PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
პიუს II

პიუს II (ლათ. Pius Secundus) ერისკაცობაში ენეა სილვიო დე პიკოლომინი (იტალ. Enea Silvio Piccolomini (დ. 18 ოქტომბერი, 1405, ფლორენცია, იტალია — გ. 14 აგვისტო, 1464, ანკონა, იტალია) — რომის პაპი 1458–1464 წლებში.
ბიოგრაფია
ენეა პიკოლომინი ცხოვრების პირველ პერიოდში, მის ახალგაზრდობაში გამოირჩეოდა იმით, რომ პროფესიით იურისტი იყო პოეტი, იმპერატორ ფრიდრიხ III-ის მდივანი და გართობის მოყვარული. შემდეგ იგი დაადგა სასულიერო გზას, უკუაგდო კონცილიარიზმის იდეები, და თავისი ცხოვრების წესით გამორჩეული, გახდა ჯერ ეპისკოპოსი და შემდეგ იქნა პაპად არჩეული. მისი პაპობის მთელი პერიოდი პიუს II-მ მიუძღვნა ჯვაროსნული ომის მომზადებას ოსმალების წინააღმდეგ, რომლებმაც ამ პერიოდში კონსტანტინეპოლის აღება მოახერხეს. პიუსმა მოუწოდა რა ევროპელ მეფეებს ჯვაროსნული ომისკენ კონსტანტინეპოლის განსათავისუფლებლად, გამოაცხადა, რომ თვითონ გაუძღვებოდა რაინდებს და ჯვაროსანთა შეხვედრის ადგილად დათქვა ანკონა. უშუამდგომლა, შეარიგა და დაიპირა ევროპის არა ერთი მეფე-მთავარი ოსმალების წინააღმდეგ ომისთვის, რომლის მზადების დროსაც (1464) იგი ანკონაშივე გარდაიცვალა, სადაც იგი უკვე ძლიერ ავადმყოფი თავისივე დაჟინებით ჩავიდა. იგი გარდაიცვალა მაშინ, როდესაც პირველი ნაწილი ერთგული ჯვაროსნებისა უკვე ჩამოსული იყო. მეფეთა შორის, რომელნიც მას ომში მონაწილეობა დაპირდნენ, იყვნენ ქართველი მეფეები, გიორგი VIII და ბაგრატ VI. პიუს II-ისა და გიორგი VIII-ს ურთიერთობა იმითაც არის საინტერესო, რომ პაპმა ქართველი მეფის თხოვნით ამავე მეფისა და სხვა ქართველ კათოლიკეთა პატრიარქად დაამტკიცა ლუდოვიკე ბოლონიელი. 1461 წელს პიუს II-მ დაწერა ცნობილი (და არასდროს გაგზავნილი) წერილი მეჰმედ II-სადმი, რომლითაც იგი მეჰმედის ქრისტიანობაზე მოქცევას ისახავდა მიზნად. დაწერა ორი კოსმოგრაფიული თხზულება „De Europa“ და „De Asia“, რომელთაც მოგვიანებით კოლუმბი იყენებდა.
ლიტერატურა
რომის პაპები
დაბადებული 18 ოქტომბერი
დაბადებული 1405
გარდაცვლილი 14 აგვისტო
გარდაცვლილი 1464
ჰამბერის ხიდი

ჰამბერის ხიდი (ინგლ. Humber Bridge) — სიდიდით მეთხე ერთფრთიანი დაკიდებული ხიდი მსოფლიოში; მდებარეობს კინგსტონ-აპონ-ჰალთან, ინგლისი. ხიდი გადაჭიმულია ჰამბერზე (ბუნებრივი წყალსაცავი წარმოქმნილი მდინარეების ტრენტისა და უზის მიერ) ბარტონ-აპონ-ჰამბერსა და ჰესლს შორის და აერთებს იორკშირის ისტ-რაიდინგსა და ჩრდილოეთ ლინკოლნშირს.
ხიდის მშენებლობის გეგმა თავდაპირველად 1930–იან წლებში შეიქმნა, შემდეგ გადაკეთდა 1955 წელს, თუმცა სამუშაოები 1972 წლის 26 ივლისამდე არ დაწყებულა. ხიდი საბოლოოდ 1981 წლის 17 ივლისს დედოფალმა გახსნა ოფიციალურად. პროექტის კონსულტანტი–ინჟინრები იყვნენ ფრიმენ ფოქს & პარტნიორები (ამჟ. ჰაიდერი).
ხიდის ცენტრალური ფრთა 1410 მეტრია, ხოლო სრული სიგრძე 2220 მ. ჰამბერის ხიდი მსოფლიოში ყველაზე გრძელი ერთფრთიანი დაკიდებული ხიდი იყო 16 წლის განმავლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
Humber Bridge Board
Humber Rescue
დაკიდული ხიდები
გაერთიანებული სამეფოს ხიდები
1997–98 snooker season

