PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
თეოდოშიუ I (ბრაგანსის ჰერცოგი)

თეოდოშიუ I (ბრაგანსის ჰერცოგი)
თეოდოშიუ I (დ. 1510 — გ. 22 სექტემბერი, 1563) — ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენელი. ბრაგანსის ჰერცოგ ჟაიმე I-ის უფროსი ვაჟი. ბრაგანსის ჰერცოგი 1532-1563 წლებში.
ბიოგრაფია
თეოდოშიუ დაიბადა 1510 წელს პორტუგალიაში. იგი იყო ბრაგანსის ჰერცოგ ჟაიმესა და მისი პირველი ცოლის, ლეონოს პერეს დე გუსმანის უფროსი ვაჟი. 1512 წელს მამამისმა დედამისი ღალატის გამო მოაკვლევინა და მალევე მეორედ დაქორწინდა.
1532 წელს, მამის გარდაცვალების შემდეგ თეოდოშიუ I გახდა ბრაგანსის ახალი ჰერცოგი. იგი ტიპური რენესანსული პრინცი იყო, რომელიც მეტად განათლებული იყო და უყვარდა ხელოვნება.
1542 წელს იგი დაქორწინდა თავის ბიძაშვილზე, ლემოს გრაფ დინიშის ასულ იზაბელ დე ლანკასტრეზე, რომელთანაც ერთი ვაჟი შეეძინა. 1558 წელს იზაბელი ტრაგიკულად გარდაიცვალა, ამიტომაც 1559 წელს თეოდოშიუ თავისი ცოლის ძმისწულ ბეატრიზ დე ლანკასტრეზე, რომელთანაც კიდევ ორი შვილი შეეძინა. ქორწინებიდან რამდენიმე წელიწადში, 1563 წელს თეოდოშიუ I გარდაიცვალა და ტახტი მისმა ვაჟმა ჟუან I-მა დაიკავა.
შვილები
ჟუან I (1543-1583), ბრაგანსის ჰერცოგი 1563-1583 წლებში, ცოლად შეირთო კატარინა პორტუგალიელი;
ჟაიმე (?-1578), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო;
იზაბელა (1560-?), ცოლად გაჰყვა კამინას ჰერცოგ მიგელ ლუიშ დე მენეზესს;
ლიტერატურა
"Nobreza de Portugal e Brasil" Vol. II, page 445. Published by Zairol Lda., Lisbon, 1989.
დაბადებული 1510
გარდაცვლილი 22 სექტემბერი
გარდაცვლილი 1563
ბრაგანსები
Oláibar

Oláibar is a town and municipality located in the province and autonomous community of Navarre, northern Spain. In 2016, it had a population of 334.
Geography
The municipality borders with Anue, Esteribar, Ezcabarte and Odieta. It is composed by 7 settlements: the villages and councils (concejos) of Endériz, Olaiz, Olave and Osacáin; and the localities (lugares) of Beraiz, Osavide and Zandio.
Demographics
Demographic evolution
References
External links
Olaibar in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)
Municipalities in Navarre
ზიკილიის ქვაბები

ზიკილიის ქვაბები — არქიტექტურული ძეგლი ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზიკილიაში, სოფლის დასავლეთით. აგებულია შუა საუკუნეებში.
ზიკილიის გამოქავაბულები მთლიანობაში ორი ქვაბია, რომლებიც ერთმანეთს კარით უკავშირდება, თითოეულ ამ ქვაბში დამატებით, დასავლეთით არის მცირე ოთახები გაჭრილი. ისინი გამოყვანილია რბილ კლოდოვან მასივში, კომპლექსის ნაწილი ჩანს განადგურებულია.
რესურსები ინტერნეტში
ახალციხის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ვერე

