PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Trialeti petroglyphs

Trialeti petroglyphs is prehistoric rock art in the Trialeti area, in the Tsalka Municipality, engraved over a number of periods from the Mesolithic to the Middle Bronze Age. The depictions include geometric, zoomorphic and anthropomorphic images. It is recognized as a monument of the Cultural Heritage of Georgia and is part of the Prehistoric Rock Art Trails, a cultural route designated by the Council of Europe.
The Trialeti petroglyphs are located some 12 km east of the town of Tsalka, in the narrow gorge of the Avdris-Tsqali or Patara Khrami river—a right tributary of the Ktsia River—on the outskirt of the village of Gantiadi (former Tikilisa) in the Kvemo Kartli region, in an area which was historically known as Trialeti. This rock art site was discovered in the 1880s and rediscovered, after a series of futile attempts, in 1976. It is the only example of prehistoric rock art of this type found on the territory of Georgia; carvings at Mghvimevi cave in Imereti and Agtsa in Abkhazia are limited to simple geometric motifs. The site is at a risk of deterioration.
The Trialeti petroglyphs include about 100 images, clustered into six panels, carved across 50 m of a flat basalt surface. Animals are the most common depictions and include local fauna, such as deer, horses, mountain goats, birds, and fish, as well as fantastic and hybrid creatures. The images are schematic and represented side-on, with emphasis on certain elements, such as antlers. One scene shows a female deer feeding its fawn. Elsewhere, animals are depicted entangled in a hunter's net. Human figures are hunters, equipped with bows and arrows, and diminutive in comparison to the animals, measuring between 2.5 cm and 18-20 cm, mostly of 1-2 mm in width and depth. The hunters are shown front-on and more schematically than the animals. The figures are static, holding their hunting weapons in the left hand. Geometric figures include crosses, checkerboards, and sunbursts.
References
Archaeological sites in Georgia (country)
Petroglyphs
Rock art in Europe
Rock art in Asia
Prehistoric Georgia (country)
რომან მარსაგიშვილი

რომან მარსაგიშვილი (დ. 4 აპრილი, 1949, სოფ. კარკუჩა, ყაზბეგის რაიონი) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი, იურისტი, პოლიტიკოსი, სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), გერმანიის (1974), მონღოლეთის (1977), პოლონეთის (1975, 77 კგ) საერთაშორისო ტურნირებში გამარჯვებული, საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი.
1975 წელს დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი, ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი სპეციალობით - ავტომობილები და საავტომობილო მეურნეობა. მოსკოვის მილიციის უმაღლესი სკოლის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ყაზბეგის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
ძირითადი შედეგები
რესურსები ინტერნეტში
რომან მარსაგიშვილი — ქართული სპორტი
დაბადებული 4 აპრილი
დაბადებული 1949
ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ადამივკა (ლიუბაშივკის რაიონი)

ადამივკა (ლიუბაშივკის რაიონი)
ადამივკა — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ოდესის ოლქის ლიუბაშივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 221 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ლიუბაშივკის რაიონის სოფლები
Тә

Тә, тә ([ტჿ] — წარმოითქმება, როგორც „ტბ“) — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. ის თანხმოვანია. გამოიყენება აფხაზურ ენაში.
დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული დიგრაფი გამოიყენება შემდეგ ენებში:
ლიტერატურა
ლ. ავიძბა, ე. კოკოსკერია, „აფხაზური ზეპირმეტყველების გაკვეთილები“ / თსუ-ს გამოცემა, თბ., 2014
რესურსები ინტერნეტში
აფხაზური კლავიატურა
კირილური დიგრაფები
ქორეთის ღვთისმშობლის ეკლესია

