PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
10 ნოემბერი

10 ნოემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 314-ე დღე (ნაკიან წლებში – 315-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 51 დღე.
დღის მოვლენები
1444 : ვარნას ბრძოლა - მეფე ვლადისლავ III-ის ჯვაროსანთა არმია გაანადგურეს თურქებმა სულთან მურად II-ის მეთაურობით.
1619 : რენე დეკარტი სიზმრის შთაგონებით ქმნის მედიტაციებს პირველ ფილოსოფიაზე.
1792 : ვაშინგტონში თეთრი სახლის საძირკველი ჩაიყარა.
1918 : გერმანიამ კაპიტულაცია გამოაცხადა პირველ მსოფლიო ომში.
1928 : ჰიროჰიტო მიჩინომია იაპონიის 124-ე იმპერატორად აკურთხეს.
1970 : საბჭოთა ხომალდი „ლუნოხოდ-1“ გაიშვა მთვარეზე.
1989 : 33-წლიანი მმართველობის შემდეგ ბულგარეთის კომუნისტური პარტიის ლიდერი ტოდორ ჟივკოვი შეცვალა საგარეო საქმეთა მინისტრმა პეტარ მლადენოვმა, რომელმაც 1990 წელს პარტიას ბულგარეთის სოციალისტური პარტია დაარქვა.
2000 : ლენინის მავზოლეუმი დაიხურა მნახველებისთვის.
2020
მარტინ ვისკარას იმპიჩმენტის შემდეგ პერუს პრეზიდენტი მანუელ მერინო გახდა.
სამმხრივი საზავო ხელშეკრულების დადების შედეგად მთიანი ყარაბაღის ომი დასრულდა.
ამ დღეს დაბადებულნი
1668 : კუპერენი, ფრანსუა — ფრანგი კომპოზიტორი
1759 : შილერი, ფრიდრიხ — გერმანელი პოეტი, დრამატურგი და ისტორიკოსი.
1855 : კირიონ II — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი
1966 : მორჩილაძე, აკა — ქართველი მწერალი
ამ დღეს გარდაცვლილნი
461: ლეო I — რომის პაპი (დ. 390)
1241: ცელესტინ IV — რომის პაპი
1982 : ბრეჟნევი, ლეონიდ — სკკპ ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივანი
2010 : დინო დე ლაურენტისი — იტალიელი კინოპროდიუსერი. (დ. 1919)
2015 : ჰელმუტ შმიდტი — გერმანელი პოლიტიკური მოღვაწე, გერმანიის ბუნდესკანცლერი 1974—1982 წლებში სოციალ-დემოკრატიული პარტიიდან. (დ. 1918)
2022 : ლია მიქაძე — საქართველოს ტელემაუწყებლობის პირველი ტელეწამყვანი
დღესასწაულები
მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
ნეოფიტე ურბნელი
წმინდა პარასკევა
წმინდა მოწამენი: ტერენტი და ნეონილა და შვილნი მათნი: სარვილე, ფოტიოსი, თეოდულე, იერაქსი, ნიტე, ვილე და ევნიკია
სტეფანე საბაწმინდელი
წმინდა მოწამენი: აფრიკანე, ტერენტი, მაქსიმე, პომპიოს და სხვანი ოცდათექვსმეტნი.
არსენი
კირილე იერუსალიმელი
იოანე ქოზიბელი
დიმიტრი როსტოველი
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
1110
კივუს ტბა

კივუს ტბა
კივუ (კინიარუანდა — Ikiyaga cya Kivu) — ტბა აღმოსავლეთ აფრიკაში, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის და რუანდის საზღვარზე. ფართობი — 2700 კმ², სიღრმე — 496 მ-მდე. მდებარეობს ტექტონიკურ ქვაბულში, 1460 მეტრ სიმაღლეზე. ტბა წარმოიქმნა ვულკანური ლავებით ძველი მდინარეული ქსელის გადაკეტვის შედეგად. ნაპირები ციცაბოა და შეჭრილ-შემოჭრილი. ტბაში 150-ზე მეტი კუნძულია. მდინარე რუზიზით უკავშირდება ტანგანიიკის ტბას. ამავე ტბაზე მდებარეობს მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე უფრო დიდი, მტკნარ წყლებში არსებული, კუნძული — იჯვი. წყალი სუსტად მომლაშოა. ტბა სანაოსნოა. მთავარი ნავსადგომები და ნავმისადგომებია: ბუკავუ, გომა (კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა), კისენი, მანგუგუ (რუანდა).
აღმოაჩინა გერმანელმა მოგზაურმა ადოლფ ფონ გეტცენმა 1894 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია
ლიტერატურა
რუანდის ტბები
კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ტბები
ჩერნოვსკი (ბაშკირეთი)

ჩერნოვსკი (ბაშკირეთი)
ჩერნოვსკი — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება კრასნოიარის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 20 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ უფიდან 20 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 60 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები და ბაშკირები შეადგენენ.
სქოლიო
უფის რაიონის სოფლები
მისურის შტატი

მისურის შტატი
მისური — შტატი აშშ-ში. მდებარეობს ჩრდილო-დასავლეთის ცენტრალურ რეგიონში. სახელი ალგონკინელთა ენაზე „დიდ ჭუჭყიან მდინარეს ნიშნავს“. 1541 წელს იკვლევდა ესპანელი ერნანდო დე სოტო. 1735 – დააფუძნეს ფრანგებმა. 1763 – პარიზის შეთანხმებით გადაეცა ინგლისს. 1803 – ლუიზიანის გაყიდვით გადავიდა აშშ-ს ხელში. 1821-დან აშშ-ს შტატია.
ფართობი – 178 ათასი.
მოსახლეობა - 5,698 ათასი (თეთრი 87,7 %, აფროამერიკელი 10,7 %, ლათინურამერიკელი 1,2 %).
ქალაქის მოსახლეობა - 68,1 %.
ქალაქები – ჯეფერსონ-სიტი (დედაქალაქი), 36 ათასი, კანზას-სიტი, 441 ათასი, სენტ-ლუისი, 352 ათასი, სპრინგფილდი, 143.
თავისებურებები – მდინარეები მისისიპი და მისური, მანკ ტვენის სახელმწიფო პარკი, ჰარი ტრუმენის მუზეუმი ინდეპენდენსში.
ცნობილი ადამიანები – ჯორჯ ვაშინგტონი, მარკ ტვენი, ჰარი ტრუმენი.
სქოლიო
აშშ-ის შტატები
გობა-დი-როლინი

გობა-დი-როლინი — მწვერვალი პენინის ალპებში, შვეიცარია-იტალიის საზღვარზე; სოფელ ცერმატს ზემოთ მდებარე სათხილამური არეალის უმაღლესი მწვერვალი. ჩრდილოეთი კალთა თითქმის მთლიანად ბრტყელია და საკმაოდ ადვილი მისაღწევია კლაინ-მატერჰორნის მთის სადგურიდან.
რესურსები ინტერნეტში
Gobba di Rollin on Hikr
ალპები
შვეიცარიის მთები
იტალიის მთები
დანდანაქანის ბრძოლა

დანდანაქანის ბრძოლა — 1040 წელს თურქ-სელჩუკებსა და ღაზნევიდების სახელმწიფოს შორის ქალაქ მერვის მახლობლად (ახლანდელი თურქმენეთი) გამართული ბრძოლა. დასრულდა სელჩუკთა გადამწყვეტი გამარჯვებით, რამაც დაასრულა ღაზნევიდების ბატონობა ხორასანში.
წინაპირობები
1034 წელს ყარახანიდების მიერ ტრანსოქსიანადან გამოძევებული სელჩუკები დასახლდნენ ხვარაზმში ღაზნევი მმართველის ჰარუნის მფარველობის ქვეშ. 1035 წელს ჰარუნის მკვლელობამ ისინი აიძლა გაქცეულიყვნენ ყარაყუმის უდაბნოში მერვისკენ, მაგრამ გადავიდნენ ხორასნის მიმდებარედ ნასაზე. საფრთხის გამო სულთანმა მასუდმა ილთუღდი დიდი ჯარით გაგზავნა ნასაში. სელჩუკთა ძალების განდევნის შემდეგ, ღაზნევიდების არმიამ დაიწყო კამათი ნადავლის გამო. სელჩუკები ჩაღრი-ბეგის მეთაურობით დაბრუნდნენ, დაესხნენ ღაზნევიდებს და დაამარცხეს. შედეგად, მასუდმა სელჩუკებს გადასცა ხორასნის სამი ქალაქი: დიჰისტანი, ნასა და ფარავა. ბალხამდე ლაშქრობების შემდეგ მთელი ხორასანი თურქ-სელჩუკებს დაექვემდებარა.
ბრძოლა
1040 წლის 23 მაისს, დაახლოებით 16 000 სელჩუკი ჯარისკაცი ჩაერთო ბრძოლაში მშიერი და დემორალიზებული ღაზნევიდების არმიის წინააღმდეგ დანდანაქანში და დაამარცხა ისინი ქალაქ მერვის მახლობლად. ბრძოლაში განადგურდა ღაზანავიდების ძალების დიდი ნაწილი.
შემდეგ
სელჩუკებმა დაიკავეს ნიშაპური, ჰერათი და ალყა შემოარტყეს ბალხს. 1047 წლისთვის თოღრული ნიშაპურში ჭრის მონეტას, რომლის წარწერაზეც იგი მოხსენიებულია როგორც შაჰანშაჰი.
მასუდი გაიქცა ინდოეთში და საბოლოოდ ციხეში მოკლეს.
ლიტერატურა
თურქმენეთის ისტორია
XI საუკუნის ბრძოლები
გიორგი ჩაგელიშვილი

გიორგი ჩაგელიშვილი (დ. 3 დეკემბერი, 1952, ქუთაისი) — ქართველი ფიზიკოსი, საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში (2002).
1974 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1974–1977 წლებში იყო ფიზიკის ინსტიტუტის ასპირანტი; 1978–1986 წლებში აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1986–1991 წლებში ამავე ობსერვატორიის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1997–2007 წლებში მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი; 2007 წლიდან ილია ჭავჭავაძის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან არსებული ევგენი ხარაძის ეროვნული ასტროფიზიკური ობსერვატორიის მკვლევარი; 2008 წლიდან მიხეილ ნოდიას სახელობის გეოფიზიკის ინსტიტუტის მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი.
1979 წლიდან არის ფიზიკა–მათემატიკის მეცნიერებათა კანდიდატი; 1979 წლიდან ფიზიკა–მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი.
ბიბლიოგრაფია
New linear mechanisms of acoustic wave generation in smoth shear flows(Non modal study), in "Sound-flow interactions" : Lecture notes in physics, springer (ავტორი). - 2002. - 210p.
რესურსები ინტერნეტში
გიორგი ჩაგელიშვილი — ბიოგრაფიული ლექსიკონი
ქართველი ფიზიკოსები
Baixa Grande

Baixa Grande is a municipality in the state of Bahia in the North-East region of Brazil.
See also
List of municipalities in Bahia
References
Municipalities in Bahia
გაბრიაძე

გაბრიაძე
საკუთარი სახელი გაბრიაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
გრიგოლ გაბრიაძე — საბჭოთა კავშირის გმირი
ლევან გაბრიაძე — მსახიობი, რეჟისორი
ლევან გაბრიაძე — საბჭოთა პარტიული და სამეურნეო მოხელე
რევაზ გაბრიაძე — რეჟისორი, სცენარისტი, მოქანდაკე, მწერალი, მხატვარი
ქართული გვარები
Bella Unión District

Bella Unión District is one of thirteen districts of the province Caravelí in Peru.
References
Districts of the Caravelí Province
Districts of the Arequipa Region
Hiriberri/Villanueva de Aezkoa

Hiriberri/Villanueva de Aezkoa is a town and municipality located in the north of Navarre. It belongs to the Valley of Aezkoa, together with several villages.
References
External links
HIRIBERRI/VILLANUEVA DE AEZKOA in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)
Municipalities in Navarre
Stuck Inside a Cloud

Stuck Inside a Cloud
„Stuck Inside a Cloud“ — ინგლისელი მუსიკოს ჯორჯ ჰარისონის სიმღერა და სინგლი. შეტანილია მუსიკოსის გარდაცვალების შემდგომ გამოცემულ ალბომში Brainwashed. გამოსცა ლეიბლმა Dark Horse.
რესურსები ინტერნეტში
ჯორჯ ჰარისონის დისკოგრაფია
ჯორჯ ჰარისონის სიმღერები
2003 წლის სიმღერები
ანტალიის ტრამვაი

ანტალიის ტრამვაი — სამი ხაზისგან შემდგარი ტრამვაის სისტემა თურქეთის ქალაქ ანტალიაში, რომელსაც ექსპლოატაციას უწევს Antalya Ulaşım A.Ş.
მიმოხილვა
ტრამვაის პირველი ხაზი ანტალიაში გაიხსნა 1999 წელს, მისი სიგრძე 4,7 კმ-ია. 2009 წლის მარტში ტრამვაის სისტემას დაემატა მეორე ხაზი, რომლის სიგრძე 30 კმ-ია, ხოლო მესამე, 12 კმ სიგრძის ხაზი გაიხსნა 2019 წელს. ამ სამი ხაზიდან ერთი არის ჩვეულებრივი ტრამვაის ხაზი (Nostaljik tramvay), ხოლო ორი ჩქაროსნული (AntRay). სამივე ხაზზე ლიანდაგის სიგანე 1435 მმ-ია.
ხაზები
თურქეთის ტრამვაის სისტემების სია
ანტალია (მოქმედი)
ბურსა (მოქმედი)
გაზიანთეფი (მოქმედი)
ესქიშეჰირი (მოქმედი)
იზმითი (მშენებარე)
იზმირი (გაუქმებული)
კაისერი (მოქმედი)
კონია (მოქმედი)
სამსუნი (მოქმედი)
სტამბოლი (მოქმედი)
რესურსები ინტერნეტში
trampicturebook.de
transport.vpeterburge.ru
ჰოჯკინის ლიმფომა

ჰოჯკინის ლიმფომა (Hodgkin's lymphoma), ცნობილია როგორც ჰოჯკინის დაავადება (Hodgkin's disease), ლიმფომების ტიპი, წარმოადგენს სიმსივნეს, რომელიც სისხლის თეთრი უჯრედებიდან-ლიმფოციტებიდან წარმოიშობა. ეს დაავადება პირველად აღწერა ტომას ჰოჯკინმა. დამახასიეთებელია პათოლოგიის გავრცელება ერთი ლიმფური კვანძიდან მეორისაკენ. ჰისტოპათოლოგიური დიაგნოზის დროს ჰოჯკინის უჯრედებთან ერთად გვხვდება შტერნბერგის წითელი უჯრედები. მკურნალობენ სხივური და ქიმიოთერაპიით. მკურნალობის არჩევანი დამოკიდებულია პაციენტის მდგომარეობაზე, ასაკზე, სქესზე, ავადმყოფობის ჰისტოპათოლოგიურ სუბტიპზე.
დაავადებას ახასიეტებს ორი პიკი: პირველი 15-35 წლის ასაკში და მეორე 55 წლის მერე.
ადრეულ ასაკში გამოვლინების შემთხვევაში პაციენტების 90%-ში განკურნებადია, რის გამოც მიიჩნევა ყველაზე უფრო განკურნებად სიმსივნის ფორმად. სხვა სიმსივნეებთან შედარებით გვიან ასაკში გამოვლინების დროსაც შემთხვევათა 90% გაკურნებადია. გარდა იმისა, რომ პაციენტების უმრავლესობა წარმატებით იკურნება, რემისია სიცოცხლის დანარჩენ ხანგრძლივ პერიოდში პრაქტიკულად გამორიცხულია.
ეპშტაინ-ბარის (Epstein-Barr) ვირუსით გამოწვეული მონონუკლეოზი შესაძლოა ზრდიდეს ჰოჯკინის ლიმფომის განვითარების რისკს.
დაავადებები
კვანაფა (ჯირხვის თემი)

კვანაფა (ჯირხვის თემი)
კვანაფა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ჯირხვის თემი), აფხაზეთის ბორცვიან მთისწინეთზე. ზღვის დონიდან 160 მ, გუდაუთიდან 20 კმ, ზვანდრიფშიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 8 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
ლიტერატურა
სქოლიო
ჯირხვის თემის სოფლები
თამარ ყუფუნია

თამარ ყუფუნია (დ. 21 სექტემბერი [ძვ. სტ. 8 სექტემბერი], 1901, სოფ. ზუბი, ახლანდელი ხობის მუნიციპალიტეტი — გ. 26 ნოემბერი, 1985, ზუგდიდი) — საკოლმეურნეო წარმოების ნოვატორი, ორგზის სოციალისტური შრომის გმირი (1948, 1951). ზუგდიდის რაიონის სოფელ ახალსოფლის ვ. ი. ლენინის სახელობის კოლმეურნეობის № 1 საწარმოო ბრიგადის ბრიგადირი. საქართველოს სსრ სოფლის მეურნეობის დამსახურებული მუშაკი. სკკპ წევრი 1943 წლიდან. კოლმეურნეობაში შევიდა 1930 წელს. გმირობა პირველად სიმინდის, ხოლო მეორედ ჩაის ფოთლის უხვი მოსავლის მიღებისას მიენიჭა. საქართველოს სსრ III — XI მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია 4 ლენინის ორდენით, ოქტომბრის რევოლუციის, შრომის წითელი დროშის ორდენებითა და მრავალი მედლებით (მათ შორის საკავშირო სასოფლო-სამეურნეო გამოფენის 1 დიდი ოქროს, 5 მცირე ოქროს და ვერცხლის მედლებით).
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
თამარ ყუფუნიას ბიოგრაფია (III მოწვევა)
თამარ ყუფუნიას ბიოგრაფია (IV მოწვევა)
თამარ ყუფუნიას ბიოგრაფია (V მოწვევა)
თამარ ყუფუნიას ბიოგრაფია (VII მოწვევა)
თამარ ყუფუნიას ბიოგრაფია (X მოწვევა)
თამარ ყუფუნიას ბიოგრაფია (XI მოწვევა)
სოციალისტური შრომის გმირები
დაბადებული 21 სექტემბერი
დაბადებული 1901
გარდაცვლილი 26 ნოემბერი
გარდაცვლილი 1985
საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
საქართველოს სსრ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
საქართველოს სსრ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
საქართველოს სსრ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
საქართველოს სსრ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
საქართველოს სსრ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
საქართველოს სსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ლენინის ორდენის კავალრები
ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
ხობის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
თ
ქართველი სოფლის მეურნეობის მუშაკები
საქართველოს სსრ-ის სოფლის მეურნეობის დამსახურებული მუშაკები
ყიზილ-იული (ალშეევის რაიონი)

ყიზილ-იული (ალშეევის რაიონი)
ყიზილ-იული — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ალშეევის რაიონში.
რაიონულ ცენტრ რაევსკიდან დაშორებულია 36 კილომეტრით. უხლოესი რკინიგზის სადგურია რაევკა, რომელიც ასევე დაშორებულია 36 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.
ალშეევის რაიონის სოფლები
ტრნავის მხარე

ტრნავის მხარე — მხარე სლოვაკეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი ტრნავა. ფართობი 4 147 კმ², მოსახლეობა — 554 741 ადამიანი (2011). ტრნავის მხარე მდებარეობს სლოვაკეთის დასავლეთ ნაწილში. ესაზღვრება ბრატისლავის, ნიტრისა და ტრენჩინის მხარეები, ასევე ჩეხეთი, ავსტრია და უნგრეთი.
ტრნავის მხარე დაყოფილია 7 რაიონად.
სტატისტიკა (2011)
ეროვნული შემადგენლობა
სლოვაკები — 394 902 ად. (71,2 %);
უნგრელები — 120 784 ად. (21,8 %);
ჩეხები — 3259 ად. (0,6 %);
ბოშები — 3048 ად. (0,5 %);
სხვა — 32 748 ად. (5,9 %).
რელიგიური შემადგენლობა
კათოლიკე — 388 914 чადл. (70,1 %);
ლუთერანები — 20 441 ად. (3,7 %);
რეფორმატები — 10 849 ად. (2,0 %);
ათეისტები — 71 057 ად. (12,8 %);
სხვა — 63 480 ად. (11,4 %).
რესურსები ინტერნეტში
ტრნავის მხარე — ოფიციალური საიტი
სქოლიო
სლოვაკეთის მხარეები
იურლოვური მყივანა

იურლოვური მყივანა — ერთ-ერთი უძველესი სამამულო მეხორცულ-მეკვერცხული ქათმის ჯიში. გამოყვანილია XIX საუკუნის ბოლოს ვორონეჟის, კურსკისა და ორლოვოს გუბერნიების ტერიტორიაზე (რუსეთის იმპერია) სახალხო სელექციის მეთოდით. ხანგრძლივი ხმიერი ყივილის მქონე მამლების (აქედან სახელწოდება) ამორჩევით მიიღეს ფრინველები განვითარებული გულმკერდითა და კარგად გამოხატული მეხორცული ფორმებით. ტანი მასიურია, თავი მსხვილი, ბიბილო მცირე ზომის, მოვარდისფრო და ფურცლისებრი. შებუმბვლა სხვადასხვა ფერისაა (გავრცელებულია ღია ყვითელი ან მურა ფერის „ფაფრის“ მქონე ქათმები). მამლის ცოცხალი მასაა 3,3–4,0 კგ, დედლისა 2,5–3,0 კგ. კვერცხმდებლობა 110–120 ცალი წელიწადში; თითოეული 65–70 გ იწონის. ძირითადად აშენებენ რუსეთის ცენტრალური ფედერალური ოკრუგის მოყვარული მეფრინველეები. ინახავენ სარეზერვო გენოფონდის სახით.
ლიტერატურა
Ройтер Я. С. ЮРЛОВСКАЯ ГОЛОСИСТАЯ ПОРОДА // Большая российская энциклопедия. Том 35. Москва, 2017, стр. 600.
ქათმის ჯიშები
ჭყინპო

ჭყინპო, გარშნეპი, ჩიბუხელა — ფრინველი მეჭვავიასნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძე 19-22 სმ, მასა 80 გ აღწევს. გრძელი, წვრილი ნისკარტი აქვს, ზურგი შავია და ლითონისებრი ბზინვარება დაკრავს. თავის ზედა ნაწილი შავია, წინწკლები აყრია და გვერდებზე თეთრი ზოლები დასდევს. მუცელი მოთეთროა. გავრცელებულია ევრაზიის შუა და ჩრდილოეთ ზოლში. საქართველოში გვხვდება მიმოფრენისას, შესაძლოა მცირე რაოდენობა ზამთრობდეს კიდეც. ბინადრობს ჭაობიან ადგილებში ან მდინარეთა დაჭაობებულ, ლელქაშიან ნაპირებზე. დებს 4 კვერცხს. იკვებება მწერებით, მათი მატლებით, ჭიებით, მოლუსკებით. ყველგან მცირერიცხოვანია. სპორტული ნადირობის ობიექტია.
ლიტერატურა
სქოლიო
ჭყინპო
კუ (მრავალმნიშვნელოვანი)

კუ (მრავალმნიშვნელოვანი)
კუ შეიძლება აღნიშნავდეს:
კუ — კუები (Testudines), ქვეწარმავალთა რიგი.
კუ — რომაული სამხედრო განლაგება.
კუ — საჭადრაკო ფიგურა.
ავალოკიტეშვარა

ავალოკიტეშვარა (შებრალების ღმერთი, ღმერთი, რომელიც ქვეშ იხედება, ხილვის ღმერთი ) — ბუდისტურ მითოლოგიაში შებრალების ღმერთი. ავალოკიტეშვარა ამ საუკუნის ბოდჰისატვაა. ხშირად იგი გამოისახებოდა როგორც ლამაზი მამაკაცი რამდენიმე ხელით და თავით. ერთ-ერთი მითის თანახმად, ავალოკიტეშვარას არ შეეძლო ეცქირა ადამიანთა ტანჯვისათვის და მისი გული გაიხლიჩა. ამიტაბჰამ, რომლისგანაც შეიქმნა ავალოკიტეშვარა, შეაგროვა მისი გულის ნამცეცები და ახალი 9 თავი გაუკეთა. მას ადამიანთა დახმარება ისე სურდა, რომ ათასი ხელი გამოუვიდა, ხოლო ყველა ხელში - თვალი. ჩინეთში ავალოკიტეშვარა ტრანსფორმირდა ქალღმერთ კუანინში, იაპონიაში - კანონად, ინდუიზმში კი იგი შეიძლება ჩავთვალოთ განეშად, შივად ან ვიშნუდ.
რესურსები ინტერნეტში
The Origin of Avalokiteshvara of Potala
An Explanation of the Name Avalokiteshvara
The Bodhisattva of Compassion and Spiritual Emanation of Amitabha - from Buddhanature.com
Depictions at the Bayon in Cambodia of Avalokiteshvara as the Khmer King Jayavarman VII
Beautiful Gold painting of Avalokitesvara from www.dawaarts.com
აღმოსავლური მითოლოგია
ბოდჰისატვები
ვლადიმერ გრიგოლია

ვლადიმერ გრიგოლია (დ. 28 ივნისი, 1903; სეფიეთი — გ. 11 იანვარი, 1977; თბილისი) — ქართველი მოქანდაკე და მხატვარი.
ბიოგრაფია
ვლადიმერ (ლადო) გრიგოლია დაიბადა აბაშის რაიონის სოფელ სეფიეთში. 1928 წლიდან სამხატვრო გამოფენებში მონაწილეობდა. 1930 წელს თბილისის სამხატვრო აკადემია დაამთავრა. 1933 წლიდან იმავე აკადემიაში პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდა. 1920-1930 წლებში. ძირითადად მუშაობდა როგორც მოქანდაკე. 1932 წლიდან გრაფიკაში მუშაობდა. დიდი წვლილი მიუძღვის ქართული წიგნის სამკაულისა და შრიფტის შექმნაში. ძველი ქართული ხელნაწერებისა და ნაბეჭდი წიგნების დეკორის საფუძველზე მან შექმნა წიგნის მორთულობის ახალი კომპოზიციები, ქართული შრიფტის ახალი ვარიანტები. მისმა ნაშრომმა — „ქართული კონსტრუქციული და აკადემიური შრიფტი“ — საფუძველი ჩაუყარა სამხატვრო აკადემიაში შრიფტის სწავლების დისციპლინას. გაფორმებული აქვს 100-ზე მეტი წიგნი. მის მიერ მხატვრულად გაფორმებულია უნიკალური გამოცემები: „ვეფხისტყაოსანი“ (1937), აკაკი წერეთლის (1940), ნიკოლოზ ბარათაშვილის საიუბილეო გამოცემა, ქართული პოეზიის ანთოლოგია ინგლისურ ენაზე, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ალაკტიონ ტაბიძის, კონსტანტინე გამსახურდიას წიგნები. დახატული აქვს გიორგი სააკაძისა და გრიგოლ ორბელიანის პორტრეტები. შექმნა კამერული ქანდაკებები: „სამშობლო“ (1928), „ქალიშვილის თავი“ (1928), „ქართველი ქალი“ (1928), შოთა რუსთაველის ძეგლის პროექტი (1936). მის საცხოვრებელ სახლში არის მხატვრის სახელოსნო, სადაც ხელოვნის არქივი და საინტერესო შემოქმედებითი მემკვიდრეობა ინახება.
1928-1929 წლებში იყო ქართველ ხელოვანთა საზოგადოების წევრი, 1930-1932 წლებში კი — მხატვართა გაერთიანების — „სარმა“ — წევრი. 1969 წელს ლადო გრიგოლიას საქართველოს სახალხო მხატვრის ტიტული მიენიჭა, 1973 წელს კი შოთა რუსთაველის სახელობის პრემია გადაეცა.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 28 ივნისი
დაბადებული 1903
გარდაცვლილი 1977
გარდაცვლილი 11 იანვარი
ქართველი მოქანდაკეები
ქართველი მხატვრები
ქართველი გრაფიკოსები
შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
პინამუნგახანი

პინამუნგახანი (ოფიციალურად პინამუნგახანის მუნიციპალიტეტი; ) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი სებუს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 75 131 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 26 ბარანგაის.
კლიმატი
სქოლიო
სებუს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ჩესტერფილდი

ჩესტერფილდი — ქალაქი დიდ ბრიტანეთში.
ქალაქი ჩესტერფილდი მდებარეობს ინგლისის ცენტრალურ ნაწილში, დერბიშირის საგრაფოს ტერიტორიაზე, ისტ-მიდლენდსის რეგიონში, შეფილდიდან სამხრეთით.
1204 წელს ინგლისის მეფე ჯონ უმიწაწყლომ ჩესტერფილდს ვაჭრობის უფლება მისცა. XIX საუკუნეში ჩესტერფილდი სწრაფად გადაიქცა დიდი ქალაქად, განსაკუთრების მას შემდეგ, რაც ჯორჯ სტეფენსონმა ააგო სარკინიგზო ხაზი ლიდზი — დერბი, რომელიც ჩესტერფილდზე გადიოდა.
ქალაქის სიმბოლოა წმინდა მარიასა და ყველა წმინდანის ტაძრის სამრეკლოს მრუდი (სპირალური) წვერო (აგებულია XIV საუკუნეში).
პარტნიორი ქალაქები
დარმშტადტი
ტრუა
იანგქუანი
ცუმები
ინგლისის ქალაქები
პელომედუზისებრნი

პელომედუზისებრნი — ქვეწარმავალთა ოჯახი გვერდკისერა კუსნაირთა რიგისა. აქვთ შედარებით მოკლე კისერი, რომელიც შეიძლება თავთან ერთად შეიმალოს ჯავშნის ქვეშ, გვერდზე. გავრცელებული არიან აფრიკაში, კუნძულ მადაგასკარზე, სეიშელისა და მასკარენის კუნძულებზე, სამხრეთ ამერიკაში. ბინადრობენ ტბებსა და მდინარეებში. ოჯახში 2 გვარის 18 სახეობაა. ყველაზე დიდია არაუ ანუ ტარტარუგა (Podocnemys expanda) — ბინადრობს სამხრეთ ამერიკის ტროპიკებში, მისი ჯავშნის სიგრძე 77 სმ აღწევს. იკვებება ძირითადად ჩამოცვენილი ნაყოფით. დებს 80-200 კვერცხს. იყენებენ საკვებად; პელომედუზისებრთა კვერცხისგან ადნობენ ცხიმს. ამჟამად თითქმის განადგურებულია.
ლიტერატურა
სქოლიო
კუები
აპულო

აპულო — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კუნდინამარკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 550 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 630 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 62.54 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 122 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კოლუმბიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი
statoids.com-ის მონაცემები
კუნდინამარკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ბუქსიეთი

ბუქსიეთი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ხევის თემში (სოფლები: ბჟოლიეთი, ბუქსიეთი, ხევი). მდებარეობს მდინარე გუბაზეულის ორივე მხარეს, მდინარეების სუფსისა და გუბაზეულის წყალგამყოფის სამხრეთით, ზღვის დონიდან 410 მ., ჩოხატაურიდან 14 კმ, ოზურგეთიდან 26 კმ, ხევიდან 2 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა. სოფელში, მდინარე გუბაზოულზე მდებარეობს „ნაბეღლავჰესი“.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 64 ადამიანი.
ლიტერატურა
სქოლიო
ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დანიელ პეტერსონი

დანიელ პეტერსონი (დ. 6 მაისი, 1992) — შვედი ხელბურთელი. გერმანული „მაგდებურგისა“ და შვედეთის ხელბურთელთა ეროვნული ნაკრების წევრი. შვედეთის ნაკრებთან ერთად მოიპოვა ვერცხლის მედალი 2021 წლის ხელბურთის მსოფლიო ჩემპიონატზე.
რესურსები ინტერნეტში
პროფილი ევროპის ხელბურთის ფედერაციის საიტზე
Colobostruma biconvexa

Colobostruma biconvexa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Colobostruma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს..
სქოლიო
ჭიანჭველები
ხოია-დე-სერენი

ხოია-დე-სერენი — არქეოლოგიური ობიექტი სალვადორში. მდებარეობს დედაქალაქ სან-სალვადორიდან ჩრდილო-დასავლეთით 25 კმ-ის დაშორებით. ეკუთვნოდა მაიას ცივილიზაციას. ხოია-დე-სერენს ამერიკის პომპეის უწოდებენ. ობიექტი აღმოაჩინა კოლორადოს უნივერსიტეტის პროფესორმა პაიტონ შიტსმა 1976 წელს.
არქეოლოგიური ძეგლი 1993 წელს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სალვადორში
ფეროლი

ფეროლი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის ფეროლის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 82,65 კმ². მოსახლეობა — 65 560 კაცი (2020 წ.).
იხილეთ აგრეთვე
ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები
რესურსები ინტერნეტში
ფეროლის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
სქოლიო
ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები
ლა-კორუნიის ქალაქები
São João, Paraná

São João, Paraná is a municipality in the state of Paraná in the Southern Region of Brazil.
See also
List of municipalities in Paraná
References
Municipalities in Paraná
Novy Kipchak

Novy Kipchak (Yañı Qıpsaq) is a rural locality (a village) in Kipchak-Askarovsky Selsoviet, Alsheyevsky District, Bashkortostan, Russia. The population was 148 as of 2010. There are 2 streets.
Geography
Novy Kipchak is located 30 km southeast of Rayevsky (the district's administrative centre) by road. Saryshevo is the nearest rural locality.
References
Rural localities in Alsheyevsky District
გუბადლის რაიონი

გუბადლის რაიონი — რაიონი აზერბაიჯანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, რომელიც 2020 წლის ომამდე ფაქტობრივად კონტროლდებდა არაღიარებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ და ამ უკანასკნელის ადმინისტრაციული დაყოფის თანახმად ეს ტერიტორია შედიოდა სეპარატისტული რესპუბლიკის კაშატაგის რაიონში. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციების თანახმად, 2020 წლამდე გუბადლის რაიონის ტერიტორია განიხილებოდა სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ ოკუპირებულად.
რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი გუბადლი.
გეოგრაფია
რაიონი მდებარეობს აზერბაიჯანის სამხრეთ-დასავლეთში. რელიეფი მთიანი და მთაგორიანია. ყველაზე უფრო მაღალი წერტილი მდებარეობს ტორაგაჩის მწვერვალზე, რომლის სიმაღლე ზღვის დონიდან შეადგენს 2003 მეტრს. კლიმატი ზომიერად კონტინენტალურია. რაიონის ტერიტორიაზე მიედინებიან მდინარეები აკერა და ვოროტანი. გუბადლის რაიონი დასავლეთით 120 კმ-ის სიგრძეზე ესაზღვრება სომხეთს, ჩრდილოეთით — ლაჩინის და ხოჯავენდის რაიონებს, აღმოსავლეთით ჯაბრაილის რაიონს, სამხრეთით — ზანგილანის რაიონს.
ისტორია
გუბადლის რაიონი შეიქმნა 1933 წელს აზერბაიჯანის სსრ-ს შემადგენლობაში.
1993 წლის მეორე ნახევარში ყარაბახის ომის დროს გუბადლის რაიონის ტერიტორია გადავიდა სომხეთის შეიარაღებული ძალების კონტროლ ქვეშ. არაღიარებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის ხელისუფლების მიერ რაიონის ტერიტორია ითვლება კაშატაგის რაიონის ნაწილად. 2020 წლის ომის შედეგად, აზერბაიჯანმა მთლიანად აღადგინა კონტროლი რაიონის ტერიტორიაზე.
რესურსები ინტერნეტში
State Statistical Committee of Azerbaijan Republic. Population of Azerbaijan
სქოლიო
აზერბაიჯანის რაიონები