PolyAgent/wiki_georgian_en_parallel_20231101 huggingface dataset:
მელვინ კალვინი

მელვინ კალვინი
მელვინ ელის კალვინი (დ. 8 აპრილი, 1911 — გ. 8 იანვარი, 1997) — ამერიკელი ბიოქიმიკოსი. ენდრიუ ბენსონთან და ჯეიმზ ბეშემთან ერთად აღმოაჩინა კალვინის ციკლი, რომლისთვისაც 1961 წელს გადაეცა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში. მან კარიერის მნიშვნელოვანი ნაწილი კალიფორნიის უნივერსიტეტში (ბერკლი) გაატარა.
ცხოვრება
კალვინი დაიბადა მინესოტაში. იყო ებრაელი ემიგრანტების, ელიას კალვინის და როუზ ჰერვიცის ვაჟი.
კალვინის პატარაობისას მისი ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა დეტროიტში. მიჩიგანში დაამთავრა „ცენტრალური საშუალო სკოლა“. 1931 წელს გახდა მიჩიგანის ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის ბაკალავრი მეცნიერებაში, ხოლო 1935 წელს მინესოტას უნივერსიტეტისგან მიენიჭა დოქტორის წოდება ქიმიაში. შემდეგი ოთხი წელი მან მანჩესტერის უნივერსიტეტში დაჰყო. დაქორწინდა მარი ჟენევიევ ჯემტეგარდზე, რომელთანაც ეყოლა სამი შვილი, ორი ქალიშვილი და ერთი ვაჟი.
ჯილდოები
1958 წელს გაწევრიანდა ნიდერლანდების სამეფო ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიაში. 1959 წელს გახდა გერმანიის მეცნიერებათა აკადემია ლეოპოლდინას წევრი.
1971 წელს უიტიერის კოლეჯმა მიანიჭა სამართლის საპატიო დოქტორის ხარისხი.
რესურსები ინტერნეტში
Nobel speech and biographmems/mcalvin.html Tribute by Glenn Seaborg and Andrew Benson
Biographical memoir by Glenn Seaborg and Andrew Benson
U.S. Patent 4427511 Melvin Calvin – Photo-induced electron transfer method
Encyclopædia Britannica article
USPS News Release: Celebrating American Scientists Press release for the new Forever Stamp designs featuring Melvin Calvin.
National Academy of Sciences Biographical Memoir
სქოლიო
კალაპე

კალაპე
კალაპაე (ოფიციალურად კალაპეს მუნიციპალიტეტი; ) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ბოჰოლის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 33 079 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 33 ბარანგაის.
კლიმატი
რესურსები ინტერნეტში
Municipality of Calape
Calape
სქოლიო
ბოჰოლის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ალეხანდრო ლანუსე

ალეხანდრო ლანუსე
ალეხანდრო აგუსტინ ლანუსე ხელი (დ. 28 აგვისტო, 1918, ბუენოს-აირესი, არგენტინა — გ. 26 აგვისტო, 1996, ბუენოს-აირესი, არგენტინა) — არგენტინელი პოლიტიკოსი. არგენტინის დე-ფაქტო პრეზიდენტი 1971–1973 წწ. 1973 წელს დანიშნა საპრეზიდენტო არჩევნები, რომელშიც გაიმარჯვა ექტორ ხოსე კამპორამ.
იხილეთ აგრეთვე
არგენტინის პრეზიდენტების სია
რესურსები ინტერნეტში
ალეხანდრო ლანუსე
სქოლიო
არგენტინის პრეზიდენტები
არგენტინელი პოლიტიკოსები
დაბადებული 28 აგვისტო
დაბადებული 1918
გარდაცვლილი 26 აგვისტო
გარდაცვლილი 1996
იპორან-დუ-უესტი

იპორან-დუ-უესტი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 557 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-მიგელ-დუ-უესტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 409 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 42.1 კმ²-ზე. ფართობი 199 715 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
სანტა-კატარინა
ბრაზილიის შტატები
რესურსები ინტერნეტში
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი
ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, ზოგადი სტატისტიკა
სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
T-50

