PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
იემიშჩი ჰასან-ფაშა

იემიშჩი ჰასან-ფაშა (დ. 1535 — გ. 1603, სტამბოლი) — ოსმალეთის სახელმწიფო მოღვაწე. ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1601-1603 წლებში.
ჰასან-ფაშა იყო ადგილობრივი თურქი, რომელმაც ბავშვობა როგავაში გაატარა .შემდეგ იგი გადავიდა ბრიზრენში, სადაც დაწყებითი განათლება მიიღო სტამბოლის სამხედრო აკადემიაში. სამხედრო აკადემიის დამთავრების შემდეგ ჰასან-ფაშა გახდა იმპერიის დიდი ვეზირი. იგი სიკვდილით დასაჯა მეჰმედ III-მ 1603 წელს. დაქორწინებული იყო მურად III-ის ქალიშვილზე. სულთანზადე მეჰმედ-ფაშა იყო მისი შვილიშვილი.
ლიტერატურა
Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.359-360
Danişmend, İsmail Hâmi (1971), Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi.
Tektaş, Nazım. (2009), Sadrâzamlar - Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı. İstanbul:Çatı Kitapları. ISBN 9789758845000
Barkey, Karen (1997), Bandits and Bureaucrats: The Ottoman Route to State Centralization. Cornell University Press. ISBN 0801484197. say. 203.
ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
სიკვდილით დასჯილი ოსმალეთის დიდი ვეზირები
დაბადებული 1535
გარდაცვლილი 1603
საბინა ბაბაევა

საბინა ბაბაევა (დ. 2 დეკემბერი, 1979, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მომღერალი. 2012 წელს წარადგინა აზერბაიჯანი ბაქოში გამართულ ევროვიზიაზე. მოახერხა ფინალში გასვლა. 2012 წლის 26 მაისს ფინალში რიგით მე-13 ნომრად გამოვიდა სიმღერით „When the Music Dies“. საბოლოო ჯამში დაიკავა მე-4 ადგილი.
ევროვიზია 2012
საბინამ დაამთავრა ბაქოში მდებარე ასაფ ზეინალის მუსიკალური სკოლა, ვოკალური ხელოვნების განხირთ. მან მონაწილეობა მიიღო ქვეყანაში და მის გარეთ ჩატარებულ არაერთ კონკურში. ის ცნობილია მისი იმით რომ შეასრულა სიმღერა „Roya kimi“, 2003 წლის აზერბაიჯანული ტელესერიალის „Bayaz hayat“-ის თემის (გახსნითი) სიმღერა. მას არაერთხელ მიუღია აზერბაიჯანის ევროვიზიის შესარჩევ ეროვნულ კონკურსზე. მიონაწილეობას იღებდა 2008 წლიდან ევროვიზიაზე გასვლამდე..
საბინამ ევროვიზიაზე აზერბაიჯანის წარმომადგენლად არჩევამდე ევროვიზიაზე საქართველოს წარმომადგენელ ანრი ჯოხაძესთან ერთად ჩაწერა სიმღერა „სიყვარულის თამაში“.
მისი სარეკლამო ტურნეს ფარლებში საბინა გამოვიდა ლონდონში, ამსტერდამსა და ბუდაპეშტში. ევროვიზიის ფინალში მიიღო 150 ქულა და დაიკავე მე-4 ადგილი. ფინალში იყო რიგით მე-13 გამომსვლელი. მან აგრეთვე მიიღო მარსელ ბეზანსონის პრესის ჯილდო ევროვიზიის ფინალში შესრულებული სიმღერისთვის „When the Music Dies“.
ევროვიზიის შემდეგ
2012 წელს ბაბაევა ჩაირიცხა ბაქოს მუსიკალურ აკადემიაში საშუალო სკოლის შემდგომ პროგრამაზე.
2014 წელს საბინა ბაბაევა იყო აზერბაიჯანის ხმის მიცემის პროცესის სპიკერი ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე კოპენჰაგენში, დანიაში. მან წარადგინა აზერბაიჯანის მიერ სხვა კონკურსანტებისთვის მიცემული ქულები.
პირადი ცხოვრება
ის 2012 წლის ევროვიზიაზე მყოფ ერთ-ერთ კონკურენტზე, ბრიტანელ ენჯელბერტ ჰამპერდინკზე აცხადებდა რომ ის მისი ერთ-ერთი ფავორიტი მომღერალია. ამასთანავე გამოთქვა მასთან ერთად დუეტის ჩაწერის სურვილი.
2012 წლის 30 ივლისს ცნობილი გახდა, რომ ბაბაევა დაინიშნა ჯავიდან შარიფოვზე, ექვსი წლით უმცროს მამაკაცზე, რომელიც ტელეკომპანია Ictimai–ს პროგრამების დირექტორთი და რეალითი შოუს Gafas–ის ყოფილ მონაწილეა. გავრცელებული ინფორმაციით, წყვილი ერთმანეთს ერთი წლის მანძილზე ხვდებოდა. საბინა ბაბაიევამ უარყო ეს ინფორმაცია. მიუხედავად მისი ამრეაქციისა, ქორწილი 26 სექტემბერს მართლაც შედგა. 2016 წლის დასაწყისში ბაბაევას შეეძინა შვილი.
სქოლიო
აზერბაიჯანელი ქალი მომღერლები
ბარკა

