ANO ANG DAPAT GAWINNG MGA DAYUHAN KUNGSAKALING MAY SAKUNA?

Mga lindol Malakas na ulan

Walang kuryente

Banggaan

Bagyo

Sunog

Tinamaan ng kidlat

Baha

TsunamiAno ang mga unang gagawin pagkatapos ng isang sakuna?
Ano ang isang evacuation center?

P3

Ang unang bagay na dapat gawin upang
muling maitayo ang isang bahay

P4

Sertipiko ng sakuna at sistema ng suporta ng biktima
Kapag nawala ang isang bagay na mahalaga o isang tao
Isang sistema na maaaring magamit kapag
nagkakaproblema ka dahil sa isang sakuna
Kontrata ng insurance kung sakaling may mga

P2

P5
P6
P7

aksidente at sakuna

P8

Ang ginagawa ng mga biktima kapag nawala ang
kanilang bahay, mahahalagang bagay o tao dahil
sa lindol o baha
米国ニューヨークのジャパン・ソサエティが開設した災害支援基金に寄せられた寄付金の援助を得てこの普及事業を行っています。

ANO ANG MGA UNANG GAGAWIN
PAGKATAPOS NG ISANG SAKUNA
Una, tiyaking ligtas ka.
Kung malapit ka sa dagat o ilog sa oras ng lindol, lumikas sa isang mataas na lugar bilang
paghahanda para sa tsunami.
Kapag nangyari ang isang lindol, maaaring magpatuloy ang pagyanig.
Mag-ingat sa mga maaring nahuhulog na mga bagay.
Kung ikaw ay natabunan sa ilallim ng isang bahay o bagay, tumawago gumawa ng isang tunog upang ipaalam sa iba.
Ang pinaka karaniwang sanhi ng pagkamatay ay dahil sa isang lindol,
Pagkalunod dahil sa isang tsunami at natabunan ng bahay o mga bagay.
Tulungan ang mga taong kalapit o nangangailangan.
Sa isang malaking sakuna, ang mga fire engine at ambulansya ay hindi agad darating.
Makipagtulungan sa iyong mga kapit-bahay upang matulungan ang mga naiwan sa bahay.
Pagkumpirma ng kaligtasan ng pamilya, kumpirmasyon ng kinaroroonan
Suriin kung ang isang miyembro ng pamilya na wala sa bahay, tulad ng sa trabaho o paaralan,
ay ligtas at nasaan sila.

Kaagad pagkatapos ng isang sakuna, maraming tao ang gumagamit ng telepono at email,kaya't maaaring hindi posible na gumamit ng telepono at email.
Talakayin natin sa iyong pamilya kung saan dapat lumikas at kung paano makipag-ugnay
sakaling may sakuna.
Kung ang bata ay mananatili sa paaralan, susunduin ito ng pamilya.(Ang kasanayan na
ginagawa namin sa paaralan para sa hangaring iyon ay "HIKIWATASHI-KUNREN" kung saan
kinukuha ng mga magulang ang kanilang mga anak sa paaralan.)
Kapag nasugatan at nangailangan ng gamot

Ang mga convenience store at ospital ay magsasara kung ang kuryente at supply ng tubig aytumigil dahil sa isang sakuna.
Regular na maghanda ng tubig, pang-emergency na pagkain, at gamot sa bahay.
Kung pupunta ka sa evacuation center, may posibilidad na may mga tao para sa medical na
pangangailangan. Kung alam mo ang uri ng gamot, maaari itong ihanda para sa iyo.
Sa maraming mga kaso, ang mga kalapit na paaralan, bulwagan ng lungsod, at pasilidad sa
pisikal na edukasyon ay ang mga evacuation centers. Alamin kung nasaan ang mga ito.
Kumuha ng impormasyon tungkol sa sakuna.

Magagamit ang mga TV, radyo, at WEB para sa impormasyun sa sakuna, kaya't i-access ang
mga ito.

2

ANO ANG ISANG EVACUATION CENTER?
Kung ang isang bahay ay gumuho dahil sa isang lindol, o ang bahay ay binaha dahil sa isangpagbaha, o ang linya ng tubig o kuryente ay naputol, at hindi maaring makatira sa bahay, ang isang
evacuation center, na kung saan pansamantalang nakatira ang mga nasabing biktima nangmaraming araw o linggo. Ang mga evacuation center ay malawak na sinusuportahan ng gobyerno,kabilang ang mga lokal na paaralan, mga pampublikong pasilidad at pasilidad sa atletiko.
Mga pakinabang ng pagpunta sa isang evacuation center
May lugar para matulog. Mayroong mga relief supplies tulad ng pagkain at damit.
Maaari ka ring makakuha ng impormasyon ng mga biktima.
Gayunpaman, maaaring tumagal ng maraming araw bago makarating sa
evacuation center ang mga kumot, kama at pagkain.
Kaya dapat lumikas mula sa iyong bahay na may dalang mga kumot, unan, pagkain at pagpapalitng damit.
Mga bagay na dapat kumpirmahin sa evacuation center
Kailangan kumpirmahin kung ang mga alagang hayop tulad ng aso ay maaaring kasamang
lumikas.
Isaalang-alang ang paglisan ng iyong alagang hayop, tulad ng paglalagay ng alagang aso sa isan
hawla.

Mayroong mga patakaran sa mga kanlungan. Halimbawa, oras ng pagkain, oras sa pag-iilaw sa
silid, oras upang ipamahagi ang mga pang-araw-araw na pangangailangan, at ang pagtahimik nakapag gabi.
Ang kabiguang sundin ang mga patakaran ay maaaring humantong sa kaguluhan sa pagitan ng
mga evacuees.
Nakakapagod ang paninirahan sa isang evacuation center. Bilang karagdagan, maaaring hindi
mapanatili ang privacy.
Mangyaring kumunsulta sa mga evacuees at operator, at kung mayroon kang anumang mga
problema, mangyaring kumunsulta.

Ano ang dapat gawin kung nakatira ako sa labas ng evacuation center?
Manatili sa bahay ng kaibigan o kaibigan na hindi apektado ng sakuna
Maghanap ng isang hotel na bukas at magbayad upang manatili.
Mayroon ding mga pasilidad sa relihiyon tulad ng mga simbahan na
tumatanggap ng mga biktima.
Manatili sa kotse. Kung naiwan mo ang iyong sasakyan sa paradahan malapit
sa evacuation center, maaaring gumamit ng tubig at banyo dito.
Maaari kang makakuha ng pagkain sa pamamagitan ng pagrehistro sa evacuation center.
Kung gumugol ka ng maraming oras sa kotse, mag-ingat sa Economy Class Syndrome at magehersisyo paminsan-minsan upang dumaloy ang dugo.

3

ANG UNANG BAGAY NA DAPATGAWIN UPANG MULING MAITAYOANG ISANG BAHAY
Kung ang isang bahay ay tumagilid o napinsala ng isang lindol, susuriin ng gobyerno ang antas ng peligrong bahay. Gumamit ng pula, dilaw, o berde na papel upang ipaalam sa iyo ang peligro ng karagdagang
pinsala sa iyong bahay dahil sa aftershock ng isang lindol.
Pulang papel (mapanganib)

Dilaw na papel (kailangan ng pansin)

Berdeng papel (iniimbestigahan)

Maaaring gumuho ang bahay
at hindi ito mapasok

Mag-ingat.

Hindi kailangang mag-alala agad
tungkol sa pagkasira nito.

Ang pagsusuri ng peligro sa bahay ay isang emergency na pagsusuri upang maiwasan ang pangalawang
sakuna na hatid tulad ng aftershock.
Sa katunayan, nasa may-ari na pagpasya kung aayusin o sisirain ang bahay, depende sa kung magkano
ang pera at oras na aabutin upang ayusin ito.
Kung ang bahay ay binaha dahil sa isang pagbaha, maaaring kailanganin agarang paglilinis nito upang
mabilis matuyo ang tubig.
Kung mabababad sa maputik na tubig sa loob ng maraming araw ang bahay, maaaring kailanganin
gumastos sa pagbili muli ng mga kagamitan sa bahay, kagamitan o pag-ayos ng mga sahig, dingding, okusina.
Kung nasira ng isang bagyo ang bubong, maaaring makapinsala sa bahay ang mga pagtagas.
Maaari isangguni kung ano ang dapat gawin upang ayusin ang iyong bahay sa isang sesyon ng
konsultasyon na gaganapin ng gobyerno o isang pangkat ng suporta para sa biktima ng kalamidad.
May mga ilang mga kumpanya ng konstruksyon na naniningil ng mataas na gastos, kaya mas mabuti na
huwag magmadali sa pag-sign ng isang kontrata sa konstruksyon.
Alala kung ang isang kalamidad ay nakakasira sa iyong bahay o nakakapinsala o nawala sa isang bagay.
Sa loob nito, gawin natin ang sumusunod.
· Hanapin ang mga mahahalagang bagay, di malilimutang mga item, mahahalagang dokumento, mobile
phone, personal computer, atbp.
· Itala ang sitwasyon ng pinsala ng bahay gamit ang litrato (Sa kaso ng pinsala sa baha, ang pinsala aynasusukat sa pamamagitan ng kung gaano kataas ng sentimetro mula sahig ang baha, kaya kumuha ng
litrato ng labas at loob ng bahay bago linisin)· Mag-apply para sa isang patunay ng pinsala upang matukoy ng gobyerno ang antas ng pinsala sa iyong
tahanan (pahina 5)· Kung mahirap maglinis ng mag-isa, tanungin ang isang kakilala na tulungan ka o hilingin sa Disaster
Volunteer Centerna magpadala ng mga boluntaryo.
Kung sakaling may baha, makakatulong ang mga boluntaryo na maiuwi ang mga gamit sa bahay at alisin
ang putik.

4

SERTIPIKO NG SAKUNA AT SISTEMANG SUPORTA NG BIKTIMA
Kung ang isang bahay ay nasira ng isang sakuna, maaari kang makatanggap ng suportang pangadministratibo depende sa lawak ng pinsala.
Upang magawa ito, mag-apply muna para sa isang sertipiko ng sakuna (罹災証明：Risai-syomei).
Kapag nag-apply ka, sisiyasatin ng city hall ang pinsala sa bahay, para patunayan ang pinsala tulad ng
lahat o bahagyang pagkawasak, at pagkatapos ay maaari ng magbigay ng sertipiko ng kalamidad.
Kakailanganin ang sertipiko ng sakuna upang makatanggap ng tulong, kaya tiyaking makakuha nito.
Ang mga pagbaha na galling sa pag-apaw ng mga ilog dahil sa malakas na pag-ulan tulad ng bagyo ay
nangyayari taun-taon.
Kapag ang isang bahay ay napinsala ng naturang pagbaha, kung gaano karaming sentimetro ng tubig
ang binaha mula sa sahig ay isang sukatan para sa pagkilala sa pinsala
Lalim ng
Baha

Rate ngpinsalaSertipikasyonng pinsala

Sistema ng pagsuporta sa
buhay ng mga biktima
Pangunahing
pera ng suporta

Karagdagang
pera sa suporta

Bagong konstruksyon
2,000,000 yen
180㎝

100㎝

30㎝
sahig

50%～

Lahat ay
nawasak

40%～
50%

Malaking sukatna nawasak

20%～
40％

Kalahati ay
nawasak

10%～
20％

Bahagyangnawasak

1,000,000 yen

Pag-aayos
1,000,000 yen

500,000 yen Tirahan sa pag-upa
500,000 yen↑
Sa kaso ng Kalahati
ang nawasak,walang magagamit
na suporta.

Sa kaso ng lahat ay
nawasak, kung mulingitatayo mo ito,
makakatanggap ka ng 3
milyong yen bilang suporta.
Kung maaayos mo ito sa
isang malaking sukat na
nawasak, maaari kangmakatanggap ng suporta
na 1.5 milyong yen.

Ang halagang
maidaragdag aynakasalalay sa kungpaano itinayong
muli ang bahay.

Suporta sa pananalapi
Tulad ng para sa suportang pampinansyal, bilang karagdagan sa pera ng suporta sa mulingpagsasaayos ng buhay, maaari kang makatanggap ng pera (MIMAIKIN) at mga donasyon (gienkin) na
ibinigay sa mga taong apektado ng kalamidad mula sa tanggapan ng gobyerno.
Mayroon ding sistema na nagpapahiram sa iyo ng pera. Ang contact point ay ang seksyon ng kapakananng tanggapan ng gobyerno at ng kawani ng suporta ng biktima.
Suporta sa pag-aayos ng emergency para sa pabahay
Mayroon ding isang sistema na nagbibigay-daan sa iyo upang mapabilis ang pag-aayos ng iyong bahay
upang makapamuhay ka rito. Sa ilalim ng sistemang ito, nagbabayad ang tanggapan ng gobyerno ng halos
600,000 yen bilang bayad sa pag-aayos sa kumpanyang nag-aayos nito. Ang mga nagrerenta ng
apartment ay hindi maaari dito.
Nag-aalok ng tirahan
Kung ang pag-aayos ng emergency ay hindi sapat upang maayos ang apartment, o kung ang
inuupahang apartment ay nasira at hindi ka maaaring manirahan dito, maaaring magbigay ang tanggapan
ng gobyerno ng pabahay nang libre.
Tinawag itong "pansamantalang pabahay (KASETSU-JUTAKU)" sa kahulugan ng pansamantalangpabahay. Maaari mo itong rentahan sa loob ng 2 taon.
Iba pang suporta
Ang mga buwis at premium ng insurance ay maaaring ibawas sa isang tiyak na tagal ng panahon.

5

KAPAG NAWALA ANG ISANG BAGAY
NA MAHALAGA O ISANG TAO
Pagtapon ng mga nakalubog na kotse
Kung mahawakan mo ang isang kotse na babad sa tubig, maaari kang makakuha ng isang shock sa
kuryente, kaya mas mahusay na iwanan ang pagproseso sa kumpanya ng kotse.
Kapag naalis ang kotse, ang nakolektang buwis sa sasakyan ay maaaring ibalik sa pamamagitan ng
pagbabalik ng pagpapatunay ng sasakyan at plaka ng lisensya sa tanggapan ng gobyerno.
Hilingin sa kumpanya na gawin ito, o gawin ito sa iyong sarili.
Kapag muling pagtatayo ng isang bahay na may natitirang mortgage
Kung ang iyong bahay ay nasira habang nagbabayad ng mortgage at inaayos mo o itinatayo mo ulit,
magkakaroon ka ng doble na utang. Sa ganitong kaso, mayroong isang sistema upang mabawasan ang
utang, kaya't mangyaring kumunsulta sa iyong bangko o tanggapan ng gobyerno.
Kung nawala sa iyo ang iyong pasaporte
Kausapin ang iyong embahada at hilingin sa kanila na mulingmag-aplay nito.
Kung nawala sa iyo ang iyong kard sa paninirahan
Makipag-usap sa Bureau of Immigration.
Kapag ang isang miyembro ng pamilya ay namatay o nagkaroon ng kapansanan dahil sa isang
sakunaMaaari kang makatanggap ng isang bereavement o suporta sa pera （弔慰金：Choi kin、見舞金：
Mimai kin) mula sa gobyerno.
Kapag ang isang miyembro ng pamilya ay nagkasakit at namatay dahil sa kalamidad
Mayroong isang sistema kung saan makatatanggap ng pera dahil sa namayapang pamilya nang kinilala
ito ng gobyerno bilang isang pagkamatay na nauugnay sa sakuna.
Kapag ang isang tao ay namatay sa sakit o pinsala na hindi alintana ang kapahamakan
Sa kaso ng isang aksidente, tawagan ang pulisya. Huwag hawakan ang katawan o anumang bagay sasilid hanggang dumating ang pulisya.
Kung namatay sa sakit, mangyaring makipag-ugnayan sa ospital at sa iyong doktor.
Huwag tumawag sa isang ambulansya kung malinaw na patay na.
Inaalam ng pulisya at mga doktor ang dahilan ng pagkamatay at paghahanda ng mga dokumento.
Ang mga kamag-anak ay dapat magsumite ng mga dokumento tulad ng isang ulat sa kamatayan satanggapan ng gobyerno.
Narito kung ano ang gagawin pagkatapos maghain ng ulat sa kamatayan· Kumunsulta sa isang organisasyong pangrelihiyon o kumpanya ng libing na mayroong libing· Kumuha ng isang cremation permit sa tanggapan ng gobyerno at magpareserba para sa crematorium(99% sa Japan ay cremation. Kung nais mong mailibing, kailangan mong maghanap ng posibleng
libingan)· Ayusin ang lugar upang maiimbak ang katawan hanggang sa libing· Kung ang isang tao na mayroong health insurance o national health insurance ay
namatay, maaari kang makakuha ng pera para sa libing mula sa insurance.
· Kumuha ng isang burial permit at ilibing sa libingan· Ang mga pamamaraan sa pagkamatay ay isinasagawa sa mga bulwagan ng
lungsod, mga institusyong pampinansyal, mga institusyon ng insurance, atbp.
· Suriin ang pag-aari at manahin ito.

6

ISANG SISTEMA NA MAAARINGMAGAMIT KAPAG NAGKAKAPROBLEMADAHIL SA ISANG SAKUNA
Mga detalye ng pinsala
Pinsala sa
mga taoPinsala sabahay

Mga item ng kumpirmasyon / pagsusuri

Namatay ang
pamilya

Pera ng pakikiramay sa sakuna (災害弔慰金:Saiga choin kin) hanggang
sa 5 milyong yen

Nagkaroon ng
kapansanan

Pera ng pakikiramay sa sakuna (災害見舞金:Saigai Mimai kin)hanggangsa 2.5 milyong yen

Nawasak ang
bahay natinitirhan

Application para sa patunay ng sakuna (罹災証明:Risai syomei)
Pansamantalang pabahay (応急仮設住宅:Okyu kasetsu jutaku)
Suporta para sa muling pagbuo ng buhay ng mga biktima ng sakuna
Pangunahing pondo ng suporta (基礎支援金:Kisosien kin)
Hanggang sa 1 milyong yen
Pribadong di-buhay na seguro, atbp. (Pahina 8)

Mga problema Nalugi ang
sa trabaho
kumpanya at
pinaputok
Pinatapon
Hindi
makapagtrabaho dahil sa isangpinsalaMay utang
Nagkakaprobl
ema tungkol
sa peraNais mangutang ng
pera
Nais ayusin ang
sariling bahay

Hindi nabayarang sistema ng pagpapalit ng sahod(未払賃金立て替え制度:Mibarai chinkin tatekae seido)
Mga benepisyo sa kawalan ng trabaho (失業給付:Shitsugyo kyuhu)
Mga benepisyo sa aksidente sa industriya (労災給付:Rosai kyuhu)

Isang sistema upang mabawasan o maibukod ang mga utang
sakaling may sakuna (被災ローン減免制度:Hisai ron genmen seido)
Sistema upang ipahiram ang mga pondo sa pamumuhay (生活資金貸付制度:Seikatsu shikin taiyo seido)
Pag-ayos ng emerhensiya (応急修理:Okyushuri) Mataas na
limitasyon ng halos 600,000 yen
Karagdagang pera sa suporta (加算支援金:Kasan shien kin)hanggang sa 1 milyong yen

Nagkakaprobl
ema tungkol
sa pabahay

Bagong bahay

Gusto kong umarkila
ng isang pribadong
apartment
Nais magrenta ng
pampublikong
pabahay

Pag-secure ng lupa
Karagdagang pera sa suporta (Kasan shien kin) hanggang sa
2 milyong yen
Karagdagang pera sa suporta ( Kasan shien kin) hanggang sa
500,000 yen
Pampubliko na pabahay kung sakaling may sakuna (災害公営住宅: Saigai kouei jutaku)

Sipi mula sa Japan Federation of Bar Associations "Mga Alituntunin upang Suportahan ang Muling Pagtatayo ng Buhay ng
mga Biktima"

7

KONTRATA NG INSURANCE KUNGSAKALING MAY MGA AKSIDENTE
AT SAKUNA
Ang insurance ay isang mekanismo upang makatanggap ng pera at mga serbisyo sakaling magkaroon ng
problema sa pamamagitan ng pagbabayad ng mga premium ng insurance para kung sakaling may mga
aksidente, karamdaman, pagkamatay, sakuna, atbp. Bilang national insurance, ang mga taong nanirahan sa
Japan ng higit sa isang taon ay kumukuha ng national health at pension insurance. Ang mga taongnagtatrabaho para sa kumpanya ay kumukuha rin ng insurance sa trabaho.
Mayroon ding pribadong insurance, at maraming Hapon ang mayroon nito. Ipapaliwanag ang tipikal na
pribadong insurance.

Taong nagkakontrata
ng insurance

May-ari ng
sasakyan

Pangalan ng insurance

Merito· Insurance sa pananagutan(自賠責保険:Jibaiseki hoken）(Bayaran sa oras ng pagbili oinspeksyon ng sasakyan)· Insurance na hindi buhay(損害保険:Songai hoken)

Kung nakabangga ng kotse at gamit ng
ibang tao, o ng tao, sasakupin ng
insurance ang mga gastos sa pagkumpuni
at paggamot.

· Insurance sa sasakyan(車両保険;Syaryo hoken)

Maaaring sakupin ang gastos sa
pagkumpuni ng iyong sasakyan.

Maaari kang bumili ng ibang kotse gamit ang perang iyon.
Maaari kang makatanggap ng pera kungang iyong bahay ay nasira ng apoy o(火災保険: Kasai hoken)
bagyo.
Kung titingnan mo ang mapang baha at nasa peligro ng pagbaha, tulad ng kapag ang iyong
bahay ay malapit sa isang ilog, hindi ka makakatanggap ng pera maliban kung mayroon kang
insurance sa baha. Suriin ang mapa ng baha.

May-ari ng
bahay

May-ari ng mga
gamit sa bahay

Rental na mga
tao sa pabahay· Insurance sa sunog· Insurance sa lindol(地震保険: Jizin hoken)

Maaari kang makakuha ng pera kung ang
iyong bahay ay gumuho dahil sa isanglindol o tsunami.

· Insurane para sa mga gamit sa
bahay(家財保険:Kazai hoken)

Maaari kang makakuha ng pera kapag
nasira ang iyong gamit sa bahay dahil sa
isang sakuna atbp.

Maaari kang kumuha ng insurance sa sunog kapag lumipat ka. Ang insurance ay
binabayaran sakaling may pinsala sa silid, kapitbahay, o may-ari.
Kapag bumili ka ng insurance, siguraduhing alam mo kung kailan at sino ang
magbabayad.

Bilang karagdagan, maraming uri ng medikal nainsurance para sa mga taong nag-aalala tungkol sa mga
gastos sa paggamot tulad ng pagpasok sa ospital at operasyon.
Kapag bumibili ng kotse o bahay, isaalang-alang ang panganib ng mga aksidente at sakuna at isaalangalang kung magkano ang insurance na dapat mayroon ka.
Kung mawala sa iyo ang iyong mga dokumento sa insurance kung sakaling may sakuna at hindi mo alamkung aling insurance ang mayroon ka, maaari kang makipag-ugnay sa Natural Disaster Insurance Contract
Enquiry Center. Tel 03-5425-7850 (自然災害等損保契約照会センター)

この冊子は、茨城NPOセンター・コモンズが作成しました。
問い合わせ先 TEL 0297-44-4281 mail info@npocommons.org URL www.npocommons.org
8

2021年６月発行