PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
სკალარული ველი

სკალარული ველი
მათემატიკაში და ფიზიკაში სკალარული ველი ასოცირდება სივრცის ყველა წერტილში მოცემულ სკალარულ სიდიდესთან. ეს სკალარული სიდიდე შეიძლება იყოს ან მათემატიკური რიცხვი, ან რაიმე სკალარული ფიზიკური სიდიდე. სკალარული სიდიდე უნდა იყოს კოორდინატთა სისტემაზე დამოუკიდებელი, რაც იმას ნიშნავს, რომ ნებისმიერ ორი დამკვირვებელი, რომელიც ერთი და იგივე ერთეულთა სისტემას იყენებს, მოცემულ წერტილში უნდა აკვირდებოდეს სკალარული სიდიდს ერთსა და იმავე მნიშვნელობას.
ველების სხვა ტიპები
ვექტორული ველი, რომელიც ასოცირდება სივრცის ყველა წერტილში რაიმე ვექტორულ სიდიდესთან. ასეთი ველის მაგალითებია მაგნიტური ველი, ნიუტონის გრავიტაციული ველი და სხვა.
ტენზორული ველი, რომელიც სივრცის ყველა წერტილში რამე ტენზორით ხასიათდება. მაგალითად, ფარდობითობის ზოგად თეორიაში გრავიტაციული ველი წარმოადგენს ტემზორულ ველს.
ველის თეორია
დიგაჰი (აფშერონის რაიონი)

დიგაჰი (აფშერონის რაიონი)
დიგაჰი — დაბა აზერბაიჯანში, აფშერონის რეგიონის აფშერონის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 3 050 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
აფშერონის რაიონის დაბები
გრიპსჰოლმის სასახლე

გრიპსჰოლმის სასახლე (შვედ.: Gripsholms slott) მდებარეობს შვედეთში, მარიეფრედთან. 1370 წელს მის ადგილზე ბო იონსენმა ააშენა ციხესიმაგრე, რომლის ნანგრევებზეც მოგვიანებით 1526 წელს გუსტავ I-მა ააგო სასახლე, რომელიც ვაზას დინასტიის დომენი იყო 1713 წლამდე. 1713-1773 სასახლე საპყრობილედ გამოიყენებოდა, სანამ გუსტავ III-ემ იგი ხელახლა არ შეაკეთებინა და თეატრის დასს არ მიუჩინა ადგილი. დღეს სასახლე ცნობილია თავისი ნახატების გალერეათი. აქ თავმოყრილია 2000-ზე მეტი სურათი.
შვედეთის სასახლეები
იტაუეირა

იტაუეირა — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ფლორიანუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 678 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.18 კმ²-ზე. ფართობი 10 678 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პიაუი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
დურუნგ-დრუნგი

დურუნგ-დრუნგი, დრანგ-დრუნგი — მყინვარი ინდოეთში, ჯამუ და ქაშმირის შტატში. მდებარეობს ჰიმალაიში, საშუალოდ 4780 მ სიმაღლეზე, პენსი-ლას უღელტეხილთან. მაქსიმალური სიგრძე 23 კმ. მყინვარიდან გამოედინება მდინარე ზანსკარის შენაკადი დოდა. მყინვართან არის აღმართული მწვერვალი დოდა, რომლის სიმაღლეა 6550 მ.
სქოლიო
ინდოეთის მყინვარები
Uterga

Uterga is a town and municipality located in the province and the autonomous community of Navarre, northern Spain.
References
External links
UTERGA in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)
Municipalities in Navarre
Daphnella corimbensis

Daphnella corimbensis is a species of sea snail, a marine gastropod mollusk in the family Raphitomidae.
References
External links
Rolán E., Otero-Schmitt J. & Fernandes F. (1998) The family Turridae s. l. (Mollusca, Neogastropoda) in Angola (West Africa). 1. Subfamily Daphnellinae. Iberus, 16: 95–118
corimbensis
Gastropods described in 1998
Çaykənd, Goygol

Çaykənd, Goygol
Çaykənd is a village and municipality in the Goygol District of Azerbaijan.
History
Soviet forces acting in conjunction with the local Azerbaijani OMON deported Armenians living in the areas in and around Karabakh including Getashen. The operation involved the use of ground troops, military, armored vehicles and artillery. The deportations of the Armenian civilians were carried out with gross human rights violations documented by international human rights organizations.
Demographics
The village has a population of 2,236. It had an Armenian majority prior to the First Nagorno-Karabakh War and Operation Ring. However, the Armenian population of the village was deported by Azerbaijani and Soviet special forces during Operation Ring in 1991.
References
External links
Populated places in Goygol District
Elizavetpol Governorate
Former Armenian inhabited settlements
სპეროზის ქედი

სპეროზის ქედი — კახეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ განშტოება. მდინარეების ალაზნისა და სამყურისწყლის წყალგამყოფი. უმაღლესი მწვერვალია ქოჩარა (3111 მ). ქედი აგებულია ქვედაიურული ასპიდური თიხაფიქლებით, წვრილმარცვლოვანი ქვიშაქვებით, არკოზული ქვიშაქვების ლინზებით. კალთები ციცაბოა, დასერილია ვიწრო ხევებით. არის მყინვარული ფორმები. თხემური ზოლი შემოსილია ალპური და სუბალპური მდელოებით, კალთები — ძირითადად წიფლნარით.
ლიტერატურა
კახეთის მხარის ქედები
Gomismta

Gomismta is a Daba and mountain resort in the Ozurgeti Municipality of Guria in western Georgia. Gomismta is located on the northern slope of Meskheti Range, in the gorge of Bzhuzhi river. It is on the way to Gomismta-Shuakhevi path through Meskheti Mountains.
History
After the Russo-Turkish War of 1828-1829 resulted in annexation of Guria into the Russian Empire, the border between Turkey and Russia was established along the watershed of the Mescheti Mountains until 1878. The present-day border of Guria and Adjara. According to a local newspaper in 1902, there were about 20 small houses and a small shop. A legend about Gomismta illustrates the long-known health benefits of the environment of Gomismta. The legend tells of a shepherd who climbed the mountain for the first time with a daughter who suffered from incurable hay fever, after which she quickly healed. The healthy climatic characteristics of the area were described in the early 20th century.
After the World War II, development picked up, and the road to Gomismta was built in the 1950s. By that time there were already about 500 cottages and 4500-5000 people a year visited the spa. By 1970, this number had doubled. After the resort fell into disrepair after the fall of the Soviet Union, the increasing tourism to Georgia since 2010 and the profiling of the mountain areas for ecotourism have increased the interest in developing the place again.
See also
Shemokmedi
Other Georgian highland resorts:
Bakhmaro
Abastumani
Sairme
External links
References
Cities and towns in Guria
Geography of Georgia (country)
469

469
მოვლენები
ოსტგუთების 15 წლის უფლისწული თეოდორიხი ბრუნდება პანონიაში ბიზანტიის იმპერატორ ლეონ I-ის კარზე ხანგრძლივი ტყვეობის შემდეგ.
ვანდალები შეესივნენ ეპირუსს (თანამედროვე ალბანეთი).
ევრიხი დამოუკიდებლობას აცხადებს დასავლეთ რომის იმპერიისაგან.
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ჯოუ შე : ლიანის დინასტიის მაღალჩინოსანი
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
დენგიზიქი : ჰუნების მეფე, ბელად ატილას შვილი.
იდატიუსი : შავიშის ეპისკოპოსი
რომანოვკა (მელეუზის რაიონი)

რომანოვკა (მელეუზის რაიონი)
რომანოვკა — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის მელეუზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 5 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მელეუზიდან დაშორებულია 10 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მელეუზი, რომელიც დაშორებულია 10 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
მელეუზის რაიონის სოფლები
Order of Labour Glory

Order of Labour Glory
The Order of Labour Glory (Russian: Орден Трудовой Славы) was a Soviet civilian award created on 18 January 1974 by the decision of the Presidium of Supreme Soviet of the USSR. Closely modelled on the Order of Glory, it was meant to be its civilian counterpart, awarded for exceptional labour achievements. In the same way as the Order of Glory, it was divided in three classes (the highest being the 1st class), with a person initially received the third degree, and subsequently promoted to higher degrees for further achievements. It also gave a certain number of material benefits to their owners, such as pension raises or free travel in city transports.
In 1991, the following number of awards were made:
1st class – 983
2nd class – 41,218
3rd class – 611,242
Medals and ribbons
References
Great Soviet Encyclopedia, entry on "USSR Orders"
Decision of the Presidium of Supreme Soviet of the USSR, dated 18 January 1974, compiled in ''Collection of legislative acts related to State Awards of the USSR", M. Izvestia, 1984.
Civil awards and decorations of the Soviet Union
Awards established in 1974
Awards disestablished in 1991
1991 disestablishments in the Soviet Union
ესტაკადა

ესტაკადა (ფრანგ. estacade) — მიწისზედა (ან წყალზედა) ხიდური ნაგებობა, რომელზეც დედამიწის ზედაპირიდან გარკვეულ სიმაღლეზე გაყვანილია რკინიგზა (რკინიგზის ესტაკადა), საავტომობილო გზა (საავტომობილო ესტაკადა) და ა. შ., რათა შესაძლებელი იყოს ესტაკადის ქვეშ მდებარე სივრცის გამოყენება მოძრაობისათვის ან სხვა მიზნით. იგი შედგება საყრდნებისა (დგარი და სხვა) და მალის ნაშენისაგან. მასალის მიხედვით ესტაკადა არის რკინაბეტონის, ფოლადის, ხის, ხოლო კონსტრუქციის მიხედვით — კოჭური, დოინჯიანი, ჩარჩოიანი და სხვა.
ლიტერატურა
შენობა-ნაგებობები
ტრანსპორტი
Districts under Central Government Jurisdiction

Districts under Central Government Jurisdiction
Districts under Tajikistan Central Government Jurisdiction, also translated as Districts of Republican Subordination or Districts under Republic(an) Subordination (Latin Tajik alphabet: ), formerly called Karotegin Province, is a region in Tajikistan, consisting of 9 districts and 4 district-level cities that are directly under central administration. Dushanbe, the capital of Tajikistan, is surrounded by the Districts under Central Government Jurisdiction, but not part of it. The region covers an area of 28,500 square kilometres, and has a total population of 2,165,900 (2020), The Districts' ethnic composition in 2010 was 85% Tajik and 11.7% Uzbek.
History
The Districts under Central Government Jurisdiction cover much of the territory of the former Gharm Oblast which was dissolved in 1955. They were formerly known as Karotegin Region.
Districts
The Districts under Central Government Jurisdiction cover 9 districts. The districts are:
Fayzobod District
Lakhsh District (formerly Jirgatol District)
Nurobod District (formerly Darband District)
Rasht District (formerly Gharm District)
Rudaki District (formerly Leninskiy District)
Sangvor District (formerly Tavildara District)
Shahrinav District (formerly Qaratogh District)
Tojikobod District (formerly Qalai Labi Ob District)
Varzob District
District cities
Vahdat (formerly Kofarnihon)
Tursunzoda (formerly Regar)
Hisor
Roghun
Geography
The plateau is traversed by the river Vakhsh, a right-hand tributary of the Amu Darya. On the northern border run the Gissar and Zeravshan mountains, and on the southern border the Darvaz range . The winter climate is extremely severe: snow begins to fall in October and it is May before it disappears. During the warmer months, however, the mountainsides are richly clothed with the foliage of maple, mountain ash, apple, pear and walnut trees; the orchards furnish not only apples and pears, but peaches, cherries, mulberries and apricots. Both cattle and horses are of a small and hardy breed.
Demographics
Culture
Mausoleum of Hodja Nashron
References
Subdivisions of Tajikistan
სუტერა (კომუნა)

სუტერა (კომუნა) — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება კალტანისეტას პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 1639 ადამიანი. ფართობი 35 კმ². სატელეფონო კოდი — 0934, საფოსტო ინდექსი — 93010.
რესურსები ინტერნეტში
სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
კალტანისეტას პროვინციის კომუნები
რეზენდი (რიო-დე-ჟანეირო)

რეზენდი (რიო-დე-ჟანეირო)
რეზენდი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიო-დე-ჟანეიროს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 407 მეტრზე. მიეკუთვნება რიო-დე-ჟანეიროს შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვალი-დუ-პარაიბა-ფლუმინენსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 119 769 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 109.44 კმ²-ზე. ფართობი 119 769 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
რიო-დე-ჟანეიროს შტატი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
რიო-დე-ჟანეიროს შტატის მუნიციპალიტეტები
ქართული წარმოების ლულისქვეშა ყუმბარმტყორცნები

ქართული წარმოების ლულისქვეშა ყუმბარმტყორცნები — წარმოადგენს საბჭოური, ბულგარული და რუმინული ყუმბარმტყორცნების ქართულ ანალოგებს. დამზადებულია სახელმწიფო სამხედრო სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრი „დელტა“-ს მიერ 2012 წელს. მათი პირველი საჯარო ჩვენება 2012 წლის 26 მაისს მოხდა, თბილისში გამართულ სამრეწველო აღლუმზე.
ტექნიკური მხარე
ქართული ლულისქვეშა ყუმბარმტყორცნები წარმოდგენილია სამი სხვადასხვა მოდელით და განკუთვნილია სხვადასხვა ტიპის ავტომატურ საიერიშო შაშხანებზე დასაყენებლად. მათი საშუალებით შესაძლებელია NATO-ს სტანდარტის 40x46 მმ კალიბრის და საბჭოთა სტანდარტის ВОГ-25 სერიის ყუმბარების სროლა.
ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემები
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
სხვადასხვა ტიპის ლულისქვეშა ყუმბარმტყორცნები, სამხედრო ანალიტიკური ვებ გვერდი www.geo-army.ge;
საბრძოლო იარაღები
USS Pennsylvania (SSBN-735)

USS Pennsylvania (SSBN-735) — აშშ-ის საზღვაო ძალების ოჰაიოს კლასის ბირთვული წყალქვეშა ნავი ბალისტიკური რაკეტებით. საბრძოლო მწყობრშია 1989 წლიდან. იგი აშშ-ის საზღვაო ძალების მეოთხე გემია, რომელიც პენსილვანიის თანამეგობრობის სახელს ატარებს.
აგება და მწყობრში ჩადგომა
პენსილვანიის ასაგებად კონტრაქტი 1982 წლის 29 ნოემბერს მიიღო General Dynamics-ის გემთსაშენმა ქვედანაყოფმა Electric Boat, რომელიც კონექტიკუტის ქალაქ გროტონში მდებარეობს. სუბმარინის კილი ჩადებულ იქნა 1984 წლის 10 იანვარს. წყალში ჩაეშვა 1988 წლის 23 აპრილს, ხოლო საბრძოლო მწყობრში 1989 წლის 9 სექტემბერს ჩადგა, ლურჯი ეკიპაჟის მეთაურ კაპიტან რიჩარდ კემპთან და ოქროსფერი ეკიპაჟის მეთაურ ლი ედვარდსთან ერთად.
რესურსები ინტერნეტში
-Pennsylvania (SSBN-735)
US Carriers - USS PENNSYLVANIA
სქოლიო
აშშ-ის წყალქვეშა ნავები
ოჰაიოს კლასის წყალქვეშა ნავები
ღრომის ეკლესია

