STROBE-VET kriterlerinin Türkçe’ye uyarlanması

KONU

Tablo1. Veteriner hekimlik alanında yapılan gözlemsel çalışmaların raporlanmasında kullanılan
STROBE-VET kriterlerinin Türkçe uyarlaması
MADDE NOBaşlık ve Özet

1Amaç

3

Evveliyat/GerekçeÇalışmanın TasarımıÇalışma Koşulları2
4
5Katılımcılar

6Değişkenler

7Veri Kaynakları/Ölçüm

8Yanlılık (Eğilim)

9Çalışma Ölçeği

10Nicel Değişkenler11İstatistiki Yöntemler

12Katılımcılar
Maruziyetler ve Olası Karıştırıcılara İlişkinBetimleyici Veriler
Sonuç VerileriBaşlıca SonuçlarDiğer AnalizlerÖnemli Sonuçlar
Güçlü ve Zayıf Yanlar
Yorum
GenellenebilirlikŞeffaflıkBalak ve ark.

13141516171819202122ÖNERİ

(a)Gerçekleştirilen çalışmanın gözleme dayalı bir araştırma olduğunu belirtin ve çalışmanın tasarımını tanımlamak için mümkünse yaygın kullanımı olan bir terminoloji kullanın.
(b)Çalışmanın ne amaçla gerçekleştirildiğini, ne şekilde tasarlandığını, sonuçlarını, kısıtlarını ve çalışmada elde edilen bulguların geçerliliğini belirtin.
Kaleme alınan araştırmanın konusuyla ilişkili geçmiş bilimsel çalışmalara dair bilgi verin ve araştırmanın gerekçesini açıklayın.
(a)Daha önce belirlenmiş birincil ve ikincil hipotezlerin varlığına veya yokluğuna açıklık getirerek çalışmanın spesifik amaçlarını belirtin.
(b)Her bir amaç ve hipotez için geçerli örgütlenme düzeyinin anlaşılır a olmasını temin edin.
Makalenin başında, çalışmanın tasarımına ilişkin temel hususları açıklayın.
(a)Çalışmanın yapıldığı yer(ler)e ve zamana (tedarik, maruziyet, izleme ve veri toplama dönemleri dâhil) ilişkin bilgi verin.
(b)Mümkün olduğu hallerde, her bir örgütlenme düzeyi için ayrı bilgi verin.
(a)İlgili her bir örgütlenme düzeyi için hayvan sahipleri/işletme yöneticileri ve hayvanlara dair uygunluk ölçütlerini belirtin.
(b)İlgili her bir örgütlenme düzeyi için hayvan sahipleri/işletme yöneticileri ve hayvanlara dair kaynak ve seçim yöntemi
bilgilerini verin.
(c)Takip/izleme yöntemini belirtin.
(d)Eşleştirilmiş çalışmalarda, eşleştirme ölçütlerini ve araştırılan her bir konu için eşleştirilen birey sayısını (sözgelimi, her bir
vaka için kontrol sayısı) belirtin.
(a)Tüm sonuçları, maruziyetleri, ön göstergeleri, potansiyel karıştırıcı değişkenleri, etki değiştiricileri tanımlayın. Mümkün
olduğunda, tanı koymada kullanılan ölçütleri belirtin.
(b)Her bir değişkenin ölçümünün yapıldığı örgütlenme düzeyini belirtin.
(c)Hipotez (önerme) temelli çalışmalarda, değişkenler arası anlamlı nedensel yapı açıklanmalıdır (bu amaçla şema/grafik/şekil kullanılması önerilir).
(a)İncelenen her bir değişken için veri kaynaklarını ve değerlendirme (ölçüm) yöntemlerini ayrıntısıyla belirtin. Mümkün
olduğu hallerde, değerlendirme yöntemlerinin gruplar arası ve zamana göre karşılaştırma sonuçlarını açıklayın.
(b)Veri toplamak için bir anket (soru formu) kullanıldıysa bu anketin nasıl hazırlandığı, onaylandığı ve uygulamada nasıl
kullanıldığı ile ilgili bilgi verin.
(c)Mümkün olduğu hallerde, veri toplamada görev alan kişiler için körlemeye başvurulup vurulmadığı ile ilgili bilgi verin.
(d)Toplanan verilerin doğruluğunu ölçmek için herhangi bir girişimde bulunulup bulunulmadığını belirtin (sözgelimi, birincilaraştırmalarda “veri temizliği” için kullanılan yöntemler ile ikincil verilerin geçerliliğinin onaylanması için kullanılan yöntemler).
Karıştırma, seçim veya bilgi kaynaklı potansiyel yanlılığın önlenmesi için alınmış bir önlem varsa açıklayın.
(a)Her bir örgütlenme düzeyi için çalışma ölçeğinin nasıl belirlendiğini açıklayın.
(b)Mümkün olduğu hallerde, örneklem büyüklüğünün belirlenmesi sürecinde bağımlı ölçümlerin ne şekilde dikkate alındığınıaçıklayın.
(c)Örneklem büyüklüğünün hesaplanmasında formal bir yönteme başvurulmuş ise, seçilen etki büyüklüğünün seçilme gerekçesi de dâhil olmak üzere, kullanılan parametreler, varsayımlar ve yöntemler ile ilgili bilgi verin.
