Mapa – pomocniczka
Jesteś w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie na wystawie pod tytułem „Wiek półcienia. Sztuka w czasach planetarnej zmiany”. Wystawa
składa się z prac artystycznych, które powstawały przez ostatnie pięćdziesiąt lat. Można w nich zobaczyć przemiany zachodzące na kuli ziemskiej.
Globalne ocieplenie to temat, który dotyczy wszystkich, także osób zajmujących się sztuką. W pracach artystek i artystów szukamy odpowiedzi
na pytanie, co możemy zrobić dla przyszłości? Czy można zarządzać zjawiskami, których nie da się cofnąć? Jak okazywać sobie wzajemnie solidarność i empatię? Jak być razem w obliczu kryzysu?
Mapa powstała po to, żeby ułatwić poruszanie się w przestrzeni wystawy.
Z nią łatwiej odczytasz znaczenia prac artystycznych. Na mapie nie ma
opisu wszystkich dzieł. Są za to propozycje pytań, które ułatwią samodzielny odbiór dzieł sztuki.
Prace nie są rozmieszczone według daty powstania. W oznaczonych obszarach znajdziesz dzieła, które poruszają podobny temat. Informujemy
o długości prac filmowych, aby łatwiej było zaplanować oglądanie i czas
zwiedzania.
Chodźmy na wystawę!

Plan wystawy *, rozmieszczenie sekcji
tematycznych i obiektów przestrzennych
22’44”

32’03”

obserwacje / wizualizacje

29’10”

731'

wstęp – wyczul zmysły

podestyprzed
muzeum13’ 36’

8’

wprowadzenie / korytarzzarośla za
kawiarnią

działania wspólnotowe,kontrkulturowe
37’06”

natura:eksploatacja vswspółpraca

instrukcje / inspiracje

9’12”

1’21”

siły przyrody vs siły człowieka
pokaz slajdów

Legenda:gablotyekspozycyjne

prace video
pracedźwiękowe

prace przestrzenne(czarny obrys)

prace płaskie?

pytania* plan jest orientacyjny –­ prace są zaznaczone symbolicznie, ich wielkości i odległości mogą być w rzeczywistośc nieco inneWstęp – wyczul zmysłyCzęść prac znajdziesz poza salą wystawową. Dwie z nich są na zewnątrz Muzeum nad Wisłą, inne można spotkać już we foyer. Zazwyczaj zaczynasz się tu rozglądać. Zamiast tego, wsłuchaj się. Zamknij oczy i odkryj dźwięki, które wprowadzają na wystawę. To pierwszy sygnał, żebyotwierać wszystkie zmysły na doświadczanie świata. To również ćwiczenie uważości, warto się nią kierować podczas oglądania ekspozycji.
Na podestach przed muzeum
znajdziesz pracę Nocna piesń z Tarawy. Anja Kanngieser, artystka
pracująca z dźwiękiem, nagrałapieśń mieszkańców wysp Republiki
Kiribati, które już są zalewane przez
podwyższający się poziom oceanów.

Kolumbarium,
Czekalska + Golec

Wykrzyknik,
Rudolf Sikora

W obu tych pracach artyści przyjmują kosmiczną
perspektywę, która do niedawna nie była dostępna
dla człowieka (pierwsze zdjęcia z kosmosu powstały
w latach 40. XX w.). Dziś, dzięki nowym technologiom, możemy oglądać różne obrazy Ziemi.

?

• Jak Ty patrzysz na Ziemię? Co widzisz na co dzień?

?• Jak brzmi twoje otoczenie?

Czy zmiany da się usłyszeć?

wstęp – wyczul zmysły• Jakie piękne miejsca udało Ci się
odwiedzić? Jakie miejsca i dźwięki
pamiętasz z dzieciństwa? Czy jeszcze istnieją? Czy się zmieniły?
• Kto ponosi konsekwencje zmian klimatycznych spowodowanych przezludzką działalność?
• Czy znasz określenia „dług klimatyczny / sprawiedliwość klimatyczna”? Czego dotyczą?

Czuwanie II, Akademia Ruchu
Akira Tsuboi, obrazy o konsekwencjach katastrofy Elektrowni
Atomowej Fukushima z 2011.

~~1’21”

Pomnik Człowieka Isamu Noguchiego
to zdjęcie makiety pomnika ludzkości,który miał być oglądany z Marsa w czasach, gdy ludzi na Ziemi już nie będzie.

• Kto najczęściej cierpi na awariach
ludzkich wynalazków?
• W jaki sposób można wyrażać swój
gniew, niezgodę?

Wśród roślin na tyłach muzeum
ukryta jest Rzeźba dla owadów
Krzysztofa Maniaka, nazwa mówio przeznaczeniu tego obiektu.
Zgodnie z założeniami artysty
mają zasiedlić ją i użytkować różne
owady. Uważaj! Wśród nich mogąbyć szerszenie!

?• Jaką scenę przedstawia to dzieło? Z czym
Ci się ono kojarzy?

La noble
pastorale,
SuzanneHusky• Czy ludzie próbują przewidywać konsekwencje swoich wynalazków?
• Co pomaga zauważać zagrożenia?

• Jak zmiana perspektywy, spojrzenie na Ziemię z kosmicznej odległości zmienia to, jak o niej myślisz?

• Jak myślisz, czy przyroda służy dekoracji?
• W jaki sposób człowiek łączy zachwyt
nad pięknem przyrody i jej wyzyskiwanie?

• Jak często zdarza Ci się zwracać uwagę
na owady?

?• Jakie odgłosy rozpoznajesz w nagraniu?
Środowiska,
Irv Teibel?

• Z jakim miejscem Ci się ono kojarzy?
• Jak sądzisz ­­– czy nagranie zostało zmontowane, czy jest to czysta rejestracja?
• Jak brzmi idealna natura?

• Co daje ludziom aktywnosć zapylaczy?
Pomyśl o przykładach.
• W jakim stopniu ludzie zależą od natury?
• Czy osoby, które znasz, uważają się zaczęść przyrody, czy coś zewnętrznego
wobec niej?
• Co może wpływać na stosunek człowieka
do przyrody?

wprowadzenie / korytarz
W długim, wąskim przejściu znajdziesz
dwie kolejne prace. Zwróć uwagę, jaksię czujesz, gdy ktoś podjął za Ciebie
decyzję, którędy możesz iść i nie wiesz,
co jest dookoła?

działania wspólnotowe, kontrulturowe
W tej przestrzeni znajdziesz dokumentacje działań z lat 60. XX w. oraz nawiązania
do nich. Pół wieku temu nastąpiło wzmożenie zainteresowania środowiskiem. Ludziezaczęli zauważać, że ich aktywność ma niszczący wpływ na naturę. W tym też czasieartyści zwrócili się w stronę działań skupionych na koncepcjach i procesie. W różnych
częściach świata oddawali się praktykom wspólnotowym zbliżającym do natury.

?

?• Jakie mogą być zalety życia we wspólnocie?

• Co możesz nazwać „korytarzami”, którymi poruszasz się na co dzień?

• Czy przestrzeń miasta sprzyja wspólnotowym działaniom? Dlaczego?

• Kto wytycza ścieżki, którymi chodzisz Ty? Kto wytycza ścieżki, którymi poruszają się inne istoty?
• Jak często poruszasz się autostradami lub drogami
szybkiego ruchu? Jaki wpływ na środowisko i zwierzęta ma budowa takich dróg?
• Jak prędkość i sposób przemieszczania wpływa naTwoją uważność podczas podróży? Pomyśl o różnych środkach komunikacji i drogach.
• Kogo oprócz zwierząt dotyczą migracje? Jakiemogą być ich powody?

Korytarz wilka i znaczkowy las, Kasper Bosmans. „Sztuka to dekoracja, która sprawia że
stajesz się mądrzejszy” mówi artysta. Jego freskskłada się z motywów dotyczących wpływu rozwoju miast i łączących je dróg na migracje zwierząt.

• Co w Twoim otoczeniu łączy ludzi?

Kino półcienia: W środkowej części wystawy,
w audytorium odbywają się pokazy filmowe:każdy wtorek, godz. 18:00: Maria Waśko,Wspólnie zasadzić drzewo, 1995, 58’00’’każda środa, godz. 19:30: Alice Creischer,W żołądku drapieżników, 2012/13, 22’23’’każdy czwartek, godz. 19:30: Nicolas Mangan,
Nauru, notatki ze świata kredy, 2010, 11’54’’każdy piątek, godz. 19:30: Karrabing Film
Collective, Syreny lub Aiden w krainie
czarów, 2018, 26’29’’• Co może wpływać na powodzenie wspólnotowych działań?

29’10”

OHO

Środowiska,
Irv Teibel?
• W jaki sposób można odczuwać /nawiązywać kontakt z przyrodą?

działania wspólnotowe,kontrkulturowe
36’

Futurefarmers• Spróbuj sobie wyobrazić jakwyglądało, jak brzmiało miejsce,
w którym mieszkasz 100, 1000
i 10 000 lat temu?

Anna & Lawrence
Halprinwprowadzenie / korytarz

10 śmieciowych pomysłów
dotyczących środowiska,
Guerilla Girls. Przeczytaj
zdania zebrane w pracyz 1994. Zastanów się, czynadal są aktualne?

Szepczące sosny 10, Shana Moulton & Nick Hallet, wideoopera, dająca dźwięk przestrzeni wystawy, opowiada
o rozterkach Cynthii. Bohaterka, zdając sobie sprawę
ze skali rozgrywających się na Ziemi katastrof ekologicznych, przygotowuje się do wewnętrznej przemianyi przezwyciężenia asekuracyjnej postawy.

Siedząc nieruchomo,
Bonnie Ora Sherk?• Co Cię motywuje do działania?
• Po obejrzeniu filmu zastanów się, co jest
Twoim drzewem?
• Jakie konsekwencje może nieść skrajny indywidualizm, niezależność, izolacja społeczna?

obserwacje / wizualizacje
Ta część wystawy jest skoncentrowana wokół artystycznych obserwacji
i wizualizacji, które często były i są wynikiem dłuższych procesów. Wyobraź
sobie skalę czasową inną niż ludzka i oglądaj prace, mając ją na uwadze.

?• Jak wykorzystywana jest prze-?• Czym są chwasty? Czy znasz ja-

kieś? Czy któreś z nich są jadalne
albo mają inne właściwości?

?• Do kogo należy krajobraz?
?• Jak rozumieszokreślenie„cywilizacja
techniczna”?

Aneksja krajobrazu,
Maria Pinińska-Bereś

Dokumentacjapolskich działań plenerowych z lat 70.

Rudolf Sikora

Uczep, Anna Siekierska
Wanda Gołkowska

Hamish Fulton

strzeń w miastach, co znajduje
się w centrum, a co na obrzeżach? Co jest eksponowane,
a co usuwane z pola widzenia?

?• Czy do wszystkich miejsc / widoków Ziemi• Czym jest dobrobyt we współczenym świecie? Czy dla wszystkich jest równo dostępny?

• Jak rozumiesz termin terraformowanie?
Możesz swoje skojarzenia porównać ze
słownikiem zamieszczonym w przewodniku.

Studiapowierzchni
Ziemi, Boyle
FamilyPola pszenicy –konfrontacja: wysypisko Battery Park,
Agnes Denes

Obrazy z serii Strefa cywilizacji
technicznej, Stefan Krygier

Kreatorium kolumny stalagnatowej Millennium, Jerzy
Rosołowicz. Dzięki nasyceniu kapiącej w układzie wodywęglanem wapnia przez 1000 lat
powstałaby z niej kolumnao wysokości 1 metra.

?• Jak mogą mierzyć czas istoty
inne od nas?

Dyskurs alpejski,
Thierry De Cordier?• Gdzie, jak i z kim dzielisz się
swoimi przemyśleniami?

Kamienna wagina,
Katlin Ladik

731'Początek III(Burza śnieżna)Dora Budor

Jakie masz skojarzenia z edukacją?

Od kopalni w Bingham
Canyon do Kennecott
Smelter w Utah, Center forLand Use Interpretation

Projekt
Ziemia,RobertMorris22’44”

Skała, która nauczyła się poezjiJung Jiyonga, Beom Kim. W tym
filmie kamień jest poddawany
edukacji. Film trwa ponad 12
godzin i celowo prezentowany
jest bez polskich napisów.

? Jak myślisz ­­– co to może oznaczać?

można się dostać i obejrzeć jak wyglądają
i co się w nich dzieje?

32’03”

obserwacje / wizualizacje
SusanneKriemann

Kompozycja / Oderwanie,
Magdalena Więcek

Instalacja odbiera drgania z terenu budowy gmachu MSN na pl.
Defilad. Pigmenty nawiązują dobarw pejzaży J.M.W. Turnera.

Seria gazy obojętne,Robert Barry?• O jakich zjawiskach trudno zauważalnych wiesz, ale je ignorujesz?

• W którym momencie zmiany zaczynają być widoczne?

w podnoszeniu świadomości
na temat zmian klimatu / ważnych społecznie tematów?

13’

Prawdziwe pozostałości
po fikcyjnych wojnach V,
Cyprien Gaillard

Rzucanie kamieniem
wokół szczytów
MacGillycuddy’s
Reeks, Richard Long?• Jak można podróżować bez
ingerowania w środowisko?

Sól ziemi zmieszana z solą morską,Lawrence Weiner?• Jaką rolę mogą pełnić media

Rudolf Sikora

8’

Program telewizyjny LandArt I, Gerry
Schum

Kopalnia piasku,
Warsztat Pecz

Vija Celmins?• Czy obecnie istnieje

pierwotna / niezmieniona natura? Co
daje odtwarzanie jej
w dobie wszechobecnej
fotografii?

Bez tytułu,
Qavavau
Manumie?
• Gdzie zmiany klimatumogą być najbardziej
widoczne i odczuwalne?
• Kto odczuwa ich konsekwencje najdotkliwiej?

natura: eksploatacja vs współpraca

Ludzie używają natury i wchodzą z nią
w relacje na różne sposoby. Czasem jest
to współpraca, szacunek, podziw, często
kolonizacja, wykorzystywanie, niszczenie.
Obejrzyj artystyczne prace i zastanówsię, jakich obszarów one dotykają.

?
• Jakie ważne minerały/substancje
i historie z nimi związane znasz?
Czy wiesz, czym są minerały
konfliktu?

?
• Jaką rolę mogą pełnić siły przyrody
zwierzęta, rośliny w sztuce?

Promień, Susanne Kriemannużywa fotografii jako narzędzia
badawczego, techniki archiwalnej i materialnego obiektu.
W tym projekcie zajmuje sięgadolinem – metalem ziem
rzadkich, którego historia
jest długa i burzliwa historię
(sprawdź w przewodniku).

• Jakie materiały używane są w sztuce? Czysztuka sama w sobie jest nieekologiczna?
Jak tworzyć sztukę bez śladu węglowego?

?

Kolacja z martwymi
maszynami, Prabhakar
Pachpute & Rupali Patil• Jakie znane Ci zwierzęta sąnajintensywniej eksploatowane przez człowieka?
• Zastanów się, czy tytułowa
czerwień u Gurowskiej totylko określenie koloru, czycoś więcej?

Czerwień, Małgorzata Gurowska. 155 000 – mniej więcej
tyle larw czerwca potrzeba do
wyprodukowania 1 kg koszenili,spożywczego barwnika E120.
155 000 kropli niezawierającego
koszenili, czerwonego atramentu naniosła na brulion artystka
jako pomnik dla tych stworzeń.

• Jakie materiały używane są w przemyśle?

?• Które stworzenia uwa-żane są powszechnie zapożyteczne, a które za
szkodniki? Z czego wynika
taki podział?

Homo Anobium św.
Franciszek 100% rzeźby
1680–1985, Czekalska +Golec, rzeźba wykonana
we współpracy z kołatkiem domowym.

natura:eksploatacja vswspółpraca• Jaka jest relacja człowieka i maszyn? Czyczłowiek we współczesnym świecie potrafi
być samodzielny / samowystarczalny / niezależny od natury?

Dla Ziemi, Teresa Murak• Jaki obraz z historii sztuki przypomina Ci todzieło? Jakie relacje między tymi obrazami
zauważasz?

Asfaltowa nawierzchnia Portu Lotniczego Nauru, Nicholas Mangan?• Zastanów się: co o relacji ludzie--zwierzęta może mówić ta praca?

Bez tytułu, Vivian Suter. W 2005
roku lawina błotna zniszczyła prace przechowywane w przydomowych pracowniach artystki. „Wtedy widziałam to jako katastrofę,ale gdy [obrazy] zaczęły wysychać,pojawiły się kolory i zdałam sobie
sprawę, że muszę zacząć pracować
z naturą, nie przeciw niej”. Od tej
pory obrazy powstają we współpracy z naturą.

Fragmenty, Antje Majewski korzysta z doświadczeń rodziny od pokoleń związanejNarzędzia, Nicolás Lamasz lasem. Dziadek artystki, leśnik, interesował się lasem rozumianym jako dynamiczny system, bardziej odpornym i bujnym,
•
Do
kogo
może
być
skie?
gdy rosną w nim różne gatunki.
rowany tekst grafiki?
Jedz(cie)śmierć, Bruce
NeumanRewolta IV, Franz Krajcberg żył blisko brazylijskiej dżungli, tworzył rzeźby ze znalezionych wokółmateriałów – korzeni, gałęzi i liści palmowych
barwionych naturalnymi pigmentami. Udawał się na
wyprawy w różne rejony Amazonii, gdzie fotografował proces wypalania dżungli. Zwęglone fragmenty
drzew wykorzystywał w pracach rzeźbiarskich. Odkońca lat 70. stał się zagorzałym aktywistą.
Współistnienie – 7 ścieżek róży,Ryszard Waśko

?• Z czym kojarzą Ci się kształty
na płótnie?

• Czym jest bioróżnorodność?

?
• Jakie właściwości mająmonokultury leśne / plantacje przemysłowe a jakie
naturalny las? Czym jest
monokultura?

instrukcje i inspiracje

Ta nieduża przestrzeń wystawy jest skupiona wokół poszukiwania rozwiązań, które odpowiedziałyby na pojawiające
się w związku ze zmianą klimatu wyzwania. My nazywamy ją
instrukcjami i inspiracjami. Część prac to pomysły inżynieryjne, techniczne, związane z edukacją, wspólnym działaniem.
Inne idą w stronę działań duchowych, integrujących człowieka z naturą. Możesz poszukać takich instrukcji i inspiracji wewszystkich innych sekcjach wystawy.

?• Jakie znasz przykłady współdziałania

nauki, techniki i sztuki w celu poprawy
stanu środowiska na skalę globalną?

• Jakie pola nadmiernej eksLodowa stupa w Ladakh, Sonam
ploatacji, oprócz surowców
Wangchuk. Inżynieryjny projekt nanaturalnych czy zwierząt,wadniania pól na pustynniejących tereprzychodzą Ci do głowy?
nach w północnej części Indii. Zwraca
on uwagę na tereny odczuwające już te- • W jakiej sytuacji znajdują się
ludzie żyjący w krajach tzw.
raz skutki globalnego ocieplenia, takie
globalnego Południa?
jak topnienie naturalnych lodowców.

?• Jakiego rodzaju działania Rasheed Araeen sformułował program ekoartystyczne mogą trwale
zmieniać rzeczywistość?

?• Zastanów się, patrząc na
grafiki: na czym mogąpolegać zilustrowane na
nich ścieżki przemian?

estetyki, proponował uruchomienie przez artystów użytecznych procesów, realizowanych
przez lokalne społeczności czy stworzenie siecikooperatyw i ekologicznych wiosek, opartychna sprawiedliwej współpracy między globalną
Północą i globalnym Południem.

Ryby, Jonathas de Andrade portretuje relacje ludzi ze zwierzętami i środowiskiem jako oparte na
przemocy, kontroli, eksploatacji
i dominacji, a jednocześnie bliskie, złożone i niejednoznaczne.

Legenda: Instytut Tymczasowych
Przyszłości, Kasper Bosmans. Artysta wizualizuje różne modele przemian społecznych według książki
Cztery przyszłości Jima Datora.
Rzeźby dla ziemi, Teresa
Murak wykonała je przy pomocy swojego ciała w materii
ziemi, rzeźba odnosiła się dojej parametrów (głębokość
dołu –162 centymetry to
wzrost artystki).

?• Jak wykorzystujemy zasoby

naturalne, czy myślimy o ich
efektywnym używaniu?

?

Strażnicy wody, Betsy Damon,
dokumentacja działań organizacji
pozarządowej, której celem jest
wsparcie projektów naukowych,
edukacyjnych i artystycznych, związanych ze zwiększaniem świadomości na temat kryzysu wodnego.

?• Jak używasz wody na co dzień?
• Jakie zasoby wody ma Polska i z jakimi
problemami w tym zakresie się mierzy?
• Jak środki wizualne mogą służyć
działaniom aktywistycznym?

odnaleść opisy / obrazy bliskości człowieka z naturą?

Rysunki,
Magdalena Starska?• Przyjrzyj się duchowym po-

szukiwaniom artystów. Czego może nauczyć człowiekabliższy kontakt z przyrodą?

37’06”

Modlitwa o deszcz,
Maria Pinińska-Bereś

?• W jakich źródłach możesz

Nieskrępowanie,
Simryn Gill?• Jakie znasz materiały,

które mogą być przetwarzane lub używane
wielokrotnie?

• Które ze znanych Ci
materiałów, się nie
rozkładają?

Lato 1987, 15 lipca – 15 sierpnia,
Lillehammer, Teresa Murak. Dokumentacja pracy nad organiczną
rzeźbą z zaczynu chlebowego w skandynawskim pejzażu, podlegającej
przemianom i wchodzącej w interakcje z innymi organizmami.

?• Jakie emocje budzą w Tobie

naturalne procesy takie jak gnicie,pleśnienie, fermentacja? Czy wiesz
na czym polegają?

siły przyrody vs siły człowieka
Przyroda przejmowana przez człowieka wciąż pozostaje silna. W tej części wystawy możesz
zadać sobie pytanie, czy człowiek jest w stanie mierzyć się z żywiołami w postaci fal tsunami, trzęsień ziemi, susz? Czy w ogóle kategoria siłowania się człowieka i przyrody ma sens?

?• Co myślisz o ścisłych podziałach na skrajne różne części /wartości? Co wywołuje taki opis
rzeczywistości?
Pierwszy znak, Peter Nadin& Natsuko Uchino & Aimée
Toledano. Fim artysty, który
zajmował się pszczelarstwem
i rolnictwem, szukając wyjścia
poza utarte podziały: natura-kultura, świat ludzi i nieludzi.

Populacja duchów, Ines
Doujak łączy ciała ludzkie z ciałami zwierząt
i roślinami, konstruujemiędzygatunkowe istoty,
nie wyróżnia w kolażach
żadnego gatunku.

Tkanianawiślana,
AgnieszkaBrzeżańska

Rezonator ideologiczny #3, Andrea Zittel
zastanawia się nad rolą słońca. Może być
ono wrogiem (powoduje susze), a jednocześnie źródłem odnawialnej energii.
Mieszkając na pustyni w Kalifornii artystka
prowadzi miejsce badań nad nowymi formami zamieszkiwania i adaptacji do zmieniających się warunków klimatycznych.

?• Kto tworzy mapy? Dla kogo mapy są użyteczne?

Systemy izometryczne w przestrzeni izotropowej– projekcje map,
Agnes Denes• Z czyjej perspektywy są tworzone? Czy zakłócenie
przyzwyczajeń myślowych i znanej perspektywy
coś zmienia w naszym myśleniu o Ziemi?
• Jak usystematyzowane sposoby reprezentacji danych topologicznych wpływają na sztywność reguł
produkowania wiedzy i sposób myślenia o relacji
ludzi i planety?

Projekt naprawczy po trzęsieniu ziemi
Nishiko trwa od 2011 roku. Rozpoczął się
po tsunami i poprzedzającym je trzęsieniu
ziemi, które zniszczyły wybrzeża Japonii.
Artystka zbiera zniszczone przedmioty,
naprawia je i zwraca właścicielom.

?
• Co może być przyczyną anomalii
pogodowych? W jaki sposób człowiek może „naprawiać” ich skutki?
• Jaką rolę mogą pełnić „blizny”
na przedmiotach?

Plaża w stadium terminalnym,
Isabelle Andriessen. Na powierzchni rzeźbiarskich instalacji toczą się
procesy, które przypominają postępującą chorobę. Artystka zwraca
uwagę na nieodwracalne zmiany,
które zachodzą na naszej planecie.

9’12”siły przyrody vs siły człowieka?• Jak odczuwasz skutki anomalii po-

Martwy jeleń,Jimmy Durham

godowych, takich jak susze, pożary
czy nagłe ulewy, silne wiatry?

Zachód słońca na jeziorze,
Maria Pinińska-Bereś

Bez tytułu,
Simryn Gill

Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich. Gniazdo. Noc, 31 maja
2019, Joanna Rajkowska?• Czy znasz pracę Pozdrowienia z Alej

Jerozolimskich zwaną Palmą na Rondzie
de Gaulle'a? Na wystawie znajduje sięelement znaleziony na niej podczas akcji"„Śmierć palmy”. Sprawdź, kiedy miała
miejsce i czego dotyczyła?

Jak myślą rzeki,
Oskar Santillán
Podczas spływu rzeką
Kushuimi, będącą
odnogą Amazonki, co
600 metrów artysta
pobierał próbkę wody
zawierającą fragmentyroślinności z pobliskiego lasu deszczowego.

Kieliszek
z benzyną,Agnieszka
PolskaKolektyw mnichówmodlących sięo śmierć właścicieli
korporacji odpowiedzialnych za
zanieczyszczenieśrodowiska rzeki
Suzuka w Yokkaichi,
Mitsutoshi Hanaga?• Po wyjściu z Muzeum przyjrzyj się brzegom
Wisły, zaobserwuj różnice między prawym
i lewym brzegiem ­­– czy ich zagospodarowanie ma wpływ na lokalny ekosystem?

?• Czy człowiek jest w stanie okieł-?• Jaką rolę pełnią

totemy? Czy wiesz
czym jest szóste
wymieranie?

znać siły natury raz na zawsze?

• Jak myślisz, co zostanie po
ludziach na Ziemi? Jak mogą wyglądać „skamieliny przyszłości”?

koncepcja: Aleksandra Górecka
opracowanie merytoryczne: Aleksandra Górecka, Marta Przybył
opracowanie graficzne: Marta Przybył
redakcja: Paweł Brylski, Kacha Szaniawska
Zespół Użyj Muzeum, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie