PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
BRICS-ის VII სამიტი

BRICS-ის VII სამიტი შედგა 2015 წლის 8 — 10 ივლისს რუსეთის ქალაქ უფაში.
BRICS-ის 2015 წლის შემადგენლობა:
— პრეზიდენტი დილმა რუსეფი,
— პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი,
— პრემიერ-მინისტრი ნარენდრა მოდი,
— თავჯდომარე სი ძინპინი,
— პრეზიდენტი ჯეიკობ ზუმა.
მოწვეული სხვა ქვეყნის ლიდერები:
— სერჟ სარქისიანი
— აშრაფ ახმაძაი
— ალექსანდრე ლუკაშენკო
— ჰასან რუჰანი
— ნურსულთან ნაზარბაევი
— ალმაზბეკ ატამბაევი
— ცაჰიაგინ ელბეგდორჟი
— ნავაზ შარიფი
— ემომალი რაჰმონი
— ისლამ ქარიმოვი
სამიტის თემა: „BRICS-ის პარტნიორობა - ძლიერი ფაქტორი გლობალურ განვითარებაში“.
BRICS-ის სამიტის ყველაზე მნიშვნელოვანი შედეგი იყო ახალი განვითარების ბანკის შექმნა 100 მილიარდი დოლარის კაპიტალით. რუსეთის ინიციატივით მიღებულ იქნა BRICS-ის ქვეყნების ეკონომიკური პარტნიორობის სტრატეგია 2020 წლამდე, რომელიც ეხება სახელმწიფოებს შორის ურთიერთქმედების გაფართოებას როგორც სოციალურ-ეკონომიკური თვალსაზრისით, ასევე საგარეო პოლიტიკაში.
სამიტზე ხელი მოეწერა უფას დეკლარაციას და სამოქმედო გეგმას, რომლის მიხედვითაც დაინიშნა კურსი BRICS-ის ფარგლებში ეროვნულ ვალუტაში ვაჭრობაზე გადასვლისთვის. განიხილება ეკონომიკური სარტყლის „აბრეშუმის გზის“ სტრატეგიის განხორციელება. ლიდერებმა გაეროს და სსფ-ის რეფორმის დაჩქარება მოითხოვეს. ამერიკული გამოცემის Counter Punch-ის ცნობით, უფას სამიტი გარდამტეხი იყო, რის შემდეგაც აშშ-ის გავლენა სხვა სახელმწიფოებზე საგრძნობლად შემცირდება.
სამიტის მონაწილეებმა არ გვერდი აუარეს აქტუალურ საერთაშორისო პრობლემებს: ირანის ბირთვული პროგრამის ირგვლივ შექმნილი ვითარება, კრიზისი საბერძნეთში, საერთაშორისო ტერორიზმი, ასევე კონფლიქტი უკრაინის აღმოსავლეთში.
რესურსები ინტერნეტში
История БРИКС
სქოლიო
07
ორტო-არიკი

ორტო-არიკი — სოფელი ყირგიზეთში, თალასის ოლქში, თალასის რაიონში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 453 ადამიანს შეადგენდა. SOATO კოდი — 41707 232 813 03 0.
იხილეთ აგრეთვე
ყირგიზეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
თალასის რაიონი
სქოლიო
თალასის რაიონის დასახლებული პუნქტები
დელ-რეი

დელ-რეი – ჩილეს ლოს–რიოსის რეგიონის უდიდესი კუნძული. მდებარეობს მდინარე ვალდივიის შესართავთან, კორალის ყურეში. აღმოსავლეთის მხრიდან, კუნძულს მატერიკისგან გამოყოფს მდინარე ფუტა, ხოლო სამხრეთიდან მდინარე ტორნაგალეონესი.
იხილეთ აგრეთვე
ჩილეს კუნძულების სია
ჩილეს კუნძულები
1286

1286
მოვლენები
გენოელმა ჯოვანი ბალბიმ შეადგინა ლათინური ლექსიკონი „Catholicon“.
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გიორგი V ბრწყინვალე — საქართველოს მეფე (გ. 1346)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
19 მარტი : ალექსანდერ III — შოტლანდიის მეფე (დ. 1241)
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
2 აგვისტო : ერიკ V — დანიის მეფე (დ. 1249)
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
9 ივნისი

9 ივნისი — გრიგორიანული კალენდრის 160-ე დღე (ნაკიან წლებში – 161-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 205 დღე.
დღის მოვლენები
68 : რომის იმპერატორმა ნერონმა თვითმკვლელობით დაასრულა სიცოცხლე.
1815 : დასრულდა ვენის კონგრესი რომელმაც ჩამოაყალიბა ნაპოლეონის ომების შემდგომი ევროპის მოწყობის პრინციპები.
1822 : აშშ-ში ჩარლზ გრემმა ხელოვნური ყბა დააპატენტა.
1889 : ჯორდანო ბრუნოს ძეგლი გაიხსნა რომში მისი დაწვის ადგილზე.
1904 : პირველი კონცერტი გამართა ლონდონის სიმფონიურმა ორკესტრმა.
1934 : უოლტ დისნეის მულტფილმების სერიალის დონალდ დაკი დებიუტი.
1949 : რუსთაველის თეატრი დაიწვა სრულიად და მხოლოდ მისი ფასადი გადარჩა. თეატრი ერთ წელიწადში აღადგინეს საარქივო ფოტოების მიხედვით.
1959 : წყალში ჩაუშვეს ბალისტიკური რაკეტებით აღჭურვილი პირველი წყალქვეშა ნავი ჯორჯ ვაშინგტონი.
1963 : უინსტონ ჩერჩილი აშშ-ს საპატიო მოქალაქე გახდა.
1967 : საბჭოთა კავშირმა ისრაელთან დიპლომატიური ურთიერთობები გაწყვიტა.
1994 : პრეზიდენტ ნურსულთან ნაზარბაევის გადაწყვეტილებით ყაზახეთის დედაქალაქი ალმა-ატიდან აკმოლუში გადაიტანეს, 1998 წლიდან 2019 წლამდე ამ ქალაქს ასტანა ერქვა.
2010 : ბენინიო (ნოინოი) აკინო ფილიპინების პრეზიდენტად აირჩიეს.
2012 : საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები 2012 წლის ევროპის ერთა თასის გამარჯვებული გახდა.
2017 : ლონდონის ტერაქტის შედეგად, 10 ადამიანი დაიღუპა და 48 დაიჭრა.
ამ დღეს დაბადებულნი
1672 : პეტრე I — რუსეთის იმპერატორი
1774 : ჰამერ-პურგშტალი, იოზეფ ფონ — ავსტრიელი აღმოსავლეთმცოდნე და დიპლომატი.
1866 : ცახელი — ქართველი პოეტი
1840 : აკაკი წერეთელი — ქართველი პოეტი.
1872 : მარჯანიშვილი, კონსტანტინე — ქართველი რეჟისორი.
1923 : არისიმა ტაკეო — იაპონელი მწერალი
1927 : ჯოხაძე, დავით — ქართველი ბიოლოგი
1941 : ლორდი, ჯონ — ინგლისელი მუსიკოსი
1940 : რისმაგ გორდეზიანი — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი და ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი.
1961 : მაიკლ ჯ. ფოქსი — ამერიკელი მსახიობი
1963 : ჯონი დეპი — ამერიკელი მსახიობი
1981 : ნატალი პორტმანი — ამერიკელი მსახიობი
ამ დღეს გარდაცვლილნი
68 : ნერონი — რომის იმპერატორი (დ.37)
1576 : დ'ალბრე, ჟანა — ნავარის დედოფალი
1774 : ათანასე თბილელი — ქართველი საეკლესიო და პოლიტიკური მოღვაწე
1870 : დიკენსი, ჩარლზ — ინგლისელი მწერალი (დ.1812)
1974: ასტურიასი, მიგელ — გვატემალელი მწერალი
1980 : მამამთავრიშვილი, დავით — ქართველი ქირურგი
2015: ჯეიმზ ლასტი — გერმანელი კომპოზიტორი
მსოფლიო მნიშვნელობის თარიღი
გაერო: აკრედიტაციის საერთაშორისო დღე.
გაერო: მეგობრების საერთაშორისო დღე.
მსოფლიოს ქვეყნების დღესასწაულები
სამხრეთ ამერიკა, ურუგვაი: სამხრეთამერიკული ფეხბურთის დღე.
ბრაზილია: ჟოზე დი ანშეიტის დღე
ირლანდია: ირლანდიელი წმინდა კოლუმბის დღე.
იტალია: ძველრომაული დღესასწაული ვესტალია.
აშშ, ოკლაჰომა: მოხუცების დღე.
უგანდა: გმირების დღე.
საეკლესიო დღესასწაულები
მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
ბასილი ბაგრატიონი
მიქელ პარეხელი
თერაპონტე სარდიელი
თეოდორა ქალწული და დიდიმე მხედარი
იოანე რუსი
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები
0609
პრეშევოს თემი

