PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
წითელყელა ღორიხვა

წითელყელა ღორიხვა, წითელგულა ღორიხვა — ფრინველი ღორიხვასნაირთა რიგისა. დიდი ზომის წყალმცურავი ფრინველია; მისი სხეულის სიგრძეა 53–69 სმ, ფრთების შლილი 106–116 სმ, მასა 1170–1900 გრამი. ყველაზე პატარა ღორიხვაა, ერთადერთია, რომელსაც ასაფრენად გამოქანება არ სჭირდება. აქვს ოდნავ აღუნული ნისკარტი, მობუდარს აქვს მოყავისფრო-წითელი ყელი, მურა რუხი ზურგი ღია წინწკლებით, რუხი თავი, არამობუდარს — დაწინწკლული, მკრთალი მონაცრისფრო ზურგი. გადამფრენი ფრინველია, მრავლდება ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს არქტიკულ ოლქებში (ჩ. გ. 50°-ის ზევით), იშვიათად ტაიგაში, იზამთრებს ჩრდილოეთ ამერიკის წყნარი და ატლანტის ოკეანის სანაპიროებზე (სამხრეთით ფლორიდამდე და კალიფორნიამდე), პორტუგალიის სანაპიროზე, ხმელთაშუა, კასპიის, აზოვისა და შავ ზღვებზე, წყნარი ოკეანის აზიურ სანაპიროზე (სამხრეთით სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჩინეთამდე); საქართველოში იშვიათია, გვხვდება ზამთარში და გადაფრენისას. ბინადრობს ტბებზე (გაბარდული ნაპირებით), დიდ მდორე მდინარეებზე, დელტებსა და ზღვებზე. ხმა — ძლიერი მკვნესარე „უააან-უააან“, რომელიც ხარხარის მსგავსად ბოლოვდება; ფრენის დროს — დაბალი „გაგ-გაგა“. ბუდე, რომელიც ზოგჯერ რამდენიმე წელს გამოიყენება, მდებარეობს ნაპირზე ან თავთხელში. აშენებს ორივე მშობელი და წარმოადგენს მცენარეულობის გროვას ან ბორცვის თავზე არსებულ ორმოს. დედალი დებს 2, ზოგჯერ 1, იშვიათად 3 ზეთისხილისფერ კვერცხს მოშავო-ყავისფერი წინწკლებით. კრუხობს ორივე მშობელი 24-29 დღის განმავლობაში. შთამომავლობა გამოჩეკიდან ერთ დღეში ბუდეს ტოვებს და წყალში შედის. მშობლები მათ კვებავენ და, ზოგჯერ, ზურგით დაატარებენ. დაახლოებით 7 კვირაში ფრენას სწავლობენ. წითელყელა ღორიხვა წელიწადში ერთხელ ბუდობს. იკვებება თევზით და კიბოსნაირებით, იშვიათად წყალმცენარეებით.
გალერეა
ლიტერატურა
კუტუბიძე მ., საქართველოს ფრინველების სარკვევი, თბ., 1985, გვ. 32-34
სქოლიო
ღორიხვა
კავაიანი

კავაიანი (ოფიციალურად კავაიანის მუნიციპალიტეტი) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი მასბატეს პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 69 265 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 37 ბარანგაის.
კლიმატი
რესურსები ინტერნეტში
LGU Cawayan Masbate Website
Philippine Census Information
Local Governance Performance Management System
სქოლიო
მასბატეს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ფიქლობის მეგალითური ნაგებობა

ფიქლობის მეგალითური ნაგებობა — არქეოლოგიური ძეგლი თურქეთში. ძეგლი მდებარეობს ჰანაკის რაიონში, ისტორიულ არტაანში, სოფელ ფიქლობთან, თანამედროვე სოფელ ინჯედერეს ჩრდილოეთ ნაწილში, მდ. ჩოთისწყლის მარჯვენა მხარეს, კლდოვან ფერდზე. ნაგებობა მართკუთხა გეგმისაა (8,9×8,6 მ). კედლის სისქე 2,5 მეტრამდეა, კედლის გული ამოვსებულია ნატეხი ქვით. შემორჩენილი კედლების სიმაღლე 4-5 მეტრია, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში კედლის სიმაღლე 6 მეტრს აღწევს. იგი ნაგებია უხეშად დამუშავებული ქვით, უკეთაა დამუშავებული მხოლოდ შესასვლელისა და არქიტრავის ქვები; ზოგიერთი საშენი ქვის ზომა 1 მეტრს აჭარბებს. ნაგებობა არ არის მოხსენიებული ჩვენთვის ცნობილ წერილობით წყაროებში.
ლიტერატურა
სქოლიო
თურქეთის მეგალითური ნაგებობები
საუსედილია

