PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ბესემერის პროცესი

ბესემერის პროცესით ფოლადის მისაღებად ძირითადად გამოიყენება თხევადი თუჯი, რადგანაც ბესემერის კონვერტერში შეუძლებელია ლითონიდან ფოსფორისა და გოგირდის მოცილება, ამიტომ თუჯში მათი შემცველობა ძალზე შეზღუდულია. დნობისთვის აუცილებელი თბური რეჟიმისათვის სილიციუმისა და მანგანუმის შემცველობა თუჯში რეგლამენტირებულია. თუჯის გარდა ბესემერულ პროცესში გამოიყენება რკინის მადანი, რკინის ხენჯი, გამჟანგველი და მალეგირებელი ფეროშენადნობები.
თხევადი თუჯის ფოლადად გარდაქმნის ბესემერის პროცესი შემოთავაზებულ იქნა 1855 წელს ინგლისერი გამომგონებლის ჰენრი ბესემერის მიერ. ამ მეთოდით თუჯის ფოლადად გარდაქმნა მიმდინარეობს მასში შემავალი ძირითდი მინარევების - სილიციუმის, მანგანუმის და ნახშირბადის (ნაწილობრივ კი რკინის) ჟანგვით მჟავეამონაგიან კონვერტერში გაქრეული ჰაერის ჟანგბადით.
ბესემერის ფოლადები გამოირჩევა მაღალი სისალით, შედარებით მაღალი სიმტკიცის ზღვარით, ცვეთამედეგობით, შედარებით კარგი შედუღებადობით, ცივად კარგი დამუშავებით და სხვა. ამასთან უარყოფით ტემპერატურაზე ისინი ხასიათდებიან გაზრდილი მსხვრევადობით, რაც გამოწვეულია ბესემერის ფოლადებში ყოველთვის შედარებით გაზრდილი ფოსფორისა და აზოტის შემცველობით. ბესემერით ძირითადად მზადდება რბილი - ნახშირბადმცირე ფოლადები. ბესემერის ფოლადებისგან იგლინება შენადუღი მილებისათვის ზოლური რკინა, სოფლის მეურნეობის იარაღებისათვის პროფილური ლითონი, რთული სორტული პროფილები და სხვა. ანსხვავებენ ბესემერის კონვერტირებს ქვედა და გვერდითი შებერვით.
ნახშირბადმცირე მანგანუმიანი ფოლადების გამოდნობისას გამოიყენება ნახშირბადმცირე და საშუალონახშირბადოვანი ფერომანგანუმი (80% Mn, 0,5 – 15% C და 2 – 2,5 % Si)
მშვიდი და ნახევრადმშვიდი ფოლადების განჟანგვისათვის გამოიყენება 45%-იანი ფეროსილიციუმი; ზოგიერთ შემთხვევაში გამოიყენება უფრო მდიდარი 75 და 90%-იანი ფეროსილიციუმი.
მაღლხარისხოვანი მშვიდი ბესემერის ფოლადების გამოდნობისას განსაჟანგავად გამოიყენება სილიკომანგანუმი (60 – 65% Mn, 14 – 20% Si, 1 – 2.5% C, 0,1 – 0,2% P) და ფეროტიტანი (≥ 23 – 25% Ti, 0,15 – 0,20% C).
დნობის ბოლოს ფოლადის დანახშირბადიანების აუცილებლობის შემთხვევაში გამოიყენება სარკისებრი თუჯი.
გაქრევის არეში უშუალოდ ჟანგბადთან რეაგირების შედეგად მიმდინარეობს ჟანგვითი რეაქციები:
O2+2[Fe] = 2(FeO),
O2+2[Mn]=2(MnO),
O2+[Si]=(SiO2),
O2+2[C]= 2{CO},
O2+[C]= {CO}.
ლითონის უშუალოდ ჰაერთან შეხების ზედაპირზე მინარევების დაჟანგვის შედეგად მოცულობიდან რეაქციის ზედაპირისკენ მიმდინარეობს ამ ელემენტების დიფუზია. მიუხედავად ამისა, დიფუზიის პროცესის სიჩქარე ელემენტების დაჟანგვის სიჩქარე გაცილებით დაბალია.გაქრევის არეში წარმოქმნილი რკინის ქვეჟანგი ლითონში შემდეგი სქემით იხსნება:
(FeO) = [O]+[Fe],
ამგვარად, ლითონის მოცულობა მდიდრდება ჟანგბადით და ცირკულაციის არეში უწყვეტად მიმდინარეობს მინარევების დაჟანგვის რეაქციები:
2[O]+[Si]=(SiO2),
[O}+[Mn]=(MnO),
[O]+[C]={CO},
2[O]+[C]={CO2}.
სილიციუმი და ნაწილობრივ მანგანუმი შესაძლოა დაიჟანგოს ლითონი-წიდის გამყოფ ზედაპირზე უშუალოდ რკინის ქვეჟანგის ზემოქმედებით, რაც თავის მხრივ მიმდინარეობს სითბოს დიდი გამოყოფით, რაც ზრდის ლითონის ტემპერატურას. გამოყოფილი ნახშირჟანგი აზოტთან ერთად კონვერტერიდან ატმოსფეროში გადის, ხოლო სილიციუმისა და მანგანუმის ჟანგეულები წიდაში გადადის.
ლიტერატურა
იაკობაშვილი ს. მეტალურგია. გვ.211, თბილისი, 1987
მეტალურგია
კუთრი წინაღობა

