PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
ლაჩინი

ლაჩინი — ქალაქი აზერბაიჯანში. აღიარებულია როგორც აზერბაიჯანის ნაწილი, მაგრამ ამჟამად ტერიტორიას მთიანი ყარაბაღის დე ფაქტო რესპუბლიკა აკონტროლებს. აზერბაიჯანის მთავრობა მიიჩნევს, რომ ლაჩინი არის ლაჩინის რაიონის რეგიონალური ცენტრი. ქალაქი და მისი მიმდებარე რეგიონი წარმოადგენს ლაჩინის სტრატეგიული დერეფანს, რომელიც მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკას სომხეთთან აკავშირებს.
ისტორია
თავდაპირველად იგი ცნობილი იყო როგორც აბდალიარი. რეგიონს ქალაქის სტატუსი მიენიჭა 1923 წელს, ხოლო სახელი ლაჩინი დაარქვეს (თურქული სახელია, რაც ნიშნავს ქორს) 1926 წელს.
1920-იანი წლების დასაწყისში ვლადიმერ ლენინის წერილი ნარიმან ნარიმანოვის მიმართებაში გულისხმობდა, რომ ლაჩინი უნდა ყოფილიყო აზერბაიჯანის შემადგენელი ნაწილი. 1923 წლის 7 ივლისს ქალაქი ლაჩინი გახდა ქურთისტანის მაზრას ადმინისტრაციული ცენტრი , რომელსაც ხშირად მოიხსენიებდნენ როგორც წითელ ქურთისტანს, სანამ ის შუშაში გადავიდოდა. იგი დაიშალა 1929 წლის 8 აპრილს, რის შემდეგაც დაიხურა ქურთულენოვანი სკოლები და გაზეთები.
მთიანი ყარაბაღის ომი
1990-1994 წლებში მიმდინარე მთიანი ყარაბაღის ომის დროს ლაჩინის ქალაქი და მისი მიმდებარე რაიონი იყო ბრძოლის ადგილი და ქალაქი ჯერაც არ არის ფორმაში ამ ომის შედეგად. ლაჩინი სომხეთის კონტროლის ქვეშ მყოფი ყველაზე მნიშვნელოვანი ქალაქია მისი გეოგრაფიული მნიშვნელობის გამო, რომელიც სომხეთს მთიანი ყარაბაღთან აკავშირებს. ევროპაში უსაფრთხოების და თანამშრომლობის ორგანიზაციის ეუთოს მინსკის ჯგუფმა აღნიშნა, რომ „წინა მოლაპარაკებებში ლაჩინს ცალკე საქმედ განიხილავდნენ“. ეს იმიტომ, რომ ლაჩინი არის მთიანი ყარაბაღის ჰუმანიტარული და უსაფრთხოების დერეფანი. ამის გარეშე მთიანი ყარაბაღი იქნებოდა იზოლირებული.
2015 წლის 16 ივნისს ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ გამოიტანა განაჩენი ჩირაგოვისა და სხვების წინააღმდეგ სომხეთის საქმეზე, რომელიც ეხებოდა ექვსი აზერბაიჯანელი ეთნიკურად ქურთი ლტოლვილის საჩივრებს, რომ მათ არ შეეძლოთ რეგიონში დაბრუნება თავიანთ სახლებში. თავდაპირველად ისინი იძულებუნლი იყვნენ გაქცეულიყვნენ 1992 წელს, მთიანი ყარაბაღის სომხურ-აზერბაიჯანული კონფლიქტის დროს. სასამართლომ დაადასტურა, რომ სომხეთი ახორციელებდა ეფექტურ კონტროლს მთიანი ყარაბაღისა და მიმდებარე ტერიტორიებზე, ამის შესაბამისად კი ჰქონდა იურისდიქცია ლაჩინის ოლქზე.
დემოგრაფია
1926 წლის მონაცემებით, რეგიონში 435 ადამიანი ცხოვრობდა, მათგან 37,7% იყო აზერბაიჯანელი, 25,3% ქურთი, 15,2% სომეხი და 13,1% რუსი. 1970 წლის მონაცემებით რეგიონში სულ 4 990 მაცხოვრებელი იყო, 95% შეადგენდნენ აზერბაიჯანელები, 2.7% რუსები და 1,1% სომხები. 1979 წელს მოსახლეობის 99.1% -ს აზერბაიჯანელები შეადგენდნენ, ხოლო 2005 და 2015 წლის აღწერის თანახმად მოსახლეობის 100%-ვე პროცენტი სომხებისგან შედგება.
ლიტერატურა
Е. М. Поспелов (Ye. M. Pospelov). "Имена городов: вчера и сегодня (1917–1992). Топонимический словарь." (City Names: Yesterday and Today (1917–1992). Toponymic Dictionary." Москва, "Русские словари", 1993.
რესურსები ინტერნეტში
Pictures of Lachin
Demographic Crisis in Lachin (Berdzor)
More information about Lachin (Berdzor) from Armeniapedia.com
სქოლიო
მთიანი ყარაბაღი
აზერბაიჯანი
კავკასია
ია სუხიტაშვილი

ია სუხიტაშვილი
იამზე (ია) სუხიტაშვილი (დ. 29 აგვისტო, 1980, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი.
2001 წელს დაამთავრა საქართველოს თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი და იმავე წლიდან შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრის მსახიობია.
ფილმოგრაფია
2003:„პროლოგი გრძელი პიესისათვის“ რეჟ. ქეთევან გუჯაბიძე
2004: „აღსარება“ რეჟ. ზურაბ ქათამაძე
2009: „თბილისური Love Story“ (თიკა) რეჟ. ირაკლი ჩხიკვაძე
2009: „ბედნიერება“ რეჟ. სალომე (ნუცა) ალექსი-მესხიშვილი
2009: „კონფლიქტის ზონა (გასეირნება ყარაბაღში 2)“ (იანას მეგობარი) რეჟ. ვანო ბურდული
2010: „უშენოდ მგონი მოვკვდები“ რეჟ. ლევან თუთბერიძე
2011:„გული +“ რეჟ. ირაკლი ჩხიკვაძე
2012: „ერთ კაცს ვუყვარდი“ რეჟ. ანა ურუშაძე
2012: „გაიღიმეთ“ (გვანცა) რეჟ. რუსუდან ჭყონია
2013: „საზღვარზე“ (ჯულიეტა) რეჟ. გიორგი აგლაძე
2013: „შემთხვევითი პაემნები“ რეჟ. ლევან კოღუაშვილი
სერიალები
„ცხელი ძაღლი“ რეჟისორი ზაზა ურუშაძე, სცენარის ავტორები: ნუგზარ შატაიძე და კოტე ჯანდიერი
რეკლამები
2010: „ბარამბო“
ნათამაშები როლები
რუსთაველის თეატრი
უილიამ შექსპირის ტრაგედიაში „ჰამლეტი“ (ოფელია) რეჟ. რობერტ სტურუა
ლაშა ბუღაძის კომედიაში „ჯარისკაცი, სიყვარული, დაცვის ბიჭი და... პრეზიდენტი“ (ანგელოზი) რეჟ. რობერტ სტურუა
ირაკლი სამსონაძის ფანტასმაგორიულ კომედიაში „ვანილის მოტკბო, სევდიანი სურნელი“ (მაგდა ) რეჟისორები რობერტ სტურუა, ანდრო ენუქიძე
თამაზ ჭილაძის „ჭალას ჩიტი მომკვდარიყო“ (დელი) რეჟ. რობერ სტურუა
მაქს ფრიშის კომედიაში მორალის გარეშე „ბიდერმანი და ცეცხლისწამკიდებლები“ (ანა) რეჟისორები რობერტ სტურუა, გურამ ბრეგაძე
ვაჟა-ფშაველას ტრაგედიაში „სტუმარ-მასპინძელი“ (აღაზა) რეჟ. გოშა გორგოშიძე
თამაზ ჭილაძის „ნადირობის სეზონი“ (ია) რეჟ. რობერტ სტურუა
ჰაინრიხ ფონ კლაისტის „პრინცი ჰომბურგი“ (პრინცესა ნატალი ორანიელი) რეჟ. გოშა გორგოშიძე
მონაწილეა სპექტაკლებისა
“სტიქსი“, „ჯადოსნური ღამე“
თუმანიშვილის თეატრი
2002: უილიამ შექსპირის „რომეო და ჯულიეტა“, (ჯულიეტა ) რეჟ. გიორგი მარგველაშვილი
ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
2000: „საუკეთესო სტუდენტური ნამუშევარი“ ჯულიეტას როლის შესრულებისათვის („რომეო და ჯულიეტა“);
2002: „ოქროს ნიღაბი“ ნომინაციაში „საუკეთესო ახალგაზრდა მსახიობი ქალი“ რეჟისორ გია მარგველაშვილის დადგმულ სპექტაკლში „რომეო და ჯულიეტა“ ნათამაშები ჯულიეტას როლისათვის
2009: თეატრალური საზოგადოების ჯილდო „ახალგაზრდა მსახიობი ქალი“ დელის როლის შესრულებისათვის („ჭალას ჩიტი მომკვდარიყო“);
2012: თეატრალურმა საზოგადოებამ მიანიჭა გრანპრი სპექტაკლს „ნადირობის სეზონი“ (რეჟისორი რობერტ სტურუა), სადაც ქალის მთავარ როლს თამაშობს ია სუხიტაშვილი.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 29 აგვისტო
დაბადებული 1980
ქართველი მსახიობები
თბილისში დაბადებულები
ლაზარე ხატმწერი

ლაზარე ხატმწერი
ღირსი ლაზარე ხატმწერი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 17 ნოემბერი, ახალი სტილით — 30 ნოემბერი. იგი სიყმაწვილიდანვე შეუდგა მონაზვნურ ცხოვრებას და ასკეტური ცხოვრებით ცხოვრობდა, მარხულობდა და ლოცულობდა. ღვაწლის გამო ლაზარე მღვდლად აკურთხეს. იგი ცნობილი იყო, როგორც ერთ-ერთი საუკეთესო ხატმწერი. ამისთვის ხატმებრძოლი იმპერატორის, თეოფილეს (829-842 წწ.) დროს იგი შეიპყრეს და სასტიკი წამების შემდეგ საპყრობილეში ჩააგდეს, მაგრამ იმპერატორ თეოდორას (842-855 წწ.) ჩარევით გადაურჩა დასჯას. ღირსი ლაზარე გარდაიცვალა 857 წელს, როდესაც პაპ ბენედიქტე III-სთან (855-858 წწ.) საეკლესიო საქმეებზე გაგზავნილ ელჩობასთან ერთად რომიდან ბრუნდებოდა. მისი ნეშტი დაკრძაულია კონსტანტინოპოლში.
ლიტერატურა
წმიდანთა ცხოვრება, ტ. IV, თბ., 2003
გარდაცვლილი 857
IX საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ჰერმიტეს კუნძულები

ჰერმიტეს კუნძულები — ცეცხლოვანი მიწის არქიპელაგის ჩილეს კუნძულების ჯგუფი. ისინი ქმნიან კაბო-დე-ჰორნის კომუნას, ანტარქტიკა-ჩილენას პროვინციაში, მაგალიანესის და ჩილეს ანტარქტიკას რეგიონში, სამხრეთ ამერიკის უკიდურეს სამხრეთში. მათ სახელი დანიელი ადმირალის, ჯესკვეს ჰერმიტეს (1582-1624) პატივსაცემად ეწოდათ.
ჰერმიტეს კუნძულების ჯგუფში უდიდესია ყველაზე ჩრდილო-დასავლეთი მდებარე კუნძული Isla Hermite. ჰერმიტეს კუნძულის აღმოსავლეთით მდებარეობს Herschel და Deceit კუნძულები. ყველაზე პატარა ჰორნის კუნძული მდებარეობს ყველაზე სამხრეთით ჰორნის კონცხზე.
კუნძულები წარმოადგენს კაბო-დე-ჰორნის ეროვნული პარკის ნაწილს.
იხილეთ აგრეთვე
ჩილეს კუნძულების სია
რესურსები ინტერნეტში
ჰორნის კონცხი და ჰერმიტეს კუნძულები
ჩილეს გეოგრაფია
ჩილეს კუნძულები
ევროპოცენტრიზმი

ევროპოცენტრიზმი იდეოლოგიური კონცეფციაა, რომლის თანახმად, ევროპა თავისი უნიკალური სულიერი წყობით მსოფლიო კულტურისა და ცივილიზაციის ცენტრს წარმოადგენს; მან წამყვანი როლი ითამაშა თანამედროვე ცივილიზაციისა და კულტურის განვითარებაში.
ევროპოცენტრიზმის ისტორია
ძველ საბერძნეთში დასავლეთისა და აღმოსავლეთის გამიჯვნა ნიშნავდა „ბარბაროსისა“ და „ელინის“, როგორც ველურისა და ცივილიზებულის დაპირისპირებას. ასეთ დაყოფას მკაფიოდ გამოხატული ფასეულობრივი დატვირთვა ჰქონდა. ბარბაროსული საწყისი უარყოფილი იყო, ელინური კი - განდიდებული, რაც ტრადიციად ჩამოყალიბდა და შემდგომი პერიოდის ევროპას მემკვიდრეობით გადაეცა. ევროპოცენტრისტულ შეხედულებები ევროპულ ცნობიერებაში საუკუნეების მანძილზე ფიქსირდება. ჯვაროსნული ლაშქრობები, დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენები, ახალი მიწების ათვისება და კოლონიური სისტემის ჩამოყალიბება - ეს, ფაქტობრივად, ისტორიულ ფაქტებში განხორციელებული ევროპოცენტრისტული შეხედულებებია, რომლის მიხედვით ევროპა, თავისი ისტორიით, პოლიტიკით, რელიგიით, კულტურითა და ხელოვნებით, წარმოადგენს ერთადერთსა და უდავო ფასეულობას, რომელიც უპირისპირდება აღმოსავლური სამყაროს „უმართებულობასა“ და „განუვითარებლობას“.
ადრე შუასაუკუნეებში, როდესაც ევროპის პოლიტიკური, ეკონომიკური და კულტურული კავშირები დანარჩენ გარესამყაროსთან სუსტი და ზედაპირული იყო, აღმოსავლეთი აღიქმებოდა როგორც შორეული და ეგზოტიკური სამყარო. განმანათლებლობის ეპოქაში კი, როდესაც გამყარდა შეხედულება ისტორიაზე, როგორც სწორხაზოვან პროცესსზე, პროგრესი განიხილებოდა როგორც ევროპული ცივილიზაციის თანდათანობითი შეღწევა მსოფლიოს ყველა რეგიონში. თუ ჰერდერი აღმოსავლურ სამყაროს განიხილავდა პატრიარქული, იდილიური საწყისის განხორციელებად, ჰეგელი უკვე ცდილობდა დაესვა კითხვა, თუ რატომ დასცილდნენ აღმოსავლური ერები ადამიანურ საწყისებს და, გარკვეულწილად, ასცდნენ ისტორიის მაგისტრალურ გზას. საზოგადოებრივი განვითარების ასეთი შეფასება შემდეგ „პროგრესისტულ“ კონცეფციაში გადაიზარდა, მისთვის დამახასიათებელი წარმოდგენით მეცნიერებაზე (შემდეგ კი ტექნიკასა და ინფორმატიკაზე) როგორც ნებისმიერი პრობლემის გადაჭრის ოპტიმალურ საშუალებაზე.
ტრივია
ევროპოცენტრიზმი არ არის იგივე ევროპატრიოტიზმი.
ევროპის უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების მიერ შემუშავებულ სასწავლო პროგრამებში, რომლის ობიექტია კაცობრიობის ფილოსოფიური აზრის განვითარება, საუბარია არისტოტელეზე, თომა აკვინელზე, იმანუელ კანტზე, კარლ მარქსზე და სხვა დასავლელ მოღვაწეებზე, თუმცა უგულებელყოფილია კონფუცის, ბუდას, იბნ სინას და მრავალი აღმოსავლელი ფილოსოფოსის და მოაზროვნის მემკვიდრეობა, რაც ევროპოცენტრიზმის ერთ-ერთი გამოხატულებაა.
იხილეთ აგრეთვე
აფროცენტრიზმი
ამერიკული ექსცეპციონალიზმი
ანთროპოცენტრიზმი
ეთნოცენტრიზმი
ევროპატრიოტიზმი
ფენოცენტრიზმი
ორიენტალიზმი
სინოცენტრიზმი
რესურსები ინტერნეტში
ევროცენტრიზმი მათემატიკაში
სოციოლოგია
ეთნოცენტრიზმი
ცრუ შეხედულებები
პოლიტიკური ნეოლოგიზმები
სეიდი

სეიდი (დაახლოებითი მნიშვნელობა: ბატონი) (მრავლობითში გამოითქმის როგორც: სადაჰ ) — ტიტული, რომელიც აღნიშნავს წინასწარმეტყველი მაჰმადის შვილიშვილების ხასან იბნ ალის, ხუსეინ იბნ ალის, ასევე მისი ქალიშვილის ფატიმა ზახრასა და სიძის ალი იბნ აბუ ტალიბის მამაკაც შთამომავლებს.
რესურსები ინტერნეტში
Ba'Alawi Sadah of Hadhramaut
GILANI Sayyads of Masanian Sharif
Ba`alawi.com
სქოლიო
ისლამი
მაჰმადი
ისლამური ხელოვნების მუზეუმი (დოჰა)

ისლამური ხელოვნების მუზეუმი (დოჰა)
ისლამური ხელოვნების მუზეუმი — ქატარის ეროვნული მუზეუმის გვერდით, დოჰაში, კატარი მდებარე მუზეუმი. ის 2008 წლის 22 ნოემბერს გაიხსნა. კომპლექსის პროექტი ეკუთვნის არქიტექტორ იუჰ მინ პეის.
მუზეუმის შენობა ძველი ისლამური არქიტექტურის გავლენით შეიქმნა, თუმცა თვითმყოფადი დიზაინი აქვს. ეს არის პირველი ამ ტიპის მუზეუმი სპარსეთის ყურის რეგიონში და მასში ისლამური ხელოვნების ერთ-ერთი უმსხვილესი კოლექციაა გამოფენილი. კომპლექსი ასევე მოიცავს აუდიტორიუმებს, ბიბლიოთეკას და რამდენიმე რესტორანს. კომპლექსის საერთო ფართი 45 000 მ²-ია და დოჰას ყურეში ნავსადგომის სამხრეთ კუთხეში მდებარეობს. მუზეუმი საზოგადოებისთვის 2008 წლის 1 დეკემბერს გაიხსნა.
რესურსები ინტერნეტში
მუზეუმის ოფიციალური საიტი
ისლამური ხელოვნება
კატარის მუზეუმები
იუჰ მინ პეის პროექტები
სრედნა-გორა

სრედნა-გორა, ანტიბალკანები — ქედი ცენტრალურ ბულგარეთში, იმიერბალკანების ქვაბულებსა და ზემო თრაკიის დაბლობს შორის. გადაჭიმულია 285 კმ-ზე, მაქსიმალური სიგანე 50 კმ. უმაღლესი წერტილია გოლიამ-ბოგდანი (1604 მ). ქედი იყოფა სამ: დასავლეთ, ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ნაწილად. აგებულია კრისტალური ქანებით, ქვიშაქვებით და კირქვებით. აქვს ბრტყელი მწვერვალები. სამხრეთი კალთები შედარებით დამრეცია, ჩრდილოეთი კალთები ციცაბო. არის სპილენძის მადანი, მინერალური წყლები, კურორტები. ბალნეოლოგიური კურორტებიდან აღსანიშნავია: ჰისარია, პაველ-ბანია, სტარა-ზაგორა. კალთები შემოსილია მუხნარითა და წიფლნარით.
რესურსები ინტერნეტში
ბულგარეთის ქედები
მადამ ტიუსოს მუზეუმი

მადამ ტიუსოს მუზეუმი — მსოფლიოში ყველაზე დიდი და ცნობილი ცვილის ფიგურების მუზეუმი დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქში, ლონდონში.
მუზეუმში დღესდღეობით ათას ექსპონატზე მეტია განთავსებული. ექსპონატების უმრავლესობა პოლიტიკოსების, მეცნიერების, მსახიობების, რეჟისორებისა და ბევრი სხვა ცნობილი ადამიანის ცვილის ფიგურას წარმოადგენს. აღსანიშნავია, რომ მუზეუმს აქვს ფილიალები: ვაშინგტონში, ნიუ-იორკში, ლოს-ანჯელესში, ლას-ვეგასში, ამსტერდამში, კოპენჰაგენში, ჰონკონგში, ბერლინში, შანხაისა და ვენაში.
ისტორია
მარია ტიუსო 1761 წელს ქალაქ სტრასბურში დაიბადა. დედამისი ფილიპ კიორტისთან მუშაობდა დიასახლისად, რომელიც ცვილის მოდელების შექმნით იყო დაკავებული. 1765 წელს ფილიპ კიორტისი ქმნის თავის შედევრს, მარი ჟანა დიუბარის ფიგურას (ლუდოვიკო XV-ის საყვარელი). მოგვიანებით კიორტისმა ეს ხელობა თავისი დიასახლისის შვილსაც შეასწავლა. პატარა ტიუსო კარგი შეგირდი გამოდგა. 1777 წელს მარია ტიუსომ შექმნა თავისი პირველი ცვილის ფიგურა, ვოლტერი, რომელსაც მალევე მოჰყვა ჟან-ჟაკ რუსოს და ბენჯამინ ფრანკლინის ფიგურები. 1794 წელს ფილიპ კიორტისი გარდაიცვალა. მისი კოლექცია მემკვიდრეობით მარია ტიუსოს გადაეცა.
1802 წელს მარია ტიუსო საცხოვრებლად ლონდონში გადადის. ინგლის–საფრანგეთის ომის გამო, ქალბატონი ტიუსო იძულებული გახდა ექსპონატებთან ერთად დიდ ბრიტანეთსა და ირლანდიაში ემოგზაურა. 1835 წელს ტიუსომ პირველი მუდმივი გამოფენა ლონდონში, ბეიკერის ქუჩაზე გახსნა.
მისი მუზეუმის ერთ-ერთი საინტერესო კოლექცია „საშინელებათა კაბინეტი“ იყო. აქ შესაძლებელი იყო საფრანგეთის რევოლუციის მსხვერპლის, მკვლელებისა და საზოგადოებისთვის ცნობილი დამნაშავეების ცვილის ფიგურების ნახვა. მადამ ტიუსოს გარდაცვალების შემდეგ მუზეუმის კოლექცია კიდევ გაიზარდა.
დღეს ცვილის ახალ ფიგურებს მოქანდაკეების 20-კაციანი გუნდი ქმნის. ერთი ექსპონატის დამზადებას, დაახლოებით 4 თვე სჭირდება. ფიგურებისთვის გამოიყენება მხოლოდ ბუნებრივი თმა. ბუნებრივი კანის მსგავსი ფერის მისაღება, საღებავის რამდენიმე ფენაა საჭირო. მოკლედ, სამუშაო საკმაოდ შრომატევადი და რთულია, თუმცა როგორც სპეციალისტები ამბობენ, საკმაოდ შემოსავლიანიც. მარტო ლონდონის ცვილის მუზეუმს წლის განმავლობაში უამრავი ტურისტი სტუმრობს.
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური ვებ-გვერდი
გაერთიანებული სამეფოს მუზეუმები
პარუირ-სევაკი

პარუირ-სევაკი — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 170 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 723 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 44 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 16.54 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები
არარატის პროვინციის სოფლები
პიუჰიაიარვი

პიუჰიაიარვი — მუნიციპალიტეტი ნივალა-ჰააპაიარვის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 813 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 1 459.46 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.67 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: ჰააპაიარვი, კიურუვესი, კიარსიამიაკი, პიელავესი, პიჰტიპუდასი და პიუჰიანტია.
რესურსები ინტერნეტში
Town of Pyhäjärvi – Official website
სქოლიო
ჩრდილოეთ ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
ადრიანე და ნატალია

ადრიანე და ნატალია — მართლმადიდებელი და კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 26 აგვისტო, ახალი სტილით - 8 სექტემბერი.
ცხოვრება
წმინდა მოწამენი ადრიანე და ნატალია ახალგაზრდობაში შეუღლდნენ, წამებამდე სულ ერთი წლით ადრე. ისინი ბითვინიის ნიკომიდიაში ცხოვრობდნენ იმპერატორ მაქსიმიანე გალერიუსის (305-311) დროს. ღვთისმოძულე ხელისუფალმა დაიწყო რა ქრისტიანთა დევნა, ჯილდოები აღუთქვა ყველას, ვინც მათ გასცემდა და სამსჯავროზე წარადგენდა. დაიწყო დასმენები. ერთი მოენის ცნობით, ნიკომიდიის მახლობელ მღვიმეს შეხიზნული ოცდასამი ქრისტიანი შეიპყრეს. კერპთაყვანისცემაზე უარის თქმისთვის ისინი საშინლად აწამეს, შემდეგ კი სამსჯავრო პალატაში მიიყვანეს, რომ მათი ვინაობა დაედგინათ. აღმსარებელთა სიმტკიცით გაკვირვებულმა სამსჯავრო პალატის უფროსმა ადრიანემ მწერლებს მიმართა:
როცა მწერლებმა იმპერატორს მოახსენეს ამის შესახებ, მან თავისთან მოუხმო ერთგულ მოხელეს და უთხრა: მაშინ მაქსიმიანემ ბრძანა, საპყრობილეში ჩაეგდოთ აღმსარებელი. როცა მარტვილის მეუღლემ, ნატალიამ შეიტყო, რომ მისმა ქმარმა ქრისტე აღიარა, სიხარულით აღივსო, რადგან თავადაც ფარული ქრისტიანი იყო. მან საპყრობილეში მოინახულა და გაამხნევა ადრიანე: „ნეტარ ხარ შენ, უფალო ჩემო, რამეთუ ირწმუნე ქრისტე. დიდი საუნჯე მოგიგია. ნუ დაგენანება ნურაფერი მიწიერი: სილამაზე, სიყმაწვილე და სიმდიდრე - ყველაფერი მტვერი და ნაცარია, უფალს კი მხოლოდ სარწმუნოება და კეთილი საქმეები სათნოეყოფა“. სხვა პყრობილთა თავდებით წმიდა ადრიანე საპყრობილიდან გაუშვეს, რომ მეუღლისთვის თავისი სიკვდილით დასჯის დღე შეეტყობინებინა. ნატალიამ იფიქრა, რომ იგი მაცხოვრის უარყოფის ფასად გაათავისუფლესო; მაგრამ ქრისტეს ტარიგმა დაარწმუნა, წამებას არ გავქცევივარ, ჩემი აღსასრულის დღე მინდა გაუწყოო.
წმინდა ადრიანე სასტიკად აწამეს. წმინდა ნატალია განამტკიცებდა ქმარს; ევედრებოდა, ღვთის წინაშე პირველი ლოცვა მისთვის აღევლინა. მტარვალმა ბრძანა, ადრიანესა და სხვა მსჯავრდებულებისთვის გრდემლზე ხელ-ფეხი გადაემსხვრიათ. უღმრთოებს სურდათ, დაეწვათ მათი ცხედრები, მაგრამ საშინელი ჭექა-ქუხილი ატყდა და ღუმელში ცეცხლი ჩაქრა. ბევრი ჯალათი ემსხვერპლა მეხის ტეხას. მალე ლაშქრის ერთ-ერთმა ათასისთავმა იმპერატორისგან მომხიბლავ და მდიდარ ნატალიაზე დაქორწინების ნებართვა გამოითხოვა, მაგრამ ქვრივი ბიზანტიონში გაიხიზნა და მეუღლის წმინდა ცხედარიც თან წაასვენა. აქ მას ძილში წმინდა ადრიანე გამოეცხადა და აუწყა, რომ მალე მიიცვლებოდა. გადატანილი სატანჯველებით მოუძლურებული ქრისტეს ტარიგის სული, მართლაც, მალე შეივედრა უფალმა – იგი მეუღლის ცხედარს დააკვდა.
ლიტერატურა
წმიდანთა ცხოვრება, ტომი III, თბილისი, 2001 წ.
III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
ციმბირის სახანო

ციმბირის სახანო — ფეოდალური სახელმწიფო. ჩამოყალიბდა XV საუკუნის დასასრულს. XIII-XIV საუკუნეებში ჯერ ჯუჩის, მერე შაიბანის ულუსში, შემდეგ კი ტიუმენის სახანოში შედიოდა. 1495 წელს, ტიუმენის ხანის შაიბანიდ იბაქის მკვლელობის შემდეგ, ლეგენდარული თაიბუღის შთამომავალი მამედი სათავეში ჩაუდგა ულუსების ახალ პოლიტიკურ კავშირს, რომელსაც მისი მთავარბანაკის ციმბირის მიხედვით, ციმბირის სახანო ეწოდა.
ციმბირის სახანოს ჩრდილოეთი ნაწილის მოსახლეობის ცხოვრებაში დიდ როლს თამაშობდა მონადირეობა, თევზჭერა, მეირმეობა. ფეოდალური ურთიერთობანი გადახლართული იყო პატრიარქალურ-გვაროვნულ გადმონაშთებთან. ფეოდალური ურთიერთობის განვითარებამ ხელი შეუწყო წარჩინებულთა შორის ისლამის გავრცელებას, რომელიც ოფიციალურ რელიგიად იქცა. ციმბირის სახანოს სავაჭრო კავშირი ჰქონდა შუა აზიასთან, რუსეთთან, ნოღაის ურდოსთან, ყაზანის სახანოსთან, მონღოლეთთან და ჩინეთთან.
1555 წელს ედიგერმა (თაიბუღის გვარიდან) თავი რუსეთის ვასალად ცნო, მაგრამ 1563 წელს შაიბანიდმა ქუჩუმმა ნოღაელთა დახმარებით ხელისუფლება ხელთ იგდო, 1572 წელს გაწყვიტა რუსეთთან ურთიერთობა და მის წინააღმდეგ გაილაშქრა. 1582 წელს ციმბირის სახანოს სერიოზული დარტყმა მიაყენა ერმაკის რაზმებმა, რომლებმაც დაიკავა მისი დედაქალაქი კაშლიკი და საფუძველი დაუდეს ციმბირის სახანოს შეერთებას რუსეთთან. XVI საუკუნის 80-90-იან წლებში ციმბირის სახანოს ტერიტორიაზე აიგო რუსული ცხესიმაგრეები ტიუმენი (1586), ტობოლსკი (1587), ბერიოზოვი (1593), ობდოორსკი (1595) და სხვა. ქუჩუმი სამხრეთ ტრამალებში გაიქცა და 1598 წლამდე წინააღმდეგობას უწევდა რუსეთის რაზმებს. უკანასკნელი ხანი მისი ვაჟი ალი იყო, რომლის ხელისუფლება მხოლოდ იშიმის, ტობოლისა და ირტიშის ზემოთ ვრცელდებოდა.
ლიტერატურა
აზიის ისტორიული სახელმწიფოები
რუსეთის ისტორია
ციმბირი
პაველ ზავალნი

პაველ ზავალნი (დ. 11 აგვისტო, 1961) — რუსი პოლიტიკოსი. 2016 წლის 18 სექტემბრიდან არის რუსეთის სახელმწიფო დუმის წევრი. იყო „გაზპრომ ტრანსგაზ იუგორსკის“ დირექტორი.
რესურსები ინტერნეტში
ბიოგრაფია რუსეთის სახელმწიფო დუმის საიტზე
„ერთიანი რუსეთის“ წევრები
მელიქლი (ზარდაბი)

მელიქლი (ზარდაბი)
მელიქლი — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონში, ზარდაბის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,745 კაცი.
რელიგია
სოფელში მოქმედებს მეჩეთი და მასთან არსებული საზოგადოება.
სქოლიო
ზარდაბის რაიონის სოფლები
Knefastia howelli

Knefastia howelli — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
მისოს მუნიციპალიტეტი

მისოს მუნიციპალიტეტი — სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, ვირუმაას მაზრაში.
იხილეთ აგრეთვე
ესტონეთის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
ვირუმაას მუნიციპალიტეტები
შოჩიმილკო

შოჩიმილკო — მექსიკის დედაქალაქ მეხიკოს 16 რაიონიდან ერთ–ერთი, მდებარეობს ქალაქის ცენტრიდან 18 კილომეტრის დაშორებით, ჩრდილოეთით მას ესაზღვრება კოიოკანის, ტლალპანის და იცტალპალის, დასავლეთიდან — ტლახუაკის, სამხრეთ–დასავლეთიდან — მილპა-ალტას რაიონები. რაიონის ფართობია 122 კმ², იგი ფართობით მესამეა მეხიკოს რაიონებს შორის.
შოჩიმილკო მთელ მსოფლიოში ცნობილია აცტეკების არხებით. იგი ერთ-ერთი საყვარელი ადგილია ტურისტებისათვის. 1987 წელს შოჩიმილკოს არხები შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
იხილეთ აგრეთვე
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
2010 Article and Photographs about The Island of Dolls
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში
Camponotus piceatus

Camponotus piceatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
Camponotus
Quercus chapensis

Quercus chapensis — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩინეთსა და ვიეტნამში.
იხილეთ აგრეთვე
მარადმწვანე მუხა
რესურსები ინტერნეტში
მუხა
მემფის გრიზლისი

მემფის გრიზლისი — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც აშშ-ის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში (NBA) გამოდის. გუნდი შეიქმნა 1995 წელს. გუნდის სათამაშო ბაზაა FedExForum, რომელიც მდებარეობს მემფისში, ტენესის შტატში. გრიზლისი გამოდის სამხრეთ-დასავლეთ დივიზიონში, რომელიც ეკუთვნის დასავლეთ კონფერენციას.
ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კლუბები
აშშ-ის საკალათბურთო კლუბები
კრასიმიხა

კრასიმიხა — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის აზლეცკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 25 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
რესურსები ინტერნეტში
http://vologda-oblast.ru/ru/government/municipalities/atu/index.php?okato_15=19+252+804+016
ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
არნულფო არიასი

არნულფო არიასი
არნულფო არიას მადრიდი (დ. 15 აგვისტო, 1901 — გ. 10 აგვისტო, 1988) — პანამელი პოლიტიკოსი, ექიმი, მწერალი და ქვეყნის პრეზიდენტი 1940-1941, 1949-1951 წლებში და 1968 წლის 1-11 ოქტომბერს. იგი ცნობილია როგორც პრეზიდენტი, რომელიც არჩეულ იქნა 3-ჯერ თუმცა ვერცერთხელ ვერ დაასრულა დაკისრებული მოვალეობა. სამჯერვე დაამხეს სამხედრო გადატრიალების შედეგად.
ბიოგრაფია
დაიბადა კოკლეს პროვინციის დედაქალაქ პენენომეში. თავდაპირველად სწავლობდა მშობლიური ქალაქის საეკლესიო სკოლაში. შემდეგ სასწავლებლად გაემართა აშშ-ში, სადაც ჰარვარდის უნივერსიტეტში შეისწავლა მედიცინა და ქირურგია. 1925 წელს დაბრუნდა პანამაში და სათავეში ჩაუდგა ეროვნულ-პატრიოტულ პარტიას. 1931 წელს მონაწილეობდა სამხედრო გადატრიალებაში, რომლის შედეგადაც დაამხეს ლიბერალი პრეზიდენტი ფლორენსიო არმოდიო აროსემენა. პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი და მომდევნო წლიდან პრეზიდენტი გახდა მისი ძმა არმოდიო არიას მადრიდი.
1940 წელს გაიმარჯვა საპრეზიდენტო არჩევნებში და 1 ოქტომბერს დაიკავა თანამდებობა. იანვარში მიიღო ახალი კონსტიტუცია, რომელმაც დააკანონა ქალთა საარჩევნო უფლებები. ამავდროულად მისი მმართველობა ხასიათდებოდა მასშტაბური რეპრესიებით და დაპატიმრებებით, პანამელი ხალხის უფლებების დარღვევით. არიასის პირველი პრეზიდენტობა დასრულდა 1941 წლის ოქტომბერში მოწყობილი სამხედრო გადატრიალებით, რომლის შედეგად ხელისუფლების სათავეში მოვიდა რიკარდო ადოლფო დე ლა გუარდია არანგო.
1948 წელსაც იყრიდა კენჭის პრეზიდენტის თანამდებობაზე, მაგრამ წააგო. თუმცა ერთი წლის შემდეგ ეროვნულმა კრებამ იგი გამარჯვებულად გამოაცხადა და გადასცა ხელისუფლება. ქვეყანაში კვლავ აყვავდა კორუფცია და 1951 წელს იგი კვლავ დაამხეს. 1964 წელს კვლავ დამარცხდა საპრეზიდენტო არჩევნებში, ხოლო 1968 წელს გაიმარჯვა და 1 ოქტომბერს დაიკავა კიდეც თანამდებობა. მან სრული კონტროლი დაამყარა პანამის პარლამენტზე და უზენაეს სასამართლოზე. მისი მესამე პრეზიდენტობა სულ 11 დღე გაგრძელდა. 11 ოქტომბერს არიასი დაამხეს. პრეზიდენტი გაიქცა პანამის არხის ზონაში.
რამდენიმე წელიწადი ცხოვრობდა მაიამიში, აშშ. 1978 წელს დაბრუნდა პანამაში და 1984 წელს 83 წლის ასაკში კვლკავ წამოაყენა თავისი კანდიდატურა პრეზიდენტის თანამდებობაზე, მაგრამ დამარცხდა. მიუხედავად ოფიციალური შედეგებისა, დამკვირვებლების აზრით გამარჯვებული ის იყო. ხელისუფლებაში მოვიდა მისი მოწინააღმდეგე ნიკოლას არდიტო ბარლეტა ვალიარინო. არიასი იძულებული გახდა კვლავ მაიამიში გაქცეულიყო, სადაც გარდაიცვალა კიდეც 1988 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
მირეია მოსკოსო
რესურსები ინტერნეტში
არნულფო არიას მადრიდი
სქოლიო
პანამის პრეზიდენტები
დაბადებული 15 აგვისტო
დაბადებული 1901
გარდაცვლილი 10 აგვისტო
გარდაცვლილი 1988
პეპენი

პეპენი — სოფელი მოლდოვაში, სინჯერეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 119 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 415 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
სინჯერეის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
სინჯერეის რაიონის სოფლები
Talış, Shamkir

Talış, Shamkir
Talış (also, Talysh) is a village and municipality in the Shamkir Rayon of Azerbaijan. It has a population of 603.
References
Populated places in Shamkir District