დანიელ ოლბრიხსკი

დანიელ ოლბრიხსკი
დანიელ მარსელ ოლბრიხსკი (დ. 27 თებერვალი 1945, ლოვიჩი, ლოძის სავოევოდო, პოლონეთი) — პოლონელი თეატრისა და კინოს მსახიობი.
ითვლება თავისი თაობის კინოსა და თეატრის ერთ-ერთ უდიდეს მსახიობად. მან მონაწილეობა მიიღო 180-მდე მხატვრულ და სატელევიზიო ფილმში. მისი დებიუტი შედგა 1963 წელს კაპრალის როლის შესრულებით იანუშ ნასფეტერის ფილმში „დაჭრილები ტყეში“. შემდეგ ის გამოჩნდა ყველაზე პოპულარული პოლონელი რეჟისორების ფილმებში, როგორებიც არიან ანჯეი ვაიდა, იანუშ მორგენშტერნი, კაზიმეჟ კუცი, ჯულიან ძიეძინა, კრშიშტოფ ზანუსი, ირჟი ანტჩაკი, ირჟი ჰოფმანი, იანუშ კიჟოვსკი, სტანისლავ ბარეია და კშიშტოფ კესლევსკი. 1970 წლიდან მან დაიწყო გამოჩენა უცხოელ რეჟისორთა დილმებში. თამაშობდა ფოლკერ შლონდორფის, კლოდ ლელუშის, მიკლოშ იანჩოს და ნიკიტა მიხალკოვის ფილმებში.
ბიოგრაფია
ოჯახი და განათლება
დაიბადა 1945 წლის 27 თებერვალს ლოვიჩში. ის არის პუბლიცისტ ფრანცისეკ ოლბრიჩსკის (1905–1981) და პოლონელი ფილოლოგის კლემენტინა სოლონოვიჩის ვაჟი. მისი დეიდა იყო ირენა შმიალოვსკა (1908–2019) — ერთ-ერთი ყველაზე დღეგრძელი პოლონელი ქალი. ჰყავდა უფროსი ძმა, კრშიშტოფი (1939–2017), რომელიც ფიზიკოსი იყო. მან ბავშვობა გაატარა ჩერნიევოში, ლოძსა და დროიჩინში, სადაც შედგა მისი დებიუტი, როგორც მსახიობის, ეკლესიაში დადგმულ სპექტაკლებში. სწავლობდა ვიოლინოს მუსიკალურ სკოლაში. იგი ბავშვობიდან ვარჯიშობდა კრივში, ასევე ფარიკაობაში, ბადმინტონსა და ძიუდოში, 800 მ-იან დისტანციაზე სირბილში ლოტნიკ ვარშავას კლუბში. ამავდროულად, იგი განვითარდა როგორც მსახიობი — ეკუთვნოდა ძველი ვარშავის მოყვარულთა დეკლამაციურ წრეს (ხელმძღვანელობდა იოზეფ მალგორჟევსკი), ხოლო სტეფან ბატორის სახელობის საშუალო სკოლაში სწავლის დროს, ვარშავაში, მან სასკოლო სპექტაკლში „შურისძიება“ ითამაშა პაპკინი, ბუფოს თეატრის სცენაზე.
1963 წელს საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ მან სწავლა დაიწყო ვარშავის სახელმწიფო უმაღლეს თეატრალურ სკოლაში, რომელიც შეწყვიტა სხვა კინოპროექტებში მონაწილეობის გამო. სამსახიობო გამოცდა მხოლოდ 1971 წელს ჩააბარა.
