PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Škoda 26T

Škoda 26T (სავაჭრო დასახელება ForCity Classic) — ხუთსექციური, ექვსღერძიანი, 100% დაბალიატაკიანი ტრამვაის ვაგონი. ააგო კომპანია Škoda Transportation-მა უნგრეთის ქ. მიშკოლცისთვის.
კონსტრუქცია
ვაგონის კონსტრუქცია არის Škoda 14T-ს მსგავსი, თუმცა აქვს განსხვავებული დიზაინი, რომელიც შეიქმნა დიზაინის სტუდია Aufeer Design-ის მიერ. ვაგონი არის 100% დაბალიატაკიანი, ხუთსექციური და ეყრდნობა სამ ორღერძიან ურიკას, რომელთაგან პირველი და ბოლო არის გამწევი (მოტორებიანი). ვაგონს ორივე გვერდზე აქვს ექვს-ექვსი კარი, რომელთაგან პირველი და ბოლო ცალფრთიანია. ვაგონები აღჭურვილია გათბობა-კონდიცირების სისტემით. ტევადობა – 300 მგზავრზე მეტი. 1 ვაგონის ღირებულება 55 მლნ ჩეხურ კრონას შეადგენს (2014 წლის თებერვლის კურსით 1,8 მლნ ევრო).
ტექნიკური მონაცემები
სიგრძე (ქუროების გარეშე): 32,1 მ
სიგანე: 2,65 მ
მაქს. რეკომენდებული სიჩქარე: 70 კმ/სთ
ლიანდაგის სიგანე: 1435 მმ
ტევადობა
დასაჯდომი ადგილები: 56
დასადგომი ადგილები: 176 (4 მგზავრი./მ²)
მოტორები და ელ. აღჭურვილობა
მოტორების რაოდენობა და სიმძლავრე: 4×100 kW
ძაბვა: 600 V
ლიტერატურა
HINČICA, Libor. Tramvaje Škoda 26T pro maďarský Miskolc. Československý dopravák. 2012, čís. 2, s. 12–16.
HINČICA, Libor; ŠLEHOFER, Jan. Škoda 26T pro Miskolc na zkouškách v Plzni. Československý dopravák. 2013, čís. 3, s. 22–24.
რესურსები ინტერნეტში
Tramvaj ForCity Classic Miskolc, skoda.cz
Tramvaj Škoda 26THU3 pro Miskolc, plzensketramvaje.cz
ჩეხური ტრამვაის ვაგონები
პაულ ფონ ჰინდენბურგი

