Projekt pn. „Wspólnie przeciwko czerniakowi! Program edukacyjno-profilaktyczny dla mieszkańcówwojewództwa łódzkiego” współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach
Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020

Nowoczesne metody diagnostyki i terapii czerniaka
lek. Małgorzata Dominiak, specjalista dermatologii i wenerologii
Czerniak jest najbardziej złośliwym spośród nowotworów skóry. Może też wystąpić nabłonach śluzowych i w gałce ocznej. Charakteryzuje go szybki wzrost oraz możliwośćtworzenia wczesnych i licznych przerzutów. Wykrycie go i usunięcie chirurgiczne na
wczesnym etapie daje szansę na skuteczne wyleczenie.
Niestety w ostatnich latach zachorowalność na czerniaka znacząco rośnie. Do wystąpienia tego
nowotworu może dojść w każym wieku. Najwięcej zachorowań notuje się wśród dorosłych w
wieku 35-49 lat oraz w wieku 60-74 lat. Rozpoznanie czerniaka na wczesnym etapie ma kluczowe
znaczenie dla rokowania pacjenta. Im bardziej zaawansowy nowotwór tym mniejsze szanse na
skuteczne wyleczenie.
Regularne kontrole czyli coroczne badania znamion u dermatologa lub chirurga onkologa mogąpozwolić na postawienie rozpoznania czerniaka na wczesnym stadium. Jakie korzyści przynosi
wczesne rozpoznanie choroby? Umożliwia niemal całkowite wyleczenie aż u 97% pacjentów.
Żeby tak dobre wyniki zostały osiągnięte należy znać zasady profilaktyki czerniaka, a w
przypadku podejrzeń jak najszybciej skonsultować się ze specjalistą.
Największą uwagę na stan swojej skóry powinny zwracać osoby, które spędzają dużo czasu naświeżym powietrzu, ze względu na wykonywaną pracę (np. marynarze, rolnicy, branżabudowlana) lub hobby (np. jazda na rowerze, prace w ogrodzie). Korzystanie z solarium to również
istotny czynnik ryzyka nowotworów skóry. Szczególnego zainteresowania wymagają także osoby
o jasnej skórze, łatwo ulegającej oparzeniom.
W ramach profilaktyki należy systematycznie kontrolować zmiany zachodzące w obrębie starych
lub nowo powstałych znamion a zauważone nieprawidłowości i niepokojące cechy zgłaszaćlekarzowi.
Zaleca się, aby podczas samokontroli znamion zwracać uwagę na pięć charakterystycznych cechczerniaka określanych jako “Czerniakowe ABCDE”. Są to:••A-symetria – znamię o nieregularnym kolorze/kształcie;B-rzegi poszarpane – znamię, którego brzegi nie są gładkie, które nie jest okrągłe/owalne;

Biuro Projektu: Poradnia Ortmed Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ul. Wodnika 7, 91-498 Łódź

Projekt pn. „Wspólnie przeciwko czerniakowi! Program edukacyjno-profilaktyczny dla mieszkańcówwojewództwa łódzkiego” współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach
Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020•••

C-zerwony, czarny, niejednolity kolor znamienia;
D-uży rozmiar – znamię o wielkości powyżej 5 mm;
E-wolucja – znamię, w którym w krótkim czasie zachodzą zmiany, powiększa się, unosi
nad powierzchnię skóry, swędzi lub daje inne dolegliwościSpecjalista dermatolog lub chirurg onkolog w pierwszym etapie diagnostyki wykonuje badanie
dermoskopowe (powiększenie 10-krotne) lub wideodermatoskopowe (powiększenie 20-100krotne) które pozwala mu dostrzec zaburzenia struktury znamienia wcześniej niż staną się one
widoczne dla pacjenta. Urządzenia do dermatoskopii emitują specjalny rodzaj światła, który
pozwala uwidocznić zmiany nie tylko na powierzchni ale też poniżej naskórka.
Badanie tego rodzaju jest niebolesne i nieinwazyjne.
W dalszym etapie zaleca się usunięcie chirurgiczne zmiany podejrzanej (tzw. biopsja). Próbki
zmiany są przesyłane do laboratorium, gdzie są oceniane pod mikroskopem przez lekarza
patomorfologa. Biopsja jest jedyną pewną metodą postawienia rozpoznania czerniaka.
W ostatnich latach, dzięki rozwojowi nowych metod terapeutycznych poprawiają się wyniki
leczenia pacjentów. Leczenie chirurgiczne, leczenie ukierunkowane molekularnie, immunoterapia
i radioterapią są opcjami terapeutycznymi, które mogą być zaproponowane pacjentowi przezlekarza. Należy pamiętać, że dla wyboru metody leczenia ważny jest stopień zaawansowaniachoroby. Najczęstszym sposobem leczenia czerniaka jest operacja. Im wcześniej wykryty
nowotwór tym większe szanse na powodzenie terapii.
Poradnia ORTMED Sp. z o.o. w Łodzi zaprasza do udziału w projekcie „Wspólnie przeciwko
czerniakowi! Program edukacyjno-profilaktyczny dla mieszkańców województwa łódzkiego”,współfinansowanym ze środków Unii Europejskiej.

PORADNIA ORTMED SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄul. Wodnika 7; 91-498 ŁódźTelefon: 42 658 29 39
Stworzenie artykułu oraz jego publikacja jest współfinansowana ze środków Europejskiego
Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa
Łódzkiego na lata 2014-2020.

Biuro Projektu: Poradnia Ortmed Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ul. Wodnika 7, 91-498 Łódź

Projekt pn. „Wspólnie przeciwko czerniakowi! Program edukacyjno-profilaktyczny dla mieszkańcówwojewództwa łódzkiego” współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach
Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020

Biuro Projektu: Poradnia Ortmed Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ul. Wodnika 7, 91-498 Łódź