1997–98 snooker season
The 1997–98 snooker season was a series of snooker tournaments played between August 1997 and May 1998. The following table outlines the results for ranking events and the invitational events. This was the first season since 1987–88 that Stephen Hendry failed to win at least one Triple Crown title, although he did reach two of the three Triple Crown finals.
Calendar
Official rankings
The top 16 of the world rankings, these players automatically played in the final rounds of the world ranking events and were invited for the Masters.
Notes
References
External links
1997
Season 1998
Season 1997
ზაქარია ჯორჯაძე

ზაქარია ჯორჯაძე
ზაქარია ალექსანდრეს ძე ჯორჯაძე (დ. 1847 — გ. 1895) — თავადი, ქართველი მეწარმე და საზოგადო მოღვაწე.
სწავლობდა და მუშაობდა მეღვინეობის ცნობილ ევროპულ ცენტრებში — კლოსტერ-ნაიბურგსა (ავსტრია) და მონპელიეში (საფრანგეთი). ჰქონდა მამული კახეთში, თელავის მაზრის სოფელ საბუეში. საქართველოში პირველმა დანერგა მოსახლეობიდან ყურძნის შესყიდვის და ღვინის ევროპული ტექნოლოგიით დამზადების პრაქტიკა. 1888 წელს ბრიუსელის საერთაშორისო სასოფლო-­სამეურნეო გამოფენაზე „ზ. ჯორჯაძისა და კომპანიის“ მიერ ექსპონირებულ ქართულ ღვინოს ოქროს მედალი მიენიჭა. არჩეული იყო ავკასიის სასოფლო-­სამეურნეო საზოგადოების საპატიო თავმჯდომარედ.
ცოლად ჰყავდა თამარ ირაკლის ასული ბაგრატიონ-მუხრანელი (დ. 1855 — გ. 1940). მათი შვილები:
ალექსანდრე ჯორჯაძე (დ. 1880 — გ. 1939) — ინჟინერი, რეპრესირებული;
გიორგი ჯორჯაძე (დ. 1882 — გ. 1918) — ოფიცერი, მოყვარული ფოტოგრაფი, მოკლეს რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს;
ნინო ჯორჯაძე (დ. 1884 — გ. 1968) — მოწყალების და, მოყვარული ფოტოგრაფი.
ლიტერატურა
ნინო ჯორჯაძე : ქართველი ქალის თვალით დანახული პირველი მსოფლიო ომი / ავტ. თამარ ლორთქიფანიძე ; რედ. ირინე ჭოღოშვილი ; დღიური რუს. თარგმნა აკა მორჩილაძემ ; ინგლ. თარგმანი თამარ მამულაშვილი. - თბილისი, 2015. - ISBN 9789941076275.
დაბადებული 1847
გარდაცვლილი 1895
ზაქარია
ქართველი მეღვინეები
პატარა ოფეთი

პატარა ოფეთი — სოფელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (ოფეთის თემი), მდებარეობს იმერეთის სამხრეთ მთისწინეთში, მდინარე ხევისწყლის ხეობაში. ზღვის დონიდან 240 მეტრი, სამტრედიიდან 16 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 139 ადამიანი.
ლიტერატურა
დვალაშვილი გ., გოგიშვილი მ., სამტრედიის მუნიციპალიტეტი, თბ., 2019, გვ., 172-174
სქოლიო
სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
598

598
მოვლენები
დაიბადნენ
იანვარი
28 იანვარი: თაიწუნგი — ჩინეთის იმპერატორი (გ. 649)
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ბრაჰმაგუპტა — ინდოელი მათემატიკოსი და ასტრონომი (გ. 668)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
Grand Theft Auto: Chinatown Wars

Grand Theft Auto: Chinatown Wars — ვიდეო თამაში Nintendo DS-ის, PlayStation Portable-სა და iPhone OS-ისთვის. იგი არის GTA-ს სერიის მეცამეტე თამაში.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
სქოლიო
2009 წლის ვიდეო თამაშები
Grand Theft Auto
ღია სამყაროს ვიდეო თამაშები
Iuri Osip'ovi

Iuri Osip'ovi (born 16 March 1937) is a Soviet Olympic fencer. He competed in the individual and team foil events at the 1956 Summer Olympics.
References
External links
1937 births
Living people
Russian male fencers
Soviet male fencers
Olympic fencers for the Soviet Union
Fencers at the 1956 Summer Olympics
Sportspeople from Volgograd
ჰეპატოპანკრეასი

ჰეპატოპანკრეასი, მომნელებელი ჯირკვალი ან შუა ნაწლავის ჯირკვალი წარმოადგენს ფეხსახსრიანების და მოლუსკების საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის ორგანოს. მის მიერ განხორციელებული ფუნქციები, ძუძუმწოვრებში ცალ-ცალკე უზრუნველყოფილია ღვიძლისა და პანკრეასის მიერ, მათ შორის საჭმლის მომნელებელი ფერმენტების გამომუშავება და მონელებული საკვების შეწოვა.
ფეხსახსრიანები
ნაჩვენებია, რომ ფეხსახსრიანებს, განსაკუთრებით ტოლფეხიანების რიგის დეტრიტოფაგებს - Oniscidea-ს (ხის ტილები), შეუძლიათ მძიმე მეტალების აკუმულაცია ჰეპატოპანკრეასში. ამან შეიძლება გამოიწვიოს ბიოაკუმულაცია კვებითი ჯაჭვის მეშვეობით და გავლენა მოახდინოს კვების ქსელის განადგურებაზე, თუ დაგროვება საკმარისად მაღალი იქნება დაბინძურებულ ადგილებში; მაგალითად, მძიმე მეტალების მაღალი კონცენტრაცია შეინიშნება Dysdera-ს გვარის ობობებში, რომლებიც იკვებებიან ხის ტილებით და შესაბამისად მათი ჰეპატოპანკრეასით - რომელიც ტოლფეხიანებში მძიმე მეტალების აკუმულირების ძირითადი ორგანოა.
მოლუსკები
ჰეპატოპანკრეასი არის ლიპიდების მეტაბოლიზმის და ლიპიდების მარაგის ძირითადი ადგილი მუხელფეხიანებში.
სქოლიო
ფეხსახსრიანების ანატომია
მოლუსკების ანატომია
საჭმლის მომნელებელი სისტემა
Lasioglossum samoae

Lasioglossum samoae — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1928 წელს.
იხილეთ აგრეთვე
Lasioglossum-ის სახეობების სია
სქოლიო
samoae
ჩიკლის რაიონი

ჩიკლის რაიონი — რაიონი პერუში, ლიმის რეგიონის უაროჩირის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 793 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 085 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 25 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 244.1 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
პერუს რაიონები
რესურსები ინტერნეტში
2007 წლის აღწერის მონაცემები
პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი
ლიმის რეგიონის რაიონები
უაროჩირის პროვინციის რაიონები
სტეფან ლევენი

სტეფან ლევენი
ჩელ სტეფან ლევენი (დ. 21 ივლისი 1957, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — შვედი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, პროფკავშირული გაერთიანების IF Metall-ის პირველი თავმჯდომარე 2006 წლის 1 იანვრიდან 2012 წლის 27 იანვრამდე. შვედეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის თავმჯდომარე 2012 წლის 27 იანვრიდან. 2014 წლის საპარლამენტო არჩევნების შედეგად ლევენმა დაიკავა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა 2014 წლის 3 ოქტომბრიდან.
რესურსები ინტერნეტში
სტეფან ლევენის CV სოციალ-დემოკრატიული პარტიის საიტზე
დაბადებული 1957
შვედეთის პრემიერ-მინისტრები
დაბადებული 21 ივლისი
ესტონეთი 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ესტონეთი 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ესტონეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 1928 წელს, ნიდერლანდების დედაქალაქ ამსტერდამში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 5 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ესტონეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
Pambak, Gegharkunik

Pambak, Gegharkunik
Pambak is a village in the Vardenis Municipality of the Gegharkunik Province of Armenia. There are churches, a caravanserai, and cemeteries in the village. In 1988-1989 Armenian refugees from Azerbaijan settled in the village, including former inhabitants of Zaylik in Azerbaijan.
References
External links
Populated places in Gegharkunik Province
ხამანწკები (მოთხრობა)

ხამანწკები (მოთხრობა)
ხამანწკები — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა, რომელიც 1884 წელს დაიწერა. პირველად, 1884 წლის 16 დეკემბერს, ჟურნალ „Будильник“-ის 486-ე ნომერში გამოქვეყნდა ქვესათაურით „მონახაზი“ და ხელმოწერით ა. ჩეხონტე.
ისტორია
ანტონ ჩეხოვმა მოთხრობა „ხამანწკები“ 1884 წელს დაწერა. თავდაპირველად ის 1884 წლის 16 დეკემბერს, ჟურნალ „Будильник“-ის 486-ე ნომერში გამოქვეყნდა.
მოთხრობა უცვლელი სახით შევიდა ჩეხოვის 1886 წელს სანქტ-პეტერბურგში გამოცემულ კრებულში „ჭრელი მოთხრობები“, ხოლო მცირედ შეცვლილი ვერსიით კრებულის შემდეგ ოცდაათ გამოცემაში 1892—1899 წლებში. მოთხრობა აგრეთვე შესულია 1895 წელს გამოცემულ კრებულში „რუსი მწერლების მოთხრობები“ და მოგვიანებით ანტონ ჩეხოვის თხზულებების კრებულის პირველი გამოცემის მესამე ტომში.
1886 წლის 18 იანვარს ვიქტორ ბილიბინისთვის მიწერილ წერილში, როდესაც ის მას „ჭრელი მოთხრობების“ კრებულში შესატანად მოთხრობა „ხამანწკებს“ უგზავნიდა, ჩეხოვმა თავისი ამოცანა განსაზღვრა როგორც, პროფესიონალური სამედიცინო — როგორც ადამიანის ფიზიკური და სულიერი შეგრძნების გამოსახულება უკიდურესი სისუსტის მდგომარეობაში.
ჩეხოვის სიცოცხლეშივე მოთხრობა ბულგარულ, უნგრულ, გერმანულ, პოლონურ, რუმინულ, სერბო-ხორვატულ, სლოვაკურ, ფინურ, ჩეხურ და შვედურ ენებზე ითარგმნა.
სიუჟეტი
მამა მცირეწლოვანი შვილით ფულის სათხოვნელად ატელიესთან ჩერდება. ღატაკი, შიმშილისგან დაუძლურებული ბავშვი ტავერნაში მყოფი ხალხის სასტიკი გათამაშების მსხვერპლი ხდება (რადგან არ იცოდა რა არის ხამანწკები — ნიჟარებს ჭამს).
ლიტერატურა
Чехов А. П. Устрицы // Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Ин-т мировой лит. им. А. М. Горького. — М.: Наука, 1974—1982.
რესურსები ინტერნეტში
ხამანწკები. ორიგინალური რუსული ტექსტი
ხამანწკები. 1908 და 1922 წლების ინგლისურენოვანი თარგმანი
სქოლიო
ანტონ ჩეხოვის მოთხრობები
ანფისა ჩეხოვა

ანფისა ჩეხოვა (დ. 21 დეკემბერი 1977, მოსკოვი, სსრკ) — რუსი ტელეწამყვანი, მომღერალი და მსახიობი. გადაცემის — „მოდი დავქორწინდეთ“ და სატელევიზიო შოუს — „როგორ გავთხოვდე“ წამყვანი. ადრე ტელეარხ TNT-ზე მიჰყავდა სატელევიზიო ეროტიკული შოუ „სექსი ანფისა ჩეხოვასთან ერთად“ (2005-2009), ხოლო ტელეარხ DTV-ზე სატელევიზიო შოუ „ძილი ნებისა, მამაკაცებო!“ (2010-2011). სხვადასხვა დროს გადაღებულია ფილმებში, აქვს თეატრალური როლებიც. გვევლინება როგორც გამხმოვანებელი. 2009 წლიდან ურთიერთობაში იმყოფებოდა მსახიობ გურამ ბაბლიშვილთან. 2012 წლის 31 მაისს მათ შვილი შეეძინათ. 2015 წლის ივნისში წყვილი ოფიციალურად დაქორწინდა, თუმცა 2017 წელს ერთმანეთს გაშორდნენ.
რესურსები ინტერნეტში
ოფიციალური საიტი
დაბადებული 21 დეკემბერი
დაბადებული 1977
რუსი ტელეწამყვანები
XXI საუკუნის რუსი მომღერლები
XXI საუკუნის რუსი ქალი მსახიობები
მალინგარი