ვერე (სკვირეთი, სკორეთი) — მდინარე აღმოსავლეთ საქართველოში. სათავეს იღებს თრიალეთის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთ დაბოლოებასთან, დიდგორის მთის მიდამოებში, ზღვის დონიდან 1672 მ სიმაღლეზე. მდინარე მტკვარს ერთვის ქალაქ თბილისის ფარგლებში მარჯვნიდან თამარ მეფის ხიდის 0,5 კმ-ის ქვემოთ, ზღვის დონიდან 390 მ სიმაღლეზე. ვერეს სათავედ ითვლება სამი პატარა მდინარის — მოხვეულის, ნაოსარისა და ზემოვიკის შეერთების ადგილი. აღნიშნული მდინარეებიდან უდიდესი — ნაოსარისწყალი სათავეს იღებს ზღვის დონიდან 1672 მ სიმაღლეზე, რომელიც მიჩნეულია მის სათავედ.
მდინარე ვერეს სიგრძეა 42,5 კმ, აუზის ფართობი 190 კმ². საერთო ვარდნა 1289 მ, საშუალო დახრილობა 33,7 ‰. საშუალო სიმაღლე 1060 მ. მთავარი შენაკადია კვესეთისწყალი (სიგრძე 10 კმ), რომლის გარდა, აუზში აღრიცხულია 41 შენაკადი, რომელთაგან თითოეულის სიგრძე 10 კმ-ზე ნაკლებია. მათი საერთო სიგრძეა 168 კმ, მდინარეთა ქსელის სიხშირე 0,72 კმ/კმ². ვერეს აუზი განლაგებულია თრიალეთის ქედის აღმოსავლეთი ნაწილის სამხრეთ კალთაზე და უკავია ქედის საშუალომთიანეთი და მთისწინეთი. აუზის ფორმა სიმეტრიულია, მისი მაქსიმალური სიგანეა 9,2 კმ, საშუალო სიგანე 7,0 კმ, მაქსიმალური სიგრძე 30,3 კმ. აუზის რელიეფი მთიანია, სიმაღლე სათავეებთან 1400–1890 მ, ხოლო შესართავთან 400–500 მ. ძლიერაა დანაწევრებული მრავალრიცხოვანი შენაკადების ხეობებით, აგრეთვე ხრამებითა და ხევებით.
საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზაფხულსა და ზამთარში. ახასიათებს პერიოდული წყალმოვარდნა. საშუალო წლიური ხარჯი 0,97 მ³/წმ. მთავარი შენაკადებია — მარცხენა: ლასტისციხისხევი და ვენახებისხევი, მარჯვენა — ბეთანიისწყალი. შუა დინებასა და ქვემოთში იყენებენ სარწყავად. ვახუშტი ბატონიშვილი სკვირეთადაც მოიხსენიებდა. ვერეს ხეობაში მდებარეობს ბეთანიის მონასტერი, თბილისის ზოოპარკი, ბავშვთა ქალაქი „მზიური“.
2015 წლის 13 ივნისს მდინარე ვერეს ადიდების შედეგად, თბილისში 19 ადამიანი გარდაიცვალა, განადგურდა თბილისის ზოოლოგიური პარკი. განსაკუთრებით მძიმე მდგომარეობა იყო ვაკის დასახლებაში, ვაკე-საბურთალოს ახალი გზის გასწვრივ მდებარე ტერიტორიაზე. წყალმა მთლიანად დატბორა ზოოპარკის ტერიტორია, რამაც ცხოველების გაქცევა გამოიწვია. თბილისის ქუჩებში 5 ლომი, 6 ვეფხვი, 6 დათვი და 13 მგელი აღმოჩნდა, კამერებმა გმირთა მოედანზე ბეჰემოთი დააფიქსირეს. კალაპოტიდან გადმოვიდა მდინარე მტკვარიც.
ისტორია
ვახუშტი ბაგრატიონი ამბობს:
პირველად სკვირეთს ლეონტი მროველთან ვხვდებით, როცა იგი მოგვითხრობს ქართლის სამეფოს ადრეულ ისტორიაზე. ქართველთა ეთნარქს ქართლოსს ხუთი ვაჟი ჰყავდა და თითოეულს თავისი საგამგებლო ქვეყანა – მხარე მისცა. მეხუთე ვაჟს გაჩიოს წილად ხვდა
შემდეგ მემატიანე ფარნავაზ მეფესთან დაკავშირებით მეფის მიერ მხარეთმპყრობელთათვის საგამგებლო ტერიტორიების ჩამოთვლისას გადმოგვცემს, რომ
იხილეთ აგრეთვე
თბილისის წყალდიდობა (2015)
სქოლიო
ქვემო ქართლის მხარის მდინარეები
თბილისის მდინარეები
მტკვრის შენაკადები
ბობოთი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ბობოთი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ბობოთი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ბობოთი — სოფელი მარტვილის მუნიციპალიტეტში
ბობოთი — სოფელი ტყიბულის მუნიციპალიტეტში
ცხრაწყარო (ხარულის ქედი)

