azerbaijan
Buildings and structures completed in the 18th century
Mosques in Azerbaijan
აჭაფარა

აჭაფარა ან აჩაფარა — კარული მყინვარი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ყლიჩის აუზში. სიგრძე 300 მ, ფართობი 0,8 კმ². მყინვარის უმაღლესი წერტილი 3210 მ სიმაღლეზეა, ხოლო ენის ბოლო 2910 მ სიმაღლეზე ჩამოდის.
სქოლიო
აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მყინვარები
ინქვილინიზმი

ინქვილინიზმი („მომხდური“) — კომენსალიზმის ფორმაა, რაც მდგომარეობს სხვა ცხოველის საცხოვრებელში შეჭრაში, რასაც ჩვეულებრივ მოყვება მასპინძლის დაღუპვა, ხოლო საცხოვრებელს იყენებს მომხდური (მაგ., ზოგიერთი ბუზი კვერცხებს დებს ცოცხალი მოლუსკების ნიჟარებში, სადაც გამოჩეკილი მატლები იკვებებიან მასპინძლის ქსოვილებით, ხოლო ნიჟარას იყენებენ თავშესაფრად).
ლიტერატურა
გ. გოგიჩაძე, გ. კანდელაკი, თ. გოგიჩაძე, „ბიოლოგიური და სამედიცინო ტერმინები და ცნებები“, თბ., 2011
ბიოლოგია
ორგანიზმებს შორის დამოკიდებულების ტიპები
სილვანუს ოლიმპიო

სილვანუს ოლიმპიო (დ. 6 სექტემბერი, 1902, კპანდო, კოტ-დ’ივუარი — გ. 13 იანვარი, 1963, ლომე, ტოგო) — ტოგოს სახელმწიფო მოღვაწე. ქვეყნის პირველი პრეზიდენტი 1961–1963 წლებში ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი 1958–1961 წლებში.
მოკლეს სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად 1963 წლის 13 იანვარს. აღნიშნული გადატრიალება პირველი იყო საფრანგეთის ყოფილ აფრიკულ კოლონიებში.
იხილეთ აგრეთვე
ტოგოს პრეზიდენტი
რესურსები ინტერნეტში
Sylvanus Olympio ენციკლოპედია ბრიტანიკა
სქოლიო
ტოგოს პრეზიდენტები
ტოგოს პრემიერ-მინისტრები
დაბადებული 6 სექტემბერი
დაბადებული 1902
გარდაცვლილი 13 იანვარი
გარდაცვლილი 1963
მოკლული პრეზიდენტები
Nintendo DS-ის ოჯახი

Nintendo DS-ის ოჯახი — პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლების ოჯახი, Game Boy-ის ოჯახის მემკვიდრე, შექმნილი და გამოცემული იაპონური კომპანია Nintendo-ს მიერ 2004 წელს. როგორც ნაწილი მეშვიდე თაობის კონსოლებისა, კონკურენციას უწევდა კომპანია Sony-ს პორტატიულ კონსოლ PlayStation Portable-ს.
DS-ს, მისი წინამორბედისაგან განასხვავდებდა ნიჟარისებური დასაკეცი კორპუსი და ორი ზედა-ქვედა ეკრანი, სადაც ქვედა ეკრანი ასრულებდა სენსორის ფუნქციას. DS არის Nintendo-ს პირველი პორტატიული კონსოლი, რომელსაც გააჩნდა ჩაშენებული უსადენო კავშირის მხარდაჭერა, როგორც შიდა კავშირისთვის სხვა DS კონსოლებთან, ასევე ინტერნეტთან დაკავშირებისთვის Nintendo Wi-Fi Connection-ის მეშვეობით.
საერთო ჯამში ხაზი მოიცავს სამ მოდელს: ორიგინალი Nintendo DS, Nintendo DS Lite — ორიგინალი მოდელის შემცირებული ვერსია უფრო კაშკაშა ეკრანით და Nintendo DSi — DS Lite-ს გაუმჯობესებული ვერსია, რომელსაც გააჩნდა განახლებული აპარატული და პროგრამული უზრუნველყოფა, შიდა და მოხსნადი საცავისა და კამერის მხარდაჭერა, აგრეთვე დამატებითი პროგრამების გადმოწერის შესაძლებლობა DSiWare-ის ციფრული მაღააზიიდან. 2009 წელს გამოვიდა DSi-ს მოზრდილი ვერსია DSi XL.
Nintendo DS-ის ხაზი მეტად წარმატებული აღმოჩნდა ბაზარზე, რომლის გაყიდვება შეადგინა 154 მილიონი ასლი მსოფლიოს მასშტაბით, რითაც იქცა ყველაზე გაყიდვად პორტატიულ კონსოლად და მეორე ყველაზე გაყიდვად ვიდეო თამაშების კონსოლად PlayStation 2-ის შემდეგ.
2001 წელს DS-ის ხაზი ოფიციალურად ჩაანაცვლა Nintendo 3DS-ის ოჯახმა, რომელიც ფუნქციურად მსგავსია მისი წინამორბედი Nintendo DSi-სა, თუმცა გააჩნია გაუმჯობესებული შიდა პროგრამული და აპარატული უზრუნველყოფა, ასევე რამდენიმე მოდელს აქვს ავტოსტერეოსოკოპული 3D ეკრანის მხარდაჭერა.
რესურსები ინტერნეტში
Nintendo DS-ის ოჯახი — Nintendo UK-ის საიტი
Nintendo DS-ის ოჯახი — NDS-Gear
Nintendo DS-ის ოჯახი — PCmag
სქოლიო
Nintendo DS
2000-იანების სათამაშოები
2010-იანი წლების სათამაშოები
ქართვლის დედა

ქართვლის დედა
„ქართვლის დედა“ — მონუმენტური ქანდაკება თბილისში, რომელიც ქალაქის ერთ-ერთი სიმბოლო გახდა. მონუმენტის ავტორია ქართველი მოქანდაკე ელგუჯა ამაშუკელი, რომელსაც 1966 წელს ამ ქანდაკებისთვის მიენიჭა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია.
ქანდაკება სოლოლაკის გორაზე 1958 წელს აღიმართა ქალაქის 1500 წლისთავთან დაკავშირებით. თავდაპირველი გადაწყვეტილების თანახმად, ხის ალეგორიული ქანდაკება დედაქალაქს დროებით დაამშვენებდა, თუმცა მოგვიანებით ეს გადაწყვეტილება შეიცვალა. ამის გამო ხის ფაქტურა 1963 წელს ალუმინით დაიფარა, რათა ქანდაკება არ დაზიანებულიყო.
1997 წელს კი ძველი ქანდაკება ახლით შეიცვალა. 20 მეტრის სიმაღლის ალუმინის ქართულ ეროვნულ სამოსში ჩაცმული ქალის ქანდაკების ავტორია ელგუჯა ამაშუკელი. „ქართვლის დედა“ არის ქართული ეროვნული ხასიათის სიმბოლო: ქანდაკებას ცალ ხელში ღვინის თასი უჭირავს მოყვართათვის, მეორეში კი ხმალი მტერთათვის.
ქანდაკების ძირში იშლება ხედი თბილისის ბოტანიკურ ბაღზე, აგრეთვე ბოტანიკური ბაღის ფარგლებში შესაძლებელია მდინარე წავკისისწყლის აღბეჭდვა, სადაც სამი ხიდია გადაგდებული.
სქოლიო
თბილისის მონუმენტები
ალგაიდა

ალგაიდა — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბალეარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების პლა-დე-მალიორკის კომარკაში, მდებარეობს კუნძულ მალიორკაზე. ფართობი — 89,78 კმ². მოსახლეობა — 5642 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ბალეარის კუნძულების მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ალგაიდის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ბალეარის კუნძულების მუნიციპალიტეტები
Alma River (New Zealand)

Alma River (New Zealand)
The Alma River is in Marlborough, New Zealand. It flows through rugged inland terrain before meeting the Severn River not far from where the Severn meets the Acheron River.
Rivers of the Marlborough Region
Rivers of New Zealand
ნოვოკოჩკილდინო

ნოვოკოჩკილდინო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ასკინოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 330 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკინოდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 132 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
ასკინოს რაიონის სოფლები
აქ-ჟარი (თალასის რაიონი)

აქ-ჟარი (თალასის რაიონი)
აქ-ჟარი — სოფელი ყირგიზეთში, თალასის ოლქში, თალასის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 149 ადამიანს შეადგენდა. SOATO კოდი — 41707 232 813 02 0.
იხილეთ აგრეთვე
ყირგიზეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
თალასის რაიონი
სქოლიო
თალასის ოლქის დასახლებული პუნქტები
NGC 2339

NGC 2339 — გალაქტიკა ტყუპების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1789 წლის 22 თებერვალი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
იხილეთ აგრეთვე
მესიეს ობიექტების სია
ახალი საერთო კატალოგი
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია ინგლისურად და ფრანგულად ორიგინალი ახალი საერთო კატალოგიდან
გალაქტიკები
ტყუპების თანავარსკვლავედი
1891

1891
მოვლენები
29 იანვარი : ლილიუოკალანი გამოცხადდა ჰავაის დედოფლად.
27 აგვისტო : საფრანგეთმა და რუსეთმა გააუქმეს თავდაცვითი ალიანსი.
29 დეკემბერი : თომას ედისონმა პატენტი მიიღო რადიოს გამოგონებაზე.
დაიბადნენ
იანვარი
3 იანვარი: ანანია ერქომაიშვილი — ქართველი მომღერალ-მგალობელი (გ. 1977)
5 იანვარი : ვაღინაკ ბექარიანი — სომეხი განმანათლებელი, პოეტი და მწერალი. (გ. 1975)
8 იანვარი : ვალტერ ბოთე — გერმანელი ფიზიკოსი. (გ. 1957)
27 იანვარი : იოსებ ასლანიშვილი— ქართველი ექიმი-ენდოკრინოლოგი, მთამსვლელი და საზოგადო მოღვაწე. (გ. 1955)
თებერვალი
2 თებერვალი : ანტონიო სენი — იტალიელი პოლიტიკოსი. (გ. 1972)
4 თებერვალი : იური ლოსმანი — ესტონელი მძლეოსანი (გ. 1984)
13 თებერვალი : გრანტ ვუდი — ამერიკელი ფერმწერი (გ. 1942)
16 თებერვალი : ნიკოლოზ მუსხელიშვილი — ქართველი მათემატიკოსი (გ. 1976)
18 თებერვალი : ტიგრან ავეტისიანი — სომეხი პოლიტიკოსი (გ. 1938)
მარტი
3 მარტი : ართურ დრიური — ფიფას მეხუთე პრეზიდენტი (1955–1961) (გ. 1961)
9 მარტი : ხოსე ლაურელი — ფილიპინების მეორე რესპუბლიკის პრეზიდენტი (1943–1945) (გ. 1959)
აპრილი
2 აპრილი : მაქს ერნსტი — გერმანელი მხატვარი, მოქანდაკე და პოეტი (გ. 1976)
23 აპრილი : სერგეი პროკოფიევი - რუსი კომპოზიტორი (გ.1953)
მაისი
15 მაისი : ბულგაკოვი, მიხაილ - რუსი მწერალი (გ.1940)
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
11 სექტემბერი : ბაჟბეუქ-მელიქიანი, ალექსანდრე - სომეხი ფერმწერი
16 სექტემბერი : დენიცი, კარლ - გერმანელი სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე
ოქტომბერი
ნოემბერი
14 ნოემბერი : ბანტინგი, ფრედერიკ გრანტ - კანადელი ფიზიოლოგი
15 ნოემბერი : რომელი, ერვინ - გერმანელი სამხედრო მოღვაწე (გ.1944)
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
10 თებერვალი : კოვალევსკაია, სოფია - რუსი მათემატიკოსი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
15 სექტემბერი : გონჩაროვი, ივან - რუსი მწერალი (დ.1812)
28 სექტემბერი : მელვილი, ჰერმან - ამერიკელი მწერალი (დ.1819)
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
29 დეკემბერი :კრონეკერი, ლეოპოლდ - გერმანელი მათემატიკოსი
თარიღი უცნობია
მიკოლა რუდენკო

მიკოლა რუდენკო (დ. 19 დეკემბერი, 1920 ― გ. 1 აპრილი, 2004) ― უკრაინელი პოეტი, მწერალი, ფილოსოფოსი, საბჭოთა დისიდენტი, ადამიანის უფლებათა დამცველი და მეორე მსოფლიო ომის ვეტერანი. უკრაინული ჰელსინკის ჯგუფის დამფუძნებელი. დისიდენტური საქმიანობის გამო ორჯერ იყო დაპატიმრებული.
რესურსები ინტერნეტში
Твори Миколи Руденка у е-бібліотеці «Чтиво»
Вірші Миколи Руденка у «Поетиці»
Руденко Микола Данилович. Коротка біографія
Довідник «Хто є хто в Україні», видавництво «К. І.С»
Сайт про Миколу Даниловича Руденка
Дещо з мрій Миколи Руденка про майбутню Україну.
Підбірка статей про Миколу Руденка від Вахтанга Кіпіані
Знайшли табірний щоденник Миколи Руденка, який дисидент вважав втраченим
სქოლიო
დაბადებული 1920
დაბადებული 2004
გარდაცვლილი 19 დეკემბერი
გარდაცვლილი 1 აპრილი
უკრაინელი სამეცნიერო ფანტასტის ჟანრის მწერლები
უკრაინელი რომანისტები
უკრაინელი პოეტები
კიევის ტარას შევჩენკოს ეროვნული უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
უკრაინელი დისიდენტები
უკრაინელი ადამიანის უფლებათა დამცველები
შევჩენკოს ეროვნული პრემიის ლაურეატები
ჯეჰუტი

ჯეჰუტი სეხემრესემენტავი (ასევე ჯეჰუტუ, დჰოუტი, დჰუტი, ტაჰუტი, ტეგუტი) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეთექვსმეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. მისი მმართველობის ზუსტი წლები უცნობია, დაახლოებით ძვ.წ. 1650 წლისთვის მეფობდა, სავარაუდოდ იმეფა 3 წელი.
რესურსები ინტერნეტში
ჯეჰუტი, ეგვიპტის ფარაონი
ეგვიპტის მეთექვსმეტე დინასტია
სეხემრე-სემენტავი ჯეჰუტი, ეგვიპტის ფარაონი
ეგვიპტის ფარაონები
ეგვიპტის მეთექვსმეტე დინასტიის ფარაონები
ეგვიპტის მეჩვიდმეტე დინასტიის ფარაონები
სილალა

სილალა — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში. სათავეს იღებს ბოლივიაში, ზღვის დონიდან 4300-4800 მეტრზე და შემდეგ ხელოვნური საშუალებებით შედის ჩილეს ტერიტორიაზე.
ბოლივიის მდინარეები
ჩილეს მდინარეები
იხილეთ აგრეთვე
ბოლივიის მდინარეების სია
ჩილეს მდინარეების სია
რესურსები ინტერნეტში
EVALUACION DE LOS RECURSOS HIDRICOS SUPERFICIALES EN LA CUENCA DEL RIO BIO BIO
Novorossiysk Republic

Novorossiysk Republic
The Novorossiysk Republic (Новороссийская республика) was a short lived breakaway state that existed from 12 to 25 December 1905. This short lived republic was one of many that broke away from the Russian Empire during the 1905 Russian Revolution.
Earlier, in the latter half of the 19th century Novorossiysk developed rapidly from humble beginnings and a population of only 430 in 1866 it developed rapidly with the construction of the first factory in the city in 1882, and the connection of the city by rail in 1888. To give some perspective on the growth of Novorossiysk, between 1887 and 1940 the ports' total economic turnover increased by over 1.4 million tons.
By the time the 20th century came to be rebel movements were sparking all across the Black Sea region, including in Novorossiysk. In 1902 the Novorossiysk Social Democratic Union is created. Across 1905 several strikes were organized in Novorossiysk, one in February, one in May, and another one in July. The most powerful uprising however came in December. On 8 December Bolshevik leaders in Novorossiysk proclaimed an armed uprising against the government of the Russian Empire. On 14 December the government introduced many new policies such as; an eight hour work day, a new workers committee which would control the hiring and dismissing of workers, a new armed workers squad which took control of the railways and sea transport on behalf of the government, taxation of the rich, a new peoples court, and a new socialist newspaper of which four issues were published. On 24 December Tsarist forces were sent to Novorossiysk, in order to preserve the revolutionary forces the government offered no resistance and stopped operation on 25 December. The Novorossiysk socialist movement went underground as Tsarist forces entered the city, seven socialist officials from the republic were given death sentence (later spared and their punishment reduced to hard labor), and 13 others were assigned various forms of hard labor.
References
1905 Russian Revolution
Novorossiysk
History of Krasnodar Krai
1905 establishments in the Russian Empire
1905 disestablishments in the Russian Empire
Independence movements
Secessionist towns and cities
Separatism in Russia
December 1905 events
თავისუფალი ვარდნის აჩქარება

თავისუფალი ვარდნის აჩქარება, სიმძიმის ძალის აჩქარება — აჩქარება, რომელსაც სიმძიმის ძალა ანიჭებს თავისუფალ მატერიალურ წერტილს. როგორც სიმძიმის ძალა, ისე თავისუფალი ვარდნის აჩქარებაც დამოკიდებულია ადგილის განედსა და ზღვის დონიდან მის სიმაღლეზე.
თბილისის განედისათვის ზღვის დონეზე თავისუფალი ვარდნის აჩქარება =9.80320 მ/წმ2, სტანდარტული (ნორმალური) თავისუფალი ვარდნის აჩქარება =9.80665 მ/წმ2.
ყველა პლანეტას თუ თანამგზავრს გააჩნია საკუთარი თავისუფალი ვარდნის აჩქარება.
მსოფლიო მიზიდულობის კანონიდან გამომდინარე M მასის კოსმიური სხეულზე თავისუფალი ვარდნის აჩქარება გამოითვლება ფორმულით:
,
სადაც — გრავიტაციული მუდმივაა (6.67430[15]·10−11 მ3·წმ−2·კგ−1), — პლანეტის მასა, — პლანეტის რადიუსი.
გრავიტაციული აჩქარება კოსმიური სხეულის (ნულოვანი) ზედაპირიდან სიმაღლეზე გამოითვლება ფორმულით:
ლიტერატურა
აჩქარება
გრავიტაცია
მარია სვოლუ

მარია სვოლუ (nee Desipri, Δεσύπρη , დ. 1892, ათენი — გ. 3 ივნისი, 1976) — ბერძენი პოლიტიკოსი და ფემინისტი. გაერთიანებული დემოკრატიული მემარცხენე პარტიის (ΕΔΑ ) წევრი. 1958-1963 წლებში — საბერძნეთის პარლამენტის წევრი ათენიდან.პოლიტიკოს ალექსანდროს სვოლოსის მეუღლე.
ბიოგრაფია
მარია სვოლუ დაიბადა დაახლოებით 1892 წელს ათენში (ან პირეოსში ). ის იყო ხუთი ქალიშვილიდან ერთ-ერთი. მამა — გეორგიოს დეზიპრისი (Γεώργιος Δεσύπρης, 1851-1913), კუნძულ ტინოსის მკვიდრი, დედა — სოფია ემანუელი (Σοφία Εμμανουήλ ) პირეოსიდან იყო. ოჯახი ცხოვრობდა პირეოსში, სადაც გეორგიოს დეზიპრისი საბერძნეთის ეროვნული ბანკის ფილიალის ბუღალტრად მუშაობდა. 1898 წლის აგვისტოში გადავიდა ლარისაში, სადაც დაინიშნა საბერძნეთის ეროვნული ბანკის ლარისას ფილიალის დირექტორად.
გოგონამ 1907 წელს ლარისაში დაამთავრა ქალთა კერძო სკოლა არსაკონი.
მარია სვოლუ იყო პირველი შრომის ინსპექტორი ქალი ეროვნული ეკონომიკის სამინისტროში, რომელმაც გააშუქა მშრომელი ქალების საშინელი სამუშაო პირობები. ომთაშორის პერიოდში გახდა ქალთა მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი. ასევე იყო ავრა თეოდოროპულუს ინიციატივით 1920 წელს შექმნილი საბერძნეთის ქალთა უფლებების ლიგის ერთ-ერთი დამფუძნებელი და მდივანი, 1925 წელს მისი ინიციატივით დაარსდა საღამოს დასაქმებულ ქალთა სკოლა (Εσπερινής Σχολής Γυναικών Υπαλλήλων), რომელიც 1965 წლამდე ფუნქციონირებდა.
მარია სვოლუს ინიციატივით 1933 წელს გაიხსნა სკოლა. მან აიღო ნებართვა მაკონტროლებელი სამინისტროებიდან, მოძებნა შენობა, დახარჯა დიდი დრო და ძალისხმევა პირველ წლებში დაფინანსების ძიებასა და მასწავლებლების დაქირავებაში. 1932 წელს ეგზარქიის რაიონში კოლეთის ქუჩაზე ნიკოს ბიზაკისის პროექტით აშენდა შენობა, რომელშიც სასწავლებელი განთავსდა.
ღერძი სახელმწიფოების მიერ საბერძნეთის ოკუპაციის დროს 1940-1945 წლებში სკოლა დახურეს. შენობა გერმანელებმა დაიკავეს. ომის შემდეგ 1961 წლამდე სკოლის შენობაში სასწავლო პროცესი განახლდა. ამჟამად იქ ფუნქციონირებს ათენის 35-ე მუნიციპალური დაწყებითი სკოლა (35ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών ). 1928 წელს დააარსა სათამაშოებისა და დეკორატიული ხელოვნების სკოლა, რომელიც ცნობილია "პაპასტაროსის სკოლის" სახელით. (ამჟამად იმიტოსის 1 პროფესიული ლიცეუმი, 1ο Επαγγελματικό Λύκειο Υμηττού ). მარია სვოლუმ 1932 წელს დატოვა საბერძნეთის ქალთა უფლებების ლიგა .
მარია სვოლუ ოკუპაციის დროს საბერძნეთის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ფრონტის (ΕΑΜ ) რიგებს შეუერთდა, ამავე დროს იყო იატაკქვეშა გაზეთ Νέα Γενιά -ის — გაერთიანებული პანელინისტური ახალგაზრდული ორგანიზაციის (ΕΠΟΝ ) პრესის ცენტრალური ორგანოს — სარედაქციო კოლეგიის წევრი. 1944 წლის აპრილის არჩევნებში იგი აირჩიეს უმაღლეს საკანონმდებლო ორგანოს ეროვნული საბჭოს დეპუტატად. 1958 წლის 11 მაისს და 1961 წლის 29 ოქტომბერს — ათენის მეორე ოლქის დეპუტატად პარლამენტის გაერთიანებული დემოკრატიული მემარცხენე პარტიიდან.
1964 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ქალთა საყოველთაო ბერძნული კავშირის შექმნაში (Πανελλαδική Ένωση Γυναικών, ΠΕΓ ).
1922 წელს ცოლად გაჰყვა სოციალისტ პოლიტიკოსს და სახელმწიფო მოღვაწეს ალექსანდრე სვოლოსს (1892-1956) .
1922 წელს ათენში გამოიცა მარი სვოლუს წიგნი "ქალი და სოციალური უზრუნველყოფა" (Η γυναίκα και η κοινωνική πρόνοια ).
მარია სვოლუ გარდაიცვალა 1976 წლის 3 ივნისს. მეორე დღეს დაკრძალეს ათენის პირველ სასაფლაოზე.
სქოლიო
დაბადებული 1892
გარდაცვლილი 3 ივნისი
გარდაცვლილი 1976
ბერძენი პოლიტიკოსი ქალები
ბერძენი ფემინისტები
ბერძენი სოციალისტები
ჩრდილოეთი რეგიონი (პორტუგალია)

ჩრდილოეთი რეგიონი (პორტუგალია)
ჩრდილოეთი რეგიონი ([ʁɨʒiˈɐ̃w̃ ˈnɔɾtɨ]) — რეგიონი პორტუგალიის ჩრდილოეთით. ის არის მდიდარი მცენარეული საფარის, დიდი ისტორიის და კულტურული მემკვიდრეობის მქონე რეგიონი. მისი დედაქალაქია პორტო. 2007 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 4,034,271 ადამიანს, ფართობი — 21,278 კვ.კმ-ს. შესაბამისად სიმჭიდროვეა 173 ად/კვ.კმ. ჩრდილოეთი რეგიონი გამოირჩევა სხვა რეგიონებისგან კულტურული მრავალფეროვნებით, მიუხედავად ძლიერი ერთიანი პორტუგალიური იდენტობის განცდისა ამ რეგიონის ქალაქები ისტორიულად ერთმანეთისგან განსხვავდება თავისი კულტურით.
ისტორია
რეგიონი დასახლებული იყო პრეისტორიული ხანიდან. კოას ხეობაში არის პრეისტორიული კლდეზე ნახატები. ისტორიულად აქ სამხრეთ გალისიური სამეფოები იყო, რომლებიც XI საუკუნეში ჩამოყალიბდა როგორც ნაწილი გაერთიანებული გალისიის და ლეონის სამეფოსი. მას ეწოდა პორტუგალიის საგრაფო. აქედან იყო პორტუგალიელების პირველი მეფეც — აფონსო I დიდი. იგი დაიბადა XII საუკუნის დასაწყისში, მან სამეფო სამხრეთით გააფართოვა რომელიც ითვლება რეკონკისტას ერთ-ერთ ყველაზე საგმირო საქმედ.
წარულის მემკვიდრეობა ჩანს ყველგან. რეგიონში უამრავ შენობას ამშვენებს გერბები. რეგიონის სამზარეულო არის განთქმული და მრავალფეროვანი — მსუბუქი და მდიდრული თეთრი ღვინოებით. ასევე ხელით შესრულებული ნაქარგებით.
გეოგრაფია
რეგიონში გადის ქვეყნის ყველაზე გრძელი სამანქანო გზა (A1, ლისაბონიდან პორტომდე) რომელიც გაივლის ბრაგას (A3), კოსტა-ვერდეს გულს. ზღვის სანაპიროს გაყოლებით, ვილა-დუ-კონდედან ვალენსიამდე. გზა გადის მშვენიერი პლაჟების, ზღვისპირა გამაჯანსაღბელი კურორტების და ღირსშესანიშნავი სოფლების (ისეთი როგორებიცაა კამინა და ვილა-ნოვა-დე-კარვეირა), გასწვრივ.
რეგიონში არის ბევრი ბუნებრივი პარკები და მთის ქედები: პენედა-გარეს პარკი, მონტეშინოს პარკი, ალვაოს პარკი და ორი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი: ალტუ-დორუს ღვინის რეგიონი და პრეისტორიული კედლის ნახატები კოას ხეობაში. რეგიონში მდინარეები, ჩანჩქერები, ვენახები და ნაყოფიერი მიწები ქმნიან მშვენიერ ურბანულ ცენტრებს.
ქვერეგიონები
ალტუ-ტრაზ-უშ-მონტეში
ავე
კავადუ
დოურუ
ენტრე-დოურუ-ი-ვოუგა
გრანდე-პორტო
მინუ-ლიმა
ტამეგა
პორტუგალიის რეგიონები