PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
გეორგ ებერსი

გეორგ ებერსი
გეორგ მორის ებერსი (დ.1 მარტი, 1837, ბერლინი — გ. 7 აგვისტო, 1898, ბავარია) — გერმანელი მეცნიერ-ეგვიპტოლოგი და მწერალი, პაპიროლოგი. მან გახსნა 1873-1874 წწ. ქალაქ ლუქსორში ძველბერძნული სამედიცინო ძვ.წ.-მდე მე-XVI საუკუნის შუა პერიოდის პაპირუსი. ამჟამად ის ინახება ლაიფცინგის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკაში. ებერსის პაპირუსი არის ძველი ეგვიპტის სამედიცინო უნიკალური წყარო.
სამეცნიერო მოღვაწეობა
ეგერსი სწავლობდა გეტინგენის იურიდიულ ფაკულტეტზე, შემდეგ ბერლინის უნივერსიტეტში სპეციალიზებულ აღმოსავლური ენებზე არქეოლოგიაზე. 1865 წელს, როდესაც იგი გახდა ეგვიპტოლოგიის სპეციალისტი. მან მიიღო იენსკის უნივერსიტეტის დოცენტის წოდება, ხოლო 1870 წელს მიიღო ეგვიპტოლოგიის პროფესორის წოდება ლაიფციგის უნივერსიტეტში.
ებერსმა მოაწყო ორი სამეცნიერო ექსპედიცია ეგვიპტეში. პირველის შედეგი იყო გამოკვლევა "ძველი ეგვიპტე და მოისეევების წიგნი (1867-1868 ), მეორეს შედეგი გახსნა და გამოკვლევა სამედიცინო "ებერსის პაპირუსი". ებერსის პაპირუსი იყო პირველი აღმოჩენილი ძველბერძნული დოკუმენტი, რომელიც შეიცავდა იმ დროის სამედიცინო ცნობას. პაპირუსი წარმოადგენს ხვეულს, 20 მეტრის სიგრძის და ტექსტის 108 სვეტს. იგი დათარიღებულია ამენემჰეტ I-ის მმართველობის დროს (ძვ.წ. 1536 წ.)
ებერსის ფუნდამენტური სამეცნიერო ნაშრომი გახდა, ძველი ეგვიპტის ისტორია, სადაც იგი ცდილობს დაამტკიცოს, რომ ეგვიპტოლოგიის სამეცნიერო მონაცემები ამტკიცებენ ბიბლიის არსებობას. ჯანმრთელობასთან დაკავშირებით 1889 წელს ებერსმა დატოვა სამეცნიერო ნაშრომი.
იგი დასახელდა თავის საზაფხულო სახლში ტუტცინგში, შტანბერგის ტბის ნაპირას, სადაც დაიღუპა. ტუტლინგენში ებერსთან მოდიოდნენ მისი მეგობრები - ლიტერატურის და ხელოვნების მოღვაწეები. ასევე მხატვარი ლოურენს ალმა-ტადემა.
ლიტერატურული მოღვაწეობა
ებერსს ეკუთვნის ძველი ეგვიპტის ისტორიის პოპულარიზაცია. მისი ყოფა, კულტურა და ხელოვნება, ისტორიული რომანების შექმნის გზით. იგი აღმოჩნდა ნიჭიერი ლიტერატორი. მისი პირველი რომანის "ფარაონის ქალიშვილმა" (1864) გამოიწვია გაოცება და უნდობლობა სამეცნიერო წრეებში. მას მოჰყვა "უარდა" (1877),იყო აღტაცებით მიღებული როგორც ფართო პუბლიკის ასევე მეცნიერების მიერ, რომლებმაც აღიარეს სრული შესაბამისობა საყოფაცხოვრებო და ისტორიული დეტალების. მისი მხატვრული ნაწარმოებების გამორჩეული თავისებურებაა აღმატებული და მეცნიერებაზე დაფუძნებული რეკონსტრუქცია ეპოქის აღწერის. ყოველი დეტალი, ყოველი ფაქტი იყო ყოველმხრივ გაანალიზებული. ყოველი რომანის ჩანაფიქრს წინ უძღვოდა სამეცნიერო კვლევითი ნაშრომი.
ებერსმა დაწერა 12 რომანი ძველი ეგვიპტის ისტორიის სხვადასხვა პერიოდიდან. ეს ციკლი შეიცავს რამსეს II-ის მეფობიდან - ძვ.წ. XIV საუკუნიდან - ეგვიპტეში არაბების გამეფებამდე, ქრისტესშობიდან VII საუკუნის შუა პერიოდში. მა ეკუთვნის რამდენიმე რომანი XVI საუკუნის ევროპულ ისტორიაზე.
რესურსები ინტერნეტში
Briefwechsel zwischen Georg Ebers und Eduard Meyer
Seite der Universitätsbibliothek Leipzig zum Papyrus Ebers
Georg Ebers In: Projekt Historischer Roman. Datenbank. Universität Innsbruck.
Parodie auf Georg Ebers (aus Fritz Mauthner: Nach berühmten Mustern)
სქოლიო
გერმანელი ეგვიპტოლოგები
დაბადებული 1837
გარდაცვლილი 1898
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1963

