PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
იოანე X (დიასამიძე)

იოანე X (დიასამიძე)
იოანე X დიასამიძე — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1688-1692 და 1695-1700 წლებში. მხარს უჭერს ერეკლე I-ს გიორგი XI-ის წინააღმდეგ ბრძოლაში. ზრუნავდა მცხეთის სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძრის ეკონომიკურად გაძლიერებისათვის. 1692 წელს დავით-გარეჯის მონასტერს მცხეთის შემოსავლიდან დაუწესა ყოველწლიური ულუფა-ჯამაგირი სურსათის სახით.
კათოლიკოსად კურთხევამდე რუსთავის მიტროპოლიტი იყო. იოანეს კათოლიკოსად დადგინების ფაქტთან დაკავშირებით ვახუშტი ბატონიშვილი აღნიშნავს: „ამან (ერეკლე I-მა) შესცვალა და დასხნა თჳსნი, კათალიკოსად დიასამიძე იოანე, მთავარეპისკოპოზად ნაცვლიშვილი, ტფილელად ყაფლანისშვილი დომენტი, მანგლელად ჯავახიშვილი იოსებ“.
შემორჩა იოანე დიასამიძის მიერ 1689-1700 წლებში გაცემული რამდენიმე წყალობის წიგნი. გარდაიცვალა 1700 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები
ლიტერატურა
აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოსები
გარდაცვლილი 1700
დიასამიძეები
სან-მატეო (კასტელიონი)

სან-მატეო (კასტელიონი)
სან-მატეო — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების კასტელიონის პროვინციის ბახო-მაესტრასგოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 64,6 კმ². მოსახლეობა — 1952 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
სქოლიო
კასტელიონის მუნიციპალიტეტები
ტურცხი

ტურცხი — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, ტურცხის თემის საკრებულოს ცენტრი. მდებარეობს ახალქალაქის პლატოს ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარე ჭერულის (მდინარე ფარავნის აუზი) ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1720 მ სიმაღლეზე. ქალაქ ახალქალაქიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 759 ადამიანი.
ისტორია
1914 წელს ალექსანდრე ფრონელი წერდა: „ბავრისა, ხულგუმოს, კართიკამის და ტურცხის კათოლიკეებმა სომხური არ იციან. ზოგნი ამბობენ, რომ ეგენი ქართველები არიან და გადმოსახლდნენ არტაანის ოლქიდან (ველი), ზოგნი კი უჩვენებენ (ანუ, უთითებენ) სომხეთის მუშს, საიდანაც ვითომ იგინი მოსულან. ველი ძველად ქართული პროვინცია იყო.“
ლიტერატურა
სქოლიო
ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქორდის კოშკი

ქორდის კოშკი – კოშკი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქორდის განაპირას, მდინარე ლიახვის მარჯვენა ნაპირზე. თარიღდება XVIII საუკუნის შუა პერიოდით. კოშკი ცილინდრული და ორსართულიანია (დიამეტრი 8,4 მ). ნაგებია რიყის ქვით გამოყენებულია აგურიც. შენობა დაზიანებულია. პირველი სართული დამხმარეა, მეორე კი - საცხოვრებელი. შესასვლელი სწორედ, აქ არის, მეორე სართულზე, ჩრდილოეთის მხრიდან. იქვე, კარის არეში, იწყება კიბეები. ერთ მათგანს ჩადის პირველ სართულზე, მეორე კი ზემოთ მიემართება.
კოშკის პირველ სართულს ნახევარსფერული გუმბათი ხურავს, მეორეს კი - რვაწახნაგა. თუ ქვედა სართულის კედლები სწორზედაპირიანია, მეორე სართული დეკორატიულადაა გადაწყვეტილი. მეორე სართულზე, კარის პირდაპირ, როგორც ეს მეტწილად გვხვდება, ბუხარია მოთავსებული; ამავე სართულზე, კედლებში განლაგებულია დიდი და პატარა ნიშები, მარტივი და რთული სათოფურები და სხვა.
ფასადებიდან მორთულია შესასვლელის მხარე. კარის თავზე აგურის წყობით გამოყვანილია ჯვარი, გვერდებზე კი - ვერტიკალურად განლაგებული რომბები.
ლიტერატურა
საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5. თბ., 1990.
გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ამარტია სენი

