PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ჩრდილოეთი

ჩრდილოეთი (ჩრდილოეთის წერტილი) — ჰორიზონტის ერთ-ერთი მთავარი წერტილი. სამყაროს ჩრდილოეთ პოლუსთან უახლოესი იმ ორ წერტილს შორის, რომლებშიც ცის მერიდიანი ჭეშმარიტ ჰორიზონტთან იკვეთება. აღინიშნება გერმანული N (Nord) ასოთი.
გეოგრაფიული ორიენტაცია
ჩრდილოეთი წერტილი თანამედროვე მსოფლიო გეოგრაფიულ რუკაზე გამოისახება რუკის თავზე, ე. ი. მის ზედა მხარეზე ანუ ჩრდილოეთით. ჩრდილოეთის წერტილი რუკაზე დაგვეხმარება ქვეყნის ან რომელიმე პუნქტის ადგილმდებარეობის გამოსავლენად. თუმცა ცალკეულ ქვეყნებში ზოგჯერ არ არის შესაძლებელი ზუსტად ჩრდილოეთის წერტილის (მხარის) გამოვლენა ბუნებრივი პირობების ზემოქმედების გამო.
ასეთ შემთხვევაში კარგ მაგალითს გვაწვდის საქართველო. როგორც ეს გეოგრაფიულ რუკაზე ჩანს, ჩვენში კარგად არის გამოხატული ჰორიზონტის ორი წერტილი — დასავლეთისა და აღმოსავლეთისა. ისინი იკავებენ დიდ სივრცეებს. საქართველოსთვის ჩრდილოეთი იქნება მისი მთლიანი ჩრდილო სასაზღვრო ზოლი (სადაც საზღვარი რუსეთს გაუყვება), ხოლო დასახლებული მხარე არა მთლიანად, არამედ ნაწილობრივ, იქ, სადაც კავკასიონის მცირე ნაწილი წყალგამყოფის ჩრდილოეთით რომ გადადის. ეს არის საქართველოს ის მიწა-წყალი, რომელიც კავკასიონის მთების — ზილგახოხისა (დასავლეთით) და შავიკლდის (აღმოსავლეთით) შორისაა მოქცეული. დასავლეთ საქართველოში ტერიტორია არსად არ გადადის მთავარი თხემის ჩრდილოეთით.
ე.ი. აღმოსავლეთ საქართველოში ამდენად აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ წერტილები გამოიხატება.
მხედველობაშია მისაღები აგრეთვე გლობუსი, სადაც „დამსხდარი“ ქვეყნისა (და წყლის) ნაწილები იქნება აუცილებლად მის ზედა ნაწილში, ე. ი. ჩრდილოეთში.
ჩრდილოეთის დადგენა ვარსკვლავების საშუალებით
ჩრდილოეთი მხარის გეოგრაფიული ორიენტაცია ყოველთვის მარტივი იყო ყველა ეპოქაში. მას მეზღვაურები და სხვადასხვა მეცნიერები იღებდნენ, როგორც ცამრგვალზე პატარა დათვის თანავარსკვლავედზე მდებარე უძრავ ვარსკვლავს. ცნობილია რომ ცამრგვალის მუდმვი მოძრაობის მიუხედავად დედამიწიდან მხოლოდ ერთი — პოლარული ვარსკვლავი რჩება გაუნძრევლად თავის ადგილზე, რაც კარგი საშუალება იყო ჩრდილოეთი მხარის გასარკვევად, ხოლო აქდან კი დანარჩენი სამი მხარის დადგენც.
ჩრდილოეთის დადგენა კომპასის საშუალებით
ადგილზე ჩრდილოეთი მხარის დადგენა შესაძლებელია კომპასითაც. კომპასზე არსებულ მაგნიტურ ისარზე, დედამიწის მაგნიტურ ველის ზემოქმედებით ისარი იღებს ისეთ მდგომარეობას, რომლის ერთი მხარე მიმართულია ჩრდილოეთის, ხოლო მეორე — სამხრეთისკენ.
ჩრდილოეთის წერტილის საპირისპიროა სამხრეთი წერტილი, რომელიც ეკვატორიდან სამხრეთით მიდის. ჩრდილოეთ ტერიტორიას ამა თუ იმ მონაკვეთში ემატება ჰორიზონტის სხვა მნიშვნელოვანი წერტილები — დასავლეთი და აღმოსავლეთი, რომლებიც უფრო დეტალურად დაადგენენ მოცემულ გეოგრაფიულ სივრცეში ამა თუ იმ ტერიტორიას.
იხილეთ აგრეთვე
ცის სფერო
დასავლეთი
სამხრეთი
აღმოსავლეთი
ლიტერატურა
ორიენტაცია
გეოგრაფიული ტერმინები
da:Kompasretning#Nord
La Victoria, Boyacá

La Victoria, Boyacá
La Victoria is a town and municipality in the Colombian Department of Boyacá, part of the subregion of the Western Boyacá Province.
Municipalities of Boyacá Department
ვლადიმერ კრამნიკი

ვლადიმერ კრამნიკი (დ. 25 ივნისი, 1975) — რუსი მოჭადრაკე, მსოფლიოს ჩემპიონი, საერთაშორისო დიდოსტატი (1991 წლიდან).
ბიოგრაფია
1991 წელს 16-18 წლის ჭაბუკებს შორის მსოფლიო ჩემპიონი.
1992, 1994 და 1996 წლებში რუსეთის ნაკრების შემადგენლობაში საჭადრაკო ოლიმპიადებში გაიმარჯვა.
1993 წლიდან მსოფლიო ჩემპიონობის პრეტენდენტობაზე თამაშობდა.
2000 წელს დაამარცხა გარი კასპაროვი კლასიკური სტილის ჭადრაკის ჩემპიონატში და ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა.
2006 წელს კი გახდა მსოფლიო ფილეს მსოფლიო ჩემპიონი ვესელინ ტოპალოვის დამარცხების შემდეგ.
რესურსები ინტერნეტში
http://www.kramnik.com/
http://www.peoples.ru/sport/chees_player/kramnik/
რუსი მოჭადრაკეები
მსოფლიო ჩემპიონები ჭადრაკში
ჭადრაკის დიდოსტატები
დაბადებული 1975
დაბადებული 25 ივნისი
ფლუორესცენცია

ფლუორესცენცია — ფიზიკური პროცესი. აჩვენებს სპეციფიკური მოლეკულების ადგილმდებარეობას უჯრედში, ფლუორესცენტული საღებრებით ან ანტისხეულებით მოლეკულების მონიშვნით. ეს ფლუორესცენტული ნივთიერებები შთანთქავენ ულტრაიისფერ გამოსხივებას და ასხივებენ ხილულ სინათლეს.
ლიტერატურა
ნილ კემპბელი, ჯეინ ბ. რისი, ბიოლოგია, VII გამოცემა, გვ. 122, თბ., 2009 წელი.
მოლეკულური ბიოლოგია
საღებრები
რადიოქიმია
იუნგუიოს პროვინცია

იუნგუიოს პროვინცია
იუნგუიო — პროვინცია პერუში, პუნოს რეგიონში. აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ტიტიკაკას ტბა, სწორედ აქ მდებარეობს პროვინციის რამდენიმე მნიშვნელოვანი კუნძული. იუნგუიოს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი იუნგუიო. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 50 672 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 174,6 ადამიანს. იუნგუიოს ფართობია 290,21 კმ². პროვინცია იყოფა 7 რაიონად.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს პროვინციები
პუნოს რეგიონის პროვინციები
ექიმი უოტსონი

ექიმი უოტსონი
ექიმი ჯონ ჰ. უოტსონი — ართურ კონან დოილის მიერ შექმნილი ლიტერატურული პერსონაჟი. რომელიც ერთ-ერთი მთავარი გმირია შერლოკ ჰოლმზთან ერთად დეტექტიური რომანების და მოთხრობების გრძელი სერიის. ნაწარმოებებთა ძირითად ნაწილში თხრობა მიმდინარეობს ექიმი უოტსონისგან, რომელიც შერლოკის მუდმივი თანამგზავრია. იგი აღწერს ჰოლმზის გამოძიებებს, ცნობილი „დედუქციური მეთოდის“ გამოყენებით, თუმცა გამოძიების ბოლომდე მას არ ესმის თუ როგორ ხსნის ჰოლმზი ბოროტმოქმედებას, ხოლო ბოლოს ჰოლმზი უხსნის უოტსონს თავის მოქმედებებს.
მეოცე საუკუნიდან კინოს განვითარებასთან ერთად უამრავი ფილმი შეიქმნა შერლოკ ჰოლმზისა და ექიმი უოტსონის ისტორიებზე დაყრდნობით. საბჭოთა კავშირში რეჟისორ იგორ მასლენიკოვის მიერ შეიქმნა ფილმების სერია 1979-1986 წლებში, რომელიც ხუთ ფილმს მოიცავდა, უოტსონის როლი კი ვიტალი სოლომინმა შეასრულა. 2008 და 2011 წლებში რეჟისორმა გაი რიჩიმ გადაიღო ფილმები, „შერლოკ ჰოლმზი“ და „შერლოკ ჰოლმზი: ჩრდილების თამაში“, სადაც უოტსონის როლი ინგლისელმა მსახიობმა ჯუდ ლოუმ მოირგო.
რესურსები ინტერნეტში
შერლოკ ჰოლმზის და ექიმ უოტსონის ბიოგრაფიები.
შერლოკ ჰოლმზის მუზეუმი
გამოგონილი პერსონაჟები
ართურ კონან დოილი
განძაკი (სომხეთი)

განძაკი (სომხეთი)
განძაკი — სოფელი სომხეთში, გეღარქუნიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 970 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 145 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 130 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 31.85 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
ანტონოვკა (ჯანკოის რაიონი)

ანტონოვკა (ჯანკოის რაიონი)
ანტონოვკა — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანკოის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 39 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
სოფლის ამინდი
ჯანკოის რაიონის სოფლები
ნგაუის მთა

ნგაუის მთა — მთა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკისა და კამერუნის სახელმწიფო საზღვარზე.
მდებარეობს ზღვის დონიდან — 1410 მეტრზე და იგი ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის უმაღლესი წერტილია. გეოლოგიურად მიეკუთვნება ადამავის პლატოს ზეგანს და აგებულია ძველი კრისტალური და მეტამორფული ქანებით (პირველ რიგში გნაისებით).
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით ნგაუის მთა მდებარეობს კამერუნის ადამავის რეგიონში და ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის უამ-პენდეს პრეფექტურაში.
მთის შემოგარენი დასახლებულია ხალხით, რომლებიც ლაპარაკობენ ბენუე-კონგოს და ადამავა-უბანგოს სხვადასხვა ჯგუფების ენებზე, ასევე ფულას ხალხის ჯგუფებით. ისინი ძირითადად დაკავებულები არიან მომთაბარე და ნახევრადმომთაბარე მეცხოველეობით.
სქოლიო
ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის მთები
კამერუნის მთები
რაჰარა

რაჰარა („მეეტლის ციხე–სიმაგრე“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს როსკომონის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში, ქალაქებს – ათლიგსა და ათლონს შორის.
იხილეთ აგრეთვე
როსკომონის საგრაფო.
როსკომონის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ცალგმილის ქედი

ცალგმილის ქედი, ცალმაგის ქედი — ქედი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. ცალგმილის ქედი გაწოლილია სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე. წარმოადგენს მდინარეების ნაკრისა და დოლრის წყალგამყოფს. უმაღლესი წერტილია მწვერვალი ცალგმილი (3993 მ). სხვა მწვერვალებიდან მნიშვნელოვანია ლედეშდვი (3826 მ), ლეირაყი (3755 მ) და ლახვრა (3720 მ). გადასასვლელებიდან მნიშვნელოვანია ბახის უღელტეხილი (3137 მ). ცალგმილის ქედი აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით, კრისტალური ფიქლებით, იურული ფიქლებითა და ქვიშაქვებით. დამახასიათებელია ალპური, სუბნივალური და ნივალური ლანდშაფტები.
სქოლიო
სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ქედები
Surubim

Surubim is a city in the state of Pernambuco, Brazil. It is the birthplace of Chacrinha, a famous Brazilian comedian and entertainer who died in 1988.
Geography
State - Pernambuco
Region - Agreste of Pernambuco
Boundaries - Vertentes do Lério and Casinhas (N); Riacho das Almas and Cumaru (S); Bom Jardim, Salgadinho and João Alfredo (E); Santa Maria do Cambucá and Frei Miguelinho (W)
Area - 252.85 km2
Elevation - 394 m
Hydrography - Capibaribe river
Vegetation - Caatinga Hiperxerófila
Climate - semi-arid, hot and dry
Annual average temperature - 23.7 c
Distance to Recife - 134 km
Economy
The main economic activities in Surubim are based in industry, commerce and agribusiness, especially the raising of cattle, pigs, goats, sheep and chickens.
Economic indicators
Economy by Sector
2006
Health indicators
References
Municipalities in Pernambuco
სალსედო (სამხრეთი ილოკოსი)

სალსედო (სამხრეთი ილოკოსი)
სალსედო (ოფიციალურად სალსედოს მუნიციპალიტეტი; ილოკ: li ti Salcedo; ფილ: Bayan ng Salcedo) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ ილოკოსის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 11 110 ადამიანს შეადგენს. ადმინისტრაციულად 21 ბარანგაიდ იყოფა.
კლიმატი
რესურსები ინტერნეტში
Act renaming the municipality of Baugen to Salcedo
Salcedo Profile at PhilAtlas.com
Pasyalang Ilocos Sur
Philippine Standard Geographic Code
Philippine Census Information
[http://www.blgs.gov.ph/lgpmsv2/cm
სქოლიო
სამხრეთ ილოკოსის მუნიციპალიტეტები
ალიაბადი (საათლი)

ალიაბადი (საათლი)
ალიაბადი — სოფელი აზერბაიჯანში, საათლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა 1252 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
საათლის რაიონის სოფლები
კოლონიზაცია

კოლონიზაცია — საკუთარი ქვეყნის უშენი განაპირა მიწების დასახლებისა და სამეურნეო ათვისების პროცესი. აგრეთვე ეს არის უპირატესად მიწათმოქმედებასთან დაკავშირებული ახალშენების დაარსება საკუთარი ქვეყნის ფარგლებს გარეთ.
XIX საუკუნის ბიოგეოგრაფების მიერ „კოლონიზაცია“ ასევე განისაზღვრა, როგორც ფრინველების, ბაქტერიებისა თუ მცენარეთა აქტიურობა.
ლიტერატურა
კოლონიალიზმი
Camamu

Camamu is a municipality in the state of Bahia, Brazil. Politically, it is in the Valença subregion of the Sul Baiano region. It is located on the southern coast of Bahia state, the Costa do Dendê (Palm Coast), along the BA-001 highway. The municipality covers an area of 885.20 km², and, in a 2020 estimate, it had 35,382 inhabitants.
History
The region was originally inhabited by native Macamamus Indians. The name Camamu was the name of the Indians' village. In 1560 the Jesuits established a mission, that the next in year, upon completion of the chapel, was converted into a parish with the name "Aldeia de Nossa Senhora da Assunção de Macamamu". On 22 May 1693 the village was elevated to town status with the name of Camamu. And finally, on June 27, 1891, it officially became a city.
Like many coastal towns, Camamu was built at two levels. In the upper town were the churches and colonial houses, while down by the harbor were the commercial establishments.
The town grew rich as the area became the largest producer of cassava in Brazil, and it became the target of pirates and invaders such as the Dutch. From 1624 to 1627 the town suffered several attacks by the Dutch. To protect itself from further incursions, the inhabitants blocked the passage to the harbor with huge rocks, that forced boats to zigzag in the channel in order to reach the port. The rocks remain in place today.
In 1782, by order of the Portuguese Crown, the pioneer João Gonçalves da Costa opened the first road connecting Camamu with inland settlements. Because of its importance to the economic life of the province, it became known as the "Estrada das Nações" ("Road of Nations").
In 1961, Camamu municipality was subdivided with a portion remaining in Camamu and a portion becoming the municipality of Ibirapitanga.
In 2008 the Comptroller General in his audit cited municipal officials for widespread corruption.
Geography
Pedra Furada Island and the Maraú Peninsula enclose a deep bay, Camamu Bay (Baía de Camamu), in which the town of Camamu is located. Highway BA-650 runs west to the city of Ibirapitanga.
The municipality contains 33.28% of the Baía de Camamu Environmental Protection Area, created in 2002.
Economy
The area produces rubber and barite is mined. The major agricultural product is cattle.
See also
List of municipalities in Bahia
Notes
External links
, includes a map of the area
Municipalities in Bahia
Ishaq ibn Isma'il

Ishaq ibn Isma'il
Ishaq b. Isma'il b. Shuab al-Tiflisi (before 833 – 853), also known as Sahak in Georgian sources, was the emir of Tbilisi between 833 and 853. Under his rule, the emirate reached the apex of its power. He forced Georgian princes to pay tribute from Kakheti to Abkhazia. He tried to become independent from the Abbasid caliphate, stopped reversing the tribute, and allied himself with local nobility such as the mtavari of Kakheti. In retribution, the caliph Al-Mutawakkil sent an expedition against him led by Bugha al-Kabir (also known in Georgia as Bugha the Turk), assisted by the Georgian noble Bagrationi family. In 853, they burnt and sacked Tbilisi, and killed the emir.
References
Suny, Ronald Grigor (1994), The Making of the Georgian Nation: 2nd edition, p. 30. Indiana University Press
9th-century monarchs in the Middle East
Islam in Georgia (country)
Monarchs killed in action
Year of birth unknown
853 deaths
Vassal rulers of the Abbasid Caliphate
Year of birth uncertain
9th-century Arab people
Rhytidoponera pilosula

Rhytidoponera pilosula — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
სიტულა

სიტულა (ლათ. situla — სათლი) — ბრინჯაოს ჭურჭელი. ცნობილია არქეოლოგიური აღმოჩენების შედეგად (ჰალშტატის კულტურა და ლატენის კულტურა), რომელიც ადრინდელი რკინის ხანას განეკუთვნებოდა. ადრინდელი სიტულას მრგვალი მუცელი და 2 მირჩილული ყური აქვს. გვიანდელი სიტულა კონისებურია, ზევით ფართოვდება და რკალისებრი მოძრავი სახელური აქვს. ზოგი სიტულა შემკულია სხვადასხვა რელიეფით. სიტულა დამახასიათებელია ადრინდელი რკინის ხანის ქართული კულტურისა და საერთოდ კავკასიის ცივილიზაციისათვის.
ლიტერატურა
საქართველოს არქეოლოგია, თბ., 1959;
რკინის ხანა
ელიზბარაშვილი

ელიზბარაშვილი
საკუთარი სახელი ელიზბარაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ელიზბარ ელიზბარაშვილი — ქართველი გეოგრაფი
ზურაბ ელიზბარაშვილი — ქართველი ეკონომისტი
მელორ ელიზბარაშვილი — ქართველი ფიზიკოსი
ნოდარ ელიზბარაშვილი — ქართველი გეოგრაფი
ქართული გვარები
მეტამორფოზები (პოემა)

მეტამორფოზები (პოემა)
მეტამორფოზები (ლათ. Metamorphoses) — ძველრომაელი პოეტის პუბლიუს ოვიდიუს ნაზონის პოემა 15 წიგნად. წიგნში აღწერილია სხვადასხვანაირი მეტამორფოზები, რომლებიც მოხდა მსოფლიოს დასაწყისიდან.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
Ovid Illustrated: The Renaissance Reception of Ovid in Image and Text
საკანაფე

საკანაფე — ისტორიული ციხესიმაგრე სამხრეთ საქართველოში, ახლანდელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში, აწყურის მიდამოებში. მოღწეულია ნანგრევების სახით. პირველად იხსენიება XVI საუკუნის ისტორიულ წყაროებში.
ლიტერატურა
ჯიქია ს., გურჯისტანის ვილაეთის დიდი დავთარი, წგნ. 3, თბ., 1958
ახალციხის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ბაბაჯანა

ბაბაჯანა — ქართული ანიმაციური ფილმი. ფილმის ხანგრძივობაა 17 წუთი და 14 წმ.
ფილმზე მუშაობდნენ
სცენარის ავტორი და კინორეჟისორი: თ. სიხარულიძე
დამდგმელი მხატვრები: თ. სიხარულიძე, თ. ლაზარიშვილი
კინოოპერატორი: ვ. ქაროსანიძე
კომპოზიტორი: თ. ბაკურაძე
ხმის ოპერატორი: მ. თევზაძე
მხატვარი მულტიპლიკატორები: შ. რაზმაძე, ქ. ბუაჩიძე, მ. დეკანოსიძე, ა. ნერსესოვი, რ. არუთინოვა, ვ. ბედოშვილი, ნ. კირიჩენკო, ა. ხუსკივაძე, ნ. აროშიძე
როლებს ახმოვანებდნენ: რ. ჩხიკვაძე, კ. კავსაძე, თ. ჩირბაძე, რ. მიქაბერიძე
ასისტენტები: ი. მიქელაძე, თ. მგალობლიშვილი, ი. მენაღარიშვილი
რესურსები ინტერნეტში
ქართული ანიმაციური ფილმები
ზედუბანი (ტყიბულის მუნიციპალიტეტი)

ზედუბანი (ტყიბულის მუნიციპალიტეტი)
ზედუბანი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (საწირის თემში. მდებარეობს ტყიბულის წყალსაცავის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 580 მეტრი, ტყიბულიდან 11 კილომეტრი. ზედუბანი ადრე სოფელ საწირის უბანს წარმოადგენდა. სოფელში შემორჩენილია ფეოდალური ხანის საწირის ციხე.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 134 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მაიორატი

მაიორატი — ფრანგული ტერმინი, რომელიც აღნიშნავს მემკვიდრეობის ფეოდალურ წესს, რომლის მიხედვითაც ქონება მთლიანად გადადის უფროსი ვაჟიშვილის ან გვარში უფროსი მამაკაცის ხელში. ის ასევე შეიძლება აღნიშნავდეს ამ წესით მიღებულ მამულს.
ეს წესი გავრცელდა ევროპის რამდენიმე ქვეყანაში და უზრუნველყოფდა დინასტიის მიერ დაგროვილი ქონების დანაწევრებისგან დაცვას. ეს უფლება დაცული იყო საფრანგეთის კანონით და ოფიციალურად 1848 წელს გაუქმდა.
ხანდახან თუ პიროვნება ქონებას ვერ იღებდა, მას ტიტულიც არ გადაეცემოდა. მაიორატის წესის გავლენა საზოგადოებაზე ხშირად იყო ხელოვანების ინტერესის სფერო, ამ მხრივ განსაკუთრებით გამოირჩეოდა ონორე დე ბალზაკი.
პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობაში მაიორატის წესს ერქვა ordynacja და XVI საუკუნის ბოლოს მეფე სტეფან ბატორმა შემოიღო. ordynacja საკმაოდ გვიან, უკვე პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკაში მიწის რეფორმის შედეგად გაუქმდა.
პორტუგალიაში მსგავს წესს morgadio ერქვა. morgadio-ს მფლობელს ერქვა morgado ან morgada თუ ქალი იყო. ერთ ერთი პირობა morgadio-ს მიღების იყო მფლობელის გვარის და გერბის მიღება. morgadio-ების აკუმულირება ხდებოდა ქორწინებების საშუალებებით, რის გამოც იყო გამოწვეული პორტუგალიელ თავადების მიერ გრძელი (რამდენიმე) გვარის ტარების ტრადიცია. Morgadios 1863 წელს გაუქმდა.
ესპანეთში ცნობილი იყო როგორც mayorazgo და 1505 წლიდან 1820 წლამდე წარმოადგენდა კასტილიის კანონის (Leyes de Toro) ნაწილს.
იხილეთ აგრეთვე
მინორატი
სქოლიო
სამართალი საკუთრების შესახებ
ფერი (კუნძული)

ფერი (კუნძული)
ფერი — კუნძული ჩრდილოეთის ზღვის გერმანულ სანაპირო ზოლში, ჩრდილოეთ ფრიზის კუნძულების შემადგენლობაში. მიეკუთვნება შლეზვიგ-ჰოლშტაინის მხარეს. ფერი პოპულარული ტურისტული ღირსშესანიშნაობა და გერმანიის სიდიდით მეორე კუნძულია ჩრდილოეთის ზღვაში (82,82 კმ²) მასზე განთავსებულია ერთი ქალაქი და თერთმეტი მუნიციპალიტეტი. კლიმატი ოკეანურია, ზომიერი ზამთრითა და შედარებით ცივი ზაფხულით.
ჯერ კიდევ ნეოლითის ხანაში დასახლებული ფერი 1362 წლამდე კონტინენტური ჩრდილოეთ ფრიზიის ნაზილი იყო. ამის შემდეგ, სანაპირო ზოლი დაანგრია ძლიერმა შტორმმა, რის შედეგადაც რამდენიმე კუნძული, მათ შორის ფერი წარმოიქმნა. კუნძულის ჩრდილოეთი ნაწილი ჭაობიანია, მაშინ, როდესაც სამხრეთ ნაწილში ქვიშიანი დამრეცებია წარმოდგენილი. შუა საუკუნეებიდან მოყოლებული 1864 წლამდე, ფერი ხან დანიის სამეფოს მიეკუთვნებოდა, ხან შლეზვიგის საჰერცოგოს, მაგრამ მეორე ჰოლანდიური ომის შემდეგ იგი პრუსიას გადაეცა. საკმაოდ დიდი ხნის განმავლობაში ყველაზე პოლულარული იყო სანაოსნო ვაჭრობა, მაგრამ იალქნების საუკუნის დასრულების შემდეგ, მთავარი ეკონომიკური ფაქტორები სოფლის მეურნეობა და ტურიზმი გახდა. კუნძულზე მიღწევა ბორნით ან საჰაერო გზითაა შესაძლებელი.
იხილეთ აგრეთვე
გერმანიის კუნძულების სია
რესურსები ინტერნეტში
Föhr, die grüne Insel - Information on Föhr
Aerial photo
გერმანიის კუნძულები
Clișova

Clișova is a village in Orhei District, Moldova.
References
Villages of Orhei District
მინკოვსკის სივრცე

მინკოვსკის სივრცე, ოთხგანზომილებიანი სივრცე — სივრცე, რომელიც აერთიანებს ფიზიკურ სამგანზომილებიან სივრცესა და დროს. შემოიღო ჰ. მინკოვსკიმ 1907-1908 წლებში. წერტილები მინკოვსკის სივრცეში შეესაბამება ფარდობითობის სპეციალური თეორიის „ხდომილობებს“. ხდომილობის მდებარეობა მინკოვსკის სივრცეში განისაზღვრება სამი სივრცული და ერთი დროითი კოორდინატით. იყენებენ კოორდინატებს, სადაც x, y, z რომელიმე ათვლის ინერციულ სისტემაში ხდომილობის დეკარტის მართკუთხა კოორდინატებია, და კოორდინატს. არის ხდომილების დრო, — სინათლის სიჩქარე. ნაცვლად შეიძლება წარმოსახვითი დროითი კოორდინატის შემოღება.
ფარდობითობის სპეციალური თეორიიდან გამომდინარეობს, რომ სივრცე და დრო დამოუკიდებელნი არ არიან. ათვლის ერთი ინერციული სისტემიდან მეორეზე გადასვლისას კოორდინატები და დრო გარდაიქმნებიან ლორენცის გარდაქმნების შესაბამისად.
ლიტერატურა
ფარდობითობის სპეციალური თეორია
სადუ

სადუ — მდინარე სამხრეთ პორტუგალიაში. იგი ერთ-ერთი მთავარი მდინარეა ქვეყანაში. მიედინება სამხრეთიდან ჩრდილოეთის მიმართულებით 175 კმ. ჩაედინება ატლანტის ოკეანეში.
მდინარეს სოფლის მეურნეობისთვის, სარწყავად იყენებენ. ძირითადად ბრინჯის, სიმინდის და სხვა ბოსტნეული კულტურების მოსარწყავად.
იხილეთ აგრეთვე
პორტუგალიის მდინარეების სია
რესურსები ინტერნეტში
Roazes do Estuário do Sado
Sítio da Reserva Natural do Estuário do Sado
Rio Sado no sítio do INAG
Observação de aves no estuário do Rio Sado
პორტუგალიის მდინარეები
მასარონი

მასარონი — ქალაქი ესპანეთში, შედის მურსიის ავტონომიური გაერთიანების ბახო-გუადალენტილის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი —
319 კმ². მოსახლეობა — 32 839 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
მურსიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
მურსიის მუნიციპალიტეტები
არაქელოცვანქის მონასტერი

არაქელოცვანქის მონასტერი — სომხური მონასტერი ისტორიულ პროვინციაში ტარონში, მუშის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 11 კილომეტრში. ამჟამად მონასტერი იმყოფება თურქეთის ტერიტორიაზე.
გადმოცემის თანახმად, გრიგოლ განმანათლებელმა დააარსა მონასტერი რამდენიმე მოციქულის წმინდა ნაწილების შესანახად. თუმცა, მონასტერი, სავარაუდოდ, მე-11 საუკუნეში აშენდა. XII-XIII საუკუნეებში მონასტერში მიმდინარეობდა სწავლება და იყო სასწავლო ცენტი. 1960-იან წლებში მონასტერი ააფეთქეს. დღეს მხოლოდ მისი ნანგრევებია შემორჩენილი.
სახელები
მონასტერი ძველ წყაროებში ასევე მოიხსენიოებოდა როგორც ღაზარუ ვანკი, რომელიც მომდინარეობს მონასტრის პირველი წინამძღვრის, იეგიაზარის (ელეაზარის) სახელიდან. მონასტერი ასევე მოიხსენიება როგორც გლაძორის ვანკი, რომელიც წარმოიშვა ახლომდებარე ხეობის სახელიდან - გაილი ძორი.
ოფიციალური თურქული წყაროები მას მოიხსენიებენ როგორც არაკის მონასტერს, რომელიც არის მისი სომხური სახელწოდების თურქული ვერსია. თურქული წყაროები და სამოგზაურო სახელმძღვანელოები საერთოდ არ აქცევენ ყურადღებას იმ ფაქტს, რომ ეს იყო სომხური მონასტერი.
ისტორია
გადმოცემის თანახმად მონასტერი დააარსა მე-4 საუკუნის დასაწყისში (ერთი ავტორის მიხედვით ახ. წ. 312 წელს) გრიგოლ განმანათლებლის მიერ რომიდან წამობრძანებული მოციქულების სხვადასხვა წმინდა ნაწილების შესანახად. თუმცა სხვა ცნობებით მონასტერი მე-11 საუკუნეში აიგო.
ქრისტინა მარანჩის თქმით, მტკიცებულებები აჩვენებს, რომ მონასტერი აშენდა XI საუკუნის მეორე ნახევარში თორნიკიანების – მამიკონიანთა შტოს – მმართველობის დროს, რომლებიც მართავდნენ ტარონს 1054-1207 წლებში. იგი წერს, რომ სწორედ ამ ეპოქით ათარიღებს ისტორიკოსთა უმეტესობა მონასტერს. ხაჩკარის წარწერის მიხედვით მონასტრის განახლება მოხდა 1125 წელს. მონასტრის აღმოსავლეთ მხარეს იყო XI საუკუნის ცხრა ხაჭკარი წარწერებით.
მომდევნო საუკუნეებში მონასტერი გახდა საგანმანათლებლო ცენტრი. ცნობების მიხედვით მონასტერში თარგმნა V საუკუნეში დაიწყო .აქ XI-XII საუკუნეებში მოღვაწეობდა მემატიანე და მოძღვარი პოღოს ტარონეცი.
სტრუქტურა
მონასტრის კედლები
მონასტრის მთავარი შენობა აშენდა XI საუკუნეში. ის აგებულია ოთხკუთხედი ქვებისგან. კუთხის პატარა სამლოცველოები, ორსართულიანია და გვხვდება ტაძრის აღმოსავლეთით და დასავლეთით. გუმბათი რვაკუთხა ბარაბზე იყო.
ტაძრის ინტერიერის გაფორმება მოიცავს კედლის მხატვრობას და აფსიდაში ჯერ კიდევ ჩანს ადამიანის ფიგურები, რომლებიც სავარაუდოდ მოციქულები არიან. მას მხოლოდ ერთი კარი ჰქონდა დასავლეთის მხარე. ეკლესია აგურითა და დუღაბისგან იყო აგებული. ეკლესია განახლდა 1614 წელს. მისი იატაკის გეგმა ჯვრის ფორმის იყო, გარედან ოთხკუთხედის ფორმა ჰქონდა. 1663 წელს აღდგენილი გუმბათი გარედან რვაკუთხედის ფორმის იყო. მართკუთხა თაღი აშენდა 1555 წელს აბატ კარაპეტ ბაღიშეცის მიერ.
მონასტრის დასავლეთით მდებარეობს ტერ ოჰანეს ვარდაპეტის მიერ 1791 წელს აშენებული სამსართულიანი სამრეკლო რვა სვეტიანი როტონდით. მე-14 საუკუნის ეკლესიის საძირკველზე 1663 წელს მთავარი ტაძრის სამხრეთით აშენდა წმინდა სტეფანოსის (სტეფანეს) სამლოცველო. ეს სამლოცველო ამჟამად დანგრეულია.
სამარხები
ისტორიკოსების აზრით მონასტრის ეზოში დაკრძალული არიან ისტორიკოსი მოვსეს ხორენაცი და ფილოსოფოსი დავით უძლეველი.
იხილეთ ასევე
არაქელოცვანქი
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
არაქელოცვანქის მონასტერი საიტზე virtualani.org
სქოლიო
სომხეთის მონასტრები
XI საუკუნის მონასტრები
პატანჯალი

პატანჯალი (Patañjali, [pʌtʌɲʤʌlɪ]) — ინდოელი სწავლული, იოგას სკოლის (დარშანის) ფუძემდებელი, რომელსაც ჩვენამდე მოღწეული „იოგა-სუტრას“ შედგენა მიეწერება. ინდურ მითოლოგიაში გველთა მეფის, შეშას ინკარნაციად მიიჩნევა.
პატანჯალის ცხოვრების შესახებ ცნობებს ჩევენამდე არ მოუღწევია. ასევე უცნობია, რომელ საუკუნეებში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა. დარწმუნებით არც იმის თქმა შეიძლება, რომ იგი ისტორიული პიროვნება იყო. ინდური ტრადიცია მას ამავე სახელის გრამატოლოგთან აიგივებს, რომელიც ქრისტეს შობამდე მეორე საუკუნეში ცხოვრობდა. მაგრამ იმის გამო, რომ გრამატოლოგის ენა და ლექსიკა დიდად განსხვავდება „იოგა-სუტრას“ ავტორის ენისა და ლექსიკისაგან, ინდოლოგები ამ მოსაზრებას არ ეთანხმებიან.
რესურსები ინტერნეტში
პატანჯალის თხზულებანი
იოგა-სუტრის სიტყვასიტყვითი თარგმანი (გერმ.)
იოგა-სუტრის თარგმანთა ანთოლოგია (რუს.)
ინდუისტური ღმერთები
შემოქმედი ღმერთები
სამსახოვანი ღმერთები
ქვეყნის მხარეთა მცველები