პაულ ფონ ჰინდენბურგი
პაულ ლუდვიგ ჰანს ანტონ ფონ ბენეკენდორფ უნდ ფონ ჰინდენბურგი (დ. 2 ოქტომბერი 1847, პოზნანი — გ. 2 აგვისტო 1934, ნოიდეკი (დღ. ოგროდიენეცი), აღმოსავლეთი პრუსია) —გერმანელი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე, გენერალ-ფელდმარშალი, გერმანიის მეორე რაიხსპრეზიდენტი 1925–1934 წლებში ვაიმარის რესპუბლიკის დროს.
ბიოგრაფია
1847 - 2 ოქტომბერი: პრუსიელ ოფიცერს და მემამულეს რობერტ ფონ ბენეკენდორფ უნდ ფონ ჰინდენგურგს და მის მეუღლეს ლუიზეს (დაბ. შვიკარტი, გერმ. Schwickart) შეეძინათ ვაჟი პაული.
1859 - 1866 - გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ ჰინდენბურგი სწავლობდა ჯერ ვალშტატის, შემდგომ კი ბერლინის კადეტთა სკოლაში.
1866 - მონაწილეობდა კიონიგგრეცის ბრძოლაში. 1870 - 1871 - მონაწილეობდა გერმანია-საფრანგეთის ომში და იბრძოდა სედანთან. 1893 წელს გახდა პოლკოვნიკი, 1897 წელს გენერალ-მაიორი. 1900 წლიდან იყო გენერალ-ლეიტენანტი. 1903 წლიდან იყო ინფანტერიის გენერალ. 1911 წლიდან გავიდა თადარიგში.
1914 წლის 21 აგვისტოს პირველი მსოფლიო ომის დაწყებიდან 3 კვირის შემდეგ ჰინდენბურგი დაუბრუნდა არმიას და დაინიშნა მე-8 არმიის მთავარსარდლად, რომლის შტაბის უფროსი იყო ერიხ ლუდენდორფი. 26 აგვისტო: ტანენბერგის ბრძოლაში გაანადგურა რუსეთის მე-2 არმია. 6 სექტემბერი: მაზურიის ტბებთან გაანადგურა რუსეთის 1-ლი არმია, რისთვისაც გენერალ-ფელდმარშალის წოდება მიენიჭა. 1 ნოემბერი: დაინიშნა აღმოსავლეთ ფრონტის ჯარების უმაღლეს მთავარსარდლად.
1916 წლის 29 აგვისტოს ერიხ ფონ ფალკენჰაინის გადაყენების შემდეგ ჰინდენბურგი დაინიშნა ჯარების უმაღლესი მთავარსარდლობის (გერმ. Oberste Heeresleitung - OHL) მეთაურად და ლუდენდორფი მისი პირველი გენერალ-კვარტიერმაისტერი გახდა. 1918 წლის გაზაფხულ-ზაფხულის დროს იყო მის მიერვე შემუშავებული სტრატეგიული შეტევითი კამპანიის ხელმძღვანელი დასავლეთის ფრონტზე.
1918 - 29 სექტემბერი: გაზაფხულზე ჩატარებული წარუმატებელი შეტევის შემდეგ "OHL"-მ მოითხოვა სასწრაფოდ ზავის დადება და საპარლამეტო მთავრობის დანიშვნა. 9 ნოემბერი: ჰინდენბურგის რჩევით კაიზერ ვილჰელმ II-მ გერმანია დატოვა და ემიგრაციაში წავიდა ნიდერლანდებში. 10 სექტემბერი: მისი ხელმძღვანელობით შეიქმნა პროვიზორული მთავრობა, რომელსაც უნდა ჩაეხშო რევოლუციური გამოსვლები და ეზრუნა ფრონტიდან ჯარების მშვიდობიანი დაბრუნებისათვის.
1919 წელს მეორედ გადადგა თანამდებობიდან. 1925 - 1934 წლებში იყო გერმანიის რაიხსპრეზიდენტი. 1925 წელს აირჩიეს გერმანიის პრეზიდენტად. 1932 წელს 84 წლის მოხუცი და ცუდი ჯანმრთელობის ჰინდენბურგი იძულებული იყო მეორედ ეყარა კენჭი პრეზიდენტად როგორც ერთადერთი კანდიდატი ვისაც შეეძლო ადოლფ ჰიტლერის დამარცხება. მეორე საპრეზიდენტო ვადის დროს ცდილობდა არ დაეშვა ნაცისტური პარტიის ხელისუფლებაში მოსვლა, მაგრამ 1933 წლის იანვარში იძულებული იყო დაენიშნა ჰიტლერი რაიხსკანცლერად. ჰინდენბურგი ერთი წლის შემდეგ გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ჰიტლერმა რაიხსპრეზიდენტის თანამდებობა გააუქმა და თვითონ გახდა სახელმწიფო მეთაური როგორც „ფიურერი და რაიხსკანცლერი“.
ვაიმარის რესპუბლიკა
გერმანიის პრეზიდენტები
გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები
დაბადებული 2 ოქტომბერი
დაბადებული 1847
გარდაცვლილი 2 აგვისტო
გარდაცვლილი 1934
გიორგი ნანეიშვილი

გიორგი ნანეიშვილი (დ. 25 ივლისი, 1953, თბილისი) — ქართველი ექიმი და მეცნიერი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.
1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
იყო ბათუმის ფსიქიატრიული საავადმყოფოს ექიმი; ქუტირის ფსიქიატრიული საავადმყოფოს განყოფილების გამგე; თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ფსიქიატრიის კათედრის ასისტენტი; მ. ასათიანის სახელობის ფსიქიატრიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე; ამავე ინსტიტუტის დირექტორი. ავტორია 45 სამეცნიერო ნაშრომის. არის ერთი სადოქტორო დისერტაციის კონსულტანტი და 4 საკანდიდატო დისერტაციის ხელმძღვანელი,
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „გახანგრძლივებული დეპრესიული მდგომარეობანი პარანოიდული შიზოფრენიის დროს“, დაიცვა 1985 წელს; სადოქტორო დისერტაციის თემა — „აფექტური აშლილობანი შიზოფრენიის დროს“, დაიცვა 1994 წელს.
ლიტერატურა
თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 218
წიგნი ღირსებისა, ტ. 6, თბ., 2003, გვ. 80
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 25 ივლისი
დაბადებული 1953
ქართველი ექიმები
ქართველი მეცნიერები
ცქვრინი

ცქვრინი — თევზი ზუთხისებრთა ოჯახისა. მისი სხეული სიგრძე 125 სმ, ხოლო მასა 16 კგ აღწევს. გვხვდება კასპიის, შავი და აზოვის ზღვების აუზში და ჩრდილოეთ ყინულოვან ოკეანეში. 2 რასა — ევროპული და ციმბირული: ცნობილია ნახევრადგამსვლელი ფორმები (კასპიის ზღვა). ქვირითს ყრის გაზაფხულზე კენჭნარ და ქვიან გრუნტზე. მამალი სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს 3-7 წლისა, ხოლო დედალი — 5-12 წლისა. ნაყოფიერება 4-იდან 137 ათას ქვირითამდე. სიცოცხლის ხანგრძლივობა 22 წელია. ცქვრინი მეტწილად იკვებება მწერების მატლით. ზამთარში ჩვეულებრივ ჩაწოლილია ორმოში. ძვირფასი სარეწაო თევზია.
რესურსები ინტერნეტში
ზუთხი
Camponotus thraso montinanus

Camponotus thraso montinanus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
Camponotus
ვლადიმერ კავსაძე

ვლადიმერ კავსაძე
ვლადიმერ (ლადო) ლონგინოზის ძე კავსაძე (დ. 7 იანვარი, 1886, სოფ. ხოვლე — გ. 30 ნოემბერი, 1953, თბილისი) — ქართველი მომღერალი, რესპუბლიკის სახალხო არტისტი (1943).
ბიოგრაფია
პატარა ლადოს და მის ძმას, მიხეილს ბიძამ გამოჩენილმა მომღერალმა და ლოტბარმა სანდრო კავსაძემ გაუღვიძა სიმღერის სიყვარული. 7 წლისა მიაბარეს თბილისის ერთ-ერთ პანსიონში. სიყმაწვილეში იგი გაიტაცა სპორტმა და სიმღერამ. მას ამეცადინებდა იმხანად თბილისში მცხოვრები იტალიელი მომღერალი ენრიკო ბორჯი. მეორე გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ, გაემგზავრა მოსკოვის ვოკალური განათლების მისაღებად, სადაც ჩაირიცხა ოპერის თეატრში, მაგრამ მალე გადავიდა მოძრავ საოპერო დასში და გასტროლები დაიწყო რუსეთის ქალაქებში. ამ დასთან ერთად ლადო თბილისსაც ეწვია და საყოველთაო მოწონება დაიმსახურა. ამის შემდეგ ახალგაზრდა მომღერალი დიდი წარმატებით გამოდიოდა პეტერბურგის, კიევის, ტაშკენტის თეატრის სცენებზე. 1921 წლიდან მშობლიურ საოპერო თეატრშია, სადაც ასრულებს ალფრედის („ტრავიატა“), ალმავივას („სევილიელი დალაქი“), ლენსკის („ევგენი ონეგინი“), ვარსკვლავთმრიცხველის („ოქროს მამალი“), კოტეს და საქოს („ქეთო და კოტე“), შოთას („თქმულება შოთა რუსთაველზე“), მალხაზის („დაისი“), მასხარას („დარეჯან ცბიერი“) და სხვა პარტიებს.
ლადო კავსაძის ლამაზი ლირიკული ტენორი და მომხიბლავი სცენური გარეგნობა უზრუნველყოფდა მის მუდმივ წარმატებას.
ვოკალური კარიერის დასარულს იგი ხშირად გამოდიოდა ესტრადაზე. 1939 წლიდან თბილისის ფილარმონიის დირექტორი იყო, ხოლო 1942 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე მუშაობდა თბილისის ცირკის დირექტორად. დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშისა და საპატიო ნიშნის ორდენებითა და მედლებით.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 193, თბ., 1994
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი მომღერლები
დაბადებული 7 იანვარი
დაბადებული 1886
გარდაცვლილი 30 ნოემბერი
გარდაცვლილი 1953
თბილისის ფილარმონიის დირექტორები
თბილისის ცირკის დირექტორები
დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
944

944
მოვლენები
ინგლისის მეფემ ედმუნდ I-მა ვიკინგებს წაართვა ნორთუმბრია.
ბიზანტიის იმპერატორი რომანოზ I ლეკაპინოსი ტახიდან ჩამოგდებულ იქნა თავისი შვილების სტეფანოსისა და კონსტანტინოსის მიერ.
ქ. სამარაში აშენდა ალ-ასკარის მეჩეთი.
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
მათურიდი — მუსლიმანი თეოლოგი
Camponotus macrochaeta

