PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Church of the Saviour, Baku

Church of the Saviour, Baku
The Church of the Saviour (also known as the kirkha, from the German word "Kirche" (church)) is a Lutheran church in Baku, Azerbaijan (28 May Street), built with donations by parishioner Adolf Eichler and consecrated on 14 March 1899. It is now a Ministry of Culture and Tourism-owned concert hall. The Gothic-style church features a portal crowned with a decorated pediment. While Azerbaijan's Evangelical community ceased to exist in 1936, the church survived the Stalinist period because of petitions to Joseph Stalin in which the petitioners promised, in return for sparing the church, to pray for him till death. Nevertheless, Pastor Paul Hamburg and seven other members of the local Lutheran community were executed by firing squad on 1 November 1937.
The land parcel of 1400 square sazhens for the church was assigned by the City Duma on 30 January 1885. Local residents asked Eichler to make the church similar to one in Helenendorf, but he instead used his own unique style. The cornerstone-laying ceremony was held on Sunday 21 March 1896, with the Baku governor Lileyev and the city head Iretsky being present. Emmanuel Nobel, his stepmother and Ludvig Nobel's second wife also attended the ceremony. The church's name was announced at that moment. On 24 June 1898 a thirteen-pud gilded cross was raised atop the church. In early 1899 a bell and an organ were installed. The consecration ceremony gathered over one thousand people. On 23 April 1900 the church housed its first organ concert, where Johann Sebastian Bach's works were performed. On 1 December 1996 the Nobel family remembrance evening was held in the church. In 2001 the church was closed for renovation work.
See also
Caucasus Germans
Notes
Churches completed in 1899
19th-century Lutheran churches
Churches in Baku
Lutheran churches in Azerbaijan
Gothic Revival architecture in Azerbaijan
Adolf Eichler buildings and structures
წვრილმარცვალა თეთრი

წვრილმარცვალა თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი ვაზის ჯიში იმერეთიდან.
წვრილმარცვალა თეთრი წარმოადგენს ადრე არსებული, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელი ვაზის ჯიშს.
ლიტერატურა
უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 574
იმერეთის ვაზის ჯიშები
ვაზის თეთრყურძნიანი ქართული ჯიშები
Meidling Hauptstraße station

Meidling Hauptstraße station
Meidling Hauptstraße is a station on of the Vienna U-Bahn. It is located in the Meidling District. It opened in 1980.
References
Buildings and structures in Meidling
Railway stations opened in 1980
Vienna U-Bahn stations
1980 establishments in Austria
Railway stations in Austria opened in the 1980s
პლზენ-იიჰის რაიონი

პლზენ-იიჰის რაიონი — რაიონი პლზენის მხარეში, ჩეხეთში. მისი დედაქალაქია ქალაქი პილსენი. რაიონის ფართობი შეადგენს 990,04 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 58 404 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე შეადგენს 59 ადამიანს.
იხილეთ აგრეთვე
ჩეხეთის რაიონები
ჩეხეთის რაიონები
Hîncești, Fălești

Hîncești, Fălești
Hîncești is a village in Fălești District, Moldova.
References
Villages of Fălești District
გრძივი ტალღა

