Lokalisatie: een Strategisch Alternatief voor
Geglobaliseerd Autoritarisme
English title blog: Localization: A Strategic Alternative to Globalized Authoritarianism(blog, May 12th, 2018)
Geschreven door/ written by: Helena Norberg-Hodge – Founder & Director,
Local Futures
Vertaald door/ translated by: Marc Dekens
Voor degenen die geven om vrede, gelijkheid en de toekomst van de planeet, is de wereldwijde politieke ommekeer naar rechts van de afgelopen jaren zeer zorgwekkend. We hebben ons afgevraagd: hoe is dit gebeurd? Hoe veranderde populisme in zo'n verdeeldheidzaaiende en vernietigende kracht? Hoe heeft autoritarisme het politieke toneel weer overgenomen?
Door mijn 40 jaar ervaring in zowel geïndustrialiseerde als op landbouw gebaseerde culturen, denk ik dat de voornaamste reden globalisering is. Als ik globalisering zeg, bedoel ik
het mondiale economische systeem waarin de meesten van ons nu leven - een systeem dat
wordt aangedreven door voortdurende deregulering van bedrijven en gevormd door neoliberale, kapitalistische ideologieën. Maar globalisering gaat dieper dan politiek en economie. Het heeft diepgaande persoonlijke gevolgen.
Onder deze globalisering is de concurrentie dramatisch toegenomen, is werkzekerheid iets
uit het verleden geworden en vinden de meeste mensen het steeds moeilijker om een leefbaar loon te verdienen. Tegelijkertijd wordt de identiteit bedreigd doordat culturele diversiteit wordt vervangen door een wereldwijde consumentenmonocultuur. Onder deze omstandigheden is het niet verwonderlijk dat mensen steeds onzekerder worden. Zoals adverteerders weten uit bijna een eeuw ervaring, maakt onzekerheid het gemakkelijker om
mensen uit te buiten. Maar mensen zijn tegenwoordig het doelwit van meer dan alleen
marketingcampagnes voor deodorant en tandpasta: onzekerheid maakt hen zeer kwetsbaar voor propaganda die hen aanmoedigt om de culturele 'ander' de schuld te geven van
hun benarde situatie.
Laat me illustreren hoe dit gebeurde in Ladakh, of Klein Tibet, waar ik voor het eerst op
bezoek was als jonge vrouw en waar ik meer dan vier decennia heb gewerkt. Ladakh, gelegen in de Indiase Himalaya, was relatief geïsoleerd - cultureel en economisch - tot eindjaren zestig. Toen ik aankwam in de vroege jaren 70, was net een campagne van westerse
stijl gelanceerd door de Indiase regering - die me de kans gaf om te ervaren wat er nog
over was van de oude cultuur en om de veranderingen te observeren die met de modernisering gepaard gingen.

Local Futures
www.localfutures.org

1

In de oude cultuur omvatte het werk het voorzien in de basisbehoeften van de gemeenschap - voedsel, kleding, huisvesting. Hoewel er weinig geld was, was er geen bewijs van
het soort armoede dat men overal in de zogenaamde ‘ontwikkelingslanden’ ziet - waar
mensen honger hebben of ondervoed zijn en geen voldoende onderdak of schoon drinkwater hebben. In feite kreeg ik overal in Ladakh regelmatig te horen: "We zijn tung-bos zabos", wat betekent "we zijn zelfvoorzienend, we hebben genoeg te eten en te drinken".
Tijdens mijn vroege jaren in Ladakh was er een opmerkelijke mate van sociale harmonie;
Bijzonder opmerkelijk was het feit dat de boeddhistische meerderheid en de moslimminderheid vreedzaam naast elkaar leefden. Natuurlijk waren er problemen, zoals er zijn inalle menselijke samenlevingen, maar de harmonie en levensvreugde die ik tegenkwam
waren enorm verschillend van wat ik had gekend toen ik opgroeide in Europa.
Binnen een decennium vond er echter een angstaanjagende verschuiving plaats van detraditionele harmonie, toen boeddhisten en moslims elkaar als vijanden begonnen te zien.
Etnische en religieuze verschillen begonnen een politieke dimensie te krijgen die tot verdeeldheid leidde, en veroorzaakten bitterheid en vijandschap op een schaal die voorheen
onbekend was. Jonge Ladakhis, voor wie religie gewoon een onderdeel van het dagelijks
leven was, namen overdreven stappen om hun religieuze overtuiging en toewijding te tonen. Moslims begonnen van hun jonge dochters te eisen dat ze hun hoofd bedekten met
sjaals. Boeddhisten in de hoofdstad begonnen hun gebeden uit te zenden via luidsprekers,om te concurreren met de islamitische gebedsoproep. Religieuze ceremonies die ooit doorde hele gemeenschap werden gevierd - zowel boeddhisten als moslims - werden in plaats
daarvan gelegenheden om te pronken met iemands rijkdom en kracht. In 1989 liepen despanningen tussen de twee groepen uit op geweld dat verschillende levens kostte. Ik
hoorde zachtaardige boeddhistische grootmoeders, die een paar jaar eerder thee dronken
met hun moslimburen en zelfs elkaars religieuze feesten vierden, verklaarden: "we moeten
de moslims doden voordat ze ons afmaken".
Buitenstaanders schreven het conflict toe aan het oplaaien van oude etnische spanningen,maar dergelijke spanningen hadden in 600 jaar geschiedenis nog nooit tot groepsgeweld
geleid. Als iemand die daar woonde en vloeiend Ladakhi sprak, had ik een uniek perspectief van zowel een buitenstaander als een insider, en het was voor mij duidelijk dat er een
verband was tussen de economische veranderingen die door ontwikkeling werden veroorzaakt en de plotselinge opkomst van gewelddadige conflicten.
De meest opvallende veranderingen in de economie waren gericht op voedsel en landbouw. Geïmporteerd voedsel, zwaar gesubsidieerd door de Indiase regering, wordt nu
verkocht voor de helft van de prijs van lokale producten, waardoor de lokale landbouw"oneconomisch" lijkt. Zelfredzaamheid op het gebied van voedsel werd geleidelijk vervangen door afhankelijkheid van het mondiale voedselsysteem, en veel Ladakhis - van wie deovergrote meerderheid boeren waren - begonnen zich af te vragen of er een toekomst voor
hen was.
Local Futures
www.localfutures.org

2

Veranderingen in het onderwijs hadden ook een enorme impact. In het verleden leerden
Ladakhi-kinderen de vaardigheden die nodig waren om te overleven, zelfs om te gedijen
in deze moeilijke omgeving: ze leerden voedsel te verbouwen, voor dieren te zorgen enhuizen te bouwen met lokale middelen. Maar in de nieuwe verwesterde scholen kregenkinderen in plaats daarvan vaardigheden die geschikt waren voor een stadsleven binnen
een geglobaliseerde economie - een manier van leven waarin bijna elke behoefte wordt geimporteerd. De nieuwe scholen leerden bijna niets over de Ladakhi manier van leven; inplaats daarvan werd kinderen impliciet geleerd neer te kijken op de traditionele cultuur.
De plaats (locus) van politieke en economische macht veranderde ook. Traditioneel was
het huishouden het centrum van de economie, waarbij de meeste grotere beslissingen op
dorpsniveau werden genomen. Met de komst van de nieuwe economie raakte de economische en politieke macht gecentraliseerd in de hoofdstad Leh, waardoor dorpelingen geen
beslissingen konden nemen die hun leven diepgaand beïnvloedden. Ondertussen werden
jonge mannen uit hun dorpen naar Leh getrokken op zoek naar betaalde banen. Plotselingafgesneden van hun dorpsgemeenschap en in een moordende strijd met honderden anderen om schaarse banen, werd hun eens zo veilige identiteitsgevoel diep uitgehold.
Deze veranderingen werden nog versterkt door een toestroom van buitenlandse toeristen,door de introductie van satelliettelevisie en door een bombardement aan reclamecampagnes - die allemaal dienden om de westerse, stedelijke cultuur te romantiseren, waardoor
de Ladakhis zich juist achterlijk en dom voelden.
Het was me duidelijk dat de komst van de wereldeconomie een alomtegenwoordig gevoel
van onzekerheid en machteloosheid had gecreëerd. Praktisch gezien werden de Ladakhis
afhankelijk van verre fabrikanten en gecentraliseerde bureaucratieën in plaats van van elkaar. Psychologisch hadden ze het vertrouwen in zichzelf en hun cultuur verloren. Het isniet moeilijk in te zien hoe mensen die zich onzeker en machteloos voelen, tot woede en
extremisme kunnen overgaan.
De snelheid en schaal waarmee deze veranderingen plaatsvonden in Ladakh was overweldigend, waardoor het structurele verband tussen globalisering, onveiligheid en conflictheel duidelijk werd. Het was ook duidelijk dat hetzelfde proces overal ter wereld gaande
is: het economische systeem, zo realiseerde ik me, is wereldwijd een motor geworden van
angst, fundamentalisme en politieke instabiliteit. En zowel in het noorden als in het zuiden heeft de enorme psychologische en materiële onzekerheid die door de globalisering
wordt gevoed, het vermogen van demagogen enorm gevoed, om angst en vooroordelen te
gebruiken om de publieke opinie te manipuleren.
Om deze trend te keren, is noch een identiteitspolitiek, noch een conventionele ‘linkse’versus ‘rechtse’ politiek voldoende. In plaats daarvan moeten we de structurele economische krachten die aan de basis van het probleem liggen, fundamenteel veranderen. Die
Local Futures
www.localfutures.org

3krachten zijn ontketend door de deregulering van mondiale banken en bedrijven, en het
omkeren van dat proces is onze beste hoop op vrede en stabiliteit.
Om te zien hoe deregulering van bedrijven heeft geleid tot een ineenstorting van de democratie, tot toenemend fundamentalisme en geweld, en tot de opkomst van extreemrechtse
politieke leiders, is het van vitaal belang dat we de bredere verbanden zien die reguliere
analyses over het algemeen negeren.

Globalisering en onzekerheid
Veel mensen, vooral uit de linkse kant van het politieke spectrum, associëren globalisering
met internationale samenwerking, reizen en de verspreiding van humanitaire waarden.
Maar in de kern is globalisering een economisch proces - een proces dat sinds het eindevan de Tweede Wereldoorlog de kern vormt van de neoliberale ideologie en de bedrijfsagenda. In het Globale Zuiden wordt het ‘ontwikkeling’ genoemd, in het Globale Noorden
als vooruitgang. Maar in zowel Noord als Zuid is het fundamentele proces hetzelfde: dederegulering, centralisatie en privatisering van het bedrijfsleven, de financiën en de politiek.
Tegenwoordig wordt dit voornamelijk bereikt door middel van ‘vrije handel'-verdragen
die bedrijven de vrijheid geven om over de wereld te reizen op zoek naar de goedkoopste
arbeidskrachten, de minst stringente gezondheids- en milieunormen, de grootste belastingvoordelen en de meest genereuze subsidies. Deze verdragen stellen bedrijven in staat
operaties - en dus banen - te verplaatsen waar ze maar willen. Ze geven hun zelfs het recht
om regeringen aan te klagen wegens wetten of voorschriften die hun potentiële winsten
bedreigen - en daarmee de democratie volledig belachelijk maken. Gevangen in een systeem dat constante wereldwijde "groei" vereist, hebben gemeenschappen gezien dat hun
lokale economieën werden ondermijnd, waardoor ze afhankelijk werden van een onstabiele, door bedrijven geleide economie waarover ze geen controle hebben.
Het traject van groeiende bedrijfsmacht is niet onvermijdelijk of natuurlijk, noch is het een
gevolg van veronderstelde ‘schaalvoordelen’, zoals velen aannemen. Het is eerder het resultaat van decennia van beleidskeuzes door nationale regeringen en internationale organen zoals de Wereldbank en het IMF, die opzettelijk de grote en de wereldwijde organisaties steunen in de overtuiging dat bedrijfsgroei de weg is naar vrede en welvaart. Niet alleen hebben internationale bedrijven en banken mogen profiteren van verschillen in arbeids-, gezondheids-, veiligheids- en milieunormen over de hele wereld, ze hebben ook
enorme belastingvoordelen en enorme directe subsidies gekregen. Nog verraderlijker is
dat het bedrijfssysteem is gebouwd op een reeks indirecte subsidies - grotendeels voor deinfrastructuur waarvan de globalisering afhangt. Wereldwijde marketeers zoals Wal-Mart,
Amazon en Apple hebben een goed ontwikkeld en constant groeiend transportnetwerk
Local Futures
www.localfutures.org

4van zeehavens, spoorwegen, luchthavens en megasnelwegen nodig, evenals enorme hoeveelheden zwaar gesubsidieerde fossiele brandstoffen voor transport. Om hun toeleverings- en afleveringsketens te bewaken, hebben ze ook geavanceerde satellietcommunicatietechnologieën nodig - iets wat ook vereist is door mondiale banken en financiële instellingen om kapitaal over de wereld te verplaatsen. In bijna elk land zijn de onderwijssystemen verschoven naar het opleiden van studenten voor de vaardigheden die het bedrijfsleven nodig heeft. Al deze mechanismen begunstigen structureel grote en mondiale bedrijven boven bedrijven die gelokaliseerd of plaatsgebonden zijn, en de meeste van deze mechanismen zijn niet betaald door de bedrijven zelf, maar door de belastingbetaler. [1]Zelfs de wereldwijde bedrijven die door charismatische ondernemers lijken te zijn 'opgestart', hebben veel van hun succes te danken aan vrijgevigheid van de overheid. Zoals auteur Mariana Mazzucato betoogt, was zelfs de iPhone niet zozeer een product van de verbeelding van Steve Jobs, als wel van publiek gefinancierd onderzoek door het Amerikaanse ministerie van Defensie en de National Science Foundation. [2] En de futuristische
bedrijven van Elon Musk hebben niet alleen geprofiteerd van $ 5 miljard aan directe lokale, provinciale en federale steun, maar ook van tientallen jaren onderzoek naar onder
meer rakettechnologie. [3]Werkonzekerheid
Naarmate bedrijven meer vrijheid kregen, zijn de banen die ze bieden steeds onzekerdergeworden. Op grond van de Noord-Amerikaanse Vrijhandelsovereenkomst (NAFTA) van
1994 leed de VS bijvoorbeeld een nettoverlies van naar schatting 700.000 banen toen fabrikanten naar Mexico verhuisden, waar de lonen goedkoper waren en de arbeidsnormen lager [5]. Maar globalisering is een voortdurende ‘race naar de bodem’, dus niet al die banen
bleven in Mexico: alleen al tussen oktober 2000 en december 2003 verloor Mexico 300.000
banen omdat de Chinese massa-export naar de Verenigde Staten goedkoper was. [5] Over
het algemeen waren de boeren uit Mexico de grootste verliezers: sterk gesubsidieerde
landbouwproducten uit de Verenigde Staten infiltreerden hun lokale markten en ondermijnden het levensonderhoud van ongeveer 2,3 miljoen kleine boeren. [6] Veel van dezeboeren kwamen terecht in de drukke steden van Mexico, waar ze gedwongen werden om
met elkaar te concurreren om laagbetaalde industriële banen. Met weinig haalbare opties,
migreerden velen - legaal of niet - naar de Verenigde Staten. Deze slachtoffers van de globalisering werden, ironisch genoeg, vaak de zondebok van extreemrechts voor het verlies
van Amerikaanse banen.
Hoewel de media de stijgende levensstandaard van industriële arbeiders in het zuiden
van de wereld hebben benadrukt, wegen de voordelen voor de arbeiders daar zwaar op
tegen de voordelen voor de bedrijven die hun productieactiviteiten offshore verrichten.
Van de prijs die voor een Apple iPhone wordt betaald, gaat bijvoorbeeld minder dan 2%
Local Futures
www.localfutures.org

5

naar de Chinese arbeiders die bij de productie betrokken zijn, terwijl 58% door Apple als
winst wordt ingenomen [7].
Het is niet alleen het verdwijnen van banen die leidt tot stagnerende of afnemende levensstandaarden, maar ook de dreiging dat banen gemakkelijk elders kunnen worden overgenomen als werknemers geen lagere lonen, langere werktijden of minder voordelen accepteren. Op deze manier dienen de vele multilaterale en bilaterale "vrije handel" -verdragen
die nu van kracht zijn, de onderhandelingspositie van de arbeiders te ondermijnen en delonen te drukken, zelfs voor de banen van het bedrijf die niet zijn uitbesteed.
Banen gaan ook verloren doordat bedrijven worden gecentraliseerd en opgeschaald. Wanneer een wereldwijd bedrijf - gesteund door een reeks belastingvoordelen en subsidies een nieuwe markt betreedt, heeft de lokale economie de neiging om netto banen te verliezen, omdat kleinere concurrenten die meer afhankelijk zijn van menselijke arbeid failliet
gaan. Sommige onderzoeken hebben aangetoond dat elke nieuwe supermarkt in het VK
een nettoverlies van 276 banen met zich meebrengt [8]. Volgens een rapport van het Institute for Local Self-Reliance heeft de online marketeer Amazon 150.000 banen meer vernietigd dan hij heeft gecreëerd. [9] Net als andere online retailers heeft Amazon niet alleen
geprofiteerd van communicatie- en transportinfrastructuren die op openbare kosten zijngebouwd, maar heeft het ook vermeden om staats- en lokale omzetbelasting te innen vanzijn Amerikaanse klanten - omzetbelastinginkomsten die staten en plaatsen hard nodig
hebben - waardoor Amazon een prijsvoordeel krijgt van maar liefst 9,75% ten opzichte vanbedrijven in de hoofdstraat. [10]Tegelijkertijd gaan veel banen verloren door geavanceerde technologie. Het voor de handliggende voorbeeld is in de productie, waar robots een breed scala aan geschoolde werknemers hebben vervangen, maar technologie heeft een vergelijkbare impact op de landbouw. De export gestuurde markten van de wereldeconomie vragen om enorme hoeveelheden gestandaardiseerde grondstoffen; het produceren van die voedingsmiddelen op
grote schaal betekent mono-culturele productie, die sterk afhankelijk is van industriële
machines en chemische inputs, maar waarvoor slechts een relatief kleine beroepsbevolking in de landbouw nodig is. Als gevolg hiervan is het levensonderhoud in de landbouwsector enorm gedaald. In de EU zijn de afgelopen tien jaar bijna 4 miljoen landbouwbedrijven met bedrijven van minder dan 10 hectare verdwenen; Tegenwoordig beheert slechts
3% van de landbouwbedrijven meer dan 50% van de totale landbouwgrond in de EU [11].
In de VS beschouwt het Census Bureau boeren als een zodanig demografisch onbeduidende populatie dat het hun aantal niet langer bijhoudt, maar er wordt geschat dat er nu
minder boeren in Amerika zijn dan er mensen in de gevangenis zitten. [12] Naarmate de
informatietechnologie geavanceerder wordt, worden banen in veel andere sectoren ver-Local Futures
www.localfutures.org

6

plaatst van mensen naar computers. Voorlopig zijn slecht betaald handwerk en hooggekwalificeerde banen relatief beschermd tegen deze trend, maar de technologische vooruitgang maakt iedereen onzekerder over hun baan [13].

Politieke onzekerheid
Deregulering van bedrijven, inclusief banken, heeft een handvol reuzen in staat gesteld dewereldmarkten te monopoliseren. Sommige zijn groter geworden dan natiestaten, zowel
in termen van rijkdom als politieke invloed. Deze multinationals hebben hun ongekende
macht gebruikt om bij regeringen te lobbyen voor nog meer economische deregulering,
met behulp van mechanismen zoals clausules voor beslechting van geschillen tussen investeerders en staten (ISDS) in vrijhandelsverdragen om regeringen aan te klagen en regelgeving van algemeen belang aan te pakken. [14]Terwijl ‘vrijhandel’ grote spelers de vrijheid geeft om te doen wat ze willen, betekent dit
juist het tegenovergestelde - meer regulering en beperkingen - voor kleinere, nationaal gevestigde spelers. Bij overheden werd door grote bedrijven gelobbyd om de activiteiten van
kleinere bedrijven te beperken door ze vast te houden aan onredelijke normen en ingewikkelde bureaucratie. In veel gevallen wordt op kleinschalige bedrijven een oneerlijke lastgelegd door regelgeving gericht op problemen veroorzaakt door grootschalige productie.
Kippenboerderijen in batterijstijl hebben bijvoorbeeld duidelijk aanzienlijke milieu- en gezondheidsvoorschriften nodig: hun miljoenen genetisch identieke, nauw opgesloten dieren zijn zeer vatbaar voor ziekten, hun tonnen geconcentreerd afvalwater moeten veilig
worden verwijderd en de lange afstand bij het transport van verwerkt pluimvee bestaat
het risico op bederf. Toch is een kleine producent - zoals een boer met enkele tientallen
scharrelkippen - onderworpen aan in wezen dezelfde voorschriften, waardoor de kosten
vaak stijgen tot niveaus die het onmogelijk maken om in bedrijf te blijven. Grootschalige
producenten kunnen de nalevingskosten over een veel groter volume spreiden, waardoor
het lijkt alsof ze 'schaalvoordelen' genieten ten opzichte van kleinere producenten.
Tegelijkertijd zijn de regeringen zelf verarmd door deregulering van bedrijven. Hun geld
is opgeschroefd door de zware subsidies die worden uitgedeeld om grote bedrijven aan tetrekken, en hun inkomsten zijn uitgehold door belastingvoordelen, offshoring en het vermogen van multinationals om winsten te verbergen in landen met lagere belastingtarieven. Door de deregulering van de financiële sector staan regeringen steeds meer in deschulden bij mondiale banken en bedrijven. Tegelijkertijd wordt het aan regeringen overgelaten om alle externe effecten te dekken - de sociale en milieuproblemen die de onvermijdelijke bijproducten zijn van wereldwijde groei.
Door steeds meer op afstand gezet te worden van de instellingen die beslissingen nemen
die hun leven beïnvloeden en onzeker zijn over hun economisch levensonderhoud, zijn
Local Futures
www.localfutures.org

7

veel mensen gefrustreerd, boos en gedesillusioneerd geraakt door het huidige politiekesysteem. Hoewel democratische systemen wereldwijd enorm zijn aangetast door de defacto regering van gedereguleerde banken en bedrijven, geven de meeste mensen de regeringsleiders thuis de schuld. Omdat ze het grotere plaatje niet zien, zijn steeds meer mensen vatbaarder geworden voor de valse beweringen en loze beloften van onconventionele,
autoritaire kandidaten, die daardoor voet aan de grond kunnen krijgen in politieke arena's.

Psychologische onzekerheid
Terwijl lokale, zelfs nationale, economieën worden ondermijnd, begint het weefsel van onderlinge afhankelijkheid dat gemeenschappen bij elkaar houdt te rafelen. Dit leidt niet alleen tot sociale versnippering en isolatie, het ontrafelt ook het vangnet wat ervoor zorgde
dat de omringende gemeenschap kan worden ingeroepen voor hulp in tijden van nood.
Tegelijkertijd breidt de wereldwijde consumentencultuur die de groei van bedrijven ondersteunt, meedogenloos uit. Mensen over de hele wereld worden bestookt met reclameboodschappen waarin staat: "Je bent niet goed genoeg zoals je bent, maar je kunt jezelf verbeteren door ons product te kopen."
Naarmate ‘face-to-face’ relaties verslechteren en echte rolmodellen worden vervangendoor verre, kunstmatige beelden van perfectie in de massamedia en in de hyperbolische
wereld van sociale media, is er sprake van ongezonde vergelijking. Deze trends worden inverband gebracht met een stijgend aantal stoornissen zoals anorexia, angst, agressie en
zelfs zelfmoord, terwijl sociaal isolement, huiselijke stress en toenemende economische
druk aanleiding hebben gegeven tot epidemieën van depressie en verslaving. [15]Door de nieuwe economie onzeker en gemarginaliseerd achtergelaten, kunnen mensen
zeer kwetsbaar zijn voor vooroordelen. Vooral in het mondiale Zuiden breekt de ineenstorting van gemeenschappen en culturen rijke intergenerationele relaties af en ontwortelt
identiteiten, vaak door ongezonde alternatieven die een wanhopige behoefte om erbij tehoren weerspiegelen. Ideologisch fundamentalisme en extremisme lijken zowel een verklaring te bieden voor verslechterende sociale en persoonlijke kwalen als een radicale oplossing. Het kan persoonlijke bevestiging en betekenis, solidariteit en gemeenschapsgevoel
bieden - allemaal essentiële menselijke behoeften die door de globalisering zijn ondermijnd.
De ontworteling van op het land gebaseerde bevolking - een dramatische en zichtbare
trend in de landen van het Zuiden - is de motor geweest van een groot deel van het etnische conflict, het fundamentalisme en het radicalisme in dat deel van de wereld. In het
noorden van de wereld zijn plattelandsgebieden op dezelfde manier uitgehold door monLocal Futures
www.localfutures.org

8diale economische krachten. Kleine familieboerderijen die verbonden zijn met de wereldwijde voedseleconomie zitten gevangen tussen de stijgende prijzen die worden aangerekend door de landbouwbedrijven die hun inputs en apparatuur verkopen, en de dalendeprijzen die worden betaald door degenen die hun productie kopen. Ze kunnen eenvoudigweg niet concurreren met zwaar gesubsidieerde, door export geleide landbouwbedrijven,en hun gestage ondergang heeft de lokale economieën en gemeenschappen die ze ooit ondersteunden, gedecimeerd. Jongeren die in deze landelijke gebieden zijn opgegroeid, zien
daar vaak geen toekomst voor zichzelf: niet alleen zijn banen schaars, maar - net als in
Ladakh - vertellen de media en advertenties hen dat het stadsleven daarentegen 'cool', glamoureus en opwindend is. Deze delen van het land - in de Verenigde Staten ‘the heartland’ genoemd - zijn een vruchtbare voedingsbodem geworden voor extreemrechtse autoritaire bewegingen.

Autoritarisme het vuur aan de schenen leggen: het vooruitzicht van lokalisatie
We hebben dringend een wijdverbreid bewustzijn nodig van het grote plaatje van economische deregulering en de impact ervan op onze gemeenschappen en persoonlijk leven.
Alleen onwetendheid over dit systeem maakt het mogelijk dat de pseudo-oplossingen van
Trump, Brexit, Duterte en anderen aan kracht winnen, zelfs als het mondiale economischesysteem onbelemmerd verder marcheert. Ondanks het feit dat deze rechtse politieke
krachten vaak als "anti-globalistisch" worden bestempeld, dienen ze in feite om mondialemonopolies te versterken. [16]Elke beweging om de ellende van de rechteloze mensen aan te pakken, moet niet alleen desystemische ziekte van economische deregulering blootleggen en diagnosticeren, maar
moet ook een samenhangend alternatief bieden. Ik geloof dat economische lokalisatie demeest strategische oplossing is. Het gelokaliseerde pad zou een ommekeer van 180 gradenin het economisch beleid met zich meebrengen, zodat zaken en financiën plaatsgebonden
worden en verantwoording dienen af te leggen aan democratische processen. Dit betekent
herregulering van mondiale bedrijven en banken, evenals een verschuiving van belastingen en subsidies, zodat ze niet langer de voorkeur geven aan het grote en het mondiale,
maar in plaats daarvan kleinschaligheid op grote schaal ondersteunen. Het opnieuw opbouwen van sterkere, meer gediversifieerde en zelfvoorzienende economieën op nationaal, regionaal en lokaal niveau is essentieel voor het herstel van de democratie en een reele economie gebaseerd op duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen - een economie die in essentiële menselijke behoeften voorziet, ongelijkheid vermindert en sociale
harmonie bevordert.
De manier om deze verandering teweeg te brengen, is niet door simpelweg op een nieuwe
kandidaat te stemmen binnen dezelfde gecompromitteerde politieke structuur. In plaats
daarvan moeten we diverse en verenigde volksbewegingen opbouwen om een politieke
Local Futures
www.localfutures.org

9kracht te creëren die systemische lokalisatie kan bewerkstelligen. Het betekent bewust maken van de manier waarop globalisering de democratie tot een aanfluiting heeft gemaakt,
en duidelijk maken dat het bedrijfsleven plaatsgebonden moet zijn om verantwoording af
te leggen en onderworpen te zijn aan het democratische proces. We moeten met elkaar
over politiek praten - met degenen die zich zorgen maken over sociale gerechtigheid envrede, degenen die zich richten op werkloosheid, milieukwesties of spirituele en ethische
waarden. Het betekent bewustmaking van het gemeenschappelijke belang dat campagnes
voor één onderwerp verenigt en links-rechts-antagonisme overbrugt. Het creëren van
face-to-face lokale groepen die zich vervolgens nationaal en zelfs internationaal verbinden,
kan een diverse beweging vormen - een kritische massa - die de politiek kan betreden ensterk kan blijven in haar pro-democratische / anti-corporate positie, ondanks de systematische gevestigde belangen die het onvermijdelijk zal moeten betwisten.
Hoewel een dergelijke wereldwijde beweging nog niet is ontstaan, hebben we in sommige
landen een glimp opgevangen van het wijdverbreide verlangen naar fundamentele verandering. Bij de laatste Britse verkiezingen omvatte het Labour-partijmanifest verschillendeprogressieve maatregelen, zoals de re-nationalisatie van sleutelsectoren die zijn overgenomen door particuliere bedrijven. Hoewel Labour de verkiezingen niet won, kreeg het een
groot deel van de stemmen. In de VS was de presidentiële campagne van Bernie Sanders
in 2016 een ander voorbeeld van een politicus die reageerde op het groeiende koor van
kritische stemmen over de controle van het bedrijfsleven over de economie.
De kwestie is echter complex: de natiestaat blijft de politieke entiteit die het meest geschikt
is om het mondiale zakendoen aan banden te leggen, maar tegelijkertijd zijn er meer gedecentraliseerde economische structuren nodig, vooral als het gaat om het voorzien in basisbehoeften. Deze gelokaliseerde economieën vereisen een paraplu van milieu- en socialebescherming, versterkt door nationale en zelfs internationale regelgeving, maar bepaald
door lokale politieke betrokkenheid. Dit komt dicht in de buurt van het platform van La
Via Campesina, van oorsprong Latijns-Amerikaans maar nu wereldwijd van opzet. Hoewel het geen kandidaat is voor een politiek ambt, vertegenwoordigt het wel meer dan 400
miljoen kleine boeren wereldwijd die campagne voeren voor voedselsoevereiniteit en tegen de deregulering van bedrijven.
Lokalisatie is een oplossingsvermenigvuldiger. Het kan de democratie herstellen door de
invloed van grote bedrijven op de politiek te verminderen en door vertegenwoordigers
verantwoording af te leggen aan mensen, niet aan bedrijven. Het kan de concentratie vanrijkdom omkeren door de oprichting van meer kleine bedrijven te stimuleren en ervoor tezorgen dat het geld lokaal blijft circuleren. Het kan vervuiling en verspilling tot een minimum beperken door te voorzien in echte menselijke behoeften in plaats van in verlangens
die door de consumentencultuur zijn voortgebracht, en door de afstanden tussen producenten en consumenten te verkorten.
Local Futures
www.localfutures.org

10Lokalisatie stelt mensen ook in staat om de effecten van hun acties duidelijker te zien: inkleinere economieën weet men bijvoorbeeld gemakkelijk of de voedselproductie afhankelijk is van giftige chemicaliën, of landarbeiders zijn mishandeld en of het land gezond
blijft. Op deze manier wordt het bedrijfsleven meer verantwoordelijk. [17]Door voorrang te geven aan gediversifieerde productie voor lokale behoeften boven gespecialiseerde productie voor export, herverdeelt lokalisatie de economische en politieke
macht van mondiale monopolies naar miljoenen kleine producenten, boeren en bedrijven.
Het decentraliseert daardoor de politieke macht en verankert het in de gemeenschap,waardoor mensen meer keuzevrijheid krijgen over de veranderingen die ze in hun eigen
leven willen zien.
De exponentiële groei van lokalisatie-initiatieven - van op voedsel gebaseerde inspanningen zoals gemeenschapstuinen, boerenmarkten, door de gemeenschap ondersteunde landbouwprogramma's en stadslandbouw, tot lokale zakelijke allianties, gedecentraliseerde regelingen voor hernieuwbare energie, bibliotheken voor het lenen van gereedschap en projecten voor gemeenschapsonderwijs - getuigt van het feit dat steeds meer mensen op een
grotendeels gezonde manier arriveren bij lokalisatie als een systemische oplossing voor deproblemen waarmee ze worden geconfronteerd
Hier is een korte greep uit enkele initiatieven die al aan de gang zijn:•

In Fitzroy, Australië, komen mensen maandelijks samen in een plaatselijk park om
producten, zaden, eieren, jam, chutney, bloemen, recepten en tuintips uit te wisselen. Er is geen geld mee gemoeid en mensen worden aangemoedigd om te nemen
wat ze willen. Deze zelfbenoemde Urban Harvest helpt mensen niet alleen geld tebesparen op voedsel, het biedt bewoners ook de mogelijkheid hun buren te leren
kennen en gemeenschapsbanden op te bouwen. [18]•In de Amerikaanse staat Vermont stelt de boerderij van de gemeenschap van Pine
Island vluchtelingen, voornamelijk uit Afrika en Azië, in staat de agrarische en culinaire tradities voort te zetten die ze achterlieten toen ze uit hun huizen werden verdreven. De boerderij biedt deze immigranten niet alleen de mogelijkheid om betaalbaar, cultureel relevant voedsel te verbouwen en te verwerken, het verbindt hen
ook met elkaar en met hun nieuwe gemeenschap. [19]•In Oxfordshire, VK, werkt de Low Carbon Hub aan het creëren van een lokaal beheerde, gedecentraliseerde infrastructuur voor hernieuwbare energie, waarbij daken en vervuilde percelen worden omgevormd tot een microgrid voor lokale behoeften. Het project wordt betaald door de verkoop van gemeenschapsaandelen.
[20]

Local Futures
www.localfutures.org

11

•

Zelfs het financiële systeem - de bron van zoveel onheil en verdriet - wordt gelokaliseerd met ingrijpende gevolgen. In de sloppenwijken van Fortaleza, Brazilië, is bijvoorbeeld een gemeenschapsbank, Las Palmas, opgericht die wordt bestuurd door
lokale bewoners met als doel te voorzien in lokale behoeften. Het gaf onder meerzijn eigen valuta uit, die alleen binnen de gemeenschap circuleert. Toen het project
begon, werd slechts 20% van de aankopen lokaal gedaan; tegenwoordig is dat aantal meer dan 90%. [21]Dit zijn slechts een handvol van de letterlijk duizenden creatieve grassroots-initiatieven
die zowel de levensvatbaarheid van lokalisatie als de systemische voordelen ervan aantonen.
Helaas wordt lokalisatie soms verward met isolationisme en zelfs met rechts nationalisme.
In feite is het tegenovergestelde waar: lokalisatie vereist internationale samenwerking ensolidariteit om de zakelijke moloch een halt toe te roepen; het is gebouwd op een diep respect voor culturele diversiteit en daarom tolerantie voor verschillen.
De stad Preston in het VK is een goed voorbeeld van hoe lokalisatie de samenwerking vergroot. In 2011 zijn de stads- en provinciale raden begonnen met het lokaliseren van aanbestedingen als reactie op bezuinigingen op de nationale overheidsfinanciering. Door de bestedingsfocus van zes regionale instellingen, waaronder een politiekorps, woningcorporaties en hogescholen, te verleggen, slaagden ze erin om in twee jaar tijd het bedrag dat bij
lokale leveranciers wordt uitgegeven te verhogen van 14% naar 28%. Tegelijkertijd was er
een groei van het aantal lokale coöperatieve bedrijven. [22] De raad van Preston is verre
van isolationistisch, maar werkt nu samen met andere steden in de EU, als onderdeel van
het Europabrede Procure Network, om te onderzoeken hoe zij soortgelijke veranderingen
in hun lokale economie kunnen aanbrengen.
Andere netwerken groeien op nationaal en internationaal niveau. Deze omvatten de Business Alliance for Local Living Economies (BALLE), die honderden lokale bedrijfsleiders
uit heel Noord-Amerika verenigt om best practices te delen. Evenzo brengt de New Economy Coalition ngo's (non-gouvernementele organisaties), bedrijven en activisten uit heel
Noord-Amerika samen om strategieën voor lokalisatie uit te wisselen. Het Transition
Town-netwerk verbindt groepen die eraan werken om zoveel mogelijk los te koppelen vande fossiele brandstofeconomie. Mijn organisatie, Local Futures, heeft een International Alliance for Localization (IAL) opgericht, die deze uitwisseling naar een mondiaal niveau tilt
en momenteel organisaties en individuele leden uit meer dan 50 landen omvat. Echte lokalisatie betekent kleinschaligheid op grote schaal, en dat vereist samenwerking op alle niveaus.
Een grote uitdaging voor de acceptatie van een lokale agenda onder progressieven was deindruk dat lokaal en natuurlijk ‘elitair’ zijn en alleen betaalbaar voor mensen met comfortabele middelen. Bedrijfsdenktanks zijn effectief geweest in het verspreiden van deze
Local Futures
www.localfutures.org

12boodschap, maar de relatief hogere kosten van gezonde alternatieven - of het nu gaat om
biologisch voedsel, lokale natuurlijke bouwmaterialen en vezels, of alternatieve geneeswijzen - zijn grotendeels een product van extern gemaakte kosten en overheidssubsidies voorde productie door exportgerichte bedrijven. Verwijder al die kunstmatige ondersteuning
en de kosten van geglobaliseerde producten zouden voor de meesten onbereikbaar zijn.
Een verwante beschuldiging van 'elitarisme' is dat de noorderlingen die werken aan het
lokaliseren van hun economieën de arme mensen van het mondiale zuiden de rug toekeren, die noordelijke markten nodig hebben om uit de armoede te geraken. De waarheid is
dat vele jaren van exportgeoriënteerde ‘ontwikkeling’ (met wortels in kolonialisme en slavernij) de meeste landen van het Zuiden diep in de schulden hebben geduwd - het meeste
daarvan is opgelopen om de infrastructuur op te bouwen die nodig is voor de wereldhandel. Tegenwoordig gaat het leeuwendeel van de rijkdom die wordt gecreëerd over de ruggen van zuidelijke arbeiders naar de financiering van deze schuld, niet om te voorzien in
lokale behoeften. Lokalisatie bevorderen betekent dat mensen in zowel Noord als Zuid
worden aangemoedigd om hun economische activiteiten te diversifiëren en zelfredzamer
te worden. Voor noorderlingen zou dit betekenen dat mensen aan de andere kant van dewereld met rust gelaten worden, wier verarming een direct gevolg is van het feit dat ze gedwongen zijn te produceren voor de export in plaats van voor hun eigen behoeften. Het
terugdraaien van de afhankelijkheid aan beide kanten zou niet een soort van “de ene op
de andere dag boycot” inhouden; in plaats daarvan zou het een zorgvuldig economischproces zijn dat een nauwe Noord-Zuid-grassroots-samenwerking omvat.
In het licht van onze wereldwijde crises - ecologische, sociale en economische - zouden regeringen er goed aan doen om fundamenteel van richting te veranderen. In plaats vandoor te gaan met het dereguleren en subsidiëren van grote, wereldwijde banken en bedrijven, zouden ze zich in plaats daarvan moeten concentreren op het ondersteunen van delokale handel en kleine producenten. Omdat voedsel iets is dat iedereen, overal, elke dag
nodig heeft, moet een belangrijke focus liggen op de wederopbouw van de lokale voedseleconomie. Dit versterkt de hele economie, herbouwt de gemeenschap en helpt het milieu
te genezen. Het draagt ook bij aan veerkracht in het licht van klimaatverandering: diverse
gelokaliseerde productiesystemen in een onderling afhankelijk netwerk, in plaats van afhankelijkheid van verre bronnen voor onze basisbehoeften, zullen gemeenschappen beter
toerusten om de komende omwentelingen het hoofd te bieden.
Onnodig te zeggen dat de PR-afdelingen van mondiale bedrijven hard werken om dezeboodschap tegen te gaan - en ons vertellen dat we, ongeacht de kosten van het mondialevoedselsysteem, geen andere keuze hebben dan te verdubbelen in de chemie- en energieintensieve monoculturen en wereldhandel als we de groeiende wereldbevolking willen
voeden. [23] Wat ze simpelweg negeren, is dat studies die over de hele wereld worden uitgevoerd, aantonen dat kleinere boerderijen productiever zijn per eenheid land, water enenergie dan grootschalige monoculturen. [24] Industriële landbouw is alleen efficiënt als
Local Futures
www.localfutures.org

13het wordt gemeten in output per arbeidseenheid: monoculturen zijn geweldig als het doelis om voor enkelen winst te maken ten koste van miljoenen banen op de boerderij, maarniet als het doel is om zoveel mogelijk voedsel duurzaam te produceren met de het beperkte aanbod van akkerland, zoet water en energie op aarde.
Degenen die in het mondiale noorden wonen - waar de industrialisatie van de landbouw
al generaties lang gaande is - kunnen gemakkelijk uit het oog verliezen dat het grootste
deel van het voedsel dat tegenwoordig in de wereld wordt geconsumeerd, wordt geproduceerd door kleine boeren op landbouwbedrijven van minder dan 5 hectare. [25] Om diekleine bedrijven te vervangen door industriële monoculturen, moeten honderden miljoenen mensen in hun levensonderhoud worden verwoest en in de sloppenwijken van steden
tot echte armoede worden gedreven. Het hoeft ons niet te verbazen als een aanzienlijk deelvan die miljoenen gefrustreerd, boos en vatbaar wordt voor extremistische opvattingen.
Het mondiale voedselsysteem is op andere manieren inefficiënt, vooral als men kijkt naar
‘overtollige handel’. In een typisch jaar exporteert Groot-Brittannië meer dan 100.000 ton
melk, brood en varkensvlees, terwijl het bijna identieke hoeveelheden importeert. Hetzelfde geldt voor de VS, die bijna 1 miljoen ton rundvlees en honderdduizenden tonnen
aardappelen, suiker en koffie exporteren en importeren. [26] In sommige gevallen is het
letterlijk hetzelfde product dat zowel wordt geëxporteerd als geïmporteerd: zo worden
garnalen uit Schotland routinematig naar China verscheept om met de hand te worden gepeld en vervolgens teruggestuurd naar Schotland, waar ze worden gepaneerd, verpakt en
verkocht. [27] Dit kan de financiële eindresultaten van de betrokken agribusiness aanvullen, maar het is nauwelijks efficiënt te noemen.
Zoals het nu is, is het op handel gebaseerde voedselsysteem niet in staat de huidige wereldbevolking duurzaam te voeden. Nu voedsel strenger wordt gecontroleerd door bedrijven dan ooit tevoren, zijn ongeveer 870 miljoen mensen ondervoed [28] - ook al wordt ermeer dan genoeg voedsel geproduceerd om iedereen op de planeet voldoende te voeden.
In de VS bijvoorbeeld betekenen lange toeleveringsketens en de uitbanning van cosmetisch onzuivere producten door bedrijven dat meer dan 40 procent van het voor menselijke
consumptie geteelde voedsel uiteindelijk wordt weggegooid. [29] Wereldwijd wordt vierkeer zoveel voedsel weggegooid als nodig zou zijn om alle ondervoede mensen in de wereld te voeden. [30]
Om de lokale voedselbeweging te ondersteunen, zouden subsidies kunnen worden omgeleid naar het versterken van lokale infrastructuren, inclusief distributielijnen die lokale
producenten met lokale consumenten verbinden, en zelfs financiële steun geven aan kleinschalige, gediversifieerde boerderijen zelf. Door dergelijke beleidsveranderingen zouden
lokale, banenrijke, gemeenschapsgebaseerde, ecologische economische systemen opmerkelijk snel de hoofdstroom worden, waardoor zelfs mensen met een laag inkomen over dehele wereld kunnen profiteren van hun lokale economie. Evenzo zouden het verminderen
van de subsidies voor fossiele brandstoffen en het verhogen van de belastingen voor meer
Local Futures
www.localfutures.org

14

vervuilende industrieën veel van de verborgen kosten van hulpbronnenintensieve economische systemen internaliseren, waardoor de marktprijzen meer in overeenstemming
worden gebracht met de werkelijke kosten van hulpbronnen en vervuiling. Deze verschuivingen zouden ertoe leiden dat lokale producten de goedkopere, meer toegankelijke optie
worden voor de bredere bevolking.
De opkomst van autoritarisme is slechts een van de vele onderling samenhangende gevolgen van economische globalisering. De wereldeconomie van vandaag verhoogt de economische onzekerheid, breekt gemeenschappen en ondermijnt de individuele en culturele
identiteit, waardoor omstandigheden worden gecreëerd die rijp zijn voor de opkomst van
autoritaire leiders. Als de milieukosten van de globalisering - klimaatverandering, woestijnvorming, overstromingen - mogen stijgen, kunnen we steeds grotere golven van vluchtelingen verwachten die de natiestaten verder zullen destabiliseren, terwijl hun bereidheid
en vermogen om humaan te handelen wordt beperkt.
De meest strategische manier om al deze crises aan te pakken, is door onmiddellijk te beginnen met het terugschroeven en decentraliseren van economische activiteiten, waardoor
gemeenschappen en lokale economieën in staat worden gesteld om in zoveel mogelijk van
hun eigen behoeften te voorzien, inclusief de menselijke behoefte aan verbinding.
De beweging voor economische lokalisatie zal vele facetten van strategische verandering
vereisen: de verspreiding van bewustzijn, dynamische politieke campagnes, verlichte
grassroots-actie en internationale samenwerking. Dit lijkt misschien ontoereikend voor deomvang van de crises waarmee we worden geconfronteerd, maar het vaandel van lokalisatie heeft het potentieel om enorme aantallen mensen van beide kanten van het traditionele politieke spectrum te betrekken en om honderden campagnes met één thema samen
te brengen. Het stelt ons in staat voorbij het 'schuldspel' en de antagonistische verdeeldheid te komen die wordt veroorzaakt door verwarring en angst zaaien, in plaats daarvan
ons te verenigen in een gemeenschappelijke zaak die wordt ondersteund door een groot
beeld van de gemeenschappelijke wortels van onze vele crises. Op deze manier is systemische, collaboratieve lokalisatie uiteindelijk het meest effectieve tegengif tegen autoritarisme.

[1] Gorelick, Steven, Small is Beautiful, Big is Subsidized, ISEC, 1996, Chapter 3, “Infrastructure and Scale”.
[2] Mazzucato, Mariana, The Entrepreneurial State: Debunking Public vs. Private Sector
Myths, London and New York: Anthem Press, 2013
[3] Aronhoof, Kate, “The Case for Nationalizing Elon Musk”, In These Times, Feb 2, 2018.

Local Futures
www.localfutures.org

15

[4] Faux, J. (2013) ‘NAFTA’s impact on US workers’, Economic Policy Institute, 9 December 2013 (http://www.epi.org/blog/naftas-impact-workers/)[5] Fabens, Isabella, “China’s Latest Investments in Mexico: The Plight of Maquiladora
Workers”, Council on Hemispheric Affairs, Aug 14, 2013, http://www.coha.org/chinaslatest-investments-in-mexico-the-plight-of-maquiladora-workers/[6] Faux, J. op cit[7] Hart-Landsberg, M. (2017) ‘US Corporations Continue Their Global Dominance’, Reports from the Economic Front, 21 April. https://economicfront.wordpress.com/2017/04/21/us-corporations-continue-their-global-dominance/.
[8] Friends of the Earth UK, ‘How to… Oppose a Supermarket Planning Application’,Friends of the Earth UK, September, 2005. https://www.foe.co.uk/sites/default/files/downloads/campaigning_against_supermarkets.pdf[9] Laveccia, Olivia and Stacy Mitchell, “Amazon’s Stranglehold: How the Company’s
Tightening Grip Is Stifling Competition, Eroding Jobs, and Threatening Communities”, Institute for Local Self-Reliance, Nov 2016. (https://ilsr.org/wp-content/uploads/2016/11/ILSR_AmazonReport_final.pdf )[10] Sales Tax Institute, “State Sales Tax Rates”, July 1, 2017. (http://www.salestaxinstitute.com/resources/rates)[11] TNI, “Land for the few: the state of land concentration in Europe”,
https://www.tni.org/en/publication/land-for-the-few-infographics[12] Vidal, John, “eco soundings”, The Guardian (London and Manchester), September 6,
2000, “Society” section, p. 8[13] https://www.technologyreview.com/s/515926/how-technology-is-destroying-jobs/[14] Friends of the Earth Europe, ‘The TTIP of the anti-democracy iceberg’, Friends of the
Earth Europe Report, October, 2013 (http://www.foeeurope.org/sites/default/files/publications/foee_factsheet_isds_oct13.pdf); Corporate Europe Observatory/ Council of Canadians/ Transnational Institute (2013) The right to say no. EU-Canada trade agreement
threatens fracking bans, (http://corporateeurope.org/publications/right-say-no-eu-canada-trade-agreement-threatens-fracking-bans ).
[15] Monbiot, G. (2014) ‘The Age of Loneliness is Killing Us’, The Guardian, 15 October(http://www.theguardian.com/commentisfree/2014/oct/14/age-of-loneliness-killingus ); Alexander, B. (2010) The Globalization of Addiction: A Study in Poverty of the Spirit,
Oxford, UK: Oxford University Press; Depression and Globalization: The Politics of Mental Health in the 21st Century (https://www.springer.com/us/book/9780387727127).
Local Futures
www.localfutures.org

16[16] Hart-Landsberg, M. (2016) ‘Confronting Capitalist Globalization’, Reports from the
Economic Front , 16 December (https://economicfront.wordpress.com/2016/12/16/confronting-capitalist-globalization/;[17] Dorninger, C., Abson, D.J., Fischer, J., and von Wehrden, H. (2017) ‘Assessing sustainable biophysical human–nature connectedness at regional scales’, Environmental Research Letters 12, 24 April.
[18] Local Futures, Planet Local: “Food Swapping and the Fitzroy Urban Harvest,”(https://www.localfutures.org/programs/global-to-local/planet-local/food-farming-fisheries/australia-food-swapping-fitzroy-urban-harvest/)[19] Local Futures, Planet Local: “Refugees Put Down Roots through Community Farming,” (https://medium.com/planet-local/refugees-put-down-roots-through-community-farming-8396934e2fe9)[20] Local Futures, Planet Local: “Low Carbon Hub,” (https://www.localfutures.org/programs/global-to-local/planet-local/local-energy/uk-low-carbon-hub/)[21] Local Futures, Planet Local: “Banco Palmas,” (https://www.localfutures.org/programs/global-to-local/planet-local/local-business-finance/brazil-banco-palmas/ )[22] https://thenextsystem.org/the-preston-model[23] see for example: Oosthuizen, E., “Collaboration is Helping to Feed the World”, Monsanto, May 10, 2017. https://monsanto.com/company/commitments/food-security/articles/collaboration-helping-feed-world/[24] GRAIN (2014) “Hungry for land: small farmers feed the world with less than a quarterof all land,” http://www.grain.org/article/entries/4929-hungry-for-land-small-farmersfeed-the-world-with-less-than-a-quarter-of-all-farmland.
[25] Estimated from FAO, “Family Farming Knowledge Platform,” accessed December 16,
2015, http://www.fao.org/family-farming/background/en/.
[26] FAOSTAT, Food and Agriculture Organization, http://www.fao.org/faostat/en/?.
Also see: Ten Veen, R. (2011) ‘Global Food Swap’, Greening the North, Wuppertal Institute; Lucas, C. (2001) ‘Stopping the Great Food Swap: Re-localising Europe’s Food Supply’, The Greens/European Free Alliance/ European Parliament; Norberg- Hodge, H.,
Merrifeld, T., and Gorelick, S., (2002) Bringing the Food Economy Home, London, Zed
Books, p. 18.
[27] Ungoed-Thomas, J. and Meyer, M.R. (2007) ‘British Prawns Go To China To Be Shelled’, The Sunday Times, May 20, https://www.thetimes.co.uk/article/british-prawns-goto-china-to-be-shelled-8b7zrs7nzpg. Also see: Scotsman Editors (2006) ‘Jobs lost as Scottish
Local Futures
www.localfutures.org

17scampi sent on round trip to China’, The Scotsman, September 25, http://www.scotsman.com/news/ scotland/top-stories/jobs-lost-as-sco ish-scampi-sent-on-round-trip-tochina-1-1141935[28] FAO (2012) ‘Globally Almost 870 Million Chronically Undernourished – New Hunger
Report’, Food and Agriculture Organization of the United Nations, October 9,
http://www.fao.org/news/story/en/item/161819/icode/[29] Dana Gunders, Wasted: How America Is Losing Up to 40% of Its Food from Farm to
Fork to Landfill (Washington, DC: Natural Resources Defense Council, 2012),
https://www.nrdc.org/sites/default/files/wasted-food-IP.pdf.
[30] “Global food waste: the numbers behind the problem”, https://insinkerator.co.uk/uk/page/global-food-waste-stats

Read blog in English here: https://www.localfutures.org/localization-a-strategic-alternative-to-globalized-authoritarianism/
Read all our blogs here: https://www.localfutures.org/blog/

Local Futures
www.localfutures.org

18