ცხრაწყარო (ხარულის ქედი)
ცხრაწყარო — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ხარულის ქედზე, მდინარე ლეხურის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2345 მ. აგებულია ცარცული ასაკის თიხაფიქლებით, ქვიშაქვებით და კირქვებით. სამხრეთ და დასავლეთ კალთები ციცაბოა, ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთი შედარებით დამრეცი. ცხრაწყარო შემოსილია სუბალპური ბალახეულით.
ლიტერატურა
მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
გერმანელი პაპების სია

გერმანელი პაპების სია — 8 რომის პაპი იყო გერმანული წარმოშობისა.
სია
გრიგოლ V (ბრუნო კარინტიელი) — 996–999.
კლემენტ II (გრაფი სუიტგერ შიდგერ-მორსლებენ-ჰორნბურგი) — 1046–1047.
დამასუს II (გრაფი პოპონე ფონ ბრიკსენი) — 1048.
წმინდა ლეო X (გრაფი ბრუნო ეგისხეიმ-დაგსბურგი) — 1049–1054.
ვიქტორ II (გრაფი ჰებერტ დოლენშტეინ-ჰირშბერგი) — 1055–1057.
სტეფანე X (ჰერცოგი ფრიდრიხ ლოთარინგიელი) — 1057–1058.
ადრიანე VI (ადრიან ფლორენს-დედელი) — 1522–1523.
ბენედიქტე XVI იოსებ რატცინგერი 2005–2013.
იხილეთ აგრეთვე
ესპანელი პაპების სია
ფრანგი პაპების სია
პორტუგალიელი პაპების სია
ბერძენი პაპების სია
რესურსები ინტერნეტში
ABC NEWS: „Кто был последним германским папой римским?“;
გერმანელი პაპები.
რომის პაპები
ტონი კეი

ტონი კეი (ნამდვილი სახელი და გვარი - ენტონი ჯონ სელვიჯი, დ. 1946 წლის 11 იანვარს) — ინგლისელი კლავიშისტი და სიმღერების ავტორი. იგი იყო პროგრესული როკ-ჯგუფ Yes-ის ორიგინალური წევრი 1968-1971 წლებში და კლავ შეუერთდა 1983-1995 წლებში. იგი აგრეთვე არის ჯგუფების Badger და Detective დამაარსებელი. 1981 წელს მან მონაწილეობა მიიღო Badfinger-ის უკანასკნელი ალბომის ჩაწერაში.
დისკოგრაფია
როგორც წევრი
The Federals
1963 : Boot Hill/Keep on dancing with me
1963 : Brazil/In a Persian Market
1964 : Marlena/Please Believe me
1964 : Twilight time/Lost and alone
1965 : A Bucketful of love/Leah
1966 : What I'd say
1967 : Dance with a dolly/The Climb
Winston's Fumbs
1967 : "Real Crazy Apartment"/"Snow White" – 7" სინგლი
Yes
1969 : Yes
1970 : Time and a Word
1971 : The Yes Album
1974 : Yesterdays Compilation album
1983 : 90125
1985 : 9012Live: The Solos
1987 : Big Generator
1991 : Union
1994 : Talk
1997 : Something's Coming: The BBC Recordings 1969–1970 (ბრიტანეთი) (Beyond And Before (აშშ) კომპილაცია
1999 : Astral Traveller Compilation Album
2004 : (Re)Union
Detective
1977 : Detective
1978 : It Takes One To Know One
Badfinger
1981 : Say No More
Flash
1972 : Flash
Badger
1973 : One Live Badger
1974 : White Lady
Circa
2007 : Circa: 2007
2008 : Circa: Live
2009 : Circa: HQ
2009 : Circa: Overflow
2011 : And So On
2013 : Live From Here There & Everywhere
Yoso
2009 : 'Yoso
სესიური მუსიკოსი
ტოპო დ. ბილი – "Witchi Tai To" (Charisma, 1969), 7" სინგლი
Bonzo Dog Band – Let's Make Up and Be Friendly (1972)
ედი ჰარისი – E.H. in the UK (Atlantic, 1974)
მარი ჰედი – Say It Ain't So (1975)
დევიდ ბოუი – Station to Station (1976): 1991 და 2010 წლების გამოცემებში შეტანილი საკონცერტო ჩანაწერები
სხვადასხვა შემსრულებელი – Pigs & Pyramids—An All Star Lineup Performing the Songs of Pink Floyd (2002)
სხვადასხვა შემსრულებელი – Back Against the Wall (2005)
დანიელა ტორჩა – Have No Fear (2005)
სხვადასხვა შემსრულებელი – Return to the Dark Side of the Moon (2006)
სხვადასხვა შემსრულებელი – From Here to Infinity (2007)
სხვადასხვა შემსრულებელი – Led Box: The Ultimate Tribute to Led Zeppelin (2008)
სხვადასხვა შემსრულებელი – Abbey Road: A Tribute to The Beatles (2009)
ჯონ უეტონი – Raised in Captivity (2011)The Prog Collective (2012)
სხვადასხვა შემსრულებელი – Songs of the Century: An All-Star Tribute to Supertramp (2012)The Prog Collective (2012)
Edison's Lab – Edison's Lab EP (2012)
სხვადასხვა შემსრულებელი – The Fusion Syndicate'' (2012)
რესურსები ინტერნეტში
დისკოგრაფია
Where Are They Now?-ზე
ოფიციალური MySpace
დაბადებული 1946
ბრიტანელი კლავიშისტები
Yes-ის წევრები
ერიშუმ II

ერიშუმ II — ასურეთის მეფე. ერიშუმ II სამეფო ტახტზე ნარამ-სინის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1815 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1809 წელს, მის შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე შამშიადად I ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
ასურეთი
ასურელი მეფეები
ასურეთის მეფეების სია
ასურეთის მეფეები
რუსუდანიანი

რუსუდანიანი
„რუსუდანიანი“ — ქართული მწერლობის ძეგლი. ზოგი მკვლევარი მას XIII საუკუნის თხზულებად მიიჩნევს (დავით ჩუბინაშვილი, ალექსანდრე ხახანაშვილი), ზოგიც — XV საუკუნისად (მარი ბროსე). ნიკო მარი, ხოლო შემდეგ კორნელი კეკელიძე, ალექსანდრე ბარამიძე და სხვები „რუსუდანიანი“ შექმნას XVII-XVIII საუკუნეების მიჯნაზე ვარაუდობენ. მათ მოსაზრებას მხარს უჭერს როგორც თხზულების ლიტერატურული წყაროების შესწავლა, ისე ლიქსიკური, თუ სხვა ხასიათის რეალიებიც. ძეგლის ავტორი უცნობია. „რუსუდანიანის“ ხელნაწერთა მინაწერებზე დაყრდნობით კ. კეკელიძე ფიქრობდა, რომ ის დამუშავდა დადიანთა სამეფო კარზე. ამას მოწმობს ძეგლზე დასავლეთ საქართველოს კილოთა აშკარა გავლენაც (ივანე გიგინეიშვილი).
„რუსუდანიანის“ დიდი ნაწილი შეიცავს ე. წ. სადევგმირო ხასიათის ზღაპრებს. ჭარბი ფანტასტიკა თხზულება საზღაპრო ეპოსთან აახლოებს. მასში გამოყენებულია აღმოსავლურ ლიტერატურაში ფართოდ გავრცელებული კომპოზიციური ხერხი: თხრობა მიმდინარეობა ფაბულური ჩარჩოს ფარგლებში, რომელშიც ჩართულია სხვადასხვა ხასიათის სათავგადასავლო თუ თავშესაქცევი ზღაპრები. თხზულება მოგვითხრობს იამანეთის უფლისწულთა ამბავს, გადმოსცემს იამანეთის შეჭირვებას ძლიერი მეზობელი სახელმწიფოსაგან (ზოგი ხელნაწერით — სპარსთაგან), უფლისწულთა ხშირ გაძახებას დამპყრობელთა სამეფო კარზე ძირითად ამბავში ჩართულია 12 ზღაპარი, რომლებსაც მანუჩარ უფლისწულის მარტოდშთენილ მეუღლეს რუსუდანს გასართობად უყვებიან მისივე ძმები. ტიპობრივი ჩარჩოიანი თხზულებებისაგან განსხვავებით „რუსუდანიანის“ თავისთავად საინტერესო და დასრულებული ქარგა ხავსებით ორიგინალურიც უნდა იყოს: იამანეთის სახელმწიფოს ბედი მიანიშნებს საქართველოს ისტორიულ ცხოვრებას; თხზულების მთავარ გმირთა თავგადასავალი შეიცავს აშკარა ანალოგიებს ჩვენი ქვეყნის მძიმე წარსულიდან. ჩართული ზღაპრები კომპილაციური ხასიათისაა. ავტორს სხვადასხვა ზეპირი, თუ წერილობითი წყაროების მოშველიებით საფუძვლიანად გადაუმუშავებია მოარულ სიუჟეტებიანი ზღაპრები. ქართველ მკვლევართა (ნ. მარი, კ. კეკელიძე, ა. ბარამიძე და სხვები) ნაშრომებში გარკვეულია ზღაპართა ძირითადი ლიტერატურული წყაროები. შეინიშნება ავტორის ზედმეტი გატაცება სადევგმირო ფანტასტიკით, რაც აშკარად მიუთითებს კლასიკური ეპოქის დაკნინებაზე. „რუსუდანიანი“ ამ შემთხვევაში ახლოს დგას გვიანფეოდალური ხანის ასეთივე ტიპის თხზულებებთან ცალკეულ მოტივთა ანალოგიურ დამუშავებასთან ერთად „რუსუდანიანს“ ხალხურ ეპოსთან აახლოებს სადა, მძიმე მწიგნობრული ელემენტებისაგან თავისუფალი სტილი.
ლიტერატურა
ბარამიძე ა., ნარკვევები ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან ტ. 2, თბ., 1940;
კეკელიძე კ., ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. 2, თბ., 1958;
ცაიშვილი ს., შოთა რუსთაველი — დავით გურამიშვილი, თბ., 1974;
რესურსები ინტერნეტში
უცნობი ავტორი — რუსუდანიანი
ძველი ქართული ლიტერატურა
ბენეშტი-ნოი

ბენეშტი-ნოი — სოფელი მოლდოვაში, ტელენეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 71 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 800 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
ტელენეშტის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ტელენეშტის რაიონის სოფლები
ესტლანდია

ესტლანდია — ჩრდილოეთ ესტონეთის ისტორიული სახელწოდება.
XIII საუკუნის დამდეგს გერმანელმა და დანიელმა რაინდებმა დაიპყრეს; 1346—1561 წლებში ესტლანდია ეზელ-ვიკის საეპისკოპოსოში შედიოდა, ლივონიის კონფედერაციის დაშლის შემდეგ შვედეთის ფარგლებში მოექცა, ხოლო 1710 წელს რუსებმა დაიკავეს. 1783 წელს უკვე ესტლანდიის გუბერნიაა.
თანამედროვე ესტონეთში ესტლანდიად მიიჩნევა ჰარიუმაას, რაპლამაას, იარვამაას, ლიაენემაას, იდა-ვირუმაას, ლიაენე-ვირუმაასა და ჰიიუმაას მხარეები.
ისტორიის სხვადასხვა პერიოდში ტერმინი Estland გამოიყენებოდა შემდეგი მნიშვნელობით:
დანიის სამფლობელო 1219—1346 წწ. თანამედროვე ჩრდილოეთი ესტონეთის ტერიტორიაზე.
ლივონიის ორდენის სამფლობელო ლივონიისავე კონფედერაციაში 1346—1561 წწ.
შვედეთის საკუთრება 1561—1721 წწ.
ესტლანდიის გუბერნია რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში 1721—1914 წწ.
რესურსები ინტერნეტში
ესტლანდიის ისტორია
ესტონეთის ისტორია
ძვ. წ. 353

ძვ. წ. 353 — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
მოვლენები
დაიბადნენ
გარდაიცვალნენ
Constitution of the Soviet Union

Constitution of the Soviet Union
During its existence, the Soviet Union had three different constitutions enforced individually at different times between 31 January 1924 to 26 December 1991.
Chronology of Soviet constitutions
These three constitutions were:
1924 Constitution of the Soviet Union – adopted 31 January 1924 ("Lenin Constitution")
1936 Constitution of the Soviet Union – adopted 5 December 1936 ("Stalin Constitution")
1977 Constitution of the Soviet Union – adopted 7 October 1977 ("Brezhnev Constitution")
The Constitutions of the Soviet Union were modeled after the 1918 Russian Constitution established by the Russian Soviet Federative Socialist Republic (RSFSR), the immediate predecessor and a constituent republic of the Soviet Union. These constitutions shared and upheld most basic provisions including the Soviet Union as a socialist state, the leadership of the working class, the forms of social property, and called for a system of soviets (councils) to exercise governmental authority. Soviet constitutions declared certain political rights, such as freedom of speech, freedom of assembly, and freedom of religion, and inline with the state Marxist-Leninist ideology also identified a series of economic and social rights, as well as a set of duties of all citizens. Soviet constitutions established the bodies of the Government of the Soviet Union, outlined democratic rights, and stated the legislature was to be elected at periodical elections. Soviet constitutions became progressively longer and detailed, featuring more articles and provisions which generously expanded the rights and freedoms of the Soviet people including the right to housing and right to work. The 1936 Constitution received amendments in 1944 to allow the Soviet Union's constituent republics to be recognized as sovereign states in international law, resulting in the Ukrainian SSR and Byelorussian SSR joining the United Nations General Assembly as founding members in 1945.
The 1924 Constitution and 1936 Constitution were enacted by the Congress of Soviets, the supreme governing body of the Soviet Union since its founding in 1922. The Congress of Soviets dissolved itself upon enactment of the 1936 Constitution, replacing itself as supreme governing body with the Supreme Soviet of the Soviet Union which later enacted the 1977 Constitution.
The Constitution of the Soviet Union was effectively repealed upon the dissolution of the Soviet Union on 26 December 1991.
See also
Soviet democracy
References
Law of the Soviet Union
აკ-დოვურაკი