ამარტია სენი (დ. 3 ნოემბერი, 1933, შანტინიკეტანი, ბრიტანეთის ინდოეთი) — ინდოელი ეკონომისტი. ნობელის პრემიის ლაურეატი ეკონომიკაში (1998), მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვის ჰუმანური განვითარების თეორიის, კეთილდღეობის ეკონომიკის, სიღარიბის განმპირობებელი მექანიზმების კვლევასა და პოლიტიკურ ლიბერალიზმში. სწავლობდა კალკუტის უნივერსიტეტის პრეზიდენსი-კოლეჯსა და კემბრიჯის უნივერსიტეტში.
რესურსები ინტერნეტში
ამარტია სენი ავტობიოგრაფია ნობელის პრემიის საიტზე
სოციალური არჩევანის შესაძლებლობა — 1988 წლის ლექცია nobelprize.org-ზე
სქოლიო
ინდოელი ეკონომისტები
დაბადებული 1933
ნობელის პრემიის ლაურეატები ეკონომიკაში
დაბადებული 3 ნოემბერი
ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
წყლის ნახევარსფერო

წყლის ნახევარსფერო (ინგლისურენოვან ლიტერატურაში: წყლის ჰემისფერო) — დედამიწის ნახევარსფერო, რომელიც წარმოდგენილია დედამიწის წყლის დიდი მასებით. ვრცელდება (ახალი ზელანდიის სიახლოვეს). მისი საპირისპირო სხვა ნახევარსფეროა ხმელეთის ნახევარსფერო, რომლის ცენტრი ქალაქ ნანტის სიახლოვეს მდებარეობს. წყლის ნახევარსფერო მოიცავს დედამიწის ხმელეთის 1/8-ს, მათ შორის ავსტრალიას, ახალ ზელანდიას, ანტარქტიდას, მალაის არქიპელაგსა და სამხრეთი ამერიკის გარკვეულ ნაწილს.
წყლის ნახევარსფეროს ემთხვევა აგრეთვე წყნარი და ინდოეთის ოკეანეების დიდი მონაკვეთები.
იხილეთ აგრეთვე
დედამიწის ნახევარსფეროები
სქოლიო
დედამიწის ნახევარსფეროები
Meșeni

Meșeni is a village in Rezina District, Moldova.
References
Villages of Rezina District
Anticlinura atlantica

Anticlinura atlantica — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
წყარო
;შემოწმდა 2010 წლის 1 ივნისს
მუცელფეხიანები
ესფიგმენის მონასტერი

ესფიგმენის მონასტერი — მონასტერი დგას ათონის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ სანაპიროზე, ხილანდარის მონასტრის ახლოს. მონასტერს საძირკველი ზღვაში აქვს. მის გარშემო სხვადასხვა პერიოდის ნანგრევებია - რომაელთა ბატონობის დროიდან დაწყებული, პირველ განდეგილთა ეპოქით დამთავრებული.
მონასტერი დაარსებულია X-XI საუკუნეებში. ის ესფიგმენის მონასტრად პირველად მოხსენიებულია ათონის მეორე ტიპიკონში 1045 წელს. მონასტერს არაერთხელ დასხმიან თავს მეკობრეები, იგი ზარალდებოდა ხანძრებისგანაც. დოკუმენტებით, მეკობრეები სამჯერ (873, 1047 და 1543 წლებში) დასხმიან თავს მონასტერს. 1491 წლის ხანძარი ყველაზე მძიმე აღმოჩნდა ესფიგმენისთვის.
მონასტერს განსაკუთრებით მფარველობდნენ ბიზანტიელი მონარქები. იმპერატორთა სიგელები ადასტურებდნენ, რომ მონასტერს არაერთი უძრავი ქონება ჰქონდა პროვლაკში, სკუტარში, კროსევში, კრასტაში, თესალონიკსა და კონსტანტინოპოლში.
ესფიგმენმა აღზარდა ისეთი უმაღლესი სასულიერო მოღვაწენი, როგორიცაა წმინდა ანასტასი კონსტანტინოპოლის პატრიარქი (1310 წ.) და სოლუნელი არქიეპისკოპოსი წმინდა გრიგოლ პალამა (1335 წ.).
XVII საუკუნეში მონასტერს ფინანსურად გაუჭირდა, მაგრამ შემდეგ ფეხზე წამოდგა მიტროპოლიტი გრიგოლის დახმარებით, რომელმაც მონასტრის ვალები გაისტუმრა.
მონასტრის სატრაპეზო აშენდა იღუმენ თეოდოსიტეს დროს.
1821 და 1832 წლებში ესფიგმენი თურქების არმიამ დაიკავა და გამოიყენა ჯარისკაცების სადგომად. სავანე აღადგინა წმინდა ანას სკიტის ბერმა აღათანგელოზმა. ამ დროს, კერძოდ, 1832-1871 წლებში, შეიქმნა მონასტრის დიდებული ნაგებობანი, სამრეკლო, ტაძრები, ტაძრის მორთულობანი და სამხრეთის კარიბჭე.
ტაძარი უფლის ამაღლების სახელზეა ნაკურთხი, ამის გარდა, მის ტერიტორიაზე არის 7 ეკლესია-მონასტერი, 7 - მის გარეთ. მონასტერში არის მრავალი წმინდა ნაწილი. ბიბლიოთეკაში დაცულია 372 ხელნაწერი და 8000 ნაბეჭდი წიგნი.
ესფიგმენს მე-18 ადგილი უკავია ათონის მონასტრების იერარქიაში, მაგრამ მისი წარმომადგენელი არ მონაწილეობს წმინდა კინოტის სხდომებში.
რესურსები ინტერნეტში
ესფიგმენის მონასტერი ათონის მთის ოფიციალურ საიტზე
ესფიგმენის მონასტერი საბერძნეთის კულტურის სამინისტროს საიტზე
საბერძნეთის მონასტრები
ღვიძლის პეპელა