კუთრი წინაღობა (აღნიშვნა: — „რო“) — ფიზიკური სიდიდე, ახასიათებს გამტარის მასალის გვარობას და წარმოადგენს პროპორციულობის კეფიციენტს.
კუთრი წინაღობა გამოითვლება ფორმულით:
სადაც, ელექტრული წინაღობა, — გამტარის სიგრძე და — გამტარის განივკვეთის ფართობი. ამავე ფორმულიდან გამომდინარეობს კუთრი წინაღობის განზომილების ერთეული — .
რადგან დიდი განივკვეთიანი გამტარები ელექტრულ წრედებში იშვიათად გვხვდება, პრაქტიკაში მიღებულია სისტემის გარეშე ერთეულის ხმარება. სხვადასხვა მასალისათვის -ს პოვნა შეიძლება ფიზიკური მუდმივების ცხრილებში.
გამტარებში სხვა მასალის მინარევების შეტანა კუთრ წინაღობას ადიდებს. მაგალითად, შემოწმებულია ცდით, რომ სუფთა სპილენძის დნობისას მასში 0.005% ნახშირბადის შერევა მის კუთრ წინაღობას 33%-ით ზრდის.
კუთრი წინაღობების ცხრილი
კუთრი წინაღობა (20°C-ზე), წინაღობის ა ტემპერატურული კოეფიციენტი ლითონებსა და შენადნობებისათვის.
რესურსები ინტერნეტში
ფიზიკური სიდიდეები
გია ნუცუბიძე

გია ნუცუბიძე (დ. 20 თებერვალი, 1960, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, ფილოლოგი.
1982 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 2004-2007 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 20 თებერვალი
დაბადებული 1960
საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
თბილისში დაბადებულები
გია
Lasioglossum banahaone

Lasioglossum banahaone — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1914 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
banahaone
Tentaculita

Tentaculita is an extinct class of uncertain placement ranging from the Early Ordovician to the Middle Jurassic. They were suspension feeders with a near worldwide distribution. For a more thorough discussion, see Tentaculites.
The presence of perforate septa and "septal necks" has been used to argue for a cephalopod affinity, whereas the shell microstructure, notably the presence of punctae, points to a brachiopod relationship.
Subdivisions
Subclasses
Chonioconarida
Orders
Cornulitida
Microconchida
Tentaculitida
Trypanoporida
Genera
Anticalyptraea
Lindstroemiella
References
Farsan, N. M. (1994). Tentaculiten: Ontogenese, Systematik, Phylogenese, Biostratonomie und Morphologie. Abhandlungen der Senckenbergischen Naturforschenden Gesellschaft 547: 1-128.
Further reading
The Paleobiology Database
Early Ordovician first appearances
Middle Jurassic extinctions
ბაკური

