Projekt pn. „Wspólnie przeciwko czerniakowi! Program edukacyjno-profilaktyczny dla mieszkańcówwojewództwa łódzkiego” współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach
Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020

Wczesne rozpoznanie jako klucz do pokonania czerniaka
lek. Małgorzata Dominiak, specjalista dermatologii i wenerologii

Czerniak jest nowotworem złośliwym wywodzącym się z melanocytów, czyli komórek
produkujących barwnik - melaninę. Czerniak może powstawać w obrębie istniejących wcześniejznamion popularnie nazywanych pieprzykami ale może rozwinąć się również w skórze uprzednio
niezmienionej. Zauważenie nieprawidłowości zachodzących w znamionach jest bardzo ważne,aby uchwycić rozwój czerniaka. Czerniak nie zawsze musi mieć czarną lub ciemnobrązową barwę,niektóre z nich mają postać różowych guzków, czerwonych blaszek ze złuszczaniem lub plamustępujących z białym odbarwieniem. W zaawansowanych przypadkach może pojawić się
krwawienie, sączenie, złuszczanie, strup, stan zapalny, świąd i przeczulica.
Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na ten nowotwór należy unikać intensywnej ekspozycji
skóry na promieniowanie słoneczne, a przede wszystkim unikać oparzeń słonecznych. W
przypadku rodzinnego występowania czerniaka należy częściej poddawać się badaniom
kontrolnym skóry. Każdy powinien też prowadzić samokontrolę, żeby móc zaobserwować
pierwsze, niepokojące objawy. Do symptomów czerniaka zalicza się:•••zmiana kształtu znamienia – niejednolity kolor i brzeg;
zmiana koloru znamienia – w tym jego ciemnienie czy też utrata koloru;powiększanie się lub owrzodzenie zmiany, zaczerwienienie, swędzenie i ból, uwypuklenie
ponad powierzchnię skóry lub zapadanie się poniżej poziomu skóry;Każdorazowo przy zaobserwowaniu cech, które mogą być utożsamiane z objawami czerniaka,należy zgłosić się do lekarza dermatologa w celu wykonania nieinwazyjnego badania –dermatoskopii. Należy pamiętać, że pewne rozpoznanie czerniaka można postawić dopiero powycięciu chirurgicznym i badaniu histopatologicznym czyli ocenie zmiany pod mikroskopem
przez patomorfologa. Ustalenie dalszego leczenia zależy w dużej mierze od wielkości zmiany, odjej grubości. Mogą też zostać zalecone dodatkowe badania, na przykład badanie USG
uwidaczniające sąsiadujące węzły chłonne oraz badania krwi.
Kiedy badanie histopatologiczne potwierdza rozpoznanie czerniaka, konieczne jest wdrożenieleczenia. Po wycięciu zmiany do wykonania badań, następuje wycięcie blizny po biopsji – zwiększym marginesem zdrowej tkanki. Gdy u pacjenta nie ma przerzutów leczenie może byćzakończone na tym etapie – chory musi jedynie podlegać wyznaczonym przez lekarza
prowadzącego wizytom kontrolnym i zasadom profilaktyki.

Biuro Projektu: Poradnia Ortmed Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ul. Wodnika 7, 91-498 Łódź

Projekt pn. „Wspólnie przeciwko czerniakowi! Program edukacyjno-profilaktyczny dla mieszkańcówwojewództwa łódzkiego” współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach
Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020

W razie stwierdzenia przerzutów czerniaka, leczenie ustalane jest w zależności od stopnia
zaawansowania choroby, lokalizacji przerzutów oraz od stanu ogólnego pacjenta. W niektórych
sytuacjach zabieg operacyjny musi być uzupełniony o usunięcie sąsiadujących węzłówchłonnych. W zaawansowanych przypadkach może być potrzebne wdrożenie chemio- lubradioterapii. Kolejną metodą o rosnącym znaczeniu w walce z czerniakiem jest immunoterapia,
która polega na podawaniu leków stymulujących odpowiedź odpornościową organizmu
ukierunkowaną na niszczenie komórek nowotworowych.
Jak chronić się przed czerniakiem?
Badania naukowe wskazują, że unikanie ekspozycji na światło słoneczne zmniejsza ryzyko
zachorowania na nowotwory skóry. Najlepsze rezultaty uzyskiwane są przy zastosowaniuponiższych zaleceń:••••stosowanie kremów ochronnych z filtrami przeciwsłonecznymi
noszenie przewiewnych ubrań z długimi rękawami i nogawkami,noszenie nakryć głowy i okularów przeciwsłonecznych
zapobieganie oparzeniom skórny u dzieci i młodzieży

Ważną rolę w profilaktyce odgrywa obserwacja skóry całego ciała i swoich znamion
barwnikowych, a w przypadku zauważenia niepokojących objawów – niezwłoczne zgłoszenie się
do lekarza, który przeprowadzi ocenę dermoskopowa.

Poradnia ORTMED Sp. z o.o. w Łodzi zaprasza do udziału w projekcie „Wspólnie przeciwko
czerniakowi! Program edukacyjno-profilaktyczny dla mieszkańców województwa łódzkiego”,
współfinansowanym ze środków Unii Europejskiej.

PORADNIA ORTMED SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄul. Wodnika 7; 91-498 ŁódźTelefon: 42 658 29 39Stworzenie artykułu oraz jego publikacja jest współfinansowana ze środków Europejskiego
Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa
Łódzkiego na lata 2014-2020.

Biuro Projektu: Poradnia Ortmed Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ul. Wodnika 7, 91-498 Łódź

Projekt pn. „Wspólnie przeciwko czerniakowi! Program edukacyjno-profilaktyczny dla mieszkańcówwojewództwa łódzkiego” współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach
Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020

Biuro Projektu: Poradnia Ortmed Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ul. Wodnika 7, 91-498 Łódź