ღვიძლის პეპელა — პარაზიტული ჭია დიგენეზური მწოველების კლასისა. აქვთ ფოთლის მსგავსო სხეული, რომლის სიგრძეა 2-5 სმ. აქვს 2 მისაწოვარი (პირისა და მეცლის). ბინადრობს უმთავრესად ბალახის მჭამელი ძუძუმწოვრების, იშვიათად — ადამიანის ღვიძლში, ნაღვლის სადინარებში, ბაღვლის ბუშტში. ღვიძლის პეპლის კვერცხები ვითარდება წყალში, მატლები და მათი პართენოგენეზური თაობა — შორისულ მასპინძელში (უმთავრესად მცირე ტბორულაში). აქედან გამოსული მატლი (ცერკარია) ცურავს, შემდეგ ემაგრება წყლისა და სანაპირო მცენარეებს, იკეთებს ცისტას და გარდაიქმნება ადოლესკარიად. საბოლოო მასპინძელში მოხვედრილი ადოლესკარია აღწევს მის ღვიძლში, იზრდება, მწიფდება და იწვევს ფასციოლოზმს.
ლიტერატურა
ბრტყელი ჭიები
პარაზიტები
დიაგენეზისი

დიაგენეზისი (ბერძნ. dia – აქ მოქმედების დამთავრების აღმნიშვნელი წინსართი და გენეზისი) — წყლის აუზის ფსკერზე ლამიანი ნალექების ქანად გარდაქმნა. ცნება „დიაგენეზისი“ მეცნიერებაში დაამკვიდრა გერმანელმა მეცნიერმა ვილჰელმ გუმბელმა (1880).
ლამში, რომელიც შედგება ქანებისა და მინერალთა ნამტვრევებისაგან, ცოცხალი (ბაქტერიები) და მკვდარი
ორგანიზმებისაგან და მეტად გაწყლიანებულია, დიაგენეზის დროს მიმდინარეობს რთული ფიზიკურ-ქიმიური პროცესები: ბაქტერიების მიერ ლამის წყლიდან თავისუფალი ჟანგბადის შთანთქმის შედეგად დამჟანგველი გარემო აღმდგენად იქცევა; არამდგრადი მინერალები იხსნება ლამის წყალში; ორგანული ნივთიერებების ლპობის შედეგად წარმოიქმნება CO2, NH3, H2S, N2, СН4 და სხვ. აირები; იწყება ლამისა და ფსკერის წყალს შორის ნივთიერების გაცვლა და ნალექში აუტიგენური მინერალების წარმოქმნა; მიმდინარეობს ნალექის დეჰიდრატაცია, კოლოიდების დაძველება, კონკრეციების გაჩენა, ნალექების შეცემენტება და წარმოიქმნება დანალექი ქანი.
ლიტერატურა
Страхов Н. М., Основы теории литогенеза, 2 изд., т. 2, М., 1962.
პეტროლოგია
გეოლოგიური პროცესები
დრაგომიროვო (ველიკო-ტირნოვოს ოლქი)

დრაგომიროვო (ველიკო-ტირნოვოს ოლქი)
დრაგომიროვო — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 764 კაცს.
ბულგარეთის სოფლები
ბაბინიჩი

ბაბინიჩი — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჟიტომირის ოლქის ნაროდიჩის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 127 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ნაროდიჩის რაიონის სოფლები
ნოდარ ჯორჯაძე

ნოდარ ჯორჯაძე — კახეთის დიდი თავადი, დედოფლის სახლთუხუცესი. 1614 წელს ქართლ-კახეთის თავადთა ერთ ჯგუფთან ერთად შაჰ-აბას I-ს ეახლა განჯას. 1615 წელს შაჰმა დავით ჯანდიერთან ერთად კახეთის გამგებლად დანიშნა. 1618 წელს თეიმურაზ I-სა და მის ოჯახს ახლდა გურიასა და სამცხე-საათაბაგოში. ერევნის ბეგლარბეგის ამირგუნე-ხანის თავდასხმის დროს (1618 წ.) ჯორჯაძემ გადაარჩინა თეიმურაზის ოჯახი, რომელიც იმჟამად ქ. ოლთისში იმყოფებოდა.
ლიტერატურა
ნ
სახლთუხუცესები
Schokland

Schokland is a former island in the Dutch Zuiderzee, in the municipality of Noordoostpolder. Schokland was an elongated strip of peat land which ceased to be an island when the Noordoostpolder was reclaimed from the sea in 1942. It is now just a slightly elevated part of the polder, with a still partly intact retaining wall of the waterfront of Middelbuurt. On 1 April 2014, it had 8 inhabitants, but according to Statistics Netherlands there are five people living on the former island.
History
Schokland was an attractive settlement area in the Middle Ages when it was much larger. By the 19th century, it was under continuous threat of flooding due to the rise in sea level. By then the Schoklanders had retreated to the three most elevated parts: Emmeloord, Molenbuurt, and Middelbuurt. A major flood in 1825 brought massive destruction, and in 1859 the government decided to end permanent settlement on Schokland. The former municipality of Schokland was joined to Kampen on the mainland.
Today Schokland is a popular archeological site and host to the . Schokland was the first UNESCO World Heritage Site in the Netherlands.
Public transportation
The nearest railway stations are in Kampen and Dronten.
Bus service 682 operates from Kampen and serves Schokland.
References
External links
Ghost towns in Europe
World Heritage Sites in the Netherlands
Former islands of the Netherlands
Former populated places in the Netherlands
Archaeological sites in the Netherlands
Open-air museums in the Netherlands
Archaeological museums in the Netherlands
Former municipalities of Overijssel
Geography of Flevoland
History of Flevoland
Museums in Flevoland
Noordoostpolder
სანტა-ლუსიას დეპარტამენტი

სანტა-ლუსიას დეპარტამენტი — დეპარტამენტი არგენტინაში, სან-ხუანის პროვინციაში.
არგენტინის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2001 წელს დეპარტამენტის მოსახლეობა 43 565 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 45 კმ²-ია.
დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სანტა-ლუსია.
რესურსები ინტერნეტში
არგენტინის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
Provincia según localidad. Población censada en 1991 y población por sexo en 2001
სან-ხუანის პროვინციის დეპარტამენტები
ზესხო (მრავალმნიშვნელოვანი)

ზესხო (მრავალმნიშვნელოვანი)
ზესხო შეიძლება აღნიშნავდეს:
ზესხო — მდინარე ლენტეხის მუნიციპალიტეტში
ზესხო — უღელტეხილი ლენტეხის მუნიციპალიტეტში
ზესხო — სოფელი ლენტეხის მუნიციპალიტეტში
ზესხო — ქედი საქართველოში
Gulgula

Gulgula, is a village in Telavi district of Georgia. The village is located near the Alazani Valley.
Demography
See also
Telavi Municipality
External links
References
Populated places in Telavi Municipality
ხელდასხმა

ხელდასხმა, ქიროტონია — რიტუალი ქრისტიანულ ეკლესიაში. სრულდება მღვდლად ან მღვდელმთავრად კურთხევის დროს. კურთხევა ხდება ხელის დადებით, რაც განასახიერებს სული წმინდის მონაწილეობას ხელდასხმაში.
ლიტერატურა
ქრისტიანული ქცევა და გამოცდილება
კლდიანი

კლდიანი ([აზდრჷფშჲ]; ყოფილი ოთლუქ — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გაგრის მუნიციპალიტეტში (მეხადირის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში, მდინარე მეხადირის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 380 მ, გაგრიდან 29 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 138 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
მეხადირის თემის სოფლები
Heritage

Heritage — შვედური მძიმე მეტალ-ჯგუფ Opeth-ის მეათე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 2001 წლის 14 სექტემბერს, ლეიბლზე Roadrunner Records. ალბომი ჩაიწერა 2011 წლის დასაწყისში, სტუდიებში Atlantis/Metronome, სტოლჰოლმში. მისი პროდიუსერია მიკაელ ოკერფელდტი, ხმის ინჟინერია იანე იანსონი, ხოლო ხმის მიქსზე მუშაობდა სტივენ უილსონი. ალბომის კრიტიკოსების მიერ მაღალი შეფასება ხვდა წილად, ისევე, როგორც კომერციული წარმატება. ალბომი აშშ-ში გამოსვლის კვირაში 19000 ასლის ოდენობით გაიყიდა და მოხვდა Billboard 200-ის #19 პოზიციაზე. იგი სტილისტურად Opeth-ის წინა ალბომებისგან განსხვავებულია და წარმოადგენს პირველს სამიდან, რომელშიც მიკაელი არ ასრულებს გროულის ვოკალს.
სიმღერების სია
სქოლიო
2011 წლის ალბომები
Opeth-ის ალბომები
Roadrunner Records-ის ალბომები
Vollenhovia punctatostriata

Vollenhovia punctatostriata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Vollenhovia-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
მაკი ფუმიჰიკო

მაკი ფუმიჰიკო
ფუმიჰიკო მაკი (槇文彦) (6 სექტემბერი, 1928, ტოკიო) — იაპონელი არქიტექტორი.
თავდაპირველი განათლება ტოკიოს უნივერსიტეტში მიიღო, შემდეგ კრანბრუკის ხელოვნების აკადემიაში გადადის მიჩიგანში, ბოლოს კი ჰარვარდის დიზაინის სკოლაში. მუშაობდა სკიდმორ, უვინგს ენდ მერილისთვის ნიუ-იორკში და სერტ ჯეკსონ ენდ ასოშიეტს-ისთვის კემბრიჯში. 1965 წელს შექმნა კომპანია "მაკი ენდ ასოშიეტს". 1960 წელს იაპონიაში ბრუნდება მეტაბოლიზმის ჯგუფის დაარსებაში დასახმარებლად. საკუთარ ნამუშევრებში ხშირად იყენებს ლითონისა და მინის მასალას. 1993 წელს პრიცკერის პრემია მიიღო პრაღის ციხესიმაგრეში გამართულ ცერემონიაზე.
ნამუშევრები
სპირალი (1985, ტოკიოში.)
მაკუჰარი მესე (1989, ჩიბაში.)
ტოკიოს საქალაქო გიმნაზიუმი (1991, სენდაგაია, ტოკიო)
ტვ ასაჰი (2003, ტოკიო.)
მილდრედ ლეინ კემპერის ხელოვნების მუზეუმი (2006, სენტ-ლუისი)
მიმდინარე პროექტები
ისმაილი იმამათის დელეგაცია, ოტავა
აღა ხანის მუზეუმი, ტორონტო
გაეროს ახალი შენობა ნიუ-იორკში
ტაუერი 4, ახალი მსოფლიო სავაჭრო ცენტრი ნიუ-იორკში
რესურსები ინტერნეტში
პრიცკერის პრემიის ოფიც. საიტი - ფუმიჰო მაკი
მაკი და პარტიონების ოფიც. საიტი
იაპონელი არქიტექტორები
მიხაილოვკა (იანურუსოვის სოფსაბჭო)

