PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
Golozinci

Golozinci is a village in the municipality of Čaška, North Macedonia.
Name
The village is known in Albanian as Golozinca.
Demographics
According to the 2021 census, the village had a total of 30 inhabitants. Ethnic groups in the village include:
Macedonians 28
Albanians 2
References
Villages in Čaška Municipality
ნისკარტნამგალა

ნისკარტნამგალა — ფრინველი მეჭვავიასნაირთა რიგისა. ნისკარტნამგალას გრძელი (7,5 სმ) წითელი ნისკარტი ქვემოთკენ ნამგლისებურად აქვს მოხრილი, ამას უკავშირდება მისი სახელიც. ბუდობს ცენტრალურ და შუა აზიის მაღალი მთის მდინარეთა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 2000 მ-ის ზევით. მისი ბუდე მდინარის სანაპირო რიყეზე მიწის პატარა ჩაღრმავებაა. დებს ოთხ კვერცხს. იკვებება კიბოსნაირებითა და მწერებით.
ლიტერატურა
ნისკარტნამგლები
დედოფალ სოფიას მუზეუმი (მადრიდი)

დედოფალ სოფიას მუზეუმი (მადრიდი)
დედოფალი სოფიას ხელოვნების ეროვნული მუზეუმი — ესპანეთის მე-20 საუკუნის ხელოვნების ეროვნული მუზეუმია (შემოკლ. დედოფალი სოფიას მუზეუმი). მუზეუმის ოფიციალური ინაუგურაცია 1992 წლის 10 სექტემბერს მოხდა და სახელი ესპანეთის დედოფფლის სოფიას პატივსაცემად დაერქვა. მდებარეობს მადრიდში, ე.წ. ხელოვნების სამკუთხედის სამხრეთ ბოლოში (მუზეო დელ პრადოსა და მუზეო თისენ-ბორნამისცასთან ერთად).
მუზეუმის მთავარ კოლექციათა შორისაა მე-20 საუკუნის უდიდეს ხელოვანთა პაბლო პიკასოსა და სალვადორ დალის ნამუშევრები. უდავოდ ყველაზე განთქმული ხელოვნების ნიმუში მუზეუმში არის პიკასოს "გერნიკა". რეინა სოფიაში ასევე ხუან გრის, ხოან მიროს, ხულიო გონზალესის, ედუარდო ჩილიდას, პაბლო პალზუელოს, ანტონი ტაპიეს, ლუციო მუნიოს და სხვა მრავალ განთქმულ მხატვართა თვალსაჩინო კოლექციებია. აქვეა თავისუფალი ბიბლიოთეკა 100.000-ზე მეტი წიგნით, 3.500 ხმისა და 1.000-ზე მეტი ვიდეო ჩანაწერებით. 2019 წელს მუზეუმს ესტუმრა 4,425,699 ადამიანი, რითაც იქცა მეცხრე ყველაზე მონახულებად ხელოვნების მუზეუმად მსოფლიოში.
მუზეუმის ცენტრალური შენობა მე-18 საუკუნეში საავადმყოფო იყო. ინტენსიური თანამედროვე რესტავრაციითა და დამატებებით ძველი შენობა მნიშვნელოვანწილად განახლდა 1980 წელს. 1988 წელს ახალი მუზეუმის ნაწილიც გახსნა და ამავე წელს იგი ეროვნულ მუზეუმად გამოცხადდა. ფრანგი არქიტექტორი ჟან ნუველის პროექტის 8000 კვ.მ. ექსპანსია, რომელიც 92 მილიონი ევრო დაჯდა, 2005 წლის ოქტომბერში გაიხსნა.
გალერეა
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
ესპანეთის მუზეუმები
მადრიდი
ნეტიშინი

ნეტიშინი — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ხმელნიცკის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 36844 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
ხმელნიცკის ოლქის ქალაქები
თურქმენბაში (დაბა)

თურქმენბაში (დაბა)
თურქმენბაში — დაბა თურქმენეთში. ადმინისტრაციულად მოქცეულია ბალკანის ველაიათის თურქმენბაშის ეტრაპის ტერიტორიაზე. განლაგებულია კასპიის ზღვის სიახლოვეს. 1970 წლის მონაცემებით დაბაში ცხოვრობდა 4928 ადამიანი, 1989 წლის მონაცემებით — 2621 ადამიანი. დაბის სტატუსი 1940 წლიდან აქვს. არის რკინიგზის სადგური გიუშა (აშხაბად — კრასნოვოდსკის ხაზზე). 1993 წლამდე ჯანღა ეწოდებოდა.
სქოლიო
თურქმენეთის დაბები
ლურჯი ნარი