ღრომის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, მდებარეობს გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღრომში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
ეკლესია სოფლიდან აღმოსავლეთით 3 კმ-ში, მთაზე მდებარეობს. ძეგლი ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით, დუღაბზე. ალაგ-ალაგ წყობაში გამოყენებულია ფიქალი.
დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხედს წარმოადგენს, აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი. აბსიდის ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო ღრმა ნიშია. კონქი სფერულია. სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა. საკურთხევლის წინ შე-მორჩენილია ქვის კანკელის ფრაგმენტები. აბსიდის იატაკის დონე ერთი საფეხურით მაღალია დარბაზისაზე.
ეკლესიის კამარა კოლოფაა. კამარის საბრჯენი თაღი კრონშტეინებს ეყრდნობა. ჩრდილოეთ კედელში მოთავსებულია ნიშა. ნიშის მარცხენა, ქვედა კუთხეში მცირე სარკმელია; სარკმელია დასავლეთ და სამხრეთ კედლებშიც.
სამხრეთი შესასვლელი არქიტრავულია. შესასვლელის თავზე ლუნეტია. ეკლესიის ფასადები სადაა, ყოველგვარი დეკორის გარეშე.
კამარა და კონქი დაზიანებულია. კედლები მრავალ ადგილას დაბზარულია. მიწის დონე ძლიერ არის აწეული. სახურავი ჩამოცვენილია.
ლიტერატურა
შიდა, ქართლი, პატარა და დიდი ლიხვის ხეობების არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. I, თბ., 2002, გვ., 205-206
გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Tha Blue Carpet Treatment

Tha Blue Carpet Treatment — ამერიკელი რეპერ სნუპ დოგის მერვე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 2006 წელს. ალბომი გამოიცა ლეიბლზე Geffen.
სიმღერების სია
Intrology - 1:59
Think About It - 3:37
Crazy - 4:26
Vato - 4:44
That's That **** - 4:17
Candy (Drippin' Like Water) - 4:47
Get A Light - 3:40
Gangbangin' 101 - 4:02
Boss' Life - 3:22
Lax - 3:21
10 Lil' Crips - 3:14
Round Here - 3:42
A Bitch I Knew - 4:32
Like This - 3:56
Which One Of You - 3:32
I Wanna Love You - 2:58
Psst! - 2:59
Beat Up On Yo Pads - 2:57
Don't Stop - 3:22
Imagine - 4:42
Conversations - 3:37
ჩარტები
ყოველკვირეული ჩარტები
წლის საბოლოო ჩარტები
სერტიფიცირებები
სქოლიო
სნუპ დოგის ალბომები
2006 წლის ალბომები
ალბომები ეიკონის პროდიუსერობით
ალბომები Battlecat-ის პროდიუსერობით
ალბომები Danja-ს პროდიუსერობით
ალბომები დენონ პორტერის პროდიუსერობით
ალბომები DJ Pooh-ის პროდიუსერობით
ალბომები Dr. Dre-ს პროდიუსერობით
ალბომები Fredwreck-ის პროდიუსერობით
ალბომები მარკ ბეტსონის პროდიუსერობით
ალბომები Nottz-ის პროდიუსერობით
ალბომები ტერეს მარტინის პროდიუსერობით
ალბომები The Neptunes-ის პროდიუსერობით
ალბომები Rhythum D-ს პროდიუსერობით
ალბომები რიკ როკის პროდიუსერობით
ალბომები სტივი უანდერის პროდიუსერობით
ალბომები ტიმბალენდის პროდიუსერობით
ალბომები Soopafly-ს პროდიუსერობით
Geffen Records-ის ალბომები
ასანთი

ასანთი — ცეცხლის სწრაფად დანთების მარტივი და მოხერხებული საშუალება, შედგება მყიფი ხის ან ქაღალდის ღერისა და მის ერთ ბოლოზე წასმული სპეციალური მასალისგან, როგორც წესი ფოსფორის შემცველობით, რომელიც ალდება სპეციალურ ზედაპირზე ხახუნით წარმოქმნილი მხურვალებისგან. ასანთის ორი სახეობა არსებობს: უსაფრთხო ასანთი, რომელიც მხოლოდ სპეციალურ ზედაპირზე გაკვრით ინთება და საველე ასანთი, რომელიც ნებისმიერ მყარ ზედაპირზე გაკვრით ინთება.
რესურსები ინტერნეტში
ასანთი ისტორია
სქოლიო
საყოფაცხოვრებო ნივთები
Jaan Einasto

Jaan Einasto (born 23 February 1929) is an Estonian astrophysicist and one of the discoverers of the large-scale structure of the Universe.
Born Jaan Eisenschmidt in Tartu, the name "Einasto" is an anagram of "Estonia" (it was chosen by his patriotic father in the 1930s to replace the family's German name). He attended the University of Tartu, where he received the Ph.D. equivalent in 1955 and a senior research doctorate in 1972. From 1952, he has worked as a scientist at the Tartu Observatory (1977–1998) Head of the Department of Cosmology; from 1992–1995, he was Professor of Cosmology at the University of Tartu. For a long time, he was Head of the Division of Astronomy and Physics of the Estonian Academy of Sciences in Tallinn. Einasto is a member of the Academia Europaea, the European Astronomical Society and the Royal Astronomical Society; he has received three Estonian National Science Awards.
1947 Tartu Secondary School No. 1
1952 University of Tartu
1955 Cand.Sc. in physics and mathematics
1972 D.Sc. in physics and mathematics
1992 Professor
Since 1991 he is member of Academia Europaea. Since 1994 he is member of the Royal Astronomical Society.
The asteroid 11577 Einasto, discovered in 1994, is named in his honour.
In 1974, in a seminal work with Kaasik and Saar at the Tartu Observatory, Einasto argued that "it is necessary to adopt an alternative hypothesis: that the clusters of galaxies are stabilised by hidden matter." This was a key paper in recognizing that a hidden matter, i.e., dark matter, could explain observational anomalies in astronomy.
Einasto showed in 1977 at a Symposium in Tallinn (Estonia) that
the universe has a cell structure, in which the observed matter surrounds huge empty voids.
See also
Einasto profile
Vera Rubin - her discovery of "flat rotation curves" is the most direct and robust evidence of dark matter
References
External links
Jaan Einasto page at the Tõravere Observatory
1929 births
Cosmologists
Living people
Estonian astrophysicists
Estonian astronomers
20th-century Estonian physicists
Members of Academia Europaea
Members of the Estonian Academy of Sciences
Recipients of the Order of the National Coat of Arms, 2nd Class
University of Tartu alumni
Hugo Treffner Gymnasium alumni
Scientists from Tartu
ანდრია კრეტელი