ქორეთის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქორეთში, დგას სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით 150 მეტრზე, ბორცვზე.
ეკლესია (8,4 X 5,5 მ) გეგმით სწორკუთხაა, ნაგებია ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია, რის გამოც მისი დათარიღება ვერ ხერხდება.
შემორჩენილია მხოლოდ დასავლეთ კედელი და ნახევარწრიული აფსიდის კვალი. დასავლეთ კედელში გაჭრილი ვიწრო, სწორკუთხა კარის წირთხლები ამოყვანილია შირიმის სუფთად გათლილი ქვით.
ლიტერატურა
ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Camponotus oblongus oblongus

Camponotus oblongus oblongus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
Camponotus
Vilalba

Vilalba is a municipality in Galicia (Spain), in the province of Lugo, on the left bank of the river Ladra, one of the headstreams of the Miño.
Pilgrim route
Vilalba is located on the old pilgrim route from western Europe to Santiago de Compostella, which enters from Burgos and Abadin to the east and crosses using the old Bridge of Martiñán in the parish of Goiriz, leaving on the west side of the town towards Baamonde, Guitiriz and León.
Journalistic tradition
During the 20th century Vilalba had a rich journalistic tradition that began in 1902 with the Ideal Villalbés, a newspaper handwritten by the poet and journalist Antonio García Hermida. This was continued, in a more professional form, by the El Eco de Villalba (1908) under Manuel Mato Vizoso and Novo Freire. After this were El Ratón (1910), El Vigía Villalbés (1913), Azul y Blanco (1914), Villalba y su comarca (1915), Galicia pintoresca (1916), and El Heraldo de Villalba (1916), which consecrated García Hermida as a professional journalist.
The proliferation of written press does not end there, but continued with the first newspaper written entirely in Galician in the town, A Xustiza (1918). Soon there were also Aurora (1918), El Gato (1919), La Voz Villalbesa (1921), El Progreso Villalbés (1922) founded by Enríquez Chanot, El Villalbés (1925), El Villalbés de Buenos Aires (1927), and La Unión Ciudadana (1929). In the years of the II Republic was edited a politically active newspaper, the Faro Villalbés (1932). One of their more significant columnists was Carmiña Prieto Rouco, author of the Himno da Terra Cha.
In the years of the Francoist State only two newspapers saw the light, both of which dealt mainly with sports: Stadium (1949) and El Castillo (1950). The next new newspaper did not appear until 1983, the short-lived A Voz de Vilalba.
The tree
The town is unusual in having given its name to a local tree, the Pravia, which is a white maple located near the town's Parador (a fortress converted into a hotel).
Usually the Pravia turns to a stage to celebrate Christmas and represent the traditional Nativity scene (Belenismo).
Administrative units
The following table lists the civil parishes (parroquias) of Vilalba, with their estimated 2019 populations:
Notable Galicians born in Vilalba
Cristina Castaño, actress
Ramón Chao, journalist, writer, and father of singer Manu Chao
Manuel Fraga Iribarne, Minister in Francoist Spain and President of the Galician Parliament between (1990-2005) by the Galician People's Party
Antonio María Rouco Varela, prelate of the Roman Catholic Church
Gallery
See also
The Andrade family, Counts of Andrade and Pontedeume, and Lords of Ferrol, Serantes and Vilar.
Notes
References
External links
A Voz de Vilalba
Bibliografía Chairega
Municipalities in the Province of Lugo
ბლაბურხვა

ბლაბურხვა (ყოფილი აგვავერა) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე მიუსერის ზემო აუზში. თემის ცენტრი (სოფლები:ანჰაშთუქი, შლარა, ჩერქეზიხუ, ცუძახა). რკინიგზის ბაქანი. ზღვის დონიდან 200 მ, შავი ზღვიდან 8 კმ, გუდაუთიდან 19 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
ლიტერატურა
სქოლიო
ბლაბურხვის თემის სოფლები
კამპოს-დელ-ტუიუს ეროვნული პარკი

კამპოს-დელ-ტუიუს ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი არგენტინაში, ბუენოს-აირესის პროვინციაში. შეიქმნა 2009 წელს. ფართობი 3040 ჰა. მთავარი ღირსშესანიშნაობებიდან მნიშვნელოვანია პამპასის ირემი (ეროვნული პარკი პამპასის ერთ-ერთი იშვიათი ადგილია, სადაც იგი ბინადრობს), კაპიბარა და ჟოფრუას კატა. გვხვდება 100-მდე სახეობის ფრინველი. სიახლოვეს არის ქალაქი სან-კლემენტე-დელ-ტუიუ.
იხილეთ აგრეთვე
არგენტინის ეროვნული პარკების სია
რესურსები ინტერნეტში
კამპოს-დელ-ტუიუს ეროვნული პარკი
არგენტინის ეროვნული პარკები
ალფრედ ჰუგენბერგი

ალფრედ ჰუგენბერგი
ალფრედ ერნსტ კრისტიან ალექსანდრ ჰუგენბერგი (დ. 19 ივნისი, 1865, ჰანოვერი — გ. 12 მარტი, 1951, კიუკენბრუჰი) — გერმანელი პოლიტიკოსი და ბიზნესმენი. ადოლფ ჰიტლერის ერთ-ერთი მომხრე. გერმანიის ნაციონალური სახალხო პარტიის ლიდერის როლში წვლილი შეიტანა ჰიტლერის კანცლერად დანიშვნაში. იყო ჰიტლერის პირველი კაბინეტის წევრი 1933 წელს, მაგრამ მალევე დაატოვებინეს პოსტი. ამის შემდეგ დაკარგა ყველანაირი პოლიტიკური გავლენა. გარდაიცვალა 1951 წელს, ქალაქ კიუკენბრუჰში.
რესურსები ინტერნეტში
Spartacus Educational website
გერმანელი პოლიტიკოსები
გერმანელი მეწარმეები
დაბადებული 18 ივნისი
დაბადებული 1865
გარდაცვლილი 12 მარტი
გარდაცვლილი 1951
რაიხსტაგის დეპუტატები (ვაიმარის რესპუბლიკა)
რაიხსტაგის დეპუტატები (მესამე რაიხი)
ტიტუს ლაბიენუსი

ტიტუს ლაბიენუსი (დ. ძვ. წ. 100 — გ. ძვ. წ. 45) — ძველი რომაელი მხედართმთავარი, იულისუს კეისრის ლეგატი გალიური ომების დროს. კეისრის უახლოესი თანაშემწე, მისი წარმატებების ერთ-ერთი ხელშემწყობი.
მაგრამ როდესაც კეისარს დავა ჰქონდა სენატთან და დაიძრა რომისაკენ, ლაბიენუსმა უარი თქვა გადაეკვეთა რუბიკონი და გაემართა პომპეუსის და რესპუბლიკელების დასახმარებლად. იბრძოდა დირაქიონთან, ფარსალოსთან, შემდეგ კატონ უმცროსს თან გაჰყვა აფრიკაში, მისი გარდაცვალებნის შემდეგ კი შეუერთდა ესპანეთში პომპეუსის შვილებს. მოკლეს მუნდეს ბრძოლაში. ლაბიენუსის მოჭრილი თავი კი გაუგზავნეს კეისარს.
ლიტერატურა
Tyrrell, William B. Biography of Titus Labienus, Caesar's Lieutenant in Gaul. Diss. Michigan State Univ., 1970. 10 May 2007
რომაელი მხედართმთავრები
დაბადებული ძვ. წ. 100
გარდაცვლილი ძვ. წ. 45
ვანდალიზმი

ვანდალიზმი — მატერიალურ ფასეულობათა და კულტურის ძეგლთა უაზრო განადგურება. სახელწოდება წარმოდგება ძველი გერმანული ტომის ვანდალებისაგან, რომლებმაც 455 წელს რომი დაარბიეს და მრავალი ანტიკური ძეგლი გაანადგურეს.
ლიტერატურა
ძალადობა
ნინო კალანდაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

ნინო კალანდაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)
ნინო კალანდაძე შეიძლება აღნიშნავდეს:
ნინო კალანდაძე — ერთ-ერთი პირველი ქართველი მეზღვაური ქალი
ნინო კალანდაძე — საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრი
კალანდაძეები
Kandava Municipality

Kandava Municipality is a former municipality in Courland, Latvia. The municipality was formed in 1999 by merging Cēre Parish and Kandava town with its countryside territory. Later it absorbed Matkule Parish, Vāne Parish, Zante Parish and Zemīte Parish the administrative centre being Kandava.
On 1 July 2021, Kandava Municipality ceased to exist and its territory was merged into Tukums Municipality.
Twin towns – sister cities
Kandava was a member of the Charter of European Rural Communities, a town twinning association across the European Union.
Charter of European Rural Communities
Bienvenida, Spain
Bièvre, Belgium
Bucine, Italy
Cashel, Ireland
Cissé, France
Desborough, England, United Kingdom
Esch, Netherlands
Hepstedt, Germany
Ibănești, Romania
Kannus, Finland
Kolindros, Greece
Lassee, Austria
Medzev, Slovakia
Moravče, Slovenia
Næstved, Denmark
Nagycenk, Hungary
Nadur, Malta
Ockelbo, Sweden
Pano Lefkara, Cyprus
Põlva, Estonia
Samuel, Portugal
Slivo Pole, Bulgaria
Starý Poddvorov, Czech Republic
Strzyżów, Poland
Tisno, Croatia
Troisvierges, Luxembourg
Žagarė, Lithuania
Other twin towns
Ghelăuza, Moldova
Lejre, Denmark
Saku, Estonia
Šilalė, Lithuania
Strängnäs, Sweden
See also
Administrative divisions of Latvia
References
Former municipalities of Latvia
ფრანც ბრენტანო

ფრანც ბრენტანო
ფრანც კლემენს ჰონორატუს ჰერმან იოზეფ ბრენტანო (დ. 16 იანვარი, 1838 – 17 მარტი, 1917) — გერმანელი ფილოსოფოსი, ფსიქოლოგი და კათოლიკე ყოფილი მღვდელი (1873 წელს ანაფორა გაიხადა მას შემდეგ რაც რომის პაპმა პაპის უცოდველობის დოგმა მიიღო).
ბრენტანოს წარმოდგენილი ჰქონდაფსიქოლოგიური მეცნიერების აგების თავისებური ხედვა, რომელიც არსებითად განსხვავდებოდა ვ. მ. ვუნდტის პროგრამისაგან. ბრენტანოს მიაჩნდა, რომ შინაგანი სამყარო შედგება ფსიქიკური პროცესებისაგან, ანუ აქტებისაგან. აქტის ძირითადი ნიშანი არის ინტენციურობა, რაც ნიშნავს აქტის მიმართულობას რაიმე ობიექტზე. მოვლენები სხვადასხვაგვარი ფსიქიკური აქტების ინტენციის საგნები ხდებიან: იდეაციის აქტებისა (აღქმა, წარმოდგენა), განსჯისა (აზროვნება) ანდა გრძნობის აქტებისა. მისი გამოჩენილი სტუდენტები იყვნენ: ედმუნდ ჰუსერლი, ზიგმუნდ ფროიდი, ტომაშ გარიგ მასარიკი, ქრისტიან ერენფელსი და სხვ.
რესურსები ინტერნეტში
ბიბილიოვიკი
სქოლიო
XIX საუკუნის გერმანელი ფილოსოფოსები
XX საუკუნის გერმანელი ფილოსოფოსები
კოტ-დ’ივუარი 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

კოტ-დ’ივუარი 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კოტ-დ’ივუარმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1968 წელს, მექსიკის დედაქალაქ მეხიკოში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კოტ-დ’ივუარი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ახშტირის მღვიმე

ახშტირის მღვიმე — მღვიმე ახშტირის ხეობის მარჯვენა ნაპირზე, მდინარე მზიმთის ხეობაში, ადლერის რაიონი, ქალაქი სოჭი, კრასნოდარის მხარე, რუსეთის ფედერაცია. მღვიმე აღმოაჩინა 1903 წლის 28 სექტემბერს ფრანგმა მეცნიერმა ედუარდ ალფრედ მარტელმა და მისმა გამყოლმა გავრილ რევინკომ, რომელიც იყო კაზაჩი-ბროდის მკვიდრი.
აღწერა
მღვიმეში შესასვლელი მდებარეობს მდინარის დონიდან 120 მეტრის სიმაღლეზე (ზღვის დონიდან 180 მეტრზე). გამოქვაბულში აღმოსავლური ექსპოზიციაა, რომელიც ვრცელდება 160 მეტრის სიღრმეში. დასაწყისში 20 მეტრიანი დარბაზია, ხოლო შემდეგ გასასვლელია ორ დარბაზში. დარბაზების სიმაღლე 10 მეტრს აღწევს, სიგანე - 8 მეტრი. შემდეგ იწყება მკვეთრი თიხიანი აღმართი და ორი ვიწრო გასასვლელი, რომელიც ჩიხით სრულდება. მღვიმის წინ განთავსებულია ორი მოედანი, რომელიც დაკავშირებულია 12-მეტრიანი კორიდორით.
1936 წელს არქეოლოგმა სერგეი ზამიატნინმა აღმოაჩინა პირველყოფილი ადამიანის საცხოვრებელი, მანვე 1937-1938 წლებში წარმოადგინა მღვიმის კვლევისა და გათხრების შედეგები. 1961-1965 წლებში არქეოლოგიური გათხრები გააგრძელა ლენინგრადელმა არქეოლოგებმა მ. ზ. პანიჩკინმა და ე. ა. ვეკილოვმა. კულტურული ფენის სისქემ შეადგინა 5 მეტრი და იგი ვრცელდებოდა შუა პალეოლითიდან ადრეულ შუა საუკუნეებამდე. სოჭის მღვიმეებისათვის ეს ყველაზე დიდი დანალექი ფენა იყო. მღვიმეში უკანასკნელი კვლევები მიმდინარეობდა 1999-2008 წლებში. გათხრების განმავლობაში სულ გამოვლინდა 6 000 ძვალი, რომელთა 90 % ეკუთვნოდა მღვიმის დათვს. ასევე მღვიმეში აღმოჩნდა ირმის, დომბის, თხის, მგლის, მელიისა და სხვა ცხოველების ძვლები.
დადგენილია, რომ პირველი ადამიანი ახშტირის მღვიმეში დასახლდა დაახლოებით 70 000 წლის წინ. ესენი იყვნენ ნეანდერტალელები. შემდეგ იყო შესვენება 20 ათასი წელი. დაახლოებით 30-35 ათასი წლის წინ მღვიმეში დასახლდნენ კრომანიონელები, რაზეც მიგვითითებს აღმოჩენლი ადამიანის ნაშთები ზედა მუსტიეს ეპოქის ფენებში. ეს ადამიანები არ არიან ნეანდერტალელები, აღნიშნულ ჩონჩხს აქვს თანამედროვე ადამიანისათვის დამახასიათებელი ფიზიკური ტიპი. ასევე აღმოჩენილია საფლავი ბავშვის ჩონჩხით.
1978 წელს მღვიმემ მიიღო „პირველყოფილი არქიტექტურის უნიკალური ძეგლის“ სტატუსი, მღვიმის შესასვლელი ჩაიკეტა, ხოლო კორიდორი გადატიხრეს რკინის ცხაურით. 1999 წლიდან მღვიმე სარეკრეაციო ობიექტი გახდა და ახლა გახსნილია ტურისტებისათვის.
გამოქვაბულის სახელი მომდინარეობს სოფელ ახშტირიდან. 2013 წელს მღვიმე გახდა მულტიმედიური პროექტ-კონკურსის „რუსეთის 10 ვიზუალური სიმბოლო“ ნომინანტი.
2017 წლის აგვისტოს მდგომარეობით შესვლა ფასიანია და ღირს 200 რუბლი მოზარდებისთვის, ხოლო 100 რუბლი - ბავშვებისთვის.
ლიტერატურა
Борисов В. И. Реки Кубани. — Краснодар: Кубанское книжное издательство, 2005. — 120 с.
Кулаков С. А. О плане музеефикации Ахштырской пещерной стоянки. — 3-я Кубанская археологическая конференция: Краснодар-Анапа, 2001. — С. 70—74.
Кулаков С. А., Барышников Г. Ф., Левковская Г. М. Некоторые результаты нового изучения Ахштырской пещерной стоянки (Западный Кавказ). Кавказ и первоначальное заселение человеком Старого Света. — СПб.: Петербургское Востоковедение, 2007. — С. 65—81.
Мавлюдов Б. Р., Кусый И. А. Черноморское побережье Кавказа от Туапсе до Адлера: путеводитель. — Симон-Пресс, 2000. — 272 с. — ISBN 5-93606-004-7.
რესურსები ინტერნეტში
Тайны Ахштырской пещеры
სქოლიო
რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კრასნოდარის მხარეში
რუსეთის მღვიმეები
ჯეიკ სისკო

ჯეიკ სისკო — „ვარსკვლავური გზის“ პერსონაჟი. მონაწილეობს სერიალში ვარსკვლავური გზა: ღრმა კოსმოსი 9.
ბიოგრაფია
იხილეთ აგრეთვე
ვარსკვლავური გზა
ვარსკვლავური გზა: ღრმა კოსმოსი 9
რესურსები ინტერნეტში
startrek.com
სქოლიო
ვარსკვლავური გზა
ვარსკვლავური გზის პერსონაჟები
გამოგონილი პერსონაჟები
უნგრული ენა

უნგრული ენა (უნგრ. magyar nyelv) — ერთადერთი არაინდოევროპული ენა ცენტრალურ ევროპაში. ის მიეკუთვნება ფინურ–უგრულ ენათა ჯგუფს, ენების ეს ჯგუფი ურალურ ენათა ოჯახის ერთ-ერთ შტოს წარმოადგენს.
უნგრულად 13,5 მილიონი ადამიანი მეტყველებს. სხვა მონაცემებით უნგრულენოვანი მოსახლეობის რაოდენობა 15 მილიონია.
უნგრული ენა უნგრეთის სახელმწიფოს ოფიციალური ენაა, ხოლო 2004 წლის 1 მაისიდან კი, ევროკავშირის ოფიციალური ენაც.
ენობრივი ნათესაობა
უნგრულ ენას ენათმეცნიერებაში ხანტურ და მანსურ ენებთან ერთად აღმოსავლეთ ციმბირის ენების ფინურ-უგრული ენების ქვეჯგუფად მიიჩნევენ. ამ უკანასკნელ ენებში კი, რამდენიმე ათას მოსაუბრეს (ანუ როგორც ხშირად გაიგონებთ ასევე რუსულიდან მცდარად თარგმნილ ტერმინს „ენის მ(ა)ტარებელს“) მოითვლიან. ენათა ფინურ-უნგრული ენები კი, თავის მხრივ სამოედური ენების მცირე ჯგუფთან ერთად ურალურ ენათა ოჯახში შედის.
ალტერნატიული თეორიები
ცენტრალური ევროპის სხვა ენათა შორის უნგრული (ან მაგიარული) ენის განსაკუთრებულმა მდგომარეობამ ჯერ კიდევ XIX საუკუნეში მიიპყრო ყურადღება და ხშირად ურთიერთგანსხვავებული თეორიები წარმოშვა ენათმეცნიერთა შორის, თუმცა უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ ამ თეორიების უმეტესობა არასაკმარისი არგუმენტირების გამო უფრო სპეკულატიური ხასიათისად მიიჩნევა.
ამ თეორიათაგან ერთ-ერთი არის XIX საუკუნეში არმინ ვამბერის (Ármin Vámbéry) მიერ გამოთქმული ვარაუდი თურანულ ენათა შესახებ. არმინ ვამბერის ჰიპოთეზა ეფუძნება თურქულ ენებში შემჩნეულ გარკვეულ სტრუტურულ მსგავსებებს, როგორიცაა მაგ.: აგლუტინაცია, ხმოვანთა ჰარმონია. მიუხედავად ამისა, დღესდღეობით ჰიპოთეზა უნგრული ენის თურქულ ენებთან გენეტიკური ნათესაობის შესახებ უარყოფილია. ეს დისკუსიები საენათმეცნიერო ლიტერატურაში ე.წ. უნგრულ–თურქულ ომადაა ცნობილი.
ზოგი მოყვარული ენათმეცნიერი-ავტორი შეეცადა უნგრულის კავშირი დაედგინა შუმერულ ენასთან. ზოგნი კელტური ენების ნათესაობას ამტკიცებდნენ უნგრულთან მიმართებაში. იტალიელი ენათმეცნიერი მარიო ალინეი (Mario Alinei) ეტრუსკულ ძირებს იკვლევს უნგრულში.
ლიტერატურა
უნგრული ენა
ფერენც პუშკაში

ფერენც პუშკაში (ნამდვ. სახელი ფერენც პურცელდი ; დ. — გ. ) — უნგრელი ფეხბურთელი და საფეხბურთო მწვრთნელი, მსოფლიო ფეხბურთის ლეგენდა, ყველა დროის ერთ-ერთი საუკეთესო ბომბარდირი და მარცხენა გარემარბი. ასპარეზობდა საფეხბურთო კლუბების ჰონვედის და რეალ მადრიდის შემადგენლობაში. პუშკაში ერთ-ერთი იშვიათი გამონაკლისია, ვისაც ორი სხვადასხვა ეროვნული ნაკრების მაისური აქვს მორგებული: უნგრეთის ნაკრების შემდეგ, რამდენიმე მატჩი ესპანეთის ნაკრებშიც ჩაატარა.
1960 წელს ფერენც პუშკაშმა France Football-ის ევროპის წლის საუკეთესო ფეხბურთელის გამოკითხვაში მეორე ადგილი დაიკავა. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის მეშვიდე ადგილზე დასახელდა.
მიღწევები
საკლუბო
ჰონვედი
უნგრეთის საფეხბურთო ჩემპიონატი
ჩემპიონი: 1949–50, 1950, 1952, 1954, 1955
ვიცე-ჩემპიონი: 1951, 1953
უნგრეთის საფეხბურთო თასი
ფინალისტი: 1955
რეალ მადრიდი
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი
ჩემპიონი: 1960–61, 1961–62, 1962–63, 1963–64, 1964–65
ესპანეთის საფეხბურთო თასი
თასის მფლობელი: 1961–62
ევროპის ჩემპიონთა თასი
თასის მფლობელი: 1958–59, 1959–60, 1965–66
საკონტინენტთაშორისო თასი
თასის მფლობელი: 1960
სანაკრებო
უნგრეთი
ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების საფეხბურთო ტურნირი
ჩემპიონი: 1952
მსოფლიო ჩემპიონატი
ვიცე-ჩემპიონი: 1954
ინდივიდუალური
უნგრეთის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 1950
უნგრეთის ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი: 1947–48, 1949–50, 1950, 1953
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის საუკეთესო ბომბარდირი: 1959–60, 1960–61, 1962–63, 1963–64
ევროპის ჩემპიონთა თასის საუკეთესო ბომბარდირი: 1959–60, 1953–64
ყველა დროის 100 საუკეთესო ფეხბურთელი World Soccer-ის ვერსიით: 1999
XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელი Placar-ის ვერსიით: 1999
Golden Foot-ის ჯილდო (ნომინაციაში ფეხბურთის ლეგენდა): 2006
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
უნგრელი ფეხბურთელები
დაბადებული 1 აპრილი
დაბადებული 1927
გარდაცვლილი 17 ნოემბერი
გარდაცვლილი 2006
ფიფას 100-ეული
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
მადრიდის რეალის ფეხბურთელები
1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები
ესპანელი ფეხბურთელები
ესპანეთის ნაკრების ფეხბურთელები
1962 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
ესპანელი ფეხბურთის მწვრთნელები
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის მწვრთნელები
ალავესის მწვრთნელები
Straight Outta Compton (ფილმი)

Straight Outta Compton (ფილმი)
Straight Outta Compton — 2015 წლის ამერიკული ბიოგრაფიული დრამატული ფილმი, გადაღებული რეჟისორ ფელიქს გერი გრეის მიერ. იგი აღწერს კალიფორნიული ჰიპ-ჰოპ ჯგუფ N.W.A-ს წარმატების ისტორია. ფილმის სახელწოდება მომდინარეობს ჯგუფის სასათაურო ალბომიდან (1988) და ამავე სახელწოდების სიმღერიდან. მთავარ როლებს მასში ასრულებენ ო'ში ჯექსონ უმცროსი (Ice Cube-ის შვილი, თავად Ice Cube-ის როლში), კორი ჰოუკინზი (Dr. Dre), ჯეისონ მიჩელი (Eazy-E) და პოლ ჯამატი (ჯგუფის მენეჯერი ჯერი ჰელერი).
ფილმი გამოვიდა 2015 წლის 14 აგვისტოს და კრიტიკოსთა მაღალი შეფასება მიიღო. მსოფლიო მასშტაბით მისმა შემოსავალმა 200 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა.
Compton, Dr. Dre-ს მიერ ფილმის გავლენით ჩაწერილი ალბომი, გამოვიდა 2015 წლის 7 აგვისტოს და მოხვდა Billboard 200-ის #2 პოზიციაზე.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ტაროსანნი

ტაროსანნი — ერთლებნიან მცენარეთა ოჯახების ჯგუფი, რომელთა უმეტესობისათვის დამახასიათებელია გამოსახული ტარო ყვავილედი.
ლიტერატურა
ერთლებნიანები
აფოცი

აფოცი — V საუკუნის ქართლის სასულიერო მოღვაწე, „შუშანიკის წამების“ ერთ-ერთი პერსონაჟი და ვარსქენ პიტიახშის ეპისკოპოსი. კირიონ ქართლის კათოლიკოსის ეპისტოლეში იხსენიება როგორც შუშანიკის თანამედროვე ცურტაველი ეპისკოპოსი.
ლიტერატურა
ბეკარიშვილი, ინგა. „შუშანიკის წამების“ ერთი პერსონაჟის შესახებ (აფოც ეპისკოპოსი) // რელიგია. - თბ., 2009. - ISSN: 1512-1623. - N1. - გვ.55-61.
ქართველი ეპისკოპოსები
ჭობარეთი (მთა)

ჭობარეთი (მთა)
ჭობარეთი — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში. მდებარეობს მდინარეების მტკვრისა და ჭობარეთისწყლის (მდინარე ინჯისწყლის მარჯვენა შენაკადი) წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1673 მ. აგებულია მიოპლიოცენური დიაბაზების, ბაზალტების, ანდეზიტების, ტუფების, ტუფ-ბრექჩიების ქანებით (ქისათიბის წყება). შემოსილია ბალახოვანი მცენარეებით.
ლიტერატურა
სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
ტორდოია

ტორდოია — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის ორდენესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 125 კმ². მოსახლეობა — 3259 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ტორდოიის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები
ლა-კორუნიის ქალაქები