ბაკური
საკუთარი სახელი ბაკური შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ბაკური — ლაზთა მეფე;
ბაკური — ბიზანტიელი სამხედრო მოღვაწე.
ქართლის მეფეები
ბაკურ I — ქართლის მეფე;
ბაკურ II — ქართლის მეფე;
ბაკურ III — ქართლის მეფე;
ბაკურ IV — ქართლის მეფე;
ბაკურ V — ქართლის მეფე.
Tibilaani

Tibilaani is a settlement in the Khetagurovo Community, Tskhinvali District of South Ossetia, a region of Georgia whose sovereignty is disputed.
Geography
Located on Shida Kartli plain. 900 meters above sea level.
See also
Tskhinvali District
Notes
References
Populated places in Tskhinvali District
კაშელი (გოლუეის საგრაფო)

კაშელი (გოლუეის საგრაფო)
კაშელი — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს გოლუეის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.
იხილეთ აგრეთვე
გოლუეის საგრაფო
გოლუეის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
კამილინგი

კამილინგი (ოფიციალურად კამილინგის მუნიციპალიტეტი) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ტარლაკის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 87 319 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 61 ბარანგაის.
კლიმატი
რესურსები ინტერნეტში
Camiling Profile at PhilAtlas.com
Philippine Census Information
Local Governance Performance Management System
სქოლიო
ტარლაკის მუნიციპალიტეტები
ებებიინი

ებებიინი (ესპ., ფრანგ. და ) — ქალაქი ეკვატორული გვინეის კონტინენტური ნაწილის უკიდურეს ჩრდილო-ღმოსავლეთ ნაწილში, კამერუნისა და გაბონის სახელმწიფო საზღვართან. კე-ნტემის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2015 წლის აღწერის წინასწარი მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 40 000 ადამიანს.
ქალაქში მდებარეობს დიდი სასაზღვრო ბაზარი — Akombang, ქვეყნის და ცენტრალური აფრიკის ერთ-ერთი ყველაზე უფრო დიდი ბაზარი, სადაც შესაძლებელია მრავალფეროვანი ნივთების და პროდუქტების ყიდვა აფრიკის ყველა კუთხიდან. ქალაქიდან 20 კმ-ით დასავლეთში მდებარეობს ებებიინის მუზეუმი, რომელიც გამოხატავს ქვეყნის მოსახლეობის ტრადიციულ სკულპტურას და ხელოვნების სხვა ნაწარმოებებს.
რესურსები ინტერნეტში
ებებიინი
Ebebiyín Map and Weather Forecast
სქოლიო
ეკვატორული გვინეის ქალაქები
ჰარი ტრუმენი

ჰარი ტრუმენი (დ. 8 მაისი, 1884 ― გ. 26 დეკემბერი, 1972) — აშშ-ის 33-ე პრეზიდენტი (1945–1953), დემოკრატიული პარტიიდან;
1945 წლის იანვარში აირჩეს აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტად. 1945 წლის 12 აპრილს ფრანკლინ რუზველტის გარდაცვალების შემდეგ, აშშ-ის კონსტიტუციის მიხედვით დაიკავა პრეზიდენტის თანამდებობა და 1948 წელს მეორე ვადით აირჩიეს.
1945 წელს მან გასცა ბრძანება ჰიროსიმასა და ნაგასაკის ატომურ დაბომბვაზე. ტრუმენი იყო ნატოს შექმნის ერთ-ერთი ინიციატორი. მისი მოღვაწეობისას შეიქმნა აშშ-ის თავდაცვის დეპარტამენტი და მიიღეს კანონი ნაციონალური უსაფრთხოების შესახებ, დაარსდა გაერო, დაიწყო ცივი ომი და გაჩაღდა ბრძოლა კომუნისტებთან (მაკარტიზმი), დაიწყო კორეის ომი 1950–1953, ევროპაში დაინერგა მარშალის გეგმა.
მიუხედავად იმისა, რომ ტრუმენის საგარეო პოლიტიკა რადიკალური მეთოდებით გამოირჩეოდა, აშშ-ში მას მაინც ერთ-ერთ მნიშვნელოვან პრეზიდენტად მიიჩნევენ.
რესურსები ინტერნეტში
Harry Truman’s cabinet
Medical and health history of Harry Truman
PBS American Experience Video Biography of Harry Truman
Harry S. Truman’s Homes — slideshow by The New York Times
Harry S. Truman: A Resource Guide from the Library of Congress
Truman Tapes Presidential Recording Project Miller Center of Public Affairs
The American Presidency Project at UCSB: The Most Comprehensive Resource on the Web
აშშ-ის პრეზიდენტები
აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტები
აშშ-ის სენატორები
დაბადებული 1884
გარდაცვლილი 1972
ცივი ომის ლიდერები
მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები
დაბადებული 8 მაისი
გარდაცვლილი 26 დეკემბერი
XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
რესპლენდორი

რესპლენდორი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 919 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ აიმორესის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 089 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.8 კმ²-ზე. ფართობი 1 081 796 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მინას-ჟერაისი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ელტურის ქვაჯვარა

ელტურის ქვაჯვარა — არქიტექტურის ძეგლი, მონუმენტური პლასტიკა ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ელტურაში, სასაფლაოზე. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
დიდი ცაცხვის ძირში ჩასობილია შირიმის ქვის ჯვარი. ჯვრის მკლავებს ვიწრო ღარი მიუყვება. ქვას ხავსი აქვს მოდებული.
ლიტერატურა
შიდა ქართლი, პატარა და დიდი ლიახვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ. 58
ერედვის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Zurab Papaskiri

Zurab Papaskiri (in Georgian ზურაბ პაპასქირი) is a Georgian Historian and public figure, academician of the Abkhazian Regional Academy of Sciences (1997), Doctor of Historical sciences (1991), Professor (1994), owner of the State Prize of Giorgi Shervashidze (1998), owner of Order of Honour (2013).
Zurab Papaskiri was born in 1950 in Zugdidi. He graduated from the Faculty of History of Tbilisi State University (1972). From 1972 to 1975, he was a post-graduate student of the Lomonosov Moscow State University. In 1978 Papaskiri received a PhD in history, in 1991 the degree of Doctor of historical sciences (Habilitation). Since 1976 he has worked at Sokhumi State University (since 1993 this university is based in Tbilisi). Since 2008 he has been head of the Scientific Work Coordination Service of the university, since 2007, deputy chairman of the main editorial board of the "Proceedings of the Sokhumi State University", and Editor-in-Chief of the „Proceedings of Sokhumi State University“. Humanities, Social and Political Sciences Series. Papaskiri is Chairman of the Abkhazian Organization of the Georgian Historical Society by Ekvtime Takaishvili, and Editor-in-Chief of the „Historical Researches“ ("Saistorio Dziebani"). also since 1998.
Literature
Zurab Papaskiri – 60. Inscribing Annals is Talking the Truth. The Collection is dedicated to the 60th birth anniversary of the Doctor of Historical sciences, Professor Zurab Papaskiri. Sokhumi State University Press. Tbilisi – 2010-2013.
References
External links
1950 births
20th-century historians from Georgia (country)
People from Sukhumi
Tbilisi State University alumni
Living people
21st-century historians from Georgia (country)
ნოსა-სენიორა-დუს-რემედიუსი

ნოსა-სენიორა-დუს-რემედიუსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 53 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბაიშუ-პარნაიბა-პიაუიენსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 206 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22.89 კმ²-ზე. ფართობი 358 492 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პიაუი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
ძორაგიუღი (ლორე)

ძორაგიუღი (ლორე)
ძორაგიუღი — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1250 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 423 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 29 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 13.46 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
ლორეს პროვინციის სოფლები
Rhytidoponera trachypyx

Rhytidoponera trachypyx — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
Echigo Plain

Echigo Plain or Niigata Plain is an alluvial plain that extends from central to northern Niigata Prefecture in Japan. The area of the plain is approximately 2000km. It is the largest rice-growing area in Japan. The plain was formed by the Agano and Shinano rivers.
References
Plains of Japan
Landforms of Niigata Prefecture
რეალ ბეტისი (საფეხბურთო კლუბი)

რეალ ბეტისი (საფეხბურთო კლუბი)
„რეალ ბეტისი“, ან უბრალდოდ „ბეტისი“ — ესპანური საფეხბურთო კლუბი. დაარსდა 1907 წელს, ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების ქალაქ სევილიაში. ასპარეზობს ესპანეთის პრიმერა დივიზიონში. საშინაო მატჩებს ატარებს ქალაქის სამხრეთში მდებარე სტადიონ ბენიტო ვილიამარინიზე, რომელიც 52 500 მაყურებელს იტევს.
კლუბი 1934-35 წლების სეზონში გახდა ესპანეთის ჩემპიონი, 1977 და 2005 წლებში კი ესპანეთის თასის მფლობელი. ისტორიის მანძილზე კლუბი მრავალჯერ დაქვეითდა დაბალ დივიზიონებში. კლუბის დებიზია Viva el Betis manque pierda! (დიდება ბეტისს! მაშინაც, როდესაც ისინი აგებენ!).
მიღწევები
ოფიციალური
პრიმერა დივიზიონი
ჩემპიონი (1): 1934/35
ესპანეთის თასი
გამარჯვებული (2): 1976/77, 2004/05
ფინალისტი (2): 1931, 1996/97
ესპანეთის სუპერთასი
ფინალისტი (1): 2005
სეგუნდა დივიზიონი
ჩემპიონი (7): 1931/32, 1941/42, 1957/58, 1970/71, 1973/74, 2010/11, 2014/15
მე-2 ადგილი (5): 1955/56, 1966/67, 1989/90, 1993/94, 2000/01
ტერსერა დივიზიონი
ჩემპიონი (1): 1953/54
ანდალუსიის თასი
გამარჯვებული (1): 1927/28
ფინალისტი (13): 1919/20, 1920/21, 1922/23, 1923/24, 1924/25, 1925/26, 1926/27, 1928/29, 1929/30, 1930/31, 1931/32, 1938/39, 1939/40
ამხანაგური
იბერიის თასი: ფინალისტი 1935, 2005
რამონ დე კარანსას თასი: 1964, 1999, 2000, 2001, 2007
კოლომბინოს თასი: 1968, 1983, 1995, 2009
გუადიანას თასი: 2004
ინდივიდუალური
პიჩიჩი
იპოლიტო რინკონი (პრიმერა დივიზიონი, 1982/83)
სამორა
ხოაკინ ურკიაგა (პრიმერა დივიზიონი, 1934/35)
პედრო ხარო (პრიმერა დივიზიონი, 1994/95)
რესურსები ინტერნეტში
კლუბის პროფილი Soccerway-ზე
კლუბის პროფილი Transfermarket-ზე
სქოლიო
ესპანეთის საფეხბურთო კლუბები
რეალ ბეტისი (საფეხბურთო კლუბი)
ნანეიშვილი

ნანეიშვილი
საკუთარი სახელი ნანეიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას:
ალექსანდრე ნანეიშვილი — პედაგოგი, პუბლიცისტი, ხალხოსანი
ბიძინა ნანეიშვილი — ფსიქიატრი
გაიოზ ნანეიშვილი — ავიაციის გენერალ-მაიორი
გიორგი ნანეიშვილი — ფსიქიატრი
გიორგი ნანეიშვილი — იურისტი
ვიქტორ ნანეიშვილი — საბჭოთა პარტიული და პოლიტიკური მოღვაწე
ვლადიმერ ნანეიშვილი — საბჭოთა კავშირის გმირი, გენერალ-ლეიტენანტი
მიხეილ ნანეიშვილი — ქართველი ფილოსოფოსი
პიმენ ნანეიშვილი — პედიატრი
რაჟდენ ნანეიშვილი — ექიმი, საზოგადო მოღვაწე
ქართული გვარები
328

328
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ვალენტი — რომის იმპერატორი (გ. 378)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ივანე ბაგრამიანი

ივანე ბაგრამიანი
ჰოვანეს ხაჩატური ბაღრამიანი (რუსიფიცირებული ვერსია: Иван Христофорович Баграмян ივანე ქრისტეფორეს ძე ბაგრამიანი) (დ. 2 დეკემბერი [ძვ. სტ. 20 ნოემბერი], 1897, განჯა, ელისავეტპოლის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ 21 სექტემბერი, 1982, მოსკოვი, სსრკ) — სომეხი საბჭოთა სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე, საბჭოთა კავშირის მარშალი (11.03.1955), საბჭოთა კავშირის გმირი (29.07.1944), სკკპ-ის წევრი 1941 წლიდან. სკკპ ცენტრალური კომიტეტის წევრობის კანდიდატი (1952) სკკპ ცკ-ის წევრი, სსრკ II-IX მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი (1961-დან)
ბიოგრაფია
1915 წელს დაიწყო სამსახური დაიწყო რუსეთის იმპერიის არმიაში. 1917 წელს დაამთავრა პრაპორშჩიკების სკოლა. 1920 წელს მოხალისედ წავიდა წითელ არმიაში. მონაწილეობდა რუსეთის სამოქალაქო ომში. 1934 წელს დაამთავრა ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემია, ხოლო 1938 წელს გენშტაბის აკადემია. 1940 წელს დაინიშნა არმიისა და ოლქის შტაბის ოპერატიული განყოფილების უფროსად. 1941 წელს გადაყვანილ იქნა სამხრეთ-დასავლეთ ფრონტის შტაბის ოპერატიული განყოფილების უფროსის თანამდებობაზე. 1942 წლის ივლისიდან სარდლობდა არმიას. 1943 წლის ნოემბერში დაინიშნა ბალტიისპირეთის I ფრონტის ჯარების სარდლად. 1945 წლის აპრილში დაინიშნა ბელორუსიის III ფრონტის ჯარების სარდლად. 1954 წლიდან იყო სსრკ-ის თავდაცვის სამინისტროს მთავარი ინსპექტორი და თავდაცვის მინისტრის მოადგილე. 1956-1958 წლებში იყო გენერალური შტაბის სამხედრო აკადემიის უფროსი. 1958 წლიდან თავდაცვის მინისტრის მოადგილე და შეიარაღებული ძალების ზურგის უფროსი. 1968 წლიდან იყო გენერალ-ინსპექტორთა ჯგუფის გენერალ-ინსპექტორი.
ჯილდოები
საბჭოთა ჯილდოები
ლიტერატურა
Erickson, John. The Road to Stalingrad: Stalin's War with Germany, Volume One. New Haven, Connecticut: Yale University Press, 1999.
Erickson, John. The Road to Berlin: Stalin's War with Germany, Volume Two. New Haven, Connecticut: Yale University Press, 1999.
Grigorenko, Pyotr. Memoirs. New York: W. W. Norton, 1982.
საბჭოთა კავშირის მარშლები
საბჭოთა კავშირის გმირები
დაბადებული 2 დეკემბერი
დაბადებული 1897
გარდაცვლილი 21 სექტემბერი
გარდაცვლილი 1982
ფრუნზეს სამხედრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
დიდი სამამულო ომის ფრონტების სარდლები
აზერბაიჯანში დაბადებულები
სომეხი სამხედრო მოღვაწეები
სსრკ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
სსრკ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
სსრკ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
სსრკ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
სსრკ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
სსრკ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
სსრკ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
სსრკ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ლუჩი (ბირსკის რაიონი)

ლუჩი (ბირსკის რაიონი)
ლუჩი — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბირსკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 6 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბირსკიდან დაშორებულია 26 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია უფა, რომელიც დაშორებულია 122 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (100 %).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბირსკის რაიონის სოფლები
Siege of Trebizond (1282)

Siege of Trebizond (1282)
The siege of Trebizond in April 1282 was an unsuccessful siege of Trebizond, the capital of the Empire of Trebizond, by the Georgian king David I of Imereti. Little is known about the attack, but it may have relied on support within the Trapezuntine aristocracy, which opposed the rapprochement of Emperor John II of Trebizond (reigned 1280–1297) with the Palaiologan Byzantine court at Constantinople. Though King David failed to take the city, the Georgians occupied several provinces.
Sources
References
Trebizond
Trebizond 1282
Trebizond 1282
Trebizond 1282
History of Trabzon
Trebizond
1282 in Asia
1282 in Europe
13th century in the Kingdom of Georgia
Tervaskanto

Tervaskanto is the fourth studio album by Finnish folk metal band Korpiklaani. It was released on 26 June 2007 through Napalm Records.
Track listing
Personnel
Jonne Järvelä - vocals, guitars, mandolin
Cane - guitars, backing vocals
Jarkko Aaltonen - bass
Matti Johansson - drums, backing vocals
Juho Kauppinen - accordion, guitars, backing vocals
Hittavainen - violin, jouhikko, tin whistle, recorder, torupill
Guest musicians
Nakki - additional vocals
Pete Ilvespakka - additional vocals
Yudai Fujita - additional vocals
Samuel Dan - additional vocals
Paukku - additional vocals
Production
Harri Hinkka - photography
Jan "Örkki" Yrlund - artwork, photography
Mika Jussila - mastering
Jonne Järvelä - producer
Samu Oittinen - producer, engineering, mixing
References
2007 albums
Korpiklaani albums
Napalm Records albums
რამსეს II

რამსეს II (ასევე რამსეს დიდი) — ეგვიპტის ფარაონი მეცხრამეტე დინასტიიდან. ხშირად მოიხსენებენ როგორც ეგვიპტის უდიდეს ფარაონს. დაიბადა დაახ. ძვ. წ. 1302 წელს. თოთხმეტი წლისა მამამისმა ტახტის მემკვიდრედ გამოაცხადა. გადმოცემით ტახტზე ადრე ასაკში (დაახ. 20 წლისა) ავიდა და ეგვიპტეს მართავდა ძვ. წ. 1279-1213 წლებში 66 წლისა და 2 თვის განმავლობაში. ზოგიერთი ცნობით 99 წელი იცოცხლა, თუმცა უფრო სარწმუნოა, რომ 92 წლისა გარდაიცვალა.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
ეგვიპტის მეცხრამეტე დინასტიის ფარაონები
სუნგურლარეს თემი

სუნგურლარეს თემი — თემი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ბულგარეთში. შედის ბურგასის ოლქში. თემის მოსახლეობაა 12 189 ადამიანი, ხოლო ფართობი შეადგენს 794,97 კმ²-ს. მოიცავს 30 დასახლებულ პუნქტს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სუნგურლარე.
იხილეთ აგრეთვე
ბულგარეთის თემები
ბულგარეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ბურგასის ოლქი
რესურსები ინტერნეტში
ბურგასის ოლქის თემები
ბულგარეთის თემები
ადოლფ ბრიქსი

ადოლფ ბრიქსი
ადოლფ ფერდინანდ ვენცესლაუს ბრიქსი (დ. 20 თებერვალი, 1798, ვესელი — გ. 14 თებერვალი, 1870, შარლოტენბურგში ბერლინის მახლობლად) — გერმანელი მათემატიკოსი და ინჟინერი. მის სახელს ატარებს სითხეების ფარდობითი სიმკვრივის ერთეული, ბრიქსის გრადუსი (°Bx).
ბიოგრაფია
1827 წელს გახდა მშენებლობის ზედამხედველი, 1834 წელს ქარხნის კომისიის მრჩეველი, 1853 წელს მთავრობის მრჩეველი, 1866 წელს იყო საიდუმლო უმაღლესი მთავრობის მრჩეველი; იყო სამეფო პრუსიის ნორმალური კალიბრაციის კომისიის დირექტორი, ვაჭრობის სამინისტროსა და ტექნიკური სამშენებლო დეპუტაციის ტექნიკური დეპუტაციის წევრი, ბერლინის სავაჭრო ინსტიტუტის გამოყენებითი მათემატიკის სრული მასწავლებელი (1828-50), ასევე უმაღლესი ანალიზიისა და გამოყენებითი მათემატიკა შენობის აკადემიაში.
მან მონაწილეობა მიიღო მრავალ საზოგადოებრივ სამუშაოში ბერლინსა და პოტსდამში .
შრომები
Lehrbuch der Statik und Mechanik ("სტატიკისა და მექანიკის სახელმძღვანელო", 1831, მე-2 გამოცემა 1849, დანართი 1843)
Über Festigkeit und Elasticität der Eisendrähte ("რკინის მავთულის სიმტკიცის და ელასტიურობის შესახებ"), 1847 წ.
Über den Widerstand der Fuhrwerke ("ვაგონების წევის შესახებ"), 1850 წ.
Über Alkoholometrie ("ალკოჰოლის გაზომვის შესახებ"), 1850, 1851, 1856 წ.
რესურსები ინტერნეტში
Brix, Adolf Ferdinand Wenceslaus
სქოლიო
ნავსათრევი

ნავსათრევი — ხმელეთის მონაკვეთი ან მასზე გაყვანილი გზა, რომელსაც იყენებენ ნავებისა და ტვირთების ხმელეთით გადასატანად ერთი წყალსატევიდან (ტბა, მდინარე და მისთ.) მეორემდე ან მდინარის სახიფათო მონაკვეთის შემოსავლელად. ასეთი ნავსათრევი გზები ცნობილია ძველ საბერძნეთსა და ბერძნულ სამყაროში. კორინთის ტირანმა პერიანდრემ (ძვ. წ. 667–585) კორინთის ყელზე გაიყვანა ნავსათრევი გზა — დიოლკოსი, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებდა იონიისა და ეგეოსის ზღვებს. იგი 6–8,5 კმ სიგრძის იყო და დაახლ. ძვ. წ. 600 წლიდან ახ. წ. I საუკუნემდე მოქმედებდა. საისტორიო წყაროებში კიდევ ორი ასეთი გზა დადასტურებულია რომაულ ეგვიპტეში: პირველი ალექსანდრიის ნავსადგურთან ახლოს მდებარეობდა (იხსენიებს ორიბასიოსი), სავარაუდოდ კუნძულ ფაროსის სამხრეთ კიდეზე, მეორეს იხსენიებს პტოლემე თავის წიგნში გეოგრაფიის შესახებ (IV, 5, 10), იგი მდინარე ნილოსის ერთ ერთ ტოტს (ცრუ შესართავი), რომელიც ლამით იყო დაფარული, და ხმელთაშუა ზღვას შორის მდებარეობდა. წყალსატევებს შორის ნავების გადასატანი ადგილები ცნობილი იყო ვენეციის რესპუბლიკაში (მდ. ადიჯესა და გარდის ტბას შორის), ძველ რუსეთში (ვოლგასა და დონს შორის), ჩრდილოეთ ამერიკაში და სხვ.
იხილეთ აგრეთვე
სათარი
სქოლიო
წყლის ტრანსპორტი
ფიზიკური გეოგრაფია