25 ივლისი

25 ივლისი — გრიგორიანული კალენდრის 206-ე დღე (ნაკიან წლებში – 207-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 159 დღე.
დღის მოვლენები
306 : კონსტანტინე I-ს მისი მეომრები რომის იმპერატორად აცხადებენ.
1261 : ნიკეის ჯარი მიქაელ VIII პალეოლოგოსის მეთაურობით იბრუნებს ქალაქ კონსტანტინოპოლს, რითაც აღდგენილ იქნა ბიზანტიის იმპერია. ბიზანტიელები ასევე წარმატებით იღებენ სალონიკსა და დანარჩენ ლათინურ იმპერიას.
1547 : ჰენრი II კურთხუეულ იქნა საფრანგეთის მეფედ.
1567 : დონ დიეგო დე ლოსადა აფუძნებს ქალაქ სანტიაგო დე ლეონ დე კარაკასს, ამჟამად თანამედროვე ვენესუელის დედაქალაქი.
1593 : ჰენრი IV კათოლიკობას უარყოფს და პროტესტანტი ხდება.
1799 : აბუქირთან ეგვიპტეში ნაპოლეონ I ამარცხებს მუსტაფა ფაშას ოსმალეთის 10.000-იან ჯარს.
1812 : ვენესუელის პირველი რესპუბლიკა აცხადებს კაპიტულაციას და როიალისტები იბრუნებენ ქვეყნის მმარველობას.
1814 : ინგლისელმა გამომგონებელმა ჯორჯ სტივენსონმა ორთქმავალის პირველი გამოცდა ჩაატარა.
1853 : ხოაკინ მურიეტა, განთქმული კალიფორნიელი ბანდიტი, ცნობილი როგორც „ელ-დორადოს რობინ ჰუდი“ მოკლეს.
1868 : უაიომინგი აშშ-ის ტერიტორია ხდება.
1894 : პირველი სინო-იაპონური ომი იწყება იაპონელთა მიერ ჩინურ სამხედრო ხომალდზე ცეცხლის გახსნით.
1897 : ჯეკ ლონდონი უერთდება კლონდაიკის ოქროს ცხელებას, სადაც ის თავის პირველ წარმატებულ ნაწარმოებებს წერს.
1898 : კორეა იაპონიის პროტექტორატი ხდება.
1909 : ლუი ბლერიომ მისივე კონსტრუქციით შექმნილი თვითმფრინავით ლა-მანშის სრუტეს გადაუფრინა.
1919 : საქართველოში შეიქმნა სტატისტიკის პირველი ეროვნული სამსახური (საქართველოს სტატისტიკის დღე 2002 წლიდან)
1920 : ტელეკომუნიკაციის ერა: პირველი ტრანსატლანტიკური ორმხრივი რადიო გადაცემა განხორციელდა.
1943 : მეორე მსოფლიო ომი - ბენიტო მუსოლინი გადაყენებულ იქნა მმართველობიდან.
1946 : პირველი წყალქვეშა ბირთვული გამოცდა განხორციელდა - წყნარ ოკეანეში ბიკინი ატოლთან აშშ-მა ჩაძირა ჩამოწერილი სამხედრო ხომალდი ”სარატოგა”.
1957 : ტუნისში მონარქია გაუქმდა.
1965 : ნიუპორტის ფოლკ ფესტივალზე ბობ დილანი პირველად გამოვიდა სცენაზე ელექტრო გიტარით. თუმცა მსმენელებმა მისი ექსპერიმენტი სათანადოდ ვერ დააფასეს და სტვენით გააძევეს.
1978 : პირველი საცდელი სინჯარის ბავშვი, ლუიზ ბრაუნი, დაიბადა.
1984 : სალიუტ 7 ხემალდის კოსმონავტი სვეტლანა სავიცკაია ხდება პირველი ქალი, რომელიც ღია კოსმოსში გადის.
1992 : საქართველოს სახელმწიფო საბჭო გაუქმებულად აცხადებს აფხაზეთის უზენაესი საბჭოს 1992 წ. 23 ივლისის გადაწყვეტილებას 1978 წ. კონსტიტუციის გაუქმებისა და 1925 წ. კონსტიტუციის აღდგენის შესახებ.
1992 : ბარსელონაში გაიხსნა 25-ე ოლიმპიური თამაშები.