ანდრია კრეტელი (ბერძ. ̓Ανδρέας ὁ Κρήτης; დ. 650, დამასკო — გ. 726, ლესბოსი) — ბიზანტიელი ჰიმნოგრაფი, კრეტის მიტროპოლიტი; საგალობლებში დაამკვიდრა რიტმული პოეზიის ახალი სახეობა „კანონები“. ანდრია კრეტელის მთავარი ნაწარმოებია 250 სტროფის შემცველი „დიდი კანონი“, რომელიც ქართულად სამჯერ არის თარგმნილი: ექვთიმე მთაწმინდელის, გიორგი მთაწმინდელისა და არსენ ბერის მიერ. ჩვენამდე აგრეთვე მოღწეულია ანდრია კრიტელის 128 ტაეპიანი იამბური ლექსი, რამდენიმე ჰომილია და პანეგირიკი.
წმინდა ანდრია მოღვაწეობდა VI საუკუნეში. იგი დამასკოში ცხოვრობდა და შვიდ წლამდე მუნჯი იყო. შვიდი წლისა პირველად ეზიარა ქრისტეს სისხლსა და ხორცს და სასწაულებრივად განიკურნა, ამეტყველდა. როდესაც ანდრია 14 წლის გახდა, მშობლებს, ღვთისმსახურების შესასწავლად იერუსალიმში გაუგზავნიათ. ამ დროისთვის იგი იმდენად განსწავლული იყო, რომ იერუსალიმის პატრიარქიც განუცვიფრებია. შემდგომში ანდრია გახდა კუნძულ კრეტის მთავარეპისკოპოსი და იქიდან მოყოლებული იწოდება კრეტელად. მან დაწერა სინანულის „დიდი კანონი“, რომელშიც დიდი სიმძაფრითაა წარმოდგენილი ადამიანის ცოდვილი ბუნება. ეს კანონი მოცულობითაც ყველა სხვა კანონზე დიდია. ამიტომაც მას ოთხ ნაწილად ყოფენ და დიდი მარხვის პირველ ოთხ დღეს კითხულობენ.
ლიტერატურა
ანდრია კრეტელი „დიდი კანონი“, გამომც. „ძლევაჲ საკვირველი“, თბილისი, 2005 წ.
ბიზანტიელი საეკლესიო მოღვაწეები
დაბადებული 650
გარდაცვლილი 726
VI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
არქი ჯგუფი

არქი ჯგუფი
არქი (არქი ჯგუფი) — საინვესტიციო კომპანია, რომელიც დაფუძნდა 2006 წლის მაისში. თავდაპირველად კომპანია დაკავებული იყო საინვესტიციო და საკონსულტაციო საქმიანობით, 2008 წლიდან კი აქტიურად შემოვიდა საქართველოს დეველოპერულ ბაზარზე; კომპანიას აქვს პარტნიორების ქსელი როგორც საქართველოში, ისე მის ფარგლებს გარეთ. უცხოელ პარტნიორებთან ერთად შექმნილი პარტნიორული ქსელის მეშვეობით, კომპანიის საქმიანობის არეალი საქართველოს საზღვრებს ცდება. 2018 წელს „არქი ჯგუფს“ ჩაუტარდა რებრენდინგი და დაერქვა „არქი“.
არქი ჯგუფი სამშენებლო პროექტებს თბილისის თითქმის ყველა უბანში ახორციელებს; დედაქალაქის ცენტრალურ უბნებში კი მიმდინარეობს მასშტაბური პროექტები, მათ შორის მრავალფუნქციური სახოვრებელი კომპლექსი არქი თაუერის მშენებლობა ჭავჭავაძის გამზირზე. არქი ჯგუფს განხორციელებული აქვს რამდენიმე მასშტაბური პროექტი. ეს არის კომპანია პარტნიორების ქსელით, საქართველოსა და მის ფარგლებს გარეთ. დღესდღეობით, კომპანია რამდენიმე სამშენებლო პროექტს ახორციელებს, მათ შორისაა, „არქი თაუერი“ — მრავალფუნქციური საცხოვრებელი კომპლექსი დიდ დიღომში, „სანსეტ კვარიათი“ — ელიტარული, სასტუმრო ტიპის აპარტამენტები კვარიათში, „სანსეტ შოვი“ — პირველი ოთხვარსკვლავიანი სასტუმრო შოვში.
სქოლიო
საინვესტიციო კომპანიები
მიხეილ კოღუაშვილი