მიხაილოვკა (იანურუსოვის სოფსაბჭო)
მიხაილოვკა — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება იანურუსოვის სოფსაბჭოს. სოფელს ჩამოუდის მდინარე კიიაუკოვა. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 42 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სტერლითამაქიდან 38 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 26 ადამიანი.
სქოლიო
იშიმბაის რაიონის სოფლები
ნილოსი (XV საუკუნე)

ნილოსი (XV საუკუნე)
ნილოსი — ქართველი საეკლესიო და სახელმწიფო მოღვაწე XV საუკუნის მიწურულში. ქართლის მეფის კონსტანტინე II-ის კარის მოძღვარი. დაახლოებით 1492 წელს მეფემ პოლიტიკური მიზნით ეგვიპტის სულთანთან გაგზავნა, შემდეგ, დაახლოებით 1493-1495 წლებში — დასავლეთ ევროპაში.
ლიტერატურა
ჯავახიშვილი ივ., ქართველი ერის ისტორია, წგნ., 4, თბ., 1967;
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები
Valea Perjei, Cimișlia

Valea Perjei, Cimișlia
Valea Perjei is a village in Cimișlia District, Moldova.
References
Villages of Cimișlia District
ჰაუკივესი

ჰაუკივესი — ტბა სამხრეთ-აღმოსავლეთ ფინეთში. მისი ფართობი 562.31 კმ²-ია და სიდიდით მერვეა ქვეყანაში. წარმოადგენს საიმას ტბის სისტემის ნაწილს.
ისევე როგორც სისტემის სხვა ტბები, ჰაუკივესიც კუნძულთა დიდი რაოდენობით გამოირჩევა და იყოდა პატარ-პატარა რეგიონებად. ტბის შუაგულში მდებარეობს ლინანსაარის ეროვნული პარკი, სადაც ბინადრობს საფრთხის ქვეშ მყოფი საიმას სელაპი.
იხილეთ აგრეთვე
ფინეთის ტბები
რესურსები ინტერნეტში
Etelä-Savon ympäristökeskus: Haukivesi
Finnish Environment Institute: Finnish lakes larger than 40 square kilometers
ფინეთის ტბები
მონტესუმას ასული

მონტესუმას ასული — ინგლისელი მწერლის ჰენრი რაიდერ ჰაგარდის სათავგადასავლო, ისტორიული რომანი. პირველად გამოიცა 1893 წელს. წარმოადგენს დიდ გეოგრაფიულ აღმოჩენებისადმი მიძღვნილ ნაწარმოებს, სადაც მხატვრული ხერხების გამოყენებით ასახულია ესპანელთა მიერ მექსიკის დაპყრობის ისტორია. მოქმედება ძირითადად ხდება აცტეკთა სახელმწიფოში და მთელი სიმძაფრით აღწერს მათ ტრაგიკულ ბედს.
მოვლენები ვითარდება XVI საუკუნის პირველ ნახევარში. რომანი მოგვითხრობს ინგლისელ ჭაბუკ თომას ვინგფილდზე, რომლის თავგადასავალი იწყება მისი დედის მკვლელობით. თომასი მიემგზავრება ესპანეთში, რათა შური იძიოს თავისი დედის მკვლელზე, მისსავე ბიძაშვილ ხუან დე გარსიაზე. მას ვერც კი წარმოუდგენია რამდენი წელი და რამდენი ქვეყნის შემოვლა დასჭირდება იმისათვის, რომ დასახულ მიზანს მიაღწიოს.
ნაწარმოები ნათარგმნია ქართულ ენაზეც.
რესურსები ინტერნეტში
მონტესუმას ასული პროექტ „გუტენბერგზე“
1893 წლის რომანები
ჰენრი რაიდერ ჰაგარდის რომანები
ისტორიული რომანები
სიმსივნის ნეკროზის ფაქტორები

სიმსივნის ნეკროზის ფაქტორები (ან სნფ-ჯგუფი) ეწოდება ციტოკინების ოჯახში შემავალ ჯგუფს, რომლებიც იწვევენ უჯრედის სიკვდილს.
ისტორია
XIX საუკუნის მიწურულს, ნიუ იორკელმა ქირურგმა უილიამ კოლიმ (1862-1936) აღწერა შემთხვევა, როდესაც ბაქტერიული ინფექციის შემდეგ ადგილი ჰქონდა სიმსივნის რემისიას. ამ პროცესის პასუხისმგებელი პროტეინი იდენტიფიცირებული იყო1975 წელს და მას ეწოდა «სიმსივნის ნეკროზის ფაქტორი-ალფა» (სნფ-ალფა). სიმსივნის ნეკროზის ფაქტორის შესახებ 1991 წლამდე არსებული მონაცემები თავმოყრილია ალტერნატიული და დამატებითი მედიცინის სათაურის ქვეშ გამოქვეყნებულ სტატიაში ცხელების მკურნალობის ისტორიის შესახებ, რომელშიც მოხსენიებულია კოლის მიგნება .
მექანიზმი
სიმსივნის ნეკროზის ფაქტორი (სნფ) მოქმედებს შპეციფიური რეცეპტორის ე.წ.სნფ-რ საშუალებით და არის აპოპტოზის ჩამრთველი გარეგანი მექანიზმის ნაწილი.
სნფ „ჩახმახივით“ მოქმედებს სიმსივნურ უჯრედზე, იწვევს სიმსივნური უჯრედის ციტოლიზისა და სიკვდილს.
სნფ მოქმედებს ინდოთელიუმის უჯრედების რეცეპტორებზე, იწვევს სისხლძარღთა გამავლობის გაძლიერებას და ხელს უწყობს ლეიკოციტებს ინფექციის კერასთან მიღწევაში. ეს არის ლოკალური ანთებითი პასუხის ტიპი. სისტემატიზირებული გამოთავისუფლების შემთხვევაში შესაძლოა განვითარდეს სეპტიური შოკი და სიკვდილი.
ტიპები
სიმსივნის ნეკროზის ფაქტორი-ალფა (სნფ-α) - ციტოკინების ამ ჯგუფის ყველაზე უკეთ ცნობილი წარმომადგენელია. ხშირად მას უბრალოდ «სიმსივნის ნეკროზის ფაქტორს» უწოდებენ.
სიმსივნის ნეკროზის ფაქტორი-ბეტა (სნფ-β) ინტერლეიკინი 10-ის მიერ ინდუცირებული ციტოკინია .
სქოლიო
ციტოკინები
ცილები
რიუბენსი

რიუბენსი — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, ლიუისის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 71 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
აიდაჰოს ქალაქების სია
აიდაჰოს ქალაქები
ვილიამსის სინდრომი

ვილიამსის სინდრომი — გენეტიკური დაავადება , რომელსაც თან ახლავს დამახასიათებელი ფიზიკური ნიშნები, ფსიქიკური განვითარების შეფერხება, სწავლის უნარის დაქვეითება და ყურადღების დეფიციტი.
ვილიამის სინდრომის გამომწვევი მიზეზები და დამახასიათებელი ნიშნები
გარკვეული მიზეზების გამო, ვილიამსის სინდრომის მქონე ადამიანებს არა აქვთ გენეტიკური მასალა მე-7 ქრომოსომაზე , იმ გენის ჩათვლით, რომელიც ცილის ელასტინს ქმნის. ელასტინის გენის ნაკლებობა ვილიამსის სინდრომის ბევრი ფიზიკური მახასიათებლის მიზეზია.
დიაგნოზი დგინდება დეზოქსირიბონუკლეინის მჟავის (დნმ) გენეტიკური ანალიზის საფუძველზე.
ვილიამსის სინდრომის ფიზიკური მახასიათებლები
დამახასიათებელია დაბადებისას მცირე წონა და მისი ნელი ტემპით მატება პირველი წლის განმავლობაში.
კუნთების დაბალი ტონუსი და საერთო სისუსტე.
კვების პრობლემა ჩვილობის ასაკში - რაც დაკავშირებულია სახის კუნთების დაბალ ტონუსთან; ბავშვის ზრდასთან ერთად კვების სიძნელე ქრება.
ხშირია თირკმელთან დაკავშირებული სამედიცინო პრობლემები.
ჰიპერაკუზია - ზედმეტად გაძლიერებული სმენა; ამის გამო ხმაური და ხმამაღალი ბგერები ბავშვს აშინებს. ეს მდგომარეობა ასაკის მატებასთან ერთად უმჯობესდება.
ჰიპერკალცემია- სისხლში კალციუმის მოჭარბება, რაც იწვევს ძლიერი ტკივილის მსგავს სიმპტომებს და ძლიერ გაღიზიანებადობას. დარღვეულია კალციუმის და ვიტამინების მეტაბოლიზმი.
დამახასიათებელი სახის ნაკვთები:
პატარა,მაღლა აწეული ცხვირი
დიდი და მსხვილი ტუჩები,ფართო პირი
მომცრო ნიკაპი
შეშუპება თვალების გარშემო
მომცრო,მეჩხერი კბილები
ხშირად, განსაკუთრებულად ღია ფერის თვალები
გულ-სისხლძარღოვანი პრობლემები:
შევიწროებული აორტა
შევიწროებული ფილტვის არტერიები
ვილიამსის სინდრომის ფსიქოლოგიური მახასიათებლები
ფსიქიკური განვითარების შეფერხება:გვიან იწყებენ სიარულს და მეტყველებას , გვიან ითვისებენ ყოველდღიური თვითმომსახურების ჩვევებს.
პრობლემები მსხვილ მოტორიკაში :პრობლემები აქვთ მოძრაობის კოორდინაციაში, წონასწორობაში, კუნთების ძალაში, სხეულის პოზებში.
პრობლემები წვრილ მოტორიკაში:უჭირთ თასმებისა და ღილების შეკვრა ასევე მაკრატლის,კალმისტრის, ფანქრის ხმარება.
პრობლემები აქვთ სივრცითი მიმართებების აღქმასა და ცნობაში.
ახასიათებთ ყურადღების კონცენტრაციის სირთულე;გაფანტულობა.
აქვთ არამდგრადი ემოციური სფერო,რაც იმას ნიშნავს,რომ სიხარულისას ბავშვი ძალიან იგზნება, ხოლო წყენისას ადვილად ტირის. აშინებს მოულოდნელი სტიმულები. აქვს მიდრეკილება ძლიერი შფოთისადმი.
მათთვის დამახასიათებელია კარგი ხანგრძლივი მეხსიერება, კარგი მხედველობითი ხანმოკლე მეხსიერება და კარგი მხედველობითი აღქმა.
ამ სინდრომის მქონე ბავშვები მგრძნობიარეები არიან სხვის განწყობების მიმართ; კარგად იგებენ სხვის ემოციებს; ურთიერთობაში მეგობრულები და გახსნილები არიან.
ასევე აქვთ კარგი მუსიკალური სმენა.
ზოგიერთ ბავშვს, შეიძლება, დამახასიათებელი თვისებების მინიმუმი ჰქონდეს, ზოგიერთს კი ყველა თვისება მკვეთრად ჰქონდეს გამოხატული.
ვილიამსის სინდრომის გავრცელების სიხშირე
ვილიამსისი სინდრომის მქონე პირიდან შთამომავლობაზე ამ სინდრომის გადაცემის რისკი 50%-ია. პოპულაციაში, აღნიშნული სინდრომის გამოვლენის სიხშირე დაბალია: ყოველ 20 000 ახალშობილზე-1 ბავშვი. სინდრომი თანაბრად ვლინდება ორივე სქესში.
ლიტერატურა
გ.ბახტაძე;ა.ქისტაური;გ.ბახტაძე; თერაპიული ლექსიკონი-"საქართველო",თბილისი 1991
თ.გაგოშიძე; ბავშვის ფსიქიკური განვითარების დარღვევები-"ნეკერი",თბილისი 2007
გენეტიკური დაავადებები
გოხნარის ეკლესია

გოხნარის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ გოხნარში. ეკლესია დგას წალკისაკენ მიმავალი გზის პირას.
დარბაზული ეკლესია სამხრეთის მინაშენით აგებულია XI საუკუნის მეორე ნახევარში. შემოსილია ბაზალტის თლილი ფილებით. აქა-იქ შეინიშნება კედლის მხატვრობის კვალიც. სამხრ. კარის ბალავრის ქვაზე ამოკვეთილ სამშენებლო წარწერაში მოიხსენიება ლიპარიტ ერისთავთ-ერისთავი და მისი შვილები რატი და იოანე. მის ირგვლივ სასაფლაოა. საფლავის მოზრდილ ქვებზე გამოსახულია ადამიანის ფიგურები, მშვილდები, სახნისები და სხვ.
ლიტერატურა
თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები