PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
თამაში (ნოველა)

თამაში (ნოველა)
თამაში 一 ამერიკელი მწერლის, ჯეკ ლონდონის მცირე ნაწარმოები, რომელზეც მუშაობა ავტორმა 1904 წლის ზაფხულში დაიწყო და ერთი წლის შემდეგ, 1905 წელს გამოაქვეყნა. მოთხრობა ავტორის ცხოვრების იმ პერიოდითაა ინსპირირებული, როცა ის Oakland Herald-ში სპორტულ რეპორტიორად მუშაობდა. ტექსტში გადმოცემული ნარატიული სტილი ეწინააღმდეგება ბურჟუაზიული საზოგადოების აღწერას, რომელიც ლიტერატურულ ნაწარმოებებში, თითქმის, სულ კომერციული მდგომარეობის ფონზე ვლინდება 一 მწერალი ილაშქრებს ბიზნესის წინააღმდეგ, რომელიც საკუტარ ფესვებს სპორტშიც იდგამს.
ფონი
როდესაც ლონდონი დაადანაშაულეს მოთხრობაში არსებული უზუსტობების გამო, მან კრიტიკოსს შემდეგნაირად მიმართა:
„მე მივიღე ეს გამოცდილება და სწორედ ამ გამოცდილების, დამატებით, ბოქსის საკმაოდ სრულფასოვანი შესწავლის, წყალობით დავწერე ეს მოთხრობა“.
არსებობს ვერსია, რომ XX საუკუნის 20-იანი წლების გამორჩეულ ამერიკელ მოკრივეს, ჯიმ ტუნს, სწორედ ზემოხსენებული მოთხრობის წაკითხვის შემდეგ გაუჩნდა კარიერის დასრულების სურვილი.
სიუჟეტი
ოცი წლის ჯო ხვდება თვრამეტი წლის ლამაზმან ჟენევიევს და მომენტალურად შეუყვარდება იგი. ისინი ორივე ღარიბ ოჯახში გაიზარდნენ. ჯო მუშაობს საწყობში, პარალელურად ის არის მოკრივე, აქ მიღებული შემოსავლით კი ის ცდილობს, არჩინოს საკუთარი დედა და უმცროსი და-ძმები. რაც შეეხება ჟენევიევს, ის ობოლია, იმჟამად კი ის სილვერშტეინების ოჯახში აფარებს თავს, რომელთა მაღაზიაშიც იგი დასაქმდება. ახალგაზრდები, თანდათანობით, უფრო და უფრო მეტ დროს ატარებენ ერთად და, მალევე, ისინი ერთად ცხოვრებას გადაწყვეტენ. როცა ჟენევიევი გაიგებს, რომ ჯოს გატაცებას კრივი წარმოადგენს, ის სთხოვს მეუღლეს, შეეშვას ამ საქმიანობას, რომელსაც თავად „საშიშ საქმედ“ მოიხსენიებდა ხოლმე. ჯო პირობას იძლევა, რომ ის სპორტულ კარიერას დაასრულებს, თუმცა მას ერთი ორთაბრძოლის ბოლომდე მიყვანაღა დარჩა, რათა მიღებული თანხით ახალი სახლი იყიდონ. სწორედ ამ ორთაბრძოლის შემდეგ გეგმავს წყვილი ქორწინებას.
თუმცა, საბრძოლო პროცესის მიმდინარეობისას დარბაზში ქალების შესვლა დაუშვებელი იყო, ჯო მაინც მოახერხებს ჟენევიევის შენიღბვას და რინგს უკან დაყენებას. ამჯერად, ჯოს მეტოქე უძლეველი პონტაა, თუმცა, მატჩის ფავორიტად მაინჩ ჯო მიიჩნევა, რომელსაც თითქმის მთელი დარბაზი გულშემატკივრობს. დაძაბული ბრძოლისას უპირატესობა ხან ერთ მხარეზე, ხან მეორე მხარეზე ინაცვლებს. მიუხედავად იმისა, რომ ჯო მედგრად უძლებს მოწინააღმდეგეს, გადამწყვეტ მომენტში ის გასრიალდება და პონტა მას ნოკაუტში ჩააგდებს. ჯო გონს ვერ მოდის, ის გადაჰყავთ საავადმყოფოში, იძახებენ ექიმებს, თუმცა ყველაფერი გვიანია 一 ჯო კომაში ვარდება და კვდება.
ჟენევივი, რომელსაც სულ ახლახანს გარდაეცვალა საქმრო, იაზრებს, რომ თვით მის სიყვარულსაც კი არ შეეძლო იმ დამოკიდებულების გადაწონვა, რომელიც ჯოს ამ თამაშის მიმართ გააჩნდა.
იხილეთ აგრეთვე
ჯეკ ლონდონი
სქოლიო
ჯეკ ლონდონის ნაწარმოებები
1905 წლის ნაწარმოებები
გრიგოლ აბაშიძე (პოეტი)

გრიგოლ აბაშიძე (პოეტი)
გრიგოლ დავითის ძე აბაშიძე (დ. 1866, დილიკაური, ქუთაისის გუბერნია — გ. 1903, პეტერბურგი) — ქართველი პოეტი.
ბიოგრაფია
სამწერლო ასპარეზზე XIX საუკუნის 80-იან წლებში გამოვიდა. თანამშრომლობდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში, მონაწილეობდა თეატრალურ წარმოდგენებში, სალიტერატურო საღამოებში. აბაშიძის პოეზია ქართველ „სამოციანელთა“ ლიტერატურულ ტრადიციებს მიჰყვება. მისი ლექსი ლირიზმითა და განწყობილების სიმძაფრით გამოირჩევა („სიმღერა სასოწარკვეთილისა“, 1900 და სხვ.). წერდა პოემებს („ცრემლთა წყარო“, 1901; „დედა“, 1900), თარგმნიდა (მიხეილ ლერმონტოვის „მწირი“, 1893; ფრანსუა კოპეს „ბუდას მერცხალი“, 1900; მეთიუ არნოლდის „მნათობი აზიისა“, 1900). პოეტის ლექსებზე შექმნილი პოპულარული სიმღერები შედიოდა დები იშხნელებისა და ვანო სარაჯიშვილის რეპერტუარში („ოხ, მარგალიტავ!“, 1896; რომანსი — „ოდესაც გიცქერ…“, 1899).
ლიტერატურა
ვართაგავა ი., კრიტიკული წერილები, ტ. 1, თბ., 1958;
ზანდუკელი მ., ლიტერატურული ნარკვევები, ტ. 1, თბ., 1957
სქოლიო
ქართველი პოეტები
დაბადებული 1866
გარდაცვლილი 1903
ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
გ
Senador Pompeu

Senador Pompeu is a municipality in the state of Ceará in the Northeast region of Brazil.
See also
List of municipalities in Ceará
References
Municipalities in Ceará
ქასახი

ქასახი — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 200 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 464 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 439 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 12.44 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
კოტაიქის პროვინციის სოფლები
იანგი-აული (აბზელილოვოს რაიონი)

იანგი-აული (აბზელილოვოს რაიონი)
იანგი-აული — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აბზელილოვოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 311 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 16 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტაშბულატოვო, რომელიც დაშორებულია 38 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99%).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
აბზელილოვოს რაიონის სოფლები
ტარიხას დეპარტამენტი

ტარიხას დეპარტამენტი
ტარიხა — ბოლივიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში და ესაზღვრება არგენტინასა და პარაგვაის. მისი ფართობი 37.623 კმ²-ია. 2001 წლის მონაცემებით, დეპარტამენტში ცხოვრობდა 391,226 ადამიანი. დედაქალაქია ტარიხა.
მოლაპარაკეთა რაოდენობის მხრივ, ყველაზე გავრცელებული ენაა ესპანური, შემდეგ კეჩუა, აიმარა და გუარანი.
ტარიხას პროვინციები
დეპარტამენტი თავის მხრივ დაყოფილია ხუთ პროვინციად და ერთ ავტონომიურ რეგიონად.
რესურსები ინტერნეტში
"Tarija", Travel Guide
Weather in Tarija
Bolivian Music and Web Varieties
ბოლივიის დეპარტამენტები
Rusudan (daughter of Demetrius I of Georgia)