T-50 — საბჭოთა წარმოების მსუბუქი ქვეითთა ტანკი რომელიც მეორე მსოფლიო ომში გამოიყენებოდა,ეს ტანკი გამოირჩეოდა სიძვირით რის გამო ძალიან მცირე რაოდენობითაა გამოსული,მხოლოდ 69 ასეთი ტანკი აიწყო
პროდუქციის ისტორია
ესპანეთის სამოქალაქო ომი - ის გამოცდილებით საჭირო იყო მთლიანად წითელი არმიის სატანკო პარკის ახალი ტანკებით ჩანაცვლება ან მოდერნიზება რადგან ამ ომში ძალიან დიდი რაოდენობით ტანკი დაკარგეს თუმცა ეს ტანკები ყველა იყო უცხოური რომელიც ლიცენზირებული ასლები იყო,ყველაზე გავრცელებული იყო T-26 ტიპის მსუბუქი ტანკი რომელიც ასლი იყო ბრიტანული Vickers 6-Ton - ის თუმცა მას შეცვლილი ჰქონდა ქვემეხი და ტყვიამფრქვევების მაგივრად საბჭოთა წარმოების 45მმ ქვემეხი ეყენა,T-50 ის მიზანი კი იყო მთლიანად ჩაენაცვლებინა T-26 და ბტ სერიის მსუბუქი ტანკები ამიტომაც გამოუშვეს საშუალო და მძიმე ტანკების გამოშვება,რის შემდეგადაც გამოუშვეს საშუალო T-34 და მძიმე KV-1 , KV-2 IS-2/IS-3.
მისი შემქნა დაიწყო OKMO - ს საკონსტრუქტორო ბიუროში ნომერ 183-ში ქალაქ ლენინგრადში ს.გინზბურგის და ლ.ტროინოვს ხელმძღვანელობით.ამ დროს კი უკრაინაში შეიქმნა საშუალო ტანკი T-34 რომელმაც დაიწყო ბტ სერიის მსუბუქი ტანკების მთლიანად ჩანაცვლება რომელიც იყო ძალიან ეკონომიური და ძლიერი.
ოპერაცია ბარბაროსას დაწყების თანავე საჭირო იყო ქარხნების დაშლა და სხვადასხვა ადგილას გადატანა რის შემდეგადაც OKMO-მ გადაინაცვლა ომსკში სადაც დაიწყო მისი წარმოება,ეს ტანკი ძალიან მალე შეიქმნა თუმცა მას ჰქონდა ბევრი ტექნიკური პრობლემა და ბევრად მეტ ხარჯებს მოითხოვდა ვიდრე T-34 - ი ტიპის საშუალოს ტანკი,ამავე დროს კიდევ ერთი მსუბუქი ტანკი T-60 უკვე დიდი რაოდენობით იწარმოებოდა ამიტომაც ის მხოლოდ 63 მოდელი გაკეთდა მათგან მხოლოდ 48 იყო შეიარაღებული,მისი წარმოება კი დასრულდა 1942 წელს.
აღწერა
T-50 - იმ დროისთვის თანამედროვე ტექნოლოგიებით იყო გამორჩეული რადგან მას ჰქონდა ახალი დიზელის ძრავა ასევე დახრილი ჯავშანი ყველა ადგილზე და რაც მთავარი ქვემეხისთვის 3 ტანკისტი მუშაობდა რომელიც 1942 წლისთვის არცერთ საბჭოთა ტანკს არ ჰქონდა.1939-43 წლის საბჭთა ტანკების ეკიპაჟი შედგებოდა 2 ან 1 ტანკისტით ქვემეხთან,3 კაცი ქვემეხთან იყო ბევრად ეფექტიანი,ასევე მას დამატებული ჰქონდა რადიოები.
როგორც სხვა საბჭოთა ტანკები ეს ტანკიც ძალიან ვიწრო იყო რაც არაკომფორტულობას ჰქმნიდა ასევე მას ჰქონდა V-4 ტიპის ძრავა რაც პრობლელებს უქმნიდა რადგან ეს ძრავა სპეციალურად მისთვის იყო შექმნილი და შესაბამისად მისი გამოყენება უფრო ძვირი ჯდებოდა ვიდრე სხვა ტანკებს ისინი სატვირთო მანქანის ძრავებით იყვნენ მაგალითად T-60 და T-70 მსუბუქი ტანკები და ასევე თვითმავალი საარტილერიო დანადგარი SU-76 - ჰქონდა გაზის სატვირტო მანქანის ძრავები ხოლო ძალიან მობილურ ტანკ ბტ ს ასევე T-34,KV-1,IS-2 -ს კი V-2 ის ძრავები რომლის შეკეთება ბევრად იაფი ჯდებოდა
საბრძოლო ისტორია
T-50 მეორე მსოფლიო ომში გამოიყენებოდა ლენინგრადის ფრონტზე თუმცა არაა ცნობილი თუ როგორ იბრძოდა ომში და სურათებიც ძალიან ცოტაა.ფინეთის არმიას კი გააჩნდა 1 გაძლიერებულ ჯავშნიანი T-50 რომელიც ნაალაფარდ დარჩათ 1944 წელს,ყველაზე გავრცელებული მსუბუქი T-60 და T-70 სულ მალე ჩაანაცვლა საშუალო T-34 ებმა ხოლო მათ იყენებდნენ სადაზვეროდ
T-50-ის გადასარჩენად
დღეს დღეისობით მხოლოდ და მხოლოდ 2 T-50 შემორჩენილი მათგან ერთი არის კუბინკას ჯავშანტექნიკის მუზეომში და მეორე ფინეთის მუზეომ პაროლაში.
რესურსები ინტერნეტში
www.battlefield.ru
ფინეთის ტანკები
მეორე მსოფლიო ომის საბჭოთა ტანკები
რივადილა

რივადილა — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში.
სქოლიო
ასტარის რაიონის სოფლები
Leitha Mountains

Leitha Mountains
The Leitha Mountains or, less frequently, Leitha Hills, are a range of hills in Austria lying on the boundary between Lower Austria and Burgenland.
The range is an offshoot of the Alps and forms a connection to the Carpathians to the north. It is a ridge about 35 km long and 5–7 km wide along the southeastern edge of the Vienna Basin from Brucker Pforte in the northeast to Wiener Neustädter Pforte (Ödenburger Pforte) in the southwest. The range lies to the southeast of the Leitha River and is considered part of the Randgebirge östlich der Mur division of the Eastern Alps. Its highest peak, Sonnenberg (Hungarian: Nap-hegy), is 484 m above sea level.
The ridge is heavily forested with deciduous trees such as oak, hornbeam, and beech predominating.
References
Mountain ranges of Lower Austria
Leitha
Prealps East of the Mur
Mountain ranges of Burgenland
ნარიმანაბადი (მრავალმნიშვნელოვანი)

ნარიმანაბადი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ნარიმანაბადი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ნარიმანაბადი — სოფელი აზერბაიჯანში, ევლახის რაიონში.
ნარიმანაბადი — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რაიონში.
Clavatula flammulata

Clavatula flammulata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
მუცელფეხიანები
Cephalotes toltecus

Cephalotes toltecus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
ჭიანჭველები
ბებნუმი

ბებნუმი — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეთოთხმეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. უცნობია თუ როდის დაიწყო და დასრულდა ბებნუმის მმართველობა, ან რამდენს ხანს იმეფა, ცნობილია, რომ ის დაახლოებით დაახლოებით ძვ.წ. 1690 ან ძვ.წ. 1649 წლისთვის მეფობდა. ბებნუმი სამეფო ტახტზე ანატი ჯედკარას შემდეგ ავიდა, მის შემდეგ კი ეგვიპტის სამეფო ტახტზე ნებმაატრე ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
მეთოთხმეტე დინასტია
ეგვიპტის მეთოთხმეტე დინასტია
ეგვიპტის ფარაონები
ეგვიპტის მეთოთხმეტე დინასტიის ფარაონები
მიუნსტერის საკათედრო ტაძარი

მიუნსტერის საკათედრო ტაძარი
მიუნსტერის წმინდა პავლეს საკათედრო ტაძარი — რომის კათოლიკური ეკლესია გერმანიაში, ქალაქ მიუნსტერში. იგი მიუნსტერის ეპარქიის ცენტრია და მიეკუთვნება მიუნსტერის უმნიშვნელოვანეს ტაძრებს. წარმოადგენს ქალაქის ერთ-ერთ უმთავრეს სავიზიტო ბარათს ისტორიულ რატუშასთან ერთად.
ლიტერატურა
Domkapitel der Kathedralkirche zu Münster: Den Dom zu Münster virtuell erleben. 1200 Jahre Glaubensgeschichte in Bauwerken, in Kunstschätzen, in Gottesdiensten. DVD mit 8-seitigem Beiheft. Dialogverlag, Münster 2005, ISBN 3-937961-07-0.
Simone Epking, Christoph Hellbrügge u. a.: Der Dom zu Münster 793–1945–1993. Die Ausstattung. (= Denkmalpflege und Forschung in Westfalen. Band 26, 2). Mainz 2004, ISBN 3-8053-3416-8.
Max Geisberg: Die Bau- und Kunstdenkmäler von Westfalen. Band 41: Die Stadt Münster. Teil 5: Der Dom. Münster 1977, ISBN 3-402-05094-3.
გერმანიის ტაძრები
სეიდლარი (ნეფთჩალა)

სეიდლარი (ნეფთჩალა)
სეიდლარი — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის ნეფთჩალის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
ნეფთჩალის რაიონის სოფლები
ყარაქილისის ბრძოლა

ყარაქილისის ბრძოლა — პირველი მსოფლიო ომის კავკასიის კამპანიის ბრძოლა, რომელიც გაიმართა ყარაქილისის (დღევანდელი ვანაძორი) მახლობლად ოსმალეთის იმპერიასა და სომხეთის დემოკრატიულ რესპუბლიკას შორის 1918 წლის 25-28 მაისს.
ისტორია
უფრო მრავალრიცხოვანმა სომხურმა თავდაცვითმა ძალებმა მოახერხეს უკან გაებრუნებინათ შემოჭრილი ოსმალური ძალები, რომლებმაც დასავლეთ სომხეთში შეჭრით დაარღვიეს 1917 წელს ამიერკავკასიის კომისარიატთან ხელმოწერილი ხელშეკრულება. თურქებმა აიღეს ერზინჯანი, ერზურუმი, სარიყამიში, ყარსი, ალექსანდროპოლი და ყარაქილისს მიაღწიეს. აქ, ისევე როგორც, სარდარაპატსა და აპარანთან მოპოვებული გამარჯვებები ისნტრუმენტული ხასიათისა იყო და სომხეთის დემოკრატიულ რესპუბლიკას არსებობის საშუალება მისცა.
21 მაისს თურქებმა დაიკავეს ვორონცოვკა. თურქული რეგულარული ჯარების დარტყმების შედეგად სომხურმა შეიარაღებულმა ძალებმა უკან დახევა დაიწყეს. ოსმალურ-თურქული სამხედრო ძალების ნაწილი ერევნისაკენ, ნაწილი კი ყარაქილისისაკენ დაიძრა. ეს უკანასკნელი დაახლოებით 10 000 ჯარისკაცს, 70 საარტილერიო და 40 ავტომატურ ცეცხლსასროლ იარაღს მოიცავდა. სომხური მოსახლეობა ტოვებდა სახლებს და სამხრეთით, ერევნისა და სიუნიქისაკენ გადაადგილდებოდა. გარეგინ ნჟდე (თავის ჯართან ერთად) ჩავიდა ყარაქილისში და მოახერხა მოსახლეობის საბრძოლველად გაერთიანება. სომხური ძალები აღწევდა 6 000 ჯარისკაცს, 70 საარტილერიო და 20 ავტომატურ ცეცხლსასროლ იარაღს. 25-28 მაისს, ოთხდღიანი სასტიკი ბრძოლის შემდეგ ორივე მხარემ სერიოზული დანაკარგები განიცადა. მიუხედავად იმისა, რომ ოსმალურმა არმიამ შეძლო თავს დასხმოდა ყარაქილისს და ამოეხოცა მთელი მისი მოსახლეობა (4 000 ადამიანი), მას უკვე აღარ ჰქონდა საკმარისი ძალები სომხეთის სიღრმეში შესაჭრელად.
ვეჰიბ-ფაშას საუბარი თავის შტაბთან:
რესურსები ინტერნეტში
ყარაქილისის ბრძოლა
სქოლიო
სომხეთის ისტორია
ოსმალეთის ბრძოლები
პირველი მსოფლიო ომის ბრძოლები
ენძელა მაჭავარიანი