ლურჯი ნარი, ლურჯეკალა — მცენარეთა გვარი ქოლგოსანთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი, იშვიათად ორ- ან ერთწლოვანი ბალახია. 230-მდე სახეობა გავრცელებულია ტროპიკულ, სუბტროპიკულ და ზომიერ სარტყლებში (უპირატესად მექსიკასა და სამხრეთ ამერიკაში). საქართველოში 5 სახეობაა. ზოგიერთი სახეობა სარეველაა. Eryngium planum შეიცავს საპონინებს და ეთეროვან ზეთებს, იხმარება ამოსახველებელ საშუალებად.
ლიტერატურა
უნე

უნე — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კუნდინამარკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.577 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 856 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 33.72 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 233 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კოლუმბიის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
კოლუმბიის მოსახლეობის 2005 წლის აღწერის მონაცემები — კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტი
statoids.com-ის მონაცემები
კუნდინამარკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
სტილობატი

სტილობატი (ბერძნ. stylobates) — ანტიკურ არქრიტექტურაში, ძველი ბერძნული ტაძრის საფეხურისებრი ცოკოლის (სტერეობატის) ზედაპირი, რაზედაც აწყობენ სვეტნარს. ზოგჯერ სტილობატს უწოდებენ სტერეობატის მთელ ზედა საფეხურს.
ლიტერატურა
არქიტექტურული ელემენტები
de:Stylobat
გიორგი გოზალიშვილი (პოლიტიკოსი)

გიორგი გოზალიშვილი (პოლიტიკოსი)
გიორგი გოზალიშვილი (დ. 24 ოქტომბერი, 1954, ლაგოდეხი) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი.
1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი და ორდინატურა 1980 წელს. 1979-1980 წლებში თბილისის პირველი საავადმყოფოს ექიმი-ინტერნი. 1980-1994 წლებში ლაგოდეხის რაიონული საავადმყოფო, ექიმი თერაპევტი, მთავარი ექიმის მოადგილე, მთავარი ექიმი. 1994-1998 წლებში შრომის ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს კახეთის სამხარეო ცენტრის დირექტორი, სალიკვიდაციო კომისიის თავმჯდომარე. 1998-2001 წლებში ლაგოდეხის რაიონის გამგეობის თავმჯდომარე. 2001-2004 წლებში კახეთის შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის დეპარტამენტის დირექტორი. 2004-2007 წლებში „შპს ლაგოდეხის რაიონის ჯანდაცვა“ – სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე. 2007-2008 წლებში „შპს ლაგოდეხის რაიონის ჯანდაცვა“ – დირექტორის მოადგილე. 2008-2010 წლებში იყო ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის გამგებლის მოადგილე, მოგვიანებით კი გამგებელი. 2010-2012 წლებში – ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარე. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ლაგოდეხის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 24 ოქტომბერი
დაბადებული 1954
საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ლაგოდეხში დაბადებულები
გიორგი
თამარ ვახვახიშვილი

თამარ ვახვახიშვილი
თამარ ნიკოლოზის ასული ვახვახიშვილი (დ. 4 იანვარი, 1894, ვარშავა — გ. 31 ოქტომბერი, 1976, თბილისი) — ქართველი კომპოზიტორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.
ბიოგრაფია
სწავლობდა (1912-1917) პეტროგრადის კონსერვატორიაში, შემდეგ (1926-1927) დაამთავრა პარიზის კონსერვატორიის პაულ ვიდალის (1863-1931) საკომპოზიციო კლასი. 1921–1926 წლებში იყო თბილისის მუსიკალური სკოლის დირექტორი, ამავე დროს რუსთაველისა და მარჯანიშვილის თეატრების მუსიკალური ნაწილის გამგე. 1933–1971 წლებში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა მოსკოვში, რომლის წამყვან თეატრებში მუსიკალურად გააფორმა მრავალი სპექტაკლი.
თამარ ვახვახიშვილი იყო კოტე მარჯანიშვილის უახლოესი თანამშრომელი. მან დიდ ხელოვანთან ერთად საფუძველი ჩაუყარა და ტრადიცია შეუქმნა თბილისის დრამატულ თეატრში მუსიკალური ხელოვნების ფართოდ დამკვიდრებას. შექმნა მუსიკა 100-მდე დრამატული სპექტაკლისათვის. მათ შორის: „ცხვრის წყარო“, „ურიელა კოსტა“, „კაკალ გულში“, „გუშინდელნი“, „როგორ?“, „ხატიჯე“, „ყვარყვარე თუთაბერი“, „თეთრები“, „ჰოპლა ჩვენ ვცოცხლობთ“, „ბეატრიჩე ჩენჩი“, „მასკარადი“ და სხვა.
თამარ ვახვახიშვილი ავტორია ასევე სხვადასხვა ჟანრის ორიგინალური ნაწარმოებების, მაგალითად მის კალამს ეკუთვნის ბალეტები: „ბახუსის დღესასწაული“, „სიყვარულის ბანგი“, „სპარტაკი“, პანტომიმები: „მზეთამზე“, „ხანძარი“, მუსიკალური კომედია „დონ ჰილი — მწვანე შარვალი“ და მრავალი სხვა.
თამარ ვახვახიშვილმა დაგვიტოვა შესანიშნავი მოგონებები „თერთმეტი წელი კოტე მარჯანიშვილთან“.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 149, თბ., 1994
დაბადებული 4 იანვარი
დაბადებული 1894
გარდაცვლილი 31 ოქტომბერი
გარდაცვლილი 1976
დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ქართველი კომპოზიტორები
აგლუტინაცია (ბიოლოგია)

