Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2002/2003

Pwrpas, gweledigaeth a gwerthoedd
Ein pwrpas yw cyfoethogi bywydau pobl gyda
rhaglenni a gwasanaethau sy’n hysbysu, addysgu a
diddanu
Ein gweledigaeth yw bod y sefydliad mwyaf
creadigol yn y byd
Ein gwerthoedd
Ymddiriedaeth yw sail y BBC: rydym ynannibynnol, diduedd ac onest
Mae cynulleidfaoedd wrth wraidd popetha wnawn
Rydym yn ymfalchïo mewn darparu ansawdd
a gwerth am arian
Creadigrwydd yw enaid ein sefydliad
Rydym yn parchu ein gilydd ac yn dathlu ein
hamrywiaeth fel y gall pob un wneud ei orau
Un BBC ydym: mae pethau mawr yn digwydd
wrth i ni weithio gyda’n gilydd

•
•
•
•
•
•

100 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Cynnwys

Gweithgareddau masnachol
Perfformiad is-gwmnïau masnacholy BBC
54 BBC Worldwide Limited
56 BBC Ventures Group Limited

2 Rhagair y Cadeirydd Blwyddyn hanesyddol a llwyddiannus wrth
i’r BBC gyflwyno amrywiaeth llawn ei wasanaethau digidol
4 Bwrdd y Llywodraethwyr Y dynion a’r gwragedd sy’n sicrhau
bod y BBC yn rhoi blaenoriaeth i fudd y cyhoedd
5 Rhedeg y BBC Sut mae Llywodraethwyr, Cyfarwyddwr
Cyffredinol a Phwyllgor Gweithredol y BBC yn gweithio i sicrhau
bod y BBC yn gwasanaethu’r cyhoedd yn effeithiol

6 Crynodeb o’r flwyddyn
Ffeithiau allweddol am gyllid achynulleidfaoedd y BBC yn
2002/2003

8 Asesiad y Llywodraethwyr oberfformiad I ba raddau y llwyddodd y
BBC i fodloni’r amcanion a bennwyd gany Llywodraethwyr ar gyfer 2002/2003?
16 Arolwg y Cyfarwyddwr Cyffredinol
Creodd amrywiaeth mwy cyfoethog oraglenni mwy arbennig flwyddyn nodedig
i’r BBC

58 Rhoi blaenoriaeth i gynulleidfaoedd Beth ydywedodd cynulleidfaoedd wrth y BBC am faterion
allweddol a sut y bu’r BBC yn atebol i dalwyr ydrwydded a’r Senedd
64 Y BBC yn y gymuned Beth a wnaeth y BBC i
gyflawni safonau uchel o gyfrifoldeb cymdeithasol
corfforaethol
67 Pobl a thalent y BBC Hyfforddiant, talent a sut
mae Making it Happen yn datblygu creadigrwydd a
gwerthoedd
68 Cydymffurfiad Adroddiad y Llywodraethwyr a’r archwilwyr arbob agwedd ar rwymedigaethau cyfreithiol, ariannol a rheoli’r BBC
82 Arolwg ariannol Trosolwg o fusnes y BBC a’i gyfrifon
archwiliedig cyflawn
85 Datganiadau ariannol

18 Y Pwyllgor Gweithredol Y cyfarwyddwyr sy’n gyfrifol amddarllediadau a gweithrediadau’r BBC

122 Ffeithiau a ffigurau darlledu
132 Cysylltu â’r BBC

Arolwg o’r gwasanaethau
Yngln â rhaglenni agwasanaethau’r BBC yn
2002/2003

133 Rhestr termau a gwybodaeth arall

20 Teledu
28 Radio
36 Y Gwledydd a’r
Rhanbarthau
42 Newyddion
46 Dysgu
48 Cyfryngau Newydd
50 BBC World Service &Global News

Clawr blaen: Dathliadau Jiwbilî Aur y Frenhines.
Chwith: DJ Erick Morillo yn Dance Party BBC Radio 1 yn
Newquay.
Uchod, clocwedd o’r brig: The Life of Mammals, Bitesize,
3 Non-Blondes, Jeremy Vine, The Lost Prince, darlledu yn Baghdad,
The Office.

1

Rhagair y Cadeirydd

Darparodd dechrau’r rhyfel yn Irac her wahanol. Fel erioed, roedd
gan y BBC gyfrifoldeb allweddol i dalwyr y drwydded i adlewyrchu adadansoddi’r drafodaeth a oedd yn mynd rhagddi ledled y wlad,ac i ohebu ar y rhyfel ei hun gydag ymrwymiad llwyr i fod yn
ddiduedd a darlledu’r gwirionedd. Nid oedd amgylchiadau anodd
rhyfel yn rheswm i gyfaddawdu safonau golygyddol darllediadau
newyddion y BBC.

Dathlodd y BBC ei ben-blwydd yn 80 oed gyda chyngerdd
yn Neuadd Symffoni Birmingham fis Tachwedd diwethaf.
O ystyried bod y sefydliad yn wythdeg, mae mewn cyflwr
iechyd ardderchog. Cyrhaeddodd cyfraddau cymeradwyaeth
cynulleidfaoedd uchelfannau newydd, a lansiwyd yr hollwasanaethau teledu a radio digidol newydd a gynlluniwyd
dair blynedd yn ôl. Mae portffolio o wasanaethau bellach
wedi’i sefydlu sy’n addas ar gyfer yr oes ddigidol, ac sy’ngalluogi’r BBC i gyflwyno mwy o werth nag erioed o’r
blaen i holl dalwyr y drwydded. Yn gyffredinol, mae’r
Llywodraethwyr o’r farn y bu i’r BBC fwynhau blwyddyn gryf
iawn. Cyflawnwyd gwelliant amlwg o ran amrywiaeth acuchelgais rhaglenni, yn arbennig ar BBC One, a pharhaodd
nifer y gynulleidfa yn sefydlog yn wyneb cystadleuaeth
gynyddol.
Bu dau ddigwyddiad yn amlwg yn ystod y flwyddyn ddiwethaf.
Llwyddodd dathliadau Jiwbilî Aur y Frenhines, ac yn arbennig ypenwythnos hudol o bartïon ledled Prydain fis Mehefin diwethaf, iuno’r genedl mewn ffordd a fyddai, ym marn rhai, yn amhosibl yn yr
oes fodern. Ar nodyn tristach, roedd y rhyfel yn Irac yn her i undody genedl gan amlygu gallu’r BBC i ohebu yn gywir ac yn ddiduedd.
Barn y Llywodraethwyr yw bod y BBC wedi ymateb yn ardderchog
i’r ddau ddigwyddiad mawr hyn. Cydnabu hyd yn oed ein beirniaid
mwyaf llym bod y BBC wedi cyfrannu rhywbeth arbennig i’w
ddarllediadau o’r Jiwbilî. Heb gyrhaeddiad cyffredinol y BBC, a heb
ei sgiliau heb eu hail wrth gyflwyno digwyddiadau emosiynol o’r
fath i bob cartref ym Mhrydain, ni fyddai’r ymdeimlad o ddathliad
gwirioneddol genedlaethol, o wladgarwch eithriadol, wedi bod
cystal o bell ffordd.

Er gwaethaf cyfnodau o bwysau dwys o bob tu, parhaodd
newyddion y BBC i wasanaethu talwyr y drwydded gyda’i ymlyniad
traddodiadol i’r gwirionedd, a’r holl wirionedd, yn ystod y rhyfel.
Wrth gwrs bu rhai gwallau unigol ar hyd y ffordd, ond cydnabu ein
cynulleidfaoedd na fyddai’r ymddiriedaeth a fu ganddynt erioed yn
y BBC yn cael ei bradu. Yn ogystal â throi at y BBC fel ffynhonnell
o newyddion mewn niferoedd eithriadol, dengys y dystiolaeth yn
glir iddynt ymddiried yn y BBC fwy nag unrhyw ffynhonnell arall owybodaeth.
Wynebodd newyddiadurwyr a gweithwyr newyddion proffesiynol
y BBC berygl mawr er mwyn gwasanaethu cynulleidfaoedd yn ystod
y rhyfel. Anafwyd chwech ohonynt a lladdwyd dau. Mae ein colled
yn fawr.
Mewn meysydd eraill, mwy cyffredin, mwynhaodd y BBC flwyddyn
o gynnydd sylweddol. Mae’r Llywodraethwyr yn disgwyl iddo fod ynddarlledwr cyhoeddus a all apelio at gynulleidfa eang. Gwrthodwn
y cysyniad y dylai’r BBC gael ei wthio i gornel fach o’r tirlun darlledu,
neu y dylai ddiystyru ei fandad hanesyddol i wasanaethu holl
gynulleidfaoedd y DU gyda’r un brwdfrydedd. Rhaid caniatáu i’r
BBC ymateb i’r cyfleoedd a grëir gan dechnolegau newydd ymmaes y cyfryngau. Ac mae’n annhebyg, yn ein barn ni, bod gwellffordd o ariannu’r sefydliad na ffi’r drwydded.
Er mwyn cadw cyfreithlondeb cyhoeddus, rhaid i ffi’r drwydded
wrth gwrs ddarparu gwerth am arian i bob cartref. Felly rhaid i
gyfraddau cynulleidfaoedd, ac yn arbennig cyrhaeddiad
cynulleidfaoedd, fod yn ddangosydd perthnasol o lwyddiant y BBC.
Bu’r BBC yn llwyddiannus yn hyn o beth, gyda radio yn ffynnu fwy
neu lai yn gyffredinol, BBCi yn cyflawni’r ffigurau uchaf erioed o ran
ymweliadau â thudalennau a chyrhaeddiad defnyddwyr, BBC One
yn cynyddu ei chyfran mewn cartrefi analog ac aml-sianel, a BBC
Two yn parhau fel yr unig sianel ddaearol i gynyddu ei chyfran
gyffredinol yn wyneb cystadleuaeth ddigidol gynyddol.
Ond nid oes angen ein hatgoffa nad yw cynulleidfaoedd mawr yn
ddigon i gynnal yr amcanion a bennwyd yn Siarter y BBC. Byddai’n

2 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

ddigon hawdd cynyddu cyfran y gynulleidfa i’r eithaf gyda rhaglennu
poblogaidd a deilliadol. Ond ni fyddai unrhyw werth i hynny.
Cenhadaeth y BBC yw darparu pecyn sy’n fwy cyfoethog ac
uchelgeisiol na’r hyn y gallai’r sector masnachol ei ddarparu ar
ei ben ei hun.
Unwaith eto, mae’r BBC wedi llwyddo mewn perthynas â’r amcan
hanfodol hwn yn ystod y flwyddyn dan sylw. Bu’n flwyddyn oraglenni gwych, fel The Gathering Storm, The Life of Mammals,
The Lost Prince, Great Britons a llu o raglenni eraill. Bu’n flwyddyn lle
y dangosodd BBC One a BBC Two fudd cyllidebau sylweddol uwch
ar gyfer rhaglenni, a lle yr ychwanegodd sianelau teledu digidoly BBC yn helaeth at y dewis dyddiol sydd ar gael i wylwyr. Bu’n
flwyddyn lle y llwyddodd radio cenedlaethol a lleol y BBC, hyd yn
oed yn erbyn ei safonau heriol ei hun, i gyrraedd statws newydd.
Yn rhyfeddol, lansiwyd mwy o wasanaethau cenedlaethol newydd
gan y BBC yn ystod y 18 mis diwethaf na’r nifer a lansiwyd yn
ystod wyth degawd cyntaf hanes y BBC. Mae rhai o’r gwasanaethau
newydd hyn eisoes yn llwyddiant. Bydd angen amser i ddatblygu rhai
ohonynt. Bydd angen pob un ohonynt er mwyn cyflawni cylch
gwaith cyhoeddus y BBC yn y dyfodol.

Yn fuan ar ôl dechrau yn fy swydd fel Cadeirydd, cyhoeddais
ddiwygiadau i system llywodraethedd y BBC, wedi’u cynllunio
i amlygu’r gwahaniaeth rhwng y Llywodraethwyr a’r Pwyllgor
Gweithredol, ac i bennu amcanion mwy tryloyw i’r sefydliad eu
cyflawni. Rhydd yr adroddiad hwn wybodaeth llawer manylach gan
y Llywodraethwyr yn nodi i ba raddau y cyflawnwyd yr amcaniona bennwyd gennym flwyddyn yn ôl. Gwnaed cynnydd ar bob un
ohonynt, ond mae angen gwella sawl maes ymhellach, ac felly erys yrhan fwyaf o’r amcanion fel amcanion ar gyfer y flwyddyn nesaf.
Mae un amcan na fydd byth yn newid. Enw’r sefydliad yw’r
Gorfforaeth Ddarlledu Brydeinig a hynny am reswm da. Wrth i
ddylanwadau tramor fygwth dod yn anos i’r sector masnachol eu
gwrthod, bydd yn bwysicach fyth i’r BBC gynnal safon rhaglennu
brodorol yn y wlad yr ydym mor falch o fod yn rhan ohoni. Mae’n
her yr ydym yn ymfalchïo ynddi, ac yr ydym yn barod i ymateb iddi.

Gavyn Davies
Cadeirydd

O ganlyniad i lansio gwasanaethau newydd a buddsoddi mwy mewn
rhaglenni llwyddwyd i gyflawni’r gostyngiad ym malans arian parodcadarnhaol y BBC yn ystod y flwyddyn ddiwethaf, gostyngiad
a gynlluniwyd ers amser. Mae’r BBC ar y trywydd cywir i gyflawni
pob un o’i amcanion ariannol tymor canolig. Mae’r busnesau
masnachol yn ffynnu mewn amodau marchnad anodd, gan
ddychwelyd arian er budd talwyr y drwydded. Mae’r BBC wedi
cyflawni ac wedi rhagori ar bob un o dargedau’r Llywodraethwyri leihau biwrocratiaeth a gwastraff y tu mewn i’r sefydliad. Daeth tri
chwarter o’r holl arian ychwanegol a fuddsoddwyd mewn rhaglenni
yn ystod y blynyddoedd diwethaf drwy hunan-help, nid drwy
gynyddu ffi’r drwydded.
Mae’r Cyfarwyddwr Cyffredinol, Greg Dyke, ei uwch dîm rheoli a’r
staff a gaiff eu harwain ganddynt yn haeddu cael eu gwobrwyo’n
ddigonol am yr hyn y maent wedi’i gyflawni. Polisi’r BBC, dros amser,
yw talu swyddogion gweithredol a staff ar lefel sy’n gyfwerth â’rcyfartaledd ar gyfer grwpiau cymharol o fewn sefydliadau cyhoeddus
neu breifat eraill yn y DU. Eleni, o ganlyniad i lai o gystadleuaeth amuwch staff o’r sector preifat, mae’r bonws a dalwyd ar gyfartaledd
i’r gr∑p gweithredol wedi gostwng er gwaethaf perfformiad
ardderchog y sefydliad.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 3

Bwrdd y Llywodraethwyr

Gavyn Davies OBE Cadeirydd o fis
Hydref 2001 a chyn Is-Gadeirydd.
Hefyd yn cadeirio’r Pwyllgor Eiddo
a’r Pwyllgor Cydnabyddiaeth.
Cyfarwyddwr Ymgynghorol yn
Goldman Sachs International. Cyn
hynny roedd yn Gadeirydd yr AdranYmchwil Buddsoddi Byd-eang ac
yn Brif Economegydd Rhyngwladol
yn Goldman Sachs. Bu’n aelod o’r
Uned Bolisi yn 10 Downing Streeto 1974 i 1979 a chadeiriodd arolwg
annibynnol i ariannu’r BBC yn ydyfodol ym 1999. Ganed ym 1950.
Y Gwir Anrhydeddus Yr Arglwydd
Ryder Is-Gadeirydd ers mis
Ionawr 2002. Cadeirydd y Pwyllgor
Cydymffurfio â Masnachu Teg ac
aelod o’r Pwyllgor Eiddo a’r Pwyllgor
Cydnabyddiaeth. Cyfrin Gynghorydd
ers 1990. Fe’i gwnaed yn arglwydd
am oes ym 1997. AS dros ganol
Norfolk o 1983 i 1997. IsYsgrifennydd Seneddol yn MAFF;
Ysgrifennydd Economaidd i’r
Trysorlys; y Tâl-feistr Cyffredinol
ac yna’n Brif Chwip y Llywodraeth
o 1988 i 1995. Ysgrifennydd
Gwleidyddol i Margaret Thatchero 1975 i 1981. Cyfarwyddwr Clwb
Pêl-droed Ipswich Town ers 1999.

Cadeirydd Eastern Counties Radiotan iddo gael ei benodi i’r BBC.
Ganed ym 1949.
Y Fonesig Ruth Deech DBE
Llywodraethwr y BBC ers mis
Hydref 2002. Aelod o’r Pwyllgor
Cydymffurfio â Masnachu Teg.
Meinciwr Anrhydeddus o’r DemlFewnol; Ymddiriedolwr Rhodes;
Cymrawd Anrhydeddus y
Gymdeithas Uwch Astudiaethau
Cyfreithiol; Pennaeth Coleg St Anne,
Rhydychen, a Dirprwy-Is Ganghellor
Prifysgol Rhydychen. Cadeirydd yr
Awdurdod Ffrwythloni Dynol ac
Embryoleg o 1994 i 2002. Ganedym 1943.
Syr Richard Eyre CBE Llywodraethwr
y BBC o 1995 i fis Mai 2003, panymddeolodd oherwydd pwysau
gwaith arall. Roedd yn aelod o’r
Pwyllgor Cwynion am Raglenni.
Cyfarwyddwr ac awdur theatr, ffilm
a theledu llawrydd. Cyfarwyddwr
a chyd-awdur y ffilm Iris, awobrwywyd yn yr Oscars. Ar ôl
deng mlynedd yn y theatr ranbarthol
yng Nghaerlr, Caeredin aNottingham, bu’n Gyfarwyddwr yTheatr Genedlaethol Frenhinol o

4 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

1988 i 1997, gan gyfarwyddo 27
o gynyrchiadau a chynhyrchu mwy
na 100 o gynyrchiadau pellach.
Cynhyrchydd y gyfres Play For Todayar gyfer Teledu’r BBC o 1978 i 1981.
Ganed ym 1943.
Dermot Gleeson Llywodraethwr y
BBC ers mis Tachwedd 2000. Aelodo’r Pwyllgor Archwilio a’r Pwyllgor
Eiddo. Cadeirydd Gweithredol
M J Gleeson Group Limited. Un ogyfarwyddwyr y Gorfforaeth Dai o1990 i 1995 ac o Fwrdd Hyfforddi’r
Diwydiant Adeiladu o 1995 i 2002.
Cyn Bennaeth Is-adran Materion
Cartref Adran Ymchwil y Blaid
Geidwadol ac aelod o Gabinet
Christopher Tugendhat yn yComisiwn Ewropeaidd o 1977
i 1979. Ganed ym 1949.
Y Farwnes Hogg Llywodraethwr y
BBC ers mis Chwefror 2000. Aelodo’r Pwyllgor Archwilio, y Pwyllgor
Cydymffurfio â Masnachu Teg a’r
Pwyllgor Cydnabyddiaeth. Mae Sarah
Hogg yn Gadeirydd anweithredol
3i Group plc a Frontier Economics.
Mae’n gyfarwyddwr GKN, Carnival
Corporation a Carnival plc. Mae
hefyd yn aelod o Bwyllgor Materion

Economaidd T’r Arglwyddi. Fe’i
gwnaed yn arglwyddes am oes ym
1995. Ganed ym 1946.
Yr Athro Merfyn Jones
Llywodraethwr Cenedlaethol y BBC
yng Nghymru ers mis Ionawr 2003.
Aelod o Bwyllgor y Cynghorau a’r
Cyrff Ymgynghorol. Hanesydd adarlledwr. Athro Hanes Cymru ym
Mhrifysgol Cymru, Bangor, yn
arbenigo mewn hanes modern achyfoes cymdeithas a gwleidyddiaethyng Nghymru. Ers 1998 bu’n
Ddirprwy-Is Ganghellor y Brifysgol.
Mae hefyd yn awdur nifer o lyfrau
ac erthyglau. Ganed ym 1948.
Yr Athro Fabian Monds CBE
Llywodraethwr Cenedlaethol y BBC
yng Ngogledd Iwerddon ers mis
Awst 1999. Aelod o’r Pwyllgor
Cwynion am Raglenni, y Pwyllgor
Cydymffurfio â Masnachu Teg a
Phwyllgor y Cynghorau a’r Cyrff
Ymgynghorol. Arbenigwr mewn
systemau gwybodaeth a chyfathrebu.
Cadeirydd Invest Northern Ireland a
Chanolfan Trawma a Thrawsnewid
Gogledd Iwerddon yn Omagh. Cyn
Ddirprwy-Is Ganghellor Prifysgol
Ulster. Un o sylfaenwyr Medical andScientific Computer Services Limiteda WesternConnect Limited. Ganedym 1940.

O 1996 i fis Gorffennaf 2002 roedd
yn un o ymddiriedolwyr Plant mewn
Angen y BBC. Ganed ym 1955.

Y Fonesig Pauline Neville-Jones
DCMG Llywodraethwr Rhyngwladoly BBC ers mis Ionawr 1998. Yncadeirio’r Pwyllgor Archwilio a Gr∑p
Ymgynghorol World Service y
Llywodraethwyr. Aelod o’r Pwyllgor
Cwynion am Raglenni a’r Pwyllgor
Cydnabyddiaeth. Cadeirydd QinetiQ
Group plc a Chadeirydd y Cyngor
Ymgynghorol ar Sicrwydd
Gwybodaeth. O 1996 i 2000
gweithiodd i farchnadoedd NatWest
a’i gangen ymgynghorol
gorfforaethol, Hawkpoint Partners.
Yn aelod gyrfa o’r Gwasanaeth
Llysgenhadol o 1963 i 1996, yn
cynnwys secondiad pum mlynedd
ym Mrwsel a thair blynedd fel
Cyfarwyddwr Gwleidyddol yn y
Swyddfa Dramor a’r Gymanwlad.
Ganed ym 1939.

Syr Robert Smith Llywodraethwr
Cenedlaethol y BBC yn yr Alban ers
mis Awst 1999. Cadeirydd yPwyllgor Cwynion am Raglenni ac
aelod o’r Pwyllgor Archwilio, yPwyllgor Eiddo a Phwyllgor y
Cynghorau a’r Cyrff Ymgynghorol.
Cadeirydd ymddiriedolwyr Plant
mewn Angen y BBC. Cadeirydd Weir
Group o fis Gorffennaf 2002 ac
aelod o Fwrdd y Cyngor Prydeinig.
Cyn Brif Weithredwr ac IsGadeirydd Deutsche AssetManagement; un o gyfarwyddwyr yr
Awdurdod Gwasanaethau Ariannol,a Chadeirydd Bwrdd Ymddiriedolwyr
Amgueddfeydd Cenedlaethol yr
Alban. Ganed ym 1944.

Angela Sarkis CBE Llywodraethwr
y BBC ers mis Hydref 2002. Aelodo’r Pwyllgor Cwynion am Raglenni.
Ymgynghorydd annibynnol;
cyfarwyddwr anweithredol Bwrdd
Gwasanaethau Cywirol y Swyddfa
Gartref; aelod o Gomisiwn
Penodiadau Interim T’r Arglwyddi,
a Chynghorydd i’r Adran Addysg
a Sgiliau ar reoli baich gwaithathrawon. Cadeirydd Project
Amrywiaeth yr NCVO; aelodo Banel Ymgynghorol Uned
Cymunedau Gweithgar y Swyddfa
Gartref, ac Is-Lywydd y Gynghrair
Efengylaidd Garibïaidd Affricanaidd.
Prif weithredwr Cronfa Drefol yr
Eglwysi o 1996 i fis Ionawr 2002.
Bwrdd y Llywodraethwyr, o’r chwith

Yn sefyll: Yr Arglwydd Ryder, Y
Farwnes Hogg, Yr Athro FabianMonds, Dermot Gleeson, Angela
Sarkis, Syr Robert Smith
Yn eistedd: Y Fonesig Ruth Deech,
Ranjit Sondhi, Gavyn Davies, Yr
Athro Merfyn Jones, Y Fonesig
Pauline Neville-Jones
Isod: Syr Richard Eyre

Ranjit Sondhi CBE Llywodraethwr
y BBC ers mis Awst 1998 gyda
chyfrifoldeb arbennig dros
Ranbarthau Lloegr. Cadeirydd
Fforwm Cenedlaethol Lloegr a
Phwyllgor y Cynghorau a’r Cyrff
Ymgynghorol ac aelod o’r Pwyllgor
Cwynion am Raglenni. Uwch
Ddarlithydd yng Ngholeg Westhill,
Prifysgol Birmingham. Uno ymddiriedolwyr yr Oriel
Genedlaethol a Chadeirydd
Ymddiriedolaeth Gofal Sylfaenol
Heart of Birmingham. Cyn
Ddirprwy Gadeirydd y Comisiwn
Cydraddoldeb Hiliol a chyn aelod o’r
Awdurdod Darlledu Annibynnol a’r
Awdurdod Radio. Ganed ym 1950.
Roger Jones OBE oedd Llywodraethwr
Cenedlaethol y BBC yng Nghymru o
fis Rhagfyr 1996 tan y daeth cyfnod
ei swydd i ben ym mis Rhagfyr 2002.
Bu Syr Anthony Young yn un o
Lywodraethwyr y BBC o fis Awst 1998
tan y daeth cyfnod ei swydd i ben ym
mis Gorffennaf 2002.

Rhedeg y BBC
Mae’r adroddiad hwn yn egluro sut y cyflwynodd y BBC
ei gylch gwaith cyhoeddus yn 2002/2003. Mae Bwrdd
Llywodraethwyr y BBC yn sicrhau ei fod yn gwneud hynny
drwy bennu amcanion allweddol, cymeradwyo strategaethau
a pholisïau a monitro ac asesu perfformiad.
Nodir asesiad y Llywodraethwyr o berfformiad y BBC yn
erbyn yr amcanion a bennwyd ganddynt ar gyfer 2002/2003
ar dudalennau 8 i 15, a cheir adroddiad ar sut y cyflwynodd
sianelau a gwasanaethau’r BBC ddibenion cyhoeddus y BBC
yn ystod y flwyddyn ar dudalennau 20 i 53.
Mae’r Llywodraethwyr hefyd yn diogelu annibyniaethy BBC ac yn sicrhau cydymffurfiad ac atebolrwydd
i’r cyhoedd. Mae masnachu teg, rheolaeth effeithiol achydymffurfiad â rhwymedigaethau cyfreithiol a chanllawiau
golygyddol yn feysydd allweddol; ceir adroddiadau manwl
arnynt ar dudalennau 68 i 81 ac yn yr adran Ffeithiau affigurau darlledu ar dudalennau 122 i 131. Mae datganiadau
ariannol archwiliedig y BBC ar dudalennau 85 i 121. Mae’r
Llywodraethwyr hefyd yn ymgymryd ag amrywiaeth oweithgareddau er mwyn sicrhau eu bod yn ymwybodolo farn cynulleidfaoedd. Eleni roedd y ffocws ar chwaeth a
gwedduster, perthnasedd darllediadau newyddion a materion
cyfoes y BBC, sicrhau y rhoddir ystyriaeth briodol i farn
cynulleidfaoedd Asiaidd, a dibenion cyhoeddus BBCi. Ceiradroddiadau ar dudalennau 58 i 63.
Y Llywodraethwyr sy’n penodi’r Cyfarwyddwr Cyffredinola, chydag ef, aelodau eraill o’r Pwyllgor Gweithredol, a hwy
sy’n penderfynu ar eu cydnabyddiaeth. Nodir polisi
cydnabyddiaeth y Pwyllgor Gweithredol yn fanwl ar dudalen 76.
Y Cyfarwyddwr Cyffredinol yw prif weithredwr a phrif olygydd
y BBC. Caiff gweithrediadau’r BBC eu rhedeg gan gyfarwyddwyr
naw is-adran rhaglennu a darlledu a phum gwasanaethproffesiynol, a chan brif weithredwyr gwasanaethau masnachol
y BBC. Maent yn atebol i’r Cyfarwyddwr Cyffredinol a hwy,
gyda’i gilydd, sy’n ffurfio’r Pwyllgor Gweithredol. Mae hwn
yn cynnig amcanion allweddol, yn datblygu strategaeth apholisïau yng ngoleuni’r amcanion a bennir, ac yn gweithredu’r
holl wasanaethau o fewn y fframwaith strategol a pholisi agymeradwywyd gan y Llywodraethwyr.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 5

Crynodeb o’r flwyddyn

Yn 2002/2003:
y BBC £346miliwn ychwanegol ar raglenni a• Gwariodd
gwasanaethau yn y DU o ganlyniad i incwm ac arbedion
cynyddoly BBC y broses o gasglu ffi’r drwydded a gostyngodd• Gwellodd
yr achosion o osgoi talu’r ffi, gan greu cynnydd o £54miliwn
mewn incwm
y BBC fwy o raglenni cyhoeddus drwy elw arian• Ariannodd
parod o £124miliwn o’i is-gwmnïau masnachol, a lwyddodd
hefyd i gyfrannu at ostyngiadau o ran costau cymorth
■
■
■
■
■
■

• Gostyngodd y BBC ei orbenion i 13% o 24% dair blynedd yn ôl
y BBC 86% o’r gwariant ar raglenni a ddarlledwyd ar• Gwariodd
wasanaethau analog

Gwariant ar raglenni addarlledwyd ar analog £1,756m
Gwariant ar raglenni addarlledwyd ar ddigidol £280m
Gwariant mewn perthynas ârhaglenni £343m
Gorbenion £346m
Costau casglu ffi’r drwydded £146m
Costau darlledu £141m

Eglurir y ffigurau hyn yn fanylach ar dudalen 95

Gwariant ar raglenni yn ôl genre
Plant

£118m

Llafar – Radio lleol£122m(gan gynnwys y Gwledydd)

Cerddoriaeth
a’r celfyddydau£177m

Chwaraeon£416m

Gwariant ar deledu a radio
lleol yn y Gwledydd a
Rhanbarthau Lloegr
Yn ogystal â’r gwariant lleol
a nodir isod, gwariwyd £325miliwn
y tu allan i Lundain ar deledu aradio rhwydwaith

Gogledd
Iwerddon
£58m

Drama

£356m

Yr Alban
£100m
Cymru

Ffeithiol a dysgu

£329m
£97m

Rhanbarthau
Lloegr
Adloniant

£381m
£208m

Cyfanswm:£463m
Newyddion£479m

Cyfanswm:£2,378m

6 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

-------------------------------------Yn 2002/2003 llwyddodd y BBC i gyflawni’r canlynol:>

Gwneud cynnydd wrth ymestyn amrywiaeth a natur arbennig ei ddarllediadau gyda strategaethau newydd ar gyfer y celfyddydau, gwleidyddiaeth,materion cyfoes a chrefydd>

Cyflawni’r sgôr cymeradwyaeth uchaf erioed sef 7.1 allan o 10 ym mis Ionawr 2003 a chyfartaledd o 6.8 yn ystod y flwyddyn (gweler y siart
cymeradwyaeth isod)>

Cwblhau ei bortffolio o wasanaethau, gan lansio’r 4 gwasanaeth a oedd yn weddill o’r 9 gwasanaeth digidol newydd>

Darparu mynediad rhad a hawdd i gynulleidfaoedd i wasanaethau daearol digidol drwy ei bartneriaeth yn Freeview - erbyn diwedd mis Mawrth
roedd manwerthwyr wedi gwerthu dros 680,000 o flychau Freeview a gallai dros 1.4 miliwn o gartrefi dderbyn darllediadau DTT>

Cyrraedd 92.7% o’r boblogaeth gyda’i wasanaethau. Treuliodd pobl gyfartaledd o 21 awr 16 munud yr wythnos gyda theledu a radio’r BBC –sef 44.4% o’u hamser gwylio a gwrando a 24.2% o’u hamser hamdden (gweler y siart cyrhaeddiad wythnosol isod)>

Denu cyfartaledd o 38% o’r holl oedolion yn y DU sy’n defnyddio’r rhyngrwyd i BBCi ar y we, gyda’r ganran uchaf erioed ym mis Mawrth 2003,
sef 43%. Parhaodd nifer defnyddwyr teledu rhyngweithiol BBCi i gynyddu hefyd (gweler siart BBCi isod)>

Cynnal cyfran BBC One o’r gwylwyr, cynyddu cyfran BBC Two, a chynnal perfformiad eithriadol Radio’r BBC o ran nifer y gynulleidfa (gweler ysiart cyfran isod). Cadwodd BBC Radio 2 ei statws fel gorsaf radio fwyaf poblogaidd y DU, gyda thros 13 miliwn o wrandawyr yr wythnos achyfran o 15.7% ar ddiwedd y flwyddyn>

Denu cyfartaledd o 5.7 miliwn o wylwyr ar gyfer newyddion teledu rhanbarthol am 6.30pm – y rhaglen newyddion fwyaf poblogaidd yn y DU>

Sefydlu isadran Newyddion Byd-eang, gan ddod â holl wasanaethau newyddion rhyngwladol y BBC ynghyd.

60

6.2

63.4
63.5

6
5.7

6.8

4

30

4
20

3.7

40

2
0

2

20
0

2002/2003
2001/2002

Teledu 2002/2003
Teledu 2001/2002
Radio 2002/2003
Radio 2001/2002
Teledu a radio wedi’u cyfuno 2002/2003
Teledu a radio wedi’u cyfuno 2001/2002

Ffynhonnell: Arolwg darlledu
cenedlaethol

Gweler y rhestr termau ardudalen 133 am esboniad o’r
mesuriadau a ddefnyddiwyd yma

Ffynhonnell: BARB, TNS/Infosys, RAJAR, 4+ oed,cyrhaeddiad wythnosol 15 munud ar gyfartaledd
ar gyfer y flwyddyn

131o wobrau
teledu

0

50.6

50
40

60

%

50.2

8

Miliynau o ddefnyddwyr

100BBCi ar y rhyngrwyd 2002/20031
BBCi ar y rhyngrwyd 2001/2002
Teledu rhyngweithiol 2002/2003 2
Teledu rhyngweithiol 2001/2002

Ffynhonnell: 1BMRB Access (cyrhaeddiad misol)
2Astudiaeth olrhain teledu rhyngweithiol(cyrhaeddiad misol)

11.2
11.1

10

Cyfran y BBC o’r gwylio
a’r gwrando

26.5
26.5

80
6.8

6

%

Y defnydd o BBCi ar yrhyngrwyd a’r defnydd
o deledu rhyngweithiol

39.1
38.6

8

100

92.7
93.0

Sgôr cymedrig allan o 10

87.1
86.8

10

Cyrhaeddiad wythnosol
gwasanaethau’r BBC

8.3

Cymeradwyaeth ygynulleidfa i’r BBC

Cyfanswm Teledu’r BBC (gangynnwys sianelau digidol) 2002/2003
Cyfanswm Teledu’r BBC (gangynnwys sianelau digidol) 2001/2002
BBC One 2002/2003
BBC One 2001/2002
BBC Two 2002/2003
BBC Two 2001/2002
Cyfanswm Radio’r BBC 2002/2003
Cyfanswm Radio’r BBC 2001/2002
Ffynhonnell: BARB, TNS/Infosys, RAJAR, 4+
oed, cyfran ar gyfartaledd ar gyfer y flwyddyn

81
auo wobriodar16o wobrau
cyfryngau
newyddAdroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 7

Asesiad y Llywodraethwyr o berfformiad

Fel Llywodraethwyr, ni sy’n gyfrifol am farnu pa mor
effeithiol y mae’r BBC wrth gyflawni ei gylch gwaithcyhoeddus. Rydym yn monitro’r broses o gyflawni’r
amcanion allweddol a bennwyd gennym y llynedd ac
yn asesu perfformiad pob un o wasanaethau’r BBC yn
erbyn Datganiadau o Bolisi Rhaglenni a gyhoeddir. Fe’ncynghorir gan rwydwaith o gyrff ymgynghorol ledledy DU ac fe’n cynorthwyir gan dîm o bobl broffesiynol,
sy’n annibynnol ar reolwyr y BBC. Dyma ein hasesiado flwyddyn o berfformiad cryf gan y BBC.
Amcan 1: Ategu cylch gwaith cyhoeddus y BBC drwy
ehangu amrywiaeth ac ansawdd ei wasanaethau radioa theledu, gyda ffocws ar ddarlledu mwy o raglenni
cofiadwy, effaith uchel, yn arbennig ym maes ycelfyddydau a materion cyfoes.
Eleni darlledwyd rhaglennu arbennig, effaith uchel a chofiadwy
ar draws amrywiaeth estynedig gwasanaethau’r BBC ar radioa theledu. Mewn ymateb i bryderon a fynegwyd gennym yn ygorffennol, mae rhaglennu celfyddydol ar y teledu yn dangos
arwyddion cryf o adfywiad. Rydym hefyd yn falch o weld mentrau
newydd ym maes materion cyfoes. Y prif heriau nawr yw cyflawni
ansawdd cyson ar draws holl gynnwys y BBC a datblygu portffolio
integredig, cryf o wasanaethau sy’n ategu ei gilydd.
Bu’n flwyddyn ardderchog i radio rhwydwaith. Enillodd BBC Radio 4
wobr Sony am Orsaf y Flwyddyn ac am y tro cyntaf denodd
gynulleidfa o fwy na 10 miliwn. Bu’n flwyddyn arbennig o dda hefyd
i BBC Radio Five Live gyda Chwpan pêl-droed y Byd a Gemau’r
Gymanwlad ym Manceinion. Yn gyffredinol, daeth y flwyddyn i ben
i Radio’r BBC gyda chyrhaeddiad cynulleidfa wythnosol o 67.9% a
chyflawnodd sgôr cymeradwyaeth o 7.8 allan o ddeg ar gyfartaleddar draws pob un o’i wasanaethau.
Dair blynedd yn ôl, cymeradwywyd cynnydd mawr gennym yn
yr arian a fuddsoddir yn Nheledu’r BBC yn benodol er mwyn
gweithredu ar yr amcan hwn ac mae’r amserlenni yn ystod y
flwyddyn wedi adlewyrchu effaith y cynnydd hwnnw. Cyflawnwyd
gwelliannau gwirioneddol yn amserlenni BBC One a BBC Two gyda
pherfformiadau cryf ar draws genres. Ymhlith yr uchafbwyntiau
roedd Great Britons, Moses, The Fall of Milosevic, The Lost Prince gan
Stephen Poliakoff, The Gathering Storm a The Office, yn ogystal â
darllediadau eithriadol o ddigwyddiadau byw fel dathliadau’r Jiwbilî.

Cymeradwywyd strategaeth newydd gennym ar gyfer y celfyddydau
ar y teledu er mwyn adeiladu ar rai darllediadau effaith uchel eleni
gan gynnwys rhaglenni ar Turner, Jane Austen, George Eliot a Vivaldi
yn ogystal â Rolf on Art a Dickens gan Peter Ackroyd. Eleni ceir mwy
o ganlyniadau cadarnhaol ar y sgrîn, gan gynnwys maes celfyddydol
newydd, Imagine, ar BBC One.
Gwelwyd adfywiad ym maes rhaglennu materion cyfoes yn ystod
y flwyddyn gyda llwyddiannau arwyddocaol o fewn meysydd hirsefydledig fel Panorama ac arbrofi mewn fformatau newydd fel Real
Story. Canolbwyntiodd diwrnodau digwyddiadau ar draws
gwasanaethau’r BBC ar droseddau ac Irac gan gyrraedd cyfanswm
o fwy nag 20 miliwn o bobl. Caiff cyfres materion cyfoes newydd
yn ystod oriau brig ei lansio yn ddiweddarach eleni ar BBC Two.
Cafwyd cryn lwyddiant ar y radio hefyd gyda File on Four: Mothersof Dead Babies, The Cuban Missile Crisis, With Us or Against Us a The
Making of Saddam.
Mae’r argymhellion o’r arolwg gwleidyddiaeth a gynhaliwyd y llynedd
bellach yn cael eu gweithredu ac, er ei bod yn rhy gynnar i farnu
eu llwyddiant cyffredinol, rydym yn fodlon ag uchelgais y rhaglennu
newydd i ddenu cynulleidfa ehangach i wleidyddiaeth. Mae rhai
o’r arwyddion cynnar yn galonogol gyda’r Politics Show yn cofnodi
cynnydd o 25% yn ei chynulleidfa o’i gymharu â’i rhagflaenydd, On
the Record.
Yn ystod y flwyddyn nesaf, rydym yn disgwyl i BBC One a BBC Two
gydweithio’n agosach wrth amserlennu er mwyn osgoi rhaglenni o’r
un genre yn cael eu darlledu ar y ddwy sianel ar yr un pryd. Ynogystal, croesawn y ffaith y bydd BBC Two yn newid ei chymysgedd
yn ystod oriau brig er mwyn cynnig arlwy mwy arbennig, yn bennaf
drwy leihau nifer y rhaglennu ffordd o fyw.

Amcan 2: Atgyfnerthu gwasanaethau digidol y BBC,er mwyn sicrhau bod y portffolio cyffredinol yn cynnwys
rhywbeth o werth i bawb, ei fod yn darparu amrywiaeth
eang o gyfleoedd dysgu rhyngweithiol a’i fod yn helpu
i gynyddu nifer y bobl sy’n manteisio ar wasanaethau
digidol.
Yn dilyn y gwaith o atgyfnerthu gwasanaethau digidol y BBC, afydd, yn ein barn ni, yn helpu i gynyddu nifer y bobl sy’n manteisio
ar radio a theledu digidol, mae angen rhoi sylw nawr i sicrhau bod
y portffolio yn gweithio’n effeithiol i gynulleidfaoedd, ac i ddatblygu
amrywiaeth y cyfleoedd dysgu rhyngweithiol ar y teledu ymhellach.

Chwith pellaf: Niclas Fasth yn anelu pyt
yn y 34ain Cwpan Ryder yn y Belfry.
Chwith: Portreadodd Rolf Harris ei
hun fel Toulouse-Lautrec yn ei ail
gyfres o Rolf on Art.
Dde: Allan Little yn Havana lle yr
ymchwiliodd i safbwyntiau Sofietaidda Chiwbaidd stori’r argyfwng arfau arei 40ain mlwyddiant i BBC Radio 4.

8 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Bu 2002/2003 yn flwyddyn nodedig wrth i elfennau terfynol yportffolio digidol a ddatblygwyd gan y BBC yn 2000 ac a
gymeradwywyd wedi hynny gan yr Ysgrifennydd Gwladol gael eu
lansio. Rydym yn cymeradwyo’r ymdrech sylweddol a wnaed i lansio
BBC Three a thri rhwydwaith radio digidol er mwyn cwblhau arlwy
digidol y BBC o wyth rhwydwaith teledu a deg rhwydwaith radio.
Cafwyd rhai llwyddiannau amlwg. Mae gwasanaethau teledu digidol
yn unig y BBC bellach yn cyrraedd 35% o gartrefi digidol o’i gymharu
â 23% y llynedd, ac mae cynulleidfa fwy na’r lefel a ragwelwyd eisoes
yn gwrando ar y rhwydweithiau radio digidol gyda gwrandawyr yn
gwrando drwy deledu digidol a’r rhyngrwyd. Mae CBeebies, alansiwyd ym mis Chwefror 2002, wedi ymsefydlu fel y brif sianel
i blant yn y DU. Er bod gwasanaethau eraill wedi cymryd yn hirach
i ymsefydlu, mae’r sianelau hyn yn cael eu lansio mewn marchnad
gystadleuol a bydd angen sawl blwyddyn arnynt i ddatblygu
cynulleidfaoedd. Byddwn yn monitro eu cost a’u perfformiad yn
ofalus wrth iddynt ddatblygu ymhellach.
Un o uchafbwyntiau’r flwyddyn ddiwethaf fu ymrwymiad y BBC i
ddyfodol teledu daearol digidol drwy lansio Freeview. Gwerthwyd
dros 680,000 o flychau daearol digidol gan fanwerthwyr rhwng adeg
lansio Freeview ym mis Hydref a diwedd mis Mawrth, gan ddod
â chyfanswm nifer y cartrefi sy’n gallu derbyn teledu daearol digidol
i 1.4 miliwn.
Gwnaed cynnydd calonogol wrth ddatblygu gwasanaethau dysgu
rhyngweithiol. Lansiwyd 37 o wasanaethau rhyngweithiol newydd yn
seiliedig ar ddarllediadau teledu fel The Life of Mammals, o’i gymharu
â phump y flwyddyn flaenorol. Llwyddodd treial teledu band eangy BBC yn Hull i ddangos sut y gellir cyflwyno gwasanaethau teledu
lleol eu naws mewn amgylchedd digidol. Daw’r Cwricwlwm Digidol,
gwasanaeth cwricwlwm ar-lein y BBC, a gymeradwywyd gan y
Llywodraeth ym mis Ionawr, â’n huchelgeisiau dysgu digidol i’w llawn
ffrwyth.
Rydym yn edrych ymlaen at arolwg y Llywodraeth o bwrpas a rôl
gwasanaethau ar-lein y BBC yng ngoleuni eu llwyddiant hyd yma.
Mae gwella ymwybyddiaeth a chynulleidfaoedd ar gyfer y sianelau
digidol newydd yn flaenoriaeth, ac am y rheswm hwn rydym wedi
cynnwys elfen ychwanegol yn yr amcan hwn ar gyfer y flwyddyn
nesaf. Amcan 2 (2003/2004): Atgyfnerthu gwasanaethau digidoly BBC gyda’r nod o ddarparu rhywbeth o werth i bob cynulleidfa
ddigidol. Yn benodol darparu amrywiaeth eang o gyfleoedd dysgu
rhyngweithiol a help i gynyddu nifer y bobl sy’n manteisio ar ddigidol

Dde uchod: Ross Boatman fel JMW
Turner mewn bywgraffiad wedi’i
ddramateiddio am arlunydd tirlun
gorau Prydain.
Dde: Tamzin Outhwaite a Danny
Young yn y ddrama Out of Control,rhan o’r diwrnod Cracking Crime.
Chwith: Denodd gwefan The Life of
Mammals 300,000 o ymweliadau â
thudalennau yr wythnos.
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 9

Asesiad y Llywodraethwyr o berfformiad

drwy ehangu argaeledd y gwasanaethau a chanolbwyntio ar
gomisiynu ac amserlennu traws-sianel.
Amcan 3: Denu cynulleidfaoedd ifancach i wasanaethau’r
BBC drwy ddatblygu rhaglenni a chynnwys mentrus ac
arloesol gyda ffocws penodol ar wneud newyddion amaterion cyfoes y BBC yn fwy perthnasol a diddorol i’r
gr∑p hwn heb gyfaddawdu ymrwymiad y BBC i ohebu
seneddol.
Lansiwyd gwasanaethau a rhaglennu newydd ar gyfer gwylwyr iau
a byddwn yn monitro cynnydd y mentrau hyn yn ofalus yn ystod
y flwyddyn nesaf.
Gwnaed ymdrech sylweddol yn ystod y flwyddyn ddiwethaf i geisio
gwyrdroi’r gostyngiad hir dymor yn nifer y bobl o dan 35 oed sy’ndefnyddio gwasanaethau’r BBC drwy lansio dau wasanaeth newydd
wedi’u targedu, sef BBC Three ac 1Xtra. Mae’r arwyddion cynnar yn
addawol. Mae BBC Three, sydd ag ymrwymiadau cyhoeddus
sylweddol, eisoes yn cyrraedd cynulleidfa ehangach na BBC Choice a
ddisodlwyd ganddi ym mis Chwefror 2003. Rydym yn ymrwymedig
i roi amser i’r sianel newydd hon arbrofi gyda chynnwys a fformatau
a chynyddu cynulleidfaoedd.

edrychwn ymlaen at raglennu newydd wedi’i dargedu at bobl o dan
35 oed yn 2003/2004. Rydym yn cydnabod maint yr her sy’nwynebu’r BBC fel gweddill byd y cyfryngau wrth geisio cael pobl
ifanc i ymddiddori mewn gwleidyddiaeth ond mae dyletswydd
gyhoeddus ar y BBC i ddyfalbarhau.
Mae darllediadau newydd a sefydledig, fel The Daily Politics a This
Week, wedi galluogi’r BBC i barhau â’i ymrwymiad i ohebu seneddol.
Gan edrych i’r dyfodol, byddwn yn monitro datblygiad ygwasanaethau, y darllediadau a’r mentrau newydd a ddatblygwyd yn
ofalus er mwyn ceisio cyflawni’r amcan hwn. Mae angen i’r rhaglennu
fod yn berthnasol ac yn ddiddorol i’r gynulleidfa hon tra’n cynnalsafonau golygyddol y BBC.

Amcan 4: Parhau i chwilio am ffyrdd newydd o ddenu
cynulleidfaoedd o leiafrifoedd ethnig y DU, drwy
wasanaethau prif ffrwd a gwasanaethau wedi’u targedu.
Caiff gwasanaethau a mentrau newydd eu rhoi ar waith, ond
bydd angen amser ac ymdrech farchnata gynyddol i wireddu’r
buddiannau.

Dechreuwyd ar waith i ddenu cynulleidfaoedd ifancach i newyddion
a materion cyfoes fel rhan o gylch gwaith cyhoeddus y BBC. Mae’r
genre yn amlwg wrth wraidd pob gwasanaeth a dargedwyd at y
gynulleidfa hon, gan eu gosod ar wahân i ddewisiadau masnachol
amgen. Mae’r BBC yn arbrofi gyda fformatau arloesol ar gyfer The
News Show ar BBC Three a TX ar IXtra gan ddefnyddio’r profiad a
gafwyd ar Newsbeat ar BBC Radio 1. Wedi dweud hynny, mae pobl
mewn gweithdai cyhoeddus a gynhaliwyd gennym ledled y wlad yn
aml yn nodi eu bod yn poeni mwy am berthnasedd y cynnwys na
fformatau. Yn ystod y flwyddyn nesaf gallwn benderfynu p’un a yw’r
safbwyntiau hyn yn cael eu profi gan ymddygiad.

Mae’r BBC wedi lansio dau wasanaeth radio cenedlaethol wedi’u
hanelu at leiafrifoedd ethnig, carfan o’r gynulleidfa y mae’r BBC
yn ei chael hi’n anos ei chyrraedd drwy rai o’i rwydweithiau
radio sefydledig. Chwe mis ar ôl ei lansio fel gwasanaeth digidol
cenedlaethol, mae BBC Asian Network bron wedi treblu ei
gyrhaeddiad wythnosol i 433,000. Er na ellir mesur cynulleidfaoedd
1Xtra yn gywir eto, mae tystiolaeth yn awgrymu bod y rhwydwaitheisoes yn denu cynulleidfa eang o wrandawyr cerddoriaeth ddu ifanc
drwy’r rhyngrwyd a theledu digidol. Un o heriau parhaus mwyaf
Radio’r BBC yw gwasanaethu gwrandawyr o leiafrifoedd ethnig yn
Llundain, ardal lle y mae 46% o leiafrifoedd ethnig y DU yn byw.

Mae adran Newyddion ar-lein y BBC bellach yn rhan hanfodol obortffolio newyddion a materion cyfoes y BBC ac mae’n llwyddiannus
iawn wrth gyrraedd pobl ifancach. Wrth i gynulleidfaoedd ifancach
ymwrthod â chyfryngau traddodiadol, mae cyfrifoldeb gan y BBC i
fanteisio ar botensial technolegau newydd i’w denu drwy gyfryngau
newydd.

Mae wyth gwobr Race in the Media a saith gwobr EMMA yn ystod
y flwyddyn ddiwethaf yn adlewyrchu ymdrechion y BBC i ddarparu
ar gyfer buddiannau lleiafrifoedd ethnig mewn rhaglennu wedi’i
dargedu yn ogystal ag amrywiaeth cynyddol o raglennu mwy prif
ffrwd, fel Babyfather a’r tymor Jamaica 40. Gwnaed ymdrechion
sylweddol gan y BBC eleni i ddeall cynulleidfaoedd o leiafrifoedd
ethnig yn well ac rydym yn edrych ymlaen at fwy o ddarllediadau
sy’n gwasanaethu buddiannau traws-ddiwylliant, gan gydnabod eu
gwerth wrth hyrwyddo dealltwriaeth rhwng carfanau o gymdeithas.
Ond rydym yn cydnabod hefyd yr her o daro’r cydbwysedd

Mae’n rhy gynnar i farnu p’un a yw’r BBC yn llwyddo i ddenu
cynulleidfaoedd ifancach i raglennu gwleidyddol. Ar ôl i ni
gymeradwyo strategaeth wleidyddiaeth newydd ym mis Medi 2002,

Dde: Dathlu’r tymor Jamaica 40 ardeledu a radio’r BBC.
Dde pellaf: BBC Radio 1 yn fyw,
yn uchel ac yn denu torfeydd.

10 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

rhaglennu cywir er mwyn darparu ar gyfer yr amrywiaeth llawn
o gynulleidfaoedd lleiafrifoedd ethnig.
Gwnaed cynnydd pellach wrth gynyddu portreadau lleiafrifoedd
ethnig mewn rhaglennu prif ffrwd ar y teledu a’r radio. Daw cyfransylweddol o gast Holby City o grwpiau lleiafrifoedd ethnig, felly
hefyd y cyflwynwyr ar yr holl wasanaethau sydd wedi’u hanelu at
gynulleidfaoedd ifancach, gan adlewyrchu proffil cymharol ifancach
y boblogaeth lleiafrifoedd ethnig. Mae BBC Three yn ymrwymedig,
drwy ei chylch gwaith, i ddod ag amrywiaeth o gyflwynwyr a thalent
gwahanol eu natur i’r sgrîn.
Mae’n siomedig, er gwaethaf yr ymdrechion hyn, nad oes llawer odystiolaeth hyd yma bod y BBC yn denu mwy o bobl o leiafrifoedd
ethnig i’w ddarllediadau. Mae cyrhaeddiad a chyfran Radio’r BBC a
Theledu’r BBC ymhlith lleiafrifoedd ethnig wedi gostwng ychydig.
Gostyngodd cyrhaeddiad radio o 46.9% i 45.2% a chyrhaeddiad
teledu o 78.6% i 78.3%. Erys ymwybyddiaeth o raglennu prif ffrwd arhaglennu wedi’i dargedu y BBC ymhlith lleiafrifoedd ethnig yn isel.
At hyn, mae’r BBC hefyd yn wynebu cystadleuaeth ddwys ar gyfer
y gynulleidfa hon o’r amrywiaeth enfawr o wasanaethau masnachol
niche. Rydym yn cydnabod y bydd yn cymryd amser i newid
amgyffrediadau o’r BBC a’i ddarllediadau ymhlith lleiafrifoedd ethnig.
Mae’r ymgyrchoedd marchnata eleni wedi dangos y gellir gwellaymwybyddiaeth drwy roi cyhoeddusrwydd cliriach i raglennu a allai
fod o ddiddordeb.

Amcan 5: Sicrhau bod y BBC yn diwallu anghenion
cynulleidfaoedd ymhob un o wledydd a rhanbarthau’r
DU.
Yn dilyn ymgynghori â Chynghorau Darlledu Cymru, yr Albana Gogledd Iwerddon a Fforwm Cenedlaethol Lloegr, down
i’r casgliad fod y strategaeth y cytunwyd arni gyda hwy yn
ystod hydref 2000 yn galluogi’r BBC i gyflwyno rhaglennu agwasanaethau sylweddol well i gynulleidfaoedd ledled y DU.
Cynyddodd cymeradwyaeth y gynulleidfa i’r BBC yng Nghymru, yr
Alban a Gogledd Iwerddon, ac ar draws rhanbarthau Lloegr, gyda’r
gwelliannau yn arbennig o amlwg yng Nghymru a Gogledd
Iwerddon. Nododd ein cyrff ymgynghorol annibynnol eu bod o’rfarn bod y gwelliant o ran cymeradwyaeth yn deillio’n uniongyrcholo’r gwariant cynyddol ar raglennu a gwasanaethau wedi’u targedu yn
ystod y ddwy flynedd ddiwethaf. Atgyfnerthwyd apêl BBC One yng
Nghymru, Gogledd Iwerddon a’r Alban drwy fuddsoddi mwy mewn

rhaglenni nad ydynt yn ymwneud â’r newyddion, gan gynnwys
drama a chomedi sy’n adlewyrchu diwylliant lleol. Darparodd parthwedi’i frandio ar fersiwn digidol BBC Two yng Nghymru a Gogledd
Iwerddon (BBC 2W a BBC Two NI) leoliad ar gyfer creadigrwydd
ac arbrofi.
Lansiwyd Inside Out, rhaglen materion cyfoes ranbarthol newydd argyfer BBC One, ymhob un o 11 o Ranbarthau Lloegr ym mis Medi
2002 ac mae wedi cynyddu’r gynulleidfa ar gyfer materion cyfoes
rhanbarthol yn sylweddol. Mae ymrwymiad y BBC i raglennu
newyddion rhanbarthol ar y teledu wedi’i ariannu’n dda yn parhau
i ddiwallu anghenion cynulleidfaoedd. Rhagorodd rhaglenni
newyddion lleol y BBC ar y gystadleuaeth leol ymhob ardal ond tairo’r DU. Mae diddordebau gwleidyddol cynulleidfaoedd rhanbarthola chenedlaethol hefyd yn cael eu gwasanaethu gan yr elfen leol
benodol 20 munud o hyd yn ystod y Politics Show, y rhaglen addisodlodd On the Record ar BBC One.
Mae perfformiad radio lleol a chenedlaethol wedi parhau yn gryf,
gyda chyrhaeddiad cynulleidfa wythnosol yn cyrraedd 11.1 miliwn
yn ystod y flwyddyn, ei ffigur cyrhaeddiad uchaf erioed. Roedd
perfformiad BBC Radio Wales a BBC Radio Scotland yn arbennig
o gryf, gyda BBC Radio Wales yn cyflawni ei gynulleidfa wythnosol
uchaf erioed. Mae BBC Radio Ulster/Foyle yn dal i gyrraedd nifer
cymharol uwch o wrandawyr radio nag unrhyw un o wasanaethau
radio cenedlaethol y BBC.
Bu cysylltu â chymunedau lleol drwy gyfryngau newydd yn ffocws
yn ystod y flwyddyn ac yn rhan allweddol o gylch gwaith cyhoeddus
y BBC. Y llynedd cynyddodd nifer y safleoedd Lleol i Mi i 55, gan
ddarparu presenoldeb gwefan leol i’r BBC ymhob ardal yn y DU
a gwella cysylltiad y BBC â chymunedau lleol, yn arbennig y carfanau
ifancach. Mae pedair Canolfan Agored newydd ac wyth bws BBC
newydd yn cynnig hyfforddiant rhyngrwyd a chyfleoedd dysgu eraill
hefyd yn helpu cymunedau lleol i gysylltu â’r BBC.
Mae’r BBC yn cydnabod ei rôl gyhoeddus wrth ddarparu rhaglennu
iaith brodorol ac mae’n ymrwymedig i hynny. Gwelwyd cynnydd
bach yng nghyrhaeddiad a chyfran BBC Radio Cymru yn ystod y
flwyddyn ddiwethaf yn unol â’r cynnydd yn nifer y bobl sy’n siarad
Cymraeg a nodwyd gan Gyfrifiad 2001.

Chwith: Reporting Scotland, gyda(o’r chwith i’r dde) Sally Magnusson,
Jackie Bird a David Robertson, yw
rhaglen newyddion teledu fwyaf
poblogaidd yr Alban.
Dde: Enillydd Fame Academy David
Sneddon a Sinead Quinn a ddaeth
yn ail yn dathlu drwy ganu deuawd.

11

Asesiad y Llywodraethwyr o berfformiad

Mae’r BBC yn wynebu nifer o heriau o hyd wrth geisio gwasanaethu
pob cynulleidfa ledled y DU. Nodwn nad yw’r ymdrechion i
ddatblygu drama leol yng Nghymru a’r Alban wedi llwyddo i ddenu
cynulleidfaoedd cyson uchel hyd yma ond rydym yn cydnabod ei
bod yn cymryd amser i’r mentrau hyn gyflwyno canlyniadau. Er bod
darllediadau newyddion cenedlaethol a rhanbarthol y BBC yn
perfformio’n gryf, o’u cymharu â ffynonellau newyddion eraill, byddy gostyngiad cyffredinol mewn cynulleidfaoedd newyddion min nos
yn her gynyddol ac edrychwn ymlaen at weld mentrau eraill i geisio
mynd i’r afael â hyn.

Amcan 6: Gwneud i’r BBC deimlo fel sefydliad mwy
creadigol, cydweithredol a chyffrous, lle y mae pob aelodo’r staff yn deall ei bwrpas a’i werthoedd yn llawn.
Y fenter Making it Happen a lansiwyd ar ddechrau 2002, gyda’r
nod o gyflwyno newid diwylliannol sylfaenol o fewn y sefydliad
dros nifer o flynyddoedd, fu’r prif sbardun ar gyfer cyflawni’r
amcan hwn. Er gwaethaf yr anhawster wrth asesu newid
diwylliannol, rydym yn fodlon bod her enfawr eisoes wedi’i
bodloni o ran ennyn diddordeb a chyfranogiad yn y project hwn,a chynyddu dealltwriaeth y staff o bwrpas a gwerthoedd y BBC.
Rydym yn cytuno â’r Pwyllgor Gweithredol y bydd yn hanfodol
cynnal momentwm yn ystod y flwyddyn nesaf er mwyn cyflawni
canlyniadau amlwg i staff y BBC ac i’n cynulleidfaoedd gyda
rhaglenni gwell byth.
Yn ystod y flwyddyn gwelwyd Making it Happen yn dechrau cael
ei roi ar waith. Un llwyddiant cynnar oedd sefydlu Upfront, cwrs
sefydlu arloesol bedwar diwrnod o hyd i bob aelod newydd o staff
wedi’i anelu at ddeall pwrpas a gwerthoedd y BBC. Erbyn diwedd
mis Mawrth 2003 roedd mwy na 2,250 o bobl wedi ei fynychu.
Yn ogystal, drwy gyfres o sesiynau ymgynghori, cymerodd 10,000
o aelodau o staff ran wrth lunio gweledigaeth o ddyfodol y BBC.
Daeth chwe gwerth craidd i’r amlwg yn ystod y broses hon sydd nid
yn unig yn pwysleisio cydweithredu, parch a chreadigrwydd, ond
sydd hefyd yn rhoi cynulleidfaoedd wrth wraidd yr hyn a wna’r
BBC ac yn anelu at ansawdd a gwerth am arian, ac ymddiriedaeth.
Rydym yn gadarn o blaid gweithredu’r gwerthoedd hyn fel ffordd ogyflwyno budd i’r bobl a wasanaethir gennym. Nodir y gwerthoedd
yn llawn y tu mewn i glawr blaen yr adroddiad hwn.
Dengys ymchwil annibynnol gan MORI fod dealltwriaeth ymhlithstaff y BBC o bwrpas a gwerthoedd y BBC wedi cynyddu flwyddyn
ar flwyddyn. Dangosodd yr un arolwg fod cysylltiadau ar y lefel

Chwith: Nesáu at gymunedau lleol –Straeon Digidol yng Nghymru.
Dde: Hugh Dancy, Romola Garai a
Hugh Bonneville yn y ddrama gyfnod
glasur Daniel Deronda.

12 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

gorfforaethol gan uwch dîm y BBC hefyd yn sgorio’n uchel, gan roi’r
BBC ymhlith y deg cwmni gorau mewn pedwar allan o chwech
mesur. Fodd bynnag, dengys mesuriadau eraill yn ymchwil MORI,
fel i ba raddau y mae’r staff yn teimlo eu bod yn cael eu
gwerthfawrogi, ac i ba raddau mae’r sefydliad yn cydweithredu, er
ein bod yn gwella, bod llawer i’w gyflawni o hyd. Er mwyn i newid
gwirioneddol ymsefydlu, bydd angen canlyniadau mwy amlwg o’r
fenter Making it Happen yn ystod y flwyddyn sydd i ddod.
Ar gyfer y flwyddyn nesaf, mae’r BBC wedi llunio cynllun newid
mawr i weithredu’r gwerthoedd newydd ar draws y BBC. O gofio
hyn, rydym wedi newid pwyslais yr amcan hwn i ganolbwyntio’nuniongyrchol ar Making it Happen. Amcan 6 (2003/2004): Gweithredu
argymhellion Making it Happen, yn arbennig mewn perthynas â
gwerthoedd ac arweinyddiaeth, er mwyn sicrhau bod y BBC yn
sefydliad mwy creadigol, cydweithredol a chyffrous lle y mae pob
aelod o’r staff yn deall ei bwrpas a’i werthoedd cyffredin yn llawn.

Amcan 7: Sicrhau bod y BBC yn fwy cynrychioliadolo’r cynulleidfaoedd a wasanaethir ganddo. Yn arbennig:● cyflymu’r cynnydd tuag at darged y BBC o sicrhau
bod 10% o’i weithlu cyfan a 4% o’r uwch reolwyr yn
dod o leiafrifoedd ethnig erbyn mis Rhagfyr 2003
● cynyddu cyfran y bobl ag anableddau sy’n gweithio
i’r BBC
Mae’r BBC ar y trywydd cywir i gyflawni’r targedau ar gyfer
lleiafrifoedd ethnig ond mae angen mwy o ymdrech i wellacynrychiolaeth pobl ag anableddau.
Cyrhaeddodd y BBC ei darged o 4% ar gyfer lleiafrifoedd ethnig
mewn swyddi uwch reolwyr flwyddyn yn gynnar ym mis Rhagfyr
2002, gan gyrraedd 4.3% erbyn mis Mawrth 2003, ac rydym ynobeithiol y gellir cynnal y cynnydd hwn. Mae cyfran y staff oleiafrifoedd ethnig ar raddau yn union islaw uwch reolwyr hyd
yn oed yn uwch, sef 6.4% ym mis Mawrth 2003.
Cynyddodd cyfran y staff o leiafrifoedd ethnig ar draws y sefydliad
cyfan i 9.5%, o 8.9% ar ddechrau’r flwyddyn, a gobeithir y bydd y
BBC yn cyflawni’r targed o 10% erbyn mis Rhagfyr 2003. Gwnaedymdrechion sylweddol i ddenu lleiafrifoedd ethnig i’r sefydliad drwy

amrywiaeth eang o ymgyrchoedd recriwtio a mentrau allgyrch.
Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf trefnodd The Writers’ Room feistr
ddosbarthiadau ysgrifennu, cystadlaethau a phrojectau datblygu gyda
chyw awduron o amrywiaeth eang o gefndiroedd ledled y wlad. Yngyffredinol daeth 14% o’r ceisiadau i drydedd flwyddyn BBC Talent
gan leiafrifoedd ethnig a’n gobaith yw y bydd hyn yn dwyn ffrwythyn y dyfodol.
Mae cyfran y staff sy’n datgan anabledd wedi gostwng ychydig yn
ystod y flwyddyn o 1.8% i 1.6% erbyn mis Mawrth 2003. Yn
answyddogol, gallai’r ffigur hwn fod yn uwch gan y cydnabyddir yngyffredinol bod rhai aelodau o staff sy’n anabl o dan ddiffiniad
newydd y Llywodraeth yn amharod i ddatgan eu hanabledd. Er ein
bod yn dal i ddisgwyl i’r rheolwyr wella cynrychiolaeth pobl anabl,
ceir arwyddion calonogol o gynnydd. Mae gan y BBC strategaeth
mynediad ar waith ac mae’n ceisio gwella ei brosesau ar gyfer
recriwtio pobl ag anableddau drwy hysbysebion wedi’u targedu yn ywasg i’r anabl. Fe’i henwyd hefyd yn Bencampwr Amrywiaeth mewn
Cyflogaeth yng Ngwobrau Amrywiaeth Prydain fis Tachwedd
diwethaf ar gyfer ei gynllun lleoliadau gwaith i’r anabl, Extend.
Rydym yn cydnabod mai dim ond os bydd adrannau gwneud,comisiynu, amserlennu a marchnata rhaglenni’r BBC yn cynrychioli’r
gynulleidfa a wasanaethir ganddynt y gall y BBC obeithio cysylltu â’igynulleidfa gyfan. Dangosodd y tymor What’s Your Problem? oddramâu a rhaglenni dogfen am anabledd ar BBC Two sut y gellid
mynd i’r afael â phroblemau cymhleth ar y sgrîn a darparodd lwyfan
ar gyfer actorion anabl.
Amcan 8: Parhau i gynyddu swm yr arian sydd ar gaeli’w wario ar wasanaethau cyhoeddus y BBC gyda ffocws
penodol ar:● cynyddu’r llif arian parod i’r BBC drwy wella’r broseso gasglu ffi’r drwydded● cynyddu cyfraniad is-gwmnïau masnachol y BBC i’w
wasanaethau cyhoeddus● lleihau gorbenion ymhellach● gwella effeithlonrwydd wrth gynhyrchu rhaglenni heb
gyfaddawdu ansawdd y darllediadau
Rydym yn fodlon bod camau mawr wedi eu cymryd i weithredu aryr amcan hwn. Yn ystod y flwyddyn nesaf, mae angen meincnodi
costau cynhyrchu rhaglenni er mwyn penderfynu a ellir cyflawni
arbedion pellach. Rydym hefyd wedi cytuno gyda’r Pwyllgor
Gweithredol i chwilio am ffyrdd i gynnal arolwg trwyadl o fesurau oberfformiad y BBC yn seiliedig ar effeithiolrwydd a gwerth am arian.

Gwnaed ymdrech sylweddol yn ystod y flwyddyn ddiwethaf igynyddu swm yr arian sydd ar gael i wneud rhaglenni. Gwnaedcynnydd wrth wella effeithlonrwydd y broses o gasglu ffi’r drwydded
drwy gostau casglu is a lleihau’r achosion o osgoi talu i 7.2%. Yn
ystod y flwyddyn ariannol, mae incwm gros ffi’r drwydded wedi
cynyddu £126miliwn a chodwyd £54miliwn o’r swm hwnnw drwy
well prosesau ar gyfer casglu ffi’r drwydded. Ym mis Ebrill 2000,
pennwyd targed o 15% ar gyfer gorbenion fel cyfran o’r gwariant
darlledu. Bodlonwyd y targed hwn ym mis Mawrth 2002. Eleni mae’r
BBC wedi gostwng cost gorbenion ymhellach. Maent bellach yn
cyfrif am 13% o’r gwariant darlledu o’i gymharu â 24% ym 1999.
Cyfrannodd is-gwmnïau masnachol y BBC £147miliwn yn ôl i’r BBC
yn 2002/2003, o’i gymharu â £142miliwn yn y flwyddyn flaenorol,
gyda £124miliwn ohono yn arian parod a £23miliwn wedi’i greu
drwy arbedion mewn costau cymorth. Dim ond BBC World,
gwasanaeth newyddion teledu byd-eang y BBC, sydd heb gynhyrchu
llif arian parod cadarnhaol eto. Ei darged yw cyrraedd sefyllfa
o adennill costau erbyn 2006.
Mae’r adroddiad hwn yn nodi sut y dosbarthwyd incwm ffi’r
drwydded y BBC – yn ôl genre ac yn ôl sianel. Bwriedir i lefel yr
arian a ddarperir i’r gwasanaethau barhau yn gyffredinol debyg tan
2007. Mae’n amserol yn awr cynnal ymarfer meincnodi trwyadl
i sicrhau bod cyfiawnhad dros gostau rhaglenni’r BBC mewn
perthynas â gwerth ac ansawdd ei raglenni, o’i gymharu â
darlledwyr eraill.
Yn ystod y flwyddyn nesaf, byddwn yn ceisio mynd y tu hwnt
i’r broses o fesur costau uned, gan ddatblygu ffyrdd dilys a dealladwy
o fesur gwerth rhaglenni a gwasanaethau’r BBC i dalwyr y drwydded,
fel defnyddwyr a dinasyddion, gan gyfeirio’n benodol at gylch gwaithcyhoeddus y BBC. Am y rheswm hwn, rydym wedi newid pwyslais
yr amcan hwn i gynnwys effeithiolrwydd yn ogystal ag
effeithlonrwydd. Amcan 8 (2003/2004): Parhau i gynyddu swm yrarian sydd ar gael i’w wario ar wasanaethau cyhoeddus y BBC drwy
wella effeithlonrwydd ac effeithiolrwydd ffordd y BBC o weithredu.

Amcan 9: Ennill mwy o werthfawrogiad gan
gynulleidfaoedd y DU i’r BBC fel sefydliad cyhoeddus
agored, creadigol, y gellir ymddiried ynddo.
Bu gwelliant yn statws y BBC gyda’i gynulleidfaoedd, wedi’i lywio
gan werthfawrogiad o werthoedd a brand y BBC. Y BBC yn gyson
yw’r darlledwr yr ymddiriedir ynddo fwyaf mewn arolygon

Chwith: Peidiwch â digalonni –rhoddodd y cynllun talent The Writers’
Room gymorth i 5,000 o bobl.
Dde: Christopher Eccleston a Peter
Kirby yn Flesh and Blood, rhano dymor BBC Two ar anabledd,
What’s Your Problem?
Dde pellaf: Sinners, drama bweruso Ogledd Iwerddon.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 13

Asesiad y Llywodraethwyr o berfformiad

cyhoeddus. Er y gwnaed llawer o waith i gael cydnabyddiaeth
am ein natur cynyddol agored, erys rhywfaint o amheuaeth o hyd,yn arbennig ymhlith llunwyr barn, o ran p’un a yw’r BBC wedi
gwneud digon.
Parhaodd y duedd ar i fyny o ran cyfradd cymeradwyaeth y BBC
ymhob cwr o’r DU yn 2002/2003. Ar raddfa o un i ddeg, sgoriodd y
BBC gyfartaledd o 6.8 drwy’r flwyddyn, gan gyrraedd uchafbwynt o
7.1 ym mis Ionawr, y sgôr uchaf ers i’r mesur ddechrau. Yn ogystal,
dangosodd ymchwil annibynnol i’r diwydiant gan yr ITC/BSC mai’r
BBC yw’r darparwr newyddion yr ymddiriedir ynddo fwyaf. Gan
ymateb i’r cwestiynau “Pwy rydych yn ymddiried ynddynt i ddweudy gwir?” ac “A yw darparwyr newyddion yn ddiduedd?”, roedd sgôry BBC yn uwch na’r holl ddarlledwyr eraill.
Cyflawnwyd llwyddiant sylweddol yn ystod y flwyddyn ddiwethaf
wrth sicrhau bod y BBC yn fwy hygyrch i’r cymunedau a wasanaethir
ganddo. Bu gwell deialog gyda chynulleidfaoedd drwy gyfres oseminarau a digwyddiadau atebolrwydd i’r cyhoedd a ganolbwyntiodd
ar chwaeth a gwedduster, newyddion a materion cyfoes, ac ar BBCi.
Cynyddodd nifer y cyhoedd a gysylltodd â’r BBC i bron 2.5 miliwn
ac roedd 90% ohonynt o’r farn bod gwasanaeth cwsmeriaid y BBC
yn ardderchog neu’n dda iawn. Mae lle i wella o hyd ar y ffordd
yr ymdrinnir ag adborth a chwynion gan gynulleidfaoedd o fewn
adrannau rhaglenni ac mae arolwg o’r broses hon bellach yn mynd
rhagddo.
Moderneiddiwyd system llywodraethedd ac atebolrwydd y BBC yn
ystod y flwyddyn ddiwethaf er mwyn sicrhau y gallwn gyflawni ein
swyddogaethau rheoleiddiol. Mae tîm annibynnol bellach yn ein
cynorthwyo i fonitro’r ffordd y caiff cylch gwaith budd cyhoeddus y
BBC ei gyflwyno. Bu’r Pwyllgor Dethol Seneddol yn craffu ar
Adroddiad Blynyddol y llynedd ar y diwrnod y’i cyhoeddwyd, a’r BBC
oedd yr unig gorff cyhoeddus i fod yn destun ymgynghoriad
cyhoeddus agored o’r fath.
Rydym yn ymwybodol bod ymchwil ymhlith ASau yn datgelu nad
oes gan bob plaid wleidyddol yr un lefel o hyder yn y BBC. Rydym
yn derbyn adroddiadau rheolaidd sy’n darparu sicrwydd bod y BBC
yn ddiduedd. Yn y dyfodol, bydd adroddiadau chwarterol mwy
cynhwysfawr yn nodi pa mor ddiduedd y mae’r BBC yn ein galluogi
i asesu’r mater hwn yn fanylach fyth (gweler tudalen 79).

cymdeithasol corfforaethol ar draws y BBC. Mae’r rhain yn cynnwys
digwyddiadau elusennol mawr fel Plant mewn Angen y BBC a Sport
Relief yn ogystal ag amrywiaeth o waith cymunedol a gwirfoddol
a wneir gan staff y BBC ledled y wlad. Am ragor o fanylion am
weithgareddau’r Ganolfan Cyfrifoldeb Cymdeithasol Corfforaethol
gweler tudalennau 64 i 66.
Yn ystod y flwyddyn nesaf, bydd y BBC yn wynebu rhai heriauallweddol, yn arbennig o ran amgyffrediadau o’i allu i fod yn agored.
Bydd yn rhaid iddo sicrhau bod trefniadau llywodraethedd y BBC yn
gweithio’n dda gyda’r rheoleiddiwr newydd Ofcom; gwellaatebolrwydd y BBC i’r Senedd; cynyddu hygyrchedd, a dangos
mewn ffordd fwy gweithredol fyth ein hymrwymiad i ddinasyddiaeth
gorfforaethol.

Amcan 10: Adeiladu ar effaith gwasanaethau newyddion
byd-eang y BBC yn y flwyddyn ddiwethaf drwy strategaeth
newyddion byd-eang wedi’i chydlynu ar draws radio,
teledu a chyfryngau newydd.
Yn ystod 2002/2003, ffurfiwyd is-adran newydd, BBC World
Service & Global News, gan ddod ag arlwy newyddion
rhyngwladol gyfan y BBC ar radio, teledu ac ar-lein ynghyd o dan
un tîm rheoli. Yn ogystal, cymeradwywyd strategaeth newyddion
byd-eang wedi’i chydlynu gennym fel rhan greiddiol o enw da abrand y BBC dramor. Dangosodd darllediadau’r BBC o’r rhyfel yn
Irac effaith gynyddol y strategaeth honno. Roedd ymateb yr hollwasanaethau rhyngwladol yn eithriadol, gan arwain at gynnydd
mawr yng nghynulleidfaoedd BBC World, a chynnydd enfawr yn
y defnydd o wefan ryngwladol y BBC.
Dathlodd BBC World Service ei 70ain flwyddyn ym mis Rhagfyr
gyda 14 awr o ddarlledu byw yn gorffen gyda darlith pen-blwydd
arbennig gan Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig, Kofi
Annan. Roedd ei dystiolaeth bersonol yn adlewyrchu enw da BBC
World Service fel y darlledwr rhyngwladol a gydnabyddir fwyaf am
ymddiriedaeth a gwrthrychedd. Mewn marchnad radio cynyddol
gystadleuol, mae BBC World Service wedi cadw ei 150 miliwn

Rhydd y BBC bwysigrwydd mawr i’w rôl fel dinesydd corfforaethol.
Yn ystod 2002/2003, lansiwyd Canolfan Cyfrifoldeb Cymdeithasol
Corfforaethol y BBC sy’n gyfrifol am gydlynu’r holl fentrau cyfrifoldeb

Chwith: DJs Rampage yn
stiwdios digidol newydd
1Xtra.
Dde: Meera Syal gyda Jimi Mistry yn
The Kumars at No.42.

14 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

o wrandawyr wythnosol, ond, wrth i nifer y bobl sy’n gwrando
ar donfedd fer ostwng, mae’n wynebu’r her barhaus o lunio mwy
o bartneriaethau gydag ailddarlledwyr FM ledled y byd.
Gwelodd y gwasanaeth teledu masnachol, BBC World, gynnydd o
25% mewn dosbarthu yn ystod y flwyddyn ddiwethaf. Mae bellach
ar gael mewn 255 miliwn o gartrefi mewn dros 200 o wledydd athiriogaethau, ac mae ar gael 24 awr mewn dros 100 miliwn o’r
cartrefi hynny. Nod cynllun busnes newydd ar gyfer y sianel, agymeradwywyd gan y Llywodraethwyr a’r Pwyllgor Cydymffurfio
â Masnachu Teg, yw i’r sianel gyrraedd sefyllfa lle mae’n adennill
costau yn 2006. Eleni gweithredodd y sianel o fewn ei chyllideb
gyda cholled o £15miliwn. Yn ystod y rhyfel yn Irac, cynyddodd
BBC World ei ddosbarthiad yn ddramatig gan gynyddu ei enw
da, yn arbennig yn yr Unol Daleithiau, ond, ar yr un pryd, collodd
refeniw o ganlyniad i lai o hysbysebu yn ystod y gwrthdaro.
Lansiodd BBCi safle newyddion rhyngwladol fis Gorffennaf diwethaf,sy’n galluogi defnyddwyr ar-lein rhyngwladol i gael mynediad i
straeon yn haws. Cynyddodd ymweliadau ar-lein dros 200% yn
ystod y flwyddyn ddiwethaf gyda 227.7 miliwn o ymweliadau â
thudalennau yn cael eu cofnodi ym mis Mawrth 2003 ar gyfer y safle
rhyngwladol cyfun yn Saesneg a safleoedd iaith BBC World Service.
Bu llawer o’r twf hwnnw o ganlyniad i’r rhyfel yn Irac, felly yr her
ar gyfer y flwyddyn nesaf fydd cynnal y twf hwnnw a chynyddu
ymwybyddiaeth o arlwy cyfryngau newydd y BBC.
Llwyddodd cyd-fentrau golygyddol fel Talking Point, a ddarlledwydar draws y tri llwyfan, i gynnwys ffigyrau rhyngwladol fel Hamid
Karzai, Aung San Suu Kyi a Tony Blair mewn dadleuon rhyngweithiol
byd-eang gyda chynulleidfaoedd. Un o’r nodau ar gyfer y flwyddyn
nesaf fydd datblygu cyd-fentrau o’r fath ymhellach er budd hollwasanaethau’r BBC. Rydym yn edrych ymlaen at weithredu’r
strategaeth newyddion byd-eang yn llawn a fydd yn atgyfnerthu
effaith ac enw da’r BBC dramor ymhellach.

Mae perfformiad yn erbyn y Datganiadau yn cynnwys ansawdd,
amrywiaeth a natur arbennig y rhaglenni a’r cynnwys. Mae’r Arolwg
o’r gwasanaethau yn yr Adroddiad Blynyddol hwn (ar dudalennau 20 i49) yn disgrifio beth y cyflawnodd pob gwasanaeth.
Yn ogystal, roedd Datganiadau o Bolisi Rhaglenni’r BBC 2002/2003
yn cynnwys nifer o ymrwymiadau mesuradwy mewn meysydd
allweddol. Ceir adroddiad ar berfformiad yn erbyn yr ymrwymiadau
hyn ar dudalen 122. Cyflawnwyd mwyafrif helaeth yr ymrwymiadau
mesuradwy.
Ar y cyfan, rydym o’r farn bod cyfraniad y BBC i ddarlledu cyhoeddus
yn 2002/2003 yn cyflawni’r uchelgeisiau a nodwyd yn y Datganiadau.
Cyhoeddodd y BBC y ddogfen Datganiadau o Bolisi Rhaglenni
2003/2004 ym mis Ebrill eleni. Bydd Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon
y flwyddyn nesaf yn cynnwys adroddiad ar berfformiad yn eu herbyn
ac ar gynnydd pellach ar amcanion y BBC.
Cynnal safonau golygyddol
Mae’r Llywodraethwyr yn sicrhau bod y BBC yn cynnal safonau
golygyddol uchel, gan fonitro ei gydymffurfiad â’r BBC Producers’
Guidelines a’r Code on Impartiality and Accuracy sy’n rhan ohonynt. Yn
gyffredinol, roeddern yn fodlon bod y BBC wedi bodloni’r safonau
disgwyliedig yn 2002/2003 (gweler tudalen 79).
Fel rhan o’n gwaith o sicrhau bod y BBC yn ddiduedd, cyflwynwyd
adroddiadau chwarterol yn lle rhai bob hanner blwyddyn yn ogystal
ag asesiadau gan arbenigwyr allanol annibynnol. Yn ystod y flwyddyn
nesaf, byddwn yn gwneud mwy o waith i fodloni ein hunain bod
darllediadau’r BBC yn parhau i fodloni’r safonau uchaf o ran bod
yn ddiduedd.

Perfformiad yn erbyn Datganiadau o Bolisi Rhaglenni’r
BBC 2002/2003
Ym mis Gorffennaf 2002 cyhoeddodd y BBC ei gyfres gyntaf oDdatganiadau o Bolisi Rhaglenni, yn egluro sut yr oedd yn bwriadu
cyflawni ei gylch gwaith cyhoeddus yn 2002/2003. Roedd y
Datganiadau yn seiliedig ar yr amcanion a bennwyd gennym ar gyfer
y flwyddyn.

Chwith pellaf: Nick Woolley yn ne
Irac ym mis Mawrth 2003.
Chwith: David Dimbleby yn arwain
y drafodaeth ar BBC One, Iraq –Britain Decides.
Dde: Cyflwynydd Inside Out
Canolbarth Lloegr Ashley Blake.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 15

Arolwg y Cyfarwyddwr Cyffredinol

Mae Radio’r BBC yn chwarae rhan ganolog wrth gynyddu nifer ybobl sy’n gwrando ar radio digidol gyda phum gorsaf newydd: BBC
Five Live Sports Extra, 6 Music, 1Xtra, BBC Asian Network a BBC 7.
Mae radio digidol wedi dechrau dod i’w oed eleni gyda llawer mwy
o wrandawyr drwy’r rhyngrwyd a theledu digidol. Mwynhaodd radio
analog y BBC flwyddyn eithriadol arall, gan ennill dros 53% o’r
gynulleidfa bosibl yn ystod chwarter cyntaf 2003. Denodd BBC
Radio 4, buddsoddwr mwyaf y DU mewn drama radio newydd,
ei chynulleidfaoedd uchaf erioed unwaith eto ac enillodd wobr
Sony am Orsaf y Flwyddyn. BBC Radio 2 yw gorsaf radio fwyaf
poblogaidd y wlad o hyd gyda thros 13 miliwn o wrandawyr bob
wythnos.
Yn ystod y 12 mis rhwng mis Chwefror 2002 a mis Chwefror 2003
lansiodd y BBC fwy o wasanaethau cenedlaethol newydd na’r hyn alansiwyd yn ystod yr 80 mlynedd cyn hynny: lansiwyd cyfanswm obedair sianel deledu genedlaethol a phum gorsaf radio genedlaethol
gennym. Roedd yn gyflawniad eithriadol iddynt oll gael eu lansio’nllwyddiannus, ar amser a’u bod oll o ansawdd uchel. Cyflawnodd ysianelau newydd hyn ymrwymiad y BBC i ehangu’r dewis i dalwyr ydrwydded ac i hyrwyddo’r broses o ddatblygu Prydain ddigidol.
Ymhlith y sianelau teledu newydd roedd dwy sianel, CBeebies a
CBBC, a lwyddodd i ennill eu plwyf fel y sianel gyntaf a’r bumed
sianel o ran cyfran y gynulleidfa ymhlith sianelau i blant, o fewn
12 mis o gael eu darlledu am y tro cyntaf, a hynny drwy gynnig
cynnwys Prydeinig penodol. Bu’n flwyddyn gyntaf lwyddiannus iawn
i BBC Four, gan ennill gwobrau gan y Gymdeithas Deledu Frenhinola gwobrau am raglenni dogfen a chyrraedd dros 12 miliwn o wylwyr
gyda’i chymysgedd eclectig o gelfyddydau, drama, perfformiad a
materion cyfoes. Eleni hefyd cawsom ganiatâd gan y Llywodraeth i
lansio BBC Three, wedi’i hanelu at oedolion iau. Wrth i ni ei lansio
ym mis Chwefror 2003, cwblhawyd ein portffolio sianelau digidol
newydd gan synnu llawer gyda chwmpas a gwreiddioldeb ei
gynyrchiadau o’r DU.

Caiff Teledu’r BBC ei feirniadu weithiau am fethu â chynhyrchu
amrywiaeth o raglenni o safon arbennig ond barn y gwylwyr sy’nbwysig. Bellach sefydlwyd BBC One ar ei newydd wedd fel hoffsianel Prydain ac mae ei chyfran o’r gynulleidfa yn parhau’n uwch na
chyfran ITV. Mewn arolwg gan y Comisiwn Teledu Annibynnol aofynnodd i wylwyr pa sianel y byddent yn ei dewis pe gallent ond
gael un sianel, BBC One oedd ar y brig am y tro cyntaf. Mae BBC
Two yn arloeswr amlwg ar deledu Prydain ac, ar ôl blwyddyn
lwyddiannus iawn, mae bellach yn cyflwyno mwy o raglennimaterion cyfoes a chelfyddydol yn ystod oriau brig.
Mae newyddion, a ddarlledir yn ddiduedd ac yn annibynnol, wrth
wraidd ein cylch gwaith cyhoeddus. Rydym wedi glynu at yr
egwyddorion hyn, yn aml gan wynebu pwysau gwleidyddol amasnachol dwys, drwy gyfnod treisgar ac ansicr. Un mesur o faintmae’r cyhoedd yn ymddiried yn yr ymrwymiad hwn ac yn ei
werthfawrogi yw y defnyddiodd 93% o’r boblogaeth yn y DU
wasanaethau teledu, radio, testun neu ar-lein y BBC yn ystod
pythefnos gyntaf y rhyfel yn Irac. Cymerodd ein newyddiadurwyr
newyddion, materion cyfoes a BBC World Service risgiau mawr ermwyn cyflwyno adroddiadau diduedd o’r gwrthdaro i’r cyhoedd ym
Mhrydain a chynulleidfaoedd ledled y byd. Lladdwyd un o ddynion

Chwith: Anafwyd Golygydd
Materion y Byd y BBC John Simpson
yng ngogledd Irac.
Chwith uchod: Lansiwyd BBC Threeym mis Chwefror 2003, gan gwblhau
portffolio gwasanaethau teledu’r BBC.
Uchod: Ymgyrch glodwiw adran
Chwaraeon y BBC yn ystod Cwpan
y Byd.

16 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

camera clodwiw’r BBC Kaveh Golestan a chyfieithydd Cwrdeg,
Kamaran Abdurazaq Muhamed. Anafwyd John Simpson, Stuart
Hughes, Craig Summers, Fred Scott, Tom Giles a Dragan Petrovic.
Mae ein dyled yn fawr iddynt oll.
Un o ddibenion canolog arall y BBC yw dod â’r DU ynghyd
ar adegau o ddathlu cenedlaethol pwysig. Yn ystod haf 2002
llwyddodd y BBC i wneud hynny gan helpu i greu awyrgylch
cenedlaethol o lawenydd. Llwyfannodd y BBC gyngherddau
cerddoriaeth glasurol a phop o Balas Buckingham i ddathlu Jiwbilî
Aur y Frenhines gan danio dychymyg y cyhoedd gartref ac ymhob
cwr o’r byd, gyda thros 29 miliwn o bobl yn gwylio ein darllediadau
teledu yn y DU yn unig. Cwblhaodd Cwpan y Byd 2002 a Gemau’r
Gymanwlad ym Manceinion y gwrthbwynt hwn o haf hapus mewncyferbyniad â natur ddifrifol a ffurfiol ein rôl genedlaethol unigryw obryd i’w gilydd.
Yn ystod y flwyddyn lawn gyntaf o fuddsoddiad uwch yng
Ngwledydd a Rhanbarthau’r BBC gwelwyd cynnydd o ran
cymeradwyaeth i’r amrywiaeth gwell o raglenni cenedlaethol arhanbarthol arbennig. Parhawn, drwy ein rhaglenni drama a materion
cyfoes, i sicrhau ein bod yn gwasanaethu pob cynulleidfa yn y DU.
Mae perfformiad rhaglenni newyddion teledu rhanbarthol y BBC
bellach yn well na’r gystadleuaeth fasnachol ymhob ardal ond tairo’r DU ac yn ystod y flwyddyn llwyddodd newyddion rhanbartholy BBC am 6.30pm i gadw ei statws fel y slot newyddion mwyaf
poblogaidd ar deledu Prydain.

gwell dealltwriaeth o lawer o’n gwylwyr a’n gwrandawyr drwy ein
canolfannau galwadau a’n fforymau ar-lein.
Mae cyflawni gwerth am arian i dalwyr y drwydded a gwerthoedd i’nstaff yn amcanion sy’n ategu ei gilydd. Ddeunaw mis yn ôl lansiwyd
Making it Happen gyda’r uchelgais o sicrhau mai’r BBC fydd ysefydliad mwyaf creadigol yn y byd. Ar yr un pryd rydym yn
ymdrechu i leihau costau. Rydym yn gwneud cynnydd gyda’r ddau
beth. Rydym wedi gostwng costau gorbenion o 24% i 13% mewn
tair blynedd ac, yn rhannol o ganlyniad i hyn, rydym wedi cynyddu
buddsoddiad mewn rhaglenni £616miliwn dros ddwy flynedd.
Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf mynychodd 10,000 o’n gweithwyr
sesiynau staff Just Imagine, a arweiniodd at gyfres o fentrau gan
gynnwys cyhoeddi ein chwe gwerth craidd, a fydd, yn ein barn ni,
yn helpu i droi’r weledigaeth o Un BBC sy’n gwasanaethu ac yn
cyfoethogi bywydau pob un ohonom yn realiti.

Greg Dyke
Cyfarwyddwr Cyffredinol

Mae hysbysu cynulleidfaoedd am gyfoeth cynnwys y BBC yn galluogi
talwyr y drwydded i fwynhau’r gwerth mwyaf o’n gwasanaethau.
Daeth ein hymgyrchoedd marchnata a chysylltiadau clodwiw yn
aml yn destunau trafod ynddynt eu hunain. O ystyried pwysigrwydd
cysylltu rhaglenni â’n cynulleidfaoedd, llwyddom hefyd i ennyn

Uchod: Darllediad BBC Four o’r
perfformiad cyntaf yn y byd o opera
newydd Nicholas Maw Sophie’s
Choice.
Chwith: Andy Kershaw a Verity
Sharp, cyflwynwyr BBC Radio 3 argyfer g∑yl WOMAD 2002.
Dde: Balamory a gynhyrchwyd gan
BBC Scotland i CBeebies.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 17

Y Pwyllgor Gweithredol

Greg Dyke Cyfarwyddwr Cyffredinol ers
mis Ionawr 2000, ar ôl ymuno â’r BBC fel
Darpar Gyfarwyddwr Cyffredinol ym mis
Tachwedd 1999. Cyn Gadeirydd a Phrif
Weithredwr Pearson Television o 1995
i 1999. Swyddi blaenorol yn cynnwys Prif
Olygydd TV-am (1983); Cyfarwyddwr
Rhaglenni TVS (1984), a Chyfarwyddwr
Rhaglenni (1987), Rheolwr Gyfarwyddwr(1990) a Phrif Weithredwr y Gr∑p(1991) yn London Weekend Television.
Bu hefyd yn Gadeirydd Channel 5;
Cadeirydd yr ITA; cyfarwyddwr ITN,
Channel 4 a BSkyB, a chyfarwyddwyr
anweithredol Clwb Pêl-droed Manchester
United.

Jana Bennett OBE Cyfarwyddwr Teledu
ers mis Ebrill 2002. Yn gyfrifol amddarllediadau’r BBC ar BBC One, BBC
Two, BBC Three a BBC Four ac am
oruchwylio cynnwys ar sianelau cyd-fenter
UKTV a’r sianelau rhyngwladol BBC
America a BBC Prime. Cyn Reolwr
Cyffredinol a Dirprwy Lywydd
Gweithredol yn Discovery
Communications Inc. yn yr UD. Swyddi
blaenorol yn cynnwys Cyfarwyddwr
Cynhyrchu yn y BBC; Pennaeth adran
Wyddoniaeth y BBC; Golygydd Horizon,ac Uwch Gynhyrchydd ar Newsnighta Panorama.

Jenny Abramsky CBE Cyfarwyddwr Radioa Cherddoriaeth ers mis Ebrill 2000. Yn
gyfrifol am BBC Radio 1, 2, 3, 4, Five Live,
Asian Network, 6 Music, 1Xtra, Five LiveSports Extra, BBC 7, cerddoriaeth glasurol
ar y teledu, Music Live, BBC Proms a thaircerddorfa’r BBC a leolir yn Lloegr. Cyn
Gyfarwyddwr Newyddion Parhaus;
Cyfarwyddwr Radio; Rheolwr BBC Radio
Five Live; Golygydd, Newyddion aMaterion Cyfoes Radio, a Golygydd yrhaglen Today.

Glenwyn Benson Cyfarwyddwr, Ffeithiola Dysgu ers mis Ionawr 2003. Cyd
Gyfarwyddwr, gyda Michael Stevenson,
Mawrth 2001 – Ionawr 2003. Yn gyfrifol(tan fis Ionawr 2003 gyda Michael
Stevenson) am yr holl raglenni a chynnwys
ffeithiol cyffredinol ac arbenigol, a dysgu ar
gyfer oedolion a phlant, ar gyfer teledu,
radio a’r cyfryngau rhyngweithiol. Cyn
Reolwr rhaglenni Ffeithiol Arbenigol.
Swyddi blaenorol yn cynnwys Pennaethadran Wyddoniaeth y BBC a Golygydd,
Panorama.

Y Pwyllgor Gweithredol,o’r chwith

This is a caption

Rhes gefn: Alan Yentob,
Mark Byford, Jana
Bennett, Roger Flynn,
Caroline Thomson,
Greg Dyke
Rhes flaen: Pat Loughrey,
Jenny Abramsky,
Peter Salmon

18 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Mark Byford Cyfarwyddwr World Service& Global News ers mis Hydref 2001. Yngyfrifol am holl wasanaethau newyddion agwybodaeth rhyngwladol y BBC ar draws
pob cyfrwng gan gynnwys radio BBC
World Service, teledu BBC World a’r
safleoedd newyddion ar-lein rhyngwladol.
Cyn Gyfarwyddwr Darlledu Rhanbarthol.
Swyddi blaenorol yn cynnwys Pennaeth yGanolfan, Leeds a Golygydd Cartref
Newyddion Teledu.
Stephen Dando Cyfarwyddwr Adnoddau
Dynol a Chysylltiadau Mewnol ers mis
Mehefin 2001. Yn gyfrifol am holl bobl amaterion sefydliadol y BBC, yn cynnwys
cysylltiadau staff. Cyn Gyfarwyddwr
Adnoddau Dynol byd-eang Guinness
Limited. Swyddi blaenorol yn cynnwys
Cyfarwyddwr Datblygu Rheolaeth Gr∑p,
Diageo, a chyfnodau gyda UDV Europe,
United Distillers, Ferranti International ac
Austin Rover.
Andy Duncan Cyfarwyddwr Marchnata
a Chysylltiadau ers mis Mehefin 2001. Yngyfrifol am holl weithgareddau marchnata,cyhoeddusrwydd, y wasg a chysylltiadau
cyhoeddus, gwasanaethau cwsmeriaid a
gweithgareddau ymchwil cynulleidfaoedd y
BBC. Cyn Gyfarwyddwr Ewropeaidd

adran Bwyd a Diod Unilever. Swyddi
blaenorol yn cynnwys Cyfarwyddwr
Marchnata’r DU yna Cyfarwyddwr
Marchnata Ewrop gydag adran Bwyd a
Diod Unilever yn y DU a Chadeirydd yCyngor Te.
Carolyn Fairbairn Cyfarwyddwr
Strategaeth a Dosbarthu ers mis Ebrill
2001. Yn gyfrifol am gynllunio strategola dosbarthu gwasanaethau’r BBC. Cyn
Gyfarwyddwr Strategaeth. Swyddi
blaenorol yn cynnwys Cyfarwyddwr
Strategaeth, BBC Worldwide Limited;
gweithio yn Uned Bolisi Downing Street,ac i McKinsey and Company.
Roger Flynn Prif Weithredwr BBC
Ventures Group Limited ers mis Mehefin
2001. Yn gyfrifol am fusnesau
gwasanaethau cyfryngau masnachol y BBC:BBC Broadcast Limited, BBC Technology
Holdings Limited, BBC Resources Limiteda BBC Vecta Limited. Cyn Reolwr
Gyfarwyddwr Prudential Retail. Swyddi
blaenorol yn cynnwys Rheolwr
Cyffredinol, World Sales and Distribution,
British Airways a Chyfarwyddwr
Masnachol, Virgin Communications
Group.

Rupert Gavin Prif Weithredwr BBC
Worldwide Limited ers mis Gorffennaf
1998. Yn gyfrifol am holl weithgareddau
defnyddwyr masnachol y BBC yn ymarchnadoedd cartref ac o amgylch ybyd. Cyn Reolwr Gyfarwyddwr AdranDefnyddwyr BT. Swyddi blaenorol yncynnwys Cyfarwyddwr Gwybodaeth,
Cyfathrebu ac Adloniant BT a Dirprwy
Reolwr Gyfarwyddwr Gr∑p Dixons
Stores.
Ashley Highfield Cyfarwyddwr Cyfryngau
Newydd a Thechnoleg ers mis Hydref
2000. Yn gyfrifol am allbwn rhyngrwyd,
teledu rhyngweithiol a llwyfannau newydd
y BBC (band eang, symudol, ac ati),
portffolio technoleg y BBC, dyfeisgarwch
technegol, ac ymchwil a datblygu. Cyn
Reolwr Gyfarwyddwr Flextech Interactive,
adran cyfryngau newydd y cwmni teledu
tâl. Swyddi blaenorol yn cynnwys
Pennaeth TG a Chyfryngau Newydd
Sianelau NBC yn Ewrop.

Pat Loughrey Cyfarwyddwr y Gwledydd
a’r Rhanbarthau ers mis Mai 2000. Yn
gyfrifol am raglenni a gwasanaethau’r BBC
yng Nghymru, yr Alban, Gogledd
Iwerddon a Rhanbarthau Lloegr. Cyn
Reolwr, BBC Northern Ireland. Swyddi
blaenorol yn cynnwys Pennaeth Rhaglennia Phennaeth Darlledu Addysgol BBC
Northern Ireland, a swyddi addysgu adarlledu yn Iwerddon a Chanada.
Peter Salmon Cyfarwyddwr Chwaraeon
ers mis Tachwedd 2000. Yn gyfrifol amholl weithgaredd Chwaraeon y BBC argyfer teledu, radio a’r cyfryngau newydd.
Cyn Reolwr, BBC One, am dair blynedd.
Swyddi blaenorol yn cynnwys
Cyfarwyddwr Rhaglenni yn Granada TV;
Rheolwr Rhaglenni Ffeithiol yn Channel 4,a Phennaeth Rhaglenni Nodwedd yn BBC
Bristol.
Richard Sambrook Cyfarwyddwr
Newyddion ers mis Mawrth 2001.
Yn gyfrifol am weithrediadau darlledu
newyddion y BBC a’r ddarpariaeth
rhaglennu newyddion a materion cyfoes
dyddiol ar gyfer teledu, radio a
gwasanaethau ar-lein y BBC ledled y DU.
Cyn Ddirprwy Gyfarwyddwr, Newyddion.
Swyddi blaenorol yn cynnwys
Cyfarwyddwr Chwaraeon Dros Dro;

Pennaeth Casglu Newyddion, a Golygydd
Newyddion a Dirprwy Olygydd, Nine
O’Clock News.
John Smith Cyfarwyddwr Cyllid, Eiddo aMaterion Busnes ers mis Ebrill 2000. Yn
gyfrifol am holl gyllid y BBC yn cynnwys
casglu trwyddedau teledu a’r strategaetheiddo. Cyfarwyddwr Ariannol y Flwyddyn
AccountancyAge (2001). Yn flaenorol gyda
British Rail Group, yn goruchwylio dadgyfuniadau. Cyfarwyddwr anweithredol
Vickers plc tan fis Rhagfyr 1999. Aelod o’r
Bwrdd Safonau Cyfrifo.
Caroline Thomson Cyfarwyddwr, Isadran Polisi a Chyfreithiol (Cyfarwyddwr
Polisi Cyhoeddus, Gorffennaf 2000 – Mai
2003). Yn gyfrifol am brif bolisïau’r BBC
ym meysydd golygu, rheoleiddio achydymffurfiad, materion cyfreithiol,
cysylltiadau llywodraethol, cyfrifoldeb
cymdeithasol corfforaethol ac am ymdrin
â chwynion am raglenni. Cyn Ddirprwy
Gyfarwyddwr, BBC World Service.
Swyddi blaenorol yn cynnwys
Cyfarwyddwr Strategaeth a Materion
Corfforaethol, BBC World Service;
Golygydd Comisiynu, Gwyddoniaeth a
Busnes yn Channel 4 a chynorthwy-ydd
gwleidyddol i Roy Jenkins.

Alan Yentob Cyfarwyddwr yr is-adran
Ddrama, Adloniant a CBBC ers mis Ebrill
2000. Yn gyfrifol am yr holl ddarllediadau
creadigol yn y meysydd hyn, yn cynnwys
Ffilmiau’r BBC, ac am reoli talent ar drawsy BBC. Cadeirydd Sefydliad y Celfyddydau
Cyfoes. Cyn Gyfarwyddwr Teledu’r BBC;
Rheolwr BBC One a BBC Two; Pennaeth
Cerddoriaeth a’r Celfyddydau, a Golygydd
cyntaf, Arena.
Roedd Michael Stevenson yn Gyd
Gyfarwyddwr, Ffeithiol a Dysgu o fis Ebrill2000 i fis Ionawr 2003. Roedd yn gyfrifol(gyda Glenwyn Benson) am yr holl raglennia chynnwys ffeithiol cyffredinol ac arbenigol,a dysgu ar gyfer oedolion a phlant, ar gyfer
teledu, radio a’r cyfryngau rhyngweithiol.

O’r chwith
Rhes gefn: Glenwyn Benson,
Rupert Gavin, Richard
Sambrook, Ashley Highfield,
Andy Duncan
Rhes flaen: Stephen Dando,
Carolyn Fairbairn, John Smith

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 19

Arolwg o’r gwasanaethau: Teledu

20 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Dewispoblogaidd

Bu hon yn flwyddyn hollbwysig i Deledu’r BBC wrth iddo
anelu at ehangu dyfnder, amrywiaeth ac effaith ei raglenni tra’n
sefydlu sianelau newydd am ddim fel rhan o bortffolio’r BBC
ar gyfer yr oes ddigidol.
Gyda thros hanner poblogaeth y DU bellach yn gallu gwylio
darllediadau aml-sianel, mae Teledu’r BBC yn cystadlu mewn byd
darlledu cyfnewidiol iawn. Eleni nod y BBC oedd gwella amrywiaeth
ac arbenigrwydd gyda ffocws cryfach ar y celfyddydau ar draws
pob sianel, adfywio gwleidyddiaeth a materion cyfoes, strategaeth
newydd ar gyfer crefydd a chynnwys mwy uchelgeisiol ar BBC One.
Ymatebodd y cyhoedd yn gadarnhaol gyda chyfran y gwylwyr achyrhaeddiad ar gyfer portffolio’r sianelau yn gwella mewn cartrefi
analog a digidol.

BBC One yw sianel fwyaf
poblogaidd Prydain gyda’r
amrywiaeth ehangaf o raglenni
o blith unrhyw ddarlledwr.

unigryw‘r sianel wrth ddarlledu digwyddiadau pwysig ym mywyd
y DU ac ar wella drama boblogaidd.
Roedd amrywiaeth drama BBC One yn cynnwys cynyrchiadau
cyfnod fel Daniel Deronda a The Lost Prince, cynllwynion gwleidyddol
modern fel The Project a rhaglenni dychan fel Jeffrey Archer –The Truth. Ymhlith yr uchafbwyntiau eraill roedd y ddrama
gymdeithasol glodwiw Out of Control, a ddarlledwyd fel rhan o’r
diwrnod Cracking Crime, a chyfres gyntaf lwyddiannus y rhaglen ias
a chyffro gyfoes Spooks a’r ddrama fodern, wedi’i lleoli ym
Manceinion Cutting It.

Er mwyn cyflawni ei uchelgeisiau mae angen cydweithio gyda’r
amrywiaeth ehangaf posibl o dalent greadigol a datblygu gwell
cysylltiadau â chynhyrchwyr annibynnol y DU, ac mae Teledu’r BBC
wrthi’n gwneud hynny.

Ymhlith y cyfresi a ddychwelodd a berfformiodd yn dda roedd Born
and Bred, Judge John Deed, Red Cap, Murphy’s Law, Messiah a The
Inspector Lynley Mysteries. Ysgogodd y ddrama gyfresol hir-sefydledig
EastEnders ddadleuon cyson am bynciau nas darlledir yn aml cyn
y trothwy. Llwyddodd Casualty a Holby City i gadw eu
cynulleidfaoedd sylweddol, felly hefyd Doctors yn ystod y dydd.
Chwaraeodd drama hefyd ran allweddol fel rhan o fenter ehangach
i wella gwerthfawrogiad cynulleidfaoedd Gogledd Lloegr o’r BBC.
Denodd hynt a helynt yr adeiladwyr o Newcastle mewn cyfres
newydd o Auf Wiedersehen, Pet gynulleidfaoedd o fwy na 10 miliwn
o wylwyr. Gwyliodd cyfran llawer uwch na’r cyfartaledd yng
Ngogledd Orllewin Lloegr y rhaglen Merseybeat gan ddenu
cyfartaledd o 6 miliwn o wylwyr a chyfran o 25% o’r gynulleidfa
ledled y DU.

BBC OneAr y cyfan bu’n flwyddyn gryf i BBC One. Yn ôl yr arolwg The
Public’s View 2002 gan ITC/BSC, BBC One yw’r sianel y byddai’rrhan fwyaf o bobl bellach yn ei dewis pe gallent ond gael un sianel.
Roedd ei chyfran o wylwyr llai na 0.1% yn is na’r llynedd er gwaethaf
y twf parhaus yn y dewis i wylwyr a llwyddodd i gadw ei statws fel
y sianel a gaiff ei gwylio fwyaf yn y DU.

Mae agor drysau i bynciau newydd na fyddai gwylwyr o bosibl yn eu
gwylio fel arfer yn gonglfaen i strategaeth BBC One ar gyfer ycelfyddydau. Ymhlith y rhaglennu celfyddydau nodedig roedd rhaglen
ddogfen ar yr arlunydd Turner, ac ategwyd y ddrama Daniel Deronda
a’r ffilm Mansfield Park gan raglenni dogfen ar yr awduron George
Eliot a Jane Austen, y seiliwyd y cynyrchiadau ar eu gwaith. Denodd
Rolf on Art gynulleidfa o 5.7 miliwn ar gyfartaledd ar gyfer ei hail gyfres.

Canolbwyntiodd ail flwyddyn strategaeth tair blynedd i adfywio BBC
One, gan fanteisio ar gynnydd o £90miliwn yn y gyllideb, ar rôl

Mae poblogrwydd BBC One yn deillio’n rhannol o’i hymrwymiad
i ddarparu darllediadau byw unigryw o adegau pwysig o fywyd

O ganlyniad i lansio’r gwasanaeth daearol digidol Freeview ym mis
Tachwedd galluogwyd y rheini nad oeddynt wedi ystyried o’r blaen
bod digidol yn ddewis iddynt hwy i dderbyn gwasanaethau teledu
newydd y BBC. Gall gwylwyr analog hefyd gael blas ar y sianelau
digidol newydd ar barthau rhaglenni arbennig ar BBC One a
BBC Two.

Gyferbyn, chwith: Datgelodd drama
gyfnod gyntaf Stephen Poliakoff i
BBC One, The Lost Prince, storideimladwy’r Tywysog John, mabepileptig ifancaf Brenin Siôr V a’r
Frenhines Mari.

Chwith: Dychwelodd Robert Lindsaya Zoë Wanamaker fel Ben a Susan
Harper yn y gyfres gomedi
boblogaidd My Family.

21

Arolwg o’r gwasanaethau: Teledu

Roedd prawf blynyddol Anne
Robinson a Phillip Schofield o IQ y
genedl yn manteisio i’r eithaf arbosibiliadau teledu rhyngweithiol a’r
wefan er mwyn cynnwys y gwylwyr.

cenedlaethol a rhyngwladol. Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf cafwyd
darllediadau yn amrywio o ddifrifwch angladd y Fam Frenhines a’r
gwasanaeth coffa i ddioddefwyr Prydeinig yr ymosodiadau terfysgol
yn Efrog Newydd ar 11 Medi, i awyrgylch llawen cyngherddau Jiwbilî
Aur y Frenhines, gyda’r Party at the Palace yn denu 15 miliwn owylwyr yn ei anterth.

syndod yn Moses a The Virgin Mary, a gyfunodd graffeg gyfrifiadurol
arloesol ac ailgreadau dramatig i gynhyrchu ffilmiau effaith uchel yn
ystod oriau brig. Roedd y rhain yn ategu gwasanaethau crefyddol aryr amserlen a chyfresi fel Songs of Praise a The Heaven and Earth Show.

Roedd 2002 yn haf o chwaraeon ar BBC One. Llwyddodd
ymagwedd newydd tuag at ddarlledu i ennill dilynwyr newydd ac oganlyniad i dechnoleg ryngweithiol arloesol cliciodd 4 miliwn owylwyr y botwm coch ar eu rheolydd yn ystod gemau pêl-droed
Cwpan y Byd a thenis Wimbledon. Gyda chymorth tîm cyflwyno’r
BBC, denwyd uchafswm cynulleidfa o fwy na 13 miliwn i bump ogemau pêl-droed Lloegr yng Nghwpan y Byd, gan olygu yn
gyffredinol mai BBC One oedd y sianel fwyaf poblogaidd gyda’r
gwylwyr. Daeth yr haf bythgofiadwy i ben gyda Gemau’r Gymanwlado Fanceinion, ac enillodd tîm Chwaraeon y BBC wobr BAFTA am ei
ddarllediadau ohonynt.
Bu atgyfnerthu materion cyfoes gyda rhaglenni dadansoddi effaithuchel yn flaenoriaeth. Derbyniodd Panorama sylw yn y wasg gyda
rhaglenni pwysig ar lygredd ym myd rasio ceffylau, peryglon Seroxat
ac ymchwiliadau i derfysgaeth fyd-eang. Lansiwyd Inside Out (gweler
Rhanbarthau Lloegr, tudalen 38) pan symudodd materion cyfoes
rhanbarthol o BBC Two i BBC One, gan ddyblu’r gynulleidfa
i gyfartaledd o 3.4 miliwn o wylwyr yr wythnos. Symudodd
darllediadau o San Steffan o BBC Two i BBC One gyda’r rhaglen
newydd This Week.
Darlledodd BBC One tua 25 o gyfresi a rhaglenni unigol ffeithiol ynystod oriau brig. Ategwyd rhaglenni hanes naturiol a gwyddoniaeth
nodedig gan deledu rhyngweithiol. Llwyddodd The Life of Mammals
gyda David Attenborough, ynghyd â Human Instinct gyda Robert
Winston a’r digwyddiad undydd arloesol The Abyss Live i gyfuno
ansawdd ag effaith. Adlewyrchwyd strategaeth newydd ar gyfer
rhaglenni crefyddol sy’n seiliedig ar graffu, dathlu, amrywiaeth a

Erys ymrwymiad BBC One i sicrhau bod materion difrifol yn hygyrchi bawb yn gadarn. Ysgogodd diwrnodau digwyddiadau ffeithiol ardroseddau ac Irac ddadl genedlaethol a chyrhaeddodd y ddau
ohonynt tua 7 miliwn o wylwyr. Cyflwynodd y tymor Hitting Homebwnc anodd trais yn y cartref i gynulleidfaoedd drwy gymysgedd
creadigol o raglenni dogfen, materion cyfoes a drama.
Mae creu digwyddiadau, yn ogystal â’u darlledu, yn greiddiol i BBC
One ac ysgogodd Test the Nation – yr her IQ genedlaethol flynyddol– drafodaeth a dryswch fel ei gilydd ymhlith miliynau o wylwyr.
Profodd parthau CBBC ochr yn ochr â rhaglenni dyddiol i blant ar
BBC One a BBC Two yn llwyddiant gyda chynulleidfaoedd ifanc.
Llwyddodd The Saturday Show ar BBC One i ddenu cynulleidfa uwch
nag ITV am y tro cyntaf ers tair blynedd.
Rhoddodd Fame Academy gyfle heb ei ail i berfformwyr addawol
dderbyn hyfforddiant gan oreuon y busnes cerddoriaeth tra’nllwyddo i godi ymron £1miliwn i ddarparu bwrsariaethau cerddorol ibobl ifanc. Rhaglen y rownd derfynol oedd y rhaglen adloniant fwyaf
poblogaidd ar BBC One i’r gr∑p oedran 16 i 34 oed yn 2002 (aceithrio wythnos y Nadolig).
Parhaodd teledu yn ystod y dydd i ddenu cynulleidfaoedd newydd
ac i ddatblygu rhaglenni fel Bargain Hunt, Escape to the Country a
Flog It! a all drosglwyddo i oriau brig. Mae creu dramâu unigol
gwreiddiol i’w darlledu yn ystod y dydd yn risg, ond bu’n risg
lwyddiannus i BBC One wrth iddi lansio The Afternoon Play.
Er bod cymysgedd cyfoethog o raglenni yn cael ei ddarlledu ar nos
Wener gyda My Family, Alistair McGowan’s Big Impression, All About
Me, Friday Night with Jonathan Ross a Have I Got News for You – a

Chwith: Gôl! Cic gosb David
Beckham yn curo’r Ariannin yng
Nghwpan y Byd 2002.
Dde: Ymchwiliodd yr Athro Robert
Winston i’r rhesymau pam ein bod
yn ymddwyn fel y gwnawn yn
Human Instinct.

Dde: Daeth This Week ag ymagwedd
newydd tuag at drafodaethau
gwleidyddol hwyrnos ar BBC One.

22

Haf ochwaraeon

Roedd pedair o’r rhaglenni
teledu mwyaf poblogaidd yn
ystod y flwyddyn yn cynnwys
gemau pêl-droed Lloegr yng
Nghwpan y Byd.

fu’n rhan o’r newyddion ei hun, mae adloniant ar nos Sadwrn yn un
o’r meysydd mwyaf heriol i BBC One o hyd. Ni ddaeth un fformat
cymhellgar i’r amlwg yn ystod y flwyddyn er y bu The National
Lottery Jet Set, The Weakest Link Celebrity Special, Comic Relief DoesFame Academy a rhaglenni unigol arbennig fel Elton John at theAlbert Hall yn fwy llwyddiannus. Dychwelodd Parkinson gan roi hwb iamserlen yr hwyrnos.
BBC One yw’r unig sianel yn y DU i fuddsoddi’n sylweddol er mwyn
darparu amserlen i’r teulu adeg y Nadolig a thalodd yr ymrwymiad
hwnnw ar ei ganfed. BBC One unwaith eto oedd y sianel fwyaf
poblogaidd yn ystod yr ∑yl, gyda’r rhifyn arbennig o Only Fools andHorses yn denu cyfran o 67% o’r gynulleidfa.
Yn ystod y flwyddyn, arweiniodd cystadleuaeth ddwys at ostyngiad
ymhlith cynulleidfaoedd ifancach yn Ne Ddwyrain Lloegr. Fodd
bynnag, o ganlyniad i gyflwynwyr newydd a chynrychiolaeth
lleiafrifoedd ethnig well ar raglenni prif ffrwd poblogaidd, gwelwyd
cynnydd sylweddol mewn cymeradwyaeth. Serch hynny, gostyngodd
cyfran y gwylwyr ymhlith cynulleidfaoedd lleiafrifol. Bydd angenymateb i’r heriau hyn yn ystod y flwyddyn nesaf.
BBC Two
Mae strategaeth barhaus BBC Two o ddod â deallusrwydd,
soffistigeidrwydd, arloesedd a phleser i gynulleidfa amrywiol wedi
cyflawni cryn lwyddiant yn ystod y flwyddyn ddiwethaf. Bu ansawdd
holl ddarllediadau’r sianel yn gyson uchel, gan ennill 30 o wobrau iddi.
Darparodd meysydd sy’n diffinio’r sianel fel Newsnight, Correspondent,
Horizon, Timewatch a The Money Programme graidd cryf i amserlen
genre cymysg BBC Two. O ganlyniad i allu BBC Two i ymdrin â
phynciau ffeithiol mewn ffordd argyhoeddiadol cynhyrchwyd The
Hunt for Britain’s Paedophiles a fu wrthi’n cael ei gwneud am dairblynedd ac enillodd El Alamein glod gan feirniaid a llwyddiantcynulleidfaol. Llwyddodd yr ail gyfres o A History of Britain, y rhaglen
ddogfen grefyddol Country Parish a’r clasur moduro Top Gear ar ei
newydd wedd, i ddenu cynulleidfaoedd mawr. Datblygodd enw da’r

Dde uchod: Roedd cariad a rhyfela
i’w gweld mewn siop trin gwallt ym
Manceinion yn y ddrama Cutting It
ar BBC One.
Dde: Tipping the Velvet, stori gariad
lesbiaidd liwgar o oes Fictoria ar
BBC Two.

Chwith: Pedwerydd ddewis ygwylwyr oedd Charles Darwin,
dewis naturiol Andrew Marr ar gyfer
Great Britons.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 23

Arolwg o’r gwasanaethau: Teledu

sianel fel cartref comedi arloesol gyda Double Take a Dead Ringers
a’r comedi a enillodd wobrau lu The Office, tra y dychwelodd Marion
and Geoff, I’m Alan Partridge a The League of Gentlemen gan fwynhau
llwyddiant mawr.
Roedd drama ar BBC Two yn cynnwys Tipping the Velvet; Murder;
Real Men; Flesh and Blood, canolbwynt tymor BBC Two ar anabledd;
This Little Life, drama unigol bwerus a enillodd wobr Dennis Potter
i awduron newydd ar y sgrîn; a phortread clodwiw Albert Finneyo Syr Winston Churchill yn The Gathering Storm.
Yr arweinydd adeg y rhyfel oedd enillydd Great Britons yn y pen
draw. Gyda’r enwebeion yn dod o 400 mlynedd o ddiwylliant
Prydain o Frenhines Elizabeth I i’r Dywysoges Diana, roedd y gyfres
yn destun trafod ledled y wlad. O ganlyniad i lwyddiant beirniadol aphoblogaidd Great Britons roedd yn un o ddeg o raglenni mwyaf
cofiadwy’r BBC ar ddiwedd 2002. Gan adeiladu ar y llwyddianthwnnw, nod The Big Read yn awr yw canfod hoff lyfr y DU ac
ymestyn ymrwymiad y BBC i hyrwyddo llythrennedd.
Mae BBC Two yn defnyddio amrywiaeth o genres i adlewyrchu
profiadau cynulleidfaoedd amrywiol. Llwyddiant mawr yn hyn o beth
fu’r ymrwymiad parhaus i raglenni effaith uwch fel tymor Jamaica 40,
Babyfather a The Kumars at No.42, ynghyd â What’s Your Problem?
a ddeliodd â materion yn ymwneud ag anabledd mewn cyfres oddramâu, rhaglenni dogfen a ffilmiau byr.
Mabwysiadwyd llwyddiant BBC Two mewn rhaglennu hamdden fel
garddio, coginio a gweddnewid tai, yn eang gan weddill y diwydiant.
Bydd strategaeth newydd, a nodwyd yn y ddogfen Datganiadau
o Bolisi Rhaglenni’r BBC 2003/2004, yn anelu at ostyngiad yny rhaglennu gweddnewid a chyflwyno mwy o ddarllediadau
celfyddydol a materion cyfoes i’r amserlen oriau brig gyda’r nos, tra’nparhau ag ymgyrch y sianel i ailddyfeisio ac adfywio darllediadau
ffeithiol cyfoes o What Not to Wear i Life Laundry. Yr her yn ystod
y flwyddyn nesaf fydd ailffocysu meysydd allweddol o’r amserlen
gyda’r nos er mwyn cyflawni’r amcan hwnnw.

Chwith uchaf: Enillodd Albert Finney
wobr Golden Globe yn yr UD fel
Syr Winston Churchill yn
The Gathering Storm.
Chwith: 3 Non-Blondes, y sioe
gomedi gyntaf gan ferched yn
defnyddio camera cudd, ar BBC
Three.

24 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Chwith uchod: The Hunt for Britain’s
Paedophiles ar BBC Two.
Uchod: Y ddrama newydd
lwyddiannus Burn It, ar BBC Three.

Dyfodol digidol

BBC Three
Wrth lansio BBC Three i ddisodli BBC Choice ym mis Chwefror
2003 cwblhawyd portffolio sianelau teledu’r BBC gan ei alluogi
i gyrraedd y gynulleidfa 25 i 34 mlwydd oed nad oeddynt yn cael
eu gwasanaethu’n ddigonol gan y BBC. Synnwyd llawer gan gyfoetha chwmpas cymysgedd rhaglennu yr wythnosau cychwynnol allwyddodd i gyrraedd 25% o’r gynulleidfa darged. Er mai megis
dechrau y mae’r sianel, mae ei chyrhaeddiad wythnosol sef 15.1%
yn sylweddol uwch na’r gynulleidfa ar gyfer BBC Choice.
Uchelgais BBC Three yw cyrraedd gwylwyr ifanc craff sy’n gyfarwydd
â’r cyfryngau a chanddynt ddisgwyliadau uchel ac amrywiol ar gyfer
teledu modern. Yn anarferol i sianel ddigidol, mae BBC Three yncynnig amserlen gymysg, gydag o leiaf 90% o’r rhaglenni wedi’u
cynhyrchu yn y DU, a mwy nag 80% ohonynt yn gomisiynau
newydd. Mae’r ymrwymiad hwn i gynhyrchu gwreiddiol o Brydain
wedi arwain at raglenni arbrofol, gwahanol iawn fel yr animeiddiadau
Angry Kid, gan y tîm a enillodd Oscar am greu Wallace and Gromit,
a’r comedi swrrealaidd Monkeydust.
Mae gan BBC Three ymrwymiad cryf i ddarparu newyddion, rhaglenni
dogfen a materion cyfoes perthnasol i’w chynulleidfa. Darlledwyd
ymchwiliadau gwreiddiol fel Blood Diamonds a Jailed by the State athrosglwyddwyd fformatau newydd fel The War This Week i BBC
One. Enillodd The News Show gydnabyddiaeth am ei hymagwedd
wreiddiol tuag at ddigwyddiadau’r dydd mewn maes oriau brig tra
bod The Third Degree yn ennill cydnabyddiaeth fel rhaglen materion
cyfoes arloesol ac awdurdodol. Archwiliodd y sianel faterion anodd
gyda chyfresi mentrus fel Body Hits, yn edrych ar effaith fiolegol fforddo fyw ormodol ar y corff dynol.
Mae BBC Three eisoes wedi llwyddo i drawsnewid genres
traddodiadol a gwthio ffiniau cydweithredu traws-genre. Celebdaq
yw’r rhaglen deledu gyntaf i’w chomisiynu o fformat gwefan ar BBCi
gan ddod â dulliau gweithredu marchnadoedd stoc yn fyw mewnffordd hygyrch a phoblogaidd iawn, a denu 5 miliwn o ymweliadau â
thudalennau ar wefan BBCi bob wythnos.

O fis Chwefror 2002 i fis
Chwefror 2003 lansiodd y BBC
bedwar gwasanaeth teledu
digidol newydd.

Mae comedi ac adloniant gwreiddiol yn genres pwysig ar gyfer
cynulleidfaoedd ifancach. Daeth 3 Non-Blondes a rhan reolaidd o’r
Fast Show gynt, Swiss Toni, yn rhaglenni poblogaidd tra y denodd
Two Pints of Lager and a Packet of Crisps gynulleidfaoedd da ar gyfer
sianel ddigidol. Ymsefydlodd y talentau adloniant adnabyddus Dom
Joly a Johnny Vaughan ar y sianel. Ymhlith llwyddiannau eraill roedd
y ddrama gyfresol newydd Burn It, Grease Monkeys, yn cynnwys
talent Asiaidd ifanc, a’r gyfres pensaernïaeth fodern Dream Spaces.
Ar ôl lansio’n llwyddiannus, mae BBC Three bellach yn wynebu’r
dasg anodd o droi hunaniaeth brand gryf yn gyfran uwch o’r
gynulleidfa yn ystod y 12 mis nesaf.
BBC FourBu’n flwyddyn gyntaf lwyddiannus iawn i BBC Four, sydd wedi
sefydlu ei hun yn feirniadol, gan ennill gwobrau RTS, BAFTAa rhaglenni dogfen Grierson, a denodd gynulleidfa graidd hynod
ffyddlon. Drwy ei darllediadau unigryw eraill, daeth BBC Four ag
arloesedd deallusol i ran o’r maes darlledu aml-sianel nas
gwasanaethwyd yn ddigonol.
Cyflwynodd y tymor Pinter at the BBC, mewn cydweithrediad â
BBC Two, y deyrnged fwyaf erioed ar y teledu i ddramodydd byw
drwy ddarlledu ei holl waith, a chyfoethogi’r ddwy sianel. Cynigiodd
BBC Four gyd-destun a dyfnder i dymhorau ar y BBC a rhaglennu
ychwanegol fel y rhaglen ddogfen am Billy Elliott adeg y Nadolig, addilynodd ddarllediad cyntaf y ffilm ar BBC One ac a wyliwyd gan
400,000 o wylwyr. Ymhlith buddiannau cydweithredol eraill roedd
cynyddu nifer y rhifynnau o Storyville o wyth i 52 a chyfresi dogfen
dadleuol fel Holidays in the Axis of Evil a gyflwynodd dalent arhaglennu newydd i BBC Two a BBC Four.
Mae BBC Four wedi galluogi’r BBC i gynnig graddfa a dyfnder oddarllediadau celfyddydol cyfoes gwreiddiol a gynhyrchir yn fewnol
nad oedd ar gael drwy danysgrifiad mewn cartrefi aml-sianel cyn
hynny. Fel noddwr a darlledwr Gwobr Samuel Johnson, mae’r sianel
wedi helpu i roi proffil uwch i gyhoeddi ffeithiol. Cynigiodd

Cyfanswm cyfran teledu (%)
pob cartref 2002/2003
■
■
■
■
■
■
■

* Nodir y gyfran mewn cartrefi digidol argyfer 2002/2003 mewn cromfachau
Ffynhonnell: BARB, TNS/Infosys, 4+ oed
Gwahaniaethau oherwydd talgrynnu

BBC One 26.5% (18.8%*)
BBC Two 11.2% (6.0%*)
Sianelau digidol y BBC 1.4% (3.3%*)
ITV1 23.9% (18.2%* )Channel 4 9.8% (6.2%*)
Five 6.3% (4.1%*)
Sianelau eraill 20.9% (43.3%*)

Dde: Angry Kid gan
Aardman Animationar BBC Three.

Cyfanswm cyfran Teledu’r BBC 39.1%(2001/2002 38.6%)

25

Arolwg o’r gwasanaethau: Teledu

Dangosodd Storyville ar BBC Four a
BBC Two raglenni dogfen gan
wneuthurwyr ffilmiau a berchir yn
rhyngwladol. Yma, More than a Life
gan Luke Holland.

bythefnos ychwanegol o ddarllediadau o BBC Proms gan gyflwyno
nodiadau rhaglenni syml, rhyngweithiol, arloesol ar gyfer pob
cyngerdd. Fel rhan o rôl y sianel wrth gefnogi’r celfyddydau
cynhaliodd BBC Four sesiynau yn y Barbican a chynyddodd ei
chyfranogiad ym maes cerddoriaeth fyd-eang, gyda’i darllediadau o
Wobrau Cerddoriaeth y Byd BBC Radio 3 yn llwyfan i hynny.
Teithiodd y Readers and Writers Roadshow ledled y DU gan roi cyfle
i awduron adnabyddus siarad yn uniongyrchol â chynulleidfaoedd.

CBBC
Mae sianel CBBC yn cynnig rhaglennu newydd yn bennaf o’r DU ofewn amserlen genre cymysg i’r ystod oedran chwech i 12 oed. Arôl dechrau araf, erbyn diwedd y flwyddyn cynyddodd ei statws o’r
16eg uchaf i’r pumed uchaf o ran y gyfran o blant a oedd yn gwylio.
Ei chyrhaeddiad wythnosol ar gyfartaledd ymhlith plant oedd 6.5%.
Yn wahanol i lawer o sianelau eraill i blant, mae CBBC yn cynnig
llwyfan amgen i’r rheini sydd am weld cynnwys o Brydain. Er
gwaethaf arwyddion calonogol o dwf, mae gwella ei pherfformiado ran denu cynulleidfa yn flaenoriaeth ar gyfer y flwyddyn i ddod.

Cyflwynodd BBC Four ddeunydd heriol a dadleuol i’r sgrîn gan
gynnwys The Situation Room a Strange New World. Mae rhaglenni o’rfath yn rhan o’i chylch gwaith i annog gwneuthurwyr rhaglenni affilmiau i gymryd risgiau. Dangosodd rhaglenni dogfen fel Ceausescu– King of Communism, In Love with Terror a phroffil o’r ffotograffydd
ffasiwn dadleuol Corinne Day, a greodd y ddelwedd ‘heroin chic’ yn
y 1990au ac a ddarganfu’r supermodel Brydeinig Kate Moss,
fuddiannau’r ymagwedd ddeinamig hon.
Bu dramâu unigol a sinema’r byd yn elfennau arbennig yn rhaglennu
amrywiol y sianel. Cymerodd BBC Four gamau mentrus tuag at
ddod yn gartref i sinema’r byd ar deledu Prydain gan ddarlledu nifero ffilmiau arwyddocaol am y tro cyntaf gan gynnwys drama gwrthryfel ddadleuol François Dupeyron The Officers’ Ward.
O ganlyniad i gydweithredu gyda byd y theatr darlledwyd
cynyrchiadau ar y sgrîn, gan gynnwys Vincent in Brixton a enwebwyd
am dair gwobr Olivier, cynhyrchiad deallusol gymhellol Michael Frayn
Copenhagen a A Day in the Death of Joe Egg gan Peter Nichols.
Daeth BBC Four hefyd â phersbectif byd-eang i ohebu newyddion
a materion cyfoes sy’n caniatáu iddi gau’r bwlch rhwng y genres hyn
yn ystod ei rhaglen ganol min nos BBC Four News.
Er i ffigurau cynulleidfaoedd isel i raglenni unigol ddenu sylw negyddol
yn y wasg, gwyliodd dros 12 miliwn o bobl y sianel yn ystod ei
blwyddyn gyntaf. Er nad fel sianel prif ffrwd y’i rhagwelwyd erioed, yr
her i BBC Four fydd cynyddu ei chynulleidfa yn ystod ei hail flwyddyn.

Chwith: 17 mlynedd ar ôl ei
gomisiynu, darlledodd y BBC
The Falklands Play, dramateiddiad
Ian Curteis o baratoadau rhyfel
Margaret Thatcher, ar BBC Four.
Dde: Darcey Bussell a Jonathan
Cope yn perfformio Tryst a ffilmiwyd
yn Ffrainc ac a ddarlledwyd ar BBC
Four.

26 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Mae cyfresi mentrus newydd fel Stitch Up, Kerching!, Serious Jungle a’r
darllediad cyntaf o’r ddrama wreiddiol My Dad’s The Prime Minister,wedi’u hategu gan gyfresi cyfarwydd Byker Grove a Grange Hill, wedi
helpu i greu apêl arbennig CBBC. Bu BBC Scotland yn ddarparwr
pwysig o ran rhaglenni unigryw i’r sianel fel y gyfres ffantasi Raven,cymysgedd o sioe gemau, cynllwynio a dirgelwch. Caiff dros dri
chwarter cyllideb CBBC ei gwario ar gomisiynu rhaglenni newydd a
gwreiddiol, sy’n gyfrifol am chwarter yr holl amser ar yr awyr.
Cynyddodd nifer y bwletinau dyddiol a gynhyrchwyd gan Newsroundi saith y diwrnod gan gynnwys wythnos o ddarllediadau byw oAffrica a bwletinau o’r rhyfel yn Irac.
Bu Class TV, blociau o raglennu yn seiliedig ar y cwricwlwm
i athrawon a phlant oed ysgol, yn rhan bwysig o’r amserlen gyda
rhaglenni Saesneg, hanes, daearyddiaeth ac ieithoedd.
Mae’r sianelau digidol newydd i blant yn gwneud defnydd helaeth ogynnwys rhyngweithiol. Aeth ymweliadau misol â thudalennau CBBC
heibio i 16 miliwn ym mis Rhagfyr 2002 a’r wefan oedd wythfed
cyrchfan fwyaf poblogaidd BBCi.

Cerddoriaethyn y nos

Denodd Prom at the Palace
Jiwbilî’r Frenhines un o’r
cynulleidfaoedd uchaf erioed
ar gyfer cyngerdd clasurol
ar y teledu.

CBeebies
Adeiladodd CBeebies, sy’n cynnig amrywiaeth o raglenni addysgol
ac adloniant i blant o dan chwech oed, ar ei llwyddiant ers ei lansio
yn 2002 a hon bellach yw’r sianel fwyaf poblogaidd i blant mewn
cartrefi digidol gyda chyfartaledd cyrhaeddiad wythnosol o 15.2%
a chyfran o 6.9% o’r holl wylio ymhlith plant.
Mae’n sianel ddiogel, benodol i blant cyn oed ysgol wylio, chwarae adysgu, ac mae’n atgyfnerthu’r ymddiriedaeth rhwng rhieni, eu plant
a’r BBC. Bodlonodd ei chylch gwaith o gynnig 80% o raglenni
gwreiddiol gydag elfen dysgu drwy chwarae ryngweithiol gryf.
Ymhlith y rhaglenni eithriadol yn ystod y flwyddyn roedd darllediad
cyntaf y ddrama gyntaf i blant cyn oed ysgol, Balamory, a wnaed gan
BBC Scotland; y sioe gylchgrawn newydd Tikkabilla, a phrif sioeau,
Fimbles, Teletubbies a Tweenies.
Darlledodd CBeebies fwy o raglennu addysgol yn ystod y dydd nag
unrhyw sianel arall sydd wedi’i hanelu at y gr∑p oedran hwn.
Derbyniodd gwefan CBeebies rhwng 7 miliwn ac 8 miliwn oymweliadau â thudalennau yr wythnos gan ddarparu cyfleoedd
dysgu pellach drwy gemau a straeon, a chyngor i rieni er mwyn
iddynt helpu eu plant i ddatblygu i’w llawn potensial.

Dde uchod: Cynhyrchodd BBC
Scotland Balamory ar gyfer CBeebies.
Dde: Lansiwyd y gyfres herfeiddiol
newydd Stitch Up ar CBBC.
Chwith: Rhoddodd Serious Jungle
gyfle i wyth o blant helpu
orang-wtangau mewn perygl.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 27

Arolwg o’r gwasanaethau: Radio

28 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Erys 2 yn rhif 1

Yn ystod blwyddyn ei 80ain mlwyddiant, trawsnewidiwyd
portffolio rhwydweithiau radio cenedlaethol y BBC drwy
gwblhau’r dasg o lansio ei wasanaethau digidol newydd. Roedd
yn flwyddyn hanesyddol mewn ffyrdd eraill, gyda darllediadau
byw unigryw o Gyngherddau Jiwbilî’r Frenhines, Music Live
ledled y DU, a rhaglenni cerddoriaeth a llafar, rhaglenni dogfen
ac adroddiadau gohebu clodwiw a ddenodd y cynulleidfaoedd
uchaf erioed.
Ar ddiwedd y flwyddyn roedd y BBC yn denu 53.5% o gyfanswm
y gynulleidfa radio ac yn cyrraedd 33.3 miliwn o bobl yr wythnos,
cynnydd blwyddyn ar flwyddyn o 400,000 o wrandawyr. Daeth yffigurau gwrando uchaf erioed ar ddiwedd blwyddyn o her, cyfuno
ac arloesi i Radio’r BBC gyda newidiadau sylweddol o ran talent,
cystadleuaeth fasnachol anodd a datblygiad gwasanaethau digidol acar-lein newydd. Er mwyn aros ar flaen y gad yn y chwyldro darlledu
digidol, cwblhaodd Radio’r BBC y broses lwyddiannus o lansio ei
bum gorsaf ddigidol – BBC Five Live Sports Extra, 6 Music, 1Xtra,
BBC Asian Network a BBC 7.
Mae gwefannau BBCi yn rhan hanfodol o bob rhwydwaith ac mae’r
BBC Radio Player newydd yn cynnig cyfle i ailwrando ar lawer oraglenni radio yn ystod y saith diwrnod ar ôl eu darlledu. Mae wedi
datgelu cynulleidfaoedd sylweddol ar gyfer sain ar gais – derbynnir
tua miliwn o geisiadau bob wythnos, a hynny dim ond deg mis ers
ei lansio.
Cofnododd ymron pob un o rwydweithiau cenedlaethol y BBC y
ffigurau gwrando uchaf erioed, er i BBC Radio 1 brofi gostyngiad
bach yn ei gynulleidfa darged o bobl ifanc 15 i 24 mlwydd oed amyr ail flwyddyn yn olynol. Serch hynny, cyflawnodd gynnydd bachmewn cyrhaeddiad ymhlith y merched ifancach sy’n gwrando.
Atgyfnerthodd BBC Radio 2 ei statws fel hoff orsaf y DU gyda
chyrhaeddiad wythnosol o 13.2 miliwn, cynnydd o draean o filiwn
ar y flwyddyn flaenorol a chyda chyfran o 15.7%. Am y tro cyntaf
ers pum mlynedd, cyflawnodd BBC Radio 3 gyrhaeddiad rheolaiddo fwy na 2 filiwn o wrandawyr yr wythnos er i’w gyfran ostwng

BBC Radio 2 yw’r orsaf
y gwrandewir arni fwyaf yn
y DU gyda 13 miliwn owrandawyr bob wythnos.

ychydig i 1.1%. Cafodd BBC Radio 4 flwyddyn arbennig o dda,
gan gyflawni ei gyrhaeddiad uchaf erioed o fwy na 10 miliwn achyfran o 11.8%. Llwyddodd hefyd i ennill gwobr Sony am Orsafy Flwyddyn. Daeth blwyddyn BBC Radio Five Live i ben gyda
chyrhaeddiad o 6.4 miliwn, tra y cynyddodd ei gyfran ychydig i 4.7%.
Cyflawnodd gwasanaethau radio lleol a chenedlaethol y BBC ffigurau
eithriadol hefyd gyda’r cyrhaeddiad wythnosol uchaf erioed o11.1 miliwn a chyfran o 11.5% (gweler y Gwledydd a’r Rhanbarthau,
tudalennau 36 i 41). Am y tro cyntaf mesurwyd cynulleidfa DU
World Service digidol y BBC gan gyrraedd ffigur trawiadol o
1.4 miliwn (gweler tudalennau 50 i 53 am adroddiad llawn ar
BBC World Service). Mesurwyd BBC Asian Network hefyd yn
genedlaethol am y tro cyntaf gan gofnodi cyrhaeddiad wythnosol o
433,000. Fodd bynnag, mae lle i wella cyrhaeddiad radio rhwydwaithy BBC o hyd yng Ngogledd Iwerddon, yr Alban a Gogledd Lloegr
ac ymhlith oedolion du ac Asiaidd yn Llundain, er bod nifer y
gwrandawyr o leiafrifoedd ethnig y tu allan i’r brifddinas yn gytbwys
â nifer y gwrandawyr gwyn.
BBC Radio 1
I lawer o bobl ifanc BBC Radio 1 yw eu cyflwyniad cyntaf iwerthoedd cyhoeddus y BBC. Mae hanner poblogaeth 15 i 24
mlwydd oed y DU yn gwrando ar yr orsaf ac mae ganddi
gyrhaeddiad wythnosol o 12.8 miliwn (pedair oed a throsodd) a
chyfran o 8.4% o’r gynulleidfa. Mae cyrraedd y gynulleidfa heriol achyfnewidiol hon yn her i BBC Radio 1. Erys ei statws fel yrhwydwaith cenedlaethol mwyaf llwyddiannus o ran ei apêl i
gynulleidfaoedd ifanc a lleiafrifoedd ethnig. Fodd bynnag, maecyrhaeddiad BBC Radio 1 ac, yn arbennig, ei gyfran wedi gostwng oganlyniad i gystadleuaeth gan y sector masnachol am wrandawyr ifanc.
Breakfast Show Sara Cox yw’r sioe frecwast i ieuenctid y gwrandewirarni fwyaf yn y DU o hyd, gan ddenu cyfartaledd o 7 miliwn owrandawyr yr wythnos. Cynyddodd cynulleidfa’r Official Chart Show,a ail-lansiwyd o’r newydd gyda Wes Butters sy’n 24 mlwydd oed yn
ei chyflwyno, i 2.7 miliwn. Enillodd John Peel Wobr Sony 2002 am

Dde: Yn 24 mlwydd oed, Wes
Butters oedd wyneb newydd yr
Official Chart Show ar ôl ei hail-lansio.

Gyferbyn, chwith: Jeremy Vine oedd
llais amser cinio newydd BBC Radio 2.
Uchod: Aeth Destiny’s Child ar daith
gyda BBC Radio 1.
Dde: Sara Cox yn cwrdd â’i dilynwyr
yn One Big Sunday.

29

Arolwg o’r gwasanaethau: Radio

gyflawniad oes am ei 36 mlynedd diflino o hyrwyddo cerddoriaeth
newydd ar BBC Radio 1.
Mae hyrwyddo cerddoriaeth newydd a darlledu’r perfformiadau byw
cyfoes gorau wrth wraidd cylch gwaith BBC Radio 1. Teithiodd One
Big Sunday ledled y wlad, gan ddenu torfeydd o hyd at 100,000 i
weld amrywiaeth eang o artistiaid fel Destiny’s Child a Super Furry
Animals. Daeth degau o filoedd o ddilynwyr dawns hefyd i’r Dance
Parties yn Newquay a Sheffield. Daeth haf cerddoriaeth fyw BBCRadio 1 i ben ym mis Hydref gyda One Live, g∑yl wythnos o hyd yn
Nottingham a ddarparodd lwyfan i fandiau lleol ochr yn ochr â sêr
sefydledig. Cymerodd BBC Radio 1 bersbectif byd-eang hefyd gan
ddarlledu sioeau o Gynhadledd Cerddoriaeth Gaeaf Miami, Ayia
Napa, Ibiza, Berlin, ac hyd yn oed Alpau’r Swistir.
Ategir trac sain cyfoes BBC Radio 1 gan Newsbeat, sy’n apelio
i wrandawyr ifancach gyda newyddion, materion cyfoes agwleidyddiaeth, a The Sunday Surgery, sy’n cynnig help ymarferol
gydag arholiadau, gyrfaoedd, teuluoedd, materion corfforol, ffyrddo fyw ac ymwybyddiaeth o gyffuriau.
Mae pobl ifanc yn defnyddio gwefannau yn rheolaidd ac ail-lansiodd
BBC Radio 1 ei wefan ei hun gan ychwanegu’r gwasanaeth‘ailwrando’ arloesol. Gyda One Life a’r gwefannau addysgol One
Music newydd, mae’r rhwydwaith yn darparu adnoddau personol,
dysgu a gyrfaol cynhwysfawr yn ogystal ag amlygiad ar-lein
gwerthfawr i artistiaid newydd a all arwain at ddarllediadau
cenedlaethol, ac yn wir sydd yn gwneud hynny.
1Xtra gan y BBC
Lansiwyd 1Xtra i lenwi bwlch mewn gwasanaethau radio i ddilynwyr
ifanc cerddoriaeth drefol. Daeth yr orsaf ddigidol â thalent newydd
i’r awyr ac mae’n cynnwys cymysgedd o raglennu llafar sy’n mynd i’rafael â materion sy’n berthnasol i’w chynulleidfa.
Mae 1Xtra eisoes yn dangos ei gallu newyddiadurol. Ymunodd DJ
Spoony a chyflwynydd TX Derren Lawford â gohebwyr BBC Radio

Chwith: Darlledodd 1Xtra oGarnifal Trinidad.
Dde: Edith Bowman a Colin
Murray, lleisiau newydd
poblogaidd ar BBC Radio 1.

30 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Five Live ar gyfer Who’ll Show Racism the Red Card? – ymchwiliad
i hiliaeth ym maes pêl-droed. Roedd yr orsaf newydd hefyd ar
flaen y gad newyddiadurol wrth i deuluoedd dioddefwyr yr
achosion o saethu yn Birmingham ar Nos Galan siarad gyntaf â
1Xtra. Cymerodd TX Unltd, sy’n cyflawni ymrwymiad 1Xtra yn yDatganiadau o Bolisi Rhaglenni i ddarlledu rhaglen drafod ddyddiol
awr o hyd, ran yn niwrnod y BBC ar Irac gyda thrafodaeth fyw oamgylch y bwrdd gydag aelodau o banel cynulleidfa 1Xtra.
Yn ystod y dydd ac ar ddechrau oriau cymudo, ceir sain prif ffrwd
ar 1Xtra, ond gyda’r nos ac yn ystod y nos mae’n fwy eclectig,
gan amlygu amrywiaeth o arddulliau sy’n cwmpasu’r sbectrwm
cerddoriaeth drefol o’r gerddoriaeth soca a reggae orau i hip hop
a drum & bass.
Mae slot nos Lun ar BBC Radio 1 yn galluogi 1Xtra i ddarlledu ei
harlwy i gynulleidfa analog ehangach na gwrandawyr y gwasanaeth
digidol, sy’n bennaf brifddinesig. Wyth mis ar ôl ei lansio, aeth
gwefan 1Xtra y tu hwnt i filiwn o ymweliadau â thudalennau yr
wythnos, gan olygu mai dyma oedd un o gyrchfannau ar-lein mwyaf
poblogaidd y BBC.

Tri ar y brig

BBC Radio 3 yw comisiynydd
gweithiau clasurol newydd
mwyaf y byd.

BBC Radio 2
Mewn marchnad radio lawn, parhaodd BBC Radio 2 i gynyddu ei
chynulleidfa a llwyddodd i gadw ei statws fel yr orsaf radio y
gwrandewir arni fwyaf yn y DU, gan gynnal ei hapêl i’w chynulleidfa
graidd tra’n ymestyn ei chyrhaeddiad ymhlith cynulleidfaoedd newydd
ifancach. Newidiodd yr amserlen yn sylweddol yn ystod chwarter olaf
y flwyddyn gan gynnwys ymddeoliad Jimmy Young, Jeremy Vine yn
cymryd yr awenau yn y slot amser cinio a marwolaeth cyflwynydd
y rhaglen Your Hundred Best Tunes, Alan Keith.
Mae amrywiaeth BBC Radio 2 yn cynnwys dros 40 mlynedd ogerddoriaeth a diwylliant poblogaidd gan gynnig y detholiad ehangafo gerddoriaeth boblogaidd ac arbenigol ar y radio. Llunnir sain yr
orsaf gan gyflwynwyr amrywiol fel Russell Davies a Jonathan Ross,
Mica Paris, Ken Bruce, Michael Parkinson a Terry Wogan, agyflawnodd ei gynulleidfa uchaf erioed gyda chyrhaeddiad wythnosolo 7.9 miliwn. Mae’r orsaf yn parhau i fuddsoddi mewn sioeau
cerddoriaeth arbenigol, rhaglenni dogfen, darlleniadau, comedi adarllediadau llafar eraill yn ogystal â rhaglennu prif ffrwd poblogaidd.
Yn ystod y flwyddyn, darlledwyd amrywiaeth o raglenni dogfen
am gerddoriaeth gan gynnwys cyfresi yn archwilio cerddoriaeth oJamaica, hanes cerddoriaeth Asiaidd ym Mhrydain, cyflwr presennol
cerddoriaeth yn yr Unol Daleithiau a phyncs canol oed. Cyflwynodd
Live and Exclusive berfformiadau gan sêr byd enwog fel David Bowie,
Elvis Costello a James Taylor.
Dathlodd y BBC y Jiwbilî Aur gyda Music Live a thros 500 o oriau
o ddarllediadau radio a theledu. Roedd BBC Radio 2 wrth wraidd
y dathliadau hyn yn ogystal â dathlu llu o ddigwyddiadau cerddorolar draws amrywiaeth eang o genres cerddorol nas clywir yn aml ar
orsafoedd radio eraill.
BBC Radio 3
Ni fu BBC Radio 3 erioed mor fentrus yn ei hamserlennu nac
uchelgais ei darllediadau, gyda rhaglenni yn amrywio’n eang ogerddoriaeth glasurol i gerddoriaeth y byd, ac o ddrama i

Dde uchod: Enillodd sioe frecwast
Terry Wogan ar BBC Radio 2
600,000 o wrandawyr newydd, gangyrraedd ei chynulleidfa uchaf erioedo bron 8 miliwn.
Dde: Cymerodd Elvis Costello ran
yn Live and Exclusive ar BBC Radio 2.

Chwith: Darlledwyd y BBC Proms
mewn digwyddiadau cyhoeddus
ledled y DU.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 31

Arolwg o’r gwasanaethau: Radiodrafodaethau ar y celfyddydau. Ymhlith yr elfennau a luniodd arlwy’r
orsaf yn ystod y flwyddyn ddiwethaf roedd ymdrech lwyddiannus
i gomisiynu mwy o waith newydd, darllediadau byw a rhaglenni
arbennig, fel Monsoon Night.
Yn ei darllediadau cerddorol, parhaodd BBC Radio 3 i gynnig mwy
o lawer i’w chynulleidfa na cherddoriaeth glasurol draddodiadolo’r gorllewin. Cyfrannodd partneriaeth â’r London Jazz Festival,
Gwobrau Cerddoriaeth y Byd a darllediadau o wyliau’r DU oBrighton i Erch, at amserlen gyfoethog o arddulliau cerddorol
gwahanol. Fodd bynnag, erys cerddoriaeth glasurol wrth wraidd
yr amserlen, ac mae partneriaethau newydd gyda cherddorfeydd
y DU yn Birmingham, Bournemouth a Manceinion wedi sicrhau
amrywiaeth ehangach o gerddoriaeth glasurol ar y rhwydwaith.
Mae BBC Radio 3 yn darlledu pob cyngerdd o’r BBC Proms yn fyw.
Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf cynhaliwyd y BBC Proms mwyaf
llwyddiannus erioed, gan gyflawni dros 2 filiwn o wrandawyr.
Parhaodd y cynnydd sylweddol wrth sicrhau bod y BBC Proms
yn fwy arbennig a hygyrch, a chyrhaeddodd y gwasanaeth teledu
rhyngweithiol Last Night of the Proms 0.3 miliwn o ddefnyddwyr
unigryw, gan olygu mai dyma oedd gwasanaeth mwyaf llwyddiannus
BBCi o’r math hwn.
Mae BBC Radio 3 yn parhau i gyflawni ei rôl fel noddwr diwylliannol
arwyddocaol. Yr orsaf yw comisiynydd gweithfeydd clasurol newydd
mwyaf y byd. Yr orsaf hefyd yw’r prif lwyfan ar gyfer chwe gr∑pperfformio’r BBC, ac mae hefyd yn cefnogi artistiaid newydd, drwy
fentrau fel cynllun Artistiaid Cenhedlaeth Newydd BBC Radio 3.
Mae gan BBC Radio 3 rôl bwysig hefyd wrth gomisiynu awduron
newydd drwy The Wire, tra’n parhau i ddarparu mynediad i theatr
glasurol, gan gynnwys Shakespeare, Middleton a Congreve.
BBC Radio 4
Daeth y flwyddyn i ben i BBC Radio 4 gyda’i chyrhaeddiad uchaf
erioed sef 10.3 miliwn o wrandawyr yr wythnos, sy’n gyfwerth âthua un o bob pump oedolyn yn y DU. Cynyddodd cynulleidfa’r

Chwith uchod: Deidre Gribben,
cyfansoddwraig cerddoriaeth
wreiddiol y ddrama Grace Notes
ar BBC Radio 3.
Chwith: Bembeya Jazz yn rownd
derfynol Gwobrau Cerddoriaeth y
Byd BBC Radio 3.

Chwith isaf: Aelodau o Gerddorfa
Philharmonig y BBC yn cymryd rhanyn Supermarket Symphony cyntaf ybyd, partneriaeth rhwng y BBC a
North City Arts.
Dde: Britannia unwaith eto ynrheoli’r Last Night of the Proms.