აკ-დოვურაკი — ქალაქი რუსეთში, ტუვის დასავლეთ ნაწილში. 13 580 მცხოვრები (2018). მდებარეობს ტუვის ქვაბულის დასავლეთ მხარეში, მდინარე ხემჩიკზე (ენისეის შენაკადი), რკინიგზის სადგურ აბაკანიდან 450 კმ-ში. საავტომობილო გზით უკავშირდება კიზილსა და აბაკანს. ქალაქში მდებარეობს აეროპორტი. დაარსდა 1964 წელს კომბინატ „ტუვააზბესტის“ მშენებლობასთან დაკავშირებით (მაღალხარისხოვანი ქრიზოლით-აზბესტის საბადოს ბაზაზე); კომბინატთან მუზეუმია.
ლიტერატურა
Воронец Т. Б. АК-ДОВУРАК // Большая российская энциклопедия. Том 1. Москва, 2005, стр. 336.
სქოლიო
ტუვის ქალაქები
საბერძნეთის მეფეთა სია

საბერძნეთის მეფეთა სიაში წარმოდგენელია იმ მამაკაცების სიაში, რომლებიც ფლობდნენ საბერძნეთის სამეფო ტახტს 1832 წლიდან 1973 წლამდე. ძირითად შემთხვევაში ბერძენი მონარქები გლუქსბურგთა დინასტიიდან იყვნენ, რომელიც თავის მხრივ სათავეს დანიის სამეფო ოჯახიდან იღებს, თუმცა საბერძნეთის პირველი მეფე ვიტელსბახთა დინსატიიდან იყო. ასევე აღსანიშნავია საბერძნეთის მეორე რესპუბლიკა (1924-1935), რომლის დროსაც ცოტა ხნით დაემხო, მაგრამ შემდეგ ისევ აღდგა მონარქია, რომელიც საბოლოოდ 1973 წელს დაემხო და დამყარდა საბერძნეთის მესამე რესპუბლიკა.
ვიტელსბახები
გლუქსბურგები
იხილეთ აგრეთვე
საბერძნეთის დედოფლების სია
გლუქსბურგები
საბერძნეთის ისტორია
საბერძნეთის მეფეები
მეფეები ქვეყნების მიხედვით
Alpout, Goychay

Alpout, Goychay
Alpout (also, Alpaut and Alpouç) is a village and municipality in the Goychay Rayon of Azerbaijan. It has a population of 2,065.
References
Populated places in Goychay District
69

69
მოვლენები
რომში ეგრეთ წოდებული 4 იმპერატორის წელი. ნერონის სიკვდილის შემდეგ ზედიზედ იმპერატორები გახდნენ გალბა, ოტონი, ვიტელიუსი და ვესპასიანე ფლავიუსი. პირველი სამი მოკლეს.
ტრაპიზონში დიდი აჯანყება მოხდა.
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
15 იანვარი : გალბა — რომის იმპერატორი (დ. ძვ. წ. 3)
თებერვალი
მარტი
აპრილი
16 აპრილი: ოტონი — რომის იმპერატორი (დ. 32)
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
22 დეკემბერი : ვიტელიუსი — რომის იმპერატორი (დ. 15)
თარიღი უცნობია
als:60er#69
ივანე ტურგენევი

ივანე ტურგენევი
ივანე სერგის ძე ტურგენევი (დ. 9 ნოემბერი [ძვ. სტ. 28 ოქტომბერი], 1818, ორიოლი, რუსეთი — გ. 3 სექტემბერი [ძვ. სტ. 22 აგვისტო], 1883, ბუჟივალი (პარიზის მახლობლად)) — რუსი მწერალი, პოეტი, მთარგმნელი, იმპერატორის კარზე არსებული სამეცნიერო აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი რუსული ენისა და ლიტერატურის განხრით. იგი მსოფლიო კლასიკური ლიტერატურის წარმომადგენელია. ალექსანდრე პუშკინი, ნიკოლოზ გოგოლი, ფიოდორ დოსტოევსკი, ლევ ტოლსტოი, ანტონ ჩეხოვი და ტურგენევი ერთად რუსული ლიტერატურის ოქროს საუკუნის წარმომადგენლები არიან.
ივანეს მამა ხელმოკლე აზნაური იყო. მდიდარი აზნაურის ქალიშვილზე ვ. ლუტოვინაზე დაქოწინენის შემდეგ სამხედრო სამსახური მიატოვა. ტურგენევები ჯერ სპასკოე-ლუტოვინოვოში ცხოვრობდნენ, 1827 წლიდან მოსკოვში გადასახლდნენ. ტურგენევი თავდაპირველად მოსკოვის, მერე პეტერბურგის და ბერლინის უნივერსიტეტებში სწავლობდა. გაწაფებით დაკავდა ანტიკურ ლიტერატურისა და ფილოსოფიის შესწავლით. 1841 წელს სამშობლოში დაბრუნდა და მოსკოვში დასახლდა. ლიტერატურული მოღვაწეობა 1834 წლიდან დაიწყო.
ტოპონიმები
ივანე ტურგენევის სახელობის მრავალი ქუჩაა: რუსეთში, უკრაინასა და ბელარუსში. მისი სახელობის მოედანი არის სანქტ-პეტერბურგში. მოსკოვის მეტროს ერთ-ერთ სადგურს ტურგენევი ჰქვია. ტურგენევის სახელობისაა ასევე ერთ-ერთი ჩანჩქერი ალმათიში.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ივანე ტურგენევი, ცხოვრება, შემოქმედება
სქოლიო
რუსი მწერლები
Solenopsis hostilis

Solenopsis hostilis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ბორჟისლავკა (პრაღის მეტრო)

ბორჟისლავკა (პრაღის მეტრო)
ბორჟისლავკა — პრაღის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს A ხაზზე და შედგება 1 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 2015 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
პრაღის მეტროპოლიტენის საიტი
პრაღის მეტროსადგურები
არეულშრეებრივი კონგლომერატები

არეულშრეებრივი კონგლომერატები
„არეულშრეებრივი კონგლომერატები“ — თბილისში მამადავითის ანტიკლინის თაღურ ნაწილში არსებული ქაოსურად განლაგებული ტუფოგენური მასალით შეცემენტებული შუაეოცენური ასაკის ქანები (ლოდბრექჩიები), რომელიც პირველად შეისწავლა ცნობილმა გერმანელმა გეოლოგმა ჰერმან აბიხმა (1806-1886) და მანვე უწოდა „არეულშრეებრივი კონგლომერატები“. არეულშრეებრივი კონგლომერატები გამოირჩევა თავისებური სტრუქტურით. მისი განსაკუთრებით თვალსაჩინო გაშიშვლებაა მდინარე მტკვრის მარცხენა ქარაფოვან ნაპირზე, მეტეხის ხიდიდან ორთაჭალჰესამდე.
მეტეხის ტაძრის ქვემოთ, ფლატეზე, მათი სისქე 20-30 მეტრია, ცალკეული ლოდების სიგრძე 10-20 მ-ია, ზოგან მეტიც, სიგანე 1-2 მ.
ერთიმეორის მორიგეობით ენაცვლება ტუფების, ტუფოგენური ქვიშაქვებისა და თიხა კარბონატული შედგენილობის დანალექი ქანის შრეები. ამავე ქანებითაა აგებული ლოდბრექჩიების აუშლელი შრეები. საგები, რომელიც მხოლოდ მდინარე მტკვრის წყალმცირობისას ჩანს მათი წარმოშობა წყალქვეშა მეწყრული მოვლენებითაა ახსნილი (აკად. ალექსანდრე ჯანელიძე). მეტეხის „არეულშრეებრივი კონგლომერატები“ შეტანილია საქართველოს წითელ წიგნში.
იხილეთ აგრეთვე
კონგლომერატი
ლიტერატურა
ქე. – თბილისი.–ენციკლოპედია. თბ. 2002
გეოლოგია
თვალშისაცემი მოხმარება

თვალშისაცემი მოხმარება — ტერმინი, რომელიც აღნიშნავს მოხმარებლის მიერ უფრო მაღალი ხარისხის ან უფრო მეტი რაოდენობით პროდუქციის ან სერვისის შეძენას, ვიდრე ამის პრაქტიკული საჭიროება არსებობს. უფრო კონკრეტულად, ესაა მომხმარებლის ხარჯვითი ქცევა, მიმართული ძვირადღირებული პროდუქციის შეძენისკენ, რისი მიზანიც საკუთარი მატერიალური მდგომარეობის საჯარო დემონსტრირებაა. ამ მომხმარებლებისთვის ხარჯვის გზით ეკონომიკური სიძლიერის წარმოჩენა სოციალური სტატუსის მოპოვებას ან უკვე არსებულის შენარჩუნებას ემსახურება.
ტერმინის ავტორია თორსტეინ ვებლენი. თვალშისაცემი მოხმარების შესახებ ვებლენის თეორიის განვითარებამ საფუძველი დაუდო შემდეგი ტერმინების ჩამოყალიბებას: გამაღიზიანებელი მოხმარება, პროდუქციის მოჩვენებითი მოხმარება, რისი მიზანიც სხვა ადამიანებში შურის გაღვივებაა; და თვალსაჩინო თანაგრძნობა, ქველმოქმედების გაღება, რაც დონორის უპირატესი სოციო-ეკონომიკური სტატუსის წარმოჩენას და მისი სოციალური პრესტიჟის ამაღლებას ემსახურება.
თვალშისაცემი მოხმარებისგან მომდინარეობს კონსუმერიზმის კონცეფცია.
იხილეთ აგრეთვე
თორსტეინ ვებლენი: თვალშისაცემი მოხმარება, 1902
სქოლიო
ეკონომიკა
კონსუმერიზმი
მოხმარება
თორსტეინ ვებლენი
Anaerobic glycolysis

Anaerobic glycolysis is the transformation of glucose to lactate when limited amounts of oxygen (O2) are available. Anaerobic glycolysis is an effective means of energy production only during short, intense exercise, providing energy for a period ranging from 10 seconds to 2 minutes. This is much faster than aerobic metabolism. The anaerobic glycolysis (lactic acid) system is dominant from about 10–30 seconds during a maximal effort. It replenishes very quickly over this period and produces 2 ATP molecules per glucose molecule, or about 5% of glucose's energy potential (38 ATP molecules). The speed at which ATP is produced is about 100 times that of oxidative phosphorylation.
Anaerobic glycolysis is thought to have been the primary means of energy production in earlier organisms before oxygen was at high concentration in the atmosphere and thus would represent a more ancient form of energy production in cells.
In mammals, lactate can be transformed by the liver back into glucose using the Cori cycle.
Fates of pyruvate under anaerobic conditions:
Pyruvate is the terminal electron acceptor in lactic acid fermentationWhen sufficient oxygen is not present in the muscle cells for further oxidation of pyruvate and NADH produced in glycolysis, NAD+ is regenerated from NADH by reduction of pyruvate to lactate. Lactate is converted to pyruvate by the enzyme lactate dehydrogenase. The standard free energy change of the reaction is -25.1 kJ/mol.
Ethanol fermentationYeast and other anaerobic microorganisms convert glucose to ethanol and rather than pyruvate. Pyruvate is first converted to acetaldehyde by enzyme pyruvate decarboxylase in the presence of Thiamine pyrophosphate and Mg++. Carbon-dioxide is released during this reaction. Acetaldehyde is then converted to ethanol by the enzyme alcohol dehydrogenase. NADH is oxidized to NAD+ during this reaction.
See also
Aerobic glycolysis
Lactate shuttle hypothesis
Lactic acidosis
References
Chemical reactions
კაზუარისნაირნი

კაზუარისნაირნი — დიდტანიანი უტროპო ფრინველების რიგი. აქვთ ძლიერ რედუცირებული, ოდნავ შესამჩნევი ფრთები, ძლიერი, სამთითა ფეხები. გავრცელებული არიან ავსტრალიასა და მის მახლობელ კუნძულებზე. კაზუარისნაირთა რიგში ორი ოჯახია: კაზუარისებრნი და ემუსებრნი. ამ უკანასკნელს ეკუთვნის ერთადერთი სახეობა - ემუ. კაზუარისებრთა ოჯახში 3 სახეობაა. თავზე აქვთ საკმაოდ დიდი რქოვანი კორძი, ბუმბული შავია. კაზუარისნაირნი იკვებებიან ჩამოცვენილი ნაყოფით, კენკრითა და თესლით.
ლიტერატურა
ფრინველები