1993 : შვიდდღიანი ომი იწყება ისრაელსა და ლიბანს შორის.
1994 : ისრაელი და იორდანია ხელს აწერენ ვაშინგტონის დეკლარაციას, რითაც ფორმალურად სრულდება 1948 წლიდან მოყოლებული საომარი მდგომარეობა ორ ქვეყანას შორის.
1997 : კ. რ. ნარაიანანი ინდოეთის მე-10 პრეზიდენტი ხდება—პირველი დალიტი (ე.წ. „ხელშეუხებელი“) ამ პოსტზე.
1999 : ლენს არმსტრონგი პირველად იმარჯვებს ტურ დე ფრანსში.
2000 : ეარ ფრანსის რეისი 4590, კონკორდის ზესწრაფი სამგზავრო თვითმფრინავი F-BTSC კატასტროფას განიცდის პარიზიდან აფრენისას რამდენიმე წამში. დაიღუპა 109 მგზავრი და 4 აიერპორტის თანამშრომელი.
2004 : ლენს არმსტრონგი ისტორიაში შედის ტურ დე ფრანსში ზედიზედ ექვსჯერ გამარჯვებით.
2009 :
ესპანელი ველომრბოლელი ალბერტო კონტადორი 2009 წლის ტურ დე ფრანსის გამარჯვებული გახდა.
კანარის დიდი ტელესკოპი, მსოფლიოს უდიდესი ოპტიკური ტელესკოპი, საზეიმოდ გახსნა ესპანეთის მეფე ხუან კარლოს I-მა.
2010 :
18 ადამიანი დაიღუპა და 100 დაშავდა სიყვარულის აღლუმზე დუისბურგში, გერმანია.
ესპანელი ველომრბოლელი ალბერტო კონტადორი ტურ დე ფრანსის 2010 წლის შეჯიბრის გამარჯვებული გახდა.
2012 : 42 ადამიანი დაიღუპა მთიან ბადახშანში, აჯანყებულებსა და ტაჯიკეთის სამთავრობო ჯარებს შორის მომხდარი შეტაკებების დროს.
2014 : ქართველი სპორტსმენი და მოგზაური ჯუმბერ ლეჟავა 75 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
2017 : რამ ნათხ კოვინდი ინდოეთის მე-14 პრეზიდენტი გახდა.
ამ დღეს დაბადებულნი
1109 : ალფონსუ I — პორტუგალიის მეფე
1854 : კეზელი, დავით — მწერალი (გ.1907)
1894 : პრინციპი, გავრილო — სერბი ტერორისტი. მისმა თავდასხმამ ფრანც ფერდინანდზე პირველი მსოფლიო ომი გამოიწვია
1905 : კანეტი, ელიას — ავსტრიელი მწერალი (გ.1994)
1920 : ფრანკლინი, როზალინდ — ბრიტანელი ქიმიკოსი (გ.1958)
1929 : ინოლა გურგულია — ქართველი კომპოზიტორი, პოეტი, მომღერალი
ამ დღეს გარდაცვლილნი
1492 : ინოკენტი VIII — რომის პაპი
1934 : დოლფუსი, ენგელბერტ — ავსტრიის პოლიტიკური მოღვაწე (დ.1892)
1980 : ვისოცკი, ვლადიმირ— რუსი პოეტი (დ.1938)
2014 : ჯუმბერ ლეჟავა — ქართველი სპორტსმენი, მოგზაური და რეკორდსმენი (დ. 1939)
2019 : ბეჯი კაიდ ეს-სებსი — ტუნისის პრეზიდენტი (დ. 1926)
მსოფლიოს ქვეყნების დღესასწაულები
დანია - ისტედის ბრძოლის დღე
ესპანეთი - გალისიის დღე.
კოსტა-რიკა - გუნაკასტეს დღე.
ტუნისი - რესპუბლიკის დღე.
პუერტო-რიკო - კონსტიტუციის დღე.
საეკლესიო დღესასწაულები
მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
იოანე ჩორდვანელი და გაბრიელ ქართველი
პროკლე და ილარიო
მიქაელ მალეინი
წმინდა გოლინდუხა
წმინდა ვერონიკა
აგრეთვე:
პუერტო რიკო : რევოლუციის დღე
ტუნისი : რესპუბლიკის დღე
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები
0725