კარიერა
1961 წლის 13 დეკემბერს იგი გახდა პროფესიონალი მსახიობი. ამ დროს ის გამოდიოდა ახალგაზრდულ პოეტურ სტუდიაში, რომელიც რეალიზებულია პოლონურ ტელევიზიაში ანჟეი კონიცას მიერ , სადაც, სხვათა შორის, მან შეასრულა მთავარი როლი იგორ ნიუერლის „აღდგენილი არქიპელაგის“ მიხედვით . სწავლის დასაწყისში ის შეამჩნია რეჟისორმა იანუშ ნასფეტერმა. 1965 წელს მან შეასრულა თავისი პირველი დიდი როლი — რაფალ ოლბრომსკი ანჯეი ვაიდას „პოპიოლიში“ და ასევე გამოჩნდა მეორე ლეიტენანტი სტეფან „ჟბიკ“ ოლევიჩის როლში იანუშ მორგენშტერნის საომარ დრამაში „მაშინ იქნება დუმილი“ . 1960-იანი წლების ბოლომდე მან შეასრულა რამდენიმე მთავარი კინოროლი: 1966 წელს — ანჯეის პერსონაჟი სტანისლავ ბარეიას მუსიკალურ კომედიაში „გონივრული ქორწინება“ (1967) და ტოლეკ შჩეპანიაკი ჯულიან ძიძინას „მოკრივეში“, 1967 წელს — ჯუმპ კუსეკი და 1967 წ. არენსი იანუშის ჯოვიტა მორგენშტერნში . 1969 წელს გახდა ზბიგნევ ციბულსკის პრემიის პირველი ლაურეატი. იმავე წელს ის დაეხმარა ანჯეი ვაიდას ფილმში „ნადირობა ბუზებზე“ გადაღებების დროს, რომელშიც მან შეასრულა მხატვრის მეორეხარისხოვანი როლი, გამოჩნდა ლეიტენანტ სტეფან სოვინსკის ეპიზოდურ როლში კაზიმიერ კუცის „შავი დედამიწის მარილი“, და სტუმრად ითამაშა კშიშტოფ ზანუსის სადებიუტო მხატვრულ ფილმში „Structure crystal“ და ითამაშა ორი თეატრალური როლი ვარშავის Powszechny თეატრის სცენაზე და მაკბეტის ბანკის სცენაზე სატელევიზიო თეატრისთვის.
1970 წელს მან შეასრულა მთავარი როლები ვაიდას დრამებში: ბოლესლავი „ბირჩვუდში“ და თადეუში „პეიზაჟში ბრძოლის შემდეგ“. ამ უკანასკნელში შესრულების წყალობით, ის მამაკაცის საუკეთესო როლის პრემიის კანდიდატი იყო კანის 23-ე საერთაშორისო კინოფესტივალზე, მაგრამ საბოლოოდ დამარცხდა მარჩელო მასტროიანისთან. ასევე 1970 წელს შედგა მისი დებიუტი დასავლურ კინოში სერგეი აბრამოვის როლით მიკლოშ იანცოს „პაციფისტი“ . იმავე წელს ვარშავის ეროვნული თეატრის სცენაზე მან მთავარი როლები შეასრულა ფილმებში „ჰამლეტი“ და „ბენიოვსკი“ (რეჟ. ადამ ჰანუშკევიჩი). 1971 წელს ის გამოჩნდა იან კრეჩმართან ერთად კრშიშტოფ ზანუსის სატელევიზიო ფილმში „როლი“, ხოლო 1972 წელს მან ითამაშა ვაიდას კიდევ ორ ფილმში: მათე მახარებელი გერმანულ დრამაში „პილატე და სხვები“ და საქმრო ფილმში „ქორწილი“ . 1974 წელს შედგა პრემიერა ერჟი ჰოფმანის ფილმისა „წარღვნა“, რომელშიც მან განასახიერა მთავარი გმირი — ანჯეი კმიტიჩი. მიუხედავად იმისა, რომ ჯერ კიდევ პრემიერამდე პრესაში გააკრიტიკეს ფილმში როლის აღების გამო, ბლოკბასტერში გამოჩენა ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯი აღმოჩნდა მის სამსახიობო მიღწევებში, მან საუკეთესო შეფასებები და მაყურებლებს შორის უდიდესი პოპულარობა მოუტანა. როგორც თავად აცხადებს, ფილმში შესრულებული როლისთვის მან დაახლოებით 150 000 PLN გამოიმუშავა. შემდეგ მან ითამაშა ბოროვეცკი „აღთქმული მიწის“ კინოადაპტაციაში (რეჟ. ანჯეი ვაიდა).
