KANDUNGANTUJUAN

1LATAR BELAKANG

1TAKRIF

2OBJEKTIF

4PENUBUHAN PUSAT KHIDMAT PELANCONGAN MASJID

4KEPERLUAN DAN KEMUDAHAN UNTUK MASJID PELANCONG

5PANDUAN DAN PERATURAN PELANCONGAN MASJID

6WAKTU LAWATAN

8PINDAAN

9PENUTUP

9GARIS PANDUAN PELANCONGAN DAN LAWATAN
KE MASJID PUTRA, PUTRAJAYAGuideline on Putra Mosque, Putrajaya Tourism and Visits
TUJUAN
1.

Garis Panduan ini bertujuan memberi panduan kepada semua agensi
dan pihak yang terlibat dalam pengurusan Pelancongan Masjid Putra
supaya dapat dilaksanakan dengan berkesan.

LATAR BELAKANG

2.

Masjid kini menjadi salah satu produk pelancongan agama diMalaysia. Beberapa buah masjid di Malaysia berpotensi menjadi
tempat tarikan pelancong Muslim dan bukan Muslim dari dalam danluar Negara. Antara masjid yang sering menjadi tumpuan pelancong
di peringkat persekutuan adalah Masjid Putra, Masjid Tuanku Mizan
Zainal Abidin dan Masjid Wilayah. Pemilihan Masjid Pelancong
ditentukan oleh Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) dan
Kementerian Pelancongan Malaysia.

3.

Selaras dengan gagasan kerajaan supaya masjid-masjid yangberpotensi dipromosikan sebagai tempat tarikan pelancong dan dalammasa yang sama memenuhi tuntutan syarak maka JAKIM telahmengeluarkan Garis Panduan Pelancongan dan Lawatan Ke Masjid
untuk dijadikan rujukan umum kepada semua pihak yang terlibat.

1

TAKRIF
4.

Pelancong
Maksud pelancong dalam Garis Panduan ini ialah mereka yang keluar
ke destinasi lain bagi beberapa tujuan.

5.

Pelancongan
Maksud pelancongan dalam Garis Panduan ini ialah aktiviti
pengembaraan seseorang individu ke suatu tempat keluar daripada
persekitaran asalnya dan menetap di situ tidak lebih daripada setahunbagi tujuan rehat, perniagaan dan sebagainya.

6.

LawatanMaksud lawatan dalam Garis Panduan ini ialah perbuatan
mengunjungi dan menziarahi ke sesuatu tempat untuk meninjau,
mengetahui atau mempelajari serba sedikit fungsi, aktiviti atau
perjalanan institusi atau tempat tersebut.

7.

Pelancongan keagamaan (religious tourism)Maksud Pelancongan Keagamaan dalam Garis Panduan ini ialahmerujuk kepada pusat ibadah dan tempat bersejarah agama Islam
seperti masjid dan aktiviti yang dilakukan di masjid.

8.

Pelancongan Masjid
Maksud Pelancongan Masjid dalam Garis Panduan ini ialah segala
aktiviti pelancongan yang melibatkan masjid yang ditetapkan oleh
Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) dan Kementerian
Pelancongan Malaysia.

29.

Pakaian menutup aurat dan sopan
Maksud pakaian menutup aurat dan sopan dalam garis panduan iniialah tidak menjolok mata seperti berpakaian jarang, ketat dan tidak
memakai tudung/penutup kepala bagi perempuan serta tidak
menampakkan lutut dan pusat bagi lelaki.

10.

Kelakuan tidak sopan
Maksud Kelakuan Tidak Sopan dalam Garis Panduan ini termasuklah
melakukan aksi yang mengghairahkan, berpelukan antara lelaki dan
perempuan walaupun mempunyai hubungan mahram, bercumbucumbuan, melakukan perbuatan lucah dan mendedahkan tubuhbadan.

11.

Pengurusan Masjid
Maksud Pengurusan Masjid dalam Garis Panduan ini ialah pihak yangterlibat dalam pengurusan dan pentadbiran berkaitan hal ehwal masjid
iaitu JAKIM dan Jabatan Agama Islam Negeri.

12.

Pemandu Pelancong
Pemandu Pelancong dalam Garis Panduan ini ialah individu atau
kumpulan yang mendapat latihan dan bertauliah untuk memandu
pelancong menggunakan pilihan bahasa pelancong, menerangkan
kebudayaan dan sejarah semulajadi dalam sesuatu kawasan; iaitu
individu yang kebiasaannya mempunyai sijil kemahiran tertentu yangdiperolehi daripada badan yang diiktiraf.

13.

Sukarelawan Pemandu Pelancong Masjid
Maksud Sukarelawan Pemandu Pelancong Masjid dalam GarisPanduan ini ialah sukarelawan yang berdaftar dengan pihak JAKIM
untuk menjalankan khidmat pemandu pelancong masjid.

3

OBJEKTIF
14.

Objektif Garis Panduan ini ialah untuk:❖ Mengurus Pelancongan Masjid Putra secara efisyen danseragam;❖ Mewujudkan persefahaman, penyelarasan dan kerjasama antara
pengusaha pelancongan, pihak berkuasa tempatan dan pihak
pengurusan masjid; dan❖ Memastikan agar masjid sentiasa terpelihara kesucian dankeceriaannya.

PENUBUHAN PUSAT KHIDMATPELANCONGAN MASJID
15.

Demi merealisasikan objektif tersebut, Pusat Khidmat Pelancongan
Masjid perlu diwujudkan di Masjid Pelancongan bagi mengendalikan
urusan kunjungan dan lawatan para pelancong ke masjid.

16.

Fungsi Pusat ini adalah seperti berikut:❖ Bertanggungjawab kepada pihak Pengurusan Masjid di Masjid
Pelancongan berkenaan.
❖ Menyelaraskan jadual petugas secara sistematik.
❖ Memastikan kemudahan dan keperluan lawatan parapelancong ke masjid disediakan mengikut kesesuaian dan
keselesaan mereka.
❖ Menyelaras dan mengemaskini maklumat dan program
Pelancongan Masjid.
❖ Menyelaras tugas pemandu pelancong dengan agensi-agensi
yang berkaitan.
❖ Menyediakan tayangan video, sesi taklimat, brosur, risalahdalam pelbagai bahasa kepada pelancong.

4❖ Menyediakan cenderamata yang bersesuai sebagai tanda
kenangan untuk para pelancong.
❖ Merakam dan merekodkan acara lawatan yang diadakan dimasjid untuk dijadikan bahan rujukan dan simpanan masjid.
❖ Menyediakan galeri atau sudut pameran untuk paparan produk❖ pelancongan berkaitan masjid.
❖ Menyediakan khidmat pembantu pelancong masjid semasa sesilawatan.
❖ Memastikan jubah yang disediakan untuk pelancong mencukupi,bersih, bersesuaian dan berkeadaan baik.

KEPERLUAN DAN KEMUDAHANUNTUK MASJID PELANCONG

17.

Pihak Pengurusan Masjid hendaklah memastikan keperluan berikut
disediakan:❖ Kaunter Penerangan
Kaunter penerangan disediakan di tempat yang strategik danpersekitaran yang kondusif termasuk menyediakan buku rekod
pelawat, pakaian pelancong/jubah, brosur/risalah, payung, kerusi
roda, borang-borang yang berkaitan dan juga peti cadangan/aduan.
❖ Ruangan Informasi
Ruangan ini menempatkan galeri pameran, sudut tayangan dan rak
informasi.
❖ Ruangan Khas untuk Pemerhatian Solat
Pihak Pengurusan Masjid perlu menyediakan satu ruangan khusus
untuk memberi kemudahan kepada pelancong melihat aktiviti solat
harian.

5❖ Keperluan untuk Petugas dan Sukarelawan
Menyediakan keperluan untuk petugas dan sukarelawan seperti
pakaian seragam, tanda pengenalan diri yang sesuai, bilik rehat dan
lain-lain keperluan yang sesuai.
❖ Kemudahan untuk Pelancong
Menyediakan keperluan bagi kemudahan pelancong seperti parkir,
penunjuk arah, papan tanda, pelan lantai, peti simpanan kasut,
pakaian pelancong/jubah, ruang untuk bergambar, tandas, kiosk
jualan/cenderamata, vendor machine dan seumpamanya.
❖ Pakaian / Jubah Khas untuk Pelancong
Menyediakan pakaian yang sesuai untuk pelancong sama ada jenis
material dan warna kain yang digunakan.
❖ Prasana-prasana lain
Menyediakan prasana-prasana lain jika perlu seperti kafetaria, tabungmasjid, taman permainan kanak-kanak, landskap, kemudahan WiFi,
papan kenyataan pengurusan/program masjid, rangkaian (networking)Masjid Pelancong, auto teller machine (ATM) dan sebagainya.

PANDUAN DAN PERATURAN
PELANCONGAN MASJID
18.

Tatacara Sambutan
Sukarelawan Pemandu Pelancong Masjid dan petugas hendaklah:❖ memakai pakaian rasmi pemandu pelancong dan tanda pengenalan
diri;❖ menyambut ketibaan pelancong dengan senyuman dan layanan yangmesra;

6❖ membantu pelancong memakai jubah khas yang disediakan;❖ mengedar risalah /pamplet/ brosur yang sesuai kepada parapelancong;❖ membantu pelancong mengisi buku pelawat yang disediakan;❖ mendapatkan khidmat taklimat penerangan daripada
pengurusan masjid;❖ memandu para pelancong melawat di persekitaran masjid;

pihak❖ mengiringi kepulangan pelancong setelah selesai sesi lawatan.
19.

Etika Berpakaian
Pelancong hendaklah memakai pakaian menutup aurat dan sopan
ketika melawat kawasan masjid.

20.

Menghayati Etika Pelakuan dalam kawasan/persekitaran masjid
dengan mematuhi larangan berikut:❖ merokok dan membawa atau minum minuman keras;❖ makan dan minum di dalam Dewan Solat;❖ berpelukan dan berkelakuan kurang sopan di dalam Kawasan masjid
walaupun mempunyai hubungan mahram atau suami isteri;❖ mengganggu ketenteraman para jemaah yang sedang beribadah atau
membuat bising;❖ melakukan aktiviti atau upacara keagamaan selain Islam;❖ membuang sampah merata-rata; dan❖ membawa masuk haiwan peliharaan atau sebarang replika
berbentuk haiwan dan patung.

7

21.

Waktu Lawatan
HARIMASA
9.00 pagi – 12.30 tengah hariIsnin – Khamis&Sabtu - Ahad

2.00 petang – 4.00 petang
5.30 petang – 6.30 petang
9.00 pagi – 10.30 tengah hari
3.00 petang – 4.00 petang

Jumaat5.30 petang – 6.30 petang

22.

Kawasan Lawatan
Semua pelancong boleh memasuki masjid termasuk ruang solat
dengan syarat mendapat keizinan pihak Pengurusan Masjid selagi
perlakuan serta tingkah laku mereka tidak mencemarkan kesucian
masjid dan sentiasa terkawal dan beradab.
(Rujuk Sighah Keputusan Muzakarah Fatwa Kali Ke-90)

Muzakarah Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal
Ugama Islam Malaysia Kali Ke-90 yang bersidang pada 1 Mac 2010 telahmembincangkan Hukum Pelancong Bukan Islam Memasuki Masjid DanRuang Solat Utama Di Dalam Masjid. Muzakarah telah memutuskan
bahawa pelancong bukan Islam diharuskan memasuki masjid dan
ruang solat dengan syarat mendapat keizinan pihak pengurusanmasjid dan perlakuan serta tingkah laku mereka tidak mencemarkan
kesucianmasjiddansentiasa
terkawaldanberadab.
Walaubagaimanapun, perbuatan berdoa atau bertafakur oleh
pelancong bukan Islam mengikut cara agama mereka dalam keadaanyang boleh menimbulkan fitnah adalah dilarang.

8

23.

Aktiviti Bergambar
Pelancong boleh mengambil gambar kawasan masjid yang telahditentukan oleh pihak Pengurusan Masjid secara bersopan dan tidak
menganggu para jemaah melakukan ibadah.

24.

Penggunaan Tandas
Pelancong hendaklah menggunakan tandas yang telah ditentukan
oleh pihak Pengurusan Masjid dan mematuhi penjagaan kebersihan.

PINDAAN25.

Garis Panduan ini adalah tertakluk kepada pindaan dan perubahan
dari semasa ke semasa.

PENUTUP

26.

Garis Panduan ini diharap dapat dijadikan panduan kepada semua
pihak yang terlibat dalam mengurus Pelancongan Masjid.

9