Camponotus macrochaeta — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
Camponotus
ანა მარია მენგსი

ანა მარია მენგსი (დ. 1751, დრეზდენი — გ. 29 ოქტომბერი, 1792, მადრიდი) — გერმანელი მხატვარი, მხატვარ ანტონ რაფაელ მენგსის ქალიშვილი.
ხატვა მამისგან შეისწავლა. 1977 წელს დაქორწინდა ესპანელ გრავიორ, მანუელ სალვადორ კარმონზე (1734-1820).
ანა მარია მენგსის გარდაცვალებიდან 1 წლის შემდეგ მისი სურათების გამოფენა სან-ფერნანდოს აკადემიამ მოაწყო.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 1751
გარდაცვლილი 1792
გერმანელი მხატვრები
მხატვრები ანბანის მიხედვით
გერმანელი ქალები
ქალი მხატვრები
Ҽ̆

Ҽ̆, ҽ̆ — გაფართოებული კირილური დამწერლობის ასო, წარმოადგენს კირილური ასო „Ҽ“-სა და დიაკრიტიკული ნიშანის ბრევისის ერთობლიობას. გამოიყენება კირილური დამწერლობის ზოგიერთ ენაში.
კოდების ცხრილი
აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „Ҽ“-სა და „ბრევისი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:
კირილური ასოები
1993 UK Championship

1993 UK Championship
The 1993 UK Championship (officially the 1993 Royal Liver Assurance UK Championship) was a professional ranking snooker tournament that took place at the Guild Hall in Preston, England. The event started on 12 November 1993, and the televised stages were shown on BBC between 20 and 28 November 1993. The highest break of the tournament was a 141 made by David Roe.
Ronnie O'Sullivan became the youngest winner of a ranking event at the age of 17 years and 358 days by defeating Stephen Hendry 10–6 in the final; as of 2023 this record still stands. This was the first of O'Sullivan's record seven titles at the tournament.
Prize fund
The breakdown of prize money for this year is shown below:
Total Prize money: £375,000
Winner: £70,000
Runner-up: £35,000
Semi-Final: £18,500
Quarter-Final: £10,325
Last 16: £5,250
Last 32: £3,000
Last 64: £1,850
Last 96: £650
Last 128: £475
High break (TV stages): £3,000
High break (Pre TV stages): £1,500
Maximum break (TV stage): £20,000
Maximum break (Pre TV stage): £5,000
Main draw
Final
Century breaks
All Rounds
141 David Roe
140 Stuart Pettman
138, 120 John Parrott
136 Nick Walker
135 Jim Chambers
132, 131, 123, 114, 111, 109, 109, 108, 107, 106 Stephen Hendry
131 Mike Hallett
131 John Shilton
129, 128, 106, 105 Darren Morgan
126, 115, 103 Martin O'Neill
126, 110, 106 Steve Davis
122, 121, 118, 114, 113, 107, 105, 103 Ronnie O'Sullivan
122, 120, 106 Tony Drago
121, 114 Ken Doherty
120, 115, 110 Anthony Hamilton
119 Richy McDonald
116, 109, 100 Dave Harold
116 Alex Borg
114, 106 Joe Canny
112 Wilfred Dijkstra
112 Daniel Haenga
111 Spencer Dunn
109, 103, 101 Jimmy White
109 Tony Jones
108 Mark Whatley
106 Matthew Couch
106 Paul McPhillips
106 Paul Tanner
105 Troy Shaw
102, 101 Nigel Bond
102 Martin Clark
102 Anthony Harris
102 Sonic Multani
102 James Wattana
101 Gay Burns
100 Dean Reynolds
References
1993
UK Championship
UK Championship
UK Championship
Meranoplus similis

Meranoplus similis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Meranoplus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
რე დიეზი

რე დიეზი (რე♯) — რეზე ოდნავ მაღალი და მიზე დაბალი ბგერა, იგივე მი ბემოლი. აღინიშნება სიმბოლოთი — D♯.
მუსიკალური ნოტები
ანამუდი

ანამუდი — მწვერვალი ინდოეთში, დასავლეთი გატებისა და საერთოდ სამხრეთი ინდოეთის უმაღლესი წერტილი. სიმაღლე 2695 მ. მდებარეობს კერალის შტატში, ერავიკულამის ეროვნული პარკის სამხრეთ ნაწილში. მდინარე პერიიარის აუზის უმაღლესი პუნქტია. 1862 წლის 4 მაისს მწვერვალი პირველად დაიპყრო დაგლას ჰამილტონმა. მოქცეულია კარდამონის მთების, ანაიმალაის ქედისა და პალანის მთების შეერთების ადგილას.
სქოლიო
ინდოეთის მთები
Tapinoma subtile

Tapinoma subtile — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tapinoma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
კოლუმბიის გერბი

კოლუმბიის გერბი
კოლუმბიის ეროვნული გერბი მოიცავს ფარს, რომელზეც დატანილია მრავალი სიმბოლო. მის თავზე ზის ანდური კონდორი, რომელსაც ნისკარტით ზეთისხილის გვირგვინი უჭირავს; კონდორი თავისუფლების სიმბოლოა. ფრინველსა და ფარს შორის, შავი ასოებით ოქროსფერ ფონზე, წაწერილია კოლუმბიის დევიზი „თავისუფლება და წესრიგი“. კონდორს ფრთები გაშლილი აქვს და მარჯვნივ იყურება.
აღწერა
ფარის ორივე მხარეს ჩამოკიდულია კოლუმბიის ეროვნული დროშა. თავად ფარი სამ ნაწილად იყოფა. ყველაზე ქვედა ნაწილზე გამოსახულია გემები, რაც ხაზს უსვამს კოლუმბიის საზღვაო ისტორიას, განსაკუთრებით კი პანამის ყელის, რომელიც 1903 წლამდე კოლუმბიას ეკუთვნოდა. ამჟამად კი ის განასახიერებს ქვეყნის გასასვლელეს ორ ოკეანეზე (წყნარი და ატლანტის). გემები მიუთითებს კოლუმბიის სავაჭრო ურთიერთობებზე დანარჩენ მსოფლიოსთან და მზარდ ეკონომიკაზე. ცენტრალურ ნაწილზე გამოსახულია ფრიგიული ქუდი, რაც თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობის ტრადიციული სიმბოლოა. ზედა ნაწილზე, ცისფერ ფონზე, ორ სიუხვის რქას შორის გამოსახულია ბროწეული — ახალი გრანადის ვიცე-სამეფოს სიმბოლო. მარჯვენა რქა სავსეა ოქროსა და ვერცხლის მონეტებით, მარცხენა კი ტროპიკული ხილით. გერბის ეს ნაწილი ხაზს უსვამს კოლუმბიის მიწის სასოფლო-სამეურნეო და მინერალურ სიმდიდრეს.
რესპუბლიკის ეროვნული გერბი შექმნა ფრანსისკო დე პაულა სანტანდერმა და მიღებულ იქნა 1834 წლის 9 მაისის აქტით. შემდეგში, 1924 წელს შეიტანეს მცირე ცვლილებები.
იხილეთ აგრეთვე
კოლუმბიის დროშა
კოლუმბიის ჰიმნი
რესურსები ინტერნეტში
Ley 12 de 1984 por la cual se adoptan los símbolos patrios de la República de Colombia. Comisión Nacional de Televisión.
Símbolos Patrios de Colombia . Escudo Nacional - Escudo de Armas.
Símbolos Patrios. Instituto Geográfico Agustín Codazzi.
Símbolos Patrios de Colombia. Biblioteca Luis Ángel Arango.
კოლუმბიის ეროვნული სიმბოლოები
სახელმწიფო გერბები
გერბები დროშის გამოსახულებით
გერბები გემის გამოსახულებით
მოლაჯალილი

მოლაჯალილი (1999 წლამდე ცნობილი იყო როგორც იენი-ალიბაირამლი ) — სოფელი აზერბაიჯანში, გოიგოლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 805 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
გოიგოლის რაიონის სოფლები
სალტეირი

სალტეირი — ვიქტორიანული სოფელი ინგლისის ქალაქ ბრედფორდის მეტროპოლიურ არეალში, მდინარე ეირზე. 2001 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.
სალტაირე 1853 წელს დააარსა სერ ტიტუს სალტმა, იორკშირის წამყვანმა შალის მეწარმემ. სოფლის სახელი მისი დამფუძნებლისა და მდინარე ეირის კომბინაციას წარმოადგენს. სალტმა თავის ბიზნესი ბრედფორდიდან ქალაქ შიფლეის მახლობლად გადაიტანა. მან თავის მუშებისთვის ააშენა აკურატული ქვის სახლები, წვიმის წყალზე მომუშავე აბანოები, საავადმყოფო და დასვენებისა და განათელბის ინსტიტუტი თავის ბიბლიოთეკით, სამკითველო ოთახით, საკონცერტო დარბაზით, ბილიარდის ოთახით, სამეცნიერო ლაბორატორიით და სავარჯიშო დარბაზით. სოფელს ჰქონდა მოხუცთა თავშესაფარი, მიწის ნაკვეთები და ნავების ფარდული.
1876 წელს სერ ტიტუსი გარდაიცვალა, იგი კონგრენაციონალისტური ეკლესიის მავზოლეუმში დაკრძალეს. როდესაც მისი ვაჟიც გარდაიცვალა, სალტეირი კომპანიის ხელში გადავიდა, რომლის ერთ-ერთი მფლობელიც სერ ჯეიმზ რობერტსი იყო, რომელიც 12 წლის ასაკიდან მუშაობდა როგორც ფაბრიკის საქმის მეცნიერი. მან რუსეთში მოგზაურობისას ერთ წელიწადში სრულყოფილად შეისწავლა რუსული ენა. რობერტსმა თავისი ინვესტიციების დაბანდება რუსეთში ამჯობინა, მოელოდა რა გარკვეულ გამართლებას რუსეთის რევოლუციისას.
იუნესკოს სიაში შესვლის შემდეგ, მთავრობა იძულებული გახდა სალტეირი დაცულ ტერიტორიად გამოეცხადებინა.
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
Saltaire Tourist Information site
Saltaire Arts Trail
Saltaire festival site
Photographs of Saltaire and the Leeds & Liverpool Canal
სქოლიო
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
Ipueira

Ipueira is a municipality in the interior of the state of Rio Grande do Norte in the Northeast region of Brazil, in the region of Seridó. It is located 318 kilometers to the southwest of Natal, the state capital, and has an area of 127 km2 and is located at the midway point between Caicó (in Rio Grande do Norte) and Patos (in Paraiba). It has a population (as estimated in 2020 by IBGE) of 2,253 people, making it the third least populous municipal in the state.
Ipueira was separated from the municipality São João do Sabugi in the 1960s. The name is formed from combining the words iapo (meaning igapó) with the Portuguese suffix -eira. It has a human development index of 0.679 (2010), the eighth highest in Rio Grande do Norte, and considered average by the United Nations Development Programme.
See also
List of municipalities in Rio Grande do Norte
References
Municipalities in Rio Grande do Norte
გვაიანილია (პუერტო-რიკო)

გვაიანილია (პუერტო-რიკო)
გვაიანილია — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს კუნძულის სამხრეთით, კარიბის ზღვის სანაპიროზე, ადხუნტასის სამხრეთით, იაუკოს აღმოსავლეთით, პენიუელასის დასავლეთით, პონსედან 19 კმ-ით დასავლეთით. მოიცავს 16 ბარიოსა და გვაიანილია-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის იაუკოს მეტროპოლიტენური ტერიტორიის შემადგენლობაში.
დამატებითი საკითხავი
რესურსები ინტერნეტში
Guayanilla Municipality on Facebook
Puerto Rico Government Guayanilla
სქოლიო
პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები
იაუკოს მეტროპოლიტენური ტერიტორია
დამბალხაჭო

დამბალხაჭო, ხაჭოერბო — ქართული ეროვნული კერძი, რომელსაც ამზადებენ ისტორიული ფშავისა და ერწო-თიანეთის ტერიტორიაზე. წერილობითი წყაროებით ის ორ საუკუნეზე მეტს ითვლის და ივარაუდება, რომ 1800-იანებამდეც ფართოდ უნდა ყოფილიყო გავრცელებული. საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს 2014 წლის 3 სექტემბრის გადაწყვეტილებით, დამბალხაჭოს და მის დამზადების ტექნოლოგიას საქართველოს არამატერიალური ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.
დამზადების ტექნოლოგია
ხაჭოს მომზადება
ახლადგამოწველილ რძე ისხმება ფართოპირიან ჭურჭელში დამჟავებამდე, რის შემდეგაც ისხმება სპეციალურ ხელსაწყოში, ჩხუტში, რომლითაც იდღვიბება და წარმოიქმნება კარაქი, კარაქის ამოღების შემდეგ დარჩენილ სითხეს დო ეწოდება. დოს გაცხელებით მიიღება ის ხაჭო, რომლითაც მოგვიანებით დამბალხაჭო მზადდება.
გაშრობა
მიღებული ხაჭო კარგად იწურება. შემდეგ იწურება და მოეყრება მარილი გემოვნებით. მარილმოყრილი ხაჭო იზილება და იკვერება, ანუ გუნდებად იკვრება, უკვე შეკვერილი კი ეწყობა ძობანში გასაშრობად. ძობანი წნელით მოწნული შუცეცხლის თავზე ჩამოკიდებული სათავსოა, რომელის ქვემოდან ანთებული ცეცხლის კვამლითაც შეწყობილი ხაჭოს კვერები დაახლოებით ერთი კვირა იბოლება და შრება. გამშრალი ხაჭო ირეცხება რძის შრატით.
დალბობა
დამზადების შემდეგი ეტაპი გამშრალი ხაჭოს დამწიფება, დალბობა, ანუ დავარგებაა. ამისათვის ხაჭოს კვერები ეწყობა თიხის ქოთანში ან ქვევრში, სადაც ჰერმეტულად დაახლოებით ორ თვეს ატარებს, ზოგჯერ აღნიშნული თიხის ჭურჭელი მიწაშიცაა ჩაფლული. ხაჭოს კვერები გარედან ობდება, შიგნიდან კი ლბება და ოქროსფერი ხდება.
საკვებად გამოყენება
დამბალხაჭოს საკვებად იყენებნ მშრალად ან გაცხელებულს დიდი რაოდენობის ერბოსთან ერთად. მსგავსად მომზადებულ კერძს დამბალხაჭოს „ხაჭოერბო“ ეწოდება. „ხაჭოერბოს“ მოსამზადებლად ცეცლზე გააცხელებნ ერბოს, სურვილისამებრ ჩააყრიან პურს და შემდეგ უკვე გასუფთავებულ და დაჭრილ დამბალხაჭოს.
წარმოების პერიოდი და არეალი
დამბალხაჭო მაისიდან ოქტომბრის ჩათვლით მზადდება. მისი წარმოების არეალია ისტორიული ივრისა და არაგვის ფშავის, ერწო-თიანეთის ტერიტორიები. აგრეთვე მას ამზადებენ ახმეტისა და თელავის მუნიციპალიტეტის ფშავლებით დასახლებულ სოფლებში, როგორებიცაა, მაგალითად ჭართალა და ლაფანყური.
წერილობითი ცნობები
პირველი წერილობითი ცნობები, სადაც დამბალხაჭოა ნახსენები ეკუთვნის ვაჟა-ფშაველას მამას, პავლე მღვდელსა და ცნობილ მოლექსეს, ჯაბანს ეკუთვნით. პავლე რაზიკაშვილის ნაწარმოებში „მოკლე მოთხრობა ჩემი წინაპარით ჩამომავლობაზე, მათ ზნე-ჩვეულებებზედ“ ვკითხულობთ:
რესურსები ინტერნეტში
ყველაფერი დამბალხაჭოს შესახებ - სად და როგორ მზადდება ქართული დელიკატესი mtisambebi.ge
დამბალხაჭო - კულტურული ძეგლის სტატუსის უძველესი ფშაური დელიკატესი www.knews.ge
დამბალხაჭო - ტრადიციული ფშაური საკვები ეთნოგრაფიული ნარკვევები, ვიდეო youtube-ზე.
დამბალ ხაჭოს დამზადების პროცესი ვიდეო youtube-ზე.
დამბალხაჭოს არამატერიალური ძეგლის სტატუსი მიენიჭა ekofact.com
ლიტერატურა
„დამბალხაჭო“, თბილისი, 2015 წ., შემდგენელი - მარიამ ხუცურაული
სქოლიო
საქართველოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები
ქართული ყველი
მელეუზი

მელეუზი — ქალაქი ბაშკირეთის რესპუბლიკაში. მელეუზის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.
ისტორია
ქალაქი დაარსდა XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში, როგორც სავაჭრო სოფელი. მისი დაარსების პირობითი თარიღია 1766 წელი. 1863 წლიდან თემის ცენტრია. 1958 წლის 6 აგვისტოს მუშათა დასახლება მელეუზი გახდა რაიონული დაქვემდებარების ქალაქი. 1960 წელს დაიწყო შაქრის ქარხნის მშენებლობა. 1973 წელს დაიწყეს ქიმიური ქარხნის მშენებლობა. 1977 წლის 24 მარტიდან მელეუზი რესპუბლიკური დაქვემდებარების ქალაქია.
გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს მდინარე მელეუზისა და ბელაიის შეერთების ადგილთან. უფიდან დაშორებულია 225 კმ-ით. კლიმატი ზომიერად კონტინენტურია, ცივი ზამთრით და ცხელი ზაფხულით.
მოსახლეობა
2010 სრულიად რუსეთის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის ეროვნული შემადგენლობა ასეთია: რუსები — 47,9 %, ბაშკირები — 29,1 %, თათრები — 15,8 %, ჩუვაშები — 3,8 %, უკრაინელები — 1,3 %, სხვა — 2,1 %.
რესურსები ინტერნეტში
Официальный сайт муниципального района Мелеузовский район
სქოლიო
ბაშკირეთის ქალაქები
დეივიცკა (პრაღის მეტრო)

დეივიცკა (პრაღის მეტრო)
დეივიცკა — პრაღის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს A ხაზზე და შედგება 1 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1978 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
პრაღის მეტროპოლიტენის საიტი
პრაღის მეტროსადგურები
ტრიტიუმი

ტრიტიუმი (Tritium < ; ქიმიური სიმბოლო — T), წყალბადი-3 (ქიმიური სიმბოლო — ^3H), ზემძიმე წყალბადი — წყალბადის რადიოაქტიური იზოტოპი, რომლის მასური რიცხვია 3. ტრიტიუმის ბირთვი შედგება პროტონისა და ორი ნეიტრონისაგან, მას უწოდებენ ტრიტონს და აღნიშნავენ t.
ბუნებაში ტრეტიუმი წარმოიქმნება დედამიწის ატმოსფეროს ზედა ფენებში, კოსმოსური გამოსხივების ნაწილაკების დაჯახებით ატომების ბირთვებთან, მაგალითად, აზოტთან. ტრეტიუმის დაშლის პროცესში გარდაიქმნებიან 3He ელექტრონის და ანტინეიტრინოს (ბეტა-დაშლა) გაფრქვევით, ნახევარდაშლის პერიოდი — 12,32 წელი. დაშლის მისაწვდომი ენერგია ძალიან მცირეა (18,59 კევ), ელექტრონების საშუალო ენერგია 6,5 კევ-ია.
ტრეტიუმი აღმოჩენილია ინგლისელი მეცნიერის ერნესტ რეზერფორდის, მარკ ოლიფანტის და პაულ ჰარტეკის მიერ, 1934 წელს. გამოიყენება ბიოლოგიაში და ქიმიაში როგორც რადიოაქტიური ნიშნული, ნეიტრინოს თვისებების კვლევებისას ექსპერიმენტებში, თერმობირთვულ იარაღში როგორც ნეიტრონების წყარო და ამასთან ერთად როგორც თერმობირთვული საწვავი, გეოელოგიაში ბუნებრივი წყლების დატირებისათვის. სამრეწველო ტრეტიუმს მიიღებენ ლითიუმ-6-ის ნეიტრონებით დასხივებისას ბირთვულ რეაქტორებში შემდეგი რეაქციით:
^{6}_{3}Li +^{1}_{0}n->^{3}_{1}H +^{4}_{2}He.
ტრიტიუმის რადიაციული საშიშროება
ტრიტიუმის დაშლის მცირე ენერგიიგ გამო გამოფრქვეული ელექტრონები კარგად კავდება უბრალო დაბრკოლებით მაგ. ტანსაცმელით ან ქირურგიული რეზინის ხელთათმანები. მიუხედავად ამისა, ეს იზოტოპი წარმოადგენს რადიაციულ საშიშროებას ჩასუნთქვისას, საჭმელთან ერთად მიღებისას, კანით შეწოვისას. ტრიტიუმიანი წყლის ერთჯერადი მიღება არ იწვევს ტრიტიუმის ხანგრძლივ დაგროვებას ორგანიზმში, რადგანაც მისი ნახევარდაშლის პერიოდი მერყეობს 7-დან 14 დღემდე.
საინტერესო ფაქტები
ერთი კილოგრამი ტრიტიუმის წარმოება ჯდება 30 მლნ. დოლარი.
გამოიყენება ტრიტიუმის განათებაში შუქის წყაროებში.
იხილეთ აგრეთვე
პროთიუმი
დეიტერიუმი
ბმულები
ტრიტიუმი — ქიმიური ენციკლოპედია
ტრიტიუმი — ნივთიერებების ცნობარი
სქოლიო
წყალბადის იზოტოპები
რადიოქიმია