1976 წელს მან ხელი მოაწერა „წერილს 296“, რომელიც კულტურის წარმომადგენლების მიმართვა იყო გამოიძიონ რეპრესიები მუშებისა და KOR-ის წევრების წინააღმდეგ . ამრიგად, მან გამოხატა საზოგადოებრივი მხარდაჭერა პოლონეთის იმდროინდელი ძალაუფლების ოპოზიციის მიმართ, რის შედეგადაც მას ბოიკოტი გამოუცხადეს და სამთავრობო ტელევიზიის მიერ მისი სპექტაკლების დაბლოკვა მოხდა. 1977 წელს მან შეასრულა სტანისლავ პჟიბიშევსკის როლი პოლონურ-ნორვეგიულ ფილმში Haakon Sandøy Dagny, რის შემდეგაც მან რამდენიმეთვიანი შესვენება გააკეთა კინოში.ის დიდ ეკრანზე დაბრუნდა იან ბრონსკის როლით ფოლკერ შლონდორფის საერთაშორისო ფილმში „თუნუქის დოლი“ (1979) და გადაღების დროს ასევე მუშაობდა ანჯეი ვაიდას ფსიქოლოგიური მელოდრამის „ქალიშვილი ვილკოდან“ გადასაღებ მოედანზე, რომელშიც მან შეასრულა მთავარი როლი — ვიქტორ რუბენი.
1980-იანი წლების დასაწყისში ჩაერთო „სოლიდარობის“ საქმიანობაში, მაგ. მიმართა გდანსკში 1970 წლის დეკემბერში დაღუპული გემთმშენებლობის მუშაკების ძეგლის გახსნის ცერემონიალზე, რომელიც მოეწყო 1980 წლის 16 დეკემბერს და ასრულებდა პერიოდულ კონცერტებს, რომლებზეც თანხები გროვდებოდა ძეგლის მშენებლობის დასაფინანსებლად. გემთმშენებლობის მუშაკებმა და 1981 წელს მან ხელი მოაწერა წერილს (დაწერა იოზეფ რიბიცკის მიერ ვოიცეხ იარუზელსკისადმი პროტესტის ნიშნად პოლონეთში საომარი მდგომარეობის შემოღების წინააღმდეგ), რომელმაც ამხილა უსაფრთხოების სამსახური . ის მალე გაემგზავრა საფრანგეთში, სადაც შეასრულა ჰერალდ ფონ ვულნოვის როლი სპექტაკლში „შეშლილები კვდებიან“ ნანტერში, ამანდიერის თეატრში და რეტ ბატლერი „ქარწაღებულნში“ პარიზის თეატრში . ემიგრაციაში ყოფნისას მან ასევე შექმნა სხვა კინემატოგრაფიული როლები: ავსტრიელი დირიჟორი კარლ კრემერი კლოდ ლელუშის „ერთიც და მეორეც“, სენ-ჟენისი ჯოზეფ ლოზის დრამაში „კალმახი“, სოლ პორტერი ჟან-პიერ იგუს „დერელიტში“. 1984 წელს მან ითამაშა ვოიტეხ იასნის გერმანულ-ფინურ კოპროდუქციაში „აუტანელი თვითმკვლელობა“, რომელიც ეფუძნებოდა ნიკოლაი ერდმანის „თვითმკვლს“ და ითამაშა ტყუპი ძმების ვინსენტისა და თომას დელონის ორმაგი როლი ოლივერ ნოლინის „ფლეშბეკში“ და შეასრულა საბჭოთა კავშირის როლი. მოჭადრაკე ტაკ-ტაკი რიჩარდ დემბოს ოსკაროსან საუკეთესო უცხოენოვან კინო-დრამაში „ეპისკოპოსის დიაგონალი“.
1985 წელს იგი დაბრუნდა პოლონურ სცენაზე როდრიკის როლით „სიდში“ დადგმული ვარშავის თეატრ ატენუმში, რეჟ. ადამ ჰანუშკევიჩი და წლების შესვენების შემდეგ, ის გამოჩნდა პოლონურ ფილმში, ანჯეი ტრზოს-რასტავიეცკის ფილმში „მონარქი“ გჟეგორზის პერსონაჟის შექმნა... მე წინააღმდეგი ვარ . ასევე 1985 წელს მან ითამაშა დანიელი, კიარას საყვარელი, ფრანჩესკო ნუტის იტალიურ კომედიაში „კასაბლანკა, კასაბლანკა“. 1986 წელს მან განასახიერა ლეონ იოგიჩესი გერმანულ-ჩეხეთ-სლოვაკიურ ბიოგრაფიულ ფილმში „როზა ლუქსემბურგი“ (რეჟ. მარგარეტ ფონ ტროტა) და ასევე ითამაშა Scope, პიოტრ შულკინის ფილმის მთავარი გმირი „გა, გა. დიდება გმირებს“ და ფრანც ფონ შობერს ფრიც ლენერის მუსიკალურ ბიოგრაფიულ ფილმში Notturno ფრანც შუბერტის ცხოვრებაზე . ჰოკეის მოთამაშე პიტ ჰოეფგესის როლისთვის დიტერ ვედელის სატელევიზიო ფილმში Kampf der Tiger (1987), რეჟისორი დიტერ ვედელი ZDF-ისთვის, მან გამოიმუშავა 120,000 მარკა. იმ დროისთვის ყველაზე მაღალი ჰონორარი სადგურის ისტორიაში. 1988 წელს მან ითამაშა ჰარედი იტალიურ მინი-სერიალში „საჰარას საიდუმლოებები“, ტერორისტი კოსტას ზინირისის ბერძნულ ფილმში To teleftaio stoichima და შპიკლა ფილიპ კაუფმანის მელოდრამაში „ყოფნის აუტანელი სიმსუბუქე“, ხოლო 1989 წელს მან ითამაშა მღვდლები ორ იტალიურ ფილმში: „Adam“. მაიკლ ანდერსონის დრამაში „იუველირის მაღაზიამდე“, რომელიც დაფუძნებულია კაროლის ამავე სახელწოდების ნაწარმოებზე Wojtyła და ადრიან ფრანკო გირალდის სატელევიზიო კომედიაში „Izabella Kłamczucha“ . გარდა ამისა, მან ითამაშა კამეო როლები ჟილ ბეჰატის სატელევიზიო სერიალში ვიქტორი, ალკოჰოლიკი ჟურნალისტი „მაღალი დაძაბულობის“ ეპიზოდში (1988) და როლანდ კორსკი „კოპლანაში“ (1989) და განასახიერა კარლ გიერინგი, ნაცისტი პოლიციელი იტალიურ-ფრანგულ საომარ დრამაში. ჟაკ რუფიოს „წითელი ორკესტრი“ ლეოპოლდ ტრეპერის ბედზე.
1990 წელს გამოვიდა დედაქალაქის რამპის თეატრის სცენაზე ანჯეი სტრზელეცკის „წითელ პატარა მაგიდაზე“, იან ბჟეხვას ლექსების მიხედვით და ითამაშა რუსი ქორეოგრაფის როლი Rai-1-ის იტალიურ მინისერიალში „Passi d'amore“ . 1992 წლის მაისში გამოსცა თავისი ავტობიოგრაფიული წიგნი სახელწოდებით „ანგელოზები თავის გარშემო“ , ხოლო 1997 წელს მისი გაგრძელება — „თავიდან რამდენიმე წელი“. 