პრეშევოს თემი — თემი სერბეთში, შედის პჩინის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 38 849 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 147 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 264 კმ².
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი პრეშევო. პრეშევოს თემი შედგება 35 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 7.5 კმ².
თემის მოსახლეობის სტატისტიკა
რესურსები ინტერნეტში
სერბეთის ოფიციალური სტატისტიკა
სქოლიო
სერბეთის თემები
655

655
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ხილდერიკ II — ფრანკთა მეფე (გ. 675)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
16 სექტემბერი: მარტინ I — რომის პაპი (დ. უცნობი)
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
Oskemen Airport

Oskemen Airport
Öskemen Airport or Ust-Kamenogorsk Airport is an airport in Kazakhstan. It is located north-west of Öskemen, the capital of the East Kazakhstan Region. The airport services regional jets.
Facilities
The airport resides at an elevation of above mean sea level. It has one asphalt paved runway designated 12/30 which measures .
Airlines and destinations
See also
Transport in Kazakhstan
List of the busiest airports in the former USSR
References
External links
Airports built in the Soviet Union
Airports in Kazakhstan
East Kazakhstan Region
კონტის პრინცი

კონტის პრინცი — არისტოკრატიული წოდება XVI-XIX საუკუნეების საფრანგეთში, რომელსაც ფლობდნენ ბურბონთა დინასტიის კონტის შტოს წარმომადგენლები. წოდება პირველად დაარსდა 1581 წელს, თუმცა 1614 წელს კონტის პირველი პრინცის უშვილოდ გარდაცვალების გამო დროებით გაუქმდა, თუმცა 1629 წლიდან კვლავ აღდგა და 1814 წლამდე არსებობდა.
კონტის პრინცების სია
იხილეთ აგრეთვე
კონტის პრინცესა
კონდეს პრინცი
ბურბონები
ლიტერატურა
publication now in the public domain: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Conti, Princes of". Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press.
საფრანგეთის ისტორია
ბურბონები
არისტოკრატიული წოდებები
კონტის პრინცები
Prokshino (Moscow Metro)

Prokshino (Moscow Metro)
Prokshino is a Moscow Metro station on the Sokolnicheskaya line. It was opened on 20 June 2019, as part of an extension that included Kommunarka, Filatov Lug, and Olkhovaya.
It is in the Kommunarka area of Sosenskoye Settlement in the Novomoskovsky Administrative Okrug southwest of Moscow. It is an aboveground station along the Solntsevo-Butovo-Vidnoye Highway. The name Prokshino refers to a former village where the station is stand.
History
The city government decided to extend the line to Stolbovo in February 2016; an unexpected decision given that the city initially planned to extend the line only to Filatov Lug. The initial cost of the line was about 45 billion rubles. In July 2017, the city government confirmed that the extension would move forward, allowing construction to continue.
In March 2017, the city began clearing space around the planned station to accommodate the construction.
In 2022, the city plans to complete a tram line that connects the station to the town of Troitsk.
Design and layout
The station has a single lobby with entrances on either side of the highway. Passengers is access the station via elevated walkways over the highway.
References
Sokolnicheskaya Line
Moscow Metro stations
Railway stations in Russia opened in 2019
საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი

საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი, სსმ — ეროვნული ტელე-რადიომაუწყებლობის კომპანია საქართველოში, შექმნილი სახელმწიფო ტელე-რადიო კორპორაციის რეორგანიზაციის ბაზაზე, „მაუწყებლის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე (23 დეკემბერი, 2004). კომპანიამ რადიომაუწყებლობა 1925 წელს დაიწყო, ტელევიზიისა კი — 1956 წელს. ამჟამად, მაუწყებელი აერთიანებს ორ ტელეარხს: პირველი არხსა (1956) და მეორე არხს (1991), ასევე რადიოარხებს — საქართველოს რადიო-პირველი არხი — FM 102.4 (1925) და რადიო ორი-ქართული რადიო — FM 100.9 (1995). დღეისათვის, საქართველოს მოსახლეობის 85 % იღებს პირველა არხის მაუწყებლობას, ხოლო 55 % — მეორე არხის მაუწყებლობას. საქართველოს მაუწყებლის ტელეპროგრამების მიღება ასევე შესაძლებელია სატელიტიური ანტენით და ინტერნეტის მეშვეობით ევროპისა და აზიის რამდენიმე ქვეყანაში.
2004 წელს მაუწყებლობის კანონის მიღებით დაიწყო საქართველოს ტელევიზიის სახელმწიფო დაქვემდებარებიდან საზოგადოებისაში გადაყვანის პროცესი. 2005 წელს საქართველოს პარლამენტმა აირჩია მაუწყებლის სამეურვეო საბჭო, რომელიც ცხრა წევრისგან შედგება. ერთ-ერთი მათგანი, თამარ კინწურაშვილი, „თავისუფლების ინსტიტუტიდან“, მოგვიანებით სსმ-ის პირველ გენერალურ დირექტორად აირჩიეს. 2008 წლის 4 აპრილიდან, 2009 წლის 20 ივლისამდე თანამდებობა ლევან ყუბანეიშვილს ეკავა. 2009 წლის 10 აგვისტოდან 2012 წლის 13 დეკემბრამდე სსმ-ის გენერალური დირექტორი იყო გიორგი ჭანტურია. იგი მისმა მოადგილე გიორგი ბარათაშვილმა შეცვალა, რომელიც უნდობლობის საფუძველზე სამეურვეო საბჭომ ორჯერ გადააყენა თანამდებობიდან, თუმცა სასამართლომ ორჯერვე აღადგინა პოსტზე. 2017 წლის 6 იანვრიდან 2020 წლის 18 აგვისტომდე მაუწყებლის გენერალური დირექტორის თანამდებობას ვასილ მაღლაფერიძე იკავებდა.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
სქოლიო
საქართველოს ტელეკომპანიები
საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი
სანდრა მაგნუსი

სანდრა მაგნუსი
სანდრა ჰოლ მაგნუსი (დ.30 ოქტომბერი, 1964, ბელვილი, ილინოისი, აშშ) — ამერიკელი ინჟინერი, ყოფილი NASA-ს ასტრონავტი.
ბიოგრაფია
სანდრა ჰოლ მაგნუსი დაიბადა 1964 წლის 30 ოქტომბერს, ილინოისის შტატის ქალაქ ბელვილში.
1986 წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ფიზიკაში და 1990-ში გახდა ელექტროტექნიკის მაგისტრი მისურისის უნივერსიტეტში. 1996 წელს გახდა ჯორჯიის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის დოქტორი.
2006 წელს ის NASA-ს წყალქვეშა მისიაში მონაწილეობდა. იყო პროგრამა ატლანტის STS-135-ის მონაწილე.
2012 წელს დატოვა NASA და გადავიდა ამერიკის აერონავტიკისა და ასტრონავტიკის ინსტიტუტში, აღმასრულებელ დირექტორად.
რესურსები ინტერნეტში
ბიოგრაფია
სანდრა მაგნუსი
სქოლიო
დაბადებული 30 ოქტომბერი
დაბადებული 1964
ქალი კოსმონავტები
სეშსეშეტი

სეშსეშეტი
დედოფალი სეშსეშეტი — ეგვიპტის მეექვსე დინასტიის პირველი მეფე ტეტის დედა. მას გადამწყვეტი წვლილი მიუძღვის მისი შვილის ტახტზე ასვლასა და სამეფო ოჯახის ორი მიქიშპე განშტოების შერიგებაში. ის ბოლო დედოფალი იყო მისი დინასტიიდან, რომლის სარკოფაგი აქამდე აღმოჩენილი არ ყოფილა. 2008 წლის ნოემბერში არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს პირამიდის ნანგრევები, რომელშიც მათი აზრით სეშეშეტი უნდა ყოფილიყო დაკრძალული.
რესურსები ინტერნეტში
BBC, In pictures: New pyramid found
ძველი ეგვიპტის დედოფლები
216

216
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
მანი – ირანელი წინასწარმეტყველი და მანიქეიზმის დამაარსებელი (გ. 276).
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
კამანის ეკლესია

კამანის ეკლესია — მდებარეობს საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში, სოფელ შრომის მახლობლად.
ისტორიულ-არქიტექტურული აღწერა
კამანის ეკლესიის თავდაპირველი მშენებლობა თარიღდება XI საუკუნით. ტაძრის ისტორია დაკავშირებულია წმინდა იოანე ოქროპირის სახელთან, რომელიც კონსტანტინეპოლიდან შავიზღვისპირეთში გადმოასახლეს და ერთ-ერთი ვერსიით აქვე არის დასაფლავებული. ტაძარი წარმოადგენს დარბაზული ტიპის ქვის ნაგებობას, რომელსაც რამდენიმე რესტავრაციის კვალი ეტყობა.
XIX საუკუნეში ტაძარი აღადგინეს და იგი ფუნქციონირებდა, როგორც მონასტერი. საბჭოთა კომუნისტური ხელისუფლების წლებში კამანის ტაძარი, ბუნებრივია, არ მოქმედებდა. XX საუკუნის 90-იან წლებში ტაძარს ჩაუტარდა სარესტავრაციო სამუშაოები, კეთილმოაწყო და აქ დედათა მონასტერი დააარსა აფხაზმა მამულიშვილმა იური ანუამ, რომელიც ტაძრის ქართველ წინამძღვართან - მამა ანდრია ყურაშვილთან ერთად რუსეთ-საქართველოს შორის 1993 წლის საომარი მოქმედებებისას დახვრიტეს.
ამჟამინდელი მდგომარეობა
ტერიტორია ამჟამად ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ტაძრის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების ჩატარება შეუძლებელია. ძეგლის ფიზიკური მდგომარეობა მძიმეა, ტაძარს აღენიშნება ბზარები.
კამანის ეკლესიას მინიჭებული აქვს საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.
ლიტერატურა
კულტურული მემკვიდრეობა აფხაზეთში, თბ., 2015
სოხუმის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კანზასი

კანზასი — შტატი აშშ-ში, მდებარეობს ჩრდილო-დასავლეთის ცენტრალურ რეგიონში. სახელი სიუს ტომის ენაზე „სამხრეთის ქარის ხალხს“ ნიშნავს. 1541 წელს კანზასს ესპანეთისათვის იკვლევდა ფრანსისკო დე კორონადო. 1682 – იკვლევდა ფრანგი ლა-სალი. 1803 – გადაეცა აშშ-ს ლუიზიანის გაყიდვით. 1854 – აშშ-ს ტერიტორია. 1861-დან აშშ-ს შტატი.
ფართობი – 212 ათასი.
მოსახლეობა - 2,707 ათასი (თეთრი 90,1 %, აფროამერიკელი 5,8 %, ლათინურამერიკელი 3,8 %).
ქალაქის მოსახლეობა - 66,7 %.
ქალაქები – ტოპიკა (დედაქალაქი), 120 ათასი, ვიჩიტა, 357 ათასი, კანზას-სიტი, 146 ათასი.
თავისებურებები – დოჯ-სიტი, ეიზენჰაუერის ცენტრი.
სქოლიო
აშშ-ის შტატები
ლეგენდა საგენეზე

ლეგენდა საგენეზე
საგენე ან საგენეი (ფრ.Royaume du Saguenay) — ლეგენდა ზღაპრულად მდიდარ ქვეყანაზე, რომელსაც საგენე(ი)ს სახელმწიფო ეწოდება. ეს ლეგენდა დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენების დროს კანადის ფრანგ მკვლევრებს კარგა ხნის განმავლობაში მოსვენებას არ აძლევდა . არსებობს საგანებზე თქმულების წარმოშობის რამდენიმე ვერსია. ერთ-ერთის მიხედვით, ინდიელ ტომებს — ალგონკინებს სწამდათ, რომ წმინდა ლავრენტის მდინარის ჩრდილოეთით, თანამედროვე კვებეკის რაიონში, არსებობდა ქერათმიანი ადამიანებით დასახლებული ზღაპრულად მდიდარი სახელმწიფო, სადაც ოქროს, ვერცხლისა და ბეწვეულის საწყობები იყო. ბელადი დონაკონიც, რომელიც 1530-იან წლებში ფრანგებმა დაატყვევეს და სამშობლოში ჩაიყვანეს, საფრანგეთის მეფეს უამბობდა ამ ადამიანთა სამეფოს შესახებ. ამ ქვეყნის ძებნას არა მხოლოდ ფრანგებმა ან ფრანგოკანადელმა მკვლევრებმა, არამედ, პორტუგალიელმა და ესპანელმა გეოგრაფებმაც ათწლეულები შეალიეს. თუმცა, ზოგიერთი მათგანის აზრით, ქერათმიანთა ეს უხვი სამეფო მდინარე ორინოკოს აუზში უნდა ყოფილიყო, თანამედროვე ვენესუელის ტერიტორიაზე. შესაძლოა, ეს ლეგენდა ფრანგული ვარიანტი იყოს ლეგენდარული ელდორადოსი, ინდიელებმა კი, ძუნწი დამპყრობნი უფრო ჩრდილოეთით გაიტყუეს რათა მამულები გადაერჩინათ. ჩრდილოეთში არაერთი ევროპელი გაუდგა გზას საგენების ქვეყნის საძებრად, მაგრამ, ბევრმა მათგანმა, მკაცრ ჰავასთან შეუგუებლოს გამო, უკან დაბრუნებაც კი ვერ მოახერხა.
თუმცა, ლეგენდა კვებეკში ნაყოფიერი ადგილების შესახებ, არც ისეთი დაუსაბუთებელი ჩანს, რადგან, მე-19 საუკუნეში ფრანგოკანადელებით დასახლებული ეს რაიონი, მართლაც უხვმოსავლიანია. დღესდღეობით კი კვებეკის ადმინისტრაციულ საზღვრებში შედის.
კანადა
კანადის ისტორია
კვებეკი
ლეგენდები
აგიხანი

აგიხანი — დაუსახლებელი კუნძული მარიანას არქიპელაგში, წყნარ ოკეანეში. ეკუთვნის ჩრდილოეთ მარიანას კუნძულებს და შედის ტინიანის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში.
გეოგრაფია
კუნძული აგიხანი მდებარეობს მარიანას არქიპელაგის სამხრეთ ნაწილში. გარს ეკვრის წყნარი ოკეანის წყლები. კუნძულიდან 8 კმ-ში ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს კუნძული ტინიანი. უახლოესი მატერიკი — აზია, მდებარეობს 3000 კმ-ში.
კუნძულ აგიხანს, როგორც მარიანის არქიპელაგის სხვა კუნძულებს, აქვს ვულკანური წარმოშობა. კუნძულის სიგრძე შეადგენს დაახლოებით 4 კმ-ს, სიგანე — 1 კმ-ს. კუნძულის უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან აღწევს 157 მეტრს. კუნძულის ფართობი შეადგენს 7,10 კმ²-ს.
კლიმატი ნოტიო ტროპიკულია. კუნძულზე ხდება ციკლონები.
აგიხანს ასევე უწოდებენ «თხების კუნძულს» იმიტომ, რომ ძველად მასზე არსებობდა მაცხოვრებლების მიერ შემოყვანილი თხების მცირე პოპულაცია. შემდგომში თხები გაიყვანეს აგიხანის კუნძულიდან.
ისტორია
XVII საუკუნის ბოლოს მარიანას არქიპელაგი გახდა ესპანეთის სამფლობელო.
1899 წლის 12 თებერვალს ესპანეთმა მარიანას არქიპელაგი მიჰყიდა გერმანიის იმპერიას. 1907 წლიდან კუნძული იყო გერმანიის ახალი გვინეის ნაწილი, რომელიც ემორჩილებოდა კაროლინის კუნძულების საოლქო ოფიცერს.
1914 წლის 14 ოქტომბერს მარიანის არქიპელაგი ოკუპირებული იქნა იაპონელების მიერ. 1920 წელს კუნძულებზე დაწესდა ერთა ლიგის მანდატი, რომლის მართვასაც აწარმოებდა იაპონია. მეორე მსოფლიო ომის დროს კუნძულზე მდებარეობდა იაპონელთა გარნიზონი.
მოსახლეობა
2010 წლისთვის ჩრდილოეთის კუნძულების მუნიციპალიტეტის ყველა კუნძული, მათ შორის, აგიხანის კუნძულიც, დაუსახლებელია..
სქოლიო
ჩრდილოეთ მარიანას კუნძულები
წყნარი ოკეანის კუნძულები
ოკეანეთის კუნძულები
Franca Falcucci

Franca Falcucci (22 March 1926 – 4 September 2014) was an Italian politician, member of the Christian Democracy Party. She served at the Senate and was the first woman to become minister of public education.
Biography
Born in Rome in 1926, Falcucci taught Latin and Greek in Roman lyceums before becoming a politician in 1968.
In 1974, the Minister of Education Franco Maria Malfatti asked Falcucci to chair a team in charge of researching the problems of disabled students. The "Falcucci Document", issued in 1975, was one of the most advanced studies of disability issues at both the European and international level, promoting a new way of thinking about the issue. The document stated that "... school brings educational action and potential of each student, and looks as the most appropriate structure to overcome the conditions of marginalization that would otherwise be condemned children with disabilities ..."
She died on 4 September 2014. Her niece Alessandra assisted her during the end of her life.
Notes
External links
20th-century Italian women politicians
1926 births
2014 deaths
Politicians from Rome
Christian Democracy (Italy) politicians
Members of the Senate of the Republic (Italy)
Education ministers of Italy
Women government ministers of Italy
Women members of the Senate of the Republic (Italy)
პორტუ

პორტუ, თავიდან ერქვა პორტუს კალე — ქალაქი პორტუგალიაში. ამ სახელწოდებიდან წარმოიქმნა მთელი ქვეყნის სახელწოდება პორტუგალია. ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 231 800 ადამიანს, აგლომერაციისა კი - 1 551 950-ს და სიდიდით მეორე ქალაქია ქვეყანაში; ასევე, პორტუს ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი და ნორტეს რეგიონის დედაქალაქი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთში, მდ. დუეროს ჩრდ. სანაპიროზე, ატლანტის ოკეანის შესართავთან. ქალაქს ხმელთაშუა ზღვის კლიმატი ახასიათებს, თუმცა მასზე გავლენას ატლანტის გრილი ნიავი ახდენს, მიუხედავად ამისა ზაფხულში, განსაკუთრებით კი აგვისტოში, აქ ტემპერატურა 40 °C-ს აღწევს.
ქვეყანა პორტუგალია და პორტვეინი (პორტ. Vinho do Porto) სახელს ამ ქალაქიდან იღებენ. პორტვეინი ქვეყნის ყველაზე განთქმული პროდუქტია. მისი სახელი მომდინარეობს იმ ფაქტიდან, რომ ეს ღვინო ძველდება პორტუს სამხრეთით დობილი ქალაქი ვილა-ნოვა-დე-გაიას ღვინის სარდაფებში. პორტვეინი მის დამახასიათებელ გემოს იღებს ბრენდისგან, რომელსაც მას ფერმენტაციის პროცესის განმავლობაში ამატებენ. ეს დანამატი იწვევს ფერმენტაციის შეჩერებას, რაც ყურძნის სიტკბოს შენარჩუნებას განაპირობებს. ამ პროცესის შედეგი სრულიად შემთხვევით აღმოჩენილ იქნა ბრიტანელ ვაჭართა მიერ, რომლებმაც ღვინოს ბრენდი დაამატეს უბრალოდ მისი ინგლისისკენ ხანგრძლივი ტრანსპორტირების განმავლობაში შენარჩუნებისთვის.
პორტუ ასევე ამავე სახელწოდების აგლომერაციის შუაგულშია. ეს პორტუგალიის ერთ-ერთი ყველაზე ინდუსტრიალიზებული ცენტრია, რიც გამოც პორტუს ხშირად უწოდებენ „A capital do norte“ („ჩრდილოეთის დედაქალაქი“), მისი სამეწარმეო სულისკვეთების, დამახასიათებელი კულტურის, ხალხისა და ადგილობრივი სამზარეულოს გამო.
რესურსები ინტერნეტში
360° Panoramic of Duero, Luis I and San Juan bridges by Fotohm.com
Porto Essential Guide
Coordination and Development Committee of the North Region
Metropolitan Area of Porto
Tourism of Porto and Norte Region, Portugal
პორტუგალიის ქალაქები
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
ევროპის კულტურული დედაქალაქები
მიხაილ ბოროდინი

მიხაილ ბოროდინი
მიხაილ მარკოზის ძე ბოროდინიმ ნადმვილი გვარი გრუზენბერგი (დ. 1885 — გ. 1951, ლეფორტოვო) — რუსი რევოლუციონერი, დიპლომატი, პარტიული მოღვაწე.
ბიოგრაფია
რსდმპ(ბ) წევრი 1903 წლიდან. 1905-07 წლის რევოლუციის დროს ეწეოდა იატაკქვეშა რევოლუციურ მუშაობას რიგაში. იყო ტამერფორსის კონფერენციის მონაწილე და რსდმპ IV ყრილობის დელეგატი. 1906 წლიდან ემიგრაციაშია, ჯერ ინგლისში, შემდეგ კი აშშ-ში. 1918 წლიდან ლენინის მითითებით იმყოფებოდა შვედეთში. 1919 წელს ინიშნება რსფსრ-ს კონსულად მექსიკაში. ინდოელ კომუნისტ მანაბენდრა როისთან ერთად მონაწილეობდა მექსიკის კომუნისტური პარტიისა და III ინტერნაციონალის ლათინოამერიკული ბიუროს დაარსებაში. 1919-22 წლებში მუშაობდა კომინტერნში, იმყოფებოდა საბჭოთა დიპლომატიურ წარმომადგენლობებში შოტლანდიასა და თურქეთში. 1923 წლის სექტემბრიდან 1927 წლის ივლისმდე გომინდანის ცაკ-ისპოლიტიკური მრჩეველია ჩინეთში. მისი მეშვეობით დამყარდა კავშირი გომინდანის პარტიასა და ჩინეთის კომუნისტურ პარტია შორის. 1927 წლიდან საბჭოთა კავშირის შრომის სახალხო კომისრის მოადგილეა. 1932 წლიდან გაზეთ "Moscow News-ის" მთავარი რედაქტორი, 1941-49 წლებში სოვინფორმბიუროს მთავარი რედაქტორი. 1949 წელს დააპატიმრეს „კოსმოპოლიტებთან“ ბრძოლის კამპანიის მსვლელობისას. გარდაიცვალა ლეფორტოვოს ციხეში 1951 წელს.
ლიტერატურა
Jacobs D.N. Borodin. Stalin's Man in China. Stanford Univ. Press, 1985;
Хейфец Л.С. Латинская Америка в орбите Коминтерна. Опыт биографического словаря. М.: ИЛА РАН, 2001;
Taibo P.I. II. "Los Bolcheviques. Mexico": J.Mortiz, 1986; Martínez Verdugo A. (ed.) Historia del comunismo mexicano. Mexico: Grijalbo, 1985;
Jeifets L., Jeifets V., Huber P. La Internacional Comunista y América Latina, 1919-1943. Diccionario biográfico. Ginebra: Instituto de Latinoamérica-Institut pour l'histoire du communisme, 2004;
Kheyfetz L. and V. Michael Borodin. The First Comintern-emissary to Latin America, The International Newsletter of Historical Studies on Comintern, Communism and Stalinism. Vol.II, 1994/95. №5/6. P.145-149. Vol.III (1996). №7/8. P.184-188.
დაბადებული 1885
გარდაცვლილი 1951
ბოლშევიკები
რუსი რევოლუციონერები
საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი
კიმერიელები

კიმერიელები (ძვ-ბერძნ. Κιμμέριοι) — ინდო-ევროპული ტომები, რომლებიც სახლობდნენ კავკასიის ჩრდილოეთით ძვ. წ. 1300 წლიდან. მათ ძვ.წ. VIII საუკუნის ბოლოს დაიპყრეს კოლხეთის სამეფო.
კიმერიელები იყვნენ ინდო-ირანული და თრაკიული წარმოშობის. მოგვიანებით მათზეუამრავი ლეგენდა შეითხზა. ჰეროდოტე ფიქრობდა, რომ კიმერიელები მჭიდრო კავშირში იყვნენ თრაკიელებთან, რომლებიც შავი ზღვის ჩრდილოეთ სანაპიროზე სახლობდნენ, ხოლო ძვ. წ. VII საუკუნეში ისინი სხვა ტომებმა გამოაძევეს. ზოგიერთი მკვლევარი კიმერიელებს ძველ კელტებთან და გერმანელებთან აკავშირებს. მაგრამ მათ უფრო ხშირად სკვითებთან ერთად მოიხსენიებენ.
პირველი ისტორიული ჩანაწერები კიმერიელთა შესახებ ჩნდება ასურულ წყაროებში, ძვ. წ. 714 წელს, როდესაც ისინი დაეხმარნენ სარგონ II-ის ჯარს ურარტუს სამეფოს დაპყრობაში.
სქოლიო
კიმერიელები
ტომები
ჩიტიფეტვა

ჩიტიფეტვა — ერთ-, იშვიათად მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი მარცვლოვანთა ოჯახისა.
40-მდე სახეობა გავრცელებულია უმთავრესად ზომიერ ზონებში — ხმელთაშუაზღვისპირეთში, აღმოსავლეთით ინდოეთამდე, სამხრეთით კი ეთიოპიამდე, აგრეთვე აფრიკაში, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში. ზოგი სახეობა, განსაკუთრებით კანარის ჩიტიფეტვა და ტუბერიანი ჩიტიფეტვა, ბევრგან მოშენებულია და ველურდება, ანდა გზადმოყოლილია როგორც სარეველა.
საქართველოში ცნობილია 3 სახეობა, იზრდება მთის ზედა სარტყელამდე ველობებზე, ბუჩქნარებში, სარეველად. ჩიტიფეტვას სახეობები საკვები მცენარეებია. მარცვალს იყენებენ საჭმელად, საფეიქრო მრეწველობაში, ხალხურ მედიცინაში, ფრინველების საკვებად.
ლიტერატურა
მარცვლოვანნი