საუსედილია — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის კამპო-არანიუელოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 60,41 კმ². მოსახლეობა — 852 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
კასერესის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
საუსედილიის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
კასერესის მუნიციპალიტეტები
კონდოლის კოშკი

კონდოლის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, დგას სოფელ კონდოლში, წიქარიძის ეზოში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ნაგები იყო რიყის ქვებით. დანგრეულია. 5 მეტრის სიმაღლეზე შემორჩენილია მხოლოდ ერთი კედელი, რომელსაც თაღოვანი ნიშებისა და ხის კოჭების ბუდეების კვალი ატყვია. კოშკი შიგნიდან შელესილი იყო.
ლიტერატურა
თელავის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ReLoad

ReLoad — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის მეშვიდე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1997 წლის 18 ნოემბერს ლეიბლზე Elektra Records. ეს ალბომი, ჯგუფის წევრთა მტკიცებით, არის არა ახალი, არამედ მხოლოდ მეორე ნაწილი ერთი წლის წინ გამუსული ალბომისა Load. გაიყიდა ალბომის ოთხ მილიონზე მეტი ეგზემპლარი მხოლოდ აშშ-ში და ოთხჯერ იქნა სერტიფიცირებული პლატინად RIAA-ს მიერ.
თავდაპირველად ჯგუფის ჩანაფიქრი იყო გამოეშვათ ორმაგი ალბომი, მაგრამ ერთდროულად ამდენი სიმღერის ჩაწერა გარკვეულ პრობლემებთან იყო დაკავშირებული და ამიტომ გადაწყვიტეს ჩაეწერათ სიმღერების მხოლოდ ერთი ნაწილი (Load), ხოლო დანარჩენზე გაეგრძელებინათ მუშაობა და მომდევნო წელს გამოეშვათ. მეტალიკის დრამერი ლარს ულრიხი ამბობდა:
სიმღერების სია
პერსონალი
მეტალიკა
ჯეიმზ ჰეტფილდი – წამყვანი ვოკალი, რიტმული გიტარა;
კირკ ჰემეტი – წამყვანი გიტარა;
ჯეისონ ნიუსტედი – ბას-გიტარა, დამატებითი ვოკალი;
ლარს ულრიხი – დასარტყმელი საკრავები.
დამატებითი პერსონალი
მერიენ ფეიტფული – დამატებითი ვოკალი სიმღერაში The Memory Remains;
ბერნარდო ბიგალი – ვიოლინო სიმღერაში Low Man's Lyric;
დევიდ მაილზი – ბორბლიანი ვიოლინო სიმღერაში Low Man's Lyric;
ჯიმ მაკგილვერი – დასარტყმელი საკრავები.
სხვა სტუდიური პერსონალი
ბობ როკი, ჯეიმზ ჰეტფილდი, ლარს ულრიხი – პროდიუსერები;
ბრაიან დობსი, რენდი სთაუბი – ინჟინრები;
ბერნარდო ბიგალი, დარენ გრენი, კენტ მეიჩი, გარი უინგერი – ინჟინერ-ასისტენტები;
მაიკლ ფრეიზერი, რენდი სთაუბი – მიქსი;
ჯორჯ მარინო – მასტერინგი;
პოლ დეკარლი, მაიკ გილისი, დარენ გრენი – ციფრული რედაქტირება;
კრის ვრენა – პროგრამირება;
ენდი აირფიქსი – დიზაინი;
ანდრეს სერანო – გარეკანის გაფორმება.
ჩარტები
წლის საბოლოო ჩარტები
სერტიფიცირებები
სქოლიო
მეტალიკის ალბომები
1997 წლის ალბომები
Elektra Records-ის ალბომები
Vertigo Records-ის ალბომები
ალბომები ბობ როკის პროდიუსერობით
Lasioglossum strigosigena

Lasioglossum strigosigena — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1954 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
strigosigena
კარსტენსის მყინვარი