1993 წელს მან შეასრულა მთავარი კინოროლები: რაფალ ნავროტი რადოსლავ პივოვარსკის რომანტიკულ კომედიაში „გრძნობების ორდენი“, სტიპანი იოლანდა ზაუბერმანის პოლონურ-ქართულ კოპროდუქციაში „მე მქვია ივანი, შენ კი აბრაამი ხარ“, მიხაილი ქეთი დოლიძის ფილმში „დინოზავრის კვერცხი (და სასახლეში ვნახავ სიხარულს…)“. ასევე ითამაშა ედმუნდ კინის პერსონაჟი პიესაში „გენიოსი და სიგიჟე“ (რეჟ. ანდჟეი ლაპიცკი) ვარშავის Powszechny Theatre-ში და . 1994 წელს მან მოამზადა საგასტროლო პიესა „სასიყვარულო წერილები“, რომელშიც რამდენიმე წელი თამაშობდა ბარბარა ვრზესინსკასთან ერთად პოლონეთში და მის ფარგლებს გარეთ, მაგ. აშშ-სა და კანადაში . იმავე წელს ის გამოჩნდა პოლკის როლში „სალომეას ვერცხლის ოცნებაში“ (რეჟ. კრშიშტოფ ნაზარი) და მეცნიერის როლი შეასრულა კრისტიან ვაგნერის კრიტიკულად აღიარებულ „ტრანსატლანტიკში“ (1995) . მან ასევე ჩაწერა კასეტა პოლონური სარეველები: პოლონური ეროტიკის კლასიკა, რომელიც გამოიცა ამავე სახელწოდების წიგნთან ერთად . ამ პერიოდში იყიდებოდა ოლბრიჩსკის მიერ ხელმოწერილი არაყი „დანიელი“, მაგრამ მომხმარებელთა შორის ის ინტერესს იწვევდა . 1995 წელს მან ითამაშა ბორისი კრისტინა იანდას პესტკას სარეჟისორო დებიუტში და მთავარი პერსონაჟი ოსტატი ტვარდოვსკის ისტორიაში, იოზეფ იგნასი კრაშევსკის რომანის ადაპტაცია, რეჟ. კშიშტოფ გრადოვსკი . 1995 წლის 13 ოქტომბერს ვარშავის რამპას თეატრში, ოლბრიჩსკის 50 წლის იუბილესთან დაკავშირებით გაიმართა ბენეფიტი, სახელწოდებით. „ოჰ! დანიელ!” რომელშიც, სხვათა შორის, აგნიესკა ოსიეცკა, ელჟბიეტა ჩიჟევსკა, ზბიგნევ პრეისნერი, მაგდა უმერი, ედიტა გორნიაკი, მერილა როდოვიჩი და ჯგუფი Boys; ჩაწერილი გადაცემა გავიდა TVP1-ზე . 1996 წელს მან შეასრულა კლოდ ლელუშის ფილმში „მამაკაცები და ქალები, როგორ გამოვიყენოთ“ (fr. Les hommes et les femmes, mode d'emploi) და რონალდ ჰარვუდის „ასახული დიდება“ (რეჟ. იანუშ ზაორსკი) სატელევიზიო თეატრისთვის . 1997 წელს შედგა ლივია გიარმატას ფილმის „Escape“ პრემიერა, რომელშიც მან შეასრულა მთავარი როლი (ლეიტენანტი) . მან ასევე ითამაშა კოპნოვსკი, პოლონური წარმოშობის რუსი არისტოკრატი, ნიკიტა მიხალკოვის „ციმბირელი დალაქი“ (1998), რომლის ბიუჯეტი დაახლოებით $28 მილიონი იყო . 1998 წელს შედგა სატელევიზიო თეატრის Ksiądz Marek სპექტაკლის პრემიერა (რეჟ. კშიშტოფ ნაზარი), რომელშიც მან განასახიერა კოსაკოვსკის პერსონაჟი.
2010 წელს მან მეორეხარისხოვანი როლი შეასრულა ფილმში „სოლტი“ ანჯელინა ჯოლის გვერდით და მიიღო მაგისტრის ხარისხი კრაკოვის თეატრალური აკადემიიდან. ალექსანდრე ზელვეროვიჩი ვარშავაში. 2012 წლის შემოდგომაზე იგი შეუერთდა TVP1-ის სერიალ Klan-ის მსახიობებს.
2015 წელს იყო 68-ე ყოველწლიური კანის კინოფესტივალის ჟიურის წევრი.
Პირადი ცხოვრება
1967 წლის მარტში იგი დაქორწინდა მსახიობ მონიკა ძიენიზიევიჩზე , რომელთანაც ჰყავს ვაჟი, რაფალი (დ.1971) . ქორწინების დროს მას სამი წლის განმავლობაში კავშირი ჰქონდა მომღერალ მარილია როდოვიჩთან, რომელიც ითვლებოდა 70-იანი წლების ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ რომანსების პოლონელ შემსრულებლად. როდოვიჩთან განშორების შემდეგ იგი ცოლს გაშორდა. 1978 წლის 13 თებერვალს დაქორწინდა ჟურნალისტ ზუზანა ლაპიცკაზე (1954-2018), რომელთანაც ჰყავს ქალიშვილი, ვერონიკა (დ. 1981) . მსახიობ ბარბარა სუკოვასთან არაქორწინებული ურთიერთობიდან მას ჰყავს ვაჟი, ვიქტორი (დ. 1988). 1989 წელს ის დაშორდა ლაპიცკას. 2003 წლის 23 ოქტომბერს იგი დაქორწინდა თავის მენეჯერზე, თეატროლოგ კრისტინა დემსკაზე.
ის მრავალი წელი ცხოვრობდა საფრანგეთში და თავისუფლად ფლობს ფრანგულ ენას. გარდა ამისა, ის საუბრობს რუსულ, იტალიურ და ინგლისურ ენებზე .
იგი გახდა ბრონისლავ კომოროვსკის საპატიო მხარდაჭერის კომიტეტის წევრი 2015 წელს პოლონეთის საპრეზიდენტო არჩევნებამდე.
1990-იან წლებში მას დაუსვეს კანის კიბოს დიაგნოზი, რომელიც საჭიროებდა ოპერაციას.
მეთვალყურეობა პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის საიდუმლო სამსახურების მიერ
მილიციის შტაბის მე-3 სამმართველომ გამოიძია დანიელ ოლბრიხსკის ოპერატიული გამოძიების საქმე კოდური სახელწოდებით „კმიჩიჩი“ ფარგლებში. მასალები შეგროვდა პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის მიმართ მისი მტრული აქტივობის დემონსტრირების გამო, საიდუმლო თანამშრომლად თანამშრომლობისთვის ე.წ. კომპრომატები. სპეცსამსახურების ინტერესის მიზეზი იყო ის ფაქტი, რომ 1977 წელს დანიელ ოლბრიხსკიმ ხელი მოაწერა მუშათა თავდაცვის კომიტეტის მიმართვას საპარლამენტო კომიტეტის დანიშვნაზე, რომელიც გამოიძიებდა ივნისის საპროტესტო აქციების მონაწილეთა არასათანადო მოპყრობის და MO-ს მიერ კანონის დარღვევას., ს.ბ. და სასამართლო სისტემა . 1978 წლის 6 თებერვალს „კმიჩიჩი“ დაიხურა „ფიგურის“ მტრული საქმიანობის შეწყვეტის გამო.
ლიტერატურა
Filip Gańczak: Filmowcy w matni bezpieki. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2011. ISBN 978-83-7648-714-4. OCLC 879643901.
Daniel Olbrychski: Anioły wokół głowy. Przemysław Ćwikliński, Jacek Ziarno (współpraca). Warszawa: Polska Oficyna Wydawnicza „BGW”, 1992. ISBN 83-7066-387-7.
DanielD. Olbrychski DanielD., Parę lat z głowy, PrzemysławP. Ćwikliński, JacekJ. Ziarno, Polska Oficyna Wydawnicza „BGW”, 1997, ISBN 83-7066-689-2.
რესურსები ინტერნეტში
დანიელ ოლბრიხსკი nplg.gov.ge
დანიელ ოლბრიხსკი Filmweb-ზე
დანიელ ოლბრიხსკი filmpolski.pl-ზე
დანიელ ოლბრიხსკი პოლონური თეატრის ონლაინ ენციკლოპედიაზე
სქოლიო
დაბადებული 1945
პუშკინის მედლის კავალრები
პოლონელი მსახიობები
დაბადებული 27 თებერვალი
მსახიობები ანბანის მიხედვით
XX საუკუნის მსახიობები
XXI საუკუნის მსახიობები
საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალრები
ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენის კავალრები
ხალხთა მეგობრობის ორდენის კავალრები