JOURNAL OF

EXERCISE THERAPYAND REHABILITATIONJ Exerc Ther Rehabil. 2020;7(3):302-320

VERSION

Müdahalenin daha iyi sunumu: Müdahale Tanımlama ve
Tekrarlama Şablonu (Template for Intervention Description
and Replication, TIDieR) kontrol listesi ve rehberi
Yavuz YAKUT1, Özge ÖZALP2, Aida HABİBZADEH3, Ceren GÜRŞEN4, Gözde YAĞCI4
Müdahalelerin yayınlanmış ayrıntılı açıklaması olmadan, klinisyenler ve hastalar, yararlı olduğu gösterilen müdahaleleri
güvenilir bir şekilde uygulayamaz ve diğer araştırmacılar araştırma bulgularını tekrar edemez veya bu bulgulara güvenemez.
Bununla birlikte, yayınlardaki müdahalelerin tanımlanmasının kalitesi oldukça düşüktür. Müdahalelerin raporlanmasınıneksiksizliğini ve nihayetinde tekrarlanabilirliğini iyileştirmek için, uluslararası uzmanlar ve paydaşlar grubu Müdahale
Tanımlama ve Tekrarlama Şablonu (TIDieR) kontrol listesi ve rehberini geliştirdi. Bu süreç, ilgili kontrol listeleri ve araştırmaların
literatür incelemesini, madde seçimine rehberlik etmek için uzmanların katıldığı uluslararası panelin Delphi anketini ve yüz yüze
panel toplantısını içeriyordu. Ortaya çıkan 12 maddelik TIDieR kontrol listesi [kısa adı, neden, ne (malzemeler), ne (prosedür),kim sağladı, nasıl, nerede, ne zaman ve ne kadar, uyarlama, değişiklikler, ne kadar iyi (planlanan), ne kadar iyi (gerçekte)]
CONSORT 2010 (madde 5) ve SPIRIT 2013 bildiriminin (madde 11) bir uzantısıdır. Kontrol listesi özellikle çalışmalar üzerine
odaklanırken, kılavuz ise değerlendirme içeren tüm araştırma tasarımlarına uygulanması hedef alınarak hazırlanmıştır. Bumakale, TIDieR kontrol listesini ve kılavuzunu, her maddeyi açıklayıp detaylandırarak iyi raporlama örnekleri ile birlikte
sunmaktadır. TIDieR kontrol listesi ve kılavuzu, müdahalelerin raporlanmasının kalitesini arttırmakla beraber araştırmacılarınmüdahalelerini yapılandırmasını, hakemlerin ve editörlerin açıklamaları değerlendirmesini ve okuyucuların bu bilgileri
kullanmasını kolaylaştıracaktır.

Better Reporting of Interventions: Template for Intervention Description and
Replication (TIDieR) Checklist and Guide
Without a complete published description of interventions, clinicians and patients cannot reliably implement interventions thatare shown to be useful, and other researchers cannot replicate or build on research findings. The quality of description ofinterventions in publications, however, is remarkably poor. To improve the completeness of reporting, and ultimately the
replicability, of interventions, an international group of experts and stakeholders developed the Template for Intervention
Description and Replication (TIDieR) checklist and guide. The process involved a literature review for relevant checklists andresearch, a Delphi survey of an international panel of experts to guide item selection, and a face to face panel meeting. The
resultant 12 item TIDieR checklist (brief name, why, what (materials), what (procedure), who provided, how, where, when andhow much, tailoring, modifications, how well (planned), how well (actual)) is an extension of the CONSORT 2010 statement(item 5) and the SPIRIT 2013 statement (item 11). While the emphasis of the checklist is on trials, the guidance is intended toapply across all evaluative study designs. This paper presents the TIDieR checklist and guide, with an explanation andelaboration for each item, and examples of good reporting. The TIDieR checklist and guide should improve the reporting ofinterventions and make it easier for authors to structure accounts of their interventions, reviewers and editors to assess thedescriptions, and readers to use the information.
“Better reporting of interventions: template for intervention description and replication (TIDieR) checklist and guide. (Hoffmann TC, Glasziou PP, Boutron I, Milne
R, Perera R, Moher D, Altman DG, Barbour V, Macdonald H, Johnston M, Lamb SE, Dixon-Woods M, McCulloch P, Wyatt JC, Chan AW, Michie S. Better reporting ofinterventions: template for intervention description and replication (TIDieR) checklist and guide. BMJ. 2014 Mar 7;348:g1687. doi: 10.1136/bmj.g1687.)” Türkçe
çevirisi, Profesör Tammy Hoffmann tarafından verilen 30 Haziran 2020 tarihli izni ile yapılmıştır.

The Turkish version of “Better reporting of interventions: template for intervention description and replication (TIDieR) checklist and guide. (Hoffmann TC, Glasziou
PP, Boutron I, Milne R, Perera R, Moher D, Altman DG, Barbour V, Macdonald H, Johnston M, Lamb SE, Dixon-Woods M, McCulloch P, Wyatt JC, Chan AW, Michie
S. Better reporting of interventions: template for intervention description and replication (TIDieR) checklist and guide. BMJ. 2014 Mar 7;348:g1687. doi:
10.1136/bmj.g1687.)” was carried out with the permission of Professor Tammy Hoffmann at July 30 2020.

1: Hasan Kalyoncu University, Faculty of Health Sciences, Department of Physiotherapy and Rehabilitation, Gaziantep, Turkey
2: Cyprus International University, Faculty of Health Sciences, Department of Physiotherapy and Rehabilitation, Nicosia, North Cyprus
3: KU Leuven, Physiotherapy and Rehabilitation, Leuven, Belgium
4: Hacettepe University, Faculty of Physical Therapy and Rehabilitation, Ankara, Turkey
Corresponding Author: Yavuz Yakut: yyakut@yahoo.com
ORCID IDs (order of authors): 0000-0001-9363-0869; 0000-0001-7929-4635; 0000-0003-0618-8676; 0000-0002-9204-8364;
0000-0002-4603-7162
Received: December 21, 2020. Accepted: December 24, 2020.

www.jetr.org.tr

Yakut et al

303

GİRİŞ
Müdahalelerin değerlendirilmesi önemli biraraştırma faaliyetidir, ancak yayınlananmakalelerdemüdahalelerin
tanımlarının
kalitesi oldukça düşüktür. Müdahalenin
yayınlanmış ayrıntılı açıklaması olmadan, diğer
araştırmacılar araştırma bulgularını tekrar
edemez veya bu bulgulara güvenemez. Etkilimüdahaleler için klinisyenler, hastalar ve diğer
karar vericiler, müdahalenin nasıl güvenilir birşekilde uygulanacağı konusunda belirsizlikyaşamaktadır. Müdahalenin açıklaması, biretiket veya içerik listesi sağlamaktan dahafazlasını içerir. Süre, doz veya yoğunluk,
uygulama şekli, gerekli prosedürler ve izlem
gibi temel özelliklerin tümü, etkinliği ve
tekrarlanabilirliği
etkileyebilir,
ancak
genellikle
eksik
veya
yetersiztanımlanmaktadır. Karmaşık müdahaleler için,müdahalenin her bileşeni ile ilgili belirli
ayrıntılara ihtiyaç duyulur. Örneğin, kanser
tedavisinde kullanılan kemoterapi ile ilgili
yapılan bir analize göre, 262 çalışmadan
yalnızca %11'i uygulanan tedavilerin tüm
ayrıntılarını bildirmiştir.1 En sık karşılaşılan
eksikliklerindozayarlaması
ve“premedikasyon” olduğu ancak çalışmaların%16'sının
ilaç
uygulama
yolunubile
bildirmediği tespit edilmiştir. Müdahalenindetaylı tanımı genellikle farmakolojik olmayan
uygulamalarda
daha
kötüdür:yapılanaraştırma ve derleme çalışmaların sonuçlarını
bildiren bir analize göre, farmakolojik
uygulamaların %67'sinde yeterli ve detaylı
müdahale açıklaması sağlanırken, bu oran
farmakolojik olmayan uygulamalarda sadece%29'dur.2 Yapılan diğer bir derleme çalışmasınagöre,133’ünün
farmakolojik
olmayanuygulamalardan oluştuğu toplamda 137
uygulamanın yalnızca %39'unda müdahale
içeriği (makalenin ana metninde, referans, ek
veya web sitesinde) detaylı ve yeterli bir şekilde
anlatılmıştır.3 Ek bilgi için araştırmacılarla
iletişime geçilerek, bu oran yalnızca %59'a
yükselmiştir; gerçekte, klinisyenlerin vearaştırmacıların neredeyse hiçbirinin bu tarz
iletişimler için zamanı da yoktur.
Konsolide
Raporlama
Denemeleri
Standartları (CONSORT) 2010 bildirimi4 5’inci
maddede araştırmacıların "Her gruba yönelikmüdahaleler, gerçekte nasıl ve ne zaman
uygulandıkları
da
dâhil
olmak
üzere

kopyalamaya izin verecek kadar yeterliayrıntıyla"rapor
etmesigerektiğini
önermektedir. Bu uygun bir tavsiyedir, ancak
daha
fazla
rehberliğe
ihtiyaçolduğugörünmektedir: CONSORT bildirisi birçok dergitarafından
onaylanmasınarağmen,müdahalelerin raporlanması yetersizdir. Sorun,
kısmen araştırmacılar arasında neyin iyi
tanımlamayı içerdiği konusunda farkındalık
eksikliğinden, kısmen de hakemler ve editörler
tarafından
dikkatedilmemesinden
kaynaklanmaktadır.5
Az sayıda CONSORT uzantı bildirisi,
müdahalelerin (örneğin farmakolojik olmayan
müdahaleler)6ve
belirlimüdahalekategorilerinin (örneğin akupunktur ve bitkisel
müdahalelerin)tanımlanması
hakkındagenişletilmiş rehberlik içermektedir.7,8 SPIRIT(Standart Protokol Maddeleri: GirişimselAraştırmalar için Öneriler), protokollerde
kullanılan müdahaleleri açıklamak için bazıöneriler sağlamaktadır.9 Daha genel vekapsamlı bu tür bir rehberliğin uygulanması
için sağlam yolların yanı sıra yönlendirmeye
ihtiyaç vardır. Raporlamanın eksiksizliğini vesonuçtamüdahalelerin
tekrarlanabilirliği
iyileştirmek
amacıyla,
CONSORT2010
beyanının 5. maddesinin ve SPIRIT 2013
beyanının 11. maddesinin TIDieR (Müdahale
Tanımı ve Kopyalama Şablonu) başlıklı birkontrol listesi ve kılavuz geliştirildi. Bu makale,
kontrol listesi için fikir birliği geliştirmek veelde etmek için kullanılan yöntemleri
açıklamaktadır ve her madde için açıklama,detaylandırma ve iyi raporlama örnekleri
sunmaktadır. Kontrol listesinin vurgusu
denemeler üzerindeyken, kılavuzun denemeler,vaka kontrol çalışmaları ve kohort çalışmaları
gibi değerlendirme içeren tüm çalışma
tasarımlarına uygulanması amaçlanmıştır.

TIDieR kontrol listesi ve kılavuzunungeliştirilmesi için yöntemler
Kontrol listesinin geliştirilmesi, EQUATOR
Ağı10
tarafından
önerilenraporlama
kılavuzlarının geliştirilmesi için metodolojik
çerçeveye uyumluydu. CONSORT yönlendirme
grubu ile iş birliği içinde, bir TIDieR
yönlendirme komitesi (PPG, TCH, IB, RM, RP)
kuruldu. Disipline özgü veya spesifik müdahale
kategorilerini raporlamak için ilgili CONSORTJournal of Exercise Therapy and Rehabilitation