ბარკა (ბერბერული: Berqa) — ანტიკური ბერძნული კოლონია, მოგვიანებით რომაული და ბიზანტიური ქალაქი ჩრდილოეთ აფრიკაში. დღეისთვის შედის ლიბიის კირენაიკას რეგიონის შემადგენლობაში.
იმეტესი არქეოლოგის აზრით ის მდებარეობდა დღევანდელი ელ-მარჯის ტერიტორიაზე, ხოლო ზოგიერთის მოსაზრებით ის იყო ტოლმეიტას მახლობლად.
ქალაქის სახელი არაბულის ბგვლენით გახდა - ბარქა,
ლიტერატურა
Butler, The Arab Conquest of Egypt, p. 430 (ინგლისური)
Heinrich Gelzer, Patrum Nicaenorum nomina, p. 231 (ინგლისური)
Marquardt, Staatsverwaltung, I, p. 459 (ინგლისური)
Westermann, Großer Atlas zur Weltgeschichte (გერმანული)
რესურსები ინტერნეტში
GigaCatholic – Titular sees
სქოლიო
კირენაიკა
ლიბიის ისტორია
გადაადგილებათა ურთიერთობის პრინციპი

გადაადგილებათა ურთიერთობის პრინციპი, მაქსველის თეორემა — წრფივად დეფორმირებადი სხეულისპირველი მდგომარეობის (ნახ. a) Pk ერთეული ძალის მოდების წერტილის ამ ძალის მოქმედების მიმართულებით გადაადგილდება (δk1), რომელსაც მეორე მდგომარეობის (ნახ. b) ნებისმიერი სხვა Pi ერთეული ძალა იწვევს, ტოლია Pi ერთეული ძლის მოდების წერტილის ამ ძალის მოქმედების მიმართულებით გადაადგილებისა (δ1k), რაც გამოწვეულია Pk ერთეული ძალით, ე. ი. δ1k=δk1 გადაადგილებათა ურთიერთობის პრინციპი პირველად ინგლისელმა ფიზიკოსმა ჯ. მაქსველმა ჩამოაყალიბა, იგი მუშაობათა ურთიერთობის პრინციპის კერძო შემთხვევაა. მას ფართოდ იყენებენ მასალათა გამძლეობასა და სამშენებლო მექანიკაში დრეკადი სისტემების გაანგარიშებისას.
ლიტერატურა
მასალათა გამძლეობა
ირაკლი მასხარაშვილი

ირაკლი მასხარაშვილი (დ. 28 ივნისი, 1938, ბორჯომი) — ქართველი არქიტექტორი, პოლიტიკოსი.
1963 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურის ფაკულტეტი.
1970-1980 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თბილისის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. ძირითადი ნამუშევრები: რეალიზებული - ნევროლოგიის ინსტიტუტის შენობა თბილისში (1975), ბავშვთა ქალაქი „მზიური“თბილისში (გენგეგმა) და პირველი რიგის მშნებლობა (1982). პროექტები: სასცენო ხელოვნების სკოლა თბილისში (1965), საკურორტო კომპლექსი „ოქროს საწმისი“ კოდორის შესართავთან (1970), ბათუმის ცენტრისა და ისტორიული ნაწილის რეკონსტრუქცია (1976) და სხვ. მიღებული აქვს სხვადასხვა სახის პრემიები შესრულებული სამუშაოებისთვის: წამახალისებელი პრემია - დიდების მემორიალი გმირთა მოედანზე (1962, თბილისი), პრემია — წმინდა სამების საკათედრო ტაძარი (1989, თბილისი), I ხარისხის პრემია — წმინდა სამების ტაძარი (1996, ფოთი), II ხარისხის პრემია — რუსთაველის მოედნის რეკონსტრუქცია (1998, თბილისი), საქართველოს მინისტრთა საბჭოს პრემია. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
რესურსები ინტერნეტში
ირაკლი მასხარაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი
დაბადებული 28 ივნისი
დაბადებული 1938
საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები
საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1963)
Bela Vista de Minas

Bela Vista de Minas is a Brazilian municipality located in the state of Minas Gerais. Its population is estimated to be 10,262 people living in a total area of . The city belongs to the mesoregion Metropolitana de Belo Horizonte and to the microregion of Itabira.
See also
List of municipalities in Minas Gerais
References
Municipalities in Minas Gerais
იაკუიბა

იაკუიბა — ქალაქი სამხრეთ ბოლივიაში, ტარიხას დეპარტამენტში, გრან-ჩაკოს პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს არგენტინის საზღვრიდან სამ კილომეტრში, ზღვის დონიდან 620–680 მეტრზე. წარსულში ქალაქი არგენტინის სალტის პროვინციის შემადგენლობაში შედიოდა, მაგრამ 1900 წელს ბოლივიას გადაეცა.
2008 წლის მონაცემებით, ქალაქში ცხოვრობდა 100 900 ადამიანი. საზღვრის სიახლოვეს მდებარეობის გამო, იაკუიბა დეპარტამენტის მთავარი სავაჭრო ცენტრია. არგენტინის ქალაქ სალვადორ-მასასთან ერთად, წარმოქმნის კონურბაციას.
იხილეთ აგრეთვე
ბოლივიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
Official tourism and commerce portal
Traditional clothing
Traditional music
ბოლივიის ქალაქები
მაკდონელის საგრაფო

მაკდონელის საგრაფო — საგრაფო ჩრდილოეთ ტერიტორიაში, ავსტრალიაში. მიეკუთვნება ალის-სპრინგსის რეგიონს. 2006 წლის მონაცემებით საგრაფოს მოსახლეობა შეადგენდა 6554 ადამიანს. ფართობი — 268 784,20 კმ². მაკდონელის საგრაფოს ესაზღვრება ცენტრალური დისირთის საგრაფო და სამი შტატი: დასავლეთი ავსტრალია, კუინზლენდი და სამხრეთი ავსტრალია. მაკდონელის საგრაფოს მერია სიდ ანდერსონი.
რესურსები ინტერნეტში
Map of LGAs
Policy details
ავსტრალიის საგრაფოები
ჩეშმალი (თოუზი)

ჩეშმალი (თოუზი)
ჩეშმალი — სოფელი აზერბაიჯანში, თოუზის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 849 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
თოუზის რაიონის სოფლები
392

392
მოვლენები
რომის იმპერატორი ვალენტინიანე II ვენაში მოკლეს. იმპერატორის ტახტზე ავიდა ევგენიოსი.
დაიბადნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
მარკიანე — რომის იმპერატორი (გ. 457)
გარდაიცვალნენ
იანვარი
თებერვალი
მარტი
აპრილი
მაისი
5 მაისი : ვალენტინიანე II — რომის იმპერატორი (დ. 371)
ივნისი
ივლისი
აგვისტო
სექტემბერი
ოქტომბერი
ნოემბერი
დეკემბერი
თარიღი უცნობია
ქალაქის გამგეობის შენობა (ტაგანროგი)

ქალაქის გამგეობის შენობა (ტაგანროგი)
ქალაქის გამგეობის შენობა — სახლი ქალაქ ტაგანროგის ცენტრში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.
მისამართი: ტაგანროგი, პეტროვის ქუჩა № 87.
ისტორია
სამსართულიანი სახლი, ოთხკუთხა კოლონებით, მდებარეობს პეტროვის ქუჩაზე, მცირე სადოვაიის შესახვევის პირდაპირ. შენობა არაერთხელ გადაუკეთებიათ.
მიწის ამ ნაკვეთძე პირველი სახლი ააშენეს 1830-იან წლებში ვაჭარ დ. პეტროკოკინოსათვის. 1880-იან წლების ბოლოს იგი შეიძინა კოზმა კომნენო-ვარვაციმ და კაპიტლურად გადააკეთა. შენობას გაუკეთა მიშენება. ეზოში მდებარე ფლიგელი დაუკავშირდა მთავარ შესასვლელს. გააფორმეს ფასადიც. შენობაში იყო 62 ოთახი, რომელიც ეკავათ ვარვარის ოჯახის წევრებს. რუსეთის პირველი რევოლუციის პერიოდში გლეხებს შორის არეულობის შიშით გადაწყვიტა გაეყიდა თავისი სახლი.
1907 წლიდან 1920 წლამდე სახლში განთავსებული იყო ქალაქის გამგეობის შენობა, რომელიც 1810 წლიდან გახდა მუნიციპალური ხელისუფლების მთავარი აღმასრულებელი ორგანო. 1909-1914 წლებში სახლის ერთ-ერთ ოთახში გახსნილი იყო სურათების გალერეა და ქალაქის მუზეუმი. 1918 წლის 17 იანვრიდან 1 თებერვლამდე შენობა ეკავა ტაგანროგის მუშათა და დეპუტატთა საბჭოებს. გერმანელებისა და შემდეგ თეთრგვარდიელების მოსვლის შემდეგ შენობაში კვლავ ქალაქის საკრებულო განთავსდა. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ კი შენობაში განთავსდა სამხედრო-რევულიციური კომიტეტი, რომელიც [[1920] ქალაქის მმართველობის ძირითადი ორგანო იყო. შემდეგ აქ განთავსდა პროფკავშირის კლუბი, მასწავლებელთა სახლი, ავტომოტოკლუბი. 1935 წლის ბოლოს მთლიანი შენობა გადაეცა ტაგანროგის პიონერთა სახლს.
ტაგანროგის გერმანული ოკუპაციის პერიოდში, 1942 წლიდან შენობაში განთავსებულია გერმანული პოლიცია. ტაგანროგის გათავისუფლების დროს შენობა დაიწვა. 1959 წლის აგვისტოში დაიწყეს სახლის აღდგენითი სამუშაოები. ფასადი და დაგეგმარება მთლიანად შეცვალეს, დააშენეს მესამე სართული. შესასვლელი გააფორმეს პორტიკებით. აღდგენის შემდეგ შენობაში საცხოვრებელი ბინები განათავსეს.
სქოლიო
ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
Wigry Lake

Wigry Lake
Wigry is a lake located in north-eastern part of Poland, in Podlaskie Voivodeship.
Wigry lake is situated in the forests of the Augustów Wilderness – trees grow on about 80% of its shoreline. There are 19 smaller and bigger islands on the lake, in its waters thrive as many as 26 species of fish including pike, trout and bass. The lake and its adjacent area belong to the Wigry National Park which means there are several regulations which ought to be respected by tourists. Wigry is considered a "zone of silence", which bans the use of anyone except law enforcement from using motorboats on the lake. Tents and bonfires are allowed only in designated areas.
The lake is revered by canoeing and yachting aficionados. Wigry, as well as the Czarna Hańcza River, are part of a famous canoe trail of John Paul II.
Wigry is also the name of a Polish youth bicycle popular in the 1970s and the 1980s, as well as the name of a Polish 3rd Division soccer team – Wigry Suwałki.
See also
Augustów Canal
Wiatrołuża (river)
Lakes of Poland
Lakes of Podlaskie Voivodeship
გვირაბი

გვირაბი — ხელოვნურად შექმნილი მიწისქვეშა ნაგებობა, რომელსაც სხვადასხვა მიზნით იყენებენ. ქალაქის გვირაბებში, ქუჩებისა და შენობების ქვეშ, საავტომობილო გზები და მეტროს ხაზებია გაყვანილი. მდინარეების ქვეშ ან მთებში გაყვანილ გვირაბებში რკინიგზის ხაზები გადის. ლა-მანშის სრუტის ქვეშ, დიდ სიღრმეზე გაყვანილი გვირაბი ინგლისს დანარჩენ ევროპასთან აერთებს. დიდ ქალაქებში ადამიანები ტრანსპორტით გადატვირთულ ქუჩებში გვირაბებით გადადიან. გვირაბები აწვდის ქალაქს სუფთა წყალს და გააქვს ჩამდინარე წყლები და კანალიზაცია. ვიწრო გვირაბებში ტელეფონებისა და სხვა კაბელებს ალაგებენ. მიწისქვეშა მაღაროები ქვანახშირისა და მინერალების საბადოებში გათხრილი გვირაბებისაგან შედგება. მაღაროები მსოფლიოში ყველაზე ღრმა გვირაბებია.
მსოფლიოში ყველაზე გრძელი გვირაბი, რომლის გირძე 169 კმ-ია, აშშ-ში გაიყვანეს 1944 წელს. იგი წყლით ამარაგებს ქალაქ ნიუ-იორკს
ლიტერატურა
სტრუქტურა
Mikhail Simonov

Mikhail Simonov
Mikhail Petrovich Simonov (19 October 1929 – 4 March 2011) was a Russian aircraft designer famed for creating the Sukhoi Su-27 fighter-bomber, the Soviet Union's answer to the American F-15 Eagle. After the dissolution of the Soviet Union in 1991, Simonov coordinated the Su-27's sale to foreign governments, providing badly needed hard currency to the Russian government. In recognition of his achievements, he was named a Hero of the Russian Federation in 1999.
Simonov was born 19 October 1929 in Rostov-on-Don. He became an aviation engineer in the 1950s and joined Sukhoi as a deputy chief designer in 1970. In his time at Sukhoi, he developed the Sukhoi Su-24 bomber and the Sukhoi Su-25 ground-attack airplane, as well as the Su-27. He was the Soviet Union's deputy minister of aircraft industries from 1979 to 1983.
References
The Associated Press. "Mikhail Simonov, 81, Designer of Soviet Air Force Workhorse, Dies", The New York Times. March 4, 2011. Retrieved March 5, 2011.
1929 births
2011 deaths
Russian aerospace engineers
Heroes of the Russian Federation
Soviet aerospace engineers
20th-century Russian engineers
Ouro Branco, Rio Grande do Norte

Ouro Branco, Rio Grande do Norte
Ouro Branco is a municipality in the state of Rio Grande do Norte in the Northeast region of Brazil.
See also
List of municipalities in Rio Grande do Norte
References
Municipalities in Rio Grande do Norte
ბერეთბინა (ზაქათალა)

ბერეთბინა (ზაქათალა)
ბერეთბინა — სოფელი აზერბაიჯანში, ზაქათალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 178 კაცი.
რელიგია
სოფელში მოქმედებს მეჩეთი და მასთან არსებული საზოგადოება.
სქოლიო
ზაქათალის რაიონის სოფლები
Sepia (color)

Sepia (color)
Sepia is a reddish-brown color, named after the rich brown pigment derived from the ink sac of the common cuttlefish Sepia. The word sepia is the Latinized form of the Greek σηπία, sēpía, cuttlefish.
In the visual arts
Sepia ink was commonly used for writing in Greco-Roman civilization. It remained in common use as an artist's drawing material until the 19th century. Grisaille is a painting technique developed in the 14th century in which a painting is rendered solely in tones of gray, sepia, or dark green. In the last quarter of the 18th century, Professor Jakob Seydelmann of Dresden developed a process to extract and produce a concentrated form of sepia for use in watercolors and oil paints.
Sepia toning is a chemical process used in photography which changes the appearance of black-and-white prints to brown. The color is now often associated with antique photographs. Most photo graphics software programs and many digital cameras include a sepia tone filter to mimic the appearance of sepia-toned prints.
Other uses
In the 1940s in the United States, music intended for African American audiences was generally called race music or sepia music until the development of the expression rhythm and blues (R&B). There was a magazine for African-Americans called Sepia, which existed from 1947 to 1983 (although the name Sepia was only applied after a change of ownership in 1953).
Acclaimed Russian director Andrei Tarkovsky used a sepia tone in his 1979 science-fiction film Stalker to visually distinguish scenes set in the forbidden Zone from the real world, which is generally portrayed in black and white.
See also
List of colors
Cephalopod ink
References
Shades of brown
Pigments
Organic pigments
Animal dyes
რევაზ ქემოკლიძე

რევაზ ქემოკლიძე (დ. 13 მარტი, 1979, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, ცხინვალის „სპარტაკის“ მცველი.
ტიტულები
საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (2): 2005/2006, 2010/2011
რესურსები ინტერნეტში
პროფილი Transfermarkt-ზე
პროფილი Soccerway-ზე
სქოლიო
დაბადებული 1979
ქართველი ფეხბურთელები
ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები
თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
ვიტ ჯორჯიას ფეხბურთელები
სკ თბილისის ფეხბურთელები
ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები
თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები
საჩხერის ჩიხურას ფეხბურთელები
ცხინვალის ფეხბურთელები
ბოლნისის სიონის ფეხბურთელები
რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები
დაბადებული 13 მარტი
Torres Del Río

Torres Del Río
Torres del Río is a town and municipality located in the province and autonomous community of Navarre, northern Spain.
This town is located by the Linares River opposite Sansol. It is known for its Templar octagonal Romanesque church, formally related to those of Segovia (la Veracruz) and Eunate. The town was conquered from the Muslim occupation in 914 AD and belonged to the Monastery of Irache for several centuries before the citizens of the town bought the monastery out in the 14th century.) It is along The French Way of the Camino de Santiago.
References
External links
TORRES DEL RIO in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)
Torres del Rio.- Medieval History of Navarre
Municipalities in Navarre
ფრიდრიხ ენგელსი

ფრიდრიხ ენგელსი (დ. 28 ნოემბერი, 1820, ბარმენი — გ. 5 აგვისტო, 1895, ლონდონი) — გერმანელი პოლიტიკოსი, მეწარმე, ფილოსოფოსი და სამხედრო ისტორიკოსი. იგი იყო კარლ მარქსთან ერთად მარქსიზმის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. ენგელსის მთავარი ნაშრომებია „ინგლისის მუშათა კლასის მდგომარეობა“, „ანტი-დიურინგი“, „ლუდვიგ ფოიერბახი და კლასიკური გერმანული ფილოსოფიის დასასრული“, „ოჯახის, სახელმწიფოსა და კერძო საკუთრების წარმოშობა“, „უტოპიური და მეცნიერული სოციალიზმი“.
ბიოგრაფია
ენგელსი დაიბადა პრუსიის სამეფოს ქალაქ ბარმენში, შეძლებული მეწარმის ოჯახში. რაინის პროვინცია იმ დროს გერმანიაში ყველაზე განვითარებულ სამრეწველო მხარეს წარმოადგენდა თავისი პროლეტარიატით.
1838 წელს ენგელსმა ოჯახური პირობების გამო ბრემენის ერთ-ერთ სავაჭრო ფირმაში ნოქრად დაიწყო მუშაობა. სავაჭრო სამიანობას ხელი არ შეუშლია მისთვის მიეღო მეცნიერული და პოლიტიკური განათლება. ენგელსი ეცნობოდა იმდროინდელ ლიტერატურას, მონაწილეობას იღებდა პოლიტიკურ და ლიტერატურულ დაჯგუფებებში, რომელთა მოწოდება იყო პრაქტიკული მნიშვნელობა ახალი იდეების განვითარება. ჰეგელის ფილოსოფიის რევოლუციური მხარე ენგელსმა მაშინვე შეამჩნია და პირველმა შეაფასა, როდესაც იგი დაუკავშირდა მემარცხენე ჰეგელიანელების სკოლას. „წერილებში ვუპერტალიდან“ (1839) ენგელსმა აღწერა ბარმენსა და ელბერფელდში სამრეწველო პროლეტარიატის შრომისა და ცხოვრების პირობები, მოითხოვა გერმანიაში არსებული რეაქციული წყობილების დამხობა და საზოგადოებრივი პროგრესის განხორციელება.
ერთი წელი მსახურობდა არმიაში მოხალისედ. ორი წით გადასული იყო მაჩესტერში, სადაც მისი მამა ბამბის ფაბრიკის თანამშრომელი იყო. 1844 წელს თანამშრომლობდა „გერმანულ-ფრანგულ წელიწდეულში“, რომელიც პარიზში გამოდიოდა არნოლდ რაგისა და კარლ მარქსის რედაქტორობით. ამავე წელს დაბრუნდა ბარმენში და ესწრებოდა კომუნისტთა შეკრებებს. 1846 წელს მარქსთან ერთად გაერთიანდა საიდუმლო კავშირში, რომელიც ინტერნაციონალის წინამორბედი იყო. 1847 წელს ლონდონში ჩატარებულ კავშირის ორ კონგრესზე წარმოადგენდა პარიზის საზოგადოებას. 1848 წელს მარქსთან ერთად დაწერა „კომუნისტური კავშირის მანიფესტი“. 1848-1849 წლებში მუშაობდა „ახალი რაინის გაზეთში“, რომელიც გამოდიოდა მარქსის რედაქტორობით. გაზეთის აკრძალვის შემდეგ სტატიებს აქვეყნებდა „პოლიტიკურ-ეკონომიკურ მიმოხილვაში“. იყო ელბერფელდში მომხდარი აჯანყების მომსწრე. მონაწილეობდა ბადენ-პალატინატის კამპანიაში, როგორც ადიუტანტი ვილიხის მოხალისეთა კორპუსიდან. ბადენის აჯანყების ჩახშობის შემდეგ დევნილის სტატუსით ჩავიდა ინგლისში. 1850 წელს დაუბრუნდა მამის ფირმას. 1869 წელს თავი დაანება ბიზნესს, მონაწილეობდა სოციალ-დემოკრატიული იდეების გავრცელებასა და მუშათა საერთაშორისო მოძრაობაში.
ლიტერატურა
სქოლიო
XIX საუკუნის გერმანელი ფილოსოფოსები
ევროპელი მარქსისტები
გერმანელი პოლიტიკოსები
გერმანელი მეწარმეები
დაბადებული 1820
გარდაცვლილი 1895
ათეისტი მწერლები
ათეისტი ფილოსოფოსები
XIX საუკუნის ათეისტები
გერმანელი ათეისტები
მაჰმუდქენდი

მაჰმუდქენდი — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შარურის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 3 950 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები
შარურის რაიონის სოფლები
რუდოლფ ავსტრიელი (1788-1831)

რუდოლფ ავსტრიელი (1788-1831)
ერჰჰერცოგი რუდოლფ ავსტრიელი (გერმ.: Rudolf von Österreich) (* 8 იანვარი 1788, ფლორენცია; † 24 ივლისი 1831, ოლმიუცი) - იყო ჰაბსბურგ-ლოტარინგიის დინასტიის წარმომადგენელი, ოლმიუცის ფიურსტ-არქიეპისკოპოსი და კარდინალი.
ბიოგრაფია
რუდოლფი 1805 წელს მღვდლად ეკურთხა. 1819 წელს ოლმიუცის ფიურსტ-არქიეპისკოპოსად იქნა დანიშნული, ხოლო 1820 წელს კარდინალის რანგში იქნა აყვანილი.
რუდოლფი ხელოვნების დიდი მოყვარული და მეცენი იყო. ის უკრავდა ფორტეპიანოზე და თვითონ წერდა კიდეც მუსიკალ ნაწარმოებებს. ის ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენის მოსწავლე და დამფინანსებელი იყო. ბეთჰოვენის ვენაში ცხოვრების ხარჯებს, დაახ. 1500 ტალერს ის თავისი ხაზინიდან იხდიდა. რუდოლს ბეთჰოვენმა მიუძღვნა შემდეგი ნაწარმოებები: ოპუს 58, 73, 81ა, 96, 97, 106, 111, 133, 134 და “მისსა სოლემნის”, იგივე ოპუს 123, რომელიც რუდოლფის ოლმიუცის არქიეპისკოპოსად დანიშვნის დღისათვის იქნა დაწერილი.
ოჯახი
მშობლები:
მამა: ლეოპოლდ II - იმპერატორი.
დედა: მარია ლუდოვიკა - ესპანეთის ინფანტა.
და-ძმები:
მარია თერეზია - საქსონიის დედოფალი.
ფრანც II - იმპერატორი.
ფერდინანდ III - ტოსკანას დიდი ჰერცოგი.
მარია ანა
კარლ ლუდვიგ იოჰანი - ტეშენის ჰერცოგი.
ლეოპოლდ ალექსანდერი.
ალბრეხტი
მაქსიმილიანი.
იოზეფი - უნგრეთის პალატინი.
კლემენტინე - ორივე სიცილის დედოფალი.
ანტონ ვიქტორი - ტევტონთა ორდენის დიდი მაგისტრი.
მარია ამალია.
იოჰანი.
რაინერი - ლომბარდია-ვენეციის ვიცე-მეფე.
ლუდვიგ იოზეფი.
რუდოლფი დასაფლავებულია ვენაში, იმპერატორთა საძვალეში (ახალი საძვალე - ეპისკოპოსთა მწკრივი)
ავსტრიის ერცჰერცოგები
ჰაბსბურგები
დაბადებული 1788
გარდაცვლილი 1831
Katja Petrowskaja

Katja Petrowskaja (born 3 February 1970) is a Kyiv born German prose writer and journalist.
Biography
She grew up as Kateryna in Kyiv and, after the Chernobyl disaster, in Moscow as the younger daughter of professor of literature Miron Petrovsky and the teacher Svetlana. Her brother is the historian Yohanan Petrovsky-Shtern.
She studied literature and Slavic studies at the University of Tartu, where she was particularly influenced by the semiotician Juri Lotman. In 1994–1995 she studied with a scholarship offered by the American Council of Teachers of Russian (ACTR) at Stanford University and Columbia University. In 1998 she defended her dissertation The poetical prose of Vladislav Khodasevich at the Russian State University for the Humanities in Moscow. In 1999 she moved to Germany where she lives with her husband and two daughters in Berlin.
Literary work
After writing for Russian newspapers, she started to publish in the German language newspapers Neue Zürcher Zeitung, and Frankfurter Allgemeine Zeitung. In 2010 she received a Robert Bosch fellowship for work towards publishing them as a book, with the working title Maybe Esther. In 2013 she received the Ingeborg-Bachmann-Preis for excerpts of chapter 5 of the book. Maybe Esther, finally published in 2014, tells the story of the genocide of the Jewish population of Kiev, culminating in the massacre of Babi Yar on 29–30 September, through the account by Esther, who resembles her great-grandmother Esther, killed during the massacre. The book has been translated into more than 20 languages. Petrowskaja's major works are:
Die Auserwählten. Ein Sommer im Ferienlager in Orlionok. Bildreportage von Anita Back mit einem Essay von Katja Petrowskaja und einem Vorwort von Joachim Jäger. Braus, Berlin, 2012.
Vielleicht Esther. Suhrkamp, Berlin, 2014.
Maybe Esther: A Family Story. Translated from the German by Shelley Frisch. Harper, New York, 2018.
Awards
Ingeborg-Bachmann-Preis at the Festival of German-Language Literature (2014)
Aspekte-Literaturpreis (2014)
References
External links
Katja Petrowskaja, in: Munzinger Archive, also Munzinger Archive online
1970 births
Living people
Writers from Kyiv
Writers from Berlin
German people of Ukrainian-Jewish descent
Allo, Navarre

Allo, Navarre
Allo is a town and municipality located in the province and autonomous community of Navarre, northern Spain. It had a population of 1,075 in 2011.
References
External links
ALLO in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)
Municipalities in Navarre