Tokyo Protocol
Sa Papel na Gagampanan ng mga
Sentro ng Agham at Museo sa Agham sa Buong Mundo
Bilang Pagsuporta sa mga Layunin upang Mapanaili ang Pag-Unlad ngmga Nagkakaisang Bansa
PanimulaAng mga Sentro ng Agham at museo ng Agham sa buong mundo ay nakatuon sa
pagtataguyod ng mga lipunang may alam sa Agham at mga mamamayang
akibong nakikibahagi sa pamamagitan ng pagtuturo, pagpapalakas, atpagbibigay ng inspirasyon sa lahat ng edad tungkol sa kabutihang dulot ngagham sa kani-kanilang mga buhay. Simula noong 1996, nagsama-sama ang
mga pinuno/eksperto sa anim na pandaigdigang pagtitipon upang mulingpagtibayin ang mga pangakong nabanggit sa dalawang pormal na deklarasyon(Toronto at Cape Town). Ang mga pagtitipong ito ang nagbigay ng basehan parasa kauna-unahang Science Center World Summit (SCWS 2014) sa Mechelen,Belgium, kung saan nabuo ang komprehensibong Mechelen Declaration ng mga
prinsipyo at mga konkretong aksyon para mapahusay ang pampublikong
uganayan tungo sa isang mas mabuting daigdig.
Sa pangalawang Science Center World Summit (SCWS 2017) na gaganapin sa
ika-15 hanggang ika-17 ng Nobyembre, 2017 sa Tokyo, Japan, kinikilala ng mga
partido ang kahalagahan ng mga prinsipyo ng Mechelen Declaration upang
palakasin ang pakikiisa ng publiko sa global sustainability. Binibigyang diin ang
kahalagan ng papel na ito para sa larangan,Ang mga Partido sa Protokol:
Pag-alala sa Sustainable Development Goals (SDGs) na itinaguyod ng
Nagkakaisang Bansa noong 2015 na pandaigdigan ang sakop at epekto;
Pagkilala na ang agham, teknolohiya, pag-iinhinyero, at matematika (STEM) ay
kritikal upang harapin ang mga hamon at ang STEM ay nauugnay sa lahat
anuman ang hangganan ng nasasakupan at kultura;

Pagbibigay-diin na ang pakikipag-ugnayan at gawain ng publiko sa agham at
teknolohiya ang susi upang makamit ang mga SDGs;
Pag-endorso ng mga kasalukuyang pangako at tagumpay ng mga pambansa,
panlalawigan, at mga lokal na organisasyon sa buong mundo upang makamit
ang mga layuning makakatulong sa lahat ng nilalang sa mundo.
Pagsasaalang-alang na ang lahat ay may mahalagang papel na gagampanan
upang matugunan ang mga hamon sa SDGs at ito ay matutupad sa tulong ng
mga gawain ng bawat miyembro ng lipunan sa buong mundo;
Recognising as well that the rapid pace of change in the world today scientifically, technologically, demographically and economically - offers bothchallenges and new opportunities for collective actions to achieve the SDGs;
Pagkilala rin na ang mabilis na pagbabago sa mundo – sa larangan ng agham,
sa teknolohiya, sa demograpiko, at sa ekonomiya – ay nagdudulot ng
panibagong hamon at mga bagong pagkakataon para sa isang kolektibong
pagkilos upang makamit ang mga SDGs;
Pagkilala sa higit-kumulang 3000 Sentro ng Agham at Museo sa Agham, na
may impluwensiya sa humigit-kumulang 310 milyong mga bisita ay malalim na
nakatuon sa pagpapalaganap ng kamalayan at pagtulong sa lahat ng miyembrong lipunan upang makalahok sa pagbubuo ng solusyon para upangmapagtagumpayan ang mga layunin para sa mundo;
Pagpapahayag ng kumpiyansa na ang mga Sentro ng Agham at science
museum ay mga institusyon na may kakayahang sumabay sa pagbabago at
maibahagi ang mga bisyon ng kanilang mga tungkulin sa pabago-bagong
lipunan;Pagdeklara na ang mga Sentro ng Agham at Museo sa Agham sa buong
mundo ay nababahala, nakatuon, at handang bigyan ng pansin ang mga kagyatna layunin,

Sumang-ayon sa mga sumusunod:
Pangkalahatang Probisyon
Ang protokol na ito ay tumatayo bilang isang ganap na suplemento para sa
Mechelen Declaration na bukas para sa pirma sa ika-19 ng Marso, 2014 sa
pagtitipon ng unang Science Center World Summit sa Mechelen, Belgium atpinagtibay bilang balangkas na may sumusunod na pitong punto ng pagkilos:
Kami ay…
1. Magsisiyasat kung paano magiging mas epektibo sa mga lokal na
komunidad at lalong magkakaibang madla, at panatilihin ang pagtuon sapakikipag-ugnayan ng magkakaibang kasarian.
2. Magpapatuloy sa pagkilos na may positibong epekto sa mundo at
makapagbibigay ng higit na kamalayan sa taong-bayan sa mga
pagkakataong hatid ng agham at teknolohiya para sa pagsulong ng
sangkatauhan.
3. Kukunin ang pansin ng mga gumagawa ng desisyon at ng media para
maipaalam ang mahalagang papel ng pampublikong pakikipag-ugnayan
sa agham at teknolohiya sa pamamagitan ng pagsasagawa ng mga
pandaigdigang aktibidad.
4. Magsisikap na magamit ang posisyon ng mga Sentro ng Agham bilangmga “pinagkakatiwalaang” lugar upang maipakilala ang publiko sa mga
makabagong teknolohiya, at mapalawak ang mga potensyal na paggamit
ng mga solusyon na ito.
5. Mangunguna sa pagbuo ng mga pinakamahusay na paraan para sa mga
mag-aaral at mas magamit ang kanilang edukasyon gamit ang mga
naangkop na teknolohiya sa malawak at iba’t-ibang konteksto.
6. Isasali ang publiko nang mas direkta sa pananaliksik, gamit ang
pakikipag-ugnayan na ito upang mabigyang-kapangyarihan ang mga tao,mapalawak ang mga saloobin, at tiyakin na ang gawain ng mga
unibersidad at mga institusyong-pananaliksik ay may kaugnayan salipunan at sa mas malawak na mga sosyal na alalahanin sa isang
pandaigdigang saklaw.
7. Magtutulungan sa isang malikhaing pagdiriwang ng International Science
Center Year 2019, na naghihikayat sa mga tao sa buong mundo na
makibahagi ng kanilang mga karanasan na may kinalaman sa agham,
teknolohiya at lipunan.

Pahayag ng mga Layunin
Samakatuwid, ang mga layunin ng Protokol na ito ay:
I.

Kilalanin at gamitin ang mga sentro ng agham at Museo sa Agham
bilang mga plataporma upang tulungan ang iba’t-ibang mga
stakeholders na bumuo ng mas mahusay na pag-unawa sa mga
hamon na matupad ang mga SDGs sa iba’t-ibang mga komunidad;)II.

Kunin ang atensyon ng mga gumagawa ng desisyon sa buong
mundo ang mga nagawa ng mga sentro ng agham at mga museo sa
agham na may kaugnayan sa SDGs na naayon sa mga kaugnay na
punto ng Mechelen Declaration.

Kasama ang Mga Pagkilos:
Ang mga Partido sa Protokol na ito ay magsisikap naI.

Bigyan ng prayoridad na pagsasaalang-alang ang kahalagahan at
pagpapalawak ng kamalayan ng publiko, at pakikipag-ugnayan sa
mga pagkilos na nakakatulong upang makamit ang mga SDGs;

II.

Magsagawa ng mga naayon at naaangkop na aksyon sa mga local
na komunidad na may pagsasaalang-alang para sa mga SDGs;

III.

Magsilbi bilang mga plataporma para sa diskurso at makipagpalitan
sa lahat ng magkakaibang aktor sa lipunan sa mga mahahalagang
isyu na ito –pag-ugnayin ng mga ideya, kultura, at pananaw, kung itinatag
man sila mula sa katutubong kaalaman at sinaunang tradisyon o nabuo
upang makasabay sa mabilis na pandaigdigang pagbabago;

IV.

Magtatag ng mga bago at palakasin ang mga umiiral na
pakikipagtulungan sa ibang mga organisasyon at entidad na
nakikibahagi sa mga pangako ng mga sentro ng agham at museo sa
agham upang maitaas ang kamalayan at pakikipag-ugnayan ng publikotungo sa pagkamit ng mga SDGs;

V.

Tangkilikin at isama ang mga naiambag na teknolohiya bilang gamit
para sa mas epektibong ugnayan sa publiko sa mga paksang ito;

VI.

Maglingkod bilang pinagkakatiwalaan at pinahahalagahangtagapagsalita ng nagawang pag-unlad at ng mga hamon na hinarap ng
mga komunidad ng siyentipikong pananaliksik sa pagbibigay ng
kontribusyon sa tagumpay ng SDGs;

VII.

Suportahan ang pagsulong ng bilang, kakayahan, at mga pagsisikap
ng mga sentro ng agham at museum sa agham sa iba’t-ibang dako
upang makamit ang pag-unlad sa pagtugon sa mga SDGs;

VIII.

Tanggapin ang responsibilidad na maglingkod bilang mga catalystpara sa mas mahusay na pag-unawa at mga pagkilos sa loob ng
mga komunidad sa buong mundo sa pamamagitan ng kritikal na pagiisip,
pagkilala sa kung alin ang totoo mula sa kathang-isip, pagpapalakas ng
mga desisyon na ayon sa mga ebidensiya, at paghimok sa makabagong
henerasyon upang tingnan ang mga SDGs bilang pundasyon ng
makabago at maayos na mundo;

IX.

Suportahan ang samahan ng lahat ng mga STEM activities sa buong
mundo, hangga’t maari, at maisama ang pagdadaos ng taunanginternational science center and science museum day, na naayon salayung ng aksyon sa bilang 7 ng Mechelen Declaration, na maaring
baguhin ang saklaw mula sa isang internasyonal na taon tungo sataunang internasyonal na araw.

Lagda at Pagpapasok sa Samahan
Sa pagpirma sa Protokol na ito, kinikilala ng mga partido ang kanilang mga
pangako na mailapat at maibigay ang kanilang pinakamahusay na pagsisikap
tungo sa pagsasakatuparan ng mga aksyon na nakalagay sa Protokol na ito.
Sa petsa na ito_____________________________

________________________________________________

LIM Tit Meng
President
Asia Pacific Network of Science &Technology Centres (ASPAC)

Luisa Massarani
DirectorLatin American and Caribbean Network for
the Popularization of Science andTechnology (RedPOP)________________________________________________

Linda Conlon
Chair
Association of Science – Technology
Centers (ASTC)

Sawsan Dalaq
President
North Africa and Middle East Science
Centers Network (NAMES)________________________________________________

Michiel Buchel
President
Ecsite - European network of sciencecentres and museums

Mondli Mnguni
ChairSouthern African Association of Science &Technology Centres (SAASTEC)