ჰალილ ინალჯიქი

ჰალილ ინალჯიქი (დ. 7 სექტემბერი, 1916, სტამბოლი — გ. 25 ივლისი, 2016, ანკარა) — თურქი ისტორიკოსი. მისი აკადემიური მოღვაწეობა დაიწყო ანკარის უნივერსიტეტში, სადაც დოქტორის ხარისხი მოიპოვა და მუშაობდა 1940–1972 წლებში. 1972–1986 წლებში ასწავლიდა ოსმალეთის იმპერიის ისტორიას ჩიკაგოს უნივერსიტეტში. 1994 წლიდან ასწავლიდა ბილქენთის უნივერსიტეტში, სადაც დააარსა ისტორიის დეპარტამენტი. ჰალილი ასევე ითვლება ევრაზიული აკადემიის ერთ-ერთ დამაარსებლად.
ბიოგრაფია
იგი დაიბადა სტამბოლში 1916 წლის 7 სექტემბერს ყირიმელი თათრების ოჯახში, რომლებმაც ყირიმი 1905 წელს დატოვეს და თურქეთში გადასახლდნენ. მან ჩააბარა ბალიქესირის მასწავლებლობისთვის მოსამზადებელ სკოლაში, მოგვიანებით კი ანკარის უნივერსიტეტში ენების, ისტორიისა და გეოგრაფიის ფაკულტეტზე, ისტორიის განხრით, რომელიც 1940 წელს დაასრულა. მისმა შემოქმედებამ თემურლენგის შესახებ მეჰმეთ ფუათ ქიოპრიულიუს ყურადღება მიიპყრო, რომელმაც ინალჯიქი უნივერსიტეტის თანამედროვე ხანის განყოფილების ასისტენტად დანიშნა. მან დოქტორანტურა დაამთავრა 1942 წელს. მისი სადოქტორო ნაშრომი იყო ბუგარეთის შესახებ ოსმალეთის იმპერიის გვიანდელ პერიოდში, კერძოდ თანზიმათის დროს და წარმოადგენდა ერთ-ერთ პირველ სოციალურ-ეკონომიკურ მიდგომას თურქულ ისტორიოგრაფიაში. 1943 წლის დეკემბერში ჰალილი გახდა ასისტენტ პროფესორი. ის მუშაობდა ბურსას სამართლებრივ ჩანაწერებზე, ასევე ოსმალეთის იმპერიის არქივებზე სტამბოლში. 1947 წელს ინალჯიქი გახდა თურქეთის ისტორიული საზოგადოების წევრი.
1949 წელს იგი უნივერსიტეტმა გააგზავნა ლონდონში, სადაც ინალჯიქი მუშაობდა ოსმალურ და თურქულ წარწერებზე, რომლებიც ბრიტანეთის მუზეუმებში იყო განთავსებული. აქ იგი შეხვდა სხვა გავლენიან ისტორიკოსებს, მათ შორის ბერნარდ ლუისს. ის 1950 წელს პარიზის კონგრესს დაესწრო, სადაც შეხვდა ფერნან ბროდელს, ადამიანს, რომლის შემოქმედებამ ძალიან დიდი ზეგავლენა მოახდინა ჰალილზე. 1951 წელს ისტორიკოსი თურქეთში დაბრუნდა და 1952 წელს ისტორიის დეპარტამენტის პროფესორი გახდა. 1953-1954 წლებში ჰალილი იყო მიწვეული პროფესორი კოლუმბიის უნივერსიტეტში, ხოლო 1956–1957 წლებში მუშაობდა და ატარებდა კვლევებს ჰარვარდის უნივერსიტეტში. თურქეთში დაბრუნების შემდეგ ის ლექციებს კითხულობდა ოსმალეთის იმპერიის, ევროპისა და ამერიკის ისტორიის, ასევე ადმინისტრაციული ორგანიზაციისა და მუსტაფა ქემალ ათათურქის რეფორმების შესახებ. 1967 წელს ის იყო მოწვეული პროფესორი პენსილვანიის უნივერსიტეტსა და პრინსტონის უნივერსიტეტში. 1966 წელს ის გახდა სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის კვლევების საერთაშორისო ასოციაციის წევრი და 1971-1974 წლებში ამ ორგანიზაციის თავმჯდომარე იყო.
1971 წელს ჰარვარდის უნივერსიტეტმა მას შესთავაზა მუდმივი პედაგოგიური თანამდებობა, ხოლო პენსილვანიის უნივერსიტეტმა 5 წლიანი კონტრაქტი. ინალჯიქმა ორივე შეთავაზებაზე უარი განაცხადა და თურქეთში დარჩა. ამ პერიოდში თურქეთში პოლიტიკური მდგომარეობა გაუარესდა და სტუდენტები სულ უფრო ხშირად მონაწილეობდნენ კონფლიქტებში, ეს ყველაფერი კი განათლების მღებას უშლიდა ხელს. 1972 წელს მან მიიღო გადაწყვეტილება ჩიკაგოს უნივერსიტეტში წასულიყო მასწავლებლად, სადაც 1986 წლამდე ასწავლიდა ოსმალეთის ისტორიას. 1990-1992 წლებში ის მოწვეული პროფესორი იყო ჰარვარდისა და პრინსტონის უნივერსიტეტებში. 1992 წელს ის დაბრუნდა თურქეთში და ბილქენთის უნივერსიტეტში დაიწყო მუშაობა, სადაც დააარსა ისტორიის განყოფილება და ასწავლიდა ასპირანტურაში. ამ სასწავლებელში ინალჯიქი გარდაცვალებამდე ასწავლიდა. 1993 წელს მან ბილქენთის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკას შესწირა თავისი წიგნების, გაზეთებისა და ჟურნალების კოლექცია. იგი იყო მრავალი საერთაშორისო ორგანიზაციის წევრი და პრეზიდენტი, მათ შორის სერბეთის მეცნიერებისა და ხელოვნების აკადემიისა და თურქული კვლევების ინსტიტუტის წევრი.
ჯილდოები
თურქსოის (თურქული კულტურის საერთაშორისო ორგანიზაცია) საპატიო მედალი.
რესურსები ინტერნეტში
ჰალილ ინალჯიქის ვებ-გვერდი
ჰალილ ინალჯიქის კოლექცია
სქოლიო
დაბადებული 1916
დაბადებული 7 სექტემბერი
გარდაცვლილი 25 ივლისი
გარდაცვლილი 2016
თურქი ისტორიკოსები
ყირიმელი თათრები
თურქი მეცნიერები
ჰარვარდის უნივერსიტეტის პერსონალი