32 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Mwy gan BBC
Radio 4

BBC Radio 4 yw
buddsoddwr mwyaf y DU
mewn drama radio.

rhwydwaith ar gyfer pob rhan o’i amserlen gyda The Archers a
Woman’s Hour yn cofnodi’r ffigurau cyrhaeddiad wythnosol uchaf
erioed, sef 4.9 miliwn a 2.9 miliwn.
Canolbwyntiodd newyddiaduraeth BBC Radio 4 ar faterion
allweddol y flwyddyn drwy raglenni yn amrywio o Today i The Worldat One, PM a The World Tonight. Enillodd John Humphrys Wobr Aur
Sony am ei gyfraniad eithriadol ar Today, sy’n cyrraedd 6.6 miliwn ooedolion bob bore yn ystod yr wythnos, ac a ddisgrifiwyd gan ybeirniaid fel “enghraifft ddisglair o newyddiaduraeth gyfoes”.
Parhaodd newyddiaduraeth ymchwiliol i ffynnu. Er enghraifft,
ymchwiliodd File on Four: Mothers of Dead Babies i farwolaeth yn
y crud, gan ystyried achos Sally Clark, ymhlith eraill, a chan holi
cwestiynau yngln â chamweinyddu cyfiawnder. Roedd trafodaethau
am ddilemâu moesol a moesegol yn cynnwys cyfweliadau dadlennol
Fergal Keane yn Taking a Stand.
Llwyddodd BBC Radio 4 i ddarparu darllediadau llafar heb eu haildrwy raglenni fel Start the Week, gyda’r cyflwynydd newydd Andrew
Marr, ac In Our Time gyda Melvyn Bragg. Roedd rhaglenni dogfen yn
amrywio o’r dylanwad Arabaidd ar hanes Ewrop i’r dilemâu sy’nwynebu entrepreneuriaid yng Nghaliffornia ar ôl y dirywiad dot.com.
Yr orsaf yw buddsoddwr mwyaf y DU mewn drama radio o hyd,gan gomisiynu dros 350 o ddramâu a straeon byrion newydd yflwyddyn. Ymhlith yr uchafbwyntiau roedd y clasuron Brideshead
Revisited, On the Waterfront a Strangers and Brothers gan C P Snow.
Mae gan y rhwydwaith enw da am ei amrywiaeth o ddarllediadau
comedi clodwiw gan gynnwys Dead Ringers, Just a Minute a rhaglenni
newydd fel y sioe sgetsys swrrealaidd Little Britain, a gyflwynodd
gymeriadau fel y trawswisgwr gofidus a’r actor nad yw mor enwog
â hynny, Olivier Lawrence.
I blant, mae BBC Radio 4 wedi darparu’r rhaglen gylchgrawn
wythnosol Go4It a dramâu i’r teulu gan gynnwys His Dark Materials,
yn ogystal â gwefan ryngweithiol.

Dde uchod: John Humphrys a Sarah
Montague yn holi’r cwestiynau
gwleidyddol anodd ar Today.
Dde: Denodd y newyddion am
garwriaeth Brian Aldridge a Siobhan
Hathaway yn The Archers 4.9 miliwn
o wrandawyr yr wythnos.

Chwith uchod: Cymerodd Terence
Stamp ran yn His Dark Materials gan
Philip Pullman ar BBC Radio 4.
Chwith: Ar ôl 35 mlynedd o blesio
cynulleidfaoedd, enillodd Just a
Minute wobr Sony.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 33

Arolwg o’r gwasanaethau: Radio

Nicky Campbell a Victoria
Derbyshire sy’n cyflwyno’r slot
brecwast ar BBC Radio Five Live.

BBC Radio Five Live
Cafodd BBC Radio Five Live flwyddyn gofiadwy, gan gyflwyno
amserlen newydd â sioeau brecwast a bore ffres a chyflwynwyr
newydd. Daeth ei blwyddyn i ben gyda chyrhaeddiad cynulleidfa
o 6.4 miliwn o wrandawyr bob wythnos. Bu ei fformat newyddion
treigl yn llwyddiant mawr gan gynnwys darllediadau byw, parhaus
o’r gwrthdaro yn Irac gyda Peter Allen yn cyflwyno darllediadau
o Kuwait i Baghdad.

Rhwydwaith rhan-amser yw’r orsaf, sy’n ceisio rhoi dewis ogemau i ddilynwyr chwaraeon, ac o ganlyniad mae’n galluogi’r BBC
i roi gwell gwerth i dalwyr y drwydded o’i bortffolio o hawliau
chwaraeon.

Cynyddodd sioe Breakfast newydd Nicky Campbell a Victoria
Derbyshire ei chynulleidfa, felly hefyd sioe foreol newydd Fi Glover.
Gyda Matthew Bannister gyda’r nos a Julian Worricker ar ddydd Sulyn cyflwyno’r rhaglen Five Live Report, ar ei newydd wedd,
adfywiwyd yr orsaf.
Cynigiodd sylwebaeth BBC Radio Five Live y goreuon o blith
digwyddiadau chwaraeon i wrandawyr, gan gynnwys Cwpan
Criced y Byd, yr Uwch Gynghrair, Cwpan yr FA, Wimbledon,y Bencampwriaeth Agored, Cwpan Ryder, rygbi’r Chwe Gwlad,a Fformiwla Un. Gostyngwyd darllediadau chwaraeon yn ystod
wythnosau’r gwrthdaro yn Irac er mwyn darlledu’r newyddion
diweddaraf, ond darparodd BBC Five Live Sports Extra lwyfan argyfer sylwebaethau. Torrodd Access All Areas dir newydd, gan dywys
gwrandawyr y tu ôl i’r llenni mewn gêm bêl-droed er mwyn rhoi
gwell dealltwriaeth iddynt o’r gêm. Caiff y fformat hwn ei ymestyn ichwaraeon eraill yn ystod y flwyddyn sydd i ddod. Cynigiodd rhaglen
ddogfen glodwiw Jeff Randall Football Finance: The Bankrupt Game
gipolwg prin ar gyflwr ariannol enbyd llawer o glybiau.
BBC Five Live Sports Extra
Yn ystod ei flwyddyn weithredu lawn gyntaf, darlledodd ygwasanaeth digidol newydd BBC Five Live Sports Extra bortffolio
trawiadol o ddigwyddiadau chwaraeon o ansawdd uchel gan
gynnwys sylwebaethau pêl-droed yr Uwch Gynghrair a Chynghrair
Nationwide. Darlledodd yr orsaf gemau pêl-droed rhyngwladol,criced rhyngwladol, rygbi a rowndiau cymhwyso’r Grand Prix.

6 Music gan y BBC
Gwasanaeth digidol yw 6 Music sy’n canolbwyntio ar gerddoriaeth
ac artistiaid nas cefnogir yn helaeth gan orsafoedd eraill. Ers ei lansio
mae 6 Music wedi darlledu cyfoeth o gerddoriaeth fyw, gan gynnwys
dros 150 o ymddangosiadau acwstig, 54 o sesiynau o stiwdios y
BBC ym Maida Vale, a saith o’r prif wyliau cerddorol. Darparodd
archif sesiynau’r BBC hefyd tua 2,500 o draciau sesiwn sy’n unigryw
i’r BBC gan roi profiad cerddorol cyflawn i wrandawyr, boed ar yrawyr, ar-lein neu mewn cyngherddau.
Datblygodd 6 Music hefyd The Main Event, sy’n cynnwys sesiynau
archif a deunydd dogfennol wedi’i ailolygu i ehangu cyd-destun
digwyddiad byw newydd. Peilotiwyd y broses yn llwyddiannus ym
mis Hydref 2002 ar gyfer cyngerdd teyrnged Kirsty MacColl. Mae
cynlluniau ar droed ar gyfer mwy o gydweithredu gyda BBC Radio 2,
a neilltuodd noson benodol i 6 Music y llynedd. Mae’r math hwn ogydweithredu yn cynyddu ymwybyddiaeth o’r hyn sydd gan 6 Musici’w gynnig a sut y gall gwrandawyr dderbyn y gwasanaeth hwn agwasanaethau newydd eraill gan y BBC.
BBC 7
Drwy lansio BBC 7 ym mis Rhagfyr 2002 cwblhawyd portffolio radio
digidol y BBC. Mae’r orsaf yn cynnig comedi, drama a darlleniadau
gorau’r BBC o’r archif. Mae wedi ymestyn darllediadau Radio’r BBCi blant yn sylweddol. Mae BBC 7 yn darlledu dwy raglen y dydd i
blant, saith diwrnod yr wythnos – The Big Toe Radio Show, rhaglen
fyw a rhyngweithiol i blant naw i 11 mlwydd oed a The Little ToeRadio Show i blant ifancach.
Ymhlith uchafbwyntiau o archifau radio drama a chomedi’r BBC
roedd clasur Anthony Trollope Barchester Chronicles ochr yn ochr â
drama gyfoes fel A Suitable Boy. Mae comedi yn amrywio o glasuron
Cyfanswm cyfran radio (%) C1 2003
■
■
■
■
■
■
■
■
■
■

Chwith: Y gitarydd roc
Lenny Kravitz ar 6 Music.

34 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

BBC Radio 1 7.9%
BBC Radio 2 15.7%
BBC Radio 3 1.1%
BBC Radio 4 11.8%
BBC Radio Five Live 4.7%
Radio Lleol y BBC (gan gynnwys y Gwledydd) 11.5%
BBC World Service 0.7%
Radio masnachol lleol (260 o orsafoedd) 36.6%
Radio masnachol cenedlaethol (3 gorsaf) 7.9%
Radio arall 2.1%
Cyfanswm cyfran Radio’r BBC C1 2003 53.5%(C1 2002 52.6%)
Ffynhonnell: RAJAR 15+ oed. Gwahaniaethau
oherwydd talgrynnu

Cerddoriaeth
newyddDarlledodd 6 Music dros
7,500 o oriau o gerddoriaethac ychwanegodd 310 ogyngherddau i archif y BBC
yn ystod ei flwyddyn gyntaf.

fel Hancock’s Half Hour a The Goon Show i raglenni mwy cyfoes
The League of Gentlemen a Knowing Me, Knowing You.
Yn ystod ei wythnos gyntaf, cyflawnodd BBC 7 ar-lein 920,000
o ymweliadau â thudalennau, y ffigur lansio uchaf ar gyfer unrhyw
un o’r gwasanaethau newydd ac mae bellach yn cyflawni 1.6 miliwn
o ymweliadau â thudalennau bob mis.
Mae BBC 7 yn ymrwymedig i gyflawni cylch gwaith y BBC i gynyddu
nifer y bobl sy’n manteisio ar wasanaethau digidol ac fe’i hystyrir fel
un o’r catalyddion ar gyfer y cynnydd yn nifer y derbynwyr radio
digidol DAB a werthwyd ers Nadolig 2002.
BBC Asian Network
Ail-lansiodd BBC Asian Network fel rhwydwaith digidol cenedlaethol
ym mis Hydref 2002, gan ddarlledu tua 50% o gerddoriaeth a 50%
o gynnwys llafar gyda ffocws cryf ar newyddion a materion cyfoes.
Yn unigryw, mae’r gwasanaeth yn parhau i ymdrin ag anghenion
pobl Asiaidd cenhedlaeth gyntaf, gyda thros 2,000 o oriau yflwyddyn o raglenni gwreiddiol a gynhyrchir yn lleol mewn
amrywiaeth o ieithoedd o Dde Asia.
Gan ddarlledu yn bennaf yn Saesneg i gymunedau Asiaidd Prydeinig
ledled y DU, mae’r orsaf yn darparu pwynt canolog lle y gall
cynulleidfaoedd gael newyddion, chwaraeon a cherddoriaeth
cenedlaethol a rhyngwladol dyddiol.
Dathlwyd gwyliau pwysig y prif grefyddau Asiaidd yn ystod y
flwyddyn gyda rhaglenni wedi’u comisiynu’n arbennig, i ategu’rrhaglenni defosiynol dyddiol a ddarlledir yn gynnar yn y bore drwy
gydol y flwyddyn.
Er mwyn adlewyrchu ei gynulleidfa genedlaethol newydd yn well,cyflwynodd BBC Asian Network, sydd wedi’i leoli yng Nghanolbarth
Lloegr, ddarllediadau llwyddiannus o Lundain drwy raglen ddyddiol
Sonia Deol, gan ddarparu fforwm ar gyfer trafod materion
cymdeithasol sy’n effeithio ar gymunedau Asiaidd.

Dde uchod: Paula Radcliffe yng
Ngemau’r Gymanwlad, addarlledwyd ar BBC Radio Five Livea BBC Five Live Sports Extra.
Dde: Sonia Deol, cyflwynydd sioe
foreol BBC Asian Network.
Chwith: Hen ffefrynnau ar BBC 7,
y perfformwyr comedi mwyaf
dylanwadol yn hanes radio.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 35

Arolwg o’r gwasanaethau: Y Gwledydd a’r Rhanbarthau

36 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Gwasanaethau
cartref

Mae’r Gwledydd a’r Rhanbarthau wrth wraidd cydberthynas y
BBC gyda’i gynulleidfaoedd, gan gysylltu â chymunedau ymhob
cwr o’r DU a dathlu diwylliannau ac amrywiaeth Prydain
fodern. Mae buddsoddiad ychwanegol o £50miliwn mewn
rhaglenni lleol yn ystod y ddwy flynedd ddiwethaf wedi helpu i
ddenu cynulleidfaoedd uwch ac wedi arwain at gynnydd o ran
cymeradwyaeth ymhob cwr o’r wlad. Llwyddodd syniadau
gwreiddiol a defnydd arloesol o dechnoleg i wella pob un o’ngwasanaethau. Bu’n flwyddyn o gynnydd gwirioneddol i’r
Gwledydd a’r Rhanbarthau.
Llwyddodd newyddion rhanbarthol y BBC am 6.30pm i gadw ei
statws fel y rhaglen newyddion fwyaf poblogaidd ar deledu Prydain.
Roedd perfformiad rhaglenni newyddion rhanbarthol y BBC ar y teledu
yn well na’r gystadleuaeth fasnachol ymhob ardal ond tair o’r DU.
Cyrhaeddodd radio lleol yn Lloegr a’r gwasanaethau radio
cenedlaethol yng Nghymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon eu
cynulleidfa agregedig uchaf erioed, gyda thros 11.1 miliwn ooedolion yn gwrando.
Mae’r BBC yn benderfynol o fynd yn agosach at gynulleidfaoedd
ledled y wlad. Crëwyd gwasanaethau lleol newydd i wrandawyr yng
Ngogledd Swydd Efrog, Wiltshire a Berkshire ac mae gan wylwyr yn
Swydd Rydychen, Dwyrain Swydd Efrog a Swydd Lincoln bellach
wasanaeth newyddion rhanbarthol llawn. Daeth saith gwefan Lleol i
Mi newydd â’r cyfanswm i 42 o safleoedd yn Lloegr gyda phum safle
arall yng Nghymru, saith safle yn yr Alban ac un yng Ngogledd
Iwerddon. Bu i gyfanswm yr ymweliadau â thudalennau’r Gwledydd
a’r Rhanbarthau ar-lein fwy na dyblu o 25.1 miliwn ym mis Mawrth
2002 i 52.9 miliwn ym mis Mawrth 2003.

Newyddion rhanbarthol y
BBC am 6.30pm yw’r rhaglen
newyddion fwyaf poblogaiddar deledu Prydain.

Llwyddodd rhwydweithiau’r BBC i adlewyrchu’r DU yn fwy cyson
fyth gyda chyfanswm oriau teledu o’r Gwledydd yn cynyddu 15%.
Ymhlith yr uchafbwyntiau dychwelodd y cyfresi Hidden Gardens,
Easy Money a Lesley Garrett: The Singer gan BBC Cymru, Monarchof the Glen, Two Thousand Acres of Sky a Film 2002/2003 gan BBC
Scotland a Messiah 2, Patrick Kielty Almost Live a Sinners gan BBC
Northern Ireland.
2002 hefyd oedd y flwyddyn y dechreuodd y strategaeth Cysylltu
Cymunedau i wella cydberthynas y BBC â’i gynulleidfa. Rhoddodd
Canolfannau Agored y BBC mewn gorsafoedd radio yn Blackburn,Lerpwl, Sheffield a Stoke gyfle i bobl leol ddysgu am y cyfryngau,
meithrin sgiliau TG a chymryd rhan mewn darllediadau cymunedol.
Darparodd partneriaethau gydag asiantaethau dysgu gydol oes
gyrsiau mwy ffurfiol a dysgu tymor hwy. Aeth deg o fysys y BBC â’rcyfleusterau hyn ar daith, gan gludo cyfrifiaduron personol ac offer
darlledu i ardaloedd mwy anghysbell.
Mae Gwledydd a Rhanbarthau’r BBC yn ymrwymedig i alluogi
cynulleidfaoedd i adrodd eu straeon yn eu geiriau eu hunain, gyda
phrojectau fel Straeon Digidol yng Nghymru a Video Nation yn Lloegr.
Mae’r fenter fwyaf newydd, Lleisiau, yn deillio o fisoedd o waith yn
cysylltu â chymunedau lleol nas cynrychiolir yn ddigonol. Darlledwydstraeon pwerus, teimladwy o’r ffynonellau hyn ar bob gwasanaeth.
Er gwaethaf perfformiad cyfran cryf newyddion rhwng 6pm a 7pm,
mae nifer cyffredinol y gwylwyr wedi gostwng (ac eithrio yn yr
Alban). Er mwyn ymdrin â hyn, mae cynllun hyfforddi uchelgeisiol
yn anelu at adfywio dulliau o adrodd straeon, gan fanteisio ardechnolegau newydd sy’n dod i’r amlwg fel camerâu digidol a ddelir
â llaw a golygu pen-glin. Caiff dau gant o aelodau o staff eu hyfforddi
bob blwyddyn mewn canolfan ragoriaeth newydd yn Newcastle.

Mae cynulleidfaoedd y sioeau gwleidyddiaeth a materion cyfoes
newydd hefyd wedi mwy na dyblu ar ôl iddynt symud i BBC One yn
Lloegr. Ychwanegodd rhaglenni drama, adloniant a ffeithiol newydd
ar y teledu yng Nghymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon at
gyfartaledd cyfran y rhwydwaith yn y tair gwlad.

Cynulleidfa ar gyfartaledd ar gyfer bwletinau
newyddion rhanbarthol 2002/2003
Miliynau
8

5.7

6
4

3.1
1.7

2
0

5.1
3.7

dd/g*
Newyddion
rhanbarthol
amser cinio
BBC One

Newyddion Newyddion
rhanbarthol rhanbarthol
amser cinio min nos
ITV1
BBC One

Newyddion
rhanbarthol
min nos
ITV1

Newyddion
rhanbarthol
hwyrnos
BBC One

Newyddion
rhanbarthol
hwyrnos
ITV1

Ffynhonnell: BARB, TNS/Infosys*Nid yw'r ffigurau hyn ar gael gan fod y rhaglen newyddion hon yn cael ei hamserlennu
ar amrywiol amseroedd

Tudalen gyferbyn, clocwedd o’r
brig: Jim Fitzpatrick yn cyflwyno
elfen ranbarthol Gogledd Iwerddon
o’r Politics Show. Bws y BBC yn
Sunderland lle y gall ymwelwyr fyndar-lein. Michelle Collins a Paul Kayeyn y drydedd gyfres o Two Thousand
Acres of Sky.
Chwith: Lesley Garrett: The Singer
gan BBC Cymru.
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 37

Arolwg o’r gwasanaethau: Y Gwledydd a’r Rhanbarthau

Rhanbarthau Lloegr
O ganlyniad i symud rhaglenni materion cyfoes Rhanbarthau Lloegro BBC Two i BBC One bu i’r gynulleidfa fwy na dyblu i gyfartaledd
o 3.4 miliwn o wylwyr yr wythnos. Y rhaglenni newydd, gyda’r teitl
cyffredinol Inside Out, oedd y rhaglenni materion cyfoes mwyaf
poblogaidd ar BBC One. Ym mis Ionawr, yn dilyn creu’r Politics Show
newydd, symudodd darllediadau gwleidyddol rhanbarthol hefyd i
BBC One. Bu i gyfartaledd y cynulleidfaoedd ar gyfer gwleidyddiaeth
leol dreblu o ganlyniad, o 406,000 y llynedd i 1.5 miliwn.
Darlledwyd nifer o raglenni nodedig yn dathlu digwyddiadau,cyflawniadau neu hanes rhanbarthol arwyddocaol ledled y DU,
yn fwyaf nodedig y rhaglen North East on Film a oedd yn seiliedig
ar ddeunydd archif, a ddarlledwyd ar rwydwaith BBC Two ym mis
Mawrth.
Mae radio lleol yn Lloegr yn wynebu heriau cystadleuol yn ydinasoedd mawr, yn arbennig Birmingham a Llundain, lle y mae
strategaethau newydd yn cael eu rhoi ar waith. Fodd bynnag,
cynyddodd nifer gwrandawyr wythnosol BBC London 94.9 i’r niferuchaf erioed sef 437,000 o oedolion a nifer BBC WM i 373,000 –y ddau yn gynnydd sylweddol ar ffigurau’r flwyddyn flaenorol.
Mae perfformiad a chymeradwyaeth wedi gwella yng Ngogledd
Lloegr. Yn arbennig, llwyddodd y gwasanaeth newyddion
rhanbarthol newydd, Look North, sydd wedi’i leoli yn Hull ac sy’ngwasanaethu Dwyrain Swydd Efrog a Swydd Lincoln, i ymsefydlu’ngyflym fel prif ddewis gwylwyr lleol.
Mae Video Nation erbyn hyn yn un o frandiau Rhanbarthau Lloegr,
gydag 18 o gynlluniau ledled y wlad yn cynhyrchu fideos ar gyfer
safleoedd Lleol i Mi a phorth ar-lein canolog Video Nation.
Datblygwyd Football First i gefnogi chwaraeon llawr gwlad lleol iieuenctid, gan gynnwys plant a rhieni yng Ngogledd Ddwyrain
Lloegr.

Chwith uchod: Cyflwynydd Inside
Out David Whiteley.
Chwith: Moses Brazil, aelod ogymuned Sipsiwn Caint yn Lleisiau.
Uchod: Cyflwynydd brecwast
London 94.9, Danny Baker.
Dde: Un o ddigwyddiadau BBC
Garden Design yn The Forum yn
Norwich.
38 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Lleisiau

Rhoddodd 48 o brojectau lleol
lais i gymunedau ledled y DU.

Gogledd Iwerddon
Coronodd gwobr Sony am Orsaf y Flwyddyn i BBC Radio Ulster(ar gyfer gorsafoedd â chynulleidfaoedd o fwy nag 1 miliwn)
flwyddyn o gyflawniad uchel, gan gynnwys cyfran o 23.6% o’r
gynulleidfa yn ystod chwarter cyntaf 2003, a oedd yn agos at y
gyfran uchaf erioed.
Roedd rhaglen allgyrch cynulleidfa fwyaf erioed BBC Northern
Ireland yn cynnwys is-raglen leol benodol yn Enniskillen adarllediadau allanol yn ystod yr haf gan gynnwys Proms in the Park,a fynychwyd gan 7,000 o bobl. Gyda’i raglenni newyddion, ffeithiol
ac adloniant llwyddiannus, bu’r mentrau hyn o gymorth i BBC
Northern Ireland wrth gyflawni ei sgôr cymeradwyaeth gorau.
Roedd perfformiad ym meysydd materion cyfoes a rhaglenni ffeithiol
yn eithriadol; denodd y brif raglen materion cyfoes Spotlight gyfrano 32%, 7% yn uwch na chyfran y rhwydwaith ar gyfer y slot,a chynnydd o 3 phwynt canran ar y llynedd. Enillodd wobr Materion
Cyfoes Rhanbarthol Gorau’r Gymdeithas Deledu Frenhinol am ei
ffilm ar y camddefnydd o weithwyr ymfudol yng Ngogledd
Iwerddon. Ychwanegodd rhaglenni lleol penodol gyfartaledd o 5% at
gyfran y rhwydwaith, a chynyddodd BBC One ei chyfran gyffredinol
yng Ngogledd Iwerddon ymhellach, er ei bod 3.3% yn is na
chyfartaledd y DU o hyd. Cyflawnodd South City Beat, cyfres am ybroses o newid yr heddlu o’r RUC i Wasanaeth Heddlu newydd
Gogledd Iwerddon (PSNI), gyfran iach o 36%. Dathlodd y gyfres
comedi sefyllfa Give My Head Peace ei 50fed pennod fel hoff raglen
leol Gogledd Iwerddon.
Denodd darllediadau’r BBC o Bencampwriaeth Pêl-droed Gaeleg
Iwerddon Gyfan gyfran o 35% o’r gynulleidfa ac ychwanegodd
perfformiad cryf Iwerddon ym Mhencampwriaeth Rygbi’r Chwe
Gwlad 11% i gyfran y rhwydwaith yng Ngogledd Iwerddon.
Bydd arolwg strategol o’r ddarpariaeth iaith yng Ngogledd Iwerddon,a gwblhawyd yn ystod y flwyddyn, yn llywio’r broses o ddatblygu
darllediadau yn yr iaith frodorol ymhellach.

Dde uchod: Dychwelodd Patrick
Kielty o Ogledd Iwerddon gyda’igyfres Almost Live.
Dde: Daeth miloedd i erddi Neuadd
y Ddinas Belfast ar gyfer y BBC
Proms in the Park.
Uchod: Give My Head Peace.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 39

Arolwg o’r gwasanaethau: Y Gwledydd a’r Rhanbarthau

Yr Alban
Fel darlledwr cenedlaethol y wlad, nod BBC Scotland oedd
atgyfnerthu amrywiaeth ac ansawdd ei raglenni gyda drama, comedi
ac adloniant newydd, cais llwyddiannus am hawliau pêl-droed yr
Alban, a darllediadau newyddion a materion cyfoes estynedig ar
gyfer etholiadau Seneddol 2003.
Bu’n flwyddyn arbennig o gryf i BBC One Scotland, gan gynyddu
cyfartaledd ei gyfran o 24.5% i 25.1% a pherfformio’n well nag ITV
am y tro cyntaf ers dechrau’r cofnodion presennol. Dangosodd
ei le yng nghalon y genedl wrth iddo ennill cyfran enfawr o 63%
o’r gynulleidfa i’w ddarllediadau o ddathliadau Hogmanay.
Dangosodd chwe enwebiad ar gyfer Gwobrau Sony 2003 ansawdd
BBC Radio Scotland. Arhosodd newyddion a chwaraeon yn
gonglfeini i’r orsaf, gan chwarae rhan allweddol wrth gynyddu
cyrhaeddiad cyffredinol a chreu sefydlogrwydd ymhlith y gynulleidfa.
Denodd Sportscene, gyda 55 o gemau pêl-droed byw, gan gynnwys
darllediadau o bob rownd o daith Celtic i rownd derfynol Cwpan
UEFA, Uwch Gynghrair yr Alban, Cwpan yr Alban, gemau
Ewropeaidd a rhyngwladol, gynulleidfaoedd eithriadol o bob cwr
o’r wlad gan gynyddu cymeradwyaeth i BBC One yn yr Alban.
Denodd Reporting Scotland ei chyfran uchaf o’r gynulleidfa erioed,
sef 31.4%, gan olygu mai hi oedd rhaglen newyddion teledu fwyaf
poblogaidd y wlad. Cyfunodd Holyrood Live, Politics Scotland,
Newsnight Scotland a BBC Radio Scotland i greu darllediadau
gwleidyddol cynhwysfawr ar gyfer yr etholiadau cyntaf ers sefydlu
Senedd yr Alban.
Efallai mai’r newid mwyaf mentrus fu lansio opera sebon newydd yn
yr Alban, River City, cyfres ddrama a ddarlledir dwywaith yr wythnos
sy’n defnyddio awduron a thalent perfformio lleol a gynhyrchodd
ddiddordeb brwd yn yr achlysur lansio. Yn erbyn cystadleuaeth
anodd, ymsefydlodd gan ddenu cyfran ffyddlon a sefydlog o tua
22% o’r gynulleidfa.

40 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Chwith uchaf: Cast opera sebon
newydd yr Alban River City.

Chwith uchod: Cyflwynydd Holyrood
Live Iain MacWhirter.

Chwith: Celtic vs Rangers.

Uchod: Project Lleisiau BBC Radio
Scotland yn Swydd Ayr.

Radio lleol

Cyrhaeddodd gwasanaethau
radio yn y gwledydd a’rrhanbarthau 11 miliwn owrandawyr yn ystod chwarter
cyntaf 2003, y nifer uchaf erioed.

Cymru
Mwynhaodd rhaglenni teledu ar gyfer cynulleidfaoedd yng Nghymru
rai llwyddiannau nodedig, gan gynnwys The Story of Welsh with Huw
Edwards a Love on the Rock, drama ddogfen wedi’i lleoli ar Ynys
Enlli. Dangoswyd poblogrwydd chwaraeon byw ar y teledu ar BBC
Cymru wrth i’r gynulleidfa ar gyfer gêm gymhwyso Ewro 2004
rhwng Cymru a’r Eidal gyrraedd dros 500,000 o wylwyr yn eihanterth – y gynulleidfa uchaf i BBC Two Wales ar gyfer unrhyw
raglen ers dros chwe blynedd. Rhagorodd snwcer, golff, bowls ac, yn
arbennig, rygbi, oll ar eu cyfran o’r gynulleidfa rhwydwaith.
Cafwyd perfformiad cryf gan Wales Today – bron 17.4% yn uwch na
newyddion min nos ITV yng Nghymru – a pharhaodd llwyddiant y
gyfres materion cyfoes glodwiw Week In Week Out. Darparodd BBC
Cymru ddeg awr o raglennu Cymraeg bob wythnos i S4C, gan
gynnwys Pobol y Cwm.
Ehangwyd rhaglennu adloniant ysgafn ar BBC One Wales a’r sianel
ddigidol newydd BBC 2W. Ymhlith y llwyddiannau arbennig roedd
Pub Quiz a’r comedi sefyllfa newydd High Hopes. Tra y parhaodd yddrama wedi’i lleoli yn y Cymoedd, Belonging, i ddenu cynulleidfa
ffyddlon, nid ailgomisiynwyd The Bench a First Degree.
Cyflawnodd gorsaf Saesneg BBC Cymru, BBC Radio Wales, ei
chynulleidfa uchaf hyd yn hyn ar gyfer chwarter cyntaf 2003 gyda
527,000 o wrandawyr yr wythnos, y nifer uchaf erioed. Ehangodd
BBC Radio Cymru, unig wasanaeth Cymraeg Cymru, ei darllediadau
dyddiol o ddwy awr, gan ddarparu mwy o gyfraniadau byw o bob
cwr o Gymru a rhaglenni newydd gyda’r nos i wrandawyr ifancach.
O ganlyniad i broject Straeon Digidol mawr crëwyd 96 o straeon
digidol mewn gweithdai misol ledled Cymru. Fel rhan o’i weledigaeth
Digi-genedl, agorodd BBC Cymru hefyd ddwy stiwdio gymunedol yngwasanaethu Gogledd Ddwyrain a De Orllewin Cymru.

Dde uchod: Meistr y cwis (John
Sparkes) wedi drysu yng nghomedi
BBC Cymru Pub Quiz.
Dde: Cerddorfa Genedlaethol
Gymreig y BBC.
Chwith: Adroddodd Huw Edwards
The Story of Welsh.
Isod: Cyflwynydd Week In Week Out
Louise Elliott.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 41

Arolwg o’r gwasanaethau: Newyddion

42 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Llais y gellir
ymddiried
ynddo

Ffrwydrodd y ‘rhyfel’ parhaus ar derfysgaeth i un stori addenodd brif sylw’r flwyddyn: ymosodiad y gynghrair ar Irac er
mwyn disodli Saddam Hussein. Mewn byd cynyddol ranedig,
ond eto mwy rhyngddibynnol, adran Newyddion y BBC oedd
y ffynhonnell wybodaeth yr ymddiriedodd y DU ynddi fwyaf
mewn perthynas â’r gwrthdaro.
Bu’n flwyddyn o ddigwyddiadau newyddion eithriadol, gartref ac yn
rhyngwladol, gydag argyfyngau treisgar yn fwy amlwg na dathliadau
heddychlon ar yr agenda ddyddiol. Bu i filoedd ddioddef yn sgîlymosodiadau terfysgol byd-eang, y rhyfel yn Irac a’r gwrthdaro
parhaus yn y Dwyrain Canol. Gartref roedd angladd y Fam Frenhines
a llofruddiaethau’r ddwy ferch ysgol o Swydd Gaergrawnt yn
wrthbwynt difrifol i ysbryd parti haf Jiwbilî Aur y Frenhines, Cwpan y
Byd a Gemau’r Gymanwlad.
Yn ystod y flwyddyn cafwyd perfformiad cryf gan brif fwletinau
newyddion y BBC ar deledu a radio wrth i strategaeth newydd i
atgyfnerthu newyddiaduraeth ymhellach a helpu cynulleidfaoedd iwneud synnwyr o fyd cymhleth gael ei gweithredu. Darparodd
rhaglenni newyddion BBC Radio 4 ddealltwriaeth eithriadol o faterion
anodd ar draws amrywiaeth eang eu darllediadau gan gyfrannu at
lwyddiant y rhwydwaith wrth ennill gwobr Sony am Orsaf y Flwyddyn.
Mae sicrhau bod newyddion a materion cyfoes yn fwy perthnasol igynulleidfaoedd ifancach yn flaenoriaeth barhaus ac mae gan y
gwasanaethau digidol newydd ran allweddol i’w chwarae ar draws
radio, teledu ac ar-lein wrth sicrhau eu bod yn eu cyrraedd.
Lansiwyd rhaglenni a rhaglenni dogfen newydd ar BBC Three gyda
60 Seconds, bwletinau munud o hyd o’r penawdau newyddion ar yr
awr, The News Show a Liquid News yn canolbwyntio ar fyd adloniant
bob noson yn ystod yr wythnos. Mae 1Xtra yn darparu gwasanaeth
newyddion a rhaglenni dogfen wedi’i dargedu ar gyfer cynulleidfa
drefol ifanc a chynyddodd bwletinau Newsround i saith y dydd ar
CBBC. Mae Newyddion y BBC ar-lein yn denu canran uchel oddefnyddwyr ifancach – mae dros 55% ohonynt o dan 35 oed.

Trodd 93% o boblogaeth y
DU at wasanaethau teledu,
radio, testun neu ar-lein y BBC
yn ystod pythefnos gyntaf yrhyfel yn Irac.

Cynyddodd y defnydd ohono yn aruthrol yn ystod y rhyfel yn Irac
gan dderbyn 140 miliwn o ymweliadau â thudalennau yn ystod yrwythnos gyntaf, y nifer uchaf erioed, cyn sefydlogi ar 3 miliwn oddefnyddwyr y dydd – 50% yn fwy na’r arfer.
Gohebu ar y rhyfel yn Irac
Bu rhyfeloedd bob amser yn un o’r profion mwyaf o allu
darlledwr a ariennir yn gyhoeddus fel y BBC, sy’n anelu at
ddarparu persbectifau byd-eang, cenedlaethol a lleol ar faterion
allweddol a chofnodi pob safbwynt yn gywir, i fod yn annibynnol
ac yn ddiduedd.
Ymatebodd adran Newyddion y BBC i’r argyfwng rhyngwladol aarweiniodd at y rhyfel yn Irac gyda darllediadau ychwanegol arunwaith. Drwy gyfnod y rhyfel, darlledwyd cyfartaledd o bum awr
ychwanegol o newyddion bob dydd ar BBC One a BBC Two.
Cyd-ddarlledwyd BBC News 24 ar BBC One a BBC Twoa darlledodd Newsnight rifynnau arbennig ar y penwythnos bob
nos Sadwrn. Daeth BBC Radio Five Live a BBC World Service ynsianelau newyddion treigl ac ehangodd BBC Radio 4 bob un o’iraglenni newyddion. Ymatebodd timau materion cyfoes yn gyflym,
gyda David Dimbleby yn arwain rhaglenni arbennig.
Mewn arolwg gan ICM, derbyniodd adran Newyddion y BBC
ganmoliaeth uchel am ei darllediadau o’r rhyfel ar bob cyfrwng.
Defnyddiodd 93% o boblogaeth y DU y BBC i ddilyn digwyddiadau
yn ystod pythefnos gyntaf y rhyfel. Yn ôl yr un arolwg, BBC One
oedd y sianel a wyliwyd fwyaf ac yr ymddiriedwyd ynddi fwyaf agwyliodd 70% o’r boblogaeth BBC News 24 – sef 40 miliwn o bobl
– yn ystod wythnos gyntaf y gwrthdaro. Dewisodd 72% o’r bobl addefnyddiodd radio i ddilyn y rhyfel un o wasanaethau rhwydwaithy BBC a derbyniodd BBC Radio Five Live gyfartaledd o 2,400 oalwadau bob dydd.
Nodweddwyd y gohebu o’r rhyfel yn Irac gan y dechnolegddigidol ddiweddaraf wedi’i chyfuno â mynediad newyddiadurol.
Er y cyfyngwyd ar eu persbectif yn ôl diffiniad, bu gohebwyr

Cynulleidfa ar gyfartaledd ar gyfer bwletinau
newyddion rhwydwaith 2002/2003
Miliynau
8

5.3

6
4
2
0

4.6

5.1
3.4

2.9
1.6
One O'Clock Newyddion
News yamser cinio
BBC
ITV1

Six O'Clock Newyddion
News ymin nos
BBC
ITV1

Ffynhonnell: BARB, TNS/Infosys

Ten O'Clock Newyddion
News ydeg/nosBBC
weithiol ITV1

Gyferbyn, chwith: Dynion camera a
ffotograffwyr newyddion rhyngwladol
yn adrodd hanes yr ymgyrch
gymorth yn Irac.
Uchod: Rageh Omaar yn gohebu’n
fyw ar fombardiad a chwymp
Baghdad.
Dde: Hapusrwydd wrth i’r Frenhines
ddathlu ei Jiwbilî Aur.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 43

Arolwg o’r gwasanaethau: Newyddion

Damwain reilffordd Potters Bara ‘ymgartrefodd’ gyda lluoedd yr UD a’r DU yn rhannu agosrwydd
a pherygl y gwrthdaro wrth iddo ddatblygu.
Fodd bynnag, mae agosrwydd teledu a radio byw wedi cyflwyno
dilemâu newydd – faint o risg sy’n dderbyniol er mwyn sicrhau lluniau
a sylwebaeth? Lladdwyd un o ddynion camera’r BBC, Kaveh
Golestan, gan ffrwydryn tir yng ngogledd Irac. Lladdwyd Terry Lloydo ITN. Anafwyd Golygydd Materion y Byd, John Simpson a lladdwyd
cyfieithydd Cwrdeg a oedd yn gweithio gydag ef, Kamaran
Abdurazaq Muhamed yng ngogledd Irac. Er gwaethaf y risgiau cred y
BBC y dylai ei newyddiadurwyr a’i ohebwyr, sydd bellach wedi’u lleoli
mewn 44 o wledydd ledled y byd, fod yno i ohebu ar yr hyn a welant– yn hytrach na dibynnu ar luniau a gwybodaeth gan bobl eraill.
Atgyfnerthu materion cyfoes
Roedd Datganiadau o Bolisi Rhaglenni’r BBC 2002/2003 yn cynnwys
ymrwymiad i atgyfnerthu materion cyfoes yn ystod yr amserlen
oriau brig gyda’r nos. Ochr yn ochr â rhaglenni presennol fel
Correspondent a Real Story ymatebodd BBC One gan gynnal
diwrnodau digwyddiadau ar droseddau ac Irac. Cymerodd hollsianelau domestig adran Newyddion y BBC ran yn ogystal â
gwasanaethau radio cenedlaethol a lleol, teledu digidol arhyngweithiol, ar-lein, BBC World Service a CBBC, gan gyrraedd
dros 20 miliwn o bobl.

A Licence to Murder. Darparodd ymchwiliadau byd-eang Jane Corbin
i gymeriadau a materion y tu ôl i’r argyfwng rhyngwladol dros Irac ac
Afghanistan ddealltwriaeth werthfawr. Bu brwydr ddygn Peter Taylor
i ganfod y gwirionedd ym myd cyfrin True Spies o gymorth iddo
ennill gwobr y Gymdeithas Deledu Frenhinol am Newyddiadurwr
Teledu’r Flwyddyn.
BBC News 24
Cynyddodd cyrhaeddiad wythnosol 15 munud BBC News 24 ar
gyfartaledd mewn cartrefi amlsianel 36% i 2.2 miliwn yn 2002/2003.
Gan gyd-ddarlledu ar BBC One a BBC Two yn ystod y rhyfel yn Iraccyrhaeddodd 23 miliwn o bobl ar un diwrnod yn unig.
Gwellodd newyddiaduraeth fusnes ddyddiol yn sylweddol, gyda’r
Golygydd Busnes, Jeff Randall yn amlwg yn yr ymgyrch. Ailffocyswyd
Business Today ar BBC News 24 gydag amser dechrau hwyrach(10.30pm) a dull cyflwyno deuol arbennig o Lundain ac Efrog
Newydd.
Yn ystod y flwyddyn, ehangodd BBC News 24 ei wasanaeth
newyddion rhyngweithiol, gan ychwanegu newyddion busnes
ac adloniant a gwasanaeth archif achlysurol, On This Day.

Roedd trafodaethau arloesol Newsnight gyda Tony Blair yn ateb
cwestiynau gan Jeremy Paxman a chynulleidfaoedd a oedd yn
cynnwys pleidleiswyr â barn gyfnewidiol a phrotestwyr gwrth-ryfel
yn fformat a gopïwyd yn ddiweddarach gan ddarlledwyr eraill.
Parhaodd Newsnight i arloesi yn ei hymagwedd gan gynnwys Ms
Dynamite, seren rap ddu newydd y DU, fel sylwebydd gwleidyddol
ar gyfer trafodaeth arbennig ar bobl ifanc a throseddau sy’n ymwneud
â gynau.

Bum mlynedd ar ôl lansio BBC News 24, gofynnodd y Llywodraeth
i gyn olygydd y Financial Times, Richard Lambert, gynnal arolwg
o ddibenion cyhoeddus y sianel. Cadarnhaodd ei adroddiad
bwysigrwydd y sianel i bortffolio cyhoeddus y BBC ond nododd bodangen iddi fod yn fwy gwahanol i sianelau newyddion 24 awr eraill.
Mewn ymateb, gofynnodd Llywodraethwyr y BBC i BBC News 24
ddatblygu ei chylch gwaith newyddion treigl gydag agenda fwy
dadansoddol, gan ddefnyddio gohebwyr rhanbarthol a rhyngwladoli greu safbwynt ehangach. Mae’r sianel bellach yn bwrw ati gyda
chynlluniau i ail-lunio’r gwasanaeth.

Gan ddathlu ei hanner can mlwyddiant, parhaodd Panorama ar flaen
y gad ym maes materion cyfoes ar y teledu, gyda straeon a ddenoddsylw’r wasg fel The Corruption of Racing, The Secrets of Seroxat ac

Ymagwedd newydd tuag at wleidyddiaeth
Nod arolwg gwleidyddiaeth y BBC yn 2002 oedd dod o hyd i
ffyrdd newydd o gysylltu â chynulleidfaoedd ifanc nad oes ganddynt

Uchod: Fiona Bruce yn ystafell
newyddion y BBC yn paratoi argyfer y bwletin am 10 o’r gloch.
Dde: Newsround, gwasanaeth
newyddion y BBC a wneir ynbenodol ar gyfer plant.
Dde pellaf: The News Show yn
darlledu i wylwyr BBC Three.

44 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Yn barod iymateb

Mae gan y BBC ohebwyr anewyddiadurwyr mewn 44
o wledydd ledled y byd.

ddiddordeb bob amser mewn trafodaethau gwleidyddol sy’n deillio’nbennaf o San Steffan ond a gaiff eu cymell yn aml gan faterion
unigol. Disodlwyd On the Record gan y Politics Show, wedi’i chyflwyno
gan Jeremy Vine, i gynnig golwg mwy cytbwys i wylwyr amser cinio
dydd Sul ar wleidyddiaeth ledled y DU. Denodd y rhaglen newydd
gynulleidfa o 1.5 miliwn ar gyfartaledd a chyfran o 18% – cynnydd
o 0.3 miliwn a dau bwynt cyfran. Disodlwyd Despatch Box gan
This Week ac fe’i symudwyd o BBC Two a’i hamserlenni ynsyth ar ôl Question Time ar BBC One. Mae’n denu cyfartaledd o
2.1 miliwn o wylwyr fesul rhaglen. Mae The Daily Politics, y rhaglen
a ddisodlodd Westminster Live, yn cael ei darlledu dair gwaith yr
wythnos, wedi’i hamserlennu mewn slot boreol er mwyn ystyried
y ffaith bod y Senedd wedi aildrefnu Cwestiynau’r Prif Weinidog.
BBC Parliament
Mae BBC Parliament wedi ehangu ac atgyfnerthu ei darllediadau
Ewropeaidd gyda Politique, rhaglen wythnosol newydd arweithrediadau’r UE, a gyflwynir o Frwsel a Strasbourg. Ailgynlluniwyd
y sianel a’i hailfrandio er mwyn sicrhau ei bod yn cyfateb â gweddill
portffolio digidol y BBC, a datblygwyd presenoldeb ar y we er mwyn
darparu deunydd ategol ychwanegol.
Mae amserlen newydd, gliriach yn cynnwys slot ailddarlledu dyddiol
ar gyfer The Record, yr adolygiad gan gyflwynwyr o San Steffan, yn
ogystal â rhifyn awr o hyd bob wythnos. Mae Briefings, adolygiad
wythnosol y sianel o wleidyddiaeth y tu allan i’r Senedd, wedi’i
amserlennu mewn slot newydd ar nos Sadwrn.
Yn ystod y flwyddyn, cynyddodd BBC Parliament nifer yr oriau
a ddarlledwyd ganddi 30%. Neilltuwyd mwy o amser i’r gwledydd,
yn ogystal â darllediadau o ddigwyddiadau arbennig – fel
ailddarllediad o ddarllediad cyfan gwreiddiol Diwrnod y Coroni ynystod dathliadau’r Jiwbilî Aur – ac mae mwy o raglennu yn ystod yseibiant wedi darparu amser ychwanegol i ddarlledu trafodaethau’r
Pwyllgorau Dethol ar droseddau, iechyd ac addysg. Rhoddir sylw
i’r pwyllgorau dethol hefyd yn ystod yr amserlen gyda’r nos arbenwythnosau.

Dde uchod: Dychwelodd y Green
Goddesses yn ystod streic ygwasanaeth tân.
Dde: Cytunodd y Prif Weinidog
Tony Blair i wynebu Jeremy Paxman
ar Newsnight mewn dwy drafodaeth
wleidyddol gyffrous.

Uchod: Arweiniodd David Dimbleby
y drafodaeth ar Irac ar BBC One.
Dde: Evan Davis yn gwneud synnwyr
o’r Ewro.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 45

Arolwg o’r gwasanaethau: Dysgu

www.bbc.co.uk/bitesize
46 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Creu argraff

Cysylltodd 17,000 o bobl â’r
BBC am gyngor yn ystod ytymor Hitting Home.

Mae addysg wrth wraidd cylch gwaith cyhoeddus y BBC; mae’r
BBC yn cynnig amrediad gwell o bynciau nag unrhyw
ddarlledwr arall. Mae technoleg ryngweithiol yn ein galluogi isicrhau bod dysgu yn rhan annatod o’n darllediadau ar deledu,
radio ac ar-lein ac i greu rhaglenni poblogaidd a heriol sy’nysgogi dealltwriaeth a gwybodaeth ddyfnach i gynulleidfaoedd.

Ategwyd rhaglenni dogfen yn archwilio diwylliant a phrofiad dynol,o Walking with Cavemen ar BBC One i Double Helix: The DNA Yearsar BBC Four, gan ddysgu ar-lein. Cynigiodd Motherland
ddealltwriaeth i eneteg, hanes du a hunaniaeth bersonol. Rhoddodd
gyfle i Brydeinwyr du olrhain eu gwreiddiau Affricanaidd drwy
gyfrwng profion DNA a chafodd argraff bwerus ar gynulleidfaoedd.

Ein strategaeth yw cyflwyno dysgu i’r gynulleidfa ehangaf posibl,
drwy gynnwys rhyngweithiol cyfoethog i ategu llawer o’n rhaglenni
a’n gwasanaethau teledu a radio gorau. Ysgogodd rhaglenni hanes a
gwyddoniaeth, fel Pyramid, Human Instinct gyda Robert Winston a
The Life of Mammals gyda David Attenborough, filiynau i ddysgu
mwy drwy eu ‘botymau coch’ ar gyfer y sianel ryngweithiol a thrwy’r
we, lle y darparodd arbrofion, profion a gwybodaeth llawer manylachffordd foddhaus o ddysgu.

Erys dysgu ffurfiol yn rhan hanfodol o ymrwymiad y BBC. Ym mis
Ionawr 2003, cyhoeddodd yr Ysgrifennydd Gwladol dros
Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon ei gymeradwyaeth i gynnig y
BBC ar gyfer gwasanaeth Cwricwlwm Digidol i ddarparu deunyddiau
dysgu rhyngweithiol i ysgolion drwy’r rhyngrwyd. Unwaith eto,
dangoswyd y galw gan blant ysgol am ddysgu ar-lein drwy lwyddianty gwasanaeth adolygu Bitesize, a gyflawnodd uchafbwynt o 17
miliwn o ymweliadau â thudalennau yn ystod tymor adolygu 2003.

Yn ogystal, mae’r BBC yn hyrwyddo dysgu drwy gyrsiau ac
arddangosfeydd wedi’u cysylltu â rhaglenni ac yn cynnwys dwsinau
o sefydliadau diwylliannol yn amrywio o’r Amgueddfa Brydeinig i’r
Oriel Genedlaethol a’r Amgueddfa Hanes Naturiol lle yr ymwelodd
50,000 o bobl â’r arddangosfa Life of Mammals ryngweithiol; wedi
hynny aeth yr arddangosfa ar daith o’r DU. Mae’r BBC hefyd yn
gweithio gyda phrifysgolion i gynnig cyrsiau byr fel cwrs The Life of
Mammals y Brifysgol Agored, sydd eisoes wedi denu diddordeb
2,000 o bobl. Ehangwyd y bartneriaeth 30 mlynedd rhwng y BBC a’r
Brifysgol Agored er mwyn darparu mwy o raglenni o ansawdd uchel
yn ystod oriau brig ar BBC One, BBC Two, BBC Three a BBC Four.

Cynigiwyd dysgu y tu allan i’r ystafell ddosbarth i blant drwy
adloniant o ansawdd uchel ar BBC One a’r sianelau digidol CBBCa CBeebies, gyda gwefannau ategol ar BBCi. Denodd Sport Academy,a ddatblygwyd i annog pobl ifanc i gymryd rhan mewn chwaraeon,ymhell dros filiwn o ymweliadau â thudalennau yr wythnos.

Mae’n anodd codi ymwybyddiaeth o fater cymdeithasol fel trais yn
y cartref mewn ffordd sy’n boblogaidd gyda chynulleidfaoedd ond
llwyddodd y tymor Hitting Home i wneud hynny. Gyda rhaglennu
mentrus ar y teledu a’r radio wedi’i ategu gan gyngor ar-lein, enillodd
ganmoliaeth gan gynnwys cynnig trawsbleidiol yn y Senedd.

Gyferbyn, chwith: Defnyddiodd tua
90% o fyfyrwyr TGAU a Gradd
Safonol Bitesize eleni.
Chwith: David Attenborough ar ben
ei ddigon gyda The Life of Mammals.

Yng Nglannau Merswy a Glannau Humber, datblygwyd ffyrdd
arloesol newydd o gyrraedd cynulleidfaoedd nas gwasanaethwyd
cystal gan y BBC yn draddodiadol, gan gynnig cyfle i gymunedau lleol
fanteisio ar adnoddau’r BBC. Parhaodd y defnydd o wefannau sgiliau
sylfaenol y BBC i gynyddu, gyda Skillswise yn cael ei chydnabod fel
prif wefan y DU ar gyfer llythrennedd a rhifedd, a 1,000 o bobl yr
wythnos yn ennill cymhwyster TG Becoming WebWise. Denodd yfenter gelfyddydol Blast filoedd o bobl ifanc yn eu harddegau iweithdai rhanbarthol ar gerddoriaeth, celf, dawns a gwneud
ffilmiau, ac mae’n dychwelyd am ail flwyddyn.

Uchod: Rhoddodd Motherland gyfle
i Brydeinwyr du fapio eu hanes.
Dde: Cododd Hitting Home
ymwybyddiaeth o drais yn y cartref
ar deledu, radio ac ar-lein.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 47

Arolwg o’r gwasanaethau: Cyfryngau Newydd

48 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Y botwm coch

Mae BBCi yn cwmpasu gwasanaethau rhyngweithiol y BBC ary we, teledu a dyfeisiau symudol. Gyda 2 filiwn o dudalennau
gwe a 200,000 o bytiau sain a fideo, mae BBCi yn darparu
adnodd cyhoeddus sy’n galluogi pobl i archwilio pynciau sy’neu diddori ac yn eu diddanu yn ogystal â fforwm ar gyfer
trafod gyda’i gilydd a chyda’r BBC.
BBCi ar y rhyngrwyd
Cadwodd gwasanaeth ar-lein BBCi ei statws fel y safle cynnwys yr
ymwelir ag ef fwyaf yn Ewrop. Yn 2003 cynyddodd cyrhaeddiad
misol BBCi o 34% i uchafbwynt o 43%, sy’n gyfwerth ag 8.3 miliwn
o oedolion (15 oed a throsodd). Rhydd BBCi fynediad i bobl yn
y DU i wybodaeth leol, cenedlaethol a byd-eang ar adegau sy’ngyfleus iddynt hwy ac yn ystod y rhyfel yn Irac denodd y nifer uchaf
o bobl erioed gyda’r galw yn arwain at 1.182 biliwn o ymweliadau
â thudalennau.
Erys addysg yn flaenoriaeth. Datblygodd BBCi yr hafan ddysgu i gynnig
mynediad haws i holl gyfleoedd dysgu’r BBC a chefnogodd adnoddau
addysgol ychwanegol i adran Ddysgu’r BBC a ddefnyddiwyd gan 2.9 miliwn
o athrawon, rhieni a disgyblion yn ystod y cyfnod adolygu prysur yn 2003.
Mae BBCi yn gweithio gyda phartneriaid sy’n amrywio o’r Asiantaeth
Gofod Ewropeaidd i Gyngor y Celfyddydau er mwyn sicrhau y gall
defnyddwyr gael gwybodaeth fanwl am eu diddordebau. Parhaodd
safleoedd Gwyddoniaeth a Natur BBCi yn gyrchfannau pwysig.
Datblygodd safle clodwiw Crefydd a Moeseg BBCi ei gynrychiolaetho’r prif gymunedau ffydd yn y DU ymhellach gyda chynnwys
rhyngweithiol ar grefyddau unigol, newyddion crefyddol, athrafodaethau am faterion moesegol.
Cynigiodd safle Chwaraeon y BBC ddarllediadau o ddigwyddiadau
chwaraeon yn y DU a ledled y byd ac o ddiddordebau chwaraeon
lleiafrifol. Lansiwyd Sport Academy ym mis Gorffennaf 2002 gyda’r
nod o annog pobl ifanc i gymryd rhan mewn chwaraeon, gan gynnig
canllawiau sgiliau, meistr ddosbarthiadau fideo, dulliau hyfforddi ac
amrywiaeth o wybodaeth.

Lansiodd BBCi 37 owasanaethau teledu
rhyngweithiol yn 2002 er
mwyn rhoi mwy o ddewis
i wylwyr.

Darparodd BBCi lawer o gyfleoedd mynegiant a deialog creadigol
i’r defnyddwyr, gan gynnwys Talking Point a Have Your Say adranNewyddion BBCi a negesfyrddau fel The Great Debate a bwrdd
Today. Bellach, mae dros 50 o safleoedd Lleol i Mi yn cysylltu
cymunedau ledled y DU ac yn cwmpasu sbectrwm eang odrafodaethau cymdeithasol, diwylliannol a gwleidyddol. Gyda mwy
na miliwn o negeseuon y mis yn cael eu creu drwy ebost, testuna negesfyrddau mewn ystafelloedd sgwrsio, mae BBCi bellach yn
fforwm cenedlaethol, gan roi llais cryf i’w ddefnyddwyr a chynnig
presenoldeb diogel, wedi’i reoli ar y we. Nod BBCi yw helpu i lunio
amgylchedd newydd y cyfryngau a sefydlu DU sy’n gyfarwydd âdefnyddio’r we. Lansiwyd peiriant chwilio i’r teulu ym mis Mai 2002,
gan ddarparu canllaw wedi’i ddiogelu i archwilio’r we.
Mae BBCi yn un o brif ganolfannau’r DU ar gyfer arloesi digidol.
Ymhlith y gwasanaethau newydd mae’r BBC Radio Player, sy’ndarparu sain ar gais er mwyn i ddefnyddwyr y rhyngrwyd allu
clywed rhaglenni radio’r BBC a fethwyd ganddynt.
BBCi ar deledu
Torrodd gwasanaethau teledu rhyngweithiol BBCi dir newydd
yn ystod y flwyddyn ddiwethaf. BBCi oedd y darlledwr cyntaf
i ddarparu rhyngweithedd ar draws pob llwyfan teledu digidol.
O ganlyniad i well gwasanaethau rhoddwyd dewis ehangach
i 8 miliwn o wylwyr yn ystod haf chwaraeon y BBC a darparwyd
fideo, testun a graffeg ychwanegol ar gyfer The Life of Mammals, yChelsea Flower Show a Fame Academy. Defnyddiwyd gwasanaethau
teledu rhyngweithiol yn effeithiol iawn hefyd wrth i’r gynulleidfa
bleidleisio yn ystod Great Britons a Cracking Crime. Llwyddodd Test
the Nation i ddangos gwerth galluogi cynulleidfa fawr i gyfrannu at
brofiad teledu cenedlaethol ac yn The Murder Game daeth ygwylwyr yn dditectifs rhyngweithiol er mwyn datrys llofruddiaeth
ffuglennol. Bydd gwasanaethau teledu rhyngweithiol BBCi yn faes
allweddol i’w ddatblygu yn ystod y flwyddyn nesaf.

Ymweliadau misol â thudalennau gwefan BBCi
Mawrth 2002 i Fawrth 2003
1,200

Miliynau

■
■
■
■
■
■

1,000
800

Arall*
Drama ac adloniant
Ffeithiol a Dysgu
Cyfryngau Newydd
Chwaraeon
Newyddion

600
400

Uchod: Ghosts of Albion, gwegast
animeiddiedig BBCi.

200
0
M

E

M

M

G

A

M

H

T

Rh

I

Ch

Ffynhonnell: Cofnodion gwasanaethydd BBCi
Dim ond is-adrannau â thros 75 miliwn o ymweliadau â thudalennau ym mis Mawrth 2003
a nodir* Mae Arall yn cynnwys Radio a Cherddoriaeth, CBBC, BBC World Service, y Gwledydd a’r
Rhanbarthau, hafan ac adrannau eraill

M

Chwith pellaf: Rhoddodd
gwasanaethau rhyngweithiol mwy
o ddewis i wylwyr yn ystod hafo chwaraeon y BBC.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 49

Arolwg o’r gwasanaethau: BBC World Service& Global News

50 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Cysylltiadau
byd-eang

Daeth y BBC â’i wasanaethau newyddion rhyngwladol
ynghyd – radio BBC World Service, teledu BBC World, agwasanaethau newyddion ar-lein rhyngwladol y BBC – i greu
un is-adran BBC World Service & Global News ym mis
Rhagfyr 2002. Ei nod yw mai hi fydd y llais mwyaf adnabyddus
ac a berchir fwyaf ym maes darlledu newyddion rhyngwladol –ar draws radio, teledu a’r cyfryngau newydd – gan ddod â
chlod i Brydain ac i’r BBC.
Mae’r is-adran newydd yn datblygu strategaeth newyddion byd-eang
wedi’i chydlynu i gyflwyno arlwy fwy cydlynus i gynulleidfaoedd achyflawni effaith ryngwladol fwy i wasanaethau newyddion y BBC,gan hyrwyddo eu gwerthoedd o annibyniaeth olygyddol a bod yn
ddiduedd ledled y byd. Cynhaliwyd y gwerthoedd hyn o danamgylchiadau heriol yn ystod y rhyfel yn Irac, gydag ymateb eithriadol
gan wasanaethau newyddion rhyngwladol y BBC yn ystod y cyfnod
trafod diplomataidd cyn y rhyfel a’r gwrthdaro milwrol.
Ymunodd teledu a ariennir yn fasnachol â gwasanaethau radio achyfryngau newydd a ariennir yn gyhoeddus am y tro cyntaf. Perchiry dulliau ariannu gwahanol o fewn fframwaith masnachu teg cadarn
ac ni cheir unrhyw groesgymorthdaliadau.
BBC World Service
Adeiladodd BBC World Service ar ei enw da am ymddiriedaeth,
annibyniaeth ac ansawdd yn ystod blwyddyn ei 70 mlwyddiant. Fel
pwynt cyfeirio aml-iaith, dangosodd gadernid naws a dadansoddi
tra’n darparu’r cwmpas a’r dyfnder mwyaf o blith unrhyw ddarlledwr
rhyngwladol. Datgelodd arolygon o naw marchnad ddethol ledled y
byd mai BBC World Service oedd y darlledwr rhyngwladol mwyaf
gwrthrychol yr ymddiriedwyd ynddo fwyaf o’i gymharu â’i brifgystadleuwyr rhyngwladol ymhob marchnad.
Wrth i’r rhyfel yn Irac ddechrau, ymgymerodd BBC World Service
yn Saesneg â’i weithrediad newyddion a rhaglennu mwyaf erioed,gyda newyddion a dadansoddiadau parhaus am dros 220 o oriau.
Chwaraeodd BBC Arabic ran ganolog wrth ddarparu gwybodaeth

Dathlwyd pen-blwydd BBC
World Service yn 70 oed
gyda rhaglen 14 awr yn
cysylltu 50 o ddarllediadau
o bob cwr o’r byd.

annibynnol i bobl Irac a’r byd Arabaidd. Fe’i cyflwynwyd yn fyw
bob dydd o Cairo amser brecwast a chynhyrchodd 13 o oriau
ychwanegol bob dydd o ddarllediadau newyddion a materion
cyfoes. Roedd World Forums rhyngweithiol dyddiol ar y
gwasanaethau Saesneg ac Arabeg, lle yr adlewyrchwyd amrywiaeth
barn eang, yn un o nodweddion cryf ac arbennig y darllediadau.
Cadwodd BBC World Service ei gynulleidfa fyd-eang o 150 miliwn
o leiaf o wrandawyr wythnosol mewn byd o gystadleuaeth gynyddol.
Cyflawnwyd hyn drwy ehangu partneriaethau lleol a phresenoldeb
ar FM. Mae BBC World Service bellach ar gael ar FM mewn 138 obrifddinasoedd. Dangosodd yr arolwg annibynnol cyntaf o ddinas
gyfan Kabul ers cwymp y Taleban fod y nifer uchaf erioed o bobl
Afghan, sef 82%, yn gwrando ar ddarllediadau Persieg a Phashto y
BBC bob wythnos. Mae gan raglenni BBC World Service yn Nigeriaa Kenya gyrhaeddiad wythnosol o fwy na 30%. Fodd bynnag, mae’r
cynulleidfaoedd sy’n gwrando ar y donfedd fer yn dal i ostwng, yn
arbennig yn y byd datblygedig ac mae’r ymgyrch i sicrhau gwellclywededd ar FM ac MW yn parhau.
Yng ngoleuni arferion gwrando cyfnewidiol, penderfynwyd ddwy
flynedd yn ôl i roi’r gorau i ddarllediadau tonfedd fer uniongyrchol
i UDA a chynyddu ailddarllediadau FM ar radio cyhoeddus. Ers
hynny, cynyddodd cynulleidfaoedd ailddarllediadau 70% – i fynyo 2.3 miliwn yn 2001 i 3.9 miliwn. Ar gyfartaledd, mae 22% o’rllunwyr barn yn Boston, Efrog Newydd a Washington yn gwrando
ar BBC World Service bob wythnos. Cafwyd cynnydd sylweddol
yn nifer y gwrandawyr yn yr UD yn ystod y cyfnod cyn y gwrthdaro
yn Irac gyda 353 o orsafoedd yn yr UD yn manteisio arddarllediadau BBC World Service (o’i gymharu â 265 ym
mis Mawrth 2002).
Mae tua 70% o’r boblogaeth yn y DU bellach yn ymwybodolo BBC World Service, cynnydd blwyddyn ar flwyddyn o 54%.

Gyferbyn, chwith: Gwrando ar
newyddion y byd yn Baghdad.
Dde uchod: Nik Gowing yn gohebu
o Doha ar gyfer BBC World.
Dde: Darlledu’n fyw o Table
Mountain, De Affrica, ar gyfer
dathliadau 70 mlwyddiant BBC
World Service.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 51

Arolwg o’r gwasanaethau: BBC World Service & Global News

Mae cynlluniau buddsoddi newydd yn canolbwyntio ar gyfoethogi
cynnwys ar gyfer gwasanaethau radio i’r byd Arabaidd ac
Afghanistan; ehangu FM i’r prif gytrefi byd-eang, a chynyddu’r
presenoldeb rhyngrwyd aml-iaith gyda gwell rhyngweithedd.
Dathlodd BBC World Service ei 70 mlwyddiant ym mis Rhagfyr
2002 gyda chyngerdd byd-eang – yn fyw o Dakar, Kabul, Llundain,Dinas Mexico a Mumbai – a rhaglen arbennig 14 awr o hyd yncysylltu mwy na 50 o ddarllediadau allanol o bob cwr o’r byd. Mewn
darlith arbennig ar gyfer y 70 mlwyddiant, disgrifiodd Ysgrifennydd
Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig Kofi Annan BBC World Service
yn gofiadwy fel “llinell bywyd i ddysgu, i ddeall ac i obaith ei hun”.
BBC World
Gwnaeth BBC World gynnydd sylweddol yn ystod y flwyddyn
ddiwethaf tuag at gyflawni ei nodau o sicrhau ei statws fel sianel
newyddion teledu ryngwladol orau, fwyaf awdurdodol y byd ac
arddangos newyddiaduraeth orau’r BBC. Yn ystod y gwrthdaro
yn Irac, roedd ei naws, amrywiaeth y cyfranwyr a dyfnder ydadansoddiadau yn arbennig.
Gwelwyd arwyddion o awydd gwirioneddol am ymagwedd
gytbwys, gwrthrychol a rhyngwladol y BBC. Cynyddodd dosbarthiad
byd-eang BBC World 25% yn 2002/2003. Mae bellach ar gaelmewn 255 miliwn o gartrefi gyda 103 miliwn ohonynt ar sail 24 awr.
Cynyddodd y dosbarthiad mewn gwestai 17% flwyddyn ar flwyddyni 870,000 o ystafelloedd. Ychwanegodd nifer y darlledwyr daearola fanteisiodd ar ddarllediadau treigl BBC World ar ôl dechrau’r
rhyfel yn Irac 80 miliwn o gartrefi. Yn UDA, mae bron i filiwn
o wylwyr bellach yn gwylio BBC World drwy PBS lle mae’r sianel
bellach ar gael mewn 86% o gartrefi teledu’r UD. Wrth i’r rhyfel
yn Irac ddechrau, cynyddodd nifer gwylwyr newyddion rhwydwaithgyda’r nos yn yr UD 28% yn gyffredinol gyda chynnydd o 33% argyfer y bwletin am 6pm ar WNET. Dangosodd ymchwil o India,
Awstralia a De Affrica i lefelau’r gynulleidfa ddyblu yn ystod ygwrthdaro yn Irac.

Chwith uchod: Ysgrifennydd
Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig
Kofi Annan yn cyflwyno darlitharbennig o Efrog Newydd i ddathlu
pen-blwydd BBC World Service.
Chwith: Pennaeth Gwasanaeth Hindi
y BBC yn llongyfarch gwneuthurwyr
ffilmiau o India sy’n dilyn BBC World
Service fel enillwyr Gwobrau One
World Media eleni.
Uchod: Gellir gweld Click Online ar
BBC World.

52 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Byd sy’n tyfu

Mae BBC World bellach
ar gael mewn 255 miliwn
o gartrefi.

Cyfryngau newydd
Nod gwasanaeth cyfryngau newydd rhyngwladol y BBC yw mai’r
gwasanaeth fydd y fforwm newyddion yr ymddiriedir ynddo fwyaf
ar y rhyngrwyd a bod yn ganolfan ar gyfer trafod materion byd-eang
allweddol ar draws ffiniau cenedlaethol a diwylliannol.
Lansiwyd fersiwn Saesneg rhyngwladol safle newyddion y BBC –bbcnews.com – yn llwyddiannus ym mis Gorffennaf gan adeiladu
ar enw da’r BBC am gyfleustra, dyfnder, dadansoddi, arbenigedd
ac arloesedd. Enillodd wobr Webby 2002 glodwiw am y wefan
newyddion orau yn y byd.
Gwelwyd cynnydd aruthrol yn y traffig rhyngwladol yn ystod deufis
olaf y flwyddyn oherwydd y rhyfel yn Irac a chynyddodd nifer ydefnyddwyr o 7 miliwn i 13 miliwn ym mis Mawrth. Flwyddyn ar
flwyddyn, cynyddodd traffig y safle newyddion rhyngwladol cyfun
yn Saesneg a’r gwasanaethau iaith fwy na 200% i 228 miliwn
o ymweliadau â thudalennau. Bu cynnydd sylweddol ar gyfer
gwasanaethau ar-lein yn Saesneg, Arabeg, Sbaeneg a Phersieg.
BBC Monitoring
Ymatebodd BBC Monitoring, sydd wedi’i leoli yn Caversham, i’rgalw uchel am fonitro cyfryngau byd-eang cyflym a chywir yn ystod
y flwyddyn ddiwethaf, yn arbennig yn ystod y gwrthdaro yn Irac.
Darparodd ddeunydd ffynhonnell allweddol ar ddigwyddiadau
byd-eang hanfodol i randdeiliaid gan gynnwys y Swyddfa Dramor,
Swyddfa’r Cabinet, y Weinyddiaeth Amddiffyn a’r BBC.
Parhaodd cyfraddau boddhad ymhlith cwsmeriaid o ran
defnyddioldeb, amrywiaeth, dewis ac ymatebolrwydd ar lefelau uchel.

Ymweliadau â thudalennau gwefan BBC World
Service & Global News
Mawrth 2003
Mawrth 2002

Miliynau
227.7
75.3

Ffynhonnell: Cofnodion gwasanaethydd BBCi

Dde uchod: Mae BBC Monitoringyn darparu deunydd ffynhonnell
allweddol ar ddigwyddiadau
byd-eang hanfodol.
Dde canol: Gohebydd y BBC
Lyse Doucet.
Dde: Hard Talk gyda Tim Sebastian.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 53

Gweithgareddau masnachol: BBC Worldwide Limited

Er gwaethaf dirywiad economaidd yn y marchnadoedd
hysbysebu, teledu a chylchgronau byd-eang a effeithiodd arlawer o’i gwsmeriaid, cyflawnodd BBC Worldwide Limited
y gwerthiannau uchaf erioed o weithrediadau parhaus*, yr elw
uchaf erioed a’r cyfraniad llif arian parod uchaf erioed i’r BBC.
Dychwelodd y cwmni £123miliwn i’r BBC, cynnydd o 16%
ar gyfraniad uchaf y llynedd o £106miliwn. Cynyddodd
gwerthiannau o weithrediadau parhaus, gan gynnwys ei gyfrano gyd-fentrau, i £640miliwn gyda chynnydd mewn elw i£44miliwn.
Nod BBC Worldwide yw cynyddu gwerth asedion cynnwys y BBC
i’r eithaf er budd talwyr y drwydded, ailfuddsoddi ei enillion mewn
rhaglennu cyhoeddus a sicrhau bod cynulleidfaoedd yn y DU aphob cwr o’r byd yn gallu mwynhau rhaglennu’r BBC.
Wrth gyflawni ei rôl fasnachol, mae BBC Worldwide yn cydymffurfio
â gofynion masnachu teg trwyadl o dan Siarter Frenhinol y BBC(gweler tudalen 68). Yn ystod y flwyddyn, rhoddodd y cwmni

gyfres ychwanegol o fesurau llywodraethedd gorfforaethol
a rheoli risg ar waith yn llwyddiannus.
Gwerthwyd dros 40,000 o oriau o raglennu teledu yn 2002/2003.
Yn ôl ffigurau Cymdeithas Dosbarthwyr Teledu Prydain ar gyfer
2002, roedd BBC Worldwide yn gyfrifol am 54% o gyfanswm
y farchnad allforio teledu yn y DU, ei gyfran uchaf erioed.
Roedd rhai o raglenni mwyaf creadigol y BBC, fel The Life of
Mammals a The Blue Planet hefyd ymhlith y teitlau allforio mwyaf
poblogaidd, gyda buddsoddiad gan BBC Worldwide yn cefnogi eu
datblygiad. Ymhlith llwyddiannau allforio cwmnïau cynhyrchu
annibynnol eleni mae Spooks, y gyfres ar BBC One gan Kudos,a lansiwyd yn UDA fel MI5.
Gwerthwyd darllediadau o gyngherddau’r Jiwbilî Aur i fwy nag
80 o wledydd. Gwerthwyd 160,000 o DVDs hefyd. Audiocall,
un o is-gwmnïau BBC Worldwide, oedd yn gyfrifol am y bleidlais
tocynnau fyd-eang, gyda thros 3,000 o linellau ffôn mewn naw iaith.

Llif arian parod BBC Worldwide i'r BBC
2002/2003
2001/2002
2000/2001
1999/2000
1998/1999
1997/1998
1996/1997£ miliynau
123
106
96
82
81
75
53

Ffynhonnell: Cyllid y BBC* Mae gweithrediadau parhaus yn cynnwys cyfran BBC Worldwide o gyd-fentrau ond nid yw’ncynnwys BBC World a beeb.com

Uchod: Gan ddwyn y teitl MI5
yn UDA, mae cyfres ddrama
Spooks y BBC bellach wedi’i
gwerthu i deledu Rwsia hefyd.
Dde: Gwerthodd y Radio Timesei 15 biliynfed copi yn ystod
y flwyddyn.

54 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Allforio
byd-eang

Rhoddwyd yr elw o’r holl weithgareddau hyn i elusennau(gweler Rhoddion, tudalen 81).
Dangosodd llwyddiant The Office allu BBC Worldwide i gefnogi amarchnata rhaglenni mwyaf arloesol y BBC. Gwerthwyd y gyfres i
25 o diriogaethau; fe’i darlledwyd ar BBC America gan dderbyn clod
beirniadol; daeth yn un o’r llyfrau sgriptiau mwyaf poblogaidd yn yfarchnad, a gwerthodd dros 1 miliwn o fideos a DVDs, gan olygu
mai dyma oedd y teitl teledu a werthodd y nifer uchaf o gopïau
fideo/DVD yn y DU. Yn ystod y flwyddyn trosglwyddodd BBC
World i is-adran newydd (gweler tudalen 51).
Gyda chyrhaeddiad o 550 miliwn o gartrefi (gan gynnwys BBC
World), BBC Worldwide yw un o weithredwyr sianelau teledu
rhyngwladol mwyaf y byd. Cyflawnodd BBC America lwyddianteithriadol, gan gyrraedd 35 miliwn o gartrefi ledled UDA, ac ennill
ei phlwyf fel y sianel cebl sy’n tyfu gyflymaf ond un yn UDA.
Cytunodd y BBC, BBC Worldwide a Discovery Communications
Inc. ar estyniad deng mlynedd nodedig i’w partneriaeth cydgynhyrchu fyd-eang. Gwnaeth cyd-fenter BBC Worldwide gyda
Flextech Television, UKTV, elw unwaith eto, er gwaethaf y dirwasgiad
hysbysebu a thranc ITV Digital. Cynhaliodd ei hymrwymiad i sianelau
newydd drwy lansio UK Bright Ideas a UK History.
BBC Worldwide yw cyhoeddwr ffeithiol clawr caled mwyaf y DU yn
ôl gwerth ac yn ôl nifer y copïau. Daeth BBC Books yn arweinwyr
yn y farchnad teitlau garddio a hanes yn ogystal â bwyd a diod, atheitlau teledu ategol. Roedd The Life of Mammals gyda David
Attenborough, a’i hunangofiant Life on Air, ymhlith teitlau mwyaf
llwyddiannus y flwyddyn, gan werthu cyfanswm o fwy na 368,000
o gopïau ac ennill Gwobrau Llyfrau Dewis y Bobl WHSmith.
Enillodd BBC Audiobooks 18 o wobrau Spoken Word, y nifer uchaf
erioed, gan gynnwys Cyhoeddwr y Flwyddyn. Rhyddhawyd deunydd
sain o blith talent radio gorau’r BBC, fel Dead Ringers BBC Radio 4.

BBC Worldwide yw allforiwr
rhaglenni teledu mwyaf Ewrop.

Cynyddodd BBC Magazines ei gylchrediad 2.2% flwyddyn ar
flwyddyn yn ystod ail hanner 2002 gan gynyddu ei elw. Gwerthodd
Radio Times ei 15 biliynfed copi yn ystod y flwyddyn a bu diwyg
newydd o gymorth i ddarllenwyr wneud synnwyr o’r amgylchedd
aml-sianel. Yn gyfrifol am y chwe theitl cyn oed ysgol mwyaf
poblogaidd, mae cylchgronau’r BBC yn ffefrynnau amlwg gyda
darllenwyr iau.
Mewn blwyddyn anodd i ddeunydd i blant, roedd Fimbles ynllwyddiant amlwg. Mae ei thema gyffredinol o awydd naturiol planti ddarganfod yn profi’n boblogaidd gyda darlledwyr ledled y byd, ac
mae Fimbles eisoes wedi gwerthu mewn gwledydd o Ffrainc i Korea.
Y Fimble lleiaf oedd tegan meddal mwyaf poblogaidd y DU adegy Nadolig.
Datblygodd BBC Learning bartneriaethau arloesol gyda sefydliadau
addysgol a chyhoeddwyr pwysig gan gynnwys y Brifysgol Agored.
Mae’r project Lifesign, partneriaeth gyda phedair prifysgol yn y DU,
yn golygu bod rhaglenni gwyddoniaeth y BBC fel The Human Bodyar gael ar fand eang i bob myfyriwr ym maes addysg bellach ac
uwch yn y DU.
Dyfarnwyd gradd uchaf y Gronfa Natur Fyd-eang (tair seren) i BBC
Worldwide unwaith eto am ei ymrwymiad parhaus i’r amgylchedd,
ac enillodd Wobr Aur Genedlaethol yng Ngwobrau Amgylcheddol
Green Apple. At ei gilydd, enillodd BBC Worldwide 106 o wobrau
yn ystod y flwyddyn, y nifer uchaf erioed, ac mewn arolwg
cenedlaethol pleidleisiwyd am y BBC fel allforyn gorau Prydain.

BBC Magazines yw trydydd busnes cyhoeddi cylchgronau mwyaf
y DU, gan gyrraedd ymron un o bob pump oedolyn yn y DU.

Uchod: BBC America yw’r sianel
cebl sy’n tyfu gyflymaf ond un yn
UDA.
Dde: Y Fimbles – yn boblogaidd
ymhob cwr o’r byd o Ffrainc i Korea.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 55

Gweithgareddau masnachol: BBC Ventures Group Limited

Lansiwyd cwmnïau BBC Ventures Group yn 2002 i wireddu
gwerth masnachol gwasanaethau a chyfleusterau cyfryngau’r
BBC o fewn y BBC ac yn allanol er mwyn dychwelyd arianparod ac arbedion cost o £300miliwn yn ôl i’r BBC dros
gyfnod o bum mlynedd.
Wynebodd BBC Ventures Group amodau anodd yn y farchnad gyda
marchnad stoc gyfnewidiol yn effeithio ar lawer o benderfyniadau
buddsoddi gan fusnesau cyfryngau rhyngwladol. Er gwaethaf yr
ansicrwydd hwnnw, cafodd y Gr∑p flwyddyn gryf o ran gwerthiannau,
gan gynhyrchu elw masnachu cyfunol cyffredinol.
Mae BBC Ventures Group yn cynnwys pedwar busnes masnachol:
BBC Broadcast, BBC Resources, BBC Technology a BBC Vecta.
Gyda’i gilydd mae gan y busnesau ymron 3,600 o aelodau o staff,
gwerthiannau o £440miliwn (gyda £40miliwn ohono o ffynonellau
o’r tu allan i’r BBC) ac maent yn ddarparwyr blaenllaw ym maes
gwasanaethau, cynyrchiadau a chyfleusterau darlledu creadigol athechnegol, yn y DU ac yn rhyngwladol. Mae’r pedwar busnes gyda’igilydd yn ymwneud â phob maes o gylch bywyd y cyfryngau modern
o ddiwydiannau cydgyfeiriol y cyfryngau, darlledu, technoleg athelathrebu i gynhyrchu cynnwys gwreiddiol, rheoli a dosbarthu.
Ymagwedd strategol BBC Ventures Group yn ystod y flwyddyn
ddiwethaf fu cynyddu arbedion o fewn y busnesau, ehangu yn
rhyngwladol, datblygu dulliau arloesol a chynyddu refeniw allanol.
Bu’r flwyddyn yn drobwynt pwysig lle y llwyddodd pob un ofusnesau’r Gr∑p, am y tro cyntaf, i ragori ar eu targedau ariannol
gan ddychwelyd gwerth gwirioneddol i’r BBC. Gwnaeth y Gr∑p elw
cyn llog a threth o £14.5miliwn, ar ôl dychwelyd gostyngiadau pris
gwerth £23miliwn i’r BBC.
BBC Resources
Cafodd BBC Resources haf eithriadol o chwaraeon a dathlu
cenedlaethol. Darparodd gyfleusterau darlledu allanol helaeth i’r
BBC a chleientau eraill ar gyfer digwyddiadau pwysig gan gynnwys
dathliadau’r Jiwbilî Aur, Gemau’r Gymanwlad a Phencampwriaeth
Rali’r Byd. Datblygodd y cwmni hefyd fentrau i ddenu mwy oUchod: Roedd Party at the Palace ynweithrediad enfawr i BBC Resources.
Chwith pellaf: Technoleg ddi-wifr
gan BBC Vecta gyda chamera radio
digidol newydd.
Chwith: Lansiwyd Colledia,
meddalwedd rheoli cylch bywyd ycyfryngau BBC Technology.

56 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Y darlun mawr

Llwyddodd technoleg ac
adnoddau arloesol BBC
Ventures Group i sicrhau bod
haf 2002 o chwaraeon adathliadau yn haf bythgofiadwy.

gwmnïau cynhyrchu annibynnol i fanteisio ar gyfleusterau a stiwdios
y BBC. Yn ogystal, cydweithiodd ochr ôl-gynhyrchu’r busnes yn agos
â chwsmeriaid cynhyrchu i ddod o hyd i ffyrdd newydd ac arloesol
o gadw ar y blaen gyda thechnolegau sy’n esblygu.

y rhyngrwyd a dyfeisiau symudol. Ar hyn o bryd mae’n darlledu
25 o sianelau teledu a 12 o sianelau teledu rhyngweithiol ar ran
darlledwyr cyhoeddus, masnachol a rhyngwladol ac mae’n cyhoeddi
bbc.co.uk.

Mae BBC Resources, â 1,400 o aelodau o staff, wedi esblygu i’rbusnes cyfleusterau cynhyrchu mwyaf yn Ewrop ac mae’n cyflenwi
gwasanaethau i’r farchnad darllediadau allanol, stiwdios, ôl-gynhyrchu,
dylunio a gwisgoedd a wigiau. Rhagorodd pob maes o’r busnes ar
eu disgwyliadau o ran elw ar gyfer y flwyddyn.

Yn ystod blwyddyn brysur, gweithiodd y cwmni gyda’r BBC i lansio
a hyrwyddo ei wasanaethau teledu digidol, teledu rhyngweithiol aradio newydd; gydag UKTV i lansio estyniadau i’w sianelau presennol
a dwy sianel ddigidol newydd yn ogystal â chyflwyno projectau
creadigol ar gyfer Discovery Networks Europe, Emirates Media,
HSBC, y Ganolfan Hysbysrwydd Ganolog a nifer o asiantaethau
hysbysebu blaenllaw.

BBC TechnologyCrëwyd BBC Technology yn 2001 i fanteisio ar arbenigedd y BBC
ym maes dylunio, llunio a gweithredu systemau ar gyfer creu, rheoli
a dosbarthu cynnwys ar draws pob llwyfan darlledu, cyfryngau
digidol a rhyngweithiol. Mae cwsmeriaid heddiw yn amrywio o
BSkyB i Gorfforaeth Ddarlledu De Affrica. Mae’r llwyddiant wrth
gaffael busnes atebion cyfryngau digidol IXL sydd wedi’i leoli yn San
Francisco ac Atlanta wedi cyflymu’r broses o ddatblygu’r busnes yng
Ngogledd America.
Yn ystod y flwyddyn, chwaraeodd BBC Technology ran arloesol
wrth reoli’r gwaith o gynhyrchu cynnwys clyweledol gwasanaeth 3G
cyntaf y DU, a gyflwynwyd gan 3; mae’r gwasanaethau yn cynnwys
prosesu a golygu uchafbwyntiau pêl-droed er mwyn i wylwyr allu
gweld eu hoff goliau ar sgrîn fach ar wyneb ffôn symudol.
Daeth y flwyddyn ariannol i ben gyda dêl bwysig gyda chwmni ESPNyn yr UD, contract newydd gyda’r darlledwr lloeren DirecTV alansio Colledia, portffolio cynnyrch arloesol, clodwiw i ddarlledwyr
y disgwylir iddo drawsnewid amgylcheddau newyddion, chwaraeon
a chynhyrchu.

Derbyniodd BBC Broadcast gydnabyddiaeth y diwydiant gan
y Gymdeithas Deledu Frenhinol, Cymdeithas Amlgyfrwng
Rhyngweithiol Prydain (BIMA) a Promax am effeithiolrwydd
ei ymgyrchoedd hunaniaeth sianelau a rhaglenni a delwedd.
BBC Vecta
Wedi’i greu o Kingswood Warren Ventures a’i ailenwi yn 2003, tasg
BBC Vectra yw cyflwyno’r datblygiadau diweddaraf o ran cynnyrch
technoleg i’r cyfryngau i farchnad ehangach gan greu elw i’r BBC.
Gan gydweithio’n agos â thîm Ymchwil a Datblygu clodwiw’r BBCa phartneriaid allanol eraill, ei gynnyrch arloesol newydd cyntaf yw’r
Camera Di-wifr Digidol chwyldroadol sy’n dileu’r angen am y ceblau
sydd eu hangen ar gyfer darllediadau allanol, gan roi mwy ohyblygrwydd ac arbedion. Mae gan is-adran darlledu di-wifr BBC
Vecta, BBC WiScape, rwydwaith helaeth o bartneriaid ledled Ewrop
sy’n ymrwymedig i ymestyn cyrhaeddiad y camera newydd iddarlledwyr ledled y byd.

BBC Broadcast
Wedi’i lansio ym mis Ebrill 2002, mae BBC Broadcast yn cynnig
yr amrywiaeth cyflawn o wasanaethau sydd eu hangen i lansio,
hyrwyddo, darlledu a rheoli sianelau a gwasanaethau ar y teledu,

Chwith: Cafodd y sianel UK History
ei lansio a’i hyrwyddo gan BBC
Broadcast.
Dde: Mae BBC Technology a BBC
Broadcast yn darparu gwasanaethailchwarae ar unwaith ar gyfer
ffonau 3G.

57

Rhoi blaenoriaeth i gynulleidfaoedd

Mae cynulleidfaoedd wrth wraidd popeth a wna’r BBC a, chan mai
hwy sy’n ei ariannu’n uniongyrchol, maent yn disgwyl i’r BBC fod yn
fwy atebol na darlledwyr eraill. Nod y Llywodraethwyr yw sicrhau ybodlonir y disgwyliad hwn.
Cyhoeddwyd diwygiadau llywodraethedd wedi’u hanelu at wellaatebolrwydd uniongyrchol y BBC i’r cyhoedd yn 2002. Roedd
Adroddiad Blynyddol y llynedd yn cynnwys ymrwymiad i fwy ogyfranogiad gan y cyhoedd yn seiliedig ar amcanion y BBC a
Datganiadau o Bolisi Rhaglenni’r BBC. Pwysleisiodd y Llywodraethwyr
werth unigryw trafodaethau wyneb-yn-wyneb â thalwyr y drwydded
er mwyn datblygu dealltwriaeth o rôl gyhoeddus y BBC ac i ba
raddau y caiff y rôl hon ei chyflawni. Bu dau ddatblygiad allweddolyn ystod y flwyddyn: cyflwyno arddull fwy pendant o ymgynghori â
thalwyr y drwydded a ffocws ar faterion sy’n ymwneud ag amcanion
sy’n gysylltiedig â chynulleidfaoedd.
Ymatebion cynulleidfaoedd i raglennu newyddion
a materion cyfoes y BBC
Mewn sesiynau gweithdy rhwng mis Ionawr a mis Ebrill 2003 yn
Wolverhampton, Belfast, Tunbridge Wells a Bryste, cyfarfu
Llywodraethwyr y BBC â grwpiau cynulleidfa o wahanol oedrannau
a phroffiliau cymdeithasol i glywed eu hymateb i’r hyn a gynigir
gan y BBC ar draws y portffolio o wasanaethau analog a digidol(gan gynnwys ar-lein). Archwiliodd y gweithdai hyn i ba raddau yr
oedd rhaglennu newyddion a materion cyfoes gan y BBC yn parhau
yn unol â’i gylch gwaith cyhoeddus, p’un a oedd yn diwallu
anghenion cynulleidfaoedd amrywiol y DU yn nhermau ethnigrwydd,
rhanbarth ac oedran a beth y gellid ei wneud i sicrhau ei fod ynapelio fwy at gynulleidfaoedd nas gwasanaethir yn ddigonol neu
gynulleidfaoedd nad oes ganddynt ddiddordeb.
Roedd neges glir y dylai prif fwletinau teledu rhwydwaith ddarparu
gohebu a dadansoddi difrifol – dylid gadael straeon diddordeb
dynol i ddarlledwyr eraill. Roedd pobl hefyd o’r farn bod gormodo adloniant a straeon am enwogion yn cael eu cynnwys; nid dyma
yr oeddynt yn ei ddisgwyl gan ddarlledwr cyhoeddus. Fodd bynnag,
roedd agweddau tuag at newyddion rhanbarthol y BBC yn wahanol;roedd pobl yn croesawu diddordeb lleol ac yn mwynhau naws fwy
personol.
Ar y cyfan, ystyriwyd mai’r BBC oedd y prif ddewis ar gyfer straeon
newyddion pwysig a’r darlledwr yr ymddiriedwyd ynddo fwyaf.
Roedd rhai yn poeni am ymyrraeth dybiedig gan y Llywodraeth –hyd yn oed os nad oes cyfiawnhad drosto, dylai’r BBC ystyried ypryder hwn. Cydnabuwyd bod amseru’r gweithdai, a gynhaliwyd yn

Chwith uchod: Ymgynghorwyd â
defnyddwyr ar wasanaethau ar-leiny BBC yn un o seminarau’r
Llywodraethwyr.
Chwith: Gweithdy atebolrwydd
gydag un o Lywodraethwyr y BBC
y Fonesig Pauline Neville-Jones.

58 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Gwrando argynulleidfaoedd

Bu cynulleidfaoedd yn
trafod materion gyda’r
Llywodraethwyr mewn
gweithdai ar newyddiona gwasanaethau ar-lein.

ystod y cyfnod cyn ac yn ystod y rhyfel yn Irac, wedi lliwio
amgyffrediadau o’r agenda newyddion.

deledu a radio. Roedd pawb yn cytuno bod y BBC yn fan cychwyn
da iawn i bobl sy’n dechrau defnyddio’r rhyngrwyd.

Roedd y cyfranogwyr am weld mwy o gyd-destun ar gyfer straeon
mawr, gyda rhaglennu materion cyfoes wedi’i hysbysebu’n dda
i ategu bwletinau newyddion. Gofynnodd cynulleidfaoedd am
sicrwydd nad oedd rhaglenni materion cyfoes presennol y BBC
yn cael eu hymylu mewn slotiau hwyrnos neu benwythnos neu
yn cael eu darlledu ar BBC Two yn unig.

Roedd safbwyntiau am gynnwys yn amrywio. Roedd rhai o’r farn
bod yr amrywiaeth yn rhy eang a phrosesau llywio
yn anodd ac y dylai’r safle ganolbwyntio ar gynyddu darllediadau
teledu a radio’r BBC ac osgoi dyblygu gwybodaeth sydd ar gaelmewn lleoliadau eraill. Fodd bynnag, barn y mwyafrif oedd bod
amrywiaeth cynnwys ac arddull y BBC a’r gallu i ymddiried ynddo
yn cyfrannu at natur unigryw ei wasanaeth ar-lein.

Roedd y cyfranogwyr yn amau a oedd amseru prif fwletinau
newyddion y BBC yn ddelfrydol ar gyfer ffordd o fyw yr oes sydd
ohoni – a oedd 6pm yn rhy gynnar a 10pm yn rhy hwyr? A ddylid
darlledu bwletinau newyddion byr drwy gydol y cyfnod hwnnw?
Roedd cynulleidfaoedd ifancach yn arbennig am weld newyddion ar
amseroedd a oedd yn gyfleus iddynt hwy a theimlwyd bod y syniado aros am raglenni newyddion mawr yn hen ffasiwn. Yn ogystal,
pwysleisiwyd nad cymaint mater o arddull oedd sicrhau bod y
newyddion yn apelio fwy ond mater o berthnasedd.
Ymgynghori â chynulleidfaoedd ar wasanaethau ar-lein yBBC
Mae’r Llywodraethwyr yn monitro perfformiad gwasanaethau
newydd yng nghyd-destun cylch gwaith a strategaeth y BBC athelerau caniatâd y Llywodraeth ar gyfer eu lansio. Ym 1998
rhoddwyd caniatâd i’r BBC gynnig gwasanaethau ar-lein yn seiliedig
ar yr amcanion canlynol:
gweithredu fel adnodd hanfodol gan gynnig cynnwys unigryw
eang ei gwmpas
atgyfnerthu atebolrwydd a llunio cydberthynas newydd gyda
thalwyr y drwydded
darparu cartref i dalwyr y drwydded ar y rhyngrwyd a
gweithredu fel tywysydd yr ymddiriedir ynddo•••

Yn un o seminarau’r Llywodraethwyr ym mis Mawrth 2003,
ystyriodd dros 70 o ddefnyddwyr amrywiaeth a chymysgedd ycynnwys ar www.bbc.co.uk, defnydd y BBC o’r rhyngrwyd ar gyfer
atebolrwydd, a dibenion cyhoeddus gwasanaethau ar-lein y BBC.
Ym mis Ebrill, ymunodd cynrychiolwyr o’r Cynghorau Darlledu
a Fforwm Cenedlaethol Lloegr â’r ddadl.
Barn y defnyddwyr
Pwysleisiodd y cyfranogwyr yn seminar y Llywodraethwyr fod bodyn dywysydd yr ymddiriedir ynddo i’r rhyngrwyd yn rôl hollbwysig i’r
BBC fel darlledwr cyhoeddus. Ar yr un pryd, dylai’r BBC fod ynarloeswr wrth ddatblygu’r rhyngrwyd yn yr un ffordd ag y bu ar

O ystyried natur y rhyngrwyd awgrymwyd y dylai’r BBC gynnig
deunydd cywir, arbennig ac o ansawdd ar-lein, ochr yn ochr â’rcylch gwaith craidd sef hysbysu, addysgu a diddanu. Pwysleisiodd
y cyfranogwyr bwysigrwydd gwefan y BBC wrth ddysgu gartref a’irôl wrth alluogi pobl i fynd ar drywydd diddordebau y cafwyd blas
arnynt drwy raglenni.
Roedd barn gymysg o ran p’un a oedd angen peiriant chwilio wwwar y BBC gan fod peiriannau eraill ar gael yn fasnachol. Er bod rhai
cyfranogwyr yn amau gwerth darparu adnodd o’r fath, roedd eraill
yn gwerthfawrogi peiriant chwilio a oedd yn gyfeillgar i blant ac aoedd yn canolbwyntio ar y DU. Roedd pawb yn cytuno bod y diffyg
hysbysebion yn fonws.
Canmolwyd gallu’r BBC i gynnig safleoedd rhanbarthol a lleol
cynhwysfawr wedi’u teilwra, er i rai nodi ei bod yn bryd ychwanegu
mwy o fanylder ac apelio at amrywiaeth demograffig ehangach.
Cafwyd dadl ynghylch p’un a ddylai’r safleoedd Lleol i Mi weithredu
fel llwybr gwybodaeth o fewn cymunedau neu hwyluso cysylltiadau
ag eraill.
Roedd rheoleiddio negesfyrddau yn bryder cyffredinol, er bod
byrddau a fforymau trafod wedi’u safoni’n briodol yn ehangu
cydberthynas y gynulleidfa y tu hwnt i’r teledu a’r radio. Teimlwyd bod
negesfyrddau yn wasanaeth cyhoeddus pwysig iawn i bobl ifancach,gan ddarparu fforwm iddynt drafod materion personol yn ddienw.
Roedd rôl gwasanaethau ar-lein y BBC wrth ddatblygu atebolrwydd
i dalwyr y drwydded yn parhau’n bwysig ond nododd llawer nad
oeddynt yn ymwybodol o’r dulliau a ddefnyddir i wneud hyn ar
hyn o bryd. Teimlwyd y dylai’r ardaloedd hyn o’r wefan fod yn fwy
gweladwy, hygyrch a dealladwy.
Roedd rhywfaint o bryder ynghylch ariannu gwasanaethau ar-lein yBBC, yn arbennig gan nad oedd gan lawer o dalwyr y drwydded

Chwith pellaf: Mae gan Lleol i Mi 55
o safleoedd ledled y DU erbyn hyn.
Chwith: Dewch i ymweld â’r BBC –ble i ganfod teithiau ar-lein o’r
Ganolfan Ddarlledu.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 59

Rhoi blaenoriaeth i gynulleidfaoedd

fynediad i’r rhyngrwyd. Cytunodd y mwyafrif o’r cyfranogwyr fod £5
yn swm addas o ffi’r drwydded i’r BBC ei gwario ar wasanaethau arlein. Roedd tua hanner ohonynt o’r farn y byddai’n briodol i’r BBC
wario mwy na hyn yn y dyfodol.
Barn ymgynghorwyr y BBC
Roedd cynrychiolwyr y rhwydwaith ymgynghorol o’r farn bod
safleoedd fel safleoedd Newyddion y BBC, safleoedd Lleol i Mia safleoedd addysgol yn greiddiol i’r hyn y dylai’r BBC ei gynnig.
Roedd problemau sylweddol yn deillio o negesfyrddau. Roedd
gan y gr∑p farn gymysg o ran p’un a ddylai’r BBC fod yn ‘cysylltu
cymunedau’ neu’n ‘cysylltu â chymunedau’ ar-lein. Roedd rhai o’rfarn mai rôl y BBC oedd cysylltu cymunedau a darparu llwyfan argyfer rhannu gwybodaeth. Roedd eraill yn ansicr o ran p’un a oedd
safleoedd o’r fath yn cyfateb â’r cylch gwaith cyhoeddus ac yn teimlo
bod gwell ffyrdd o gysylltu pobl. Fel cyfranogwyr y seminar, roedd
aelodau’r Cyngor yn poeni am safoni. Yn gyffredinol, roedd y gr∑pyn amau a oedd negesfyrddau yn ddefnydd da o adnoddau.
Ystyriwyd bod y safle About the BBC yn gymharol llwyddiannus;
roedd yn darparu cryn dipyn o wybodaeth am yr hyn y mae’r BBC
yn ei wneud, sut y caiff ei redeg a dogfennau polisi. Nid oedd yn
perfformio cystal wrth ystyried barn talwyr y drwydded, er bod
cyfleoedd i’r cyhoedd gyflwyno sylwadau. Ar y cyfan, dylid rhoi
proffil uwch i atebolrwydd ar hafan BBCi, gan ei gwneud yn fwy
amlwg bod fforwm i ddefnyddwyr ac annog adborth cadarnhaola negyddol, gyda seilwaith ar waith i ymateb i sylwadau.
Beth fydd yn digwydd nesaf?
Bydd Bwrdd y Llywodraethwyr yn ystyried y safbwyntiau a ddaethi law yn y ddau ymgynghoriad wrth ystyried adroddiad gan reolwyry BBC a gaiff ei gyhoeddi yn ystod yr haf.
Gwrando ar gynulleidfaoedd Asiaidd
Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf, adolygodd y Llywodraethwyr
atebolrwydd y BBC i gynulleidfaoedd Asiaidd yng ngoleuni adborth
o’u hymgynghoriad ar amrywiaeth diwylliannol yn 2000 a’r ffaith nad
yw cylch gwaith a statws rhanbarthol Cyngor Ymgynghorol yr Asian
Network bellach yn briodol o ystyried bod BBC Asian Network
bellach yn wasanaeth ar gyfer y DU gyfan.
Er mwyn sicrhau y gallant fonitro i ba raddau y mae’r BBC yn diwallu
anghenion pob cynulleidfa Asiaidd ac y cynhelir cyswllt cryf rhwng
y BBC a’r gymuned Asiaidd wrth i’r BBC Asian Network newydd
ymsefydlu, bydd y Llywodraethwyr, yn y dyfodol, yn disgwyl i’r

Dde: Datganiadau o Bolisi Rhaglenni’r
BBC a gyhoeddwyd yn ystod
y gwanwyn.
Dde pellaf: DJs BBC Radio 1 Nihala Bobby.

60 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

adran Llywodraethedd ac Atebolrwydd gasglu amrywiaeth llawn owybodaeth a’i hanfon atynt. Yn ogystal, byddant yn disgwyl i adnoddau
gael eu rhyddhau i sicrhau bod gallu BBC Asian Network i ymgynghori
â’r gynulleidfa a chael adborth ganddynt ar strategaeth rhaglenni
yn cyfateb â gallu rhwydweithiau radio eraill. Bydd ystyriaeth
systemataidd o fuddiannau cynulleidfaoedd Asiaidd hefyd yn ffurfio
rhan o gylch busnes y Cynghorau Darlledu, Fforwm Cenedlaethol
Lloegr a’r Rhwydwaith Ymgynghorol Rhanbarthol a Lleol.
Llwyfan newydd ar gyfer grwpiau diddordeb
Mae angen cyngor ar y Llywodraethwyr ar faterion o bryder
penodol i grwpiau diddordeb fel pobl anabl. Mae fforymau trafod
sy’n cynnwys aelodau o’r Cynghorau Ymgynghorol yn cynnig ffordd
newydd o ystyried materion sy’n deillio o wasanaethau a phryderon
arbenigol fel hil, diwylliant, crefydd, rhyw, oedran, rhywioldeb neu
anabledd. Sefydlwyd gr∑p anabledd peilot a bydd gr∑p Asiaidd
hefyd yn cyfarfod yn ystod 2003.
Gwella ein gallu i fod yn agored a thryloyw
Cyhoeddwyd Datganiadau o Bolisi Rhaglenni cyntaf y BBC ym mis
Gorffennaf 2002 ar yr un pryd ag Adroddiad Blynyddol y BBC. O
ganlyniad i ddiwygio cylch busnes y BBC cyhoeddwyd y Datganiadau
ar gyfer 2003/2004 lai na blwyddyn wedi hynny, ym mis Ebrill 2003.
Mae’r Llywodraethwyr o’r farn bod y Datganiadau yn gyfle i wellaatebolrwydd y BBC. Gofynnwyd i grwpiau cynulleidfa i ba raddau
yr oedd eu profiad fel gwylwyr a gwrandawyr wedi cyfateb â’r
Datganiadau ar gyfer 2002/2003. Ar y cyfan, roedd cyfatebiaeth
foddhaol rhwng disgwyliadau, y Datganiadau a phrofiad y gynulleidfa.
Yn nhermau atebolrwydd, parhaodd talwyr y drwydded i gael eu
siomi o’r ochr orau gan ymdrechion y BBC i sicrhau bod y ddogfen
yn hygyrch iddynt. Serch hynny, roeddynt yn amau p’un a fyddai

Lleisio barnllawer o ddiddordeb cyffredinol mewn gwybodaeth y tu hwnt igynlluniau am raglenni a byddent wedi hoffi gweld siartiau syml yn
nodi’n union sut roedd y BBC yn bwriadu gwario ffi’r drwydded.
Mae’r Adroddiad Blynyddol hwn, ac yn arbennig yr amcanion abennwyd gan Lywodraethwyr y BBC ar gyfer y flwyddyn nesaf, yn
adlewyrchu eu hasesiad o lwyddiant y BBC wrth gyflwyno ei gylch
gwaith cyhoeddus yn 2002/2003. Ymgorfforir pwyntiau pellach sy’nberthnasol i’r Datganiadau yn yr adroddiad ar berfformiad y BBC yn
erbyn amcanion ar dudalennau 8 i 15; yr Arolwg o’r gwasanaethau
ar dudalennau 20 i 53; yr adran Cydymffurfiad ar dudalennau 68 i
81, a’r adran Ffeithiau a Ffigurau darlledu ar dudalennau 122 i 131
yr adroddiad hwn.
Adroddiadau gan gyrff ymgynghorol y BBC
Cynghorau Darlledu a Fforwm Cenedlaethol Lloegr
Mae’r BBC yn unigryw yn ei allu i droi at rwydwaith o fwy na 500
o bobl ledled y DU am gyngor ar raglenni a gwasanaethau. Mae
Cynghorau Darlledu Cymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon yn
cynrychioli buddiannau pobl yn y gwledydd. Yn Lloegr, mae’r
Cynghorau Ymgynghorol Rhanbarthol yn rhoi cyngor i’r
Llywodraethwyr drwy Fforwm Cenedlaethol Lloegr (ENF) ac fe’uhysbysir yn eu tro gan rwydwaith o Gynghorau Ymgynghorol Lleol.
Tasg bwysicaf y Cynghorau yw rhoi cyngor i’r Llywodraethwyrar amcanion rhaglenni a gwasanaethau ar gyfer Gwledydd a
Rhanbarthau’r BBC a monitro, drwy broses o adolygu rheolaidd,
i ba raddau y mae’r BBC yn llwyddo i’w cyflawni. Ar y cyfan,
teimlwyd bod cynnydd arwyddocaol wedi’i wneud yn erbyn
amcanion y flwyddyn. Roedd ymateb y gynulleidfa i raglenni yn eu
hardal yn galonogol. Felly hefyd ystod ac amrywiaeth gwasanaethau
allgyrch y BBC i wahanol gynulleidfaoedd.
Croesawodd Cyngor Darlledu’r Alban yn arbennig gyflwyno
Politics Scotland ac edrychodd ymlaen at arolwg mawr o hollnewyddiaduraeth newyddion BBC Scotland yn ystod y flwyddyn i
ddod, gan nodi y byddai hyn yn cynnwys sylwadau gan amrywiaeth
eang o unigolion a grwpiau. Nododd yr ENF y cynulleidfaoedd uwch
i raglenni gwleidyddol a rhaglenni materion cyfoes rhanbarthol arôl iddynt gael eu symud o BBC Two i BBC One, er y teimlai rhai
bod amserlennu’r Politics Show amser cinio dydd Sul yn anghyfleus.
Dadleuodd yr ENF, hefyd, y dylid cynhyrchu rhaglen wleidyddol
benodol ar gyfer rhanbarthau De Ddwyrain Lloegr a Dwyrain
Canolbarth Lloegr a bod angen i deledu rhanbarthol yn Lloegr
ehangu i gynnwys genres fel y celfyddydau, diwylliant ac etifeddiaeth
er mwyn adlewyrchu amrywiaeth bywyd ledled Lloegr.

Mae rhwydwaith o 500 obobl o bob cwr o’r DU yncynghori’r Llywodraethwyr
ar raglenni a gwasanaethau.

Roedd cysylltu â chynulleidfaoedd yn un o themâu allweddol y
flwyddyn. Nododd Cyngor Darlledu Gogledd Iwerddon yn arbennig
gyfraniad gohebwyr rhanbarthol a oedd newydd eu penodi yn hyn
o beth gan amlygu arwyddocâd y cyfleusterau stiwdio newydd yn
Enniskillen. Roedd rhaglen gweithgareddau uchelgeisiol BBC Cymru
yn cynnwys datblygu’r project adrodd straeon digidol Cipolwg ar
Gymru ymhellach. Bu projectau Lleisiau lleol, presenoldeb gwell nag
erioed mewn digwyddiadau cymunedol a darllediadau allanol agwell atebolrwydd oll o gymorth wrth atgyfnerthu’r gydberthynas â
thalwyr y drwydded ledled y DU. Roedd adeiladu ar y cryfderau hyn
yn flaenoriaeth ar gyfer y flwyddyn nesaf.
Yn gyffredinol, nododd y Cynghorau Darlledu fod amrywiaeth amaint y comisiynau o Gymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon irwydweithiau’r BBC, a oedd yn cynnwys rhai llwyddiannau amlwg,
yn galonogol. Ystyriwyd y byddai cynnal y llwyddiant hwn yn her
sylweddol.
Mae Cynghorau Ymgynghorol Rhanbarthol a Lleol yn monitro pa
mor dda y caiff rhanbarthau Lloegr eu hadlewyrchu ar wasanaethau
rhwydwaith y BBC. Er eu bod yn croesawu dramâu newydd wedi’ulleoli yng Ngogledd Lloegr, roeddynt yn parhau i deimlo bod angenmwy – yn arbennig yn achos Canolbarth Lloegr. Roedd Cyngor
Ymgynghorol Rhanbarthol Llundain yn awyddus i sicrhau bod
EastEnders yn portreadu amrywiaeth llawn y brifddinas.
Cyhoeddir safbwyntiau’r Cynghorau Darlledu a’r ENF yn fanylach yn
Arolygon Blynyddol BBC Cymru, BBC Scotland, BBC Northern Irelanda Rhanbarthau Lloegr. Maent ar gael ar wefan y BBC yn
www.bbc.co.uk/annualreport.
Gr∑p Ymgynghorol World Service y Llywodraethwyr
Darparodd Gr∑p Ymgynghorol World Service (WSCG) arolwg
annibynnol i’r Llywodraethwyr o amrywiaeth ac ansawdd
darllediadau BBC World Service yn Saesneg, Arabeg, Hausa, Somali,
Portiwgëeg, Sbaeneg a Thsieinëeg. Cafodd pob un ohonynt sgoriau
uchel am awdurdod a chywirdeb.
Roedd darllediadau BBC World Service i Affrica yn Saesneg,
Hausa a Somali wedi creu argraff eithriadol. Pwysleisiodd y WSCG
ddimensiwn addysgol cryf darllediadau BBC World Service i Affrica,
sy’n apelio i bob gr∑p socio-economaidd. Nodwyd hefyd er bod
BBC Arabic Service yn perfformio’n dda mewn marchnad heriol,
bod angen i BBC World Service barhau i wella amrywiaeth ac apêlei raglenni.

Dde: Lleisiau – yn Dallow.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 61

Rhoi blaenoriaeth i gynulleidfaoedd

Cyflawnodd BBC World Service effaith arwyddocaol yn amgylchedd
hynod gystadleuol y cyfryngau yn yr UD lle mae cyd-gynyrchiadau
gyda radio cyhoeddus America yn hanfodol er mwyn denu
cynulleidfaoedd. Gofynnodd y WSCG i BBC World Service gynnal
arolygon rheolaidd o’r cyd-gynyrchiadau hyn er mwyn sicrhau bod yrhaglenni yn parhau i ddangos cryfderau’r BBC o ran cywirdeb, bod
yn ddiduedd, perthnasedd a dyfnder a bod arddull, naws a
gwerthoedd y BBC yn parhau yn amlwg. Cytunodd y WSCG bod
partneriaethau lleol proffil uchel yn hanfodol er mwyn cyflwyno’r
darllediadau ond roedd yn poeni am ymwybyddiaeth isel oddarllediadau’r BBC yn Sbaeneg a Phortiwgëeg yn America Ladin.
Mae’r cyfyngiadau a osodir ar ddosbarthiad BBC World Service gan
awdurdodau Tsieina yn cyfyngu ar ei effaith, ar radio ac ar-lein.
Anogodd y WSCG BBC World Service i ddatblygu partneriaethau
lleol yn seiliedig ar ddarparu rhaglenni addysg, busnes, gwyddoniaetha hyfforddiant iaith ac i adolygu’r gynulleidfa darged ar gyfer ei safle
ar-lein Mandarin a’r posibilrwydd o ehangu ei agenda y tu hwnt i
newyddion a materion cyfoes.
Y Pwyllgor Ymgynghorol Canolog ar Grefydd
Mae’r Pwyllgor Ymgynghorol Canolog ar Grefydd (CRAC) yn rhoi
cyngor i’r BBC ar bolisi darlledu a rhaglenni crefyddol.
Roedd strategaeth newydd y BBC ar gyfer crefydd a moeseg yn
un o themâu allweddol y flwyddyn. Croesawodd CRAC broffil uwch
darlledu crefyddol a’r buddsoddiad mewn rhaglenni nodedig
a digwyddiadau mawr, ond parhaodd yn anfodlon â’r diffyg addoli
byw a oedd yn adlewyrchu cymunedau ffydd cyffredin ar y teledu.
Croesawyd yr ymrwymiad yn Datganiadau o Bolisi Rhaglenni’r BBC
2002/2003 i isafswm o 112 o oriau y flwyddyn o ddarllediadau
crefyddol ar BBC One a BBC Two, er i CRAC ofyn am sicrwydd
na fyddai’r isafswm a ragwelwyd o 80 o oriau ar BBC One yn cael
ei fodloni’n bennaf gan Songs of Praise a Heaven and Earth.
Parhaodd gwell cynrychiolaeth o grefyddau heb fod yn Gristnogaethyn flaenoriaeth. Roedd y mater hwn yn amserol o ystyried

strategaeth y BBC i fanteisio i’r eithaf ar botensial crefydd i gyrraedd
carfanau o’r gynulleidfa.
Rhan o gylch gwaith cyhoeddus y BBC yw darparu gwybodaeth i
ddiwallu angen y cyhoedd ac ystyriwyd bod gwefan Crefydd y BBC
yn adnodd pwysig ar gyfer addysg aml-ffydd. Teimlai’r aelodau ygellid gwneud mwy ym maes newyddion crefyddol gan nodi hefyd
bod llai o wybodaeth am raglenni a llawer mwy o gwisys na’r disgwyl.
Ymhlith y llu o raglenni a adolygwyd, nododd CRAC ganmoliaeth
arbennig ar gyfer Panorama – Suffer the Little Children. Er nad rhaglen
grefyddol ydoedd, teimlwyd y bu’r rhaglen yn ddewr, os yn frawychus,
ac yn enghraifft o newyddiaduraeth ymchwiliol ar ei gorau.
Ymateb i gwynion
Mae Pwyllgor Cwynion am Raglenni’r Llywodraethwyr (GPCC) yn
gyfrifol am sicrhau yr ymdrinnir yn briodol â chwynion a wneir gan
wylwyr a gwrandawyr. Mae’r GPCC hefyd yn clywed apeliadau yn
erbyn penderfyniadau gan yr Uned Cwynion am Raglenni (PCU)
neu gan gyfarwyddwyr is-adrannau’r BBC ar gwynion difrifol.
Cyflwynir adroddiad ar ganfyddiadau apeliadau mewn bwletinchwarterol. Yn ystod y flwyddyn, ystyriodd y Pwyllgor 39 oapeliadau, a chadarnhawyd dwy ohonynt yn llawn a thair yn rhannol.
Mae’r PCU yn ymdrin â chwynion sy’n rhoi achos i gredu y gallai
rhywbeth a ddarlledwyd gan wasanaethau’r BBC a ariennir gan y
drwydded fod wedi methu â chyrraedd y safonau a nodir yn y BBC
Producers’ Guidelines. Mae’n gyfrifol am ymchwilio i gwynion yn
ddiduedd. Pan fydd yn cadarnhau cwyn, mae’n ofynnol i reolwyr y
BBC gymryd camau priodol. Yn 2002/2003 ymdriniodd y PCU â
1,596 o gwynion (794 yn 2001/2002) a oedd yn ymwneud â 807
o eitemau, a chadarnhawyd 137 ohonynt yn llwyr neu’n rhannol –8.5% o’r cyfanswm. Cyhoeddir y canfyddiadau ar gwynion agadarnhawyd mewn bwletin chwarterol, ynghyd â nodyn o’r camau
a gymerwyd ym mhob achos. Atebwyd 49.5% o’r cwynion o fewn
yr amserau targed (20 diwrnod neu 35 diwrnod ar gyfer achosion
mwy cymhleth), o’i gymharu â 65% yn 2001/2002. Roedd hyn

Chwith pellaf: Moses, un o’rrhaglenni nodedig a oedd wrth
wraidd strategaeth crefydd newydd yBBC.
Chwith: Gwefan BBC World Service.

62 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Drwy’r dydd,
bob dydd

oherwydd y nifer uwch o gwynion yn dilyn cyflwyno cyfleuster
cwyno dros yr e-bost ar BBCi ym mis Awst 2002.
Mae’r PCU hefyd yn cyd-drafod â’r Comisiwn Safonau Darlledu(BSC) ar gwynion am raglenni’r BBC. Yn ystod y flwyddyn hyd at 31
Mawrth 2003, hysbysodd y BSC y BBC am 36 o gwynion o ran
tegwch a phreifatrwydd a chadarnhawyd wyth ohonynt yn llawn
neu’n rhannol. Hysbysodd y BSC y BBC am 1,399 o gwynion amsafonau, a chadarnhawyd cwynion yn llwyr neu’n rhannol
am 50 o eitemau a ddarlledwyd. Cydymffurfiodd y BBC â phob
cyfarwyddyd a roddwyd o dan bwerau statudol y BSC.
Caiff cwynion am bolisi, newidiadau i’r amserlen, safonau technegol
neu gwestiynau am ddewisiadau personol eu trosglwyddo iadrannau priodol o fewn y BBC i gael sylw. Ar y cyfan, cyfanswm
nifer y cwynion a dderbyniwyd yng nghanolfannau BBC Gwybodaethym Mangor, Belfast a Glasgow, gan y PCU a chan uwch reolwyr
yn 2002/2003, oedd 118,142 (2001/2002 95,638). Roedd
y cwynion yn cynrychioli 8.4% o gyfanswm y cysylltiadau adderbyniwyd gan BBC Gwybodaeth eleni, o’i gymharu â 9.6% yllynedd.

Derbyniodd canolfannau
galwadau 24 awr y dydd y BBC
2.3 miliwn o gysylltiadau gan
gynulleidfaoedd dros y ffôn,negeseuon e-bost a llythyrau.

bod disgwyliadau’r gynulleidfa yn amrywio ar gyfer gwahanol sianelau
ac mewn gwahanol gyd-destunau, pwysleisiwyd pwysigrwydd bod
yn agored i adborth a gwahodd sylwadau gan gynulleidfaoedd.
Hygyrchedd
Mae BBC Gwybodaeth yn gweithredu 24 awr y dydd, saith
diwrnod yr wythnos, gan ymdrin â sylwadau ac ymholiadau ffôn ac
ysgrifenedig gan gynulleidfaoedd. Caiff pob sylw ei logio a’i gofnodi’n
ddyddiol ar draws y BBC. Yn gyffredinol, nifer y cysylltiadau digymell
oedd 1,177,464 eleni. Cynyddodd nifer y galwadau digymell o’i
gymharu â’r llynedd, i gyfanswm o 796,490. Cafwyd cynnydd bachyn nifer y llythyrau hefyd, sef 123,521. Cynyddodd nifer y negeseuon
e-bost 39% arall o’i gymharu â’r llynedd, gan gyrraedd cyfanswm
o 257,453. Yn ogystal, ymdriniodd y gwasanaeth Audience Lines âchyfanswm o 1,171,958 o gysylltiadau drwy alwadau byw, galwadau
wedi’u hawtomeiddio a negeseuon e-bost. Yn gyffredinol, cafwyd
2,349,422 o gysylltiadau â chynulleidfaoedd y llynedd drwy’r
canolfannau ym Mangor, Belfast a Glasgow.

Eleni cyflwynwyd system fwy trwyadl ar gyfer sicrhau bod rheolwyr
yn atebol o ran ymdrin â chwynion yn briodol. Mae’r broses ogyflwyno bwletinau ar wahân ar gyfer y PCU a’r GPCC, cylch gwaithnewydd i’r GPCC, ac Ymgynghorydd Golygyddol allanol hefyd wedi
pwysleisio rôl arbennig y Llywodraethwyr fel cynrychiolwyr budd ycyhoedd.
Cymerodd y Llywodraethwyr ran mewn gweithdai Drawing the Linefel rhan o ymgynghoriad parhaus gydag aelodau o’r cyhoedd am
yr hyn sy’n dderbyniol iddynt o ran chwaeth a gwedduster a pha
safonau a ddisgwyliant gan y BBC. Mae’r Cynghorau Darlledu a’r
ENF bellach yn cyflwyno’r ymgynghoriadau hyn i gynulleidfaoedd
mwy lleol. Yng ngoleuni cwynion diweddar, cynhaliodd y GPCC
hefyd seminar gyda gwneuthurwyr rhaglenni, o dan arweiniad y
Rheolwr Polisi Golygyddol, ar farn y BBC am dueddiadau cyfredol yn
nisgwyliadau’r gynulleidfa. Gan gydnabod nad yw safonau yn unffurf a

Dde: Mewn gweithdai atebolrwydd
ledled y DU bu cynulleidfaoedd yn
trafod materion gyda
Llywodraethwyr y BBC yn cynnwys
Dermot Gleeson (dde pellaf).

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 63

Y BBC yn y gymuned

Cydweithio
Mae’r BBC yn rhan o bob cymuned yn y DU. Yn aml mae’nganolbwynt i bobl wrth chwilio am wybodaeth ac mae’n anelu at eu
helpu i gysylltu â’u cymunedau. Mae hefyd yn rhan arwyddocaol o’r
gymuned gorfforaethol fel sefydliad y mae pobl yn ymddiried ynddo
ac yn ei werthfawrogi. Mae ymagwedd wedi’i chydlynu tuag at ei
fuddsoddiad cymdeithasol, arfer moesegol, cymorth cymunedol achyfrifoldeb amgylcheddol yn anelu at alluogi amrywiol rannau oweithgaredd corfforaethol y BBC i ddod yn un cyfanwaith ystyrlon
er mwyn gwella enw da‘r BBC am ddinasyddiaeth gorfforaethol. I’r
perwyl hwn, crëwyd Canolfan Cyfrifoldeb Cymdeithasol Corfforaethol
ac, yn 2004, bydd y BBC yn cyhoeddi ei adroddiad llawn cyntaf ar
gyfrifoldeb cymdeithasol corfforaethol.
Gwella gwerthoedd y BBC
Ymddiriedaeth yw sail cyfrifoldeb cymdeithasol corfforaethol
y BBC. Mae’r BBC yn anelu at y safonau uchaf o ran ymddygiad
corfforaethol. Cyflwynodd 122 o gwmnïau a sefydliadau
adroddiadau gwirfoddol i Fynegai Cyfrifoldeb Corfforaethol cyntaf
Busnes yn y Gymuned. Gwelwyd y gyfradd gyfranogi uchaf gan
sector y cyfryngau ac roedd perfformiad y BBC ar frig y gr∑p
hwnnw.
Beth mae’r BBC yn ei wneud
Bob dydd mae’r staff yn cyflawni gwaith sy’n dangos ymrwymiad
cyhoeddus y BBC. Mae’r amrywiaeth yn eang, ond mae’r
enghreifftiau isod yn dangos yr ysbryd sy’n sail iddo.
Mae BBC Audience Lines yn derbyn tua 2 filiwn o alwadau y
flwyddyn gan bobl sydd am gael cyngor ar faterion cymdeithasol
a amlygwyd mewn rhaglenni. Ymhlith y materion a gwmpaswyd
y llynedd roedd cam-drin, profedigaeth, dibyniaeth ac iechyd.
Mae BBCi Hull yn rhan o fuddsoddiad £25miliwn sy’n llywio
gweledigaeth Cysylltu Cymunedau’r BBC ac yn darparu canolfan aml
gyfrwng ddigidol newydd, gwasanaeth newyddion teledu rhanbarthol
newydd, bws y BBC a Chanolfan Agored y BBC. Gyda phartneriaid
dysgu ac athrawon, mae’r BBC hefyd yn gweithio i ddatgloi potensial
technoleg newydd a thechnegau gwneud rhaglenni newydd.
Altogether Now a drefnwyd gan BBC Radio Leeds oedd y project
gweithredu cymdeithasol mwyaf a gynhaliwyd erioed gan un oorsafoedd Radio Lleol y BBC. Gweithiodd dau aelod o staff yn llawn
amser yn un o ardaloedd mwyaf difreintiedig Prydain. Sefydlwyd
stiwdio radio mewn ysgol leol ac fe’i defnyddiwyd fel canolfan ar gyfer
arwain 25 o brojectau gweithredu cymunedol ar gyfer pobl o bob

Chwith uchod: Ymgymerodd
BBC Cymru â phroject allgyrchuchelgeisiol gyda chynulleidfaoedd.
Chwith: Pudsey Bear a Terry Wogan
gyda Dolly Parton a roddodd gîtar
wedi’i lofnodi ar gyfer arwerthiant
Plant mewn Angen y BBC.
Dde: Altogether Now yn BBC Radio
Leeds.

64 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Helpu eraill

oedran, gan roi cyfle iddynt adrodd eu hanes a dadlau yn erbyn yr
ystrydebau cyffredin o’u hardal.
Gyda gweithlu o bron 12,000 yng Ngorllewin Llundain, bu’r BBC
yn datblygu cysylltiadau cryf gyda’r gymuned leol. Ymgynghorwyd âthrigolion lleol wrth enwi adeiladau newydd; denodd diwrnod agoredyn BBC Television Centre dros 600 o bobl, ac mae’r BBC hefyd
yn helpu i redeg amrywiaeth o brojectau y gall gweithwyr wirfoddoli
i gymryd rhan ynddynt gyda sefydliadau lleol.
Mae gweithwyr yn gwirfoddoli wrth wraidd rhaglen cyfranogiad
cymunedol y BBC ac, fel aelod o Gr∑p Meincnodi Llundain, roedd
cyfraniad cymunedol y BBC y llynedd yn unol â chyfraniad cwmnïau
tebyg eraill. Enghraifft ddiweddar yw cefnogaeth y BBC i Kids
Company – elusen sy’n gweithio gyda hyd at 4,000 o bobl ifanc yn
eu harddegau bob blwyddyn ac a oedd angen help i ailstrwythuro ei
gweithrediadau busnes ac i ddatrys materion cynllunio ariannol.
Apeliadau elusennol a ddarlledir gan y BBC
Mae’r BBC yn darlledu apeliadau elusennol er mwyn rhoi cyfle igynulleidfaoedd roi i amrywiaeth eang o elusennau, yn ogystal â helpu
elusennau i godi ymwybyddiaeth o’u gwaith. Dangosodd ymchwil i’rfarchnad eleni fod dros 90% o’r cyhoedd o’r farn y dylai’r BBC
ddarlledu apeliadau mawr fel Plant mewn Angen y BBC a Red Nose
Day, a bod pobl yn ymddiried yn y BBC i sicrhau y caiff eu harianei wario’n ddoeth.
Mae Llywodraethwyr y BBC yn goruchwylio’r broses o ddyrannu
apeliadau ar gyfer elusennau unigol ar BBC Radio 4 a BBC One
drwy’r Pwyllgor Ymgynghorol ar Apeliadau (AAC), sydd hefyd ynrhoi cyngor iddynt ar bolisi ac yn eu helpu i graffu ar apeliadau mawra ddarlledir. Eleni, diwygiodd yr AAC bolisi apeliadau’r BBC, gan
ailddatgan diben apeliadau a ddarlledir ac egluro rôl y BBC yn fwy
eglur. Helpodd hefyd i lunio’r apêl Sport Relief, gan ystyried sut ydylid dosbarthu’r arian a gweithio i sicrhau ei bod yn gydnaws ag
apeliadau a phrojectau codi arian eraill y BBC.

Mae Apêl Plant mewn Angen y
BBC wedi codi dros £300miliwn
mewn 23 mlynedd a llwyddodd
i godi £13.5miliwn mewn un
noson fis Tachwedd diwethaf.

Northern Ireland a Radio Lleol y BBC yn Lloegr hefyd apeliadau
rheolaidd ar gyfer elusennau lleol, a pharhaodd BBC Scotlandi adlewyrchu gwaith elusennau’r Alban ar draws ei raglenni.
Y llynedd, cododd gorsafoedd Radio Lleol y BBC dros £1miliwn
mewn arian parod, gan gynnwys £40,000 tuag at ganolfan sglerosis
ymledol yn Swydd Lincoln a thros £200,000 i hosbis i blant yng
Nglannau Humber. Darlledodd BBC Radio Cornwall yr apêl radio
lleol fwyaf llwyddiannus erioed – gan godi dros £600,000 i helpu
i dalu am ganolfan oncoleg yn Truro.
Cododd Sport Relief ym mis Gorffennaf dros £10miliwn ar gyfer
projectau sy’n gweithio dramor gyda chymunedau difreintiedig ahefyd yn y DU lle bu chwaraeon yn gyfrwng o newid cymdeithasol
ym mywydau pobl ifanc. Ym mis Tachwedd 2002, lansiodd Blue
Peter ei WaterWorks Appeal i helpu pobl yn Nwyrain Affrica i gael
gafael ar gyflenwadau d∑r glân a diogel yn agos at eu cartrefi. Mae
digwyddiadau prynu a gwerthu plant wedi codi £1.3miliwn hyd
yn hyn – mwy na dwywaith y targed o £500,000. Rhoddodd
cynulleidfaoedd £13.5miliwn ar y noson i apêl Plant mewn Angeny BBC ac, hyd yn hyn, rhoddwyd cyfanswm o £25miliwn i blant
difreintiedig ledled y DU. Cododd Red Nose Day ym mis Mawrth
2003 £55.8miliwn, ac mae’r rhoddion yn parhau. Caiff yr arian ei
ddefnyddio i helpu rhai o’r cymunedau tlotaf, mwyaf difreintiedig yn
Affrica a’r DU.
Y BBC a’r amgylchedd
Yn 2002/2003 gwnaeth y BBC gynnydd gwirioneddol wrth leihau
ei effaith negyddol ar yr amgylchedd drwy weithredu projectau
amgylcheddol. Canolbwyntiodd y camau gweithredu ar bum maes
(gweler drosodd). Bu gwell systemau mesur a rheoli o gymorth wrth
fonitro cynnydd.

Y llynedd, darlledodd teledu a radio rhwydwaith y BBC
apeliadau ar gyfer 64 o elusennau gwahanol yn y DU. Cododd y
BBC Radio 4 Appeal wythnosol dros £900,000 i 51 o elusennau(heb gynnwys Plant mewn Angen y BBC). Cododd yr apêl Lifeline fisol
ar BBC One dros £210,000 ar gyfer elusennau yn amrywio o’r
Gymdeithas Crymangell, sy’n cynorthwyo pobl yr effeithiwyd arnynt
gan y salwch hwn yn y DU, i Riders for Health, sy’n hyfforddi ac
yn helpu pobl yn Affrica i ddarparu gwasanaethau iechyd alles i gymunedau gwledig. Darlledodd BBC Cymru, BBC

Chwith: Diwrnod agoredyn y Television Centre.
Dde: Ruby Wax â’ithrwyn coch yn codi
arian i Comic Relief.

65

Y BBC yn y gymuned

Wrth i’r BBC symud i’r dyfodol, bydd angen i’w reolaeth
amgylcheddol addasu i ymateb i amgylchiadau cyfnewidiol. Mae
newid cyflym ym musnes y BBC a’r symudiad tuag at fwy owasanaethau digidol, rhyngweithiol a rhyngrwyd yn achosi newid
sylfaenol yn y ffordd y caiff gwybodaeth a chynnwys rhaglenni ei
gyflwyno. Bydd hyn yn effeithio ar berfformiad amgylcheddol. Ar yr
un pryd, mae’r BBC yn dibynnu fwy fwy ar bartneriaethau gwasanaethi helpu i reoli a chyflwyno gweithgareddau amgylcheddol.
Gwastraff
Mae’r BBC wedi bwrw ati i ymateb i’r her o leihau ei wastraff achynyddu’r lefel o ailgylchu. Gan mai papur yw tua 70% o’r gwastraff,bu’r ffocws ar weithredu cynlluniau ailgylchu papur. Ehangwyd
cynlluniau peilot cychwynnol i swyddfeydd y BBC ledled y DU gan
ddatblygu i gynnwys ailgylchu batris, arlliwyr a thapiau. Yn ogystal,mewn ardaloedd lle y ceir defnydd uchel, cesglir papurau newydd,
cardfwrdd, caniau alwminiwm a gwydr ar wahân a’u hailgylchu.
Ailgylchwyd 32% o wastraff y BBC yn 2002 (cynnydd o 17% yn 2001)
ac mae’r sefydliad ar y trywydd cywir i gyflawni targed uchelgeisiol
o 55% erbyn 2005.

Gwelwyd cynnydd yng nghyfanswm y defnydd o ynni mewn
adeiladau i 490 GWh yn 2002 o 425 GWh yn 2001. Mae rhaglen
ynni bellach ar waith i ymchwilio i’r ffordd y bydd darlledu digidol
yn effeithio ar y defnydd o ynni.
Adeiladau
Mae datblygiadau mawr yn mynd rhagddynt yn Llundain, Birminghama Glasgow gyda datblygiadau llai mewn sawl dinas arall. Mae
adeiladau swyddfa newydd yn White City, Llundain ar y trywydd
cywir i gyflawni gradd BREEAM Ardderchog. Mae gan yr adeilad
Mailbox yn Birmingham gysgod yr haul ac mae’n defnyddio golau
naturiol. Mae proses ar waith i sicrhau bod pren a gaffaelir yn ystod
gwaith adeiladu yn dod o ffynonellau a reolir yn gynaliadwy. Mae
adeiladau’r BBC yn cynnwys nifer fawr o ardaloedd technegolarbenigol nas cwmpesir gan gynlluniau graddio amgylcheddol fel
BREEAM. Mae meincnod adeiladau amgylcheddol priodol ar gyfer
adeiladau darlledu wrthi’n cael ei ddatblygu.

Er mwyn hyrwyddo’r broses o ailddefnyddio offer swyddfa, lansiwyd
Swapshop yn 2002, sef hysbysfwrdd ar-lein sy’n galluogi staff idrosglwyddo eitemau nas defnyddir fel dodrefn, offer electroniga chyfarpar i eraill a all eu defnyddio. Ar yr awyr, ymunodd BBC
Radio Essex, Cambridgeshire a Northampton â’u cymunedau lleol
i hyrwyddo ymgyrch ‘Slim Your Bin’, gan godi ymwybyddiaetha darparu gwybodaeth ar ailgylchu gwastraff.

Trafnidiaeth
Gwell dulliau ar gyfer casglu data oedd yn gyfrifol am y cynnydd
tybiedig yn allyriadau trafnidiaeth y BBC i 1.48 tunnell fesul persono 1.23 tunnell fesul person yn 2001. Mewn gwirionedd, yn 2002,
gwnaed gwelliannau sylweddol wrth i 20% o’r tacsis a ddefnyddir
gan y BBC newid i danwyddau gwyrdd (LPG neu danwyddau
hybrid). Lansiwyd cynllun rhannu tacsi hefyd gan ddefnyddio systemarchebu gyfrifiadurol sy’n nodi teithiau tebyg sy’n digwydd ar yr un
pryd yn awtomatig ac yn cynnig system rhannu tacsi – gan arbed ar
gostau teithio a thanwydd.

Ynni a newid hinsawdd
Mae’r BBC yn cefnogi ymdrechion i leihau newid hinsawdd drwy
ostwng carbon deuocsid (CO2). Ar gyfer pob awr o raglennia ddarlledir, targed datganedig y BBC yw lleihau lefel y nwyont gwydr a gynhyrchir 8% o 2002 hyd at 2010 – yn unol âchanllawiau’r Llywodraeth. Yn 2002, gostyngodd lefelau nwyon t
gwydr (wedi’u mesur fel CO2) i 0.43 o dunelli fesul awr a ddarlledir(i lawr o 0.44 tunnell yn 2001).

Y gadwyn gyflenwi
Mae gweithgareddau prynu’r BBC yn effeithio ar yr amgylchedd
drwy’r dewis o gynnyrch a brynir ac yn anuniongyrchol drwy
weithgareddau cyflenwyr. Gwnaed cynnydd wrth weithio gyda
chyflenwyr. Mae holiadur amgylcheddol bellach yn rhan o bob tendr.
Mae gan 63% o 100 o gyflenwyr mwyaf y BBC bolisi amgylcheddolac mae’r BBC yn cynnal trafodaethau parhaus gydag 80% o’i 20
cyflenwr mwyaf mewn perthynas â’r amgylchedd.

Gostyngodd y BBC ei allyriadau CO2 drwy ddefnyddio technolegau
carbon isel fel yr offer gwres a ph∑er cyfun yn y Television Centre
a phrynu trydan gwyrdd. Yn ystod 2002, daeth 7% o ynni trydanoly BBC o ffynonellau adnewyddadwy fel melinau gwynt a ph∑erhydrodrydan. Nid yw tua 22% o gyfanswm defnydd ynni’r BBC yn
gollwng unrhyw garbon.

Mae’r BBC yn cyhoeddi adroddiad amgylcheddol llawn yn
www.bbc.co.uk/info.

Dde: Defnydd doeth – arbrawf car
trydan y BBC.
Dde pellaf: Bydd adeiladau newydd
y BBC yn cydymffurfio â safonau
amgylcheddol uchel.

66 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Pobl a thalent y BBC

Rhwng mis Mai a mis Tachwedd 2002 lleisiodd dros 10,000 oaelodau o staff y BBC eu barn mewn gweithdai Just Imagine –ymgynghoriad mwyaf erioed y BBC â’r staff – fel rhan o Making it
Happen, y rhaglen newid diwylliannol i drawsnewid y BBC a chreu
sefydliad mwyaf creadigol y byd.
O’r broses honno, am y tro cyntaf, daeth cyfres graidd o werthoedd
i’r amlwg i’r BBC (gweler y tu mewn i’r clawr blaen) sy’n rhoi
creadigrwydd a chynulleidfaoedd wrth wraidd pwrpas y BBC ac
yn ysbrydoli pobl i gydweithio ac i fwynhau eu gwaith.
Mae datblygu staff a recriwtio a chadw talent newydd yn allweddoli greadigrwydd. Mae’r BBC yn gwario £53.3miliwn y flwyddyn arhyfforddi staff (gan gynnwys £8miliwn ar hyfforddeion) – ymrwymiad
sydd o fudd i’r diwydiant darlledu cyfan yn y DU. Buddsoddodd
dros £200,000 er mwyn darparu hyfforddiant am bris gostyngol
i weithwyr llawrydd ac mae’r rhan fwyaf o’r prif ddarlledwyr yn
dibynnu ar y BBC am eu hyfforddiant crefft. Mae’r BBC hefyd yn
cyfrannu nawdd sylweddol i Skillset (sefydliad sgiliau’r sector ar gyfer
y diwydiannau sain a fideo) a’r Ysgol Ffilm a Theledu Genedlaethol.
Lansiwyd BBC Talent dair blynedd yn ôl er mwyn rhoi cyfle i boblo bob cefndir ymuno â’r byd darlledu. Y llynedd hyrwyddodd 16
o gynlluniau yn amrywio o gyfleoedd cyflwyno ar CBBC, gohebu
chwaraeon ar BBC Radio Five Live, cyflwyno’r tywydd ar gyfer
Rhanbarthau Lloegr y BBC ac amrywiaeth eang o swyddi cynhyrchu.
Rhoddir cyfle i newydd-ddyfodiaid weithio ar y rhwydweithiau
sefydledig a llwyfannau digidol newydd. Yn 2002, gweithiodd recriwtiaid
talent newydd ar Tomorrow’s World, New Comedy Awards, Football
Focus a Grandstand ar BBC One, comedïau sefyllfa newydd arhaglenni comedi peilot ar gyfer lansio BBC Three, a dwy gyfres
ddogfen newydd – Making It a Serious Jungle – ar CBBC. Nod BBC
Talent yw cyrraedd y gynulleidfa ehangaf bosibl drwy ymgyrchoedd
marchnata a chysylltiadau mawr a thrwy gynnal clyweliadau a
digwyddiadau mewn 22 o drefi a dinasoedd ledled y DU. Bu pob un
o 39 o orsafoedd Radio Lleol y BBC yn Lloegr hefyd yn cynorthwyo

Dychmygwch

Cymerodd 10,000 o bobl ran
wrth lunio dyfodol y BBC yn
yr ymgynghoriad staff mwyaf
a gynhaliwyd erioed.

wrth chwilio am gerddorion a chantorion trefol newydd a gaiff
y cyfle i berfformio cerddoriaeth o darddiad du ar raglen y DJ
Trevor Nelson.
Mae dau gynllun talent arall wedi helpu i ddod â lleisiau newydd
i’r broses o gynhyrchu drama, adloniant a rhaglenni plant y BBC.
Llwyddodd The Writers’ Room, hyrwyddwr talent ac amrywiaeth,
i helpu dros 5,000 o awduron, gan arwain at gomisiynau ar draws
y rhwydweithiau radio a theledu. Gweithiodd Northern Exposure,cynllun a redir mewn partneriaeth â theatrau rhanbarthol i ddatblygu
a chynhyrchu awduron comedi a drama newydd, gyda thros 2,300
o awduron dros gyfnod o ddwy flynedd.
Yn 2002/2003, lansiodd y BBC hefyd Upfront, ei raglen sefydlu preswyl
pedwar diwrnod i bob aelod newydd o staff. Waeth o lle y daethanta pha swydd bynnag a wnânt yn y BBC, rhydd Upfront gyfle iddynt
wneud rhaglen deledu, cyfweliad ar gyfer rhaglen radio a llunio eu
tudalen eu hunain ar y we, yn ogystal â’u helpu i ddeall cwmpas achymhlethdod y BBC. Y nod yw trefnu i staff newydd fynychu Upfront
yn ystod eu hwythnos gyntaf neu eu hail wythnos a’r targed yw i
75% o bob aelod newydd o staff â chontract tri mis neu fwy fynychu
Upfront o fewn eu pedair wythnos gyntaf gyda’r BBC. Mynychodd
dros 2,250 o aelodau o staff Upfront yn ystod y flwyddyn.
Learn.Gateway, y porth dysgu personol i bawb yn y BBC, oedd uno’r safleoedd mwyaf poblogaidd ar Gateway, mewnrwyd y BBC,gyda thros 10,000 o ymwelwyr bob mis yr oedd hyd at 4,000
ohonynt yn defnyddio’r modiwlau dysgu. Mae dros 6,000 o aelodauo staff wedi cwblhau cynlluniau datblygu personol ar Gateway ac
mae’r rhan fwyaf ohonynt wedi gorffen tri modiwl neu fwy o’r
cynllun.

Chwith: BBC Talent – cyfle i ymuno
â’r byd darlledu.
Isod: Anogwyd pob aelod o staff
i gyfrannu eu safbwyntiau mewn
sesiynau Making it Happen.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 67

Cydymffurfiad

Mae gan y Llywodraethwyr gyfrifoldebau clir o dan Siarter y
BBC i sicrhau bod y BBC yn ymddwyn yn gyfrifol ac yn dilyn
pob rheoliad a chod ymarfer cymwys.

ar eu gweithgareddau ac mae’r Pwyllgor yn ei gwneud yn ofynnol ibob aelod o’r staff â chyfrifoldebau masnachol dderbyn hyfforddiantym mholisïau masnachu teg y BBC.

Rhaid iddynt fodloni eu hunain:● bod y BBC yn cydymffurfio â phob ymrwymiad cyfreithiol● bod gan y BBC strwythur rheoli priodol● bod gan y BBC reolaethau synhwyrol i ddiogelu ei asedion● bod y BBC yn glynu wrth ei ganllawiau a’i godau ymarfer ei hun

Profir rheolaeth y BBC dros drefniadau masnachu teg yn rheolaidd
gan y Sefydliad Safonau Prydeinig ac achredwyd y trefniadau hyn âsafon ansawdd ISO 9001:2000. Cadarnhaodd yr asesiad diwethaf, agynhaliwyd ym mis Tachwedd 2002, fod y gweithdrefnau yn parhau
i weithredu’n effeithiol.

Ar y tudalennau canlynol, mae’r Llywodraethwyr a’r archwilwyr
annibynnol yn cyflwyno adroddiad ffurfiol ar bolisïau, gweithdrefnau
a chydymffurfiad y BBC fel a ganlyn:

Wrth eu natur, mae dyfarniadau masnachu teg yn gymhleth, gan
adlewyrchu’r amgylchedd sy’n gyson ddatblygu y mae diwydiannau’r
cyfryngau yn gweithredu ynddo. Drwy’r Pwyllgor Cydymffurfio â
Masnachu Teg, mae Llywodraethwyr y BBC yn craffu’n ddeallus ac
yn gwneud dyfarniadau cytbwys ar faterion polisi pwysig sy’n deillioo ymrwymiad y BBC â mentrau masnachol.

1
2
3
4
5

Masnachu teg
Datganiadau ariannol
Risg a phrosesau rheoli
Cyfrifoldebau corfforaethol eraill
Adroddiad ar gydnabyddiaeth y
Llywodraethwyr
6 Rhaglenni, sianelau a hyrwyddiadau
7 Rhoddion a chydnabyddiaethau

68
71
72
75
76
79
81

1 Masnachu teg
Datganiad y Llywodraethwyr ar fasnachu teg
Gweithgareddau masnachol a masnachu teg
Diben craidd y BBC yw darparu darlledu cyhoeddus a ariennir gan
ffi’r drwydded. Mae buddsoddiadau talwyr y drwydded, sydd wedi
cronni dros lawer o flynyddoedd, wedi cynhyrchu màs critigol odalent a gallu cynhyrchu ar gyfer y BBC, ynghyd ag archif heb eihail o raglennu’r gorffennol. Mae gan yr asedion hyn werth arall yn
ychwanegol at eu defnydd ar sianelau ac allfeydd cyhoeddus. Mae
gan y BBC gyfrifoldeb i sicrhau bod y gwerth hwn yn cael ei ddatblygu’ngywir yn fasnachol, a’i ddefnyddio er budd talwyr y drwydded.
Wrth ymdrin â gweithgareddau masnachol, mae’r BBC, fel
sefydliadau eraill, yn llwyr agored i gyfraith cystadleuaeth ddomestig
ac Ewropeaidd. Fodd bynnag, yn wahanol i sefydliadau eraill,
adlewyrchir cyfrifoldeb y BBC i fasnachu’n deg mewn gofynionpellach a mwy ymestynnol sy’n deillio o’i Siarter Frenhinol. Ynbenodol, mae’r Siarter yn ei gwneud yn ofynnol i osgoi
croesgymhorthdal rhwng gweithgareddau’r BBC a ariennir gan ycyhoedd a’i weithgareddau masnachol.
Gweithdrefnau cydymffurfio â masnachu teg
Ymgorfforir ymrwymiadau masnachu teg y BBC yn ei Ymrwymiad
Masnachu Teg y caiff ei gydymffurfiad ag ef ei archwilio drwy gydol y
flwyddyn gan un o bwyllgorau sefydlog Bwrdd y Llywodraethwyr, sefy Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg (FTCC).
Cynghorir y Pwyllgor yn uniongyrchol gan archwilwyr annibynnol agomisiynir ac a reolir gan yr adran Llywodraethedd ac Atebolrwydd
a chan Bennaeth Masnachu Teg a Phennaeth Archwiliad Mewnol y
BBC, os bydd angen, heb gyfryngdod rheolwyr y BBC. Mae pob isgwmni a gweithrediad masnachol yn cyflwyno adroddiad i’r Pwyllgor
68 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Yn ei ymateb i arolwg Richard Lambert o BBC News 24 yn erbyn ei
gymeradwyaeth DCMS, cynigiodd y BBC ystyried y berthynas rhwng
BBC News a BBC World bob blwyddyn yn benodol ar sail masnachu
teg. Byddai hyn yn cynnwys comisiynu ymarfer meincnodi bob tairblynedd ar gyfer ymgynghorwyr annibynnol i gadarnhau bod prisio
cost ymylol yn parhau i gael ei arfer yn y farchnad a gwiriad blynyddol
gan archwilwyr allanol bod yr egwyddor cost ymylol yn cael eichymhwyso’n briodol yn ystod trafodion rhwng BBC News a BBC
World. Yn dilyn adroddiad gan archwilwyr allanol, mae’r Llywodraethwyr
yn fodlon bod yr egwyddor cost ymylol wedi’i chymhwyso’n briodol.
Cwynion masnachu teg
Un o gyfrifoldebau’r Pennaeth Masnachu Teg yw cynghori’r FTCC
a’r Pwyllgor Gweithredol ar unrhyw gwynion masnachu teg a wnaed
yn erbyn y BBC. Gellir cysylltu â’r Pennaeth Masnachu Teg yn BBC,Broadcasting House, London W1A 1AA. Mae’r FTCC yn cyhoeddi
bwletin chwarterol ar ymateb y BBC i unrhyw honiadau o dorri’r
Ymrwymiad â Masnachu Teg.
Digwyddiadau’r flwyddyn
Heriau allanol
Yn ystod y flwyddyn, ni chynhaliwyd unrhyw ymchwiliadau ffurfiol iweithgareddau masnachol y BBC gan gyrff allanol e.e. y Swyddfa
Masnachu Teg (OFT) neu’r Comisiwn Ewropeaidd. Fodd bynnag,
gwnaed nifer o gwynion i Fwrdd y Llywodraethwyr neu i’r Pennaeth
Masnachu Teg yn honni bod y BBC yn torri ei ganllawiau.
● Cyflwynodd RM ccc ac eraill her gyfreithiol i’r BBC yn yr Uchel
Lys. Honnai’r hawlwyr y bu defnydd anghyfreithlon o nawdd y
wladwriaeth ac y bu’r BBC yn gweithredu ultra vires ei Siarter
a’i Gytundeb gyda’r Ysgrifennydd Gwladol. Ar 27 Ionawr 2003,
setlwyd yr achos. Cytunodd y BBC a’r hawlwyr y byddai’r
hawlwyr yn tynnu gweithrediadau’r arolwg barnwrol yn ôl ar ysail y byddai’r ddwy ochr yn talu eu costau eu hunain.
● Ysgrifennodd RM ccc hefyd at Gadeirydd y BBC yn honni achoso dorri’r BBC Commercial Policy Guidelines o ganlyniad i
drafodaethau gyda phartner dosbarthu posibl yng nghyd-destun

gwasanaeth Cwricwlwm Digidol arfaethedig y BBC. Daeth
ymchwiliad mewnol (gweler tudalen 75) i’r casgliad fod rhai
trafodaethau rhagarweiniol wedi digwydd ond nad oedd methiant
systematig o ran prosesau masnachu teg y BBC. Yn dilyn yr
ymchwiliad, penderfynodd dau uwch aelod o staff adael y BBC.
Yn ogystal, cododd RM ccc gwestiynau am gydymffurfiad y BBC
â’r Rheoliadau Caffael Cyhoeddus. Mae’r BBC wedi cadarnhau i
RM ccc ei fod yn fodlon iddo gydymffurfio â’r rheoliadau hyn.
● Derbyniodd y BBC g∑yn gan TAC (cymdeithas masnachu sy’ncynrychioli buddiannau cwmnïau annibynnol sy’n cynhyrchu’nbennaf ar gyfer darlledwyr yng Nghymru), yn herio’r telerau yr
enillodd BBC Cymru dendr masnachol agored oddi tanynt igyflenwi darllediadau rygbi yng Nghymru i S4C. Awgrymodd
TAC fod darparu rhaglennu masnachol gan BBC Cymru i S4C
ynddo’i hun yn torri’r BBC Commercial Policy Guidelines. Yn dilyn
hynny, honnodd TAC hefyd bod y BBC wedi camddefnyddio ei
sefyllfa flaenllaw wrth ymateb i’r tendr rygbi. Yn dilyn ymchwiliad,cadarnhaodd y BBC ei fod yn fodlon nad oedd y rhaglennu rygbi
a gyflenwyd gan BBC Cymru i S4C yn anghyson â’r BBC
Commercial Policy Guidelines. Gwrthododd hefyd yr honiad fod
ganddo sefyllfa fanteisiol yn y farchnad tra’n nodi beth bynnag na
fyddai cwmni blaenllaw yn cael ei atal rhag cystadlu’n deg ar gyfer
busnes.
● Ysgrifennodd Cymdeithas Cyhoeddwyr Rhyngrwyd Prydain(BIPA) at Gadeirydd y BBC yn mynegi pryder am natur agoredy broses gymeradwyo ar gyfer gwasanaethau newydd y BBC ac
yn arbennig, y broses ar gyfer cynnig Ar-lein y BBC (a gafodd ei
gymeradwyo’n gyntaf ym 1997). Honnodd y llythyr hefyd fod
datganiadau a wnaed gan y BBC yn ystod gweithrediadau
cyfreithiol a ddygwyd gan RM ccc yn erbyn gwasanaeth
Cwricwlwm Digidol arfaethedig y BBC yn codi amheuaethynghylch gwerth Ymrwymiad Masnachu Teg y BBC. Ymatebodd
y BBC gan egluro bod y broses gymeradwyo bellach yn fwy
agored a bod cyfle llawn i bartïon â diddordeb wneud sylwadau
i’r BBC a’r Llywodraeth ar yr holl gynigion newydd gan y BBC
sy’n ymwneud â gwasanaethau cyhoeddus. Yn ei ymateb i BIPA,
nid oedd modd i’r BBC wneud sylwadau ar y gweithrediadau
cyfreithiol (a oedd yn mynd rhagddynt ar y pryd) ond nododd
yn glir fod ganddo seilwaith cydymffurfiad cryf wedi’i achredu
yn unol ag ISO ac sy’n agored i archwiliadau masnachu teg
blynyddol gan gyfrifwyr annibynnol. Mae’r BBC yn parhau i fod
yn gwbl ymrwymedig i gydymffurfio â’i rwymedigaethau
masnachu teg.
● Ysgrifennodd Sequence, asiantaeth datblygu a chynnal gwefannau
o Gymru, at Gadeirydd y BBC yn honni bod BBC MediaArc,
un o gwmnïau cysylltiedig masnachol y BBC, wedi ennill contract
i gyflenwi gwasanaethau darlledu ar y rhyngrwyd i Gynulliad
Cymru mewn modd annheg. Yn arbennig, honnodd Sequence
ei bod yn bosibl nad oedd y tendr a enillodd yn gymesur â’r hyn
y gellid disgwyl ei ennill yn y farchnad yn yr hir dymor. Ar ôl
ymchwilio’n drylwyr i’r cynnig tendr a dderbyniwyd gan Gynulliad
Cenedlaethol Cymru, a’r gost o gynnal y gwasanaeth, daeth y

BBC i’r casgliad fod y gorsymiau a ychwanegwyd at gostau
amcangyfrifedig BBC MediaArc yn ddigonol i fod yn gyson ag
arferion y farchnad.
● Ysgrifennodd ITN at Ysgrifennydd y BBC yn herio datganiad
a wnaed yn Adroddiad Blynyddol y BBC 2001/2002. Honnodd
y datganiad fod OFT wedi gwrthod honiad ITN bod nifer ogytundebau cludo ar gyfer BBCi (Newyddion) gyda phyrth
trydydd parti yn torri deddfau cystadleuaeth. Dadleuodd ITN
nad oedd OFT wedi gwrthod ei achos. Mae’r BBC yn derbyn
iddo wneud camgymeriad drwy ddatgan bod OFT wedi gwrthod
cwyn ITN, a gwna’r cywiriad canlynol:
Nododd Adroddiad Blynyddol y BBC 2001/2002 fod OFT, yn dilyn
ymchwiliad gan OFT, o dan Ddeddf Cystadleuaeth 1998, wedi gwrthod
cwyn ITN a honnai fod nifer o gytundebau cludo ar gyfer BBCi
(Newyddion) gyda phyrth trydydd parti yn torri deddfau cystadleuaeth.
Ers cyhoeddi’r adroddiad, daeth yn hysbys fod ITN mewn gwirionedd
wedi dewis tynnu ei g∑yn yn ôl yn dilyn gohebiaeth gydag OFT.
Cofnodir pob her allanol yn y BBC Fair Trading Bulletin sydd ar gael
gan y Pennaeth Masnachu Teg yn BBC, Broadcasting House,
London, W1A 1AA neu ar-lein yn www.bbc.co.uk/info.
Barn y Llywodraethwyr
Mae’r Llywodraethwyr o’r farn bod y polisïau a geir yn Ymrwymiad
Masnachu Teg y BBC yn gyson â gofynion y Siarter Frenhinol a’r
Cytundeb atodol. Drwy’r Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg,
cawsant sicrwydd rhesymol bod y system o reolaethau a
gweithdrefnau a gynlluniwyd i sicrhau y caiff y polisïau hyn eu
defnyddio ar draws y BBC wedi bod yn gweithredu’n effeithiol drwy
gydol y flwyddyn.
Adroddiad gan yr Archwilwyr Masnachu Teg Annibynnol i
Lywodraethwyr y BBC am y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth
2003
Rydym wedi archwilio, yn ein rôl fel Archwilwyr Masnachu Teg yBBC, y system o reolaethau mewnol a sefydlwyd o fewn y BBC i roi
sicrwydd rhesymol i’r Llywodraethwyr bod y BBC wedi cydymffurfio
â’i Ymrwymiad Masnachu Teg a gyhoeddwyd am y flwyddyn addaeth i ben 31 Mawrth 2003.
Cytunwyd ar ein cyfarwyddiadau ar gyfer yr archwiliad hwn, achwmpas ein gwaith, gyda Phwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg y
Llywodraethwyr. Roedd y cyfarwyddiadau hyn yn cynnwys cytundeby dylid cynnal ein harchwiliad yn unol â safonau archwilio perthnasol,
cytundeb ar derfyn ein hatebolrwydd mewn perthynas â’r gwaith
hwn a chytundeb mai ar gyfer y BBC yn unig y mae ein dyletswydd
gofal mewn perthynas â’r gwaith hwn. Rydym yn fodlon bod ycwmpas y cytunwyd arno ar gyfer ein harchwiliad yn ddigonol i’ngalluogi i fynegi’r farn a nodir isod.
Priod gyfrifoldebau’r Llywodraethwyr, y rheolwyr a’r archwilwyr
Mae’r Llywodraethwyr yn gyfrifol am sicrhau bod y BBC yn bodloni
holl ofynion deddfau cystadleuaeth a’i fod yn masnachu’n deg. Maent
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 69

Cydymffurfiad

wedi sefydlu ei Ymrwymiad Masnachu Teg, wedi pennu amcanion ysystem o reolaethau mewnol a gynlluniwyd i sicrhau cydymffurfiad
â’r Ymrwymiad hwn ac wedi monitro canlyniadau’r rheolaethau
hynny. Maent hefyd yn gyfrifol am baratoi Datganiad y
Llywodraethwyr ar gydymffurfiad â masnachu teg a gynhwysir yn
Adroddiad Blynyddol y BBC, sy’n cynnwys datganiad ar fasnachu teg.
Mae’r Llywodraethwyr yn ymddiried y gwaith o weithredu system oreolaethau mewnol a gynlluniwyd i sicrhau cydymffurfiad â’r
Ymrwymiad Masnachu Teg i reolwyr y BBC, gan gynnwys nodi ac
asesu risgiau a allai fygwth masnachu teg, a chynllunio a gweithredu
ymatebion i risgiau o’r fath.
Fel Archwilydd Masnachu Teg y BBC, ein cyfrifoldeb ni yw llunio
barn annibynnol, yn seiliedig ar ein gwaith archwilio, ar y graddau
y mae’r BBC wedi sefydlu ac wedi defnyddio system o reolaethau
mewnol sy’n darparu sicrwydd rhesymol ei fod wedi cydymffurfio
â’i Ymrwymiad Masnachu Teg yn ystod y flwyddyn. Rydym wedi
adolygu penderfyniadau penodol y daethpwyd iddynt gan y BBC
ar faterion masnachu teg i’r graddau sy’n angenrheidiol er mwynllunio barn ar y system o reolaethau mewnol. Ni chynlluniwyd ein
harchwiliad i fynegi barn ar ansawdd y penderfyniadau penodol agymerwyd gan y BBC mewn perthynas â masnachu teg. Rydym
hefyd wedi adolygu a yw datganiad y Llywodraethwyr ar fasnachu
teg yn adlewyrchu ein canfyddiadau o gydymffurfiad y BBC â’isystem o reolaethau mewnol, a nodwn os nad yw’n gwneud hynny.
Paratowyd y farn hon ar gyfer y BBC yn unig yn unol â’ncyfarwyddiadau y cytunwyd arnynt gydag Ysgrifennydd y BBC ar ran
Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg y Llywodraethwyr. Wrthfynegi’r farn hon, nid ydym yn derbyn nac yn cymryd cyfrifoldeb dros
unrhyw ddiben arall nac i unrhyw berson arall y dangosir yradroddiad hwn iddynt neu y daw’r adroddiad hwn i’w dwylo, ac
eithrio pan gytunir yn benodol i hyn ymlaen llaw drwy ein caniatâdysgrifenedig.
Sail y farn archwilio
Cynhaliwyd rhaglen o weithdrefnau a phrofion gennym agynlluniwyd i roi’r sicrwydd yr oeddem yn ei geisio. Roedd ein
gwaith yn cynnwys ymchwilio ac asesu er mwyn ein galluogi i lunio
barn ar pa un a oedd system briodol o reolaethau mewnol ar waith.
Adolygwyd hefyd y gwaith o brosesu sampl o drafodion perthnasol
er mwyn cael sicrwydd rhesymol bod y system o reolaethau
mewnol wedi ei defnyddio.
Fel gydag unrhyw system reoli, waeth pa mor effeithiol ydyw, nid
yw’n ymarferol sicrhau nad oes unrhyw wallau neu afreoleidd-dra
wedi digwydd heb iddynt gael eu canfod. Cynlluniwyd ein gwaitharchwilio felly i roi sicrwydd rhesymol i’r Llywodraethwyr, ond nid
sicrwydd pendant, fod y system o reolaethau mewnol sydd mewn
grym yn ddigonol a’i bod yn cael ei defnyddio i gydymffurfio â’r
Ymrwymiad Masnachu Teg yn ystod y flwyddyn. At hynny, gan fod
materion masnachu teg yn galw am ddyfarniadau a allai gael eu profi
mewn llys barn, awdurdod cystadlu neu rywle arall yn y pen draw,
mae risg bob amser y cânt eu herio hyd yn oed pan fydd y system
70 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

o reolaethau mewnol wedi ei dilyn a phenderfyniadau wedi eu
cymryd gyda’r gofal mwyaf.
Barn
Yn ein barn ni, mae’r BBC wedi sefydlu ac wedi defnyddio systemo reolaethau mewnol sy’n rhoi sicrwydd rhesymol ei fod wedi
cydymffurfio â’i Ymrwymiad Masnachu Teg am y flwyddyn a ddaeth
i ben 31 Mawrth 2003.
PricewaterhouseCoopers LLP
Cyfrifwyr Siartredig

Llundain
19 Mehefin 2003

Adroddiad y Llywodraethwyr ar Brotocolau Masnachu BBC
World Service
Mae BBC World Service yn gyfrifol am gomisiynu ac amserlennu ei
raglenni ei hun ac am wneud rhaglenni ar gyfer ei wasanaethau
ieithoedd, ond mae’n prynu gwasanaethau gwneud rhaglenni
Saesneg a gwasanaethau technegol ac ategol oddi wrth is-adrannau
eraill y BBC (yr Is-adrannau Cyflenwi). Mae BBC World Service
hefyd yn derbyn gwasanaethau oddi wrth is-gwmnïau masnachol
y BBC (yr Is-gwmnïau), ac yn cyflenwi gwasanaethau iddynt.
Cytunodd Cyd-Weithgor y Swyddfa Dramor a’r Gymanwlad (FCO)a BBC World Service y byddai’r BBC yn llunio canllawiau i reoli’r
berthynas fasnachu rhwng BBC World Service a rhannau eraill o’r
BBC, er mwyn sicrhau bod BBC World Service yn parhau i fod ynllais arbennig ac er mwyn cynnal y gwahaniaeth clir rhwng Grantmewn-Cymorth ac incwm ffi’r drwydded. Cymeradwywyd y
Protocolau Masnachu hyn gan Bwyllgor Cydymffurfio â Masnachu
Teg y Llywodraethwyr (FTCC) ym 1997. Yna lluniodd pob un o’r
Is-adrannau Cyflenwi gytundebau manwl gyda BBC World Service,
gan nodi:● y gwasanaethau i’w darparu● meini prawf er mwyn sicrhau ansawdd y gwasanaethau● cost y gwasanaethau
Mae’r Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg yn gyfrifol am fonitro
ac adolygu cydymffurfiad â’r Protocolau Masnachu. Mae’r Pwyllgor
yn derbyn adroddiadau rheolaidd gan y rheolwyr ar effeithiolrwydd
y systemau a’r gweithdrefnau sydd ar waith er mwyn sicrhau
cydymffurfiad â’r Protocolau Masnachu.
Mae KPMG LLP (yr archwilwyr allanol) wedi adolygu crynodeb owerth trafodion a’r llifau arian cysylltiedig a fu yn ystod y flwyddyn
rhwng BBC World Service a’r Is-adrannau Cyflenwi a’r Is-gwmnïau.
Mae KPMG LLP wedi cyflwyno adroddiad i’r Llywodraethwyr ynnodi, yn eu barn hwy, bod y wybodaeth a gafwyd yng nghrynodeb
y trafodion ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2003
wedi ei chasglu’n gywir o lyfrau a chofnodion BBC World Service
a’r Is-adrannau Cyflenwi a’r Is-gwmnïau, ac wedi’i pharatoi’n gywir arseiliau’r dulliau dyrannu a dosrannu cost a nodwyd yn y cytundebau
rhwng BBC World Service a’r Is-adrannau Cyflenwi a’r Is-gwmnïau
ac na fu, ar y sail hon, unrhyw groesgymorthdaliadau perthnasol
rhwng Grant-mewn-Cymorth ac arian ffi’r drwydded na rhwng
Grant-mewn-Cymorth ac is-gwmnïau masnachol y BBC.