აგლუტინაცია (ბიოლოგია)
აგლუტინაცია ანუ შეწებება — სხვადასხვა ნაწილაკების - სისხლის ფორმიანი ელემენტების (განსაკუთრებით წითელი ბურთულების - ერითროციტების), სისხლში შეწონილი ბაქტერიების და სხვათა გუნდებად შეწებებას და დალექვას. აგლუტინაციას იწვევს განსაკუთრებული ნივთიერებები - აგლუტინინები (სპეციფიკური ანტისხეულები), რომლებიც გროვდება ადამიანისა და ცხოველის სისხლში ინფექციურ დაავადებათა და იმუნიზაციის შედეგად. აგლუტინაციის რეაქციას დიდი მნიშვნელობა აქვს მრავალი ინფექციური დაავადების (მუცლის ტიფი, ბრუცელოზი და სხვა) დიაგნოსტიკისათვის, სისხლის ჯგუფების დასადგენად, მიკრობთა სახეობებისა და ტიპების დიფერენცირებისათვის და სხვა.
აგლუტინაციის რეაქცია ხდება სამ შემთხვევაში, როდესაც:
ბაქტერიული ან სისხლის წითელი უჯრედები შეეწებება ანტისხეულებთან ან გარკვეული მოლეკულებთან რთული კომპლექსის წარმოქმნით.
ხსნადი ნაწილაკები შეკავშირდებიან უფრო დიდ მასებად და შემდგომ ხდება მათი პრეციპიტაცია.
ალერგიული რეაქციის დროს, როდესაც უჯრედები შეკავშირდებიან უცხო ნივთიერებების - ანტიგენების საწინააღმდეგოდ.
აგლუტინაცია ჰემატოლოგიაში
ჰემაგლუტინაცია
ჰემაგლუტინაცია არის სისხლის წითელი უჯრედების - ერითროციტების - შეწებება. ასეთ შემთხვევაში აგლუტინაციის გამომწვევ ნივთიერებას - აგლუტინინს ეწოდება ჰემაგლუტინინი.
სისხლის შეთავსებაზე ანალიზის დროს, თუ დონორისა და რეციპიენტის სისხლის სინჯების ერთდროული ინკუბაციისას ადგილი ექნება აგლუტინაციის რეაქციას, ამბობენ, რომ დონორის სისხლი შეუთავსებელია პაციენტის სისხლთან.
ლეიკოაგლუტინაცია
ლეიკოაგლუტინაცია აგლუტინაციის ის სახეა, როდესაც „შეწებდება“ სისხლის თეთრი უჯრედები - ლეიკოციტები, მისი გამომწვევებია ლეიკოაგლუტინინი და ფიტოჰემაგლუტინინი (PHA-L, PHA-E).
აგლუტინაცია მიკრობიოლოგიაში
აგლუტინაციის რეაქცია გამოიყენება სპეციფიკური ბაქტერიული აგენტის იდენტიფიცირებისათვის. ეს არის მნიშვნელოვანი დიაგნოსტიკური მეთოდი, ვინაიდან „ნაწილაკების შეწებება“ სწრაფად ხდება და იოლად განსახორციელებელი ანალიზია.
ისტორია
1896 წელს, ორმა ბაქტერიოლოგმა, ჰერბერტ ედვარდ დურჰამმა (?-1945) და მაქს ვონ გრუბერმა (1853-1927), აღმოაჩინეს სპეციფიკური აგლუტინაციის მოვლენა, რასაც ეწოდა გრუბერ-დურჰამის რეაქცია. გრუბერმა შემოიღო ტერმინი აგლუტინინი (ლათინურიდან ნაწარმოები სიტყვა), ეს შეიძლება ყფილიყო ნებისმიერი ნივთიერება, რომელიც გამოიწვევდა უჯრედების აგლუტინაციას - „შეწებებას“.
გრუბერისა და დურჰამის 1896 წლის აღმოჩენას პრაქტიკული გამოყენება მოუძებნა ფრანგმა ექიმმა ფერნანდ ვიალმა (1862-1929). მან აგლუტინაციის რეაქიცის საფუძველზე შეძლო მუცლის ტიფის დიაგნოსტირება. ვიდალმა აღმოაჩინა, რომ მუცლის ტიფის გამომწვევის მატარებელი ადამიანის სისხლის შრატი იწვევდა მუუცლის ტიფის ბაქტერიების აგლუტინაციას. მაშინ როცა, ჯანმრთელი ადამიანისშრატი იგივე რეაქციას არ იწვევდა. ეს იყო სეროდიაგნოსტიკის პირველი შემთხვევა - ვიდალის ტესტი.
1900 წელს ავსტრიელმა ექიმმა კარლ ლანდშტინერმა აგლუტინაციის რეაქციას სხვა, არანაკლებ მნიშვნელოვანი გამოყენება მოუძებნა და სისხლის შეთავსების ტესტი ჩაატარა. ამ ტესტით მან დასაბამი დაუდო სეროლოგიის განვითარებასა და სისხლის გადასხმის უსაფრთხო და წარმატებულ განხორციელებას.
იხილეთ აგრეთვე
მაკროფაგი
იმუნური სისტემა
ლიტერატურა
სქოლიო
სეროლოგია
ჰემატოლოგია
ჩვეულებრივი წილადები