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1963 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ოცდამეხუთე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მესამეზე – მინსკის „დინამო“. დაიწყო 31 მარტს და დასრულდა 29 ნოემბერს.
შედეგები
კლასი „А“, პირველი ჯგუფი: ცხრილი
ჩემპიონი
რესურსები ინტერნეტში
The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.
1963
1963 წელი ფეხბურთში
ზემო ახკალაფა

ზემო ახკალაფა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ჭივჭავის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.
სქოლიო
თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვალსი მთაწმინდაზე

ვალსი მთაწმინდაზე — 1975 წლის ქართული ფილმი. რეჟისორი - ბაადურ წულაძე.
სიუჟეტი
ეჭვიანი ვაჟი მალულად თან დასდევს ქალაქში გამგზავრებულ გოგონას და როდესაც იგი გამოცდაზე ჩაიჭრება, გახარებული მასთან ერთად ბრუნდება სოფელში.
როლებში
ხათუნა ხობუა (ნაზო)
ვახტანგ ფანჩულიძე (კობა)
ბაადურ წულაძე (პუპლი)
გურამ ღოღობერიძე
თ. თათარიანი
გია ფერაძე
მიხეილ ვაშაძე
გივი თოხაძე
ნონა მაღალაშვილი
ირაკლი ქოქრაშვილი
ირმა გურიელი
გურამ ნიკოლაიშვილი
ნ. ბებია
ა. დუმბაძე
ჯილდოები
სქოლიო
რესურსები ინტერნეტში
1975 წლის ქართული ფილმები
სსრკ-ის ფილმები
ქართულენოვანი ფილმები
მულაიდის ბრძოლა

მულაიდის ბრძოლა — საუდების მეორე სახელმწიფოს ბოლო მსხვილი ბრძოლა. ომის გამომწვევი მიზეზი იყო სპეციალური გადასახადი ზაკატი და ალ რაშიდი ლიდერის იბნ საბჰანის დაკავება. შედეგად რაშიდებმა გადაწყვიტეს ერ-რიადის და ელ-ქაზიმის რეგიონის დაპყრობა. რაშიდებმა და მათმა მოკავშირე კლანებმა შეძლეს ამ ბრძოლაში გამარჯვება. საუდები და მათი მოკავშირეები იძულებულები გახდნენ არაბეთის ნახევარკუნძულიდან გაქცეულიყვნენ.
ლიტერატურა
Musil, op, p. 279
Hogarth, The Penetration of Arabia, p. 288
Winder. p. 499
Anne Blunt, op, cit, vol,2 p. 2-3
Philby, Arabia of the Wahabis p. 275
სქოლიო
საუდის არაბეთის ბრძოლები
XIX საუკუნის ბრძოლები
თედორე ბუაჩიძე

თედორე ბუაჩიძე
თედორე (სოსო) მოსეს ძე ბუაჩიძე (დ. 1900, დაბა ხარაგაული ― გ. 1937) — სამხედრო მოღვაწე, კომპარტიის წევრი 1917 წლიდან.
ბიოგრაფია
დაიბადა გლეხის ოჯახში. სწავლობდა ქუთაისში, შემდეგ ხონის საოსტატო სემინარიაში. 1918-1920 წლებში პარტიულ ორგანიზატორად მუშაობდა შორაპნისა და გორის მაზრებში, აქტიურად მონაწილეობდა სამხრეთ ოსეთში შეიარაღებული აჯანყების (1919 ოქტომბერი) მომზადებაში, რისთვისაც დააპატიმრეს. 1920 წელს ბაქოში გაასახლეს. საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, 1921 წლის აპრილიდან მუშაობს პარტიის თელავის სამაზრო კომიტეტის პასუხისმგებელ მდივნად და საორგანიზაციო განყოფილების გამგედ. 1922 წლიდან სამხედრო სამსახურში იყო (ბათუმში, ქუთაისში, თბილისში, ბაქოსა და სხვა ქალაქებში). 1924-1928 წლებში სწავლობდა მოსკოვის ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემიაში, შემდეგ იყო ქართველ მსროლელთა დივიზიის სამხედრო კომისარი და პოლიტიკური განყოფილების უფროსი, ხოლო 1931 წლიდან - ფრუნზეს სახელობის მეორე ქართველ მსროლელთა დივიზიის მეთაური და სამხედრო კომისარი.
ბუაჩიძე იყო საკ. კპ (ბ) XVI და XVII ყრილობების დელეგატი, საქ. კპ (ბ) თბილისის საქალაქო კომიტეტის, საქ. კპ (ბ) ცკ-ისა და სსრკ ცაკის წევრი. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით. რეპრერისებულია (მოკლეს დაკითხვის დროს); სიკვდილის შემდეგ რეაბილიტირებულია.
ლიტერატურა
ივანიძე კ., ქსე, ტ. 2, გვ. 547, თბ., 1977
ენციკლოპედია "საქართველო", ტ. 1, გვ. 487, თბ., 1997
ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
წითელი დროშის ორდენის კავალრები
რეპრესირებულები
საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
დაბადებული 1900
გარდაცვლილი 1937
საქართველოს სსრ–ის შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
თ
გილიერმო ოჩოა

გილიერმო ოჩოა
ფრანსისკო გილიერმო ოჩოა მაგანია (დ. 13 ივლისი, 1985, გვადალახარა) — მექსიკელი ფეხბურთელი, მეხიკოს „ამერიკისა“ და მექსიკის ეროვნული ნაკრების მეკარე.
ოჩოა გამოძახებული იყო ეროვნულ ნაკრებში მსოფლიოს 2006 და 2010 წლების ჩემპიონატებზე, თუმცა სათადარიგო მეკარე იყო და არც ერთი მატჩი არ უთამაშია. 2014 წლის მუნდიალზე კი ძირითადი მეკარე გახდა.
რესურსები ინტერნეტში
პროფილი Transfermarkt-ზე
პროფილი Soccerway-ზე
სქოლიო
დაბადებული 1985
მექსიკელი ფეხბურთელები
2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
2013 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები
2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
მალაგის ფეხბურთელები
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
გრანადის ფეხბურთელები
აიაჩოს ფეხბურთელები
ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
დაბადებული 13 ივლისი
2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
არტიუხივკა (ზმიივის რაიონი)

არტიუხივკა (ზმიივის რაიონი)
არტიუხივკა — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქის ზმიივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 711 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ზმიივის რაიონის სოფლები
მარტინ ფრიჩი

მარტინ ფრიჩი (დ. 29 მარტი, 1902, პრაღა, ჩეხეთი — გ. 26 აგვისტო, 1968, პრაღა, ჩეხეთი) — ჩეხი რეჟისორი. ჩეხოსლოვაკიის სსრ სახალხო არტისტი (1965). მოღვაწეობდა ასევე როგორც მსახიობი, სცენარისტი და პედაგოგი. აღიარება მოიპოვა ფილმებით: „პატერ ვოიტეხი“ (1928) და „წმინდა ვიტის ტაძრის ორგანისტი“ (1929). განსაკუთრებული წარმატება ხვდა მის სატირულ კომედიებს. სხვა ფილმებია: „რევიზორი“ (გოგოლის მიხედვით, 1933), „ევა სისულელეებს აკეთებს“ (1939), „სისხლის საიდუმლოება“ (1953), „თეთრი ბალთა“ (1960), „ხალხი ფურგონებიდან“ (1966) და სხვა. ჩეხოსლოვაკიის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1950, 1951).
რესურსები ინტერნეტში
მარტინ ფრიჩი
ლიტერატურა
ჩეხი რეჟისორები
დაბადებული 29 მარტი
დაბადებული 1902
გარდაცვლილი 26 აგვისტო
გარდაცვლილი 1968
არბოს საცხოვრებელი სახლი

არბოს საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ არბოში, წმ. გიორგის ეკლესიის ჩრდილოეთით, აგებულია XX საუკუნის დასაწყისში არქიტექორ სიმონ კლდიაშვილის მიერ სახლი ი. მიქარაშვილს ეკუთვნოდა.
საცხოვრებელი სახლი (17,4X16,6 მ) ორსართულიანია, ნაგებია აგურით. დაზიანებულია: ჩამონგრეულია ზედა სართულის ჩრდილოეთის აივანი, ქვედა სართულის აივნის მნიშვნელოვანი ნაწილი; სამხრეთის აივნების ჭვირულორნამენტიანი მოაჯირები შეცვლილია მთლიანი ხის მოაჯირით; დაზიანებულია სახლის სახურავიც. შესასვლელი სამხრეთიდანაა, პირველი სართულის აივნიდან. აივანს შუაში ქვის კიბე აქვს პირველ სართულზე 6 მომიჯნავე ოთახია — 3 სამხრეთით, 3 ჩრდილოეთით. ჩრდილოეთით მთელ სიგრძეზე საცხოვრებელ სახლს ხის ღია აივანი ჰქონდა მიშენებული. მეორე სართულზე ასასვლელი ამ აივნიდან იყო. მეორე სართული, პირველთან შედარებით, ვიწროა. აქ ორი თითქმის თანაბარი ოთახია, რომლებიც ერთმანეთთან დაკავშირებულია განიერი კარით. სახლს აქვს სარდაფი რომელშიც წვრილად მხარის მარანია საწნახლითა და ქვევრებით. მარნის კედლებში თაღოვანი და სწორკუთხა ღრმა ნიშებია. სარდაფის სამხრეთ ნაწილიც სამეურნეო დანიშნულებისაა. სარდაფში ჩასასვლელი საცხოვრებელი სახლი ჩრდილოეთ ნაწილშია. სახლის ფასადებიდან გამორჩეულია სამხრეთის ფასადი. მისი ქვედა ნაწილი განიერია, მეორე სართულზე გადასვლა ხდება პირველი სართულის ცალფერდა სახურავებით. მეორე სართულის სახურავი ორფერდაა.ფასადზე სართულები ერთმანეთისგან გამოყოფილია ორსაფეხურიანი სარტყელით.
ლიტერატურა
გორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
სირიის მდინარეები

სირიის მდინარეები
შენაკადები გაერთიანებულია იმ მდინარეთა ქვეშ რომელშიც ისინი ჩაედინება.
მიედინება ხმელთაშუაზღვაში
ორონტესი
აფრინი
კარასუ
ნაჰრ-ალ-ქაბირ-ალ-შამილი, ან ჩრდილოეთის დიდი მდინარე
ნაჰრ-ალ-ქაბირ-ალ-იანოუბი, ან სამხრეთის დიდი მდინარე (სირიისა და ლიბანის საზღვარზე)
მიედინება სპასეთის ყურეში შეთ ალ - არაბის გავით
ტიგროსი (საზღვარზე სირიასა და ერაყში)
ევფრატი
ხაბური
ვადი-რადი
ვადი-ხნეზირი
ვადი-ჯარაჰი
ჯაია
ვადი-ხანზირი
ვადი-ევიჯი
ბალიხი
ვადი-ალ-ხედერი
ვადი-ქარამოღი
საჯური
მიედინება გაუდინარ აუზებში
ალეპოს აუზი
ქუვეიქი
ღუტას ოაზისი
ბარადა
ალ-ჰიჯანას ტბა
ავაჯა
მკვდარი ზღვა
იორდანიის მდინარე
იარმოუკი (სირიისა და იორდანიის საზღვარზე)
ბანიასი
რესურსები ინტერნეტში
Map Of Middle East Rivers - Indus River Map, Tigris River Map, Euphrates River Map
Glavatartsi

Glavatartsi is a village in Kardzhali Municipality, Kardzhali Province, southern Bulgaria.
References
Villages in Kardzhali Province
ბელა-ვისტა-და-კარობა

ბელა-ვისტა-და-კარობა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 545 მეტრზე. მიეკუთვნება სამხრეთ-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კაპანემის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 945 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26.64 კმ²-ზე. ფართობი 148 107 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარანა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ტრიქოგრამა

ტრიქოგრამა — კვერცხიჭამია მხედრების გვარი სიფრიფანაფრთიანების რიგისა. პატარა (0,3—0,6 მმ) მწერებია, ყვითელი ან ლითონისებრ-მწვანეა. 215-ზე მეტი სახეობის ტრიქოგრამა მწერების კვერცხების პარაზიტებია. იყენებენ ბიოლოგიური ბრძოლის დროს. ყოფილ სსრკ-ში სამეურნეო მნიშვნელობა აქვს ჩვეულებრივ ტრიქოგრამას (Trichogramma evanescens), რომელიც პარაზიტობს პეპლების 100-მდე სახეობაზე (მათ შორის ვაშლის ნაყოფჭამიაზე, კომბოსტოს და ზამთრის ხვატარებზე, სიმინდის ფარვანაზე და სხვა). Trichogramma cacoecia და Trichogramma emhryophagum ასენიანებენ ნაყოფჭამიების და ფოთოლხვევიების კვერცხებს. Trichogramma euproctidis პარაზიტობს ხვატარებზე, ყურძნის ჭიაზე, კომბოსტოს თეთრულაზე და სხვა. მასპინძლობს კვერცხის ზომის მიხედვით ტრიქოგრამა მასზე ათავსებს თავის 1—40-მდე კვერცხს. ოპტიმალურ პირობებში ტრიქოგრამის განვითარება 2 კვირას გრძელდება. საქართველოში ძირითადად გავრცელებულია Trichogramma evanescens და Trichogramma cacoecia pollida.
ლიტერატურა
სიფრიფანაფრთიანები
ვასიტის მუჰაფაზა

ვასიტის მუჰაფაზა, იგივე ვასიტის პროვინცია — ერთ-ერთი ერაყის 18 მუჰაფაზიდან. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში. მისი სახელი მომდინარეობს არაბული სიტყვიდან, რაც ნიშნავს „შუას“. იქიდან გამომდინარე, რომ მუჰაფაზა მდებარეობს ტიგროსის გასწვრივ ბაღდადსა და ბასრას შუა.
1976 წლამდე ცნობილი იყო როგორც კუტის მუჰაფაზა.
დღეს მისი ფართობია 17 153 კმ² და 2013 წლის მონაცემებით აქ 1 450 000 ადამიანი ცხოვრობს.
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაციები ერაყის მუჰაფაზების შესახებ
ერაყის მუჰაფაზები
Ağbil

Ağbil is a village and municipality in the Quba Rayon of Azerbaijan. It has a population of 959.
References
Populated places in Quba District (Azerbaijan)
905

905
მოვლენები
ვერონაში ბერენგარმა იტალიის მეფე ლუი III შეიპყრო, დააბრმავა და გააძევა ქვეყნიდან.
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
2 სექტემბერი : კონსტანტინე VII — ბიზანტიის იმპერატორი (გ. 959)
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ალ-მუსთაქფი — აბასიანთა სახალიფოს ხალიფა (გ. 949)
კონსტანტინე VII — ბიზანტიის იმპერატორი (გ. 959)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
NGC 2411

NGC 2411 — გალაქტიკა ტყუპების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1885 წლის 7 თებერვალი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
იხილეთ აგრეთვე
მესიეს ობიექტების სია
ახალი საერთო კატალოგი
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია ინგლისურად და ფრანგულად ორიგინალი ახალი საერთო კატალოგიდან
გალაქტიკები
ტყუპების თანავარსკვლავედი
კავალის ნომი

კავალის ნომი — ნომი საბერძნეთში, აღმოსავლეთი მაკედონია და თრაკიას რეგიონში.
ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კავალა.
მოსახლეობა — 147 884 კაცი.
ფართობი — 2111 კმ².
მუნიციპალიტეტები
პერიფერიული ერთეული კავალა იყოფა 3 მუნიციპალიტეტად.
იხილეთ აგრეთვე
საბერძნეთის ნომები
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
საბერძნეთის ნომები
აგუას-კალიენტესი (პერუ)

აგუას-კალიენტესი (პერუ)
აგუას-კალიენტესი (ცხელი წყალი ან ცხელი წყაროები), ზოგჯერ მოხსენიებული როგორც მაჩუ-პიქჩუ ქალაქი — ქალაქი პერუში, მდინარე ურუბამბაზე. იგი ისტორიულ ძეგლ მაჩუ-პიქჩუმდე მისასვლელი უახლოესი წერტილია, მდებარეობს მისგან მხოლოდ 6 კილომეტრში, 1,5 სთ ფეხით სავალ მანძილზე. ტურისტებისთვის გახსნილია მრავალი სასტუმრო და რესტორანი, ისევე როგორც ბუნებრივი ცხელი აბანოები, საიდანაც მომდინარეობს ქალაქის სახელი. რამდენიმე წლის წინ მომხდარმა წყალდიდობამ აბანოები გაანადგურა, თუმცა კვლავ აღადგინეს.
ისტორია
ამ ტერიტორიაზე 1901 წელს რამდენიმე ფერმერი დასახლდა. 1920-იან წლებში, რკინიგზის მშენებლობისას, მოკრძალებული დასახლება თანდათან გადატვირთულ რკინიგზის მუშათა ბანაკად იქცა.
ტრანსპორტი
აგუას-კალიენტესში პერუს რკინიგზის კუსკოდან მომავალი ხაზის ტერმინალი ფუნქციონირებს. იგი კუსკოდან და ოლიანტაიტამბოდან მაჩუ-პიქჩუს სანახავად მომდინარე ტურისტებსა თუ ადგილობრივებს ემსახურება. პაჩაკუტის გამზირი ქალაქის ძირითადი და ერთადერთი გასასვლელია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს ქალაქები
რესურსები ინტერნეტში
Aguas-Calientes.com
Aguas Calientes at cusco-peru.org
სქოლიო
პერუს ქალაქები
სამური (მდინარე)

სამური (მდინარე)
სამური — სიდიდით მეორე მდინარე დაღესტანში (რუსეთი). ნაწილობრივ წარმოადგენს რუსეთის (დაღესტანის) და აზერბაიჯანის საზღვარს.
დასახელება
ენათმეცნიერი ოლეგ რუბაჩიოვის მოსაზრებით სამური წარმოსდგება ინდოარიული სიტყვების კომბინაციით: sam — „დან“, var — „წყალი“, ასევე მსგავსი samudrá — „წყალუხვი“. რუსი აღმოსავლეთმცოდნე ვლადიმერ მინორსკი მდინარის სახელს მიაწერს ალანურ ენებს.
ერთი ვერსიით სამურის დასახელება მომდინარეობს რუთულური ენიდან: са — „ერთი“ და мыри — „მდინარე“, ანუ ერთი მდინარე ან მდინარე, რომელიც გაერთიანდა, ერთი გახდა.
ენათმეცნიერ ბუკარ ტალიბოვის მოსაზრებით ჰიდრონიმი სამური გვიანდელი წარმოშობისაა და ის არაიბერიულ-კავკასიური ტომების მიერაა შემოტანილი.
ბევრი მეცნიერი პტოლემესთან და სხვა ანტიკური ხანის მეცნიერებთან ნახსენებ მდინარე ალბანუსს დღევანდელ სამურად მიიჩნევს.
ცნობილი მუსლიმანი მოგზაური, ისტორიკოსი და გეოგრაფი ალ-ჰამავი იაკუთი წერდა: „ლეზგები არიან ქვეყანა ლაკედან, იქიდან სადაც მიედინება მდინარე ალბანუსი“.
ლეზგები მდინარეს ЧӀвехер вацI-ს უწოდებენ, რაც ითარგმნება როგორც: „ჩვეხერის მდინარე“. აწ უკვე მიტოვებული სოფელ ჩვეხერის სახელს. ასევე Кулан вац - შუა მდინარეს.
გეოგრაფია
მდინარე სამური სათავეს კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის ყინულებიდან, მთა გუტოს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ფერდობზე, ზღვის დონიდან 3,648 მეტრზე იღებს. შუა XX საუკუნის მონაცემებით, სამურის მკვებავი მყინვარის ფართობი იყო 13.1 კმ²-ს, რაც მდინარის მთლიანი ბასეინის 0,3 %-ს შეადგენს. სათავიდან 7 კილომეტრში ქვევით მას უერთდება მდინარე ხალახური, რომელიც თავის მხრივ სათავეს ზღვის დონიდან 3,730 მეტრზე იღებს. მდინარის სიგრძეა 216 კილომეტრი, ხოლო ბასეინი 7,330 კმ2-ს მოიცავს. ბასეინის 96 % მდებარეობს დაღესტანში ხოლო 4 % — აზერბაიჯანში. მდინარის სათავე და შუა წელი მდებარეობს დაღესტანში, ხოლო მისი ქვედა წელი წარმოადგენს რუსეთ-აზერბაიჯანის საზღვარს. მდინარის ქვედა წელში მდებარეობს სამურის სუბტროპიკული ტყე.
მდინარის წყლის მასა იყოფა შემდეგნაირად: 42% წვიმის წყალი, 32% მიწის-ქვეშა წყლები, 22% თოვლი, 4% ყინულები. მდინარის წყალი ამარაგებს სამურ-აბშერონის არხის საირეგაციო სისტემას, რომელიც ჯეირანბანის წყალსაცავში ჩაედინება.
შენაკადები
სამურის ბასეინში 65 10 კილომეტრამდე სიგრძის მდინარეა. მდინარის ქსელის სიმჭიდროვე 1.21 კმ / კმ²-ა. ძირითადი შენაკადებია: ტუხიჩაი, ლიულტიჩაი, ყარა-სამური, შინაზჩაი, ახტიჩაი, უსუხჩაი, ტაირჯალი, გენერჩაი. ხელოვნური შენაკადი - მდინარე გიულგერიჩაი.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაღესტნის მდინარეები
Anoplolepis macrophthalma

Anoplolepis macrophthalma — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anoplolepis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
Anoplolepis
კორ-დ’ალენი

კორ-დ’ალენი — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, კუტენაის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 44137 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
აიდაჰოს ქალაქების სია
აიდაჰოს ქალაქები
გორა (19 252 812 009)

გორა (19 252 812 009)
გორა — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის კუბენსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა.
იხილეთ აგრეთვე
ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
რესურსები ინტერნეტში
გორა — ვოლოგდის ოლქის დასახლებული პუნქტების რეესტრი
სქოლიო
ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
კალაურის კვირაცხოვლის ეკლესია

კალაურის კვირაცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კალაურის სამხრეთ–აღმოსავლეთ, განაპირას. აგებულია 2006–2007 წლებში, ნაეკლესიარზე, სოფლის მკვიდრის ალ. ნაპირელის თაოსნობითა და სახსრებით.
ეკლესია დარბაზულია (7x5 მ), უაფსიდო. ნაგებია რიყის ქვით, გადახურულია კრამიტის ორფერდა სახურავით, დასავლეთიდან მიდგმული აქვს გეგმით კვადრატული (2x2 მ), ნახევარწრიული თაღებით გახსნილი კარიბჭე, რომლებსაც კრამტის ორფერდა სახურავი ხურავს.
ლიტერატურა
გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
პარმა

პარმა — ქალაქი იტალიაში, ემილია-რომანიას რეგიონში. ცნობილია თავისი ყველით, არქიტექტურით და მის გარშემო მდებარე ლამაზი სოფლებით. სახელი პარმა მოდის მრგვალი ფარის სახელიდან, რომელსაც ძველად პარმას ეძახდნენ. ქალაქში იგივე სახელობის მდინარე მიედინება. პარმას უნივერსიტეტი არის ერთ–ერთი უძველესი მსოფლიოში. იგი XI საუკუნეშია დაარსებული.
იტალიელი მწერალი არტილიო ბერტოლუჩი (დაბადებული სოფელ ჰამლეტში) სწერდა: „როგორც დედაქალაქს მას აქვს მდინარე. როგორც პატარა ქალაქს კი მას აქვს ნაკადული რომელიც ხშირად შრება.“
სპორტი
პარმას საფეხბურთო კლუბი დაარსებულია 1913 წელს. საფეხბურთო კლუბი ამჟამად სერია ა-ში გამოდის. იგი გამარჯვებულია ისეთი ჩემპიონატების, როგორებიცაა ევროპის თასების მფლობელთა თასის, უეფას თასის(ორჯერ), ევროპის სუპერთასისა და იტალიის სუპერთასის. კლუბის სტადიონია - ენიო ტარდინი, რომელიც 29,000 მაყურებელს იტევს. ქალაქში ფეხბურთის გარდა პოპულარულია კალათბურთი, რაგბი და ფრენბურთი.
დაძმობილებული ქალაქები
შიჯიაჯუანი, ჩინეთი
მილუოკი, აშშ
გვადალახარა, ესპანეთი
ბურგ-ენ-ბრესი, საფრანგეთი
ტუარი, საფრანგეთი
ლუბლიანა, სლოვენია
ვორმსი, გერმანია
შეგედი, უნგრეთი
მონქტონი, კანადა
სტოქტონი, აშშ
იტალიის ქალაქები
შევქეფზა სულთანი

შევქეფზა სულთანი
შევქეფზა ვალიდე სულთანი (დ. 12 დეკემბერი, 1820 — გ. 17 სექტემბერი, 1889, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია) — ოსმალეთის სულთნის, აბდულმეჯიდ I-ის მეორე ცოლი. სულთან მურად V-ის დედა და ვალიდე სულთანი.
ბიოგრაფია
შევქეფზა სულთანი დაიბადა 1820 წლის 12 დეკემბერს. ის ქართული (მეგრელი) წარმოშობის იყო. 1839 წლის 1 აგვისტოს გახდა სულთან აბდულმეჯიდ I-ის ცოლი. 1840 წლის 21 სექტემბერს შეეძინა შეჰზადე მურადი, ხოლო 1842 წელს ქალიშვილი — ალიე სულთნი. 1876 წელს შვილის სამთვიანი მმართველობის დროს იყო ვალიდე სულთანი. შევქეფზა სულთანი გარდაიცვალა 1889 წელს. დაკრძალულია ენის მეჩეთში.
რესურსები ინტერნეტში
Osmanli Hanedan mensuplari:Şevkefza Valide Sultan
ოსმალეთის სულთნების მეუღლეები
დაბადებული 12 დეკემბერი
დაბადებული 1820
გარდაცვლილი 17 სექტემბერი
გარდაცვლილი 1889
ფოთში დაბადებულები
ბაშკირეთის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტი

ბაშკირეთის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტი
მ. აკმულის სახელობის ბაშკირეთის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტი — უმაღლესი პედაგოგიური სასწავლებელი. მდებარეობს უფაში, ბაშკირეთი, რუსეთი. ამჟამად ბაშკირეთის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტის დაქვემდებარებაშია 5 ინსტიტუტი, 7 ფაკულტეტი და 43 კათედრა.
თავისი არსებობის მანძილზე მან გამოუშვა 40 000 კურსდამთავრებული. შედის რუსეთის ფედერაციის 20 საუკეთესო პედაგოგიურ უნივერსიტეტს შორის.
უნივერსიტეტი უშვებს გაზეთ „აუდიტორიას“ და „ბაშკირეთის პედაგოგიურ ჟურნალს“.
ისტორია
მიფთაჰედინ აკმულის სახელობის ბაშკირეთის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტი დაარსდა 1967 წლის 9 იანვარს უფაში, როგორც ინსტიტუტი. პირველი სამასწავლებლო ინსტიტუტი რესპუბლიკაში დაარსდა 1909 წელს. 1919 წელს იგი გარდაიქმნა სახალხო განათლების ინსტიტუტად, რომლის შემადგენლობაშიც ოთხი ფაკულტეტი შედიოდა. ეს ფაკულტეტები იყო: სოციალურ-ისტორიული, ბიოლოგია-გეოგრაფიული, ფიზიკა-მათემატიკური და ლიტერატურა-ენათმეცნიერების ფაკულტეტები. აღნიშნული საგანმანათლებლო დაწესებულება ამზადებს სკოლისა და ტექნიკუმის მასწავლებლებს.
1923 წლიდან ინსტიტუტის სახელწოდებაში დაემატა სიტყვა „პრაქტიკული“ და დამატებით დაიწყო სოფლის მეურნეობის სპეციალისტების გამოშვებაც. 1929 წელს მის ბაზაზე შეიქმნა ტიმირიაზევის სახელობის ბაშკირეთის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი, რომელიც 1957 წელს გადაკეთდა ბაშკირეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტად. თუმცა კვალიფიციური პედაგოგების მომზადების მოთხოვნილება დიდი იყო. ამ პერიოდისათვის პედაგოგთა მხოლოდ მესამედს ჰქონდა უმაღლესი პედაგოგიური განათლება. ახლად შექმნილმა ბაშკირეთის სახელმწიფო პედაგოგიურმა ინსტიტუტმა ამ საქმეს კარგად გაართვა თავი.
უკვე 1976 წელს მას მიანიჭეს უმაღლესი საგანმანათლებლო სასწავლებლის პირველი კატეგორია. 2000 წელს ბაშკირეთის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი გადაკეთდა ბაშკირეთის სახელმწიფო პედაგოგიურ უნივერსიტეტად, ხოლო 2006 წლიდან მას მიენიჭა მ. აკმულის სახელი.
სტრუქტურა
სამხატვრო გრაფიკული ფაკულტეტი
ფსიქოლოგიის ფაკულტეტი
ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი
ისტორიისა და სამართლის ინსტიტუტი
ფოლოლოგიური და კულტურათაშორისი კომუნიკაციის ინსტიტუტი
საბუნებისმეტყველო-გეოგრაფიული ფაკულტეტი
ფიზიკური კულტურის ფაკულტეტი
ბაშკირული ფილოლოგიის ფაკულტეტი
სოციალურ-ჰუმანიტარული ფაკულტეტი
პროფესიონალური განათლებისა და საინფორმაციო ტექნოლოგიების ინსტიტუტი
პედაგოგიკის ინსტიტუტი
კვალიფიკაციის ამაღლებისა და პროფესიონალური გადამზადების ინსტიტუტი
მ. აკმულის სახელობის კოლეჯი
რესურსები ინტერნეტში
მ. აკმულის სახელობის ბაშკირეთის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტი
Статья об университете в электронной версии Башкирской энциклопедии
სქოლიო
რუსეთის უნივერსიტეტები
არაგონის საგრაფო

არაგონის საგრაფო — შუა საუკუნეების საგრაფო, რომელიც თანამედროვე ესპანეთის, არაგონის პროვინციის ტერიტორიაზე მდებარეობდა. საგრაფოს დედაქალაქი იყო ხაკა. შესაძლოა მას თავიდან ხაკას საგრაფო ერქვა. ჩამოყალიბდა VIII საუკუნის ბოლოსა და IX საუკუნის დასაწყისში პირენეს ნახევარკუნძულის ქრისტიანული ტერიტორიების გაერთიანების შედეგად, კაროლინგების შემოსევების შემდეგ.
ლიტერატურა
Bisson, T. N. The Medieval Crown of Aragon: A Short History. Oxford: Clarendon Press, 1986. ISBN 0-19-821987-3. For the county, see pp. 10–11.
del Arco y Garay, Ricardo. «España Christiana: Hasta el año 1035, fecha de la Muerte de Sancho Garcés III» in España Christiana: Comienzo de la Reconquista (711—1038). Historia de España [dirigida por Don Ramón Menéndez Pidal], vol. 6. Espasa Calpe: Madrid, 1964.
რესურსები ინტერნეტში
Philippe Sénac, «Estudio sobre los primeros condes aragoneses», Aragón en la Edad Media, n.º 14-15, 2, 1999, págs. 1501-1506. ISSN 0213-2486.
ესპანეთის ისტორია
კატოლონიის ისტორია
ესპანეთის საგრაფოები