EUROPEAN COMMITTEE FOR HYPERBARIC MEDICINEΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΠΕΡΒΑΡΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣΕπίσημη Θέση της ECHMσε σχέση με την Θεραπεία με Υπερβαρικό Οξυγόνο (ΘΥΒΟ) σε πολυθέσιους υπερβαρικούςθαλάμους κατά την πανδημία COVID-19Στην Ευρώπη, η πλειοψηφία των συνεδριών Υπερβαρικής Οξυγονοθεραπείας διενεργείται σε πολυθέσιουςθαλάμους, υπό την επίβλεψη ιατρικού προσωπικού. Παρά την αυστηρή τήρηση διαδικασιών καθαρισμού καιαποστείρωσης για τις μάσκες και τα άλλα αναπνευστικά εξαρτήματα που χρησιμοποιούνται κατά τη θεραπεία σεόλες τις υπερβαρικές μονάδες, η συγκέντρωση αριθμού ασθενών σε κλειστό χώρο σχετίζεται με κίνδυνομετάδοσης λοιμώξεων από μικρο-οργανισμούς υψηλής μεταδοτικότητας, που συμπεριλαμβάνει τον κορωνο-ιό.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία αν λάβουμε υπόψη την μεγάλη ηλικία των περισσότερων ασθενών με ένδειξη γιαθΥΒΟ, πχ έλκος διαβητικού ποδιού, καθώς και την συνύπαρξη άλλων νοσηροτήτων σε ασθενείς, πχανοσοκαταστολή σε ασθενείς με μετακτινικές διαταραχές ή σε ασθενείς που λαμβάνουν κορτιζόνη λόγω αιφνίδιαςβαρηκοΐας κ.ο.κ.
Λαμβάνοντας υπόψη την παρούσα επιδημιολογική κατάσταση στην Ευρώπη λόγω της πανδημίας από κορωνο-ιό
(COVID-19), γίνεται ισχυρή σύσταση η καθεμία Υπερβαρική Μονάδα ξεχωριστά να προχωρήσει σε επανεκτίμηση των πιθανών κινδύνων από τη χρήση ΘΥΒΟ σε συγκεκριμένες ενδείξεις, σε συνέχεια της υπάρχουσας
ανάλυσης κινδύνου και σύμφωνα με τις συστάσεις Νοσοκομειακών ή/και Υγειονομικών Αρχών. Η εκτίμηση θαπρέπει κατ’ ελάχιστον να περιλαμβάνει:-Τοπικούς επιδημιολογικούς περιορισμούς παροχής ιατρικών υπηρεσιών στην περιφέρεια, στο Νοσοκομείο
έδρασης (για Νοσοκομειακούς θαλάμους) ή στην περιοχή της Υπερβαρικής Μονάδας/Υπερβαρικού Κέντρου,-Επείγον χρήσης ΘΥΒΟ για κάθε ασθενή,-Περιορισμό ενδείξεων ΘΥΒΟ και αριθμού συνεδριών ανά ασθενή στο ελάχιστο δυνατό λαμβάνοντας υπόψη
την κλινική ένδειξη, την ανταπόκριση στη θεραπεία, την ηλικία του ασθενούς, και την γενικότερη κατάστασηυγείας και συν-νοσηρότητες,-Διαστάσεις Υπερβαρικού Θαλάμου και τη δυνατότητα για απομόνωση των ατόμων εντός του θαλάμου.

Οι ακόλουθες συστάσεις για τη διενέργεια συνεδριών ΘΥΒΟ θα πρέπει να ακολουθούνται αν υπάρχειαυξημένος κίνδυνος COVID-19 στην τοποθεσία που βρίσκεται η Υπερβαρική Μονάδα/Υπερβαρικό Κέντρο ή“Οι στόχοι της ECHM είναι η μελέτη και καθορισμός κοινών ενδείξεων για την υπερβαρική οξυγονοθεραπεία,έρευνα και θεραπευτικά πρωτόκολλα, κοινά κριτήρια για θεραπευτικές και τεχνικές διαδικασίες, εξοπλισμό καιπροσωπικό, κριτήρια κόστους-οφέλους και κόστους-αποτελσματικότητας, να ενεργεί σαν αντιπροσωπευτικόςοργανισμός για τις Ευρωπαϊκές υγειονομικές αρχές, και να προωθήσει τη συνεργασία μεταξύ επιστημονικώνοργανισμών που σχετίζονται με την Καταδυτική και Υπερβαρική Ιατρική”
www.ECHM.org

στην τοποθεσία προέλευσης των παραπεμπόμενων ασθενών για ΘΥΒΟ. Συστάσεις / Οδηγίες γενικής φύσεωςπου εκδίδονται από Νοσοκομειακές / Υγειονομικές Αρχές, όπως πλύσιμο χεριών, ελαττωμένος αριθμός ατόμωνσε κοινόχρηστους χώρους κοκ, θα πρέπει να ακολουθούνται.
Για κάθε συνεδρία ΘΥΒΟ που ΔΕΝ περιλαμβάνει εντατική θεραπεία ασθενών, ΧΩΡΙΣ κρούσμα COVID-19 ύποπτο ήεπιβεβαιωμένο, συνιστάται:1.

Να μην επιτρέπεται η είσοδος σε ασθενείς ή ιατρο-νοσηλευτικό προσωπικό όταν έχουν κλινικά ευρήματα ήσυμπτώματα λοίμωξης ή αναφέρουν πρόσφατο επεισόδιο εμπύρετου (όχι μόνο αμέσως πριν τη συνεδρίαΘΥΒΟ). Στους ασθενείς θα πρέπει να δίνεται οδηγία σε αυτές τις περιπτώσεις να ΜΗΝ προσέρχονται στο χώροπαροχής ΘΥΒΟ.

2.

Να ελαχιστοποιείται ο αριθμός ατόμων εντός του υπερβαρικού θαλάμου ώστε να εξασφαλίζεται η κατάλληληαπόσταση μεταξύ τους (κατ’ ελάχιστον 1 μέτρο προς όλες τις κατευθύνσεις). Για κάποιους υπερβαρικούςθαλάμους, αυτό μπορεί να σημαίνει ΕΝΑΣ (1) ασθενής ανά συνεδρία (συν τον συνοδό).

3.

Για την προστασία των ασθενών από τον περιβάλλοντα αέρα εντός του θαλάμου, αναπνοή μέσω τουεξατομικευμένου αναπνευστικού συστήματος (μάσκα ή τέντα) αμέσως μετά το κλείσιμο της θυρίδας, πρινφτάσουμε στη θεραπευτική πίεση. Θα πρέπει να συνεχίζεται (να μην αφαιρούνται νωρίτερα οι μάσκες) μέχριτο τέλος της αποσυμπίεσης ή μέχρι το σημείο που οι βαλβίδες εκπνοής το επιτρέπουν.

4.

Η ελάττωση ή καλύτερα η εξάλειψη των διαλειμμάτων αέρα, εάν αυτά γίνονται με εισπνοή του περιβάλλοντοςαέρα του θαλάμου (αφαίρεση μάσκας) και όχι με αλλαγή του εισπνεόμενου αερίου στο κλειστό αναπνευστικόσύστημα.

5.

Η χρήση κατάλληλου προστατευτικού εξοπλισμού από τους συνοδούς (κατά τις ισχύουσες οδηγίες) καθόλητη διάρκεια της συνεδρίας και χρήση του αναπνευστικού συστήματος του θαλάμου για εισπνοή οξυγόνουμόνο για λόγους αποσυμπίεσης (αν απαιτείται). Μετά το τέλος της συνεδρίας, οι μάσκες μίας χρήσεως θαπρέπει να απορρίπτονται σύμφωνα με τις οδηγίες. Εναλλακτικά, το ιατρο-νοσηλευτικό προσωπικό που ασκεί
καθήκοντα συνοδού, μπορεί κατά τη διάρκεια της συνεδρίας είτε να αναπνέει μίγμα αερίων Nitrox (50%οξυγόνο / 50% άζωτο) είτε να βρίσκεται στον βοηθητικό θάλαμο με κλειστή τη θυρίδα εισόδου στον κύριο
θάλαμο.

6.

Την κατάλληλη απόρριψη ή κατάλληλη απολύμανση του αναπνευστικού συστήματος κάθε ασθενούς μετά τοτέλος κάθε συνεδρίας, βεβαιώνοντας πως κανένα υλικό δεν παραμένει εντός του συστήματος τουυπερβαρικού θαλάμου.

7.

Καθαρισμός και απολύμανση του υπερβαρικού θαλάμου μεταξύ των συνεδριών με κατάλληλες ουσίες καιπαράγοντες ενάντια σε μεγάλο εύρος παθογόνων που καλύπτουν για (κορωνο-)ιούς και είναι συμβατές με ταυλικά του θαλάμου. Η ατμόσφαιρα εντός του θαλάμου θα πρέπει να καθαρίζεται με κλειστά συστήματα UV(αποφεύγοντας την άμεση έκθεση στις υαλοπίνακες από PVC [φινιστρίνια]).

Σε βαριά περιστατικά με απειλητικές για τη ζωή ασθένειες που υπάρχει ένδειξη για ΘΥΒΟ (πχ αρτηριακή εμβολήαερίου, νεκρωτικές λοιμώξεις μαλακών μορίων, αεριογόνος γάγγραινα, σοβαρής μορφής δηλητηρίαση
μονοξειδίου του άνθρακα) σε ασθενή με ύποπτη ή επιβεβαιωμένη νόσηση COVID-19, η ΘΥΒΟ θα πρέπει να2διενεργείται μόνο μετά από προσεκτική εκτίμηση των κινδύνων που σχετίζονται με την κύρια ασθένεια, τη συννοσηρότητα, τις μετακινήσεις/μεταφορά του ασθενούς, καθώς και την ασφάλεια κατά τη διενέργεια συνεδριώνΘΥΒΟ. Οι προαναφερθείσες συστάσεις / οδηγίες (1 ως 7) πρέπει να εφαρμοσθούν, και επιπρόσθετα:8.

Ο συνοδός θα πρέπει να φορά το κατάλληλο προστατευτικό εξοπλισμό που περιλαμβάνει μάσκα ατομικής
προστασίας (κατά τις ισχύουσες οδηγίες), σύμφωνα με τις διαδικασίες προστασίας από τον κορωνο-ιό κατάτη διάρκεια συνεδρίας ΘΥΒΟ. Αυτό το γεγονός δημιουργεί πρόσθετο κίνδυνο εκδήλωσης φωτιάς λόγω τωνυλικών μη κατάλληλων για υπερβαρικές συνθήκες. Επαναλαμβανόμενος έλεγχος του πυροσβεστικού
συστήματος και των πυροσβεστήρων χειρός εντός του υπερβαρικού θαλάμου είναι σημαντικός, όπως και ηεγρήγορση συνοδών και χειριστών του θαλάμου. Το ποσοστό οξυγόνου εντός του θαλάμου θα πρέπει ναβρίσκεται στο 21%, έχοντας στο μυαλό μας τον κίνδυνο των τοπικών συγκεντρώσεων οξυγόνου9.

Εφόσον έχει τις αισθήσεις του, ο ασθενής θα πρέπει να φέρει την κατάλληλη προστατευτική μάσκα (κατά τιςισχύουσες οδηγίες) μέχρι την εφαρμογή του κλειστού αναπνευστικού συστήματος του θαλάμου (μάσκα ήτέντα). Η μάσκα προστασίας θα πρέπει να απορρίπτεται κατάλληλα και νέα μάσκα θα πρέπει να δίνεται όπουσταματά η χρήση του κλειστού αναπνευστικού συστήματος του θαλάμου. Αναλόγως του υλικού κατασκευήςτης μάσκας προστασίας και μετά πρόσθετη ανάλυση κινδύνου, υπάρχει η πιθανότητα να χρησιμοποιηθεί αυτήη μάσκα εντός της τέντας οξυγόνου καθόλη τη διάρκεια της συνεδρίας. Εναλλακτικά, για την ελάττωσηπιθανότητας εκδήλωσης τοξικότητας οξυγόνου στο ΚΝΣ, σε μη-αναερόβιες λοιμώξεις, μπορεί η πίεση κατά τηΘΥΒΟ να ελαττωθεί από 2.4-2.5 ATA σε 2.0-2.2 ATA.

Για κάθε ασθενή με ύποπτο ή επιβεβαιωμένο κρούσμα COVID-19, εκτός αν είναι απολύτως απαραίτητο γιααποφυγή απειλητικής για τη ζωή κατάσταση ή ακρωτηριασμό ή σοβαρής λειτουργικής αναπηρίας (πχ απόφραξηκεντρικής αρτηρίας αμφιβληστροειδούς ή αιφνίδια ιδιοπαθή νευροαισθητήριο βαρηκοΐα) συνιστάται αποφυγή /αναβολή της ΘΥΒΟ λόγω:-Συμμετοχής του πνευμονικού παρεγχύματος που μπορεί να οδηγήσει σε αμφίβολη αποτελεσματικότητα τηςΘΥΒΟ, καθώς και σε απρόβλεπτη τοξικότητα οξυγόνου στο βεβλαμμένο πνευμονικό ιστό,-Αδυναμίας εξασφάλισης απομόνωσης κατά τη θεραπεία με τη χρήση των υπαρχόντων ολόσωμων μέσων
ατομικής προστασίας / μάσκες ατομικής προστασίας ασθενών.

Σε περίπτωση αμφιβολίας, παρακαλούμε να επικοινωνήσετε με την ECHM (λεπτομέρειες στην ιστοσελίδα
www.ECHM.org).
Οι Συστάσεις εκδόθηκαν στις 16 Μαρτίου 2020.
Εκ μέρους της ECHM:/-/ signature/-/ signature/-/ signature

Jacek KotAlessandro Marroni

Wilhelm Welslau

President

Vice-President

Secretary General3