Yapılan analizlerde nicel değişkenlerin ne şekilde ele alındığını açıklayın. Mümkün olduğu hallerde, hangi gruplama yöntemlerinin neden kullanıldığını belirtin.
(a)Çalışmanın her bir amacı için kullanılan istatistiki yöntemleri, bilgili bir okuyucunun söz konusu yöntemleri tekrarlamasına
olanak tanıyacak bir ayrıntı düzeyinde açıklayın. Değişken seçimi, karıştırıcı faktörlerin kontrolü ve bağımlı gözlemlere yönelik
kontrol yöntemleri için izlenen yaklaşımları açıklayın.
(b)Alt grupları incelemenin gerekçesini, bu grupların birbiriyle etkileşimini ve inceleme için kullanılan yöntemleri açıklayın.
(c)Eksik veriler için ne yapıldığını belirtin.
(d)Mümkün olduğu hallerde; izleme, eşleştirme, karmaşık örnekleme ve analiz çeşitliliğinde eksiklik için benimsenen analitik
yaklaşımı açıklayın.
(e)Analizlerin sağlamlığını ölçmek için kullanılmış olan bir yöntem (sözgelimi, duyarlılık analizleri veya nitel yanlılık değerlendirmesi) varsa, açıklayın.
(a)Çalışmanın her bir aşamasındaki ve her bir örgütlenme düzeyindeki hayvan sahibi/işletme yöneticisi ve hayvan sayısını
belirtin (sözgelimi, seçilebilir sayı, çalışmaya dâhil olan sayı, izlenen sayı ve analiz edilen sayı).
(b)Katılımcı olmaması durumunda, nedenlerini her bir aşama ve örgütlenme düzeyi için belirtin.
(c)Açıklamalar için bir akış şemasından ve/veya örgütlenme yapısını gösteren bir şemadan yararlanılabilir.
(a)Çalışmada yer alan katılımcıların özelliklerine (sözgelimi demografik, klinik ve sosyal özellikleri) ve mümkün olduğu hallerde, her bir grup ve örgütlenme düzeyi için maruziyetler ile olası karıştırıcılara ilişkin bilgin verin.
(b)Her bir değişken ve örgütlenme düzeyi için verisi eksik olan katılımcı sayısını belirtin.
(c)Çalışma tasarımında öngörülmüşse, izleme süresine (ortalama ve toplam süre vb.) dair özet bilgi verin.
(a)Çalışmanın tasarımına uygun ve her bir örgütlenme düzeyi için özet bilgi sunacak şekilde, çalışmada elde edilen sonuçları
belirtin.
(b)Oranlar ve yüzdeler için pay ve paydayı belirtin.
(c)Kesintisiz (sürekli) sonuçlar için yapılan gözlem sayısı ile birlikte bir değişkenlik ölçüsü belirtin.
(a)Düzeltilmemiş tahminleri ve mümkün olduğu hallerde kesinlik derecelerini (sözgelimi, %95 güven aralığı vb.) verin. Hangikarıştırıcıların ve etkileşimlerin düzeltildiğini açıkça belirtin. Kullanılan modeldeki ilgili tüm parametreleri belirtin.
(b)Sürekli değişkenlerin kategorilere ayrılması halinde, kategorilerin sınırlarını belirtin.
(c)Gerektiğinde, göreli risk tahminleri anlamlı bir zaman dilimi için mutlak riske dönüştürülebilir.
Duyarlılık/sağlamlık analizi ve alt grubu analizi gibi yapılan diğer analizlere ilişkin bilgi verin.
Çalışmanın amaçlarına atıfta bulunarak, elde edilen önemli sonuçları özetleyin.
Olası yanlılıkların veya hataların kaynağını dikkate alarak, çalışmanın güçlü yanları ve kısıtlarına dair bir tartışma sunun.
Çalışmanın amaçlarını, kısıtlarını, analizlerin çokluğunu, benzer çalışmalarda elde edilen sonuçları ve eldeki ilgili diğer kanıtları dikkate alarak, elde edilen sonuçların geneline dair dikkatle değerlendirilmiş bir yorumlama yapın.
Çalışmada elde edilen sonuçların genellenebilirliğini (dışsal geçerliliğini) değerlendirin.
(a)Finansman - Çalışmanın finansman kaynağı ve çalışmayı finanse edenlerin çalışmadaki rolü ile ilgili bilgi verin. Ayrıca,gerektiğinde, makalenin temel alınarak yazıldığı esas bir çalışma var ise, bu bilgileri esas çalışma için de verin.
(b)Çıkar Çatışması - Makalenin her bir yazarı için çıkar çatışması bulunup bulunmadığını belirtin.
(c)Makalenin yazarlarının rollerini açıklayın – Yazarların şeffaflık beyanı sunması önerilir.
(d)Etik Onay – Araştırmada insan ve hayvan kullanılabilmesi için alınan etik onaya dair bilgi verin.
(e)Kalite Standartları – Araştırma yürütülürken uyulan bir kalite standardı var ise, açıklayın.

259
Eurasian J Vet Sci, 2018, 34, 4, 257-264

STROBE VET:
The literal translation of the STROBE-VET Criteria is given on page 259 of the publication below.
The following steps have been followed for verbatim translation.

Balak T., Günay F., Kaymaz Ö., Çevrimli M.B., Özen D., Tekindal, MA, Veteriner hekimlikalanında gözlemsel araştırmaların rapor edilmesi: STROBE-VET kriterlerinin Türkçe uyarlaması,Eurasian J Vet Sci, 2018, 34, 4, 257-264, DOI: 10.15312/EurasianJVetSci.2018.208
Language equivalence study
In the first stage of the study, the original STROBE-VET statement published in 2017 was translated
into Turkish independently by 4 authors (TB, MAT, ÖK, FG) and in a meeting held, each statement waschecked separately and the necessary revisions were made and a final A consensus has been reached.
During the translation phase, the article published by the STROBE-VET group in 2018 and explaining
each item with examples was used. In addition, in order to ensure language equivalence, a Turkish
checklist for the STROBE-VET statement, whose final version was checked by an expert translator, wascreated. The STROBE-VET statement, which was adapted to Turkish, was translated from Turkish toEnglish by another expert translator using the rejection method, compared with the STROBE-VET
criteria and found a high degree of similarity between them. The Turkish adaptation of the STROBEVET criteria used in reporting observational studies is shown in Table 1 and the flow diagram followedin this process is summarized in Figure 1.

http://eurasianjvetsci.org/summary.php3?id=1227

1

www.eurasianjvetsci.org

Eurasian Journalof Veterinary Sciences
RESEARCH ARTICLE

Veteriner hekimlik alanında gözlemsel araştırmaların rapor edilmesi:
STROBE-VET kriterlerinin Türkçe uyarlaması
Tuba Balak¹, Feyza Günay², Özlem Kaymaz³, Mustafa Bahadır Çevrimli⁴, Doğukan Özen⁵, Mustafa Agah Tekindal⁶*¹Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyoistatistik Anabilim Dalı, Ankara, Türkiye²Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstatistik Anabilim Dalı, Ankara, Türkiye³Ankara Üniversitesi, Fen Fakültesi, İstatistik Bölümü, Ankara, Türkiye
⁴Selçuk Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Hayvancılık Ekonomisi ve İşletmeciliği Anabilim Dalı, Konya, Türkiye
⁵Ankara Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Biyoistatistik Anabilim Dalı, Ankara, Türkiye
⁶Selçuk Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Biyoistatistik Anabilim Dalı, Konya, TürkiyeGeliş:16.08.2018, Kabul: 10.10.2018* matekindal@gmail.com

Reporting observational studies in veterinary research:Turkish adaptation of the STROBE-VET criteriasÖzEurasian J Vet Sci, 2018, 34, 4, 257-264
DOI: 10.15312/EurasianJVetSci.2018.208
Abstract

Amaç: Bu çalışma, STROBE-VET' in Türkçe versiyonunun veteriner hekimlik alanında gözlemsel çalışmaların raporlamasınıngüçlendirilmesi ve STROBE-VET'in kullanımının araştırmacılartarafından daha anlaşılır bir hale gelmesini sağlamak amacıyla
yapılmıştır.

Aim: This study, the Turkish version of the STROBE-VET was
made to strengthen the reporting of observational studies in theveterinary field and making the usage of the STROBE-VET better
understood by the researchers.

Gereç ve Yöntem: STROBE-VET kriterleri 4 araştırmacı (TB, FG,ÖK, MAT) tarafından her biri diğerinden bağımsız olacak şekildeTürkçe’ye tercüme edilmiş ve tüm grubun bir araya gelmesiyle
birleştirilmiştir. Ardından uzman çevirmen tarafından ters çeviri işlemi yapılmış ve kriterlerin uygunluğu değerlendirilmiştir.
Türkçe kontrol listesinin tekrarlanabilirliğini değerlendirmekve araştırmacılar tarafından doğru anlaşılıp anlaşılmadığını anlamak için, DÖ ve MBÇ tarafından veteriner hekimlik alanında
20 çalışma incelenmiştir. Araştırmacılar arasındaki uyum herbir kriter için araştırmacılar arası uyum yüzdesi kullanılarak
incelenmiştir. Uyum ayrıca toplam raporlanan kriter sayısı kullanılarak Bland-Altman yöntemi ve sınıf içi korelasyon katsayısı(SKK) kullanılarak da değerlendirilmiştir.

Materials and Methods: STROBE-VET criteria have been translated into Turkish by 4 researchers (TB, FG, ES, MAT), each independent from the other. The translation was finalized with thecollection of the group. Then, an expert translator was reversed
and its compliance with the criteria was evaluated. Secondly, inorder to assess the Turkish control list whether it is understoodcorrectly by the researchers, 20 studies in the field of veterinarysciences have been evaluated by two veterinarians (DÖ andMBÇ). The correspondence between the responses of the researchers was examined using the percentage of compliance between researchers for each criterion. In addition, it was assessedusing the Bland-Altman Method and the Intraclass Correlation
Coefficient (ICC) using the total number of reported criteria.

Öneri: Türkçe'ye uyarlanmış olan STROBE-VET bildirisinin,
dergilerin hakemleri ve editörleri ile veteriner hekimlik alanında çalışan araştırmacılar için bir rehber olabileceği düşünülmektedir.

Conclusion: The Turkish version of STROBE-VET will be a guide for the referees and editors of journals as well as researchers
studying in the field of veterinary science.

Bulgular: İncelenen çalışmalardaki kriterler, raporlama sıklığında büyük bir farklılaşma göstermektedir. SKK değerleri0,351 ile 0,890 değerleri aralığında değişmektedir.

Anahtar kelimeler: Bland-Altman Methodu, gözlemsel araştırma, sınıf içi korelasyon katsayısı, STROBE-VET

Results: According to results, criteria has a great variation in
the frequency of reporting in the studies. ICC values rangedfrom 0.351 to 0.890.

Keywords: STROBE-VET, observational study, Bland-Altman
Method, intra class correlation coefficient.

Eurasian J Vet Sci, 2018, 34, 4, 257-264257