Yakut et al304

kontrol listelerini inceleyerek, yönlendirme
komitesi 34 potansiyel maddeden oluşan bir
liste hazırladı. Ayrıca, kapsamlı bir literatür
taraması ve ardından ileri-geri atıf araştırması
ile belirlenen müdahale raporlamasına ilişkin
diğer kaynaklar da gözden geçirildi (bkz. Ek 1).
Daha sonra, geniş bir uzmanlık ve paydaş
yelpazesini içeren iki aşamalı modifiye Delphi
mutabakat anketi yöntemi11 kullanıldı. İlk
turda katılımcılar, yönlendirme komitesi
tarafından oluşturulan 34 maddenin her birini"çıkarılmalıdır", "kalabilir", "kalmalıdır" veya
"elzemdir"olarakdeğerlendirdiler.
Bazı
maddelerin ifade biçimi değişti, bazıları isebirleştirildi. İlk turda sıralanan maddeler ikinci
tur için üç gruba ayrıldı. İlk grup, en yüksek
sıralamaya sahip 13 maddeyi içeriyordu(katılımcıların %70'i tarafından "elzem" veya≥%85’i tarafından "kalmalıdır veya elzemdir"olarak derecelendirilen maddeler). İkinci turda
dahil edilmelerine karşı güçlü bir itirazgelmedikçe bu maddeler kontrol listesine dahil
edilecekti. İkinci grup orta dereceli sıralamaya
sahip 13 maddeyi içeriyordu (≥%65 oranında"kalmalıdır
veya
elzemdir"olarakderecelendirilen maddeler). Katılımcılardan
bunların her birini tekrar "çıkarılmalıdır","kalabilir", "kalmalıdır" veya "elzemdir" olarak
derecelendirmeleri istendi. Üçüncü grup, düşük
sıralamaya sahip üç maddeyi içeriyordu. İkinci
turda listeden çıkarılmalarına karşı güçlü biritiraz gelmedikçe bu maddeler kaldırılacaktı.
Her iki turda da katılımcılar ek maddelerönerebilir, maddelerin ifade biçimi hakkında
yorum
yapabilir
veya
genel
yorumlarsağlayabilirdi.
Delphi katılımcıları (n=125), müdahaleleri
tanımlayan araştırmaların yazarları, klinik
tedaviuzmanları,
mevcutraporlama
kılavuzlarının yazarları, klinik araştırmalarda
uzmanlığı olan metodologlar veya istatistikçiler
ve dergi editörlerinden oluşuyordu (bkz. Ek 2).
Katılımcılar, web tabanlı anketin iki turunu
tamamlamaları için e-posta ile davet edildiler.
İlk turda yanıt oranı %72 (n=90) idi. Birinci turu
tamamlayan ve ikinci tura katılmak isteyenler
ikinci tura davet edildi. İkinci tur için yanıt
oranı %86 idi (86 kişiden 74'ü davet edildi).
İki Delphi turundan sonra, taslak kontrol
listesine 13 madde dâhil edildi ve orta derecede
derecelendirilmiş 13 madde ise yüz yüze
toplantıda daha fazla tartışmaya bırakıldı.
Delphi anketinin sonuçları 27-28 Mart 2013

tarihlerinde
Oxford,Birleşik
Krallıkta
düzenlenenikigünlükbir
konsensüs
toplantısında rapor edildi. Bu toplantıya, bu
makalenin yazarları dâhil olmak üzere
(yazarlar listesine bakınız), metodolojik ve/veya
raporlama kılavuzlarının geliştirilmesinde
uzmanlığa sahip, çeşitli sağlık disiplinlerini
temsil eden on üç davetli uzman katıldı.
Toplantı, müdahale raporlaması ile ilgili
literatürün gözden geçirilmesiyle başladı,
ardından Delphi süreci, 13 maddelik taslak
kontrol listesi ve ek 13 orta dereceli maddeninsıralaması ve yorumlanması ile devam etti.
Toplantı katılımcıları, önerilen maddeleri
tartıştılar ve hangilerinin dâhil edilmesi
gerektiği ve her birinin ifade tarzı üzerindeanlaştılar.
Toplantıdan sonra, alınan kararların
yansıtıldığından emin olmak için kontrol listesi
katılımcılara dağıtıldı ve bir açıklama ve
detaylandırma dokümanı hazırlandı. Bu, dahasonramüdahalemakaleleri
yazan26araştırmacı ile pilot uygulamaya alınmış ve bazı
maddelerin
detaylandırılmasında
küçük
açıklamalar yapılmıştır.

Müdahalelerin açıklamasında TIDieR
kontrol listesi ve kılavuzunun kapsamı
TIDieR kontrol listesinin amacı, yazarları
müdahalelerin tekrarlanmasına izin verecek
kadar ayrıntılı olarak açıklama yapmaya
yönlendirmektir. Kontrol listesi, tıbbi birmüdahaleyi açıklamak için önerilen temelmaddeleriiçerir.
Araştırmacılar,kullandıkları/geliştirdikleri
tıbbi
bir
müdahalenin tekrar kullanılması için gerekliolduğunudüşündükleri
ekbilgilersağlamalıdırlar.
TIDieR maddelerinin çoğu her türlü
müdahale için geçerlidir ve basit farmakolojik
müdahaleler için bile kullanılabilir.2 Bir
müdahalenin değerlendirilmesi için gerekli
unsurları göz önünde bulundurursak –popülasyon, müdahale, karşılaştırma, sonuç(“PICO”)– TIDieR, bu dört faktörden “müdahaleve karşılaştırma” unsurlarını raporlamak içinbir kılavuz olarak görülebilir. Diğer iki faktör(popülasyon ve sonuç) ve metodolojik özellikler
için ise, randomize çalışmalarda CONSORT2010 veya SPIRIT 2013 maddeleri, diğer
çalışma tasarımlarında çeşitli kontrol listeleri

Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation

Yakut et al

305(STROBE raporu gibi12) kullanılabilir. Bunlar
TIDieR kontrol listesinin kapsamında değildir.
Kontrol listesindeki maddelerin sırası,
bilgilerin sunulması gereken sıra ile aynı olmak
zorunda değildir. Kontrol listesindeki birkaç
maddeyi tek bir cümle halinde birleştirmek demümkün olabilir. Örneğin, hangi materyallerin
kullanıldığı (madde 3) ve hangi süreçlerin
izlendiği (madde 4) hakkındaki bilgiler
birleştirilebilir (örnek 3c).
"Müdahale" tanımımız, bir çalışmada
karşılaştırma grubu/gruplarına uygulanan
müdahalenintanımlanmasınıdakapsamaktadır. Özellikle kontrol müdahalelerive eş müdahaleler genellikle yeterince
tanımlamamaktadır; örneğin, "genel bakım"
yeterli bir açıklama değildir. Kontrollü birçalışma raporlarken, araştırmacılar, müdahale
grubunu tanımladıkları aynı dikkat ve ayrıntı
düzeyinde kontrol grubunun müdahalesini deaçıklamalıdır.
Karşılaştırılan
gruplara
uygulananmüdahalelertamolaraktanımlandığında, gözlemlenen sonuçların dahaiyi anlaşılmasına yardımcı olabilir, kontrol
grubunun müdahalesi minimum olduğunda
potansiyel olarak daha anlamlı etki büyüklüğü
(effect size) bulunabilir.13 Uygulanan her birmüdahaleyi
detaylıaçıklamak,
kontrol
listesinin her grup için ayrıca tekrarlanmasını
gerektirir.
Araştırmacılar, farklı gruplara hangi
müdahalelerin (veya kontrol koşullarının)uygulandığını
açıklamanın
yanı
sıra,
müdahaleningeçerlivaryantlarınıdaaçıklamalıdır. Pragmatik Açıklayıcı Süreklilik
göstergesini kullanmak yazarlar için faydalı
olabilir.14 Örneğin, bir pragmatik denemeçalışmasında yazarlar müdahalenin çeşitli
yönlerinde
farklılıklar
olmasını
tahminediyorlarsa(örneğin,kontrolgrubunauygulanan "genel bakım"ın kuruluşlar-arası
farklılıkları gibi), bu varyantları uygun kontrol
listesi maddeleri altında açıklamalıdır.
Basılı dergilerin sınırlamaları (format ve
uzunluk gibi) bazen tüm müdahale bilgilerinin
birincil makale metnine (yani, müdahaledeğerlendirmesinin ana sonuçlarını bildiren
makaleye) dahil edilmesini engelleyebileceği
bilinmektedir. Bu nedenle, TIDieR kontrol
listesindeki bilgiler, birincil makale metnindedeğil de yayınla bağlantılı çevrimiçi ek
materyal, yayınlanmış başka bir protokol
ve/veya makale ya da bir web sitesinde rapor

edilebilir. Bu durumda, yazarlar, birincil
metinde ek ayrıntıların nerde bulunabileceğine
dair detaylı bilgi eklemelidirler (örneğin,"eğitim kılavuzu çevrimiçi ek2’de sunulmuştur"veya "www. … adresinde mevcuttur" veya
"ayrıntılar yayınlanmış protokolümüzdedir"şeklinde). Ek bilgiler web sitelerinde sunulmuş
ise, sabit (sürekli ulaşılabilir) URL'ler
kullanılmalıdır.

TIDieR kontrol listesinin açıklama veayrıntıları
Kontrol listesinde yer alan maddeler Tablo
1'de gösterilmiştir. Kontrol listesinin tamamı
Ek 3'te ve yazarların ve hakemlerin
doldurabileceği bir Word sürümü EQUATORAğı
websitesinde(www.equatornetwork.org/reporting-guidelines/tidier/)
mevcuttur. Aşağıda her bir madde için kısa bir
açıklama ve iyi raporlama örnekleri verilmiştir.
Örnekler için alıntılar Tablo 2'dedir.
Madde 1. Kısa ad: Müdahaleyi açıklayan bir
isim veya ifade belirtinizÖrnekler:•
1a. Tek doz deksametazon•
1b. TREAD (Depresyonun fiziksel
aktivite ile tedavisi) çalışması
•1c. Kendi kendine yönetimi destekleyen,internet tabanlı, hemşire liderliğindeki
vasküler risk faktörü yönetimi programı
Açıklama—Bir müdahalenin adındaki ve kısaca
açıklamasındaki kesinlik, müdahale türünün
kolay
tanımlanmasınısağlarveaynı
müdahaleye ilişkin diğer raporlarla bağlantıyı
kolaylaştırır. Müdahale adını yazınız (örnek 1a
ve 1b gibi), herhangi bir kısaltmayı tam olarak
açıklayan (örnek 1b gibi) veya ayrıntıya
girmeden müdahalenin kısa (bir veya iki
satırlık) bir tanımını veriniz (örnek 1c gibi).
Madde 2. Neden: Müdahale için gerekli olan
unsurların gerekçelerini, teorilerini veya
amaçlarını açıklayınız.
Örnekler:•
2a. Deksametazon (10 mg) veya plasebo,
ilk antibiyotik dozundan 15 ila 20 dakika
önce
veya
bu
doz
ile
birlikte
uygulanmıştır. . . Hayvanlarda yapılançalışmalar,antibiyotik
tedavisiylebaşlatılan bakteriyel liziz’in subaraknoid

Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation

Yakut et al306boşlukta enflamasyona yol açtığını vebunun da olumsuz bir sonuca sebep
olabileceğini göstermiştir [referanslar].
Bu çalışmalar ayrıca, deksametazon gibi
anti-enflamatuar ajanlarla uygulanan
adjuvan tedavinin hem serebrospinal sıvı
enflamasyonun hem de nörolojik sekeli
azalttığını göstermektedir [referanslar]•
2b. Oral antikoagülan tedavinin hasta
tarafından uygulanması, daha kişiye
özgü bir yaklaşım olmakla beraber, hasta
sorumluluğunun ve tedaviye uyumunun
artmasınayolaçabilir.
Budaantikoagülasyonun
düzenlenmesinde
iyileşmeyle sonuçlanabilir•
2c. TPB [Theory of Planned Behaviour,
Planlanmış Davranış Teorisi], tedavi
programında hedeflenen niyet ve fiziksel
aktivitenin
varsayılanaracıları
hakkında bilgi verir: enstrümantal ve
duygusal tutum, sübjektif norm vealgılanan davranışsal kontrol•
2d. Yüksekliği daha büyük olan kamakullanıcı tarafından daha az tolere
edileceği [referans] ve normal bir
ayakkabının içine yerleştirilmesi zor
olacağı için, 5° olan bir kama seçtik
Açıklama—Bir tedavinin temelini oluşturan
gerekçenin, teorinin veya hedeflerin ya dakarmaşık bir tedavinin bileşenlerinin dahil
edilmesi,15 okuyucuların hangi bileşenlerininisteğe bağlı veya tesadüfi olmasından ziyade,gerekli olduğunu bilmelerine yardımcı olabilir.
Örneğin, farmakolojik bir tedavide kullanılan
kapsüllerin rengi muhtemelen müdahalenin birbileşeni olmakla birlikte, gerekli olmayan ve
tesadüfi bir bileşendir ve bu nedenle bunun
rapor edilmesi gerekli değildir. Bazı raporlarda,"aktif bileşen" terimi kullanılır ve tedavibileşenlerine atıfta bulunur. Bu bileşenler,
tedavi sonucunda ortaya çıkan etki ile spesifik
olarak ilişkili olabilir, eğer bu bileşenlerçıkarılırsa tedavi etkin olmayacaktır.16 Bu
durumlarda, aktif bileşen(ler)in bilinen veya
varsayılan etki mekanizması açıklanmalıdır.
Örnek
2a,
bakteriyel
menenjitin
antibiyotiğe ek olarak deksametazon ile tedavi
edilmesinin
gerekçesini
göstermektedir.
Davranış değişikliği ve tedavi uygulamaları,
farklı tanımlamaları gerektirebilir, ancak temel
ilkeler aynıdır. Müdahalenin bileşenlerinin gözönünde bulundurulmasının yanı sıra, tedavinin
varsayılan etki mekanizmaları da dahil olmak

üzeremüdahaleninteoriktemelininaçıklanması da uygun olabilir (örnek 2b, 2c).17-19
Tedavinin önemli bir bileşeninin arkasındaki
gerekçe bazen pragmatik olabilir ve tedavinin
katılımcılar tarafından kabul edilebilirliği ileilişkili olabilir (örnek 2d).
Madde 3. Ne (gereçler): Katılımcılara sağlanan
veya müdahale sunumunda veya müdahalesağlayıcılarının eğitiminde kullanılanlar dadahil olmak üzere, müdahalede kullanılan tüm
fiziksel veya bilgilendirici gereçleri açıklayınız.
Bu gereçlere nereden ulaşılabileceği hakkındabilgi veriniz (ör. çevrimiçi ek, URL).
Örnekler:•
3a. Eğitim programı 12 dakikalık birçizgi filmi içeriyordu. . . Çizgi film
gösterimi,
mesajlarındahaiyianlaşılması amacıyla sınıf tartışmaları,
kontrol grubunda kullanılan posterin
aynısının gösterilmesi [ek 4'teki şekle
bakınız], çizgi filmde verilen ana
mesajlarıözetleyenbirbroşüründağıtılması ve çizim ve kompozisyonyarışmalarıyla tamamlandı. . . Çizgi
filme NEJM.org adresinden veya web
sayfasından [verilen URL ile] ulaşılabilir.
Çalışmaya başlamadan önce, öğretmeneğitimi semineri düzenlendi (ayrıntılariçin, NEJM.org adresinde bulunan
protokole bakınız)•3b. Tedavi grubu, “Talking Lifestyle(yaşam stili hakkında konuşma)” adı
verilen ve uygulayıcılara portföy odaklı
bir dizi öğrenme faaliyeti sunan bir
davranış
değişikliği
danışmanlığı
programı aldı. Hem müdahale içeriğine
hem de eğitim programına ilişkin detaylı
bilgilereverilenweb
sayfasından
ulaşılabilir [URL, kullanıcı adı ve şifre
verilmiştir] . . . Kutu 1’de, eğitim
programının komponentlerinin detaylı
açıklaması yer alır•
3c. "Lokal" grupta, subakromiyal bursaya
2 mL (10 mg/mL) triamsinolon (KenacortT, Bristol-Myers Squibb) ve 5 mL (10mg/mL) lidokain hidroklorür (Xylocaine,
AstraZeneca) enjeksiyonu ve üst gluteal
bölgeye ise 4 mL (10 mg/mL) lidokain
hidroklorür intramusküler enjeksiyonu
yapıldıAçıklama—Tedavinin tam açıklaması, hangi
farklı fiziksel ve bilgilendirme materyallerinin

Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation

Yakut et al307

tedavinin bir parçası olarak kullanıldığını
içermelidir (bu açıklama, genellikle tedavi
hakkında başka bir yerde paylaşılmayan yazılı
açıklamalar içermediği sürece araştırma onam
formlarını kapsamaz). Tedavide kullanılanmateryaller, genellikle tedavi tanımlarınıneksik olan unsurlarıdır.3 Bu materyal listesi, biryemek tarifinde geçen “malzemeler” kısmınabenzer şekilde düşünülebilir. Bu liste,katılımcılara verilen tedavi materyallerini(örnek 3a), tedaviyi uygulayanlar içinkullanılan eğitim materyallerini (örnek 3a, 3b)
veya kullanılan cerrahi cihazı veya farmakolojik
ajanı ve üreticisini (örnek 3c) içerebilir. Bazı
tedaviler için, materyalleri ve prosedürleri(madde 4) birlikte tanımlamak mümkün olabilir(örnek 3c, 4c). Bu bilgiler, primer makaledeaçıklanamayacak kadar uzun veya karmaşıksa,materyaller hakkında bilgi vermek içinalternatif seçenekler ve formatlar kullanılmalı(bazı örnekler için Ek 4'e bakınız) ve primer
makalede bu bilgilere nereden ulaşılabileceğine
ilişkin ayrıntılara (örnek 3a, 3b) yer
verilmelidir.
Madde 4. Ne (prosedürler): Herhangi bir
kolaylaştırıcı veya destekleyici faaliyetler dedahil olmak üzere, müdahale sırasında
kullanılan prosedürler, faaliyetler ve/veya
süreçlerin her birini açıklayınız.
Örnekler:
•
4a.
TREPP
[transrektal
kılıf
preperitoneal] tekniği, spinal anestezi
altındauygulanabilir.
PPS'ye[preperitoneal boşluk] ulaşmak için,pubikkemiğinyaklaşık
1cm
yukarısından 5 cm uzunluğunda düz bir
kesi yapılır. Ön rektus kılıfı ve aynışekilde altta yer alan fasya transversalis
açılır [şekil]. Kas liflerinin medial
retraksiyonundansonra,
inferior
epigastrik damar ve arter belirlenir ve
mediale doğru retrakte edilir•
4b. . . kanülasyon için uygun bir ven
belirledi. Üzerini örten cilt alkollü bir
bezle silindi ve standart operasyonprosedürlerine göre kurumaya bırakıldı.
Daha sonra sorumlu araştırmacı, spreyi
yaklaşık 12 cm mesafeden iki saniyesüreyle uyguladı. Bu teknik, ciltte
buharlaşan
soğutucu
spreyin"donmasını" önledi. Deri üzerindeki sıvı
sprey 10 saniye süresince buharlaşmaya

•

•

•

bırakıldı. Bölge tekrar alkollü bir bezle
silindi ve hemen kanülasyona başlandı.
Kanülasyon, sprey uygulamasından
sonraki15
saniyeiçindegerçekleştirilmelidir
4c. . . fizyoterapist gözetiminde her biri 5
dakika süren üç egzersiz seti uygulandı.
İlk set, 2 dakika kapalı alanda koşu, 1
dakika merdiven çıkma (üç kat) ve sabit
bir ergometre üzerinde 2 dakika bisiklet
sürmekten oluşuyordu. Ergometrenin
direnci, katılımcının solunum hızı bu 2
dakikada yükselecek şekilde önceden
ayarlandı. İlk setin sonunda hasta açık
glottis, zorlu ekspiratuar teknik ve sonolarak öksürme ve balgam çıkarmayı
içeren birkaç uzun ve kısa ekspirasyon
egzersizi gerçekleştirdi. Bu temizleme
manevraları, 1,5 dakika süreyle yapıldı.
İkinci set, beş kez tekrarlanan 1
dakikalık germe ve ardından yukarıda
tarif edildiği gibi 1,5 dakikalık aynı
ekspiratuar manevraları içerdi. Üçüncü
set, küçük bir trambolinde zıplama
aktivitesinden oluşuyordu. Bu aktivite, 2
dakika zıplama, 2 dakika top atıp
yakalarken zıplama ve 1 dakika fırlatılan
topa vururken zıplamayı içeriyordu. Bu
aktivitelerden sonra tekrar 1,5 dakikalık
ekspiratuar manevralar uygulandı. Tüm
egzersiz protokolünü takiben 40 dakika
dinlenme periyodu uygulandı
4d. Tedavi grubundaki ayaktan tedavi
uygulayan tüm sağlık çalışanlarına 6 ayboyunca sıtma tedavisi ile ilgili kısa
mesajlar gönderildi . . . Mesajlar başlıca,
Kenya Ulusal Sıtma Kılavuzları veeğitim kılavuzlarında [referanslar] yer
alan tavsiyeleri içeriyordu
4e.
Etkinlikler,
kaliteiyileştirmegirişimlerinden
sorumlu
hastanepersoneli tarafından uygulandı . . .
Standart iletişim kanalları kullanıldı,örneğin gruba özel bilgisayar tabanlıeğitim modülleri ve tüm gruplar içinhemşirelik personeli tarafından verilen
günlükelektronik
dokümantasyon.
Dekolonizasyon rejimine tahsis edilen
hastanelere, klorheksidin emdirilmiş
bezlerle banyo yapma konusunda eğitim
verildi . . . Sorumlu hemşireler, personele
protokolün detayları hakkında sorularsormak da dahil olmak üzere en az üç

Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation

Yakut et al

308

ayda
bir
yıkamaprosedürünü
gözlemlediler.
Araştırmacılar;uygulamayı, uyumu ve potansiyel olarakçelişen yeni girişimleri tartışmak için en
az ayda bir kez gruba özel online
toplantılar düzenledi.
Açıklama—Tedaviyi uygulayan kişi/kişilerin
hangi süreçleri, faaliyetleri veya prosedürleri
gerçekleştirdiğini
açıklayın.
Yukarıda
kullanılan yemek tarif metaforuna devam
edecek olursak, bu madde bir tarifin"yöntemler" bölümü olarak düşünülebilir ve
tedavi materyalleri ("malzemeler") ile neyapılması gerektiğini açıklar. "Prosedür"izlenecek adımların sırasını ifade edebilir(örnekler 3c, 4b) ve bazı disiplinlerde, özellikle
cerrahi uygulamalar tarafından kullanılan bir
terimdir.
Örneğin,kullanılan
cerrahiprosedürünün
detayları;
cerrahiöncesideğerlendirme, optimizasyon, anestezi türü ve
cerrahi sırasında ve sonrasındaki bakımı
içerebilir (örnek 4a). Süreç veya aktiviteörnekleri arasında sevk, tarama, vaka bulma,değerlendirme, eğitim, tedavi seansları (örnek
4c), telefonla iletişim (örnek 4d) vb. yer alır.
Özellikle karmaşık olan bazı tedaviler, tedaviyi
etkinleştirmek veya desteklemek için ek
faaliyetler gerektirebilir (bazı disiplinlerdebunlar uygulama faaliyetleri olarak bilinir) ve
bu faaliyetler de açıklanmalıdır (örnek 4e).
Prosedürün tüm katılımcılar için aynı olmadığı
durumlarda
müdahalelerin
nasıl
rapor
edileceğine ilişkin detaylar 9. maddede(uyarlama) açıklanmıştır.
Madde 5. Kim sağladı: Müdahale sağlayıcı
kategorilerinin her biri için (örn. psikolog,hemşire yardımcısı) uzmanlıklarını, temeleğitimlerini ve aldıkları özel eğitimleri
açıklayınız.
Örnekler:•
5a. Köy muhtarlarıyla görüştükten sonrabu
kırsalalana
yalnızcakadındanışmanlar gönderildi, çünkü erkekdanışmanların eşleri yanında olmayan
kadınlara danışmanlık yapması kültürel
olarak uygun değildi. . . Meslek dışıdanışmanlar
için
seçim
kriterleri
arasında 12 yıllık eğitimin tamamlanmış
olması, uygulama alanında ikamet
etmesi ve toplum çalışması yapmış
olması yer almaktaydı•
5b. Bu basit prosedür, var olan cerrahi

becerilerini kullanır ve öğrenme süresi
oldukça
kısadır.
Uygulayıcılarınbağımsız olarak pratik yapmadan önceen az beş vaka almış olmalarıönerilmektedir. Çalışmaya dahil olan
tüm cerrahlar bu eğitimi tamamlamış veçalışmaya dahil edilmeden önce beşprosedürü gerçekleştirmiş olacaktır•
5c. Tüm merkezlerdeki terapistler,
deneyimli bir BDT [bilişsel davranışçı
terapi] terapisti ve eğitmeninden en az
bir günlük eğitim aldı ve deneyimli BDT
uzmanları tarafından haftalık olarak
gözlemlendi... Tedavi, NHS psikolojik
hizmetlerinde çalışanların temsilcisi olanüç bölgedeki 11 yarı zamanlı terapist
tarafından gerçekleştirildi [referans]. 11
terapistin 10'u kadındı, ortalama yaşları
39,2 yıldı (SS 8.1) ve ortalama 9,7 (SS 8.1)
yıl terapist olarak çalışmışlardı. . . 11
terapistten dokuzu tedavinin %97'siniuyguladı ve bu dokuz kişi için terapistbaşına düşen hasta sayısı 13 (%6) ile 41(%18) arasında değişiyordu•
5d. . . . eğitimli oyunculara yaşam tarzıdanışmanlığı sağlandı ve kayıt altına
alındı.
Danışmanlığın
yeterliliği,davranış değişikliği danışmanlığı indeksi[referans] kullanılarak kontrol edildi.
Çalışmada, sadece gerekli standardaulaşan (üç bağımsız klinik değerlendirici
arasındaki değerlendiriciler arası fikir
birliği ile kabul edilen) pratisyenlerin
kısa yaşam tarzı danışmanlığı vermeleri
onaylandıAçıklama—“Tedaviyi
uygulayan”
terimi,tedavinin uygulanmasında kim(ler)in dahilolduğunu belirtir (örneğin, katılımcılara
uygulayarak veya belirli görevleri üstlenerek).
Bu, tedaviyi uygulayan kişilerin uzmanlığının
ve diğer özelliklerinin (örnek 5a) müdahaleninsonuçlarını
etkileyebileceği
durumlardaönemlidir. Tanımda ele alınacak önemli
konular, tedaviyi gerçekleştiren kişilerin
sayısını; onların profesyonel özgeçmişini
(örneğin, hemşire, mesleki terapist, kolorektal
cerrah, uzman hasta); tedaviyi uygulayanlar
için gerekli olan öncedeki spesifik becerileri,uzmanlık ve deneyim ve bunların doğrulanması;çalışmadan önce (örnek 3b) ve/veya çalışma
sırasında (örnek 5c) tedaviyi uygulayan kişilere
verilmesi gereken tedaviye özgü herhangi bir ekeğitiminayrıntılarını;
tedavinin

Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation

Yakut et al309

gerçekleştirilmesi
ileilişkili
yeterliliğin
çalışmadan önce değerlendirilmesi (örnek 5d)veya çalışma boyunca takip edilmesi ve
yeterliliğinde
eksikolduğudüşünülen
uygulayıcıların çalışma dışında bırakılması(örnek 5d) veya yeniden eğitilmesi gibi bilgileri
içerebilir.
Tedaviyi
uygulayankişilerhakkındaki diğer bilgiler, bu kişilerin tedaviyi
normal rollerinin bir parçası olarak mı
yaptıklarını (örnek 3b) veya çalışma amacıyla
mı uygulayıcı olarak işe alındıklarını (örnek 5c)içerebilir. Buna ek olarak, tedaviyi uygulayankişilere geri ödeme yapılacak mı, yoksaçalışmanın bir parçası olarak müdahaleyi
sunmaları için başka teşvikler mi (öyleyse, ne)verilecek ve müdahaleyi tekrarlamak için bu türzaman veya teşviklerin gerekip gerekmediğini
içerebilir.
Madde 6. Nasıl: Müdahalenin uygulamaşekillerini (örn. yüz yüze veya internet veya
telefon gibi başka bir yol ile) ve bunun bireysel
olarak mı yoksa grup halinde mi sağlandığını
açıklayınız.
Örnekler:•
6a. . . . seanslar. . . haftada bir ve 6-12kişilik gruplar halinde uygulandı. . .
•6b. İlaçlar ... tarafından verildi. [Üreme
ve Çocuk Sağlığı] yürüyüş ekibi üyeleri. .
. Ekipler çalışma köylerinin her birini
ziyaret etti. . .
•6c.
Sigarayı
bırakmaçalışması
kapsamında, SMS Türkiye, 6 haftaboyuncakatılımcılara
sigarayı
bırakmalarına yardımcı olacak beceriler
kazandırmayı
hedefleyen
günlükmesajlar gönderdi. Mesajlar, ilk bırakma
gününden sonraki ikinci ve yedinci gün
hariç, otomatik olarak her gün gönderildi•
6d. . . . İnternet üzerinden kendi
randevularını aldılar. . . Katılımcılar ve
terapistlerin
bilgisayar
ortamında
yazdıkları kısa mesajlar ücretsiz olarak
anında karşı tarafa gönderildi; başka
hiçbir medya veya iletişim aracı
kullanılmadı•
6e. . . . eğitimli bir asistan tarafından üçadet bir saatlik ev ziyareti (tele-ziyaret)
gerçekleştirildi. Katılımcıların ev içi
mesajlaşma
cihazının
günlükkullanımları tele-terapist tarafından
haftalık olarak izlendi; ve tele-terapist ile
katılımcı arasında beş seans tele-müdahale gerçekleşti. . .

Açıklama—Tedavinin bir seferde bir katılımcıyamı (cerrahi müdahale gibi) yoksa bir gruba mı
uygulandığını ve eğer grup tedavisiyse, grup
büyüklüğünü (örnek 6a) belirtin. Ayrıca,
tedavinin yüz yüze (örnek 6b), örnek 6c ve
6d'deki gibi uzaktan (telefon, e-posta, internet,
DVD, kitle iletişim araçları kampanyaları vb.)
veya bu yöntemlerin bir kombinasyonu olarak(örnek 6e) uygulandığı hakkında bilgi verin.
Eğer uygulama yöntemi ile ilgiliyse, iletişimi
kimin başlattığı (örnek 6c) ve oturumun
interaktif olup (örnek 6d) olmadığı (örnek 6c) veönemli veya sonucu etkileme ihtimali olduğu
düşünülen diğer özelliklerini de açıklayın.
Madde 7. Nerede: Müdahalenin gerçekleştiği
yer(ler)in tür(ler)ini, gerekli altyapı veya ilgiliözellikler de dahil olmak üzere, açıklayınız.
Örnekler:
7a. … ilaç ve (gerekiyorsa) bir astım
inhaler ara parçası (spacer) okulhemşiresine teslim edildi. Böyleceçocuğun okula gittiği günlerde araştırma
konusu olan tedavi okul hemşiresi
tarafından uygulandı. Hafta sonlarında
ve çocuğun okula gitmediği diğer
günlerde kullanılması için, aynı ilaççocuğun evine teslim edildi ve bakıcıya
uygun uygulama tekniği gösterildi

7b. Kadınlar Güney Malavi'deki üç kırsal
ve bir kentsel doğum öncesi kliniğindençalışmaya dahil edildi. . . tabletler
klinikte gözetim altında alındı
7c.
İngiltere'ninüçfarklı
sosyodemografik bölgesindeki (kırsal
Cornwall, kırsal ve kentsel Kent ve
Londra'da kentsel Newham) dört adetbirinci basamak sağlık hizmeti veren
kuruluştan oluşturulan katılımcılar telesağlık deneme grubuna dahil edildi…
Araştırma
süresince,
kontrolkatılımcılarının evlerine herhangi bir
tele-sağlık
hizmeti
veya
bakımı
ekipmanı/cihazı
yerleştirilmedi.
Katılımcıların evlerinde daha önceden
var olan kişisel alarm ve izleme
merkezine bağlı bir duman alarmı,araştırma
kapsamında
tanımlanan
amaçlariçin
tele-bakım/tele-sağlık
ekipmanı olarak sınıflandırılamazdı

7d. Afrika ülkelerinde, özellikle kırsal
kesimlerde, doğumların çoğu evde

Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation

Yakut et al310

gerçekleşiyor...
Hamilekadınlarbelirlendi ve hamilelik sırasında ve
sonrasında beş ev ziyareti yapıldı... Her
hamile kadın ve danışmanı aynı
topluluklarda yaşadığından, ziyaretlerin
ayarlanması için gayri resmi iletişim
kurmak mümkündü... Danışmanlara
bisiklet, T-shirt, … verildi

7e. Bu makale, maddi kaynak sağlama,
kayıt yaptırma ve ücretsiz reçetelereerişim gibi genel işlemlerin ilgili
yönlerini özetleyen “Kuzey İrlanda veİrlandaCumhuriyeti'ndekisağlıksistemlerinin temel özellikleri” başlıklı
bir bölüm içermektedir
Açıklama—Bazıçalışmalarda
müdahale,katılımcıların
alındığı
ve/veyaverilerin
toplandığı aynı yerde gerçekleştirilebilir ve bu
nedenle ayrıntılar birincil makaleye zaten dahil
edilmiş olabilir (örneğin, bir deneme çalışması
raporlarken, CONSORT 2010 bildiriminin 4b
maddesinde olduğu gibi). Ancak müdahale
farklı yerlerde uygulanmışsa, bu belirtilmelidir.
Müdahalenin
uygulandığı
yerörneğinkatılımcıların evi (örnek 7a), yataklı yaşlı
bakımevi, okul (örnek 7a), ayakta tedavi kliniği
(örnek 7b), hastane odası veya bu mekanların
bir kombinasyonu şeklinde olabilir (örnek 7a).
Mekanla ilgili özellikler veya koşullar,
müdahalenin gerçekleştirilmesi ile ilişkiliyse
açıklanmalıdır (örnek 7e). Örneğin, ülke (örnek
7b), hastane veya birinci basamak hizmeti
merkezi türü (örnek 7c), kamu veya özel sektör
tarafından finanse edilen bakım, aktiviteninyoğunluğu, sağlık sistemi detayları veya belirli
tesis veya ekipmanların mevcudiyeti (örnekler
7c, 7d, 7e) gibi. Bu özellikler, müdahalenin
fizibilitesi (örnek 7d) veya hizmeti sağlayıcınınveya katılımcının uyumu gibi çeşitli yönlerini
etkileyebilir ve müdahaleyi tekrarlamayıdüşünenler için önemlidir.
Madde 8. Ne zaman ve ne kadar: Müdahalenin
kaç kez yapıldığını, hangi zaman aralığında
yapıldığını ve seansların sayısı, çizelgesi, süresi,şiddeti ve dozu ile birlikte açıklayınız.
Örnekler:
8a. 1 gr traneksamik asit yükleme dozu
10 dakikada infüze edildi, ardından 1 gr
da intravenöz infüzyon şeklinde 8 saatte
uygulandı
8b. İlk beş hafta boyunca günde beş kereve sonraki 26 hafta boyunca haftada üç

kere kısa mesajlar gönderildi
8c. ... 24 hafta boyunca haftada üç kez
egzersizyapıldı...
Katılımcılar15
dakikalık egzersiz seanslarıyla başladı vesekizinci haftada bu süre 40 dakikayaçıktı... Sekizinci ve 24’üncü haftalararasında egzersiz şiddetinin artırılması,koşu bandı hızının veya eğiminin
artırılması şeklinde gerçekleştirildi.
Bacak semptomları olan katılımcıların,
maksimum bacak semptomları ortayaçıkana kadar egzersize devam etmeleriteşvik edildi. Asemptomatik katılımcılar,algılanan eforu numaralandıran bir
skala olan Borg Skalasına göre 12-14
seviyelerine kadar egzersize devam
etmeleri teşvik edildi [referans]
8d. ...sekiz haftaya kadar kadının evinde
haftalıkbirsaatlikseanslargerçekleştirildi... doğum sonrası yaklaşık
sekizinci haftadan başlayarak
Açıklama- Müdahalenin “ne zaman ve ne kadar”
konusunda ihtiyaç duyulan bilgiler, müdahale
türünegöredeğişiklik
gösterir.
Bazı
müdahaleler için bazı yönler diğerlerinden dahaönemliolacaktır.
Örneğin,farmakolojik
müdahaleler için, genellikle doz ve çizelgelemeönemlidir (örnek 8a); birçok farmakolojik
olmayan müdahale için, müdahalenin “nekadar” olmasının yerine seansların süresi ve
sayısı tanımlanmalıdır (örnekler 8b, 8c). Çoklu
seans
müdahaleleri
için,seansların
zamanlaması da gereklidir (örnek 8b) ve seans
sayısı, zamanlamaları ve/veya yoğunlukları
sabit mi (örnekler 8b, 4c, 6a) yoksa bellikurallara göre değişiklik mi gösteriyor,
belirlenmelidir (örnek 8c). Müdahaleninbireylere veya gruplara özel uyarlanması madde
9'da (uyarlama) detaylandırılmıştır. Bazı
müdahaleler için, "ne zaman" bilgisinin bir
parçasıolarak,müdahaleninzamanı
ilgili/önemli
olaylarlailişkilendirilmelidir(örneğin,teşhisten,
semptomlarınbaşlangıcından
veya
önemlibir
olaygerçekleştikten ne kadar sonra müdahalenin
yapıldığı) (örnek 8d). Aşağıda 12. maddede
açıklandığı
gibi,
katılımcılarıngerçekte
aldıkları “miktar” veya müdahale dozu, aslında
amaçlanan miktardan farklı olabilir. Bu ayrıntı,genellikle sonuçlar bölümünde açıklanmalıdır(örnek 12a-c).
Madde 9. Uyarlama: Müdahalenin kişiselleştirilmesi, titre edilmesi veya uyarlanması
Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation

Yakut et al311

planlandıysa, neyi, neden, ne zaman ve nasılolduğunu açıklayınız.
Örnekler:
9a. Müdahale grubundaki katılımcılar,kan basıncını gözden geçirmek veönceden belirlenmiş algoritmalara göre
gerekirse tedavilerini ayarlamak içinrandomizasyondan sonra 6, 10, 14 ve 18.
haftalarda, doktor ziyaretleriyle yoğun ve
çok aşamalı bir tedavi programı izledi[ektedir].

9b. Tüm hastalara laparoskopik minigastrik bypass ameliyatı yapıldı... Aynıölçülerde dallar kullanmak yerine,
baypas dalının uzunluğu hastanınpreoperatif beden kütle indeksine (BKİ)
göre ayarlandı. BKİ 35 olanlar için 150
cm dal kullanılırken, beden kütle
indeksinin her bir kategorilik artışına
karşılık, dal uzunluğu 10 cm arttırıldı.

9c.
Katılımcılar,1
maksimumtekrarlarının%50'sindeegzersizyapmaya başladılar. İlk beş haftaboyunca her katılımcı 1 maksimum
tekrarının %80'ini kaldırana kadarağırlıklar artırıldı. Ağırlıklar her ay, 1
maksimum tekrar ve algılanan efor 12 ila
14 arasında bir şiddette olacak şekilde
düzenlendi.

9d. Hastalar için aşamalı bakım
kararları her bir tedavi ziyaretindeuygulanan dokuz maddelik hasta sağlığı
anketine [referans] verilen yanıtlara
dayanarak oluşturuldu ve her tedaviseansında uygulanarak, sekiz haftalık
aralıklarla resmi olarak değerlendirildi.
Önceden belirlenmiş kriterlere göre bir
iyileşme göstermeyen hastalara, tedavi
ekibinin önerisine göre (örneğin, problem
çözme terapisinden ilaca kadar) tedaviyideğiştirme, diğer bir tedavi ekleme veya
devam eden tedaviyi yoğunlaştırma gibiseçenekler sunuldu (ayrıntılar için bkz.
[referans])
Madde 10. Değişiklikler: Çalışma sırasında
müdahalede
modifikasyonlar/değişiklikler
yapıldıysa, bu değişiklikleri tanımlayınız (ne,neden, ne zaman ve nasıl).
Örnekler:
10 A. Pratisyen hekim ve klinik bakım
hemşirelerinden oluşan bir takım, buçalışmada tarama ve kısa müdahale

faaliyetlerinin %95'ini gerçekleştirmiştir.
. . Dahil etmedeki bu yavaşlık nedeniyle,çalışma prosedürleri konusunda eğitim
veren araştırma personeli, 10 farklı
merkezde tarama ve kısa müdahale ile
ilgili eğitimler vermiş ve toplam
katılımcıların %5'i olan 152 hastayı
çalışmaya dahil etmiştir

10b. İşlemcisi yavaş çalışan bilgisayarlarve zayıf internet bağlantıları nedeniyle
yedi pratisyen hekimin işlevsel bir
yazılıma erişimi yoktu. Yapılandırılmış
bir kâğıt versiyonu çerçevesinde, bu
hekimlerherrandevudansonraaraştırma ekibine fakslar gönderdiler
Açıklama—Bu madde, 9. maddede açıklananbireysel uyarlamalardan farklı olarak, çalışma
sırasında meydana gelen değişiklikleri kapsar.
Bazı çalışmalarda, çalışma sırasında müdahaleüzerinde öngörülemeyen değişiklikler meydana
gelebilir.
Böyle
bir
durumdaneyindeğiştirildiğini, neden ve ne zaman yapıldığını
ve değiştirilen müdahalenin orijinalden nasıl
farklı olduğunu açıklamak önemlidir (örnek 10a- müdahaleyi kimin sağladığına göre değişiklik;örnek 10b - materyallerde değişiklik).
Değişiklikler bazen değişen koşulları yansıtır.
Diğer çalışmalarda ise, müdahaleyi tekrarlamagirişimleri sırasında hataların gereksiz yeretekrarlanmasını önlemek için okuyucuya vediğerlerine iletilmesi önemli olan müdahaleyleilgili konular olabilir. Yayınlanan protokol veya
yayınlanan pilot çalışma ile birincil makale
arasında, müdahaleye ilişkin değişiklikler
meydanagelirse,budeğişikliklerdeaçıklanmalıdır.
Madde 11. Ne kadar iyi (planlanan):Müdahaleye sadık kalmak veya müdahalenin
aslına bağlı kalmak değerlendirildiyse, nasıl ve
kimin
tarafından
olduğunuaçıklayınız.
Müdahaleye bağlı kalmayı sağlanmak veya
iyileştirmek için herhangi bir strateji kullanıldı
ise açıklayınız.
Örnekler:
11a. Patologlar, protokole göre tümörün
lateral yayılımını belirlemek üzere
eğitildi[referans].
Örneklerin
histopatolojik incelemesinin sonuçları,
denetleyici patologlardan oluşan bir
panel ve bir kalite yöneticisi tarafından
gözden geçirildi

11b. Çalışma sahalarındaki personel

Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation

Yakut et al312başlangıçta eğitilmiştir ve terapistler vearaştırmacılararasında
haftalık
toplantılarlaterapidenetimisağlanmıştır. Bilişsel terapi seansları,
katılımcının rızasıyla kayda alınmıştır,böylece katılımcılardan ödevlerinin bir
parçası olarak kayıtları dinlemeleri vegözetime yardımcı olmaları istenebilir.
Deneme süresi boyunca protokole sıkı birşekilde uyulmasını sağlamak için,deneme süresince 80 kayıtlık bir örnek,bilişsel terapi ölçeğine göre düzenlenmiş
[referans] ve risk altındaki popülasyon
kognitif terapi uyum ölçeğine [referans]
göre derecelendirilmiştir. Bu kasetler
terapinin hem erken hem de geçaşamalarından alınmıştır ve her yıl dahil
edilen katılımcıları içermektedir11c. Deneme ilacına uyum, takip/kontrol
telefon görüşmeleri sırasında toplananbilgilerle ilaç kullanan bireylerin kendi
ifadelerine dayalı hap sayılarınınbildirilmesi ile değerlendirildi. Bu
veriler, hiç hap alınmadı, neredeyse hiç
alınmadı (reçete edilen dozların %1-24'ü),biraz alındı (%25-49), çoğunluğu alındı(%50-74) veya hepsi alındı (%75-100)şeklinde kategorize edildi
11d. Eğitim, üç bölgesel çalışma
merkezinin her birinde, bağımsız olarak
verilecektir. Tüm eğitmenler, eğitiminmerkezler
arasında
standartlaştırılmasını sağlamak için tek
bir eğitim protokolüne bağlı kalacaktır.
Eğitim, canlandırma ve ortaklaşadeğerlendirme teknikleri kullanılarak
tüm eğitmenler tarafından planlanacakve prova edilecektir. Buna ek olarak,proje yöneticisi her merkezdeki ilk ikieğitim oturumu boyunca gözlemci olarak
hareket edecek ve eğitimi daha dastandart
hale
getirmek
amacıylaeğitmenlere geri bildirim sağlayacaktır[not: bu örnek bir protokolden alınmıştır]Açıklama—Aslına uygunluk, bir müdahalenin,araştırmacılarınamaçladığı
şekildegerçekleşme derecesini ifade eder ve birmüdahalenin başarısını etkileyebilir.21 Bu
kavramı tanımlamak için kullanılan terimler,
disiplinler arasında farklılık göstermekte ve
tedavi bütünlüğü, hizmeti sağlayan veya
katılımcının uyumu ve uygulama uygunluğu
gibi parametreleri içermektedir. Bu madde ve

madde 12, müdahalenin basit bir şekilde(müdahale şekli olan ilaç veya egzersizlerin kaçkatılımcıya verildiği gibi) ele alınmasınınötesine uzanır ve müdahalenin “ne kadar iyi”
alındığını veya verildiğini ifade eder (kaçkatılımcı ilaç aldı/egzersizleri yaptı, ne kadar
aldılar/yaptılar
ve
ne
kadar
süreyle).
Müdahaleye bağlı olarak aslına uygunluk,
hizmet sağlayıcılarının eğitimi (örnekler 11a,
11b, 11d), müdahalenin verilmesi (örnek 11b) vemüdahalenin alınması (örnek 11c) gibi,müdahalenin bir veya daha fazla bölümüne
uygulanabilir.
Müdahalenin
aslınauygunluğunu
belirlemek
içinkullanılandeğerlendirme yöntemleri, müdahale türüne
göre de değişiklik gösterecektir. Örneğin, basit
farmakolojik müdahalelerde, aslına uygunluğu
değerlendirmek, genellikle alıcıların ilacı
almaya bağlı kalmasına odaklanır (örnek 11b).
Rehabilitasyon, psikolojik veya davranış
değişikliği
müdahaleleri
gibi
karmaşık
müdahalelerde,aslınauygunlukdeğerlendirmesi daha karmaşıktır (örnek 11b).
Müdahalenin verilmesinden önce (örnek 11d)veya çalışma sırasında (örnek 11b) aslınauygunluğu korumak için kullanılabilecekönceden planlanmış çeşitli stratejiler ve araçlar
vardır. Aslına uygunluğu sağlamak içinherhangi bir strateji veya araç kullanılmışsa,bunlaraçıkçatanımlanmalıdır.
Aslınauygunluğun
değerlendirilmesinin
veya
sürdürülmesinin bir parçası olarak kullanılanherhangi bir materyal dahil edilmeli, referans
gösterilmeli veya konumları sağlanmalıdır.
Madde 12. Ne kadar iyi (gerçekte): Müdahaleye
sadık kalmak veya müdahalenin aslına bağlı
kalmak değerlendirildiyse, müdahalenin neölçüde planlandığı gibi gerçekleştirildiğini
açıklayınız.
Örnekler:
12a. Düzenlenen fizyoterapi seanslarınınortalama sayısı 7,5 (SS 1,9) idi. Yedi
hasta (%9), dörtten az fizyoterapi
seansını tamamladı; bunun nedenleri
arasında devamsızlık, eyaletler arasıulaşım problemi veya ağrı sayılabilir.
Fizyoterapi gruplarındaki hastaların%70'i, yedi haftanın en az beşinde ev
egzersiz programlarına uyumluydu
12b. EE [erken egzersiz] grubu, [T2]zamanında %73 ve [T3] zamanında%75,7'lik bir tedaviye uyum oranı

Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation

Yakut et al313

gösterirken, GE [gecikmiş egzersiz]
grubu ise T3'te %86.7 tedavi uyumu
göstermiştir... Erken egzersiz EE grubu
kanser tedavileri sırasında egzersizeğitiminekatılamama
nedenlerini
bildirilmiştir (“kemoterapi haftası” %14;
“yorgunluk” %10); veya yaşamla ilgili
engeller ("hastalık, örneğin soğuk
algınlığı
veya
grip"
%16;
"aile
yükümlülükleri" %13)"12c. Toplam 214 katılımcı (%78) çalışma
tabletlerinin en az %75'ini aldığını
bildirmiştir; Tabletlerin en az %75'inialdığını bildiren hastaların oranı iki
grupta benzerdi

12d. Psikolojik tedavinin bütünlüğü, en
az beş tedavi seansını tamamlamış
hastalar için 40 online seansın çıktıları
puanlanarak,bilişselterapiderecelendirme ölçeği [referans] iledeğerlendirildi. Bilgisayar tarafından
üretilen rasgele sayılar randomizasyon
yöntemi kullanılarak, her terapist için bu
tür en az bir hasta seçildi. Bu hastalariçin, altıncı seans ya da sondan bir öncekiseans, 72 üzeninden 31 (Terapistler
arasındaki standart sapma, 9) ve 32
ortalama değerlerini veren iki bağımsız
psikolog tarafından (bilişsel davranışsal
terapi) puanlandı
Açıklama—Çeşitli nedenlerden dolayı, birmüdahale veya müdahalenin bir kısmı,amaçlandığı gibi yapılamayabilir ve dolayısıyla
müdahalenin aslına uygunluğunu etkileyebilir.
Böyle bir durum yaşandığında, yazarlar verilen
müdahaleninneölçüdeamaçlananmüdahaleden farklılaştığını tanımlamalıdır. Bu
bilgiler, çalışma bulgularını açıklamaya,çalışma sonuçlarını yorumlamadaki hataları en
aza indirmeye ve gelecekteki müdahalelerde
yapılacak değişiklikleri bildirmeye yardımcı
olabilir. Aslına uygunluk düşükse, aslınauygunluğu veya uyumu iyileştirmek için dahafazla çalışmaya veya stratejiye ihtiyaç olduğunu
gösterebilir.22,23Örneğin,müdahalenin
katılımcıların hoşlanmadığı bazı yönleri olabilir
ve bu onların uyumunu etkileyebilir. Madde
11’de tanımlandığı üzere, müdahalenin aslına
ne kadar bağlı kalındığını raporlarken, aslına
uyumu değerlendirmek için kullanılan ölçümler
de belirtilmelidir (12a-d örnekleri).

TARTIŞMA
Kimler TIDieR’i kullanmalıdır?
Müdahalelerinraporlanmasınıgeliştirmenin
yanı
sıra,
yazarlarınmüdahalelerinin
açıklamalarını
yapılandırmasını,
editörve
hakemlerin
tanımlamalarındeğerlendirilmesiniveokuyucularınbilgiyikullanmalarını
kolaylaştırmak amacıyla kullanılabileceğine
inandığımız kısa bir liste sunulmuştur.
CONSORT 2010 ve SPIRIT 2013 bildirilerine
uygun olarak, müdahalelerin tekrarlanmasını
mümkünkılacak
derecedeyeterince
detaylandırılmasını
veyazarların
bunu
gerçekleştirmek için TIDieR kontrol listesini
kullanması önerilmektedir. Tüm müdahale
detaylarının bir çalışmanın ana metnine dahil
edilmesi her zaman mümkün olmadığından;
TIDieR kontrol listesi, yazarların rapor ettikleri
maddeleri bildirmelerini ve bu bilgilerin neredebulunduğunu belirtmelerine yol gösterir (bkz.
Ek 3).
Dergiler kontrol listesinin tamamlanmasını
müracaat sürecinin bir parçası olarak
istediğinde, rapor edilen kontrol listesi
maddeleri artırılır.24 Dergileri, CONSORT ve
benzeri bildirilerde olduğu gibi, TIDieR kontrol
listesinin de kullanımını onaylamaları içinteşvik ediyoruz. Bu, yazar talimatlarınıdeğiştirerek, müdahale raporlanmasıyla ilgili
bir editör yazısı yayınlayarak ve web sitelerinde
kontrol listesine bir bağlantı ekleyerek
yapılabilir. Şu anda az sayıda dergi
müdahalelerin nasıl raporlanacağı konusundaözel kılavuz sunmaktadır.25 Daha az sayıda
dergide ise, müdahale protokolleri veya tüm
detayları
mevcutolmadıkça
çalışmayı
yayınlamayacaklarınıbelirtenyayın
politikaları vardır.26 Diğer dergileri de benzer
politikaları benimsemeye teşvik ediyoruz.
Dergiler ve yazarlar tarafından sağlananbağlantılar güvenilir ve kalıcı olmalıdır.
Müdahalelerin tanımları için sabit depolama
alanlarıdagereklidirvebunlarıngeliştirilmesinde, araştırma topluluğundaki(araştırmacılar, dergi editörleri, yayıncılar,araştırma
fonu
kuruluşları
gibi)
tüm
paydaşların katkısına ve işbirliğine gereksinimvardır.
Yazarlar ayrıca, sistematik derlemelerdemüdahaleleri açıklarken TIDieR maddeleri
tarafından yönlendirilmek isteyebilir, böylece

Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation

Yakut et al314

okuyucular, derlemeyi okuduktan sonra
tekrarlamak
istedikleri
herhangibirmüdahalenin tüm ayrıntılarına (veya en
azındannereden
daha
fazla
bilgi
edineceklerine) erişebilirler.
CONSORT ve SPIRIT Bildirileri ile birlikte
TIDieR kullanımı
Randomizearaştırmalarınraporlarını
gönderen yazarlar için TIDieR'i CONSORT
kontrol listesi ile birlikte kullanmalarınıöneririz: yazarlar CONSORT kontrol listesinin
5. maddesini tamamlarken, “TIDieR kontrol
listesine bakınız” yazmalı ve ayrı birtamamlanmış
TIDieR
kontrol
listesisağlamalıdır. Bu öneriyi benimseyen dergiler,
dergi yazım kurallarını uygun şekildedeğiştirmeleri ve editörlerini ve hakemlerini budeğişiklikten haberdar etmeleri gerekir. Benzerşekilde, araştırma protokollerini gönderen
yazarlar, SPIRIT 2013 kontrol listesinin 11.
maddesine geldiklerinde TIDieR kontrol
listesine gönderme yapabilirler. Farklardanbiri, iki TIDieR maddesinin (madde 10 ve 12),
protokollerdeki müdahalenin raporlanması içingeçerli olmamasıdır; çünkü bu maddelerçalışma bitene kadar tamamlanamazlar. Bu
konu TIDieR kontrol listesinde belirtilmiştir.
Yayınlanmış protokollerin müdahale ile ilgili bir
bilgi kaynağı olarak gelişmesi ve TIDieR'nin
SPIRIT 2013 bildirisiyle birlikte kullanılması,
bunu kolaylaştırabilir. Randomize çalışmalardışındaki çalışma tasarımlarının yazarları için,
TIDieR tek başına bağımsız bir kontrol listesi
olarak veya o çalışma tasarımı için ilgili ifadeyle(STROBE
Açıklama
12,
gibi)
birlikte
kullanılabilir. Karmaşık müdahaleleri iyi
tanımlamanın zor olabileceğini ve bazı özellikle
karmaşık müdahaleler için, TIDieR gibi bir
kontrol listesinin, müdahale raporlamasınayardımcı olabileceğini, ancak bu müdahalelerin
tüm karmaşıklığını karşılayamayabileceğini
kabul ediyoruz.
TIDieR kontrol listesine uymanın, özellikleçalışma protokolü herkese açık değilse, birmetninkelimesayısını
artırabileceğini
biliyoruz. Bunun genel olarak çalışmaların veözellikle
müdahalelerinraporlarınıniyileştirilmesine yardımcı olmak için gerekli
olabileceğine inanıyoruz. Dergiler, iyi rapor
edilmiş çalışmaların ve tam olarak açıklanan
yöntemlerin önemini fark ettiğinden ve birçoğu
yalnızca çevrimiçi bir modele veya tam çalışma

protokolünün
yayınlanmasıyla
basılı
veçevrimiçi bir karma uygulamaya geçtiğinden, bu
kaliteliraporlamaönündebir
engeloluşturabilir. Örneğin, Nature PublishingGroup, kısa süre önce gönderilen makalelerin
yöntemler bölümündeki kelime sınırlarını
kaldırmıştır
veşunlarıönermektedir:“Yöntemleri tamamen açıklamak için daha fazlaalan gerekiyorsa, yazar 300 kelimelik'Yöntemler Özeti' bölümünü koymalı ve şekil
açıklamalarını izleyen metnin sonunda ek'Yöntemler' bölümünü ilave etmelidir. Bu
Yöntemler bölümü … sürümünde çevrimiçi
olarak görünecektir, ancak basılı sayıda
görünmeyecektir.
Yöntemler
bölümü
olabildiğince
kısacayazılmalıdır,ancak
sonuçların
yorumlanmasınavetekrarlanmasına imkan vermek için gerekli tümöğeleri içermelidir.”27

SONUÇ
TIDieR kontrol listesi ve rehberi yazarlara,
editörlere, hakemlere ve okuyuculara yardımcı
olmalıdır. Bazı yazarlar bu kontrol listesinibaşka bir zaman alıcı engel olarak algılayabilirve raporlama yönergelerini onaylamayan bir
dergiye yayın için göndermeyi seçebilir. Sağlık
araştırmalarının raporlanma kalitesinin kabul
edilemez derecede zayıf olduğunu gösterengeniş bir kanıt tabanı vardır. Doğru bir şekilde
onaylanmış
veuygulanmış
raporlama
yönergeleri,yayıncıların,
editörlerin,hakemlerin ve yazarların nelerin yapıldığını venelerin bulunduğunu tam ve şeffaf bir şekilde
açıklayan daha iyi bir iş yapmalarını sağlar.28
Bunu yapmak, zarar veren araştırmaları29,30
azaltmaya ve araştırmanın sağlık üzerindeki
potansiyel
etkisini
artırmaya
yardımcı
olacaktır.
Teşekkür: Delphi anketine yanıt veren herkese
ve düşünceli yorumları için minnettarız. Ayrıca
Oxford'daki fikir birliği toplantısını düzenlemedekiyardımları için Nicola Pidduck'a (Oxford Üniversitesi
Temel Bakım Sağlık Bilimleri Bölümü) teşekkür
ediyoruz.
Katkıda bulunanlar: PPG ve TCH, TIDieR
grubunu başlattı ve yönetim grubunun diğer
üyeleriyle (IB, RM ve RP) birlikte Delphi anketi ve
fikir birliği toplantısının düzenlenmesine öncülük
etti. TCH makalenin yazılmasına öncülük etti. Tüm
yazarlar makalenin hazırlanmasına ve gözden
geçirilmesine katkıda bulunmuş ve son halini

Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation

Yakut et al315

onaylamıştır. TCH ve PPG garantördür.
Finansman: Bu kontrol listesinin ve rehberingeliştirilmesi için belli bir finansman yoktu. Mart
2013'teki fikir birliği toplantısı, kısmen PPG
tarafından düzenlenen bir NIHR Senior InvestigatorAward ile finanse edildi. TCH, Avustralya Sağlık veYaşlılık Bakanlığı tarafından sağlanan fonlarla
Avustralya Ulusal Sağlık ve Tıbbi Araştırma Konseyi(NHMRC)/
TemelSağlıkAraştırmalarıDeğerlendirme ve Gelişim Kariyer Geliştirme Bursu(1033038) tarafından desteklenmektedir. PPG, bir
NHMRC Avustralya Bursu (527500) tarafından
desteklenmektedir. DGA, Cancer Research UK'den(C5529) bir program hibesi ile desteklenmektedir.
MDW, Wellcome Trust Senior Investigator ödülü
(WT097899MA) ile desteklenmektedir.
Rekabetalanları:Tümyazarlarwww.icmje.org/coi_disclosure.pdf adresindeki Unified
Competing Interest formunu doldurmuşlardır (ilgili
yazarın talebi üzerine) ve beyan: RM, İngiltere’deUlusal Sağlık Araştırmaları Enstitüsü'nün (National
Institute for Health Research, NIHR) bir parçası olan
NETSCC
tarafından
istihdamedilmektedir.
NETSCC, NIHR adına “Ulusal Sağlık Araştırmaları
Enstitüsü tarafından finanse edilen önemli ve kalıcı
bir araştırma arşivi sağlayan beş açık erişimli dergi
paketi” olan NIHR Dergiler Kütüphanesi'niyönetmektedir. NIHR Dergiler Kütüphanesi, finanse
edilenaraştırmanıntüm
sonuçlarınınraporlanmasına büyük önem vermektedir ve bu
nedenle diğer raporlama yönergelerinde olduğu gibi
TIDieR'nin kullanıcısı olması muhtemeldir. VB, fikir
birliği toplantısı ve bu makalenin ilk taslağı
hazırlanırken PLOS Medicine Baş Editörüydü. HM,
BMJ'de editör yardımcısıdır ancak bu çalışma ile
ilgili herhangi bir karar alma sürecine dahil değildir.
Köken ve hakem değerlendirmesi: Devreye
sokulmadı; dış hakem değerlendirdi.
Yazarlar:
TC Hoffmann, associate professor of clinical epidemiology,1PP Glasziou, director and professor of evidence based medicine,1
I Boutron, professor of epidemiology,2R Milne, professorial fellow in public health and director,3
R Perera, university lecturer in medical statistics,4
D Moher, senior scientist,5
DG Altman, Douglas G Altman professor of statistics in medicine,6
V Barbour, medicine editorial director, PLOS,7
H Macdonald, assistant editor,8
M Johnston, emeritus professor of health psychology,9SE Lamb, Kadoorie professor of trauma rehabilitation and codirector of Oxford clinical trials research unit,10
M Dixon-Woods, professor of medical sociology,11
P McCulloch, clinical reader in surgery,12JC Wyatt, leadership chair of ehealth research,13
A-W Chan Phelan, scientist,14
S Michie, professor,15

1: Centre for Research in Evidence Based Practice, Faculty of Health Sciences andMedicine, Bond University, Queensland, Australia, 4229
2: INSERMU738, Université Paris Descartes-Sorbonne Paris Cité, Paris, France

3: Wessex Institute, University of Southampton, Southampton, UK
4: Department of Primary Care Health Sciences, University of Oxford, UK
5: Clinical Epidemiology Program, Ottawa Hospital Research Institute, Ottawa, Canada
6: Centre for Statistics in Medicine, University of Oxford, UK
7: PLOS, Brisbane, Australia
8: BMJ, London, UK
9: Institute of Applied Health Sciences, University of Aberdeen, Aberdeen, UK
10: Nuffield Department of Orthopaedics, Rheumatology and Musculoskeletal
Sciences, Botnar Research Centre, University of Oxford, Oxford, UK
11: Department of Health Sciences, University of Leicester, Leicester, UK
12: Nuffield Department of Surgical Science, University of Oxford, Oxford, UK
13: Leeds Institute of Health Sciences, University of Leeds, Leeds, UK
14: Women’s College Research Institute, University of Toronto, Toronto, Canada
15: Centre for Outcomes Research and Effectiveness, Department of Clinical,
Educational and Health Psychology, University College London, London, UK

Correspondence to: T C Hoffmann thoffmann@bond.edu.au
Yazar tarafından sağlanan ek materyaller için: (bkz.
http://www.bmj.com/content/348/bmj.g1687?tab=related#datasupp)
Ek 1 (Appendix 1: Existing checklists and literature used in generation of theDelphi survey items)
Ek 2 (Appendix 2: Main profession of Delphi survey respondents)
Ek 3 (Appendix 3: The TIDieR (template for intervention description andreplication) checklist)
Ek 4 (Appendix 4: Examples of different formats that can be used to describe
and/or provide study intervention materials)

KAYNAKLAR
1.

2.
3.

4.

5.

6.

7.

8.

Duff J, Leather H, Walden E, LaPlant K, George
T. Adequacy of published oncology randomised
controlled trials to provide therapeutic details
needed for clinical application. J Natl Cancer
Inst 2010;102:702-5.
Glasziou P, Meats E, Heneghan C, Shepperd S.
What is missing from descriptions of treatment
in trials and reviews? BMJ 2008;336:1472-4.
Hoffmann T, Erueti C, Glasziou P. Poor
descriptionofnon-pharmacologicalinterventions: analysis of consecutive sample ofrandomised trials. BMJ 2013;347:f3755.
Schulz K, Altman D, Moher D, CONSORTGroup. CONSORT 2010 Statement: updated
guidelines for reporting parallel grouprandomised trials. BMJ 2010;340:c332.
Schroter S, Glasziou P, Heneghan C. Quality ofdescriptions of treatments: a review of publishedrandomised controlled trials. BMJ Open2012;2:e001978.
Boutron I, Moher D, Altman D, Schulz K,
Ravaud P. Extending the CONSORT statement
to randomised trials of nonpharmacologic
treatment: explanation and elaboration. Ann
Intern Med 2008;148:295-310.
MacPherson H, Altman DG, Hammerschlag R,
Youping L, Taixiang W, White A, et al. Revised
standards for reporting interventions in clinical
trials of acupuncture (STRICTA): extending the
CONSORT
statement.
PLoS
Med2010;7:e1000261.
Gagnier J, Boon H, Rochon P, Moher D, Barnes
J, Bombardier C, et al. Reporting randomised,
controlled trials of herbal interventions: anelaborated CONSORT statement. Ann Intern

Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation

Yakut et al

316

9.

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.
18.

19.

Med 2006;144:364-7.

Chan A, Tetzlaff J, Gøtzsche P, Altman D, Mann
H, Berlin J, et al. SPIRIT 2013 explanation andelaboration: guidance for protocols of clinical
trials. BMJ 2013;346:e7586.
Moher D, Schulz K, Simera I, Altman D.
Guidance for developers of health research
reportingguidelines.
PLoS
Med
2010;7:e1000217.
Murphy M, Black N, Lamping D, McKee C,
Sanderson C, Askham J, et al. Consensus
development methods, and their use in clinicalguideline development. Health Technol Assess
1998;2:1-88.
Von Elm E, Altman D, Egger M, Pocock S,
Gøtzsche P, Vandenbroucke J, et al. The
Strengthening the Reporting of Observational
Studies in Epidemiology (STROBE) statement:
guidelines for reporting observational studies.
BMJ 2007;335:806-8.
De Bruin M, Viechtbauer W, Hospers H,
Schaalma H, Kok G. Standard care quality
determines treatment outcomes in control
groups of HAART-adherence intervention
studies: implications for the interpretation andcomparison of intervention effects. Health
Psychol 2009;28:668-74.
Thorpe K, Zwarenstein M, Oxman AD, Treweek
S, Furberg C, Altman D, et al. A pragmaticexplanatory continuum indicator summary(PRECIS): a tool to help trial designers. J Clin
Epidemiol 2009;62:464-75.
Craig P, Dieppe P, Macintyre S, Michie S,
Nazareth I, Petticrew M. Developing andevaluating complex interventions: the new
Medical Research Council guidance. BMJ
2008;337:a1655.
McCleary N, Duncan E, Stewart F, Francis J.
Active ingredients are reported more often forpharmacologic
than
non-pharmacologic
interventions: an illustrative review of reporting
practices in titles and abstracts. Trials
2013;14:146.
Michie S, West R. Behaviour change theory andevidence: a presentation to Government. Health
Psychol Rev 2013;7:1-22.
Dixon-Woods M, Leslie M, Tarrant C, Bion J.
Explaining Matching Michigan: an ethnographic
study of a patient safety program. Implement Sci
2013;8:70.
Dixon-Woods M, Bosk C, Aveling E, Goeschel C,
Pronovost P. Explaining Michigan: developing

20.

21.

22.

23.

24.

25.

26.

27.
28.

29.
30.

an ex post theory of a quality improvement
program. Milbank Q 2011;89:167-205.
Carroll C, Patterson M, Wood S, Booth A, Rick J,
Ba lain S. A conceptual framework for
implementation
fidelity.
ImplementSci
2007;2:40.
Bellg AJ, Borrelli B, Resnick B, Hecht J,
Minicucci D, Ory M, et al. Enhancing treatment
fidelity in health behaviour change studies: bestpractices and recommendations from the NIH
Behaviour Change Consortium. Health Psychol
2004;23:443-51.
Hardeman W, Michie S, Fanshawe T, Prevost T,
McLoughlin K, Kinmonth AL. Fidelity ofdelivery of a physical activity intervention:
predictors and consequences. Psychol Health2008;23:11-24.
Spillane V, Byrne M, Byrne M, Leathem C,
O’Malley M, Cupples M. Monitoring treatment
fidelity in a randomised controlled trial of acomplexintervention.
J
Adv
Nursing
2007;60:343-52.
Hopewell S, Ravaud P, Baron G, Boutron I.
Effect of editors’ implementation of CONSORT
guidelines on the reporting of abstracts in highimpact medical journals: interrupted time series
analysis. BMJ 2012;344:e4178.
Hoffmann T, English T, Glasziou P. Reporting ofinterventions in randomised trials: an audit ofjournal Instructions to Authors. Trials
2014;15:20.
Michie S, Fixsen D, Grimshaw JM, Eccles MP.
Specifying and reporting complex behaviourchange interventions: the need for a scientificmethod. Implement Sci 2009;4:40.
Nature. For authors: manuscript formatting
guide[Internet].
www.nature.com/nature/authors/gta/index.html#a5.3.
Turner L, Shamseer L, Altman DG, Schulz KF,
Moher D. Does use of the CONSORT Statement
impact the completeness of reporting ofrandomised controlled trials published in
medical journals? A Cochrane review. Syst Rev
2012;1:60.
Chalmers I, Glasziou P. Avoidable waste in the
production and reporting of research evidence.
Lancet 2009;374:86-9.
Glasziou P, Altman D, Bossuyt P, Boutron I,
Clarke M, Julious S, et al. Reducing waste fromincomplete or unusable reports of biomedical
research. Lancet 2014;383:267-76.

Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation

Yakut et al317Özet noktalar
Müdahalelerin tam bir yayınlanmış tanımı olmadan, klinisyenler ve hastalar etkili müdahaleleri güvenilir bir şekilde
uygulayamazlar
Müdahale türünden bağımsız olarak, yayınlanan müdahalelerin tanımlanma kalitesi oldukça düşüktür
Müdahale Tanımlama ve Tekrarlama Şablonu (Template for Intervention Description and Replication, TIDieR)
kontrol listesi ve kılavuzu, müdahalelerin raporlamanın bütünlüğünü ve sonuç olarak tekrarlanabilirliğini artırmak
için geliştirilmiştir.
TIDieR, yazarlar tarafından müdahalelerinin raporlarını yapılandırmak için, hakemler ve editörler tarafından
açıklamaların bütünlüğünü değerlendirmek için ve bilgileri kullanmak isteyen okuyucular tarafından kullanılabilir.

Tablo 1. Müdahale Tanımlama ve Tekrarlama Şablonu (Template for Intervention Description and Replication, TIDieR) kontrol
listesinde bulunan öğeler: bir müdahaleyi açıklarken dahil edilecek bilgiler. Kontrol listesinin tam versiyonunda, yazarlara ve
hakemlere not almaları için boş alan bırakılmıştır (bkz. Ek 3).
Madde noKısa adı
1
Neden
2
Ne
3

4
Kim sağladı
5
Nasıl
6
Nerede7
Ne zaman ve ne kadar
8
Uyarlama
9Değişiklikler
10*

Madde
Müdahaleyi açıklayan bir isim veya ifade belirtiniz.
Müdahale için gerekli olan unsurların gerekçelerini, teorilerini veya amaçlarını açıklayınız.
Gereçler: Katılımcılara sağlanan veya müdahale sunumunda veya müdahale sağlayıcılarınıneğitiminde kullanılanlar da dahil olmak üzere, müdahalede kullanılan tüm fiziksel veya
bilgilendirici gereçleri açıklayınız. Bu gereçlere nereden ulaşılabileceği hakkında bilgi veriniz(ör. çevrimiçi ek, URL).
Prosedürler: Herhangi bir kolaylaştırıcı veya destekleyici faaliyetler de dahil olmak üzere,müdahale sırasında kullanılan prosedürler, faaliyetler ve/veya süreçlerin her birini
açıklayınız.
Müdahale sağlayıcı kategorilerinin her biri için (örn. psikolog, hemşire yardımcısı)
uzmanlıklarını, temel eğitimlerini ve aldıkları özel eğitimleri açıklayınız.
Müdahalenin uygulama şekillerini (örn. yüz yüze veya internet veya telefon gibi başka bir yolile) ve bunun bireysel olarak mı yoksa grup halinde mi sağlandığını açıklayınız.
Müdahalenin gerçekleştiği yer(ler)in tür(ler)ini, gerekli altyapı veya ilgili özellikler de dahil
olmak üzere, açıklayınız.
Müdahalenin kaç kez yapıldığını, hangi zaman aralığında yapıldığını ve seansların sayısı,çizelgesi, süresi, şiddeti ve dozu ile birlikte açıklayınız.
Müdahalenin kişiselleştirilmesi, titre edilmesi veya uyarlanması planlandıysa, neyi, neden,
ne zaman ve nasıl olduğunu açıklayınız.
Çalışma sırasında müdahalede modifikasyonlar/değişiklikler yapıldıysa, bu değişiklikleri
açıklayınız (ne, neden, ne zaman ve nasıl).

Ne kadar iyi
11Planlanan: Müdahaleye sadık kalmak veya müdahalenin aslına bağlı kalmakdeğerlendirildiyse, nasıl ve kimin tarafından olduğunu açıklayınız. Müdahaleye bağlı kalmayı
sağlanmak veya iyileştirmek için herhangi bir strateji kullanıldı ise açıklayınız.
12*
Gerçekte: Müdahaleye sadık kalmak veya müdahalenin aslına bağlı kalmakdeğerlendirildiyse, müdahalenin ne ölçüde planlandığı gibi gerçekleştirildiğini açıklayınız.
* Yukarıdaki kontrol listesi bir çalışma protokolünün başlangıcında tamamlandıysa, bu maddeler başlangıç protokolü ile
ilgili değildir ve çalışma tamamlandıktan sonra açıklanır.
Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation

Yakut et al

318

Tablo 2. Kullanılan örneklerdeki kaynakların listesi.
Atıf
1a
1b
1c
2a
2b
2c
2d
3a
3b
3c
4a
4b
4c
4d
4e
5a
5b
5c
5d
6a
6b
6c
6d
6e
7a
7b
7c
7d
7e
8a

Gallagher LTQ, Hill C, Keamy Jr DG, Williams M, Hansen M, Maurer R, et al. Perioperative dexamethasone administration and risk of
bleeding following tonsillectomy in children: a randomized controlled trial. JAMA 2013;308:1221-6.
Chalder M, Wiles NJ, Campbell J, Hollinghurst SP, Haase AM, Taylor AH, et al. Facilitated physical activity as a treatment for depressed
adults: randomised controlled trial. BMJ 2012;344:e2758.
Vernooij JWP, Kaasjager HAH, van der Graaf Y, Wierdsma J, Grandjean HMH, Hovens MMC, et al. Internet based vascular risk factor
management for patients with clinically manifest vascular disease: randomised controlled trial. BMJ 2012;344:e3750.
De Gans JD, van de Beek D. Dexamethasone in adults with bacterial meningitis. N Engl J Med 2002;347:1549-56.
Cromheecke ME, Levi M, Colly LP, de Mol BJ, Prins MH, Hutten BA, et al. Oral anticoagulation self-management and management by aspecialist anticoagulation clinic: a randomised cross-over comparison. Lancet 2000;356:97-102.
Hardeman W, Kinmonth AL, Michie S, Sutton S. Impact of a physical activity intervention program on cognitive predictors of behaviour
among adults at risk of type 2 diabetes (ProActive randomised controlled trial). Int J Behav Nutr Phys Act 2009;6:16.
Bennell KL, Bowles K, Payne C, Cicuttini F, Williamson E, Forbes A, et al. Lateral wedge insoles for medial knee osteoarthritis: 12 monthrandomised controlled trial. BMJ 2011;342: d2912.
Bieri F, Gray DJ, Williams GM, Raso G, Li Y-S, Yuan L, et al. Health-education package to prevent worm infections in Chinese
schoolchildren. N Engl J Med 2013;368:1603-12.
Butler CC, Simpson SA, Hood K, Cohen D, Pickles T, Spanou C, et al. Training practitioners to deliver opportunistic multiple behaviourchange counselling in primary care: a cluster randomised trial. BMJ 2013;346:f1191.
Ekeberg OM, Bautz-holter E, Tveita EK, Juel NG, Kvalheim S. Subacromial ultrasound guided or systemic steroid injection for rotator cuff
disease: randomised double blind study. BMJ 2009;338:a3112.
Koning G, Andeweg C, Keus F, van Tilburg M, van Laarhoven C, Akkersdijk W. The transrectus sheath preperitoneal mesh repair for
inguinal hernia: technique, rationale, and results of the first 50 cases. Hernia 2012;16:295-9.
Hijazi R, Taylor D, Richardson J. Effect of topical alkane vapocoolant spray on pain with intravenous cannulation in patients inemergency departments: randomised double blind placebo controlled trial. BMJ 2009;338:b215.
Reix P, Aubert F, Werck-Gallois M-C, Toutain A, Mazzocchi C, Moreux N, et al. Exercise with incorporated expiratory manoeuvres was aseffective as breathing techniques for airway clearance in children with cystic fibrosis: a randomised crossover trial. J Physiother2012;58:241-7.
Zurovac D, Sudoi RK, Akhwale WS, Ndiritu M, Hamer DH, Rowe AK, et al. The effect of mobile phone text-message reminders on Kenyan
health workers’ adherence to malaria treatment guidelines: a cluster randomised trial. Lancet 2011;378:795-803.
Huang SS, Septimus E, Kleinman K, Moody J, Hickok J, Avery TR, et al. Targeted versus universal decolonisation to prevent ICU
infection. N Engl J Med 2013;368:2255-65.
Doherty T, Tabana H, Jackson D, Swanevelder S, Fox MP, Thorson A. Effect of home based HIV counselling and testing intervention inrural South Africa: cluster randomised trial. BMJ 2013;3481:1-11.
Tiernan J, Hind D, Watson A, Wailoo AJ, Bradburn M, Shephard N, et al. The HubBLe trial: haemorrhoidal artery ligation (HAL) versus
rubber band ligation (RBL) for haemorrhoids. BMC Gastroenterol 2012;12:153.
Wiles N, Thomas L, Abel A, Ridgway N, Turner N, Campbell J, et al. Cognitive behavioural therapy as an adjunct to pharmacotherapy forprimary care based patients with treatment resistant depression: results of the CoBalT randomised controlled trial. Lancet
2013;381:375-84.
Kaner E, Bland M, Cassidy P, Coulton S, Dale V, Deluca P, et al. Effectiveness of screening and brief alcohol intervention in primary care
(SIPS trial): pragmatic cluster randomised controlled trial. BMJ 2013;346:e8501.
Thomas S, Thomas PW, Kersten P, Jones R, Green C, Nock A, et al. A pragmatic parallel arm multi-centre randomised controlled trial toassess the effectiveness and cost-effectiveness of a group-based fatigue management programme (FACETS) for people with multiple
sclerosis. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2013;84:1092-9.
Bojang K, Akor F, Conteh L, Webb E, Bittaye O, Conway DJ, et al. Two strategies for the delivery of IPTc in an area of seasonal malariatransmission in the Gambia: a randomised controlled trial. PLoS Med 2011;8:e1000409.
Ybarra M, Bağcı Bosi A., Korchmaros J, Emri S. A text messaging-based smoking cessation program for adult smokers: randomised
controlled trial. J Med Internet Res 2012;14:e172.
Kessler D, Lewis G, Kaur S, Wiles N, King M, Weich S, et al. Therapist-delivered internet psychotherapy for depression in primary care: arandomised controlled trial. Lancet 2009;374:628-34.
Chumbler NR, Quigley P, Li X, Morey M, Rose D, Sanford J, et al. Effects of telerehabilitation on physical function and disability forstroke patients: a randomised, controlled trial. Stroke 2012;43:2168-74.
Halterman J, Szilagyi P, Fisher S, Fagnano M, Tremblay P, Conn K, et al. Randomised controlled trial to improve care for urban children
with asthma: results of the school-based asthma therapy trial. Arch Pediatr Adolesc Med 2013;165:262-8.
Van den Broek NR, White SA, Goodall M, Ntonya C, Kayira E, Kafulafula G, et al. The APPLe study: a randomised, community-based,
placebo-controlled trial of azithromycin for the prevention of preterm birth, with meta-analysis. PLoS Med 2009;6:e1000191.
Cartwright M, Hirani SP, Rixon L, Beynon M, Doll H, Bower P, et al. Effect of telehealth on quality of life and psychological outcomesover 12 months (Whole Systems Demonstrator telehealth questionnaire study): nested study of patient reported outcomes in a
pragmatic, cluster randomised controlled trial. BMJ 2013;346:f653.
Lewycka S, Mwansambo C, Rosato M, Kazembe P, Phiri T, Mganga A, et al. Effect of women’s groups and volunteer peer counselling on
rates of mortality, morbidity, and health behaviours in mothers and children in rural Malawi (MaiMwana): a factorial, clusterrandomised controlled trial. Lancet 2013;381:1721-35.
Murphy AW, Cupples ME, Smith SM, Byrne M, Byrne MC, Newell J. Effect of tailored practice and patient care plans on secondary
prevention of heart disease in general practice: cluster randomised controlled trial. BMJ 2009;339:b4220.
Shakur H, Roberts I, Bautista R, Caballero J, Coats T, Dewan Y, et al. Effects of tranexamic acid on death, vascular occlusive events, andblood transfusion in trauma patients with significant haemorrhage (CRASH-2): a randomised, placebo-controlled trial. Lancet
2010;376:23-32.

Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation

Yakut et al

319

Tablo 2. (devam)
Atıf
8b
8c
8d
9a
9b
9c
9d
10a
10b
11a
11b
11c
11d
12a
12b
12c
12d

Free C, Knight R, Robertson S, Whittaker R, Edwards P, Zhou W, et al. Smoking cessation support delivered via mobile phone text
messaging (txt2stop): a single-blind, randomised trial. Lancet 2011;378:49-55.
McDermott MM, Ades P, Guralnik JM, Nelson M, Horn L Van, Garside D, et al. Treadmill exercise and resistance training in patients with
peripheral arterial disease with and without intermittent claudication. JAMA 2009;301:165-74.
Morrell CJ, Slade P, Warner R, Paley G, Dixon S, Walters SJ, et al. Clinical effectiveness of health visitor training in psychologicallyinformed approaches for depression in postnatal women: pragmatic cluster randomised trial in primary care. BMJ 2009;338:a3045.
Stewart S, Carrington MJ, Swemmer CH, Anderson C, Kurstjens NP, Amerena J, et al. Effect of intensive structured care on individual
blood pressure targets in primary care: multicentre randomised controlled trial. BMJ 2012;345:e7156.
Lee W-J, Wang W, Lee Y-C, Huang M-T, Ser K-H, Chen J-C. Laparoscopic mini-gastric bypass: experience with tailored bypass limb
according to body weight. Obes Surg 2008;18:294-9.
McDermott MM, Ades P, Guralnik JM, Nelson M, Horn L Van, Garside D, et al. Treadmill exercise and resistance training in patients with
peripheral arterial disease with and without intermittent claudication. JAMA 2009;301:165-74.
Davidson KW, Rieckmann N, Clemow L, Schwartz JE, Shimbo D. Enhanced depression care for patients with acute coronary syndrome
and persistent depressive symptoms. JAMA Intern Med 2010;170:600-8.
Kaner E, Bland M, Cassidy P, Coulton S, Dale V, Deluca P, et al. Effectiveness of screening and brief alcohol intervention in primary care
(SIPS trial): pragmatic cluster randomised controlled trial. BMJ 2013;346:e8501.
Wake M, Lycett K, Clifford SA, Sabin MA, Gunn J, Gibbons K, et al. Shared care obesity management in 3-10 year old children: 12
month outcomes of HopSCOTCH randomised trial. BMJ 2013;346:f3092.
Kapiteijn E, Marijnen C, Nagtegaal I, Putter H, Steup W, Wiggers T, et al. Preoperative radiotherapy combined with total mesorectal
excision for resectable rectal cancer. N Engl J Med 2001;345:638-46.
Morrison AP, French P, Stewart SLK, Birchwood M, Fowler D, Gumley AI, et al. Early detection and intervention evaluation for people atrisk of psychosis: multisite randomised controlled trial. BMJ 2012;344:e2233.
Thomas KS, Crook AM, Nunn 11c AJ, Foster K, Mason JM, Chalmers JR, et al. Penicillin to prevent recurrent leg cellulitis. N Engl J Med
2013;368:1695-703.
Murphy AW, Cupples ME, Smith SM, Byrne M, Leathem C, Byrne MC. The SPHERE Study. Secondary prevention of heart disease ingeneral practice: protocol of a randomised controlled trial of tailored practice and patient care plans with parallel qualitative, economic
and policy analyses. Trials 2005;16:1-16.
Coombes BK, Bisset L, Brooks P, Khan A, Vincenzio B. Effect of corticosteroid injection, physiotherapy, or both on clinical outcomes inpatients with unilateral lateral epicondylalgia: a randomized controlled trial. JAMA 2013;309:461-9.
Dodd MJ, Cho MH, Miaskowski C, Krasnoff J, Bank KA. A randomised controlled trial of home-based exercise for cancer-related fatigue
in women during and after chemotherapy with or without radiation therapy. Cancer Nurs 2010;33:245-57.
Thomas KS, Crook AM, Nunn AJ, Foster K, Mason JM, Chalmers JR, et al. Penicillin to prevent recurrent leg cellulitis. N Engl J Med
2013;368:1695-703.
Kessler D, Lewis G, Kaur S, Wiles N, King M, Weich S, et al. Therapist-delivered internet psychotherapy for depression in primary care: arandomised controlled trial. Lancet 2009;374:628-34.

Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation

Yakut et al

320

TIDieR kontrol listesi (Müdahale Tanımlama ve Tekrarlama Şablonu,
Template for Intervention Description and Replication)
Bir müdahaleyi açıklarken dahil edilecek bilgiler ve bilgilerin yeri
Madde
no

Madde

Nerede bulunduğu**Primer makaleDiğer †
(sayfa veya
(ayrıntılar)ek no)KISA ADI

1________________________________________________________________________________

Müdahale sağlayıcı kategorilerinin her biri için (örn. psikolog, hemşire yardımcısı)
uzmanlıklarını, temel eğitimlerini ve aldıkları özel eğitimleri açıklayınız.

____________________

Müdahalenin uygulama şekillerini (örn. yüz yüze veya internet veya telefon gibi başka bir yolile) ve bunun bireysel olarak mı yoksa grup halinde mi sağlandığını açıklayınız.

____________________

Müdahalenin gerçekleştiği yer(ler)in tür(ler)ini, gerekli altyapı veya ilgili özellikler de dahil
olmak üzere, açıklayınız.

____________________

Müdahalenin kaç kez yapıldığını, hangi zaman aralığında yapıldığını ve seansların sayısı,çizelgesi, süresi, şiddeti ve dozu ile birlikte açıklayınız.

____________________

Müdahalenin kişiselleştirilmesi, titre edilmesi veya uyarlanması planlandıysa, neyi, neden,
ne zaman ve nasıl olduğunu açıklayınız.

____________________

Çalışma sırasında müdahalede modifikasyonlar/değişiklikler yapıldıysa, bu değişiklikleri
açıklayınız (ne, neden, ne zaman ve nasıl).

____________________

Planlanan: Müdahaleye sadık kalmak veya müdahalenin aslına bağlı kalmakdeğerlendirildiyse, nasıl ve kimin tarafından olduğunu açıklayınız. Müdahaleye bağlı
kalmayı sağlanmak veya iyileştirmek için herhangi bir strateji kullanıldı ise açıklayınız.
Gerçekte: Müdahaleye sadık kalmak veya müdahalenin aslına bağlı kalmakdeğerlendirildiyse, müdahalenin ne ölçüde planlandığı gibi gerçekleştirildiğini açıklayınız.

________________________________________

Müdahaleyi açıklayan bir isim veya ifade belirtiniz.

NEDEN

2

Müdahale için gerekli olan unsurların gerekçelerini, teorilerini veya amaçlarını açıklayınız.

NE

3

Gereçler: Katılımcılara sağlanan veya müdahale sunumunda veya müdahalesağlayıcılarının eğitiminde kullanılanlar da dahil olmak üzere, müdahalede kullanılan tüm
fiziksel veya bilgilendirici gereçleri açıklayınız. Bu gereçlere nereden ulaşılabileceği
hakkında bilgi veriniz (ör. çevrimiçi ek, URL).
Prosedürler: Herhangi bir kolaylaştırıcı veya destekleyici faaliyetler de dahil olmak üzere,müdahale sırasında kullanılan prosedürler, faaliyetler ve/veya süreçlerin her birini
açıklayınız.

4

KİM SAĞLADI

5

NASIL
6

NEREDE7NE ZAMAN VE NE KADAR8UYARLAMA

9DEĞİŞİKLİKLER
10ǂ

NE KADAR İYİ

1112ǂ** Yazarlar – açıklanan müdahale için bir madde uygun değilse N/A seçeneğini kullanın. Hakemler – bir madde hakkındaki
bilgiler rapor edilmediyse/yeterince rapor edilmediyse "?" Kullanın.
† Bilgi primer makalede verilmemişse, bu bilgilerin nerede mevcut olduğuna dair ayrıntıları veriniz. Bu, yayınlanmış bir protokol
veya diğer yayınlanmış makaleler (alıntı ayrıntılarını verin) veya bir web sitesi (URL'yi verin) olabilir.
ǂ Bir protokol için TIDieR kontrol listesini tamamlıyorsanız, bu maddeler protokolle ilgili değildir ve çalışma tamamlanmadanönce açıklanamaz.
**

Bu kontrol listesini, her madde için açıklama ve ayrıntılar içeren TIDieR kılavuzu (bkz. BMJ 2014; 348: g1687) ile birlikte kullanmanızı şiddetle
tavsiye ederiz.
TIDieR’in odak noktası, bir çalışmanın müdahale unsurlarının (ve uygun olduğu yerlerde karşılaştırma unsurlarının) ayrıntılarını raporlamaktır.
Çalışmaların diğer unsurları ve metodolojik özellikleri, diğer raporlama beyanları ve kontrol listeleri kapsamındadır ve TIDieR kontrol listesine
dahil edilmemiştir. Randomize bir çalışma rapor edilirken, TIDieR kontrol listesi CONSORT 2010 Bildiriminin 5. Maddesinin bir uzantısı olarak
CONSORT beyanı (bkz. www.consort‐statement.org) ile birlikte kullanılmalıdır. Bir klinik araştırma protokolü rapor edilirken, TIDieR kontrol listesi
SPIRIT 2013 Bildiriminin 11. Maddesinin bir uzantısı olarak SPIRIT beyanıyla birlikte kullanılmalıdır (bkz. www.spirit‐statement.org). Diğer
çalışma tasarımları için TIDieR, söz konusu çalışma tasarımı için uygun kontrol listesi ile birlikte kullanılabilir (bkz. www.equator‐network.org).

Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation