MOʻOLELO HĀLĀWAI A KE KOMIKINA NO KA HOʻOLAULEʻA NOʻEAU A
MOʻOMEHEU PĀKĪPIKA
PŌʻAKAHI, 17 ʻOKAKOPA, 2022, HOLA 3:00 ʻAUI
MA O ZOOM: HĀLĀWAI WIKIŌ A LEO
Nā Lālā Komikina i Kū Mai:
Kalani Kaʻanāʻanā-

Maenette Ah Nee-Benham
Māpuana de Silva
Sylvia Hussey
Jarrett Keohokālole
Jamie Lum
Richard Onishi
Kehaulani Puʻu-

Keʻena Kuleana Hoʻokipa o Hawaiʻi (HTA) (hō ea i ka
hola 3:17 ʻaui)
Koho ‘Ia E Ke Kia ‘āina
Kaiāulu
Keʻena Kuleana Hawaiʻi (OHA)ʻAha Kenekoa o HawaiʻiKeʻena Hoʻomohala Waiwai a me ka Hoʻokipa (DBEDT)ʻAha Lunamakaʻāinana o Hawaiʻi
Ke Kūlanakauhale a Kalana o Honolulu

Nā Hoa Kipa:
Maka Casson-Fisher
Lynn J. Martin Graton
Kealiʻi Haverly
Monte McComber
Ngahiraka Mason
Aaron Salā
Mālia Sanders
Hose Inigo Santos
Ka‘iulani Spencer
Kanoe Takitani-Puahi
Pris Texeira
Caroline Yacoe-

Keʻena Kuleana Hoʻokipa o Hawaiʻi (HTA)
KaiāuluKaiāuluLālā Komikina Kākoʻo i ka CPAC
Kaiāulu
Luna HoʻolauleʻaʻAhahui Hoʻokipa ʻŌiwi HawaiʻiKaiāuluʻAhahui Hoʻokipa ʻŌiwi HawaiʻiʻAhahui Hoʻokipa ʻŌiwi HawaiʻiKaiāuluKaiāulu

Nā Limahana:
Elise Amemiya
Timothy Tiu
Scott Tome
Selma Malcolm-

Loio Kuhina
DBEDT
DBEDT
DBEDT

Nā Mihi:
Snowbird Bento-

KaiāuluMoʻolelo Hālāwai o ke Kōmike no ka Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika 13
Pōʻakahi, 17 ʻOkakopa, 2022, hola 3:00 ʻaui ma o ka Zoom
ʻAo ʻao 2 o 10

HOʻOMAKA
Ua hoʻomaka ʻo Mike Ah Nee-Benham i ka hālāwai i ka 3:03 ʻaui. i pani no ka Luna HoʻomaluKaʻanāʻanā e huakaʻi nei. Ua aloha aku i ka poʻe i hōʻea a me ka mālama pū i ke kikolā Lālā
Komikina: Mike de Silva, Mike Hussey, Mika Keohokālole, Mike Lum, Mika Onishi, a me Mika
Ah Nee-Benham. Ua hōʻike ʻo Mike Puʻu i kona haʻalele ʻana i ka 3:30 ʻaui. e komo ai i kekahi
hālāwai. Ua hoʻokuʻu ʻia ʻo Mike Bento a me ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā.
Ua wehe ʻo Mike Husseyi ka hālāwai me ka hōʻike pū i kekahi māhele o ka puke 3 o Nānā i ke
Kumu i paʻi ʻia na Queen Liliʻuokalani Trust. Ua hōʻike ʻo ia i kekahi mau manaʻo alakaʻi o ka
puke e laʻa:1) Ka ʻāwili ʻia a hōʻihi ʻia o ka ʻike Hawaiʻi a haole.
Ka ʻōlelo noʻeau (#203), ʻaʻohe pau ka ʻike i ka hālau hoʻokahi. Ua lilo ka hana pū ʻanao Mary Kawena Pukui a me ke Kauka E.W. (Jack) Haertig me Queen LiliʻuokalaniChildren’s Center he anahulu makahiki ka lōʻihi he hōʻaiona o ka pilina lōkahi o kaʻāwili ʻana i ka ʻike Hawaiʻi a haole.
2) E kahua ka ʻike kuʻuna i ka pili ʻuhane.
ʻO ka ʻōlelo noʻeau #1740, ke kau mai nei ka mākole. He hōʻailona i ke kiaʻi ʻia e nāʻaumākua. ʻO ka pili ʻuhane kekahi o nā manaʻo koʻikoʻi o ke kuanaʻike Hawaiʻi. Hemanaʻo i kekahi mana nui aʻe e pili ai nā mea a pau o ke ao kūlohelohe.
3) E hōʻihi i nā ʻohana.
ʻO ka ʻōlelo noʻeau #1261, i ulu nō ka lālā i ke kumu. Ke ʻole ko kākou mau kūpuna,ʻaʻole nō hoʻi kākou e puka.
4) E hoʻokūpono.
ʻO ka ʻōlelo noʻeau, #2065, mai kāpae i ke aʻo a ka makua, aia he ola ma laila, e hōʻike
ana i ke ʻano e hahai ai i nā manaʻo kuʻuna Hawaiʻi.
Ua hoʻomaopopo ʻo Mike Hussey i nā Lālā Komikina i kēia mau manaʻo Hawaiʻi ma ko lākou
kūlana he Lālā Komikina a ma ka hana e kō ai ka Hoʻolauleʻa.
ʻŌLELO HŌʻIKE A KA LEHULEHU
Ua kono ʻo Mike Ah Nee-Benham i ke ākea e hāpai manaʻo no nā kumuhana o ka papa
kumumanaʻo. No ka ʻole, ua hoʻomau akula i ke koena o nā kumuhana.
ʻĀPONO I KA MOʻOLELO HĀLĀWAI 26 KEPAKEMAPA, 2022
Ua kākaʻahi ʻia akula ka moʻolelo hālāwai 26 Kepakemapa 2022 me ka nānā pū ʻia e nā Lālā
Komikina. Ua hāpai ʻo Mike Ah Nee-Benham he manaʻo hoʻoholo e ʻāpono i ia moʻolelo o ka
26 Kepakemapa 2022. Ua hāpai ʻia ia manaʻo hoʻoholo e Mike Hussey i kākoʻo ʻia e Mike deSilva. Ua nīnau ʻo Mike Ah Nee-Benham inā he manaʻo hoʻoponopono a kūkā paha. No ka ʻole,
ua noi akula ʻo ia he koho pāloka ma ke kikolā a penei nā Lālā Komikina i ʻāpono i ka manaʻohoʻoholo e ʻāpono i ka moʻolelo hālāwai 26 Kepakemapa 2022 me ia nō: Mike de Silva, Mike
Hussey, Mika Keohokālole, Mike Lum, Mike Puʻu, Mike Ah Nee-Benham. Ua hoʻokuʻu ʻia ʻoMika Onishi mai ke koho pāloka ʻana no ka hihia ʻenehana.

