EUROPEAN COMMITTEE FOR HYPERBARIC MEDICINEΕπίσημη Θέση της EUBS & ECHMγια τη χρήση της Θεραπείας με Υπερβαρικό Οξυγόνο (ΘΥΒΟ) στην αντιμετώπισηασθενών με λοίμωξη COVID-19Αυτή η Επίσημη Θέση συμπληρώνει την προηγηθείσα “Επίσημη Θέση της ECHM σε σχέση με τη Θεραπεία με
Υπερβαρικό Οξυγόνο (ΘΥΒΟ) σε πολυθέσιους υπερβαρικούς θαλάμους κατά την πανδημία COVID-19 ” από 16Μαρτίου 2020, η οποία παραμένει σε πλήρη ισχύ. Για τις ανησυχίες σχετικά με τη μεταδοτικότητα και τονκίνδυνο διασποράς λοίμωξης υπήρξαν τοποθετήσεις σε αυτή την πρώτη δήλωση Επίσημης Θέσης. Η παρούσαΕπίσημη Θέση αφορά τη χρήση της ΘΥΒΟ σαν θεραπευτικό μέσο για ασθενείς COVID-19.
Η πιθανότητα επωφελούς δράσης της ΘΥΒΟ στην αντιμετώπιση ορισμένων ασθενών με COVID-19 δεν μπορείνα αποκλειστεί και μία πρόσφατη μικρής έκτασης αναφορά μελέτης περιστατικού δείχνει πιθανή βελτίωσησυμπτωμάτων. Ο τρόπος δράσης της ΘΥΒΟ ίσως εξηγείται από μηχανισμούς όπως πχ ελάφρυνση του χρέουςοξυγόνου από διαταραχή αερισμού-αιμάτωσης, ελάττωση φλεγμονωδών αντιδράσεων ή/και την επίδραση του
SARS-CoV2 στις μεταφορικές ιδιότητες της αιμοσφαιρίνης για το Οξυγόνο, ή άλλους μηχανισμούς πουπαραμένουν επί του παρόντος ελλιπώς τεκμηριωμένοι και άρα θεωρητικοί από πολλές πλευρές.
Το υπάρχον επίπεδο ανέκδοτων αναφορών δεν επιτρέπει τη σύσταση ούτε την έκδοση κατευθυντήριων
οδηγιών σχετικά με τη χρήση ΘΥΒΟ για την ειδική αντιμετώπιση της COVID-19.
Αρκετές κλινικές ερευνητικές μελέτες για την χρήση ΘΥΒΟ ως επικουρική θεραπεία στη λοίμωξη COVID-19διενεργούνται στην παρούσα φάση παγκοσμίως. Η EUBS και η ECHM καλωσορίζουν και ενθαρρύνουν τη χρήσηΘΥΒΟ ως μέρος προσχεδιασμένων και εγκεκριμένων τυχαιοποιημένων μελετών. Πρέπει να τονιστεί πως για ναεξαχθούν κλινικά χρήσιμα συμπεράσματα, οποιαδήποτε μελέτη της ΘΥΒΟ για COVID-19 θα πρέπει κατ’ελάχιστον να:1.

Λάβει έγκριση από Επιτροπή/Επιστημονικό Συμβούλιο Ηθικής & Δεοντολογίας2.

Περιλαμβάνει πρωτόκολλο τυχαιοποιημένης μελέτης με προκαθορισμένη μέθοδο στατιστικήςανάλυσης και εισαγωγής ασθενών, υπολογισμό της δύναμης σε σχέση με το πρωτεύον καταληκτικό
σημείο, και ομάδα ελέγχου“Οι στόχοι της ECHM είναι η μελέτη και καθορισμός κοινών ενδείξεων για την υπερβαρική οξυγονοθεραπεία, έρευνα και θεραπευτικάπρωτόκολλα, κοινά κριτήρια για θεραπευτικές και τεχνικές διαδικασίες, εξοπλισμό και προσωπικό, κριτήρια κόστους-οφέλους καικόστους-αποτελσματικότητας, να ενεργεί σαν αντιπροσωπευτικός οργανισμός για τις Ευρωπαϊκές υγειονομικές αρχές, και ναπροωθήσει τη συνεργασία μεταξύ επιστημονικών οργανισμών που σχετίζονται με την Καταδυτική και Υπερβαρική Ιατρική”

www.ECHM.org

3.

Χρησιμοποιεί «υπερβαρική» δοσολογία οξυγόνου με αναφορά στην πίεση και τη διάρκεια κάθεσυνεδρίας, καθώς και το συνολικό αριθμό συνεδριών4.

Παρακολουθεί αντικειμενικές παραμέτρους εκτίμησης βαρύτητας νόσησης και της κλινικής καιβιολογικής κατάστασης του ασθενούς5.

Καταγράφει οποιαδήποτε ανεπιθύμητη ενέργεια τόσο για τον άρρωστο όσο και το προσωπικόΧρήση ΘΥΒΟ απλά για συμπληρωματική οξυγόνωση, αντί της βέλτιστης παροχής οξυγόνου καιυποστήριξης αερισμού σε νορμοβαρικές συνθήκες, είναι επί του παρόντος μη-αποδεκτή προσέγγιση.
Έχουν δημοσιευθεί πρότυπα και συστάσεις για την παροχή υποστήριξης αερισμού σε ασθενείς COVID-19 μέσωΕυρωπαϊκών και άλλων διεθνών οργανισμών και επιστημονικών εταιρειών Αναισθησιολογίας και ΕντατικήςΘεραπείας. Αυτά θα πρέπει να ακολουθούνται καθώς αποτελούν τη βέλτιστη γνώση σε αυτό το πεδίο.
Στην παρούσα χρονική στιγμή, σε συμφωνία με τη διάσκεψη της ECHM του 2016 και τις συστάσεις για τιςπαθήσεις όπου η ΘΥΒΟ δεν αποτελεί ένδειξη 1, προτείνουμε η χρήση ΘΥΒΟ για ασθενείς COVID-19 εκτός
ερευνητικού περιβάλλοντος να γίνεται ΜΟΝΟ μετά από προσεκτικό ζύγισμα οφέλους/κινδύνου για κάθεασθενή ξεχωριστά και σε απουσία πιθανών εναλλακτικών θεραπευτικών επιλογών, αναγνωρίζοντας ότι η ΘΥΒΟμπορεί να καταστεί επιβλαβής όταν καθυστερεί/διακόπτει σημαντικές υποστηρικτικές θεραπείες ή ότανεκθέτει το προσωπικό και άλλους ασθενείς στο κίνδυνο μετάδοσης λοίμωξης από τον ιό SARS-CoV2.
Αυτή είναι μία κατά περίπτωση απόφαση που θα βασίζεται σε τοπικές περιστάσεις και ΔΕΝ υιοθετείται μεκανένα τρόπο από την EUBS ούτε την ECHM.
Σε περίπτωση αποριών, παρακαλώ επικοινωνήστε με την ECHM (www.ECHM.org) ή την EUBS (www.eubs.org).
Οι Συστάσεις αυτές εκδόθηκαν στις 30 Απριλίου 2020.
Μετάφραση - Επιμέλεια: Βασίλειος Ν. Καλέντζος, Εξειδικευμένος Υπερβαρικός Ιατρός(vkalentzos@hyperbaric.gr)Εκ μέρους της ECHM:/-/ υπογραφή/-/ υπογραφή/-/ υπογραφήJacek Kot

Alessandro Marroni

Wilhelm WelslauΠρόεδρος

Αντιπρόεδρος

Γενικός Γραμματέας/-/ υπογραφή/-/ υπογραφή/-/ υπογραφήOle Hyldegaard

Jean-Eric BlatteauPeter GermonpreΠρόεδρος

ΑντιπρόεδροςΕπίτιμος ΓραμματέαςΕκ μέρους της EUBS:

1Mathieu D, Marroni A, Kot J. Tenth European Consensus Conference on Hyperbaric Medicine: recommendations for accepted andnonaccepted clinical indications and practice of hyperbaric oxygen treatment. Diving Hyperb Med. 2017 Mar;47(1):24-32.
doi: 10.28920/dhm47.1.24-32. Erratum in: Diving Hyperb Med. 2017 Jun;47(2):131-132. PMID: 28357821; PMCID: PMC6147240.

2