Rusudan (daughter of Demetrius I of Georgia)
Rusudan was a 12th-13th-century Georgian princess of the Bagrationi royal family. She was a daughter of King Demetrius I of Georgia, sister of the kings David V and George III, wife of Manuchihr II of Shirvan, and a paternal aunt of the famous Queen Tamar of Georgia.
Around 1143 she married sultan Masud Temirek, but the marriage only lasted a few years before his death 2 October 1152. She later married Ahmed Sanjar, a Seljuk sultan. When her second husband died, she married Manuchihr II of Shirvan, returned to Georgia and ruled over it as a regent in the first years of Queen Tamar’s reign. She was also a tutor and patron of the Alan prince Soslan-David whom Tamar married as her second husband in 1189. Some historians believe that in 1154 Rusudan was also married to Iziaslav II of Kiev, possibly confusing her with her sister Bagrationi. After the death of David Soslan, she went to Shirvanshah where she ruled the kingdom along with her husband Manuchihr II of Shirvan.
In her eighties, Rusudan withdrew to a monastery c. 1210.
Further reading
Toumanoff, Cyril. On the Relationship between the Founder of the Empire of Trebizond and the Georgian Queen Thamar. Speculum, Vol. 15, No. 3. (Jul., 1940), p. 305.
References
12th-century women from Georgia (country)
13th-century women from Georgia (country)
Bagrationi dynasty of the Kingdom of Georgia
Princesses from Georgia (country)
12th-century births
13th-century deaths
Remarried royal consorts
Regents of Georgia
12th-century women rulers
Grand Princesses consort of Kiev
აზა ადამია

აზა ადამია (დ. 1968, მარტვილი — გ. 9 აპრილი, 1989, თბილისი) — სტუდენტი, 9 აპრილის ტრაგედიის გმირი.
ბიოგრაფია
აზა ადამია დაიბადა 1968 წელს ქალაქ მარტვილში. მარტვილის მე-2 საჯარო სკოლის დამთავრებისთანავე საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ახლადგახსნილ სამრეწველო-სამშენებლო ფაკულტეტზე ჩაირიცხა, დაუსწრებელზე სწავლობდა და მარტვილში რამდენიმე ადგილას, მათ შორის მუსიკის მასწავლებლადაც მუშაობდა.
1989 წლის 9 აპრილს ტრაგიკულად დაიღუპა თბილისში, რუსთაველის გამზირზე გამართული საპროტესტო დემონსტრაციის დარბევის დროს. დაკრძალულია მარტვილში.
აზა ადამიას სახელი აქვს მინიჭებული მარტვილის მეორე საჯარო სკოლას, რომლის ეზოშიც 2009 წელს მისი ძეგლი დადგეს. მის სახელს ატარებს მარტვილის ერთ-ერთი ქუჩაც (იხ. აზა ადამიას ქუჩა).
2014 წლის 9 აპრილს, ტრაგიკული მოვლენებიდან 25 წლის თავზე საქართველოს პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმა ოჯახის წევრებს წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენი გადასცა.
ლიტერატურა
გვერდწითელი გ., „9 აპრილი“, თბ., 1990
სქოლიო
დაბადებული 1968
გარდაცვლილი 9 აპრილი
გარდაცვლილი 1989
9 აპრილის ტრაგედიის დროს დაღუპულები
ადამიები
თეიმურაზ კვანტალიანი

თეიმურაზ კვანტალიანი (დ. 17 აგვისტო, 1953, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, რეჟისორი.
1974-1978 წლებში სწავლობდა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტზე. 1990 წელს დაამთავრა სცენარისტთა და რეჟისორთა უმაღლესი კურსები მოსკოვში (ნ. მიხალკოვისა და ვ. გრამატიკოვის სახელოსნო).
1990-1991 წლებში იყო საქართველოს ტელე-რაიდიო დეპარტამენტის გენერალური დირექტორი. 1992-2001 წლებში მოღვაწეობდა ლიეტუვაში. დამდგმელი რეჟისორი და სცენარის ავტორია ფილმებისა: „მიცვალებულთა კუნძული“ (2003), „თამაში“ (1990), „ბიძინა“ (1987). გადაღებულია ფილმებში: „თვალი პატიოსანი“ (შ. მანაგაძე, 1976), „ბეღურების გადაფრენა“ (თ. ბაბლუანი, 1980), „უძინართა მზე“ (თ. ბაბლუანი, 1992).
ლიტერატურა
ქართული კინო, 1896-2011, თბ., 2011, გვ. 109
რესურსები ინტერნეტში
თეიმურაზ კვანტალიანი — ეროვნული ფილმოგრაფია
დაბადებული 17 აგვისტო
დაბადებული 1953
თბილისში დაბადებულები
ქართველი მსახიობები
ქართველი რეჟისორები
უკანასკნელი ჩინური გაფრთხილება

უკანასკნელი ჩინური გაფრთხილება
„უკანასკნელი ჩინური გაფრთხილება“ — რუსული ირონიული იდიომატური გამოთქმა, რომლითაც აღინიშნება უსაფუძვლო, შეუსრულებელი მუქარა, რომელსაც არ/ვერ მოყვება ქმედება..
გამოთქმა წარმოიშვა 1950—1960-იან წლებში აშშ-სა და ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკას შორის ურთიერთობების გამწვავების ფონზე, რაც გამოიწვია ჩინეთის რესპუბლიკის (ტაივანი) საკითხმა. პირველი გაფრთხილება ჩინეთმა 1958 წლის 7 სექტემბერს გამოაქვეყნა, ტაივანის სრუტის მეორე კრიზისის დროს. ტაივანის სრუტის მეორე კრიზისის დროს აშშ არ აღიარებდა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკას და ჩინეთის ლეგიტიმურ მთავრობად მიიჩნევდა ჩან კაიშის რეჟიმს, რომელიც მხოლოდ ტაივანის კუნძულს აკონტროლებდა. ამერიკელები ჩინეთის ტერიტორიულ წყლებში სადაზვერო ფრენებს აწარმოებდნენ, რაც კომუნისტური პარტიის უკმაყოფილებას იწვევდა.
ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა აღრიცხავდა საკუთარი საზღვაო და საჰაერო სივრცის ყველა დარღვევას და აგზავნიდა ე.წ. გაფრთხილებას, თუმცა ამ „გაფრთხილებას“ არასდროს მოჰყოლია რამე ქმედება. ამ ურთიერთობის მაგალითად მოიხსენიება 1962 წლის ინციდენტი, როდესაც ამერიკული ხომალდი ყვითელ ზღვაში ერთი კვირის განმავლობაში იმყოფებოდა, ჩინეთმა სამი გაფრთხილება გამოაქვეყნა, მაგრამ არაფერი გაუკეთებია.. თითოეულ გაფრთხილებას საკუთარი ნომერი გააჩნდა. გაფრთხილებების ზუსტი რაოდენობის დათვლა თითქმის შეუძლებელია, თუმცა 1964 წლის ბოლოსთვის ჩინეთმა 900-ზე მეტი გაფრთხილება გასცა..
სქოლიო
იდიომები
ფახრ-ალ-დინ ასად გორგანი

ფახრ-ალ-დინ ასად გორგანი — XI საუკუნის სპარსი პოეტი. წარმოშობით იყო გორგანიდან. მოღწეულია მისი რამდნეიმე ლირიკული ლექსის ფრაგმენტი და სამიჯნურო პოემა ვისი და რამინი. პოემიდან ირკვევა, რომ გორანი ახლდა სელჩულ სულთან თოღრულ-ბეგს ისპაჰანის აღების დროს 1042 წელს. ამ დროს მიიღო პოეტმა ვისის და რამინის სამიჯნურო ამბის სპარსულად გალექსვის დაკვეთა. ფაბულის ნასესხობის მიუხედავად გორგანმა შექმნა ორიგინალური რომანი, რომელიც სპარსული რომანული ეპოსის პირველი სრულყოგილი ნიმუშია.
ლიტერატურა
თოდუა მ., ქართულ-სპარსული ეტიუდები, თბილისი, 1972
კობიძე დ. ქართულ-სპარსული ლიტერატურული ურთიერთობანი, ტ. 2, თბილისი, 1969
ბარამიძე ა., ნარკვევები ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან, ტ. 1, 1945
სქოლიო
XI საუკუნის ადამიანები
სპარსელი პოეტები
ტუპანსი

ტუპანსი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 540 მეტრზე. მიეკუთვნება დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ტოლედუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 997 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 25.72 კმ²-ზე. ფართობი 310 909 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პარანა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
Crișcăuți

Crișcăuți is a village in Dondușeni District, Moldova.
References
Villages of Dondușeni District
გარეჯის სერი

გარეჯის სერი, უდაბნოს ქედი — დაბალი სუბგანედური სერი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ივრის ზეგანზე. სიგრძე 10–11 კმ. უმაღლესი წერტილია მთა უდაბნო (879 მ, საქართველო–აზერბაიჯანის საზღვარი), რომლის ჩრდილო კალთაზე მდებარეობს ქართული სამონასტრო კომპლექსი დავითგარეჯა. ანტიკლინური ასიმეტრიული ქედია. ჩრდილოეთი კალთა ციცაბოა, ზოგან ფლატეებიანი, სამხრეთი — შედარებით დამრეცი. აგებულია ნეოგენური (მეოტური და პონტური) კონგლომერატებით, ქვიშაქვებითა და თიხნარებით. ჩრდილოეთი კალთა შემოსილია ჯაგეკლიანი ბუჩქნარით. გარეჯის სერზე და მიმდებარე ტერიტორიაზე იზრდება გარეჯის სალბი (Salvia garedji), რომელიც საქართველოს წითელ ნუსხაშია შეტანილი გავრცელების მცირე არეალის და მისი სავარაუდო შემცირების მიზნით.
სქოლიო
კახეთის მხარის ქედები
Amata

Amata
According to Roman mythology, Amata (also called Palanto) was the wife of Latinus, king of the Latins, and the mother of their only child, Lavinia. In the Aeneid of Virgil, she commits suicide during the conflict between Aeneas and Turnus over which of them would marry Lavinia.
When Aeneas asks for Lavinia's hand, Amata objects, because she has already been promised to Turnus, the king of the Rutulians. Hiding her daughter in the woods, she enlists the other Latin women to instigate a war between the two. Turnus, and his ally Mezentius, leader of the Etruscans, are defeated by Aeneas with the assistance of the Pelasgian colonists from Arcadia and Italic natives of Pallantium, led by that city's founder, the Arcadian Evander of Pallene. The story of this conflict fills the greater part of the seventh book of Virgil's Aeneid. When Amata believes that Turnus had fallen in battle, she hangs herself.
Dante's purgatorio
Amata's suicide is also referred to in Canto 17 of Purgatorio, the second canticle of Dante Alighieri's Divine Comedy, to demonstrate dreadful effects of anger. Dante imagines a mournful Lavinia, reproaching her mother, Amata, for the grief which her suicide has inflicted. Parallels have been drawn between Dante and his representation of Amata in Purgatorio. After his exile from Florence and the Black Guelph takeover, Dante may have experienced that same self-recrimination experienced by Amata, which led to her suicide.
References
Characters in Roman mythology
Characters in the Aeneid
Mythological queens
Latins (Italic tribe)
Battle of Botora

Battle of Botora was fought between the armies of the Kingdom of Georgia and the Seljuk Empire on February 14, 1120.
In February 1120, David the Builder first moved to Geguti, and from there to
Khupati. The Seljuks found out how far it was, they camped at
Botora. On February 14, David attacked the Seljuks and completely destroyed them. In the battle, Georgians captured many opponents and gained a lot of booty.
Aftermath
In 1120 David Captured Qabala The city of Shirvanshah. In November 1120, David's army attacked and defeated the Seljuks in Ashornia and Sevgelamej.
References
1120s in Asia
Botora
Botora
Conflicts in 1120
Georgian–Seljuk wars
Muritiba

Muritiba is a municipality in the state of Bahia in the North-East region of Brazil.
See also
List of municipalities in Bahia
References
Municipalities in Bahia
Lasioglossum rugifrons

Lasioglossum rugifrons — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1926 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
rugifrons
ქვისკარის კოშკი

ქვისკარის კოშკი — მდებარეობს სოფელ ამღიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 1,5 კილომეტრზე, მდინარე ასის მარჯვენა ნაპირზე, რომელიც კეტავდა მდინარე არხოტისწყლის ხეობაში შემოსასვლელ გზას. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
კოშკი (4 X 4 მ) ნაგებია რიყის ქვის მშრალი წყობით. ძეგლი დანგრეულია. შემორჩენილია 2 მეტრის სიმაღლის კედლები. შემორჩენილია აგრეთვე გალავნის (ქვის ყორე) ფრაგმენტები.
ლიტერატურა
დუშეთის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
იშიმი (მდინარე)

იშიმი (მდინარე)
იშიმი — მდინარე ყაზახეთსა და რუსეთში, რომლის სიგრძეც შეადგენს 2,450 კილომეტრს, მისი საშუალო წყლის ხარჯია 56,3 მ³/წ. ის არის ირტიშის მარცხენა შენაკადი. იშიმის ქვედაწელი ნაოსნოისთვისაც გამოიყენება, მისი ზედა ნაწილი გადის ყაზახეთის დედაქალაქ ასტანაზე. მდინარე ნოემბრიდან მარტამდე გაყინულია.
რესურსები ინტერნეტში
Ишим (რუსულად)
ჩრდილოეთ ყაზახეთის ოლქის მდინარეები
ტიუმენის ოლქის მდინარეები
ირტიშის შენაკადები
ომსკის ოლქის მდინარეები
აყმოლის ოლქის მდინარეები
ყარაღანდის ოლქის მდინარეები
ძვ. წ. 610

ძვ. წ. 610
მოვლენები
ლიდიაში ალიატესი გამეფდა.
დაიბადნენ
ანაქსიმანდრე — ძველბერძენი ფილოსოფოსი (გ. ძვ. წ.547/540)
გარდაიცვალნენ
Healthcare in Turkmenistan

Healthcare in Turkmenistan
In the post-Soviet era, reduced funding has put the health system in poor condition. In 2002 Turkmenistan had 50 hospital beds per 10,000 population, less than half the number in 1996. Overall policy has targeted specialized inpatient facilities to the detriment of basic, outpatient care. Since the late 1990s, many rural facilities have closed, making care available principally in urban areas. President Niyazov’s 2005 proposal to close all hospitals outside Ashgabat intensified this trend. Physicians are poorly trained, modern medical techniques are rarely used, and medications are in short supply. Doctors and pharmacists were required to study the works of Avicenna and tested on their knowledge of Saparmyrat Niyazov's spiritual writings, the Ruhnama. In 2004 Niyazov dismissed 15,000 medical professionals, exacerbating the shortage of personnel. In some cases, professionals have been replaced by military conscripts. Private health care is rare, as the state maintains a near monopoly. Free public health care was abolished in 2004.
Niyazov's successor, Gurbanguly Berdimuhamedow was a dentist, and took a rather more positive approach to healthcare. Money was invested to modernize the health-care sector, building gleaming new medical facilities. He initiated an annual Month of Health and Sports, which involved people throughout the country taking long walks in parks and compulsory physical fitness classes at workplaces. $56 million was spent on an ophthalmology complex in Ashgabat and $47 million in a traumatology centre. The rural hospitals reopened, but they had severe shortages of the most basic medical equipment and hygiene standards were poor. Theoretically the state-funded health insurance covers part of the cost of hospital treatment and medication in public medical facilities, but there are widespread reports of bribery and corruption. There is an acute shortage of clinical staff and political pressure, for example discouraging from diagnoses of HIV .
Medical tourism
There is a considerable flow of medical tourism from patients looking for more reliable health systems. Citizens and residents of Turkmenistan who can afford to go abroad for medical care often engage in medical tourism to Iran, Russia, India, and Turkey.
See also
Health in Turkmenistan
References
Health in Turkmenistan
ხონი (ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი)

ხონი (ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი)
ხონი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში (წყალაფორეთის თემი). მდებარეობს მდინარეების ძირულისა და საკრაულის (ხანისწყლის მარჯვენა შენაკადი) წყალგამყოფის ჩრდილოეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 420 მეტრი. ხარაგაულიდან 19 კილომეტრი. წყაროებში პირველად მოიხსენიება XVI საუკუნეში. სოფელში დგას გვიანდელი შუა საუკუნეების ციხე.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 89 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ოდრადოკამიანკა

ოდრადოკამიანკა — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 2285 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ბერისლავის რაიონის სოფლები
ბუტერა

ბუტერა — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება კალტანისეტას პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 5178 ადამიანი. ფართობი 295 კმ². სატელეფონო კოდი — 0934, საფოსტო ინდექსი — 93011.
რესურსები ინტერნეტში
სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
კალტანისეტას პროვინციის კომუნები
ვანო ხუხუნაიშვილი

ვანო ხუხუნაიშვილი (დ. 5 სექტემბერი, 1963, თერჯოლა — გ. 27 იანვარი, 2010, თბილისი) — ქართველი ბიოლოგი, პოლიტიკოსი.
1986 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი. 1992–1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „პოლიტიკური ორგანიზაცია — ეროვნულ-დემოკრატიული პარტია“. 1995–1999 წლებში — საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „პოლიტიკური ორგანიზაცია — ეროვნულ-დემოკრატიული პარტია“. 2004–2008 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“. 2008–2010 წლებში — საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“.
გარდაიცვალა 2010 წლის 27 იანვარს, თბილისის პირველი კლინიკის რეანიმაციაში, 46 წლის ასაკში, ინსულტის შედეგად.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 5 სექტემბერი
დაბადებული 1963
გარდაცვლილი 27 იანვარი
გარდაცვლილი 2010
საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
თერჯოლაში დაბადებულები
ვანო
ბაქო-ნოვოროსიისკის ნავთობსადენი

ბაქო-ნოვოროსიისკის ნავთობსადენი
ნავთობსადენი ბაქო — ნოვოროსიისკი — მილსადენი რომელიც ტრანსპორტირებას უკეთებს კასპიურ ნავთს რუსულ პორტ ნოვოროსიისკამდე, რომელიც შავი ზღვის ნაპირზე მდებარეობს.
დღეს კონტროლირდება რუსული კომპოანია „ტრანსნეფტის“ მიერ. ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის ნავთობსადენის მთავარი კონკურენტია.
ნავთობსადენები
მატა-დელ-ნანსე

მატა-დელ-ნანსე — ქალაქი პანამაში, ჩირიკის პროვინციაში. 2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 172 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
პანამის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
Población en la República por sexo, según provincia, comarca, distrito y corregimiento Censos de 1990 a 2010. Instituto Nacional de Estadística y Censo (INEC). Consultado el 7 de enero de 2014.
პანამის ქალაქები
ჩირიკის პროვინციის დასახლებული პუნქტები
Amapá do Maranhão

Amapá do Maranhão is a municipality in the state of Maranhão in the Northeast region of Brazil.
See also
List of municipalities in Maranhão
References
Municipalities in Maranhão
Э

Э, э — კირილური დამწერლობის ასო. ის ხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ე“-ს.
დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:
კოდების ცხრილი
ლიტერატურა
Булич С. К.,. Э // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Грамматика 1648 г. / Предисл., науч. коммент., подг. текста и сост. указателей Е. А. Кузьминовой. — М., МАКС Пресс, 2007. — 624 с. — (Памятники словесности). — ISBN 978-5-317-01901-3.
რესურსები ინტერნეტში
Graphemica (Э)
Graphemica (э)
კირილური ასოები
მოკაზმული

მოკაზმული — ქართული ჰიმნოგრაფიული ტერმინი. გულისხმობს თავისუფალ, გადამუშავებულ თარგმანს, დედნის პერიფრაზს. მოკაზმულის უძველესი წერილობითი დადასტურება მიქაელ მოდრეკილის „იადგარში“ (978-988) გვხვდება. უკანასკნელი დროის გამოკვლევების მიხედვით მოკაზმული, ძველი თარგმანის გადაკეთება-გადამუშავებასთან ერთად, ძლისპირის მიხედვით მის ზუსტად გამართვა-შეწყობასაც უნდა ნიშნავდეს.
ლიტერატურა
ინგოროყვა პ., თხზ. კრ. შვიდ ტომად, ტ. 3, 1965;
ჯღამაია ც., ტერმინი „მოკაზმული“ მიქაელ მოდრეკილის იადგარში, კრ.: ხელნაწერთა ინსტიტუტის XIV სამეცნიერო სესიის თეზისები, თბ., 1972;
ჯღამაია ლ., ქსე, ტ. 7, გვ. 69, თბ., 1984
ქართული ჰიმნოგრაფია
დოკუჩაევის სახელობის ოქროს მედალი

დოკუჩაევის სახელობის ოქროს მედალი — რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის სამეცნიერო ჯილდო. 1947 წლიდან ჯილდოს გადასცემდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ზოგადი ბიოლოგიის განყოფილება, ხოლო შემდეგ რუსეთის მეცნიერებათა აკადემია მნიშვნელოვანი სამეცნიერო ნაშრომებისთვის და აღმოჩენებისათვის ნიადაგთმცოდნეობაში. ოქროს მედალმა სახელწოდება მიიღო ვასილი დოკუჩაევის სახელის მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
დოკუჩაევის სახელობის ოქროს მედალი
რუსეთის მეცნიერებათა აკადემია