Moʻolelo Hālāwai o ke Kōmike no ka Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika 13
Pōʻakahi, 17 ʻOkakopa, 2022, hola 3:00 ʻaui ma o ka Zoom
ʻAo ʻao 3 o 10

Ua ʻāpono ʻia ka manaʻo hoʻoholo e ʻāpono i ka moʻolelo hālāwai Komikina Hoʻolauleʻa Noʻeau
a Moʻomeheu Pākīpika 26 Kepakemapa 2022 me ia nō.
KA NŪ HOU NO NĀ WĀ HUI I ʻĀPONO ʻIA, ME KA HAHAI PONO ʻANA I KEKĀNĀWAI 103, KE KAU KĀNĀWAI O HAWAIʻI 2021
Ua hōʻike ʻo Mike Ah Nee-Benham no ka mālama ʻia o ka ʻelua hālāwai hana pū mai kekahi
hālāwai ʻana. ʻO ke Kōmike Hoʻokele (AC) ma ka lā 11 o ʻOkakopa, 2022, ma ka hola 4 ʻaui. ame ke Kōmike Wahi (V) ma ka lā 12 o ʻOkakopa, 2022, ma ka hola 10 kak., a e mālama pū ʻia
he hōʻikeʻike ma hope mai e like me ka mea i ʻike ʻia ma ka papa kumumanaʻo.
KA HŌʻIKEʻIKE, KE KŪKĀKŪKĀ, A ME KA HANA PILI I KA PALAPALA HŌʻIKE
A KA LUNA HOʻOLAULEʻA
Ua kāhea ʻo Mike Ah Nee-Benham i ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa Salā no kāna moʻolelo. Ua
komo maila ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā i ka hālāwai i ka 3:17 ʻaui.
Ua mahalo maila ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa i ke Komikina i ke kākoʻo i kāna huakaʻi i Suva,
Fiji (2-9 ʻOkakopa, 2022) a pēlā pū iā Mika Eric Chang o ka East West Center Arts Program i ka
hoʻolako i ke kālā e holo ai. Ua hōʻike ia Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa no kāna mau hālāwai me
The Pacific Community (SPC) a me nā hoa kākoʻo o ka Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu
Pākīpika iā ia i Fiji. Ua aʻoaʻo pū maila ia Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa no ke kaʻana ʻia o ka
Program Matrix a me nā palapala pili papa hana ʻē aʻe me ka SPC e kaʻana ʻia ai me nā ʻāina ekomo ana i ka Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika e loaʻa ai ka ʻikepili hoʻopalekana. E
hōʻike pū ia Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa no ka hoʻoulu kālā a me ka hoʻomākaukau no ka
huakaʻi a ka hui Aotearoa i Nowemapa 2022 a me ke noi a ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa i ke
Komikina.
No ka hālāwai SPC, ua hōʻike ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa no kona komo ʻana i kekahi mauhālāwai koʻikoʻi ma Suva, Fiji. Ua komo ia Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa i nā kūkā no ka ʻōmaka,moʻokūʻauhau, a ulu ʻana o ka Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika
i hoʻomaka i nā 1970 ʻo ia ka Hoʻolauleʻa Pāheona Pākīpika Hema a me ka hoʻolālā ʻana e holo
ana i nā 1960. Ua hōʻike ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa no kona hui ʻana me nā alakaʻi o nāmāhele like ʻole o ka SPC. Ua hōʻike mai ʻo ia no ka nui o ka ʻike o nā hālāwai a me ke ʻano ikūkulu ʻia ai nā pilina no ke Komikina Hawaiʻi e kōkua ana iā ia ma ka ʻike pono ʻana i ke ʻanoe hoʻoholomua ʻia ai ke ala me ka SPC ʻo ia ka mea hoʻokō i ka Hoʻolauleʻa Noʻeau aMoʻomeheu Pākīpika, i ka wā e laulima ana me ke Council for Pacific Arts and Culture (CPAC)e noho luna hoʻomalu ʻia nei e Mike de Silva no ko Hawaiʻi mālama ʻana.
No ka Program Matrix, ua hōʻike ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa no ka hoʻomaka ʻana o nāhanana no ka Hoʻolauleʻa ma ka lā 6 o Iune, 2024, ma ka ʻAha Heahea Waʻa i ke kakahiaka nui;i ka lā 7 o Iune, 2024 e mālama ʻia ai ka wehena kūhelu o ka Festival Village a me ka hālāwai
CPAC; i ka lā 8 o Iune, 2024 e mālama ʻia ai ka Hālāwai Kahuna Pule; i ka lā 9 o Iune e mālama
ʻia ai ka Ecumenical Service a me ka mālama ʻia paha o kekahi ʻAha Mele Hīmeni Pūalu (aia ika makemake o ka CPAC a me nā kāhuna pule); i nā lā 10-12 o Iune, 2024, e mālama ʻia ai ka
Hōʻikeʻike SPC no ka hoʻoulu a moʻomeheu mauō; i nā lā 13-14 o Iune, 2024, e mālama ʻia ai
ka ʻAha Kālaimanaʻo ma ka hana pū ʻana me ka SPC, he pākuʻi hou i nā hana ʻē aʻe e mālama

Moʻolelo Hālāwai o ke Kōmike no ka Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika 13
Pōʻakahi, 17 ʻOkakopa, 2022, hola 3:00 ʻaui ma o ka Zoom
ʻAo ʻao 4 o 10

ʻia ma ke Kikowaena Hālāwai o Hawaiʻi a me ka Festival Village; i ka lā 15 o Iune, 2024, e panikūhelu ʻia ai ka Festival Village; i ka lā 16 o Iune, 2024, e mālama ʻia ai ka hōʻikeʻike pani no nāhana Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika a pau me ka CPAC e lilo ana he mea paʻi no
Hawaiʻi. Aia pū ma kēia lā ka ʻAha Panina kūhelu.
Ua hōʻike ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa no ko Mika McComber noho ʻana ʻo ia ka ʻelele ma ke
Kōmike Hoʻolālā Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika e hōʻike manaʻo ana i ka Youth
Ambassadors Program. He hanana kēia he ʻekolu lā ka lōʻihi mai nā lā 6-8 o Iune, 2024, ma lunahoʻi o ka hanana Emerging Leaders e hana pū ʻia ana me Ke Kulanui o Hawaiʻi ma ʻEwa. Uahōʻike ʻo ia no ka hoʻolako ʻia o ke kālā na ka East West Center a me ka Hawaiʻi PacificFoundation. Ua hōʻike pū ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa no ka hāpai ʻia o ka Traditional
Leaders’ Meeting ma Fiji, he hālāwai kaʻawale i kā kā Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa me ka SPC, e
hui ai nā aliʻi kuʻuna o ka Pākīpika e komo ana i ka Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika,a me ke ala a kākou e mālama kūpono ai.
Nā Palapala Papa Hana i ka SPC/nā Kauʻāina, Palekana Ola Kino: Ua hōʻike ka Luna
Hoʻokele Hoʻolauleʻa i kona hoʻi hou ʻana i nā pou papa hana me ke kāpili pū i nā palapala papa
hana a ka SPC e kākaʻahi ai i nā kauʻāina e komo ana no nā mea e pono ai ka palekana ola kinono ka lawe ʻia ʻana mai o nā koehana moʻomeheu i Hawaiʻi, me ka hōʻoia pū ʻana i ke ala ehoʻihoʻi ʻia ai.
Nūhou Hoʻoulu Kālā: E hoʻomaka hou ana ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa i nā kamaʻilio ʻana
no ka hoʻoulu kālā ʻana a ke hoʻomākaukau nei i nā lako e pono ai ka ʻōlelo no ka 2050 Strategy
for the Blue Pacific Continent i kākoʻo ʻia e ka Pacific Island Forum Leaders ma Iulai, ka PacificRegion Cultural Strategy 2022-2032 mai ka SPC, a me ka Pacific Partnership Strategy mai ka
Hale Keʻokeʻo i kākoʻo ʻia he mau pule aku nei na ka Pelekikena Biden. Hōʻike ka palapala a ka
Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa e hoʻomākaukau nei i ke ʻano e kō ai nā makemake no kēia mau
kaʻakālai ma ka mālama pū ʻia o ka Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika 13. E holo ana
ia palapala i nā hui a mea kākoʻo kālā o kēlā ʻano kēia ʻano. Ua hōʻike ka Luna Hoʻokele
Hoʻolauleʻa i kona manaʻo e noi i ke Kūlanakauhale a Kalana o Honolulu e holo ana i mua o ke
Kōmike Kalana ma mua o kekahi kau moʻohelu. Ua hōʻike pū ʻia ko ka Luna Hoʻokele
Hoʻolauleʻa hoʻomaka ʻana e hōʻikeʻike i nā mea kākoʻo kālā ʻoiai e hoʻomaka ana kekahi o kēia
mau hui e hoʻoholo ma ka pau ʻana o ka makahiki.
No ka hoʻomākaukau no ka huakaʻi i Aotearoa i Nowemapa, aia ke holo nei. Ua aʻoaʻo ka Luna
Hoʻokele Hoʻolauleʻa, e kūkā ʻo ia, Mike de Silva, a me ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā i nā mealāliʻi o ia huakaʻi ma kekahi hālāwai me ka SPC ma ka Zoom.
Ua hōʻike ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa no nā ʻāʻumeʻume o kona pili ʻana me ka SPC ma kahoʻokaʻaʻike. Ua hōʻike ʻo ia no ka pili pololei ʻole ʻana ma ka hoʻokaʻaʻike ʻana. Ma Mei 2022,
ua holo piha ka manaʻo o ke Komikina e ʻae i ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa e hoʻokaʻaʻike
pololei me ka SPC ma ka ʻaoʻao o ka Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika. Ua ʻimi akula
ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa i ke akāka o kēia mai ke Komikina. Ua hōʻike ka Luna Hoʻokele
Hoʻolauleʻa, ma ka noʻonoʻo ʻana i nā kūkā ma ka hālāwai SPC ma Suva i hala iho nei, e aho keMoʻolelo Hālāwai o ke Kōmike no ka Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika 13
Pōʻakahi, 17 ʻOkakopa, 2022, hola 3:00 ʻaui ma o ka Zoom
ʻAo ʻao 5 o 10

Komikina e ʻimi he ala e hoʻokaʻaʻike ai me ka SPC i mea e noi ai he ʻelele e hōʻea i nā hālāwai
Komikina.
Ua hōʻike ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa, ma muli o kāna mau hālāwai ma Fiji, e hoʻokaʻaʻike
ʻia ka huakaʻi Aotearoa o Nowemapa i ka SPC i mea e ʻike ʻia ai ke kākoʻo o ke Komikina o ko
ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa kū ʻelele ʻana no ke Komikina ma ka hoʻomākaukau no ka
huakaʻi a no ka huakaʻi a ka SPC a me ka CPAC i Pepeluali a me Malaki 2023.
Ua mahalo ʻo Mike Ah Nee-Benham i ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa no kāna moʻolelo me ka
hoʻolilo i ke koena o kāna māhele i ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā. Ua mihi akula ia Luna
Hoʻomalu Kaʻanāʻanā i ka lohi me ka nīnau inā he mau nīnau na ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa.
Ua nīnau ʻo Mika Onishi inā e manaʻo ana ka SPC e loaʻa he palapala mai ke Komikina i mea ehiki ai i ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa ke hoʻokaʻaʻike me ka SPC no ke Komikina. Manaʻo ka
Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa, ma muli o ka makemake o ka SPC i ka hoʻokaʻaʻike kūhelu no ke
ʻano o ko lākou kuleana i nā kauʻāina, he mea nui ka hoʻokaʻaʻike kūhelu ma waena o ke
Komikina a me ka SPC i mea e hoʻokaʻaʻike ʻia ai nā manaʻo hoʻoholo. Ua noi akula ka Luna
Hoʻomalu Kaʻanāʻanā i ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa e haku he leka i ka SPC ma ke poʻo kuni
Komikina no kona pūlima ʻana.
Ua hōʻike ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa e pono e loaʻa nā mea lāliʻi e like me ke kipa kaʻawaleʻana o ko Aotearoa mai ko ka SPC a me ka CPAC ma ka leka i ka SPC ma muli o ka ʻōnaehanakālā a papa manawa kālā, no laila, he mea ia e komo ma ka leka i mea e noʻonoʻo ʻia ai kahuakaʻi a ko Aotearoa i Nowemapa.
Ua hoʻomaopopo ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā ʻike ʻana i ke kiʻina e pono ai ko nā alakaʻi huihoʻolaukaʻi ʻana ma o ka SPC. Ua mahalo ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa i ka Luna HoʻomaluKaʻanāʻanā i ka hoʻākāka me ka hōʻike i kona hoʻolaukaʻi ʻana i ka huakaʻi Aotearoa i
Nowemapa me ka SPC. Ua hōʻike ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā i kona hopohopo a makemake
ʻole i kēlā me kēia kauʻāina e hoʻokaʻaʻike pākahi i ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa no nā huakaʻipākahi, a he mau noi kēia e holo i ka SPC, a laila i ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa.
Ua nīnau ʻo Mike Lum inā ua hoʻoholo ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa he kanaka kūpono o ka
SPC nāna e komo i ka hālāwai Komikina, a inā e pono e hoʻouna he leka kono kūhelu.
Ua hōʻike ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa no kona manaʻo i ka laulā o nā kuleana o ka SPC, no
ka mea, aia hoʻi nā hana a ke Komikina i nā kumumanaʻo. E pono ana naʻe e ʻimi i ia māhele oka SPC, e laʻa inā e kamaʻilio ana no ka palekana ola kino, e noi ʻia ka SPC e hoʻouna i ka ʻelele
Biosecurity and Land Resource Management, a pēlā aku.
Ua mahalo ʻo Mike de Silva i ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa i kāna moʻolelo me ka hōʻike ikona ʻike ʻole i ke ʻano i pili ai ka SPC ma ke kiʻi nui, eia naʻe, ua hāpai i ka nīnau inā e hiki i ka
SPC ke lilo he Lālā Komikina, ʻoiai, ua koi ʻia ke Komikina ma lalo o ke Kānāwai Mokuʻāina o
Hawaiʻi, eia naʻe, ua hiki i ka SPC ke komo i kekahi hālāwai.

Moʻolelo Hālāwai o ke Kōmike no ka Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika 13
Pōʻakahi, 17 ʻOkakopa, 2022, hola 3:00 ʻaui ma o ka Zoom
ʻAo ʻao 6 o 10

Hōʻike ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā i kona manaʻo e paʻa kūmau he kumumanaʻo ma nā papa
kumumanaʻo no ka SPC e holo ai nā kūkā papa kumumanaʻo.
Ua nānā hou ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā i ka papa manawa papa hana i kaʻana ʻia i ka wā oka moʻolelo a ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa. Ua hāpai ka Luna Hoʻomalu, e kono ʻia nā alakaʻimoʻomeheu e like me ke kūpono, me ka nīnau naʻe i ke kumu i kaʻawale ʻole ai he ʻekolu lā mamua o ka Hoʻolauleʻa. Ua aʻoaʻo ka Luna Hoʻomalu, he mea kēia e hoʻoneʻe ʻia i nā lā o ka
Hoʻolauleʻa me ka noʻonoʻo pū i nā koina e pono ai a me ke kuleana ma ka hoʻokipa i nā alakaʻimoʻomeheu o nā ʻāina like ʻole. Ua nānā pū ka Luna Hoʻomalu i nā lā me ke aʻoaʻo i ka Luna
Hoʻokele Hoʻolauleʻa e noʻonoʻo i nā wā e lele mai ai.
Ua hāpai ʻo Mike de Silva e mālama ʻia ka ʻaha ʻawa ma ka wā o ka Ministers Meeting.
Ua nīnau ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā inā he mau nīnau i ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa, a noka ʻole, ua hoʻomau akula i kekahi kumumanaʻo.
KA HŌʻIKEʻIKE, KE KŪKĀKŪKĀ, A ME KA HANA PILI I KA NŪ HOU MAI KEKŌMIKE PAPA LUNA HOʻOKELE
Ua hoʻolilo akula ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā i kēia māhele o ka hālāwai iā Mike Ah NeeBenham, ka Luna Hoʻomalu o ke Kōmike Hoʻokele. Ua hōʻike ʻo Mike Ah Nee-Benham i kānamoʻolelo laulā no ua kōmike nei. Ua hōʻike ʻo ia no ka hālāwai ʻana o ke kōmike ma mua o ka
hālāwai ʻana o ke Komikina ma ka lā 17 o ʻOkakopa, 2022, i mea e wehewehe ʻia ai nā hālāwai aka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa me ka SPC i nā lālā o ke Kōmike Hoʻokele. Ua kūkā pū ke
Kōmike Hoʻokele i nā hana hoʻokaʻaʻike a hokona a me kekahi o nā ʻikepili a ka Luna Hoʻokele
Hoʻolauleʻa e kiʻi nei e hoʻohana ʻia ana no nā hana hoʻoulu kālā. Ke laua nei ke kahuapaʻa—ualoaʻa mai ka ʻikepili SPC a e hoʻouka ʻia ana ma ke kahuapaʻa. Ua hōʻike pū ʻo Mike Ah NeeBenham, aia ke hoʻomohala ʻia nei ka papa hana kūlelepaho. E kālele ana ma luna o Hawaiʻi ame ka hoʻomākaukau ʻana i ko kākou mau kaiaulu ma ka lako o ka ʻikepili no ka HoʻolauleʻaNoʻeau a Moʻomeheu Pākīpika, āhea e mālama ʻia ai, a pehea e komo ai, a pēlā aku. i mea e ulu
ai ka makakau a kākoʻo o ke kaiaulu. Ua hōʻike ʻo Mike Ah Nee-Benham no ke aʻoaʻo ʻana o ka
Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa no kekahi hana e loaʻa ai kekahi kālā a pēlā pū ka hoʻolaha ʻia okekahi mau palapala hokona i ka South Pacific Tourism Organization, a aia nō ia ʻike ma ka
moʻolelo hālāwai Kōmike Hoʻokele. Ua kūkā ke Kōmike Hoʻokele i ka hana a ke Kūlanakauhale
a Kalana o Honolulu ma ke kōkua ma ka palekana a me ke alakau. Ke hana pū nei ka Luna
Hoʻokele Hoʻolauleʻa me ke Keʻena Mokuʻāina e hoʻomohala ai he papa hana Visa kūikawā nonā kauʻāina e komo ana i ka Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika.
Ua hōʻike ʻo Mike Ah Nee-Benham no ko lākou nānā ʻana i ke Kuleana Matrix a nīnau akula ika Luna Hoʻomalu i ka hana a ke Kōmike Hoʻokele a me ke kuleana o ua palapala nei. Ua kūkā
pū lākou no ka pau ʻana o ka ʻaelike Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa ma Kekemapa a pehea ehoʻokuʻu maʻemaʻe ʻia ai ka pau ʻana o ua ʻaelike nei.
Ua hōʻike ka Luna Hoʻomalu, i mea ke Kuleana Matrix e alakaʻi ʻia ai nā māhele o ka
Hoʻolauleʻa ma ke kuleana he ala e hoʻolaukaʻi ʻia ai ia mau māhele a he hoʻokahi palapala.

Moʻolelo Hālāwai o ke Kōmike no ka Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika 13
Pōʻakahi, 17 ʻOkakopa, 2022, hola 3:00 ʻaui ma o ka Zoom
ʻAo ʻao 7 o 10

Ua hōʻike ʻo Mike Ah Nee-Benham no ka nānā hou ʻia o ke Kuleana Matrix a pēlā pū ka ʻaelike
ma kekahi hālāwai Kōmike Hoʻokele.
KA HŌʻIKEʻIKE, KE KŪKĀKŪKĀ, A ME KA HANA PILI I KE KŌMIKE WAHI A
ME KA NŪ HOU MAI KE KŌMIKE PAPA HANA
Ua hoʻolilo ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā i kāna māhele o ka hālāwai iā Mike Lum, ka Luna
Hoʻomalu o ke Kōmike Wahi. Ua hōʻike ʻo Mike Lum no ka hālāwai lihi ʻana o ke Kōmike
Wahi ma ka Poʻakolu, ʻOkakopa 12, 2022. Ua kūkā ʻia nā hālāwai SPC i Fiji, ka ʻAha PacificPhilosophical, ka Hōʻikeʻike, a pēlā aku, a ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa i hoʻokomo ai ma kānamoʻolelo ma kekahi ʻano hohonu aʻe. Ua hōʻike pū ʻo Mike Lum no ka mālama ʻia o kekahihōʻikeʻike ma nā hālāwai Ministers of Culture a CPAC e mālama maʻamau ʻia me ka
Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika, a he mau papa hana hou aku ʻo ia hoʻi ka Youth
Ambassador (he 12-18 makahiki) a me ka Emerging Leaders Program (mai nā makahiki 18-30),
a pēlā pū hoʻi kekahi mau papa hana hou aku.
Ua aʻoaʻo ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā a me Mike de Silva, he mea nui ke kālele ma kamālama i ka Hoʻolauleʻa maikaʻi loa e hiki, no ka mea, ʻo ia ka mea e ʻākoakoa ai ka poʻe. He
mea keu nā mea ʻē aʻe a pau. He mea nui ka nānā ʻole ʻana i nā ʻano papa hana no kona nani
wale nō. Ua nīnau ka Lālā Komikina Lum inā e hiki i ke Komikina ke hōʻole i ka SPC ke hāpai
ʻia he hanana e hoʻokomo ʻia. Ua pane ka Lālā Komikina de Silva i ka hiki ke haʻi i ka SPC noka helu ʻia o ka hanana ma ka papa manawa Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika, he mea
nui naʻe ke akāka o ka manaʻo i ka SPC no ka mea nui ʻo ko lākou kākoʻo a hoʻolako ʻana i nāmea e pono ai kā lākou mau papa hana.
Ua kono ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā iā Monte McComber e hōʻike no ka Youth Ambassador
Program. Ua hōʻike ʻo Mika McComber no ke komo ʻana o ka 24 kalana. Ma ka MH 2023, eloaʻa he māhele kelekaʻaʻike e kūkā ai nā haumāna i nā hana e holo nei ma ko lākou mau ʻāina i
mea e “Regenerate Oceania” ai, ʻo ia hoʻi ka manaʻo alakaʻi o ka Hoʻolauleʻa. E mālama ʻia kahōʻikeʻike he alo a he alo a ma ke kelekaʻaʻike i ka MH 2024 me ka manaʻo, e hoʻi nā haumāna iko lākou mau ʻāina e hoʻokō ai i kekahi o kēia mau manaʻo a hana pū paha me kekahi mau ʻāina.
Ua hōʻike ʻo Mika McComber i ke kākoʻo ʻia o kēia papa hana e Nā Kula ʻo Kamehameha, ka
Royal Hawaiian Center, a me kekahi hui kākoʻo kālā hōʻike ʻole ʻia o kona inoa.
Ua nīnau ʻo Mika Keohokālole inā helu ʻia ke kālā holoʻokoʻa a Nā Kula ʻo Kamehameha e lūlū
ana i ka Hoʻolauleʻa ma kēia papa hana. Ua pane ʻo Mika McComber, e hoʻolako ana Nā Kula ʻoKamehameha he kālā hou aku i ka Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika, i kona manaʻo.
Ua hōʻike ʻo Mika Keohokālole i kona hopohopo i ke kālele i ka hoʻoulu kālā no nā papa hananui o ka Hoʻolauleʻa, ʻo ia ka makakoho, a laila nā papa hana kākoʻo.
HŌʻIKEʻIKE, KŪKĀKŪKĀ, A HANA NO NĀ HANA HOʻOULU KĀLĀ A KĀKOʻO
HOʻOULU KĀLĀUa hōʻike ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā, ʻo ka pololei, ua loaʻa i nā Lālā Komikina a pau hekope o ka moʻohelu e kū nei a pēlā pū nā kiʻiaka Hoa Kākoʻo Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu
Pākīpika i hoʻomohala ʻia ma hope o ka hālāwai hope. Ua hōʻike ʻo ia, aia ke ʻāʻumeʻume nei i
ka hihia “moa a hua moa.” Ua nīnau ka Luna Hoʻomalu, inā e pono ana e loaʻa mua i keMoʻolelo Hālāwai o ke Kōmike no ka Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika 13
Pōʻakahi, 17 ʻOkakopa, 2022, hola 3:00 ʻaui ma o ka Zoom
ʻAo ʻao 8 o 10

Komikina ke kālā e hoʻomohala ʻia ai he papa hana no ka Hoʻolauleʻa, a inā he papa hana paʻano ka Hoʻolauleʻa e hōʻike ʻia ai nā mea kikoʻī e pono ai e hiki ana ke hōʻike ʻia i nā mea
hoʻolako kālā ma mua o ka hōʻea ʻana mai o ke kālā. Kākoʻo ʻia nō ka lua. Inā ʻaʻohe “noi,” hehana nui ka pili ʻana me nā mea hoʻolako kālā. Ua nīnau ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā inā hemanaʻo no kāna i hāpai ai, a inā paha he nīnau kikoʻī no ka moʻohelu a kiʻiaka paha.
Ua hoʻākāka ʻo Mika Keohokālole i kona mau manaʻo ma ka hōʻike i kona komo mua ʻole ʻanama nā hana hoʻoulu kālā no kekahi hanana o kēia ʻano nui. I kona manaʻo, e aho ke kōmike ehana ma ke ʻano i hai ʻia ai ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa, ʻo ia hoʻi ka hoʻopaʻa i ka pahuhopu,
a laila ka ʻimi i nā hana e paʻa ai he papa manawa a me nā pahuhopu e kō ai. Ua hoʻomau akula
ʻo Mika Keohokālole inā e hiki i ke Komikina ke ʻaelike ma luna o kekahi pahuhopu a me ka
papa manawa e kō ai, mōakāka ke ala e kaʻi ai ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa, a laila, e hiki keʻimi i ke kālā e pono ai.
Ua haʻalele ʻo Mika Onishi i ka hālāwai i ka 4:16 ʻaui.
Ua kākoʻo ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā i ko Mika Keohokālole manaʻo. Ua kākoʻo pū ʻo Mikede Silva. Ua hoʻomau akula ʻo ia ma ka ʻōlelo, hoʻomau nō ka poʻe i ke kamaʻilio i nā hana epono ai, ʻaʻole naʻe hiki i ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa ke hana i nā hana a pau nona iho. I konamanaʻo, aia ke kuleana i ka nui poʻe, a he mea nui ka loaʻa o nā mea hana manawaleʻa e ʻauamo
ai i nā māhele like ʻole e kākoʻo ana i ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa a loaʻa nā limahana.
Ua ʻōlelo ʻo Mike Ah Nee-Benham, ʻo kēia kūkā ke kumu a ke Kōmike Hoʻokele i makemake ai
i ke Komikina e nānā hou i ke Kuleana Matrix, no ka mea, e hoʻokō liʻiliʻi ʻia ana nā kuleana
like ʻole o ka matrix, a he nui hou aku nā mea e hoʻokō ʻia, a he mea nui ke akāka o ka mea nānae hoʻokō.
Ua hōʻike ʻo Mike Ah Nee-Benham i ka manaʻo ʻo ka hoʻonoho ʻia o ka Luna Hoʻokele
Hoʻolauleʻa ma ka East West Center no ko lākou kākoʻo ʻana ma ka hale, lako, hoa kākoʻo, a meke kālā pū kekahi. Ua hōʻike ʻo ia no ke kākoʻo o ka Pelekikena o ka East West Center i ka
Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika a ʻike ʻia ke koʻikoʻi i ko Hawaiʻi a me ka Pākīpika.
I ko Mike Ah Nee-Benham manaʻo, e kākoʻo ka Pelekikena o ka East West Center i ka hoʻolako
limahana i ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa, ʻaʻole naʻe paha ma ka pae e pono ai ka hoʻokō pihaʻia o ka hana e pono ai ka Hoʻolauleʻa. He nīnūnē kēia e hāpai ʻia i ke Kōmike Hoʻokele.
Ua hoʻomanaʻo ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā i ka lilo ʻana o ka East West Center ʻo ia ka huikālā nāna i mālama i ka Asia Pacific Economic Cooperation (APEC) i ka wā i mālama ʻia ai i
Hawaiʻi. Ua hōʻoia ʻo Mike Ah Nee-Benham a hōʻike no ka hana ʻana o ka East West Center noka International Union for the Conservation of Nature (IUCN). Ua hōʻike ʻo ia no ka hiki a me
ka hana ʻana o ka East West Center ma ia kūlana, a ʻo ia ke kumu i kākoʻo ʻia ai ka noho ʻana o
ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa ma laila.
Ua nīnau ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā inā he hui pekelala ka East West Center, a i ʻole pahaia, inā ua pili i Ke Kulanui o Hawaiʻi. Inā he hui mokuʻāina, hiki ke hoʻopaʻa ʻia he ʻAelikeMoʻolelo Hālāwai o ke Kōmike no ka Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika 13
Pōʻakahi, 17 ʻOkakopa, 2022, hola 3:00 ʻaui ma o ka Zoom
ʻAo ʻao 9 o 10

Hana e lilo ai he hui kālā no ka Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika a pēlā pū ka mālama
ʻana i ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa a me nā limahana.
Ua hōʻike ʻo Mika Keohokālole, inā na ka Luna Hoʻokele Hoʻolauleʻa e hana, a inā paha na ke
Kōmike Hoʻokele, he mea nui ka hāpai ʻia o ka papa hana hoʻoulu kālā, ʻo ia hoʻi nā pahuhopu a
papa manawa, i ke Komikina no ka ʻāpono ʻia i mea e hiki ai ke holomua. Ua hōʻike ʻo ia, hekōkua ka papa hana i ke akāka o ke ala e kō ai nā pahuhopu hoʻoulu kālā i ke Komikina a pēlā pū
ke kōkua i ke kaiaulu ma ka ʻike i ke ʻano e holomua ai.
Ua ʻoliʻoli loa ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā i ka hoʻolaha i ka makemake o ka RHC e lūlū he$50,000 i ka Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika a pēlā pū hoʻi kekahi mau lūlū
manawaleʻa ʻana, ʻo ia hoʻi kekahi mau Hoʻolaha Lawelawe Ākea no ka Hoʻolauleʻa Noʻeau aMoʻomeheu Pākīpika he 30 kekona ka lōʻihi e hoʻolele ʻia ma nā hanana nui e like me ka MeleManaka a me ka hoʻokūkū hula Liliʻuokalani Keiki Kula, a pēlā aku. E hoʻolako pū ʻia na ka
RHC ke keʻena hana no kekahi keʻena ʻikepili Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika i ka
MH 2023 a me kekahi kūlana hapa manawa no ia keʻena mai ka Poʻakahi i ka Poʻalima ehoʻomaka ana ma ka MH 2023 a i ka pau ʻana o ka Hoʻolauleʻa. Ua hōʻike ka Luna HoʻomaluKaʻanāʻanā, ʻo ka RHC kekahi o nā hui kākoʻo kālā mua loa o ka Hoʻolauleʻa o ka MH 2020 aua hōʻike hou i ke kākoʻo i ka Hoʻolauleʻa o ka MH 2024.
Ua hoʻokuleana ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā i ke Kōmike Hoʻokele e hāpai he manaʻo no nāpahuhopu hoʻoulu kālā a me ka papa manawa e hāpai ʻia i mua o ke Komikina.
ʻŌLELO HŌʻIKE A KA LEHULEHU
Ua kono hou ka Luna Hoʻomalu i ke ākea e hāpai manaʻo. No ka ʻole, ua hoʻomau akula i nāhoʻolaha.
NĀ HOʻOLAHA
Ua hoʻolaha ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā no ka mea nui o ka hoʻokō ʻana o nā lālā komikina ikō mua ʻole ka State Ethics Training for the Board and Commission iā lākou. Hiki ke loaʻa ma
ka pūnaewele a he 33 minuke ka lōʻihi o ua papa hoʻonui ʻike nei.
Ua hōʻike ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā no ko lāua ʻo Mike Mālia Sanders haku ʻana he papa
manawa hālāwai hou no ka MH 2023 e hōʻike ʻia i ke Komikina.
KA HOʻOPAʻA HĀLĀWAI – 14 NOWEMAPA, 2022
Ke nūnē ʻia nei kekahi hālāwai Komikina Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika no ka lā
14 o Nowemapa, 2022, ma ka hui kino. E hōʻea kino kekahi ʻelele SPC a ʻelele no Aotearoa ehōʻikeʻike ai. E hoʻolaukaʻi pākahi ʻo Mike Sanders me kēlā me kēia Lālā Komikina.
No ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā ke kuleana wehena o ia hālāwai. ʻAʻohe hālāwai Komikina
ma ka lā 24 a me ka lā 31 o ʻOkakopa. Ua hāpai ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā, hiki ke lilo ia
mau lā he mau lā hālāwai Kōmike.

Moʻolelo Hālāwai o ke Kōmike no ka Hoʻolauleʻa Noʻeau a Moʻomeheu Pākīpika 13
Pōʻakahi, 17 ʻOkakopa, 2022, hola 3:00 ʻaui ma o ka Zoom
ʻAo ʻao 10 o 10

Ua mihi hou akula ka Luna Hoʻomalu Kaʻanāʻanā i ka lohi me ka mahalo pū i nā lālā o ke ākea i
ke komo i ka hālāwai a me ke Komikina i ke kākoʻo.
HOʻOKUʻU
Ua hoʻokuʻu ʻia ka hālāwai ma ka 4:36 ʻaui.
Me ka haʻahaʻa iho nō,_______________________________
Kalani Kaʻanāʻanā
Luna Hoʻomalu

4 Nowemapa, 2022
Lā