მიხეილ კოღუაშვილი
მიხეილ (მიშა) ერასტეს ძე კოღუაშვილი (დ. 1892, სოფ. ბანოჯა, ახლანდ. წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი, — გ. 1 სექტემბერი, 1924, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკური აქტივისტი, სოციალისტ-ფედერალისტთა პარტიის შეიარაღებული რაზმის მეთაური.
ჰქონდა დაწყებითი 4 კლასის განათლება. სოციალისტ-ფედერალისტების წევრი იყო 1917 წლიდან, ეკუთვნოდა პარტიის მემარჯვენე ფრთას. იმავე წელს მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა რუსეთის ჯარის მიერ მიტოვებული თურქეთის ფრონტისპირა არსენალებიდან იარაღის ჩამოტანის ღონისძიებაში, რომელსაც გრიგოლ ლაღიძე თაოსნობდა. კოღუაშვილი იყო სოციალისტ-ფედერალისტების მოხალისეთა შეიარაღებული რაზმის აქტიური წევრი, მონაწილეობდა ბრძოლებში საქართველოს რესპუბლიკის ტერიტორიული მთლიანობისთვის. 1919 წლამდე მუშაობდა გაზეთ „ხალხის მეგობრის“ რედაქციაში. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის (1921) შემდეგ ჩაბმული იყო იატაკქვეშა წინააღმდეგობის მოძრაობაში, ცხოვრობდა „არალეგალურად“. 1922 წლის ოქტომბერ-დეკემბერში დაპატიმრებული იყო ქუთაისში.
1923-1924 წლებში კოღუაშვილი სათავეში ედგა პარიტეტულ კომიტეტთან არსებულ სპეციალურ დაჯგუფებას, რომლის მიზანი ანტისაბჭოთა აჯანყების მზადების პროცესში ბოლშევიკი ლიდერების და კოლაბორაციონისტების ლიკვიდაცია იყო. 1924 წლის აგვისტოში, აჯანყების დაწყებამდე კოღუაშვილი საბჭოთა ხელისუფლებამ დააპატიმრა. საგანგებო კომისიისთვის მიცემულ ჩვენებაში კოღუაშვილმა დაადასტურა, რომ მისი უშუალო ხელმძღვანელობით და მონაწილეობით განხორციელდა რამდენიმე პოლიტიკური მკვლელობა. მოკლულთა შორის იყვნენ: მარკოზ ხითაროვი (რომელსაც ლ. ბერიასგან დავალებული ჰქონდა გოგიტა ფაღავას მკვლელობა), კალე მისაბიშვილი (ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის სტუდენტთა კომიტეტის წევრი, რომლის ჩვენების საფუძველზე დააპატიმრეს სამხედრო ცენტრის 15 წევრი), ილარიონ გიორგაძე (ყოფილი მენშევიკი, რომელიც საბჭოთა რეჟიმთან თანამშრომლობდა და იცოდა აჯანყების მზადების შესახებ), ვანო ქაიხოსროშვილი (ყოფილი მენშევიკი, საგარეჯოს კოოპერატივის გამგე). უშუალოდ აჯანყების დროს იგეგმებოდა კოღუაშვილის მეთაურობით თავდასხმა საგანგებო კომისიის შტაბზე და პოლიტიკური ტუსაღების გათავისუფლება. კოღუაშვილის დაჯგუფების წევრებს უკავშირებდნენ ასევე გურიაში წითელარმიელი მეთაურების — ალექსანდრე ობოლაძის, პოლიკარპე სანიკიძის და დავით ჩუბინაშვილის მკვლელობას. 1924 წლის 1 სექტემბერს კოღუაშვილი სხვა პოლიტპატიმრებთან ერთად თბილისში დახვრიტეს.
ლიტერატურა
გაზ. „კომუნისტი“, 1924, № 197. – 5.
კირთაძე ნ., 1924 წლის აჯანყება საქართველოში. ქუთაისი, 1996. – გვ. 309-314.
ჯიქია ლ., 1924 წლის აჯანყება დასავლეთ საქართველოში, თბ.: უნივერსალი, 2012. – გვ. 66.
დაბადებული 1892
გარდაცვლილი 1 სექტემბერი
გარდაცვლილი 1924
ქართველი მეამბოხეები
საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში