PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ბანის საეპისკოპოსო

ბანის საეპისკოპოსო — ფეოდალური ხანის საეპისკოპოსო სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, ისტორიული ტაოს ტერიტორიაზე. საეპისკოპოსოს ცენტრი იყო ბანა. ბანის საეპისკოპოსო დააარსა ადარნასე II-მ (888-923 წწ.) და პირველ ეპისკოპოსად დასვა კვირიკე.
საეპისკოპოსოს საზღვრები
XVI საუკუნის დოკუმენტის, სამცხე-საათაბაგოს მღვდელმთავართა ნუსხის, ცნობით, ბანელის სამწყსო მთელი ბანია, ტაოსკარი, ფანასკერტი, პარეზის-ხეობა (ჰარეზის), სრულიად ოლთისი და ნამურაკანი. ამ საბუთში ჩამოთვლილ 13 ეპისკოპოსში ბანელი მეთორმეტე ადგილზეა დასახელებული.
ისტორია
ბანის საეპისკოპოსომ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა შუა საუკუნეების საქართველოს პოლიტიკურ და კულტურულ ცხოვრებაში. მისი ტერიტორია მოიცავდა აღმოსავლეთ (ამიერ) ტაოს: ბანას, ტაოსკარს, ფანასკერტს, ოლთისს, მამროვანს (ნამროვანს). ბანის საეპისკოპოსო და მთლიანად ტაო საქართველოს მეფეთა მამული იყო. აქვე იყო მათი ერთ-ერთი რეზიდენციაც და საძვალეც. უკანასკნელად 1446 წელს ბანის დაძარში დაიმარხა ვახტანგ IV, ხოლო ერთი წლით ადრე მისი მეუღლე ფანასკერტელის ასული სითიხათუნი. ბანის საეპისკოპოსო საქართველოს სახელმწიფო საზღვარზე მდებარეობდა, ამის გამო იგი ხშირად იყო სამხრეთიდან შემოსული მტრის პირველი დარტყმის ობიექტი. XI-XII საუკუნეებში ქართველთა ჯარმა არაერთხელ დაიბრუნა ბიზანტიელთა და თურქთაგან მიტაცებული ბანა. XIII საუკუნის II ნახევარში თურქმანთა დიდმა ჯარმა ბანას ალყა შემოარტყა, მაგრამ ქართველებმა მტერი გაანადგურეს.
1555 წელს ირან-ოსმალეთის (ამასიის) ზავის თანახმად სამხრეთ საქართველოს მთელი დასავლეთი ნაწილი ოსმალეთმა მიიტაცა, მათ შორის ბანის საეპისკოპოსოს ტერიტორიაც. შემდგომში საეპისკოპოსო გაუქმდა. ბანელ მოღვაწეთაგან აღსანიშნავი არიან: ზაქარია ბანელი (X-XI სს.), რომელიც ბიზანტიის იმპერატორის კარზე ჯერ დიპლომატად იყო, შემდეგ კი - მწიგნობრად, და იოანე ბანელი (XI ს.), რომელიც გადაუდგა ბაგრატ IV-ს და ბიზანტიაში წავიდა.
ბანელი მღვდელთმთავრების სია
კვირიკე ბანელი — პირველი ეპისკოპოსი
ზაქარია ბანელი — XI საუკუნის ბოლოს ბიზანტიის ხელისუფლებამ ქართული მონასტერი „აგიაპანტი“ უპოძა.
იოანე ბანელი
ლიტერატურა
სქოლიო
ბისოითა

ბისოითა — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ბელოთის თემში.
გეოგრაფია
ხარულის ქედის დასავლეთ კალთაზე. მდინარე ფაჩურისწყლის (მდინარე პატარა ლიახვის მარცხენა შენაკადი) ზემოთში. ზღვის დონიდან 1100 მ. ცხინვალიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 30 კმ, გორიდან — 65 კილომეტრი.
ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება.
დემოგრაფია
1989 წლის აღწერით სოფელში მუდმივი მოსახლეობა არ არის.
ლიტერატურა
სქოლიო
ბელოთის თემის სოფლები
ზედა გორა

ზედა გორა (ყოფილი გორა-ზეინდარი) — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ვანის მუნიციპალიტეტში (გორის თემი), მდებარეობს ფერეთის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 160 მეტრი, ვანიდან 20 კილომეტრი.
ნაპოვნია ახ.წ. I-II საუკუნეების სამარხი. სოფლის ტერიტორიაზე შემორჩენილია განვითარებული შუასაუკუნეების ციხის ნანგრევები.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 399 ადამიანი.
ლიტერატურა
იბერია-კოლხეთი. – 2003. - №1. – გვ. 164–169.
ვანი III. 1977. გვ. 29.
სქოლიო
ვანის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ალგეთი

ალგეთი — მდინარე აღმოსავლეთ საქართველოში, თეთრიწყაროსა და მარნეულის მუნიციპალიტეტებში. სიგრძე 108 კმ, აუზის ფართობი 763 კმ². სათავე აქვს თრიალეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, კლდეკარის კლდეების მახლობლად, ზღვის დონიდან 1900 მ. ზემოწელში მიედინება სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ ღრმა, ტყიან, ხოლო სოფელ ტბისიდან — ვიწრო, კლდოვან ხეობაში, მარნეულთან კი გამოდის ვაკეზე, მდინარე მტკვარს ერთვის მარჯვნიდან, სოფელ ქესალოს მახლობლად. საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. წლიური ჩამონადენის დაახლოებით 45 %-ს შეადგენს წვიმის, 25 %-ს — თოვლის, 30 %-ს მიწისქვეშა წყალი. წყალდიდობა გაზაფხულზე და ზაფხულის დამდეგს იცის, წლის სხვა დროს წყალმცირეა. ჩამონადენის მინიმუმი ოქტომბერშია. გაზაფხულზე მოდის წლიური ჩამონადენის თითქმის 48,1 % ზაფხულზე — 32,4 %, ზამთარში — 11,6 %, შემოდგომაზე — 7,9 %.
ლიტერატურა
სქოლიო
ქვემო ქართლის მხარის მდინარეები
მტკვრის შენაკადები
თავაკი

თავაკი — მცენარის მარტივი ყვავილედი, რომელსაც მოკლე და ზოგჯერ გამსხვილებული ღერძი აქვს. ღერძის წვერზე კი მოკლეყუნწიანი ან მჯდომარე ყვავილებია განლაგებული. ასეთი ყვავილედი აქვს სამყურას, გოქშოსა და სხვას.
ლიტერატურა
მცენარეთა მორფოლოგია
ჰენრიეტ სეთი

ჰენრიეტ სეთი (Henriett Seth F., ნამდვილი სახელი ჰენრიეტა ფაიჩაკი; დ. 27 ოქტომბერი, 1980, ეგერი, უნგრეთი) — უნგრელი აუტიზმის მქონე მწერალი, მხატვარი და პოეტი.
ბიოგრაფია
ფაიჩაკ ჰენრიეტა დაიბადა 1980 წლის 27 ოქტომბერს უნგრეთის ქალაქ ეგერში. ბავშვობაში უჭირდა კომუნიკაცია და თვალით კონტაქტიც კი. როცა მისმა მშობლებმა შეიტანეს განაცხადი მის სკოლაში მიღებაზე 1987 წელს, მის ქალაქში არსებულმა ყველა სკოლამ უარი თქვა მის მიღებაზე, ჰენრიეტის მწირი კომუნიკაციური უნარების გამო. მიუხედავად ამისა, ჰენრიეტმა ისწავლა საკუთარი თავის გამოხატვა ხელოვნების მეშვეობით.
მან 7 წლის ასაკში დაიწყო ფლეიტაზე დაკვრა, ხოლო 11 წლის ასაკში დაინტერესდა კონტრბასით. 13 წლის ჰენრიეტი უკვე მსოფლიოში სახელგანთქმული იყო, თავისი აბსტრაქტული და სიურრეალისტური ნახატებითა და პოეზიით. 18 წლის ჰენრიეტმა აიღო გეზა გარდონის პრიზი მისი ხელოვნებისა და პოეზიისათვის. მას შემდეგ მან შეისწავლა ფსიქოლოგია და დაწერა თავისი სახელგანთქმული წიგნი „ჩაკეტილი ჩემს თავში აუტიზმთან ერთად“.
რესურსები ინტერნეტში
აუტიზმის მქონე 14 არაჩვეულებრივი ქალბატონი
დაბადებული 1980
უნგრელი რომანისტები
უნგრელი მხატვრები
უნგრელი პოეტები
დაბადებული 27 ოქტომბერი
Inquisitor latiriformis

Inquisitor latiriformis is a species of sea snail, a marine gastropod mollusk in the family Pseudomelatomidae, the turrids.
Description
The length of the shell varies between 12 mm and 18 mm.
Distribution
This marine species occurs off Zululand, South Africa.
References
Kilburn, R.N., 1988. Turridae (Mollusca: Gastropoda) of southern Africa and Mozambique. Part 4. Subfamilies Drilliinae, Crassispirinae and Strictispirinae. Annals of the Natal Museum 29(1): 167-320
External links
Endemic fauna of South Africa
latiriformis
Gastropods described in 1988
ამბროლაძე

ამბროლაძე
საკუთარი სახელი ამბროლაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
გიორგი ამბროლაძე — სპორტსმენი (მკლავჭიდი)
თამაზ ამბროლაძე — გეოლოგი, ინჟინერი
ნარგიზა ამბროლაძე — ექიმი-კარდიოლოგი
ქართული გვარები
ბადრიჯანი

ბადრიჯანი — მრავალწლოვანი მცენარე ძაღლყურძენასებრთა ოჯახისა. სითბოსა (20-30 °C) და ტენის მოყვარული კულტურა.
მისი სამშობლოა აღმოსავლეთი ინდოეთი. ველურად იზრდება სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში (ინდოეთი, მიანმარი და სხვა), ტროპიკულ სარტყელში კულტივირებულია მრავალწლოვან მცენარედ. ამიერკავკასიის რესპუბლიკებში, რუსეთსა და უკრაინის სამხრეთით, მოლდოვასა და შუა აზიაში მოჰყავთ ღია გრუნტზე.
ნაყოფი შეიცავს (%-ობით): 7,1-11 მშრალ ნივთიერებას, 2,7 - 4 შაქარს, 0,6-1,4 ცილას, 0,1-0,4 ცხიმს, აგრეთვე კალციუმის, ფოსფორის, რკინისა და სხვა მარილებს. ბადრიჯანს იყენებენ საკონსერვო წარმოებასა და კულინარიაში. გავრცელებული ჯიშები: დელიკატესი 163, დონური 14, გრძელი იისფერი 239, სიმფეროპოლური 105, საკონსერვო 10 და სხვა.
მოსავლიანობა 1530 ტ/ჰა. სუბტროპიკულ და ზომიერი ჰავის ქვეყნებში ბადრიჯანი მოჰყავთ როგორც ერთწლოვანი კულტურა ჩითილის გამოყვანის მეთოდით. ივანე ჯავახიშვილის ცნობით, საქართველოში ბადრიჯანი ცნობილი ყოფილა XII საუკუნემდე. ხალხური სელექციით შექმნილია ადგილობრივი ჯიშები. რესპუბლიკაში დარაიონებული ჯიშებია: გარდაბნული, ბულგარული 014, შავგვრემანი. ბადრიჯნის მავნებლებია: მინდვრის ბაღლინჯო, მახრასებრნი და სხვა. დაავადებანი: მშრალი სიდამპლე, ფილტოფთორა, ჭკნობა.
ლიტერატურა
ძაღლყურძენასებრნი
ბოსტნეული
სტაროამიროვო

სტაროამიროვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვარის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 17 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ იაზიკოვოდან დაშორებულია 31 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 16 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (94 %).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბლაგოვარის რაიონის სოფლები
მაცხვარიშის მთავარანგელოზის ეკლესია

მაცხვარიშის მთავარანგელოზის ეკლესია (სვან. თარინგზელ) — შუა საუკუნეების მცირე ეკლესია სვანეთში. მდებარეობს სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაცხვარიშში, ლატალის თემი.
ეკლესიას 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
იხილეთ აგრეთვე
ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია‎
ლიტერატურა
ე. თაყაიშვილი, არქეოლოგიური ექსპედიცია ლეჩხუმ-სვანეთში 1910 წელს, დაბრუნება, ტ.2, თბ., 1991
ქეთევან გონგაძე, მაცხვარიშის თარინგზელის მოხატულობის ოსტატების შესახებ, ჟურნალი „სპეკალი“, #12
სქოლიო
მესტიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
პეკჰემის ბიბლიოთეკა

პეკჰემის ბიბლიოთეკა — საზოგადოებრივი დაწესებულება პეკჰემში, ლონდონის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. შენობა დააპროექტა ალსოპ ენდ სტორმერმა, რისთვისაც გადაეცა სტირლინგის პრემია 2000 წელს.
შენობის უჩვეულო გადაწყვეტა გადაბრუნებულ ლათინურ „L“-ს წააგავს, რომლის ზედა ნაწილი თხელ სხვადასხვა კუთხით დახრილ ლითონის საყრდენებზეა დაბჯენილი.
სტირლინგის პრემიის შემფასებლებზე გავლენა შენობის დიზაინერთა მიდგომამ იქონია. არქიტექტორებმა ბიბლიოთეკის ძირითადი მასა ზემოთ აწიეს, რათა მის ქვეშ საზოგადოებრივი სივრცე შექმნილიყო, ხოლო წყნარი სამკითხველო დარბაზები კი ხმაურიან ქუჩის დონეს აცდენოდა. მიწის დონეზე დარჩენილი საყრდენი ნაგებობა საინფორმაციო და მედიის ცენტრისთვის არის დათმობილი.
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
პეკჰემის ბიბლიოთეკა — BBC
პეკჰემის ბიბლიოთეკა — Southwark Council site
სქოლიო
ლონდონის ბიბლიოთეკები
ლონდონის არქიტექტურა
ალკოჰოლური დელირიუმი

ალკოჰოლური დელირიუმი (თეთრი ცხელება) — მწვავე ალკოჰოლური ფსიქოზი, რომელიც ვითარდება ქრონიკული ალკოჰოლიზმის მეორე და მესამე სტადიაზე ალკოჰოლის შეწყვეტიდან 2-3 დღის შემდეგ აბსტინენციის ფონზე.
მიმდინარეობა
ალკოჰოლური დელირის მაპროვოცირებელ ფაქტორს შესაძლოა წარმოადგენდეს ინფექციური ან სომატური დაავადება, ფიზიკური დაძაბვა. დაავადება იწყება მწვავედ, უეცრად, ძირითადად ღამის საათებში. თან ახლავს სმენითი და მხედველობითი ჰალუცინაციების მოზღვავება, ფსიქომოტორული აგზნება. ჰალუცინაციებს შეიძლება წინ უძღოდეს გარემოს ილუზორული აღქმა, მწერების, წვრილი ცხოველების, ქვეწარმავლების, საშინელი არსებების, შემზარავი სახეების სახით. გარდა ამისა, გამოხატულია შიშის ძლიერი გრძნობა, მოუსვენრობა, ემოციური დაძაბულობა. მხედველობით და სმენით ჰალუცინაციებს, შესაძლოა თან დაერთოს ტაქტილური, ყნოსვითი და გემოვნებითი შეგრძნებების აშლილობანი უსიამოვნო ფიზიკური განცდების, ხრწნის ან კვამლის სუნის, არასასიამოვნო გემოს სახით. გამოხატულია აშკარა დეზორიენტაცია ადგილსა და გარემოში. გარდა ამისა, ადამიანი გარბის, იმალება, ცდილობს თავი დაიცვას მოსალოდნელი ხიფათისგან.
ალკოჰოლური დელირი ძირითადად 1-2 კვირის განმავლობაში გრძელდება. მდგომარეობიდან გამოსვლის პროცესში რჩება ჰალუცინაციების განმეორებით აღმოცენების გარკვეული მზაობა და მომატებული შთაგონებადობა, რაც ზოგიერთ პათოფსიქოლოგიურ ფენომენში ვლინდება. მაგალითად:
რეინჰარდტის სიმპტომი - ავადმყოფს, რომელსაც სთხოვენ წაიკითხოს არარსებული ტექსტი ცარიელ ქაღალდზე, ამ ტექსტს ხედავს და კითხულობს მას.
აშაფენბურგის სიმპტომი - ავადმყოფს ესმის საუბარი გამორთული ტელეფონის ყურმილში.
ლიპმანის სიმპტომი - ავადმყოფს თვალის კაკლებზე ფიზიკური ზეწოლის შედეგად უჩნდებათ მხედველობითი ჰალუცინაციები.
ალკოჰოლურ დელირიუმს შეიძლება მოყვეს სომატური დარღვევების განვითარებაც. ამ დროს ხშირია ღვიძლის მწვავე დისფუნქცია, სიყვითლე, ტაქიკარდია, ტრემორი, საერთო კუნთოვანი ჰიპოტონია, ოფლიანობა, კანისა და ლორწოვანი გარსების გამოხატული სიფერმკრთალე.
ლიტერატურა
გ. ნანეიშვილი, ფსიქიატრიის მოკლე კურსი, თბ., 2011.
რესურსები ინტერნეტში
პაციენტი ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემებით
თეთრი ცხელება
დაავადებები
ალკოჰოლიზმი
მეტამორფული ქანები

მეტამორფული ქანები — დედამიწის წიაღში ტემპერატურის, წნევისა და ფლუიდების გავლენით გარდაქმნილი დანალექი ან მაგმური ქანები.
მაგმური ქანების გარდაქმნის შედეგად წარმოქმნილ მეტამორფულ ქანებს უწოდებენ ორთოქანებს, ხოლო დანალექი ქანების შეცვლის შედეგად წარმოქმნილს — პარაქანებს. მეტამორფულ ქანებს ახასიათებს ფიქლებრივი ტექსტურა.
მეტამორფული ქანების შედგენილობა განისაზღვრება საწყისი ქანის შედგენილობით, მეტამორფიზმის ტემპერატურითა და წნევით, ხოლო მეტასომატიზმის დროს — ნივთიერების მიგრაციის ინტენსიურობით. თიხით მდიდარი ქანების მეტამორიზმის შედეგად წარმოიქმნება ფილიტები, ქარსიანი ფიქლები და გნაისები. მერგელებისა და ფუძე მაგმური ქანების გარდაქმნის შედეგად — ქლორიტიანი ფიქლები და ამფიბოლიტები; კირქვების ხარჯზე — მარმარილო.
ძალზე დიდი წნევის პირობებში წარმოიქმნება ეკლოგიტები. მეტამორფული ქანების შემადგენელი სპეციფიკური (ტიპომორფული) მინერალებია — ანდალუზიტი, სილიმანიტი, დისთენი, სტავროლითი, გრანატები და სხვა.
იხილეთ აგრეთვე
დანალექი ქანები
მაგმური ქანები
მეტამორფიზმი
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
მეტამორფიზმი
მეტამორფიზმი
მეტამორფიზმი
მეტამორფული ქანები
ნეკერჩხალი

ნეკერჩხალი — მცენარეთა გვარი საპინდუსისებრთა ოჯახისა. 5-40 მ სიმაღლის ერთ-, ორ- ან მრავალსახლიანი (პოლიგამური) ფოთოლმცვივანი ხეები ან ბუჩქებია.
შეიცავს 150-მდე სახეობას, რომელიც გავრცელებულია ევრაზიაში, ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ამერიკასა და ზონდის არქიპელაგის კუნძულებზე, ზომიერი და სუბტროპიკული ჰავის პირობებში, ნოყიერ და დაწრეტილ ნიადაგებზე. ზოგი ეგუება ნიადაგის სუსტ დამლაშებას. უმეტესად მეზოფილური და ყინვაგამძლე მცენარეებია, ნაწილობრივ — ქსეროფიტები. კავკასიაში 11 სახეობაა, მათგან საქართველოში — 9.
ჩვენში ნეკერჩხალი გავრცელებულია დაბლობიდან სუბალპურ სარტყლამდე, უმრავლესობა — მთის შუა და ზემო სარტყლამდე. მხოლოდ კავკასიის ენდემი — მაღალმთის ბოყვი — ქმნის სუბალპურ სარტყელში ნაირბალახოვან მეჩხერ კორომებს, დანარჩენი კი შერეულია ფოთლოვან და წიწვოვან (უფრო ნაკლებად) ტყეებში.
მეორე ენდემი სოსნოვსკის ნეკერჩხალი იზრდება მხოლოდ აფხაზეთში კირქვიანებზე. ქართული ნეკერჩხალი — მესამე კავკასიის ენდემი, რომელიც საქართველოს წითელ წიგნში არის შესული. სახეობებისა (ლეკა, თათრული ნეკერჩხალი, მთის და მაღალმთის ბოყვები) გამოსადეგია სატყეო და საცავი ნარგევებისათვის, ბაღ-პარკების გასაფორმებლად (შემოდგომაზე ძალზე ლამაზია, მათი ნაირფერი ფოთოლი და ნაყოფი); ზოგი მათგანი შეიცავს მრავალ მაღურ ფორმას.
საქართველოში ინტროდუცირებული სახეობებიდან ამ მხრივ პერსპექტიულია ჩრდილოეთ ამერიკის წითელი ნეკერჩხალი, შაქრის ნეკერჩხალი, იფანფოთოლა ნეკერჩხალი და სხვა. აღმოსავლეთ აზიური ნეკერჩხალი „გინალა“, თათისებრი ნეკერჩხალი და სხვა. ნეკერჩხალის მერქანი მკვრივი, გამძლე და მაგარია, კარგად პრიალდება.
იყენებენ ავეჯის, სპორტის ნივთიერების, მუსიკალური საკრავებისა და სხვათა დასამზადებლად. ზოგიერთი სახეობა შეიცავს „ნეკერჩხლის შაქარს“. ფოთლებისაგან მიიღება საღებავი. თაფლოვანი მცენარეებია. ამრავლებენ თესლით, ბაღურ ჯიშებს — მყნობით. კალმები ძნელად ფესვიანდება. უხვად ივითარებს ძირკვის ამონაყარს.
ლიტერატურა
სქოლიო
ნეკერჩხლისებრნი
ჯირღულის ეკლესია

ჯირღულის ეკლესია — ეკლესია სოფელ ჯირღულში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, საქართველო.
ეკლესია აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
დარბაზული ტიპის ეკლესია სრულიად დანგრეულია. აღმოსავლეთით აქვს შვერილი, ნახავარწრიული აფსიდი. კედლები ზოგან შემორჩენილია 2 მეტრის სიმაღლეზე. ნაგებია ფლეთილი და თლილი კვადრებით.
ტერიტორია ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ეკლესიის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ეკლესიის კედლები მძიმე ფიზიკურ მდგომარეობაშია და იგი სასწრაფო კონსერვაციას საჭიროებს.
იხილეთ აგრეთვე
ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია
რესურსები ინტერნეტში
ჯირღულის ეკლესია
ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Helme Parish

Helme Parish was a rural municipality of Estonia, in Valga County. It had a population of 2,525 (as of 1 January 2009) and an area of 312.73 km2.
Geography
Populated places
There was small borough Helme and 14 villages in Helme Parish. The villages were: Ala, Holdre, Jõgeveste, Kähu, Kalme, Karjatnurme, Kirikuküla, Koorküla, Linna, Möldre, Patküla, Pilpa, Roobe and Taagepera.
Gallery
References
External links
Official website
აფიანჩა (სოფელი)

აფიანჩა (სოფელი)
აფიანჩა — ძველი სოფელი აფხაზეთში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (ახლანდელი ქვემო აფიანჩა). სოფლის მახლობლად, აფიანჩის მთის ჩრდილოეთ ფერდობეზე, აფიანჩას მღვიმესთან ახლოს 1934-1938 წლებში ს. ზამიატნინმა შეაგროვა და შეისწავლა პალეოლითის ხანის არქეოლოგიური მასალა. კოლექცია მცირერიცხოვანია, ნივთები - დანიური სართულის კაჟისა. უმთავრესად გვხვდება კლექტონის ტიპის მასიური, უხეში ანატკეცები. კოლექციის ძირითადი ნაწილი აშელის ეპოქით თარიღდება, დანარჩენი - მუსტიეს საფეხურით. დაცულია სანქტ-პეტერბურგში. პეტრე I-ის სახელობის ანთროპოლოგიისა და ეთნოგრაფიის მუზეუმში.
ლიტერატურა
აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ისტორიული სოფლები
გულრიფშის მუნიციპალიტეტი
დიდი კანიონის ეროვნული პარკი

დიდი კანიონის ეროვნული პარკი — ამერიკის შეერთებულ შტატებში შექმნილი ერთ-ერთი უძველესი ეროვნული პარკი. მდებარეობს არიზონის შტატში. პარკის ტერიტორია მოიცავს დიდი კანიონს და მდინარე კოლორადოს, ის ბუნების საოცრებადაა აღიარებული. დიდი კანიონის ეროვნული პარკის ფართობი შეადგენს 4927 კმ²-ს.
დიდი კანიონის სამხრეთი ნაწილი, ტურისტებში განსაკუთრებით პოპულარობით სარგებლობს. აქ არის მრავალი ღირსშესანიშნავი ადგილი და თან ეს ტერიტორია გზიდან 48 კილომეტრში მდებარეობს. რაც შეეხება პარკის ჩრდილოეთ ნაწილს, მას ყველაზე ნაკლებად სტუმრობენ. დაცული ტერიტორიის დანარჩენ ნაწილში მისვლა საკმაოდ რთულია, თუმცა ბევრი ტურისტი ბილიკების მეშვეობით მაინც ახერხებს ამ ადგილების მონახულებას.
1908 წლის 11 იანვარს, პრეზიდენტ ბენჯამინ ჰარისონის გადაწყვეტილებით ამ ადგილს მიენიჭა ეროვნული მონუმენტის სტატუსი, 1919 წელს კი დიდი კანიონს შეეცვალა სტატუსი და ის უკვე ეროვნულ პარკად იწოდებოდა. 1975 წელს დიდი კანიონის ეროვნული პარკის ტერიტორია ორჯერ გაფართოვდა. 1979 წელს იუნესკომ ეს ტერიტორია მსოფლიო მემკვიდრეობად აღიარა.
მრავალფეროვანია პარკის ფლორა და ფაუნა. აქ დაახლოებით ცხოვრობს: 355 სახეობის ფრინველი, 89 სახეობის ძუძუმწოვარი, 47 რეპტილია, 9 სახეობის ამფიბია, 17 სახეობის თევზი. პარკის ფლორიდან აღსანიშნავია: 167 სახეობის სოკო, 64 სახეობის ხავსი და 195 სახეობის ლინქენი.
ფოტო გალერეა
იხილეთ აგრეთვე
დიდი კანიონი
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
Grand Canyon National Park at the Open Directory Project
Interactive Google Maps Hiking Guide
Grand Canyon Virtual Tour-360 fullscreen panoramas
Cell Phone Audio Tours of the Grand Canyon
Cell Phone Audio Tours of the Grand Canyon mp3
აშშ-ის ეროვნული პარკები
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები აშშ-ში
ზურაბ კიკალეიშვილი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ზურაბ კიკალეიშვილი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ზურაბ კიკალეიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ზურაბ კიკალეიშვილი — მსახიობი, პედაგოგი, ქორეოგრაფი
ზურაბ კიკალეიშვილი — პოლიტიკოსი
NGC 7674

NGC 7674 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1830 წლის 16 აგვისტო. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
იხილეთ აგრეთვე
მესიეს ობიექტების სია
ახალი საერთო კატალოგი
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია ინგლისურად და ფრანგულად ორიგინალი ახალი საერთო კატალოგიდან
გალაქტიკები
პეგასის თანავარსკვლავედი
კოვზირიძე

კოვზირიძე
საკუთარი სახელი კოვზირიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
დავით კოვზირიძე — მწერალი, ჟურნალისტი
დავით კოვზირიძე — იურისტი, პოლიტიკოსი
ქართული გვარები
კლოდ ბერნარი

კლოდ ბერნარი (დ. 12 ივლისი, 1813, სენ-ჟულიენი — გ. 10 თებერვალი, 1878, პარიზი) — ფრანგი ფიზიოლოგი და პათოლოგი, თანამედროვე ფიზიოლოგიის და ექსპერიმენტული პათოლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1854). 1839 წელს დაამთავრა პარიზის უნივერსიტეტი და მუშაობა დაიწყო ფრანსუა მაჟანდის ლაბორატორიაში. 1854 წელს პარიზის უნივერსიტეტის ზოგადი ფიზიოლოგიური კათედრის, ხოლო 1868 წლიდან ბუნებისმეტყველების მუზეუმის შედარებითი ფიზიოლოგიური კათედრის ხელმძღვანელი. 1843 წელს გამოაქვეყნა პირველი ნაშრომი სანერწყვე ჯირკვლის სეკრეტორული ნერვის ანატომიასა და ფიზიოლოგიაზე, შემდეგ კი მთელი რიგი გამოკვლევები კუჭქვეშა ჯირკვლის ფუნქციის, ღვიძლის მიერ გლიკოგენის წარმომქმნელი ფუნქციის, კუჭის წვენისა და კვებისათვის მისი მნიშვნელობის შესახებ. ბერნარმა შეისწავლა ნახშირწყლების ცვლა და დაადგინა, რომ მის რეგულაციაში მონაწილეობს ღვიძლი და ცენტრალური ნერვული სისტემა. 1853 წელს აღმოაჩინა სიმპათიკური ნერვული სისტემის ფუნქცია, რაც სისხლძარღვთა მოძრაობისა და სხეულის ცალკეული ნაწილების სისხლით მომარაგების რეგულაციაში მდგომარეობს. ბერნარის გამოკვლევებს დიდი მნიშვნელობა აქვს არა მარტო ფიზიოლოგიაში, არამედ ფარმაკოლოგიაში, ტოქსიკოლოგიის, პათოლოგიებში და სხვა სამედიცინო დისციპლინებისათვის. მიუხედავად იმისა, რომ ბერნარის აზრით, სიცოცხლის ყველა მოვლენა განპირობებულია მატერიალური მიზეზებით, რომელთა საფუძვლები ფიზიკურ-ქიმიური კანონზომიერებებია, იგი მაინც ფიქრობდა, თითქოს არსებობს რაღაც შეუცნობელი მიზეზები, რომლებიც ქმნიან სიცოცხლეს და ადგენენ მის კანონებს.
ლიტერატურა
ფრანგი ბიოლოგები
დაბადებული 12 ივლისი
დაბადებული 1813
გარდაცვლილი 10 თებერვალი
გარდაცვლილი 1878
კაბუკგაიანი

კაბუკგაიანი (ოფიციალურად კაბუკგაიანის მუნიციპალიტეტი; ) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ბილირანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 21 542 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 13 ბარანგაის.
კლიმატი
სქოლიო
ბილირანის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ვერინ-პტღნი

ვერინ-პტღნი — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 400 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 898 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 17 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 53 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
კოტაიქის პროვინციის სოფლები
შარმა-ადად II

შარმა-ადად II — ასურეთის მეფე. შარმა-ადად II სამეფო ტახტზე კიდინ-ნინუას შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1601 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1598 წელს, მის შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე ერშუმ III ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
ასურეთი
ასურელი მეფეები
ასურეთის მეფეების სია
ასურეთის მეფეები
Benjamin Franklin Medal (American Philosophical Society)

Benjamin Franklin Medal (American Philosophical Society)
The Benjamin Franklin Medal presented by the American Philosophical Society located in Philadelphia, Pennsylvania, U.S.A., also called Benjamin Franklin Bicentennial Medal, is awarded since 1906. The originally called "Philosophical Society" was founded in 1743 by Benjamin Franklin. The award was created to remember the 200th anniversary of the birthday of Franklin. The Museum of Fine Arts in Boston has this medal in its collection.
The medal was created by the brothers Augustus and Louis St. Gaudens.
Recipients
Recipients received this award under different names for different reasons:
The first medal was given to the Republic of France in 1906.
1906: Cleveland Abbe, meteorologist
1921: Franklin Medal to Marie Curie.
Benjamin Franklin Medal
Awarded for notable services to the American Philosophical Society, between 1937 and 1983.
Benjamin Franklin Medal for Distinguished Achievement in the Humanities or Sciences
Awarded between 1985 and 1991.
Benjamin Franklin Medal for Distinguished Achievement in the Sciences
Awarded since 1993.
Benjamin Franklin Medal for Distinguished Public Service
Awarded since 1987.
References
Awards established in 1906
American science and technology awards
Works about Benjamin Franklin
1906 establishments in Pennsylvania
გრან-პრის I ტურნირი

გრან-პრის I ტურნირი — მსოფლიოს ჩემპიონობის პრეტენდენტის გამოსავლენად ფიდეს მიერ 2009 წელს შემოღებული ექვსტურნირიანი სერიალის I ტურნირი. გამართვის თარიღი — 2 მარტი - 17 მარტი 2009, სტამბოლი, თურქეთი.
! style="background: #ddffdd;"|ა
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე
! s! style="background: #ddffdd;"|1
! s! style="background: #ddffdd;"|2
! s! style="background: #ddffdd;"|3
! s! style="background: #ddffdd;"|4
! s! style="background: #ddffdd;"|5
! s! style="background: #ddffdd;"|6
! s! style="background: #ddffdd;"|7
! s! style="background: #ddffdd;"|8
! s! style="background: #ddffdd;"|9
! s! style="background: #ddffdd;"|10
! s! style="background: #ddffdd;"|11
! s! style="background: #ddffdd;"|12
! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
|----
|1
|ჰამპი კონერუ
|
|1
|0
|0,5
|1
|1
|1
|1
|1
|1
|0,5
|0,5
|8,5
|-----
|2
|ელენე დანიელიანი
|0
|
|0,5
|1
|1
|1
|0,5
|1
|1
|0,5
|0,5
|1
|8
|----
|3
|იუფან ჰოუ
|1
|0,5
|
|0
|0,5
|1
|1
|1
|0,5
|1
|0,5
|1
|8
|-----
|4
|ქსიე ჩაო
|0,5
|0
|1
|
|0
|1
|1
|0,5
|0,5
|1
|1
|1
|7,5
|----
|5
|მარი სებაგი
|0
|0
|0,5
|1
|
|1
|0,5
|0
|0,5
|1
|0,5
|1
|6
|----
|6
|მარტა ფეირო ბაგუერო
|0
|0
|0
|0
|0
|
|1
|0,5
|1
|1
|1
|1
|5,5
|---
|7
|პია კრამლინგი
|0
|0,5
|0
|0
|0,5
|0
|
|1
|1
|0,5
|1
|1
|5,5
|---
|8
|ანტუანეტა სტაფანოვა
|0
|0
|0
|0,5
|1
|0,5
|0
|
|0,5
|1
|0,5
|1
|5
|-----
|9
|მაია ჩიბურდანიძე
|0
|0
|0,5
|0,5
|0,5
|0
|0
|0,5
|
|1
|1
|1
|5
|---
|10
|ზეინაბ მამედიაროვა
|0
|0,5
|0
|0
|0
|0
|0,5
|0
|0
|
|1
|0,5
|2,5
|----
|11
|ინაგი შენი
|0,5
|0,5
|0,5
|0
|0,5
|0
|0
|0,5
|0
|0
|
|0
|2,5
|----
|12
|ბეთილ ილდიზი
|0,5
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0,5
|1
|
|2
|----
|}
რესურსები ინტერნეტში
http://istanbul2009.fide.com
მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში ქალთა შორის
Maçaxı

Maçaxı (also, Machakhi and Machakhy) is a village and municipality in the Ismailli Rayon of Azerbaijan. It has a population of 136.
References
Populated places in Ismayilli District