PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო თასი

საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო თასი — ყოველწლიური საფეხბურთო ტურნირი საბჭოთა კავშირში, რომელიც ტარდებოდა 1936–92 წლებში. ყველაზე პრესტიჟული შეჯიბრი საბჭოთა კავშირში ეროვნული ჩემპიონატის შემდეგ. თასის გამარჯვებული გადიოდა კვალიფიკაციას მომავალი წლის უეფა-ს თასების მფლობელთა თასზე.
სულ ჩატარდა თასის 51 გათამაშება. თასის პირველი მფლობელი გახდა მოსკოვის „ლოკომოტივი“ (1936), უკანასკნელი კი მოსკოვის „სპარტაკი“ (1992). ტურნირის ყველაზე ტიტულოვანი გუნდია მოსკოვის „სპარტაკი“, რომელმაც 10-ჯერ მოიპოვა თასი.
ფინალები
სტატისტიკა
კლუბების მიხედვით
რესპუბლიკების მიხედვით
ყველაზე ტიტულოვანი მწვრთნელები
რესურსები ინტერნეტში
USSR (Soviet Union) - List of Cup Finals
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ტურნირები
ეროვნული საფეხბურთო სათასო ტურნირები
San Roque de Cumbaza District

San Roque de Cumbaza District is one of eleven districts of the province Lamas in Peru.
References
ხერიკო (ბოიაკა)

ხერიკო (ბოიაკა)
ხერიკო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.493 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 538 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 25.35 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 179 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კოლუმბიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი
statoids.com-ის მონაცემები
ბოიაკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
Ŵ

Ŵ — ლათინური ანბანის ასო. იწერება, როგორც W, თავზე გრავისით.
ლათინური ანბანი
უფა (საფეხბურთო კლუბი)

უფა (საფეხბურთო კლუბი)
უფა — რუსული კლუბი, რომელიც ჩამოყალიბდა ამავე სახელწოდების ქალაქში. ასპარეზობს რუსეთის პრემიერლიგაში.
ისტორია
2010 წლის ზაფხულში ბაშკირეთის პრეზიდენტმა, რუსტემ ხამიტოვმა გადაწყვიტა უფაში ჩამოეყალიბებინა კლუბი, რომელიც იასპარეზებდა რუსეთის პრემიერლიგაში. ამავე წლის 23 დეკემბერს, „ბაშინფორმსვიაზ-დინამოს“ ბაზაზე, რომელიც რუსეთის დონით მესამე ლიგაში გამოდიოდა შეიქმნა ახალი კლუბი. მთავარ მწვრთნელად დაინიშნა ინგლისის პრემიერლიგის 2-გზის გამარჯვებული, ანდრეი კანჩელსკისი. თავდაპირველად მწვრთნელმა განაცხადა, რომ თანაშემწე ანატოლი ბიშოვეცი იქნებოდა, მაგრამ საბოლოოდ გადაწყვეტილება შევალა.
პირველი სეზონი
პირველი ოფიციალური მატჩი „უფამ“ ჩაატარა რუსეთის თასის მეორე ეტაპზე, „სიზრანის“ წინააღმდეგ. საბოლოოდ „უფა“ პენალტების სერიაში დამარცხდა. ლიგაში პირველი თამაში ჩაატარა შინ, 2011 წლის 24 აპრილს 3:1 დაამარცხა „ტიუმენი“, კონსტანტინ იონოვმა ჰეთ-თრიკი შეასრულა.
კლუბმა გააგრძელა წინსვლა, სეზონის ბოლოს „უფას“ და „ნეფტეხიმიკს“ დაუგროვდათ თანაბარი 86 ქულა, ვინაიდან რუსეთის დონით მესამე ლიგა იყოფა 5 ნაწილად და თითეულიდან მხოლოდ ერთი გადის, ურთიერთშეხვედრების უკეთესი სხვაობის ხარჯზე „ნეფტეხიმიკმა“ აჯობა „უფას“ და შეძლო აღზევება რუსეთის დონით მეორე ჩემპიონატში. თუმცა ჩემპიონატის დასავლეთ ნაწილის პირველადგილოსანმა, ბრიანსკის „დინამომ“ ვერ შეძლო ლიცენზიის მოპოვება, რის გამოც ერთი ადგილი გათავისუფლდა, „უფამ“ შანსი გამოიყენა და აღზევდა რუსეთის პირველ დივიზიონში.
აღზევება პრემიერლიგაში
„უფას“ პირველი სეზონი რუსეთის დონით მეორე ჩემპიონატში წარმატებული გამოდგა, დაიკავა მე-6 ადგილი, მხოლოდ 4 ქულა დააკლდა აღსაზევებელ პლეი-ოფში გასვლამდე.
მომდევნო სეზონში გუნდმა დაიკავა მე-4 ადგილი და აღსაზევებელ პლეი-ოფში შეხვდა პრემიერლიგის მე-13 ადგილოსან ტომსკის „ტომს“. პირველი მატჩი ჩატარდა 2014 წლის 18 მაისს, „უფამ“ უმასპინძლა „ტომს“ და დიდი ანგარიშით, 5:1 დაამარცხა მეტოქე. 4 გოლი „უფას“ კაპიტანმა და თილისმამ, დიმიტრი გოლუბოვმა გაიტანა. შემდეგი მატჩი გაიმართა 4 დღეში და დამთავრდა „ტომის“ გამარჯვებით, 3:1. ეს ანგარიში ტომსკის კლუბს არ ეყო, „უფა“ კი დაარსებიდან 3 წელში უკვე პრემიერლიგაში აღზევდა.
სტატისტიკა ეროვნულ ჩემპიონატებში
{|class="wikitable" style="text-align: center;"
|- style="background:#efefef;"
! სეზონი
! დონე
! ადგ.
! თ
! მ
! ფ
! წ
! გტ
! გშ
! ქ
!თასი
!ბომბარდირი (ლიგაში)
!მწვრთნელი
|-
||2011–12||მე-3|| style="background:green;"|2||39||25||11||3||54||19||86||2nd||align="left"| ვიტალი გალიში – 9||align="left"| ანდრეი კანჩელსკისი (1 იანვარი, 2011 – 20 მაისი, 2012) ანდრეი მალაი იგორ კონიალოვი (20 მაისი , 2012–)
|-
||2012–13||rowspan="2"|მე-2||6||32||13||9||10||31||30||48||მე-4 ეტაპი||align="left"| მიხაილ მარკოსოვი – 9||align="left"| იგორ კოლიანოვი
|-
||2013–14|| style="background:green;"|4||36||17||10||9||46||35||61||მე-4 ეტაპი||align="left"| დიმიტრი გოლუბოვი – 14||align="left"| იგორ კოლიანოვი
|-
|2014–15||rowspan="2"|1-ლი||12||30||7||10||13||26||39||31||1/16 ეტაპი|| მარსინიო – 6||align="left"| იგორ კოლიანოვი
|-
||2015–16||-||-||-||-||-||-||-||-||-||-||align="left"| ევგენი პევერტაილო
|}
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
რუსეთის საფეხბურთო კლუბები
უფა (საფეხბურთო კლუბი)
კავკასიის ადგილთა და ტომების აღწერის მასალათა კრებული

კავკასიის ადგილთა და ტომების აღწერის მასალათა კრებული
„კავკასიის ადგილთა და ტომების აღწერის მასალათა კრებული“ — სერიული გამოცემა 46 ტომად. აქედან 44 ტომი გამოიცა თბილისში (1881-1915), ხოლო 2 ტომი — მაჰაჩყალაში (1926 და 1929). გამოცემის ინიციატორი იყო კავკასიის სასწავლო ოლქის ზედამხედველი კ. იანოვსკი (1822— 1902). „სბორნიკ მატერიალოვ დლია ოპისანია მესტნოსტეი ი პლეიმიონ კავკაზის“ გამოცემაში დიდი როლი ითამაშა პედაგოგმა და მეცნიერმა ლ. ლოპატინსკიმ (1842—1922), რომლის რედაქციითაც გამოქვეყნდა 25 ტომი. კრებულში თანამშრომლობდნენ რუსი კავკასიისმცოდნეები და ადგილობრივი ინტელიგენციის წარმომადგენლები. მასში ქვეყნდებოდა ისტორიულ-ეთნოგრაფიული გეოგრაფიული, ფოლკლორული მასალები და ნარკვევები, ძველი ისტორიული ქრონიკები. გამოცემის მიზანი იყო კავკასიის ცალკეული სოფლების მონოგრაფიული შესწავლა. კრებულს დიდი მნიშვნელობა აქვს კავკასიის მოსახლეობის ისტორიული წარსულის ეთნოგრაფიული ყოფის, სულიერი კულტურისა და გეოგრაფიის შესწავლისათვის.
ტომები სარჩევის მიხედვით
ტომი I. 1881 წელი
ტომი II. 1882 წელი
ტომი III. 1883 წელი
ტომი IV. 1884 წელი
ტომი V. 1886 წელი
სქოლიო
ლიტერატურა
წიგნები კავკასიაზე
რევოლუციამდელი წიგნები
კავკასია
ეთნოგრაფია
დიტავანქი

დიტავანქი — მთა სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქისა და ვაიოცძორის პროვინციების საზღვარზე. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2835 მეტრია და განლაგებულია გეღამისა და ვარდენისის ქედების შეერთების ადგილას.
იხილეთ აგრეთვე
სომხეთის მთები
სომხეთის ქედები
გეღამის ქედი
ვარდენისის ქედი
სქოლიო
სომხეთის მთები
Ataxal

Ataxal (also, Atakhal) is a village in the Gadabay Rayon of Azerbaijan. The village forms part of the municipality of Böyük Qaramurad.
References
Populated places in Gadabay District
Lasioglossum rhodognathum

Lasioglossum rhodognathum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1917 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
rhodognathum
Viterbe

Viterbe may refer to:
Viterbo, a comune (township) in the Lazio region of central Italy,
Viterbe, a commune of the Tarn département, in France
კვანტური გრავიტაცია

კვანტური გრავიტაცია (QG) — თეორიული ფიზიკის დარგი, რომელიც მიზნად ისახავს გააერთიანოს კვანტური მექანიკა ფარდობითობის ზოგად თეორიასთან თვით-თავსებადი გზით. სხვა სიტყვებით, ჩამოაყალიბოს თვით-თავსებადი თეორია, რომელიც დავა ჩვეულებრივ კვანტურ თეორიაზე სუსტი გრავიტაციის ზღვარში (პოტენციალი გაცილებით ნაკლებია c2-ზე) და აინშტაინის ფარდობითობის ზოგად თეორიაზე ძლიერი ქმედების ზღვარში (ქმედება გაცილებით მეტია დაყვანილ პლანკის მუდმივაზე). თეორიას უნდა შეეძლოს წინასწარ განჭვრიტოს შედეგები სიტუაციაში, სადაც ორივე: კვანტური ეფექტები და ძლიერი ველის გრავიტაცია მნიშვნელოვანია (პლანკის სკალაზე, მას შემდეგ, ვიდრე დამატებითი განზომილების თეორიები სწორია). გრავიტაციის დაკვანტვის მოტივაცია მომდინარეობს სხვა სამივე ფუნდამენტურ ურთიერთქმედებებში კვანტური თეორიის თვალსაჩინო წარმატებიდან. თუმცა ზოგი კვანტური გრავიტაციის თეორიები, ისეთები როგორიცაა სიმების თეორია და სხვა ე.წ. ყველაფრის თეორიები
ცდილობს გააერთიანოს გრავიტაცია სხვა ფუნდამენტურ ძალებთან. მეორე მხრივ თეორიები, როგორიცაა მარყუჟის კვანტური გრავიტაცია (LQG) არ ცდილობს ფუნდამენტურ უნთიერთქმედებათა გაერთიანებას, ისინი უბრალოდ კვანტავენ გრავიტაციულ ველებს, ისე რომ ინარჩუნებენ მათ განცალკევებით სხვა ფუნდამენტური ძალებისაგან.
დღემდე დაკვირვებული ფიზიკური ფენომენები შეიძლება აღიწეროს კვანტური მექანიკით ან ფარდობითობის ზოგადი თეორიით, ისე რომ ორივეს ერთდროულად გამოყენება საჭირო არაა. ეს შეიძლება აიხსნას მათი ექსტრემალური განცალებით მასათა სკალაზე, სადაც ისინი მნიშვნელოვანია. ერთი მხრივ, კვანტური ეფექტები ჩვეულებრივ მნიშვნელოვანია „ძალიან მცირე მანძილებზე“, ესაა მამძილები, რომლებიც არ აღემატება მოლეკულის ზომებს. მეორე მხრივ, ზოგადი ფარდობითობის ეფექტები თავს იჩენენ მხოლოდ „ძალიან დიდ“ სხეულებში, როგორებიცაა კოლაფსირებული ვარსკვლავები. (პლანეტების გრავიტაციული ველები კარგად აღიწერება წრფივი გრავიტაციით. φ/c2 რიგის ეფექტები არაა აღმოჩენილი პნალეტებისა და ვარსკვლავების გრავიტაციულ ველებშიც კი). არსებობს ღრმა დეფიციტი ექსპერიმენტული მტკიცებულებებისა კვანტურ გრავიტაციასთან დაკავშირებით. კლასიკური ფიზიკა ადეკვატურად აღწერს დღემდე არსებულ გრავიტაციულ ეფექტებს მასის 50 რიგის ფარგლებში ანუ ობიექტებისთვის მასით: 10-23-დან 1030კგ-ამდე ფარგლებში.
ლიტერატურა
Approaches to Quantum Gravity. Toward a New Understanding of Space, Time and Matter / Ed. by D. Oriti. — Cambridge: Cambridge University Press, 2009. — xix + 583 p. — ISBN 978-0-521-86045-1.
Sakurai, J. J.; Napolitano, Jim J. (2010-07-14). Modern Quantum Mechanics (2 ed.). Pearson. გვ. 68. ISBN 978-0-8053-8291-4.
Rovelli, Carlo (2004). Quantum Gravity. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-83733-0.
რესურსები ინტერნეტში
კვანტური გრავიტაცია
კვანტური გრავიტაცია
თეორიული ფიზიკა
გრავიტაციის თეორია
საიმირი

საიმირი, მკვდართავა — ცხვირფართო მაიმუნების გვარი კაპუცინისებრთა ქვეოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძე 25-27 სმ, კუდისა 36-46 სმ აღწევს. აერთიანებს 2 სახეობას: ჩვეულებრივი საიმირი (Saimiri sciureus), რომელიც გავრცელებულია სამხრეთ ამერიკაში ეკვატორის ჩრდილოეთით და ყვითელი საიმირი (Saimiri oerstedii), რომელიც ცენტრალურ ამერიკაში გვხვდება. საიმირები ბინადრობენ ტროპიკულ ტყეებში, იკვებებიან მცენარეთა ნაყოფით, მწერებით, ობობებით, ლოკოკინებით, ბაყაყებით, წვრილი ფრინველებით. შობენ 1, იშვიათად 2 ნაშიერს. ტყვეობას კარგად ეგუებიან, მრავლდებიან ზოოპარკებში. იყენებენ ლაბორატორიული მიზნებისათვის.
ლიტერატურა
კაპუცინისებრნი
Novyye Karashidy

Novyye Karashidy (Yañı Qaraşiźe) is a rural locality (a village) in Cherkassky Selsoviet, Ufimsky District, Bashkortostan, Russia. The population was 97 as of 2010. There are 9 streets.
Geography
Novyye Karashidy is located 36 km northeast of Ufa (the district's administrative centre) by road. Volkovo is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Ufimsky District
24 აპრილი

24 აპრილი — გრიგორიანული კალენდრის მე–114 დღე (ნაკიან წლებში - 115–ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 251 დღე.
დღის მოვლენები
ძვ. წ. 1184 : ბერძნები შეაღწიეს ტროაში ტროას ცხენის გამოყენებით.
1915 : „ახალგაზრდა თურქმა“ მმართველებმა, რომელთა შორის მთავარ როლს ასრულებდნენ ტალაატ ფაშა, ენვერ-ფაშა და ჯემალ-ფაშა, ბრძანეს შეეკრიბათ მთელი სომხური ინტელიგენცია სტამბოლში და გადაესახლათ. უმრავლესობა იმავე დღეს დახოცეს,
1965 : აშშ-მ დაიწყო სამხედრო ინტერვენცია დომინიკელთა რესპუბლიკის მიმართ
1968 : მავრიკი გახდა გაეროს წევრი
1970 : გამბია გამოცხადდა რესპუბლიკად
1996 : შეიქმნა ქალთა ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია
2007 : მზის სისტემის გარეთ, სასწორის თანავარსკვლავედში აღმოჩენილ იქნა დედამიწის მსგავსი პლანეტა გლიზე 581c
2015 :
ნეპალში 7,8 მაგნიტუდის მიწისძვრა მოხდა, რომელსაც 6 000-ზე მეტი ადამიანი შეეწირა.
სომხეთის სამოციქულო ეკლესიამ სომხების გენოციდის დროს დაღუპული ადამიანების კანონიზაცია მოახდინა.
2022 : ემანუელ მაკრონი საფრანგეთის პრეზიდენტად მეორე ვადით აირჩიეს.
ამ დღეს დაბადებულნი
1856 : პეტენი, ანრი ფილიპ — ფრანგი სამხედრო მოღვაწე
1866 : კალისტრატე — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი
1867 : ბალანჩივაძე, ვასილ — ქართველი მსახიობი.
1876 : რედერი, ერიხ — გერმანელი სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე
1903 : ბელიაშვილი, აკაკი — ქართველი მწერალი
1910 : ანანიაშვილი, გიორგი — ქართველი ენერგეტიკოსი
1933 : ჭეიშვილი, რეზო — ქართველი მწერალი
1942 : სტრეიზანდი, ბარბრა — ამერიკელი მომღერალი და მსახიობი
1955 : თემურ ხუბულური — ქართველი ძიუდოისტი
ამ დღეს გარდაცვლილნი
1731 : დეფო, დანიელ — ინგლისელი მწერალი
1931 : კლდიაშვილი, დავით — ქართველი პროზაიკოსი
1966 : ჩიქოვანი, სიმონ — ქართველი პოეტი.
1967 : კომაროვი, ვლადიმერ — რუსი კოსმონავტი
დღესასწაულები
მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
ანტიპა პერღამელი
პროკლე და მარტინიანე
ღირსი ფარბეთა
ღირსი იოანე
მსოფლიო
ახალგაზრდობის სოლიდარობის საერთაშორისო დღე (1957)
ინგლისური ენის დღე (2010)
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები
0424
შალბუზდაღი

შალბუზდაღი — მწვერვალი რუსეთში, დაღესტანში. მდებარეობს აღმოსავლეთ კავკასიონზე. სიმაღლე 4142 მ. აღმართულია განცალკევებულად, პირამიდისებურად. აქვს დაკბილული მწვერვალი. კალთები შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით. შალბუზდაღის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთაზე მდებარეობს ევროპის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი დასახლება — სოფელი ყურუში, რომლის სიმაღლეა ზღვის დონიდან 2560 მ.
რესურსები ინტერნეტში
შალბუზდაღი — რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოება
დაღესტნის მთები
თეიმურ რაჯაბოვი

თეიმურ რაჯაბოვი
თეიმურ ბორისის ძე რაჯაბოვი — აზერბაიჯანელი მოჭადრაკე, მსოფლიო დონის გროსმეისტერი (2011 წლიდან). 2019 წლის ოქტომბრის რეიტინგის მონაცემებით, აზერბაიჯანელ მოჭადრაკეებს შორის მე-2 და მსოფლიოს მოჭადრაკეებს მე-9 ადგილს იკავებს.
2001 წელს, 14 წლისას გროსმეისტერის წოდების მოპოვებით, ისტორიაში მეორე ყველაზე ახალგაზრდა გროსმეისტერი გახდა. 2003 წელს, „ლინარესის ტურნირზე“ იმ პერიოდის მსოფლიოს ნომერ პირველი მოჭადრაკის გარი კასპაროვის დამარცხების შემდეგ, ისტორიაში შევიდა, როგორც ყველაზე ახალგაზრდა მოჭადრაკე, რომელმაც მსოფლიოს ნომერ პირველი მოჭადრაკე დაამარცხა. მოგვიანებით იმავე წელს მსოფლიოს ყოფილი ჩემპიონები ვიშვანათან ანანდი და რუსლან პონომარიოვი დაამარცხა. ამ შედეგების მიხედვით, რაჯაბოვი 1 წელში ფიდე-ს სამი მსოფლიო ჩემპიონის დამმარცხებელი ოსტატი მოჭადრაკე გახდა. 2012 წლის ნოემბერში, მაქსიმალური რეიტინგით 2793 მოიპოვა და მსოფლიო მოჭადრაკეების სიაში მე-4 ადგილი დაიკავა.
2011 და 2013 წლებში ორჯერ იაპარეზა მოჭადრაკეების კანდიდატდა ტურნირზე და 2020 წლის ჭადრაკის მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოსვლის უფლება მოიპოვა. 2009, 2013 და 2017 წლებში აზერბაიჯანის ეროვნული გუნდის შემადგენლობაში გაიმარჯვა ევროპის ჩემპიონატზე. მისი პირადი მიღწევებია 2007 წელს „ვეიკ-ან-ზის ტურნირის“, 2008 წლის „ელისტას გრან-პრის“, 2017 წლის ჟენევის გრან-პრისა და ბოლოს 2019 წლის მსოფლიო ჭადრაკის თასის მოგება.
სქოლიო
დაბადებული 12 მარტი
დაბადებული 1987
აზერბაიჯანელი მოჭადრაკეები
ბაქოში დაბადებულები
რუსუდანი

რუსუდანი (დ. დაახლოებით 1194 — გ. 1245) — საქართველოს მეფე 1223-1245 წლებში, თამარ მეფის და დავით სოსლანის შვილი. 1223 წელს იქორწინა ერზრუმის სულთნის თოღრულ შაჰის ძე ღიას ად-დინზე, რომელიც პირობის თანახმად წინასწარ გაქრისტიანდა. რუსუდანის მეფობის პირველ წლებში (1223-1225) საქართველოს ლაშქარმა რამდენიმეჯერ ილაშქრა არან-აზერბაიჯანში, სადაც ვასალურმა და მეზობელმა ქვეყნებმა მტრული მოქმედება დაიწყეს. გარნისის ბრძოლაში (1225) ჯალალედინმა დაამარცხა საქართველოს ლაშქარი, რომელსაც ივანე ათაბაგ-ამირსპასალარი მეთაურობდა და ხვარაზმელები 1226 წელს თბილისს მიადგნენ. რუსუდანი და სამეფო კარი ქუთაისში გადავიდა. ჯალალედინმა 9 მარტს თბილისი აიღო. ხვარაზმელებმა გაწყვიტეს ქალაქის ქრისტიანული მოსახლეობა (ქართველები და სომხები) და დიდძალი ქონება იგდეს ხელთ. თბილისის აღების შემდეგ მტრის ლაშქარი საქართველოს სხვა ნაწილების ძარცვა-რბევას შეუდგა. 1225-1230 წლებში ქართველთა ლაშქარი სხვადასხვა ადგილას გამუდმებით ებრძოდა ხვარაზმელებს.
დაახლოებით 1230/1231 წელს რუსუდანმა თავისი 5 წლის ვაჟი დავითი თანამოსაყდრედ აკურთხებინა ქუთაისში. დაახლოებით 1233 წელს რუსუდანი სამეფო კართან ერთად თბილისში გადავიდა. 1235 წელს მონღოლებმა აიღეს საქართველოს ყმადნაფიცი განძა (განჯა) და თბილისისკენ დაიძრნენ. რუსუდანმა თბილისის დაცვა ციხისთავ მუხას ძეს დაავალა, თვითონ კი ისევ ქუთაისში გაიქცა. გაატარა ფულის რეფორმა; განახლდა ვერცხლის მონეტების მოჭრა. 1236/1237 წელს რუსუდანმა თავისი ასული თამარი რუმის სულთანს ყაიას ედ-დინს მიათხოვა და მასთან გაგზავნა ლაშა გიორგის ძე დავითი, რომ, როგორც ტახტის მოსალოდნელი მეტოქე, თავიდან მოეშორებინა.
რუსუდანმა და მთავარსარდლობამ ვერ გაუწიეს მონღოლებს ორგანიზებული წინააღმდეგობა. სამეფოს სანაპირო-სასაზღვრო რაიონების მმართველები (ავაგ ამირსპასალარი, ვარამ გაგელი, შანშე მანდატურთუხუცესი და სხვები) ბრძოლის მაგიერ თავიანთ ციხესიმაგრეებში შეიხიზნენ. დაქსაქსული ძალების დამორჩილება მონღოლებმა შედარებით ადვილად შეძლეს. 1239/1240 წელს რუსუდანმა რომის პაპს სთხოვა დახმარება, მაგრამ მიზანს ვერ მიაღწია და დაიწყო საზავო მოლაპარაკება მონღოლებთან. ამავე დროს მან ბათო-ყაენთან გაგზავნა მწიგნობართუხუცესი-ჭყონდიდელი არსენი, რომლის დაბრუნების შემდეგ მონღოლებს დაუზავდა. 1242/1243 წელს რუსუდანი და მისი ძე დავითი თბილისში გადავიდნენ, საიდანაც დავითი ყაენთან გაგზავნეს. დასნეულებული რუსუდანი მის მოლოდინში გარდაიცვალა.
ლიტერატურა
ჯავახიშვილი ივ., ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 3, თბ., 1966;
გუჩუა ვ.,ქსე, ტ. 8, გვ. 515, თბ., 1984
საქართველოს მეფეები
საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები
დაბადებული 1194
გარდაცვლილი 1245
ბენეტიცე

ბენეტიცე — სოფელი ჩეხეთის რესპუბლიკაში. 2007 წლის მონაცემებით სოფლის მოსახლეობა შეადგენს 37 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
ბენეტიცეს საიტი
ჩეხეთის სოფლები
დარვაზის ქედი

დარვაზის ქედი — მაღალმთიანი ქედი პამირის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ტაჯიკეთში. გაწოლილია დასავლეთ პამირში. გადაჭიმულია თითქმის 200 კმ-ზე ობიხინგოუს, ფანჯისა და ვანჩის მდინარეთაშუეთში, პეტრე პირველის ქედის სამხრეთით. აღმოსავლეთით უერთდება მეცნიერებათა აკადემიის ქედს. 50-ზე მეტი მწვერვალის სიმაღლე აღემატება 5000 მ-ს. უმაღლესი წერტილის სიმაღლეა 5992 მ (პიკი არნავადი). დარვაზის ქედისა და მეცნიერებათა აკადემიის ქედების შესაყართან მდებარეობს ღარმოს პიკი. დარვაზის ქედი აგებულია ძირითადად გრანიტებითა და მეტამორფული ფიქლებით. ქედის სამხრეთი კალთა ციცაბოა, ჩრდილოეთი უფრო დამრეცი. ძლიერაა დანაწევრებული მდინარე ობიხინგოუს მარცხენა შემდინარეებით. კალთებზე უმეტესწილად სტეპური და ხე-ბუჩქნარიანი მცენარეულობაა (ჩრდილოეთ კალთაზეა ნეკერჩხალი, კაკალი, სამხრეთისაზე — ღვია, ნუში), რომელსაც ცვლიან სუბალპური და ალპური მდელოები. 4200–4400 მ ზემოთ თოვლი და მყინვარებია. დარვაზის ქედზე გვხვდება 50-ზე მეტი მყინვარი, რომელთა საერთო ფართობია 500 კმ²-ზე მეტი. სიდიდით გამოირჩევა გეოგრაფიული საზოგადოების მყინვარი. დარვაზის ქედზე ცნობილია დაახლოებით 70 უღელტეხილი. განვითარებულია ალპინიზმი. სახელწოდება შემოგვთავაზა 1878 წელს შუა აზიის რუსმა მკვლევარმა ვასილი ოშანინმა. 1957 წელს შედგა საქართველოს ალპური კლუბის ტრავერსი დარვაზის ქედზე ჯუმბერ მეძმარიაშვილის, ბექნუ ხერგიანის, ჭიჭიკო ჩართოლანის, ლევან ახვლედიანის, ზურაბ ახვლედიანის, ოთარ ხაზარაძის, თეიმურაზ კუხიანიძის, ილია გაბლიანის, გიორგი აბაშიძისა და რევაზ ხაზარაძის მონაწილეობით.
სქოლიო
ტაჯიკეთის ქედები
არმაზისხევი

არმაზისხევი — ძველი მცხეთის ერთ-ერთი უბანი, ქართლის მეფეთა ერისთავების (პიტიახშების) რეზიდენცია, მცხეთის დასავლეთით, არმაზისხევისა და მდინარე მტკვრის შესართავთან. მოიცავს მარტაზისხევის, სანგრისხევის და, საერთოდ, არმაზისხევ-ძეგვის ზოლის მტკვრის მარჯვენა მხარის ნამოსახლარებსა და ციხესიმაგრეებს.
არმაზისხევში არის შუა საუკუნეების სამონასტრო კომპლექსი. ხევის თავზე ციხეა. „დიდი მცხეთის“ ეს უბანი გვიანდელი ბრინჯაო-ადრინდელი რკინის ხანის ნამოსახლარზეა შექმნილი, საერისთავო სამყოფელი და განსასვენებელი კი მცხეთის გადედაქალაქებას უკავშირდება. არმაზისხევში არქეოლოგიური გათხრები 1937-1946 წლებში ჩატარდა. აღმოჩენილია გვიანდელი ბრინჯაოს-ადრინდელი რკინის ხანის სამაროვანი, ერისთავთა (პიტიახშთა) განსასვენებელი, კრიმიტსამარხები, სარკოფაგები და მავზოლეუმის ტიპის სამარხი, გვიანდელი ანტიკური და ფეოდალური ხანის ქვის სამარხები. აგრეთვე ერისთავთა სასახლის კომპლექსის ნანგრევები, არმაზისხევის აბანო, წყალსადენის ნაშთევბი, კერამიკური სახელოსნო და მარანი.
განსაკუთრებით მდიდრული იყო ერისთავთა სამარხები (II-III საუკუნეები). სამარხული მასალიდან აღსანიშნავია: ოქროს სარტყელი, სატევრის ოქროს ქარქაში, შუბლსამკაულები (დიადემები), ყელსაბამები, სამაჯურები, საყურეები, ბეჭდები, სამკლაურები და სხვა ოქროს ნივთები შემკულია ალმანდინის, ზურმუხტის, ნეფრიტის, საფირონის, ამეთვისტოს, აქატის, ქალცედონის, მალაქიტის, ლაჟვარდის ონიქსის, ალმასის და სხვა ძვირფასი თუ ნახევრად ძვირფასი თვლებით. მათზე ხშირად გამოსახულება და წარწერაა ამოკვეთილი. ვერცხლის ნივთთაგან გამოირჩევა სიუხვის ქალღმერთის ჰორელიეფური გამოსახულებით და მამაკაცის მკერდზეა ქანდაკებით შემკული თასები, სხვადასხვა ფორმის საღვინეები და სხვა. გათხრების დროს აღმოჩენილმა ბერძნულმა და არამეულმა წარწერებმა (არმაზის ბილინგვა და სხვა წარწერები) სიახლე შეიტანეს ანტიკური ხანის საქართველოს ისტორიაში.
ცნობილი გახდნენ იბერთა დიდი მეფე ქსეფარნუგი, ზევახ (ჯავახ) უფალი, ასპარუგი, ჯავახ მცირე, სერაფიტა, ბერსუმა პიტიახში, კარპაკი და სხვანი. შეიქმნა საფუძველი საქართველოს სახელმწიფო-პოლიტიკური წყობისა და ქართული დამწერლობის წარმოშობის ახლებური გაშუქებისათვის.
არმაზისხევის არქეოლოგიური ძეგლები ამჟამად შემოზღუდულია და სავალე მუზეუმია შექმნილი.
არმაზისხევს 2014 წელს, საქართველოს მთავრობის დადგენილებით მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის ძეგლის სტატუსი.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა ბიბლიოგრაფიული ლექსიკონი;
კახა ხიმშიაშვილი (1992) არმაზისხევის ანტიკური ხანის ნაგებობანი გამოქვეყნებულია: ლიტერატურა და ხელოვნება, #1–2, 1992, გვერდები 101–109
არმაზისხევი
სქოლიო
იბერიის სამეფო
მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
იუნ სოკ იოლი

იუნ სოკ იოლი (დ. 18 დეკემბერი, 1960) — სამხრეთკორეელი პოლიტიკოსი, ყოფილი პროკურორი და ადვოკატი, კორეის რესპუბლიკის არჩეული პრეზიდენტი. იუნი კორეის რესპუბლიკის გენერალური პროკურორის თანამდებობაზე 2019-2021 წლებში, პრეზიდენტ მუნ ჯე-ინის ადმინისტრაციის დროს, მსახურობდა.
იუნ სოკ იოლი სეულში დაიბადა. სწავლობდა სეულის უნივერსიტეტში. სამხრეთ კორეის მთავარი პროკურორის რანგში, იუნმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ყოფილი პრეზიდენტის, პაკ კინ ჰეს, უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებისთვის გასამართლებაში და საქმის გამოძიებაში.
კონსერვატიული სახალხო ძალაუფლების პარტიის წევრმა, იუნმა დაამარცხა დემოკრატიული პარტიის კანდიდატი ი ჯე მიონგი 2022 წლის სამხრეთ კორეის საპრეზიდენტო არჩევნებში და პრეზიდენტის თანამდებობას 2022 წლის 10 მაისს დაიკავებს.
სქოლიო
სამხრეთ კორეის პრეზიდენტები
სამხრეთ კორეელი იურისტები
დაბადებული 1960
Leptogenys oswaldi

Leptogenys oswaldi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
პოეტი-ლაურეატი

პოეტი-ლაურეატი — სამეფო კარის პოეტის წოდება დიდ ბრიტანეთში, რომელსაც მონარქი ამტკიცებს და რომლის დანიშნულება ტრადიციულად სამეფო ოჯახის ცხოვრებასა და სახელმწიფოს მოვლენებისადმი ლექსებით ან პოემებით გამოხმაურებაა. ეს ტიტული ლაურეატს მთელი ცხოვრებით ენიჭება. XIX საუკუნიდან ეს ტიტული უფრო საპატიოდ მიიჩნევა და მისი მფლობელი უფრო საკუთარ ლიტერატურულ კარიერას აგრძელებს.
ამ წოდების წინამორბედი იყო კარის პოეტი, თუმცა მიუხედავად იმისა, რომ კარის პოეტები ინგლისის ისტორიაში მუდამ არსებობდნენ, ოფიციალური სტატუსი მათ მხოლოდ 1790 წელს მიენიჭათ.
რესურსები ინტერნეტში
Poet Laureate of Canada
Map of Canadian Poets Laureate
Poets Laureate of South Africa
List of U.S. Poets Laureate
Poets Laureate for the Commonwealth (state) of VIRGINIA, United States of America via The Poetry Society of Virginia
Poets Laureate for the Commonwealth (state) of VIRGINIA, United States of America via The Library of Congress, Washington DC
Poet Laureate of Winona, Minnesota (2009 - )
Divino de São Lourenço

Divino de São Lourenço is a municipality located in the Brazilian state of Espírito Santo. Its population was 4,649 (2015) and its area is 174 km2.
References
Municipalities in Espírito Santo
საკირის ეკლესია (არტაანი)

საკირის ეკლესია (არტაანი)
საკირის ეკლესია — X საუკუნის ერთნავიანი დარბაზული ეკლესია ისტორიულ არტაანში. თურქეთის დაყოფით მდებარეობს არდაჰანის პროვინციის, ჩილდირის რაიონის სოფელ ქოთანლიში (ყოფილი სიკიარები). ტაძარი დგას სოფლის შუაგულში და გარშემორტყმულია სახლებითა და საკარმიდამო მიწებით.
ხუროთმოძღვრება და შემკულობა
ნაგებია მოწითალო და რუხი ფერის ბაზალტის ქვით. პერანგის ქვა კარგად არის გათლილი და სწორ მწკრივებად დალაგებული. ფასადებზე ბოლნურჯვრიანი ქვებია ჩატანებული. აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის თავზე და ქვედა ნაწილში, ასომთავრული ლაპიდარული წარწერებია.
ეკლესიას ტიმპანიანი კარი აქვს დასავლეთით. სამხრეთ კედელში მოწყობილია მიჰრაბი. აფსიდის სარკმლის აქეთ-იქით სწორკუთხა ნიშებია. შემორჩენილი თაღის იმპოსტი მარტივი გეომეტრიული ფორმისაა.
შენობის გადახურვა ჩამოქცეულია. ტიმპანის დიდი ქვა მეზობელი სახლის ეზოში დევს.
რესურსები ინტერნეტში
საკირე (სიკიარები) | სამხრეთ კავკასიის ისტორიული ძეგლები
სქოლიო
ქართული ეკლესია-მონასტრები კოლა-არტაანში
ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
მირზა ფათალი ახუნდოვის ქუჩა

მირზა ფათალი ახუნდოვის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, კრწანისის რაიონში (აბანოთუბანი, ხარფუხი); აბანოს ქუჩიდან ფირდოუსის ქუჩამდე. როგორც შესახვევი, წარმოიქმნა XIX საუკუნის I ნახევარში, ადრე მექვაბეთა ქუჩა ერქვა, სახელწოდება დაკავშირებულია თბილისელ მექვაბეთა საქმიანობასთან. ქუჩას ესაზღვრებოდა მსხვილი ფეოდალების სუმბათოვების (სუმბათაშვილების) მამული და XX საუკუნის დასაწყისიდან სუმბათოვის ქუჩა დაერქვა. 30-იან წლებში მირზა ფათალი ახუნდოვის სახელი ეწოდა. დატანილია თბილისის 1934 წლის გეგმაზე. აქვს 1 შესახვევი, რომელიც იმავე გეგმაზე დატანილია ქვაბის შესახვევის სახელწოდებით. აქვეა დატანილი სპილენძისა და ზედადგარის შესახვევები, რომლებიც ამჟამად აღარ არსებობს.
ლიტერატურა
ახუნდოვი