გრძივი ტალღა არის ტალღა, რომელშიც ტალღის გავრცელების მიმართულება (ნაწილაკების) ვიბრაციის მიმართულების პარალელურია. მექანიკურ გრძივ ტალღებს ხშირად კუმშვად ტალღებადაც მოიხსენიებენ.
არაელექტრომაგნიტური გრძივი ტალღები
გრძივი ტალღის მაგალითებია ბგერითი ტალღა და სეისმური P-ტიპის ტალღა.
ბგერითი ტალღა
გრძივი, ჰარმონიული ბგერითი ტალღის სიხშირე და ტალღის სიგრძე აღიწერება ფორმულით
სადაც:
y არის რაიმე წერტილის გადახრა ბგერით ტალღაში;
x არის მანძილი, რომელიც წერტილმა გაიარა ტალღის წყაროდან;
t არის დრო;
y0 არის რხევის ამპლიტუდა;
c არის გავცელების სიჩქარე; და
ω არის ტალღის კუთხური სიხშირე.
ჩვეულებრივი სიხშირე f, რომელიც იზომება ჰერცებში, კუთხური სიხშირის მეშვეობით შემდეგი ფორმულის მეშვეობით შეიძლება ვიპოვოთ
ბგერითი ტალღისთვის ტალღის ამლიტუდა არის ტალღის გავცელებისას წნევის შეუშფოთებელ მნიშვნელობასა და მაქსიმალურად შეშფოთებულ მნიშვნელობას შორის სხვაობის მოდული.
ბგერის გავრცელების სიჩქარე დამოკიდებულია გარემოზე, რომელშიც ტალღა ვრცელდება და ტემპერატურაზე.
ელექტრომაგნიტური გრძივი ტალღები
მაქსველის განტოლებების მიხედვით ვაკუუმში შეიძლება ვრცელდებოდეს ელექტრომაგნიტური ტალღა, რომელიც განივ ტალღას წარმოადგენს. თუმცა, გარემოში, მაგალითად პლაზმაში შეიძლება არსებობდეს როგორც განივი, ასევე გრძივი, ან/და შერეული ტიპის ელექტრომაგნიტური ტალღები.
იხილეთ აგრეთვე
განივი ტალღა
სქოლიო
რესურსები ინტერნეტში
გრძივი ტალღის ინტერაქტიური ილუსტრაცია
სხვადასხვა ტიპის ტალღების ახსნა.
ar:موجة طولية
ca:Ona longitudinal
cs:Podélné vlnění
de:Longitudinalwelle
en:Longitudinal wave
et:Pikilaine
el:Διαμήκη κύματα
es:Onda longitudinal
fr:Onde longitudinale
it:Onda longitudinale
lt:Išilginė banga
hu:Longitudinális hullám
ml:അനുദൈര്‍ഘ്യതരംഗം
nl:Longitudinale golf
pl:Fala podłużna
pt:Ondas longitudinais
simple:Longitudinal wave
sl:Vzdolžno valovanje
sv:Longitudinell våg
ta:ஒலி அலை
uk:Повздовжня електромагнітна хвиля
zh:纵波
ტალღები
Lasioglossum scirpaceum

Lasioglossum scirpaceum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1975 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
scirpaceum
ფრედერიკ კუკი

ფრედერიკ კუკი
ფრედერიკ ალბერტ კუკი (ჰორტონვილი, ნიუ-იორკი — , ნიუ-როშელი, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი ექიმი, პოლარეთში მოგზაური და ბიზნესმენი, რომელმაც განაცხადა, რომ კაცობრიობის ისტორიაში პირველმა მიაღწია ჩრდილოეთ პოლუსს 1908 წლის 21 აპრილს, რობერტ პირამდე ერთი წლით ადრე. ასევე ამტკიცებდა, რომ 1906 წლის 16 სექტემბერს პირველი ავიდა მთა მაკ-კინლის მწვერვალზე. 1909 წელს პირმა და კუკის რამდენიმე თანაშემწე მას ფალსიფიცირებულ მონაცემებში დასდეს ბრალი. დისკუსიები დღემდე გრძელდება.
1894—1913 წლებში იყო არქტიკული კლუბის მოქმედ წევრი, წარმოადგენს მის ერთ-ერთი დამაარსებელს. 1904 წელს იგი გახდა მკვლევრების კლუბის ერთ-ერთი თანადამაარსებელი (:en:The Explorers Club), 1907—1908 წლებში ფ. კუკი აირჩიეს მის საპატიო პრეზიდენტად.
ლიტერატურა
დამატებითი ლიტერატურა
Корякин В. С. Был ли Ф. Кук на Северном полюсе? // Природа. — 1975. — № 7. — С. 74—83.
Кук Ф. А., Пири Р. Э. Открытие таинственного полюса / Сост. В. Розов-Цветков. — М.: Типография И. Д. Сытина, 1910.
Berton, Pierre. The Arctic Grail. — Anchor Canada, 2001 (originally published 1988). — ISBN 0-385-65845-1. — OCLC 46661513.
Bryce, Robert M. The Fake Peak revisited // DIO. — 1997. — 7 (3). — P. 41—76. — OCLC 18798426. — ISSN 1041-5440.
Dunn, Robert. The Shameless Diary of an Explorer. — Kessinger Publishing, 1906.
Henderson, Bruce. True North: Peary, Cook, and the Race to the Pole. — W. W. Norton and Company, 2005. — ISBN 0-393-32738-8. — OCLC 63397177.
Osczevski, Randall J. Frederick Cook and the Forgotten Pole // Arctic. — 2003. — 56 (2). — P. 207—217. — OCLC 108412472. — ISSN 0004-0843.
Rawlins, Dennis. Peary at the North Pole, Fact or Fiction? — Luce, 1973. — ISBN 0-88331-042-2.
Robinson, Michael. The Coldest Crucible: Arctic Exploration and American Culture. — Chicago: University of Chicago Press, 2006. — ISBN 978-0-226-72184-2
ფრედერიკ კუკის ნაშრომები
Cook, Frederick A. To the top of the continent: Discovery, exploration and adventure in sub-arctic Alaska. The first ascent of Mt. McKinley, 1903—1906. — New York: Doubleday, Page & company, 1908.
Cook, Frederick A. Through the first Antarctic night, 1898—1899: A narrative of the voyage of the «Belgica» among newly discovered lands and over an unknown sea about the South pole. — New York: Doubleday, Page & company, 1909.
Cook, Frederick A. My attainment of the Pole: Being the record of the expedition that first reached the boreal center, 1907—1909. — New York: The Polar publishing company, 1911.
რესურსები ინტერნეტში
Frederick A. Cook: from Hero to Humbug
Frederick Albert Cook. A Register of His Papers in the Library of Congress
Frederick A. Cook Society
Bruce Henderson. Who Discovered the North Pole? // Smithsonian magazine. — April 2009.
კუკის ხმის ჩანაწერები, რომლებიც გაკეთდა 1909 და 1937 წლებში
კუკის კოპენჰაგენში ჩასვლის კინოქრონიკები (1909)და 1911 წლის ფილმი „The Truth about the Pole“
ო. ბანარი კუკის კვალდაკვალ მაკ-კინლიზე
Шпаро Д. მაკ-კინლის თეთრი ლაქები // «მსოფლიოს გარშემო». — 2005. — № 9.
Дмитрий Шпаро, Олег Банарь. დაბრუნება მწვერვალზე // «მსოფლიოს გარშემო». — 2006. — № 10.
დაბადებული 1865
გარდაცვლილი 1940
პოლარეთის მკვლევრები
გაგა ნახუცრიშვილი

გაგა ნახუცრიშვილი
გაგა გიორგის ძე ნახუცრიშვილი (დ. 2 სექტემბერი, 1971, მოსკოვი, რსფსრ) — ქართველი პოეტი.
ბიოგრაფია
1988 წელს დაამთავრა თბილისის 53-ე საშუალო სკოლა, 1993 წელს კი ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. სწავლობდა ქ. როთენბურგის (გერმანია) გოეთეს ინსტიტუტში და ლიტერატურას პერუჯაში (იტალია). გაგა ნახუცრიშვილი არის „საბას" ლაურეატი (2003) და ავტორი არა ერთი პოეტური კრებულისა: „უაზრო მგზავრი“ 1996, „სიმარტივე“ 2000, „გამგზავრება და მოლოდინი“ 2002, „უცაბედად“ 2006.
რესურსები ინტერნეტში
ქართველი პოეტები
დაბადებული 2 სექტემბერი
დაბადებული 1971
საბას პრემიის ლაურეატები
ალკალოიდები

ალკალოიდები (< „ტუტე“ და „სახე“ — ტუტისებრი) — ფიზიოლოგიურად აქტიური, ფუძე თვისებების მქონე, ძირითადად მცენარეული წარმოშობის აზოტშემცველი ორგანული ნაერთები.
ისტორია
მცენარეებში ალკალოიდების აღმოჩენას დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა, რადგან ჯერ კიდევ XIX საუკუნის დასაწყისში ფიქრობდნენ, რომ მცენარეული ნივთიერებები, ცხოველური წარმოშობის ნივთიერებებისგან განსხვავებით, არ შეიცავდა აზოტს. 1803 წელს კრისტალურ ნივთიერებათა ნარევის სახით აღმოაჩინეს ოპიუმის ალკალოიდები, რომლიდანაც 1806 წელს გერმანელმა მეცნიერმა სერტიურნერმა პირველად გამოყო სუფთა ალკალოიდი მორფინი. XIX საუკუნეშივე მიიღეს სტრიქნინი, ბრუცინი, ქინაქინი, კოფეინი, ნიკოტინი, კოკაინი, ეფედრინი, ანაბაზინი და სხვ.
კლასიფიკაცია და წარმოშობა
ამჟამად ცნობილია ათასზე მეტი ბუნებრივი თუ სინთეზური ალკალოიდი. ალკალოიდების უმრავლესობა უფერო, კრისტალური, აზოტშემცველი ჰეტეროციკლური ნაერთია. უმარტივესი ალკალოიდი ნახშირბადის ათამდე ატომს შეიცავს, ყველაზე რთული_50-ზე მეტს. მჟავებთან ისინი კრისტალურ მარილებს წარმოქმნიან; ალკალოიდების აგებულების სხვადასხვაობის გამო მათი კლასიფიკაცია გაძნელებულია. კლასიფიკაციის ძირითად ნიშნად მიღებულია ალკალოიდის მოლეკულის აზოტშემცველი ნაწილის (პიროლიდინის, პირიდინის, ქინოლინის, ინდოლის და სხვ. წარმოებულები) აგებულება. ალკალოიდებით განსაკუთრებით მდიდარია: ქენდირისებრნი, ყაყაჩოსებრნი, პარკოსნები, ბაიასებრნი და ძაღლყურძენასებრნი. ერთლებნიან და წიწვოვან მცენარეებში კი ალკალოიდები იშვიათად გვხვდება. მცენარე ჩვეულებრივ რამდენიმე (15-20-მდე) ალკალოიდს შეიცავს და ეს რაოდენობა იმისდა მიხედვით იცვლება, თუ როგორია ნიადაგის ხასიათი, როგორ არის იგი დამუშავებული აგროტექნიკურად, ზღვის დონიდან რა სიმაღლეზე იზრდება მცენარე, როგორია დღის ხანგრძლივობა, მზის რადიაციის ინტენსივობა, წყლის რეჟიმი და სხვ.; ალკალოიდების წარმოქმნის მექანიზმი დღეს გარკვეულად უნდა ჩაითვალოს. ისინი ამინომჟავებისა და ნახშირწყლების გარდაქმნის პროდუქტებისგან წარმოიქმნება.
თვისებები და გამოყენება
ბევრი ალკალოიდი, მაგ. კოფეინი, თეობრომინი, ეფედრინი და სხვ. სინთეზურად მიიღება. ზოგ შემთხვევაში ბუნებრივ ალკალოიდებს უფრო ეფექტურ სამკურნალო საშუალებად გარდაქმნიან. მრეწველობაში სინთეზურად მიიღება ალკალოიდების მსგავსი აგებულების სამკურნალო საშუალებები — ნოვოკაინი (კოკაინის ნაცვლად), აკრიქინი (ქინაქინის ნაცვლად) და სხვ.; ალკალოიდების უმრავლესობა ძვირფასი სამკურნალო პრეპარატია, ბევრი მათგანი ძლიერ შხამიანია. ისინი ორგანიზმზე სხვადასხვაგვარად მოქმედებენ. მაგ., ნიკოტინი თამბაქოში შხამია, დაჟანგვით კი ორგანიზმისთვის მეტად საჭირო ნიკოტინის მჟავას იძლევა. სტრიქნინი და კოფეინი აღაგზნებს ცენტრალურ ნერვულ სისტემას, მორფინი და სკოპოლამინი კი ადუნებს. პილოკარპინი აძლიერებს ჯირკვლების სეკრეციას, ატროპინი და სკოპოლამინი, პირიქით, ასუსტებს. ქინაქინი მალარიის პლაზმოდიუმებს სპობს; აპომორფინი პირღებინებას იწვევს, ადრენალინი ზრდის სისხლის წნევას, კოკაინი ამცირებს პერიფერიული ნერვების მგრძნობელობას და სხვ.
მედიცინაში იხმარება როგორც სუფთა ალკალოიდები (კოდეინი), ისე მათი მარილები (ქინაქინქლორიდი) და წარმოებულები (აპომორფინი).
ლიტერატურა
ორგანული ქიმია
ორგანული ნაერთები
ისააკ ალიხანიანის ქუჩა

ისააკ ალიხანიანის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (ავლაბარი); ქეთევან დედოფლის გამზირიდან ნიკიფორე ირბახის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის II ნახევარში. თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც განჯის შესახვევი; 20-იან წლებში — ელიზავეტპოლის ქუჩა, 30-იან წლებში მაჰაჩყალის ქუჩა დაერქვა. 1947 ისააკ ალიხანიანის სახელი ეწოდა.
ლიტერატურა
ალიხანიანი
ამაღლება

ამაღლება — ქრისტიანული დღესასწაული (მართლმადიდებლობაში თორმეტ საუფლო დღესასწაულთაგან ერთ-ერთი. იდღესასწაულება აღდგომიდან მეორმოცე დღეს). იმართება ქრისტეს ზეცად ამაღლების აღსანიშნავად. ღმერთების ზეცად ამაღლების მითი მრავალ რელიგიაშია ცნობილი. ქრისტიანული სწავლებით, ქრისტე მკვდრეთით აღდგომის შემდეგ ეცხადებოდა თავის მოწაფეებს, ესაუბრებოდა მათ ღვთის სასუფეველზე და მოუწოდებდა დარჩენილიყვნენ იერუსალიმში „სულიწმიდის მოფენამდე“. აღდგომიდან მეორმოცე დღეს ქრისტე მოწაფეთა თვალწინ ამაღლდა ზეცად. ამაღლების დღესასწაული IV-V საუკუნეებში საყოველთაო გახდა ქრისტიანული ეკლესიისათვის, იხსენიება ეკლესიის მამებთან (გრიგოლ ნოსელი, იოანე ოქროპირი და სხვა). დროთა განმავლობაში ჩამოყალიბდა ამაღლების რიტუალური წესები, რომელთაგან ზოგი იოანე დამასკელს მიეკუთვნება.
ქართულ საეკლესიო მხატვრობაში ქრისტეს ამაღლების მხატვრული კომპოზიცია კარგადაა შემონახული დავით გარეჯის უდაბნოს მონასტრის ამაღლების ეკლესიაში (X ს.) და ზემო კრიხის (ამბროლაურის რაიონი) ეკლესიაში (XI ს.).
საქართველოს მთიან რაიონებში ამაღლება ემთხვევა დიდ დღეობას, რომელიც საქონლის სოფლიდან ალპურ საძოვრებზე გადარეკვასთანაა დაკავშირებული. ამაღლების დღესასწაულზე ფშავ-ხევსურეთის, თუშეთის, მთიულეთ-გუდამაყრის, ჯავახეთისა და საქართველოს სხვა მხარეთა სოფლების მცხოვრებლებს წარმართულ სალოცავებში შესაწირი მიჰქონდათ და შესთხოვდნენ ადამიანისა და ოჯახის კეთილდღეობას, საქონლის გამრავლებას, ბარაქიანობას და სხვა.
ლიტერატურა
გარდამავალი დღესასწაულები ქრისტიანობაში
სავენახო

სავენახო — ქართული პოეტური ფოლკლორის სახეობა, მევენახეობა-მეღვინეობასთან დაკავშირებული უძველესი ლექს-სიმღერები. სრულდებოდა როგორც გუნდურად, ისე ინდივიდუალურად. სპეციფიკურია დასავლეთ საქართველოს სავენახო ლექს-სიმღერები, რომლებიც ზოგიერთ კუთხეში „აგიდელას“ სახელწოდებით იყო ცნობილი, უმთავრესად ნადური შრომის დროს სრულდებოდა და მოიცავდა დრამატულ-თეატრალურ პლასტებს. სავენახოს პოეტური ტექსტი ძირითადად გარითმულია, იშვიათად ურითმოც გვხვდება.
ლიტერატურა
ოქროშიძე თ., ქართული ხალხური შრომის პოეზია, თბ., 1963;
ჭელიძე გ., ქსე, ტ. 8, გვ. 641, თბ., 1984
ქართული ფოლკლორი
სილოსოვო

სილოსოვო — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბურაევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 284 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბურაევოდან დაშორებულია 28 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია იანაული, რომელიც დაშორებულია 96 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (98 %).
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
სქოლიო
ბურაევოს რაიონის სოფლები
Camponotus pulvinatus

Camponotus pulvinatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
Camponotus
მეროე

მეროე — უძველესი ნაქალაქარი სუდანში, ნილოსის აღმოსავლეთ ნაპირზე, ქალაქ შენდის სიახლოვეს, ხართუმიდან 200 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ძეგლის სიახლოვეს მდებარეობს სოფლების ჯგუფი, რომლებსაც ბაგრავიაჰს უწოდებენ. საუკუნეთა განმავლობაში, მეროე ქუშის სამეფოს დედაქალაქი იყო. მეროეს ქუშიტურმა სამეფომ სახელი მიიღო კუნძულ მეროესგან, რომელიც თანამედროვე ბუტანას რეგიონს წარმოადგენდა და რომელსაც მდინარე ნილოსი და ცისფერი ნილოსი საზღვრავდა.
ქალაქი მეროე ბუტანას კიდეზე იყო გაშენებული. აღნიშნულ რეგიონში კიდევ ორი მეროეული ქალაქი მდებარეობდა — მუსავარატ-ეს-სუფრა და ნაქა.
ქალაქის ტერიტორია შემოსაზღვრულია სამი ჯგუფისგან შემდგარი ორასზე მეტი პირამიდისგან, რომელთა უმრავლესობაც დღეს ნანგრევებს წარმოადგენს. მათი განსხვავებული ზომებისა და პროპორციების გამო, ისინი იდენტიფიცირდება როგორც ნუბიური პირამიდები.
2011 წლის ივნისიდან ძეგლი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში
რესურსები ინტერნეტში
LearningSites.com - Gebel Barkal
UNESCO World Heritage - Gebel Barkal and the Sites of the Napatan Region
Nubia Museum - Merotic Empire
Voyage au pays des pharaons noirs Travel in Sudan and notes on Nubian history
სქოლიო
უძველესი ქალაქები
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სუდანში
Camponotus pinguis

Camponotus pinguis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
Camponotus
პასუ-დუ-ლუმიარი

პასუ-დუ-ლუმიარი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-ლუისის საქალაქო აგლომერაციის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 105 121 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 855.84 კმ²-ზე. ფართობი 122 828 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
მარანიანი
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010
Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil
მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
იყალთოს კვირაცხოვლის ეკლესია

იყალთოს კვირაცხოვლის ეკლესია— არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს სოფელ იყალთოს განაპირას, იყალთოს სამონასტრო კომპლექსის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 1 კმ-ზე. თარიღდება VII საუკუნით.
ეკლესია ორნავიანია, შენობის გეგმის გარეგან სწორკუთხედში (5,8 X 5,6 მ) კედლით გამიჯნული, ორი ნავია ჩაწერილი, რომლებიც ერთმანეთს ამ კედელში მოწყობილი კარით უკავშირდება, ეკლესიის მთავარ ნავს გეგმის სამხრეთ მონაკვეთი უჭირავს. იგი, მეორე ნავთან შდარებით, თითქმის ორჯერ უფრო განიერია და შესამჩნევად მაღალი. ეკლესიას შესასვლელი ჩრდილოეთიდან აქვს - ჩრდილოეთ ნავის ჩრდილოეთ კედლის შუა არეში. იგი ორთაღიანი ყოფილა - სვეტით თაღებს შორის. ამჟამად სვეტის კვალი აღარ ჩანს. შემორჩენილია თაღების მხოლოდ განაპირა წირთხლები. ეკლესია ძირითადად ნაგებია მოზრდილია ზომის, რიყის ქვით. ქვა, ფორმისა და ზომის მიხედვით, მეტ-ნაკლებად შერჩეულია. თუმცა, ხშირ შემთხვევაში, ისინი არ წარმოქმნიან სწორხაზოვნად გამავალ რიგებს. ქვებს შორის დარჩენილი არეები წვრილი, რიყის ქვით, ნატეხი ქვითა და დუღაბითაა შევსებული, კედლების ზედაპირი შიგნიდან და გარედან გასწორებულია ბათქაშით, რომელიც ქვებს შორის ავსებულ არეებს ავსებს და მათი ზედაპირის მნიშვნელოვან ნაწილსაც ფარავს. შენობის გარეთა კუთხეები საგანგებოდ შერჩეული და ერთმანეთზე კარგად მორგებული, რიყის ქვის ლოდებითაა ამოყვანილი. მთავარი ნავი საკუთრივ ეკლესიის აღმოსავლეთით დასრულებულია საკურთხევლის ნახევარ წრიული აფსიდით, რომელიც გრძივი კედლებიდან ორსაფეხურიანი მხრებითაა გამოყოფილი. მხრები დაგვირგვინებულია მაღალი სწორხაზოვანი პროფილის (თარო და ცერად ჩამოკვეთილი სიბრტყე) შირიმის კაპიტელებით სამხრეთით მდებარე ორივე კაპიტელზე შემორჩენილია მათზე დაყრდნობილი თაღის წყობის მცირე ნაწილი. აფსიდის ღერძზე გაჭრლილია ვიწრო, მაღალი, სარკმელი რომელსაც შიგნიდან და გარედან ნახევარწრიული თავი აქვს. თითო,ოღონდ გაცილებით დაბალი სარკმელი, სამხრეთ და დასავლეთ კედლებშიცაა. დასავლეთ სარკმელი (ქვედა ნახევარი ამოშენებულია) ნახევარწრიული თაღითაა გადახურული, სამხრეთისას კი ზედა ნაწილი, შიგნიდან და გარედან, მონგრეული აქვს და მისი გადახურვის ფორმა არ დგინდება. აღმოსავლეთ სარკმლის ორივე მხარეს, სარკმლის ძირიდან დაახლოებიით 0,7 მ-ით დაბლა, მოწყობილია თითო ოთხკუთხა ნიშა, ქვემოთ კი, კედლებთან, კუბური ფორმის ტრაპეზი დგას.
ეკლესიის დარბაზის სივრცე აზიდული პროპორციებისაა. იგი გადახურული იყო ცილინდრული კამარით. მთავარი ნავის ჩრდილოეთი კედლის შუაში გაჭრილია კარი, რომელიც ჩრდილოეთით მდებარე ვიწრო ნავში გადის კარს გადახურვა ჩამოშლილი აქვს. შემორჩენილი კედლის მიხედვით იგი, ჩრდილოეთ ნავის მხრიდან თარაზულად ყოფილა გადახურული. ჩრდილოეთ ნავიც აფსიდიანია. აფსიდის ცენტრში აქაც თაღოვანი სარკმელია. მის ქვემოთ კი - კუბური ფორმის ტრაპეზი. აფსიდი ნახევარწრიული მოხაზულობისაა. გადახურულია წესიერი ფორმის კონქით (შემორჩენილია სამხრეთ ნახევარი). კონქის თაღის ქუსლებთან გამოყოფილია შირიმის იმპოსტები, რომლებიც მთავარი ნავის კონქის თაღის იმპოსტების ანალოგიური პროფილისაა. მაგარმ მათზე თითქმის ორჯერ უფრო დაბალია. ნავი გადახურული იყო ცილინდრული კამარით, რომლისგანაც შემორჩენილია სამხრეთ გვერდის ნაწილი - მთელ სიგრძეზე და დასავლეთ მონაკვეთი. ეკლესიის ფასადები სადაა, აღმოსავლეთ ფასადზე. ჩრდილოეთ ნავის სარკმლის თაღი შირიმის ქვაშია გამოკვეთილი, სარკმლის თაღი შირიმის ქვაშია გამოკვეთილი. სარკმლის თვზე, გამოსახულია ნახევარწიული ფორმის, ვიწრო, რელიეფური, ბოლოებგადაკეცილი ფასადი.
ლიტერატურა
თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Mineralni Bani

Mineralni Bani
Haskovski Mineralni Bani, officially known as Mineralni Bani is a spa village in central southern Bulgaria, part of Haskovo Province. It is the administrative centre of Mineralni Bani Municipality, which lies in the westernmost part of Haskovo Province. The village's name means "Haskovo Mineral Baths".
Mineralni Bani lies at the northern foot of the Eastern Rhodope Mountains, east of the Mechkovets ridge. Its former name was Meriçler.
As of 31 December 2016 the village of Kolets has 1,155 inhabitants. The village is almost entirely inhabited by ethnic Bulgarians.
Villages in Haskovo Province
ბრედფორდი

ბრედფორდი (ინგლ. Bradford ) — ქალაქი ინგლისში, ჩრედილოეთ იორკშირის საგრაფოში.
ქალაქის მოსახლეობა — 293,7 ათ. მაცხოვრებელი (2001), სულ სამოქალაქო დასახლება — 493,1 ათ. მაცხოვრებელი (2007).
რესურსები ინტერნეტში
[www.bradford.gov.uk/ ოფიციალური საიტი]
ინგლისის ქალაქები
კიმბაია (კინდიო)

კიმბაია (კინდიო)
კიმბაია — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კინდიოს დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.346 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 32 928 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 259.28 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 127 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კოლუმბიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი
statoids.com-ის მონაცემები
კინდიოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
Medan (disambiguation)

Medan (disambiguation)
Medan is the capital city of North Sumatra province, Indonesia
Medan may also refer to:
People
Medan (son of Abraham), 3rd son of Abraham
Yaaqov Medan (born 1950), Israeli rabbi
Anton Medan (1957–2021), Indonesian criminal
Saint Medan, early Christian saint in Britain
Others
Médan, Yvelines, France
SS Ourang Medan, a wrecked merchant ship
See also
Maidan (disambiguation)
Hebrew-language given names
Hebrew-language surnames
ალფამა

ალფამა - ლისაბონის უძველესი უბანი და ფრეგესია, რომელიც მდებარეობს ბორცვზე სან-ჟორჟეს ციხესა და მდინარე ტეჟუს შორის. უბანში მრავლადაა ისტორიული ძეგლები, ასევე ფადოს ბარები და რესტორნები.
ისტორია
უბნის სახელი მომდინარეობს არაბული სიტყვიდან Al-Hammma, რომელიც ნიშნავს თბილ წყაროებს ან აბანოებს. მავრების ბატონობისას მთელი ლისაბონის საზღვრები ალფამას არ სცდებოდა. მავრების ბატონობის დასრულების შემდეგ ალფამაში დასახლდნენ ხელოსნები და ვაჭრები. ქალაქი XVI საუკუნეში დასავლეთით გაფართოვდა და ბაიშა შეიერთა. ქალაქის მდიდარი მოსახლეობა აჰყვა ტენდენციას და დაიწყო მიგრაცია დასავლეთით, ბელენის, ეშტორილისა და კაშკაიშისკენ. ამან უბნის დაკნინება გამიწვია, ალფამაში ძირითადად ღარიბი მოსახლეობა და მეთევზეები დარჩა. ის დღემდე რჩება ღარიბთა უბნად. ალფამა ლისაბონის დიდ მიწისძვრას არ დაუნგრევია. ამიტომ უბანმა შეინარჩუნა შუა საუკუნეებისთვის დამახასიათებელი ურბანული გარემო: ვიწრო ქუჩები, ქუჩა-კიბეები და პატარა მოედნები. პორტუგალიაში დიქტატურის დასასრულს უბანში არსებული ძველი სახლების რესტავრაცია მოხდა. ამის შემდეგ ალფამა იქცა გასტრონომიული ტურიზმის უბნად, სადაც თავმოყრილია რესტორნები და ბარები, რომლებშიც ასრულებენ ფადოს - ტიპურ პორტუგალიურ მელანქოლიურ მუსიკას.
ღირსშესანიშნაობები
ალფამას ზემოდან დასცქერის სან-ჟორჟეს ციხე, შუა საუკუნეებში აგებული ციხე-სიმაგრე, რომელიც XVI საუკუნის დასაწყისამდე სამეფო რეზიდენციას წარმოადგენდა. ციხიდან ქალაქის საუკეთესო ხედები ჩანს. ალფამაში რამდენიმე ტერასაა, საიდანაც ასევე ლისაბონის ხედები ჩანს. მათ შორის ტურიტებისთვის პოპულარული ადგილია „სანტა-ლუსია", რომელიც მდებარეობს ამავე სახელწოდების ეკლესიის გვერდით და მავრების დროინდელი ქალაქის გალავნის ზემოთ. სანტა-ლუსიასთან ახლოს მდებარეობს დეკორატიული ხელოვნების მუზეუმი, XVII საუკუნის შენობა გამორჩეული ინტერიერით.
ალფამას ტერიტორიაზე დგას XII-XIV საუკუნეების ლისაბონის კათედრალი, რომელიც ლისაბონის უძველესი ტაძარია. აქვეა სან-ვისენტე და ფორას მონასტერი (XVI-XVIII სს.), სადაც დაკრძალულნი არიან ბრაგანსას დინასტიის მეფეები. ალფამაშია ბაროკოს არქიტექტურით ნაგები პორტუგალიის ეროვნული პანთეონი (XVII ს.), რომელიც ადრე წმინდა იგნაციუსის ტაძარს წარმოადგენდა.
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
ალფამას ტურისტული გზამკვლევი
ალფამას დაცვისა და პოპულარიზაციის ორგანიზაცია
სქოლიო
ლისაბონის უბნები