Sổ TayHƯỚNG DẪN KỸ THUẬT
SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠTỪ BÃ QUẾHà Nội, năm 2024Sổ tay HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠtừ bã quếLỜI NÓI ĐẦUTại Việt Nam, cây quế được trồng chủ yếu ở các tỉnh Yên
Bái, Lào Cai, Thanh Hoá và Quảng Nam,… loài cây này đã gópphần không nhỏ trong tạo kế sinh nhai cho người trồng. Tuy vậy, ởnhiều địa phương, canh tác quế vẫn chưa được quản lý bền vững vìhầu hết chất hữu cơ từ rừng trồng được khai thác dưới dạng cành, lávà thân mà không trả lại để cân bằng dưỡng chất cho đất. Để pháttriển rừng trồng quế bền vững hơn, cần tiến hành phục hồi độ phìnhiêu của đất bằng cách bổ sung các chất hữu cơ cần thiết.
Xã Vĩnh Yên là một địa phương thuộc huyện Bảo Yên, tỉnhLào Cai. Kế sinh nhai của người dân ở đây phụ thuộc phần lớn vàotrồng, chế biến và cung cấp các sản phầm từ cây quế. Các sản phẩmchính được sản xuất tại địa phương bao gồm vỏ, tinh dầu, gỗ quế,…
Tuy nhiên, một lượng lớn sản phẩm phụ dồi dào vẫn chưa được sửdụng hiệu quả là bã quế thu được sau quá trình chiết xuất tinh dầu.
Do vẫn còn chứa hàm lượng tình dầu khá cao, bã quế không thể sửdụng trực tiếp cho cây trồng. Sản phẩm này hiện đang được cácthương lái thu mua để làm nguyên liệu đốt, với giá thành thấp. Xuấtphát từ thực tiễn nêu trên, ý tưởng sản xuất phân bón hữu cơ từ bãquế đã được hình thành và thực hiện nhằm tận dụng, sử dụng một
cách hợp lý nguồn nguyên liệu này, qua đó nhằm cải tạo đất, hướng
tới sản xuất bền vững.
Dưới sự hỗ trợ từ Trung tâm Hợp tác và Xúc tiến Lâm nghiệp
Quốc tế Nhật Bản (JIFPRO) và Dự án Tăng cường Quản lý Tàinguyên Thiên nhiên Bền vững (SNRM2), Hợp tác xã Nông nghiệp
và Dịch vụ Vĩnh Yên đã thực hiện thành công sản xuất phân bón
hữu cơ từ nguồn nguyên liệu bã quế. Trên cơ sở đó, sổ tay hướng
dẫn kỹ thuật được xây dựng nhằm tổng hợp, hệ thống lại các côngđoạn, kiến thức cơ bản nhằm giúp người dân thuận tiện khi áp dụngquy trình sản xuất phân bón hữu cơ vào thực tiễn sản xuất.

1

Sổ tay HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠtừ bã quếMỤC LỤC
I. QUY ĐỊNH CHUNG ................................................................. 4
1.1. Phạm vi áp dụng ..................................................................... 4
1.2. Đối tượng áp dụng.................................................................. 4
1.3. Tài liệu viện dẫn ..................................................................... 4
1.4. Thuật ngữ, định nghĩa ............................................................ 5
1.4.1. Bã quế ................................................................................. 5
1.4.2. Phân bón hữu cơ .................................................................. 5
1.4.3. Chế phẩm vi sinh vật ........................................................... 5
II. KỸ THUẬT SX PHÂN BÓN HỮU CƠ TỪ BÃ QUẾ ............ 6
2.1. Chuẩn bị ................................................................................. 6
2.1.1. Vị trí ủ ................................................................................. 6
2.1.2. Thiết bị, dụng cụ ................................................................. 6
2.1.3. Nguyên liệu ......................................................................... 7
2.2. Sơ đồ quy trình ....................................................................... 8
2.3. Mô tả quy trình ....................................................................... 8
2.3.1. Phối trộn nguyên liệu .......................................................... 8
2.3.2. Đánh đống, ủ ..................................................................... 10
2.3.3. Đảo trộn............................................................................. 122.3.4. Ủ chín ................................................................................ 14
2.3.5. Yêu cầu chất lượng và phương pháp kiểm tra sản phẩm .. 14
2.3.6. Đóng gói, bảo quản ........................................................... 15
III. HƯỚNG DẪN BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG ............................ 15
IV. HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG .................................................... 16
Tài liệu tham khảo ....................................................................... 17
Phụ lục. Một số yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng quá trình ủ ... 182Sổ tay HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠtừ bã quếDANH MỤC TỪ VIẾT TẮTBộ NN&PTNT

Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn

QCVN

Quy chuẩn Quốc gia

TCVNTiêu chuẩn Việt Nam

JICACơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản

SNRM2

Dự án Tăng cường Quản lý Tài nguyên
Thiên nhiên Bền VữngJIFPRO

Trung tâm Hợp tác và Xúc tiến Lâm nghiệp
Quốc tế Nhật Bản3Sổ tay HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠtừ bã quếI. QUY ĐỊNH CHUNG
1.1. Phạm vi áp dụngSổ tay này hướng dẫn kỹ thuật sản xuất phân bón hữu cơ từ bãquế ở quy mô tập trung và quy mô nhỏ, hộ gia đình. Quy trình thíchhợp dùng trong canh tác hữu cơ.
1.2. Đối tượng áp dụngCác tổ chức, cá nhân sản xuất phân bón hữu cơ từ bã quế tạihuyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai và tại nơi có điều kiện tương tự.
1.3. Tài liệu viện dẫn
TCVN 13263-9:2020. Phân bón – Phần 9: Xác định độ pH
TCVN 6846:2007 (ISO 7251:2005) Vi sinh vật trong thựcphẩm và thức ăn chăn nuôi - Phương pháp phát hiện và định lượng
Escherichia coli - Kỹ thuật đếm số có xác suất lớn nhất;TCVN 9294:2012. Phân bón - Xác định cacbon hữu cơ tổng sốbằng phương pháp Walkley-Black;
TCVN 9290:2018. Phân bón - Xác định hàm lượng chì tổng sốbằng phương pháp phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa và nhiệt điện(không ngọn lửa);TCVN 9291:2018. Phân bón - Xác định hàm lượng cadimi tổngsố bằng phương pháp phổ hấp thụ nguyên tử nhiệt điện (không ngọnlửa);
TCVN 9297:2012. Phân bón - Phương pháp xác định độ ẩm;
TCVN 10676:2015. Phân bón - Xác định hàm lượng thủy ngântổng số bằng phương pháp phổ hấp thụ nguyên tử - Kỹ thuật hóa hơilạnh;
TCVN 10780-1:2017. Vi sinh vật trong chuỗi thực phẩm Phương pháp phát hiện, định lượng và xác định typ huyết thanh của
Salmonella - Phần 1: Phương pháp phát hiện Salmonella spp.
4

Sổ tay HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠtừ bã quếTCVN 11403:2016. Phân bón - Xác định hàm lượng Asen tổngsố bằng phương pháp phổ hấp thụ nguyên tử.
QCVN 21:2009/BTNMT. Qui chuẩn kỹ thuật Quốc gia về khíthải công nghiệp sản xuất phân bón hoá học;QCVN 40:2011/BTNMT. Qui chuẩn kỹ thuật Quốc gia về nướcthải công nghiệp.
1.4. Thuật ngữ, định nghĩa
1.4.1. Bã quếSản phẩm phụ thu được sau quá trình chiết xuất tinh dầu từ thân,cành và lá quế. Thành phần chính của bã quế là hydratcacbon.
1.4.2. Phân bón hữu cơ- Phân bón hữu cơ (sử dụng để bón rễ) có thành phần chỉ là chấthữu cơ tự nhiên, đáp ứng chỉ tiêu chất lượng theo quy chuẩn kỹ thuật
quốc gia (Luật trồng trọt 2018).
- Phân bón hữu cơ gồm các loại phân bón được sản xuất từnguyên liệu chính là các chất hữu cơ tự nhiên (không bao gồm cácchất hữu cơ tổng hợp), được xử lý thông qua quá trình vật lý (làmkhô, nghiền, sàng, phối trộn, làm ẩm) hoặc sinh học (ủ, lên men,chiết) và tùy theo thành phần, chức năng của các chỉ tiêu chất lượng
chính hoặc quá trình sản xuất được phân loại chi tiết trong Quychuẩn kỹ thuật quốc gia (Nghị định 84/2019/NĐ-CP).
1.4.3. Chế phẩm vi sinh vật- Sản phẩm chứa một hay nhiều chủng vi sinh vật sống; đã đượctuyển chọn với mật độ đạt tiêu chuẩn hiện hành; có khả năng phângiải xenlulo hiếu khí hoặc kị khí thành các chất bón vào đất, tạo điềukiện nâng cao năng suất cây trồng và chất lượng nông sản, tăng độ
màu mỡ của đất, đồng thời không gây ảnh hưởng xấu đến người,động vật, thực vật, môi trường sinh thái và chất lượng nông sản.

5

Sổ tay HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠtừ bã quế- Chất lượng đáp ứng các tiêu chuẩn được quy định trong TCVN
6168: 2002 về Chế phẩm vi sinh vật phân giải xenlulo.
II. KỸ THUẬT SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠ TỪ BÃ QUẾ
2.1. Chuẩn bị
2.1.1. Vị trí ủVị trí ủ phân bón hữu cơ được chọn phải đáp ứng các tiêu chísau:- Cách xa nguồn nước sinh hoạt và khu vực dân cư tập trung;- Vị trí ủ cần bằng phẳng, thoát nước tốt; thuận tiện cho việc tậpkết, rải nguyên liệu và vận chuyển phân ủ; Bề mặt vị trí ủ càng cứngcàng tốt (sử dụng cuốc, xẻng nêm thật chặt). Nên có hệ thống rãnhxung quanh để tránh rỉ nước ra bên ngoài;- Diện tích ủ phù hợp với lượng nguyên liệu. Vị trí ủ nên có mái
che để tránh mưa, nắng.
2.1.2. Thiết bị, dụng cụ- Máy đảo, máy xúc (nếu có) hoặc cuốc, xẻng, bàn cào: dùngđể đảo trộn nguyên liệu ủ và đảo trộn định kỳ đống ủ;- Máy bơm (nếu có): dùng để lấy nước hoà dung dịch dinhdưỡng và tưới ẩm nguyên liệu;- Cân: dùng để định lượng chính xác các thành phần cho vàođống ủ;- Máy đo nhiệt độ (hoặc nhiệt kế): dùng để kiểm tra nhiệt độđống ủ;- Thùng, ô doa hoặc thiết bị pha trộn chuyên dụng: dùng để chứanước, dung dịch dinh dưỡng;- Bạt, nilon, ...: dùng để phủ lên đống ủ; giúp tránh nắng, mưavà đảm bảo nhiệt độ của đống ủ (5 m2/tấn nguyên liệu).

6Sổ tay HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠtừ bã quế2.1.3. Nguyên liệu700 kg300 kg
40 kg
6 kg
6 kg
5 kg
2 kg

Bã quế (đã nghiền nhỏ)(1):Chất thải chăn nuôi (nếu có) (2)
Tro đốt bã quếBột cá (3)Rỉ mậtVôi bột
Chế phẩm vi sinh vật(4)Ghi chú:(1): Kích thước nguyên liệu < 2 cm. Quá trình ủ sẽ nhanh hơnnếu nguyên liệu được nghiền nhỏ với kích thước 0,3-0,5 mm.
(2): Nếu không có chất thải chăn nuôi thì thay bằng bã quế (đãnghiền nhỏ) với lượng tương đương + 1 kg bột cá.
(3): Loại sử dụng trong thức ăn chăn nuôi. Có thể thay bột cábằng bột đậu tương hoặc cám gạo hoặc cám ngô với lượng 10 kg.
(4): Khối lượng sử dụng thay đổi theo hướng dẫn sử dụng củatừng loại chế phẩm vi sinh vật.

7

Sổ tay HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠtừ bã quế2.2. Sơ đồ quy trình

Nguyên liệubổ sungBã quế

Phối trộn nguyên liệuĐánh đống, ủĐảo trộn

Ủ chínNghiền, sàng(nếu cần)Kiểm tra chất lượng,đóng gói, bảo quảnPHÂN BÓN
HỮU CƠ

Hình 1. Sơ đồ quy trình sản xuất phân bón

2.3. Mô tả quy trình
2.3.1. Phối trộn nguyên liệu- Hoà tan rỉ đường vào 100 lít nước sạch để tạo dung dịch dinhdưỡng; chia dung dịch dinh dưỡng thành 5 phần bằng nhau;

8Sổ tay HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠtừ bã quế- Trộn đều tro đốt bã quế + bột cá + chế phẩm vi sinh vật; chiahỗn hợp thành 4 phần bằng nhau;- Chia lượng vôi, chất thải chăn nuôi thành 4 phần bằng nhau;- Chuyển nguyên liệu tới vị trí ủ. Trải lớp bã quế với độ dày 2025 cm, rắc đều theo thứ tự 1 phần vôi, 1 phần chất thải chăn nuôi(nếu có) và 1 phần tro đốt bã quế + bột cá + chế phẩm vi sinh vật;dùng cuốc/xẻng/bàn cào đảo trộn đều; sử dụng ô doa tưới đều dungdịch dinh dưỡng lên bề mặt nguyên liệu. Tiếp tục làm như trên cho
đến hết khối nguyên liệu. Bổ sung nước sạch (nếu cần) (Hình 2).
Ghi chú:- Độ ẩm của nguyên liệu sau khi trộn đạt 60-65%. Kiểm tra độẩm bằng cách như sau: bốc 1 nắm nguyên liệu và nắm thật mạnhtrong tay. Nếu không có nước ngấm ra kẽ ngón tay thì nguyên liệuquá khô, cần bổ sung thêm nước. Nếu nước ngấm ra kẽ ngón tay vàchảy thành giọt là nguyên liệu quá ướt, phải trộn thêm nguyên liệukhô cho khô bớt. Nếu nước ngấm đều ra kẽ tay là nguyên liệu đạtđộ ẩm 60-65% (Hình 3);Hình 2. Phối trộn nguyên liệuHình 3. Kiểm tra độ ẩm nguyên liệu- 4/5 lượng dung dịch dinh dưỡng được sử dụng trong bướcphối trộn nguyên liệu, 1/5 lượng dung dịch dinh dưỡng còn lại sẽđược sử dụng ở bước đánh đống, ủ.
9Sổ tay HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠtừ bã quế2.3.2. Đánh đống, ủ- Đánh đống khối nguyên liệu (Hình 5). Chiều cao đống ủ caokhoảng 1,0-1,2 m, rộng khoảng 1,5-2,0 m và chiều dài thích hợp(Hình 4).
- Sau khi đánh đống, sử dụng lượng dung dịch dinh dưỡng còn
lại tưới đều lên bề mặt đống ủ.
- Sử dụng nilon hoặc bạt che kín bề mặt đống ủ (Hình 6); phủmột lớp lá lên trên để tránh nắng (nếu có).
Ghi chú: Không nén chặt đống ủ.

Hình 4. Mặt cắt của một đống ủ10Sổ tay HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠtừ bã quếHình 5. Đánh đốngHình 6. Phủ bạt, lá cọ cho đống ủ11Sổ tay HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠtừ bã quế2.3.3. Đảo trộn- 7-10 ngày sau ủ (khi nhiệt độ đống ủ > 55oC) tiến hành đảotrộn lần 1; đảo trộn định kỳ 15 ngày sau lần đảo trộn trước để tạođiều kiện tốt nhất cho hoạt động của vi sinh vật; cung cấp ô xy, đồngthời tránh cho đống phân ủ bị nóng quá. Sau ủ 2 tháng, có thể đảotrộn sau lần đảo trước 30 ngày nếu nhiệt độ đống ủ <50oC; Kiểm tranhiệt độ, độ ẩm của đống ủ, bổ sung nước nếu đống ủ bị khô. Kiểmtra hoạt động của vi sinh vật.
- Cách kiểm tra nhiệt độ đống ủ: Cắm nhiệt kế vào 5 vị trí trênđống ủ; 1 điểm ở giữa và 4 điểm ở 4 góc. Đọc kết quả sau 3-4 phút(Hình 7)

Hình 7. Kiểm tra nhiệt độ đống ủ12Sổ tay HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠtừ bã quế- Kiểm tra hoạt động của vi sinh vật: Có dấu hiệu hoạt động củavi sinh vật khi thấy có lớp màu trắng, đồng nhất, dạng sợi ngắn trênbề mặt của nguyên liệu. Nhiệt độ của đống ủ cao hơn nhiệt độ môitrường ít nhất 20oC cũng chứng tỏ hoạt động của vi sinh vật (Hình8).

Hình 8. Dấu hiệu hoạt động của vi sinh vật- Cách đảo trộn đống ủ (Hình 9):+ Dọn sạch một khoảng diện tích nhỏ bên cạnh một phía củađống ủ, khoảng 40-50 cm từ mép đống ủ;+ Dùng cào / cuốc / xẻng chuyển toàn bộ nguyên liệu nằm ởlớp ngoài của đống ủ vào khoảng đất đã được làm sạch bên cạnhđống ủ;+ Xúc, đảo lần lượt nguyên liệu của đống ủ lên phần nguyên
liệu bên ngoài vừa gom lại sao cho lớp ngoài của đống ủ cũ trở thànhtâm của đống ủ mới đảo trộn;+ Sau khi đảo trộn, dùng bạt, nilon, lá cọ phủ kín đống ủ và
dung cây hoặc gạch đá đè chặt mép bạt, nilon;- Thời gian ủ 4-5 tháng.
Ghi chú: Sử dụng máy xúc, máy trộn (nếu có) để trộn đềunguyên liệu hữu cơ và nguyên liệu bổ sung hoặc đảo đống ủ.

13Sổ tay HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠtừ bã quếHình 9. Đảo trộn2.3.4. Ủ chín
- Sau khi kết thúc quá trình ủ, sản phẩm sau khi ủ được đảotrộn và đánh đống, không phủ bạt, giữ trong 1-2 tuần với mục đíchổn định chất lượng trước khi đưa ra sử dụng.
- Kiểm tra độ chín của đống ủ về màu sắc và sự ổn định vềnhiệt độ:+ Nguyên liệu có màu nâu thẫm; đồng đều về màu sắc+ Nhiệt độ bằng hoặc cao hơn nhiệt độ môi trường 5oC.
2.3.5. Yêu cầu chất lượng và phương pháp kiểm tra sản phẩmCác chỉ tiêu chất lượng, yếu tố hạn chế của phân bón hữu cơđược quy định trong QCVN 01-189:2019/BNNPTNT.
Stt

Chỉ tiêu

Phương phápkiểm traĐơn vị
tính

Mức
qui định

1

Hàm lượng
chất hữu cơ

TCVN
9294:2012

%

≥ 20

2

Độ ẩm

TCVN
9297:2012

%

≤ 30

14

Sổ tay HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠtừ bã quếStt

Chỉ tiêu

Phương phápkiểm tra
TCVN
5979:2007
TCVN
11403:2016
TCVN
9290:2018
TCVN
10676:2015
TCVN
9291:2018Đơn vị
tính

Mức
qui định

-

≥5

mg/kg

≤ 10

mg/kg

≤ 200

mg/kg

≤2

mg/kg

≤5

3

pH

4

Asen (As)5Chì (Pb)

6Thủy ngân(Hg)

7

Cadimi (Cd)8

Salmonella

Ref. TCVN
10780-1:2017

CFU/25g

Không pháthiện (âmtính)

9E. coli

Ref. TCVN
6846:2007

MPN/g≤ 1,1 x 103

2.3.6. Đóng gói, bảo quản- Sản phẩm sau ủ được nghiền, sàng (nếu cần; sử dụng chothương mại hoá) để đảm bảo độ đồng nhất; đóng bao; bảo quản nơi
thoáng mát, tránh tiếp xúc trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời;- Thời gian bảo quản 12 tháng.
III. HƯỚNG DẪN BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
- Để đảm bảo điều kiện môi trường xung quanh vị trí ủ phânhữu cơ được chọn phải cách xa nguồn nước sinh hoạt và khu vựcdân cư tập trung ít nhất 500 m.
- Xử lý nước thải: Các cơ sở sản xuất phân bón hữu cơ phải bố
trí hệ thống thu gom nước thải để tưới lại đống ủ đảm bảo chất lượng
phân bón và bảo vệ môi trường. Trường hợp phải xả thải ra môi15Sổ tay HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠtừ bã quếtrường, nước thải trong quá trình sản xuất phân bón thuộc nước thảicông nghiệp và phải được xử lý theo QCVN 40:2011/BTNMT.
- Xử lý mùi hôi phát sinh:+ Bố trí nhà xưởng thông thoáng đảm bảo lưu thông khí tốt.
+ Đối với các cơ sở sản xuất tập trung quy mô lớn phải xâydựng hệ thống thu gom, xử lý và thoát khí thải để đảm bảo khí thảitừ các cơ sở sản xuất phân bón hữu cơ phải đạt quy chuẩn QCVN
21:2009/BTNMT.
IV. HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG- Sử dụng như nguồn phân chuồng hoai mục để bón lót hoặcbón thúc cho cây trồng:+ Bón khi tạo bầu: Liều lượng: 4% phân bón hữu cơ / bầu. Trộnđều phân bón hữu cơ với hỗn hợp ruột bầu trước khi tiến hành đóngvào bầu (gồm 95% đất + 4% phân bón hữu cơ + 1% phân khoáng
NPK)+ Bón lót: Liều lượng: 0,5-0,7 kg phân bón hữu cơ/gốc. Sau khicuốc hố, trộn phân bón hữu cơ với phần đất ở 1/3 phía dưới đáy hốtrồng, sau đó lấp tiếp đất cho đầy hố. Bón lót và lấp hố trước khitrồng cây từ 10 ngày đến 15 ngày.
+ Bón thúc: Liều lượng: 0,7-1,0 kg phân bón hữu cơ/gốc. Bón
cách gốc 0,3-0,4 m; mỗi năm bón 1 lần trong 3 năm đầu.
- Hoặc sử dụng như nguồn cơ chất hữu cơ trong sản xuất phânhữu cơ khoáng, hữu cơ vi sinh, …

16

Sổ tay HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠtừ bã quếTài liệu tham khảo1.

Luật số 31/2018/QH14 ngày 19/11/2018. Luật trồng trọt.

2.

Nghị định số 84/2019/NĐ-CP ngày 14/11/2019. Quy định vềquản lý phân bón.

3.

Bộ NN&PTNT. Quyết định số 14/QĐ-BNN-TCLN ngày
05/01/2022 của Bộ trưởng Bộ NN&PTNT. Ban hành hướng
dẫn kỹ thuật gieo ươm, trồng, chăm sóc, nuôi dưỡng, khai thác,sơ chế và bảo quản sản phẩm Quế (Cinamomum cassia BL).

4.

QCVN 01-189:2019/BNNPTNT. Qui chuẩn kỹ thuật Quốc gia
về chất lượng phân bón.

5.

TCVN 7185:2002: Tiêu chuẩn Quốc gia về Phân hữu cơ vi sinh
vật.

6.

TCVN 6168: 2002: Tiêu chuẩn Quốc gia về Chế phẩm vi sinhvật phân giải xenlulo.

7.

Robert Rynk. 1992. On-farm composting handbook, NRAES54, New York.

8.

Mirsa R.V., Roy R.N., Hiraoka H. 2003. On-farm composting
method, Food and Agriculture Organization of the United
Nations, Rome.

17Sổ tay HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠtừ bã quếPhụ lục. Một số yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng của quátrình ủ1. Kích thước nguyên liệuKích thước nguyên liệu càng nhỏ, bề mặt tiếp xúc với vi sinhvật càng tăng, tốc độ phân giải càng nhanh. Do đó, nguyên liệu nênđược nghiền nhỏ.
2. Kích thước đống ủ
Kích thước của đống ủ ảnh hưởng đến lượng ô xy cung cấp
cho đống ủ. Hạn chế chiều cao của đống ủ để đảm bảo đống ủ luôn
trong điều kiện thoáng khí. Duy trì lượng ô xy đầy đủ, tránh phátsinh điều kiện yếm khí làm chậm quá trình ủ và giảm chất lượng
phân ủ.
3. Tỷ lệ C:N và C:P
Cacbon (C), nitơ (N), phốt pho (P), kali (K) là các nguyên tốdinh dưỡng cần thiết để vi sinh vật trong khối ủ sinh trưởng và pháttriển, đồng thời sự cân đối giữa các chất dinh dưỡng này cũng rấtquan trọng, đặc biệt là tỉ lệ C:N và C:P có trong nguyên liệu. Tỷ lệ
C:N tốt nhất là từ 25:1 đến 30:1. Nếu tỷ lệ này cao hơn 40:1 sẽ hạnchế sự sinh trưởng và phát triển của vi sinh vật, làm cho quá trình ủbị kéo dài. Nếu tỷ lệ C:N thấp hơn 20:1 sẽ dẫn đến dư thừa lượng N,lượng N thừa có thể bị bay hơi vào không khí dưới dạng amoniac
hay nitơ oxit, và phát sinh mùi hôi gây ô nhiễm môi trường xungquanh. Tỷ lệ C:P phù hợp trong quá trình phân giải được xác địnhlà từ 70:1 đến 150:1.
4. Độ ẩmQuá ẩm hoặc quá khô đều ảnh hưởng xấu đến sự phân huỷ.
Khi độ ẩm xuống dưới 40%, hoạt động của vi sinh vật giảm. Nếu độẩm quá cao, sẽ làm ôxy (không khí) khó lọt qua đống ủ, tạo điềukiện cho vi sinh vật yếm khí hoạt động mạnh, làm cho thời gian ủ18Sổ tay HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT SẢN XUẤT PHÂN BÓN HỮU CƠtừ bã quếdài hơn và chất lượng sản phẩm phân bón hữu cơ giảm. Độ ẩm thíchhợp 60-65%.
5. Nhiệt độNhiệt độ tăng biểu hiện quá trình ủ diễn ra tốt, các loại mầmbệnh cũng bị tiêu diệt. Tuy nhiên, nếu nhiệt độ tăng quá 65oC, nhiều
vi sinh vật có ích cũng sẽ bị tiêu diệt. Muốn giảm nhiệt độ, chỉ cầnđảo lại đống ủ. Nhiệt độ tối ưu cho đống ủ là 50-65oC.

19THÔNG TIN LIÊN HỆMọi thắc mắc xin gửi về địa chỉ:Hiệp hội kỹ thuật Lâm nghiệp Nhật Bản (JAFTA),
Bộ phận hợp tác quốc tế,Số 7, Rokuban-cho, Chiyoda-ku, Tokyo 102-0085, Nhật Bản.
☎ : +81-3261-5480✉: H.Hashiguchi@jafta.or.jp, chika.ss@jafta.or.jpHoạt động này được thực hiện từ nguồn tài trợ của Trung tâm
Hợp tác và Xúc tiến Lâm nghiệp Quốc tế Nhật Bản (JIFPRO).
* Quan điểm thể hiện trong báo cáo này là của các tác giả và
không nhất thiết phản ánh quan điểm của nhà tài trợ.