PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ფარვანასებრნი

ფარვანასებრნი — მცენარეთა ქვეოჯახი პარკოსანთა ოჯახისა. ცნობილია დაახლოებით 440 გვარი და 12 ათასამდე სახეობა. ფართოდ არიან გავრცელებული არამარტო ეკვატორულ, არამედ ზომიერ და ცივ ოლქებშიც. მრავლადაა მდელოებზე, ველებზე, ტყეებში, გზისპირა მდელობებზე. ხშირია ფოთლების ან მისი ნაწილების სახეცვლა პწკალებად (ღობის ცერცველა), ყლორტებისა კი — ეკლებად (ინგლისური კურდღლისცოცხა). ყვავილის ჯამი შეზრდილფოთლიანია; გვირგვინს 5, ჩვეულებრივ თავისუფალი ფურცელი აქვს. მათგან ზედა, ყველაზე დიდ ფურცელს აფრა ან დროშა ეწოდება, 2 გვერდითას — ფრთა ან ნიჩაბი, 2 ქვედას (წინას) კი — კილი ან ნავი. მტვრიანა 10 ცალია, ისინი (9 ცალი) ხშირად ძირებით ერთმანეთს ეზრდება და ერთგვარ მილს წარმოქმნის, რომელიც ნასკვზეა გარშემორტყმული, ერთი ცალი მტვრიანა კი თავისუფალი რჩება. თითქმის ყველა ფარვანასებრი გამოირჩევა ცილების მაღალი შემცველობით (განსაკუთრებით თესლი), რომლებიც მდიდარია შეუცვლელი ამინომჟავებით (მ.შ. ლიზინით, მეთიონინითა და ტრიპტოფანით). მრავალი მათგანი (ბარდა, ოსპი, ლობიო, არაქისი, სოია, მუხუდო, ცერცვი და სხვ.) კულტურაში ერთ-ერთი პირველი იყო შეტანილი როგორც ძვირფასი საჭმელი მცენარე. ძველი მიწათმოქმედებისთვის და ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში მცხოვრები მრავალი თანამედროვე ხალხისათვის ამ მცენარეთა თესლი ცილების მთავარი წყაროა. მიწისზედა ყლორტები ცხოველების შესანიშნავი საკვებია. სამყურას, იონჯას, ესპარცეტს, ცერცველას სპეციალურად თესენ სათივედ. ხანჭკოლას ზოგიერთ სახეობას ამუშავებენ როგორც „მწვანე სასუქს“, რომელიც ნიადაგის ნაყოფიერებას ამაღლებს, — მათ არ თიბავენ, არამედ მთელ მწვანე მასას ნიადაგში ჩახნავენ. ფარვანასებრთა მრავალი კულტურული სახეობა თესლბრუნვის აუცილებელი კომპონენტია.
ამ ქვეოჯახს მიეკუთვნება ტროპიკული და სუბტროპიკული ოლქების ძვირფასმერქნიანი ჯიშები: Dalbergia latifolia , Pterocarpus santalinu, გვარი Erythrina (მისი დიდი ყვავილები ფრინველების დახმარებით იმტვერება). ფარვანასებრთა შორისაა: მიროქსილონის გვარის (Myroxylon) წარმომადგენლები, რომლებიც ე.წ. პერუულ ბალზამს იძლევიან, იაპონური სტიფნოლობიუმი (Stypnolobium japonica) — ფლავონოიდ რუტინის სამრეწველო წყარო, საღებავი ინდიგოფერა (Indigofera tinctoria) — ღრმა ლურჯი ფერის საღებავის წყარო, ძირტკბილა და თერმოფსისი — სამკურნალო მცენარეები. ქვეოჯახში შედის ყვავილოვან მცენარეთა ყველაზე მრავალრიცხოვანი გვარი — გლერძი და მასთან ახლოს მდგომი ოქსიტროპისი, ასევე გვარები ყვავისფრჩხილა, კრიალოსანა, ფუჭფუჭა, უძრახელა და სხვ. ესპანური კურდღლისცოცხა (Spartium junceum) გამოიყენება მთის ფერდობთა გასამაგრებლად.
სქოლიო
ჰირბოვეცი

ჰირბოვეცი — სოფელი მოლდოვაში, ანენი-ნოის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 92 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 447 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
ანენი-ნოის რაიონის სოფლები
აღაბეილი (აღსუ)

აღაბეილი (აღსუ)
აღაბეილი — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 528 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
აღსუს რაიონის სოფლები
Lasioglossum quadrinotatulum

Lasioglossum quadrinotatulum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1861 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
quadrinotatulum
სან-ბენტუ (პარაიბა)

სან-ბენტუ (პარაიბა)
სან-ბენტუ — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კატოლე-დუ-როშის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30 879 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 124.41 კმ²-ზე. ფართობი 248 200 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარაიბა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბუადის ტბა

ბუადის ტბა — მცირედ მარილიანი, მტკნარწყლიანი ტბა ნაურუში. მდებარეობს კუნძულის სამხრეთ-დასავლეთში, ბუადის რაიონში. ტბის წყლის ზედაპირის ფართობი — დაახლოებით 30 ათასი მ². წყლის დონე ბუადის ტბაში დაახლოებით 5 მეტრით მაღალია წყნარი ოკეანის წყლის დონეზე, ტბის სიღრმე — 5 მეტრამდე. დღეისათვის ტბას ოკეანესთან არანაირი კავშირი არ გააჩნია, ძველად ის იყო ლაგუნა მარჯნის ატოლის ცენტრში. ტბის გარშემო არსებული ნაყოფიერი მიწა უზრუნველყოფს სოფლის მეურნეობის განვითარებას.
ტბა კუნძულზე, სადაც არანაირი მდინარე არ არსებობს, მტკნარი წყლის წყაროა, მაგრამ ის 13 ათასი ადამიანისთვის ვერ აკმაყოფილებს მის მოთხოვნილებებს, ამიტომ სასმელი წყალი შემოაქვთ ავსტრალიიდან.
რესურსები ინტერნეტში
ბუადის ტბა
ნაურუს ტბები
ალფონსო III

ალფონსო III შესაძლოა იყოს:
ალფონსო III — ასტურიის მეფე
აფონსუ III — პორტუგალიის მეფე
ალფონსო III — არაგონის მეფე
ალფონსო III დ’ესტე — მოდენასა და რეგიოს ჰერცოგი
ალფონსო III — კონგოს მეფე
ყირიმის ხანების სია

ყირიმის ხანების სია
აქ წარმოდგენილია ყირიმის ხანების სია.
ყირიმის ხანები
იხილეთ აგრეთვე
გირეის დინასტია
ყირიმის სახანო
ყირიმის კალგების სია
ყირიმის ნურედინების სია
კალგა
ნურედინი
მმართველთა სიები
ყირიმის სახანო
გირეის დინასტია
თადა გოგუა

თადა გოგუა
თადა მაშურიას ძე გოგუა (დ. 1859, ჩხოროწყუ, ხაბუმე — გ. 1963) — ქართველი ლოტბარი, მომღერალი.
ბიოგრაფია
თათა გოგუა მჭედლის ოჯახში გაიზარდა. მას საშუალო განათლება არ მიუღია. წერა-კითხვა მამის სამჭედლოში შეგირდად ყოფნისას სოფლის სკოლის მოსწავლეებისგან ისწავლა. დ. გოგუამ ბავშვობიდანვე შეიყვარა ქართული ხალხური სიმღერა. იგი მცოდნეთაგან სწავლობდა ამა თუ იმ ნიმუშს და შემდეგ დაინტერესებულ ახალგაზრდებს ასწავლიდა. 1919 წელს, ზუგდიდში გოგუა შეხვდა ცნობილ ლოტბარს — ძუკუ ლოლუას. მისგან მრავალი სიმღერა შეისწავლა და როგორც მომავალი გუნდის ხელმძღვანელმა სასარგებლო რჩევები მიიღო. 1922 წელს ზუგდიდში სიმღერის მასწავლებლებად მიიწვიეს ცნობილი გურული შემსრულებლები — სამუელ ჩავლეიშვილი და ვარლამ სიმონიშვილი. მათგან გოგუას თორმეტამდე ნიმუში შეუსწავლია.
1928 წელს, 70 წელს მიტანებული დ. გოგუა დაბა ჩხოროწყუში აყალიბებს მომღერალთა გუნდს, რომლის წევრებიც არიან: დათიკო ფაცაცია, ძუკუ აფშილავა, სამსონ და კალისტრატე შენგელიები, ერა პაპავა, ლუბა წურწუმია, ჩიტო ჩხარჩხალია და სხვები. გუნდი მართავდა კონცერტებს რაიონის სხვადასხვა სოფელში, რითაც ხალხური სიმღერისადმი ადგილობრივთა ინტერესს აღვივებდა.
დ. გოგუას გუნდი ყოველთვის გამოირჩეოდა სიმღერების სწორი, ბუნებრივი შესრულების იმ მანერით, როგორიც ძველ ჩხოროწყუელ მომღერლებს ახასიათებდათ, ამაშია ამ გუნდის დიდი დამსახურება. 1930-იან და 40-იან წლებში გუნდის შესრულებით სიმღერები ჩაიწერეს გრიგოლ კოკელაძემ და ვლადიმერ ახობაძემ.
1932 წელს ქ. ზუგდიდში გამართულ ხალხური სიმღერის რაიონთაშორისო ოლიმპიადაზე გოგუას გუნდმა შეასრულა: „ოჸონური“, „ხემხვარიელი“, „კუჩხი ბედინერი“, „უჩარდია-უჩა კოჩი“, „დისერ დო ვავოთინა“, „ნწარე ჸოროფა“, „ქერული“, „ხუჯიში ოსხაპური“ და „ჰარირა“ — ცეკვით. გუნდი დასაჩუქრდა მედლით, სიგელით და 300 მანეთით. აღინიშნა სიმღერების სწორი, ეთნოგრაფიული თვალსაზრისით საუკეთესოდ შესრულება. წარმატებით ფრთაშესხმული ლოტბარი ამის შემდეგ ზედიზედ კონცერტებს მართავს ფოთში, სენაკში, გალში, ოჩამჩირესა და სოხუმში.
გოგუას გუნდმა მოწონება დაიმსახურა 1937 წლის ხალხური სიმღერისა და ცეკვის სრულიად საქართველოს ოლიმპიადაზე, თბილისის საოპერო თეატრში. განსაკუთრებული აღტაცება გამოიწვია სცენაზე თოხებით შესრულებულმა „ოდოიამ“, რომელიც სახკინმრეწვმა, როგორც მუსიკალური ფოლკლორის ერთ-ერთი მეტად საინტერესო ნიმუში, ფირზე გადაიღო. ოლიმპიადაზე გუნდმა მეორე ჯილდო მიიღო.
სიცოცხლის ბოლო წლებში, ხანდაზმულობის გამო ლოტბარმა გუნდის ხელმძღვანელობა მისი გუნდის ერთ-ერთ წევრს, დათიკო ფაცაციას გადააბარა. თავად ბოლომდე დარჩა ხალხური სიმღერის დიდ ქომაგად.
დ. გოგუა გარდაიცვალა 1963 წელს, 104 წლის ასაკში.
ნოტირებული ნიმუშები დ. გოგუას გუნდის შესრულებით გამოქვეყნებულია კრებულში „ქართული ხალხური მუსიკა, სამეგრელო“, I ტომი (შემდგ. კუკური ჭოხონელიძე), თბ., „საქართველოს მაცნე“, 2003.
ეს სიმღერებია: „დისერუ დო ვოვოთინა“ , გვ. 76, „ალილო“ , გვ. 107, „მწარე ჸოროფა“, გვ. 159, „დიელოსა“, გვ. 172, „ჰეი რანინა“, გვ. 174, „კუნტა ბედინერა“ , გვ. 212.
ლიტერატურა
გეგეჭკორი ლადო, ხალხური სიმღერის მოამაგენი. გვ. 78-79. „საქართველოს მაცნე“, თბილისი, 2007.
ქართული ხალხური სიმღერის ოსტატები, სამეგრელო III. გვ. 9-13. „საქართველოს მაცნე“, თბილისი, 2007.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ქართველი ლოტბარები
ქართველი მომღერლები
დაბადებული 1859
გარდაცვლილი 1963
გოგუები
პლატეოზავრი

პლატეოზავრი — ხვლიკმენჯა დინოზავრების გვარი პლატეოზავრისებრთა ოჯახიდან, რომელიც გავრცელებული იყო ტრიასულ პერიოდში. მისი სიგრძე აღწევდა 6-დან 12 მეტრს, ხოლო წონა — 4 ტონამდე. პირველად აღწერა გერმანელმა პალეონტოლოგმა, ჰერმან მაიერმა 1887 წელს და ასევე სახელი პლატეოზავრიც მანვე შურჩია.
პლატეოზავრს ჰქონდა გრძელი კისერი და ტანთან შედარებით პატარა თავი, მკრივი სხეული და ძლიერი, გრძელი პროპორციული უკანა კიდურები, რისი წყალობითაც შეეძლო სწრაფად სირბილი. მცენარეებს ღეჭავდა ხერხივით ბასრი კბილების საშუალებით და მტრისგან თავს იცავდა წინა და უკანა კიდურების ბასრი ბრჭყალებით.
იგი ტრიასული პერიოდის პირველი და კარგად შესწავლილი დინოზავრია. მისი ჩონჩხი აღმოჩენლი არის ევროპის სხვადასხვა ქვეყანაში, მათ შორის საფრანგეთში, შვეიცარიასა და გერმანიაში.
პლატეოზავრები დიდ ჯოგებად ცხოვრობდნენ. დინოზავრების ეს სახეობა ოთხ ფეხზე დადიოდა. მაღალი ხიდან ფოთლების მოსაგლეჯად ან მტაცებლისგან თავის დასაცავად უკანა კიდურებზე დგებოდა.
ლიტერატურა
Gunga HC, Suthau T, Bellman A, Friedrich A, Schwanebeck T et al (2007). «Body mass estimations for Plateosaurus engelhardti using laser scanning and 3D reconstruction methods». Naturwiss 94
რესურსები ინტერნეტში
პლატეოზავრი Prehistoric Wildlife-ზე
სქოლიო
დინოზავრები
დონია-რემედიოს-ტრინიდადი

დონია-რემედიოს-ტრინიდადი (ოფიციალურად დონია-რემედიოს-ტრინიდადის მუნიციპალიტეტი) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ბულაკანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 28 656 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 8 ბარანგაის.
კლიმატი
რესურსები ინტერნეტში
All About Doña Remedios Trinidad Bulacan
Philippine Census Information
სქოლიო
ბულაკანის მუნიციპალიტეტები
Bulatovo, Abzelilovsky District, Republic of Bashkortostan

Bulatovo, Abzelilovsky District, Republic of Bashkortostan
Bulatovo (Bulat) is a rural locality (a village) in Almukhametovsky Selsoviet, Abzelilovsky District, Bashkortostan, Russia. The population was 155 as of 2010. There are 3 streets.
Geography
Bulatovo is located 53 km north of Askarovo (the district's administrative centre) by road. Tselinny is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Abzelilovsky District
აქსელი (მომღერალი)

აქსელი (მომღერალი)
აქსელ პატრისიო ფერნანდო ვიტევინი (დ. 1 იანვარი, 1977, ბუენოს-აირესი) — არგენტინელი მომღერალი და კომპოზიტორი.
დისკოგრაფია
La clave para conquistarte (1999)
Mi forma de amar (2001)
Amo (2003)
Hoy (2005)
Universo (2008)
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
Universal Music Latin Entertainment-ზე
დაბადებული 1 იანვარი
დაბადებული 1977
არგენტინელი მომღერლები
იეზიდაბადის ციხე

იეზიდაბადის ციხე ან ძველი ციხე — ძველი შუასაუკუნის ციხე ქალაქ ნახიჩევანის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. სავარაუდოდ, ციხე აშენდა სასანიდთა მმართველის იეზდეგერდ III-ის (632/633 — 651/652) ბრძანების საფუძველზე.
ისტორია
ციხის აშენების ზუსტი დრო უცნობია. ციხის ტერიტორიაზე ჩატარებული კვლევების დროს 1957 დან 1959 წლამდე, აღმოჩენილ იქნა ისეთი არქეოლოგიური მასალები, როგორებიცაა : კერამიკული წურჭელი, ქვის ჩაქუჩები. არქეოლოგიური გათხრების შედეგად ნათელია, რომ ამ ქვის იარაღებს იყენებდნენ მარილის მოპოვებისას ბრინჯაოს ხანაში (III—II ათასწლეულები ჩვ.წ.). ითვლება, რომ ციხე აშენდა სასანიდთა უკანასკნელი შაჰის იეზდეგერდ III-ის (632/633 — 651/652) დაკვეთით. თურქი მოგზაურის ევლია ჩელების ცნობით, მონღოლთა შემოსევის დროს ციხე დანგრეულ იქნა.
ამ ციხეს მოგვიანებით იხსენებდა ნახიჩევანში ნამყოფი შარდენი და ჯონ ფორესტერ ფრეზერი.
სქოლიო
ისლამური არქიტექტურა
აზერბაიჯანის ციხესიმაგრეები
D11 motorway (Czech Republic)

D11 motorway (Czech Republic)
The D11 motorway is a highway in the Czech Republic.
Plans to build a highway connecting Prague and Hradec Králové date from 1938; construction finally began in 1978. Today it consists of one continuous segment Praha - Poděbrady - Libice nad Cidlinou - Libčany - Plačice - Plotiště - Smiřice - Jaroměř and last segment Jaroměř - Trutnov - border CZ/PL (polish expressway S3) is planned and waits for permits.
It is part of European route E67 "Via Baltica" from Prague in the Czech Republic to Helsinki in Finland by way of Poland, Lithuania, Latvia, and Estonia. Three lanes in each direction are planned by 2025 between Prague and Jirny (8 km) and to Poděbrady after 2025.
Unfinished sections
Images
References
D11
893

893
მოვლენები
ჰერეთის მთავარმა ჰამამმა მეფის ტიტული მიიღო. შეიქმნა ჰერეთის სამეფო.
კვირიკე I კახეთის ქორეპისკოპოსი გახდა.
ბულგარეთის დედაქალაქი გადაიტანეს პრესლავში.
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ალ-ქაიმი — ფატიმიდების სახალიფოს ხალიფა (გ. 946)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ბაგრატ I — აფხაზთა სამეფოს მეფე
ფადლა I — კახეთის ქორეპისკოპოსი
სტეფანე I — კონსტანტინოპოლის პატრიარქი (დ. 867)
კენიის ჰიმნი

კენიის ჰიმნი (ო, ღმერთო ყოვლის შემოქმედო) — კენიის ეროვნული სიმბოლო დროშასთან და გერბთან ერთად. შექმნილია ხალხური მელოდიის საფუძველზე.
ჰიმნის ტექსტი
იხილეთ აგრეთვე
კენიის დროშა
კენიის გერბი
ჰიმნი
ეროვნული ჰიმნები
მანავის დედა ღვთისმშობლის პირველი ეკლესია

მანავის დედა ღვთისმშობლის პირველი ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ მანავის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 1 კილომეტრზე წმინდა გიორგის ეკლესიასთან ახლოს (აღმოსავლეთით) 25-30 მეტრზე. ეკლესია გეგმით ტრაპეციის ფორმისაა დასავლეთ ნაწილი ვიწროა, აღმოსავლეთის კი შედარებით განიერი(3,1x2,3 მეტრი). ნაგებია რიყის ქვითა და კირის ხსნარით ძლიერ დაზიანებულია კედლები მიწის დონიდან 1,3 მეტრზეა შემორჩენილი. შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს შიგნით კუთხები მომრგვალებულია. იატაკი ჩაღრმავებული და აღმოსავლეთ კედელს მთელ სიგრძეზე საფეხური გასდევს. ეკლესია შიფრის ორკალთა სახურავითაა გადახურული.
ლიტერატურა
საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გუბლიუკუჩუკოვო

გუბლიუკუჩუკოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დიურტიულის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 392 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ დიურტიულიდან დაშორებულია 4 კილომეტრით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (58 %) და ბაშკირები (39 %) შეადგენენ.
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
დიურტიულის რაიონის სოფლები
სწროფავის ღვთისმშობლის ეკლესია

სწროფავის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ სწროფავის ჩრდილოეთით, 1,5 კილომეტრზე, ტყიან ბორცვზე. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, სამხრეთიდან და დასავლეთიდან გვიანდელი მინაშენები ეკვრის. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. ეკლესიის საფასადო წყობა მოზრდილი ქვებისაა. შიგნითა საპირე ქვები გაცილებით წვრილია. ძეგლი ძლიერაა დაზიანებული: დანგრეულია ორივე მინაშენი, ჩამონგრეულია ეკლესიის კამაროვანი გადახურვა, მონგრეულია კედლები სმნიშვნელოვანი ნაწილი. შენობა 1 მეტრის სიმაღლეზე მიწაშია ჩაფლული. შესასვლელი სამხრეთ მინაშენიდანაა. შემორჩენილია შესასვლელის მხოლოდ აღმოსავლეთ წირთხლის ნაწილი.
აღმოსავლეთით კუთხეებმომრგვალბული ღრმა საკურთხეველია. საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედელში შემორჩენილია მაღალი, ზემოთკენ თანდათან შევიწროებული სარკმლის ქვედა ნახევარი. საკურთხევლის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო მცირე ზომის ნიშია. საკურთხეველში დგას ერთ ქვაში გამოკვეთილი კუბური ფორმის ტრაპეზი. თითო პატარა ნიშით სამხრეთ და ჩრდილოეთ წახნაგებში. ეკლესიის ინტერიერში აღმოჩნდა ქვიშაქვის ქვა რელიეფური გირჩის გამოსახულებით. სამხრეთ მინაშენი ეკლესიაზე რამდენადმე მოკლეა. მისგან მხოლოდ დასავლეთ კედლის მცირე ნაწილია შემორჩენილი, რომელიც ეკლესიის დასავლეთ კედლის ხაზზე მდებარეობს. ეკლესიის დასავლეთ მინაშენის მხოლოდ დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლების მცირე ნაწილებია შემორჩენილი. ეკლესიის ირგვლივ რამდენიმე ნაგებობის კვალი შეიმჩნევა.
ლიტერატურა
დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Letka (river)

Letka (river)
The Letka is a river in the Komi Republic and Kirov Oblast in Russia. It is a right tributary of the Vyatka. The river is long, and its drainage basin covers . The Letka is navigable along its lower reaches.
References
Rivers of the Komi Republic
Rivers of Kirov Oblast
Krasnoye Selo, Azerbaijan

Krasnoye Selo, Azerbaijan
Krasnoye Selo is a village in Ganja, Azerbaijan.
It is suspected that this village has undergone a name change or no longer exists, as no Azerbaijani website mentions it under this name.
References
Populated places in Azerbaijan
Ganja, Azerbaijan
Ohrekreis

Ohrekreis
The Ohrekreis was a district (Kreis) in the north-east of Saxony-Anhalt, Germany. Neighboring districts are (from north clockwise) Altmarkkreis Salzwedel, Stendal, Jerichower Land, the district-free city Magdeburg, Bördekreis, and the districts Helmstedt and Gifhorn in Lower Saxony. Its territory is now incorporated into Börde.
History
In 1680 the area of the district became part of Brandenburg, and the Holzkreis roughly covering the area of the Ohrekreis was created.
In 1816 the districts were rearranged, thus the two new districts Neuhaldensleben (later renamed to Haldensleben) and Wolmirstedt were created. Except two changes in 1908 when the municipality Rothensee became part of Magdeburg, and in 1944 when Calvörde became part of Haldensleben the districts did not change until a bigger reform in 1952. The district Haldensleben lost its southern part and instead part of the district Gardelegen was added; and Wolmirstedt lost 21 municipalities to the districts Tangerhütte, Haldensleben, and Wanzleben. In 1994 the two district were merged to the new district Ohrekreis, including a few municipalities from the districts Stendal and Klötze. In 2007 the next reform starts in Saxony-Anhalt. The two districts Ohrekreis and Boerdekreis will unite to the new district Boerde (working title).
Geography
The district is located on the plain called Magdeburg Börde (in the south), the Drömling (in the northwest) and the Colbitz-Letzlingen Heath (in the northeast), and named after the river Ohre which flows parallel to the canal Mittelland Canal. In the west the Aller flows through the district.
Coat of arms
The topleft part of the coat of arms show a beech branch, symbolizing the beech forests in the district. The wavy line in the bottomright symbolizes the river Ohre, after which the district is named.
Towns and municipalities
External links
Official website of the new district Börde (German)
ჩენდუს სამხედრო ოლქი

ჩენდუს სამხედრო ოლქი — სამხედრო ოლქი ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში. მდებარეობს ჩინეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. მისი იურისდიქცია ვრცელდება ჩუნცინიში, სიჩუანში, იუნანიში, გუიჯოუსა და ტიბეტში მდებარე ყველა შეიარაღებულ ძალაზე. შტაბი მდებარეობს ქალაქ ჩენდუში.
შემადგენლობა
სამხედრო ოლქის ნშემადგენლობაში შედის მე-13 და მე-14 არმია, ტიბეტის 53-ე სამთო ბრიგადა, 149-ე მოტორიზებული ქვეითი დივიზია და საავიაციო პოლკის მეორე არმია.
სტრატეგიული კვლევების საერთაშორისო ინსტიტუტის მონაცემებით სამხედრო ოლქის შემადგენლობაში შედის 180000 ჯარისკაცი, ამასთან ოთხი მოტორიზებული ქვეითი დივიზია, ერთი საარტილერიო დივიზია, ორი სატანკო ბრიგადა, ერთი საარტილერიო ბრიგადა და ორი სარაკეტო ბრიგადა.
იხილეთ აგრეთვე
ჩინეთის სამხედრო ოლქები
რესურსები ინტერნეტში
ჩენდუს სამხედრო ოლქი
ჩინეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
Archi people

Archi people
The Archi people (Archi: аршишттиб, arshishttib archiyar) are an ethnic group who live in eight villages in Southern Dagestan, Russia. Archib is the 'parent village' of these, because three months a year the whole community used to reassemble in Archi to engage in communal work. Their culture is one of the most distinct and best-preserved of all the cultures of Dagestan.
They have a total population of about 1,200, and speak their own language. Their habitat is about 2,000 meters above sea level in the Kara-Koisu basin of a range of the Caucasus.
History
The origin of the Archi people is unknown. Their name was first mentioned in the historical chronicles written by Muhammed Rafi from Shirvan in the 13th or 14th century. They were part of the Avar community Dursakh (or Rissib) and from time to time paid tribute to the Gazikumukh Khanate. They became subjects of the Russian Empire after Dagestan was annexed by Russia in 1813. According to the Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary there were 802 Archis in Gazikumukh Okrug in 1886. Since 1899 they were part of the Gunib Okrug, Dagestan Oblast.
In 1921 they became part of the Dagestan ASSR. According to the First All-Union Census of the Soviet Union in 1926 there were 863 Archis in the Soviet Union. In the next censuses they were not considered a separate ethnic group, but rather as a subgroup of Avars. According to the Great Soviet Encyclopedia in the 1959 Soviet Census, all Archis declared themselves as Avars, though still preserving their native language and some ethnographic features. The 2002 Russian Census registered 89 Archis in Russia, which were again considered to be a subgroup of Avars. In the 2010 Russian Census there were only 12 Archis.
Language
The Archi language is a Northeast Caucasian language of the Lezgic branch. It is colloquial, unwritten, and spoken only in several villages. Avar and Lak are widely spoken.
The first information about Archi language was a letter from Peter von Uslar to Franz Anton Schiefner dated June 11, 1863, which was published in the "Grammar of the Lak language" book as an appendix. Peter von Uslar tells an Archi legend about their language:
Culture
The ethnonym Archi originates from the name of the village Archib in Lak. The main paradox with the Archi people is that although they are a subgroup of the Avar people by ethnic self-identification, their language is similar to the Lezgian people, and culture to the Avar people and Lak people. They were considered to be a subgroup of Avars in all Soviet censuses, and are still considered to be so in Russian censuses.
The Archi people are overwhelmingly Sunni Muslims. The existence of monuments written in Arabic in the Kufic script suggests that they converted to Islam not later than the 10th century.
Famous Archi people
Maksud Sadikov – a professor in international relations and Islamic economics
References
Lezgins
Ethnic groups in Dagestan
Muslim communities of Russia
Peoples of the Caucasus
Muslim communities of the Caucasus
ახატელი

ახატელი — სოფელი საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტში (რუისპირის თემი). მდებარეობს მდინარე თურდოს (ალაზნის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 500 მეტრი, თელავიდან 13 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 271 ადამიანი.
ისტორია
ამ ადგილზე დასახლება უფრო ძველია ვიდრე საკუთრივ რუისპირში. კახეთიდან (თელავიდან) ქართლში გადამავალ, მნიშვნელოვან გზასთან სოფლის სიახლოვემ ადრევე დააჩნია კვალი მის სამეურნეო-ეკონომიკურ ყოფას. საისტორიო წყაროებში ასახული XI საუკუნიდან იხსენიება: „მეუფემან კათალიკოს-პატრიარქმან მელიქსედეკ მოიგო ნათქვამი „მატიანე ქართლისაიში“, ესენი კათალიკოსმა სვეტიცხოვლის მონასტერს შესძინოთ სოფელ ახატლის ყმა-მამული“. საქართველოს კათალიკოსს ამ დროიდან XIX საუკუნემდე შეუნარჩუნებია აქ თავისი სამფლობელოები. ახატელი, როგორც განვითარებული მეურნეობისა და მევენახეობის ადგილი კახეთში, მოიხსენიება XIII-XV საუკუნეების საბუთებში. ამ პერიოდში სოფელში ადგილი ჰქონდა ყმა-მამულის ხშირ ყიდვა-გაყიდვას. წლების განმავლობაში სვეტიცხოვლის ყმა-მამულის რაოდენობამ თანდათან იკლო. 1447 წლისთვის მას მხოლოდ გლეხობის 6 კომლიღა შერჩა. 1579 წელს ალექსანდრე II-მ სვეტიცხოველს მამულების მფლობელობა განუახლა კახეთში. მათ შორის ახატელშიც, სადაც იმჟამად სვეტიცხოველს „ხუთი მთელი გლეხი და საგლეხო მამული ჰქონდა“. 1616 წლის ერთ-ერთ საბუთში მოხსენიებულია მცხეთის აზნაური ელიოზის ძე, რომელიც ახალ წელში დარჩენილ სვეტიცხოვლის ოთხ კომლ გლეხს განაგებდა. XVII საუკუნიდან სოფელში ყმა-მამულის დიდ ნაწილს კახეთის თავადები — მაყაშვილები დაეპატრონენ. XVII-XVIII საუკუნეებში შაჰ-აბასისა და სხვა დამპყრობთა დამანგრეველმა შემოსევებმა, მათ შორის „ლეკიანობამ“, სოფლის სამეურნეო ცხოვრება რამდენადმე დააკნინა. მოსახლეობის ნაწილი XVIII საუკუნეში რუისპირში გადასახლდა. ვინც დარჩა, შიშიანობის ჟამს, რუისპირის ციხესიმაგრეს აფარებდა თავს. ქართლ-კახეთის სამეფოს გაუქმების შემდეგ, ახატელი ტფილისის გუბერნიის თელავის მაზრაში შედიოდა. დღეს სოფელში მოსდევენ მევენახეობას, მებაღეობას და მემინდვრეობას.
დემოგრაფია
იხილეთ აგრეთვე
ახატლის ღვთაების ეკლესია
ახატლის ღვთისმშობლის ეკლესია
ახატლის ციხე-დარბაზი
ახატლის მაცხოვრის ეკლესია
ლიტერატურა
სქოლიო
თელავის მუნიციპალიტეტის სოფლები