კარსტენსის მყინვარი — ხეობის ტიპის მყინვარი კუნძულ ახალ გვინეაზე, ცენტრალური პაპუის პროვინციაში, ინდონეზიაში. მდებარეობს სუდირმანის ქედზე, მწვერვალ ჯაიას კალთებზე, ზღვის დონიდან დაახლოებით 4600 მ სიმაღლეზე, ჯაიას მწვერვალის თხემიდან აღმოსავლეთით 1.5 კმ-ში. 2002 წლის მდგომარეობით, კარსტენსის მყინვარის სიგრძეა 1.4 კმ, სიგანე 0.6 კმ. 2018 წლის მდგომარეობით მყინვარის ფართობი შეადგენს 0.09824 კმ²-ს.
განფენილია მწვერვალ აღმოსავლეთი კარსტენსის დასავლეთ კალთაზე და შეერთებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთით გაწოლილ ვან-დე-უოტერის მყინვართან. წარსულში დაკავშირებული იყო სამხრეთისაკენ მდებარე უოლასტონის მყინვართან, რომელიც ამჟამად სრულიად გამდნარია.
2004 წელს IKONOS-ის სატელიტური ფოტოსურათებით დადგინდა, რომ 2000 წლიდან 2002 წლამდე პერიოდში კარსტენსის მყინვარმა დაკარგა თავისი ზედაპირის ფართობის 6.8%. 2010 წელს დადგინდა, რომ მწვერვალ ჯაიას მყინვარების ყინულის სისქე 32 მ უდრიდა და წელიწადში 7 მ-ით თხელდებოდა. შედეგად, გამოითქვა აზრი 2015 წლამდე მათი სრულად გაქრობის შესახებ. 2019 წელს ჩატარებულმა კვლევებმა გამოავლინა, რომ ჯაიას მყინვარები ათწლეულში გაქრება.
ოდესღაც, მწვერვალ ჯაიას დარჩენილი მყინვარები დაახლოებით 5,000 წლის წინათ წარმოქმნილი ყინულქუდის ნაწილს შეადგენდნენ. სულ მცირე, ერთი ადრინდელი ყინულქუდი აგრეთვე არსებობდა ამ რეგიონში 15,000–7,000 წლის წინ, რომელიც როგორც ჩანს, გადნა და გაქრა.
მყინვარს სახელი ეწოდა ნიდერლანდელი მოგზაურის იან კარსტენსის პატივსაცემად.
სქოლიო
ინდონეზიის მყინვარები
ზენობნის მაცხოვრის ამაღლების ეკლესია

ზენობნის მაცხოვრის ამაღლების ეკლესია — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი იმერეთის მხარეში, სოფელ კურსებში ზედა უბანში, სასაფლაოზე. თარიღდება X-XI საუკუნეების მიჯნით.
ძეგლის აღწერა
დარბაზული შენობის კამარის საბჯენი თაღი გრძივ კედლებზე მოთავსებულ თითო პილასტრს ეყრდნობა. ფასადები თლილი კვადრებით არის მოპირკეთებული. სამხრეთი კარის წნულით მოჩარჩოებულ ზღუდარზე ამოკვეთილი სამსტრიქონიანი წარწერა ახლა თითქმის აღარ გაირჩევა. დასავლეთ ფასადზე მდიდრული შემკულობა შემონიახა. სარკმლის თავზე გამოკვეთილია ბოლოებგაფართოებული განედლებული ჯვარი, მის ზეით კი გადანაკეცებიანი, სამკუთხა ფოთლების მწკრივით მორთული თავსართი. ეკლესიის თაროსებრი კარნიზის ქვემოთ, გრძივ ფასადებზე სიმეტრიულადაა ამოზიდული სკულპტურული გამოსახულებები: სამხრეთ ფასადზე — ხარი და ვერძი, ჩრდილოეთისაზე — ლომი და არწივი. ეკლესიის აღმოსავლეთი და ჩრდილოეთის სარკმლების პროფილირებული საპირეები გაკეთებულია XIX საუკუნის ბოლოს. ეკლესიის თავდაპირველი ორმხრივი გელერეა სამხრეთიდან და დასავლეთიდან XI საუკუნეშივე შეიცვალა დახურული დასავლეთი კარიბჭით. მისი შესასვლელის თავზეც მოჩუქურთმებული განედლებული ჯვარია გამოკვეთილი, ხოლო მის ზემოთ — წრეების ხლართით გამოყვანილი თავსართი.
ეკლესიის მოხატულობა XIII საუკუნის I ნახევრით თარიღდება. ე. წ. პროვინციული წრის მხატვრობა სტილისტური ნიშნებითა და იკონოგრაფიული თემების შერჩევით დიდ მსგავსებას ავლენს სოფელ კისორეთის წმინდა გიორგის ეკლესიისა და გელათის წმინდა გიორგის ეკლესიის სამხრეთ-დასავლეთის მოხატულობასთან, რაც იმ დროისათვის გელათიდან მომდინარე ერთიანი მხატვრული ტრადიციის არსებობას ცხადყოფს. აღსანიშნავია, რომ ტრადიციულ საუფლო სცენებთან ერთად აქ წარმოდგენილია ისეთი იშვიათი გამოსახულებებიც, როგორიცაა წმინდა გიორგის მიერ მკვდრის აღდგინება, წმინდა ევსტათესა და წმინდა პეტრე ალექსანდრიელის ხილვები. ეკლესიის ეზოს აქვს ძველი კარიბჭე. მასზე დაშენებული იყო სამრეკლო, რომელიც არ შემოინახა.
ლიტერატურა
„ქუთაისი: საქართველოს ძველი ქალაქები“, თბ., 2006, გვ. 150
რესურსები ინტერნეტში
ტყიბულის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
საპოსოის რაიონი

საპოსოის რაიონი — რაიონი პერუში, სან-მარტინის რეგიონის უალიაგის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 307 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 806 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 20 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 545.43 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
სან-მარტინის რეგიონის რაიონები
უალიაგის პროვინციის რაიონები
ჟაპირა

ჟაპირა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 660 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილოეთ პიუნეირუ-პარანაენსის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იბაიტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 903 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 26.04 კმ²-ზე. ფართობი 188 287 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარანა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
იტაისაბა

იტაისაბა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ჟაგუარიბის მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 321 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 209.490 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 34.95 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი ,
მოსახლეობის აღწერის მონაცემები
სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
გუამო

გუამო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ტოლიმის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 34 254 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 561 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
ტოლიმის დეპარტამენტი
რესურსები ინტერნეტში
statoids.com-ის მონაცემები
კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები
ტოლიმის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
მარტინ ვალდზეემიულერი

მარტინ ვალდზეემიულერი (დ. 1470 - გ. 1522) — ცნობილი გერმანელი კარტოგრაფი. მან და მათიას რინგმანმა პირველად გამოიყენეს სიტყვა ამერიკა 1507 წელს შექმნილ რუკაზე. ის ამბობდა, რომ სახელწოდება ამერიკა მოდის ცნობილი მკვლევარის ამერიგო ვესპუჩის სახელის ლათინური ვარიანტიდან.
რესურსები ინტერნეტში
The Cosmographiæ Introductio of Martin Waldseemüller (Facsimile), via Google Books.
Silverado Middle School 8th Grade Leadership Class Launches Nationwide Who Named America? Knowledge Movement to commemorat the America500th Birthday for World Geography Month.", Patty Wyman, America500tv. April 25, 2008.
"Pope Valley School Cuts 1507 Globe Map for World Geography Month.", Riccardo Gaudino, America500tv. April 20, 2007.
დაბადებული 1470
გარდაცვლილი 1522
1703

1703
მოვლენები
დაიდო მეტუენის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც პორტუგალია აღარ იყო დამოკიდებული ინგლისზე ეკონომიკურად.
პეტრე დიდმა დააარსა სანქტ-პეტერბურგი.
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
29 სექტემბერი : ფრანსუა ბუშე — ფრანგი მხატვარი (გ. 1770)
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
აჯი-ჩალაბი — შაქის სახანოს დამაარსებელი და მისი პირველი დამოუკიდებელი ხანი (გ. 1755)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
31 მარტი : იოჰან ქრისტოფ ბახი — გერმანელი კომპოზიტორი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
30 ნოემბერი : ნიკოლა დე გრიგნი — ფრანგი ორგანისტი და კომპოზიტორი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
გიულოღლულარი

გიულოღლულარი — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 941 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ბარდის რაიონის სოფლები
.ae

.ae — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) არაბთა გაერთიანებული საამიროებისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
ae
კომუნიკაციები არაბეთის გაერთიანებულ საამიროებში
sv:Toppdomän#A
საჩინო ბარათაშვილი

საჩინო ბარათაშვილი — ქართლის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე XVI საუკუნის II ნახევარში, მეფე სიმონ I-ის ერთგული მოხელე, 1565 წლიდან ბოქაულთუხუცესი, შემდგომ მეწინავე სადროშოს (სომხით-საბარათიანოს) სარდალი. სიმონ I-ის დატყვევების შემდეგ (1569) ბარათაშვილი არ ემორჩილებოდა დავით XI-ს (დაუთ-ხანს), რისთვისაც, როგორც ჩანს, გადაუყენებიათ (დაახლოებით 1578 წელს, მეწინავე სადროშის სარდალი ყოფილა დავით XI-ის ბიძაშვილი ბაგრატ ბატონიშვილი). ბარათაშვილმა გელიყარის კლდიდან გადააგდო კახაბერ ყორღანაშვილი, რომლის ღალატითაც შეიპყრეს ყიზილბაშებმა სიმონ I. 1587 წლის საბუთში ბარათაშვილი ცოცხლად იხსენიება.
ლიტერატურა
ჯამბურია გ., ქართული ფეოდალური ურთიერთობის ისტორიიდან, თბ., 1955;
ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
ს
მრავალწყაროს მონასტერი

მრავალწყაროს მონასტერი — მონასტერი დავითგარეჯის სამონასტრო კომპლექსის ტერიტორიაზე. აღმოაჩინეს 1995 წლის აგვისტოში მეცნიერების ფონდ „უდაბნოს“ სამეცნიერო ექსპედიციის დროს.
წერილობით წყაროებში მონასტერი არ მოიხსენიება. სახელი შერჩეულია ექსპედიციის მიერ, იმის გამო, რომ მცირეწყლიან მდინარესა და წყაროებთან ახლოსაა გამოკვეთილი. სავარაუდოდ, მრავალწყაროს მონასტერი IX საუკუნეში დაუარსებიათ, XIII საუკუნეში კი მას არსებობა შეუწყვეტია.
მონასტერში აღმოჩენილია გუმბათის საკმაოდ ეგზოტიკური ფორმა. შემორჩენილია IX საუკუნის ფრესკები და 65-ზე მეტი ნაკაწრი წარწერა, რომელთა შორის უძველესი თარიღდება 851 წლით.
რესურსები ინტერნეტში
ლ. მირიანაშვილი, მრავალწყაროს მონასტერი
მრავალწყაროს მონასტრის ფოტოალბომი
საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სნუკერი

სნუკერი — ბილიარდის სახესხვაობა. ძირითადად გავრცელებულია დიდ ბრიტანეთში. XX საუკუნის 70-იანი წლებიდან თამაში პოპულარული გახდა პრაქტიკულად მთელ მსოფლიოში, განსაკუთრებით ევროპასა და ჩინეთში. მთავარი ტურნირი — მსოფლიო ჩემპიონატი (ტარდება ყოველწლიურად).
რესურსები ინტერნეტში
პროფესიონალური ბილიარდისა და სნუკერის საერთაშორისო ასოციაცია
Global Snooker
სნუკერის წესები კომენტარებით
Silent Hill (ვიდეო თამაში)

Silent Hill (ვიდეო თამაში)
„Silent Hill“ — ფსიქოლოგიური Survival horror-ის ჟანრის ვიდეო თამაში, რიგით პირველი თამაში „Silent Hill“-ის სერიიდან, შემუშავებული Team Silent-სა და გამოცემული Konami-ის მიერ PlayStation-ის პლტფორმისთვის. თავდაპირველად გამოვიდა ჩრდილოეთ ამერიკაში 1999 წლის 31 ინვარს, იაპონიაში იმავე წლის 4 მარტს, ხოლო ევროპაში 1 აგვისტოს. „Silent Hill“ იყენებს მესამე პირის ხედვას, ხოლო ყველა ლოკაცია შესრულებულია 3D განზომილებაში. გრაფიკული ხარვეზების დასაფარად, რომელიც გამოწვეული იყო PlayStation-ის ტექნიკური შეზღუდვებით, შემქნელებმა გმოიყენეს „ნისლის ეფექტი“, რაც შემდგომში იქცა ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნლოვან განმასხვავებელ ნიშანთვისებად „საილენტ ჰილის“ სამყაროსთვის.
სიუჟეტი მიმდინარეობს ამავე სახელწოდების გამოგონილ ქალაქ საილენტ ჰილში. მთავარი გმირია მწერალი ჰარი მეისონი, რომელიც ავტოავარიაში მოხვედრის შემდეგ ეძებს თავის მცირეწლოვან ქალიშვილს შერილს. ქალაქში იგი აღმოაჩენს რელიგიურ კულტს, რომელიც ცდილობს ჩატააროს რიტუალი, მათი ღვთაების გასაცოცხლებლად. თამაშშს გააჩნია ხუთი სახის დასასრული, რომელთაგან ერთ-ერთი კურიოზული სახისაა.
მასზე მუშაობა დაწყო Konami Computer Entertainment Tokyo-ს ქვედანაყოფმა Team Silent-მა 1996 წლის სექტემბერში. 1999 წელს, Electronic Entertainment Expo-ზე ნაჩვენებმა ტრეილერმა მაყურებელთა დიდი ოვაციები გამოიწვია. იმავე წლის შემოდგომაზე თამაში წარადგინეს European Computer Trade Show-ზე ლონდონში და Tokyo Game Show-ზე ტოკიოში. თამაშის პერსონაჟები შექმნა ტაკაიოში სატომ, მუსიკა ეკუთვნის იაპონელ კომპოზიტორ აკირა იამაოკას.
პროექტმა მიიღო დადებითი შეფასებები ვიდეო თამაშების კრიტიკოსებისაგან, აგრეთვე წარმატებული აღმოჩნდა კომერციულადაც, საერთო ჯამში გაიყიდა 2 მილიონი ეგზემპლარი. „Silent Hill“ მიჩნეულია ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ვიდეო თამაშად. საერთო განხილვების საიტ Metacritic-ზე მისი საერთო რეიტინგია 86/100. მოგვიანებით გამოვიდა რამდენიმე ადაპტაცია, 2001 წლის ვიზუალური რომანი, მათ შორის 2006 წლის ფილმი „საილენტ ჰილი“ და აგრეთვე თამაშის რიმეიკი სახელწოდებით „Silent Hill: Shattered Memories“. თამაშს მოჰყვა გაგრძელება „Silent Hill 2“, გამოსული 2001 წლის 24 სექტემბერს მეექვსე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლებისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
1999 წლის ვიდეო თამაშები
Konami-ს თამაშები
PlayStation-ის თამაშები
PlayStation Network-ის თამაშები
ფსიქოლოგიური საშინელებათა თამაშები
Silent Hill-ის ვიდეო თამაშები
ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
გადარჩენის სიმულატორები
კომიქსებად ადაპტირებული ვიდეო თამაშები
ფილმებად ადაპტირებული ვიდეო თამაშები
რომანებად ადაპტირებული ვიდეო თამაშები
ვიდეო თამაშები ალტერნატიული დასასრულით
ვლადიმერ კოტლიაკოვი

ვლადიმერ კოტლიაკოვი (დ. 6 ნოემბერი, 1931) — რუსი გეოგრაფი. რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1991). საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის უცხოელი წევრი (1996), თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი (1996).
ვლადიმერ კოტლიაკოვი მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დამთავრების (1954) შემდეგ მუშაობდა რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის გეოგრაფიის ინსტიტუტში; 1971 წლიდან პროფესორია, 1968 წლიდან გლაციოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი, 1975 წლიდან ბუნებრივი რესურსების დინამიკის სექტორის ხელმძღვანელი, 1986 წლიდან დირექტორი. ანტარქტიდაში, ახალი მიწის კუნძულ ჩრდილოეთ კუნძულზე, კავკასიაში, პამირსა და ტიან-შანში ჩატარებული სამეცნიერო ექსპედიციების მონაწილე და ხელმძღვანელი. რუსეთში გლაციოლოგიური სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი.
ვლადიმერ კოტლიაკოვი 14 წიგნის და 750 სამეცნიერო სტატიის ავტორია. მისი ხელმძღვანელობით შედგენილია და გამოცემულია მრავალტომიანი „სსრკ მყინვარების კატალოგი“ (1965–1982). იკვლევდა მთისა და პოლარული გამყინვარების რეჟიმსა და დინამიკას, გარემოს გლობალური ცვლილების პრობლემებს; არის სისტემური გლაციოლოგიური კარტოგრაფირების კონცეფციის შემქმნელი, „მსოფლიოს თოვლ-ყინულოვანი რესურსების ატლასის“ (ტ. 1–2, 1997) მთავარი რედაქტორი. ქართველ გეოგრაფ რამინ გობეჯიშვილთან ერთად ავტორია ნაშრომისა „გლაციოლოგია“ (2006). ანტარქტიდაში ვოსტოკის სადგურზე ჭაბურღილიდან მყინვარული კერნის შესწავლის ინიციატორი და ხელმძღვანელი, რომლის შედეგებითაც დამტკიცდა, რომ თანამედროვე ეპოქა არ გადის დედამიწაზე კლიმატის ცვალებადობის სტაბილური საზღვრების ფარგლებიდან. რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების ვიცე-პრეზიდენტი (1980–2000), საპატიო პრეზიდენტი (2000 წლიდან).
საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირის ვიცე-პრეზიდენტი (1988–96). კლიმატის ცვლილების სამთავრობათშორისო ექსპერტების ჯგუფის წევრი, რომელსაც მიღებული აქვს ნობელის მშვიდობის პრემია (2007). რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (2001). კოტლიაკოვის სახელობისაა ორი მყინვარი იმიერილის ალათაუსა და ჯუნგარის ალათაუში. კოტლიაკოვი უარყოფს გლობალური დათბობის ანთროპოგენურ ბუნებას.
ბიბლიოგრაფია
Изо­топ­ная и гео­хи­ми­че­ская гля­цио­ло­гия. Л., 1982;
Гля­цио­ло­ги­че­ский сло­варь. Л., 1984 (со­авт.);
Нау­ка. Об­ще­ст­во. Ок­ру­жаю­щая сре­да. М., 1997;
Ос­но­вы изо­топ­ной гео­крио­ло­гии и гля­цио­ло­гии. М., 2000 (совм. с Ю. К. Ва­силь­чу­ком);
Из­бран­ные со­чи­не­ния. М., 2001–2004. Кн. 1–6;
Гео­гра­фия. По­ня­тия и тер­ми­ны: пя­ти­языч­ный ака­де­ми­че­ский сло­варь. М., 2007.
სქოლიო
დაბადებული 6 ნოემბერი
დაბადებული 1931
რუსი გეოგრაფები
გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორები
სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები
რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები
შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
შრომითი წარჩინებისათვის მედლით დაჯილდოებულები
საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალრები
ნიკოლოზ პრჟევალსკის სახელობის ოქროს მედლით დაჯილდოებულები
რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
საბჭოთა გეოგრაფები
რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის გეოგრაფიის ინსტიტუტის დირექტორები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორები
საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის უცხოელი წევრები
სან-ჟუან-და-ბალიზა

სან-ჟუან-და-ბალიზა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რორაიმის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 255 მეტრზე. მიეკუთვნება რორაიმის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სუდესტი-დი-რორაიმის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 769 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.58 კმ²-ზე. ფართობი 4 284 507 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
რორაიმა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
რორაიმის მუნიციპალიტეტები
ანტონიუ-ოლინტუ

ანტონიუ-ოლინტუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 802 მეტრზე. მიეკუთვნება სამხრეთ-აღმოსავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-მატეუს-დუ-სულის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 351 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.65 კმ²-ზე. ფართობი 469 620 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარანა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ლაურა ბასი

ლაურა ბასი (დ. 31 ოქტომბერი, 1711, ბოლონია — გ. 20 თებერვალი, 1778, იქვე) — იტალიელი ფიზიკოსი და აკადემიკოსი. მან მიიღო დოქტორის ხარისხი ფილოსოფიაში ბოლონიის უნივერსიტეტში, 1732 წლის მაისში.
ბიოგრაფია
ლაურა ბასი დაიბადა 1711 წლის 31 ოქტომბერს ბოლონიაში, იურიდიულ მეცნიერებათა დოქტორის, ბოლონიის უნივერსიტეტის პროფესორის, ჯუზეპე ბასის ოჯახში. დაწყებითი განათლება მას მიღებული აქვს ოჯახში. მან ადრეულ ასაკშივე გამოამჟღავნა საკუთარი გონებრივი შესაძლებლობები: მოახერხა და შეისწავლა ევრუპული ენები, ასევე ფიზიკა და მათემატიკა. საშუალო განათლების მიღების შემდგომ ჩააბარა მისაღები გამოცდები, რის შემდეგაც ჩაირიცხა ბოლონიის უნივერსიტეტში. 1732 წელს 17 აპრილს ოცდაერთი წლის ასაკში დაენიშნა მისი სადოქტორო დისერტაციის საჯარო დაცვა. მატიანე მოგვითხრობს, რომ ლაურა ბასის დისერტაციის დაცვაზე დასასწრებად ქალაქ ბოლონიის მოსახლეობა მოზღვავდა და დარბაზში ტევა არ იყო. სამეცნიერო საბჭოს თემაზე ბასიმ დაამტკიცა შვიდი ფილოსოფიური თეზისი და აგრეთვე მოყვა ნიუტონის სინათლის კორპულსკულური თეორიის შესახებ, რაც იმდროინდელ მეცნიერებაში სიახლედ ითვლებოდა. შემდგომ მას უამრავი შეკითხვა დაუსვეს რაზეც ბასი ამომწურავად და უყოყმანოდ პასუხობდა. საბოლოოდ მას „დოქტორის ბერეტი“ დაახურეს და ტრადიციის მიხედვით მეცნიერებაში გზა დაულოცეს.
21 წლის ფიზიკოსი ქალი რომელიც მეცნიერებათა დოქტორის სტატუსს ატარებდა რამდენიმე საუკუნის მანძილზე არ მოვლენია იმდროინდელ სამყაროს. აღსანიშნავია რომ მის პატივსაცემად გამოიცა ლექსების ორი კრებული; გამოუშვეს ბასის სამახსოვრო მედალი, რომლის ერთ მხარეს გამოსახული იყო ბასის პროფილი ხოლო მეორე მხარეს რომაელი ქალღმერთი მინევრა (მასწავლებელთა, მეცნიერთა, მხატვართა და სხვათა მფარველი), რომელსაც პატარა გოგონას თავზე ხელში ჩირაღდანი ეჭირა. ნახსენებ მედალს ლათინური ასოებით ეწერა „მხოლოდ ღირსეული დაინახავს მინევრას“.
ერთი თვის გასვლის შემდეგ ბასის დაუმტკიცდა დისერტაცია და მიწვეულ იქნა ბოლონიის უნივერსიტეტში გამოყენებითი ფიზიკის კურსის წასაკითხად.
1733 წელს ლაურა ბასი გათხოვდა ჯიოვანე-ჯუზეპე ვერატიზე. მათ 12 შვილი ჰყავდათ.
ლაურა ბასის სამეცნიერო ინტერესები მკვეთრად გაფართოვდა დისერტაციის დაცვის შემდგომ. ბასმა ამავე პერიოდში დაიწყო მათემატიკისა და ასტრონომიის შესწავლა. ასევე მკვეთრად გაიზარდა მისი მეცნიერული ავტორიტეტი. იგი ფიზიკის ლექციების კურსის წასაკითხად მიწვეული იყო ლონდონისა და პარიზის უნივერსიტეტეში, მაგრამ ოჯახური პირობების გამო მან ამ ქალაქებში გამგზავრება ვერ მოახერხა.
ლაურა ბასის ლექციების მოსასმენად სტუდენტები მთელი ევროპიდან ჩამოდიოდნენ. მისი ლექციები იყო უაღრესად გასაგები, საინტერესო და მიმზიდველი. აღსანიშნავია, რომ ბასი აგრეთვე გატაცებული იყო მსოფლიო ლიტერატურით. აგრეთვე ცნობილია, რომ იგი წერდა ლექსებს. ფიზიკაში გამოცემულია მისი ოთხი ნაშრომი, რომლებიც ეხებოდნენ მექანიკას, პნევმატიკას და ჰიდრავლიკას. ფიზიკაში მას ამგვანებენ გალილეო გალილეისა და ევანჯელისტა ტორიჩელის. ცნობილია, რომ ლაურა ბასი სილამაზითაც განსაკუთრებული მანდილოსანი იყო, აგრეთვე პატიოსანი და შრომისმოყვარე.
ლაურა ბასი გარდაიცვალა 1778 წლის 20 თებერვალს. იგი დაკრძალულია ბოლონიაში ლუიჯი გალვანის გვერდით.
მადლიერმა იტალიელებმა ლაურას ბოლონიის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკის შენობის წინ დაუდგეს ძეგლი.
ლიტერატურა
პარკაძე ვ., ფიზიკოსი ქალები, გვ. 12-14, თბ., 1988.
სქოლიო
იტალიელი ფიზიკოსები
Lasioglossum mandibulare

Lasioglossum mandibulare — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1866 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
mandibulare