Informacje techniczne

Dobór, montaż, obsługa i eksploatacja manometrów
Karta katalogowa WIKA IN 00.05

Informacje ogólneUżytkownik musi dobrać manometr o odpowiednim zakresie
pomiarowym i konstrukcji. Za optymalny zakres pomiarowy uważa
się sytuację, gdy ciśnienie robocze znajduje się w środkowej
1/3 części zakresu skali pomiarowej.

Poziomy bezpieczeństwa wg normy EN 837■ “S1” z odpowietrznikiem z tyłu obudowy■ “S2” do NS 40 ... NS 80 z odpowietrznikiem z tyłu obudowy lubodpowietrzającą tylną ścianką

■ “S3” do NS 40 ... NS 250 z litą przegrodą  (Solidfront)

i odpowietrzającą tylną ścianką 

Widok rozstrzelony poziomu bezpieczeństwa “S3”

Manometr należy zamontować w miejscu, w którym nie występują
drgania i ustawić tak, aby można było łatwo odczytywać wskazywane przez niego ciśnienie.
Przyłącze procesowe musi być prawidłowo uszczelnione.
Do sprawdzania punktu zerowego lub wymiany przyrządupodczas pracy zaleca się montaż zaworu odcinającego międzypunktem odbioru ciśnienia a manometrem.

Konstrukcje obudowy
Aby zapewnić bezpieczeństwo eksploatacji i ochronę personelu
znajdującego się w pobliżu miejsca pomiaru, norma EN 837-2
wymaga różnych poziomów bezpieczeństwa obudowy.

Karta katalogowa WIKA IN 00.05 ∙ 10/2023



W przypadku bezpiecznych mediów ciekłych < 25 bar bez
wypełnienia obudowy nie jest wymagany żaden poziom bezpieczeństwa. Dla mediów gazowych lub mediów w postaci pary odciśnienia roboczego 25 bar zaleca się stosowanie manometru
o poziomie bezpieczeństwa “S3” wg normy EN 837-2. Zgodniez normą EN 837-2 określone są ponadto dodatkowe kryteria
doboru odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa w zakresie
konkretnych obszarów zastosowań i wersji oprzyrządowania.

Mocowanie przyrządu
Jeżeli przewód prowadzący do przyrządu nie jest dostatecznie
sztywny, aby zapewnić bezwibracyjne zamocowanie, manometrnależy zamocować przy użyciu odpowiednich elementów mocujących do montażu naściennego lub rurowego, oraz – w razie
potrzeby – z rurką kapilarną.

Tłumienie wibracji układu pomiarowegoJeżeli prawidłowy montaż nie gwarantuje bezwibracyjnej pracy,należy użyć przyrządów z obudową wypełnioną cieczą.

Strona 1 z 5

Zawory odcinające
Zależnie od przeznaczenia stosuje się kurki odcinające lubzawory odcinające po stronie wlotowej manometru.
Kurek manometryczny i zawór manometryczny
Kurki odcinające mają 4 funkcje:Przewód zasilający jest zamkniętyi element ciśnieniowy jest podłączony doatmosfery. Można sprawdzić punkt zerowy.
■ Eksploatacja
Przewód zasilający jest otwarty, elementciśnieniowy jest pod ciśnieniem.
■ Odpowietrzanie Przewód zasilający jest otwarty, medium
jest odprowadzane do atmosfery.
■ Przeprowadzanie Przewód zasilający jest otwarty i oprócz
prób (testowanie) manometru roboczego można podłączyć
manometr kontrolny, jeżeli dostępne jest
przyłącze kontrolne.
■ Odpowietrzanie

Zawory odcinające z przyłączem kontrolnym lub bez zgodniez normą DIN 16270 lub DIN 16271 posiadają śrubę odpowietrzającą między gniazdem zaworu a przyłączem przyrządu. Odkręcenie śruby odpowietrzającej prowadzi do kontrolowanego odpowietrzania przez gwint.
W niektórych zastosowaniach (np. kotły parowe) zawory odcinające muszą mieć przyłącze kontrolne, aby umożliwić testowanie manometru bez jego demontażu. W przypadku zaworów
odcinających wg normy DIN 16272 przyłącze kontrolne może być
izolowane oddzielnie. W przemyśle procesowym stosuje się w tej
funkcji zawór zamykająco-spustowy.
Dzięki swej jednoczęściowej budowy kołnierze pojedyncze sąodporne na wysokie nadciśnienia. Umożliwia to stabilny i kompaktowy montaż przyrządu pomiarowego bezpośrednio na kołnierzu
procesowym.

Obciążenie termiczne
Podczas montażu manometru należy zapewnić, aby - uwzględniając wpływ konwekcji i promieniowania cieplnego - nie doszło
do przekroczenia dozwolonej dolnej i górnej temperatury
otoczenia i medium. Z tego powodu przyrząd i zawór odcinający
musi być zabezpieczony za pomocą przewodów pomiarowych
o dostatecznej długości lub syfonów. Należy uwzględnić wpływ
temperatury na dokładność wskazywania pomiarów.

Separatory membranowe
W przypadku agresywnych, gorących, wysoce lepkich, zanieczyszczonych lub krystalizujących mediów, które nie mogąwniknąć do elementu ciśnieniowego, należy zainstalować separatory membranowe.
Do przenoszenia ciśnienia do elementu ciśnieniowego stosuje
się neutralną ciecz systemową odpowiednio dobraną do zakresu pomiarowego, temperatury i kompatybilności z medium.
Karta katalogowa WIKA IN 00.05 ∙ 10/2023

W żadnym wypadku nie wolno rozłączać połączenia między
przyrządem a separatorem membranowym.

Ochrona przeciążeniowa elementów ciśnieniowychJeżeli medium będzie ulegać gwałtownym zmianom ciśnieniabądź należy liczyć się ze skokami ciśnienia, czynniki te nie mogąoddziaływać bezpośrednio na element ciśnieniowy. Oddziaływanie skoków ciśnienia należy stłumić na przykład poprzez montażbloku dławiącego (przejściówka redukcyjna w przyłączu ciśnieniowym) bądź poprzez dodanie regulowanego dławika.
Jeżeli dla wyższej rozdzielczości wskazań wybrany zakres pomiarowy jest mniejszy niż występujące krótko maksymalne ciśnienia,należy zabezpieczyć element ciśnieniowy przed uszkodzeniem.
W tym celu należy podłączyć po stronie wlotowej ogranicznikciśnienia (ochrona zewnętrzna), który zamyka się natychmiast
przy nagłym wzroście ciśnienia bądź stopniowo przy powolnymwzroście ciśnienia. Ustawione ciśnienie zamykające zależy odaktualnego profilu ciśnienia w stosunku do czasu. Możliwe jest
też użycie manometru o wysokiej odporności przeciążeniowej(ochrona wewnętrzna).

Punkt odbioru ciśnieniaPunkt odbioru ciśnienia powinien posiadać jak największy otwór(≥ 6 mm) w zaworze odcinającym, tak aby zawór ciśnieniowynie był zakłócany przepływem medium. Przewód pomiarowymiędzy punktem odbioru ciśnienia a manometrem powinien miećdostatecznie dużą średnicę wewnętrzną bez ostrych zgięć, abyzapobiec blokowaniu i opóźnianiu w przesyłaniu ciśnienia. Zaleca
się jego montaż ze stałym spadkiem wynoszącym około 1:15.

Przewód pomiarowy
Przewód pomiarowy należy zaprojektować i zamontować w taki
sposób, aby tłumić obciążenia wskutek rozszerzania, wibracji
i wpływów termicznych.
W przypadku stosowania mediów gazowych należy zainstalować spust w najniższym punkcie instalacji; w przypadku mediów
ciekłych należy zainstalować odpowietrznik w najwyższympunkcie instalacji.
W przypadku gazów lub cieczy zawierających cząstki należy
zainstalować separatory izolowane od urządzenia podczas pracyza pomocą zaworów odcinających i opróżniane. Jeżeli przyrząd
zostanie zamontowany powyżej lub poniżej punktu odbioru
ciśnienia następuje przesunięcie zakresu pomiarowego, jeżeli
gęstość medium w przewodzie pomiarowym różni się od gęstościpowietrza otoczenia.

Strona 2 z 5Przesunięcie ∆p wynika z różnicy gęstości (ρM - ρL) i różnicy
wysokości ∆h według równania:∆p = (ρM - ρL) • g • ∆h • 10-5 (bar)Przesunięcie w zakresie pomiarowym

ρM = Gęstość medium (kg/m³)
ρL = Gęstość powietrza otoczenia w (kg/m³)(1205 kg/m³ przy 20 °C)∆h = Różnica wysokości (m)g=Przyspieszenie grawitacyjne (m/s²)(średnie przyspieszenie grawitacyjne = 9,81 (m/s²)

Wskazanie zmniejsza się o ∆p, jeżeli manometr jest wyżej,i zwiększa się, jeżeli manometr jest niżej niż punkt odbioru ciśnienia.
Manometr jest zazwyczaj montowany z tarczą ustawioną pionowo. Przy każdej odchyłce należy obserwować pozycję wskazówki
na tarczy.

Do przyłączy procesowych z gwintami równoległymi używaćuszczelek płaskich, soczewkowych pierścieni uszczelniającychlub uszczelnień profilowych WIKA na powierzchni uszczelniającej . Moment dokręcenia zależy od przyłącza procesowego,materiału i uszczelnienia. Uszczelnienie gwintów stożkowych(np. gwinty NPT) jest wykonane w gwintach  z odpowiedniegomateriału uszczelniającego (EN 837-2).
Parallel and tapered thread connection

Powierzchnia uszczelniająca Uszczelnienie
w gwincie Aby ustawić przyrząd w położeniu maksymalnie ułatwiającym
odczytywanie wskazywanych przez niego wartości, należy
skorzystać z przyłącza ze złączką LH-RH lub nakrętką.
Przy wkręcaniu przyrządów nie wolno przykładać niezbędnej dotego siły (wymaganej dla uszczelek) do obudowy. Należy jedynie
dokonywać tego przy użyciu klucza płaskiego dostarczonego dotego celu (stosować odpowiednie narzędzie).
Jeżeli przyrząd jest umieszczony poniżej punktu odbioru ciśnienia, przed montażem należy dokładnie przepłukać przewód
pomiarowy, aby usunąć ciała obce.
Niektóre modele przyrządów są wyposażone w zawór odpowietrzający do wewnętrznego wyrównania ciśnienia z napisem
CLOSE (zamknij) i OPEN (otwórz). W stanie dostawy ten zawór
odpowietrzający jest zamknięty (dźwignia w pozycji CLOSE).
Przed sprawdzeniem i/lub po montażu i przed uruchomieniem
przyrządy te należy odpowietrzyć, tzn. przestawić dźwignięw pozycję OPEN.

Karta katalogowa WIKA IN 00.05 ∙ 10/2023

Przed demontażem manometru należy odłączyć ciśnienie. Jeżelito koniczne, linia pomiarowa musi mieć ochronę przed odkształceniami i naprężeniami.
W przypadku manometrów membranowych nie wolno odkręcać
śrub mocujących górnego i dolnego kołnierza.
Media ciekłe zmieniające swą objętość podczas krzepnięcia
mogą uszkodzić system pomiarowy (np. woda przy spadku
temperatury poniżej punktu zamarzania).
Pozostałości mediów w zdemontowanych manometrach mogąstanowić zagrożenia dla osób, środowiska i urządzeń. Należy
podjąć odpowiednie środki ostrożności.

Eksploatacja
Aby zapobiec nagłym wzrostom ciśnienia, zawory odcinające
zawsze otwierać powoli.

Montaż i uruchamianie

Powierzchnie odkładcze
na klucze

Podczas kontroli ciśnienia lub odpowietrzania przez rury lubzbiorniki manometr nie może być poddawany obciążeniu
wyższemu niż wskazywanemu przez znak ▼ na tarczy (EN 837-1i EN 837-3). W przeciwnym razie manometr należy zabezpieczyć
zaworem odcinającym lub zdemontować.

Maksymalne ciśnienie obciążenia statycznego jest podane natarczy przez znak ▼ (EN 837-1 i EN 837-3). Niższe wartości
dotyczą zmiennych obciążeń.
Aby sprawdzić punkt zerowy podczas pracy, należy zamknąćzawór odcinający i odpowietrzyć element ciśnieniowy. Wskazówka musi się wtedy znajdować w obszarze oznaczonym literą h w
punkcie zerowym.
Jeżeli wskazówka znajduje się poza poprzecznym prętem, możnageneralnie założyć, że element ciśnieniowy jest trwale odkształcony i że należy to dokładniej sprawdzić, aby uniknąć błędów
pomiarowych lub wypadków.
Aby sprawdzić wskaźnik podczas pracy, należy odłączyć
manometr od przyłącza procesowego poprzez zawór odcinającyz przyłączem kontrolnym i zasilić ciśnieniem próbnym. Dopuszczalne błędy graniczne przyrządów są określone w normie
EN 837-1 i EN 837-3.
Nieprawidłowe stosowanie przy użyciu niebezpiecznych mediów,np. tlenu, acetylenu, palnych lub toksycznych substancji, a także
w instalacjach chłodniczych, sprężarkach itp., może doprowadzić
do przedostania się niebezpiecznych lub szkodliwych mediów
do środowiska, powodując szkody lub urazy ciała. W przypadku
tych mediów należy - dodatkowo do wszystkich standardowych
regulacji - przestrzegać właściwych obowiązujących procedur lubprzepisów.

Strona 3 z 5Przechowywanie

Dokumenty referencyjne

Aby uniknąć uszkodzenia, należy przestrzegać następującychaspektów przy przechowywaniu manometrów przed montażem:Przytoczone normy■ Pozostawić przyrządy w oryginalnych opakowaniach i przecho-

EN 837-1
Ciśnieniomierze z rurką Bourdona - część 1:
Wymiary, metrologia, wymagania i badania■ Po ewentualnym wyciągnięciu manometru z opakowania

EN 837-2
Ciśnieniomierze - część 2:
Zalecenia dotyczące doboru i montażu ciśnieniomierzywywać je w miejscu zabezpieczonym przed wpływami
zewnętrznymi.

w celu np. przetestowania, przyrząd należy ponownie umieścićw oryginalnym opakowaniu.

■ Zakres temperatur przechowywania: -40 do +70 °C

Możliwe są odchyłki od temperatury przechowywania. Dopuszczalny zakres temperatur jest podany w odpowiedniej karcie
katalogowej.

■ Chronić przyrządy przed wilgocią i pyłem.

EN 837-3
Ciśnieniomierze membranowe i puszkowe - część 3:
Wymiary, metrologia, wymagania i badania
DIN 16270
PN 250 i PN 400 - zawory bez przyłącza kontrolnego do manometrów
DIN 16271
PN 250 i PN 400 - zawory z przyłączem kontrolnym do manometrów
DIN 16272
PN 250 i PN 400 - zawory z zamykanym przyłączem kontrolnym
do manometrów

Zawory odcinająceZawór odcinającyZawór odcinającyZawór Block-and-bleed

Karta katalogowa WIKA IN 00.05 ∙ 10/2023

Zawór odcinający z oddzielnie
izolowanym przyłączemkontrolnym

Zawór zamykająco-spustowy/zblocze zaworowe

Zawór iglicowy z przyłączem
odpowietrzającym

Kołnierz pojedynczy

Strona 4 z 5

Akcesoria montażowe

Adapter do wspornika
montażowego

Regulowany ogranicznikZłączka LH-RH

Syfon, wersja kompaktowa

Syfon, trąbkowyWspornik montażowyWyłącznik nadciśnieniowySyfon, ceowy

Zestawy pomiarowe
Sprawdzone urządzenia do pomiaru różnych typów mediów.
Napełnianie przewodu
pomiarowego
Przykłady

Media ciekłe

Ciecz

Ciecz z parąKondensatCiecze wrząceCałkowicie
odparowane“Gazy ciekłe”

Media gazoweGazowe

Suche powietrzeCzęściowo skroplone (wilgoć)

Wilgotne powietrze
Gazy lotne

Całkowicie
skroplone
Para

Manometr powyżej
punktu odbioru
ciśnienia

10/2023 PL based on 10/2023 EN

Manometr poniżej
punktu odbioru
ciśnienia© 09/2010 WIKA Alexander Wiegand SE & Co. KG, wszystkie prawa zastrzeżone.
Specyfikacje i wymiary podane w niniejszej karcie przedstawiają stan konstrukcyjny aktualny w momencie wydruku.
Istnieje możliwość wprowadzenia modyfikacji i zmian specyfikacji materiałowej bez wcześniejszego powiadomienia.
W przypadku odmiennej interpretacji przetłumaczonej i angielskiej karty katalogowej pierwszeństwo ma angielska wersja językowa.

Karta katalogowa WIKA IN 00.05 ∙ 10/2023

Strona 5 z 5WIKA Polska spółka z ograniczonąodpowiedzialnością sp. k.
Ul. Łęgska 29/35
87-800 Włocławek
Tel. +48 54 230110-0
info@wikapolska.pl
www.wikapolska.pl