ჩვეულებრივი წილადები
m/n სახის რიცხვს, სადაც m, n ϵ N წილადი ეწოდება.
m-ს წილადის მრიცხველი ეწოდება, ხოლო n-ს მნიშვნელი.
მნიშვნელი n მიუთითებს რამდენ ტოლ ნაწილად არის გაყოფილი მთელი, მრიცხველი m კი რამდენი ნაწილი არის აქედან აღებული.
თუ m<n, მაშინ წილადს წესიერი ეწოდება, ხოლო თუ m ≥ n, მაშინ არაწესიერი წილადი.
ნებისმიერი წესიერი წილადი 1-ზე ნაკლებია და ნებისიერი არაწესიერი წილადი მეტია ან ტოლი 1-ის,
მაგალითად: წილადები 1/2; 2/4; 5/20 - წესიერია,
ხოლო 125/125, 18/15; 3065/123 - არის არაწესიერი.
თუ წილადის მრიცხველი, მნიშვნელზე უნაშთოდ იყოფა, მაშინ მიღებული მნიშვნელობა ნატურალური რიცხვია.
თუ წილადის მრიცხველი, მნიშვნელზე უნაშთოდ არ იყოფა ,მაშინ შესაძლებელია მისი შერეულ რიცხვად ჩაწერა, რომელიც შედგება მთელისა და წილადი რიცხვებისაგან.
მაგალითად, 13/5=2(3/5).
ნატურალურ რიცხვთა N სიმრავლეში გამრავლება ყოველთვის შესაძლებელია და ეს ნამრავლი ყოველთვის ნატურალური რიცხია, თუმცა გაყოფის შემთხვევაში ეს ყოველთვის ასე არ არის.
იმისათვის რომ გაყოფის ოპერაცია ყოველთვის შესაძლებელი იყოს, ამისათვის შემოიღეს წილადი რიცხვები. რიცხვი რომელიც წარმოადგენს რიცხვი 1-ს n-ურ ნაწილს, სადაც n ϵ N, n ≠ 1, აღინიშნება 1/n სიმბოლოთი. თუ ასეთი ნაწილი აღებულია m-ჯერ, მაშინ ის m/n სიმბოლოთი აღნიშნება.
m/n და n/m წილადებს შებრუნებული წილადები ეწოდება.
a/b და d/c წილადები ტოლია, თუ ac=bd.
თუ წილადის მნიშვნელსა და მრიცხველს გავამრავლებთ 0-ის არატოლ ერთსა და იმავე რიცხვზე, წილადის მნიშვნელობა არ შეიცვლება.
ტოლმნიშვნელიანი წილადების შედარებისას, ის წილადია მეტი, რომლის მრიცხველიც მეტია, ხოლო ტოლ მრიცხველიან წილადებს შორის ის წილადია მეტი რომლის მნიშვნელიც ნაკლებია.
სხვადასხვა მნიშვნელიანი წილადების შედარებისათვის, საჭიროა წილადების გაერთმნიშვნელიანება. ამისათვის საჭიროა მნიშვნელის უმცირესი საერთო ჯერადის პოვნა.
ტოლმნიშვნელიანი წილადების შეკრება/გამოკლებისას, მნიშვნელის მნიშვნელობა იგივე რჩება ხოლო მრიცხველები იკრიბება. სხვადასხვა მნიშვნელიანი წილადების შეკრებისათვის საჭიროა ამ წილადების გაერთმნიშვნელიანება და შემდგომ მრიცხველების შეკრება.
შერეული წილადების შეკრება/გამოკლებისას ჯერ მთელი რიცხვები იკრიბება ხოლო შემდეგ წილადები.
არითმეტიკა
მათემატიკა
NGC 2388

NGC 2388 — გალაქტიკა ტყუპების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1793 წლის 4 თებერვალი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
იხილეთ აგრეთვე
მესიეს ობიექტების სია
ახალი საერთო კატალოგი
რესურსები ინტერნეტში
ინფორმაცია ინგლისურად და ფრანგულად ორიგინალი ახალი საერთო კატალოგიდან
გალაქტიკები
ტყუპების თანავარსკვლავედი
ქვედა აჭყვა

ქვედა აჭყვა — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქობულეთის მუნიციპალიტეტში, საჩინოს თემში (სოფლები: საჩინო, ზედა აჭყვა, ქვედა აჭყვა). მდებარეობს მესხეთის ქედის დასავლეთ მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 160 მ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1136 კაცი.
დემოგრაფია
სქოლიო
ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Bilavər

Bilavər (also, Biləvər, Billidyul’, and Bilyavar) is a village and municipality in the Lerik Rayon of Azerbaijan.
Demography
It has a population of 688.
Geography
The municipality consists of the villages of Bilavər, Kekonu, and Osyedərə.
References
Populated places in Lerik District
ლუარსაბ II

ლუარსაბ II (დ. 1592 — გ. 1622) — ქართლის მეფე 1606-1615 წლებში. 14 წლისა მეფედ დაამტკიცა თბილისში მყოფმა შაჰ აბას I-მა უეცრად გარდაცვლილი გიორგი X-ის ნაცვლად. ლუარსაბ II-ს ირან-ოსმალეთის წინააღმდეგ ბრძოლა ევალებოდა. თავი გამოიჩინა ტაშისკარის ბრძოლაში (1609). 1610 წელს ლუარსაბ II ირანში ესტუმრა შაჰს, რომელმაც ამ ვიზიტის შედეგად მას დაუბრუნა თბილისის ციხე (ამ ციხეში ადრე ოსმალები, 1606 წლიდან კი ყიზილბაშები იდგნენ). 1611 წლის ბოლოს ლუარსაბ II-მ ცოლად შეირთო გიორგი სააკაძის და, რომელსაც დიდ თავადთა მოთხოვნით მალე გაეყარა, ამას მოჰყვა შეთქმულება სააკაძის წინააღმდეგ. ლუარსაბ II-ს ცოლი აღარ შეურთავს, თუმცა ქართლის სამეფო ტახტს პირდაპირი მემკვიდრე არ ჰყავდა. 1612 წელს ლუარსაბ II-მ მოაკვლევინა ყაზახის ხანი მოჰამედი, რომელიც შაჰის წაქეზებით მტრობდა ქართლს. იმავე წელს ლუარსაბ II-ის და ხორეშანი ცოლად შეირთო კახეთის მეფემ თეიმურაზ I-მა. ამით ქართლსა და კახეთს შორის შეიკრა კავშირი, რომლის მიზანი იყო ერთობლივი ბრძოლა ირანის მოსალოდნელი აგრესიის წინააღმდეგ. 1614 წლის დასაწყისში, შაჰ აბას I-ის შემოსევის დროს, ლუარსაბ II იმერეთში გადავიდა და სხვა ქართველ მეფეებთან ერთად ოსმალეთს სთხოვა დახმარება სეფიანთა წინააღმდეგ. 1614 წლის ოქტომბერში ლუარსაბ II შადიმან ბარათაშვილის მეცადინეობით ქართლში დაბრუნდა და შაჰთან მივიდა, რათა ქართლი აოხრებისაგან ეხსნა. შაჰმა 1615 წელს ლუარსაბ II ირანში წაიყვანა და ციხეში დაამწყვდია, რადგან მან გამაჰმადიანებაზე უარი თქვა. ქართველ პოლიტიკურ მოღვაწეთა თხოვნით ლუარსაბ II-ის გასათავისუფლებლად შაჰთან იშუამდგომლა რუსეთის ხელმწიფემ, მაგრამ უშედეგოდ. ლუარსაბ II შაჰის ბრძანებით შირაზის ციხეში საბლით მოაშთვეს. იგი ქართულმა ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა.
ლიტერატურა
ქართლის მეფეები
ქართველი წმინდანები
დაბადებული 1592
გარდაცვლილი 1622
ქართლის სამეფოს ბაგრატიონები
სიკვდილით დასჯილი მონარქები
სიკვდილით დასჯილი ქართველები
XVII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
მალხაზ მახარაძე

მალხაზ მახარაძე
მალხაზ (მახო) მახარაძე (დ. 2 მარტი, 1963, ბათუმი, აჭარის ასსრ, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ყოფილი ფეხბურთელი. თამაშობდა როგორც მცველის, ასევე ნახევარმცველის პოზიციაზე. კარიერის დიდი ნაწილი გაატარა მშობლიური ქალაქის, ბათუმის „დინამოში“. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1986).
მისი შვილები, კახა და ბორისი ფეხბურთელები არიან.
კარიერა დაიწყო 1982 წელს, „დინამო თბილისში“. თბილისურ კლუბში გატარებული 4 წლის შემდეგ გადავიდა ლანჩხუთის „გურიაში“. 1988 წელს ბათუმის „დინამოს“ შეუერთდა, რომელთან ერთადაც 2 წელი ითამაშა საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატში. 1990 წლიდან ბათუმის „დინამო“ საქართველოს უმაღლეს ლიგაში გამოდიოდა. 1999 წელს ამავე კლუბში დაასრულა კარიერა.
რესურსები ინტერნეტში
dinamo-tbilisi.ru
footballfacts.ru
Transfermarkt
დაბადებული 1963
დაბადებული 2 მარტი
ქართველი ფეხბურთელები
საბჭოთა ფეხბურთელები
საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები
ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები
მალხაზ
ლაგრანჟი

ლაგრანჟი
საკუთარი სახელი ლაგრანჟი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ჟოზეფ ლუი ლაგრანჟი - ფრანგი მათემატიკოსი და მექანიკოსი.
ლაგრანჟის განტოლებები - განზოგადებულ კოორდინატთა შემცველი განტოლებები.
მწვანე თეატრი

მწვანე თეატრი
ტერმინი მწვანე თეატრი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მწვანე თეატრი (ბაქო)
მწვანე თეატრი (დონის როსტოვი)
მწვანე თეატრი (კიევი)
მწვანე თეატრი (მოსკოვი)
მწვანე თეატრი (ოდესა)
მწვანე თეატრი (სიმფეროპოლი)
მწვანე თეატრი (სოჭი)
შუა რუსეთის მაღლობი

შუა რუსეთის მაღლობი — მაღლობი რუსეთის ევროპული ნაწილის ცენტრში, აღმოსავლეთ ევროპის ვაკის ფარგლებში. გადაჭიმულია მდინარე ოკიდან დონეცის ჭიუხამდე, დაახლოებით 1000 კილომეტრზე. სიგანე 500 კილომეტრი. მაქსიმალური სიმაღლე 293 მეტრი, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილს ეწოდება კალაჩის მაღლობი. მაღლობს ქვეშ უდევს კამბრიულისწინა კრისტალური ფუნდამენტი. ჩრდილოეთი ნაწილი აგებულია დევონური და კარბონული კირქვებით, რომლებიც ზემოდან დაფარულია იურული და ქვედა ცარცული ქვიშიან-თიხიანი ნალექებით. სამხრეთი ნაწილი აგებულია ზედა ცარცული ნალექებით - ცარცით, მერგელებით, რომლებიც დაფარულია პალეოგენური თიხებით, ქვიშებითა და ქვიშაქვებით. ზედაპირზე ყველგან გვხვდება ლიოსები და ლიოსისებრი თიხნარები. მაღლობი მდიდარია რკინის მადნით (კურსკის მაგნიტური ანომალია), მურა ნახშირითა და სხვა წიაღისეულით. რელიეფი ეროზიულია, დახრამული. შუა რუსეთის მაღლობი კასპიის, შავი და აზოვის ზღვების წყალგამყოფია. მოქცეულია ტყის, ტყესტეპისა და სტეპის ზონაში. განვითარებულია შავმიწა ნიადაგები. უმთავრესად დახრამულია. არის ნაკრძალები.
ლიტერატურა
ბელგოროდის ოლქის გეოგრაფია
ბრიანსკის ოლქის გეოგრაფია
ვორონეჟის ოლქის გეოგრაფია
კალუგის ოლქის გეოგრაფია
კურსკის ოლქის გეოგრაფია
ლიპეცკის ოლქის გეოგრაფია
ორიოლის ოლქის გეოგრაფია
სუმის ოლქის გეოგრაფია
ტულის ოლქის გეოგრაფია
ხარკივის ოლქის გეოგრაფია
ბუდუხური ენა

ბუდუხური ენა (შემოკ. — ბუდუხ.) — იბერიულ-კავკასიური ენათა ოჯახის ლეზგიური ჯგუფის, შაჰდაღის ქვეჯგუფის უმწერლობო ენა. გავრცელებულია ძირითადად სოფელ ბუდუხში.
გრამატიკა
ბუდუხური ენის ბგერითი სისტემა წარმოგვიდგენს იბერიულ-კავკასიური ენებისათვის დამახასიათებელ საერთო ვითარებას. აქვს ხმოვანი ჷ, აგრეთვე უმლაუტიზებული (ზოგჯერ უ თანხმოვნის გავლენით) და ფარინგალიზებული ხმოვნები. გრძელი და მოკლე ხმოვნების დაპირისპირება არ დასტურდება. ფონეტიკური პროცესებიდან აღსანიშნავია ხმოვანთა ჰარმონია. სახელს აქვს ბრუნვის კატეგორია. გამოიყოფა 7 ძირითადი ბრუნვა (სახელობითი, ერგატივი, ნათესაობითი I, მიცემითი II, მოქმედებითი, „კუთვნილებითი“) და ლოკატიურ ბრუნვათა ფორმები. არსებითი სახელის მრავლობითი რიცხვი იწარმოება აგლუტინაციის წესით. სახელი განარჩევს 3 (ისტორიულად — 4) კლასს. ზმნაში მხოლობით რიცხვში ვლინდება 4 კლასი, ოღონდ კლასთა ექსპონატები ხშირად ემთხვევა ერთმანეთს (ერთიანდება I და II ან III და IV კლასი). მრავლობით რიცხვში ჩვეულებრივ 2 ფორმაა (ერთი — I-II, მეორე — III-IV კლასისა). უღვლილება კლასოვანია (პირის კატეგორია არ გააჩნია): გარდაუვალ ზმნაში აღინიშნება სუბიექტის, გარდამავალში — პირდაპირი ობიექტის კლასი (ორსავე შემთხვევაში სახელობითი ბრუნვაა გამოყენებული). ჩამოყალიბებულია დრო-კილოთა სისტემა. დასტურდება აბსულუტივის ფორმები. წარმოდგენილია წინადადების 3 კონსტრუქცია: ნომინატიური, ერგატიული, დატიური.
ლიტერატურა
ბუდუხური ენა
Buccinaria teramachii

Buccinaria teramachii — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
ვირუნგის მთები

ვირუნგის მთები — ვულკანური მთების სისტემა აფრიკაში, კივუს და ედუარდის ტბებს შორის, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის, რუანდის და უგანდის სახელმწიფო საზღვრის შეპირაპირების ადგილას. დიდი რიფტული ხეობის ნაწილია. მაქსიმალური სიმაღლე 4507 მ. მისი ფართობი შეადგენს 7707 კმ²-ს, სიგრძე 149 კმ-ია, ხოლო სიგანე 82 კმ.
ვირუნგის მთების ჯაჭვში შედის 8 დიდი ვულკანი, მათ შორის 2 — ნიირაგონგო (3462 მეტრი) და ნიამლაგირა — მდებარეობს კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ტერიტორიაზე. 1977 წელს ნიირაგონგოს ვულკანის ამოფრქვევის შედეგად დაიღუპა 2000-ზე მეტი ადამიანი. 2002 წელს გავარვარებულმა ლავამ შეავსო ნიირაგონგოს კრატერი და დაფარა ვულკანიდან 20 კმ-ში მდებარე ქალაქი გომა. დაიღუპა 147 ადამიანი, 250 000 ადამიანი გაიქცა, მათ შორის მეზობელი რუანდის ტერიტორიაზეც.
მთების ჯაჭვის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობენ ვულკანები კარისიმბი (4507 მ), მიკენო (4437 მ) და ბისოკე (ბისოკო, 3711 მ). აღმოსავლეთ ნაწილში — ამ მთიანი სისტემის უძველესი ვულკანი საბინიო (3634 მ), ასევე ვულკანები გაბინდა (3474 მ) და მუჰაბურა (4127 მ).
ვირუნგის მთების ჭიუხები დაფარულია ტროპიკული ტყეებით, სადაც ბინადრობენ პრიმატების იშვიათი წარმომადგენლები — მთის გორილები. ამ ცხოველების შესანარჩუნებლად 1925 წელს პრინც ალბერტის მიერ დაარსდა აფრიკის კონტინენტზე პირველი ეროვნული პარკი — ალბერტის ეროვნული პარკი. 1969 წელს ის გაიყო ბირუნგის ეროვნულ პარკად რუანდაში და ვირუნგის ეროვნულ პარკად კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. ამ ორი ადგილის გარდა, მთის გორილები ცხოვრობენ მხოლოდ ბვინდის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე უგანდაში.
რესურსები ინტერნეტში
Official Virunga National Park website
Kwita Izina - official Baby Gorilla Naming Ceremony site - Virunga Rwanda
Map of Virunga Mountains
- Virunga Volcanoes Travel Portal
Peakware.com
სქოლიო
კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ქედები
რუანდის ქედები
უგანდის ქედები
მახნოვშჩინა