Datganiad y Llywodraethwyr ar Brotocolau Masnachu BBC World
Service
Yn dilyn adroddiadau rheolaidd i’r Pwyllgor Cydymffurfio â
Masnachu Teg gan y Pennaeth Masnachu Teg ac archwilwyr mewnol
ac allanol, mae’r Llywodraethwyr yn fodlon:● bod y Protocolau Masnachu yn adlewyrchu gofynion Gweithgor
yr FCO/BBC World Service● bod cytundebau ar waith sy’n gyson â’r Protocolau Masnachu● na fu unrhyw groesgymorthdaliadau perthnasol rhwng arian
Grant-mewn-Cymorth ac arian ffi’r drwydded na rhwng Grantmewn-Cymorth ac is-gwmnïau masnachol y BBC

Priod gyfrifoldebau’r Llywodraethwyr a’r Pwyllgor Gweithredol a’r
Archwilwyr
Y Llywodraethwyr a’r Pwyllgor Gweithredol sy’n gyfrifol am baratoi
Adroddiad Blynyddol y BBC a’r adroddiad ar gydnabyddiaeth y
Llywodraethwyr. Fel y disgrifiwyd yn gynharach ar y dudalen hon,mae hyn yn cynnwys y cyfrifoldeb dros baratoi’r datganiadau
ariannol, yn unol â chyfraith a safonau cyfrifo perthnasol y Deyrnas
Unedig. Sefydlwyd ein cyfrifoldebau, fel archwilwyr annibynnol, yn yDeyrnas Unedig drwy statud, gan y Bwrdd Arferion Archwilio,
arweiniad moesegol ein proffesiwn ac, yn unol â thelerau ein
penodiad, Ddeddf Cwmnïau 1985 a’r Siarter.

2 Datganiadau ariannol
Datganiad o gyfrifoldebau Bwrdd y Llywodraethwyr a’r Pwyllgor
Gweithredol dros baratoi’r datganiadau ariannol
Mae’n ofynnol yn ôl Siarter y BBC i’r Llywodraethwyr a’r Pwyllgor
Gweithredol baratoi datganiadau ariannol ar gyfer pob blwyddyn
ariannol sy’n rhoi darlun gwir a theg o gyflwr materion y BBC a’i
incwm a’i wariant ar gyfer y cyfnod hwnnw. Wrth baratoi’r
datganiadau ariannol hynny, mae’n ofynnol i’r Llywodraethwyr a’r
Pwyllgor Gweithredol:● dethol polisïau cyfrifo addas ac yna eu defnyddio’n gyson● dyfarnu ac amcangyfrif yn rhesymol ac yn ddarbodus● datgan a ddilynwyd safonau cyfrifo perthnasol a datgelu ac egluro
unrhyw wyriadau perthnasol yn y datganiadau ariannol● paratoi’r datganiadau ariannol ar sail busnes gweithredol oni fydd
yn amhriodol gwneud hynny

Byddwn yn rhoi ein barn i chi ar pa un a yw’r datganiadau ariannol
yn rhoi darlun gwir a theg ac a yw’r datganiadau ariannol a’r rhan o’r
adroddiad ar gydnabyddiaeth y Llywodraethwyr sydd i’w harchwilio
wedi’u paratoi’n gywir yn unol â’r Ddeddf Cwmnïau, fel petai’r
Ddeddf honno wedi bod yn berthnasol i’r datganiadau ariannol hyn.
Byddwn hefyd yn dweud wrthych os nad yw’r wybodaeth ariannol
ar dudalen 6 yn gyson â’r datganiadau ariannol, os nad yw’r BBC
wedi cadw cofnodion cyfrifo cywir, yn ein barn ni, os na chawsom yrholl wybodaeth a’r esboniadau sydd eu hangen arnom ar gyfer ein
harchwiliad, neu os na ddatgelwyd gwybodaeth a nodir gan y
gyfraith o ran cydnabyddiaeth a thrafodion y Llywodraethwyr a’r
Pwyllgor Gweithredol gyda’r BBC.

At hyn, mae’r Llywodraethwyr a’r Pwyllgor Gweithredol wedi
penderfynu, o’u gwirfodd, i gydymffurfio â darpariaethau cyfrifo adatgelu Deddf Cwmnïau 1985 a, lle y bo’n briodol, Rheolau
Rhestru’r Awdurdod Gwasanaethau Ariannol. Maent hefyd yn gyfrifol
am gadw cofnodion cyfrifo digonol ac am gymryd y cyfryw gamau
sy'n rhesymol agored iddynt i ddiogelu asedion y BBC ac atal achanfod twyll ac unrhyw afreoleidd-dra arall.
Adroddiad yr archwilwyr annibynnol i Lywodraethwyr yGorfforaeth Ddarlledu Brydeinig (BBC)Rydym wedi archwilio’r datganiadau ariannol ar dudalennau
85 i 121. Yn ychwanegol at ein harchwiliad o’r datganiadau ariannol,
fe’n cyfarwyddwyd gan y Llywodraethwyr i archwilio’r wybodaethyn yr adroddiad ar gydnabyddiaeth y Llywodraethwyr, a ddisgrifir fel
adroddiad sydd wedi’i archwilio, a baratowyd gan y Llywodraethwyr
fel petai’r BBC yn gwmni rhestredig ac sydd felly’n cydymffurfio ag
Atodlen 7A i Ddeddf Cwmnïau 1985.
Dim ond i Lywodraethwyr y BBC, fel corff, y gwneir yr adroddiad hwn,
a hynny’n unol â’r Siarter Frenhinol ar gyfer parhad y BBC a ddaeth i
rym ar 1 Mai 1996 (y Siarter). Cynhaliwyd ein gwaith archwilio er
mwyn i ni allu hysbysu Llywodraethwyr y BBC am y materion hynny ymae’n ofynnol i ni eu hysbysu yn eu cylch mewn adroddiad archwilydd,
ac nid at unrhyw ddiben arall. I’r graddau eithaf a ganiateir gan y
gyfraith, nid ydym yn derbyn nac yn cymryd cyfrifoldeb i unrhyw un
ac eithrio’r BBC a Llywodraethwyr y BBC fel corff am ein gwaitharchwilio, am yr adroddiad hwn, nac am y farn a luniwyd gennym.

Yn ogystal â’n harchwiliad o’r datganiadau ariannol, fe’ncyfarwyddwyd gan y Llywodraethwyr i adolygu eu datganiad arlywodraethu corfforaethol fel petai yn ofynnol i’r BBC gydymffurfio
â Rheolau Rhestru’r Awdurdod Gwasanaethau Ariannol mewn
perthynas â’r materion hyn. Rydym yn adolygu pa un a yw’r datganiad
ar dudalennau 72 i 75 yn adlewyrchu cydymffurfiad y BBC â saithdarpariaeth y Cod Cyfunol a nodir ar gyfer adolygiad drwy archwiliadyn ôl y rheolau hynny, a byddwn yn nodi os na fydd yn gwneud hynny.
Nid yw’n ofynnol i ni lunio barn ar effeithiolrwydd gweithdrefnau
llywodraethu corfforaethol y BBC na’i reolaethau mewnol.
Rydym yn darllen y wybodaeth arall a geir yn Adroddiad Blynyddol y
BBC, yn cynnwys y datganiad ar lywodraethu corfforaethol a’r rhano’r adroddiad ar gydnabyddiaeth y Llywodraethwyr nas archwiliwyd,
ac yn ystyried a yw’n gyson â’r datganiadau ariannol archwiliedig.
Rydym yn ystyried y goblygiadau ar gyfer ein hadroddiad os down
yn ymwybodol o unrhyw gamddatganiadau amlwg neu
anghysondebau perthnasol yn y datganiadau ariannol.
Sail y farn archwilio
Cynhaliwyd ein harchwiliad yn unol â’r Safonau Archwilio agyhoeddir gan y Bwrdd Arferion Archwilio. Mae archwiliad yn
cynnwys archwilio tystiolaeth, ar sail prawf, sy’n berthnasol i’r symiau
a’r datgeliadau yn y datganiadau ariannol a’r rhan o’r adroddiad ar
gydnabyddiaeth y Llywodraethwyr sydd i’w harchwilio. Mae hefyd yncynnwys asesiad o’r amcangyfrifon a’r dyfarniadau arwyddocaol awnaed gan y Llywodraethwyr a’r Pwyllgor Gweithredol wrth
baratoi’r datganiadau ariannol, yn ogystal ag asesiad i ganfod a yw’r
polisïau cyfrifo yn briodol i amgylchiadau’r BBC, ac a chânt eu
defnyddio’n gyson a’u datgelu’n ddigonol.
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 71

Cydymffurfiad

Cafodd ein harchwiliad ei lunio a’i gyflawni gennym er mwyn cael yrholl wybodaeth a’r esboniadau a oedd yn angenrheidiol yn ein barnni er mwyn rhoi digon o dystiolaeth i ni sicrhau’n rhesymol bod ydatganiadau ariannol a’r rhan o’r adroddiad ar gydnabyddiaeth y
Llywodraethwyr sydd i’w harchwilio yn rhydd o unrhyw
gamddatganiad perthnasol, waeth a achoswyd hynny trwy dwyll neu
drwy afreoleidd-dra neu gamgymeriad arall. Wrth lunio ein barn
gwerthuswyd hefyd ddigonolrwydd cyffredinol y modd y cyflwynwyd
y wybodaeth yn y datganiadau ariannol a’r rhan o’r adroddiad ar
gydnabyddiaeth y Llywodraethwyr sydd i’w harchwilio.
Barn
Yn ein barn ni, mae’r datganiadau ariannol yn rhoi darlun gwir a thego gyflwr materion UK Public Service Broadcasting (‘Home Services’yn y Siarter) a’r BBC ar 31 Mawrth 2003 ac o ddiffyg y BBC am yflwyddyn a ddaeth i ben bryd hynny, ac mae’r datganiadau ariannol
a’r rhan o’r adroddiad ar gydnabyddiaeth y Llywodraethwyr sydd i’w
harchwilio wedi’u paratoi’n gywir yn unol â darpariaethau Siarter y
BBC a darpariaethau Deddf Cwmnïau 1985 fel petai’r Ddeddf
honno yn berthnasol i’r datganiadau ariannol hyn.
KPMG LLP
Cyfrifwyr Siartredig
Archwilydd Cofrestredig

Llundain
19 Mehefin 2003

3 Risg a phrosesau rheoli
Penodir y Llywodraethwyr fel ymddiriedolwyr er budd y cyhoedd, er
mwyn sicrhau bod y BBC yn atebol i’r Senedd, talwyr y drwydded
ac i wylwyr a gwrandawyr, a hynny’n briodol. Fel rhan o’r rôl hon
mae’n ofynnol i’r Llywodraethwyr fodloni eu hunain bod y BBC yn
defnyddio’r safonau uchaf o lywodraethu corfforaethol.
Mae’r BBC yn glynu at saith egwyddor bywyd cyhoeddus fel y’u
nodir yn adroddiadau Pwyllgor Nolan ar Safonau mewn Bywyd
Cyhoeddus.
Mae’r Cod Cyfunol, a gyhoeddwyd gan Gyfnewidfa Stoc Llundain, ym
mis Mehefin 1998, yn nodi egwyddorion llywodraethu da. Mae’r BBC
yn cydymffurfio’n wirfoddol â’r Cod Cyfunol lle y bo’n berthnasol. Gellir
cymhwyso gofynion y Cod Cyfunol i’r BBC gyda dau eithriad. Yngyntaf, mae’r gofynion hynny sy’n ymwneud â phenodi cyfarwyddwyr
anweithredol yn amherthnasol gan fod y Llywodraethwyr yn cael eu
penodi gan y Frenhines mewn Cyngor a phennir eu cydnabyddiaeth
gan yr Ysgrifennydd Gwladol dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a
Chwaraeon. Yn ail, dim ond i’r cyhoedd sy’n talu ffi’r drwydded, yn
hytrach nag i gyfranddalwyr, drwy stiwardiaeth y Llywodraethwyr, ygellir cymhwyso’r gofynion hynny sy’n ymwneud â chyfranddalwyr.
Ymdrinnir â’r modd y mae’r BBC wedi cymhwyso’r egwyddorion
cydnabyddiaeth ar wahân yn yr adroddiad ar gydnabyddiaeth ardudalennau 76 i 79.
Strwythur y Bwrdd
Aelodau o’r Gorfforaeth yw’r Llywodraethwyr. Maent yn gweithredu
fel ymddiriedolwyr er budd y cyhoedd tra bod y Pwyllgor Gweithredol
72 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

yn gyfrifol am y gweithrediadau o ddydd i ddydd. Nodir yn gryno
fanylion am Fwrdd y Llywodraethwyr a’r Pwyllgor Gweithredol ardudalennau 4 i 5 a thudalennau 18 i 19. Cedwir cofrestr o fuddiannau’r
Llywodraethwyr a’r Pwyllgor Gweithredol ac mae modd ei harchwilio
drwy wneud cais ysgrifenedig i Ysgrifennydd y BBC.
Mae Bwrdd y Llywodraethwyr yn cyfeirio rhai materion at isbwyllgorau. Eglurir prif gyfrifoldebau’r is-bwyllgorau hyn ar
dudalennau eraill yn yr Adroddiad Blynyddol hwn fel a ganlyn:
Pwyllgor Cwynion am Raglenni’r Llywodraethwyr (tudalen 62)
Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg y Llywodraethwyr (tudalen 68)
Pwyllgor Archwilio’r Llywodraethwyr (tudalen 74)
Pwyllgor Cydnabyddiaeth y Llywodraethwyr (tudalen 76)
Mae’r adran Llywodraethedd ac Atebolrwydd yn cynorthwyo’r
Llywodraethwyr.
Trefniadau llywodraethu ar gyfer is-gwmnïau masnachol
Ym mis Gorffennaf 2002, cymeradwyodd yr Ysgrifennydd Gwladol ycynnig i sefydlu is-gwmni newydd, BBC Commercial Holdings
Limited, er mwyn cydlynu a rheoli gweithgareddau ac anghenion
ariannu’r prif is-gwmnïau masnachol. Cynhwysir nodau cyhoeddus y
BBC ym Memorandwm Cyweithio’r cwmni ac mae’r gallu iweithredu llawer o’i bwerau, gan gynnwys y p∑er i benodi
cyfarwyddwyr, yn amodol ar gymeradwyaeth ymlaen llaw gan Fwrdd
y Llywodraethwyr. Mae’r cwmni newydd yn disodli’r hen Fwrdd
Masnachol, a oedd yn is-bwyllgor i’r Pwyllgor Gweithredol.
Y berthynas â’r Senedd a deiliaid trwydded
Cyflwyna’r BBC ei Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon gerbron y Senedd.
Gellir galw ar Lywodraethwyr neu Bwyllgor Gweithredol y BBC, ac
fe gânt eu galw’n aml, i fynd gerbron Pwyllgorau Dethol Seneddol iateb cwestiynau ASau yngln â gweithgareddau a chynlluniau’r BBC.
Mae’n rhaid gofyn i’r Ysgrifennydd Gwladol dros Ddiwylliant, yCyfryngau a Chwaraeon am gymeradwyaeth ar gyfer sianelau agwasanaethau newydd, boed yn gyhoeddus neu’n fasnachol.
Ariennir BBC World Service gan Grant-mewn-Cymorth ac mae’natebol i’r Senedd drwy’r Swyddfa Dramor a’r Gymanwlad (FCO). Er
ei fod yn olygyddol annibynnol, mae’n rhaid i’r Swyddfa Dramor a’r
Gymanwlad gytuno ar ei amcanion a’i flaenoriaethau.
Mae’r BBC yn ceisio hysbysu’r cyhoedd yn llawn o’i wasanaethau
a’r ffordd y mae’n gweithredu, a bod yn agored ac yn onest ynglnâ llwyddiannau a methiannau. Dim ond pan fydd yna fater
gwirioneddol o gyfrinachedd hawlfraint neu gyfrinachedd cytundebol
neu fasnachol yn y fantol, y bydd y BBC yn atal gwybodaeth, neu
pan fydd ystyriaethau cyfiawn parthed preifatrwydd yn berthnasol.
Mae gwybodaeth ar gael, a cheir barn cynulleidfaoedd, mewn
amrywiaeth o ffyrdd, a thrafodir llawer ohonynt mewn mannau eraill
yn yr Adroddiad Blynyddol hwn. Mae’r rhain yn cynnwys Datganiadau
o Bolisi Rhaglenni’r BBC, gwasanaethau rhyngrwyd, digwyddiadau
cyhoeddus a llawer o gyhoeddiadau.

Atebolrwydd a rheolaeth fewnol
Adroddiadau ariannol a busnes gweithredol
Nodir priod gyfrifoldebau’r Llywodraethwyr a’r Pwyllgor
Gweithredol a’r archwilwyr allanol ar dudalen 71.

Pwyllgor Gweithredol. Cedwir y risgiau a nodwyd, a’r camau ybwriedir eu cymryd mewn ymateb iddynt, mewn cofrestr risgiau ym
mhob is-adran a gaiff ei gwirio gan adran Archwiliad Mewnol y BBC.

Mabwysiadwyd y sail busnes gweithredol wrth baratoi’r datganiadau
ariannol gan fod y Llywodraethwyr a’r Pwyllgor Gweithredol yn
credu bod gan y BBC ddigon o adnoddau i barhau i weithredu hydy gellir rhagweld.

● monitro rheolaethau
Mae adran Archwiliad Mewnol y BBC yn profi’r systemau rheoli achydymffurfiad â’r prosesau busnes craidd yn rheolaidd yn unol âchynllun y mae’r Pwyllgor Archwilio wedi cytuno arno. Seilir yrhaglen brofi hon, a gaiff ei diweddaru dair gwaith y flwyddyn, ar
asesiad parhaus o’r risgiau allweddol. Cyflwynir canlyniadau’r profi
ar ffurf adroddiad ym mhob un o gyfarfodydd y Pwyllgor Archwilio,
sy’n craffu ar y modd y caiff rheolaethau’r BBC eu gweithredu drwy
gydol y flwyddyn.

Rheolaeth fewnol
Diffinnir y cyfrifoldebau mewn perthynas â rheolaeth fewnol yn glir.
Y Llywodraethwyr sy’n gyfrifol yn y pen draw am ddefnyddio arian
cyhoeddus yn gywir, tra bod y Pwyllgor Gweithredol yn gyfrifol am
gynnal system ddigonol o reolaeth fewnol ac am adolygu ei
heffeithiolrwydd. Lluniwyd system o’r fath i reoli yn hytrach na dileu’rrisg o fethu â chyflawni amcanion busnes a dim ond sicrwydd
rhesymol, ac nid sicrwydd llwyr, y gall ei roi rhag camddatganiad neu
golled berthnasol.

● rheolaethau is-adrannol
Mae gan reolwyr yr is-adrannau gyfrifoldeb dros sicrhau y dilynir yrheolaethau a’r gweithdrefnau presennol. Mae rheolaethau allweddol
dros risgiau busnes o bwys yn cynnwys cadw cofrestrau risgiau a’u
diweddaru’n gyson, ynghyd ag adolygu perfformiad a chyflwyno
adroddiadau eithrio. Mae arolygon gan adran Archwiliad Mewnol y
BBC yn monitro’r modd y caiff rheolaethau is-adrannol y BBC eu
gweithredu er mwyn sicrhau y cânt eu cymhwyso’n gyson, a’u bod oleiaf yn bodloni polisi rheoli’r BBC yn gyffredinol.

Mae’r Llywodraethwyr a’r Pwyllgor Gweithredol o’r farn bod prosesbarhaus ar gyfer nodi, gwerthuso a rheoli’r risgiau sylweddol awynebir gan y BBC. Bu’r broses ar waith am y flwyddyn a ddaeth iben 31 Mawrth 2003 a hyd at ddyddiad cymeradwyo Adroddiad
Blynyddol a Chyfrifon y BBC. Fe’i hadolygwyd gan y Llywodraethwyr
a’r Pwyllgor Gweithredol ac mae’n unol â’r arweiniad a nodir yn
arweiniad ICAEW i gyfarwyddwyr, sef Internal control: Guidance fordirectors on the Combined Code.

● systemau cyfrifiadurol
Mae’r BBC wedi sefydlu rheolaethau a gweithdrefnau i ddiogelu’r
data a ddelir ar systemau cyfrifiadurol. Mae trefniadau ar waith ibarhau i brosesu ar gyfrifiadur ac i gadw data petai cyfleuster
prosesu data’r BBC ei hun yn methu.

Ceir arolwg o sefyllfa ariannol y BBC ar dudalennau 82 i 84. Mae hwn,
ynghyd ag arolwg y Cyfarwyddwr Cyffredinol ar dudalennau 16 a 17,yn darparu asesiad o berfformiad a sefyllfa bresennol y BBC.

Er bod system sefydledig o reoli risgiau, gan gynnwys gweithdrefnau ifonitro a gwerthuso risgiau allweddol, wedi bodoli drwy’r flwyddyn,
mae’r Llywodraethwyr a’r Pwyllgor Gweithredol yn cydnabod
pwysigrwydd sicrhau bod y broses yn parhau i fod yn briodol mewn
perthynas ag ad-drefnu mewnol a wnaed yn ddiweddar ac ehangu
gwasanaethau’r BBC.
Disgrifir y prif weithdrefnau rheoli a fu ar waith yn ystod y flwyddyn
o dan y penawdau canlynol:● rheoli risg
Mae gan bob un o brif risgiau’r BBC aelod penodol o’r Pwyllgor
Gweithredol sy’n gyfrifol am sicrhau bod y cynnydd o ran rheoli eu
risg benodol yn cael ei gyflwyno ar ffurf adroddiad i’r Pwyllgor
Gweithredol cyfan yn rheolaidd. Adolygwyd prif risgiau a chynlluniau
gweithredu cysylltiedig y BBC yn ystod y flwyddyn. Roedd gan
gyfarwyddwr pob is-adran gyfrifoldeb clir yn ystod y flwyddyn dros
nodi a rheoli’r risgiau a wynebid gan eu busnes. Gwnaeth rheolwyr
yr is-adrannau gynnydd wrth adolygu’r risgiau sy’n gysylltiedig â
chyflawni amcanion eu his-adran. Mae ystyriaeth o’r risgiau hyn yncynnwys cynnal arolwg ym mhob is-adran o effaith prif risgiau’r BBC
a nodi’r broses o reoli’r risgiau hynny drwy gyflwyno adroddiadau i’r● rheolaethau dros brosesu trafodion a osodir ar gontract
Caiff y mwyafrif o waith prosesu trafodion ariannol y BBC (ac eithrio
BBC Worldwide a BBC World) ei osod ar gontract i gwmni
gwasanaethau, sef Media Accounting Services Limited (medas), sy’nannibynnol ar y BBC. Mae’r Cyfarwyddwr Cyllid, Eiddo a Materion
Busnes wedi sefydlu gweithdrefnau monitro i adolygu perfformiad
medas yn rheolaidd. Mae’r rhain yn cynnwys arolygon rheolaidd gan
adran Archwiliad Mewnol y BBC mewn rhaglen waith a gaiff ei
llywio gan asesiad parhaus o’r risgiau a’r materion allweddol.
● casglu ffi’r drwydded
Dyfarnwyd y contract ar gyfer casglu ffi’r drwydded i Capita o fis
Gorffennaf 2002. Mae’r BBC yn monitro ac yn adolygu
darpariaethau a roddwyd ar waith gan Capita er mwyn sicrhau bod
y ffi yn cael ei chasglu hyd yn oed os amherir ar y busnes, yn ogystal
â rheolaethau eraill a gweithdrefnau adrodd. Mae camau diogelwch
ar waith i ddiogelu prosesau casglu data’r BBC, a nodwyd prosesau
casglu eraill y gellir eu mabwysiadu petai’r broses gasglu graidd yn
methu.
● datgelu arferion amhriodol
Mae gan y BBC bolisi datgelu arferion amhriodol. Mae’r polisi yn ei
gwneud yn bosibl i hysbysu’r BBC yn ddienw o unrhyw ddigwyddiad
lle yr amheuir y gwnaed drygau. Gweinyddir y broses gan gwmni
allanol annibynnol er mwyn sicrhau anhysbysrwydd. Hysbysir
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 73

Cydymffurfiad

Pennaeth Archwiliad Mewnol y BBC am bob achos a nodwyd, a
fydd yn sicrhau yr ymchwilir i bob achos, bod ymateb yn cael eigyfathrebu a bod camau wedi’u cymryd fel y bo’n briodol.
● adroddiadau ariannol a pherfformiad busnes
Mae gan y BBC system gynhwysfawr ar gyfer cofnodi canlyniadau
ariannol a pherfformiad busnes. Yn ystod y flwyddyn mae pob isadran yn paratoi adroddiadau a chyfrifon misol. Adolygir ycanlyniadau hyn yn lleol ac adolygir canlyniadau cyfunol y BBC yng
nghyfarfodydd y Pwyllgor Gweithredol a Bwrdd y Llywodraethwyr
bob mis.
Bob blwyddyn ariannol bydd yr is-adrannau yn diweddaru eu
cynlluniau pum mlynedd ac yn paratoi cyllidebau manwl ar gyfer y
flwyddyn ariannol ganlynol. Adolygir cyllideb flynyddol pob is-adrangan y Cyfarwyddwr Cyllid, Eiddo a Materion Busnes. Cymeradwyir ygyllideb gyffredinol gan y Cyfarwyddwr Cyffredinol, y Pwyllgor
Gweithredol a Bwrdd y Llywodraethwyr.
Mae perfformiad pob is-adran yn agored i fonitro parhaus ac ar
ddiwedd y flwyddyn, mae pob is-adran yn agored i arolwg trylwyr
o’u perfformiad er mwyn cadarnhau pa mor effeithiol y buont wrth
fodloni eu hamcanion.
Pwyllgor Archwilio’r Llywodraethwyr
Mae’r Pwyllgor Archwilio yn cyfarfod o leiaf bedair gwaith yflwyddyn, ac mae’n gyfrifol am:● adolygu effeithiolrwydd rheolaeth fewnol● cymeradwyo a monitro cynllun gwaith adran Archwiliad Mewnoly BBC● ystyried materion sy’n deillio o waith archwilio allanol a mewnol● adolygu ymateb y rheolwyr i faterion rheolaeth fewnol● cymeradwyo ffi’r archwiliad allanol● trafod eu strategaeth a’u cynlluniau gyda’r archwilwyr allanol● adolygu annibyniaeth yr archwilwyr, ac yn arbennig, ystyried achymeradwyo unrhyw wasanaethau nad ydynt yn gysylltiedig ag
archwilio● adolygu perfformiad ac effeithiolrwydd yr archwilwyr allanol● adolygu adroddiadau’r archwilwyr allanol● adolygu a chymeradwyo’r datganiadau ariannol
Wrth adolygu datganiadau ariannol y BBC, mae’r Pwyllgor yn ystyried
unrhyw faterion arwyddocaol, a pha mor briodol yw polisïau cyfrifoa fabwysiadwyd mewn perthynas â thrafodion sylweddol neu
anarferol pan y gallai mwy nag un polisi fod yn berthnasol.
Mae’r Pwyllgor yn cynnwys Llywodraethwyr y BBC yn unig. Maeaelodau o’r tîm rheoli gweithredol yn mynychu cyfarfodydd ar gais y
Pwyllgor.
Mae’r Pwyllgor wedi ystyried yr argymhellion a gynhwysir yn
adroddiad y Cyngor Cofnodion Ariannol (a gyhoeddwyd ym mis
Ionawr 2003), Adroddiad Smith, ac maent wedi gweithredu’r
mesurau angenrheidiol er mwyn sicrhau bod y BBC yn bodloni’r
argymhellion hynny yn llawn.
74 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Annibyniaeth archwilwyr allanol
Mae gan y Pwyllgor a’r archwilwyr allanol eu hunain gamau
diogelwch ar waith er mwyn osgoi’r posibilrwydd o gyfaddawdu
gwrthrychedd ac annibyniaeth yr archwilwyr.
Mae’r Pwyllgor Archwilio yn adolygu annibyniaeth ei archwilwyr
allanol, sef KPMG LLP ar hyn o bryd, yn rheolaidd. Mae’r Pwyllgor yn
cynnal trafodaethau gyda’r archwilwyr allanol heb fod y rheolwyr yn
bresennol. Mae’r Pwyllgor yn adolygu lefel ffioedd nad ydynt yngysylltiedig ag archwilio a delir i KPMG LLP. Cynhelir proses dendro
gystadleuol ar gyfer unrhyw waith ymgynghori sylweddol. Mae’nrhaid cael cymeradwyaeth y Pwyllgor Archwilio cyn recriwtio o
KPMG LLP i unrhyw swydd uwch reolwr.
Polisïau’r BBC mewn perthynas â gwasanaethau a gaffaelwyd gan yr
archwilwyr allanol yw:● bod yn rhaid hysbysu’r Pwyllgor Archwilio am yr hollwasanaethau nad ydynt yn gysylltiedig ag archwilio y bwriedir eu
comisiynu gan yr archwilwyr allanol● bod yn rhaid cyflwyno’r gwaith arfaethedig uwchlaw isafswm lefel
i dendr gystadleuol a, phetai’r contract yn cael ei ddyfarnu i’r
archwilwyr allanol, bod yn rhaid cael cymeradwyaeth y Pwyllgor
Archwilio ymlaen llaw
● eithrir yr archwilwyr allanol yn benodol rhag cael eu hystyried argyfer mathau penodol o waith, lle gallai hynny effeithio ar eu
gallu i fynegi barn annibynnol a gwrthrychol
Digwyddiadau’r flwyddyn
Bwriedir i system o reolaethau’r BBC, fel y nodwyd uchod, reoli
risgiau yn hytrach na’u dileu yn llwyr. Yn ystod y flwyddyn, mae’r
BBC wedi adolygu’r gwersi a ddysgwyd o’r digwyddiadau canlynol,
gan ddiweddaru rheolaethau lle yr ystyriwyd bod hynny’n briodol.
Oryx
Yn ystod y flwyddyn, setlodd y BBC her gyfreithiol gydag Oryx
Natural Resources, gan dalu iawndal a chostau i Oryx. Deilliodd yr
hawliad am enllib o adroddiad a gynhwyswyd mewn bwletin
newyddion arbennig ar 31 Hydref 2001. Cyhoeddodd y BBC
ymddiheuriad am yr adroddiad anghywir ym mis Tachwedd 2001.
Ymchwiliodd y BBC i’r amgylchiadau a arweiniodd at yr adroddiad
anghywir ac mae wedi cymryd camau priodol er mwyn ceisio atal
y peth rhag digwydd eto.
Cwricwlwm Digidol
Yn ystod y flwyddyn, nododd y BBC fod rhai gweithgareddau
amhriodol wedi digwydd mewn perthynas â’r gwasanaeth
Cwricwlwm Digidol arfaethedig. Ar y pryd, roedd y Cwricwlwm
Digidol yn aros am gymeradwyaeth gan yr Ysgrifennydd Gwladol
dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon. Canfu’r BBC fod y
gweithgaredd a ddigwyddodd yn mynd yn groes i ddatgeliadau
mewn rhai datganiadau a gyflwynwyd i’r llys wrth baratoi ar gyfer
amddiffyniad y BBC mewn achos cyfreithiol a ddygwyd gan RM ccc.
Cynhaliwyd ymchwiliad mewnol gan Bennaeth Archwiliad Mewnol
y BBC ar ran Cadeirydd y BBC er mwyn cadarnhau pam bod y
gweithgareddau wedi digwydd. Yn dilyn yr ymchwiliad, penderfynodd

dau uwch aelod o staff y BBC adael. Yn dilyn hynny, tynnodd RM
ccc ei her gyfreithiol yn ôl gyda phob parti yn talu ei gostau
cyfreithiol ei hun.
Datganiad o gydymffurfiad â’r Cod Arfer Gorau Cyfunol
Mae’r BBC wedi cydymffurfio drwy gydol y flwyddyn a ddaeth i ben
31 Mawrth 2003 â’r darpariaethau penodol yn Adran 1 o’r Cod
Cyfunol ac eithrio’r darpariaethau hynny sy’n ymwneud â gofynion
cyfarwyddwyr anweithredol a chyfranddalwyr nad ydynt, fel y
trafodwyd yn gynharach, yn berthnasol i’r BBC.
4 Cyfrifoldebau corfforaethol eraill
Polisi moesegol
Mae’r BBC yn ceisio cyrraedd y safonau uchaf mewn perthynas ag
arfer moesegol, arfer cyflogaeth ac arfer amgylcheddol. Mae gany BBC god ymddygiad sy’n mynnu bod ei gyflenwyr yn gweithredu
yn unol â’r un egwyddorion. Mae hyn yn golygu ei bod yn ofynnol ibob cyflenwr uniongyrchol, y mae angen iddynt hefyd oruchwylio eu
his-gontractwyr yn ei dro, arsylwi arfer gorau yn y meysydd canlynol:
arferion cyflogaeth cyffredinol, cyflogi gweithwyr priodol, yswiriant
gweithwyr, amgylchedd gwaith, parch at y gweithiwr unigol, safonau
amgylcheddol, cyfle cyfartal a rhyddid o ran cysylltiadau.
Adnoddau dynol
Mae’r BBC yn parhau i ddal yr achrediad Buddsoddwyr mewn Pobl
(BmP) ar draws y BBC cyfan. Mae’n cymryd camau gweithredol tuag
at wella ei berfformiad ym mhob maes drwy raglen o hunan-asesu llym
bob blwyddyn. Mae’r BBC yn buddsoddi swm sylweddol o arian a llawero amser er mwyn hyfforddi a datblygu ei staff fel y nodir ar dudalen 67.
Mae’r BBC yn monitro barn ei staff drwy arolwg staff blynyddol.
Mae ganddo ddulliau ymgynghori amrywiol hefyd, gan gynnwys, ar
lefel gorfforaethol, Fforwm y BBC. Yn ogystal, cynhelir cyfarfodyddrheolaidd ag undebau cydnabyddedig: BECTU (Undeb Darlledu,
Adloniant, Sinema a Theatr), NUJ (Undeb Cenedlaethol y
Newyddiadurwyr) ac AMICUS (AEEU yn flaenorol).
Cyfathrebu mewnol
Caiff y cynnydd o ran gwella cyfathrebu mewnol ei fesur drwy
arolwg blynyddol o farn y staff a gynhelir gan MORI. Dangosodd yrarolwg diweddaraf, a gynhaliwyd ym mis Rhagfyr 2002, fod y BBC yn
parhau i wneud cynnydd mewn meysydd allweddol o gyfathrebu ac
mae’n parhau i fod ymhlith deg sefydliad gorau MORI.
Iechyd a diogelwch
Mae’r BBC yn ymrwymedig i ddarparu lle diogel ac iach i weithio
ac i sicrhau nad yw ei staff a phobl eraill mewn perygl o ganlyniad
i’w weithgareddau. Er mwyn sicrhau bod y BBC yn annog gwelliant
parhaus yn erbyn yr ymrwymiad hwn, ac o ganlyniad i fwy ofygythiadau o ran terfysg a gwrthdaro, daethpwyd â’r swyddogaethau
iechyd a diogelwch galwedigaethol a diogelwch at ei gilydd o dan unpennaeth, a sicrhawyd bod eu gwasanaethau integredig yn fwy
hygyrch i wneuthurwyr rhaglenni a rheolwyr.

Anelwyd swm sylweddol o adnoddau tuag at y materion a oedd yn
ymwneud â’r rhyfel yn Irac ac ymateb i fygythiad gan derfysgwyr,
gyda gweithdrefnau ar draws y BBC cyfan a’r is-adrannau yn cael eu
hadolygu’n barhaus er mwyn sicrhau y gall newyddiadurwyr/criwiau’r
BBC yn y maes, canolfannau/swyddfeydd dramor, a safleoedd a staff
yn y DU, wneud eu gwaith yn ddiogel.
Mae’r BBC yn parhau i hyrwyddo gwybodaeth am ddatblygu
arferion diogel o fewn y diwydiannau darlledu a chynhyrchu, ac yn
cyfrannu at y broses honno, drwy gyrff y ddau ddiwydiant. Ar lefel
ryngwladol, mae’r BBC yn chwarae rôl allweddol wrth gael ydiwydiant cyfan i dderbyn bod angen i holl aelodau staff y cyfryngausy’n ymwneud â gweithgareddau casglu newyddion fabwysiadu
arferion diogel.
Gostyngodd nifer y damweiniau a nodwyd yn y DU ar gyfer y
12 mis diwethaf o 65 i 48 ac ni fu unrhyw farwolaethau. O’r
achosion yr oedd angen eu nodi, roedd 20 yn ‘anafiadau difrifol’.
Gan ystyried y damweiniau a ddigwyddodd i gyflogeion y BBC yny DU, 188 oedd cyfradd y damweiniau ar gyfer pob 100,000 o
gyflogeion ar gyfer y 12 mis, sef gostyngiad o 26% ar gyfer yr un
gr∑p yn y flwyddyn cyn hynny. Parhaodd yr achosion tybiedig osalwch yn gysylltiedig â galwedigaeth a welwyd gan swyddogion
iechyd y BBC i ostwng hefyd o’i gymharu â’r flwyddyn flaenorol.
Yn 2002/2003, 17.78 oedd y gyfradd o achosion tybiedig o salwch
galwedigaethol (o bob math) ar gyfer pob 1,000 o gyflogeion y
flwyddyn. Mae hyn o’i gymharu â 19.47 ar gyfer pob 1,000 o
gyflogeion y flwyddyn yn 2001/2002.
Mae’r gofynion a gynhwysir yn her Adfywio Iechyd a Diogelwch y
Llywodraeth wedi golygu ei bod yn ofynnol cynnal arolwg mewnol
helaeth o’r dulliau gweithredu ar gyfer casglu a choladu gwybodaeth.
Mae hyn wedi arwain at fabwysiadu cronfa ddata
damweiniau/achosion ar draws y BBC cyfan.
Ni fu’r BBC yn destun unrhyw gamau gorfodi gan yr Awdurdod
Gweithredol Iechyd a Diogelwch ac nid oedd ganddo unrhyw
euogfarnau ar gyfer troseddau iechyd a diogelwch.
Yn ystod y darllediadau o’r rhyfel yn Irac, bu dau ddigwyddiad
sylweddol a arweiniodd at farwolaeth dyn camera llawrydd a
chyfieithydd a oedd yn gweithio’n lleol a thorrwyd troed
cynhyrchydd tîm newyddion i ffwrdd. Yn ogystal, dioddefodd nifero staff y BBC glwyfau shrapnel ac mae swyddogion iechydgalwedigaethol yn monitro eu hiechyd.
Am nifer o flynyddoedd mae’r BBC wedi sicrhau, drwy gymhwyso ei
Bolisi Amgylcheddau Anghyfeillgar, bod pawb a anfonir i ardaloedd
lle mae rhyfel yn mynychu cwrs hyfforddi dwys am chwe diwrnod
mewn perthynas ag ymdopi ag amgylchedd anghyfeillgar. Yn ogystal,o ganlyniad i natur y gwrthdaro, cyflwynodd y BBC hyfforddiantpenodol ar gyfer bygythiadau cemegol, biolegol, radiolegol aniwclear, gan gynnwys dosbarthu gwisgoedd ac offer arbenigol.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 75

Cydymffurfiad

5 Adroddiad ar gydnabyddiaeth y Llywodraethwyr
Mae’r adroddiad hwn yn nodi polisi’r BBC ar gydnabyddiaeth
Llywodraethwyr y BBC ac aelodau o’r Pwyllgor Gweithredol. Er body BBC wedi’i eithrio rhag y gofynion a gyflwynwyd gan Reoliadau
Adroddiadau ar Gydnabyddiaeth Cyfarwyddwyr 2002 a rheoliadau’r
Awdurdod Gwasanaethau Ariannol, paratowyd yr adroddiad fel
petai’r gofynion hynny yn berthnasol lle bynnag y mae’r
darpariaethau datgelu yn berthnasol. Dim ond yr adrannau canlynol
o’r adroddiad ar gydnabyddiaeth y Llywodraethwyr sy’n agored i’w
harchwilio: Cydnabyddiaeth a dderbyniwyd a phensiynau’r
Llywodraethwyr a’r Pwyllgor Gweithredol.
Pwyllgor Cydnabyddiaeth: cyfansoddiad a gweithrediad
Caiff y polisi cydnabyddiaeth ar gyfer aelodau o’r Pwyllgor
Gweithredol ei lunio gan y Pwyllgor Cydnabyddiaeth, is-bwyllgor oFwrdd y Llywodraethwyr. Mae’r Pwyllgor hwn yn ymdrin â’r hollfaterion sy’n ymwneud â chydnabyddiaeth aelodau o’r Pwyllgor
Gweithredol ac mae’n atebol i Fwrdd y Llywodraethwyr o ran
pennu a chadw at y polisi cydnabyddiaeth cyfan ac o ran adolygu
cyflogau sylfaenol, taliadau bonws a buddiannau’r Pwyllgor
Gweithredol, gan gynnwys trefniadau pensiwn, ac o ran cytuno
arnynt. Mae’r Pwyllgor yn ystyried perfformiad aelodau unigol y
Pwyllgor Gweithredol cyn argymell eu cydnabyddiaeth a’u taliadau
bonws blynyddol i Fwrdd llawn y Llywodraethwyr.
Aelodau’r Pwyllgor yn ystod y flwyddyn oedd Gavyn Davies(Cadeirydd), Y Farwnes Hogg, y Fonesig Pauline Neville-Jones a’r
Arglwydd Ryder. Yn ogystal, mynychir cyfarfodydd gan y
Cyfarwyddwr Cyffredinol sy’n cynghori ar faterion yn ymwneud ag
aelodau eraill o’r Pwyllgor Gweithredol a pherfformiad cyffredinol y
BBC a chan y Cyfarwyddwr Adnoddau Dynol a Chyfathrebu
Mewnol. Nid ydynt yn bresennol pan ystyrir materion yn ymwneud
â’u cydnabyddiaeth hwy.
Yn ei gyfansoddiad a’i weithrediad mae’r Pwyllgor yn cydymffurfio â’r
Combined Code on Corporate Governance. Mae’r Pwyllgor yn ystyried
bod annibyniaeth ei brosesau gwneud penderfyniadau yn hollbwysig.
Gan ymgynghori â’r Cyfarwyddwr Adnoddau Dynol a Chyfathrebu
Mewnol a Phennaeth Iawndal a Buddiannau’r BBC, mae’r Pwyllgor
yn derbyn cyngor arbenigol gan ymgynghorwyr proffesiynol allanol arfaterion penodol yn ymwneud â chydnabyddiaeth, yn arbennig o ran
ystyried arfer yn y farchnad allanol. Yn ystod y flwyddyn, enwebodd
a derbyniodd y Pwyllgor gyngor annibynnol gan Bartneriaeth Monksa Gr∑p Hay ar ddata cymharol yn y farchnad er mwyn cynorthwyo
gyda’r broses o bennu cyflogau a buddiannau’r Pwyllgor
Gweithredol.
Llywodraethwyr: polisi cydnabyddiaeth
Caiff y Llywodraethwyr ffi a bennir gan yr Ysgrifennydd Gwladol
dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon. Ad-delir iddynt hefyd
gostau yr eir iddynt wrth ymwneud â busnes y BBC. Caiff treuliau
a ystyrir gan Gyllid y Wlad yn rhai trethadwy eu setlo’n llawn gan
y BBC, yn cynnwys unrhyw daliadau treth cysylltiedig, ac fe’u
cofnodir fel buddiannau yn y tabl ar dudalen 78. Y cynnydd yn
y gydnabyddiaeth flynyddol a gofnodwyd ar gyfer 2002/2003 oedd
76 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

2.5% i’r Is-Gadeirydd a’r Llywodraethwyr cenedlaethol, a 2.5% i’r
Cadeirydd a’r Llywodraethwyr eraill (2001/2002 2.7% a 3.6% yn
y drefn honno).
Pwyllgor Gweithredol: polisi cydnabyddiaeth
Mae’r polisi cydnabyddiaeth ar gyfer aelodau’r Pwyllgor Gweithredol
yn ceisio sicrhau cydbwysedd rhwng statws y BBC fel corfforaeth
gyhoeddus (a’r disgwyliad bod yn rhaid i bob maes gwario, gan
gynnwys cydnabyddiaeth swyddogion gweithredol, ddarparu gwerth
i dalwyr y drwydded) a’r ffaith bod y BBC yn gweithredu mewn
amgylchedd cystadleuol a masnachol a bod angen iddo gynnig
cydnabyddiaeth sy’n galluogi iddo ddenu, cadw a chymell unigolion osafon sy’n meddu ar y sgiliau a’r gallu i arwain y BBC.
Wrth wneud hynny, mae’r polisi cydnabyddiaeth yn ceisio:● talu cydnabyddiaeth deg i unigolion am eu cyfrifoldeb a’u
cyfraniad unigol, tra’n darparu elfen o gyflog yn seiliedig ar
berfformiad, yn adlewyrchu perfformiad sylfaenol y BBC● ystyried polisi cyflogau ac amodau cyflogaeth ehangach o fewn
gweddill y BBC a’r berthynas a ddylai fodoli rhwng
cydnabyddiaeth aelodau’r Pwyllgor Gweithredol a chyflogeion eraill● ystyried lefelau canolig y farchnad mewn perthynas â chyfanswm
gwobrau ariannol sefydliadau tebyg perthnasol yn y sectorau
cyhoeddus a phreifat
Bydd ymagwedd y Pwyllgor tuag at ddatblygu polisi yn parhau iadlewyrchu’r egwyddorion hyn, wedi’i ategu gan broses reolaidd oadolygu a monitro polisi ac arfer o ran cydnabyddiaeth mewn
sefydliadau y tu allan i’r BBC.
Dengys data allanol a adolygir gan y Pwyllgor fod cyflogau a dalwyd
ar brif lefel Bwrdd ar draws y sector preifat cyfan, ac yn y diwydiantcyfryngau yn arbennig, yn sylweddol uwch nag yn y BBC ar gyfer
sefydliadau o faint a chymhlethdod tebyg, tra bod y cyfleoedd argyfer taliadau bonws blynyddol a hir dymor yn fwy o lawer hefyd.
I’r gwrthwyneb, mae’r lefelau cyflog ar gyfer uwch weision sifil
a rheolwyr eraill yn y sector cyhoeddus yn is. Mae’r lefelau
cydnabyddiaeth a bennir gan y Llywodraethwyr yn disgyn rhwng
cyflogau’r uwch reolwyr mwyaf profiadol sy’n gweithio ym maes
gwasanaeth cyhoeddus a’r rhai mewn busnesau masnachol tebyg ermwyn adlewyrchu statws unigryw’r BBC fel sefydliad a ariennir yngyhoeddus sy’n gweithredu ac yn cystadlu mewn diwydiantmasnachol.
Elfennau cydnabyddiaeth
Cyflog sylfaenol
Adolygir cyflogau sylfaenol bob mis Awst, gan ystyried lefelau’r
farchnad allanol a chymariaethau mewnol yn ogystal â chyfrifoldebau
a pherfformiad yr unigolyn. Telir y cyflog sylfaenol fel swm misol
sefydlog mewn arian parod.
Bonws blynyddol
Yn ystod 2002, cynhaliodd y Pwyllgor arolwg trylwyr o’r polisi a’r
ymagwedd tuag at gyflog amrywiol ar gyfer aelodau’r Pwyllgor
Gweithredol. Gan gydnabod pwysigrwydd cynnal cydbwysedd

rhwng cyflog sylfaenol a chynllun bonws blynyddol sy’n adlewyrchu
perfformiad a chyfraniad unigolion, ystyriodd y Pwyllgor ei bod yn
briodol i fonysau blynyddol gael eu pennu ar uchafswm lefel o 30%
o’r cyflog sylfaenol a chymysgedd o dargedau a mesurau ansoddol ameintiol. Eleni, am y tro cyntaf, arferodd y Pwyllgor ei ddisgresiwn i
addasu lefel y taliadau er mwyn ystyried ffactorau ehangach yn yfarchnad allanol. O ganlyniad, bu gostyngiad yn y taliadau bonws argyfartaledd, er gwaethaf lefel perfformiad cryf iawn yn erbyn
amcanion y BBC.
Mae cyflawni amcanion ar draws y BBC yn dylanwadu ar hyd at
30% o’r uchafswm bonws, gyda’r un lefel o fonws yn berthnasol
i bob aelod o’r Pwyllgor Gweithredol, gan atgyfnerthu gwertha phwysigrwydd perfformiad cyfunol. Mae cyflawni amcanion
is-adrannol yn dylanwadu ar hyd at 40% o unrhyw ddyfarniad, apherfformiad a chyfraniad unigol ar y 30% o’r dyfarniad sy’n weddill.
Ar gyfer y flwyddyn dan sylw roedd y targedau’n ymwneud yn
bennaf ag amcanion a bennwyd gan y Llywodraethwyr ac agyhoeddwyd yn Adroddiad Blynyddol 2001/2002.
Yn achos y busnesau masnachol (BBC Worldwide a BBC Ventures
Group), mae’r cynllun bonws blynyddol wedi’i gysylltu’nuniongyrchol â chyflawni targedau perfformiad ariannol penodol sy’nymwneud â gwerthiannau, llif arian ac elw cyn llog a threthiant. Er
bod uchafswm y bonws blynyddol yn 30%, sy’n gyffredin ag aelodau
eraill o’r Pwyllgor Gweithredol, mae’r fframwaith yn seiliedig ar:● ar gyfer Prif Weithredwr BBC Ventures Group, hyd at 80%
o unrhyw ddyfarniad ar gyfer cyflawni targedau elw cyn llog athrethiant a llif arian a hyd at 20% ar gyfer perfformiad unigol● ar gyfer Prif Weithredwr BBC Worldwide, hyd at 66% o unrhyw
ddyfarniad ar gyfer cyflawni targedau gwerthiannau, arian parod, ac
elw cyn llog a threthiant a hyd at 33% ar gyfer perfformiad unigol
Adlewyrchir taliadau bonws yn y datganiadau ariannol ar sailcroniadau ar gyfer y cyfnod perfformiad dan sylw. Gwneir taliadau
gwirioneddol ym mis Gorffennaf bob blwyddyn.
Mae cynllun cymhelliant hir dymor hefyd ar waith ar gyfer Prif
Weithredwr BBC Worldwide sy’n darparu ar gyfer bonws o hyd atuchafswm o 20% o gyflog yn seiliedig ar gyflawni prif dargedau llif
arian y BBC dros gyfnod o dair blynedd. Daeth y cyfnod tair blynedd
cyntaf yn y cynllun, a ddechreuodd ym mis Ebrill 1999, i ben ar
31 Mawrth 2002 a chynhyrchodd daliad i Rupert Gavin o 14.75%
o’i gyflog. Ar gyfer eleni, a’r blynyddoedd i ddod, adlewyrchir unrhyw
ddyfarniadau o dan y cynllun yn y datganiadau ariannol ar sailcroniadau. Mae’r Llywodraethwyr hefyd wedi cymeradwyo’r cynnig
i sefydlu cynllun tebyg ar gyfer Prif Weithredwr BBC Ventures
Group yn seiliedig ar gyflawni targedau perfformiad ariannol.

gyrrwr. Mae contract y Cyfarwyddwr Cyffredinol yn darparu ar gyfer
car â gyrrwr ond nid oes ganddo’r hawl ychwanegol i gael car
personol na lwfans tanwydd.
Pensiynau
Mae pob aelod o’r Pwyllgor Gweithredol yn gymwys i gymryd rhan
yng Nghynllun Pensiwn y BBC, sy’n darparu buddiannau pensiwn
sy’n gysylltiedig â chyflog ar sail buddiannau diffiniedig, gyda chyfradd
gronni o 1/60fed o’r cyflog terfynol am bob blwyddyn o wasanaeth,yn amodol ar derfyn enillion Cyllid y Wlad lle y bo’n briodol. Dim
ond cyflog sylfaenol sy’n bensiynadwy. Mae’r cynllun yn darparu ar
gyfer ymddeoliad cynnar ar sail feddygol ac yswiriant bywyd o bedair
gwaith y cyflog.
Gwnaed amrywiaeth o drefniadau arbennig ar gyfer yr unigolion
hynny a ymunodd â’r BBC yn hwyr yn eu gyrfaoedd, y mae eu
henillion dros derfynau Cyllid y Wlad, gan gynnwys trefniadau wedi’uhariannu a heb eu hariannu y tu allan i Gynllun Pensiwn y BBC.
Contractau cyflogaeth
Yn ôl polisi’r Pwyllgor Cydnabyddiaeth, dylai contractau cyflogaeth
aelodau’r Pwyllgor Gweithredol gynnwys uchafswm cyfnod rhybudd
gadael o flwyddyn. Mae pob contract yn dod i ben ar ben-blwydd
y cyfarwyddwr yn 60 oed, sef oedran ymddeol arferol y BBC, ond
mae’n agored i’w derfynu’n gynt am reswm penodol neu os rhoddir
rhybudd gadael o dan y contract. Nid oes hawl i unrhyw
gydnabyddiaeth ychwanegol yn achos terfyniad cynnar heblaw am
yn achos terfynu ar sail diswyddiad.
Buddiannau allanol
Pan nad oes potensial ar gyfer buddiannau sy’n gwrthdaro a thrwy
gytundeb ymlaen llaw gyda Bwrdd y Llywodraethwyr, gall aelodau’r
Pwyllgor Gweithredol ddal swyddi cyfarwyddwyr allanol. Mae’n
debygol na ellir dal mwy na dwy swydd cyfarwyddwr allanol ar yr un
pryd, a dim ond un o’r rhain ddylai fod mewn sefydliad masnachol.
Mae Llywodraethwyr yn asesu ceisiadau o’r fath yn erbyn meini
prawf llym er mwyn sicrhau na fydd buddiannau yn gwrthdaro. Telir
cydnabyddiaeth sy’n deillio o swyddi cyfarwyddwyr y cytunwyd
arnynt ers cyflwyno’r polisi hwn ym 1997, neu yn dilyn penodiad,i’r BBC. Yn ystod y flwyddyn, dim ond dau aelod o’r Pwyllgor
Gweithredol a oedd yn dal swyddi fel cyfarwyddwyr gweithredol
sefydliadau allanol.

Buddiannau
Yn ogystal â chyflog a bonws, y prif fuddiannau cytundebol a
ddarperir yw car a lwfans tanwydd, yswiriant iechyd preifat, pensiwn
ac yswiriant bywyd. Ac eithrio swydd Cyfarwyddwr y Gwledydd a’r
Rhanbarthau, bu’n bolisi ers rhai blynyddoedd nad yw aelodau
newydd a benodir i’r Pwyllgor Gweithredol yn gymwys i gael car â
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 77

Cydymffurfiad

Cydnabyddiaeth a dderbyniwyd
Caiff cydnabyddiaeth Llywodraethwyr neu aelodau’r Pwyllgor
Gweithredol a benodir neu sy’n gadael yn ystod y flwyddyn eichynnwys mewn perthynas â chyfnod eu haelodaeth yn unig.

Pwyllgor Gweithredol

Greg Dyke
Jenny Abramsky
Jana Bennett1 (penodwyd 20 Ebrill 2002)
66* Glenwyn Benson– Mark Byford
17 Stephen Dando
2
22 Andy Duncan
2,3Carolyn
Fairbairn
17
Roger
Flynn
–
30 Rupert Gavin
32 Ashley Highfield
29 Pat Loughrey
7** Peter Salmon– Richard Sambrook
32 John Smith
22 Michael Stevenson

Ffioedd£000

Buddiannau£000

Cyfanswm
2003£000

Cyfanswm
2002£000

Gavyn Davies (Cadeirydd)
80
Y Fonesig Ruth Deech (penodwyd 23 Hydref 2002) 7
Syr Richard Eyre
15
Dermot Gleeson
15
Y Farwnes Hogg
15
Yr Athro Merfyn Jones (penodwyd 1 Ionawr 2003) 7
Roger Jones (ymddeolodd 31 Rhagfyr 2002)
20
Yr Athro Fabian Monds
27
Y Fonesig Pauline Neville-Jones
27
Y Gwir Anrh Arglwydd Ryder (Is-Gadeirydd)
27
Angela Sarkis (penodwyd 23 Hydref 2002)
7
Syr Robert Smith
27
Ranjit Sondhi
20
Syr Anthony Young (ymddeolodd 31 Gorffennaf 2002) 5

19
2
2
8
3
–
1
1
7
3
2
1
1
2

99
9
17
23
18
7
21
28
34
30
9
28
21
7

18

299

52

351

–

–

–

299

52

351

Llywodraethwyr

Llywodraethwyr a ymddeolodd yn
ystod 2001/2002

292(ymddiswyddodd 23 Ionawr 2003)

Caroline Thomson
Alan Yentob4

Cyflog
£000

368
211
216
185
235
221
231
122
231
278
230
191
205
222
227

88
45
47
37
54
49
55
32
65
62
45
41
46
49
47

8
18
181
16
17
2
15
15
18
22
19
48
28
16
26

464 469274 273444–
238 226
306 294272 222*301 235*
169 248314 243*362 339294 294
280 259279 273287 260
300 311

151
179
228

–
35
67

24
22
26

175
236
321

3,931

864

521 5,316 4,707

–

–

3,931

864

55 Aelodau a ymddiswyddodd
347 yn ystod 2001/2002* Penodwyd yn Gadeirydd hanner ffordd drwy 2001/2002**Penodwyd yn Llywodraethwr hanner ffordd drwy 2001/2002
Am dri mis, talwyd y ffioedd a oedd yn ymwneud â Syr Robert Smith yn uniongyrchol i DeutscheBank, a oedd yn ei ryddhau am y cyfnod angenrheidiol i’r BBC. Ers mis Gorffennaf 2002, talwyd
ffioedd yn uniongyrchol i Syr Robert Smith

Buddiannau Cyfantrethswm
adwy
2003
£000
£000

Bonws
blynyddol
£000

–

128

233
226
302

399

521 5,316 5,106

Taliadau o dan gynlluniau
cymhelliant hir dymor5
Taliad i gyn gyfarwyddwr6–

Cyfanswm
2002
£000

–

2

45

40

130

–

* Penodwyd i’r Pwyllgor hanner ffordd drwy 2001/2002
1) Cynhwysir £167,000 yn y buddiannau ar gyfer Jana Bennett ar gyfer costau a dalwyd mewn cysylltiad
â’i hadleoli o UDA er mwyn dechrau ei swydd gyda’r BBC. Mae cyfran sylweddol o’r swm hwn yn
deillio o ychwanegu ffioedd gros sy’n gysylltiedig â gwerthu ei chyn-gartref yn UDA at ddibenion treth.
2) Mae’r ffigurau bonws ar gyfer Andy Duncan a Carolyn Fairbairn yn cynnwys taliad ychwanegolo £5,000 yr un sy’n adlewyrchu eu cyfraniad tuag at sicrhau’r Trwyddedau Teledu Daearol Digidol.
3) Cymerodd Carolyn Fairbairn gyfnod o wyliau heb dâl yn ystod y flwyddyn.
4) Mae’r ffigur bonws ar gyfer Alan Yentob yn cynnwys taliad ychwanegol o £20,000 mewn
cysylltiad â’i weithgaredd cyflwyno ar y sgrîn yn ystod y flwyddyn.
5) Mae’r cynllun cymhelliant hir dymor yn gynllun ar gyfer Rupert Gavin.
6) Ymddiswyddodd Michael Stevenson o’r Pwyllgor Gweithredol ond parhaodd i fod yn aelod o staff
y BBC tan 30 Ebrill 2003. Roedd £94,000 o’r £128,000 yn daliad yn lle rhybudd gadael yn unolâ hawliau ei gontract.

Pensiynau’r Llywodraethwyr a’r Pwyllgor Gweithredol
Mae’r BBC yn darparu buddiannau pensiwn i Gadeirydd y
Llywodraethwyr ac aelodau’r Pwyllgor Gweithredol. Dangosir
manylion yr hawliadau buddiannau diffiniedig i aelodau’r Pwyllgor
Gweithredol a wasanaethodd yn ystod y flwyddyn ym mhum colofn
gyntaf y tabl canlynol. Mae’r BBC hefyd yn gwneud cyfraniadau igynlluniau prynu arian mewn perthynas â rhai aelodau, fel y dangosir
yn y ddwy golofn olaf.
Ildiodd Gavyn Davies ei hawl i fuddiannau pensiwn gan y BBC yn
2003 a 2002.

78 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Cynlluniau buddiannau diffiniedig

Gwerthoedd
blynyddol

Aelod o’r
Pwyllgor
Gweithredol(oedran ar
31 Mawrth 2003)

Cynlluniau
cyfraniadau
diffiniedig

Gwerthoedd 4
trosglwyddo

Cynnydd
mewn
gwerthtrosCynnydd Gwerth Gwerth glwyddo
mewn
trostrosllai
Pensiwn pensiwn glwyddo’r glwyddo’r
cyfrancronedig cronedig pensiwn pensiwn
iadau’rar 31
yn cronedig cronedig cyfarwyMawrth ystod y
ar 31
ar 31 ddwyr yn
2003 flwyddyn Mawrth Mawrth ystod y£000 y £000 y
2003
2002 flwyddyn
flwyddyn flwyddyn
£000
£000
£000

Greg Dyke (55)6
Jenny
Abramsky (56)126
Jana Bennett1,2 (47) 2
Glenwyn Benson (55)24
Mark Byford (44)88
Stephen Dando (41) 3
Andy Duncan (40)3Carolyn
Fairbairn (42)9Roger Flynn (40)3
Rupert Gavin (48)8AshleyHighfield (37)4
Pat Loughrey (47) 83
Peter Salmon3 (46) 32
RichardSambrook (46)90John Smith (45)87
MichaelStevenson (42)13
Caroline
Thomson (48)45
Alan Yentob (56) 113

2

6 Rhaglenni, sianelau a hyrwyddiadau
Bydd y fframwaith ar gyfer rheoleiddio cynnwys y mae’r BBC yn
gweithredu oddi tano yn newid yn sylweddol yn ystod y flwyddyn i
ddod wrth i Ofcom ymgymryd â’i bwerau statudol. Mae’r adran hon
yn cyflwyno adroddiad ar nifer o faterion o ran cydymffurfiad
golygyddol, y bydd Ofcom yn rhannol gyfrifol am rai ohonynt maeso law.

Cynnal safonau golygyddol
Mae’r Llywodraethwyr yn sicrhau bod y BBC yn cynnal safonau
golygyddol uchel, gan fonitro ei gydymffurfiad â’r BBC Producers’– Guidelines a’r Code on Impartiality and Accuracy sy’n rhan ohonynt.
– Yn gyffredinol, roedd y Llywodraethwyr yn fodlon bod y BBC wedi
17 cyrraedd y safonau a ddisgwylid ganddo yn 2002/2003. Fodd bynnag,– nodasant achos difrifol o dorri’r canllawiau yn ymwneud ag
37* amlygrwydd cynnyrch ym mhennod y Nadolig o Absolutely Fabulous.
21* Ymchwiliwyd yn drylwyr i hyn ac ymddangosodd mai gwyriad oedd
yr achos hwn yn hytrach nag arwydd o broblemau difrifol ar y
18 rhaglen honno neu yn rhywle arall; cymerwyd camau i atal hyn rhag
22* digwydd eto.
35

58

30

59

8 2,566 2,279
2
14
–
4
497
388
12
774
887
2
18
10
2
18
10

275
10
97
(124)
4
4

–
37
26
–
50
40

2
2
2

61
18
75

66
10
67

(10)
4
4

18
40
36

2
8
10

21
888
337

16
979
281

1
(101)
52

40
–
32

11
9

936 1,007
814
945

(85)
(147)

–
–

2

107

123

(20)

22

Cododd y modd y portreadir pobl go iawn mewn dramâu hefyd
34 faterion i wneuthurwyr rhaglenni, yn arbennig ym meysydd caniatâd,– cywirdeb ffeithiol a phreifatrwydd. Nododd y Llywodraethwyr hefyd
21 fod cael cydbwysedd rhwng disgwyliadau’r gynulleidfa o amgylch
adeg y trothwy yn her gynyddol. O ganlyniad i seminar gan y–
Llywodraethwyr, bydd project mewnol yn edrych ar ddisgwyliadau– cynulleidfaoedd ar gyfer sianelau newydd. Ymdrinnir hefyd â’r broseso labelu cynnwys anodd yn ystod y flwyddyn i ddod.
18

3
543
580
13 2,294 1,916

(42)
363

24
–

16
–

424

291

–

5

424

296

Aelodau a
ymddiswyddodd
yn 2001/2002

92

Cyfraniadau’r
BBC igynlluniau
prynu
arian
2003
2002
£000
£000

mae’r elw ar giltiau sy’n gysylltiedig â mynegai wedi gostwng, gan gynyddu gwerthoedd trosglwyddo
sy’n gysylltiedig â giltiau, tra bod elw difidendau yr holl Gyfranddaliadau wedi cynyddu (o ganlyniad i
ostyngiad yng ngwerthoedd y farchnad), gan ostwng gwerthoedd trosglwyddo sy’n gysylltiedig ag
ecwiti. Yr effaith a gaiff hyn yw bod gwerthoedd trosglwyddo wedi cynyddu i aelodau hn ac wedi
gostwng i aelodau iau.

52

* Penodwyd hanner ffordd drwy 2001/2002
1) Penodwyd Jana Bennett yn ystod y flwyddyn. Mae’r cynnydd yn y gwerthoedd trosglwyddo a’r
pensiwn cronedig yn y tabl uchod mewn perthynas â’r cyfnod o’i phenodiad ar 20 Ebrill 2002
2) Mae’r buddiannau cronedig a ddangosir ar gyfer Jana Bennett yn tybio y bydd yn cwblhau’r
cyfnod gwasanaeth o ddwy flynedd sy’n ofynnol cyn y gellir hawlio buddiannau
3) Mae’r cynnydd yn y pensiwn cronedig ar gyfer Peter Salmon yn cynnwys pensiwn ychwanegol o£7,000 y flwyddyn yn deillio o fewndrosglwyddo £106,000 yn ystod y flwyddyn
4) Mae gwerth trosglwyddo’r buddiannau pensiwn cronedig yn cynrychioli cost amcangyfrifedig
darparu’r buddiannau pensiwn a gronnwyd hyd yn hyn i’r cynllun pensiwn. Mae nifer o ffactorau yn
effeithio ar y gwerth, sy’n cynnwys oedran yr unigolyn, cyflog pensiynadwy, nifer y blynyddoedd owasanaeth pensiynadwy ac amodau’r farchnad fuddsoddi ar ddyddiad y cyfrifiad (yn unol â Nodyn
Cyfarwyddyd Actiwaraidd GN11). Nid yw’n swm a delir nac yn swm sy’n ddyledus i’r unigolyn ac
felly ni ellir ei ychwanegu’n ystyrlon at y gydnabyddiaeth. Mae effaith amodau’r farchnad fuddsoddi
ar y gwerth trosglwyddo yn amrywio yn unol ag oedran y person. I aelodau hn, mae’r cyfrifiad yn
adlewyrchu’r elw ar giltiau sy’n gysylltiedig â mynegai, tra bo’r cyfrifiad yn adlewyrchu’r elw difidendau
ar Fynegai Holl Gyfranddaliadau’r FTSE i aelodau iau. Yn ystod y flwyddyn hyd at fis Mawrth 2003,

Roedd goruchwyliaeth y Llywodraethwyr o ran bod yn ddiduedd
yn cynnwys cyflwyno adroddiadau chwarterol yn hytrach na phobhanner blwyddyn a chyflwyno proses asesu gan arbenigwyr allanol
annibynnol. Yn ystod y flwyddyn nesaf, bydd y Llywodraethwyr yn
ymgymryd â mwy o waith i fodloni eu hunain bod darllediadau’r
BBC yn parhau i gyrraedd y safonau uchaf o ran bod yn ddiduedd.
Mae’r Llywodraethwyr yn cymeradwyo’r BBC Producers’ Guidelines a’rholl ddiwygiadau dilynol, yn derbyn adroddiad chwarterol ar gwynion
gan BBC Gwybodaeth, gan gynnwys cwynion i’r Uned Cwynion am
Raglenni (PCU) a phenaethiaid adrannau’r BBC, ac yn cynnal arolwg
o’r polisi golygyddol ddwywaith y flwyddyn. Mae Pwyllgor Cwynion
am Raglenni’r Llywodraethwyr (GPCC) yn ystyried apeliadau gan
achwynwyr yn erbyn penderfyniadau ar gwynion golygyddol difrifola wnaed gan y PCU neu gan reolwyr y BBC ac mae’n cyflwyno
gwybodaeth i’r Bwrdd yn fisol ar ffurf adroddiad. Ar ran y
Llywodraethwyr, mae’r GPCC hefyd yn sicrhau yr ymdrinnirâ chwynion i’r BBC mewn dull priodol (gweler tudalen 62).

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 79

Cydymffurfiad

Cymeradwyo gwasanaethau newydd
Mae angen i bob gwasanaeth cyhoeddus newydd a lansiwyd gan y
BBC ers 1 Ionawr 1997 gael cymeradwyaeth yr Ysgrifennydd
Gwladol dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon. Cynhwysir ytelerau allweddol ar gyfer cymeradwyaeth yn y Datganiad o Bolisi
Rhaglenni ar gyfer pob un o’r gwasanaethau hyn hefyd. Mae’r adrannesaf yn cyflwyno adroddiad ar berfformiad yn erbyn y Datganiadau
ar gyfer 2002/2003 gan nodi’r eithriadau.
Datganiadau o Bolisi Rhaglenni’r BBC
Roedd Datganiadau o Bolisi Rhaglenni’r BBC 2002/2003 yn cynnwys
nifer fawr o ymrwymiadau mesuradwy. Dengys tabl 1 ar dudalen
122 fod y BBC wedi cyflawni’r rhain heblaw am yr eithriadau
canlynol:● 1Xtra: Ymrwymodd 1Xtra i ddarparu tua 20% o ddarllediadau
llafar gyda hanner ohonynt yn newyddion, rhaglenni dogfen a
gweithredu cymdeithasol. Yn ystod ei wyth mis cyntaf ar yr awyr,
cyflawnodd 19.1% o ddarllediadau llafar gyda 6.9% o newyddion,
rhaglenni dogfen a materion cymdeithasol. Mae rheolwyr Radioa Cherddoriaeth wedi cymryd camau i sicrhau bod 1Xtra ar y
trywydd cywir i gyflawni’r ddau ymrwymiad hyn yn ystod ei
flwyddyn lawn gyntaf, a fydd yn sicrhau ei fod yn bodloni telerau
ei gymeradwyaeth gan yr Adran Ddiwylliant, y Cyfryngau a
Chwaraeon.
● Gogledd Iwerddon: Ymrwymodd BBC Northern Ireland i
gyflenwi 100 awr o ddarllediadau gwleidyddol yn 2002/2003 ond
dim ond 77 awr a gyflawnodd, yn bennaf o ganlyniad i gau
Cynulliad Gogledd Iwerddon ym mis Hydref 2002.
● Rhanbarthau Lloegr: Ymrwymodd Rhanbarthau Lloegr y BBC i
sicrhau bod yr holl brif raglenni newyddion rhanbarthol am
6.30pm ar gael ar loeren ddigidol ond mae bellach yn disgwyl
cyflawni hyn erbyn mis Hydref 2003. Mae hyn yn gysylltiedig âphenderfyniad y BBC i ddarlledu ei wasanaethau heb eu seiffro
ar loeren ddigidol.
● Cynhyrchu rhanbarthol: Dywedodd Teledu’r BBC y byddai o leiaf
33% o’i ddarllediadau rhwydwaith ar draws holl sianelau teledu’r
BBC yn cael eu gwneud y tu allan i Lundain a De Ddwyrain
Lloegr. Eleni cynhyrchwyd 31% y tu allan i Lundain a De Ddwyrain
Lloegr – ychydig yn llai na’r ffigur a ailddatganwyd ar gyfer
2001/2002, sef 32%, er gwaethaf cynnydd mewn buddsoddiad(gweler tabl 14 tudalen 130). Ailddatganwyd ffigur y llynedd yn
dilyn arolwg o’r meini prawf cymhwyster er mwyn adlewyrchu
newidiadau yn narllediadau’r BBC ers i’r ymrwymiad gael ei lunio
yn wreiddiol ddeng mlynedd yn ôl. Yn y dyfodol, bydd Ofcom yn
cytuno ar dargedau o’r fath gyda’r BBC fel rhan o’i reoliad
cynnwys Lefel 2, felly cyhoeddir newidiadau pellach yn y meini
prawf cymhwyster yn Adroddiad Blynyddol y flwyddyn nesaf.
Cwotâu rhaglenni’r DU
O dan Ddeddf Darlledu 1990 mae gan y BBC ddyletswydd i sicrhau
nad oes llai na 25% o’r amser a ddyrennir i ddarlledu rhaglenni
teledu cymhwysol yn cael ei ddyrannu i ddarlledu ystod acamrywiaeth o gynyrchiadau annibynnol. Mae’n rhaid i Gyfarwyddwr
Cyffredinol y Swyddfa Masnachu Teg (OFT) gyflwyno adroddiadau
rheolaidd i’r Ysgrifennydd Gwladol dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a
80 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Chwaraeon ar y graddau y mae’r BBC, yn ei farn ef, wedi cyflawni’r
ddyletswydd honno.
Cyhoeddwyd ei adroddiad ar gyfer y cyfnod 1 Ebrill 2001 hyd
31 Mawrth 2002 ym mis Mawrth 2003. Daeth i’r casgliad, er body BBC wedi cyflawni ystod ac amrywiaeth boddhaol o gynyrchiadau
annibynnol, nad oedd wedi cyflawni’r cwota – gan gyflawni 21.8%.
Mae achosion meddiannu diweddar gan ddarlledwyr cynhyrchwyr
annibynnol mawr wedi cael yr effaith o ddileu eu statws fel
cynhyrchwyr annibynnol at ddiben deddfwriaeth y DU ac yn ei
gwneud yn fwy fwy anodd i’r BBC gyflawni’r cwota. Pe bai cwmnïau
cynhyrchu o’r fath wedi eu cyfrif yng nghyfanswm 2001/2002,
byddai’r BBC wedi cyrraedd ei darged oriau.
Mae’r Adran Diwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon wedi cydnabody mater hwn ac wedi ymrwymo i newid yr is-ddeddfwriaeth
berthnasol i adfer cyflenwyr fel Endemol, sy’n gyflenwr pwysig i’r
BBC ond y newidiwyd ei statws yn dilyn achos meddiannu ganddarlledwr tramor. Ni fydd cynhyrchwyr y mae darlledwyr yn y
DU yn berchen arnynt yn gallu hawlio statws annibynnol o hyd.
Cyfanswm ymrwymiad y BBC yn 2001/2002 i gyflenwadau allanol oddarllediadau cymhwysol oedd 27.5% o oriau a 29.4% o wariant.
Cwotâu rhaglenni’r UE yn y flwyddyn galendr 2002
Mae deddfwriaeth y Gymuned Ewropeaidd yn mynnu bod AelodWladwriaethau yn sicrhau bod darlledwyr yn neilltuo’r rhan fwyaf
o’u hamser darlledu ar y teledu i weithiau Ewropeaidd ac eithrio’r
amser a neilltuir i newyddion, digwyddiadau chwaraeon, gemau,
hysbysebion, gwasanaethau teletestun a thelesiopa. Mae’r
ddeddfwriaeth yn mynnu hefyd bod darlledwyr yn neilltuo o leiaf
10% o’u hamser darlledu i weithiau Ewropeaidd (ac eithrio
gweithiau o’r math a ddisgrifir uchod) a wneir gan gynhyrchwyr
annibynnol.
Aeth y BBC y tu hwnt i gwotâu’r UE yn y flwyddyn galendr 2002. O
ran darllediadau perthnasol BBC One a BBC Two, roedd 81% odarddiad Ewropeaidd (79% yn 2001) a gwnaed 13% gan
gynhyrchwyr annibynnol Ewropeaidd (11% yn 2001). O ran
darllediadau perthnasol holl sianelau’r BBC (gan gynnwys BBC
Choice – BBC Three bellach, BBC Four, CBeebies, CBBC a BBC
News 24), roedd 85% o darddiad Ewropeaidd (88% yn 2001) a
gwnaed 19% gan gynhyrchwyr annibynnol Ewropeaidd (20% yn
2001).
Rheoleiddio darlledu sianelau Ewropeaidd
Mae’r BBC yn darlledu dwy sianel deledu yn Ewrop, sef BBC Primea BBC World. Gweithredwyd y ddwy sianel yn wreiddiol gan
European Channel Broadcasting Limited, is-gwmni y mae BBC
Worldwide Limited yn berchen yn llwyr arno, ond ar 1 Rhagfyr
2002, cymeradwyodd yr Ysgrifennydd Gwladol y cynnig i
drosglwyddo busnes ac asedion y sianel BBC World i gwmni
newydd, BBC World Limited, a ddaeth yn is-gwmni y mae BBC
Commercial Holdings Limited yn berchen yn llwyr arno. Trwyddedir

y ddwy sianel gan ITC fel gwasanaethau teledu lloeren.
Yn unol â’r egwyddorion a oedd yn sail i gymeradwyaeth wreiddiol
yr Ysgrifennydd Gwladol:● cynhaliwyd cydberthnasau masnachu hyd braich rhwng y BBC a’rcwmnïau sy’n gyfrifol am sianelau BBC World a BBC Prime● cydymffurfiodd y cwmnïau sy’n gweithredu’r sianelau yn llawn â’r
BBC Commercial Policy Guidelines a’r Ymrwymiad Masnachu Teg achyda darpariaethau perthnasol cyfraith yr UE● cydymffurfiodd y rhaglenni a ddangoswyd ar y ddwy sianel âchodau perthnasol yr ITC a chynhyrchwyd y rhaglenni a wnaed
gan y BBC yn unol â’r BBC Producers’ Guidelines
Hyrwyddiadau ar yr awyr: ymrwymiad y Swyddfa Masnachu Teg
Yn dilyn adroddiad 1992 gan y Comisiwn Monopolïau a
Chyfuniadau (ar roi cyhoeddusrwydd, yn ystod darlledu, i nwyddau agyflenwir gan y darlledwr), ymrwymodd y BBC â’r Swyddfa
Masnachu Teg i ddefnyddio hysbysebion llonydd yn unig i roi
gwybodaeth am gylchgronau’r BBC. Mae telerau’r ymrwymiad hefyd
yn golygu na all y BBC fynd y tu hwnt i gyfanswm o saith munud ardraws cyfnod o saith niwrnod mewn perthynas â hyrwyddo
cylchgronau’r BBC ar yr awyr ar ei wasanaethau teledu. Er mai dim
ond i gylchgronau’r BBC y mae’r rhwymedigaeth gyfreithiol ynberthnasol, mae Ymrwymiad Masnachu Teg y Llywodraethwyr yn
ymrwymo i gymhwyso ysbryd yr ymrwymiad i’r holl hyrwyddiadau
ar yr awyr ar gyfer cynnyrch masnachol.
Yn ystod y cyfnod 1 Ebrill 2002 i 31 Mawrth 2003 y cyfanswm argyfer pob un o gylchgronau’r BBC ar wasanaethau teledu’r BBC (gangynnwys y Radio Times) oedd 3 awr 10 munud a 30 eiliad oddarlledu (2001/2002 2 awr 25 munud 30 eiliad), sef cyfartaleddo 3 munud 40 eiliad mewn cyfnod o saith niwrnod (2001/2002
2 funud 45 eiliad). Y cyfanswm ar gyfer yr holl gynnyrch masnachol(gan gynnwys BBC Worldwide a chynnyrch annibynnol) oedd 4 awr
38 munud (2002 4 awr 37 munud a 30 eiliad) sef cyfartaledd o 5
munud 20 eiliad (2001/2002 5 munud 19 eiliad) mewn cyfnod osaith niwrnod.
7 Rhoddion a chydnabyddiaethau
Mae’n bolisi gan y BBC i beidio â gwneud rhoddion gwleidyddol.
Yn ogystal â’r apeliadau darlledu a grybwyllir ar dudalen 65,
rhoddodd busnesau masnachol y BBC gyfanswm o tua £9,000 i
elusennau yn ystod y flwyddyn (2002 £8,500). Talwyd cyfanswm o£1.1miliwn mewn breindaliadau hawlfraint i Golden Jubilee Events
Limited mewn perthynas â chytundeb rhwng y BBC, Golden Jubilee
Events Limited a BBC Worldwide Limited i gynhyrchu, cynnal a
darlledu cyngherddau cerddorol y Jiwbilî Aur ym Mhalas Buckingham
ym mis Mehefin 2002. Mae Golden Jubilee Events Limited yn un o
is-gwmnïau’r Queen’s Golden Jubilee Trust, a rhoddir ei holl elw i’r
ymddiriedolaeth hon.
Mae’r BBC yn cydnabod grantiau ariannol gan y Comisiwn
Ewropeaidd ar gyfer projectau ymchwil technegol amrywiol.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 81

Arolwg ariannol

Crynodeb

Yn ystod haf 2000 lluniwyd strategaeth uchelgeisiol gan y BBC
ar gyfer y cyfnod hyd at ddiwedd y Siarter bresennol ym mis
Rhagfyr 2006. Mae hyn yn golygu llawer iawn o fuddsoddi
newydd mewn cynnwys a lansio sawl sianel deledu a radio
newydd. Gwelwyd cynnydd mawr ym mlwyddyn ariannol
2002/2003 tuag at gyflawni’r strategaeth honno. Lansiwyd pedairsianel newydd, a chynyddodd y gwariant blynyddol ar raglenni£346miliwn (17%).
Gwariant UK Public Service Broadcasting yn erbyn
strategaeth 2000
3,500

£m

Incwm
Ffi’r drwydded
Mae ffi’r drwydded yn parhau i ddarparu ymhell dros 94% o’r arian
sydd ar gael ar gyfer gwasanaethau’r BBC. Yn 2002/2003 syrthiodd
cyfraddau osgoi talu o 7.9% i 7.2%. Mae cynnal a gwellaeffeithlonrwydd casglu yn hollbwysig ac un o amcanion y BBC argyfer 2002/2003 oedd cynyddu’r mewnlif arian parod i’r BBC o ddull
gwell o gasglu ffi’r drwydded. Cyflawnwyd yr amcan hwn.
Bu cynnydd o £126miliwn yn refeniw ffi’r drwydded o £2,659miliwn
ers 2001/2002:
£m

3,000

2,500

Gwariant gwirioneddol/a ragamcanir
Gwariant fel y'i cynlluniwyd yn
strategaeth 2000

2,000

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

Mabwysiadwyd ymagwedd arloesol tuag at ddosbarthiad teledu gyda
Freeview a gwnaed cynnydd sylweddol o ran rhaglen ailadeiladu
eiddo’r BBC hefyd yn ystod y flwyddyn.
Cyflawnwyd hyn i gyd drwy lwyddo i leihau achosion o osgoi talu
ffi’r drwydded, gwelliannau ym mherfformiad yr is-gwmnïau
masnachol, a thrwy ddefnyddio’r balans ariannol dros ben agronnwyd mewn blynyddoedd cynharach.
Oherwydd hyn symudodd balans ariannol y Gr∑p o warged o£285miliwn ar ddechrau’r flwyddyn i ddyled net y Gr∑p o£74miliwn ar y diwedd. Caiff y cyfnod canol y Siarter hwn ei
nodweddu gan lefelau gwariant uwch nag incwm sy’n achosi dyled
dros dro yn UK Public Service Broadcasting. Rhagwelwyd ygostyngiad arian parod yn ystod y tair blynedd flaenorol ond
digwyddodd yn fwy graddol na’r hyn a gynlluniwyd yn wreddiol.
Gydag incwm yn codi bob blwyddyn – yn sgîl effeithiau cyfunol

Lefelau arian parod/dyled
400

gwelliannau yn effeithiolrwydd casglu ffi’r drwydded a’r RPI +cynnydd blynyddol o 1.5% yn lefel ffi’r drwydded – dim ond ychydig
o flynyddoedd a fydd pan ddefnyddir cyllid y banc a’r nod yw
adennill y costau dros gyfnod y Siarter.

£m** O 2003 UK Public Service Broadcasting yn
unig (cyfleusterau benthyca ar wahân ar gyfer
is-gwmnïau masnachol of fis Mawrth 2003)

Lansiogwasanaethau
newydd

200

0

-200

2000

2001

2002

2003

82 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

2004

2005

2006

2007

Gwelliannau yn effeithiolrwydd y dull o gasglu
ChwyddiantCynnydd yn uwch na chwyddiant yn ffi’r drwydded

54
38
34

Cynnydd o un flwyddyn i’r llall

126

Cyflawnwyd y cynnydd hwn yn erbyn cefndir o newid mawr, gyda
chontractwyr newydd, Capita ac AMV, yn cael eu cyflwyno yn ystod
2002 i ymgymryd â’r gwaith o gasglu a gorfodi am y tro cyntaf. Mae
Capita yn cyflwyno llawer o newidiadau yng ngweithrediad ydrwydded deledu gydag offer canfod newydd, canolfannau galw
newydd, amserau cyflawni cyflymach, a chronfa ddata newydd.
Arweiniodd y newidiadau hyn at gynnydd yn y costau casglu ar
gyfer 2002/2003 ar ôl swm anarferol o isel y llynedd. Dychwelodd
y costau casglu yn 2002/2003 at y duedd tymor canolig o 5.5%o incwm.
Yn ystod y flwyddyn cyhoeddodd y Swyddfa Archwilio
Genedlaethol ei hadroddiad, Collecting the Television Licence,lle y canmolwyd y BBC gan Syr John Bourne, Rheolwr ac
Archwilydd Cyffredinol, am y gwaith da a wnaeth i leihau’r gyfradd
osgoi talu a chryfhau’r trefniadau casglu a gorfodi.
Enillion masnachol
Mae sawl un o fusnesau masnachol y BBC yn cynhyrchu llif arian
ychwanegol wrth ymelwa ar asedion ffisegol ac eiddo deallusol y BBC.
Defnyddir y ffynhonnell ychwanegol hon o lif arian i gynyddu’r arian
sydd ar gael ar gyfer rhaglenni yn UK Public Service Broadcasting.
Yn ystod y flwyddyn, creodd y BBC gwmni dal newydd, BBC
Commercial Holdings Limited, ar gyfer ei holl fusnesau masnachol.
Mae’r strwythur newydd hwn yn darparu mwy o eglurder wrth
wahanu gweithrediadau gwasanaethau cyhoeddus y BBC oddi wrthei weithgareddau masnachol ac yn darparu ffordd o drosglwyddo
benthyciadau i’r gr∑p masnachol, y cymeradwyodd yr Adran dros
Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon derfyn benthyca ar wahân o£350miliwn ar ei gyfer ym mis Gorffennaf 2002. Sefydlwyd
cyfleusterau bancio ar gyfer y gr∑p hwn ym mis Mawrth 2003.

O dan setliad presennol ffi’r drwydded, heriodd y Llywodraeth
y BBC i gynyddu’r swm a godai o weithrediadau masnachol.
Hwn hefyd oedd un o’r amcanion ariannol a bennwyd gan y
Llywodraethwyr i’r BBC ar gyfer 2002/2003. Er gwaethaf amodau
masnachu anodd, cyflawnwyd yr amcan hwn gyda chynnydd bach o
un flwyddyn i’r llall. Yn ystod 2002/2003 cyfrannodd y busnesau
masnachol gyda’i gilydd £124miliwn i’r BBC mewn arian parod.
Yn ogystal, sicrhawyd bod £23miliwn arall ar gael ar gyfer rhaglenni
drwy arbedion a wnaed o ran costau cymorth ar wasanaethau a
ddarparwyd i’r BBC gan y busnesau masnachol. Yn gyffredinol,
cyfrannodd y busnesau masnachol gyfanswm o £147miliwn o’i
gymharu â £142miliwn yn 2001/2002.

BBC Three a thair sianel radio ddigidol newydd (IXtra, BBC 7 a
BBC Asian Network) gan y BBC.

BBC Worldwide a BBC WorldO’r busnesau masnachol, cyfranna BBC Worldwide y mwyaf i’r BBC.
Yn ystod 2002/2003 cynyddodd BBC Worldwide ei elw ariannoli £123miliwn, cynnydd ar £106miliwn yn 2001/2002.

Gwariodd y BBC £280miliwn ar raglenni digidol yn 2002/2003 sef
cynnydd ar £184miliwn yn 2001/2002. Dim ond 13.7% o wariant
rhaglenni’r BBC sydd ar wasanaethau digidol, ond gall 47.1% o’r
boblogaeth yn awr dderbyn teledu digidol.

Wynebodd BBC World, tra’n cynyddu ei ddosbarthiad ledled y byd,farchnad hysbysebu anodd yn 2002/2003. Yn ystod 2002/2003
roedd ganddo all-lif arian parod o £14miliwn (y caiff £9miliwn ohono
mewn perthynas â’r cyfnod cyn i BBC World rannu oddi wrth BBC
Worldwide Group ei gynnwys yng nghanlyniad ariannol BBC
Worldwide). Er nad yw wedi gwneud elw hyd yma, nac yn cyfrannu
arian i’r BBC, cyrhaeddodd y sianel ei thargedau ar gyfer y flwyddyn
a bwriedir iddi ddod yn gyfrannwr net arian parod yn y blynyddoedd
i ddod.

Yn ystod 2002/2003 gwariodd y BBC £976miliwn yn y diwydiantcreadigol y tu allan i’r BBC, cynnydd ar £828miliwn yn 2001/2002(gweler tabl 19 ar dudalen 131).

BBC Ventures Group
Cafodd BBC Ventures Group flwyddyn werthu gref, wedi ei hybu
gan lefel uchel o weithgaredd o fewn y BBC ac yn allanol yn yddarpariaeth o adnoddau rhaglenni a gwasanaethau technoleg.
Am y tro cyntaf gwnaeth yr holl fusnesau yn y Gr∑p hwn elw, gan
gynnwys BBC Broadcast na ddechreuodd fasnachu tan ddechrau’r
flwyddyn a BBC Resources a fu’n gwneud colled ers iddo gael ei
ffurfio ym 1998. Cyfrannodd y Gr∑p £6miliwn mewn arian parod yngyffredinol. Bu gostyngiad yn y cyfraniad ariannol hwn o’i gymharu â
2001/2002 oherwydd buddsoddiad sylweddol yn ystod y flwyddyn gan
y Gr∑p mewn asedion cyfalaf ac mae’r Gr∑p yn disgwyl cynhyrchu
mwy o gyfraniadau oddi wrthynt mewn blynyddoedd i ddod. Mae’r
busnesau hyn hefyd yn helpu’r BBC drwy gyfrannu at ostyngiadau oran costau yng nghyflenwad y cyfleusterau a ddaeth i £23miliwn yn
2002/2003, cynnydd ar £12milwn yn y flwyddyn flaenorol.
Gwariant
Gwariant ar raglenni
Addawodd y BBC gynyddu gwariant ar raglenni o leiaf £450miliwn
yn y ddwy flynedd hyd at 2002/2003. Cyflawnwyd yr amcan hwn
a rhagorwyd arno gyda chyfanswm cynnydd o £616miliwn (yncynnwys chwyddiant) dros y cyfnod o ddwy flynedd, y gwelwyd
cynnydd o £346miliwn yn 2002/2003. Defnyddiwyd y gwariant
ychwanegol hwn i wella ansawdd rhaglenni, yn arbennig ar
BBC One, i gynyddu’r ystod o raglenni lleol penodol ac i lansio’r
gwasanaethau digidol newydd. Yn ystod y flwyddyn, lansiwyd

Dangosir rhaniad gwariant y BBC ar draws ei sianelau a’iwasanaethau gwahanol yn Nodyn 2b i’r datganiadau ariannol ardudalen 95. Dyrennir holl gostau uniongyrchol rhaglenni i bob
gwasanaeth. Mae gwariant yn gysylltiedig â rhaglenni ar feysydd fel
casglu newyddion, cymdeithasau casglu, cerddorfeydd a grwpiau
hawliau perfformio, a ddosrannwyd ar draws gwasanaethau unigol
yn y flwyddyn flaenorol, wedi ei ddadansoddi ar wahân ar gyfer eleni
er mwyn i’r broses fod yn fwy eglur. Ailddatganwyd ffigurau
cymharol 2002 yn unol â hynny.

Gorbenion
Addawodd y BBC leihau gorbenion o 24% dair blynedd yn ôl i 15%
erbyn mis Mawrth 2004. Cyrhaeddwyd y targed hwn yn gynnar ac
yn 2002/2003 cyrhaeddodd isafbwynt newydd o 13%.
Dosbarthiad
Fel rhan o’i ymgyrch i leihau costau, gwnaeth y BBC newidiadau
mawr i’w drefniadau dosbarthu sianelau. Yn ystod mis Tachwedd
2002 gwnaeth y BBC gynnig llwyddiannus am drwydded teledu
daearol digidol (DTT) 12 mlynedd. Mae’r BBC wedi ymrwymo igyd-fenter â Crown Castle a BSkyB i ddatblygu’r cynnig digidol ‘freeto-air’ Freeview. Bu hyn yn llwyddiannus iawn a gwerthwyd 680,000
o flychau pen set gan fanwerthwyr erbyn diwedd y flwyddyn. Mae’r
gyd-fenter hon yn ffordd gost effeithiol o ddenu gwylwyr a
gwrandawyr newydd i wasanaethau digidol y BBC.
O fis Gorffennaf 2003 bydd y BBC yn darlledu ei wyth sianel deledu
heb eu seiffro ar loeren ddigidol. Bydd hyn yn sicrhau bod
gwasanaethau digidol y BBC ar gael i fwy o bobl a bydd hefyd
yn galluogi’r BBC i wneud arbedion sylweddol.
Canlyniad am y flwyddyn
Nid oes gan y BBC gyfranddalwyr ac felly nid yw’n anelu at wneud
elw. Mae gwargedion a diffygion gweithredol yn cynrychioli
gwahaniaethau amseru tymor byr rhwng incwm a gwariant a fydd
yn gwrthdroi mewn blynyddoedd i ddod. Mae’r canlyniad ar gyfer
2002/2003, diffyg o £315miliwn, yn unol â chynllun pum mlynedd
y BBC lle y cyflawnir y gwelliant mawr mewn gwariant ar raglennia gwasanaethau drwy wneud defnydd o falansau ariannol uchel
hanesyddol y BBC a chyllid dros dro y banc o fewn y nod
cyffredinol o adennill costau dros gyfnod y Siarter.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 83

Arolwg ariannol

Asedion a rhwymedigaethau
Eiddo
Yn ystod 2002/2003, mae’r BBC wedi parhau â’i raglen uchelgeisiol
iawn i uwchraddio ei ystad eiddo o 8 miliwn troedfedd sgwâr. Mae
traean o 100 o adeiladau gorau’r BBC wedi eu huwchraddio neu
mae gwaith ar droed, gyda thraean arall ar gam cynllunio. Ymhlithy datblygiadau allweddol mae adeiladau newydd ar gyfer BBC Radio
Stoke, Leicester, Leeds a Tunbridge Wells a sicrhau adeiladau
newydd modern yng nghanolfan siopa Mailbox yn Birmingham a’r
Forum Building yn Norwich.

Er mwyn rhoi methodoleg gyfrifo FRS 17 mewn persbectif, dylid
ystyried pa mor iach yw Cynllun Pensiwn y BBC yng ngoleuni’r
ffactorau canlynol:● pennir y gyfradd ddisgownt ar gyfer rhwymedigaethau’r cynllun●
Gwelwyd y cynlluniau mwyaf i gyd yn datblygu yn ystod y flwyddyn.
Yn Glasgow, rhoddwyd cymeradwyaeth fewnol ar gyfer canolfanddarlledu hollol newydd i gynnwys BBC Scotland yn Pacific Quay.
Caiff ceisiadau cynllunio eu cyflwyno yr haf hwn. Yn White Cityyn Llundain, daeth y gwaith o adeiladu 550,000 o droedfeddi sgwâro adeiladau newydd bron i ben a bellach mae’r gwaith o symud
i’r swyddfeydd newydd chwe mis ar y blaen i’r amserlen. Yn
Broadcasting House yng nghanol Llundain, cymeradwywyd ceisiadau
cynllunio a dechreuwyd ar y gwaith o ailddatblygu prif bencadlys y
BBC a darparu canolfan ddarlledu newydd ar gyfer y rhwydweithiau
radio, BBC World Service a newyddiaduraeth newyddion
rhwydwaith y BBC. Mae’r tri chynllun hyn yn cael eu cyflawni
drwy’r bartneriaeth â Land Securities Trillium.

●●

Cronfa bensiwn
Mae Cynllun Pensiwn y BBC, y mae’r mwyafrif o’r cyflogeion yn
perthyn iddo, yn gynllun (buddiannau diffiniedig) cyflog terfynol.
Mae’r cynllun hwn yn rhan allweddol o’r cynnig cydnabyddiaeth argyfer staff y BBC ac mae’r BBC wedi ailgadarnhau ei ymrwymiad
i’r cynllun hwn ac y bydd yn parhau i fod yn gynllun buddiannau
diffiniedig.

●
Er bod y cynllun yn cael ei reoli gan yr ymddiriedolwyr gan
ddefnyddio prisiadau actiwaraidd hir dymor, mae’n ofynnol i’r
datganiadau ariannol o dan safon gyfrifo ddadleuol FRS 17 gynnwys
y cynllun pensiwn ar brisiad sy’n adlewyrchu gwerth marchnad
asedion y cynllun ar ddiwrnod penodol mewn amser waeth beth yw
eu perfformiad hir dymor. Fel yn achos llawer o gronfeydd pensiwn
buddiannau diffiniedig effeithiwyd ar brisiad y farchnad eleni gan
ddirywiad sydyn mewn gwerthoedd ecwiti er bod hyn wedi dechrau
gwrthdroi yn ddiweddar. At hynny, mae gostyngiad mewn cyfraddaullog wedi arwain at gynnydd yng ngwerth presennol damcaniaethol
rhwymedigaethau pensiwn yn y dyfodol. Mae hyn wedi mynd âphrisiad net y cynllun pensiwn a gyfrifwyd o dan FRS 17 i ddiffygo £1,070miliwn ar 31 Mawrth 2003.
Ynghyd â sawl cwmni blaenllaw arall, mabwysiadodd y BBC FRS 17
yn gynnar. Fodd bynnag, nid yw llawer o gwmnïau eraill wedi
mabwysiadu’r safon hon ac mae’r Bwrdd Safonau Cyfrifo wedi
gohirio ei ddyddiad mabwysiadu ffurfiol tan 2005, fel rhan o broject
trosi’r Safonau Cofnodi Ariannol Rhyngwladol.

84 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003●

gan FRS 17 fel arennill bond hirfaith; waeth pa mor aeddfed yw
rhwymedigaethau’r cynllun. Mae rhwymedigaethau’r cynllun
ymhell o fod yn aeddfed ac nid yw’r ffaith bod arenillion bondhirfaith wedi gostwng yn ddiweddar yn rheswm i gredu bod yrhwymedigaethau wedi cynyddu yn ymarferol
syrthiodd Mynegai Holl Gyfranddaliadau’r FTSE 32% yn yflwyddyn hyd at 31 Mawrth 2003 o’i gymharu â gostyngiad
yn asedion Cynllun Pensiwn y BBC o 21% (o £6,219miliwn i£4,903miliwn). Mae Mynegai Holl Gyfranddaliadau’r FTSE wedi
codi ers 31 Mawrth 2003 felly pe bai prisiad ased yn cael ei
gynnal yn fwy diweddar byddai’r darlun yn hollol wahanol
mae’r cynllun yn dal i gronni gwerth bob blwyddyn. Maederbynebion arian parod i’r cynllun, o gyfraniadau ac incwm ofuddsoddiadau, yn parhau i fod yn fwy na chostau arian parod
i’r aelodau
er mwyn sicrhau bod y cynllun yn parhau i fod yn iach, mae’r
BBC wedi penderfynu cynyddu ei gyfraniadau ariannol i’r cynlluno’r 4.5% presennol i 6%. Bydd y cynnydd o 0.5% y flwyddyn argyfer pob un o’r tair blynedd nesaf yn dod i rym o 1 Ebrill 2003.
Mae cyflogeion y BBC hefyd yn cynyddu eu cyfraniadau gan swm
tebyg gyda’u cynnydd cyntaf o 0.5% yn dod i rym o 1 Ebrill 2004.
Mae’r newidiadau hyn yn cynyddu gwerth y gronfa tua£200miliwn. Nid yw FRS 17 yn caniatáu i’r newidiadau hyn gael
eu hadlewyrchu yn y ffigurau, ond cred y BBC y bydd y cynnydd
mewn cyfraniadau yn helpu i sicrhau y bydd y cynllun yn parhau i
fod yn iach a bydd y BBC yn comisiynu prisiad teirblwydd interim
18 mis yn gynnar yn ystod hydref 2003 i adolygu eu heffaithcost ariannol flynyddol Cynllun Pensiwn y BBC i’r BBC yw£33miliwn y flwyddyn. Mae hyn yn llai nag 1% o incwm y BBC
sy’n rhoi cryn dipyn o hyblygrwydd ar gyfer y dyfodol
mae ymddiriedolwyr Cynllun Pensiwn y BBC yn rheoli’r cynllun
yn yr hir dymor. Cytunant ar benderfyniadau ariannu yn seiliedig
ar farn hir dymor (actiwaraidd) o’r asedion sy’n ofynnol i ariannu
rhwymedigaethau’r cynllun. Dengys y prisiad actiwaraidd
diweddaraf (Ebrill 2002) warged o £441miliwn gyda digon oasedion i gwmpasu 109% o’r buddiannau sy’n ddyledus i aelodau

Gan ystyried yr holl ffactorau hyn, mae’r BBC yn parhau i gredu bod
y cynllun wedi ei ariannu’n dda ac erys yn ymrwymedig i sicrhau y
bydd ei sefyllfa ariannol yn yr hir dymor yn iach.

John Smith
Cyfarwyddwr Cyllid, Eiddo a Materion Busnes

Datganiad
cyfunol incwm a gwariant
am y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth

Nid yw’n nod gan y BBC i wneud
elw. Mae gwargedion a diffygion yn
cynrychioli gwahaniaethau amseru
yn y tymor byr rhwng incwm a
gwariant a fydd yn gwrthdroi mewn
blynyddoedd dilynol.

Nodyn

Incwm gr∑p
Gwariant gweithredol

12

Diffyg gweithredol y gr∑p
Cyfran o warged gweithredol partneriaethau cyswllt a chyd-fentrau
Diffyg gweithredol(Colled)/elw wrth werthu a therfynu gweithrediadau(Colled)/elw wrth waredu asedion sefydlog
Diffyg cyn llog a threthiant
Llog net derbyniadwy ac eitemau tebyg eraill
Incwm cyllid arall (o gynllun pensiwn buddiannau diffiniedig)

3
5
6

7
8a

(Diffyg)/gwarged cyn trethiant a buddiannau lleiafrifol

2003
£m

2002
£m

3,532.0(3,938.6)

3,382.9(3,556.3)(406.6)2.9(173.4)1.4(403.7)(0.4)(14.3)(172.0)7.7
11.7(418.4)5.1
114.3(152.6)21.6
133.9(299.0)2.9Trethiant
Buddiannau lleiafrifol

9(15.7)
0.1(17.7)(1.1)

Diffyg am y flwyddyn ariannol

18(314.6)(15.9)

Mae’r BBC wedi ymuno â rhai cyd-fentrau penodol gyda Flextech a Discovery Communications Inc.
ond nid oes ganddo unrhyw ymrwymiad i dalu ei gyfran o’u colledion gweithredol cronnol (gweler
Nodyn 13d).
Mae’r canlyniadau uchod yn deillio o weithrediadau parhaus yn y cyfnodau ariannol presennol ablaenorol.
Nid oes unrhyw wahaniaeth perthnasol rhwng y canlyniadau fel y’u datgelwyd uchod a’r canlyniadau arsail cost hanesyddol.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 85

Mantolenniar 31 Mawrth

Gr∑p
2003
£m

Gr∑p
2002
£m

UK Public
Service
Broadcasting
2003£m

UK Public
Service
Broadcasting
2002
£m

15.7
802.9

15.4
760.8

–
554.2

–
520.8

108.3
17.8

111.8
16.8

–
318.3

–
299.2

944.7

904.8

872.5

820.0

14

468.9

449.4

437.7

425.3

15

158.6
605.5

137.2
663.6

131.8
487.3

113.8
542.8

764.1
64.9
69.5

800.8
356.8
0.3

619.1
32.9
7.9

656.6
356.8
–

1,367.4

1,607.3

1,097.6

1,438.7(920.5)(871.2)(782.9)(767.9)

446.9

736.1

314.7

670.8

1,391.6

1,640.9

1,187.2

1,490.8

Nodyn

Asedion sefydlog
Asedion sefydlog anghyffyrddadwy
Asedion sefydlog cyffyrddadwy
Buddsoddi mewn rhaglenni i’w gwerthu
yn y dyfodol
Buddsoddiadau eraill

Asedion cyfredol
StociauDyledwyr tymor hir
Dyledwyr cyfredol
Cyfanswm y dyledwyr
Buddsoddiadau tymor byr
Arian parod yn y banc ac mewn llaw
Credydwyr – symiau sy’n ddyledus
o fewn blwyddyn

10
11
12
13

15

20
20

16

Asedion cyfredol net
Cyfanswm yr asedion llai
rhwymedigaethau cyfredol
Credydwyr – symiau sy’n ddyledus arôl mwy na blwyddyn

16(159.4)(102.5)(56.2)(46.1)

Darpariaethau ar gyfer
rhwymedigaethau a thaliadau

17(72.0)(82.6)(64.3)(74.6)

1,160.2

1,455.8

1,066.7

1,370.1–(1,074.5)

965.0
(3.9)

–
–

–
–

85.7

2,416.9

1,066.7

1,370.1

296.0(1,074.5)

646.2
961.1

203.0
–

561.1
–

(778.5)858.1
5.6

1,607.3
802.6
6.4

203.0
858.1
5.6

561.1
802.6
6.4

85.2
0.5

2,416.3
0.6

1,066.7–

1,370.1–

85.7

2,416.9

1,066.7

1,370.1

Asedion net ac eithrio ased arhwymedigaeth pensiwn
Ased pensiwn
Rhwymedigaeth pensiwn

88

Asedion net
Wedi eu cynrychioli gan
Cronfa weithredol wrth gefn ac eithrio
ased a rhwymedigaeth pensiwn
Cronfa bensiwn wrth gefn
Cronfa weithredol wrth gefn
Cronfa gyfalaf wrth gefn
Cronfa ailbrisio wrth gefn

18
18

18
18

Buddiannau lleiafrifol

Mae’r BBC wedi ymuno â rhai cyd-fentrau penodol gyda Flextech a Discovery Communications Inc. ond
nid oes ganddo unrhyw ymrwymiad i dalu ei gyfran o’r rhwymedigaethau net a ddaeth ar 31 Mawrth
2003 i gyfanswm o £62.9 miliwn (2002 £82.5 miliwn). Nid yw’r rhwymedigaethau hyn wedi eu cynnwys
yn y datganiadau ariannol (gweler Nodyn 13d).
Cymeradwywyd y datganiadau ariannol hyn gan y Llywodraethwyr a’r Pwyllgor Gweithredol ar 19
Mehefin 2003 ac fe’u llofnodwyd ar eu rhan gan:
Gavyn Davies Cadeirydd
Greg Dyke Cyfarwyddwr CyffredinolJohn Smith Cyfarwyddwr Cyllid, Eiddo a Materion Busnes
86 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Datganiad
llif arian parod cyfunol
am y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth

Nodyn

2003
£m

2002
£m

19

(68.3)

217.5

Difidendau a dderbyniwyd o gyd-fentrau a phartneriaethau
cyswllt

1.3

1.1

Adenillion ar fuddsoddiadau a gwasanaethu cyllid
Llog a dderbyniwyd
Llog a dalwyd
Llog a dalwyd ar brydlesau cyllid

11.5
(2.0)
(0.2)

24.9
(2.8)
–

Mewnlif arian parod net o’r adenillion arfuddsoddiadau a gwasanaethu cyllid

9.3

22.1

Trethiant
Trethiant a dalwyd(12.9)(13.9)

Gwariant cyfalaf a buddsoddiadau ariannol
Prynu asedion sefydlog cyffyrddadwy
Buddsoddi mewn rhaglenni i’w gwerthu yn y dyfodol
Buddsoddi mewn asedion sefydlog anghyffyrddadwy
Enillion o werthu buddsoddiadau
Enillion o werthu buddsoddiadau mewn rhaglenni
Enillion o werthu asedion sefydlog cyffyrddadwy(179.9)(85.5)
(2.7)
–
0.4
5.4

(194.2)(83.2)
(8.7)
0.6
5.9
46.8

All-lif arian parod net o wariant cyfalafa buddsoddiadau ariannol(262.3)(232.8)

–
(1.2)
3.2

(9.1)
(11.4)
9.0

0.1

–

2.1

(11.5)(330.8)(17.5)

–
291.9

15.0
(103.4)291.9(88.4)

85.0(25.9)(21.2)
(0.5)

10.3
–
–
–

37.4

10.3

(1.5)

(95.6)(All-lif)/mewnlif arian parod net o weithgareddau
gweithredol

Caffaeliadau a gwarediadau
Prynu is-gwmni net o’r gorddrafftiau a gaffaelwyd
Buddsoddiadau mewn cyd-fentrau
Enillion o werthu a therfynu gweithrediadau
Enillion o waredu buddiannau mewn cyd-fentrau aphartneriaethau cyswllt
Mewnlif/(all-lif) arian parod net o gaffaeliadau
a gwarediadau
All-lif arian parod net cyn defnyddio adnoddau rhydd
ac ariannu
Rheoli adnoddau rhydd
Arian parod net a godwyd o’r adneuon
Gwerthu/(prynu) adnoddau rhydd eraill

20

Mewnlif/(all-lif) arian parod net
o reoli adnoddau rhydd
Ariannu
Benthyciadau newydd
Ad-dalu benthyciadau
Ad-dalu prydlesau cyllid
Ad-dalu nodiadau benthyca

20
20
20

Mewnlif arian parod net o ariannu
Gostyngiad mewn arian parod yn ystod y flwyddyn

20,21

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 87

Datganiad cyfunol o gyfanswm yr enillion a’r
colledion
cydnabyddedig
am y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth

Diffyg y gr∑p am y flwyddyn ariannol
Gwahaniaethau cyfnewid wrth aildrosi is-gwmnïau tramor
Colled actiwaraidd ar gynlluniau pensiwn buddiannau diffiniedig

Nodyn

2003
£m

2002
£m

8

(314.6)(3.1)(2,013.4)(15.9)
0.5(725.4)(2,331.1)(740.8)UK Public
Service
Broadcasting
2002£m

Cyfanswm yr enillion a’r colledion cydnabyddedig sy’nberthnasol i’r flwyddyn

Cysonisymudiad mewn cronfeydd wrth gefn
am y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth

Gr∑p
2003
£m

Gr∑p
2002
£m

UK Public
Service
Broadcasting
2003£mDiffyg am y flwyddyn ariannol
Enillion a cholledion cydnabyddedig eraill
sy’n berthnasol i’r flwyddyn (net)(314.6)(15.9)(303.4)(9.3)(2,016.5)(724.9)––Gostyngiad mewn cronfeydd wrth gefn yn
ystod y flwyddyn
Cronfeydd agoriadol wrth gefn

(2,331.1)
2,416.3(740.8)3,157.1(303.4)
1,370.1(9.3)
1,379.4

85.2

2,416.3

1,066.7

1,370.1

Cronfeydd terfynol wrth gefn

88 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Datganiad o bolisïau cyfrifo

Mae’r adran hon yn esbonio prif bolisïau cyfrifo’r BBC, agymhwyswyd yn gyson trwy gydol y flwyddyn, a’r flwyddyn
flaenorol, oni nodir yn wahanol. Ceir ôl-nodyn mewn italig arôl rhai polisïau isod sy’n esbonio mewn iaith syml yr agweddau
technegol ar y driniaeth gyfrifo.

Incwm
Mae incwm, sy’n eithrio treth ar werth, gostyngiadau masnachol agwerthiannau rhwng cwmnïau’r Gr∑p, yn cynnwys y dosbarthiadau
allweddol canlynol o refeniw, a gydnabyddir fel a ganlyn:●

Trwyddedau teledu
Mae incwm sy’n deillio o drwyddedau teledu, sy’n dderbyniadwy
gan yr Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon,
yn cynrychioli gwerth trwyddedau a ddosbarthwyd yn ystod
y flwyddyn. Ni all y swm y gellir ei dalu mewn arian parod i’r
BBC am unrhyw un flwyddyn fod yn fwy na chyfanswm yr hyn
y pleidleisiwyd arno gan y Senedd ar gyfer y flwyddyn honno.
Caiff unrhyw wahaniaeth rhwng gwerth y trwyddedau a
ddosbarthwyd a’r swm y pleidleisiwyd arno ei addasu yn swm
yr arian parod a dderbynnir yn y flwyddyn ganlynol. Caiff unrhyw
symiau nas talwyd i’r BBC eu cynnwys o dan ddyledwyr.

●

Grant-mewn-Cymorth gan y Swyddfa Dramor a’r Gymanwlad
Bwriedir i incwm BBC World Service, sy’n deillio’n bennaf oGrant-mewn-Cymorth gan y Swyddfa Dramor a’r Gymanwlad,dalu am y gwariant amcangyfrifedig yn ystod y flwyddyn ond nid
yw derbynebion am y flwyddyn nas gwariwyd, o fewn terfynau a
nodwyd ymlaen llaw, yn agored i gael eu hildio.

●

Darparu offer, cyfleusterau a gwasanaethau
Ac eithrio contractau hir dymor, cydnabyddir incwm pan
ddarperir yr offer, y cyfleusterau a’r gwasanaethau i gwsmeriaid.

Paratowyd y datganiadau ariannol yn unol â darpariaethau Siartera Chytundeb y BBC. Er nad yw’n orfodol, mae’r BBC wedi dewis
dilyn darpariaethau cyfrifo a datgelu Deddf Cwmnïau 1985, safonau
cyfrifo y DU sy’n berthnasol a rheolau Awdurdod Rhestru’r DU
er mwyn sicrhau bod ei ddatganiadau ariannol wedi’u paratoi arsail sy’n gyson â chwmnïau cyfyngedig cyhoeddus y DU. Yn unolâ chwmnïau eraill, mae’r BBC yn cofnodi datganiadau ariannol
archwiliedig gyda Th’r Cwmnïau ar gyfer ei holl is-gwmnïau.
Sail y cyfrifo
Cyflwynir y datganiadau ariannol o dan y confensiwn cyfrifo costhanesyddol fel y’i diwygiwyd trwy ailbrisio peiriannau, dodrefn
a ffitiadau penodol.
Sail y cyfuno
Mae Gr∑p y BBC yn cynnwys● UK Public Service Broadcasting a’r is-gwmnïau hynny aymgorfforir i weithredu ar ei ran yn unig (sef Centre House
Productions Limited, BBC Property Limited a BBC Property
Investments Limited),● BBC World Service (a’i is-gwmnïau)● Is-gwmnïau masnachol yn cynnwys BBC Resources Limiteda BBC Commercial Holdings Limited a’i is-gwmnïau amrywiol(sef BBC Worldwide Group, BBC World Group a BBC
Ventures Group).
Oni nodir fel arall, mabwysiadwyd y dull caffael o gyfrifo. O dan ydull hwn, cynhwysir canlyniadau’r is-gwmnïau a gaffaelwyd neu awaredwyd yn ystod y flwyddyn yn y datganiad cyfunol o incwm a
gwariant o’r dyddiad caffael neu hyd at y dyddiad gwaredu.
Mae partner cyswllt yn ymrwymiad lle y mae gan y Gr∑p fuddianthir dymor, fel arfer rhwng 20% a 50% o’r hawliau pleidleisio ecwiti,
ac y mae ganddo ddylanwad sylweddol arno. Ystyr cyd-fenter yw
ymrwymiad lle y mae gan y Gr∑p fuddiant hir dymor a lle y gweithreda
reolaeth ar y cyd. Cynhwysir cyfran y Gr∑p o elw llai colledion cwmnïau
cyswllt a chyd-fentrau yn y datganiad cyfunol o incwm a gwariant achynhwysir ei fuddiant yn eu hasedion net yn y fantolen gyfunol.
Ni chyflwynwyd cyfrif incwm a gwariant ar wahân yn adlewyrchu
canlyniadau UK Public Service Broadcasting fel y caniateir yn ôl
Adran 230 Deddf Cwmnïau 1985.
Mae cyfrifon Gr∑p y BBC yn cynnwys canlyniadau UK Public Service
Broadcasting, BBC World Service a phob busnes a reolir gan y BBC (isgwmnïau) ynghyd â chyfran y BBC o ganlyniadau busnesau lle mae gany BBC ddylanwad ond nid rheolaeth drostynt (partneriaethau cyswllt) a’rrheini y mae’r BBC yn eu rheoli ar y cyd (cyd-fentrau).
Buddsoddiadau
Cofnodir buddsoddiadau ar fantolen UK Public Service Broadcastingar gost llai darpariaeth ar gyfer unrhyw ostyngiad yn y gwerth. Maeariannu UK Public Service Broadcasting a BBC World Service yngyfreithiol ar wahân ac ni chaniateir rhoi croesgymorthdaliadau.
Yn unol â hyn, at ddibenion paratoi mantolen UK Public Service
Broadcasting, ystyrir bod gan UK Public Service Broadcasting
fuddsoddiad yn BBC World Service sy’n gyfartal ag asedion net
BBC World Service.

Ar gyfer contractau hir dymor, cydnabyddir swm yr elw y gellir
ei briodoli i’r cam cwblhau pan ellir rhagweld canlyniad y contract
gyda chryn sicrwydd. Nodir trosiant ar gyfer contractau o’rfath ar y gost sy’n briodol i’w cam cwblhau ynghyd ag elw
priodoladwy, llai symiau a gydnabyddir mewn blynyddoedd
blaenorol. Gwneir darpariaeth ar gyfer unrhyw golledion cyn
gynted ag y’u rhagwelir.
●Darparu cyfleusterau a gwasanaethau gwneud rhaglenni –cydnabyddir wrth ddarparu gwasanaeth●

Ffioedd y drwydded yn sgîl dosbarthu cyd-gynyrchiadau –cydnabyddir naill ai wrth gyflwyno hawliau neu ar ddechrau
cyfnod y drwydded, p’un bynnag sydd hwyraf●

Dosbarthu rhaglenni ac incwm y sianel – cydnabyddir wrth
ddarparu gwasanaeth●

Gwerthu nwyddau hysbysebol – cydnabyddir wrth eu darparu

Mae’r gwahaniaeth rhwng yr amrywiol ffynonellau incwm yn bwysig.
Mae’r BBC yn ofalus i beidio â rhoi croesgymorthdaliadau iweithgareddau masnachol, gweithgareddau UK Public Service neu
weithgareddau BBC World Service. Ceir rhagor o wybodaeth arofynion a pholisïau masnachu teg y BBC ar dudalennau 68 i 71 yr
adroddiad hwn.
Trosi arian cyfred tramor
Trosir trafodion mewn arian cyfred tramor yn sterling ar y cyfraddau
cyfnewid sydd mewn grym ar ddyddiad y trafodion hynny.
Trosir asedion a rhwymedigaethau ariannol mewn arian cyfred
tramor yn sterling ar y cyfraddau cyfnewid sydd mewn grym ar
31 Mawrth neu ar flaen-gyfraddau pan fydd contractau rhagfantoli
perthnasol yn eu lle. Cynhwysir gwargedau a diffygion sy’n codio drosi asedion a rhwymedigaethau ar y cyfraddau cyfnewid hyn,

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 89

Datganiad o bolisïau cyfrifo

ynghyd â gwahaniaethau cyfnewid sy’n codi yn sgîl masnachu, yn ydatganiad o incwm a gwariant.
Trosir cyfrifon elw a cholled a llif arian is-gwmnïau tramor yn sterlingar y cyfraddau cyfartalog ar gyfer y flwyddyn. Cymerir gwahaniaethau
cyfnewid, sy’n codi wrth gyfuno pan gaiff asedion net agoriadol isgwmnïau tramor ac unrhyw fenthyciadau arian cyfred tramor hir dymor
eu haildrosi, yn uniongyrchol i’r gronfa weithredol wrth gefn, ynghyd
â’r gwahaniaethau sy’n deillio o aildrosi’r cyfrifon elw a cholled ar y
cyfraddau sydd mewn grym ar ddiwedd y flwyddyn. Cymerir
gwahaniaethau cyfnewid eraill i’r datganiad o incwm a gwariant.
Gan fod y datganiadau ariannol hyn yn cael eu paratoi mewn sterling,mae’n rhaid trosi trafodion a balansau arian cyfred tramor y BBC, argyfraddau cyfnewid priodol, yn sterling. Mae’r polisi hwn yn nodi sut y
cynhwysir yr enghreifftiau hynny o aildrosi yn y datganiadau ariannol ac
mae’n gyson â’r dulliau a ddefnyddir gan lawer o gwmnïau.
Costau pensiwn
Mae’r BBC yn gweithredu cynlluniau pensiwn buddiannau diffiniedig
a chyfraniadau diffiniedig er budd y cyflogeion.
Mae’r symiau a godir fel gwariant am y cynllun cyfraniadau diffiniedig
yn cynrychioli’r cyfraniadau sy’n daladwy gan y BBC ar gyfer ycyfnodau cyfrifo mewn perthynas â’r cynllun hwn.

Hawliau eiddo deallusol
Caiff hawliau eiddo deallusol a brynir eu cyfalafu a’u hamorteiddio arsail llinell syth dros fywyd defnyddiol disgwyliedig yr asedion.
Asedion sefydlog cyffyrddadwy
Caiff gwariant ar asedion sefydlog ei gyfalafu ynghyd â chostau llafur
uniongyrchol mewnol a chronedig a wariwyd ar brojectau cyfalaf.
Cyfrifir dibrisiant er mwyn dileu cost neu brisiad, llai gwerth
gweddilliol amcangyfrifedig asedion sefydlog ar sail llinell syth drwy
gydol eu bywydau defnyddiol disgwyliedig. Mae dibrisiant yn
cychwyn o’r dyddiad y bydd ased yn dechrau gwasanaethu.
At ddibenion dibrisio, bywydau defnyddiol y BBC ar gyfer y prif
gategorïau o asedion yw:
Tir ac adeiladau
Tir rhydd-ddaliad– dim dibrisiant

Adeiladau rhydd-ddaliad ac adeiladauar brydles hir– hanner can mlynedd

Tir ac adeiladau ar brydles fer– tymor prydles
annarfodedig

Offer a pheiriannau
Offer cyfrifiadurol– tair i bum mlynedd

Mae’r cynlluniau buddiannau diffiniedig, y mae’r mwyafrif o’r staff yn
aelodau ohonynt, yn darparu buddiannau yn seiliedig ar y cyflog
pensiynadwy terfynol. Codir tâl y symiau ar y gwariant er mwyn
lledaenu cost y pensiynau dros fywyd gwaith y cyflogeion gyda’r
BBC. Delir asedion prif gynllun y BBC ar wahân i rai’r Gr∑p.

Seilwaith trydanol a mecanyddol– deng mlynedd i bum
mlynedd ar hugain

Arall– tair i ddeng mlynedd

Dodrefn a ffitiadau– tair i ddeng mlynedd

Mae UK Public Service Broadcasting a’i ymgymeriadau is-gwmnïau
wedi manteisio ar y darpariaethau a gynhwysir yn FRS 17, Retirement
benefits, ac yn rhoi cyfrif ar gyfer y cynllun fel pe bai yn gynllun
cyfraniadau diffiniedig. Mae hyn oherwydd bod y cynllun pensiwn wedi
ei reoli’n ganolog ar draws y Gr∑p cyfan ac nid yw’n bosibl dyrannu
asedion a rhwymedigaethau sylfaenol y cynllun ar sail resymol achyson. Felly bydd y tâl a godir ar wariant o dan FRS 17 ar gyfer UK
Public Service Broadcasting a’i ymgymeriadau is-gwmnïau yn
cynrychioli’r cyfraniadau sy’n daladwy yn y flwyddyn.

Nodir offer a pheiriannau UK Public Service Broadcasting ar gost
adnewyddu gyfredol amcangyfrifedig yr asedion, ar 31 Mawrth 1993,
wedi’i haddasu ar gyfer parhad eu defnydd, neu’r gost os cawsant eu
caffael ar ôl hynny, llai dibrisiant cronedig.

Ar eu hymddeoliad, telir pensiynau aelodau prif gynllun pensiwn y BBCo gronfa a gedwir ar wahân i Gr∑p y BBC. Mae’r BBC yn gwneud
cyfraniadau arian parod i’r gronfa honno cyn i’r aelodau ymddeol.
Ymchwil a datblygiadDilëir gwariant ymchwil a datblygiad wrth iddo gael ei wario.
Asedion sefydlog anghyffyrddadwy
Ewyllys da
Caiff ewyllys da a brynir sy’n codi wrth gaffael is-gwmni neu fusnes(gan gynrychioli gormodedd gwerth teg yr ystyriaeth brynu ynghyd
ag unrhyw gostau caffael cysylltiedig dros y gwerth teg sy’n briodoladwy
i’r asedion net gwahanadwy a gaffaelwyd) ei gyfalafu a’i amorteiddio
dros ei fywyd economaidd defnyddiol. Wrth waredu neu derfynu
busnes wedi hynny, cyfrifir y gwarged neu’r diffyg ar ôl codi tâl arunrhyw ewyllys da cysylltiedig heb ei amorteiddio. Fel y caniateir gan
FRS 10, Goodwill and intangible assets, mae ewyllys da sy’n codi mewn
cyfnodau hyd at 1 Ebrill 1998 yn parhau i wrthbwyso yn erbyn y gronfa
weithredol wrth gefn. Wrth waredu, caiff ewyllys da a ddilëwyd yn
flaenorol yn erbyn cronfeydd wrth gefn ei drosglwyddo i’r datganiado incwm a gwariant am y flwyddyn.

90 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Nodir offer a pheiriannau a dodrefn a ffitiadau BBC World Service
ar gost adnewyddu gyfredol amcangyfrifedig yr asedion, ar 1 Ebrill
1996, fel y’i haddaswyd ar gyfer parhad eu defnydd neu’r gost os
cawsant eu caffael ar ôl hynny, llai dibrisiant cronedig.
Nid oes unrhyw wahaniaeth perthnasol rhwng gwerth llyfr net yr
asedion sefydlog cyffyrddadwy hyn a’u gwerth fel y’u pennwyd ar sailcost hanesyddol.
Mae’r BBC wedi ailbrisio ei asedion unwaith, pan gyflwynwyd y farchnad
fewnol, ond dewisodd beidio ag ailbrisio ei asedion cyffyrddadwy ar sailbarhaus. Mae hyn yn adlewyrchu’r ffaith y’u defnyddir o fewn y BBC
yn hytrach na chael eu cadw ar gyfer eu hailwerthu neu oherwydd eu
potensial buddsoddi. Felly cynhwysir asedion ar y swm yr oeddynt wedi’i
gostio pan gawsant eu prynu neu eu hadeiladu (yn y naill achos neu’r
llall llai dibrisiant dilynol).
Buddsoddi mewn rhaglenni i’w gwerthu yn y dyfodol
Caiff buddsoddi mewn rhaglenni i’w gwerthu yn y dyfodol ei nodi argost, ar ôl dileu costau rhaglenni a ystyrir yn anadferadwy, llaiamorteiddiad cronedig. Codir tâl am amorteiddio buddsoddiadau
mewn rhaglenni i’w gwerthu yn y dyfodol ar y cyfrif incwm a gwariant
dros fywyd marchnadadwy amcangyfrifedig genre y rhaglen ar
gyfartaledd sydd fel arfer rhwng dwy flynedd a deng mlynedd.
Gostyngir cost ac amorteiddiad cronedig buddsoddi mewn rhaglenni
i’w gwerthu yn y dyfodol gan raglenni a ddilëir yn llwyr.

Codir tâl am gost y rhaglenni sydd ar werth ar y cyfrif incwm a gwariant igyfateb ag amseriad disgwyliedig incwm yn sgîl gwerthiannau yn y dyfodol.
Stociau o raglenni gwreiddiol a gynhyrchwyd yn fewnol
a gwaith sy’n mynd rhagddo
Caiff stociau o raglenni gwreiddiol a gynhyrchwyd yn fewnol a
gwaith sy’n mynd rhagddo, gan gynnwys y rheini a gomisiynwyd gan
gynhyrchwyr annibynnol, eu datgan ar yr isaf o’r gost a’r gwerth
sylweddoladwy net. Ac eithrio costau ailddarlledu rhaglenni
annibynnol rhagdaledig, dilëir gwerth llawn y stoc wrth ddarlledu am
y tro cyntaf.
Mae’r gost yn cynnwys yr holl gostau uniongyrchol, gorbenion
cynhyrchu a chyfran o orbenion priodoladwy eraill.
Mae’r gwerth sylweddoladwy net yn seiliedig ar brisiau contract hydbraich a gyd-drafodir rhwng rheolwyr y sianel a’r gwneuthurwyr
rhaglenni.
Stociau o raglenni a ffilmiau a gaffaelwydDilëir costau stociau o raglenni a ffilmiau a gaffaelwyd ar eu
darllediad cyntaf ac eithrio i’r graddau bod darllediadau ychwanegolyn debygol yn y dyfodol agos, pan gânt eu dileu yn unol â’u proffil
darlledu disgwyliedig.
Cydnabyddir asedion a rhwymedigaethau sy’n ymwneud â rhaglennia gaffaelwyd ar adeg talu neu gychwyn cyfnod y drwydded, p’un
bynnag a ddaw gyntaf. Datgelir cytundebau ar gyfer prynu rhaglenni
yn y dyfodol nad yw eu cyfnod trwydded wedi cychwyn a phan na
thalwyd erbyn dyddiad y fantolen fel ymrwymiadau prynu.
Stociau eraill
Nodir deunyddiau crai a stociau ffisegol eraill ar yr isaf o’r gost a’r
gwerth sylweddoladwy net.
Treth ohiriedig
Cyfrifir treth ohiriedig o dan y dull rhwymedigaeth. Gwneir
darpariaeth lawn, heb ddisgowntio, mewn perthynas â
gwahaniaethau amseru rhwng eitemau penodol yn y datganiadau
ariannol a’r modd y cânt eu trin at ddibenion trethiant ar ddyddiad
y fantolen ac eithrio fel sy’n ofynnol fel arall gan FRS 19, Deferredtax. Cydnabyddir asedion treth ohiriedig i’r graddau yr ystyrir eu
bod yn fwy tebygol o gael eu hadfer na pheidio.

gwirionedd, y prydlesai sy’n berchen ar yr ased ac mae wedi ei ariannu
drwy fenthyg, felly caiff yr ased a’r benthyciad eu cynnwys ar wahân yn
y fantolen.
Cronfeydd wrth gefn
Mae gwerth y gronfa gyfalaf yn gyfwerth â gwerth llyfr net cyfunol
asedion sefydlog UK Public Service Broadcasting a BBC World
Service ar gost hanesyddol.
Mae’r gronfa ailbrisio wrth gefn yn adlewyrchu’r gwahaniaeth rhwng
gwerth llyfr net asedion sefydlog UK Public Service Broadcasting a
BBC World Service ar gost hanesyddol o’i gymharu â’u swm wedi’i
ailbrisio.
Gwarged cronedig y cyfrif incwm a gwariant hyd yn hyn yw’r gronfa
weithredol wrth gefn.
Mae’r BBC yn ofalus i beidio â chymysgu cronfeydd wrth gefn UK PublicService Broadcasting a BBC World Service. O ganlyniad, dangosir
cronfeydd wrth gefn BBC World Service ar wahân yn y nodiadau i’r
datganiadau ariannol.
Arian parod ac adnoddau rhydd
Mae arian, at ddibenion y datganiad llif arian, yn cynnwys arian parodmewn llaw ac adneuon sy’n ad-daladwy ar orchymyn, llai
gorddrafftiau sy’n daladwy ar orchymyn. Buddsoddiadau asedion
cyfredol yw adnoddau rhydd y gellir eu trosi’n hawdd yn symiau
hysbys o arian parod ar eu gwerthoedd cario neu’n agos atynt neu’nadnoddau rhydd y gellir eu masnachu mewn marchnad weithredol.
Mae adnoddau rhydd yn cynnwys adneuon banc nad ydynt yn addaladwy ar orchymyn a buddsoddiadau tymor byr eraill sy’n cynnwys
giltiau, tystysgrifau adneuon a phapur masnachol.
Offerynnau ariannol
Nid yw’r Gr∑p yn ymrwymo i gontractau deilliadol hapfasnachol.
Ymrwymir i rai contractau rhagfantoli er mwyn cyfyngu ar amlygiad y
Gr∑p i amrywiadau mewn arian cyfred tramor (eglurir y driniaeth
gyfrifo ar gyfer y contractau hyn yn y polisi cyfrifo trosi arian cyfred
tramor).
Datgelir benthyciadau ac asedion a rhwymedigaethau ariannol erailly Gr∑p yn Nodyn 23 i’r datganiadau ariannol.

Treth gorfforaeth yw treth ohiriedig nad yw’n daladwy ar adeg benodol
ond y disgwylir iddi gael ei thalu yn y dyfodol.
Prydlesau gweithredolDilëir rhenti prydlesau gweithredol ar sail llinell syth dros dymor
y brydles.
Prydles lle nad yw’r prydlesai wedi ymrwymo i’r risgiau a’r manteisionsy’n gysylltiedig â bod yn berchen ar yr ased a’i weithredu yw prydles
weithredol. Nid yw’r prydlesai – y BBC – wedi caffael ased ond mae’nei logi, felly cynhwysir y tâl llogi yng nghostau’r BBC.
Prydlesau cyllid
Cynhwysir asedion a gaffaelwyd o dan brydlesau cyllid o fewn
asedion sefydlog ar gyfanswm y taliadau prydles sy’n ddyledus dros
fywyd y brydles wedi’i ostwng ar gyfradd y llog sy’n gynhenid yn ybrydles. Cynhwysir yr un swm o dan gredydwyr. Dosrennir taliadau
rhent rhwng yr elfen ariannol, y codir tâl amdani ar y cyfrif incwm a
gwariant, a’r elfen gyfalaf, sy’n lleihau credydwr y brydles.
Prydles sy’n trosglwyddo’n sylweddol yr holl risgiau a’r manteision o fod
yn berchen ar ased a’i weithredu i’r prydlesai yw prydles gyllid. Mewn
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 91

Nodiadau i’r datganiadau ariannol

Mae Nodyn 1 yn darparu
dadansoddiad o’r meysydd busnes
gwahanol o fewn y BBC.
Mae Gr∑p UK Public Service
Broadcasting (y cyfeirir ato fel ‘Home
Services’ yn Siarter y BBC) yn
cynnwys gweithrediadau darlledu
cyhoeddus y DU a’r is-gwmnïau
a ymgorfforir i weithredu ar ran
y gweithrediadau cyhoeddus hynnyyn unig.
Mae BBC World Service yn cynnwys
gweithgareddau BBC World Service
a ariennir gan y Llywodraeth a
gweithgareddau monitro’r cyfryngau.
Mae Busnesau Masnachol yncynnwys busnesau sy’n cynhyrchu
incwm allanol wrth fanteisio ar
raglenni’r BBC, asedion eraill a’r
cyflenwad o sgiliau.

1 Dadansoddiad o incwm, (diffyg)/gwarged ac asedion net
1a Dadansoddiad o incwm, (diffyg)/gwarged ac asedion net yn ôl gweithgaredd
Gr∑p
UK Public
Service
Broadcasting
£m

BBC
World
Service£mBusnesau
Masnachol£m

Cyfanswm£m

2,797.3(116.1)
–

224.2
(0.5)
–

1,144.0(437.4)(79.5)

4,165.5(554.0)(79.5)

1b,d,g2,681.2

223.7

627.1

3,532.01e(331.1)

7.9

41.3(281.9)

Nodyn

2003
Cyfanswm yr incwm
Llai: Incwm mewnol y Gr∑p
Llai: Cyfran y cyd-fentrau
Incwm allanol y Gr∑p
(Diffyg)/gwarged cyn llog a threthiant
Cynllun pensiwn buddiannau diffiniedig– costau gweithredol ychwanegol*†– incwm ariannu arall*
Llog net i’w dderbyn(136.5)114.3
5.1

Diffyg cyn trethiant a buddiannau lleiafrifol(299.0)

Asedion net (ac eithrio rhwymedigaethpensiwn)

771.6

142.8

245.8

Rhwymedigaeth pensiwn*(1,074.5)

Asedion net

85.7

2002
Cyfanswm yr incwm
Llai: Incwm mewnol y Gr∑p
Llai: Cyfran o gyd-fentrau
Incwm allanol Gr∑p

1,160.2

2,698.2(130.3)
–

211.1
(0.4)
–

1,017.2(331.3)(81.6)

3,926.5(462.0)(81.6)

1b,d,g2,567.9

210.7

604.3

3,382.91e(30.8)

9.4

20.3

(1.1)

(Diffyg)/gwarged cyn llog a threthiant
Cynllun pensiwn buddiannau diffiniedig– costau gweithredol ychwanegol*†– incwm cyllid arall*
Llog net i’w dderbyn*(151.5)133.9
21.6

Gwarged cyn trethiant a buddiannau lleiafrifol
Asedion net (ac eithrio ased a rhwymedigaethpensiwn)

2.9
1,083.7

134.3

237.8

1,455.8

Ased pensiwn (net)*

961.1

Asedion net

2,416.9* Fel y caniateir gan FRS 17 ni rennir yr eitemau hyn rhwng dosbarthiadau busnes gan y’u rheolir yn ganolog ar draws y Gr∑p cyfan ac nid yw’n bosibl
eu dyrannu ar sail ddibynadwy a rhesymol† Cynhwysir cyfraniad arian parod gwirioneddol y cyflogwr i’r cynllun pensiwn buddiannau diffiniedig yn y (diffyg)/gwarged cyn llog a threthiant ar gyfer
pob endid. Y gost weithredol ychwanegol yw’r gost i’r Gr∑p sy’n fwy na’r cyfraniadau arian parod hyn

92 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

1b Incwm Gr∑p UK Public Service Broadcasting
Mae’r incwm o drwyddedau yn
cynrychioli gwerth pob trwydded a
ddosbarthwyd yn ystod y flwyddyn.
Mae incwm ac addasiadau eraill sy’nymwneud â ffi’r drwydded yn
cynnwys effaith trwyddedau, flwyddynar ôl blwyddyn, a ddosbarthwyd yn
ystod y flwyddyn ond nad ydynt
mewn grym ar 31 Mawrth naill ai oganlyniad i adnewyddu hwyr neu
gynnar neu drwy ad-daliadau.
Mae incwm arall yn cynnwys darparu
cynnwys a gwasanaethau iddarlledwyr dramor, tocynnau
cyngherddau a werthir a defnyddio’r
archif rhaglenni.

Trwyddedau mewn grym yw’r rhai
sy’n ddilys o hyd ar 31 Mawrth bob
blwyddyn.

2003
£m

2002
£m

Lliw
Du a gwyn
Consesiynol
Pobl sydd dros 75 oed
Premiwm cynllun talu chwarterol
Incwm ac addasiadau eraill sy’n ymwneud â ffi’r drwydded

2,271.3
2.8
0.9
370.9
15.9
(3.3)

2,164.3
3.4
0.8
350.0
16.3
(1.8)

Cyfanswm yr incwm o ffi’r drwydded
Y Brifysgol Agored
Incwm arall

2,658.5
0.1
22.6

2,533.0
7.7
27.2

Cyfanswm yr incwm allanol

2,681.2

2,567.9

Incwm o ffi’r drwydded

Yn ystod y flwyddyn dosbarthwyd 3.2 miliwn (2002 3.3 miliwn) o drwyddedau lliw o dan y cynllun talu
chwarterol ar bremiwm o £5 yr un (2002 £5).
Trwyddedau mewn grym

2003
Nifer
m

2002
Nifer
m

Lliw
Du a gwyn
Pobl sydd dros 75 oed
Consesiynol

20.1
0.1
3.7
0.2

19.9
0.1
3.6
0.2

24.1

23.8

Mae gan gartrefi lle mae un neu ragor o bobl dros 75 oed yn byw ynddynt, fel eu prif breswylfa, yr hawli gael trwydded am ddim. Ad-delir y BBC am y trwyddedau am ddim hyn gan yr Adran Gwaith a
Phensiynau.
Pennir ffi’r drwydded gan yr Adrandros Ddiwylliant, y Cyfryngau a
Chwaraeon.

Ffi’r drwydded
Lliw
Du a gwyn
Consesiynol

2003
£

2002
£

112.0037.50
5.00

109.0036.50
5.00

O 1 Ebrill 2003, cynyddwyd y ffioedd trwyddedau lliw a du a gwyn i £116 a £38.50 yn y drefn honno.
Parhaodd y drwydded gonsesiynol ar £5.
1c Dadansoddiad daearyddol o Gr∑p UK Public Service Broadcasting
Mae incwm a gwarged Gr∑p UK Public Service Broadcasting yn codi yn y DU. Lleolir yr asedion net addefnyddir gan y gweithrediadau hyn yn y DU.
1d Incwm BBC World Service

Cynhyrchir incwm arall o werthu
rhaglenni, cytundebau cyd-gynhyrchu,
gweithgareddau cyhoeddi a darparu
gwasanaethau monitro’r cyfryngau.

2003
£m

2002
£m

Grant-mewn-Cymorth
Tanysgrifiadau
Incwm arall

201.0
16.1
6.6

187.9
15.6
7.2

Cyfanswm yr incwm allanol

223.7

210.7

1e Gwarged BBC World Service cyn llog a threthiant yn ôl gweithgaredd
2003
£m

2002
£m

Darlledu
Monitro’r BBC

6.5
1.4

8.6
0.8

Cyfanswm y gwarged cyn llog a threthiant

7.9

9.4

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 93

Nodiadau i’r datganiadau ariannol

1f Dadansoddiad daearyddol o BBC World Service
Mae incwm a gwarged BBC World Service yn codi yn y DU.
Lleoliad asedion net BBC World Service:

2003
£m

2002
£m

DU
Tramor

56.1
86.7

50.2
84.1

Asedion net

142.8

134.3

2003
£m

2002
£m

Cyhoeddi a chyfryngau newydd
Dosbarthu rhaglenni
Sianelau
Darparu gwasanaethau darlledu a rheoli sianelau
Darparu cyfleusterau a gwasanaethau gwneud rhaglenni
Darparu gwasanaethau technolegbeeb Ventures Limited
Llai incwm mewnol y Gr∑p

338.0
168.8
79.0
98.3
157.7
222.1
0.6
(437.4)

331.7
172.3
71.8
–
148.9
208.5
2.4
(331.3)

Cyfanswm yr incwm allanol

627.1

604.3

1g Dadansoddiad o incwm Busnesau Masnachol yn ôl gweithgaredd

Darparwyd gwasanaethau darlledu a rheoli sianelau gan un o is-adrannau mewnol UK Public Service
Broadcasting yn 2002. Ar 2 Ebrill 2002 trosglwyddodd y dasg o ddarparu’r gwasanaethau hyn i BBC
Broadcast Limited.
Dengys y tabl hwn lle y lleolir
cwsmeriaid Busnesau Masnachol
y BBC.

1h Dadansoddiad daearyddol o Fusnesau Masnachol
Y Deyrnas Unedig£m

Yr Americas£m

Gweddill y byd£m

Cyfanswm£m

2003
Incwm yn ôl cyrchfan

370.0

112.0

145.1

627.1

Gwarged/(diffyg) cyn llog a threthiant

31.6

(2.5)

12.2

41.3

Asedion net

208.1

37.4

0.3

245.8

2002
Incwm yn ôl cyrchfan

348.6

110.5

145.2

604.3

6.9

0.7

12.7

20.3

195.4

42.4

–

237.8

Gwarged cyn llog a threthiant
Asedion net

Mae’r holl incwm masnachol yn codi yn y DU gan mai dyma lle y datblygir hawliau ymelwa a sgiliau agwasanaethau Busnesau Masnachol.

2 Gwariant gweithredol
2a Dadansoddiad o wariant gweithredol yn ôl gweithgaredd
Nodyn

Gr∑p UK Public Service Broadcasting
BBC World Service*
Busnesau Masnachol
Costau gweithredol cynllun pensiwn anariannol**

2b
2c
2d

Cyfanswm
2003£m

Cyfanswm
2002£m2,999.4
215.8
586.9
136.5

2,602.1
204.6
598.1
151.5

3,938.6

3,556.3*Nid yw gwariant BBC World Service o £215.8miliwn (2002 £204.6miliwn) yn cynnwys £0.5miliwn (2002 £0.4miliwn) o wariant ar ddarparu
gwasanaethau i gwmnïau eraill Gr∑p y BBC**Fel y caniateir gan FRS 17 ni rennir y costau gweithredol anariannol rhwng y gweithgareddau busnes gan nad yw’n bosibl gwneud hyn ar sail resymol
a chyson

94 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Eleni, ehangwyd y nodyn hwn
i roi rhagor o fanylion am wariant
yn gysylltiedig â rhaglenni.
Ailddadansoddwyd ffigurau
2002 yn unol â hynny.

2b Gwariant Gr∑p UK Public Service Broadcasting
Nodyn

Gwasanaethau analog
BBC One
BBC Two
Teledu cenedlaethol a rhanbarthol
Radio cenedlaethol, rhanbarthol a lleol
BBC Radio 1
BBC Radio 2
BBC Radio 3
BBC Radio 4
BBC Radio Five Live

Gwasanaethau digidol
CBBC, CBeebies
BBC Three (BBC Choice yn flaenorol)
BBC News 24
BBC Parliament
BBC FourTestun digidol a theledu rhyngweithiol
1Xtra
BBC Five Live Sports Extra
6 Music
BBC 7
BBC Asian Network
BBCi ar y rhyngrwyd

Gwariant ar raglenni a ddarlledwyd

i
ii

i
iii
iii
iii
iii

iv

Gwariant yn gysylltiedig â rhaglenni
Casglu newyddion
Marchnata, y wasg, cyhoeddusrwyddd a digwyddiadauv
Pytiau rhagflas ar yr awyr a dulliau tywys
Ymchwil i’r farchnad
Cymdeithasau casglu
Cerddorfeydd a grwpiau perfformio
Llinellau cymorth, digwyddiadau unigol a gwariant arall yn gysylltiedig â rhaglenni

Cyfanswm y gwariant ar raglenni
Gorbenionvi

Cyfanswm y gwariant ar ddarllediadau
Canran gwariant darllediadau ar raglenni
Costau casglu ffi’r drwydded
Costau darlledu

Cyfanswm y gwariant darlledu*

vii
viii

2003
£m

2002
£m

858.9
367.4
211.1
130.8
17.2
21.6
30.2
64.8
53.8

731.0
311.6
188.6
116.1
16.8
21.8
31.0
62.5
50.3

1,755.8

1,529.7

39.9
75.5
23.8
2.7
41.2
9.5
4.0
1.7
4.0
2.2
3.1
72.3

11.0
44.2
25.7
2.5
24.5
7.3
–
0.7
0.2
–
1.8
66.5

279.9

184.4

2,035.7

1,714.1

94.2
63.5
25.5
12.7
52.0
15.5
79.2

94.8
48.3
22.0
11.7
50.4
14.6
76.1

342.6

317.9

2,378.3

2,032.0

346.0

347.5

2,724.3
87%

2,379.5
85%

146.4
141.7

95.4
127.2

288.1

222.6

3,012.4

2,602.1*Mae cyfanswm y gwariant darlledu yn cynnwys colled eithriadol wrth waredu asedion sefydlog o fewn gorbenion o £13.0miliwn (gweler Nodyn 6).

i) Dengys sianelau plant a BBC Four gynnydd mewn costau yn adlewyrchu eu blwyddyn lawn gyntaf
o ddarlledu. Mae costau BBC Four yn fwy na chostau ei ragflaenydd BBC Knowledge oherwydd lefelau
uwch o raglennu gwreiddiol.
ii) Lansiwyd BBC Three ym mis Chwefror 2003 i gymryd lle BBC Choice. Aeth BBC Three i fwy
o gostau oherwydd costau lansio’r sianel newydd a chomisiynau ychwanegol cyn lansio.
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 95

Nodiadau i’r datganiadau ariannol

2b Gwariant UK Public Service Broadcasting parhadiii) Lansiwyd BBC Five Live Sports Extra a 6 Music ar ddiwedd blwyddyn ariannol 2002, felly maent
wedi talu eu costau am y flwyddyn lawn gyntaf yn 2003. Lansiwyd IXtra ym mis Awst 2002 a lansiwyd
BBC 7 ym mis Rhagfyr 2002.
iv) Mae cyfanswm y gwariant ar ddarllediadau wedi codi yn unol ag amcan penodol y BBC i gynyddu
gwariant ar raglennu.
v) Bu gwariant marchnata ychwanegol yn ystod y flwyddyn i gefnogi achlysur lansio BBC Three a’rrhwydweithiau radio digidol ac i hyrwyddo gwasanaethau teledu digidol, gan gynnwys Freeview.
vi) Mae gorbenion yn cynnwys costau canolog adeiladau, technoleg, cyllid ac adnoddau dynol.
vii) Bu costau casglu ffi’r drwydded yn anarferol o isel yn 2002 oherwydd nifer o ddigwyddiadau unigol
fel yr ad-daliad gan Consignia am fethu â chyflawni rhwymedigaethau’r contract. O dan y contractwr
newydd, mae taliadau yn 2003 wedi dychwelyd i’w lefelau arferol (£131.9miliwn oedd y costau casglu
yn 2001).
viii) O’r costau darlledu, mae £73.2miliwn yn cyfeirio at wasanaethau analog a £68.5miliwn atwasanaethau digidol.
Nid yw gwariant BBC World Service
yn cynnwys gwariant a wariwyd arweithgareddau mewnol y Gr∑p.

2c Gwariant BBC World Service
2003
£m

2002
£m

149.8
22.4
33.2
10.4

142.1
22.6
30.6
9.3

215.8

204.6

Nodyn

2003
£m

2002
£m

12

314.8
133.4
50.3
88.4

323.4
147.0
41.3
86.4

586.9

598.1

2003
£m

2002
£m

28.8
6.5
14.0
17.0
30.6

26.4
9.6
18.4
15.2
23.7

126.5
10.8
4.5
88.4
4.5

121.8
10.9
1.4
86.4
1.4

Radio
MonitroCostau darlledu
Gweithgaredd y rhyngrwyd

Dim ond i’r incwm allanol y mae’r
gwariant a ddangosir ar gyfer
Busnesau Masnachol yn berthnasol
ac nid yw’n cynnwys gwariant sy’nberthnasol i werthiannau o fewny BBC.

2d Gwariant Busnesau Masnachol

Costau gwerthu
Costau dosbarthu
Costau gweinyddol a chostau eraill
Amorteiddio buddsoddiad mewn rhaglenni

3 Diffyg gweithredol
Nodir y diffyg gweithredol ar ôl codi tâl ar yr eitemau canlynol:
Taliadau o dan brydlesau gweithredol– tir ac adeiladau– offer a pheiriannau– arallYmchwil a datblygiad
Datblygu rhaglenni
Dibrisiant– asedion a feddir– asedion a brydlesirColled wrth waredu asedion sefydlog cyffyrddadwy
Amorteiddio buddsoddi mewn rhaglenni i’w gwerthu yn y dyfodol
Amorteiddio asedion sefydlog anghyffyrddadwy

96 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

3 Diffyg gweithredol parhad
Cydnabyddiaeth yr archwilwyr (KPMG LLP)
– archwilio ariannol – UK Public Service Broadcasting– arall– gwasanaethau sicrwydd pellach– gwasanaethau cynghori ar dreth– gwasanaethau eraill nad ydynt yn wasanaethau archwilio
Cydnabyddiaeth yr archwilwyr masnachu teg (PricewaterhouseCoopers LLP)

2003
£m

2002
£m

0.6
0.5
0.6
0.2
0.3
0.3

0.4
0.5
0.3
0.2
0.2
0.3

4 Cyflogeion a chydnabyddiaeth
4a Pobl a gyflogir
Nifer y bobl a gyflogwyd ar gyfartaledd yn ystod y flwyddyn oedd:
Cyfartaledd ar gyfer y flwyddyn
2003
2002
Nifer
Nifer

UK Public Service Broadcasting
BBC World Service
Busnesau Masnachol

19,206
2,057
5,885

18,606
1,797
5,165

Cyfanswm y Gr∑p

27,14825,568

O fewn y cyfartaleddau uchod, cafodd 2,628 (2002 2,166) o gyflogeion rhan amser eu cynnwys ar eu
ffigur cyfwerth ag amser llawn o 1,324 (2002 1,238).
Yn ogystal â’r uchod, cyflogodd y Gr∑p 1,117 (2002 1,043) o bobl ar gyfartaledd cyfwerth ag amser
llawn ar sail achlysurol a niferoedd Cerddorfa a Chantorion y BBC a gyflogwyd ar gontractau rhaglenni
oedd 385 (2002 382) o bobl cyfwerth ag amser llawn.
Ar 2 Ebrill 2002, trosglwyddodd cyfanswm o 762 o gyflogeion cyfwerth ag amser llawn i BBC Broadcast
Limited o UK Public Service Broadcasting. Nid adlewyrchir y trosglwyddiad hwn yn y cyfartaledd argyfer 2002.
4b Costau staff
Nodyn

Cyflogau
Costau nawdd cymdeithasol
Costau pensiwn– prif gynllun (budd diffiniedig)– cynlluniau eraill
Costau diswyddo

8a8c

Gan gynnwys:
UK Public Service Broadcasting
BBC World Service
Busnesau Masnachol
Cost weithredol ychwanegol y prif gynllun pensiwn (budd diffiniedig)*

2003
£m

2002
£m

988.4
83.0

895.1
77.9

169.7
2.0
22.6

177.2
2.3
29.6

1,265.7

1,182.1

804.2
73.2
251.8
136.5

758.3
65.4
206.9
151.5

1,265.7

1,182.1* Telir cyfraniadau ariannol gwirioneddol y cyflogwr i’r cynllun pensiwn buddiannau diffiniedig gan bob busnes. Y gost weithredol ychwanegol yw’r gost i’r
Gr∑p yn ychwanegol at y cyfraniadau hyn. Nid yw’n bosibl dyrannu hyn i bob busnes ar sail resymol a chyson

4c Cydnabyddiaeth Bwrdd y Llywodraethwyr a’r Pwyllgor Gweithredol
Datgelir tâl y Llywodraethwyr ac aelodau’r Pwyllgor Gweithredol ar dudalennau 76 i 79 yn adroddiad
cydnabyddiaeth y Llywodraethwyr.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 97

Nodiadau i’r datganiadau ariannol

5 (Colled)/elw wrth werthu a therfynu gweithrediadau
beeb Ventures Limited– gwarediad rhannol– cost terfynu
Wood Norton Hall a’r Ganolfan Gynadledda

2003
£m

2002
£m

–
(1.5)
1.1

9.0
(1.3)
–

(0.4)

7.7

Ar 22 Ebrill 2002, cyhoeddodd BBC Worldwide ei fwriad i derfynu’r busnes beeb.com a gadael y sector
siopa ar y rhyngrwyd. Cyfunwyd rhai o wefannau beeb.com ynghyd â beeb.net yng ngweithrediadau
craidd BBC Worldwide. Yn dilyn y penderfyniad hwn, cynhaliwyd arolwg o werth cario asedion sefydlog
beeb Ventures Limited ar 31 Mawrth 2002 ac arweiniodd at leihau’r gwerth £1.3miliwn a godwyd ar y
cyfrif incwm a gwariant yn 2002. Yn ystod y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2003 codwyd costau
diswyddo a chostau cau eraill o £1.5miliwn ar y cyfrif incwm a gwariant.
Ar 31 Mai 2002, gwerthodd y Gr∑p ei fusnes Wood Norton Hall a’r Ganolfan Gynadledda i drydydd
parti am dâl o £5.1miliwn. Yr elw o werthu oedd £1.1miliwn ar ôl didynnu costau’r gwaredu.

6 (Colled)/elw wrth waredu asedion sefydlog(Colled)/elw wrth waredu asedion sefydlog cyffyrddadwy
Elw wrth waredu buddsoddiadau
Elw wrth waredu asedion anghyffyrddadwy

2003
£m

2002
£m

(14.3)
–
–

1.0
3.4
7.3

(14.3)

11.7

Yn ystod 2003 dechreuodd y Gr∑p ailddatblygu safle Broadcasting House, a oedd yn cynnwys
dymchwel dau eiddo gyferbyn â Broadcasting House. Codwyd gwerth llyfr net yr asedion nas defnyddir
sef £13.0miliwn, ar y cyfrif incwm a gwariant.
Gwaredodd BBC Technology asedion sefydlog amrywiol gan arwain at golled o £1.3miliwn yn ystod y
flwyddyn.
Yn ystod 2002, gwaredodd yr Eurosport Consortium, y mae gan y BBC fuddiant ynddo, ei gyfranddaliad
o 50% yn SETS (sy’n berchen ar y nod masnach Eurosport) i TFI, cwmni darlledu o Ffrainc, gan arwain
at elw net o £3.4miliwn o ganlyniad i waredu buddsoddiadau. Gwaredodd y Gr∑p hefyd ei hawliau a’inodau masnach a oedd yn weddill i rai brandiau di-graidd a roddodd elw net o £7.3miliwn.

7 Llog net i’w dderbyn ac eitemau tebyg eraill
2003
£m

2002
£m

Llog i’w dderbyn
Llog sy’n daladwy ar fenthyciadau banc a benthyciadau eraill
Taliadau cyllid sy’n daladwy mewn perthynas â phrydlesau cyllid

7.5
(2.0)
(0.4)

24.6
(2.8)
(0.2)

Llog net i’w dderbyn

5.1

21.6

98 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

8 Pensiynau
8a Tâl pensiwn
Mae’r Gr∑p yn gweithredu sawl cynllun pensiwn. Mae Cynllun Pensiwn y BBC a chynllun pensiwn bachheb ei ariannu, sydd ar gau i aelodau newydd, yn gynlluniau buddiannau diffiniedig cyfrannol. Yn ogystal,
mae Cynllun Pensiwn Personol y Gr∑p a chynlluniau bach eraill yn gynlluniau cyfraniadau diffiniedig.
Cyfanswm y taliadau pensiwn am y flwyddyn oedd:Incwm
cyllid
net
2003
£m

Cost
net
2003
£m

Cost
weithredol
2002
£m

Incwm
cyllid
net
2002
£m

Cost
net
2002
£m

Cynllun Pensiwn y BBC (Nodyn 8b) 169.7
Cynlluniau buddiannau diffiniedig
nas ariannwyd (Nodyn 8c)
0.2
Cynlluniau cyfraniadau diffiniedig(Nodyn 8c)
1.8(114.6)

55.1

177.2

(133.9)

43.3

0.3

0.5

0.2

–

0.2

–

1.8

2.1

–

2.1

Cyfanswm y gost/(credyd)(114.3)

57.4

179.5

(133.9)45.6

Cost
weithredol
2003
£m

171.7

O dan y cynllun hwn mae’r
cyflogeion yn derbyn pensiwn yn
seiliedig ar eu cyflog terfynol.

8b Y prif gynllun
Prif gynllun pensiwn Gr∑p y BBC yw Cynllun Pensiwn y BBC ac mae’n cwmpasu’r rhan fwyaf o’r
cyflogeion. Mae’r cynllun hwn yn darparu buddiannau pensiwn sy’n gysylltiedig â chyflog ar sailbuddiannau diffiniedig o asedion a ddelir mewn cronfeydd ar wahân, a weinyddir gan ymddiriedolwyr.

Mae’r prisiad actiwaraidd yn ystyried
adenillion buddsoddi yn y dyfodol ac
yn darparu arolwg hir dymor ar
gyflwr y cynllun yn hytrach na’rprisiad FRS 17 ‘ciplun’.

Prisiad actiwaraidd
Caiff y cynllun ei brisio’n annibynnol gan actiwari sy’n gymwys yn broffesiynol o leiaf bob tair blynedd, acar y sail hon mae’r actiwari yn ardystio cyfradd cyfraniadau’r cyflogwr. Mae disgwyl i’r rhain, ynghyd â’r
cyfraniadau penodol sy’n daladwy gan gyflogeion ac elw o asedion y cynllun, fod yn ddigonol i ariannu’r
buddiannau sy’n daladwy o dan y cynllun.
Paratowyd prisiad actiwaraidd llawn diweddaraf y cynllun ar 1 Ebrill 2002 gan Watson Wyatt, sef yr
actiwarïaid ymgynghorol, gan ddefnyddio dull yr uned gynlluniedig. Dangosodd y prisiad actiwaraidd
warged o £441miliwn (i lawr o £611miliwn ym 1999) ac roedd gwerth actiwaraidd yr asedion yn
ddigon i gwmpasu 109% o’r buddiannau a oedd yn ddyledus i’r aelodau ar ôl caniatáu ar gyfer cynnydd
disgwyliedig mewn enillion yn y dyfodol.
Mae’r incwm i’r cynllun pensiwn yn fwy na’i gostau ariannol bob blwyddyn a dengys mesurau
perfformiad hir dymor fod y cynllun wedi ei ariannu’n ddigonol ac felly mae cyfraniadau’r cyflogwr wedi
aros yn gyson ers nifer o flynyddoedd. Fodd bynnag, yng ngoleuni anwadalrwydd tymor byr diweddar yfarchnad stoc, cytunwyd â’r ymddiriedolwyr y bydd cyfraniadau’r cyflogwr yn codi 0.5% y flwyddyn am
dair blynedd o’r cyfraniad presennol o 4.5% o gyflog pensiynadwy, gyda’r cynnydd cyntaf o 0.5% yn dod
i rym o 1 Ebrill 2003. Yn ogystal, bydd cyfraniadau’r cyflogeion yn codi 0.5% y flwyddyn o 4.5% i 6%
dros y cyfnod o dair blynedd yn dechrau 1 Ebrill 2004.

Mae prisiad y farchnad yn darparu‘ciplun’ ar ddyddiad y fantolen. Mae’nanwadal iawn a gall amrywio llawero ddydd i ddydd.

Prisiadau’r farchnad
Mae Watson Wyatt yn cynhyrchu prisiad dros dro bob blwyddyn yn seiliedig ar werthoedd marchnad
asedion a rhwymedigaethau’r cynllun, fel sy’n ofynnol yn ôl FRS 17.

Defnyddir amcangyfrif o godiadau oran chwyddiant a chyflogau yn ydyfodol i ragweld cost ariannu
pensiynau aelodau’r cynllun pensiwn
yn y dyfodol.

Tybiaethau ariannol ym mhrisiad y cynllun
Y prif dybiaethau a ddefnyddiwyd gan yr actiwari ym mhob prisiad oedd:
Cyfradd y cynnydd mewn cyflogau
Cyfradd y cynnydd mewn taliadau pensiwn
Tybiaeth chwyddiantCyfradd ostyngol

2003

2002

2001

4.5%
2.5%
2.5%
5.4%

4.7%
2.7%
2.7%
6.0%

4.5%
2.5%
2.5%
6.0%

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 99

Nodiadau i’r datganiadau ariannol

8 Pensiynau parhad
Dengys y tabl hwn werth yr asediony mae’r cynllun pensiwn yn berchen
arnynt a’r gyfradd twf a ddisgwylir
gan yr ymddiriedolwyr dros amser.

Yr asedion yn y cynllun a’r cyfraddau adenillion disgwyliedig o’r asedion hynny oedd:
Cyfradd
adenillion
hir dymor addisgwyliwyd ar
31 Mawrth 2003

Ecwitïau
Bondiau a giltiau
Eiddo
Arian parod

8.3%
4.5%
6.4%
4.0%

Cyfanswm gwerth
marchnad yr asedion
Gwerth presennol
rhwymedigaethau’r
cynllun(Diffyg)/gwarged yn ycynllunAsed/(rhwymedigaeth)
treth ohiriedig berthnasol(Rhwymedigaeth)/ased
pensiwn net

Cyfradd
Gwerth aradenillion
31 Mawrth
hir dymor a2003 ddisgwyliwyd ar£m 31 Mawrth 2002

3,032
1,021
620
230

7.5%
5.2%
6.3%
4.7%

Cyfradd
Gwerth aradenillion
31 Mawrth
hir dymor a
Gwerth ar2002 ddisgwyliwyd ar 31 Mawrth 2001
£m 31 Mawrth 2001
£m

4,421
908
606
284

7.0%
4.7%
6.0%
4.5%

4,655
939
606
279

4,903

6,219

6,479

(5,973)(5,254)(4,771)(1,070)

965

1,708

–

–

–

(1,070)

965

1,708

Ni fydd ased na rhwymedigaeth treth ohiriedig yn codi ar gyfer y Gr∑p, gan nad yw’r rhan fwyaf oweithgaredd cyhoeddus y Gr∑p yn agored i drethiant.
Symud yn y gwarged yn ystod y flwyddyn
2003
£m

2002
£m

Gwarged yn y cynllun ar ddechrau’r flwyddyn
Symud yn ystod y flwyddyn– cyfraniadau– cost gwasanaethu presennol– costau gwasanaethu yn y gorffennol– incwm cyllid arall– colled actiwaraidd

965.0

1,708.0

33.4(155.7)(14.0)
114.6(2,013.4)

25.7(132.3)(44.9)
133.9(725.4)(Diffyg)/gwarged yn y cynllun ar ddiwedd y flwyddyn(1,070.1)

965.0

2003
£m

2002
£m

Dadansoddiad o’r swm a godir ar wariant gweithredol

Y gost gwasanaethu bresennol yw’r
gost i’r BBC o hawliau pensiwn aenillwyd gan gyflogeion yn ystod y
flwyddyn.

Cost gwasanaethu presennol
Cost gwasanaethu yn y gorffennol

155.7
14.0

132.3
44.9

Cyfanswm y tâl gweithredol a godir

169.7

177.2

Amcangyfrifon yw’r symiau yma sy’nseiliedig ar ragolygon perfformiad ac
amodau economaidd yn y dyfodol.

Dadansoddiad o’r swm a gredydir i incwm cyllid arall
2003
£m

2002
£m

Adenillion disgwyliedig ar asedion y cynllun pensiwn
Llog ar rwymedigaethau’r cynllun pensiwn

424.0(309.4)416.4(282.5)

Adenillion net

114.6

133.9

100 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

8 Pensiynau parhad
Yr enillion a’r colledion actiwaraidd
yw’r rhai sy’n deillio o berfformiad
gwirioneddol sy’n wahanol i’r
un a ragwelwyd – er enghraifft
o newidiadau mewn amodau
economaidd neu broffil demograffig
cyflogeion y BBC.

Dadansoddiad o’r swm a gydnabuwyd yn natganiad cyfanswm yr enillion a’r colledion
cydnabyddedig
2003
£m

2002
£m

(1,607,9)(12.4)(532.0)26.6(393.1)(220.0)(2,013.4)(725.4)

2003

2002

2001

1,607.9
32.8%

532.0
8.6%

950.9
14.7%

12.4
0.2%

(26.6)
0.5%(35.7)
0.7%(2,013.4)
33.7%(725.4)13.8%(708.2)14.8%

Adenillion gwirioneddol llai adenillion disgwyliedig ar asedion ycynllun pensiwn
Profi enillion a (cholledion) sy’n codi ar rwymedigaethau’r cynllun
Newidiadau mewn tybiaethau sy’n sail i werth presennol
rhwymedigaethau’r cynllun
Colled actiwaraidd a gydnabuwyd yn natganiad cyfanswm yr enillion a’r
colledion cydnabyddedig

Bwriedir i’r nodyn hwn ddangos
tueddiadau dros sawl blwyddyn.
Dim ond tair blynedd sydd ar gael arhyn o bryd ers mabwysiadu FRS 17.

Hanes profi enillion a cholledion
Gwahaniaeth rhwng yr adenillion disgwyliedig a gwirioneddol arasedion y cynllun:
Swm (£miliwn)
Canran asedion y cynllun
Profi enillion a (cholledion) ar rwymedigaethau’r cynllun:
Swm (£miliwn)
Canran gwerth presennol rhwymedigaethau’r cynllun
Cyfanswm a gydnabuwyd yn natganiad cyfanswm yr enillion a’r(colledion) cydnabyddedig:
Swm (£miliwn)
Canran gwerth presennol rhwymedigaethau’r cynllun

8c Cynlluniau eraill
Prisir y cynllun pensiwn bach nas ariennir gan ddefnyddio tybiaethau sydd yr un peth â’r rhai ar gyfer yprif gynllun. Ar 31 Mawrth 2003 y rhwymedigaeth oedd £4.4miliwn (2002 £3.9miliwn) y darperir ar ei
chyfer yn llawn yn y cyfrifon. Y gost bresennol am y flwyddyn ar gyfer y cynllun hwn oedd £0.5miliwn(2002 £0.2 miliwn) y codwyd £0.2miliwn ohono (2002 £0.2miliwn) ar y costau gweithredol a£0.3miliwn (2002 £dim) fel llog ar rwymedigaethau pensiwn.
Daeth cyfanswm y tâl ar gyfer cynllun pensiwn personol y Gr∑p a chynlluniau cyfraniadau diffiniedig
eraill i gyfanswm o £1.8miliwn (2002 £2.1miliwn).
8d UK Public Service Broadcasting
Mae UK Public Service Broadcasting wedi manteisio ar y darpariaethau yn FRS 17 ac yn cyfrifo’r cynllun
fel pe bai’n gynllun cyfraniadau diffiniedig. Mae hyn am nad yw’n bosibl nodi eu cyfran hwy o asedion arhwymedigaethau sylfaenol y cynllun ar sail resymol a chyson. Felly mae’r tâl gwariant a godir ar gyfer
UK Public Service Broadcasting yn cynrychioli’r cyfraniadau sy’n daladwy yn ystod y flwyddyn. Pennir ycyfraniadau hyn yn seiliedig ar yr anghenion ariannu a nodwyd o’r prisiad actiwaraidd ac maent yn elwa
ar y gwarged actiwaraidd. Felly maent yn is na’r gost reolaidd.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 101

Nodiadau i’r datganiadau ariannol

9 Trethiant
9a Dadansoddiad o’r taliadau a godwyd am y cyfnod
Roedd y tâl a godwyd am y flwyddyn, yn seiliedig ar gyfradd treth gorfforaeth o 30% (2002 30%), yn
cynnwys:
2003
£m

2002
£m

17.7
(3.5)

12.7
(2.9)

14.2

9.8

Addasiadau mewn perthynas â blynyddoedd blaenorol

(3.0)

–

Treth dramor
Cyfran o dreth partneriaethau cyswllt

11.2
5.4
1.1

9.8
7.6
0.3

17.7

17.7

–
(2.0)

2.8
(2.8)

(2.0)

–

15.7

17.7

Nodyn

Treth gyfredol
Treth gorfforaeth y DU
Didynnu: rhyddhad treth dwbl

Cyfanswm y dreth gyfredol

9bTreth ohiriedig
Tarddiad a gwrthdroad y gwahaniaethau amseru
Addasiadau mewn perthynas â blynyddoedd blaenorol
Cyfanswm y dreth ohiriedig

9d

Cyfanswm y tâl a godwyd am y flwyddyn

9b Ffactorau sy’n effeithio ar y tâl treth a godir
Dim ond ar y gweithgareddau hynny a gyflawnir gyda’r bwriad o wneud elw ac ar rent, breindaliadau
a llog i’w dderbyn y mae’r Gr∑p yn agored i drethiant. Felly nid yw’r BBC yn cael rhyddhad ar gyfer
ei holl wariant ac o ganlyniad, mae’r dreth a asesir am y flwyddyn yn wahanol i gyfradd safonol treth
gorfforaeth y DU. Eglurir y gwahaniaethau isod:
Nodyn(Diffyg)/gwarged cyn treth(Diffyg)/gwarged cyn treth wedi ei luosi â chyfradd treth
gorfforaeth safonol yn y DU o 30% (2002 30%)
Effeithiau
Incwm allanol trethadwy UK Public Service Broadcasting
Colled nad yw’n drethadwy yn UK Public Service Broadcasting
Tâl net pensiwn Gr∑p FRS 17 a godir
Gweithgareddau masnachol
Incwm nad yw’n drethadwy
Gwariant nas caniateir
Dibrisiant sy’n fwy na lwfansau cyfalafColledion treth nas rhyddheir gan y Gr∑p
Gwahaniaeth treth ar enillion tramor
Arall
Addasiadau mewn perthynas â chyfnodau blaenorol
Tâl treth presennol a godir am y flwyddyn

102 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

9a

2003
£m

2002
£m

(299.0)2.9(89.7)

0.9

5.7
95.4
6.7

6.5
–
5.2

(0.4)
1.6
–
–
1.8
0.4
(3.0)

(3.9)
1.6
1.8
1.4
4.4
(0.2)
–

17.7

17.7

9c Ffactorau a allai effeithio ar daliadau treth a godir yn y dyfodol
Mae’r Gr∑p yn rhagweld na fydd y tâl treth a godir yn y dyfodol yn newid yn sylweddol gan fod yr holl
incwm o ffi’r drwydded yn ddi-dreth.
9d Dadansoddiad o dreth ohiriedig
Nodyn

2003
£m

2002
£m

9a

–
0.5
(2.0)

–
–
–

(1.5)

–

(4.1)
–
5.6

1.5
0.8
1.8

1.5

4.1

Hawliau
eiddo
deallusol£m

Ewyllys da£mCyfanswm
£m

8.7
4.7

8.1
0.1

16.8
4.8

13.4

8.2

21.6

Amorteiddio
Ar 1 Ebrill 2002
Tâl a godwyd am y flwddyn

1.1
4.0

0.3
0.5

1.4
4.5

Ar 31 Mawrth 2003

5.1

0.8

5.9

Gwerth llyfr net
Ar 31 Mawrth 2003

8.3

7.4

15.7

Ar 31 Mawrth 2002

7.6

7.8

15.4

Symudiad yn y ddarpariaeth/(ased) treth ohiriedig yn y flwyddyn
Darpariaeth ar ddechrau’r flwyddyn
Addasiad cyfnewid
Credyd treth ohiriedig
Ased treth ohiriedig ar ddiwedd y flwyddyn

Dadansoddiad o ased/(rhwymedigaeth) treth ohiriedig ar ddiwedd y flwyddyn*
Lwfansau cyfalaf cyflym
Gwahaniaethau amseru eraill
Gwahaniaethau amseru’r UD* Yn 2002 ni chydnabuwyd yr ased treth ohiriedig o £4.1miliwn

10 Asedion sefydlog anghyffyrddadwy
Ewyllys da yw’r gwahaniaeth rhwng
y gwerth a dalwyd am fusnes a
gwerth teg ei asedion net. Mae’ncynrychioli’r swm y mae’r prynwr
yn barod i’w dalu am enw ac enw
da y busnes a’i gynlluniau elw
disgwyliedig yn y dyfodol.

Cost
Ar 1 Ebrill 2002
Ychwanegiadau
Ar 31 Mawrth 2003

Caiff ewyllys da ei amorteiddio ar sail llinell syth dros 20 mlynedd i adlewyrchu’r bywyd economaidd
defnyddiol, yn amodol ar adolygiadau ar gyfer amhariad.
Mae’r ychwanegiadau o £4.7miliwn o fewn hawliau eiddo deallusol yn ymwneud â chaffael trwyddedau
meddalwedd gan BBC Technology. Fe’u hamorteiddir ar sail llinell syth dros fywyd y drwydded.
Ar 28 Chwefror 2003 caffaelodd BBC Worldwide 100% o gyfalaf cyfranddaliadau Parentwise Limited
am swm nominal. Roedd gan y cwmni rwymedigaethau net o £0.1miliwn ac mae ewyllys da o
£0.1miliwn wedi codi ar y trafodyn.
Nid oedd unrhyw wahaniaeth rhwng y gwerth llyfr, fel y’i cofnodir yng nghofnodion Parentwise Limited
cyn y caffaeliad, a gwerth teg yr asedion a gaffaelwyd.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 103

Nodiadau i’r datganiadau ariannol

11 Asedion sefydlog cyffyrddadwy
11a Y Gr∑p
Tir acadeiladau£m

Offer apheiriannau£m

Dodrefn a
ffitiadau£m

Asedion yn cael
eu hadeiladu£m

Cyfanswm£m

Cost neu brisiad
Ar 1 Ebrill 2002
Ychwanegiadau
Dygwyd i wasanaeth
Gwarediadau

457.9
3.8
9.3
(16.4)

876.3
80.5
60.9
(37.0)

122.4
8.0
3.6
(7.9)

106.4
114.8
(73.8)(2.3)

1,563.0
207.1–(63.6)

Ar 31 Mawrth 2003

454.6

980.7

126.1

145.1

1,706.5

Dibrisiant
Ar 1 Ebrill 2002
Tâl a godwyd am y flwyddyn
Dileu mewn perthynas â gwarediadau

199.0
15.5
(6.0)

540.1
109.8
(25.2)

63.1
12.0
(4.7)

–
–
–

802.2
137.3
(35.9)

Ar 31 Mawrth 2003

208.5

624.7

70.4

–

903.6

Gwerth llyfr net
Ar 31 Mawrth 2003

246.1

356.0

55.7

145.1

802.9

Ar 31 Mawrth 2002

258.9

336.2

59.3

106.4

760.8

Mae £16.4miliwn (2002 £19.6miliwn) o asedion a ddelir o dan brydlesau cyllid wedi ei gynnwys o fewn
offer a pheiriannau.
Mae gan un o bartneriaid cyd-fentrau’r BBC, Crown Castle UK Limited, dâl o £3.0miliwn dros asedion
Gr∑p BBC Technology.
Mae £24miliwn wedi ei gynnwys o fewn asedion sefydlog ar gost sy’n berthnasol i orsaf drosglwyddo
yng Ngwlad y Thai a ddefnyddir gan BBC World Service. Mae’r asedion hyn yn drosglwyddadwy i
Lywodraeth Frenhinol Gwlad y Thai yn gyfnewid am dalu swm nominal. Bydd BBC World Service yn
cadw’r hawliau i ailbrynu’r asedion pe bai’r gweithrediad hwn yn dod i ben, am swm nominal tebyg. Nid
yw’r trafodyn hwn yn effeithio ar y modd y caiff yr asedion hyn eu defnyddio ac felly byddant yn parhau
i gael eu cario ar gost llai dibrisiant priodoladwy yn y fantolen.
11b UK Public Service Broadcasting
Tir acadeiladau£m

Offer apheiriannau£m

Dodrefn a
ffitiadau£m

Asedion yn cael
eu hadeiladu£m

Cyfanswm£m

Cost neu brisiad
Ar 1 Ebrill 2002
Ychwanegiadau
Dygwyd i wasanaeth
Trosglwyddiadau (i)/o is-gwmnïau
Gwarediadau

400.0
2.6
3.9
–
(16.2)

429.4
39.2
25.2
(30.4)(14.8)

93.3
6.9
3.0
–
(6.2)

55.1
83.9
(32.1)
0.6
(1.6)

977.8
132.6
–
(29.8)(38.8)

Ar 31 Mawrth 2003

390.3

448.6

97.0

105.9

1,041.8

Dibrisiant
Ar 1 Ebrill 2002
Tâl a godwyd am y flwyddyn
Trosglwyddiadau i is-gwmnïau
Dileu mewn perthynas â gwarediadau

168.2
12.7
(0.2)
(6.0)

247.5
43.2
(16.2)
(9.1)

41.3
9.4
–
(3.2)

–
–
–
–

457.0
65.3
(16.4)(18.3)

Ar 31 Mawrth 2003

174.7

265.4

47.5

–

487.6

Gwerth llyfr net
Ar 31 Mawrth 2003

215.6

183.2

49.5

105.9

554.2

Ar 31 Mawrth 2002

231.8

181.9

52.0

55.1

520.8

104 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

11b UK Public Service Broadcasting parhad
Mae £6.7miliwn (2002 £19.8miliwn) o asedion a ddelir o dan brydlesau cyllid gydag un o gwmnïau erailly Gr∑p wedi ei gynnwys o fewn offer a pheiriannau.
Mae’r cynnydd mewn asedion yn cael eu hadeiladu yn berthnasol i’r rhaglen buddsoddi mewn eiddo
sydd ar y gweill ar hyn o bryd (gweler Arolwg ariannol tudalennau 82 i 84).
11c Mae tir ac adeiladau ar werth llyfr net yn cynnwys:

Rhydd-ddaliadau
Prydlesau hir
Prydlesau byr

Gr∑p
2003
£m

Gr∑p
2002
£m

UK Public Service
Broadcasting
2003£m

UK Public Service
Broadcasting
2002
£m

208.9
9.9
27.3

226.0
9.9
23.0

193.4
9.9
12.3

210.1
9.9
11.8

246.1

258.9

215.6

231.8

Nid amharwyd ar werthoedd cario eiddo rhydd-ddaliol ar ddyddiad y fantolen.
Mae tir ac adeiladau yn y Gr∑p yn cynnwys tir rhydd-ddaliol ar gost o £35.0miliwn (2002 £34.8miliwn)
ac yn UK Public Service Broadcasting £30.8miliwn (2002 £30.6miliwn). Nid oes dim ohono wedi
ei ddibrisio.

12 Buddsoddi mewn rhaglenni i’w gwerthu yn y dyfodol
Gr∑p
£m

Cost
Ar 1 Ebrill 2002
Addasiad cyfnewid
Ychwanegiadau
Buddiant ariannu
Dileu rhaglenni wedi eu hamorteiddio’n llwyr

323.8(12.7)
86.7(0.4)(76.0)

Ar 31 Mawrth 2003

321.4

Amorteiddio
Ar 1 Ebrill 2002
Addasiad cyfnewid
Tâl a godwyd am y flwyddyn
Dileu rhaglenni wedi eu hamorteiddio’n llwyr

212.0(11.3)
88.4(76.0)

Ar 31 Mawrth 2003

213.1

Gwerth llyfr net
Ar 31 Mawrth 2003

108.3

Ar 31 Mawrth 2002

111.8

Mae buddsoddiadau gan BBC Worldwide mewn rhaglenni i’w gwerthu yn y dyfodol yn berthnasol iraglenni a ddarperir gan y BBC a chynhyrchwyr allanol. Mae’r ffigur ychwanegiadau uchod yn cynnwys£82.7miliwn o fuddsoddiad uniongyrchol yn rhaglenni’r BBC (2002 £80.5miliwn).
Mae £4.5miliwn (2002 £4.2miliwn) sy’n berthnasol i fuddsoddiadau a ddelir o dan gytundeb trwydded
wedi ei gynnwys yn y gwerth llyfr net. Mae’r buddiant ariannu yn berthnasol i arian a dderbyniwyd am
gredydau treth ar fuddsoddiadau mewn rhaglenni gwerthu ac adlesu.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 105

Nodiadau i’r datganiadau ariannol

13 Buddsoddiadau eraill (gan gynnwys asedion net BBC World Service)
13a Symudiadau yn ystod y flwyddyn i’r Gr∑p
Buddiannau
mewn
cyd-fentrau(Nodyn 13d)£m

Buddiannau
mewn
partneriaethau
cyswllt(Nodyn 13e)£m

Buddsoddiadau
eraill£m

Cyfanswmy Gr∑p£m

Ar 1 Ebrill 2002
Ychwanegiadau
Gwarediadau
Addasiad cyfnewid
Darpariaeth yn erbyn buddsoddiadau
Cyfran yr elw/(colledion) a gadwyd
Difidend a dderbyniwyd
Addasiad i adlewyrchu rhwymedigaethau gwirioneddol

11.5
1.2
–
–
–
5.2
–
(4.8)

4.9
–
(0.2)
0.2
(0.4)
(24.8)
(1.3)
26.3

0.4
–
–
–
(0.4)
–
–
–

16.8
1.2
(0.2)
0.2
(0.8)
(19.6)(1.3)
21.5

Ar 31 Mawrth 2003

13.1

4.7

–

17.8

13b Symudiadau yn ystod y flwyddyn ar gyfer UK Public Service Broadcasting
Buddiant yn
asedion net BBC
World Service£m

Cyfranddaliadau
mewn
is-gwmnïau
£m

Buddiannau
mewn
cyd-fentrau£m

Buddsoddiadau
eraill£m

Cyfanswm£m

Ar 1 Ebrill 2002
Gwarged cronnol
Ychwanegiadau
Gwarediadau

134.3
8.5
–
–

155.3
–
83.3
(73.3)

9.2
–
1.0
–

0.4
–
–
(0.4)

299.2
8.5
84.3
(73.7)

Ar 31 Mawrth 2003

142.8

165.3

10.2

–

318.3

Mae ychwanegiadau i gyfranddaliadau mewn is-gwmnïau yn cynnwys 10,000,000 o gyfranddaliadau
cyffredin a ddyroddwyd am £1 yr un ar 2 Ebrill 2002 i alluogi BBC Broadcast i ariannu caffael y busnes
oddi wrth y BBC.
Mae gwarediadau mewn cyfranddaliadau mewn is-gwmnïau yn berthnasol i drosglwyddo
buddsoddiadau yn BBC Technology o £63.0miliwn, BBC Broadcast o £10.0miliwn, a BBC Worldwideo £0.3miliwn i’r BBC Commercial Holdings Group. Yn gydnabyddiaeth am hyn, dyroddodd BBC
Commercial Holdings 73,250,000 o gyfranddaliadau cyffredin am £1 yr un a gafodd eu tanysgrifio’nllawn gan UK Public Service Broadcasting.
Mae ymgymeriadau is-gwmnïau yn
fusnesau a reolir gan y BBC.

13c Ymgymeriadau is-gwmnïau
Mae UK Public Service Broadcasting yn berchen ar 100% o gyfalaf cyfranddaliadau a ddyroddwyd gan
y cwmnïau canlynol a ymgorfforir ym Mhrydain Fawr:

BBC Commercial Holdings Limited
BBC Resources Limited
BBC Free to View Limited
BBC News Limited
BBC Property Limited
BBC Property Investments Limited
BBC Property Development Limited (cwsg)
Centre House Productions Limited
BBC Digital Programme Services Limited
BBC Subscription Television Limited (cwsg)
BBC Investments Limited (cwsg)

106 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

13c Ymgymeriadau is-gwmnïau parhad
Y Gr∑p hefyd sydd â’r buddiant rheoli yn y prif ymgymeriadau is-gwmnïau canlynol a ddelir gan BBC
World Service sy’n berchen ar 100% o’r cyfalaf cyfranddaliadau a ddyroddwyd:
Delir gan BBC World Service:
BBC East Asia Relay Company Limited (yn gorfforedig yn Hong Kong)
BBC Radiocom (Bulgaria) EOOD (yn gorfforedig ym Mwlgaria)
BBC Radiocom (Hungary) KFT (yn gorfforedig yn Hwngari)
BBC Radiocom (Praha) s.r.o. (yn gorfforedig yng Ngweriniaeth Tsiec)
BBC Radiocom (Slovakia) s.r.o. (yn gorfforedig yng Ngweriniaeth Slofacia)
BBC Romania SRL (yn gorfforedig yn Rwmania)
BBC Polska Sp. z.o.o. (yn gorfforedig yng Ngwlad P∑yl)
BBC do Brazil Limitada (yn gorfforedig ym Mrasil)
BBC Radiocom Deutschland GmbH (yn gorfforedig yn yr Almaen)
BBC Croatia d.o.o. (yn gorfforedig yn Croatia)
BBC World Service Trust** Mae’r BBC World Service Trust yn gwmni elusennol cyfyngedig drwy warant, a’r BBC yw’r unig aelod

Mae’r Gr∑p hefyd yn dal buddiant rheoli’r is-gwmnïau canlynol sydd, oni nodir yn wahanol, wedi eu
hymgorffori ym Mhrydain Fawr:
Dal cyfranddaliadau
cyffredin%

Delir gan BBC Commercial Holdings Limited:
BBC Worldwide Limited
BBC World Limited
BBC Ventures Group Limited
Delir gan BBC Ventures Group Limited:
BBC Technology Holdings Limited
BBC Broadcast Limited
Delir gan BBC Technology Holdings Limited:
BBC Technology Limited
BBC Technology Services Limited
BBC Technology Supply Limited
Kingswood Warren Ventures Limited (ailenwyd yn BBC Vecta Limited ym mis Mai 2003)
BBC Technology Holdings LLC (yn gorfforedig yn UDA)
BBC Technology Consultancy LLC (yn gorfforedig yn UDA)
Delir gan BBC Worldwide Limited:
Cyhoeddi
BBC Magazines Inc. (yn gorfforedig yn UDA)
Galleon Limited
Broadcasting Dataservices Limited
Cover to Cover Cassettes Limited
BBC Audiobooks Limited (Chivers Press Limited yn flaenorol)
Dosbarthu rhaglenni
BBC Worldwide Americas Inc. (yn gorfforedig yn UDA)
BBC Worldwide Music Limited
UK Programme Distribution Limited
BBC Worldwide Japan KK Limited (yn gorfforedig yn Japan)
BBC Worldwide France SARL (yn gorfforedig yn Ffrainc)
BBC Worldwide Germany GmbH (yn gorfforedig yn yr Almaen)
BBC Worldwide Canada Limited (yn gorfforedig yng Nghanada)
Sianelau
New Video Channel America LLC (yn gorfforedig yn UDA)European Channel Broadcasting Limited
European Channel Management Limited

100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100

100
100
75
100
100
100
100
95
100
100
100
100
100
100
100

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 107

Nodiadau i’r datganiadau ariannol

13c Ymgymeriadau is-gwmnïau parhad
Dal cyfranddaliadau
cyffredin%Cwmnïau buddsoddi
Worldwide America Investments Inc. (yn gorfforedig yn UDA)
BBC Worldwide Investments Limited
BBC World Service Television Limited
Worldwide Channel Investments Limited
Worldwide Channel Investments (Europe) Limited
Worldwide Channel Investments (Ontario) Limited (yn gorfforedig yng Nghanada)
Rhyngrwydbeeb Ventures Limited
Delir gan BBC World Limited:
BBC World Distribution Limited
Satellite News Corporation Limited (yn gorfforedig yn Japan ac wedi ei ailenwi yn
BBC World Distribution Japan Limited ym mis Ebrill 2003)
BBC World (Singapore) Private Limited (yn gorfforedig yn Singapore)
BBC World (Australia) Pty Limited (yn gorfforedig yn Awstralia)
BBC Worldwide (India) Private Limited (yn gorfforedig yn India)*

100
100
100
100
100
100
86.9
100
100
100
100
75

* Mae BBC Worldwide Limited yn dal y buddiant o 25% sy’n weddill yng nghyfranddaliadau cyffredin y cwmni hwn

Busnesau y mae’r BBC yn eu rheoli
ar y cyd â phartïon eraill yw cydfentrau.

13d Buddiannau mewn cyd-fentrau
Mae gan y Gr∑p fuddiant ecwiti o 50% yn y cyd-fentrau canlynol. Ymgorfforir pob un ohonynt yn y DU,
oni nodir fel arall:
Enw’r endid

Gweithgaredd

Partner

UK Channel Management Limited
UK Gold Holdings Limited
UKTV New Ventures Limited
UKTV Interactive Limited
JV Programmes LLC†
BBC Haymarket Exhibitions Limited
Insight Property Partnership
DTV Services Limited*

Sianelau
Sianelau
Sianelau
Sianelau
Sianelau
Cyhoeddi
Eiddo
Marchnata

Flextech
Flextech
Flextech
Flextech
Discovery Communications Inc.
Haymarket Exhibitions Limited
Land Securities Trillium Limited
Crown Castle UK Limited,
British Sky Broadcasting Limited

Dyddiad cyfrifo

31 Rhagfyr 2002
31 Rhagfyr 2002
31 Rhagfyr 2002
31 Rhagfyr 2002
31 Rhagfyr 2002
31 Rhagfyr 2002
31 Mawrth 2003
Chwe mis hyd at
31 Mawrth 2003

† yn gorfforedig yn UDA* buddiant ecwiti o 33%

Yn ystod y flwyddyn ymrwymodd y BBC i gyd-fenter newydd, DTV Services Limited, i ddarparu
gwasanaethau marchnata ar gyfer sianelau digidol ar lwyfan daearol yn y DU. Sefydlodd y BBC is-gwmni,
BBC Free to View Limited (gweler Nodyn 13c), i ddal trwydded amlneges ddaearol ddigidol y BBC a’i
fuddiant ecwiti yn y gyd-fenter i sicrhau y rheolir costau’r gyd-fenter hon ar wahân i weithgareddau aariennir gan ffi’r drwydded.
Ers nifer o flynyddoedd mae’r BBC, drwy ei is-gwmni BBC Worldwide, wedi bod mewn partneriaeth â
Flextech, is-adran gynnwys Telewest Communications plc, i gynhyrchu a marchnata sianelau tanysgrifio
yn y DU a chyda Discovery Communications Inc. ar gyfer ymgorffori sianelau newydd ledled y byd a
darparu arian cyd-gynhyrchu newydd ar gyfer rhaglenni. Mae’r cynghreiriau hyn yn gweithredu’r cydfentrau a restrir uchod.
Cyfran y Gr∑p o’r trosiant ar gyfer cyd-fenter Haymarket oedd £4.2miliwn (2002 £6.4miliwn) a chyfran
ei warged gweithredol oedd £0.7miliwn (2002 £0.3miliwn).
Mae’r gyd-fenter gyda Land Securities Trillium Limited yn darparu ystod o wasanaethau eiddo a
datblygu i’r BBC. Sefydlwyd cyd-fentrau cysylltiedig a chwmnïau cyswllt i ddatblygu eiddo penodol yBBC.
Mae’r datgeliadau canlynol yn cynrychioli cyfrannau ecwiti’r Gr∑p o asedion a rhwymedigaethau ei gydfentrau yn seiliedig ar y canlyniadau ar gyfer y cyfnodau cyfrifo diweddaraf fel y dangosir uchod.

108 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

13d Buddiannau mewn cyd-fentrau parhad
UK Gold
Holdings
Limited*£m

UK Channel
Management
Limited*£m

Cyd-fentrau
eraill*£m

Cyfanswm ycyd-fentrau£m2003
Trosiant

31.7

28.6

19.7

80.0

Elw/(colled) cyn treth
Trethiant

9.5
(2.7)

0.3
–

(1.0)
(0.9)

8.8
(3.6)

Elw/(colled) ar ôl treth

6.8

0.3

(1.9)

5.2

Asedion sefydlog
Ewyllys da
Asedion cyfredol
Rhwymedigaethau llai na blwyddyn
Rhwymedigaethau mwy na blwyddyn
Addasiad i adlewyrchu ymrwymiadau gwirioneddol

–
–
14.3
(10.3)(38.5)
34.5

–
–
27.6
(3.5)
(46.8)
22.7

2.3
10.2
19.4
(13.0)(11.5)
5.7

2.3
10.2
61.3
(26.8)(96.8)
62.9

–

–

13.1

13.1

2002
Trosiant

34.8

28.4

18.4

81.6

Elw/(colled) cyn treth
Trethiant

13.2
(3.4)

(3.0)
–

(1.9)
(0.2)

8.3
(3.6)

Elw/(colled) ar ôl treth

9.8

(3.0)

(2.1)

4.7

–
–
14.2
(9.4)
(46.0)
41.2

0.1
–
14.0
(7.1)
(44.6)
37.6

2.2
9.2
19.6
(11.6)(11.6)
3.7

2.3
9.2
47.8
(28.1)(102.2)
82.5

–

–

11.5

11.5

Cyfran Gr∑p y BBC o:

Gwerth llyfr net

Asedion sefydlog
Ewyllys da
Asedion cyfredol
Rhwymedigaethau llai na blwyddyn
Rhwymedigaethau mwy na blwyddyn
Addasiad i adlewyrchu ymrwymiadau gwirioneddol
Gwerth llyfr net* Seilir y ffigurau ar gyfer 2003 ar ddatganiadau ariannol heb eu harchwilio (2002 heb eu harchwilio)

Yn unol â thelerau’r cytundeb â Flextech a Discovery, nid oes unrhyw reidrwydd ar y Gr∑p i ariannu
colledion yr aethpwyd iddynt gan yr endidau nac i ad-dalu eu rhwymedigaethau net. O ganlyniad, nid
yw’r Gr∑p yn rhannu colledion yr endidau perthnasol ac felly ni chynhwysir unrhyw gyfran o’r colledionyn y datganiadau ariannol ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2003 (2002 £dim). Mae gan yGr∑p yr hawl i’w gyfran o unrhyw elw neu asedion net unwaith y bydd elw cronnol y mentrau yn fwy
na’r colledion cronnol ers yr ymgorfforiad.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 109

Nodiadau i’r datganiadau ariannol

Busnesau yw partneriaethau cyswllt y
mae gan y BBC gryn ddylanwad
drostynt ond nid rheolaeth lwyr.

13e Buddiannau mewn partneriaethau cyswllt
Mae’r Gr∑p yn dal buddiannau sylweddol yn y prif bartneriaethau cyswllt canlynol sydd, oni nodir ynwahanol, wedi eu hymgorffori ym Mhrydain Fawr:
Dal cyfranddaliadau
cyffredin
a ddyroddwyd%

Delir gan UK Public Service Broadcasting:Parliamentary Broadcasting Unit Limited
Broadcasters Audience Research Board Limited
The Commonwealth Broadcasting Association
Radio Joint Audience Research Limited (RAJAR)
Delir gan BBC World Service:
Caribbean Relay Company Limited (yn gorfforedig yn Antigua)
Multimedia Ventures Limited
WRG-FM SA (yn gorfforedig yn y Swistir)
Delir gan BBC Worldwide Limited:
Cyhoeddi
Frontline Limited
Sianelau
UKTV Pty Limited (yn gorfforedig yn Awstralia)
Animal Planet (Latin America) LLC (yn gorfforedig yn UDA)†
People and Arts (Latin America) LLC (yn gorfforedig yn UDA)†
Animal Planet LLC (yn gorfforedig yn UDA)†JV Network LLC (yn gorfforedig yn UDA)†
Animal Planet (Asia) LLC (yn gorfforedig yn UDA)†The Animal Planet Europe Partnership†
Animal Planet Japan KK (yn gorfforedig yn Japan)†
Animal Planet Japan LLP (yn gorfforedig yn UDA)†
Jasper Broadcasting Inc. (yn gorfforedig yng Nghanada)
Jasper Junior Broadcasting Inc. (yn gorfforedig yng Nghanada)
Animal Planet Canada Company ULC (yn gorfforedig yng Nghanada)†
Delir gan BBC Resources Limited:
3sixtymedia Limited
Delir gan BBC Property Limited:
White City Development Partnership

33
*
*

50
45
50
40

23
20
50
50
20
50
50
50
33
50
20
20
23
10

* Mae Broadcasters Audience Research Board Limited a The Commonwealth Broadcasting Association yn gwmnïau cyfyngedig drwy warant, ac mae’r
BBC yn gyd-aelod ohonynt ynghyd â darlledwyr eraill† Partneriaeth gyswllt Discovery** Cyfranddaliad partneriaeth o 50%

110 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003**

13e Buddiannau mewn partneriaethau cyswllt parhad
Seilir y datgeliadau ychwanegol canlynol ar ganlyniadau partneriaethau cyswllt Discovery am y flwyddyn
a ddaeth i ben 31 Rhagfyr 2002 a seilir datgeliadau y partneriaethau cyswllt sy’n weddill ar y canlyniadau
ar ddyddiad eu datganiadau ariannol unigol. Mae’r datgeliadau ychwanegol hyn yn cynrychioli cyfran
ecwiti y Gr∑p o asedion a rhwymedigaethau’r endidau hynny.
Buddiannau Gr∑p y BBC mewn partneriaethau cyswllt

2003
£m

2002
£m

Cyfran y trosiant

37.5

39.1

51.0
14.7
(16.4)(114.5)
69.9

61.4
23.9
(22.3)(104.9)
46.8

4.7

4.9

Cyfran yr asedion sefydlog
Cyfran yr asedion cyfredol
Cyfran y rhwymedigaethau sy’n ddyledus o fewn blwyddyn
Cyfran y rhwymedigaethau sy’n ddyledus ar ôl mwy na blwyddyn
Addasiad i adlewyrchu ymrwymiad gwirioneddol
Buddiannau net mewn partneriaethau cyswllt

Mae’r canlyniadau yn cynnwys cyfran y Gr∑p o elw gweithredol UKTV Pty Limited o £0.2miliwn (2002£0.1miliwn) a Frontline Limited o £2.0miliwn (2002 £0.1miliwn). Cyfrifir y ddau ar wahân ibartneriaethau cyswllt Discovery. Cyfran y Gr∑p o’r partneriaethau cyswllt sy’n weddill, gan gynnwys
Jasper Broadcasting Inc. a Jasper Junior Broadcasting Inc., a weithredir mewn partneriaeth ag Alliance
Atlantis, oedd £dim (2002 £dim).
Yn unol â thelerau’r cytundebau gyda Discovery ac Alliance Atlantis, nid oes gan y Gr∑p unrhyw
ymrwymiad i ariannu colledion yr endidau nac i ad-dalu eu rhwymedigaethau net. O ganlyniad, nid yw’r
Gr∑p yn rhannu colledion yr endidau perthnasol ac yn unol â hynny ni chynhwysir unrhyw gyfran o’r
colledion yn y datganiadau ariannol am y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2003 (2002 £dim). Mae
gan y Gr∑p yr hawl i’w gyfran o unrhyw elw neu asedion net unwaith y bydd elw cronnol y mentrau yn
fwy na’r colledion cronnol ers yr ymgorfforiad, ac eithrio JV Network LLC. Sefydlwyd JV Network LLC i
ddarparu arian o Discovery i gyd-fentrau eraill Discovery ac nid oes gan BBC Worldwide yr hawl iunrhyw elw sy’n codi o fewn yr endid hwn.

14 Stociau

Deunyddiau crai
Gwaith yn mynd rhagddo– rhaglenni gwreiddiol a gynhyrchwyd yn fewnol– eraill
Rhaglenni a orffennwyd– rhaglenni a ffilmiau a gaffaelwyd– rhaglenni gwreiddiol a gynhyrchwyd yn fewnol
Arall
Cyfanswm

Gr∑p
2003
£m

Gr∑p
2002
£m

UK Public Service
Broadcasting
2003£m

UK Public Service
Broadcasting
2002
£m

4.2

2.4

–

–

245.2
7.3

254.5
6.6

245.1
–

254.5
0.1

97.2
94.9
20.1

89.0
80.7
16.2

97.2
94.9
0.5

89.0
80.7
1.0

468.9

449.4

437.7

425.3

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 111

Nodiadau i’r datganiadau ariannol

15 Dyledwyr

Derbyniadwy o fewn blwyddyn
Dyledwyr masnach
Yr Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngaua Chwaraeon – dyledwyr ffi’r drwydded
Symiau sy’n ddyledus gan is-gwmnïau
Symiau sy’n ddyledus gan bartneriaethau
cyswllt a chyd-fentrau
TAW adferadwy
Dyledwyr eraill
Treth gorfforaeth
Rhagdaliadau

Derbyniadwy ar ôl mwy na blwyddyn
Dyledwyr masnach
Dyledwyr eraill
Rhagdaliadau

Cyfanswm

Gr∑p
2003
£m

Gr∑p
2002
£m

UK Public Service
Broadcasting
2003£m

UK Public Service
Broadcasting
2002
£m

142.6

146.4

21.9

27.5

254.3
–

255.5
–

254.3
56.0

255.5
58.1

4.9
38.0
22.7
–
143.0

9.2
39.6
36.4
0.6
175.9

–
34.1
5.6
–
115.4

–
30.7
14.2
0.7
156.1

605.5

663.6

487.3

542.8

–
6.9
151.7

0.2
–
137.0

–
–
131.8

0.2
–
113.6

158.6

137.2

131.8

113.8

764.1

800.8

619.1

656.6

Mae’r rhagdaliadau sy’n dderbyniadwy ar ôl mwy na blwyddyn yn cynnwys swm mewn perthynas
ag adeilad White City a brydlesir gan y bartneriaeth rhwng y BBC a Land Securities Trillium. Caiffei ryddhau yn ystod tymor y brydles.

16 Credydwyr
16a Polisi talu’n brydlon
Polisi’r BBC yw cydymffurfio â chod talu prydlon y CBI mewn perthynas â thalu cyflenwyr, ar yr amod
bod y cyflenwyr yn cydymffurfio â thelerau ac amodau perthnasol eu contractau. Mae’r BBC yn monitro
cydymffurfiad yn erbyn telerau’r cod hwn. Gwneir taliadau ar gyfer caffaeliadau rhaglenni yn unol âthelerau cytundebol. Roedd gan Gr∑p y BBC 44 o ddiwrnodau credydwyr heb eu talu mewn
perthynas â chredydwyr masnach eraill ar 31 Mawrth 2003 (2002 52 o ddiwrnodau).

112 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

16b Symiau sy’n ddyledus o fewn blwyddyn
Gr∑p
2003
£m

Gr∑p
2002
£m

UK Public Service
Broadcasting
2003£m

UK Public Service
Broadcasting
2002
£m

70.7
0.9
1.7

–
–
1.9

70.7
–
–

60.9
–
–

73.3

1.9

70.7

60.9

–

2.2

–

–

76.2
35.4
48.6
41.8
164.5

75.9
44.0
29.0
56.5
178.9

72.6
35.0
27.2
–
104.5

75.5
44.0
18.2
–
121.7

366.5

384.3

239.3

259.4

3.1
32.6
–

–
41.0
–

1.3
25.8
69.2

–
24.6
57.9

0.7
8.8

1.7
7.2

–
–

–
–

–

–

1.9

10.1

45.2

49.9

98.2

92.6

327.4

302.4

266.6

224.5

108.1

130.5

108.1

130.5

435.5

432.9

374.7

355.0

920.5

871.2

782.9

767.9

Nodyn

Gr∑p
2003
£m

Gr∑p
2002
£m

UK Public Service
Broadcasting
2003£m

UK Public Service
Broadcasting
2002
£m

23

87.2

29.4

–

–

33.1
–

36.4
2.9

33.1
–

36.4
–

33.1

39.3

33.1

36.4

23

39.1
–

33.8
–

–
18.3

–
–

23

–

–

4.8

9.7

39.1

33.8

23.1

9.7

159.4

102.5

56.2

46.1

Nodyn

Gorddrafftiau banc a benthyciadau eraill
Gorddrafftiau banc
Benthyciadau banc a benthyciadau eraill
Nodiadau benthyca nas gwarantwyd

23

Taliadau a dderbyniwyd ar gyfrif
Credydwyr masnach
Credydwyr rhaglenni
Caffaeliadau rhaglenni
Cyflogau
Taliadau hawlfraint gweddilliol
Credydwyr masnach eraill

Credydwyr eraill
Treth gorfforaeth
Trethiant arall a nawdd cymdeithasol
Symiau sy’n ddyledus i is-gwmnïau
Symiau sy’n ddyledus i bartneriaethau
cyswllt a chyd-fentrau
Ymrwymiadau o dan brydlesau cyllid
Symiau sy’n ddyledus i is-gwmnïau mewn
perthynas â phrydlesau cyllid

Croniadau ac incwm gohiriedig
Croniadau ac incwm gohiriedig
Adneuon stampiau cynilo trwydded
a rhandaliadau debyd uniongyrchol

Cyfanswm

16c Symiau sy’n ddyledus ar ôl mwy na blwyddyn

Benthyciadau banc a benthyciadau eraill
Credydwyr masnach
Caffaeliadau rhaglenni
Credydwyr masnach eraill

Credydwyr eraill
Ymrwymiadau o dan brydlesau cyllid
Symiau sy’n ddyledus i is-gwmnïau
Symiau sy’n ddyledus i is-gwmnïau
mewn perthynas â phrydlesau cyllid

Cyfanswm

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 113

Nodiadau i’r datganiadau ariannol

17 Darpariaethau ar gyfer rhwymedigaethau a thaliadau
Ar 1 Ebrill
2002£m

Defnyddiwyd
yn ystod
y flwyddyn£mRhyddhawyd
yn ystod
y flwyddyn£m

Tâl a godwyd
am y flwyddyn£mAr
31 Mawrth
2003£m

Ffi’r drwydded
Ailstrwythuro
Ymgyfreitha ac yswiriant
Eiddo
Arall

24.9
14.1
14.6
10.5
18.5

(20.9)
(8.3)
(2.9)
–
(9.6)

(1.5)
(3.9)
(2.5)
–
(16.4)

19.8
5.2
5.6
2.4
22.4

22.3
7.1
14.8
12.9
14.9

Cyfanswm

82.6(41.7)(24.3)

55.4

72.0

Gr∑p

Mae darpariaethau eiddo yn cynnwys rhwymedigaeth BBC World Service o £3.6miliwn (2002 £3.6miliwn) i
adfer Bush House i’w gyflwr gwreiddiol, ynghyd â symiau sy’n berthnasol i ddadfeiliadau ac adleoliadau eraill.
Mae darpariaethau eraill yn cynnwys nifer o falansau sy’n codi ar draws y BBC wrth iddo gynnal ei
fusnes yn ôl yr arfer.
Ar 1 Ebrill
2002£m

Defnyddiwyd
yn ystod
y flwyddyn£mRhyddhawyd
yn ystod
y flwyddyn£m

Tâl a godwyd
am y flwyddyn£mAr
31 Mawrth
2003£m

Ffi’r drwydded
Ailstrwythuro
Ymgyfreitha ac yswiriant
Eiddo
Arall

24.9
11.9
14.6
6.9
16.3

(20.9)
(7.3)
(2.9)
–
(9.6)

(1.5)
(2.7)
(2.5)
–
(12.5)

19.8
4.0
5.6
2.4
17.8

22.3
5.9
14.8
9.3
12.0

Cyfanswm

74.6(40.7)(19.2)

49.6

64.3

Cronfabensiwn
wrth gefn£mCyfanswm ygronfaweithredol
wrth gefn£mCronfa gyfalaf
wrth gefn£mCronfa ailbrisio
wrth gefn£mCyfanswm£m

UK Public Service Broadcasting

18 Cronfeydd wrth gefn
Cronfa weithredol
wrth gefn aceithrio cronfa
bensiwn wrth gefn£mAriennir gweithrediadau UK PublicService Broadcasting a BBC World
Service o ffynonellau gwahanol. Fel ycyfryw, cedwir y cronfeydd wrth gefn
sy’n berthnasol i BBC World Service
ar wahân i weddill y Gr∑p achyfyngir eu defnydd i weithgareddau
BBC World Service yn unig.

Gr∑p
Ar 1 Ebrill 2002
646.2
Addasiadau cyfnewid(3.1)
Diffyg am y flwyddyn ariannol (314.6)
Colled actiwaraidd argynlluniau pensiwn
buddiannau diffiniedig–
Trosglwyddiad cronfa
ailbrisio wrth gefn
0.8
Trosglwyddiad cronfa
bensiwn wrth gefn
22.2
Trosglwyddiad cronfa gyfalaf
wrth gefn(55.5)

961.1––

1,607.3(3.1)(314.6)

802.6
–
–

6.4
–
–

2,416.3(3.1)(314.6)(2,013.4)(2,013.4)––(2,013.4)

–

0.8

–

(0.8)

–

(22.2)

–

–

–

–

–

(55.5)

55.5––

Ar 31 Mawrth 2003

296.0

(1,074.5)(778.5)

858.1

5.6

85.2

Cynrychiolwyd gan:
Cronfeydd wrth gefn yGr∑p Cyffredinol
Cronfeydd wrth gefn
BBC World Service

287.2(1,074.5)(787.3)729.7–(57.6)

8.8

–

8.8

128.4

5.6

142.8

296.0

(1,074.5)(778.5)

858.1

5.6

85.2

O dan safon gyfrifo FRS 10, Goodwill and intangible assets, mae’n rhaid cyfalafu unrhyw ewyllys da
newydd sy’n codi a’i amorteiddio dros ei fywyd defnyddiol. Yn ôl yr hyn a ganiateir gan y safon, bydd
ewyllys da o £6.8miliwn (2002 £6.8miliwn) sy’n codi mewn cyfnodau cyn 1999 yn parhau i gael ei
wrthbwyso yn erbyn y gronfa weithredol wrth gefn.

114 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

18 Cronfeydd wrth gefn parhad
Cronfa weithredol
wrth gefn£mCronfa gyfalaf
wrth gefn£mCronfa ailbrisio
wrth gefn£mCyfanswm£m

UK Public Service BroadcastingAr 1 Ebrill 2002
Diffyg am y flwyddyn ariannol
Trosglwyddiad cronfa ailbrisio wrth gefn
Trosglwyddiad cronfa gyfalaf wrth gefn

561.1
(303.4)0.8(55.5)

802.6
–
–
55.5

6.4
–
(0.8)
–

1,370.1(303.4)––

Ar 31 Mawrth 2003

203.0

858.1

5.6

1,066.7

Cynrychiolwyd gan:
Cronfeydd wrth gefn UK Public Service Broadcasting
Cronfeydd wrth gefn BBC World Services

194.2
8.8

729.7
128.4

–
5.6

923.9
142.8

203.0

858.1

5.6

1,066.7

19 Cysoni diffyg gweithredol y Gr∑p i’r (all-lif)/mewnlif arian parod net yn sgîlgweithgareddau gweithredol
2003
£m

2002
£m

Diffyg gweithredol y Gr∑p
Dibrisio ac amorteiddio
Costau gweithredol y cynlluniau pensiwn (anariannol)
Colled wrth waredu asedion sefydlog cyffyrddadwy
Cynnydd mewn stociau
Gostyngiad/(cynnydd) mewn dyledwyr(Gostyngiad)/cynnydd mewn credydwyr(Gostyngiad)/cynnydd mewn darpariaethau(406.6)
230.2
136.5
4.5
(19.5)
37.3(36.0)(14.7)(173.4)
220.5
151.5
1.4
(51.8)(43.3)
83.2
29.4(All-lif)/mewnlif arian parod net o weithgareddau gweithredol(68.3)

217.5

20 Dadansoddiad o newidiadau mewn cronfeydd/(dyled) net
Ar 1 Ebrill
2002£m

Llifauarian parod
£m

–
0.3

(70.7)
69.2––(70.7)
69.5

0.3

(1.5)

–

(1.2)

Adnoddau rhydd
Buddsoddiadau tymor byr

356.8(291.9)–64.9

Cronfeydd gros

357.1

(293.4)–

63.7

Dyled:
Benthyciadau gan drydydd partïon
Nodiadau benthyca nas gwarantwyd
Prydlesau cyllid(29.4)(1.9)(41.0)(59.1)
0.5
21.4

0.4
(0.3)
(28.3)(88.1)(1.7)(47.9)

Cronfeydd/(dyled) net

284.8(330.6)(28.2)(74.0)

Arian parod net
Gorddrafftiau banc
Arian parod yn y banc ac mewn llaw

Symudiadau Ar 31 Mawrthanariannol
2003
£m
£m

Caiff yr ad-daliadau ar brydlesau cyllid a ddelir gan Centre House Productions Limited eu gwrthbwyso’nuniongyrchol gan incwm a enillir ar adneuon cyfatebol, fel na fydd unrhyw effaith o ran llif arian parod .

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 115

Nodiadau i’r datganiadau ariannol

21 Cysoni llif arian parod net i symudiad mewn cronfeydd net
2003
£m

2002
£m

Gostyngiad mewn arian parod yn ystod y flwyddyn(Mewnlif)/all-lif arian parod net o reoli adnoddau rhydd
Mewnlif arian parod net o gynnydd mewn benthyciadau a phrydlesau cyllid(1.5)(291.9)(37.2)(95.6)
88.4(10.3)

Newid mewn cronfeydd net sy’n deillio o lifau arian
Symudiad anariannol ar fenthyciadau
Cynnydd mewn prydlesau cyllid(330.6)0.1(28.3)(17.5)(1.9)(30.5)

Newid mewn cronfeydd net
Cronfeydd net ar ddechrau’r flwyddyn(358.8)284.8(49.9)
334.7(Dyled)/cronfeydd net ar ddiwedd y flwyddyn(74.0)

284.8

22 Terfynau benthyca
Pan roddodd yr Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon derfyn benthyca newydd o£350miliwn i BBC Commercial Holdings Limited ym mis Gorffennaf 2002, diffiniwyd tri chyfamodariannol y mae’n ofynnol iddynt gael eu bodloni ar 31 Mawrth bob blwyddyn. Ar 31 Mawrth 2003
roedd BBC Commercial Holdings Group yn cydymffurfio â phob un o’r cyfamodau hyn.
O’r terfyn masnachol o £350miliwn, dim ond £210miliwn sydd ar gael ar hyn o bryd i’r gweithrediadau
masnachol nes bod BBC Resources Limited yn cael ei drosglwyddo i’r gr∑p sydd o dan arweiniad BBC
Commercial Holdings Limited. Mae’n ofynnol i hyn ddigwydd cyn 30 Medi 2003.

Pennir terfyn benthyca’r
Gwasanaethau Cyhoeddus
o fewn Siarter y BBC.

2003
£m

2002
£m

Gwasanaethau Cyhoeddus
Terfyn benthyca gros

200.0

200.0

Benthyciadau
Gorddrafftiau bancPrydlesau cyllid*

70.7
6.7

60.9
19.8

77.4

80.7

Adneuon stampiau cynilo trwydded a rhandaliadau debyd uniongyrchol
i’r graddau nas cwmpesir gan arian parod ac adnoddau rhydd**
Adneuon stampiau cynilo trwydded a rhandaliadau debyd uniongyrchol
Llai: buddsoddiadau tymor byr
Llai: arian yn y banc ac mewn llaw

108.1
(32.9)(20.4)

130.5(356.8)(11.4)

Swm nas cwmpesir gan arian parod ac adnoddau rhydd
Benthyciadau gros

54.8
132.2

–
80.7

*Yn cynnwys prydlesau cyllid gydag is-gwmnïau masnachol ond heb gynnwys prydlesau cyllid Centre House Productions** Rhaid i’r BBC allu ad-dalu’r rhain ar orchymyn ac felly i’r graddau nad yw’n dal cronfeydd arian parod wrth gefn sy’n cyfateb â’r rhwymedigaeth,
pennir y balans yn erbyn y terfyn benthyca

Pennwyd terfyn benthyca’r Busnesau
Masnachol yn ystod 2003 gan yr
Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngaua Chwaraeon.

2003
£m

2002
£m

Busnesau Masnachol
Terfyn benthyca net

350.0

dd/g

Benthyciadau gan drydydd partïon
Nodiadau benthyca nas gwarantwyd
Prydlesau cyllid

88.1
1.7
15.9

Benthyciadau gros
Llai: Cronfeydd gros

105.7
(74.3)

Benthyciadau net

31.4

116 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

23 Offerynnau ariannol
23a Rheolaeth trysorlys ac offerynnau ariannol
Rheolir gweithrediadau trysorlys y Gr∑p gan swyddogaeth trysorlys gr∑p o fewn paramedrau a
ddiffinnir yn ffurfiol o fewn y llawlyfr polisïau a gweithdrefnau y cytunir arno gan y Pwyllgor Gweithredol.
Cyflwynir adroddiad ar weithgaredd Trysorlys y Gr∑p yn rheolaidd i’r Pwyllgor Gweithredol a Bwrdd y
Llywodraethwyr ac mae’n destun arolwg gan archwilwyr mewnol ac allanol.
Mae Trysorlys y Gr∑p yn defnyddio offerynnau ariannol i godi arian ac i reoli risg ariannol sy’n deillio o’iweithrediadau yn unol â’i amcanion sef:● sicrhau yr ariennir busnes y BBC, y Gwasanaethau Cyhoeddus a’r Gwasanaethau Masnachol, yn
llawn yn y ffordd fwyaf effeithlon a’i fod yn parhau i gydymffurfio â’r terfynau benthyca● cael yr adenillion mwyaf posibl ar gronfeydd gwarged, tra’n sicrhau y cedwir digon o arian i fodloni
gofynion hylifedd rhagweladwy● diogelu gwerth asedion, rhwymedigaethau a llifau arian parod y BBC, rhag effeithiau cyfraddau llog
anffafriol ac amrywiadau o ran cyfraddau cyfnewid tramor
Mae offerynnau ariannol y Gr∑p, heblaw’r rhai a ddefnyddir at ddibenion rheoli risg trysorlys, yn
cynnwys adnoddau arian parod ac adnoddau rhydd, benthyciadau ac eitemau amrywiol fel dyledwyr achredydwyr masnach sy’n codi’n uniongyrchol o’i weithrediadau. Mae’r Gr∑p yn ariannu eiweithrediadau o’r offerynnau ariannol hyn. Y prif risgiau i’w rheoli yn hyn o beth yw sicrhau bod gan yGr∑p ddigon o arian rhydd i gyflawni ei ymrwymiadau pan ddônt yn ddyledus a’i fod yn cydymffurfio â’iderfynau benthyca a osodir gan y Siarter, gan yr Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon achan gyfamodau benthyca allanol.
Mae’r Gr∑p hefyd yn llunio trafodion rhagfantoli cyfraddau llog a chyfnewid tramor cyfyngedig i reoli eirisg arian cyfred a’i risg o ran y gyfradd llog. Mae’r Gr∑p yn sefydliad domestig yn bennaf gyda’r rhan fwyaf
o’r trafodion a’r asedion yn cael eu gwneud yn y DU ac yn rhai sterling. Fodd bynnag, mae’r Gr∑p yn cynnalrhai trafodion mewn arian cyfred heblaw sterling ac yn llunio blaen-gontractau arian cyfred tramor i
reoli’r risg arian cyfred hon. Ers mis Mawrth 2003 mae’r Gr∑p hefyd wedi ymrwymo i gyfnewidiadau’r
gyfradd llog i reoli’r risg o ran y gyfradd llog nawr bod ganddo lefel fwy sylweddol o fenthyciadau.
Nid yw’r Gr∑p yn cynnal trafodion trysorlys hapfasnachol.
23b Cyfleusterau arian parod a benthyca
Mae’r Gr∑p yn buddsoddi arian parod gwarged tymor byr mewn cynnyrch buddsoddi cyfradd sefydlog.
Dim ond mewn sefydliadau sydd ag isafswm dosbarthiad hir dymor AA y buddsoddir arian.
Ar 31 Mawrth 2003 roedd cyfleusterau gorddrafft o £13.2miliwn gan UK Public Service Broadcasting a
mynediad i linellau marchnad arian dwyffordd heb ymrwymiad yn gwneud cyfanswm o £45miliwn. Mae
llog yn daladwy ar y cyfleuster gorddrafft ar orswm o 1% ac ar y cyfleusterau marchnad arian rhwng 0.125%
a 0.5%.
Mae benthyciadau BBC Commercial Holdings yn cynnwys cytundeb cyfleuster credyd tro mewn sawl
arian cyfred o £350miliwn sy’n ad-daladwy yn llawn ym mis Mawrth 2008. Ar 31 Mawrth 2003 roedd£85miliwn wedi ei ddefnyddio. Mae llog yn daladwy ar y Gyfradd Cynnig Rhwng Banciau Llundain(LIBOR) plws 0.375%, yn codi i LIBOR plws 0.45%, unwaith y bydd mwy na 50% o’r cyfleuster wedi ei
ddefnyddio. O’r cyfanswm, mae £100miliwn ar gael ar ffurf llythyrau credyd i’w rhoi o blaid Banc
Buddsoddi Ewrop i ategu ei fenthyciadau o dan y cyfleusterau a nodir isod.
Mae Banc Buddsoddi Ewrop wedi sicrhau bod dau gyfleuster benthyca ar gael i BBC Commercial
Holdings. Mae’r cyntaf, am swm o £66miliwn, ar gael i’w ddefnyddio tan fis Mawrth 2005 a rhaid ei addalu naill ai yn llawn fel un ad-daliad erbyn mis Mawrth 2013 neu ar sail amorteiddio erbyn mis Mawrth2015. Mae’r ail, am £25miliwn, ar gael i’w ddefnyddio tan fis Tachwedd 2003 ac mae’n ad-daladwy
mewn un taliad erbyn mis Tachwedd 2007. Pennir y gyfradd llog sy’n gymwys ar y ddau gyfleuster drwy
gyfeirio at gost ariannu Banc Buddsoddi Ewrop ei hun ac nid oes unrhyw orswm yn uwch na’r gyfraddariannu hon. Ar 31 Mawrth 2003, ni ddefnyddiwyd unrhyw beth o dan y naill gyfleuster na’r llall.
Mae benthyciadau eraill yn cynnwys benthyciad o $5miliwn yr UD gan Discovery (2002 $5miliwn yrUD) sy’n ad-daladwy yn y camau canlynol: $1.5miliwn yr UD yn ddyledus 31 Mawrth 2004; $3.5miliwn
yr UD yn ddyledus 31 Mawrth 2005. Mae llog yn daladwy ar gyfradd LIBOR plws 1%.
Ym mis Mehefin 2003 rhoddwyd cyfleuster benthyca £100miliwn newydd ar waith ar gyfer UK PublicService Broadcasting sydd ar gael naill ai fel benthyciad tro yn seiliedig ar LIBOR neu orddrafft hyd at fis

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 117

Nodiadau i’r datganiadau ariannol

23b Cyfleusterau arian parod a benthyca parhad
Mai 2004 yn ogystal ag opsiwn i ymestyn y cyfleuster hyd at fis Mai 2005. Mae’r cyfleuster yn dwyn llog
ar orswm o 0.2% ac mae’r cyfleuster gorddrafft yn dwyn llog ar gyfraddau sylfaenol banc plws 1%.
Ar ôl diwedd y flwyddyn lluniodd BBC Resources gytundeb cyfleuster credyd tro o £50miliwn sy’n addaladwy yn llawn ym mis Medi 2004. Mae llog yn daladwy ar gyfradd LIBOR plws 0.375%.
23c Aeddfedrwydd rhwymedigaethau ariannol
Mae’r Gr∑p yn trefnu ei fenthyciadau i fodloni llifau arian parod a ragwelir fel bod gan UK Public Service
Broadcasting fynediad i ddigon o arian i gyflawni ei ymrwymiadau. Cyflawnir hyblygrwydd tymor byr drwy
gyfleusterau gorddrafft.
Proffil aeddfedrwydd rhwymedigaethau ariannol y Gr∑p, heblaw credydwyr tymor byr, ar 31 Mawrth oedd:

Gorddrafft£mBenthyciadau
banc£mNodiadau
benthyca nas
gwarantwyd£mPrydlesau
cyllid£m

Credydwyr
masnach£m

Cyfanswm
2003£mO fewn blwyddyn
70.7
Rhwng blwyddyn a dwy flynedd –Rhwng dwy a phum mlynedd–
Mwy na phum mlynedd
–

0.9
2.2
85.0
–

1.7
–
–
–

8.8
5.0
2.0
32.1

–
18.2
14.9
–

82.1
25.4
101.9
32.1

70.7

88.1

1.7

47.9

33.1

241.5

–
–
–
–

–
1.9
27.5
–

1.9
–
–
–

7.2
10.7
2.3
20.8

–
39.3
–
–

9.1
51.9
29.8
20.8

–

29.4

1.9

41.0

39.3

111.6

2003

2002
O fewn blwyddyn
Rhwng blwyddyn a dwy flynedd
Rhwng dwy a phum mlynedd
Mwy na phum mlynedd

Mae’r rhwymedigaethau o dan brydlesau cyllid yn ymwneud â chaledwedd gyfrifiadurol sef £15.9miliwn(2002 £19.6miliwn) a phrydlesau y mae Centre House Productions Limited yn ymrwymo iddynt sef£32.0miliwn (2002 £21.4miliwn).
Mae Centre House Productions Limited yn ymrwymo i brydlesau cyllid fel ffordd o ariannu cynyrchiadau
drama sy’n arwain at gostau cynhyrchu is i’r BBC. Cyfatebir y prydlesau cyllid hyn ag adneuon dirymu na
ellir ond eu defnyddio i setlo’r rhwymedigaethau prydlesau cyllid ac felly nid ydynt yn cynrychioli asediona rhwymedigaethau ar wahân. O ganlyniad, cânt eu clirio o gyfrif y credydwr prydlesau cyllid i ddangos y
rhwymedigaeth net na ellir cyfateb ar ddiwedd y flwyddyn. Mae’r adneuon dirymu hyn, £275.3miliwn ar
31 Mawrth 2003 (2002 £227.4miliwn), wedi eu strwythuro yn y fath fodd fel bod y prifswm ar adnau a’r
llog a enillir yn ddigon i dalu rhwymedigaethau rhent y prydlesau cyllid tan ddiwedd y brydles. Yn unol âhynny, ni chaiff ei gynnwys fel benthyca at ddibenion cydymffurfio â therfynau benthyca’r BBC.
Proffil aeddfedrwydd rhwymedigaethau ariannol UK Public Service Broadcasting, heblaw credydwyr
tymor byr, ar 31 Mawrth oedd:
2003
O fewn blwyddyn
Rhwng blwyddyn a dwy flynedd
Rhwng dwy a phum mlynedd
Mwy na phum mlynedd

Gorddrafft£m

Prydlesau
cyllid£m

Credydwyr
masnach£m

Credydwyr
cydgwmnïau
£m

Cyfanswm
2003
£m

70.7
–
–
–

1.9
–
4.8
–

–
33.1
–
–

–
1.6
6.8
9.9

72.6
34.7
11.6
9.9

70.7

6.7

33.1

18.3

128.8

60.9
–

10.1
9.7

–
36.4

–
–

71.0
46.1

60.9

19.8

36.4

–

117.1

2002
O fewn blwyddyn
Rhwng blwyddyn a dwy flynedd

Mae’r rhwymedigaethau o dan brydlesau cyllid yn ymwneud â chaledwedd gyfrifiadurol.
118 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

23d Cyfraddau llog
Mae prif amlygiad y Gr∑p i amrywiadau yn y gyfradd llog yn codi ar fenthyciadau allanol. Ers mis
Mawrth 2003 mae’r Gr∑p wedi benthyca ar gyfraddau llog sefydlog ac arnawf ac yna wedi defnyddio ei
gyfnewidiadau cyfradd llog i gynhyrchu’r proffil llog a ddymunir ac i reoli amlygiad y Gr∑p i amrywiadau
yn y gyfradd llog.
Daw asedion ariannol y Gr∑p, ac eithrio dyledwyr tymor byr, i £140.4miliwn ar 31 Mawrth 2003 y mae£134.4miliwn ohono yn agored i gyfradd llog arnawf ac nid yw’r £6.0miliwn sy’n weddill o ddyledwyr
eraill yn denu unrhyw log.
Ar ôl ystyried yr amrywiol gyfnewidiadau‘r gyfradd llog a’r blaen-gontractau arian cyfred tramor yr
ymrwymodd y Gr∑p iddynt, roedd proffil cyfradd llog rhwymedigaethau ariannol y Gr∑p ar 31 Mawrth
2003 yn:Rhwymedigaethau cyfradd sefydlog
Rhwymedigaethau ariannol Rhwymedigaethna thelir
au ariannol
unrhywy gyfradd
Cyfanswm
log arnynt
arnawf
£m
£m
£m

Swm
£m

2003
Sterling
Doler yr UD

238.4
3.1

65.2
–

87.4
–

85.8
3.1

Cyfanswm

241.5

65.2

87.4

88.9

Cyfradd llog
gyfartalog
gymhwysol%

Cyfnodcyfartalog
cymhwysol
nes eu bod
yn aeddfed

3.8 4.5 mlynedd
4.1 1.4 mlynedd

Cyflawnir benthyciadau cyfradd sefydlog sterling drwy lunio trafodion cyfnewidiadau’r gyfradd llog.
Yn ogystal â’r £70miliwn o gyfnewidiadau a gynhwyswyd yn y rhwymedigaethau cyfradd sefydlog o£85.8miliwn a ddangosir uchod, a oedd yn weithredol ar ddiwedd y flwyddyn, trafodwyd £116miliwn
ychwanegol o gyfnewidiadau blaen-gychwynnol i gwmpasu benthyciadau rhagamcanol. Trafodwyd
y cyfnewidiadau ychwanegol hyn ar gyfradd gyfartalog o 4.63% yn aeddfedu ym mis Mawrth 2008.
23e Amlygiad i arian cyfred
Lleolir y mwyafrif o weithrediadau’r Gr∑p yn y DU. Mae gan y Gr∑p un gweithrediad sylweddol
dramor sef BBC Worldwide America, sy’n gweithredu yn UDA ac y mae eu refeniw a’u treuliau wedi’u
dynodi yn noleri’r UD yn unig. Mae’r Gr∑p yn lleihau rhan o’i amlygiad ar fantolen ei Gr∑p i
symudiadau yng nghyfradd gyfnewid doler yr UD a sterling ar gyfer y gweithrediad tramor hwn drwy
fenthyciadau wedi eu henwi mewn doleri.
Mae gan y Gr∑p nifer o drafodion yn ymwneud â phartïon tramor sydd wedi eu prisio yn arian cyfred
y partïon hynny. Polisi’r Gr∑p yw dileu amlygiad i arian cyfred ar adeg y trafodyn drwy ddefnyddio
blaen-gontractau.
Ar 31 Mawrth 2003, ar ôl ystyried effeithiau blaen-gontractau cyfnewid tramor, nid oedd gan y Gr∑punrhyw amlygiad sylweddol i arian cyfred.
23f Enillion a cholledion ar gontractau rhagfantoli
Mae’r Gr∑p yn cynnal rhai trafodion mewn marchnadoedd rhyngwladol. Oherwydd symudiadau mewn
cyfraddau cyfnewid dros amser, gall y swm y mae’r Gr∑p yn disgwyl ei dalu pan fydd yn ymrwymo
i drafodyn fod yn wahanol i’r swm a gaiff mewn gwirionedd neu a delir ganddo pan fydd yn setlo’r
trafodyn. Mae’r Gr∑p yn rheoli ei amlygiad i symudiadau mewn cyfraddau cyfnewid drwy lunio blaengontractau rhagfantoli cyfnewid. Mae’r rhain yn caniatáu i’r Gr∑p setlo trafodion ar gyfraddau cyfnewid
hysbys, gan ddileu llawer o’r ansicrwydd hwn.
Ar 31 Mawrth 2003 roedd y Gr∑p wedi gwneud ymrwymiad net i brynu arian cyfred tramor o£84.5miliwn sy’n aeddfedu yn y cyfnod hyd at 2007 er mwyn pennu cost sterling ymrwymiadau drwy
gydol y cyfnod hwn.
Daeth enillion a cholledion nas gwireddwyd ar flaen-gontractau rhagfantoli cyfnewid i gyfanswm o ennill
nas gwireddwyd o £0.6miliwn ar ddyddiad y fantolen.
O fis Mawrth 2003, dechreuodd y Gr∑p ddefnyddio cyfnewidiadau cyfradd llog i reoli ei broffil cyfradd
llog. Nid oedd unrhyw enillion na cholledion arwyddocaol nas gwireddwyd ar y contractau hyn ar
31 Mawrth 2003.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 119

Nodiadau i’r datganiadau ariannol

23g Gwerthoedd teg asedion a rhwymedigaethau ariannol
Nid oes unrhyw wahaniaeth sylweddol mewn gwerth rhwng gwerth llyfr offerynnau ariannol y Gr∑pa’u gwerth teg.

24 Ymrwymiadau
24a Contractau a osodwyd ar gyfer gwariant yn y dyfodol

Ychwanegiadau asedion sefydlog
Caffaeliadau rhaglenni a hawliau chwaraeon
Rhaglenni annibynnol

Prydles weithredol yw prydles lle
nad yw’r prydlesai wedi derbyn yrisgiau a’r gwobrau o fod yn berchenar yr ased a’i weithredu. Mae’r
prydlesai (y BBC) yn llogi yn hytrach
na phrynu ased.

Gr∑p
2003
£m

Gr∑p
2002
£m

UK Public
Service
Broadcasting
2003£m

UK Public
Service
Broadcasting
2002
£m

95.6
670.1
68.5

45.9
754.4
69.4

76.7
670.0
68.5

13.4
715.2
69.4

834.2

869.7

815.2

798.0

24b Prydlesau gweithredol
Ymrwymiadau prydlesau gweithredol sy’n daladwy yn y flwyddyn ganlynol, wedi’u dadansoddi yn ôl ycyfnod pan ddaw’r brydles i ben:Gr∑p
O fewn blwyddyn
Ymhen dwy i bum mlynedd
Ar ôl pum mlynedd

UK Public Service BroadcastingO fewn blwyddyn
Ymhen dwy i bum mlynedd
Ar ôl pum mlynedd

Tir acadeiladau
2003£m

Tir acadeiladau
2002
£m

Arall
2003
£m

Arall
2002
£m

2.6
11.0
17.6

2.7
12.1
13.0

2.3
8.8
1.9

5.3
9.3
2.5

31.2

27.8

13.0

17.1

1.7
3.1
15.1

1.3
4.4
11.8

1.2
3.2
0.1

1.0
10.8
–

19.9

17.5

4.5

11.8

24c Ymrwymiadau ariannol eraill
Wrth gynnal ei fusnes fel arfer mae’r BBC yn llunio nifer fawr o gontractau ag artistiaid ac awduron achyda darparwyr gwasanaethau eraill gan gynnwys y rhai sy’n casglu ffi’r drwydded a dosbarthu sianelau.

25 Rhwymedigaethau amodol
Ar 31 Mawrth 2003 roedd gan y Gr∑p rwymedigaethau amodol nas darparwyd yr amcangyfrifwyd eu
bod yn werth £1.6miliwn (2002 £2.3miliwn) mewn perthynas â gwarantau ac indemniadau.
Mae gan y Gr∑p nifer o rwymedigaethau amodol hefyd sy’n codi o ymgyfreitha. Gwna’r BBC
ddarpariaeth benodol (gweler Nodyn 17) yn erbyn amcangyfrif o unrhyw iawndal a chostau a allai gael
eu dyfarnu.

120 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Mae partïon cysylltiedig yn cynnwys y
Llywodraethwyr, y Pwyllgor
Gweithredol ac uwch reolwyr eraill,
eu teuluoedd agos ac endidau allanola reolir ganddynt.

26 Trafodion partïon perthnasol
Cyflwynwyd trafodion partïon cysylltiedig y Gr∑p yn unol â FRS 8, Related party disclosures. O dan
ddarpariaethau FRS 8 nid yw’r BBC wedi datgelu trafodion rhwng endidau’r Gr∑p lle y rheolir mwy
na 90% o hawliau pleidleisio’r endidau hynny o fewn y Gr∑p. Nid yw UK Public Service Broadcasting yn
gwarantu unrhyw un o weithgareddau neu rwymedigaethau’r is-gwmnïau.
26a Trafodion â chyd-fentrau ac ymgymeriadau cysylltiedig
Caiff incwm o UKTV o £33.1miliwn sy’n ymwneud â gwerthu rhaglenni ac incwm o JV Programmes
LLC o £27.1miliwn yn ymwneud â gwerthu rhaglenni eu cynnwys yn y cyfrif incwm a gwariant. Ceir
£6.0miliwn hefyd o incwm gan bartneriaethau cyswllt amrywiol eraill yn ymwneud â gwerthu rhaglenni.
Mae’r incwm a gwariant yn cynnwys incwm o £0.3miliwn gan BBC Haymarket Exhibitions Limited yn
ymwneud â difidendau a ffioedd rheoli. Yn ogystal, cododd Frontline Limited £2.7miliwn i ddosbarthu
cylchgrawn BBC Worldwide Limited. Ymhob un o’r trafodion, negodwyd y telerau masnachu ar sailhyd braich.
Mae’r BBC a Land Securities Trillium Limited yn bartneriaid yn yr Insight Property Partnership a’r WhiteCity Development Partnership. Ar adeg eu ffurfio yn 2001 cyfrannodd y BBC ei fuddiant yn safle WhiteCity yn gyfnewid am gydnabyddiaeth a oedd yn cynnwys gostyngiadau mewn taliadau gwasanaethau
ar gyfer gwasanaethau eiddo yn y dyfodol a ddelir fel rhagdaliadau ar fantolen y BBC. Cododd ybartneriaeth £111miliwn ar y BBC am wasanaethau eiddo yn ystod y flwyddyn (2002 £25miliwn).
Datgelir y symiau sy’n ddyledus gan/i gyd-fentrau ac ymgymeriadau cysylltiedig ar ddiwedd y flwyddyn
yn Nodiadau 15 ac 16. Ymhob un o’r trafodion, negodwyd y telerau masnachu ar sail hyd braich.
26b Trafodion eraill
Mae Ranjit Sondhi, Llywodraethwr, yn briod ag Anita Bhalla, a gyflogwyd gan y BBC ers 1987
mewn rolau cynhyrchu a darlledu amrywiol. Ei rôl bresennol yw Pennaeth Materion Gwleidyddola Chymunedol Rhanbarthau Lloegr. Seilir ei chydnabyddiaeth ar delerau ac amodau safonol y BBC
sy’n gymwys i aelodau eraill o staff a gyflogir mewn swydd o’r fath.
Mae gan y Fonesig Ruth Deech, Llywodraethwr, ferch sydd yn newyddiadurwraig yn adran Newyddiony BBC. Seilir ei chydnabyddiaeth ar delerau ac amodau safonol y BBC sy’n gymwys i aelodau eraill ostaff a gyflogir mewn swydd o’r fath.
Mae gan Syr Robert Smith, Llywodraethwr, fab yng nghyfraith a weithiodd i BBC Cymru yn ystod y
flwyddyn ac sydd bellach yn gweithio i adran Newyddion y BBC ar sail llawrydd. Seilir ei gydnabyddiaeth
a’i ffioedd llawrydd ar delerau ac amodau safonol y BBC sy’n gymwys i aelodau eraill o staff a gyflogir
mewn swydd o’r fath.
Syr Richard Eyre, Llywodraethwr, yw Cadeirydd a Rheolwr Gyfarwyddwr Chestermead Limited hefyd.
Yn ystod y flwyddyn derbyniodd Syr Richard, naill ai’n uniongyrchol, neu drwy Chestermead, daliadau
gwerth £3,754 am gyfweliadau a chyfraniadau i raglenni’r BBC. Nid oedd unrhyw symiau yn ddyledus ar
ddiwedd y flwyddyn. Mae gwraig Syr Richard Eyre, Sue Birtwhistle, yn gweithio ar sail llawrydd i’r BBC.
Yn ystod 2002/2003 derbyniodd £19,080 gan y BBC.
Mae’r Gwir Anrhydeddus Yr Arglwydd Ryder, Llywodraethwr, hefyd yn gyfarwyddwr anweithredol
ac yn gyfranddeiliad Clwb Pêl-droed Ipswich Town. Yn ystod y flwyddyn talodd y BBC £94,814 i’r clwb
mewn perthynas â darllediadau teledu a radio.
Mae’r Farwnes Hogg, Llywodraethwr, hefyd yn Gadeirydd anweithredol Frontier Economics. Yn ystod
y flwyddyn talodd y BBC £5,925 i Frontier Economics am broject a oedd yn gysylltiedig ag ymgorffori
BBC Broadcast Limited. Nid oedd unrhyw symiau’n ddyledus ar ddiwedd y flwyddyn.
Wrth gynnal ei fusnes fel arfer, ceir nifer o drafodion rhwng y BBC a phartïon eraill sy’n gysylltiedig
oherwydd bod uwch gyflogeion y BBC yn briod â rhywun neu’n perthyn i rywun sy’n berchen ar neu
a gyflogir gan gwmnïau eraill sy’n ymwneud â’r cyfryngau, cynhyrchu a darlledu.
Mae gan y BBC weithdrefnau penodol ar gyfer delio â sefyllfaoedd o’r fath er mwyn osgoi unrhyw
wrthdaro buddiannau. Pan fo trafodion wedi codi rhwng partïon cysylltiedig, ni fu Llywodraethwr y BBC
na chyflogai’r BBC yn rhan o’r broses gymeradwyo.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 121

Ffeithiau a ffigurau darlledu

Diwygiwyd yr adran hon yn unol â rhwymedigaethau newydd y BBC o ran cyflwyno adroddiadau mewn perthynas â’r Datganiadau oBolisi Rhaglenni. Mae’r tabl ar y dudalen hon yn ymddangos am y tro cyntaf. Mae nifer o dablau a gynhwyswyd yn hanesyddol yn yr adran
ond nad ydynt yn berthnasol bellach wedi’u hepgor. Rhagwelir y bydd diwygiadau pellach i gynnwys yr adran yn adroddiad y flwyddyn
nesaf yn dilyn cyflwyno gofynion Ofcom o ran cyflwyno adroddiadau yn ystod y flwyddyn.
Tabl 1 Datganiadau o Bolisi Rhaglenni’r BBC 2002/2003
Sianel neu wasanaeth

YmrwymiadCyflawnwyd

Nodiadau

33% o’r darllediadau i’w gwneud y tu allan i Lundain
a De Ddwyrain Lloegr
BBC One a BBC Two 245 awr o gerddoriaeth a’r celfyddydau, oll fwy neu lai
o fewn oriau brig neu yn agos at oriau brig

N

Gweler tudalen 80

D

BBC One570 awr o raglenni newyddion, heb gynnwys
gwasanaeth dros nos BBC News 24
80 awr o faterion cyfoes, gan gynnwys pedair rhaglen
Panorama arbennig
45 awr o raglenni cerddoriaeth a’r celfyddydau
Mwy o wariant ar ddrama

D

Gweler tabl 7 (tudalen 126). Darlledwyd 109
awr yn llwyr o fewn oriau brig yn ogystal â 125
awr yn agos at oriau brig
Gweler tabl 7 (tudalen 126)

D

Gweler tabl 7 (tudalen 126)DD

650 awr o raglenni ffeithiol gwreiddiol wedi’u
cynhyrchu’n fewnol
Tua 25 o gyfresi a rhaglenni unigol ffeithiol nodedig
ar draws pob genre yn ystod oriau brig
260 awr o chwaraeon
80 awr o grefydd wedi’i amserlennu cyn canol nos
400 awr o raglenni i blant
Llai na 10% o ailddarllediadau yn ystod oriau brig
100 awr o newyddion
230 awr o faterion cyfoes
500 awr o raglenni ffeithiol
200 awr o gerddoriaeth a’r celfyddydau
430 awr o chwaraeon
100 awr o raglennu newydd i blantD

Gweler tabl 7 (tudalen 126)
Gweler tabl 7 (tudalen 126), tabl 18(tudalen 131)
Gweler tabl 7 (tudalen 126)

D

Gweler tudalen 22

D
D
D
D
D
D
D
D
D
D

Gweler tabl 7 (tudalen 126)
Gweler tabl 7 (tudalen 126)
Gweler tabl 7 (tudalen 126)
7.3%*
Gweler tabl 7 (tudalen 126)
Gweler tabl 7 (tudalen 126)
Gweler tabl 7 (tudalen 126)
Gweler tabl 7 (tudalen 126)
Gweler tabl 7 (tudalen 126)
Gweler tabl 7 (tudalen 126)
Mae hyn yn cynnwys pob darllediad i blant
lle roedd 425 awr yn ailddarllediadau
Gweler tabl 7 (tudalen 126)
68.2%*

Teledu’r BBC

BBC Two

BBC Four

CBeebies

CBBC
BBC News 24
BBC Parliament
BBCi

BBC Radio 1

20 awr o raglenni crefyddolD
Tua 70% o’r amser ar yr awyr yn cynnwys cynyrchiadau D
gwreiddiol
Tua 70% o’r darllediadau wedi’u gwneud yn yr UE/AEE D
O leiaf un project dysgu sylweddol i’w gomisiynuDO leiaf 90% o’r darllediadau wedi’u gwneud yn yr UE/AEE D
Tua 80% o’r darllediadau i fod yn rhaglennu gwreiddiolD
gan y BBCTua 75% o’r darllediadau wedi’u gwneud yn yr UE/AEE D
Gwasanaeth newyddion rhyngweithiol estynedigDDarllediadau estynedig o EwropD
Mwy o raglennu yn ystod y seibiant
D
Hafan ddysgu yn cynnig siop un cam ar gyfer yr hollD
gyfleoedd dysgu a gynigir gan y BBC
Swm sylweddol fwy o ryngweithedd ar y teledu, ganDgynnwys gwell rhaglennu ar sianelau newydd
Rhwydwaith gwefannau lleol estynedig
D
Dros 85% o’r gyllideb yn cael ei gwario ar gynnwys
D
Cost lai fesul ymweliad â thudalen a mwy o amser ynDcael ei dreulio ar-lein gan ddefnyddwyr
40% o’r rhestr chwarae i gynnwys artistiaid o’r DU
D
2,500 awr o gerddoriaeth arbenigol y flwyddyn
D
250 awr o newyddion a materion cyfoes y flwyddyn
D

122 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

95%*
Gweler tudalen 47
95.8%*
81%*
81%*
Gweler tudalen 44
Gweler tudalen 45
Gweler tudalen 45
Gweler tudalen 49
Gweler tudalen 49
Gweler tudalen 37 a thudalen 49
93.5%*
Gweler tabl 10 (tudalen 129) a Nodyn 2b(tudalen 95)
48.8%*
3,144 awr*
Gweler tabl 9 (tudalen 128)

Sianel neu wasanaeth

YmrwymiadCyflawnwyd

Nodiadau

BBC Radio 2

1,000 awr o gerddoriaeth arbenigol
150 awr o ddarllediadau crefyddol
500 awr o newyddion a materion cyfoes

D
D
D

BBC Radio 3

600 awr o ddarllediadau gwreiddiol gan grwpiau
perfformio’r BBC
Dros 4,000 awr o raglennu byw neu wedi’i recordio’narbennig; dros 50% o’r darllediadau
15,000 o raglenni’r flwyddyn ar draws 14 genre
700 awr o fwletinau newyddion

D

1,194 awr*
Gweler tabl 9 (tudalen 128)
Gweler tabl 9 (tudalen 128)
(gan gynnwys Trafodaeth Genedlaethol)
625 awr*D

4,028 awr (57.9%)*

DD

Gweler tabl 9** (tudalen 128)
Gweler tabl 9 (tudalen 128) wedi’i gynnwys
o fewn newyddion a’r tywydd
Gweler tabl 9 (tudalen 128) wedi’i gynnwys
o fewn newyddion a’r tywydd
Gweler tabl 9 (tudalen 128) wedi’i gynnwys
o fewn newyddion a’r tywydd
Gweler tabl 9 (tudalen 128)
Gweler tabl 9 (tudalen 128)
Gweler tabl 9 (tudalen 128)
Gweler tabl 9 (tudalen 128)
Cyflawnwyd 161 awr yn erbyn targed pro
rata o 155 awr*
19.1% llafar ond dim ond 6.9% newyddion,
rhaglenni dogfen a rhaglenni gweithredu
cymdeithasol*
Gweler tudalen 80
Gweler tabl 15 (tudalen 131)
Gweler tabl 9 (tudalen 128)
Gweler tabl 8 (tudalen 127)

BBC Radio 4

BBC Radio Five Live
1Xtra

1,300 awr o faterion cyfoes dyddiolD

440 awr o raglenni materion cyfoes, busnes
a gwleidyddol wythnosol
800 awr o ddrama a darlleniadau gwreiddiol y flwyddyn
300 awr o gomedi gwreiddiol
180 awr o raglennu crefyddol
75% o newyddion a materion cyfoes, 25% o chwaraeon
250 awr o sioeau trafod dyddiol y flwyddyn

D

Tua 20% o’r darllediadau i fod yn llafar, gyda
10% ohonynt yn newyddion, rhaglenni dogfen arhaglenni gweithredu cymdeithasol
BBC Asian Network
Yr AlbanGogledd Iwerddon

Cymru
Rhanbarthau Lloegr

D
D
D
D
D
N

Mwy o fuddsoddiad
D
50% o raglennu llafar o ansawdd
D
100 awr o ddadansoddi a thrafod gwleidyddol
D
ar BBC Two
Tua 515 awr o newyddion a darllediadau gwleidyddolDO leiaf 20 awr o raglenni ffeithiol yn ystod oriau brigD
O leiaf 16 awr o gerddoriaeth a’r celfyddydau arDdraws BBC One a BBC Two
Darparu 15% o’r holl raglenni i blant ar
D
BBC One a BBC Two
Mwy o oriau a darllediadau ar y gwasanaeth Gaeleg,D
BBC Radio nan Gaidheal
100 awr o wleidyddiaethN
25 awr o’r sioe gylchgrawn adloniant a’r celfyddydau
DFirst Stop a phedair awr ychwanegol o gerddoriaeth
a’r celfyddydau
10 awr o deledu Cymraeg yr wythnos i’w
Dddarlledu ar S4C
Mwy o fuddsoddiad wedi’i ganolbwyntio ar annogDrhyngweithio cymunedol lleol
Ymchwilwyr i’r celfyddydau amrywiol ymhobDun o Ranbarthau’r BBC
Nifer gynyddol o Ganolfannau Agored a pharthau symudol D
Pob prif raglen newyddion rhanbartholN
am 6.30pm ar gael ar loeren ddigidol
Mwy o ddarpariaeth newyddion lleol ar-leinD
16 awr o raglenni materion cyfoes nodedigDrhanbarthol bob blwyddyn
135 awr o drafodaeth wleidyddol, wedi’i hategu
D
gan ryngweithedd ar-lein

Gweler tabl 8 (tudalen 127)
23 awr*Gweler tabl 8 (tudalen 127)
Gweler tabl 8 (tudalen 127)
Gweler tabl 13 (tudalen 130)Gweler tabl 8 (tudalen 127) a thudalen 80
Gweler tabl 8 (tudalen 127)

Gweler tudalen 37
Gweler tabl 14 (tudalen 130) a thudalen 37
Penodwyd 11 o gydlynwyr gwreiddiau*Gweler tudalen 37
Dylai hyn fod ar gael erbyn mis
Tachwedd 2003
Gweler tudalen 37
34 awr*Gweler tabl 8 (tudalen 127). Mae’r Politics Show
hefyd yn cynnwys 20 munud o newyddion
rhanbarthol bob wythnos ymhob rhanbarth* Gwybodaeth a ddarparwyd gan is-adrannau’r BBC ac a ddilyswyd gan adran Archwiliad Mewnol y BBC ar sail sampl** Mae Datganiadau o Bolisi Rhaglenni’r BBC yn cyfeirio at gategoreiddiad rhaglenni manylach

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 123

Ffeithiau a ffigurau darlledu

Cyflwynodd BARB banel cynulleidfa newydd ym mis Ionawr 2002. Felly dylid bod yn ofalus wrth ystyried cymariaethau o ran cyrhaeddiad
oherwydd gallai newidiadau fod yn rhannol o ganlyniad i effaith fethodolegol. Oherwydd trafferthion cychwynnol yn dilyn y newid hwn, bu
mân newidiadau i rai o’r ffigurau gwylio yn Adroddiad Blynyddol y BBC y llynedd, ac felly fe’u hailddatganwyd. Nid oedd y gwasanaeth codio addefnyddiwyd i fesur cyrhaeddiad cyfun Radio a Theledu’r BBC yn ôl genre (Tabl 6 y llynedd) ar gael ar ôl mis Rhagfyr 2001. Disodlwyd yrarolwg hwnnw gan un sy’n casglu data mwy cadarn ar gyfer nifer lai o raglenni. Felly nid yw’r cyrhaeddiad yn ôl genre ar draws amrywiaeth
llawn darllediadau Radio’r BBC ar gael. Dim and ar gyfer y cyfnod ers lansio y nodir data ar gyfer gwasanaethau digidol newydd y BBC. I
weld dyddiadau lansio ac esboniad o derminoleg yn yr adran hon gweler tudalen 133.

Tabl 2 Cyrhaeddiad wythnosol 15 munud yn ôl gwasanaeth a llwyfan
Pob cartref
Pob amlsianel
Analog daearol
Cartrefi digidol
2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002(55.6m*)(55.3m*) (29.5m*)(28.0m*) (26.0m*)(27.4m*) (26.2m*)(24.5m*)
%
%
%
%
%
%
%
%

Cyfanswm cyrhaeddiad Teledu a Radio’r BBC

92.7

93.0

–

–

–

–

–

–

Teledu’r BBC
BBC One
BBC Two
BBC Three
BBC Choice
BBC Four
BBC Knowledge
CBBC
CBeebies
BBC News 24

87.1
82.9
67.0
8.0
4.9
1.0
–
1.1
4.1
4.1

86.8
83.1
66.1
–
5.5
1.1
0.9
1.1
3.4
2.9

84.1
78.9
56.6
15.1
9.5
2.0
–
2.2
8.2
7.7

83.1
78.2
55.0
–
11.2
2.0
1.8
2.0
6.6
6.0

90.5
87.2
78.1
–
–
–
–
–
–
–

90.4
87.7
76.8
–
–
–
–
–
–
–

83.6
78.3
54.3
16.9
11.0
2.2
–
2.0
9.1
7.3

83.1
77.9
53.1
–
14.9
2.7
2.3
2.6
8.0
5.4

Radio’r BBC
BBC Radio 1
BBC Radio 2
BBC Radio 3
BBC Radio 4
BBC Radio Five LiveRadio Lleol y BBC (yn cynnwys y Gwledydd)

63.4
22.6
24.2
3.8
18.1
11.9
19.6

63.5
23.5
22.9
3.7
17.7
11.2
19.9

Tabl 3 Cyfran yn ôl gwasanaeth a llwyfan

Ffynhonnell: BARB, TNS/Infosys, RAJAR, 4+ oed, cyfartaledd ar gyfer y flwyddyn* Pobl 4+ oed ym mis Mawrth 2003, ffynhonnell: BARB
Nodyn: Nid yw’n bosibl mesur cyrhaeddiad gwasanaethau radio digidol

Pob cartref
Pob amlsianel
Analog daearol
Cartrefi digidol
2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002(55.6m*)(55.3m*) (29.5m*)(28.0m*) (26.0m*)(27.4m*) (26.2m*)(24.5m*)
%
%
%
%
%
%
%
%

Cyfanswm cyfran Teledu a Radio’r BBC

44.4

44.1

–

–

–

–

–

–

Teledu’r BBC
BBC One
BBC Two
BBC Three
BBC Choice
BBC Four
BBC Knowledge
CBBC
CBeebies
BBC News 24

39.1
26.5
11.2
0.7
0.4
0.1
–
0.1
0.7
0.4

38.6
26.5
11.1
–
0.6
0.1
0.1
0.1
0.6
0.3

29.9
20.2
7.0
1.4
0.8
0.1
–
0.2
1.3
0.7

28.8
20.0
6.8
–
1.2
0.0
0.1
0.1
1.1
0.5

49.6
33.5
16.0
–
–
–
–
–
–
–

48.5
32.9
15.3
–
–
–
–
–
–
–

27.7
18.8
6.0
1.4
0.8
0.1
–
0.1
1.4
0.6

27.2
18.8
6.1
–
1.5
0.1
0.1
0.1
1.3
0.5

Radio’r BBC
BBC Radio 1
BBC Radio 2
BBC Radio 3
BBC Radio 4
BBC Radio Five LiveRadio Lleol y BBC (yn cynnwys y Gwledydd)

50.6
8.8
14.7
1.1
10.8
4.4
10.6

50.2
9.7
14.1
1.1
10.5
4.1
10.7

124 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Ffynhonnell: BARB, TNS/Infosys, RAJAR, 4+ oed, cyfartaledd ar gyfer y flwyddyn* Pobl 4+ oed ym mis Mawrth 2003, ffynhonnell: BARB
Nodyn: Nid yw’n bosibl mesur cyfran gwasanaethau radio digidol
Gwahaniaethau o ganlyniad i dalgrynnu
Nid yw’r gyfran analog daearol yn cynnwys gorsafoedd teledu daearol lleol

Tabl 4 Darllediadau ag is-deitlau ar Deledu’r BBC

Targed ar gyfer
Gwirioneddol ar gyfer
Oriau ag is-deitlau
y flwyddyn
y flwyddyn
2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002

BBC One
BBC Two
BBC Three/BBC Choice
BBC Four/BBC Knowledge
CBBC
CBeebies
BBC News 24

10,656
7,421
1,453
1,155
2,589
3,772
3,579

10,016
7,379
4,331
4,029
311
560
2,327

76%
76%
40%
40%
40%
40%
40%

72%
72%
35%
30%
30%
30%
30%

76.8%
76.0%
54.0%
43.5%
59.7%
80.2%
41.0%

74.6%
73.5%
64.4%
67.9%
55.6%
92.7%
26.6%

Nodyn: Gosodwyd targed o gael is-deitlau ar gyfer 100% o raglenni erbyn 2008/2009

Tabl 5 Disgrifiadau sain
Targed ar gyfer
Gwirioneddol ar gyfer
Oriau â disgrifiadau sain
y flwyddyn
y flwyddyn
2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002

BBC One
BBC Two
BBC Three/BBC Choice
BBC Four/BBC Knowledge
CBBC
CBeebies

415
374
307
117
174
227

360
268
314
405
3
13

4.0%
4.0%
4.0%
4.0%
4.0%
4.0%

2.8%
2.8%
2.8%
2.8%
4.0%
4.0%

4.9%
4.5%
11.4%
4.4%
4.0%
4.8%

4.2%
3.2%
4.7%
6.8%
0.5%
2.2%

Nodyn: Gosodwyd targedau o gael disgrifiadau sain ar gyfer 10% o raglenni erbyn 2008/2009

Tabl 6 Arwyddeg
Oriau a ddehonglwyd
Targed ar gyfer
Gwirioneddol ar gyfer
drwy arwyddeg
y flwyddyn
y flwyddyn
2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002

BBC One
BBC Two
BBC Three/BBC Choice
BBC Four/BBC Knowledge
CBBC
CBeebies
BBC News 24

170
218
63
58
94
97
180

121
132
145
103
15
13
120

2.0%
2.0%
2.0%
2.0%
2.0%
2.0%
2.0%

1.4%
1.4%
1.4%
1.4%
2.0%
2.0%
1.4%

2.0%
2.6%
2.3%
2.2%
2.2%
2.1%
2.1%

1.4%
1.6%
2.2%
1.7%
2.8%
2.1%
1.4%

Nodyn: Gosodwyd targedau i ddarparu arwyddeg ar gyfer 5% o raglenni erbyn 2008/2009

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 125

Ffeithiau a ffigurau darlledu

Tabl 7 Oriau darlledu teledu rhwydwaith

Ar bob llwyfan

Ar lwyfannau digidol yn unig

BBC Three/
BBC Four/
BBC One
BBC Two
BBC Choice
BBC Knowledge
2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002

Ffeithiol a dysgu
Addysg i blant
Newyddion a’r tywydd
Materion cyfoes
Seneddol
Adloniant
Chwaraeon
Plant
Drama
Cerddoriaeth a’r celfyddydau
Crefydd

1,442
–
2,690
88
34
712
626
449
586
55
84

1,341
12
2,792
84
32
802
519
533
561
28
102

974
683
467
230
149
610
835
568
69
270
33

927
678
381
192
117
682
864
494
62
231
18

522
–
299
19
–
1,039
6
–
196
175
–

256
–
257
7
–
1,370
1
–
310
64
4

597
–
118
150
–
38
–
–
153
916
18

3,337
–
84
–
–
3
–
6
216
1,375
55

–
–

–
–

586
601

784
601

–
–

–
–

–
–

–
–

Rhaglenni a gaffaelwyd
Parhad

1,528
257

1,511
246

2,025
270

2,121
272

333
118

257
230

617
71

695
176

Cyfanswm rhwydwaith

8,551

8,563

8,370

8,424

2,707

2,756

2,678

5,947

Y Brifysgol Agored
Parth Dysgu’r BBC

Ar lwyfannau digidol yn unig
CBBC arCBBC
BBC Choice/CBeebies
BBC News 24
BBC Parliament
2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002

Addysg i blant
Newyddion a’r tywydd
Seneddol
Plant

584
–
–
2,451

72
–
–
327

134
–
–
3,191

–
–
–
3,443

–
8,687
–
–

–
8,687
–
–

–
–
6,820
–

–
–
5,253
–

Rhaglenni a gaffaelwyd
Parhad

1,021
293

146
38

914
475

1,068
78

–
73

–
73

–
12

–
12

Cyfanswm rhwydwaith

4,349

583

4,714

4,589

8,760

8,760

6,832

5,265

Nodyn: Roedd CBBC ar BBC Choice yn wasanaeth ar gyfer cynulleidfaoedd cyn oed ysgol

126 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Tabl 8 Oriau darlledu teledu yn ôl tarddiad
Rhaglenni a wnaed yn
LloegrGogledd
Llundain(heb gynnwys Llundain)
IwerddonYr Alban
Cymru
Cyfanswm
2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002

Darllediad cyntaf:
Rhaglenni gwreiddiol agynhyrchwyd yn fewnol
BBC One a BBC Two
RhwydwaithFfeithiol a dysgu
Addysg i blant
Newyddion a’r tywydd
Materion cyfoes
Seneddol
Adloniant
Chwaraeon
Plant
Drama
Cerddoriaeth a’r
celfyddydau
Crefydd

875
68
3,131
224
180
663
1,442
355
294

870
36
3,168
203
148
723
1,341
258
278

573
6
–
52
–
111
4
48
169

627
3
–
59
–
145
–
84
125

–
2
–
–
–
10
–
–
18

1
1
–
–
–
4
–
–
16

36
6
–
4
–
15
–
70
23

48
6
1
3
–
13
–
111
23

10
1
–
–
–
3
–
–
–

4
1
–
–
–
–
–
–
6

1,496
83
3,131
278
180
802
1,446
473
504

1,550
47
3,169
265
148
885
1,341
453
448

192
7

161
10

33
104

8
101

–
–

12
1

11
4

11
3

9
1

16
–

245
116

208
115

7,431

7,196

1,100

1,152

30

35

169

219

24

27

8,754

8,629

113
12
8,085
50
3,728
261
–
993
20

42
–
8,136
12
3,813
127
–
170
15

41
10
–
2
–
9
–
22
7

18
–
1
1
–
1
–
–
2

–
–
–
6
86
2
–
–
–

–
–
–
1
86
–
–
–
5

8
–
–
–
123
–
–
116
2

2
–
–
1
123
6
–
11
5

5
–
–
–
123
4
–
–
–

2
–
–
–
123
–
–
–
–

167
22
8,085
58
4,060
276
–
1,131
29

64
–
8,137
15
4,145
134
–
181
27

211
–

93
2

28
3

7
2

2
1

–
–

48
–

16
–

31
–

15
–

320
4

131
4

13,473

12,410

122

32

97

92

297

164

163

140 14,152

12,838

–
–
186
5
16
–
–
–
–

–
–
3,116
112
120
–
32
–
–

–
–
3,004
101
128
–
–
–
–

107
2
334
27
49
103
96
–
1

88
2
342
23
80
84
108
7
–

94
7
379
35
116
38
239
14
28

95
7
375
31
109
49
235
21
4

85
6
353
42
82
38
250
–
11

73
9
324
13
111
43
244
–
13

286
15
4,467
227
382
179
617
14
40

256
18
4,231
173
444
176
587
28
17

–
–

–
–

–
–

3
–

5
–

30
–

29
–

26
–

30
–

59
–

64
–

311

207

3,380

3,233

722

739

980

955

893

860

6,286

5,994

1,076

1,028

9

13

2

–

8

5

2

3

1,097

1,049

Cyfanswm
darllediadau cyntaf * 22,291

20,841

4,611

4,430

851

866

1,454

1,343

1,082

1,030 30,289

28,510Is-gyfanswm
Sianelau digidol
Ffeithiol a dysgu
Addysg i blant
Newyddion a’r tywydd
Materion cyfoes
Seneddol
Adloniant
Chwaraeon
Plant
Drama
Cerddoriaeth a’r
celfyddydau
Crefydd
Is-gyfanswm

Y Gwledydd a’r Rhanbarthau
Ffeithiol a dysgu–
Addysg i blant–
Newyddion a’r tywydd
285
Materion cyfoes
11
Seneddol
15
Adloniant–
Chwaraeon
–
Plant
–
Drama
–
Cerddoriaeth a’r
celfyddydau–
Crefydd–
Is-gyfanswm
Rhaglenni a gaffaelwyd

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 127

Ffeithiau a ffigurau darlledu

Tabl 8 Oriau darlledu teledu yn ôl tarddiad parhad
Rhaglenni a wnaed yn
LloegrGogledd
Llundain(heb gynnwys Llundain)
IwerddonYr Alban
Cymru
Cyfanswm
2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002

Ailddarllediadau
Rhwydwaith
17,096
Y Gwledydd a’r Rhanbarthau –17,369
–

2,522
2

2,270
1

41
201

27
195

500
142

221
124

133
296

60 20,292
108
641

19,947428

ParhadY Brifysgol Agored
Parth Dysgu’r BBC

1,483
586
498

1,042
784
590

26
–
100

20
–
8

51
–
–

99
–
1

170
–
3

114
–
1

149
–
–

137
–
1

1,879
586
601

1,412
784
601

Cyfanswm oriau
darlledu

41,954

40,626

7,261

6,729

1,144

1,188

2,269

1,803

1,660

1,336 54,288

51,682

Rhwydwaith
1,528
Y Gwledydd a’r Rhanbarthau –

1,040
–

418
12

442
11

25
93

38
104

82
113

76
112

22
121

4
125

1,600
352

* O’u plith yn annibynnol

2,075
339

Tabl 9 Oriau darlledu radio rhwydwaithGorsafoedd analog
BBC Radio 1*
BBC Radio 2
BBC Radio 3
BBC Radio 4
BBC Radio Five Live
2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002

Cerddoriaeth
Newyddion a’r tywydd
Chwaraeon
Gwybodaeth
Trafodaeth genedlaethol
Drama
Y celfyddydau
Comedi ac adloniant
Crefydd
Ysgolion/addysg barhaus
HamddenCyflwyniadau a rhagflasu rhaglenni

8,460
270
29
–
34
–
–
–
–
15
65
148

8,472
272
33
–
25
–
–
–
–
15
69
145

7,448
455
–
70
170
13
85
71
192
–
60
196

7,422
420
–
86
165
13
118
79
193
–
85
179

8,109
18
–
–
–
106
204
–
56
208
–
59

8,126
18
–
17
–
102
167
–
63
208
–
59

–
2,585
759
1,721
776
1,079
333
418
182
46
59
55

–
2,563
696
1,736
765
1,075
340
416
180
44
62
55

–
650
2,179
27
5,748
–
–
16
–
–
–
140

–
469
2,239
27
5,817
–
–
31
–
–
37
140

Cyfanswm

9,021

9,031

8,760

8,760

8,760

8,760

8,013

7,932

8,760

8,760

* Mae BBC Radio 1 yn gweithredu system rhaglenni penodol yn y Gwledydd o The Evening Session gyda’r nos yn ystod yr wythnos
Gorsafoedd digidol
BBC Five Live
Cyfanswm
Sports Extra
1Xtra
6 Music
BBC 7
BBC Asian Network
radio rhwydwaith
2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002

Cerddoriaeth
Newyddion a’r tywydd
Chwaraeon
Gwybodaeth
Trafodaeth genedlaethol
Drama
Y celfyddydau
Comedi ac adloniant
Crefydd
Ysgolion/addysg barhaus
HamddenCyflwyniadau arhagflasu rhaglenni

–
–
1,320
–
–
–
–
–
–
–
–

–
–
200
–
–
–
–
–
–
–
–

4,472
153
43
–
134
–
–
–
–
–
36

dd/g
dd/g
dd/g
dd/g
dd/g
dd/g
dd/g
dd/g
dd/g
dd/g
dd/g

7,876
263
–
–
–
–
–
–
–
–
–

454
15
–
–
–
–
–
–
–
–
–

–
–
–
163
–
1,004
–
744
–
–
–

dd/g
dd/g
dd/g
dd/g
dd/g
dd/g
dd/g
dd/g
dd/g
dd/g
dd/g

1,395
198
149
366
564
–
–
28
121
–
160

–

–

616

dd/g

621

35

–

dd/g

–

Cyfanswm

1,320

200

5,454

dd/g

8,760

504

1,911

dd/g

2,981

dd/g 37,760
dd/g 4,592
dd/g 4,479
dd/g 2,347
dd/g 7,426
dd/g 2,202
dd/g
622
dd/g 1,277
dd/g
551
dd/g
269
dd/g
380
dd/g

1,835

613

dd/g 63,740

43,947

Nodyn: Darlledir pob rhwydwaith radio digidol drwy Ddarlledu Sain Digidol (DAB), cebl digidol (Dcable), lloeren ddigidol (Dsat), teledu daearol digidol (DTT) a’u ffrydio ar-lein

128 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

24,474
3,757
3,168
1,866
6,772
1,190
625
526
436
267
253

Tabl 10 Ymweliadau misol â thudalennau rhyngrwyd BBCi
Mawrth 2003 Mawrth 2002
Miliynau
Miliynau

Newyddion a chwaraeon*
AddysgBBCi arall

630.4
41.7
509.6

Tabl 11 Cyrhaeddiad misol BBCi ar y rhyngrwyd a theledu
rhyngweithiol (miliynau o ddefnyddwyr)
Mawrth 2003 Mawrth 2002
Miliynau
Miliynau

226.2
32.6 BBCi ar y rhyngrwyd*
290.5 BBCi ar deledu rhyngweithiol**
Cyfanswm BBCi***

Cyfanswm BBCi ar y rhyngrwyd(heb gynnwys beeb.com)

1,181.7

549.3

BBC World Service, drwy wefannau BBCi
BBC World Service, drwy bartneriaid allweddol

71.9
5.4

26.2
2.7

Cyfanswm BBC World Service

77.3

28.9

8.3
6.2

5.7
3.7

13.3

8.8

Ffynhonnell: *BMRB Access, Arolwg Omnibws Misol, oedolion 15+ oed
Ffynhonnell: ** Astudiaeth olrhain teledu rhyngweithiol, oedolion 15+ oed, Gorffennaf 2001 hyd ypresennol ar gyfer lloeren ddigidol. Dechreuwyd astudiaeth daearol digidol ym mis Gorffennaf 2001
ond daeth i ben ym mis Mai 2002 gyda diwedd ITV Digital*** Dim ond unwaith yn unig y caiff unigolyn sy’n defnyddio gwasanaethau BBCi ar y rhyngrwyd ac
ar deledu rhyngweithiol ei gyfrif ar gyfer cyfanswm BBCi (defnydd lloeren ddigidol yn unig, nid oes
ffigurau dibynadwy ar gael ar gyfer llwyfannau eraill)

Ffynhonnell: Cofnodion gwasanaethydd
Nodyn: Mae gwefannau partneriaid allweddol yn cynnal testun a sain BBC World Service* Lansiwyd gwefan ryngwladol newydd ym mis Gorffennaf 2002. Mae 150.4 miliwn o ymweliadau
â thudalennau mis Mawrth 2003 yn berthnasol i’r gwasanaeth newydd hwn

Tabl 12 Oriau darlledu radio rhwydwaith yn ôl tarddiad
Gorsafoedd analog
BBC Radio 1
BBC Radio 2
BBC Radio 3
BBC Radio 4
BBC Radio Five Live
2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002

Rhaglenni a gynhyrchwyd yn Llundain

8,332

8,349

5,723

5,784

6,572

6,617

6,241

6,220

8,510

8,472

Rhaglenni a gynhyrchwyd y tu allan i Lundain
Lloegr heb gynnwys Llundain
Gogledd Iwerddon
Yr Alban
Cymru

422
90
89
88

412
90
90
90

2,893
14
124
6

2,837
15
120
4

1,191
89
404
504

1,219
99
367
458

1,487
47
162
76

1,434
44
163
71

248
2
–
–

283
5
–
–

Is-gyfanswm

689

682

3,037

2,976

2,188

2,143

1,772

1,712

250

288

9,021

9,031

8,760

8,760

8,760

8,760

8,013

7,932

8,760

8,760

Cyfanswm oriau darlledu

Gorsafoedd digidol
BBC Five LiveSports Extra
1Xtra
6 Music
BBC 7
BBC Asian Network
2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002 2002/2003 2001/2002

Rhaglenni a gynhyrchwyd yn Llundain

1,320

200

5,452

dd/g

7,659

504

1,911

dd/g

330

dd/g

Rhaglenni a gynhyrchwyd y tu allan i Lundain
Lloegr heb gynnwys Llundain
Gogledd Iwerddon
Yr Alban
Cymru

–
–
–
–

–
–
–
–

2
–
–
–

dd/g
dd/g
dd/g
dd/g

1,101
–
–
–

–
–
–
–

–
–
–
–

dd/g
dd/g
dd/g
dd/g

2,651
–
–
–

dd/g
dd/g
dd/g
dd/g

Is-gyfanswm

–

–

2

dd/g

1,101

–

–

dd/g

2,651

dd/g

1,320

200

5,454

dd/g

8,760

504

1,911

dd/g

2,981

dd/g

Cyfanswm oriau darlledu

Cyfanswm
radio rhwydwaith
2002/2003
2001/2002

Radio’r Gwledydd
a radio lleol*
2002/2003
2001/2002

Cyfanswm radio
2002/2003
2001/2002

Rhaglenni a gynhyrchwyd yn Llundain

52,05036,146

8,736

8,736

60,78644,882

Rhaglenni a gynhyrchwyd y tu allan i Lundain
Lloegr heb gynnwys Llundain
Gogledd Iwerddon
Yr Alban
Cymru

9,995
242
779
674

6,185
253
740
623

218,028
8,776
10,62013,898

213,583
8,754
10,394
13,570228,023
9,018
11,39914,572219,768
9,007
11,134
14,193Is-gyfanswm

11,6907,801

251,322

246,301

263,012254,102

Cyfanswm oriau darlledu

63,74043,947260,058

255,037

323,798

298,984* Gan gynnwys BBC Asian Network tan iddo ddod yn orsaf ddigidol

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 129

Ffeithiau a ffigurau darlledu

Tabl 13 Oriau darlledu radio’r Gwledydd a radio lleol
Radio’r Gwledydd

Poblogaeth*
Cyfanswm
15+ oed (000oedd) 2002/2003 2001/2002

Gogledd Iwerddon:
BBC Radio Ulster
BBC Radio Foyle
Yr Alban:
BBC Radio Scotland (gan gynnwys
BBC Radio Orkney/Shetland)
BBC Radio nan Gaidheal
Cymru:BBC Radio Wales
BBC Radio Cymru

1,339
113

6,055
2,721

6,119
2,635

* Yn seiliedig ar Gyfanswm Ardal yr Arolwg (yr ardal a ddefnyddir i fesur cynulleidfa gorsafoedd
radio at ddibenion ymchwil), 15+ oed, ar gyfer cofnodion RAJAR** BBC Asian Network tan iddo ddod yn orsaf ddigidol
Nodyn: Mae gwasanaeth radio rhaglenni penodol yn darlledu rhywfaint o’i raglenni ei hun ar gyfer
ei ardal leol, gan ‘eithrio’ o’r prif wasanaeth
Nodyn: Mae manylion am amleddau radio’r BBC ar gael ar www.bbc.co.uk/radio neu drwy ffonio
08700 100 123

Tabl 14 Gwariant y tu allan i Lundain
4,190
4,190

8,004
2,616

2,412
2,412

6,992
6,906

Is-gyfanswm

33,294

2002/2003£m

2001/2002
£m

80
51
35
31

75
47
31
27

197

180

Cost cynyrchiadau rhanbarthol y BBC a
chynyrchiadau annibynnol ar gyfer teledu rhwydwaith 261

229

Cyfanswm cost rhaglenni teledu gwreiddiol a gynhyrchiryn fewnol yn y Gwledydd a’r Rhanbarthau
458

409

Cost rhaglenni radio gwreiddiol a gynhyrchiryn fewnol gan radio’r Gwledydd a radio lleol
Lloegr – radio lleol
Yr Alban
Cymru
Gogledd Iwerddon

87
21
18
10

79
19
18
10

136

126

Cost cynyrchiadau rhanbarthol y BBC a chynyrchiadau
annibynnol ar gyfer radio rhwydwaith
43

40

Cyfanswm cost rhaglenni radio gwreiddiol a gynhyrchiryn fewnol yn y Gwledydd a’r Rhanbarthau
179

166

Costau rhaglenni eraill y tu allan i Lundain
Costau eraill, gan gynnwys darlledu

56
95

51
86

Cyfanswm gwariant yn y Gwledydd a’r
Rhanbarthau

788

712

8,326
Cost rhaglenni teledu gwreiddiol a gynhyrchir
2,068
yn fewnol yn y Gwledydd a’r Rhanbarthau
Lloegr
6,810
Yr Alban
6,760
Cymru
32,718 Gogledd Iwerddon

Radio lleol
Berkshire
794
Bristol (yn cynnwys rhaglenni penodol Somerset Sound) 1,238
Cambridgeshire
612
Cleveland
794
Cornwall416
Cumbria
384
Derby
588
Devon (yn cynnwys rhaglenni penodol Plymouth)
916
Essex
1,173
Gloucestershire
464
GMR
2,081
Guernsey50
Hereford & Worcester
492
Humberside
729
Jersey
74
Kent
1,293
Lancashire
1,134
Leeds
1,506
Leicester
760
Lincolnshire
490
London 94.9
10,384
Merseyside
1,623
Newcastle
1,361
Norfolk
683
Northampton
440
Nottingham
736
Oxford504
Sheffield
1,227
Shropshire
361
Solent (yn cynnwys rhaglenni penodol Dorset )1,659Southern Counties Radio (yn cynnwys
rhaglenni penodol Brighton, Sussex a Surrey)
2,383
Stoke
603
Suffolk
422
Three Counties Radio
958
Wiltshire Sound
498
WM (yn cynnwys rhaglenni penodol Coventry & Warks.)2,770York
467
Is-gyfanswm
BBC Asian Network**
Cyfanswm oriau

130 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

3,714
7,555
6,373
5,302
5,735
5,853
5,127
6,327
5,522
5,175
6,871
4,231
5,192
5,786
4,294
6,281
5,785
6,406
5,223
5,263
8,736
6,178
6,450
6,430
5,004
6,708
5,497
5,875
5,306
6,684

3,329
7,550
5,710
5,093
5,493
5,666
5,130
6,367
5,269
5,291
6,705
4,179
5,287
5,459
4,228
5,535
5,865
6,266
5,069
5,311
8,736
6,107
5,858
6,229
5,089
5,753
5,469
5,654
5,251
7,364

8,460
5,144
5,113
6,895
7,287
8,818
6,249

6,735
5,127
5,140
6,699
6,910
8,907
5,548

222,849 215,378
4,976

3,915

6,941

260,058 255,037

Tabl 15 Cost fesul awr o raglenni gwreiddiol agynhyrchir yn fewnol

Tabl 18 Cost fesul awr o raglenni gwreiddiol a gynhyrchiryn fewnol yn ôl genre

2002/2003£000

2001/2002£000

Sianelau teledu
BBC One
BBC Two
BBC Three/BBC Choice*
BBC Four
BBC Knowledge
CBBC
CBeebies
BBC News 24
BBC Parliament

160.3
108.7
129.0
58.9
dd/g
27.4
39.6
5.7
0.7

146.1
98.2
107.6
98.5
72.0
19.6
42.2
5.8
0.7

Gorsafoedd radio
BBC Radio 1
BBC Radio 2
BBC Radio 3
BBC Radio 4
BBC Radio Five LiveBBC Five Live Sports Extra
1Xtra
6 Music
BBC 7
BBC Asian Network

2.7
4.2
4.0
11.0
7.9
1.3
0.8
0.5
9.0
0.5

2.7
4.0
3.8
10.7
7.4
1.7
dd/g
0.4
dd/g
dd/g

Y Gwledydd a’r Rhanbarthau
Teledu (BBC One/BBC Two/BBC Choice)Radio (Radio lleol/radio’r Gwledydd)

31.3
0.5

Rhaglenni teledu digidol
Ffeithiol a dysgu
Addysg i blant
Newyddion a’r tywydd
Materion cyfoes
Seneddol
Adloniant
Chwaraeon
Plant
Drama
Cerddoriaeth a’r celfyddydau
28.5
Crefydd
0.5*Roedd BBC Choice yn cynnwys bloc wedi’i frandio o raglenni plant a ddangosir rhwng 6am a 6pm

Tabl 16 BBC News 24
Mae Nodyn 2b (tudalen 95) yn nodi cost gwasanaethau a sianelau’r
BBC. Eleni nodir rhai categorïau o wariant, gan gynnwys casglu
newyddion, a ddyrannwyd yn y gorffennol i wasanaethau a sianelau
unigol, ar wahân. Pe byddai rhan o’r gwariant hwn wedi cael eidyrannu i BBC News 24, byddai ei gostau wedi bod fel a ganlyn:
2002/2003£m

Cyfanswm costau cynhyrchu fel y nodir yn Nodyn 2b
Dyraniad casglu newyddion
Dyraniad costau canolog

Rhaglenni teledu analog
Ffeithiol a dysgu
Addysg i blant
Newyddion a’r tywydd
Materion cyfoes
Seneddol
Adloniant
Chwaraeon
Plant
Drama
Cerddoriaeth a’r celfyddydau
Crefydd

2001/2002
£m

23.8
18.8
7.5

2002/2003£000

2001/2002
£000

110.6
119.1
50.1
123.3
49.7
177.3
192.2
83.7
526.7
142.7
112.7

104.2
85.2
51.7
117.5
73.0
176.9
127.8
100.1
518.0
111.9
107.6

114.3
–
6.8
57.5
0.7
162.6
–
29.4
234.8
65.3
87.0

109.4
–
6.2
74.1
0.9
162.6
–
25.0
267.5
52.9
59.5

Tabl 19 Gwariant creadigol y tu allan i’r BBC

Cynyrchiadau rhaglenni annibynnol a ddarlledwyd
Cyfleusterau ac adnoddau rhaglenni allanol
Rhaglenni a gaffaelwyd a ddarlledwyd
Artistiaid, cyfranwyr a hawlfraint

2002/2003£m

2001/2002
£m

319
270
103
284

257
212
96
263

976

828

25.7
19.3
7.4

Nodyn: Darlledwyd 1,146 awr o raglennu BBC News 24 ar BBC One a 156 awr ar BBC Two(2001/2002 1,381 awr ar BBC One a 77 awr ar BBC Two)

Tabl 17 Costau dosbarthu

2002/2003£m

2001/2002£m

AnalogDigidol

73
69

75
52

Cyfanswm costau dosbarthu

142

127

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 131

Cysylltu â’r BBC

BBC Gwybodaeth
Os oes gennych gwestiwn neu sylw
am raglenni neu wasanaethau’r BBC,
gallwch ffonio BBC Gwybodaeth 24
awr y dydd, saith diwrnod yrwythnos. Mae gwasanaethau
Cymraeg ar gael pan fyddwch yn
ffonio neu’n ysgrifennu.
Ysgrifennwch at:
BBC Information
PO Box 1922
Glasgow G2 3WT
Ffôn: 08700 100 222*
Ffôn testun: 08700 100 212
Gwefan: www.bbc.co.uk/info
Ffacs: 0141 307 5770

Cwynion am raglenni
Os byddwch o’r farn i raglen fethu’nddifrifol wrth gyrraedd safonau
golygyddol y BBC, gallwch ysgrifennu
at:

I gael gwybodaeth am sut idderbyn gwasanaethau
digidol y BBC
Ffôn: 08700 101 010*
Gwefan: www.bbc.co.uk/digital

Broadcasting Standards Commission
7 The Sanctuary
London SW1P 3JS

I gael cyngor cyffredinol ardderbyn teledu a radio
Ysgrifennwch at:
BBC Reception Advice
BBC Television Centre
London W12 7RJ
Ffôn: 08700 100 123* (24 awr ydydd, saith diwrnod yr wythnos)
Ffôn testun: 08700 100 212
Gwefan: www.bbc.co.uk/reception
I rannu eich barn ar ein
rhaglenni teledu
Ysgrifennwch at:
Points of View
BBC Birmingham
B5 7QQFfôn/Ffacs: 0121 472 7988 (ynweithredol pan fydd y rhaglen aryr awyr)E-bost: pov@bbc.co.uk
Gwefan: www.bbc.co.uk/pov
I rannu eich barn ar ein
rhaglenni radio
Ysgrifennwch at:
Feedback
PO Box 2100
London W1A 1QT
Ffôn: 08700 100 400* (rhwng 7am achanol nos bob dydd)
Ffacs: 020 7436 2800
E-bost: feedback@bbc.co.uk
Gwefan:www.bbc.co.uk/radio/feedback

Head of Programme Complaints
Programme Complaints Unit
BBC Broadcasting House
London W1A 1AA
Neu gallwch ysgrifennu at yComisiwn Safonau Darlledu, corff
statudol annibynnol sy’n ystyried
cwynion am safonau a thegwch aphreifatrwydd wrth ddarlledu yn:

Cynghorau Darlledu a
Chynghorau Ymgynghorol yBBC
Mae’r Cynghorau Darlledu
Cenedlaethol yng Nghymru, yr Albana Gogledd Iwerddon a Chynghorau
Ymgynghorol Rhanbarthol a Lleol
Lloegr yn cynorthwyo
Llywodraethwyr y BBC wrth iddynt
oruchwylio’r BBC. Gallwch ysgrifennu
atynt i ddatgan eich barn drwy:
Yr Ysgrifennydd
Cyngor Darlledu Cymru y BBC
Canolfan Ddarlledu’r BBC
Llandaf
Caerdydd CF5 2YQ
The Secretary
BBC Broadcasting Council for
Scotland
Room 3152
BBC Broadcasting House
Queen Margaret Drive
Glasgow G12 8DG
The Secretary
BBC Broadcasting Council for
Northern Ireland
BBC Broadcasting House
Ormeau Avenue
Belfast BT2 8HQ
The Secretary
BBC English Regions
BBC Broadcasting Centre
Pebble Mill Road
Birmingham B5 7QQ

132 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

Mae’r Pwyllgor Ymgynghorol
Canolog ar Grefydd (CRAC) yn
cynghori’r BBC ar bolisi darlledu arhaglenni crefyddol. Gallwch
ysgrifennu at CRAC i ddatgan eichbarn drwy:
Head of Public Accountability
BBC Broadcasting House
Portland Place
London W1A 1AA
Tocynnau am ddim
I gael tocynnau am ddim i sioeau
radio a theledu’r BBC:
Ysgrifennwch at:
BBC Audience Services
PO Box 3000
BBC Television Centre
London W12 7RJ
Ffôn: 020 8576 1227
Ffôn testun: 020 8225 8090
Ffacs: 020 8576 8802
E-bost: tv.ticket.unit@bbc.co.uk neu
radio.ticket.unit@bbc.co.uk
Gwefan: www.bbc.co.uk/tickets
Ymweld â’r BBC
Gallwch fynd ar daith o amgylch
BBC Television Centre yn Llundain.
I gael rhagor o wybodaeth ac i
drefnu ymweliad:
Ffôn: 0870 603 0304*
O’r tu allan i’r DU, ffoniwch+44 2890 535 904
Ffôn testun: 0870 903 0304
E-bost: bbctours@bbc.co.uk
Gwefan: www.bbc.co.uk/tours
Gall BBC Cymru, BBC Scotland, BBC
Northern Ireland a chanolfannau
rhanbarthol a gorsafoedd radio lleol
yn Lloegr drefnu teithiau ar gyfer
myfyrwyr y cyfryngau, sefydliadau
proffesiynol a grwpiau eraill.
Cysylltwch â’ch canolfan leol amfanylion.
Cynnyrch y BBC
Gallwch brynu DVDs, fideos, llyfrau,
teganau a nwyddau eraill ar gyfer
rhai o raglenni’r BBC. Am resymau
hawlfraint, yn gyffredinol nid yw’nbosibl cael tapiau o raglenni eraill.
Ffôn: BBC Products and Sales
0870 600 7080*
Gwefan: www.bbcshop.com

Cyfrannu at raglenni
Mae gan y BBC Ddatabas
Cysylltiadau o gyfranwyr posibl i helpu
gwneuthurwyr rhaglenni’r BBC i ddodo hyd i wynebau a lleisiau newydd,
ac i adlewyrchu amrywiaeth llawn
cymdeithas y DU yn well. Mae
gennym ddiddordeb penodol i
glywed gan bobl anabl, pobl ogefndiroedd lleiafrifoedd ethnig aphobl hn. I gael ffurflen gais:
Ysgrifennwch at:Diversity Database Project
Administrator
Room 7021
BBC Television Centre
London W12 7RJ
Ffôn: 020 8576 4807
Ffacs: 020 8742 9066E-bost: diversity.database@bbc.co.uk
I gael gwybodaeth am gaelprofiad gwaith yn y BBC
Ysgrifennwch at:
BBC Work Experience
PO Box 27118
London W1A 6ZL
E-bost: work.experience@bbc.co.uk
Gwefan:www.bbc.co.uk/workexperienceI gael gwybod am swyddi
gwag o fewn y BBC
Ysgrifennwch at:
BBC Recruitment
PO Box 7000
London W1A 6GJ
Ffôn: 0870 333 1330*
E-bost: recruitment@bbc.co.uk
Gwefan: www.bbc.co.uk/jobs
Ar gyfer ymholiadau ameich trwydded deledu
Ymholiadau cyffredinol
Ffôn: TV Licensing (Dydd Llun
i ddydd Sadwrn 8.30am-9pm)
08705 763 763*
Ar gyfer taliadau debyd uniongyrchol
Rhadffon: 0800 328 2020
Ffacs: 0870 240 1187
Gwefan: www.tvlicensing.co.uk* Efallai y caiff galwadau eu monitro neu
eu recordio at ddibenion hyfforddiant.

Rhestr termau a gwybodaeth arall

Mae copïau o Adroddiad Blynyddola Chyfrifon y BBC ar gael mewn
llyfrgelloedd cyhoeddus ledled y
DU ac ar wefan y BBC yn
www.bbc.co.uk/annual report. Mae
hefyd ar gael yn Saesneg, mewn
fersiwn sain, mewn Braille ac mewn
fersiwn wedi’i deilwra ar gyfer pobl
sydd ag anawsterau dysgu.
Rydym hefyd yn cyhoeddi
Datganiadau o Bolisi Rhaglenni’r BBC,sy’n nodi amcanion a chynlluniau’r
BBC ar gyfer y flwyddyn i ddod.
Mae hwn ar gael mewn llyfrgelloedd
cyhoeddus ac ar wefan y BBC yn
www.bbc.co.uk/info. Mae hefyd argael yn Saesneg, mewn fersiwn sain
ac mewn Braille.
Cyhoeddir Arolygon Blynyddol gan
BBC Cymru, BBC Scotland, BBC
Northern Ireland a Rhanbarthau
Lloegr y BBC ar yr un pryd â’r
ddogfen hon, felly hefyd Arolwg
Blynyddol BBC World Service.
Gellir cael copïau o unrhyw un o’r
cyhoeddiadau hyn drwy ffonio
08703 665 466* neu drwy gysylltu â
BBC Gwybodaeth (manylion i’r
chwith).
Datganiad amgylcheddol
Cynhyrchwyd y cyhoeddiad hwn gan
ddefnyddio inciau soia sydd 100% yn
rhydd o olew mwynau ac allyriadau
niweidiol o elfennau organig
ffrwydrol. Mae ein hargraffydd yn
gweithredu ar System Ailgylchu
EcoTrans, sy’n ailgylchu’r cemegau addefnyddir o fewn y broses argraffu
ac yn sicrhau bod unrhyw wastraff
yn pH niwtral.
Mae’r papur yn cynnwys 50% o bwlp
di-glorîn llwyr o goedwigoedd plannu,
a 50% o ffibrau wedi’u hailgylchu a’udadincio, ac ymdriniwyd ag unrhyw
wastraff yn y broses orffen a’i leihau
i’r eithaf.

Dyddiadau lansio
gwasanaethau newydd yBBC
2002/2003
BBC Three
9 Chwefror 2003

Ymweliadau â thudalennau Mae
ymweliadau â thudalennau yn mesur
cyfanswm nifer yr ymweliadau â’ntudalennau gwefan.

(Daeth BBC Choice i ben ar 8 Chwefror 2003)

RAJAR Radio Joint Audience
Research Limited. Yn eiddo i
Gymdeithas y Cwmnïau Radio
Annibynnol a’r BBC. Mae RAJAR
yn gweithredu system mesur
cynulleidfaoedd ar gyfer y diwydiantradio. Cyhoeddir data bob chwarter
sy’n seiliedig ar bob oedolyn (15+oed). Yr eithriad i hyn yw BBC Radio
1 sy’n cofnodi unigolion 4+ oed.
Mae tablau 2 a 3 yn yr adran
Ffeithiau a ffigurau darlledu a’r
siartiau ar dudalen 7 yn defnyddio
data blynyddol ar gyfer pob unigolyn
4+ oed er mwyn cofnodi data
teledu a radio ar yr un sail.

IXtra
16 Awst 2002
BBC Asian Network (digidol)
28 Hydref 2002
BBC 7
15 Rhagfyr 2002
2001/2002
CBBC/CBeebies 11 Chwefror 2002
BBC Four2 Mawrth 2002
(Daeth BBC Knowledge i ben ar 1 Mawrth 2002)

BBC Five Live Sports Extra
2 Chwefror 2002
6 Music
11 Mawrth 2002
Termau technegol athalfyriadau
BARB Bwrdd Ymchwil Cynulleidfa
Darlledwyr. Cyd-bwyllgor ydiwydiant, wedi’i ariannu gangwmnïau teledu ac asiantaethau
hysbysebu, sy’n cynhyrchu
mesuriadau o’r gynulleidfa a data amymatebion cynulleidfaoedd ar gyfer ydiwydiant teledu. Cyhoeddir data yn
fisol. Ers 1 Ionawr 2002 addaswyd yffordd y mae BARB yn casglu ffigurau
gwylio. O ganlyniad, nid yw’n bosibl
cymharu’r ffigurau ar gyfer 2001 a
2002 yn fanwl gywir. Mae data BARB
yn seiliedig ar bob unigolyn 4+ oed.
BREEAM Dull Asesu Amgylcheddoly Sefydliad Ymchwil Adeiladu.
DCMS Yr Adran Diwylliant, yCyfryngau a Chwaraeon. Adran y
Llywodraeth sy’n gyfrifol amddarlledu.
Ailddarllediadau naratif Rhaglenni
sy’n ymddangos ddwywaith mewn
amserlen wythnosol.
Rhaglenni rhwydwaith Y term addefnyddir gan y BBC i olygu
rhaglenni a ddarlledir i o leiaf 11 o’n
14 o Wledydd a Rhanbarthau.
Rhaglenni gwreiddiol a gynhyrchiryn fewnol Ystyr rhaglenni gwreiddiola gynhyrchir yn fewnol yw rhaglennia gynhyrchir neu a gomisiynir yn
uniongyrchol gan y BBC ac addangosir am y tro cyntaf.

Cyrhaeddiad Canran y bobl
sy’n gwylio neu’n gwrando arddarllediadau am gyfnod diffiniedig.
Y diffiniad safonol ar gyfer teledu(BARB) yw tair munud yn olynol, a’rdiffiniad ar gyfer radio (RAJAR) yw
15 munud yn olynol. Mae’r BBC yn
defnyddio cyrhaeddiad o 15 munud
yn olynol ar gyfer teledu er mwynsicrhau data cadarn. Fel arfer fe’imesurir yn ddyddiol neu’nwythnosol.
Cyrhaeddiad ar-lein yw nifer neu
ganran yr oedolion sy’n defnyddio’rrhyngrwyd (15+ oed) sy’n nodi eu
bod wedi defnyddio gwefan BBCiyn ystod y mis diwethaf.
RTS Y Gymdeithas Deledu
Frenhinol.
Cyfran Swm y gwylio/gwrando
mewn perthynas â gorsaf neu
wasanaeth penodol – wedi’i fynegi
fel canran o’r holl wylio/gwrando –yn ystod cyfnod amser diffiniedig.

Cynlluniwyd a chynhyrchwyd gan
C&FD.
Cyfieithwyd gan Wasanaeth
Cyfieithu Prysg.
Argraffwyd yn Lloegr gan Cousin.
Atgynhyrchwyd y ffotograffau
canlynol drwy garedigrwydd:
PA photos llun ar y clawr blaen,
tudalennau 11 (Fame Academy),
35 (Paula Radcliffe), 43 (y Jiwbilî),44 (damwain reilffordd Potters Bar),45 (streic y gwasanaeth tân),
56 (Party at the Palace)
William Cherry/Pacemakertudalen 2 (Gavyn Davies)
Richard Kendal tudalennau 4, 18, 19(Llywodraethwyr a Phwyllgor
Gweithredol y BBC)EMPICS tudalennau 8 (Cwpan
Ryder) a 40 (Celtic vs Rangers)
Rolf Harris tudalen 8 (Rolf on Art)
Huw Davies tudalen 12 (project
Straeon Digidol )Chris Capstick tudalennau 16 (Greg
Dyke) a 67 (Making it Happen)
Thomas Hegenbart/Focus/Network
tudalen 16 (John Simpson)
Catherine Ashmore tudalen 17(Sophie’s Choice)
Associated Press tudalennau 22(David Beckham), 50 (gwrando ar yradio yn Baghdad)
Luke Holland tudalen 26 (Storyville)
Penelope Films tudalen 26 (Tryst)
Rob Dawson/Guzelian tudalen 32(y Gerddorfa)
Roy Peters Photography tudalen 36(bws y BBC, Sunderland)
Simon Evans tudalen 38(project Lleisiau gyda’r Sipsiwn)
Alex Skibinski tudalen 41(Cerddorfa Genedlaethol Gymreigy BBC)
Elizabeth Malby, The Baltimore Sun
tudalen 42 (cymorth bwyd yn Irac)
Annie Heslop tudalen 52(gwneuthurwyr ffilmiau yn eu
harddegau o India)
Pixsil/Didier Ruef tudalen 53(Lyse Doucet)
Simon Rix tudalennau 58 a 63
(digwyddiad atebolrwydd)
Lee Agnew tudalen 61(Lleisiau yn Dallow)

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003 133

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2002/2003

British Broadcasting Corporation
Broadcasting House
London W1A 1AA
Gwefan: www.bbc.co.uk/annualreporth BBC 2003
O