Artirem 0,0025 mmol/ml
NL/H/381/06 - RVG 27348

oplossing voor injectie in voorgevulde spuiten

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

1.

NAAM VAN HET GENEESMIDDEL

Artirem, 0,0025 mmol/ml oplossing voor injectie in voorgevulde spuit.
2.

KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

1 ml oplossing voor injectie bevat 1,397 mg gadoteerzuur (als megluminezout),
overeenkomend met 0,0025 mmol gadoteerzuur, meglumine; dit bevat 0,39 mg gadolinium.
20 ml oplossing voor injectie bevat 27,932 mg gadoteerzuur (als megluminezout),
overeenkomend met 0,05 mmol gadoteerzuur, meglumine; dit bevat 7,86 mg gadolinium.
Hulpstoffen met een bekend effect:
1 ml oplossing voor injectie bevat 3,54 mg natrium (zie rubriek 4.4)
Voor een volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3.

FARMACEUTISCHE VORM

Oplossing voor injectie in voorgevulde spuit.
Heldere, kleurloze tot lichtgele oplossing.
4.

KLINISCHE GEGEVENS

4.1

Therapeutische indicaties

Artirem is uitsluitend bestemd voor diagnostisch gebruik.
Artirem mag uitsluitend worden gebruikt wanneer diagnostische informatie noodzakelijk is enniet kan worden verkregen zonder verhoging van het contrast bij onderzoek met behulp vanmagnetische resonantiebeeldvorming (MRI).
Artirem is geïndiceerd voor artrografie met behulp van magnetische resonantie (MRI) voor devolgende gewrichten en aandoeningen:- Schouder: diagnose van partiële dikte-scheuren van de rotator cuff, diagnose van complexe
scheuren van het labrum glenoidale en van labrumligamenten.
- Heup: diagnose van scheuren van het labrum, losse fragmenten en chondrale laesies.
- Elleboog: diagnose van scheuren in de ligamenten.
- Knie: opsporing van residuele of recidiverende scheuren van de meniscus, diagnose vanlosse fragmenten, synoviale plicae en stabiliteit van osteochondrale laesies.
- Pols: beoordeling van de ligamenten en triangulair vezelig kraakbeen.
- Enkel: diagnose van schade van de ligamenten, impingement en losse fragmenten.
- In het algemeen: voor alle gewrichten opsporing van intra-articulaire osteochondrale
fragmenten.
$UWLUHP63&Artirem 0,0025 mmol/ml
NL/H/381/06 - RVG 27348

4.2

oplossing voor injectie in voorgevulde spuiten

Dosering en wijze van toediening

Dosering
De laagste dosis, die nog voldoende verhoging van het contrast geeft voor diagnostische
doeleinden, moet worden gebruikt.
Er dient een volume te worden geïnjecteerd dat een lichte extensie van het gewrichtskapsel
teweeg brengt. De aanbevolen dosering hangt af van het te onderzoeken gewricht en degrootte van het gewricht.
Gewricht
SchouderHeup
Elleboog
Knie
Pols
Enkel

Aanbevolen volume
5 tot 25 ml
5 tot 25 ml
4 tot 10 ml
20 tot 40 ml
3 tot 9 ml
4 tot 19 ml

Pediatrische patiënten
De veiligheid en werkzaamheid van Artirem bij kinderen onder de 18 jaar is niet vastgesteld.
De momenteel beschikbare gegevens staan vermeld in rubriek 4.8 maar er kan geen
aanbeveling over een dosering worden gedaan (zie ook rubriek 4.4.).
Wijze van toediening
Artirem dient door middel van een intra-articulaire injectie, onder strikte aseptischeomstandigheden, toegediend te worden, soms na injectie van een kleine hoeveelheid
jodiumhoudend contrastmiddel om de intra-articulaire holte te visualiseren.
De aanbevelingen voor het gebruik van Artirem worden gedaan in relatie tot een veldsterkte
van 0.2 Tesla, 1.0 en 1.5 Tesla.
Optimale beeldvorming: binnen 45 minuten na injectie.
Optimale beeldsequentie: T1-gewogen.
4.3

Contra-indicaties

Overgevoeligheid voor gadoteerzuur, meglumine of andere geneesmiddelen die gadolinium
bevatten.
4.4

Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik

Artirem is uitsluitend bestemd voor intra-articulaire injectie. Er dienen voorzorgsmaatregelen
genomen te worden om te voorkomen dat een injectie per ongeluk extra-articulair wordt
gegeven.
Artirem mag niet subarachnoïdaal (of epiduraal) geïnjecteerd worden.
Intra-articulaire injectie van Artirem in ontstoken gewrichten dient te worden vermeden.

$UWLUHP63&Artirem 0,0025 mmol/ml
NL/H/381/06 - RVG 27348

oplossing voor injectie in voorgevulde spuiten

De gebruikelijke voorzorgsmaatregelen voor MRI-onderzoek dienen in acht te worden
genomen, zoals het uitsluiten van patiënten met pacemakers, ferro-magnetische vaatclips,
infusiepompjes, zenuwstimulatoren, cochleaire implantaten of vermoedde lichaamsvreemde
voorwerpen van metaal, met name in het oog.
Er bestaat altijd een risico op het optreden van overgevoeligheidsreacties, ongeacht welke
dosis wordt toegediend.
Net als bij andere contrastmiddelen die gadolinium bevatten, kunnen zich
overgevoeligheidsreacties voordoen, die levensbedreigend kunnen zijn (zie rubriek 4.8). Dezeovergevoeligheidsreacties kunnen allergisch van aard zijn (wat in ernstige gevallen bekend
staat als anafylactische reacties) of niet-allergisch. Ze kunnen onmiddellijk optreden (binnen
60 minuten), of vertraagd (tot maximaal 7 dagen later). Anafylactische reacties treden
onmiddellijk op en kunnen fataal zijn. Ze zijn onafhankelijk van de dosis, kunnen optreden na
de eerste toediening van het product, en zijn vaak onvoorspelbaar.
Om onmiddellijke noodmaatregelen te kunnen treffen, dienen de juiste geneesmiddelen(d.w.z. epinefrine en antihistaminica), een endotracheaaltube en een beademingsapparaat
binnen handbereik aanwezig te zijn.
Patiënten die al eerder een reactie hebben doorgemaakt na toediening van een gadolinium
bevattend MRI-contrastmiddel, hebben een verhoogd risico nogmaals een dergelijke reactie tekrijgen bij het opnieuw toedienen van hetzelfde of mogelijk een ander product en worden
daarom als patiënten met een verhoogd risico beschouwd.
Injectie van Artirem kan symptomen van bestaande astma verergeren. Bij patiënten met astma
die niet onder controle is door de behandeling, dient de beslissing om Artirem te gebruiken teworden genomen na de risico’s zorgvuldig tegen de voordelen afgewogen te hebben.
Alvorens een contrastmiddel te injecteren dient de patiënt te worden gevraagd of hij/zij een
voorgeschiedenis heeft van allergie (bijv. allergie voor zeevruchten, hooikoorts, netelroos),
gevoeligheid voor contrastmiddelen en bronchiale astma, daar de gemelde incidentie vanbijwerkingen van contrastmiddelen hoger is bij patiënten met deze aandoeningen, en dan kan
premedicatie met antihistaminica en/of glucocorticoïden worden overwogen.
Pediatrische patiënten
Aangezien er geen klinische ervaring is met kinderen, dient Artirem niet te worden
toegediend aan kinderen en jongeren (< 18 jaar).
Hulpstoffen
Dit geneesmiddel bevat 3 mmol (70mg) natrium per 20 ml voorgevulde spuit. Hiermee moetrekening gehouden worden bij patiënten met een natriumarm dieet.
4.5Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie

Er zijn geen interacties met andere geneesmiddelen bekend. Er zijn geen formele studies
gedaan naar interacties met andere geneesmiddelen.
Aangezien specifiek onderzoek ontbreekt, dient Artirem niet te worden vermengd met andere
verbindingen.
Jodiumhoudende contrastmiddelen mogen niet gelijktijdig met Artirem worden toegediend,daar de werkzaamheid van Artirem kan verminderen (zie rubriek 6.6).

$UWLUHP63&Artirem 0,0025 mmol/ml
NL/H/381/06 - RVG 27348

oplossing voor injectie in voorgevulde spuiten

Combinaties waar rekening mee moet worden gehouden
Bèta-blokkers, vaso-actieve stoffen, angiotensine-converterend-enzym (ACE)-remmers,
angiotensine II-receptorantagonisten: deze geneesmiddelen verminderen de effectiviteit vande cardiovasculaire mechanismen die bloeddruk-verstoringen compenseren. De radioloog
dient voorafgaand aan injectie van gadolinium-complexen worden geïnformeerd over gebruik
van deze middelen en behoort reanimatieapparatuur bij de hand te hebben.
4.6

Vruchtbaarheid, zwangerschap en borstvoeding

Zwangerschap
Er zijn geen gegevens beschikbaar over het gebruik van gadoteerzuur tijdens dezwangerschap. De resultaten van dieronderzoek met hoge intraveneuze doses gadoteerzuur
duiden niet op directe of indirecte schadelijke effecten op de reproductie (zie rubriek 5.3).
Artirem dient niet te worden gebruikt tijdens de zwangerschap tenzij de klinische toestandvan de vrouw het gebruik van Artirem vereist.
Borstvoeding
Gadolinium bevattende contrastmiddelen worden in zeer kleine hoeveelheden in demoedermelk uitgescheiden. Bij klinische doses worden geen effecten verwacht bij dezuigeling, gezien de kleine hoeveelheid die wordt uitgescheiden in de melk en de beperkte
absorptie vanuit het maagdarmkanaal.
Daar de dosis gadoteerzuur die bij een artrografisch onderzoek wordt geïnjecteerd zeer klein
is en de toediening lokaal (intra-articulair), is het niet nodig de borstvoeding te onderbreken
na een onderzoek met Artirem.
4.7Beïnvloeding van de rijvaardigheid en van het vermogen om machines te bedienen:

De effecten op de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen zijn niet
onderzocht.
Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen wordt niet
verwacht. Effusie van vocht in het gewricht kan echter, door een verminderde beweeglijkheid,
de rijvaardigheid beïnvloeden.
4.8

Bijwerkingen

Bijwerkingen die samenhangen met het gebruik van Artirem zijn over het algemeen licht tot
matig in intensiteit, en van voorbijgaande aard.
Sinds Artirem op de markt is gebracht zijn de bijwerkingen die na toediening het meest
worden gemeld, lichte pijn of plaatselijk ongemak in het onderzochte gewricht enovergevoeligheidsreacties.
De meest waargenomen reactie bij overgevoeligheid is huiduitslag, die lokaal kan zijn,
uitgebreid of gegeneraliseerd. Overgevoeligheidsreacties treden doorgaans onmiddellijk op(tijdens de injectie of binnen één uur na toediening) of soms vertraagd (één uur tot enkele
dagen na de injectie), en verschijnen dan in de vorm huidreacties.

$UWLUHP63&Artirem 0,0025 mmol/ml
NL/H/381/06 - RVG 27348

oplossing voor injectie in voorgevulde spuiten

Tot de onmiddellijke reacties behoren één of enkele, na elkaar of gelijktijdig voorkomende
reacties, meestal bestaande uit huidreacties, ademhalings- en/of cardiovasculaire
aandoeningen, welke de eerste tekenen kunnen zijn van shock, die in zeldzame gevallen fataal
kan zijn.
In onderstaande tabel worden de bijwerkingen vermeld per systeem/orgaanklasse en per
frequentie, waarbij de volgende categorieën worden gebruikt: zeer vaak (≥1/10), vaak (≥1/100
tot <1/10), soms (≥1/1000 tot <1/100), zelden (≥1/10.000 tot <1/1000), zeer zelden(<1/10.000), niet bekend (kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald). De
gepresenteerde frequenties komen uit een observationeel onderzoek met 463 patiënten.

Systeemorgaanklasse

Frequentie: bijwerking

Immuunsysteemaandoeningen

Soms: overgevoeligheid

Skeletspierstelsel- en
bindweefselaandoeningen:Soms: artralgie

Bijwerkingen bij kinderen
Naar verwachting is de aard van de bijwerkingen gerelateerd aan het gebruik van Artirem bij
kinderen hetzelfde als bij volwassenen. De frequentie van deze reacties kan met debeschikbare gegevens niet worden bepaald (zie rubriek 4.4).
Melding van vermoedelijke bijwerkingen
Het is belangrijk om na toelating van het geneesmiddel vermoedelijke bijwerkingen te
melden. Op deze wijze kan de verhouding tussen voordelen en risico’s van het geneesmiddel
voortdurend worden gevolgd. Beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg wordt verzocht allevermoedelijke bijwerkingen te melden via Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb:
www.lareb.nl.

4.9

Overdosering

Tot dusver zijn in de klinische praktijk geen tekenen van intoxicatie waargenomen of gemeld
ten gevolge van een overdosis Artirem.
Op basis van de uitkomst van het toxiciteitsonderzoek dat is gedaan met gadoteerzuuroplossingen in hogere concentraties is het hoogst onwaarschijnlijk dat na een injectie met
Artirem acute intoxicatie optreedt.

5.

FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN

5.1

Farmacodynamische eigenschappen

Farmacotherapeutische groep: paramagnetisch contrastmiddel.
ATC-code: V08 CA 02 (gadoteerzuur).

$UWLUHP63&Artirem 0,0025 mmol/ml
NL/H/381/06 - RVG 27348

Contrastmiddel concentratie:
Osmolaliteit bij 37°C
pH

oplossing voor injectie in voorgevulde spuiten

1,397 mg/ml; 0,0025 mmol/ml
285 mOsm/kg H2O
6,0 - 9,0

Artirem is een paramagnetisch contrastmiddel voor MRI-onderzoek. Het contrastverbeterendeeffect wordt bewerkstelligd door gadoteerzuur, een ionisch gadoliniumcomplex dat bestaat uit
gadoliniumoxide en 1,4,7,10 tetraazacyclododecan- N,N',N'',N''' tetra-azijnzuur (Dota), dat
aanwezig is als megluminezout.
Het paramagnetische effect (relaxiviteit) wordt bepaald op basis van de invloed op de spinlattice relaxatietijd (T1), circa 3,4 mmol-1.L.sec-1, en op de spin-spin relaxatietijd (T2), circa
4,27 mmol-1.L.sec-1.
De concentratie gadoteerzuur van 0,0025 mmol/ml is gelijk aan een verdunning van 1/200
van het concentraat dat wordt gebruikt voor intraveneuze toepassing. Deze concentratie is
voldoende voor een significante verkorting van de T1-relaxatietijd, zelfs na verdereverdunning door effusie van vocht in het gewricht. Het gebruik van T1-gewogen sequenties
zal leiden tot een verhoging van de signaalintensiteit in de gewrichtsruimte die dan lichter van
kleur wordt (intra-articulaire structuren zoals hyaline en vezelig kraakbeen, ligamenten, pezen
en gewrichtskapsel). De normale synoviale vloeistof verschilt op T1-gewogen foto's niet insignaalgedrag van alle andere anatomische structuren (behalve vezelig kraakbeen). Door deintra-articulaire toepassing van gadoteerzuur 0,0025 mmol/ml is het contrast echteraanzienlijk beter.
5.2

Farmacokinetische eigenschappen

De farmacologische eigenschappen van gadoteerzuur zijn uitgebreid onderzocht na
intraveneuze toepassing van doseringen die beslist hoger waren dan de intra-articulairgeïnjecteerde doses. Na intra-articulaire injectie verspreidt de chemische verbinding zich in degewrichtsruimte en diffundeert in de naastgelegen weefsels. Een marginale absorptie in het
gewrichtskraakbeen is volledig reversibel. Na diffusie in de extracellulaire ruimte wordt
gadoteerzuur snel door de nieren door glomerulaire filtratie in onveranderde vorm
uitgescheiden (89% na 6 uur, 95% na 24 uur). Uitscheiding via de faeces is te verwaarlozen.
Metabolieten zijn niet aangetroffen. De eliminatiehalfwaardetijd bedraagt circa 1,6 uur bijpatiënten met een normale nierfunctie. Bij patiënten met een verminderde nierfunctie is deeliminatiehalfwaardetijd verhoogd tot circa 5 uur voor een creatinineklaring tussen 30 en
60 ml/min en circa 14 uur voor een creatinineklaring tussen 10 en 30 ml/min.
In dierexperimenten is aangetoond dat gadoteerzuur gedialyseerd kan worden.
5.3

Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek

Niet-klinische gegevens duiden niet op een speciaal risico voor de mens, gebaseerd op
conventioneel onderzoek verkregen na intraveneuze injectie van gadoteerzuur op het gebied
van toxiciteit bij herhaalde dosering, reproductietoxiciteit en genotoxiciteit.

$UWLUHP63&Artirem 0,0025 mmol/ml
NL/H/381/06 - RVG 27348

oplossing voor injectie in voorgevulde spuiten

Bij onderzoek naar de lokale veiligheid van gadoteerzuur na intra-articulaire injectie bij
honden werd geen effect gevonden op botten, kraakbeen of de samenstelling van de synoviale
vloeistof.
6.

FARMACEUTISCHE GEGEVENS.

6.1

Lijst van hulpstoffen

Meglumine
Natriumchloride
Natriumhydroxide (E 524) voor het aanpassen van de pH
Zoutzuur 0,1 N (E 507) voor het aanpassen van de pH
Water voor injectie.
6.2

Gevallen van onverenigbaarheid

In verband met het ontbreken van onderzoek naar onverenigbaarheden, mag dit geneesmiddel
niet met andere geneesmiddelen gemengd worden.
6.3

Houdbaarheid

3 jaar.
Na opening dient het geneesmiddel onmiddellijk te worden gebruikt.
6.4

Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren

Niet in de vriezer bewaren.
6.5

Aard en inhoud van de verpakking

Type I kleurloos gesiliconeerde glazen injectiespuit van 20 ml (met een oplossing van 20 ml)
met een schaalverdeling per ml, gesloten met een synthetisch polyisopreen/broombutyl
afsluitstop en gesiliconeerde chloorbutyl-isopreen rubber zuiger en per stuk verpakt in een
kartonnen doos.
6.6

Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen

Instructies voor gebruik door de arts of verpleegkundige:
Schroef de zuigstaaf op de rubber zuiger en injecteer de hoeveelheid die nodig is voor het
onderzoek in het gewricht.
Het product is uitsluitend voor eenmalig gebruik. Elke niet-gebruikte oplossing dient teworden weggegooid.
De oplossing voor injectie dient voorafgaand aan gebruik visueel geïnspecteerd te worden.
Uitsluitend heldere oplossingen zonder zichtbare deeltjes mogen worden gebruikt.
De patiënten dienen een half uur na de injectie onder observatie te blijven.
Indien toediening van een radiologisch contrastmiddel noodzakelijk is om te zorgen voor dejuiste positie van de naald in het gewricht, dient dit contrastmiddel voorafgaand aan de$UWLUHP63&Artirem 0,0025 mmol/ml
NL/H/381/06 - RVG 27348

oplossing voor injectie in voorgevulde spuiten

toediening van Artirem geïnjecteerd te worden en niet tegelijkertijd omdat de werkzaamheid
van Artirem anders kan verminderen.
Alle ongebruikte producten en afvalstoffen dienen te worden vernietigd overeenkomstig
lokale voorschriften
7.

HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN

GuerbetBP 57400
95943 Roissy CdG Cedex
Frankrijk
Gevestigd:
15 rue des Vanesses
93420 VillepinteFrankrijk
8. NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
In het register ingeschreven onder RVG 27348
9. DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/HERNIEUWINGVAN DE VERGUNNING
29 augustus 2003 (eerste verlening van vergunning)
30 mei 2008 (hernieuwing van de vergunning)
10. DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKSTLaatste gedeeltelijke wijziging betreft rubriek 7: 15 oktober 2018

$UWLUHP63&