PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ჰუსნიაკოვოს ბორცვი

ჰუსნიაკოვოს ბორცვი (ხორ.: Hušnjakovo brdo) — პალეოლითის ხანის არქეოლოგიური ძეგლი. არქეოლოგიური ძეგლი თავდა პირველად დრაგუტინ გორიანოვიჩ-კრამბერგერმა აღმოაჩინა, რომელიც გათხრებს 1899-1905 წლებში აწარმოებდა და შედეგად გამოსცა ორი მონოგრაფია, რომლებიც აქ აღმოჩენილი ნეანდერტალელების შესახებ პირველი პუბლიკაციები იყო. თავად პრეისტორიული ძეგლი მდებარეობს ჩამონგრეულ მღვიმეში, რომელიც ჩაფლული იტო ქვიშაქვის ნაშალში და ხორვატული ზაგორიადან გადაყურებდა მდინარე კრაპინას.
კრაპინა ნეანდერტალელის არქეოლოგიური ძეგლის ტერიტორიაზე დღემდე ყველაზე მეტი ნეანდერტალელის ნაშთების ნიმუშია აღმოჩენილი. ზოგიერთი მეცნიერის აზრით ეს რიცხვი დაახლოებით 80 ინდივიდს შეადგენს, ხოლო სხვების მოსაზრებით ეს რიცხვი 27-ა.
კრაპინის მუზეუმი
ამ არქეოლოგიური ძეგლის მახლობად პირველი მუზეუმი 1952 წლის 10 მაისს გაიხსნა, რომელსაც კრაპინას მემკვიდრეობის მუზეუმი ეწოდებოდა. მასში წარმოდგენილი იყო რეგიონის ისტორია დაწყებული პრეისტორიული ნეანდერტალელის აღმოჩენებით და დასრულებული მეორე მსოფლიო ომის დროს იუგოსლავის პარტიზანების მოქმედებებით. 1966 წელს დაემატა ორი ახალი სექცია, სადაც დოქტორ ლიუდევიკის და ეთნოგრაფიის სექციები იყო წარმოდგენილი. იმ პერიოდში არ იყო ცალკე ნეანდერტალელისთვის მიძღვნილი მუზეუმი.
პსეციალური მუზეუმის გახსნის იდეა პირველად 1999 წელს დადგა. არსებული კონსტრუქციის გადაკეთება უფრო ძვირი ჯდებოდა ვიდრე ახლის აშენება, შესაბამისად სრულიად ახალი მუზეუმის მშენებლობა 2002 წელს დაიწყო.
ახალი მუზეუმის მშენებლობა 2010 წელს დასრულდა. შენობა აშენებულია პატარა ბორცვზე. მისი წინა ფასადი უმეტესად შუშისგან შედგება. შენობის შესასვლელი იხსნება ნაცრისფერი ბეტონის დიდ ოვალურ ატრიუმში, რომლის საპირისპიროდაც არის ფართო ეკრანი, სადაც უწყვეტად გადის დოკუმენტური ფილმები კრაპინას ნეანდერტალელებზე. მეორე სართულზე ასასვლელი წრიული ფორმისაა, მუზეუმის ნიმუშები განთავსებულია როგორც ღია სივრცეში, ასევე მოხატული კედლების გასწვრივ.
მატერიალური კულტურა
ამ არქეოლოგიური ძეგლის ას წლიანი კვლევის პერიოდში აღმოჩენილია 1191 ლითური არტეფაქტი. როგორც გორიანოვიჩ-კრამბერგერმა განსაზღვრა მათი მოპოვება ათივე გეოლოგიურ დონეზე მოხდა. ქვის იარაღები ყველაზე ხშირად მესამე და მერვე დონეებზე მოიპოვებოდა. ამავე დონეებზე ხდებოდა ადამიანის მსგავსი მაიმუნების (ჰომინიდები) ძვლების ნამარხი ნაშთების პოვნა.
ფრანსუა ბორდეს მიერ ჩამოყალიბებული შუა პალეოლითის ტიპოლოგიის მიხედვით კრაპინის ეს ლითიური ჯგუფი, იქ მოპოვებული სხვა და სხვა ინსტუმენტების მიხედვით, შესაძლებელია მუსტიეს კულტურას მიეკუთვნოს. აღმოჩენილ ინსტრუმენტებში დომინირებს სკრაბერები. ზემო პალეოლითის ხანის ტექნიკით დამუშავებული საგნები, როგორიცაა ლევალოის ტექნიკა, ნაკლებად მოიპოვება. იარაღების წარმოებაში გამოიყენებოდა ქვის ექვსი ტიპი: ვულკანური ტუფი, სილიფიცირებული ტუფი, კაჟის ფიქალი, კვარცი, ოპალი და ხალკედონი. ასევე გვხვდება ეფუზიური წარმოშობის ქვებიც. ყველაზე ხშირად (დაახლოებით 65% შემთხვევაში) ტუფია გამოყენებული, ხოლო დაახლოებით 23%-ის შემთხვევში გამოიყენებოდა კაჟის ფიქალი.
სქოლიო
ხორვატიის ისტორია
ზედა პალეოლითის ძეგლები
საქართველოს პროფესიული კავშირების ცენტრი

საქართველოს პროფესიული კავშირების ცენტრი — შრომის საკითხი საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკისათვის უმნიშვნელოვანესი იყო. პირველი მაისის დღესასწაული დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ იმ მცირე რაოდენობის უქმე დღეთა შორის შეიტანეს, რომელსაც რესპუბლიკა აცხადებდა.
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა გამოსცემდა კანონებს, რომელიც მიმართული იყო მშრომელთა უფლებების დაცვისაკენ. თავად ქვეყნის კონსტიტუციის ცალკე თავში „სოციალ-ეკონომიკური უფლებანი“ გაცხადებული იყო შრომის თავისუფლებასთან, მშრომელთა უფლებებისა და შრომის სტანდარტების დაცვასთან დაკავშირებული საკითხები. დამოუკიდებლობის პერიოდში საქართველოში 113 პროფესიული გაერთიანება არსებობდა, მათგან 33 თბილისში, ხოლო 80 საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში. პროფესიულ კავშირების წევრთა რაოდენობა 54 700-ს აღემატებოდა, მათგან ნახევარზე მეტი თბილისში იყო თავმოყრილი. პროფესიული კავშირის ცენტრი თბილისში მდებარეობდა, ე. წ. „შრომის სასახლეში“. პროფესიული კავშირის მნიშმვნელოვანი ცენტრები იყო ფოთში, ბათუმში, ქუთაისში, ტყიბულსა და ჭიათურაში. 1919 წლის 11-16 აპრილს თბილისში გაიმართა პროფესიული კავშირების პირველი ყრილობა, რომელშიც მონაწილეობდა 87 კავშირის 198 დელეგატი. ყრილობის დღის წესრიგში შედიოდა: შრომის სამინისტროს მუშაობა, ფასებისა და ხელფასების დამოკიდებულება, შრომის ბაზარი, დღევანდელი მომენტი და პროფკავშირთა ამოცანები. ყრილობაში მონაწილეობდა მიწათმოქმედებისა და შრომის მინისტრის მოადგილე გიორგი ერაძე. ყრილობამ მიიღო გადაწყვეტილება, შრომის სამინისტროსთან ერთად შეექმნა სატარიფო პალატა, რომელიც დაარეგულირებდა შრომით დავებსა და ხელფასებთან დაკავშირებულ საკითხებს. პროფესიული კავშირების ცენტრი ხშირად მონაწილეობდა გაფიცვებში.
1919 წელს 9 გაფიცვა გაიმართა, მათ შორის განსაკუთრებით მასშტაბური იყო ტყიბულის მეშახტეთა და თბილისი თვითმმართველობის მოხელეთა გაფიცვები. ცენტრმა პირველი ყრილობის შემდეგ დააარსა პერიოდული გამოცემა „მუშათა ცხოვრება“. პროფესიული კავშირის ცენტრის საქმიანობაში აქტიურად იყვნენ ჩართული პარტიათა წარმომადგენლებიც. კავშირის წევრთა აბსოლუტური უმრავლესობა სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრებისგან შედგებოდა, თუმცა ცალკეულ პროფესიულ კავშირებში სხვა პარტიებიც მნიშვნელოვანი რაოდენობით იყო წარმოდგენილი, მაგალითად, მასწავლებელთა და ბეჭდური სიტყვის კავშირში სოციალ-ფედერალისტი დელეგატები ჭარბობდნენ.
პროფესიული კავშირი ეთნიკური სიჭრელითაც გამოირჩეოდა, გამომდინარე იქიდან, რომ პროლეტარიატთა მნიშვნელოვან ნაწილს სომხები და რუსები შეადგენდნენ. მუშათა გაერთიანებები პოლიტიკური საკითხების გადაჭრის პროცესში აქტიურად იყო ჩართული. პროფესიული კავშირების ცენტრი 1920 წელს გეგმავდა დელეგაციის გაგზავნას რუსეთის საბჭოთა მთავრობასთან. დელეგაციის წევრები აირჩიეს კიდეც, თუმცა საბჭოთა რუსეთმა დელეგაცია არ მიიღო. პროფკავშირების ცენტრი 1921 წლის თებერვალში აქტიურად იყო ჩართული დამოუკიდებლობის დაცვისათვის ბრძოლაში, უშუალოდ ბრძოლებში მონაწილეობის გარდა, აქვეყნებდა მუშებისადმი მიმართვებსა და მოწოდებებს.
ლიტერატურა
ალ. ბენდიანიშვილი, საქართველოს პირველი რესპუბლიკა (1918-21), თბ., 2001
ვ. ვოიტინსკი, ქართული დემოკრატია, თბ., 2018
საქართველოს საზოგადოებრივი ორგანიზაციები
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა
მარხტრენკი

მარხტრენკი — ქალაქი ავსტრიაში, ზემო ავსტრიის ფედერალურ მხარეში, ვესტ-ლანდის რაიონში. გაშენებულია მდინარე ტრაუნზე, ზღვის დონიდან 304 მეტრზე.
2011 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 12 276 ადამიანს შეადგენს.
იხილეთ აგრეთვე
ავსტრიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
Statistik Austria - Bevölkerung zu Jahres- und Quartalsanfang, 2011-01-01.
სქოლიო
ავსტრიის ქალაქები
იკაროსი (მრავალმნიშვნელოვანი)

იკაროსი (მრავალმნიშვნელოვანი)
გრდემლი შეიძლება აღნიშნავდეს:
იკაროსი — ძვ. ბერძნულ მითოლოგიაში დედალოსის ვაჟიშვილი
იკაროსი — მცირე ცთომილი
Menodora, Metrodora, and Nymphodora

Menodora, Metrodora, and Nymphodora (died ) are virgin martyrs venerated by the Roman Catholic and Eastern Orthodox churches. According to tradition, the three women were sisters from Bithynia in Asia Minor. They chose not to marry and to forsake the world. They found a home in a remote location and spent their days in fasting and prayer. When reports reached the governor of the region, Frontonius, that the ill had supposedly been healed as a result of their prayers, he ordered that they be arrested and brought before him. When they refused to forsake Christianity, the governor ordered that they be tortured and then killed. After their deaths, the governor was supposedly struck by lightning and killed as well. The sisters were buried at the Warm Springs in Pythias. Some of their relics were preserved at Mount Athos in the Protection cathedral of the Russian St. Panteleimon monastery and Metrodora's hand is at the monastery of the Pantocrator.
J. K. Rowling named the character Nymphadora Tonks in the Harry Potter series after the ancient martyr Nymphodora.
References
311 deaths
Saints from Roman Anatolia
4th-century Roman women
4th-century Christian martyrs
Groups of Christian martyrs of the Roman era
Year of birth uncertain
Late Ancient Christian female saints
Saints trios
Virgin martyrs
ალექსანდრ ზელენკო

ალექსანდრ ზელენკო (Александр Устинович Зеленко; 1871 - 1953) — რუსი, საბჭოთა არქიტექტორი და პედაგოგი. აგებდა სამარაში და მოსკოვში მოდერნის სტილში. თანამშრომლობდა ს. შაცკისთან მოზარდთა კლუბების ორგანიზაციაში. 1917 წლის შემდეგ მუზეუმების ორგანიზატორი, განმანათლებელი.
რუსი არქიტექტორები
რუსი პედაგოგები
დაბადებული 1871
გარდაცვლილი 1953
იასპი

იასპი (ცნობილია აგრეთვე ეშმის, ეშმის ქვის სახელწოდებით) — მასიური წვრილმარცვლოვანი ქანი, რომელიც ძირითადად ნაგებია კვარცით, ქალცედონითა და სხვადასხვა მინერალებით. ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული და ლამაზი სანეხელავო ქვაა. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 5,5-7. გამოირჩევა სიმაგრითა და სიმტკიცით, მრავალფეროვანი შეფერილობით; კარგად კრიალდება. იასპი გაუმჭვირვალეა, აქვს კიბოსებრი ტეხილი. პოლიგენური წარმონაქმნია. საკუთრივ იასპი — მეტწილად მეტამორფიზებული კაჟბადიანი რადიოლარიული ან თიხოვან-კაჟბადიანი ნალექია, რომელიც გენეტიკურად დაკავშირებულია ეფუზივებთან და ტუფებთან. იასპის საბადოები ცნობილია რუსეთში, საფრანგეთში, გერმანიაში, ინდოეთში, ვენესუელაში, აშშ-ში.
რესურსები ინტერნეტში
მეტამორფიზმი
ძვირფასი თვლები
Cerapachys pubescens

Cerapachys pubescens — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ისართღელე

ისართღელე — უღელტეხილი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონზე, ხევსურეთის ქედის შუა ნაწილში. სიმაღლე 3486 მ. აერთებს არხოტ-არდოტის თემებს.
სქოლიო
მცხეთა-მთიანეთის მხარის უღელტეხილები
Waterfalls (TLC-ს სიმღერა)

Waterfalls (TLC-ს სიმღერა)
Waterfalls — ამერიკული ჯგუფ TLC-ს სინგლი ალბომიდან CrazySexyCool. 1995 წელს აიღო გრემის ორი ჯილდო ნომინაციებში : წლის ჩანაწერი და საუკეთესო შესრულება. სინგლი გახდა ჯგუფის ყველაზე გაყიდვადი და კომერციულად წარმატებული. იგი Billboard Hot 100-ში პიველ ადილზე ავიდა და შვიდი კვირის განმავლობაში ინარჩუნებდა პოზიციას. წლის ბოლოს მეორე ადგილზე გადაინაცვლა. 1995 წელს აიღო გრემის ორი ჯილდო ნომინაციებში : წლის ჩანაწერი და საუკეთესო შესრულება. სინგლმა დადებითი შეფასებები მიიღო როგორც კრიტიკოსებისგან ასევე გულშემატკივრებისგან. Waterfalls ჯგუფის სავიზიტო ბარათად იქცა.
მუსიკალური ვიდეო
მუსიკალური ვიდეო გადაიღო Universal Studios Hollywood-მა, 1995 წლის 8-9 ივნის. ვიდეოს რეჟისორი არის ფ. ჯერი ჯერი, ელა ჯოისი, ბოკიმ ვუდბაინი, შაიჰაიმი, პოლ ჯ. ალესსი და გაბრიელ ბრენფორდი. სიუჟეტი მოგვითხრობს ორ კონკრეტულ ამბავზე. მოზარდი ყიდის ნარკოტიკულ საშუალებას. დედა ეწინააღმდეგება მას და ცდილობს ააცილოს შვილი მოსალოდნელ საფრთხეს. მოზარდი მოკლული იქნება კრიმინალური დაჯგუფების მიერ. სული ხედავს გზაზე მიმავალ დედას და ესაუბრება მას, მაგრამ მალევე ქრება. მეორე სცენარი მოგვითხრობს ახალგაზრდა წყვილზე, ქალი არწმუნებს მეგობარ მამაკაცს რომ არ გამოიყენოს დამცავი საშუალება ინტიმური ურთიერთობის დროს, რის შემდეგ მამაკაცი იხედება სარკეში და სახეზე აღმოაჩენს უცნაურ გამონაყარს. მეორე ამბავი მთავრდება შემდეგი სცენით, ჩანს სარკე სადაც იყურება წყვილი, ისინი მალევე გაქრებიან რადგანაც გარდაიცვალნენ სპიდისგან. სინგლმა 4-ჯერ გაიმარჯვა MTV Video Music Awards-ში 1995 წელს, ნომინაციებში : წლის მუსიკალური ვიდეო, ჯგუფის საუკეთესო ვიდეო, საუკეთესო ვიდეო რიტმ-ენდ-ბლუზის ჟანრში.
სიმღერების სია
აშშ/ინტერნაციონალური CD სინგლი
"Waterfalls" (სინგლის ოფიციალური ვერსია) – 4:18
"Waterfalls" (ONP რემიქსი) – 4:36
"Waterfalls" (დალას ოსტინის რემიქსი) – 4:28
"Waterfalls" (ინსტრუმენტალური ვერსია) – 4:39
ევროპული CD სინგლი
"Waterfalls" (რეპის გარეშე) - 3:32
"Waterfalls" (სინგლის ოფიციალური ვერსია) – 4:18
"Waterfalls" (ONP რემიქსი) – 4:36
"Waterfalls" (დალას ოსტინის რემიქსი) – 4:28
"Waterfalls" (ინსტრუმენტალური ვერსია) – 4:39
2001 აშშ/მეორედ გამოცემული CD სინგლი
"Waterfalls" (სინგლის ოფიციალური ვერსია) – 4:18
"Waterfalls" (DARP რემიქსი) – 4:28
"Waterfalls" (ინსტრუმენტალური ვერსია) – 4:42
"Waterfalls" (ONP რემიქსი) – 4:35
"Waterfalls" (ONP-ის ინსტრუმენტალური ვერსია) – 4:37
"Waterfalls" (ალბომის ვერსია) – 4:39
Waterfalls (20th Anniversary Edition) Digital Single
Waterfalls (20th Anniversary Edition) ნაიმე აუროსთან ერთად– 4:35
ჩარტი და გაყიდვები
ჩარტი წლის ბოლოს
სერტიფიკაცია
რესურსები ინტერნეტში
The Billboard Book of Number 1 Hits (fifth edition)
სქოლიო
1995 წლის სინგლები
1995 წლის სიმღერები
TLC-ს სიმღერები
ტომსკის ღვთისმშობელ-ალექსეევკის მონასტერი

ტომსკის ღვთისმშობელ-ალექსეევკის მონასტერი — მოქმედი მართლმადიდებლური მამათა მონასტერი ტომსკში. მონასტერი დაარსებულია 1605 წელს.
მონასტერი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ტომსკის ეპარქიას.
ისტორია
ერთ-ერთი ვერსიით მონასტერი დაარსდა 1605 წელს, ხოლო სხვა მონაცემებით — 1622 წელს. თუმცა ზუსტად ცნობილია, რომ მონასტერი 1630-იან წლებში მოქმედებდა. 1630-1650-იან წლებში ღვთისმშობლის მონასტერი მდებარეობდა მდინარე ყირგიზკისა და ტომის შეერთების ადგილზე (უსტ-ყირგიზკის მონასტერი). 1658 წელს გადაიტანეს იურტოჩნის მთაზე.
1663 წელს ეკლესია აკურთხეს წმინდა ალექსი ღვთისკაცის სახელზე და ამის შემდეგ ეწოდება ღვთისმშობელ-ალექსეევკის მონასტერი. 1764 წლამდე ღვთისმშობელ-ალექსეევკის მონასტერი იყო ერთადერთი მონასტერი ტომსკის გუბერნიაში, რომელიც ფლობდა 400 ყმა-გლეხს და მიწის ნაკვეთებს. XVII საუკუნეში მონასტერთან გაიხსნა საავადმყოფო, ხოლო 1746 წელს ტომსკის პირველი სკოლა — ტომსკის სასულიერო სასწავლებელი. მონასტერი, ისევე როგორც სხვა ციმბირული სავანეები იყო საეკლესიო წესების დამრღვევთათვის გადასახლების ადგილი.
მონასტრის მთავარი ტაძარია ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია, რომელსაც ასევე აქვს ალექსი ღვთისკაცისა და წმინდა ფლოროსისა და ლავროსის სახელობის ეგვტერები.
1830-იან წლებში შემოავლეს გალავანი და აშენდა სამრეკლოები.
1922 წელს მონასტერი დახურეს, მაგრამ მორწმუნეთა თემი ყაზანის მონასტერში მოქმედებდა 1929 წლამდე. 1930 წელს მონასტრის შენობებში გახსნეს ინდუსტრიულ-პედაგოგიური ინსტიტუტი. 1978 წლის 17 თებერვლიდან მონასტერი სახელმწიფო დაცვის ქვეშაა.
1992 წელს ყაზანის ეკლესია და კელიების კორპუსი დაუბრუნდა მორწმუნეებს. დაიწყო რეგულარული ღვთისმსახურება. 2012 წელს რუსეთის ფედერალური ბიუჯეტიდან გამოყეს 15 მლნ რუბლი ყაზანის ეკლესიის რესტავრაციისათვის.
ლიტერატურა
Алексеевский монастырь // Томск от А до Я: Краткая энциклопедия города. / Под ред. д-ра ист. наук Н. М. Дмитриенко. — 1-е изд. — Томск: Изд-во НТЛ, 2004. — С. 10-11. — 440 с. — 3 000 экз. — ISBN 5-89503-211-7.
რესურსები ინტერნეტში
Монастырь Богородице-Алексеевский Томский (мужской)
История монашества в Томске
Томский Богородице- Алексиевский мужской монастырь
Томский Богородице-Алексеевский монастырь
Археологические раскопки на территории Богородице-Алексиевского монастыря
ტომსკის მონასტრები
რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ტომსკში
ხევი (ერთეული)

ხევი (ერთეული)
ხევი — უძველესი ქართული ისტორიულ-გეოგრაფიული და ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. დამოწმებულია ე. წ. "აშხარაცუიცში" (სომხეთის "გეოგრაფიაში"), რომლის ცნობები საქართველოს შესახებ IV-V საუკუნეებზე უგვიანესი არ უნდა იყოს. ქართულ წყაროებში პირველად VI საუკუნეში მოიხსენიება ("ევსტათი მცხეთელის მარტვილობა"). წყაროების მიხედვით, ხევი ყოფილა როგორც დასავლეთ (ზემო იმერეთი, რაჭა, სვანეთი), ისე მთელ აღმოსავლეთ საქართველოში (ძველი "ქართლის სამეფოს" ტერიტორია).
უკანასკნელ ხანამდე ხევის წარმოქმნას მხოლოდ საქართველოს რელიეფის სპეციფიურობას უკავშირებდნენ (ჟ. სენ-მარტენი, ივ. ჯავახიშვილი). "ხევი", როგორც ისტორიულ-გეოგრაფიული ცნება, სოციალური მოვლენაა. სულხან-საბა ორბელიანი აღნიშნავდა, რომ ტერმინი „ხეობა“ გულისხმობს „ერთს წყალზედ მრავალ მოსახლეს“. "ხევის", როგორც სოციალურ-ეკონომიკური და ტერიტორიული ერთობის ინტერპრეტაცია ნ. ბერძენიშვილს ეკუთვნის. მისი თვალსაზრისით, ხევი არის სოციალური ერთობა, შექმნილი ერთიან საირიგაციო სისტემაზე დამყარებული ეკონომიკის საფუძველზე. მაგრამ თუ ბარში ხევის, როგორც სოციალური უჯრედის, წარმოქმნისათვის გადამწყვეტი შეიძლება ირიგაცია ყოფილიყო, მთაში ძირითადი იყო ფიზიკურ-გეოგრაფიული ფაქტორი, საერთო საძოვრები, გზები და სხვა. მეორე მხრივ, ესა თუ ის ხევი ხშირად ეთნიკურ-ეთნოგრაფიული თავისებურებასაც გულისხმობს.ხევი პირველყოფილ-თემური წყობილების დროს წარმოიქმნა, ეს პროცესი გვაროვნული საზოგადოების რღვევის პარალელური მოვლენა უნდა ყოფილიყო.
გვიანდელი ბრინჯაოსა და ადრინდელი რკინის ხანაში (ძვ. წ. II ათასწლეულის II ნახევრიდან) საქართველოს მთელი ტერიტორია დიდ-პატარა ხევებად იყო დანაწილებული. სოციალური დიფერენციის შემდგომი გაღრმავების და კლასობრივი ურთიერთობის ჩამოყალიბების პროცესი ამიერიდან ხევში მიმდინარეობდა და საბოლოოდ ქართლის (იბერიის) სამეფო ამგვარ ხევთა შერწყმა გაერთიანების შედეგად წარმოიქმნა ქართლის ხევის ჰეგემონობით.
ადრინდელი კლასობრივი და ადრინდელი ფეოდალური ურთიერთობის პერიოდში ხევი იყო სახელმწიფოს ძირითადი სოციალურ-ეკონომიკური სტრუქტურული ელემენტი, ხოლო "ქართლის სამეფო" - "ჴევთა ქართლისათა" კრებული. განვითარებული ფეოდალური ურთიერთობის ხანაში ხევი ბარის საქართველოში გადმონაშთის სახით კიდევ არსებობდა, ხოლო მთაში, სადაც ადრინდელი ფეოდალური ურთიერთობა დიდხანს შემორჩა, ხევი როგორც საზოგადოების ძირითადი სტრუქტურული ელემენტი, კვლავ დამახასიათებელი იყო (ხევი, ფშავის ხევი და სხვა). დღეს იგი ტოპონიმის სახითაა მხოლოდ შემორჩენილი.
ლიტერატურა
ბერძენიშვილი ნ., საქართველოს ისტორიის საკითხები, წგნ. 1, თბ., 1964;
მისივე, წგნ. 8, თბ., 1975;
მუსხელიშვილი დ., საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის საკითხები ნ. ბერძენიშვილის შრომებში, «მაცნე», 1965;
მისივე, საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის ძირითადი საკითხები, ნაწ. 1, თბ., 1977;
საქართველოს ისტორია
კალინოვკა (ბიჟბულიაკის რაიონი)

კალინოვკა (ბიჟბულიაკის რაიონი)
კალინოვკა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბიჟბულიაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 109 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბიჟბულიაკიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია პრიუტოვო, რომელიც დაშორებულია 35 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ჩუვაშები შეადგენენ (74 %).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბიჟბულიაკის რაიონის სოფლები
ალექსანდრე ზალდოსტანოვი

ალექსანდრე ზალდოსტანოვი, აგრეთვე ცნობილი როგორც ქირურგი (ზოგიერთი მონაცემებით, გვარის სწორი ფორმაა Залдастанов; დ. 19 იანვარი, 1963, კიროვოგრადი, უსსრ, სსრკ) — საბჭოთა და რუსი ბაიკერი, რუსეთში უხუცესი ბაიკერული კლუბის, „ღამის მგლების“ (Ночные Волки) ლიდერი და დამაარსებელი, ასევე არაკომერციული საზოგადოებრივი ორგანიზაცია „რუსი მოტოციკლისტების“ ხელმძღვანელი.
რესურსები ინტერნეტში
კლუბი „ღამის მგლების“ საიტი
სქოლიო
დაბადებული 1963
რუსი საზოგადო მოღვაწეები
დაბადებული 19 იანვარი
მათემატიკური ლინგვისტიკა

მათემატიკური ლინგვისტიკა (ასევე კომპიუტერული ლინგვისტიკა, ინგ. computational linguistics) — მათემატიკური დისციპლინა, რომელიც ამუშავებს ბუნებრივი და ზოგიერთი ხელოვნური ენის სტრუქტურის აღმწერ ფორმალურ აპარატს. შეიქმნა XX საუკუნის 50-იან წლებში. მათემატიკურ ლინგვისტიკაში იყენებენ ალგებრის, ალგორითმებისა თეორიებისა და ავტომატების თეორიის მეთოდებს. მათემატიკური ლინგვისტიკა არ არის ლინგვისტიკის ნაწილი, თუმცა თავისი განვითარებით, მასთან მჭიდროდ არის დაკავშირებული. მათემატიკურ ლინგვისტიკას ზოგჯერ უწოდებენ ლინგვისტურ გამოკვლევებს მათემატიკური მეთოდებით.
ენის მათემატიკური აღწერა დაფუძნებულია ფ. სოსიურის წარმოდგენაზე ენის შესახებ, როგორც მექანიზმზე, რომლის ფუნქციონირება გამოიხატება ობიექტის მეტყველებით მოქმედებაში. მისი შედეგია „სწორი ტექსტები“ — გარკვეულ კანონზომიერებებს დაქვემდებარებული მეტყველების ერთეულების მიმდევრობა, რომელთა დიდი ნაწილი მათემატიკურად აიწერება. ამგვარი აღწერის საშუალებებს შეისწავლის მათემატიკური ლინგვისტიკის ერთ-ერთი დარგი — სინტაქსური სტრუქტურის აღწერის ხერხების თეორია.
მათემატიკური ლინგვისტიკის მეორე მნიშვნელოვანი დარგია ფორმალური გრამატიკების თეორია, რომელიც მოცემულია ნ. ხომსკის შრომებში. ეს თეორია შეისწავლის ამა თუ იმ ენის სწორი ტექსტების მთელი ერთობლიობისთვის დამახასიათებელი კანონზომიერებების აღწერის ხერხებს. ამ კანონზომიერებათა აღწერა კი ფორმალური გრამატიკის აგების გზით შეიძლება.
მათემატიკური ლინგვისტიკა შეისწავლის ენის ანალიზურ მოდელებს, რომლებიც იძლევიან ინფორმაციას ენის სტრუქტურის შესახებ. ენათმეცნიერთა უმრავლესობას მიაჩნია, რომ ტერმინ „მათემატიკური ლინგვისტიკის“ გამოყენება არ არის მიზანშეწონილი მისი ორაზროვნების გამო. იგი ქმნის მცდარ შთაბეჭდილებას, თითქოს არსებობს ენათმეცნიერება — მათემატიკური და არამათემატიკური, იწვევს ლინგვისტური დისციპლინის აღრევას მათემატიკურ დისციპლინაში, თუმცა ეს არ გამორიცხავს მათემატიკური და ლოგიკურ-მათემატიკური მეთოდების გამოყენებას ენათმეცნიერებაში.
ლიტერატურა
გამოყენებითი მათემატიკა
ენათმეცნიერება
გრიგოლ ლოლაძე

გრიგოლ ლოლაძე
გრიგოლ მათეს ძე ლოლაძე (დ. 11 აპრილი, 1911, გორი, რუსეთის იმპერია — გ. 5 აგვისტო, 1971, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი გეოგრაფი, გეოგრაფიულ მეცნიერებათა კანდიდატი.
ბიოგრაფია
1938 წელს დაამთავრა თსუ-ის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი გეოგრაფიის სპეციალობით. მონაწილეობდა II მსოფლიო ომში. 1930-1939 წლებში მუშაობა დაიწყო თბილისის გეოფიზიკურ ობსერვატორიაში მეტეოროლოგიის ქსელის და თბილისის ობსერვატორიის გამგედ, 1964 წელს მუშაობდა მაღალმთიანი მეტეოსადგურების უფროსად. ამავე წელს აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მეცნიერებათა ისტორიის ეროვნული ასოციაციის სწავლულ მდივნად. გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო ნაშრომები, რომლებიც ეხება საქართველოში მეტეოროლოგიისა და კლიმატოლოგიის განვითარების ისტორიას.
დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენით, გდრ-ის ოქროს, შილერის ბრინჯაოს, კოპერნიკის ბრინჯაოს (პოლონეთი) მედლებით.
რესურსები ინტერნეტში
ლოლაძე გრიგოლ მათეს ძე
დაბადებული 11 აპრილი
დაბადებული 1911
გარდაცვლილი 5 აგვისტო
გარდაცვლილი 1971
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ქართველი გეოგრაფები
გორში დაბადებულები
გეოგრაფიის მეცნიერებათა კანდიდატები
გრიგოლ
საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
ტრიფტორქლორმეთანი

ტრიფტორქლორმეთანი (იგივე ქლორტრიფტორმეთანი) ფრეონი, R-13, CFC-13, ან ფრეონი-13 , წარმოადგენს უფერო, არაფეთქებად, არააგრესიულ ქლორფტორნახშირბადიან ნაერთს (CFC), ასევე წარმოადგენს შერეულ ჰაგოგენმეთანს. ის გამოიყენება როგორც მაცივარ აგენტი, მაგრამ მისი ოზონის ფენის დაშლის მაღალი პოტენციალის გამო მისი წარმოება და გამოყენება აკრძალულია მონრეალის ოქმის მიხედვით.
ფიზიკური თვისებები
რესურსები ინტერნეტში
MSDS at mathesontrigas.com
საფაერო სითხეებ აირების ენციკლოპედიის შესავალი (Entry at Air Liquide gas encyclopaedia)
ტრიფტორქლორმეთანი კრისტალური სტრუქტურა, CF 3 Cl; ტრიფტორქლორმეთანის ფხვნილის ნეიტრონული დიფრაქცია და რაფინირება (The crystal structure of chlorotrifluoromethane, CF3Cl; neutron powder diffraction and constrained refinement)
თერმოქიმიურ მონაცემთა ცხრილი (Termochemical data table)
ფრეონები
ჰალოგენშემცვლელი მეთანები
ფტორორგანული ნაერთები
მაცივარ აგენტები
არქაიცი

არქაიცი — მთა სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქის პროვინციაში, ქალაქ ჭამბარაკიდან სამხრეთით 5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2446 მეტრია და წარმოადგენს შაჰდაღის ქედის ნაწილს.
იხილეთ აგრეთვე
სომხეთის მთები
სომხეთის ქედები
შაჰდაღის ქედი
სქოლიო
სომხეთის მთები
სანტა-მარტა (პანამა)

სანტა-მარტა (პანამა)
სანტა-მარტა — ქალაქი პანამაში, ჩირიკის პროვინციაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 803 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
პანამის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
Población en la República por sexo, según provincia, comarca, distrito y corregimiento Censos de 1990 a 2010. Instituto Nacional de Estadística y Censo (INEC). Consultado el 7 de enero de 2014.
პანამის ქალაქები
ჩირიკის პროვინციის დასახლებული პუნქტები
პლანეტური რგოლი

პლანეტური რგოლი — მტვრის, „მთვარუკის“ ან სხვა პატარა ობიექტების დისკო ან რგოლი, რომელიც პლანეტის ან მისი მსგავსი ობიექტის გარშემო ბრუნავს. მზის სისტემაში ყველაზე შესამჩნევი რგოლები სატურნის გარშემოა, მაგრამ დანარჩენი სამი გაზური გიგანტიც (იუპიტერი, ურანი და ნეპტუნი) ფლობს რგოლურ სისტემებს.
2014 წლის 26 მარტს მცირე პლანეტა ჩარიკლოს გარშემო რგოლების აღმოჩენა განაცხადეს, როდესაც ვარსკვლავური დაბნელებით აკვირდებოდნენ 2013 წლის 3 ივნისს. განცხადებების მიხედვით, რომლებიც 2008 წლის მარტში გაკეთდა, სატურნის მთვარე რეას შესაძლოა საკუთარი თხელი რგოლური სისტემა ჰქონდეს, რაც მას ერთადერთ მთვარედ აქცევდა, რომელსაც რგოლური სისტემა აქვს. მოგვიანებით გამოქვეყნებულმა 2010 წლის კვლევამ ცხადყო, რომ კასინის მისიიდან რეას გადაღება შეუსაბამო იყო ნაწინასარმეტყველევ რგოლების ნიშან-თვისებებთან, ეს კი იმის მაუწყებელია, რომ სხვა მექანიზმია პასუხისმგებელი იმ მაგნიტურ ეფექტებზე, რომლებმაც რგოლების ჰიპოთეზა წარმოშვა. როგორც ცნობილია, პლუტონს რგოლური სისტემა არ აქვს, თუმცა ახალმა ჰორიზონტებმა შესაძლოა აღმოაჩინოს იგი, როდესაც 2015 წელს ესტუმრება პლუტონს.
ვიზუალური შედარება
სქოლიო
ციური მექანიკა