მახნოვშჩინა — ანარქისტული მოძრაობა მარცხენა ნაპირის უკრაინაში 1918-1921 წლებში. სახელი ეწოდა მეთაურის, ნესტორ მახნოს მიხედვით. მისი სოციალური საფუძველი იყო ეკატერინოსლავისა და ხარკოვის გუბერნიების შეძლებული გლეხობა, მაგრამ ის არ იყო ლოკალური მოვლენა და ვრცელდებოდა დონიდან დნესტრამდე. დედაქალაქი იყო გულიაიპოლე. მახნოვშჩინის იდეოლოგია იყო ანარქიზმი, ქადაგებდა სახელმწიფოს ხელისუფლების გარეშე. გამოიცემოდა რამდენიმე გაზეთი.
მახნოვშჩინის სამხედრო ძალაას შეადგენდა მობილური სამხედრო რაზმები, ცხენოსნები და ოთხთვალებზე ამხედრებული ჯარისკაცები, რომლებიც დღე-ღამეში 100 კმ-ს ფარავდნენ. 1918 წლის ნოემბრისთვის მახნოს რაზმი 500 კაცს ითვლიდა. 1919 წლის იანვრისთვის მიაღწია 20 ათასს.1919 წლის თებერვალში მახნოს არმია შეუერთდა წითელ არმიას და იბრძოდა თეთრი გვარდიის წინააღმდეგ. მაგრამ მახნოველები არ სცნობდნენ რსფსრ სარდლობას. 1919 წლის მაისში თეთრმა გვარდიამ დაამარცხა მახნოს ჯარი. 1919 წლის შემოდგომაზე მახნოს არმიამ 30-35 ათასი კაცია შეადგინა. 1920 წელს წითელი არმია შევიდა მახნოვშჩინის ტერიტორიაზე, მიუხედავად ამისა, მახნომ უარ უთხრა გენერალ ვრანგელს ერთობლივ მოქმედებაზე. 1920 წლის ოქტმბერში ხარკოვში მახნომ ხელი მოაწერა წითელ არმიასთან ერთად ვრანგელის წინააღმდეგ მოქმედების ხელშეკრულებას. 1920 წლის 25 ნოემბერს მიხეილ ფრუნზეს ბრძანებით დაიწყო მახნოვშჩინის განადგურება. 1921 წელს ნეპის შემოღებამ მნიშვნელოვნად შეავიწროვა მახნოვშჩინის სოციალური ბაზა. 1921 წლის 26 აგვისტოს მახნო,მ დნესტრი გადალახა და ჩაბარდა რუმინეთის ხელისუფლებას.
ლიტერატურა
არშინოვი, პ. History of the Makhnovist Movement (1918–1921), 1923.
სკირდა, ა., Nestor Makhno: Anarchy's Cossack – The struggle for Free Soviets in the Ukraine 1917–1921. AK Press
რუსეთის იმპერიის დაშლის შედეგად შექმნილი სახელმწიფოები
ომებსშორისი პერიოდის ყოფილი სახელმწიფოები
უკრაინის ისტორია
ანარქიზმი ევროპაში
თბილისის სამასწავლებლო სკოლა

თბილისის სამასწავლებლო სკოლა, საოსტატო ინსტიტუტი, პირველი პედაგოგიური სასწავლებელი საქართველოში. გაიხსნა 1866. თავდაპირველად სამი კლასისაგან შედგებოდა, იღებდნენ დაწყებით სკოლადამთავრებულებს, 1871 წლიდან საოსტატო-სამასწავლებლო ინსტიტუტად გადაკეთდა და ალექსანდრე II-ის სახელი ეწოდა. ამზადებდნენ მასწავლებლად ამიერკავკასიის საქალაქო (შემდგომში - უმაღლესი დაწყებითი) სასწავლებლებისათვის.
სწავლება 4-წლიანი იყო, რუსულ ენაზე. ასწავლიდნენ საღვთო სჯულს, პედაგოგიკას, რუსულ ენას, გეოგრაფიას, ისტორია, არითმეტიკა-გეომეტრია-ხაზვას, ბუნებისმეტყველებას, ჰიგიენასა და პოპულარულ მედიცინას, სუფთა წერას, გალობას, აგრეთვე ტანვარჯიშსა და ხელგართჯილობას. ქართული ენა არასავალდებულო საგანი იყო და კვირაში 4 საათი ეთმობოდა. 1901 წელს აქ ირიცხებოდა 84 მოსწავლე. სკოლა ყოველწლიურად საშუალოდ შვებდა 14-15 მასწავლებელს. თბილისის სამასწავლებლო სკოლაა 1919 წლამდე იარსება. ამავე წელს გადაკეთდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საპედაგოგო ინსტიტუტად (თბილისის პედაგოგიური (საპედაგოგიო) ინსტიტუტი), რომელმაც 1923 წლის ივლისამდე იარსება.
ლიტერატურა
საქართველოს უმაღლესი სასწავლებლები
რუსეთის იმპერიის სასწავლებლები
მეხსიერების ბარათი

მეხსიერების ბარათი — ელექტრონული მოწყობილობა, რომელიც გამოიყენება ციფრული ინფორმაციის შენახვისა და გამოყენებისთვის. ზოგადად, მეხსიერების ბარათი გამოიყენება პორტატულ ელექტრონულ მოწყობილებებში, როგორებიცაა ციფრული კამერები, მობილური ტელეფონები, კომპიუტერები, პლანშეტები, MP3-ფლეიერები და სათამაშო კონსოლები.
მეხსიერების ბარათის ძირითადი ტიპები
რესურსები ინტერნეტში
Secure Digital (SD) ასოციაციის ოფიციალური ვებ-გვერდი
ვიდეო თამაშის აპარატული უზრუნველყოფა