ენძელა მაჭავარიანი (დ. 20 ივლისი, 1964) — ქართველი პოლიტიკოსი და ჟურნალისტი.
ბიოგრაფია
ენძელა მაჭავარიანი დაიბადა 1964 წლის 20 ივლისს. 1989 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. 1981-1982 წლებში მუშაობდა თბილისის №23 პტს-ში. 1982-1984 წლებში იყო თბილისის სართავი ფაბრიკის მხვეველი. 1989-1990 წლებში იყო გაზეთი „სოფლის ცხოვრების“ ჟურნალისტი. 1990-1992 წლებში — იყო გაზეთ „კაბიდონის“ განყოფილების გამგე. 1992-1995 წლებში — გაზეთ „ქართველი ერის“ მთავარი რედაქტორი. 1995-2013 წლებში — წმინდა სამების საკათედრო ტაძრის მშენებლობის ფონდის დეპარტამენტის უფროსი. 1998-2000 წლებში — „USAID-ის“ მიწის ბაზრისა და პრივატიზაციის მართვის პროექტის იმერეთის რეგიონის დირექტორი. 2013-2014 წლებში — კულტურის სამინისტროს ღონისძიებების დეპარტამენტის სპეციალისტი. 2014-2016 წლებში — ტელეკომპანია „GDS TV“-ის მთავარი პროდიუსერი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
რესურსები ინტერნეტში
დაბადებული 20 ივლისი
დაბადებული 1964
ქართველი ჟურნალისტები
ქართველი პოლიტიკოსი ქალები
საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრი ქალები
„ქართული ოცნების“ წევრები
დიმიტრი პოჟარსკი

დიმიტრი პოჟარსკი
დიმიტრი მიხეილის ძე პოჟარსკი (1 ნოემბერი, 1578 - 20 აპრილი (?), 1642) რიურიკების დინასტიის წარმომადგენელი.
ადრეული კარიერა
ბრძოლა ინტერვენტთა წინააღმდეგ
დიმიტრი პოჟარსკი ებრძვოდა რუსეთში შექმოჭრილ პოლონელ და შვედ ინტერვენტებს , პოჟარსკმა ნიჟნი ნოვგოროდის ერობის მმართველთან კუზმა მინინთან ერთად შექმნა სახალხო ლაშქარი. აჯანყების მონაწილეებმა მიზნად დაისახეს რუსეთის გათავისუფლება ინტერვენტებისაგან და ხელისუფლების სათავეში მყოფი ბოიარებისაგან .სახალხო ლაშქარი თანდათანობით იზრდებოდა. 1612 წელს მოლაშქრეებმა გაათავისუფლეს რუსეთის ჩრდილოეთი და მოსკოვისკენ დაიძრნენ. გააფთრებული ბრძოლების შემდეგ ინტერვენტები დამარცხდნენ.
მოსკოვის გათავისუფლება
ომის შემდგომ
ოჯახი
დიმიტრი პოჟარსკის პირველი ცოლ იყო პრასკოვია ვარფოლოვენა რომლისგანაც ჰყავდა 3 ბიჭი და 3 გოგო.
პეტრე (გარდაიცვალა 1647 წელს),
თეოდორე (გარდაიცვალა 1632 წლის 27 დეკემბერს),
ივანე (გარდაიცვალა 1668 წლის 15 თებერვალს),
ქსენია (გარდაიცვალა 1625 წლის 22 აგვისტოს. იყო მთავარ კურაკინის ცოლი)
ალექსანდრა (გარდაცვალების დრო უცნობია. იყო მთავარ პრონსკის ცოლი)
ელენე (გარდაცვალების დრო უცნობია.იყო მთავარ ლიკოვის ცოლი)
პრასკოვია ვარფოლოვენა გარდაიცვალა 1635 წლის 28 აგვისტოს. ამის შემდეგ პოჟარსკიმ ცოლად შეირთო მთავრის ასული ფეოდორა ადრეის ასული გოლიცინი .
ფოტო გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
კუზმა მინინის და დიმიტრი პოჟარსკის ბრძოლა ინტერვენტთა წინააღმდეგ, "რუსეთის ისტორია არეულობის ხანაში".
ზოია კოსმოდემიანსკაია

ზოია კოსმოდემიანსკაია (დ. 13 სექტემბერი, 1923, ოსინოვიე-გაი, რსფსრ — გ. 29 ნოემბერი, 1941, პეტრიშჩევო, რსფსრ) — საბჭოთა პარტიზანი ქალიშვილი. დაიბადა მოსამსახურის ოჯახში. სწავლობდა მოსკოვის 201-ე საშუალო სკოლაში. 1941 წლის ოქტომბერში X კლასის მოსწავლე მოხალისედ შევიდა პარტიზანულ რაზმში. 1941 წლის ნოემბრის ბოლოს გერმანელების მიერ ოკუპირებულ სოფელ პეტრიშჩევოში საბრძოლო დავალების შესრულების დროს შეიპყრეს ფაშისტებმა. მიუხედავად არაადამიანური, მხეცური წამებისა, კოსმოდემიანსკაიამ არ გასცა თანამებრძოლები და არ გაამჟღავნა თავისი ვინაობა. 1941 წლის 29 ნოემბერს გერმანელმა ფაშისტებმა იგი ჩამოახრჩვეს. 1942 წლის 16 თებერვალს კოსმოდემიანსკაიას მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება სიკვდილის შემდეგ. მინსკის გზატკეცილზე, სოფელ პეტრიშჩევოსთან ახლოს, დადგმულია კოსმოდემიანსკაიას ძეგლი და აღმართულია მემორიალური დაფა. 1942 წელს კოსმოდემიანსკაიას ნეშტი გადაასვენეს ნოვოდევიჩის სასაფლაოზე, მოსკოვში.
ლიტერატურა
რესურსები ინტერნეტში
სქოლიო
დაბადებული 13 სექტემბერი
დაბადებული 1923
გარდაცვლილი 29 ნოემბერი
გარდაცვლილი 1941
საბჭოთა კავშირის გმირები
დიდი სამამულო ომის პარტიზანები
მურთაზ ხურცილავას სტადიონი

მურთაზ ხურცილავას სტადიონი — სპორტული სტადიონი საქართველოს ქალაქ მარტვილში. ძირითადად გამოიყენება საფეხბურთო მატჩებისათვის. არის მარტვილის „მერანის“ საშინაო მოედანი. იტევს 3,000 მაყურებელს.
იხილეთ აგრეთვე
საქართველოს საფეხბურთო სტადიონების სია
სქოლიო
საქართველოს საფეხბურთო სტადიონები
საფეხბურთო უმაღლესი ლიგის კლუბების სტადიონები
კარბის კოშკები

კარბის კოშკები — კოშკები გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ კარბის ტერიტორიაზე. სოფელში სულ ექვსი კოშკია, მათგან სამს კონკრეტული სახელი გააჩნია (გნოლიძეების ციხე, ‎დავითაშვილების ციხე და ‎ხუბაშვილების ციხე), ხოლო დანარჩენი სამი სახელის გარეშეა და უბრალოდ კოშკს უწოდებენ.
ამათგან პირველი კოშკი დგას სოფლის ცენტრში. სავარაუდოდ თარიღდება XVII-XVIII საუკუნეებით. კოშკი ოთხკუთხაა, პირამიდულია (7,9 X 9,4 მ), ნაგებია რიყის ქვით. დაზიანებულია — ჩამონგრეულია ზედა ნაწილი, სახურავი და სართულშუა ხის გადახურვები. მოღწეულია კოშკის სამი სართული და მეოთხე სართულია კედლების ფრაგმენტები. ნაგებობას სამი შესასვლელი აქვს: ერთი — დასავლეთით (ამოშენებულია) პირველ სართულზე, მიწიდან ერთი მეტრის სიმაღლეზე, დანარჩენი ორი მეორე სართულზეა. კოშკის კედლებზე გარედან მიშენებულია თითო ნახევარწრიული კონტრფორსი, რომელთაგან სამში შიგნით დატანებულია სამეურნეო დანიშნულების ნიშები. აღმოსავლეთის კონტრფორსის ნიში ღრმაა, სამხრეთისა — განიერი, ჩრდილოეთისა განიერი და უფრო ღრმაც. იგი მეოთხე სართულამდე აღწევს. მეოთხე სართულის აღმოსავლეთ კედელში მოზრდილი ხვრელებია (შესაძლოა შვერილ აივანზე გამავალი კარი ან სარკმელი იყო). ყველა სართულის კედლებში ცალმაგი სათოფურებია.
მეორე და მესამე კოშკი სოფლის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს, აქედან ირველი (სამხრეთისა) თარიღდება XVIII საუკუნის შუა ხანით. კოშკი გარედან ცილინდრულია (დიამეტრი 7,8 მ), შიგნით — სწორკუთხა. ნაგებია რიყის ქვით. შიდა, კონსტრუქციის ადგილებში გამოყენებულია აგურიც. აქა-იქ შემორჩენილია შელესილობის კვალი. ნაგებობა ძლიერ დაზიანებულია (ძნელდება სართულების რაოდენობის დადგენა). კოშკი საცხოვრებელიც იყო და საბრძოლოც. შესასვლელი სამხრეთითაა, პირველ სართულზე. ნაგებობის პირველი სართული მიწის ზედაპირიდან 1,5 მეტრზეა, მის კედლებში დატანებულია სხვადასხვა ზომის თაღოვანი ნიშები, ბუხარი, რამდენიმე თაღოვანი სათოფური. სართული გადახურულია შეისრული კამარით. მცირე ზომის ნიშები და ბუხარი მეორე სართულზეც არის. ამ სართულის კედლები დასერილია ცალმაგი და ორმაგი სათოფურებით. სართულები ერთმანეთს აღმოსავლეთ კედელში დატანებული კიბით უკავშირდება.
მესამე (ჩრდილოეთის) კოშკი თარიღდება XVIII საუკუნის შუა ხანით. კოშკი ცილინდრულია (დიამეტრი 8 მ), ნაგებია რიყის ქვით. კედლების შიდა პირზე, კამარებზე და თაღედებზე გამოყენებულია აგურიც. ნაგებობა დაზიანებულია (ძნელდება სართულების რაოდენობის დადგენა). შემორჩენილია ორი სართული. კოშკი საცხოვრებელი იყო და საბრძოლოც. თაღოვანი შესასვლელები პირველ სართულზეა. შესასვლელის პირდაპირ, კედელში, ბუხარია. გვერდებზე — სამეურნეო დანიშნულების ნიშები და სათოფურები. მეორე სართულის კედლებშიც მრავალი სათოფურია. ზოგი მათგანი თაღოვან ნიშშია მოქცეული. აქაც შესასვლელის პირდაპირ თაღოვანი ბუხარია. სართულები ერთმანეთს უკავშირდება კედელში დატანებული კიბით. ორივე სართულის კედლებში გაჭრილია პატარა ზომის, კვეთით ზემოთ მიმართული, სარკმლები. კედლები შელესილია. სართულები გადახურულია შეისრული ჯვარედინა კამარებით.
ლიტერატურა
საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა, ტ. 5. თბ., 1990.
გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ქვემო კალიფორნიის მუნიციპალიტეტები

ქვემო კალიფორნიის მუნიციპალიტეტები
მექსიკის ერთ-ერთი შტატი ქვემო კალიფორნია (Baja California) ხუთ მუნიციპალიტეტად იყოფა:
რესურსები ინტერნეტში
Instituto Nacional de Estadística y Geografía INEGI
INEGI : Baja California - División municipal
INEGI - Mexico in Cifras
INAFED Encíclopedía de los Munícípos y Delegacíones de Méxíco : Baja California
SEDESOL - Catálogo de Localidades : Baja California
ქვემო კალიფორნის მუნიციპალიტეტები
მექსიკის მუნიციპალიტეტები
მინდრეშტი-ნოი

მინდრეშტი-ნოი — სოფელი მოლდოვაში, სინჯერეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 196 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 119 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
სინჯერეის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები
სინჯერეის რაიონის სოფლები
Poladlı, Gobustan

Poladlı, Gobustan
Poladlı (also, Poladly and Polatly) is a village and municipality in the Gobustan Rayon of Azerbaijan. It has a population of 1,465. The municipality consists of the villages of Poladlı and Dağ Kolanlı.
References
Populated places in Gobustan District
მარიკიტა (ტოლიმა)

მარიკიტა (ტოლიმა)
მარიკიტა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ტოლიმის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 32 462 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 290 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
ტოლიმის დეპარტამენტი
რესურსები ინტერნეტში
statoids.com-ის მონაცემები
კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები
ტოლიმის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
Jruchi monastery

Jruchi monastery
The Jruchi monastery of Saint George is a ruined Georgian Orthodox monastic church in the western Georgian region of Imereti. Founded in the 10th or 11th century, it was remodeled and rebuilt several times until it acquired its final architectural style by 1846. The church was almost completely destroyed in the 1991 Racha earthquake, only a portion of its wall remaining standing amid a rubble. The monastery is inscribed on the list of the Immovable Cultural Monuments of National Significance of Georgia.
The Jruchi church at the headwaters of the Jruchula, a right-bank affluent of the Qvirila River near the modern-village of Tskhomareti, Sachkhere Municipality, on what historically was a frontier between the regions of Imereti and Racha. Exactly when the church was built is unknown; epigraphic analysis of a surviving church inscription as well as the style of sculpted architectural elements suggests the 9th/10th or 11th century as the most likely time of its construction. At some point in the 16th or 17th century the church passed in possession of the Tsereteli, one of the leading princely families of the Kingdom of Imereti, who probably acquired it from the Palavandishvili. By that time, the church, originally set in a plan of a three-nave basilica, had been remodeled into a domed building. In the 1730s, dukes of Racha dispossessed the Tsereteli of Jruchi and converted the monastery into a military stronghold. Sometime between 1753 and 1763, King Solomon I of Imereti divested the duke of Racha of its new possession, reestablished the convent, and restored it to the Tsereteli. The church was substantially reconstructed and expanded, between 1804 and 1843, by the metropolitan bishop David Tsereteli during his long tenure in various clerical positions in western Georgia.
The Jruchi monastery housed many treasured church items, both locally produced and brought from elsewhere in Georgia. These included, among others, two illuminated manuscripts of the Gospel books, known as Jruchi I, dated to 936, and Jruchi II, dated to the late 12th century.
Under the Soviet rule, the monastery was abolished and its antiquities were removed for safekeeping to the museums in Kutaisi and Tbilisi. The church, left in disuse and disrepair, was heavily affected by rainfalls and moisture. In April 1991, it was devastated by a strong earthquake. Church services continued to be occasionally held at the ruins and the territory was cleaned of debris. In 2018, a full-scale restoration project was announced.
References
Buildings and structures in Imereti
Immovable Cultural Monuments of National Significance of Georgia
Georgian Orthodox monasteries
11th-century Eastern Orthodox church buildings
19th-century Eastern Orthodox church buildings
იცუკუსიმის ტაძარი

იცუკუსიმის ტაძარი
იცუკუშიმის ტაძარი — სინტოისტური აკლდამა იცუკუშიმას კუნძულზე ქალაქ ჰაცუკაიჩიში, ჰიროსიმას პრეფექტურა, იაპონია. 1996 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. იაპონიის მთავრობის მიერ გამოცხადებულია ეროვნულ საგანძურად.
ტაძარი VI საუკუნეში იღებს დასაბამს, ხოლო დღევანდელი ფორმით 1168 წლიდან მოდის, როდესაც მისთვის თანხა დიდგვაროვანმა ტაირა ნო კიომორიმ გაიღო. აკლდამის მშენებლობა, რომელიც უბეზე ჯებირების მსგავსი სტრუქტურებისგან შედგება, გამოწვეული იყო კუნძულის წმინდა ადგილად შერაცხვით. უბრალო ხალხს ამ კუნძულზე ფეხის დადგმის უფლება არ ჰქონდათ და შესაბამისად ნავით უნდა მიეცურათ ჭიშკრის გავლით, რომელიც წყალზე მოტივტივეს შთაბეჭდილებას ტოვებს.
იცუკუშიმას ტაძრის დრამატული ჭიშკარი — ტორი — იაპონიის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარულის ტურისტული სანახაობაა, ხოლო ხედი ჭიშკარზე კუნძულის მთა მისენის წინ კი იაპონიის სამ უმთავრესთა შორის ითვლება. ჭიშკარი აქ 1168 წლიდან არსებობს, თუმცა ამჟამინდელი 1875 წლით თარიღდება. კამფორის ხისგან დამზადებული ჭიშკარი 16 მეტრია სიმაღლეში და ოთხ ფეხზე დგას დამატებითი სიმაგრისთვის. ჭიშკარი მცურავის შთაბეჭდილებას მხოლოდ მოქცევის პერიოდში ტოვებს. მიქცევისას მხოლოდ შლამი რჩება და მასთან ფეხით მისვლაც არის შესაძლებელი.
ტაძრის სიწმინდის დაცვა იმდენად მნიშვნელოვანი იყო, რომ 1878 წლამდე მის ტერიტორიაზე მშობიარობა ან გარდაცვალება აკრძალული იყო. დღემდე დაკრძალვა კუნძულზე აკრძალულია. 2004 წლის 5 სექტემბერს ტაძარი მნიშვნელოვნად დააზიანა ტაიფუნმა. სახურავი და ჯებირები ნაწილობრივ განადგურდა, რის გამოც ტაძარი დროებით დაიხურა. თუმცა ამჟამად ის უკვე გახსნილია მნახველთათვის, აღდგენითი სამუშაოები კვლავაც მიმდინარეობს. ტრადიციისამებრ მნახველები ჭიშკრის საყრდნების ღრიჭოებში ხურდა ფულს დებენ და სურვილს იფიქრებენ.
იხილეთ აგრეთვე
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იაპონიაში
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში
გალერეა
რესურსები ინტერნეტში
UNESCO World Heritage description
Official Website of Miyajima Tourism
Miyajima Guide including Itsukushima Shrine
იცუკუსიმას ტაძარი — იაპონიის ეროვნული არქივი
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იაპონიაში
სინტოისტური ტაძრები