პუერტო-პრინსესა

პუერტო-პრინსესა (ოფიციალურად ქალაქი პუერტო-პრინსესა; ტაგ: Lungsod ng Puerto Princesa; სებ: Siyudad i'ang Puerto Princesa) — პირველი კლასის მაღალურბანიზებული ქალაქი მიმაროპის რეგიონში (რეგიონი IV-B), ფილიპინებში. 2015 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობა 255 116 ადამიანია.
პუერტო-პრინსესა მდებარეობს პალავანის პროვინციის დასავლეთ ნაწილში და ფილიპინების ყველაზე დასავლეთით მდებარე ქალაქია. მართალია ქალაქი პროვინციის დედაქალაქია, თუმცა პუერტო-პრინსესა ფილიპინების 38 დამოუკიდებელ ქალაქს მიეკუთვნება და იმ პროვინციის მიერ არ იმართება, რომელშიც გეოგრაფიულად მდებარეობს.
პუერტო-პრინსესას ფილიპინების ქალაქებს შორის მოსახლეობის სიმჭიდროვის ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი აქვს. ფართობის მიხედვით ქალაქი მეორე ადგილზეა დავაოს შემდეგ და 2 381.02 კმ² ტერიტორიას ფარავს.
ამჟამად პუერტო-პრინსესა ტურისტული ქალაქია და პლაჟებითა და ზღვის პროდუქტების რესტორნებითაა ცნობილი. იგი არაერთხელ დასახელდა ფილიპინების ყველაზე სუფთა და მწვანე ქალაქად.
ეტიმოლოგია
სახელწოდება პუერტო-პრინსესას წარმოშობის რამდენიმე ვერსია არსებობს. ერთ-ერთი ვერსიით ქალაქს სახელი ეწოდა ქალწულის საპატივცემულოდ, რომელიც იმ ადგილებში წელიწადის განსაზღვრულ ღამეებში დაიარებოდა. მეორე ვერსიით, ქალაქის სახელწოდება მის გეოგრაფიულ უპირატესობასთანაა დაკავშირებული: პუერტო-პრინსესა საზღვაო პორტია და ბუნებრივად დაცულია მთებით, ზღვის სიღრმის გამო კი ნებისმიერი ზომის საზღვაო ტრანსპორტის სადგომს წარმოადგენს.
ისტორიულად ქალაქს პორტი ასუნსიონი ერქვა, პრინცესა ასუნსიონის პატივსაცემად, რომელიც ისაბელ II-ისა და ფრანსისკო დე ასის დე ბურბონის ქალიშვილი იყო. პრინცესას გარდაცვალების შემდეგ დედოფალმა ქალაქის სახელწოდება შეცვალა და პუერტო-დე-ლა-პრინცესა უწოდა. საბოლოოდ ქალაქის სახელი შემოკლდა და პუერტო-პრინსესა დაერქვა.
გეოგრაფია
პუერტო-პრინსესა კუნძულ პალავანის შუა ნაწილში მდებარეობს. აღმოსავლეთიდან სულუს ზღვით, დასავლეთიდან სამხრეთ ჩინეთის ზღვით, ჩრდილოეთიდან სან-ვისენტესა და როხასის მუნიციპალიტეტებით, ხოლო სამხრეთიდან აბორლანის მუნიციპალიტეტითაა შემოსაზღვრული. პუერტო-პრინსესა მანილიდან 567 კმ-ით (306 საზღვაო მილი), კუნძულ პანაიდან — 380 კმ-ით (205 საზღვაო მილი), ხოლო მინდანაოზე მდებარე ქალაქ ზამბოანგიდან 460 კმ-ითაა (250 საზღვაო მილი) დაშორებული.
ბარანგაები
ადმინისტრაციულად და პოლიტიკურად პუერტო-პრინსესა 66 ბარანგაიდ იყოფა, რომლებიც ორ რაიონში ერთიანდება. 35 ბარანგაი ურბანულია, ხოლო 31 მათგანს სასოფლო სტატუსი აქვს.
კლიმატი
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით პუერტო-პრინსესაში ტროპიკული წვიმებისა და მშრალი კლიმატია. წვიმების სეზონი მაისიდან დეკემბრამდეა, ხოლო მშრალი სეზონი იანვრიდან აპრილამდე გრძელდება. საშუალო ტემპერატურა 27.43 °C-ია (81.37 °F), ხოლო საშუალო წლიური ნალექიანობის მაჩვენებელი 1 563.8 მმ-ია. მთელი წლის მანძილზე ქალაქში თბილი და ტენიანი ამინდია.
დემოგრაფია
2015 წლის აღწერით პუერტო-პრინსესას მოსახლეობის რაოდენობა 255 116 ადამიანს უდრის. მოსახლეობის სიმჭიდროვის მაჩვენებელი ერთ კვადრატულ კმ-ზე 110 ადამიანია.
ფილიპინების პროვინციებიდან და სხვა ქვეყნებიდან მიგრანტთა ტალღების გამო პუერტო-პრინსესა სხვადასხვა კულტურის „სადნობ ქვაბად“ იქცა. აბორიგენებს შორის არიან კუიონონები, რომლებსაც მდიდარი ფოლკლორი და ტრაციები აქვთ. ადგილობრივებს შორის არიან ტაგბანვას, პალავანის, მოლბოგისა და ბატაკის ეთნიკური ჯგუფების წარმომადგენლები, რომლებსაც ინდივიდუალური კულტურა და რწმენათა სისტემა აქვთ.
ქალაქის მოსახლეობის 3/4 ქალაქის ურბანულ ნაწილში ან პუერტო-პრინსესას ყურის სანაპიროებზე ცხოვრობს. მოსახლეობის უმრავლესობის მშობლიური ენა ტაგალური ენაა. მთელი ქალაქის მასშტაბით ფართოდაა გავრცელებული კუიონონის ენაზ, ჰილიგაინონი, სხვა ბისაიანური ენები და ინგლისური ენა.
ეკონომიკა
პუერტო-პრინსესა ხშირად „ფილიპინების ეკოტურიზმის“ ცენტრად მოიხსენიებენ. მიწისქვეშა მდინარე პუერტო-პრინსესა, ბუნების ახალი 7 საოცრებიდან ერთ-ერთი ქალაქიდან 50 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს. ქალაქი ტუბატაჰის რიფისკენ მიმავალ წერტილს წარმოადგენს.
ადგილობრივი მმართველობა
პუერტო-პრინსესის მთავრობა მერის, ვიცე-მერის, საბჭოს ათი წევრის, ახალგაზრდული საბჭოს (Sangguniang Kabataan) ერთი წარმომადგენლისა და ბარანგაების კაპიტნების ასოციაციის წარმომადგენლითაა დაკომპლექტებული. ყოველი მოხელე საჯაროდ 3 წლის ვადით აირჩევა.
დაძმობილებული ქალაქები
ადგილობრივი
კესონ-სიტი, ფილიპინები
საერთაშორისო
ჰაიკოუ, ჰაინანი, ჩინეთი
სინჩჟუ, ტაივანი, 2006 წლის 10 თებერვლიდან
მაუი, ჰავაის შტატი, აშშ, 1999 წლის 5 მარტიდან
რესურსები ინტერნეტში
Puerto Princesa Profile at PhilAtlas.com
Official City Puerto Princesa website
სქოლიო
პუერტო-პრინსესა
მიმაპორის ქალაქები
ფილიპინების დამოუკიდებელბი ქალაქები
ფილიპინების პროვინციული დედაქალაქები