მალინგარი — პატარა ქალაქი ირლანდიაში, უესტმითის საგრაფოს ადმინისტრაციული ცენტრი (ლენსტერის პროვინცია), ასევე მისი უდიდესი ქალაქი.
ქალაქში არის რამდენიმე ბიბლიოთეკა, საშუალო სკოლა, გიმნაზია, გასართობი ცენტრი, ინტერნეტ-კაფე, ხელოვნების ცენტრი და სარკინიგზო სადგური. 2003 წლამდე ქალაქში არსებობდა მსხვილფეხა რქოსანი საქონლის ბაზარი, რომელიც ქალაქის მთავარ ეკონომიკურ ძრავას წარმოადგენდა. ბაზრის დახურვის შემდეგ დიდი ყურადღება ეთმობა ტურიზმს. ქალაქის მიდამოებში მდებარეობს ტბა ლოხ-ოუელი და ლოხ-ენელი, რომლებიც მეთევზეობის მოყვარულებს იზიდავენ. გარდა ამისა, ქალაქი ცნობილია კალის ნაკეთობებით.
ქალაქში გამოიცემა სამი გაზეთი.
დემოგრაფია
მოსახლეობა — 18 416 ადამიანი (2006 წლის მონაცემებით). 2002 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 15 621 ადამიანს.
2006 წლის აღწერის მონაცემები:
ქვემოთმოყვანილ დაფებში ყველა პასუხის ჯამი (სვეტი „ჯამი“), როგორც წესი, დასახლებული პუნქტის სრულ მოსახლეობაზე ნაკლებია (სვეტი „2006“).
1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე პასუხის გამცემთა წილი მტელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.
1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე მოპასუხეთა წილი მთელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.
სქოლიო
ირლანდიის ქალაქები
უესტმითის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ჯონ ბოინტონ პრისტლი

ჯონ ბოინტონ პრისტლი (დ. 13 სექტემბერი, 1894, ბრედფორდი, ინგლისი – გ. 14 აგვისტო, 1984, ინგლისი) — ინგლისელი მწერალი. ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 20-იან წლებში. წერდა ლექსებსა და ლიტერატურულ-კრიტიკულ წერილებს. პოპულარობა მოუტანა რომანმა "გულითადი ამხანაგები" (1929). პრიესტლის რომანებში ასახული საზოგადოება დემოკრატიულია, პერსონაჟები უმთავრესად უბრალო, "პატარა ადამიანები" არიან. აღსანიშნავია ამ ნაწარმოებთა პატრიოტიზმი, "ინგლისური ტრადიციების" გაიდეალება. პრიესტლის მნიშვნელოვანი რომანებია: "ანგელოზის ქუჩა" (1930), "ისინი დადიან ქალაქში" (1936), "ნათელი დღე" (1946), "ფესტივალი ფარბრიჯში" (1951), "ლონდონის ჩიხი" (1969) და სხვა. პრიესტლის ეკუთვნის პიესებიც, რომლებშიც სვამს სოციალურ და მორალურ პრობლემებს, მაგრამ ხშირად მიმართავს ექსპერიმენტს, პირობითობას, დროთა აღრევას. წარმატება მოიპოვა პიესებმა "სახიფათო მოსახვევი" (1932), "ტირიფების ჭალა" (1933), "სამოთხის კიდე" (1934), "დრო და კონვეის ოჯახი" (1937), "განძი" (1953), "შუშის გალია" (1958) და სხვა.
ლიტერატურა
სქოლიო
ინგლისელი მწერლები
ინგლისელი პოეტები
დაბადებული 1894
გარდაცვლილი 1984
ლევ ჩორნი

ლევ ჩორნი (პავლე დიმიტირის ძე ტურჩანინოვი) (დ. 1878 — გ. 1921) — რუსი ანარქისტი, რევოლუციონერი. 1899 წელს დაამთავრა გიმნაზია და ჩაირიცხა მოსკოვის უნივერსიტეტში სამედიცინო ფაკულტეტზე. 1901 წელს დააკავეს სტუდენტურ ბუნტში მონაწილეობისთვის. სამ წელი იყო პოლიციის მეთვალყურეობის ქვეშ. 1902 წლიდან წევრიანდება რევოლუციურ ორგანიზაციაში „Группа Рославльских Интеллигентов“ და მალევე აკავებენ აკრძალული ლიტერატურის შენახვის ბრალდებით. აქტიურ მოღვაწეობას ეწეოდა ანარქისტულ ორგანიზაციებში, იყო გაზეთ „Клич“ გამომცემელი. დააარსა „ანარქიის სახლი“ არაერთხელ იქნა დაკავებული ანტი საბჭოთა საქმიანობისთვის. 1921 წელს 9 ანარქისტთან ერთად ჩეკას მიერ იქნა დახვრეტილი.
ლიტერატურა
Novoe napravlenie v anarkhizme: assotsiatsionnyi anarkhizm. 2nd edn, New York, 1923.
O klassakh. Moscow, 1924.
დაბადებული 1878
გარდაცვლილი 1921
რუსი პოეტები
რუსი რევოლუციონერები
Martiros, Vayots Dzor

Martiros, Vayots Dzor
Martiros is a village in the Vayk Municipality of the Vayots Dzor Province of Armenia. There is a newer and an older section to the village.
History
A huge khachkar in the older section of the village attests that the settlement was founded in 1283 at the command of Prince Prosh and his son Paron Hasan.
Gallery
References
External links
Populated places in Vayots Dzor Province
სადგერის წმინდა გიორგის ეკლესია

სადგერის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ სადგერში. თარიღდება XV საუკუნით.
ტაძარი ძლიერადაა გადაკეთებული: შელესილია კედელ-კამარები, რის გამოც შეცვლილია პროპორციები: შიდა სივრცე ფართო და გართხმულია. შესასვლელი ორია: დასავლეთითა და ჩრდილოეთით. ფასადების შემკულობას წარმოადგენს გრეხილი ლილვების საპირეები, რომლებიც გარს შემოუვლის ღიობებს და რელიეფები; ტაძარი დაგვირგვინებულია ქვისავე სადა ლავგარდნით. აღმოსავლეთის ფასადი შემკულია ერთი სარკმლით, რომელსაც გარს შემოუვლის გრეხილი ლილვებისაგან შემდგარი საპირე, მის ორივე მხარეს ყურძნის მტევნების რელიეფური გამოსახულებებია. დასავლეთის ფასადს შუაზე კვეთს ჰორიზონტალური სარტყელი. სამეტრიის ღერძზე კარი და სარკმელია განთავსებული. კარის შემკულობას წარმოადგენს გრეხილი ლილვების ორმაგი საპირე, რომელიც სცდება ღიობის ფარგლებს და მის თავზე სწორკუთხა „ტიმპანს“ შემოხაზავს.
სადგერის წმინდა გიორგის ეკლესია განთქმული სალოცავი იყო განვითარებულ შუა საუკუნეებში. სადგერი ამ დროს ხდება გარკვეული პოლიტიკური ერთეულის ცენტრი, სადაც შენდება წმ. გიორგის ეკლესია და ციხე. XVIII საუკუნეში დაზიანებული ეკლესია აღდგენილი იქნა მეფე ვახტანგ VI-ის მიერ. 1737 წლით დათარიღებულ, მეფისადმი მიძღვნილ ეპიტაფიაში აღნიშნულია, რომ მეფეს განუახლებია „სადგრის კამარა გებული“. ვახუშტი ბატონიშვილის სიტყვებით:
ფასადებზე უსისტემოდ არის გაბნეული რელიეფური გამოსახულებები. ზოგიერთი მათგანი წმ. გიორგის ცხოვრების ციკლიდან აღებულ სიუჟეტზეა აგებული. სარკმლების ირგვლივ (გარდა სამხრეთი სარკმლისა), ყურძნის მტევნების რელიეფური გამოსახულებებია გაბნეული. გალავნის კედლები, რომელიც 2-3 მეტრითაა ზოგან შემორჩენილი, უხეშად თლილი ქვითაა ნაგები.
ლიტერატურა
ბერიძე ვ., „XVI-XVIII საუკუნეების ქართული საეკლესიო ხუროთმოძღვრება“, თბ., 1994
რესურსები ინტერნეტში
ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კასტელვერდე (ლიბია)

კასტელვერდე (ლიბია)
კასტელვერდე — ქალაქი ჩრდილოეთ-დასავლეთ ლიბიაში, ტრიპოლიტანიაში, ტრიპოლის რაიონში. 1995 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობდა 34,584 ადამიანი. მდებარეობს ქალაქებს ტრიპოლსა და ელ-ხუმსს შორის არსებულ მთავარ გზაზე, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროს სიახლოვეს, ზღვის დონიდან 33 მ სიმაღლეზე. დაარსდა როგორც იტალიის ლიბიის კოლონიური დასახლება. ქალაქზე გადის ლიბიის რკინიგზის ხაზი.
იხილეთ აგრეთვე
ლიბიის ქალაქების სია
სქოლიო
ლიბიის ქალაქები
რინგშტრასე

რინგშტრასე — წრიული ქუჩა რომელიც ავსტრიის დედაქალაქის, ვენის ისტორიულ ცენტრს - შიდა ქალაქს უვლის გარს. ქუჩაზე არსებული ისტორიული არქიტექტურა მიეკუთვნება 1860-1890 წლებს.
ისტორია
ქუჩა აშენებულია ქალაქის გალავნის ადგილას. გალავანი XIII საუკუნის განმავლობაში რიჩარდ I-ის გამოსასყიდად მიღებული ფულით აშენდა და 1529 წელს თურქების პირველი ალყის დროს განახლდა. გალავანი არსებობდა XVIII საუკუნის მეორე ნახევრამდე.
1850 წელს ვორსტადტი (დღეისთვის II-IX უბნები) შევიდა ვენის შემადგენლობაში, რამაც გალავანი მოძრაობის დამაბრკოლებელ ბარიერად აქცია. 1857 წელს იმპერატორმა ფრანც იოსეფ I-მა გამოუშვა ცნობილი ბრძანეულება: ეს არის ჩემი სურვილი - (Es ist Mein Wille, Wikisource) რის მიხედვითაც დაანგრიეს ქალაქის კედლები და თავდაცვითი თხრილები. ახალ ქუჩს და იქ დაგეგმილ შენობებს უნდა წარმოეჩინათ ჰაბსბურგების იმპერიის სიდიადე. პრაქტიკული თვალსაზრისით ნაპოლეონ III-ის მიერ პარიზში აშენებულმა ბულვარებმა აჩვენა თუ განიერი ქუჩები რამდენად ართულებს რევოლუციური ბარიკადების მოწყობას.
შენობები
რინგშტრასეზე მდებარეობს რამდენიმე ცნობილი შენობა:
სახვითი ხელოვნების აკადემია
რატუშა
ვენის უნივერსიტეტი
ვოტივკირხე
რესურსები ინტერნეტში
The Ring in Vienna
Map - Vienna, showing the Ring
ვენა
ჩინეთის რესპუბლიკა 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

ჩინეთის რესპუბლიკა 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩინეთის რესპუბლიკამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მერვედ იასპარეზა 1972 წელს, დასავლეთ გერმანიის ქალაქ მიუნხენში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
სპორტული ბმულები
საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა
ქვეყნები 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩინეთის რესპუბლიკა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
სუჩათის პირველი ხიდი

სუჩათის პირველი ხიდი — ხიდი თურქეთში, სოფელ სუჩათში. ხიდი მოზრდილი, ტიპური ერთმალიანი ხიდების მსგავსია, ნახევარწრიული თაღის ბოლოები ორივე მხარეს კლდოვან ქანში ნაკვეთ სივრცეში ამოშენებულ ბურჯებს ეყრდნობა.
მისი ორივე მხარის საპირე რკალის წყობაში გამოყენებულია კარგად დამუშავებული მოგრძო ფორმის ქვების ერთი რიგი. ქვები ერთმანეთზე ვერტიკალურადაა მიწყობილი და ნაგებობის ორივე ნაპირს მთელს სიგრძეზე გასდევს. მათ შორის სივრცე შევსილია კირდუღაბის თხელი ფენით. ხიდს აქვს მოაჯირი. იგი კარგად დამუშავებული მოგრძო ფორმის ქვებითაა გამართული.
ხიდის სიგრძე — 28 მეტრია, სიგანე — 2,30 მეტრი. ხიდის ბურჯებში ორივე მხარეს დატანილია 4-4 ფოსო. იქვე განთავსებული აბრიდან ჩანს, რომ ხიდის განახლება მოხდა 2007-2008 წლებში. განახლების კვალი განსაკუთრებით კარგად ემჩნევა სავალი ნაწილის ქვის მოაჯირებს.
ლიტერატურა
ისტორიული ჭანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები (საფორტიფიკაციო ნაგებობები, ეკლესიები, საკომუნიკაციო და საყოფაცხოვრებო არქიტექტურის ნიმუშები), ბათ., 2014, გვ. 77 ISBN 978-9941-0-6458-6.
თურქეთის ხიდები
ტირიფი

ტირიფი (ლათ. Salix) — ფოთოლმცვივან მცენარეთა გვარი ტირიფისებრთა ოჯახისა. ორსახლიანი ხეები, ბუჩქები ან ჩირგვებია (პოლარული და მაღალმთის ტირიფები). გვარი მოიცავს 600-მდე სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერი და ცივის ჰავის სარტყლებში.
საქართველოში ბუნებრივად გავრცელებულია 17 სახეობა. უმეტესობა მთის შუა, სუბალპურ და ალპურ სარტყლებში იზრდება, : წნორი (Salix alba), მდგნალი (Salix caprea), ვილჰელმის ტირიფი (Salix wilhelmsiana), კუზნეცოვის ტირიფი (Salix kuznetzowii), ქიქოძის ტირიფი (Salix kikodzese), ყაზბეგის ტირიფი (Salix kazbekensis), მათ შორის ქიქოძის და ყაზბეგის ტირიფი საქართველოს ენდემია. ტირიფი ეტანება ჩრდილოეთ ექსპოზიციის ფერდობებსა და ნოყიერ ტენიან ნიადაგს. დაბლობში კი, მდინარეთა ნაპირების გასწვრივ და ჭალის ტყეებში, მეტწილად გავრცელებულია წნორი ანუ თეთრი ტირიფი (ლათ. Salix Alba). მის დრეკად ყვითელყლორტებიან ფორმებს „მანეულსა“ და „ყვითელ ტირიფს“ — საგანგებოდ აშენებენ და საკალათე წნელად და ჭიგოდ იყენებენ. ნამდვილი საკალათე ტირიფი — მანეული (ლათ. Salix viminalis) ჩვენში ბუნებრივად იზრდება მხოლოდ ბაკურიანისა და ციხისჯვრის მიდამოებში. ტირიფის ზოგი სახეობის ქერქი შეიცავს ტანიდებს, ზოგისა — სალიცინს.
ბევრი სახეობა დეკორატიულია: ბაღებსა და პარკებში ხშირად აშენებენ აღმოსავლეთ აზიიდან ინტროდუცირებულ ძეწნას (ლათ. Salix babylonica), რომელიც ორიგინალური, „მტირალა“ ვარჯით გამოირჩევა. ზოგს ცოცხალ ღობედ და მოსილული ნაპირების დასამაგრებლად იყენებენ. თაფლოვანია.
ლიტერატურა
ტირიფისებრნი
ვენსან პერესი

ვენსან პერესი (დ. 10 ივნისი, 1964, ლოზანა, შვეიცარია) — შვეიცარიის რომანდიაში დაბადებული ფრანგი მსახიობი და რეჟისორი, ესპანური და გერმანული ფესვებით. განსაკუთრებით დასამახსოვრებელი როლები შეასრულა ფილმებში: „სირანო დე ბერჟერაკი“ (Cyrano de Bergerac), „დედოფალი მარგო“ (La Reine Margot), „ინდოჩინეთი“ (Indochine), „ფანფან-ტიტა“ (Fanfan la Tulipe), „ყორანი: ანგელოზების ქალაქი“ (The Crow: City of Angels). საფრანგეთის კინოაკადემიის მიერ სამჯერ იყო ნომინირებული სეზარზე. 1995 წელს ჟურნალმა People-მა დაასახელა 50 ყველაზე ლამაზ ადამიანს შორის.
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ფრანგი მსახიობები
შვეიცარიელი მსახიობები
დაბადებული 1964
დაბადებული 10 ივნისი
ელოიანის ვაშლოვანის ლომისის ნიში

ელოიანის ვაშლოვანის ლომისის ნიში — საკულტო ნაგებობა, ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ელოიანში. აგებულია XIX-XX საუკუნეები.
ძველი ეკლესიის ადგილას მოსახლეობამ მოაწყო რიყის ქვით ნაგები სალოცავი ნიში, რომელიც შემდეგ კი შეულესავთ. ტერიტორიაზე ყრია ეკლესიის ქვები.
ლიტერატურა
შიდა ქართლი, ახალგორის მუნიციალიტეტის არქიტექტურული მემკვიდრეობა, ტ. IV, თბ., 2008, გვ., 70
ახალგორის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
Roman Bridge (Trier)

Roman Bridge (Trier)
The Roman Bridge is an ancient structure in Trier, Germany, over the Moselle. It is the oldest standing bridge in the country, and the oldest Roman bridge north of the Alps. The nine bridge pillars date from the 2nd century AD, replacing two older, wooden bridges that date at least as far back as 17 BC. In Roman times, tossing a coin off of the bridge into the Moselle was an offering of good luck. The upper part was renewed twice, in the early 12th and in the early 18th century, after suffering destruction in war. Along with other Roman and Early Gothic sites in Trier, the bridge was inscribed on the UNESCO World Heritage List in 1986 because of its historical importance and architecture.
Historical views
Further reading
See also
List of Roman bridges
List of bridges in Germany
References
External links
Traianus – Technical investigation of Roman public works
Site of the Römerbrücke in Google Maps
Bridges in Germany
Trier
Deck arch bridges
Stone bridges in Germany
Bridges completed in the 2nd century
Buildings and structures in Trier
History of Trier
Ancient Roman buildings and structures in Germany