PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ტაპუაენუკუ

ტაპუაენუკუ — უმაღლესი მწვერვალი ახალი ზელანდიის სამხრეთ კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი მაორის ენიდან მომდინარეობს და „ცისარტყელის ნაკვალევს“ ნიშნავს. ეწოდა ბელად ტაპუაენუკუს პატივსაცემად.
ზღვის დონიდან 2 885 მ სიმაღლით იგი ახალი ზელანდიის უმაღლესი მწვერვალია, რომელიც სამხრეთ ალპების ძირითად ქედებს მიღმა მდებარეობს. ტაპუაენუკუ ჩრდილოეთ კუნძულის უმაღლეს მთაზე 80 მეტრითაა დაბალი.
აღმართულია კაიკურის ქედის შიდა ნაწილში, მდინარე კლარენსისა და ავატერეს ხეობებს შორის.
პირველი ევროპელი, რომელმაც მთა იხილა, იყო ჯეიმზ კუკი, რომელმაც მას ოდინის მთა უწოდა.
რესურსები ინტერნეტში
Tapuaenuku at PeakBagger.com
ახალი ზელანდიის მთები
განჯის ჭიშკარი

განჯის ჭიშკარი — შუა საუკუნეების განჯის ხელოვნების ნიმუში.
ჭიშკარი დაამზადა ქურთული წარმოშობის დინასტიის შედადიანების წარმომადგენლის შაპურ I-ის ბრძანებით ოსტატმა იბრაჰიმ იბნ ოსმანმა, როდესაც მმართველმა მოიფიქრა აეშენებინა დიდებული ციხესიმაგრე და დაეყენებინა დიდი ჭიშკრები ქალაქის ექვს სხვადასხვა შესასვლელში. განჯის ციხესიმაგრის ჭიშკარი დამზადებულია თუჯისა და რკინისაგან. გარედან შემკულია ორნამენტებით და მოჩითვის მეთოდით შესრულებული მოხატულობით.
შაპურ I-ის ბრძანებით კარიბჭეზე ქუფიზე შეუსრულებიათ წარწერა, რომელიც მოგვითხრობს კარის შემქმნელზე და შექმნის დროზე.
დავით აღმშენებლის მემკვირდემ დემეტრე I-მა (1125-1156 წწ.) 1138-1139 წლებში განჯაში ლაშქრობისას ქალაქი აიღო, მისი ჭიშკარი გამარჯვების ნიშნად წამოიღო და გელათის მონასტერს შესწირა, როგორც სამხედრო ნადავლი, სადაც შესაფერისი ქართული წარწერით დღემდე დაცულია. დემეტრეს ლაშქრობას დაემთხვა სასტიკი მიწისძვრა, რომელმაც პირისაგან მიწისა აღგავა ქალაქი განჯა.
ამჟამად ჭიშკრის მხოლოდ ერთი ფრთაა გადარჩენილი, რომელიც გელათის მონასტრის კარიბჭეშია ჩამონტაჟებული. ქართული წარწერა დაზიანებულია და ასე იკითხება:
განჯის ჭიშკრის ქართული ასომთავრულის ფრაგმენტები დაცულია ქუთაისის ისტორიულ მუზეუმში.
სქოლიო
ჭიშკრები
საქართველოს ისტორია
Bozayran

Bozayran is a village and municipality in the Yardymli Rayon of Azerbaijan. It has a population of 1,807.
References
Populated places in Yardimli District
ნეგუშები

ნეგუშები — დინასტია მონტენეგროში, ქვეყანას მართავდნენ 1697-1918 წლებში. მათი სახელწოდება მომდნარეობს ნეგუშების ტომიდან. ნეგუშების პირველი წარმომადგენლები მიტროპოლიტები (ვლადიკები) იყვნენ. ფლობდნენ სასამართლო და საერო ხელისუფლებას. დინასტიის დამაარსებელი დანილო I აქტიურად ებრძოდა ოსმალეთს და პოლიტიკური ურთიერთობა დაამყარა რუსეთთან. 1918 წელს დიდმა სახელმწიფო სკუპშჩინამ ნეგუშები გადააყენა და მონტენეგრო სერბეთს შეურთდა.
ლიტერატურა
კელაპტრიშვილი ო., აბსანაძე თ., მსოფლიო სამეფო დინასტიები, ლექსიკონი, გვ. 168, თბ., 2019.
მონტენეგროს ისტორია
ოლარია (საფეხბურთო კლუბი)

ოლარია (საფეხბურთო კლუბი)
ოლარია — ბრაზილიური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროდან. ამჟამად კლუბი გამოდის კარიოკის ლიგაში. დაარსდა 1915 წლის 1 იანვარს. საშინაო მატჩებს ატარებს „რუა-ბარირიზე“.
მიღწევები
ბრაზილიის მესამე დივიზიონი
ჩემპიონი: 1981
კარიოკის ჩემპიონატის მეორე ლიგა
ჩემპიონი (3): 1931, 1980, 1983
ცნობილი ფეხბურთელები
ნელინიო (1965)
გარინჩა (1971–1972)
რომარიო (1979–1980)
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Olaria at Arquivo de Clubes
სქოლიო
ბრაზილიის საფეხბურთო კლუბები
ნინოწმინდის ღვთისმშობლის ეკლესია

ნინოწმინდის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ნინოწმინდის ჩრდილო-დასავლეთით, შვიდასიოდე მეტრზე, მთაზე. ეკლესიას ჰქონდა სამშენებლო წარწერა, რომელიც 1955 წელს უნახავს თ. კარნაველს. მკვლევრის წაკითხვით წარწერა შემდეგი შინაარსისაა: „[წყა]ლობითა ღვთისათა აღშე[ნებულია] ესე სახელსა წმიდის ღვთისმშობლის მარიამისა ჩყა (ან ჩყგ თუ ჩყკ) წელსა წარსაგებელითა იოანესი დააშვილისა და სოლომან[ის] მეუღლისა სულასა (?) და ნავრისა (?).“ წარწერის თანახმად ეკლესია აგებულია 1801 (ან 1803 ან 1810) წელს.
ეკლესია დარბაზულია, უაფსიდოა. შენობის კედლები ამოყვანილია სხვადასხვა ზომის ქვიშაქვის ნატეხი ქვით, რიყის ქვით და კირის დუღაბით. გარეთა კუთხეები და არქიტექტურული ელემენტები ქვიშაქვის ნათალი ქვებითაა ნაწყობი. კედლები, შიგნით და გარედან, გასწორებულია დუღაბით, რომლითაც ქვებს შორის დარჩენილი არეებია ამოვსებული.
შესასვლელი დასავლეთიდანაა, კარი თარაზულადაა გადახურული. ეკლესიის შიდა სივრცე, გრძივი კედლების შუაში არსებული პილასტრების წყვილით და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით, ორ თანაბარ ნაწილადაა გაყოფილი. მათ შორის აღმოსავლეთ ნაწილი მთლიანად საკურთხეველს უკავია, დასავლეთისა კი მლოცველთათვისაა განკუთვნილი. საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედლის ღერძზე გაჭრილია მაღალი, ნალისებრთაღოვანი სარკმელი, რომლის წირთხლები ქვითაა ნაწყობი, თაღი კი - ეგრეთ წოდებული ქართული აგურით. სარკმლის გარეთა ღიობი, შიდა ღიობთან შედარებით, გაცილებით პატარაა და ნახევარწრიული თაღითაა დასრულებული.
საკურთხევლის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში, თითო განიერი ნიშაა. ორივე აგურით ნაწყობი, ბრტყელი თაღითაა გადახურული. პილასტრები რიყის ქვითაა გამოყვანილი. ორივე მთლიანი ქვის პროფილირებული კაპიტელითაა დაგვირგვინებული, რომლებზეც საბჯენი თაღითაა დაყრდნობილი. საკუთრივ თაღი, როგორც ეს სამხრეთ გვერდის შემორჩენილი ნაწილიდან ჩანს, აგურით ყოფილა ნაწყობი.
შიგნით ეკლესია გადახურული იყო ნატეხი ქვით ნაწყობი, ერთიანი კამარით, რომლისგანაც ნაწილიღაა შემორჩენილი.
ფასადები სადაა. აღმოსავლეთ სარკმლის ღიობი ქვიშაქვის ოთხი ქვისგანაა შედგენილი. სარკმლის გასწვრივ, ფრონტონის არეში, აგურის წყობის შეღრმავებით გამოყვანილი ჯვრის გამოსახულებაა. დასავლეთ ფასადზე, შესასვლელის თავზე, წყობაში ჩასმულია ქვიშაქვის ქვა, რომელსაც ზედა მარჯვენა კუთხე მოტეხილი აქვს. ქვაზე ამოკვეთილია მცირედ შეღრმავებული, სამკუთხა თაღით დასრულებული არე, რომლის ღერძზე სამკუთხა კვერცხლბეკზე დადგმული ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა.
1987 წელს სოფლის ერთ-ერთმა მაცხოვრებელმა ეკლესია თვითნებურად გაარემონტა, რის შედეგადაც შენობამ თავდაპირველი სახის განმსაზღვრელი, რამდენიმე მნიშნველოვანი დეტალი დაკარგა. რემონტის დროს ინტერიერის დიდი ნაწილი რკინა-ბეტონის ფილებით გადახურეს, კედლების თავი სახურავის კალთები ცემენტისა და ქვიშის ხსნარით გაასწორეს და შენობა დარისებრი კრამიტით დაბურეს.
ლიტერატურა
საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჰენრი ჰეთეუეი

ჰენრი ჰეთეუეი
ჰენრი ლეოპოლდ დე ფაინზ ჰეთეუეი (დ. 13 მარტი, 1898, საკრამენტო, კალიფორნია, აშშ, — გ. 11 თებერვალი, 1985, ჰოლივუდი, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი რეჟისორი და პროდიუსერი. ყველაზე მეტად ცნობილია, როგორც ვესტერნული ფილმების რეჟისორი. შვიდ ფილმში ჰყავს გადაღებული გერი კუპერი.
ბიოგრაფია
ჰენრი ლეოპოლდ დე ფაინზ ჰეთეუეი დაიბადა საკრამენტოში, კალიფორნიაში, ამერიკელი მსახიობის და თეატრის მმართველის — როდი ჰეთეუეისა (1868-1944) და უნგრეთში დაბადებული, ბელგიელი არისტოკრატის — მარკიზა ლილი დე ფაინზის (1876-1938) ოჯახში, რომელიც სცენაზე გამოდიოდა ფსევდონიმით ჯინ ჰეთეუეი.
1925 წელს ჰენრი ჰეთეუეიმ მუშაობა დაიწყო ცნობილი რეჟისორების — ვიქტორ ფლემინგის, ჯოზეფ სონერბერგის, ფრედე ნიბლოს ასისტენტად მუნჯ ფილმებში. მისი სარეჟისორო დებიუტი შედგა 1932 წელს ვესტერნით „უდაბნოს მემკვიდრეობა“, სადაც თავისი პირველი და მთავარი როლი შეასრულა რენდოლფ სკოტმა.
1940-1950 წლებში იღებდა დოკუმენტური ხასიათის ფილმებს. ამ დროს ყველაზე ცნობილი ფილმები იყო: „სახლი 92-ე ქუჩაზე“ (1945), „სიკვდილის კოცნა“ (1947), „ზარი ჩრდილოეთით 777“ (1948) და „ნიაგარა“ (1953) ამომავალი ვარსკვლავის მერინილ მონროს მოწალეობით.
1960-იან წლებში ჰეთეუეი დაუბრუნდა თავის საყვარელ ჟანრს და განაგრძო ვესტერნული ფილმების გადაღება.
ჰეთეუეი 1985 წელს ჰოლივუდში გულის შეტევით გარდაიცვალა და კალიფორნიის ქალაქ კალვერ-სიტიში წმინდა ჯვრის სასაფლაოზე გადაასვენეს.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 13 მარტი
დაბადებული 1898
გარდაცვლილი 11 თებერვალი
გარდაცვლილი 1985
ამერიკელი კინორეჟისორები
ამერიკელი პროდიუსერები
XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
Novxanı

Novxanı (also, Novkhany, Novkhana, Novxana, and Nobkhana) is a village and municipality in the Absheron District of Azerbaijan. It has a population of 4,468. The name means new house in Persian language.
Notable natives
Azim Azimzade — painter and graphic artist, founder of Azerbaijani satirical graphics, People's Artist of Azerbaijan SSR (1927).
Lotfi A. Zadeh — American mathematician, electrical engineer, computer scientist, founder of the theory of fuzzy sets and fuzzy logic.
Mahammad Amin Rasulzade — statesman, scholar, public figure and one of the founders of Azerbaijan Democratic Republic, the chairman of the Azerbaijani National Council (1918).
Mehdi Huseynzade — legendary guerrilla fighter in Yugoslavia and Italy during World War II, Hero of the Soviet Union.
Suleyman Rustam — poet, the People's Poet of Azerbaijan SSR (1960).
Suriyya Aliyev — highly respected elder, local mosque keeper and widowed grandfather of 7 (2016).
Gallery
References
External links
AF Hotel Novkhani (The largest hotel and resort in Caucasus)
Map of Novkhani
Populated places in Absheron District
Villages in Azerbaijan
არქიტე

არქიტე (428–347 ძვ. წ.) — ძველი ბერძენი ფილოსოფოსი, მათემატიკოსი, ასტრონომი, პოლიტიკოსი და სტრატეგი. ის იყო მეცნიერი, პითაგორიანიზმის სკოლის წარმომადგენელი. ამასთან ცნობილი ბერძენი ფილოსოფოსის, პლატონის ახლო მეგობარი.
ცხოვრება და შემოქმედება
არქიტე დაიბადა ტარანტოში, საბერძნეთში. ის იყო მნესაგორა ჰისტიაუსის ვაჟი. გარკვეული პერიოდი ის იყო ფილოლაუსის მოსწავლე, და ამასთან ასწავლიდა მათემატიკას ევდოქსე კნიდოსელს. არქიტესა და ევდოქსეს მოსწავლე იყო was მენაქმე. როგორც პითაგორიანელმა, არქიტეს სჯეროდა, რომ მხოლოდ არითმეტიკა, და არა გეომეტრიას, შეუძლია შექმნას მეცნიერული საფუძვლები.
არქიტე მიჩნეულია მატემატიკური მექანიკის ფუძემდებლად. ხუთი საუკუნის შემდეგ აულუს გელიუსი საკუთარ ნაწარმოებში წერს, რომ არქიტემ შექმნა პირველი ხელოვნური საფრენი აპარატი, რომელიც ფრინველის ფრენის სტილს მეტად ჰგავდა. მისი თქმით ამ აპარატით შესაძლებელი იყო 200 მეტრის გაფრენა. ეს მოწყობილობა, რომელსაც შემქმნელმა უწოდა „მტრედი“. არქიტემ დაწერა წიგნებიც, რომლებიც დღეს დაკარგულია, სი მოხსენებულია ვიტრუვიუსის მიერ შედგენილ სიაში, რომელშიც შეყვანილია მექანიკის სფეროში მოღვაწე ოცი ავტორი თომას ვინთერი მიიჩნევს, რომ არქიტეს, არისტოტელეს ფსევდო მიმდევრის მიერ შექმნილი ნაწარმოები მნიშვნელოვანი მასალის შემცველია მექანიკის პრობლემებთან დაკავშირებით. ეს ნამუშევარი არ არის დაკარგული, თუმცა დაუფასებელია.
ლიტერატურა
on line
Huffman, Carl A. Archytas of Tarentum, Cambridge University Press, 2005,
რესურსები ინტერნეტში
Pseudo-Aristotle, Mechanica – Greek text and English translation
Complete fragments (Greek–Spanish bilingual edition)
Fragments and Life of Archytas
FARAH CALDERÓN, Walter: Entre la mentira y la verdad pitagórica: el caso de Arquitas de Tarento.
Texto en PDF, mediante registro, en Hybris, revista de filosofía. CENALTES, Vol.3- N°2. Otoño 2012. pp 46–74 .
სქოლიო
ძველი ბერძენი ასტრონომები
ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები
ძველი ბერძენი მათემატიკოსები
რობერტ სმითსონი

რობერტ სმითსონი (დ. 2 იანვარი, 1938 — გ. 20 ივლისი, 1973) — ამერიკელი მხატვარი, ლენდ არტის მნიშვნელოვანი წარმომადგენელი.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
რობერტ სმითსონი დაიბადა პასეიკში და ადრე ცხოვრობდა რუტერფორდში. რუტერფორდში მისი პედიატრი იყო უილიამ კარლოს უილიამსი. როდესაც სმითსონი ცხრა წლის გახდა, მისი ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა კლიპტონში. 1955-1956 წლებში სწავლობდა ნიუ-იორკის სამხატვრო სტუდენტთა ლიგაში და შემდეგ სწავლა განაგრძო ბრუკლინის მუზეუმის სკოლაში.
სმითსონი დაიღუპა ავიაკატასტროფაში 1973 წლის 20 ივლისს, ტეხასთან ახლოს.
ნამუშევრები
„სპირალური კაშხალი“ (Spiral Jetty) - მისი ერთ ერთი ყველაზე ცნობილი ნამუშევარი, რომელიც შექმნილი აქვს 1970 წელს<ref name="hik">The Spiral Jetty: Strata of Water (фото Дамбы с апреля 2011 по сентябрь 2014) на сайте hikmetsidneyloe.com</ref> და მდებარეობს ამერიკის შეერთებულ შტატებში, დიდ მლაშე ტბაში. ის არის პირველი ლენდ არტის ნიმუში.
„სპირალური გორაკი“ (Spiral Hill) - ემენში, ნიდერლადებში.
„გატეხილი წრე“ (Broken Circle'') - ემენში, ნიდერლადებში.
ლიტერატურა
. Retrieved 2 June 2007.
რესურსები ინტერნეტში
Broken Circle/Spiral Hill (1971-2011)
Plans to Mix Oil Drilling and Art Clash in Utah
სქოლიო
დაბადებული 2 იანვარი
დაბადებული 1938
გარდაცვლილი 20 ივლისი
გარდაცვლილი 1973
ამერიკელი მხატვრები
Kavadarci Municipality

Kavadarci Municipality
Kavadarci is a municipality in the southern part of North Macedonia. Kavadarci is also the name of the town where the municipal seat is found. Kavadarci Municipality is part of the Vardar Statistical Region.
Geography
The municipality borders Prilep Municipality to the west, Čaška Municipality and Rosoman Municipality to the north, Negotino Municipality to the northeast, Demir Kapija Municipality and Gevgelija Municipality to the east, and Greece to the south.
Demographics
According to the last national census from 2021 this municipality has 35,733 inhabitants. Ethnic groups in the municipality include:
References
External links
Official website
Vardar Statistical Region
Municipalities of North Macedonia
Ceylon at the 1952 Summer Olympics

Ceylon at the 1952 Summer Olympics
Ceylon, competed at the 1952 Summer Olympics in Helsinki, Finland.
Athletics
High jump
Nagalingam Ethirveerasingam
Preliminary Round
Boxing
Leslie Handunge
Basil Henricus
Diving
Men's 3m Springboard
Allan Smith
Preliminary Round — 55.00 points (→ 31st place)
Swimming
Geoffrey Marks
References
Official Olympic Reports
Sri Lanka at the 1952 Helsinki Summer Games
Nations at the 1952 Summer Olympics
1952
1952 in Ceylon
თემისტოკლე

თემისტოკლე (დ. ძვ. წ. 524 — გ. ძვ. წ. 459) — ათენელი სახელმწიფო მოღვაწე, პოლიტიკოსი და მხედართმთავარი, ძვ. წ. 494-493 წლებში იყო ათენის პოლისის არქონტი. სახელი გაითქვა ბერძენ-სპარსელთა ომების მიმდინარეობისას. მისი ინიციატივით შედგენილმა საბრძოლო გეგმამ და ფლოტის რეორგანიზაციამ გარდამტეხი წვლილი შეიტანა ბერძნების გამარჯვებაში.
სამხედრო რეფორმა
თემისტოკლეს სამხედრო რეფორმამ ათენელი საზოგადოებისთვის უფრო ღირებული გახადა ღარიბი მოქალაქეები, რომლებიიც ადრე ვერ ახერხებდნენ ჰოპლიტის აღჭურვილობის შეძენას და ამიერიდან ფლოტში მენიჩბეებადაც კი შეეძლოთ ემუშავათ. ამ რეფორმამ ასევე განამტკიცა ათენის დემოკრატია და კლისთენეს მიერ შემოღებული ისონომიის, ანუ კანონის წინაშე თანასწორობის პრინციპის, ცხოვრებაში გატარება შეუქცევადი გახადა. ძვ. წ. 490 წელს სალამინის ბრძოლაში
თემისტოკლეს სწორი სტრატეგიის შედეგად გამარჯვების შემდეგ ბერძნებმა გააგრძელეს სპარსელების წინააღმდეგ წარმატებული ბრძოლა. ამ ხნის მანძილზე თემისტოკლე ათენის პოლისის ფაქტობრივი მმართველი გახდა, რის გამოც დემოკრატიის წინსვლა შეფერხდა. ამის გამო ის 469 წელს, ოსტრაკიზმის შედეგად, ტირანიის დამყარების ბრალდებით, ათენში ყოფნა სამუდამოდ აუკრძალეს და გადაასახლეს არგოსში.
აქემენიდებთან მუშაობა
თემისტოკლემ გაძევების შემდეგ სამსახური დაიწყო აქემენიანთა კარზე. მისი სარდლობით სპარსელები თავს დაესხნენ ეგეოსის ზღვის კუნძულებს, მაგრამ გარკვეული წარმატებების მიუეხედავად დამარცხდნენ ბერძნებთან ომში. თავად თემისტოკლე, ძვ. წ. 459 წელს, 65 წლის ასაკში გარდაიცვალა მაგნესიაში. თემისტოკლეს სურვილით, მისი ცხედარი მის მშობლიურ მხარეში, ატიკაში წაიღეს და დაწვეს.
ისტორიული რეპუტაცია
თემისტოკლეს გარდაცვალების მომენტში, ათენელები მას მიიჩნევდნენ ერის სირცხვილად და მოღალატედ. მისი რეპუტაცია 450-იან წლებში არქონტმა პერიკლემ აღადგინა. შემდგომში ჰეროდოტესა და თუკიდიდეს ნამუშევრებში თემისტოკლე ბერძნული ერთიანობის კულტად მოიხსენიება. თანდათანობით ათენელებიც მიხვდნენ დიდი სტრატეგოსისა და პოლიტიკოსის მნიშვნელობას. მისი სახელი არა მარტო ანტიკურ, არამედ შუა საუკუნეების ევროპაშიც შემორჩა და დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის იდეალად იქცა.
ანტიკური წყაროები
Cornelius Nepos, Themistocles
Diodorus Siculus, Biblioteca Historica.
Herodotus, The Histories.
Libanius, Declamationes.
Plutarch, Themistocles.
Plutarch, Moralia.
Thucydides, History of the Peloponnesian War.
თანამედროვე წყაროები
.
ძველი ბერძენი პოლიტიკოსები
ძველი ბერძენი მხედართმთავრები
დაბადებული ძვ. წ. 524
გარდაცვლილი ძვ. წ. 459
ხარციზკი

ხარციზკი — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს დონეცკის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 58641 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
დონეცკის ოლქის ქალაქები
ესკარაი

ესკარაი — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის ესკარაის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 142,85 კმ². მოსახლეობა — 2045 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ესკარაის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
საქსენ-კობურგის და გოთას დინასტია

საქსენ-კობურგის და გოთას დინასტია — გერმანული დინასტია რომელიც მართავდა საქსენ-კობურგს და გოთას.
დააარსა ერნესტ I-მა, საქსენ-კობურგ-საალფელდის მეექვსე ჰერცოგმა. დინასტიის განშტოებები დღეს წარმოადგენენ სამეფო ოჯახებს ბელგიაში (ლეოპოლდ I-ის შთამომავლები) და დიდ ბრიტანეთში (ალბერტ საქსენ-კობურგ-გოთელის შთამომავლები). 1917 წელს პირველმა მსოფლიო ომმა გამოიწვია ჯორჯ V-ის მიერ საქსენ-კობურგის და გოთას დინასტიის უინძორის დინასტიიით შეცვალა დიდ ბრიტანეთში.
რესურსები ინტერნეტში
Official website of the Ducal House of Saxe-Coburg and Gotha
Website of Andreas, Prince of Saxe-Coburg and Gotha
Callenberg Castle website
European Heraldry page
სქოლიო
გერმანიის არისტოკრატიული ოჯახები
ევროპის სამეფო დინასტიები
Iray District

Iray District is one of eight districts of the province Condesuyos in Peru.
References
Umburatiba

Umburatiba is a Brazilian municipality located in the north-east of the state of Minas Gerais. Its population as of 2020 was 2,596 living in a total area of 405 km2. The city belongs to the statistical mesoregion of Vale do Mucuri and to the statistical microregion of Nanuque. It became a municipality in 1962.
Umburatiba is located at an elevation of 238 meters on the state boundary with Bahia. The nearest major population center is Nanuque.
The distance to Nanuque is 100 km; and the distance to the state capital, Belo Horizonte, is 673 km. Neighboring municipalities are: Machacalis, Bertópolis, Carlos Chagas, Itanhém (Bahia), and Medeiros Neto (Bahia).
The main economic activities are services, small industries, and subsistence agriculture. The GDP in 2005 was R$12 million, with 7 million from services, 1 million from industry, and 4 million from agriculture. There were 97 rural producers on 65,000 hectares of land. Only 9 farms had tractors (2006). 300 persons were dependent on agriculture. The main crops were coconuts, sugarcane, beans, and corn. There were 29,000 head of cattle (2006). There were no banks (2007) and 60 automobiles (74 motorcycles), giving a ratio of 45 inhabitants per automobile.
The social indicators rank it in the bottom tier of municipalities in the state.
Municipal Human Development Index: 0.618 (2000)
State ranking: 810 out of 853 municipalities as of 2000
National ranking: 4,351 out of 5,138 municipalities as of 2000
Literacy rate: 71%
Life expectancy: 60 (average of males and females)
Degree of urbanization: 55.81 (2000)
Percentage of urban dwellings connected to sewage system: 70.90
Infant mortality rate: 18.52
The highest ranking municipality in Minas Gerais in 2000 was Poços de Caldas with 0.841, while the lowest was Setubinha with 0.568. Nationally the highest was São Caetano do Sul in São Paulo with 0.919, while the lowest was Setubinha. In more recent statistics (considering 5,507 municipalities) Manari in the state of Pernambuco has the lowest rating in the country--0,467--putting it in last place.
There were 4 health clinics (2 specialized) (2006). Patients with more serious health conditions are transported to Nanuque. Educational needs were met by 3 primary schools, 1 middle school, and 2 pre-primary schools.
References
See also
List of municipalities in Minas Gerais
Municipalities in Minas Gerais
ზეთავი

ზეთავი — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ახმეტის მუნიციპალიტეტისა თელავის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს კახეთის კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედზე, მდინარე თუშეთის ალაზნის მარჯვენა შენაკადის — ხისოს ალაზნის სათავესთან. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3099 მ. აგებულია ლიასური თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. მთის კალთები ციცაბოა, ზოგან ფრიალო კლდოვანი ფლატეებია. შემოსილია მთის მდელოს ნიადაგებზე განვითარებული სუბალპური და ალპური მდელოებით.
ლიტერატურა
კახეთის მხარის მთები
კახეთის კავკასიონის მთები
რაკეშ შარმა

რაკეშ შარმა(ჰინდი राकेश शर्मा) — პირველი ინდოელი კოსმონავტი. მსოფლიოს 138 ადამიანი, რომელიც გაფრინდა კოსმოსში. საბჭოთა კავშირის გმირი, დაიბადა 1949 წლის 13 იანვარს, ინდოეთის პენჯაბის შტატის ქალაქ პატიალაში.
ბიოგრაფია
1966 წელს იგი შვიდა თავდაცვის ეროვნულ აკადემიაში (ინგლ. Khadakvasla National Defense Academy), რომელიც წარმატებით დაასრულა 1970 მსახურობდა ინდოეთის სამხედრო-საჰაერო ძალებში, სადაც წარმატებული კარიერა გაიკეთა. 1982 წელს ინდოეთი მოწვეულ იქნა სსრკ-ს პრგრამა „ინტერკოსმოსში“ მონაწილეობის მისაღებად. მაიორმა შარმამ გააკეთა განაცხადი კოსმონავტთა რიგებში ჩასარიცხად. (კონკურსი ძალიან დიდი იყო. ერთ ადგილზე 240 პრეტენდენტი პაექრობდა). ის ჩარიცხვისთანავე შეუდგა ვარჯიშებს და პარალელურად ისწავლა რუსული ენა. რაკეშ შარმასთან ერთად ვარჯიშობდა მისი დუბლიორი რავიშ მალჰოტრა.
რაკეშ-შარმა „Союз Т-11“ ხომალდის ეკიპაჟში ჩაერთო როგორც კოსმონავტი-მკვლევარი (ეკიპაჟჳს შემადგენლობა — იური ვასილის ძე მალიშევი, ბორტინჟინერი — გენადი მიხეილის ძე სტრეკალოვი, მეთაური — ანატოლი ნიკოლოზის ძე ბერეზოვოი, ბორტინჟინერი — გიორგი მიხეილის ძე გრეჩკო, კოსმონავტი-მკვლევარი — რავიშ მალჰოტრა).
კოსმოსური ხომალდი „Союз Т-11“ 1984 წლის 3 აპრილს აფრინდა ბაიკანურის კოსმოდრომიდან ორბიტალურ კოსმოსურ სადგურ „Салют-7-ზე“. კოსმოსში მან დაჰყო 7 დღე-ღამე, 21 საათი და 41 წუთი, 1984 წლის 11 აპრილს დაეშვა მიწაზე. ამასთან, დაშვებისათვის მან გამოიყენა კოსმოსური ხომალდი „Союз Т-10“.
კოსმონავტი-მკვლევარის რანგში რაკეშ შარმამ ჩაატარა მრავალზონალური გადაღებები ჩრდილოეთ ინდოეთის რეგიონში ჰიმალაის მთებში ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობის შესაძლებლობის გამოსარკვევად. ფრენის დროს დამყარდა პირდაპირი კავშირი ინდოეთის მაშინდელ პრემიერ-მინისტრ ინდირა განდისთან. ინდირა განდის შეკითხვაზე: ”როგორ გამოიყურება ინდოეთი კოსმოსიდან?”, რაკეშმა უპასუხა სტრიქონით პატრიოტული ლექსიდან: ” ყველაზე კარგად მსოფლიოში” (ჰინდი — „सारे जहां से अच्छा“).
ჯილდოები
1984 წლის 11 აპრილს სსრკს უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით კოსმოსური ფრენის წარმატებით განხორციელებისათვის მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება და გადაეცა „ლენინის ორდენი“ და მედალი „ოქროს ვარსკვლავი“
ინდოეთის მთავრობამ ეკიპაჟი დააჯილდოვა ინდოეთის „აშოკ ჩაკრას“ უმაღლესი სამხედრო ჯილდოთი.
2011 წლის 12 აპრილს მიენიჭა „მედალი კოსმოსის ათვისებაში დამსახურებისათვის“.
კოსმოსის შემდეგ
პოდპოლკოვნიკის ჩინით ინდოეთის სამხედრო-საჰაერო ძალებიდან დემობილიზაციის შემდეგ, რაკეშ შარმა მოეწყო მფრინავ-გამომცდელად კომპანია „ჰინდუსტან აერონოტიკში“, რომელსაც მარტავდა ინდოეთის თავდაცვის სამინისტრო. ის მსახურობდა ბანგალორში განლაგებულ კომპანიის ეროვნულ საფრენ-გამომცდელ ცენტრში და მონაწილეობდა ინდური მსუბუქი საპრენი აპარატების შემუშავების პროცესში.
დღეისათვის რაკეშ შარმა მოწყვეტილია აქტიურ მოღვაწეობას, მას უკავია დოკუმენტბრუნვის ავტომატიზაციის საბჭოს თავმჯდომარის თანამდებობა. 2006 წლის ნოემბერში შარმა მონაწილეობდა ინდოეთის კოსმოსური კვლევის ორგანიზაციის მიერ ორგანიზებულ კონფერენციაში, რომელზეც მიიღეს გადაწყვეტილება ინდოეთის კოსმოსში საპილოტე ფრენების საკუთარი პროგრამის მომზადებაზე.
რესურსები ინტერნეტში
რაკეშ შარმა
ბიოგრაფია
ქვეყნის გმირები
კოსმონავტები
ინდოელები
სოირა

სოირა — ერიტრეის უმაღლესი წერტილი, რომლის სიმაღლეა — 3018 მეტრი ზღვის დონიდან და წარმოადგენს ერიტრეის მთიანეთის ნაწილს. მთა მდებარეობს ცენტრალური ერიტრეის ადმინისტრაციული რეგიონის — დებუბის (სამხრეთი) სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში.
სოირის მთამდე მისვლა შესაძლებელია ასფალტირებული გზით ქალაქ სენაფედან, რომელიც ქვეყნის დედაქალაქ ასმერადან მდებარეობს 135 კმ-ში სამხრეთით.
სქოლიო
ერიტრეის მთები