HIZKUNTZENIKASKUNTZA,IRAKASKUNTZAETA EBALUAZIORAKOEUROPAKOERREFERENTZIA MARKOBATERATUA

Liburu osagarria

HIZKUNTZENEUROPAKOERREFERENTZIA MARKOBATERATUA:IKASKUNTZA, IRAKASKUNTZA,EBALUAZIOA
Liburu osagarria

Argitalpen honen bidez eguneratu da
Europako Erreferentzia Marko Bateratua (EEMB) 2001;
dena den, horren marko kontzeptualak indarrean segitzen du.
www.coe.int/lang-cefr

Hizkuntza Politikako Programa
Hezkuntza Politikako Dibisioa
Hezkuntza Departamentua
Europako Kontseilua

2018an, online argitaratu zen Hizkuntzen ikaskuntza, irakaskuntza eta
ebaluaziorako Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren eguneraketa honen
behin-behineko bertsio bat, ingelesez eta frantsesez; izenburu hauek zituzten,
hurrenez hurren: “Common European Framework of Reference for Languages:
learning, teaching, assesment - Companion volume with New Descriptors” eta“Cadre européen commun de référence pour les langues: apprendre, enseigner,évaluer: Volume complémentaire avec de nouveaux descripteurs”.
Liburu honetan, Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren funtsezko mezuak
aurkezten dira, erabiltzaileek aise ulertzeko moduan; gainera, EEMBko deskriptore
argigarri guztiak biltzen dira. Europako Erreferentzia Marko Bateratua erabili nahibada helburu pedagogikoetarako –alegia, ikasteko, irakasteko edo ebaluatzeko–,irakasleei eta irakasleen irakasleei errazagoa gertatuko zaie EEMBaren Liburu
osagarrira jotzea, markoaren eguneratzea baita. Liburu osagarriak loturak eta
erreferentziak eskaintzen ditu; hartara, beharrezkoa baldin bada, 2001eko
edizioko ataletara jo daiteke kasuan kasu. Baldin eta ikertzaile batek aztertu nahibadu zer kontzeptu eta gidalerro azaltzen diren EEMBaren arlo jakin batean,
2001eko ediziora jo behar luke, baliozkoa baita oraindik.

Jatorrizko izenburua:
Common European Framework of Reference for Languages: Learning,teaching, assessment – Companion volume. ISBN 978-92-871- 8621-8© Council of Europe, April 2020
Testua Europako Kontseiluaren baimenarekin sortu eta erabili da.
Dokumentu hau Europako Kontseiluarekin adostuta argitaratu
da, baina argitaratzailearena da erantzukizun osoa.
Laburpenak erreproduzitzeko baimena ematen da (500 hitz, gehienez),
xede komertzialetarako izan ezik, betiere testuaren osotasunari eusten
bazaio, laburpena testuingurutik kanpo erabiltzen ez bada, informazio
osatugabea ematen ez bada edo bestelako bideren batez –testuaren
izaeragatik, eremuagatik edo edukiagatik– irakurlea nahasten ez
badu. Jatorrizko testua honela aitortu behar da beti: © Council ofEurope, 2020 – English edition; © HABE, 2022 – euskarazko edizioa.
Dokumentu hau osorik edo beronen zatiren bat erreproduzitzeko
edo itzultzeko beste edozein eskaera hona bideratu beharko
da: Directorate of Communications, Council of Europe (F-67075
Strasbourg Cedex edo publishing@coe.int); dokumentu honi buruzko
beste edozein korrespondentzia, aldiz, hona: Directorate General
II, Education Department edo education@coe.int.; euskarazko
itzulpenari dagokion korrespondentzia, berriz, hona: HABE
(Vitoria-Gasteiz kalea, 3. 20018 Donostia edo info@habe.eus).
Azala eta diseinua: Documents and Publications
Production Department (SPDP), Council of Europe
Council of Europe Publishing
F-67075 Strasbourg Cedex
http://book.coe.int
https://edoc.coe.int_______________________
Hizkuntzen Europako Erreferentzia Marko Bateratua:
ikaskuntza, irakaskuntza, ebaluazioa - Liburu osagarria
ISBN: 978-84-96769-12-0
L.G.: D 832-2022© HABE, 2022ko uztaila, euskarazko edizioa
info@habe.eus
https://www.habe.euskadi.eus/
Itzultzailea: Rosetta Testu Zerbitzuak S. L.
Gainbegiratzea: HABE
Maketatze-lana: Zirrimarra estudio grafikoa
Inprimaketa: Rodona Industria Gráfica

Erreferentzia: Europako Kontseilua.
(2022). Hizkuntzen Europako Erreferentzia
Marko Bateratua: ikaskuntza, irakaskuntza,
ebaluazioa - Liburu osagarria. HABE.
https://doi.org/10.54512/EEMBLO-2022

EUSKARAZKO ARGITALPENAREN SARRERA
2001ean argitaratu zuen Europako Kontseiluak Hizkuntzen ikaskuntza, irakaskuntza eta ebaluaziorako Europako
Erreferentzia Marko Bateratuaren (EEMB) jatorrizko bertsioa –eta 2005ean, berriz, euskarazkoa, HABEreneta Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa sailaren arteko lankidetzaren ondorioz–, xede izanik hizkuntzen
irakaskuntzaren eta ikaskuntzaren helburuei eta metodologiari buruzko gogoeta sorraraztea, baita curriculumak
garatzeko, eta programak, azterketak eta ebaluazio-irizpideak zehazteko oinarri bateratua eskaintzea ere.
2015ean Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuak indarrean dagoen Helduen Euskalduntzearen
Oinarrizko Curriculuma (HEOC) ezarri zuen. HEOCak helduen euskalduntzearen ikasprozesua Hizkuntzen Europako
Markora egokitu eta sei mailatan egituratzen du, elkarreragin soziodiskurtsiboan ardaztuta, hizkuntzaren
ikuspegi komunikatiboan oinarrituta, ekintza komunikatibotan definituta eta euskararen ezaugarri eta egoera
soziolinguistikora egokituta.
2016an HABEk HEOCa garatze aldera argitaratu zuen Curriculum-langaiak: testu-ereduak (HEOC), Helduen
Euskalduntzerako Oinarrizko Curriculumean eskainitako langaien jarraipen gisa. Denera, 216 testu. Aukeratutako
testu horiek eredugarriak dira euskarazko komunikagaitasunerako, eta maila bakoitzaren atalasearen lekuko
izatea dute helburu.
Eta 2022an, berriz, eskuen artean duzun Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren Liburu osagarriaren euskarazko
bertsioa argitaratu du HABEk, nazioarteko azken gidalerro didaktikoak zabaltzen baititu eta etorkizun hurbilean
euskararen ikaskuntza-, irakaskuntza- eta ebaluazio-eremuetan ekar baititzake hobekuntza nabarmenak.
Erreferentzia Markoaren Liburu osagarriaren egileek berrikusi eta aberastu egin dituzte EEMBaren edukiak, aurreko
bertsioan aurkitutako hutsuneak betetzen saiatu dira eta garrantzi handia eman diote ekintzara bideratutako
ikuspegiari.
Euskara heldutan ikasi edo hobetu nahi duten herritarrei eskaintzen zaien zerbitzua hobetzeari begira eta Europako
Erreferentzia Marko Bateratuaren Liburu osagarriaren irizpideek datozen urteetan izango duten garrantzia ikusirik,
ahalegin berezia egiten ari da HABE Europako Markoaren edukiak nahiz proposamenak zabaldu, barneratu eta
egokitu daitezen Helduen Euskalduntzearen Oinarrizko Curriculumaren hiru zehaztapen-mailetan.
Ahalegin horretan, garrantzizko urratsa izan da Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuaren 2020ko irailaren
9ko Agindua indarrean jarri izana, bertan txertatu baitira Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren Liburu
osagarrian argitara eman diren zenbait garrantzizko eduki; esate baterako, ebaluazioaren xede eta ezaugarrien
artikuluan, euskalduntzearen helburu nagusia den komunikagaitasunaren ebaluazioa ekintza komunikatiboen
bidez balioetsiko dela ezartzen da eta ikasleak frogatu egin behar duela eskatuko zaizkion testu batzuk ulertzeko
eta ekoizteko gai dela, baita elkarreragina eta bitartekotza eskatzen duten atazak burutzeko ere.
Horretaz gain, HABE hainbat modutara ari da zabaltzen eta egokitzen Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren
Liburu osagarriaren proposamena: izan euskarazko bertsioa plazaratuz, izan adituen artikuluak argitara emanez
irakasleei zuzenduriko IRAKASBIL atarian, izan gaia eskainiz prestakuntza-ikastaroetan.
Liburu osagarriaren berritasunak
Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren Liburu osagarriaren xede nagusia da EEMBaren deskriptore argigarriak
eguneratzea eta, era berean, komunikatzeko lau moduen arteko erlazioa azpimarratzea: ulermena eta ekoizpena(ahozkoa eta idatzizkoa) eta komunikazioa ahalbidetzeko elkarrekintza eta bitartekotza.
Begien bistakoa da liburu honetan bitartekotzari eman zaion garrantzia, zeren eta Europako Erreferentzia Marko
Bateratuaren Liburu osagarriaren 35 eskala berrietatik 24 baitira bitartekotza lantzekoak. Hori dela-eta, hasieran,“Bitartekotza, oro har” atala balia daiteke, deskriptoreek bitartekotza-mota guztiak erakutsi eta lehen ikuspegi bat
eskaintzen baitute. Horretaz gain, zeinu-hizkuntzarako deskriptoreak dituzten eskala espezifikoak jasotzen ditu.
Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren Liburu osagarriaren eskala berriek gaur egungo informazio-gizartearen
komunikazio-beharrei erantzuten diete (elkarreraginezko online jarduera) eta informazio ugari eskaintzen dute.
Deskriptore guztiak erabiltzaileek eskura dituzten aukerak dira; ondorioz, erabiltzaileak bereizi egin behar du zer
den berehala erabil daitekeena, zer den garrantzizkoa bere testuinguruan, eta zer ez. Eta, ezbairik gabe, datozen
urteetako gogoeta didaktikoen erdigunean egongo da nola ziurtatu behar den eskoletan ekintzara bideratutako
ikuspegia edota nola igaro hizkuntza-trebetasunetatik komunikazio-moduetara.
HABEren jardun-eremutik landa, euskaltegien eta euskararen autoikaskuntza-zentroetakoenean ere egin behar da
Liburu osagarriaren proposamenak barneratzeko eta egokitzeko ahalegina, euskaltegi nahiz autoikaskuntza-zentro

3. orrialdea

bakoitzaren autonomia pedagogiko eta antolatzailearen barruan, irakasle-taldeak egokitu behar baitu curriculuma
eta jardunbide didaktikoaren norabidea nahiz koherentzia bermatu, bai ikasgeletan, bai euskaltegian bertan.
HEOCak ekintzan oinarritutako ikuspegia sustatzen du eta ikaslea da ekoizlea. Begien bistakoa da, beraz, komenigarri
litzatekeela nork bere gogoeta didaktikoa egitea eta Europako Markoaren berritasunei toki egitea curriculumarenzehaztapen-maila guztietan, etenik gabeko prestakuntzaren harian ezinbestekoa baita hizkuntzen irakaskuntzan
aldian-aldian gertatzen diren aldaketak barneratzea eta aplikatzea, ahalik eta eraginkortasun-mailarik handiena
izateko helduak euskalduntzeko eskoletan. Herritarren premiak kontuan hartuta bide horretan asmatuz gero,euren ikasprozesua erraztuko da eta, ondorioz, elebidun gehiago izango ditugu.
Jokin Azkue Arrastoa
HABEren zuzendari nagusia

4. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

EDUKIAKHITZAURREA11ATARIKO OHARRAK ETA ESKER ONA

13

1. ATALA: SARRERA

21

1.1. DESKRIPTORE ARGIGARRIETAN EGINDAKO ALDAKETEN LABURPENA

24

2. ATALA: EEMB: OINARRIZKO ALDERDIAK, IKASKUNTZAN ETA IRAKASKUNTZAN

27

2.1. EEMB: XEDEAK

28

2.2. EKINTZARA BIDERATUTAKO IKUSPEGIA GAUZATZEA

29

2.3. GAITASUN ELEANIZTUNA ETA KULTURANIZTUNA

30

2.4. EEMB: ESKEMA DESKRIBATZAILEA

31

2.5. BITARTEKOTZA

35

2.6. EEMB: ERREFERENTZIA-MAILA BATERATUAK

36

2.7. EEMB: PROFILAK

38

2.8. EEMB: DESKRIPTORE ARGIGARRIAK

41

2.9. NOLA ERABILI DESKRIPTORE ARGIGARRIAK

43

2.10. EEMB-A GAUZATZEKO TRESNA ERABILGARRIAK

45

2.10.1. WEB-BALIABIDEAK

45

2.10.2. LIBURUAK

46

3. ATALA: EEMBaren DESKRIPTORE-ESKALA ARGIGARRIAK:JARDUERAK ETA ESTRATEGIA KOMUNIKATIBOAK

47

3.1. ULERMENA

47

3.1.1. ULERMEN-JARDUERAK

48

3.1.1.1. AHOZKOAREN ULERMENA48

AHOZKOAREN ULERMENA, ORO HAR

48

BESTE HIZTUN BATZUEN ARTEKO ELKARRIZKETAK ULERTZEA49

ZUZENEKO AURKEZPENAK ETA HITZALDIAK ULERTZEA50

AZALPENAK ETA ARGIBIDEAK ULERTZEA

51

HEDABIDEETAKO ENTZUNEZKO EMANALDIAK (EDO ZEINUZKOAK) ETA GRABATUTAKO MATERIALA ULERTZEA

52

3.1.1.2. IKUS-ENTZUNEZKOEN ULERMENA

52

TELEBISTA, FILMAK ETA BIDEOAK IKUSTEA

52

3.1.1.3. IDATZIZKOAREN ULERMENA

53

IDATZIZKOAREN ULERMENA, ORO HAR54

GUTUNAK IRAKURTZEA

54

5. orrialdea

ORIENTATZEKO IRAKURTZEA

55

INFORMAZIOA ETA ARGUDIOAK BILATZEKO IRAKURTZEA

56

ARGIBIDEAK IRAKURTZEA

58

PLAZER SOILAGATIK IRAKURTZEA

58

3.1.2. ULERMEN-ESTRATEGIAK(AHOZKO, ZEINUZKO ETA IDATZIZKO) GAKO-HITZAK IDENTIFIKATZEA ETA INFERENTZIAK EGITEA

59
60

3.2. EKOIZPENA

60

3.2.1. EKOIZPEN-JARDUERAK

61

3.2.1.1. AHOZKO EKOIZPENA61AHOZKO EKOIZPENA, ORO HAR

62

BAKARRIZKETA JARRAITUA: ESPERIENTZIEN DESKRIBAPENA62

BAKARRIZKETA JARRAITUA: INFORMAZIOA EMATEA

63

BAKARRIZKETA JARRAITUA: ARGUDIOAK EMATEA (EZTABAIDA BATEAN, ESATERAKO)64

JENDAURREKO ADIERAZPENAK64

JENDAURREAN HITZ EGITEA

65

3.2.1.2. IDATZIZKO EKOIZPENA

66

IDATZIZKO EKOIZPENA, ORO HAR66

SORMENEZKO IDAZKETA

67

TXOSTENAK ETA IDAZLANAK

68

3.2.2. EKOIZPEN-ESTRATEGIAK69

PLANIFIKAZIOA69

KONPENTSAZIOA70

MONITORETZA ETA ZUZENKETA

70

3.3. ELKARRERAGINA

71

3.3.1. ELKARRERAGINEZKO JARDUERAK

72

3.3.1.1. AHOZKO ELKARRERAGINA72

AHOZKO ELKARRERAGINA, ORO HAR73

SOLASKIDE BATI ULERTZEA

73

ELKARRIZKETA

74

EZTABAIDA INFORMALA (LAGUNEKIN)75

EZTABAIDA FORMALA (BILERAK)76

HELBURU BAT LORTZEKO ELKARLANA

77

ONDASUNAK ETA ZERBITZUAK ESKURATZEKO ELKARRERAGINA

78

INFORMAZIO-TRUKEA

79

ELKARRIZKETAK EGITEA ETA ELKARRIZKETATUA IZATEA81

TELEKOMUNIKAZIOAK ERABILTZEA

82

3.3.1.2. IDATZIZKO ELKARRERAGINA

82

IDATZIZKO ELKARRERAGINA, ORO HAR

83

GUTUNAK IDAZTEA

83

OHARRAK, MEZUAK ETA FORMULARIOAK

84

3.3.1.3. ONLINE ELKARRERAGINA85

ONLINE ELKARRIZKETAK ETA EZTABAIDAK85

6. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

HELBURU BAT LORTZEKO ONLINE TRANSAKZIOAK ETA ELKARLANA

3.3.2. ELKARRERAGINEZKO ESTRATEGIAK

87

89

HITZA HARTZEA (HITZ EGITEKO TXANDAK)89

ELKARLANA89

AZALPENAK ESKATZEA

90

3.4. BITARTEKOTZA

91

3.4.1. BITARTEKOTZA-JARDUERAK92

BITARTEKOTZA, ORO HAR

92

3.4.1.1. TESTUEN BITARTEKOTZA

94

INFORMAZIO ZEHATZA ADIERAZTEA94DATUAK AZALTZEA

97

TESTUAK PROZESATZEA

99

IDATZIZKO TESTUAK ITZULTZEA103

OHARRAK HARTZEA (HITZALDIETAN, MINTEGIETAN, BILERETAN ETA ABARRETAN)

106

SORMENEZKO TESTUEI BURUZKO IRITZI PERTSONALA ADIERAZTEA (LITERATURA BARNE)

107

SORMENEZKO TESTUEN ANALISIA ETA AZTERKETA KRITIKOA (LITERATURA BARNE)

108

3.4.1.2. KONTZEPTUEN BITARTEKOTZA

109

KIDEEN ARTEKO ELKARLANA ETA ELKARRERAGINA BIDERATZEA

110

ESANAHIA ERAIKITZEKO ELKARLANA

110

ELKARRERAGINA KUDEATZEA

113

SOLAS KONTZEPTUALA BULTZATZEA

113

3.4.1.3. KOMUNIKAZIOAREN BITARTEKOTZA

115

EREMU KULTURANIZTUNAK BIDERATZEA

115

BITARTEKARI-LANAK EGITEA EGOERA INFORMALETAN (LAGUNEKIN ETA LANKIDEEKIN)

116

KOMUNIKAZIOA BIDERATZEA EGOERA DELIKATUETAN ETA GATAZKETAN

117

3.4.2. BITARTEKOTZA-ESTRATEGIAK

118

3.4.2.1. KONTZEPTU BERRIAK AZALTZEKO ESTRATEGIAK

119

AURREKO EZAGUTZAREKIN LOTZEA119HIZKUNTZA EGOKITZEA

119

INFORMAZIO KONPLEXUA XEHATZEA

119

3.4.2.2. TESTUAK SINPLIFIKATZEKO ESTRATEGIAK122

TESTU TRINKOEI BURUZKO AZALPEN GEHIGARRIAK EMATEA

122

TESTUKO IDEIA NAGUSIAK LABURTZEA

122

4. ATALA: EEMBaren DESKRIPTORE-ESKALA ARGIGARRIAK:GAITASUN ELEANIZTUNA ETA KULTURANIZTUNA125

ERREPERTORIO KULTURANIZTUNEAN OINARRITZEA126

ULERMEN ELEANIZTUNA128

ERREPERTORIO ELEANIZTUNEAN OINARRITZEA

129

5. ATALA:EEMBaren DESKRIPTORE-ESKALA ARGIGARRIAK:HIZKUNTZAREN KOMUNIKAZIO-GAITASUNAK

131

5.1. GAITASUN LINGUISTIKOA

132

7. orrialdea

ELEMENTU LINGUISTIKO OROKORRAK132

ELEMENTU LEXIKOAK133

ZUZENTASUN GRAMATIKALA134

HIZTEGIAREN KONTROLA134

AHOSKERAREN KONTROLA

135

ORTOGRAFIAREN KONTROLA

139

5.2. GAITASUN SOZIOLINGUISTIKOA

139

EGOKITASUN SOZIOLINGUISTIKOA

139

5.3. GAITASUN PRAGMATIKOA140

MALGUTASUNA141

HITZ EGITEKO TXANDAK142

GAIAREN GARAPENA143

KOHERENTZIA ETA KOHESIOA143

ZEHAZTASUN PROPOSIZIONALA

144

JARIOTASUNA

145

6. ATALA: EEMBaren DESKRIPTORE-ESKALA ARGIGARRIAK:ZEINU-HIZKUNTZAKO GAITASUNAK

147

6.1. GAITASUN LINGUISTIKOA148

ZEINU-HIZKUNTZAKO ERREPERTORIOA148

ZEHAZTASUN DIAGRAMATIKALA

153

6.2. GAITASUN SOZIOLINGUISTIKOA

157

EGOKITASUN SOZIOLINGUISTIKOA ETA ERREPERTORIO KULTURALA

6.3. GAITASUN PRAGMATIKOA

157

161

ZEINUZKO TESTUAREN EGITURA

161

KOKAPENA ETA IKUSPEGIAK165

HIZKUNTZA-KONTZIENTZIA ETA INTERPRETAZIOA

168

PRESENTZIA ETA ERAGINA

170

PROZESATZE-ABIADURA

172

JARIOTASUNA ZEINU-HIZKUNTZAN173

ERANSKINAK

175

1. ERANSKINA: EEMBko MAILEN FUNTSEZKO EZAUGARRIAK

177

2. ERANSKINA: AUTOEBALUAZIO-ESKALA (ONLINE ELKARRERAGINA ETA BITARTEKOTZA
GEHITUTA)

181

3. ERANSKINA: AHOZKO HIZKUNTZAREN ALDERDI KUALITATIBOAK (FONOLOGIA GEHITUTA)

187

4. ERANSKINA: IDATZIZKO ADIERAZPENAREN EBALUAZIO-ESKALA

191

5. ERANSKINA: ELKARRERAGINEZKO ONLINE ETA BITARTEKOTZA-DESKRIPTOREENERABILERAREN ADIBIDEAK, ZENBAIT ARLOTAN

195

6. ERANSKINA: DESKRIPTORE ARGIGARRI OSAGARRIEN GARAPENA ETA BALIOZTATZEA

247

7. ERANSKINA: 2001ean ARGITARATUTAKO DESKRIPTORE ZEHATZEI EGIN ZAIZKIEN FUNTSEZKOALDAKETAK
261
8. ERANSKINA: DESKRIPTORE GEHIGARRIAK

263

9. ERANSKINA: DESKRIPTORE BERRIAK SORTZEKO ERABILI DIREN ITURRIAK

273

10. ERANSKINA: ONLINE BALIABIDEAK

277

8. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

IRUDI ETA TAULEN ZERRENDAIRUDIEN ZERRENDA
1. IRUDIA – EEMB: ESKEMA DESKRIBATZAILEA

32

2. IRUDIA – ULERMENAREN, EKOIZPENAREN, ELKARRERAGINARENETA BITARTEKOTZAREN ARTEKO HARREMANA

34

3. IRUDIA – EEMB: ERREFERENTZIA-MAILA BATERATUAK

36

4. IRUDIA – OSTADAR BAT

37

5. IRUDIA – SEI KOLORE NAGUSIAK

37

6. IRUDIA – HIZKUNTZA GEHIGARRI BATEKO PREMIEN PROFILA (ASMATUA) – BIGARREN HEZKUNTZAKOBEHERENEKO MAILA, CLIL EREDUA (ATZERRIKO HIZKUNTZEN ETA EDUKIEN IKASKUNTZA INTEGRATUA)

39

7. IRUDIA – HIZKUNTZA GEHIGARRI BATEKO PREMIEN PROFILA – GRADUONDOKO NATURA-ZIENTZIETAKOIKASLEA (ASMATUA)

39

8. IRUDIA – GAITASUNEN PROFIL ELEANIZTUN BAT, KATEGORIA GUTXIAGO BILTZEN DITUENA

40

9. IRUDIA – GAITASUNEN PROFILA – HIZKUNTZA BATEKO GAITASUN OROKORRA

41

10. IRUDIA – GAITASUNEN PROFIL ELEANIZTUNA – AHOZKOAREN ULERMENA, ZENBAIT HIZKUNTZATAN

41

11. IRUDIA – ULERMEN-JARDUERAK ETA -ESTRATEGIAK

47

12. IRUDIA – EKOIZPEN-JARDUERAK ETA -ESTRATEGIAK

61

13. IRUDIA – ELKARRERAGINEZKO JARDUERAK ETA ESTRATEGIAK

72

14. IRUDIA – BITARTEKOTZA-JARDUERAK ETA -ESTRATEGIAK

91

15. IRUDIA – GAITASUN ELEANIZTUNA ETA KULTURANIZTUNA

125

16. IRUDIA – HIZKUNTZAREN KOMUNIKAZIO-GAITASUNAK

131

17. IRUDIA – ZEINU-HIZKUNTZAKO GAITASUNAK

148

18. IRUDIA – IKASLE GAZTEEN PROIEKTUAREN GARAPENA

248

19. IRUDIA – HAINBAT METODO UZTARTZEN DITUEN IKERKETA-DISEINUA

253

20. IRUDIA – ZEINU-HIZKUNTZAREN PROIEKTUAREN FASEAK

258

TAULEN ZERRENDA
1. TAULA – EEMB, ESKEMA ETA DESKRIPTORE ARGIGARRIAK: EGUNERATZEAK ETA GEHIKUNTZAK

23

2. TAULA – DESKRIPTORE ARGIGARRIETAN EGINDAKO ALDEKETEN LABURPENA

24

3. TAULA – HIZKUNTZA-JARDUERA KOMUNIKATIBOAK SAILKATZEKO OINARRIZKO MARKO FUNTZIONALA

33

4. TAULA – EEMB: KOMUNIKAZIO-ESTRATEGIAK

35

5. TAULA – DESKRIPTOREEN HELBURU EZBERDINAK

45

9. orrialdea

HITZAURREA
Europako Kontseiluak sortutako tresnen artean, Hizkuntzen ikaskuntza, irakaskuntza eta ebaluaziorako Europako
Erreferentzia Marko Bateratua (EEMB)1 da gehien ezagutzen eta erabiltzen denetako bat. Europako Kultur
Hitzarmenaren bidez, Europako 50 herrialdek honako xede hau sustatzeko konpromisoa hartu zuten beren gain:“beren herritarrek” Europako beste herrialdeetako “hizkuntzak, historia eta zibilizazioa ikastea”. EEMBak zeregin
garrantzitsua izan du eta du Europari dagokion ikuspegi hori gauzatzeko orduan.
EEMBa kaleratu zenetik –2001. urtean–, eta harekin batera argitaratu zenetik Hizkuntzen Portfolio Europarra2–ikasleentzako tresna–, bi-biek leku nabarmena izan dute Europako Kontseiluaren gobernu arteko hezkuntzaprogrametan, baita herritar guztiek kalitatezko hezkuntza jasotzeko eskubidea bultzatzen duten egitasmoetanere. Hizkuntzen irakaskuntza lagungarria da Europako Kontseiluaren muineko helburua lortzeko, hau da, “kideen
artean batasun handiagoa erdiesteko”, eta funtsezkoa da, orobat, herritarrek beren eskubide batzuk behar
moduan ase ditzaten –hala nola hezkuntza eta bestelako giza eskubide indibidual batzuk–, bai eta gutxiengoen
beste eskubide batzuk gauzatzeko ere, eta, oro har esanda, demokraziaren kultura garatzeko eta mantentzeko.
EEMBaren asmoa da kalitatezko hezkuntza eleaniztuna sustatzea, mugikortasun sozial handiagoa erraztea eta
hausnarketa eta elkartrukea hauspotzea curriculumaren garapenean eta irakasleen irakaskuntzan diharduten
hizkuntzaren arloko profesionalen artean. Gainera, EEMBak metahizkuntza bat eskaintzen du, hizkuntzak
menderatzearen konplexutasunaz mintzatzeko balio duena, kontuan harturik Europako herritarrak testuinguru
eleaniztun eta kulturartekoan bizi direla; bestalde, hezkuntza-politikak egiten dituztenen kasuan, modua eskaintzen
die ikaskuntzaren xedeei eta emaitzei buruzko erabakiak era koherentean eta gardenean jakinarazteko. Egitasmo
honen asmoa ez da sekula izan EEMBa erabil dadin ebaluazio-tresnen bidez jendea kanpoan uzteko.
Europako Kontseiluak espero du ezen, argitalpen honetan garatu diren zenbait arlori esker –hala nola bitartekotza,
gaitasun eleaniztun eta kulturaniztuna, eta zeinu-hizkuntzako gaitasunak–, kalitatezko hezkuntza inklusiboa
bermatuko dela herritar guztientzat, eta eleaniztasuna eta kulturaniztasuna bultzatuko direla.
Snežana Samardžić-Marković
Europako Kontseilua
Demokraziarako Zuzendari Nagusia

1.
2.

www.coe.int/lang-cefr.
www.coe.int/en/web/portfolio.

11. orrialdea

ATARIKO OHARRAK ETA ESKER ONA
Hizkuntzen ikaskuntza, irakaskuntza eta ebaluaziorako Europako Erreferentzia Marko Bateratua (EEMB) 2001ean
argitaratu zen (Hizkuntzen Europako Urtean); hori prestatzeko, Europako Kontseiluak prozesu bat burutu zuen:
zirriborroak eta probaldiak egin zituen eta aholkularitza jaso zuen. EEMBa lagungarri suertatu da Europako
Kontseiluak hezkuntza linguistikoari buruz dituen printzipioak ezartzeko, besteak beste gogoeta eragiten duen
ikaskuntza eta ikasleen autonomia.
EEMBa argitaratu zenetik, baliabide-multzo orokor bat garatu da haren inguruan, markoa ezartzen laguntzeko.
Baliabide horiek sarean aurki daitezke, EEMBa bera bezalaxe: EEMBari buruzko Europako Kontseiluaren webgunean3.
EEMBak eta beste proiektu batzuek izandako arrakastaren eraginez, zabaldu egin da Kontseiluko Hizkuntza
Politikaren Programak eta, harekin batera, Hizkuntza Modernoen Europako Zentroak daukaten konpromisoa.
Eskura dauzkagu Markoaren oinarrizko hezkuntza-printzipioak eta -helburuak sakonago garatzen dituzten politikak
eta baliabideak, eta ez bakarrik atzerriko edo bigarren hizkuntzarekin lotuak, baita ere eskolako hizkuntzarekinzerikusia dutenak eta hezkuntza eleaniztuna eta kulturaniztuna hauspotzen duten curriculumen garapenari
buruzkoak. Horietako asko hezkuntza eleaniztuna eta kulturaniztuna eskaintzeko baliabideen eta erreferentzien
plataforman4 biltzen dira, besteak beste, honako hauek:
f Guide for the development and implementation of curricula for plurilingual and intercultural education5[Hezkuntza eleaniztuna eta kulturaniztuna sustatzen duten curriculumak garatzeko eta ezartzeko gida]f A handbook for curriculum development and teacher education: the language dimension in all subjects6[Curriculuma garatzeko eta irakasleak prestatzeko eskuliburua: irakasgai guztietan dagoen dimentsio
linguistikoa]
f “From linguistic diversity to plurilingual education: guide for the development of language education
policies in Europe”7[Hizkuntza-aniztasunetik hezkuntza eleaniztunera: Europan hizkuntzen irakaskuntzari
buruzko politikak garatzeko gida]
Beste material batzuk, aldiz, aparte eskuratu daitezke:f policy guidelines and resources for the linguistic integration of adult migrants8 [migratzaile helduen
integrazio linguistikoa bultzatzeko gidalerroak eta baliabideak]f guidelines for intercultural education and an autobiography of intercultural encounters9 [hezkuntza
kulturaniztuna sustatzeko gidalerroak eta topaketa kulturaniztunen autobiografia]
f Reference framework of competences for democratic culture10 [Kultura demokratikorako gaitasunen
erreferentzia-markoa]
Nolanahi ere, material osagarri ugari eskaini arren, Europako Kontseiluari sarritan eskatu diote EEMBaren atalak
garatzen segitzeko, eta, batez ere bigarren edo atzerriko hizkuntzen gaitasun-mailarekin lotutako deskriptore
argigarriak jorratzeko. Eskatu izan da, 2001ean argitara emandako jatorrizko eskala argigarriak osatzeko, halanola bitartekotzarako deskriptoreekin zein literaturari eta online elkarreraginari lotutako iritziei dagozkien
deskriptoreekin. Eskatu izan da, halaber, ikasle gazteentzako eta zeinu-hizkuntzetarako bertsio berriak sortzeko,
eta gehiago garatzeko A1 eta C mailetan jasotako deskriptoreen xehetasunak.
EEMBa argitaratuz geroztik bestelako instituzioek eta profesionalek egin duten lan eskergak argi utzi du baliozkoa
zela hastapenetan Swiss National Science Foundation-ek (SNSF) [Ikerketa Zientifikoen Suitzako Proiektu
Nazionala] egindako ikerketa –Brian North eta Günther Schneider gidari zirela–. Eskakizunei erantzute aldera
eta EEMBaren izaera ireki eta dinamikoari eusteko, Hezkuntza Politikaren Mailak (Hizkuntza Politika Programa)
erabaki zuen EEMBaren onarpen zabala oinarritzat hartu eta deskriptore argigarrien bertsio zabalago bat sortzea,
3.
4.
5.

www.coe.int/lang-cefr
https://www.coe.int/en/web/platform-plurilingual-intercultural-language-education
Beacco J.-C. et al. (2016a), Guide for the development and implementation of curricula for plurilingual and intercultural education Councilof Europe Publishing, Strasbourg. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/16806ae621
6. Beacco J.-C. et al. (2016b), A handbook for curriculum development and teacher education: the language dimension in all subjects.
Council of Europe Publishing, Strasbourg. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/16806af387.
7. Beacco J.-C. eta Byram M. (2007), “From linguistic diversity to plurilingual education: guide for the development of language education
policies in Europe”, Language Policy Division, Council of Europe, Strasbourg. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/16802fc1c4.
8. www.coe.int/en/web/lang-migrants/officials-texts-and-guidelines
9. www.coe.int/t/dg4/autobiography/default_en.asp
10. Council of Europe (2018), Reference framework of competences for democratic culture, Council of Europe Publishing, Strasbourg.
Hemen eskuragarri: https://go.coe.int/mWYUH, 2020ko martxoaren 6an kontsultatua.

13. orrialdeahasieratik EEMBaren 2001eko testuan biltzen ziren deskriptoreak ordezkatzeko. Helburu horretarako, hizkuntzen
irakaskuntzan lan egiten duten zenbait instituziok, eskuzabaltasun handiz, beren deskriptore balioztatu eta
kalibratuak eskaini zizkioten Europako Kontseiluari.
Bitartekotzari dagokionez –hori baita Europako Erreferentzia Marko Bateratuan azaldu zen kontzeptu garrantzitsu
bat, zeinak gure gizarteetako eleaniztasuna eta kulturaniztasuna hazi ahala gero eta garrantzia handiagoa hartu
baitu–, ez zegoen hura neurtzeko deskriptore balioztaturik ez kalibraturik. Ondorioz, bitartekotza neurtzeko
deskriptoreak garatzea izan da Liburu osagarri hau sortzeko bidea eman duen proiektuaren zatirik luzeena
eta konplexuena. Deskriptoreen eskalak ematen dira testuen bitartekotzarako, kontzeptuen bitartekotzarako,
komunikazioaren bitartekotzarako, baita bitartekotza-estrategietarako eta gaitasun eleaniztun/kulturaniztunetarako
ere.
Deskriptoreak gehiago garatzeko prozesuaren barruan, hizkuntza inklusiboari egokitzeko ahalegina egin zen.
Era horretako deskriptoreen moldaketa ECMLren PRO-Sign proiektu aitzindarian oinarritzen dira. Gainera,
zeinu-hizkuntzarako deskriptore argigarrien eskalak eskaintzen dira, berriz ere SNSF 100015_156592 zenbakidun
ikerketa-proiektuak oinarrituta.
2018an online argitaratu zen lehen aldiz “CEFR Companion Volume with New Descriptors” [EEMBaren Liburu
osagarria deskriptore berriekin] izenburupean. Europako Kontseiluak 1964. urtetik aurrera egin duen prozesuaren
beste urrats bat da EEMBaren eguneratze hau. Bereziki, esparru berrietarako deskriptoreek aberastu egiten dute
jatorrizko egitura deskribatzailea. Arestian aipatutako gidetan, hezkuntza eleaniztuna eta kulturartekoa sustatzeko
orientabide gehiago aurkitu dituzte atzerriko hizkuntzen eta eskolako hizkuntzen curriculumen arduradunek.
Deskriptore argigarrien eskalez gain, EEMBaren xede eta printzipio nagusien azalpena eskaintzen da argitalpen
honetan; horrela, EEMBaren mezuen ezagutza areagotzeko lagungarria izatea espero du Europako Kontseiluak,batez ere irakasleen prestakuntzan. Kontsultak errazteko, 2001eko edizioaren estekak eta erreferentziak ditu
oraingo honek, dagozkion kapituluetarako oraindik baliozko erreferentzia baitira.
Liburu osagarri honek hizkuntza modernoen ikaskuntzatik harago eraman ditu EEMBaren deskriptoreak, eta
bere baitan bildu ditu hizkuntzen irakaskuntzan garrantzia duten alderdiak, curriculumeko arlo guztietakoak;
lan horrek oso harrera beroa jaso zuen 2016-17 urteetan garatu zen inkesta-prozesu zabalean. Horrek erakusten
du gero eta kontzientzia handiagoa dagoela hizkuntzen irakaskuntzari modu integral batean heltzeko premiaz.
Hizkuntzak irakasten dabiltzanek bereziki ondo hartu zituzten online elkarreraginarekin, elkarlanaren bidezko
ikaskuntzarekin eta testuen bitartekotzarekin loturiko deskriptoreak. Era berean, inkestak berretsi zuen garrantzitsuadela politika-egileek eleaniztasunarekin eta kulturaniztasunarekin lotutako deskriptoreak ematea. Hori argi
geratu da Europako Kontseiluak berriki egin duen egitasmo batean, zeinak kultura demokratikorako gaitasunak
garatzea baitu helburu11; adibidez, kulturaniztasuna baloratzeko gaitasuna sustatzea eta dibertsitate kulturalaren
eta bestelako sinesmen, mundu-ikuskera eta praktiken aurrean irekita egoteko gaitasuna sustatzea.
Argitalpen honek asko zor die Europako eta harantzagoko hizkuntza-irakaskuntzako kideen ekarpenei. Hiru
autorek egin dute Liburu osagarri hau: Eurocentres fundazioko kide Brian North eta Tim Goodier-ek eta Enrica
Piccardok (University of Toronto / Université Grenoble-Alpes). Zeinu-hizkuntzako gaitasunei dagokien atala,berriz, Jörg Keller-ek ekoitzi du (Zurich University of Applied Sciences).
Gainera, aholkularitza-talde bat osatu da, eta bertako kideek proiektua gertutik jarraitu eta argitalpenean lagundu
dute; honako hauek dira: Marisa Cavalli, Mirjam Egli Cuenat, Neus Figueras Casanovas, Francis Goullier, David
Little, Günther Schneider eta Joseph Sheils.
2001ean argitara emandako EEMBko eskalekin bat egingo zela eta haiei jarraikortasuna emango zitzaiela bermatzealdera, Europako Kontseiluak, beste behin ere, Eurocentres fundazioari eskatu zion liburu honetan argitaratu
diren deskriptoreen garapena koordinatzeko, eta Brian Northek zuzendu du lana. Europako Kontseiluak eskerrak
eman nahi dizkio Eurocentres fundazioari, profesionaltasunez eta erantzukizunez burutu baitu lana.
Bost fasetan antolatu zen deskriptore argigarriak eguneratzeko eta zabaltzeko prozesua
1. fasea. 2001ean argitaratutako deskriptore argigarrien eskaletan zeuden hutsuneak betetzea, garaian eskuragarri
zeuden materialekin (2014-2015).
Egileak: Brian North, Tunde Szabo, Tim Goodier (Eurocentres Foundation).
Orientatzaileak: Gilles Breton, Hanan Khalifa, Christine Tagliante, Sauli Takala

11. https://go.coe.int/mWYUH

14. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Aholkulariak: Coreen Docherty, Daniela Fasoglio, Neil Jones, Peter Lenz, David Little, Enrica Piccardo,
Günther Schneider, Barbara Spinelli, Maria Stathopoulou, Bertrand Vittecoq
2. fasea: Lehenengo bertsioan ez zeuden esparruetarako, batez ere bitartekaritzarako, deskriptore-eskalak
garatzea (2014-2016).
Egileak: Brian North, Tim Goodier, Enrica Piccardo, Maria Stathopoulou
Orientatzaileak: Gilles Breton, Coreen Docherty, Hanan Khalifa, Ángeles Ortega, Christine Tagliante,
Sauli Takala
Aholkulariak (2014ko ekainean, 2015eko ekainean eta/edo 2016ko ekainean bildu zirenak): Marisa Cavalli,
Daniel Coste, Mirjam Egli Ceunat, Gudrun Erickson, Daniela Fasoglio, Vincent Folny, Manuela Ferreira
Pinto, Glyn Jones, Neil Jones, Peter Lenz, David Little, Gerda Piribauer, Günther Schneider, Joseph Sheils,
Belinda Steinhuber, Barbara Spinelli, Bertrand Vittecoq
Aholkulariak (2016ko ekainean baino ez zirenak bildu): Sarah Breslin, Mike Byram, Michel Candelier, Neus
Figueras Casanovas, Francis Goullier, Hanna Komorowska, Terry Lamb, Nick Saville, Maria Stoicheva,
Luca Tomasi
3. fasea: Kontrol fonologikoaren eskala berri bat garatzea (2015-2016).
Egileak: Enrica Piccardo, Tim Goodier
Orientatzaileak: Brian North, Coreen Docherty
Aholkulariak: Sophie Deabreu, Dan Frost, David Horner, Thalia Isaacs, Murray Munro
4. fasea: Zeinu-hizkuntzeko gaitasunetarako deskriptoreak garatzea (2015-2019).
Egileak: Jörg Keller, Petrea Bürgin, Aline Meili, Dawei Ni
Orientatzaileak: Brian North, Curtis Gautschi, Jean-Louis Brugeille, Kristin Snoddon
Aholkulariak: Patty Shores, Tobias Haug, Lorraine Leeson, Christian Rathmann, Beppie van den Bogaerde
5. fasea: Ikasle gazteentzako deskriptoreak biltzea (2014-2016).
Egileak: Tunde Szabo (Eurocentres Foundation)
Orientatzaileak: Coreen Docherty, Tim Goodier, Brian North
Aholkulariak: Angela Hasselgreen, Eli Moe
Europako Kontseiluak eskerrak eman nahi dizkie honako instituzio eta egitasmo hauei, gogo onez helarazi
dizkigutelako beren deskriptore balioztatuak:
f ALTE (Association of Language Testers in Europe)“Gai da” zehaztapenak
f AMKKIA proiektua (Finlandia)			
Gramatikari eta hiztegiari lotutako deskriptoreakf Cambridge Assessment English			
BULATS Hautagaiaren Ohiko Gaitasunen Laburpena								Mintzamenaren eta idazmenaren eskala bateratuak								Mintzamena eta idazmena ebaluatzeko eskalak
f CEFR-J project					Bigarren Hezkuntzako Ikasleentzako deskriptoreakf Eaquals						EEMBarekin lotutako deskriptoreen Eaquals bankua.
f English Profile					C mailarako deskriptoreakf Lingualevel/IEF (Swiss) project			
Bigarren Hezkuntzako Ikasleentzako deskriptoreak
f Pearson Education Ingelesaren eskala globala(GSE, Global Scale of English)
Europako Kontseiluak eskerrak eman nahi dizkio, halaber:Pearson Education-i kalibratu gabeko iturrietatik ekarritako 50 deskriptore balioztatzeagatik, batez ere Eaqualsen
bankuko deskriptoreak, eta John Trim zenak itzulitakoak (Profile Deutsch-eko C mailako deskriptoreak).
Research Centre for Language Teaching, Testing and Assessment, National and Kapodistrian University of Athens(RCeL) zentroari, Atzerriko Hizkuntzen Curriculum Greziar Integratuko deskriptoreak helarazteagatik.
Cambridge English Language Assessment erakundeari eta, bereziki, Coreen Dohertyri, proiektuari babes logistikoaeman baitiote sei hilabete luzetan, eta babes hori gabe ezinezkoa suertatuko baitzen horren datu ugari biltzea
eta aztertzea. Halaber, Kontseiluak aitorpena egin nahi die atal honen amaierako zerrendan agertzen diren

Atariko oharrak eta esker ona 15. orrialdeainstituzioei, emandako babesarengatik, deskriptore berrien balioztatze-prozesuan parte hartu zutelako, eta
eskerrak eman nahi dizkie, bereziki, deskriptore berriak pilotatu zituztenei.
Cambridge English Language Assessment erakundeko kideei eta Hizkuntzen Portfolio Europarraren (ELP, European
Language Portfolio) egileei, ikasle gazteen deskriptoreak biltzeko orduan, beren deskriptoreak eman dizkigutelako.
Swiss National Science Foundation eta Max Bircher Stiftung-i, diruz hornitu dutelako zeinu-hizkuntzako gaitasunen
deskriptoreen ikerketa eta garapena12.
PRO-Sign proiektuaren taldeari (European Centre for Modern Languages, ECML), zeinu-hizkuntzako gaitasunen
deskriptoreak bukatzen eta modalitate inklusiborako beste deskriptoreak egokitzen laguntzeagatik13.
Humboldt-Universität zu Berlin-eko Department of Deaf Studies and Sign Language Interpreting-i dokumentu
osoa, deskriptore argigarri guztiak barne, International Sign-era itzultzeagatik.
Honako irakurle hauei, Liburu osagarri honen hasierako bertsio bat irakurri eta beren iritzia eman zutelako
Europako Erreferentzia Markoaren oinarrizko alderdi batzuei buruz, eta, modu horretan, izugarri lagundu zutelako
liburua era aproposean egituratzen, irakurle guztien mailarako egokia izan zedin, baita EEMBa ondo ezagutzen ez
zutenentzat ere: Sezen Arslan, Danielle Freitas, Angelica Galante, İsmail Hakkı Mirici, Nurdan Kavalki, Jean-Claude
Lasnier, Laura Muresan eta Funda Ölmez.
Honako erakunde hauei –ordena alfabetikoan–deskriptoreak balioztatu zituzten institutuak kontratatzea
errazteagatik (zehazki, bitartekotzari, online elkarreraginari, literaturari buruzko iritziei eta gaitasun eleaniztunari
eta gaitasun kulturaniztunari zegozkien deskriptoreak balioztatu zituzten):f Cambridge Assessment English
f CERCLES: European Confederation of Language Centres in Higher Educationf CIEP: Centre international d'études pédagogiques
f EALTA: European Association for Language Testing and Assessment
f EAQUALS: Evaluation and Accreditation of Quality in Language Services
f FIPLV: International Federation of Language Teaching Associations
f Instituto Cervantes
f NILE (Norwich Institute for Language Education)f UNIcert
Honako zentro hauei (herrialdearen arabera eta ordena alfabetikoan zerrendatuta), 2015eko otsailetik azarora
bitartean, bitartekotzari, online elkarreraginari, literaturari buruzko iritziei eta gaitasun eleaniztunari eta
kulturaniztunari zegozkien dekriptoreak balioztatzen jardun zuten, edota hasierako ahaleginetan lagundu zuten.
Europako Kontseiluak eskerrak eman nahi dizkie, orobat, beren zentroaren izena hemen bildu ez arren, saioetan
parte hartu zuten norbanako ugariei.
Alemania
Bundesarbeitsgemeinschaft Englisch an Gesamtschulen
elc-European Language Competence, Frankfurt
Frankfurt School of Finance & Management
Fremdsprachenzentrum der Hochschulen im Land Bremen,
Bremen University
Georg-August-Universität Göttingen (Zentrale Einrichtung
für Sprachen und Schlüsselqualifikationen)
Goethe-Institut München
Institut français d’Allemagne
Language Centre, Neu-Ulm University of Applied Sciences(HNU)
Instituto Cervantes de Munich
Institut für Qualitätsentwicklung
Mecklenburg-Vorpommern
Justus-Liebig Universität Giessen (Zentrum für
fremdsprachliche und berufsfeldorientierte Kompetenzen)

Technische Hochschule Wildau
Technische Universität Carolo-Wilhelmina zu Braunschweig(Sprachenzentrum)
Technische Universität Darmstadt
Technische Universität München (Sprachenzentrum)
telc gGmbH Frankfurt
Universität Freiburg (Sprachlehrinstitut)
Universität Hohenheim (Sprachenzentrum)
Universität Leipzig (Sprachenzentrum)
Universität Passau (Sprachenzentrum)
Universität Regensburg (Zentrum für Sprache und
Kommunikation)
Universität Rostock (Sprachenzentrum)

12. SNSFren 100015_156592 ikerketa-proiektua: Gemeinsamer Europäischer Referenzrahmen für Gebärdensprachen: Empirie-basierte
Grundlagen für grammatische, pragmatische und soziolinguistische Deskriptoren in Deutschschweizer Gebärdensprache, hemen
egina: Zurich University of Applied Sciences (ZHAW, Winterthur). 385.000 euroz finantzatu zuen SNSFek zeinu-hizkuntzako gaitasunei
buruzko ikerketa hau.
13. Ikus www.ecml.at/ECML-Programme/Programme2012-2015/ProSign/tabid/1752/Default.aspx. Proiektuko taldea: Tobias Haug, Lorraine
Leeson, Christian Rathmann, Beppie van den Bogaerde.

16. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Pädagogische Hochschule Heidelberg
Pädagogische Hochschule Karlsruhe
Ruhr-Universität Bochum ZFA (Zentrum für
Fremdsprachenausbildung )Sprachenzentrum, Europa-Universität Viadrina Frankfurt(Oder)
Aljeria
Institut Français d’Alger
Amerikako Estatu Batuak
Alliance Française de Porto Rico
Cambridge Michigan Language Assessments
Columbia University, New York
Eastern Michigan University
Arabiar Emirerri Batuak
Higher Colleges of Technology
Argentina
Academia Argüello, Córdoba
La Asociación de Ex Alumnos del Profesorado en Lenguas
Vivas Juan R. Fernández
National University of Córdoba
Austria
BBS (Berufsbildende Schule), Rohrbach
BG/BRG (Bundesgymnasium/Bundesrealgymnasium),
Hallein
CEBS (Center für berufsbezogene Sprachen des bmbf ),ViennaFederal Institute for Education Research (BIFIE), Vienna
HBLW Linz-Landwiedstraße
HLW (Höhere Lehranstalt für wirtschaftliche Berufe)
Ferrarischule, Innsbruck
Bolivia
Alliance Française de La Paz
Bosnia-Herzegovina
Anglia V Language School, Bijeljina
BrasilAlliance Française
Alliance Française de Curitiba
Bulgaria
AVO Language and Examination Centre, Sofia
Erresuma Batua
Anglia Examinations, Chichester College
Cambridge Assessment English
Eurocentres, Bournemouth
Eurocentres, Brighton
Eurocentres, London
Experience English
Instituto Cervantes de Mánchester
International Study and Language Institute, University ofReading
Kaplan International College, London
NILE (Norwich Institute for Language Education)
Errumania
ASE (Academia de Studii Economice din Bucuresti)
Institut Français de Roumanie
LINGUA Language Centre of Babeș-Bolyai, University
Cluj-Napoca
Errusia
Globus International Language Centres
Lomonosov Moscow State University
MGIMO (Moscow State Institute of International Relations)
National Research University Higher Schools of Economics,
Moscow

Universität des Saarlandes (Sprachenzentrum)
University Language Centers in Berlin and Brandenburg
VHS Siegburg

ETS (Educational Testing Service)Purdue University
University of Michigan

St Patrick’s School, Córdoba
Universidad Nacional de La Plata, La Plata

Institut Français d’Autriche-Vienne
International Language Centre of the University of
Innsbruck
LTRGI (Language Testing Research Group Innsbruck),
School of Education, University of Innsbruck
Language Centre of the University of Salzburg
Pädagogische Hochschule Niederösterreich

Institut Français de Bosnie-Herzégovine
Instituto Cervantes do Recife
Sofia University St. Kliment Ohridski
Pearson Education
School of Modern Languages and Culture, University of
Warwick
Southampton Solent University, School of Business andLaw
St Giles International London Central
Trinity College London
University of Exeter
University of Hull
University of Liverpool
University of Westminster
Westminster Professional Language Centre
Petroleum-Gas University of Ploiesti
Universitatea Aurel Vlaicu din Arad

Nizhny Novgorod Linguistics University
Samara State University
St Petersburg State University

Atariko oharrak eta esker ona 17. orrialdea

Eslovakia
Trnava University
EsloveniaDržavni izpitni center
Espainia
Alliance Française en Espagne
British Council, Madrid
British Institute of SevilleCentro de Lenguas, Universitat Politècnica de València
Consejería de Educación de la Junta de Andalucía
Departament d’Ensenyament- Generalitat de Catalunya
EOI de Albacete
EOI de Badajoz, Extremadura
EOI de Catalunya
EOI de Granada
EOI de La Coruña, Galicia
EOI de Málaga, Málaga
EOI de Santa Cruz de Tenerife
EOI de Santander
EOI de Santiago de Compostela, Galicia
EOI (Escola Oficial de Idiomas) de Vigo
EgiptoInstitut Français d’Egypt
EstoniaFoundation Innove, Tallinn
Finlandia
Aalto University
Häme University of Applied Sciences
Language Centre, University of Tampere
Matriculation Examination Board
National Board of Education
Frantzia
Alliance Française
Alliance Française de Nice
Alliance française Paris Ile-de-France
British Council, Lyon
CAVILAM (Centre d’Approches Vivantes des Langues et desMédias) – Alliance Française
CIDEF (Centre international d’études françaises), Université
catholique de l’Ouest
CIEP (Centre international d’études pédagogiques)
CLV (Centre de langues vivantes), Université
Grenoble-Alpes
Collège International de Cannes
GreziaBourtsoukli Language Centre
Hellenic American University in Athens
HerbehereakInstitut Français des Pays-Bas
Cito
Hungaria
ELTE ONYC
Eötvös Lorand University
Euroexam
Budapest Business School
Budapest University of Technology and Economics
India
ELT Consultants
Ipar Mazedoniako Errepublika
AAB University
Elokventa Language Centre

18. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

EOI de Villanueva-Don Benito, Extremadura
ILM (Instituto de Lenguas Modernas), Caceres
Institut Français d’Espagne
Instituto Britanico de Sevilla S.A.
Instituto de Lenguas Modernas de la Universidad deExtremadura
Lacunza International House, San Sebastián
Net Languages, Barcelona
Universidad Antonio de Nebrija
Universidad Europea de Madrid
Universidad Internacional de La Rioja
Universidad Católica de València
Universidad de Cantabria
Universidad de Jaén
Universidad Pablo de Olavide, Sevilla
Universidad Ramon Llull, Barcelona
Universitat Autònoma de Barcelona
Instituto Cervantes de El Cairo

Tampere University of Applied Sciences
Turku University
University of Eastern Finland
University of Helsinki Language Centre
University of Jyväskylä
Crea-langues, France
Eurocentres Paris
France Langue
French in Normandy I
ILCF (Institut de Langue et de Culture Françaises), Lyon
INFREP (Institute National Formation Recherche Education
Permanente)
International House Nice
ISEFE (Institut Savoisien d’Études Françaises pourÉtrangers)
Université de Franche-Comté
RCeL: National and Kapodistrian University of Athens
Vagionia Junior High School, Crete
SLO (Netherlands Institute for curriculum development)
University of Groningen, Language Centre
ECL Examinations, University of Pécs
Tanárok Európai Egyyesülete, AEDE
University of Debrecen
University of Pannonia
Fluency Center, Coimbatore
Language Center, South East European University
MAQS (Macedonian Association for Quality Language
Services), Queen Language School

Irlanda
Alpha College, Dublin
Galway Cultural Institute
ItaliaAccento, Martina Franca, Apulia
AISLi (Associazione Italiana Scuola di Lingue)
Alliance Française
Bennett Languages, Civitavecchia
British School of Trieste
British School of Udine
Centro Lingue Estere Arma dei Carabinieri
Centro Linguistio di Ateneo – Università di Bologna
Centro Linguistico di Ateneo di Trieste
CVCL (Centro per la Valutazione e le Certificazioni
linguistiche) – Università per Stranieri di Perugia
Free University of Bolzano, Language Study Unit
Globally Speaking, Rome
Institut Français de Milan
Institute for Educational Research/LUMSA University, Rome
Japonia
Alliance Française du Japon
Institut Français du Japon
KamerunAlliance Française de Bamenda
KanadaOISE (Ontario Institute for Studies in Education), Universityof Toronto
Kolonbia
Alliance Française de Bogota
Kroazia
University of Split
Croatian Defence Academy, Zagreb
Letonia
Baltic International Academy, Department of Translation
and Interpreting
LibanoInstitut Français du Liban
Lituania
Lithuanian University of Educational Sciences
Ministry of Education and Science
Luxemburgo
Ministry of Education, Children and YouthMarokoInstitut Français de Maroc
MexikoUniversity of Guadalajara
Norvegia
Department of Teacher Education and School Research,
University of Oslo
University of Bergen
Peru
Alliance Française au Peru
Polonia
British Council, Warsaw
Educational Research Institute, Warsaw
Gama College, Kraków
Instituto Cervantes, Kraków
Portugal
British Council, LisbonCamões, Instituto da Cooperação e da Língua
FCSH, NOVA University of Lisbon

NUI Galway
Trinity College Dublin
International House, Palermo
Istituto Comprensivo di Campli
Istituto Monti, Asti
Liceo Scientifico “Giorgio Spezia”, Domodossola
Padova University Language Centre
Pisa University Language Centre
Servizio Linguistico di Ateneo, Università Cattolica delSacro Cuore, Milano
Università degli Studi Roma Tre
Università degli Studi di Napoli “Parthenope”/I.C. “NinoCortese”, Casoria, Naples
Università degli Studi di Parma
University of Bologna
Centro Linguistico di Ateneo, Università della Calabria
University of Brescia
Università per Stranieri di Siena
Japan School of Foreign Studies, Osaka University
Tokyo University of Foreign Studies, Japan
Institut Français du Cameroun, Yaoundé

Universidad Surcolombiana
X. Gimnazija “Ivan Supek”
Ministry of Science, Education and Sports
University of Latvia

Vilnius University
University of Luxembourg

Vox – Norwegian Agency for Lifelong Learning

USIL (Universidad San Ignacio de Loyola)
Jagiellonian Language Center, Jagiellonian University,
Kraków
LANG LTC Teacher Training Centre, Warsaw
Poznan University of Technology, Poland
SWPS University of Social Sciences and Humanities, Poland
IPG (Instituto Politécnico da Guarda)
SCAP – Instituto Superior de Contabilidade eAdministração do Porto, Instituto Politécnico do Porto
University of Aveiro

Atariko oharrak eta esker ona 19. orrialdea

Saudi Arabia
ELC (English Language Center ), Taibah University, Madinah
SenegalInstitut Français de Dakar
SerbiaCentre Jules Verne
Institut Français de Belgrade
SuediaInstituto Cervantes Stockholm
SuitzaBell Switzerland
Eurocentres LausanneSprachenzentrum der Universität BaselTLC (The Language Company) Internationa House
Zurich-Baden
Tailandia
Alliance Française Bangkok
Txekiar Errepublika
Charles University, Prague (Institute for Language andPreparatory Studies)
Masaryk University Language Centre, Brno
Txile
Alliance Française de La Serena
Txina
Alliance Française de Chine
China Language Assessment, Beijing Foreign Studies
University
Guangdong University of Foreign Studies, School ofInterpreting and Translation Studies
TurkiaÇağ University, Mersin
Ege University
Hacettepe University, Ankara
UgandaAlliance Française de Kampala
Ukraina
Institute of Philology, Taras Shevchenko National Universityof Kyiv
Odessa National Mechnikov University
Uruguai
Centro Educativo Rowan, Montevideo
Zeelanda Berria
LSI (Language Studies International)
Zipre
Cyprus University of Technology

20. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

National Center for Assessment in Higher Education,
RiyadhUniversity of Belgrade
University of Gothenburg
UNIL (Université de Lausanne), EPFL (École polytechnique
fédérale de Lausanne)
Universität Fribourg
ZHAW (Zürcher Hochschule für Angewandte
Wissenschaften), Winterthu

National Institute of Education
University of South Bohemia

Heilongjiang University
The Language Training and Testing Center, Taipei
Tianjin Nankai University
ID Bilkent University, Ankara
Middle East Technical University, Ankara
Sabancı University, Istanbul

Sumy State University, Institute for Business Technologies
Taras Shevchenko National University of Kyiv

Worldwide School of English
University of Cyprus

1. atala:
SARRERA
Europako Kontseiluak etenik gabe lan egiten du kalitatezko ikaskuntza inklusiboa eskaintzeko herritar guztiei, eta
lan horren parte da Hizkuntzen ikaskuntza, irakaskuntza eta ebaluaziorako Europako Erreferentzia Marko Bateratua(EEMB)14. Eguneraketa hau ingelesez eta frantsesez argitaratu zen lehenik, 2018an, “CEFR Companion Volume
with New Descriptors” izenburuaren pean, eta 2001ean liburu gisa argitaraturiko EEMBa gaurkotu eta zabaltzeko
balio du –hau idazten ari garen momentuan, EEMBa 40 hizkuntzara itzulia dago–. 2001eko edizio horren harira,askok aipatu zuten dokumentu konplexua zela oso eta hizkuntzaren arloko langileek zailtasunak izan zituztela
erabiltzeko; horregatik, Europako Kontseiluak bertsio berri hau sortu du, zeina erabiltzaileek erraz erabiltzeko
pentsatua baitago. EEMBari dagokion ikuspegiaren alderdi nagusiak 2. atalean azaltzen dira; zehazki, bi ideia
giltzarritan sakontzen da: batetik, EEMBa tresna bat dela bigarren hizkuntzen edo atzerriko hizkuntzen kalitatezko
irakaskuntza eta ikaskuntza bultzatzeko, eta orobat hezkuntza eleaniztuna eta kulturaniztuna sustatzeko. EEMBko
deskriptore argigarriei dagokienez, argitalpen honetan bertsio eguneratu eta zabalago bat aurkezten da, zeinak
2001eko bertsioa ordezkatzen baitu.
Irakasleen irakasleei eta ikertzaileei dagokienez, baliagarria suertatuko zaie 2. atalean –”Europako Erreferentzia
Markoaren oinarrizko alderdiak, ikaskuntzan eta irakaskuntzan”– eskaintzen diren loturak edo/eta erreferentziak
aintzat hartzea, eta 2001eko ediziora ere jotzea, adibidez, eskema deskribatzailearen xehetasun guztien berriizan nahi badute (Erreferentzia Markoa 2001, 4. eta 5. atalak). Deskriptoreen eskalak, hain zuzen ere, EEMBko
eskema deskribatzaileko kategorien arabera antolatu dira. Garrantzitsua da zera azpimarratzea: argitalpen
honetan biltzen diren aldaketek eta gehikuntzek ez diote eragiten EEMBan deskribatzen den antolamenduari,
ez eta Erreferentzia Maila Bateratuei ere.
Europako Erreferentzia Markoa, izatez, erreferentzia-maila bateratuen multzo bat baino askoz gehiago da. 2.
atalean adierazten den moduan, EEMBak hizkuntzen irakaskuntzaren ikuspegia zabaltzen du zenbait modutan;
besteak beste, eragile sozialtzat hartzen du erabiltzaile edo ikaslea, azaltzen du ezen esanahia elkarreraginean
eta lankidetzan eraikitzen dela, eta bi nozio hauek txertatzen ditu: bitartekotza eta gaitasun eleaniztun eta
kulturaniztuna. EEMBak arrakasta izan du bere baitan biltzen dituelako hezkuntzari dagozkion balioak, hizkuntzagaitasunen eta -erabileraren eredu argi bat, eta tresna praktikoak –deskriptore argigarriak–, curriculumaren
garapena errazteko eta ikaskuntzan eta irakaskuntzan orientazioa eskaintzeko.
Europako Kontseiluko Hezkuntza Politiken Sailaren baitako proiektu baten emaitza da argitalpen hau. Proiektu
horren xede nagusia zen EEMBko deskriptore argigarriak eguneratzea, honako ekintza hauek eginez:
f EEMBan bildutako eremu berritzaile batzuk azpimarratzea, bereziki bitartekotza eta gaitasun eleaniztunak
eta kulturaniztunak; zeren, 2001eko argitalpenean halakoen deskriptorerik agertu ez arren, gero eta
garrantzitsuagoak bihurtu baitira azken 20 urtean;f EEMBaren ezarpen arrakastatsua eta garapen sakonagoa eraikitzen jarraitzea, eta, horretarako, adibidez,“+ mailak” xeheago zehaztea eta maila berri bat sortzea, “Aurre-A1” deritzona;
14. Euskarazko bertsioa: Ikaskuntza irakaskuntza eta ebaluaziorako Europako Erreferentzia Markoa. (2005). HABE - Eusko Jaurlaritzako
Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Saila. https://doi.org/10.54512/EEMB-2005
Jatorrizkoa: Common European Framework of Reference for Languages: Learning, teaching, assessment (2001), Cambridge University
Press, Cambridge. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/1680459f97.

21. orrialdea

f honako eskakizun hauei erantzutea: existitzen ziren eskaletatik abiatuta, entzumenari eta irakurmenari
lotutako deskribapen xeheagoak eta beste komunikazio-jarduera batzuekin lotutako deskriptoreaksortzea: online elkarreragina, telekomunikazioen erabilera eta sormenezko testuei buruzko iritzia ematea(literatura barne).
f xehetasun handiagoaz deskribatzea A1 maila eta C maila –bereziki C2 maila–;f deskriptoreak egokitzea genero aldetik neutroak izateko eta, modalitateari dagokionez, inklusiboak izateko(zeinu-hizkuntzei dagokienean ere erabiltzeko moduan); kasu batzuetan, aditzak aldatu dira horretarako,
eta, beste batzuetan, alternatibak eskaini dira, hala nola “hiztun/zeinu-egile”.
Azken puntuarekin lotuta, zera argitu behar da: gorren komunitatean, zeinuak egitea “ahozko” terminoarenbaitan biltzen dela ulertzen da, oro har. Hala ere, aintzat hartu behar da ezen, hainbat testuingurutan, zeinuen
bidez adierazten diren testuak idatzizkotik gertuago daudela ahozkotik baino. Hori dela-eta, Markoaren
erabiltzaileei gonbita luzatzen diegu zeinu-hizkuntzetarako ere balia ditzaten idatzizko ulermenari, ekoizpenari
eta elkarreraginari dagozkien deskriptoreak, dagokion moduan. Arrazoi horren ondorioz, deskriptoreen sorta
osoa moldatu dugu, modalitate guztiak barnean hartzeko eran.
Deskriptore argigarrien multzo osoa Nazioarteko Zeinu Hizkuntzara eramateko planak egin dira. Bien bitartean,
ECML erakundearen PRO-Sign proiektuak15 eskura jarri ditu 2001ean argitaratu ziren deskriptore ugariren bideoak,
Nazioarteko Zeinu Hizkuntzara itzulita.
Erreferentzia Markoaren Liburu osagarri honek deskriptore argigarrien bertsio zabalago bat aurkezten du:f berriki garatutako deskriptore argigarrien eskalak txertatu dira, jada existitzen zirenekin batera;
f koadro eskematikoak eskaintzen dira, kategoria bereko taldeen eskalekin (komunikazio-jarduerak edo
gaitasunen alderdiak);f eskala bakoitzarekin batera, oinarrizko arrazoi batzuk aurkezten dira, labur, kategorizazioaren oinarrian
dagoen arrazoiketa azaltzeko;
f eranskin batean bildu ditugu, proiektuan garatu eta balioztatu arren, deskriptore argigarrien artean bildu
ez ziren deskriptoreak (8. eranskina).
Aldaketa txikiak egin dira deskriptoreen formulazioan, genero aldetik neutroak direla eta modalitate guztiak
biltzen dituztela ziurtatzeko. Bestalde, 7. eranskinean agertzen dira 2001eko deskriptoreetan egin diren
aldaketa nabarmen guztiak. 2001eko eskalak zabaldu egin dira, honako deskriptore hauek txertatuz: hitzaurrean
zerrendaturik agertzen diren instituzioek balioztatu eta kalibratutako deskriptore hautatuak eta 2014-2017
bitarteko proiektu batean –bitartekotzako deskriptoreak garatzeko– garatu, balioztatu, kalibratu eta pilotatu ziren
deskriptore hautatuak. 6. eranskinean aurkezten da hori dena egiteko erabili den ikusmoldea, hau da, 2001eko
deskriptoreak gaurkotzeko zein bitartekotza-proiektua garatzeko erabili diren irizpideak. 5. eranskinean, berriz,
adibideak ematen dira, erakuste aldera online elkarreragineko eta bitartekotzako jarduerei dagozkien deskriptore
argigarri berriak zer testuingurutan erabil daitezkeen arlo publikoan, pertsonalean, lanbidean eta hezkuntzan.
Argitalpen honetako deskriptoreez gainera, ikasle gazteentzako deskriptoreen bilduma berri bat sortu duEurocentres Fundazioak16, eta eskura dago, eskolak planifikatzeko eta autoebaluazioak egiteko lagungarri gerta
daitekeelakoan. Kasu horretan, beste ikuspegi bat erabili zen: deskriptore argigarri osatuen artean, bi adintartetarako egokienak zirenak hautatu dira (7-10 urte bitarte17 eta 11-15 urte bitarte18). Ondoren, sorta batean
bildu ziren ikasle gazteentzat egokiak ziren deskriptoreen egokitzapenak, Hizkuntzen Portfolio Europarrean
agertzen diren deskriptoreak eta, osagarri gisa, ikasle gazteentzako deskriptoreen ebaluazioa, Cambridge
Assessment English erakundeak eskuzabaltasunez emanak.
1. taulan agertzen da zer-nolako harremana dagoen honako elementu hauen artean: Europako Erreferentzia
Markoko eskema deskribatzailea, 2001ean argitaratutako deskriptore argigarriak eta argitalpen honetan egin diren
gehikuntzak. Ikus dezakezuen moduan, ulermenari dagozkien deskriptoreen eskalak ekoizpenari dagozkionen
aurretik agertzen dira, nahiz eta Europako Erreferentzia Markoaren 2001eko bertsioan alderantziz izan.

15. www.ecml.at/ECML-Programme/Programme2012-2015/ProSign/tabid/1752/Default.aspx. EEMBaren deskriptoreen PRO-Sign
egokitzapenak eskuragarri daude txekieraz, ingelesez, estonieraz, alemanieraz, islandieraz eta eslovakieraz.
16. Deskriptore osagarrien bankua. Hemen eskuragarri:
https://www.coe.int/en/web/common-european-framework-reference-languages/bank-of-supplementary-descriptors
17. Goodier T. (ed.) (2018), “Collated representative samples of descriptors of language competences developed for young learners – Resourcefor educators, Volume 1: Ages 7-10”, Education Policy Division, Council of Europe. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/16808b1688
18. Goodier T. (ed.) (2018), “Collated representative samples of descriptors of language competences developed for young learners – Resourcefor educators, Volume 2: Ages 11-15”, Education Policy Division, Council of Europe. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/16808b1689

22. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

1. taula – EEMB, eskema eta deskriptore argigarriak: eguneratzeak eta gehikuntzak

2001ekoeskemadeskribatzailean

2001ekodeskriptoreeskaletan

Argitalpen
honetangaurkotu
direndeskriptoreeskalak

Ahozkoaren ulermena

√

√

√

Irakurmena

√

√

√

Ahozko ekoizpena

√

√

√

Idatzizko ekoizpena

√

√

√

Ahozko elkarreragina

√

√

√

Idatzizko elkarreragina

√

√

√

Argitalpen
honetangehitu direndeskriptoreeskalak

Hizkuntzaren komunikazio-jarduerak
Ulermena

Ekoizpena

Elkarreragina√

Online elkarreragina
Bitartekotza
Testu baten bitartekotza√√

Kontzeptuen bitartekotza√√

Komunikazioaren bitartekotza√√

Hizkuntzaren komunikazio-estrategiak
Ulermena√√√

Ekoizpena√√√

Elkarreragina

√

√

√

Bitartekotza√

Gaitasun eleaniztun eta kulturaniztuna
Errepertorio kulturaniztunean
oinarritzea√√

Ulermen eleaniztuna√√

Errepertorio eleaniztunean oinarritzea√√

Hizkuntzaren komunikazio-gaitasunak
Gaitasun linguistikoa

√

√

√

Gaitasun soziolinguistikoa

√

√

√

Gaitasun pragmatikoa

√

√

√

√
(Fonologia)

Zeinu-hizkuntzako gaitasunak
Gaitasun linguistikoa√

Gaitasun soziolinguistikoa√

Gaitasun pragmatikoa√

Sarrera 23. orrialdea

1.1. DESKRIPTORE ARGIGARRIETAN EGINDAKO ALDAKETEN LABURPENA
2. taulan agertzen da, laburbildurik, zer aldaketa egin diren deskriptore argigarrietan, baita aldaketen arrazoiak
ere. Garapen-proiektuari buruzko deskribapen labur bat eskaintzen da 6. eranskinean; aldiz, bertsio osoago
bat jaso dezakezue idazlan honetan: “Developing illustrative descriptors of aspects of mediation for the CEFR”[EEMBrako garatzen bitartekotzari dagozkion alderdietako deskriptore argigarriak] (egileak: Brian North eta
Enrica Piccardo)19.
2. taula – Deskriptore argigarrietan egindako aldeketen laburpena
Zer lantzen daargitalpen honetan
Aurre-A1

Iruzkinak
A1 mailaren azpitik dagoen gaitasun-maila honi dagozkion deskriptoreak ematen dirazenbait eskalatan, besteak beste, online elkarreraginari dagokion eskalan. EEMBko 3.5
atalean aipatzen da A1 mailaren azpitik dagoen hizkuntz gaitasun-maila.

2001ekodeskriptoreetan
egindako aldaketak

7. eranskinean zerrenda bat agertzen da, zeinak biltzen baititu 2001eko argitalpeneko 4.
kapituluko deskriptoreetan ––komunikazio-jarduera eta -estrategiak–– eta 5. kapituluko
deskriptoreetan ––hizkuntza komunikatiboaren alderdiak–– egin diren aldaketa nabarmen
guztiak. Beste aldaketa txiki batzuk egin dira deskriptoreen formulazioetan, genero aldetik
neutroak izan zitezen eta modalitate guztiak bil zitzaten.

C2 mailako
deskriptoreetan
egindako aldaketak

7. eranskineko zerrendan proposatzen diren aldaketa gehienak 2001eko deskriptoreen
multzoko C2 mailako deskriptoreei dagozkie. Kasu batzuetan, adierazpen oso absolutuak
moldatu dira, C2 mailako ikasle edo erabiltzaileen gaitasunak hobeto islatzeko.

A1-C1 mailako
deskriptoreetan
egindako aldaketak

Beste deskriptoreei dagokienez, aldaketa gutxi proposatu dira. Ez dira deskriptoreak“eguneratu” teknologiari lotutako aurrerakuntza islatzeko (adibidez, ez dira kendu postalen
edo telefono publikoen aipamenak). Ahoskeraren kontrolari dagokion eskala ordezkatu da(ikus behean). Aldaketak egiteko arrazoi nagusia hau izan da: modalitate guztiak bil zitzaten
lortzea eta, horrela, zeinu-hizkuntzetan ere erabilgarriak izatea. Aldaketak proposatu dira,halaber, “ama-hiztunen” egokitzapen linguistikoa (edo horren gabezia) aipatzen duten
deskriptore batzuen kasuan; izan ere, termino horrek eztabaida piztu baitu EEMBa argitaratu
zenetik hona.

Maila gehigarriak

Maila gehigarriei (B1+, B2+) buruzko deskribapenak indartu egin dira. Maila gehigarrien
harira, ikus, mesedez, 1. eranskina eta EEMBko 3.5 eta 3.6 atalak.

Fonologia“Ahoskeraren kontrola”ri dagokion eskala berriro garatu da, “Soinuen artikulazioa”n eta“Prosodia”n zentratuz.

Bitartekotza

Bitartekotza lantzeko hartu den ikuspegia 2001eko EEMBaren adierazpenean aurkeztu zena
baino zabalagoa da. Testuen bitartekotza egiteko jarduerak emateaz gainera, eskalak sortu
dira, orobat, kontzeptu eta komunikazioaren bitartekotzarako: guztira, bitartekotza-jarduerei
dagozkien 19 eskala eratu dira. Bitartekotza-estrategiek (5 eskala) bitartekotza-prozesuan
erabiltzen diren estrategiak lantzen dituzte, eta ez, ordea, bitartekotza prestatzeko
estrategiak.

Kulturaniztasuna“Errepertorio kulturaniztunean oinarritzea”ri dagokion eskalak egoera komunikatibo
batean erabiltzen diren gaitasun kulturaniztunak deskribatzen ditu. Hortaz, trebetasunei
erreparatzen zaie, eta ez ezagutzari edo jarrerei. Eskala hori bat dator 2001eko EEMBko beste
eskala batekin –”Egokitasun soziolinguistikoa”–, baina aparte garatu ziren biak.

Eleaniztasuna“Errepertorio eleaniztunean oinarritzea”ri dagokion eskalako maila bakoitza errepertorioko
hizkuntza ahulenaren funtzionamendu-mailarena da. Baliteke erabiltzaileek modu
esplizituan adierazi nahi izatea zein hizkuntzak osatzen duten errepertorioa.

Errepertorioko
hizkuntzak
zehaztea

Komeni da, deskriptoreak testuinguru jakin batean erabiltze aldera egin beharreko
egokitzapen-prozesuaren harira, honako arlo hauetan zer hizkuntzaz ari garen zehaztea:- Hizkuntzen arteko bitartekotza (bereziki, testuen bitartekotzari dagozkion eskalak)- Ulermen eleaniztuna- Errepertorio eleaniztunean oinarritzea

19. North B. eta Piccardo E (2016), “Developing illustrative descriptors of aspects of mediation for the CEFR”, Education Policy Division,Council of Europe, Strasbourg. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/168073ff31.

24. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Zer lantzen daargitalpen honetan

Iruzkinak

Literatura

Sormenezko testuen eta literaturari dagozkion hiru eskala berri daude:- Plazer hutsagatik irakurtzea (prozesu hartzailea da bere horretan; Erreferentzia Markoan
oinarritutako beste deskriptore-multzo batzuetatik hartu dira deskriptoreak).
- Erantzun pertsonal bat adieraztea sormenezko testuei buruz (ez hain intelektuala,beheragoko mailak).
- Sormenezko testuen analisia eta kritika (intelektualagoa, goragoko mailak).

OnlineKategoria hauetan, bi eskala berri daude:- Online elkarrizketa eta eztabaida;- Helburuak lortzeko online transakzioak eta elkarlana.
Bi eskalak dagozkio Interneteko hainbat modulutako ohiko erabilerari, eta honako jarduera
hauek biltzen dituzte: erantzunak begiratzea edo trukatzea, ahozko elkarreragina eta
ekoizpen luzeagoak egitea zuzeneko esteketan, txaten erabilera (ahozko hizkuntza idatzia),
blog sarrera luzeagoak edo eztabaida bati egindako idatzizko ekarpen luzeagoak idaztea eta
estekak bidaltzea.

Beste deskriptoreeskala berri batzuk

EEMBan oinarritutako beste deskriptore-sorta batzuetatik hartu eta eskala berriak eman dira
2001eko sortan agertzen ez ziren kategoria hauetarako:- Telekomunikazioen erabilera;- Informazioa ematea.

Deskriptore
berriak kalibratu
dira, Erreferentzia
Markoko mailen
araberaZeinu-hizkuntzak

Deskriptore-eskala berriak formalki balioztatu eta kalibratu dira, EEMBaren mailak eta
deskriptore-eskalak sortzeko egin zen ikerketa originalaren eskala matematikoaren arabera.

Deskriptoreak moldatu dira, modalitate guztiak biltzeko moduan. Gainera, berariaz zeinuhizkuntzako gaitasunari dagozkion 14 eskala gehitu dira, zeinak Suitzan egindako ikerlan
batean oinarrituta baitaude.

Proiektu paraleloa

Ikasle gazteak

Ikasle gazteentzako bi deskriptore-bilduma eman dira, Hizkuntzen Portfolio Europarrean
oinarrituta: bata 7-10 urte bitartekoentzat eta bestea 11-15 urte bitartekoentzat. Gaurgaurkoz, ez dira ikasle gazteentzako deskriptoreak erantsi deskriptore-eskala berrietan,
baina eskalak egokiak badira ikasle gazteentzat, horren berri aipatzen da.

2. atalaz –“Europako Erreferentzia Markoaren oinarrizko alderdiak, ikaskuntzan eta irakaskuntzan”– eta argitalpen
honetan bildu diren deskriptore argigarri osatuez gainera, baliteke erabiltzaileek beste bi dokumentu hauetara
jo nahi izatea, funtsezkoak baitira hezkuntza eleaniztun, kulturarteko eta inklusiboari dagokion bezainbatean:f Guide for the development and implementation of curricula for plurilingual and intercultural education (Beacco
et al. 2016a). Liburu horrek 2001eko EEMBko 8. kapitulua (hizkuntzen dibertsifikazioari eta curriculumariburuzkoa) operazionalizatzen du, gaian gehiago sakonduz;
f Reference framework of competences for democratic culture (Council of Europe 2018). Iturri horretan oinarritu dira eskuartean duzun argitalpena, bitartekotza lantzeko deskriptore berrietako batzuei dagokienez.
Eskolako hezkuntza jorratzen duten erabiltzaileei, ostera, interesgarria suertatuko zaie beste dokumentu hau,lagungarria izan baita bitartekotza kontzeptualizatzeko deskriptoreen garapen-proiektuan: “Education, mobility,
otherness – The mediation functions of schools”20.

20. Coste D. eta Cavalli M. (2015), "Education, mobility, otherness – The mediation functions of schools". Language Policy Unit, Council ofEurope, Strasbourg. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/16807367ee.

Sarrera 25. orrialdea

2. atala:
EEMB: OINARRIZKO ALDERDIAK,IKASKUNTZAN ETA IRAKASKUNTZAN
Hizkuntzen ikaskuntza, irakaskuntza eta ebaluaziorako
Europako Erreferentzia Marko Bateratuak (EEMBak)hizkuntza-gaitasunei buruzko eskema deskribatzaile
orokor bat eskaintzen du, eta orobat ematen ditu
hizkuntza-gaitasunak neurtzeko erreferentziamaila bateratuak (A1-C2), deskriptore argigarrieneskalekin zehaztuak; gainera, hezkuntza eleaniztuna
eta kulturaniztuna sustatuko duten curriculumak
diseinatzeko aukera ere ematen du; horri buruzkoak
sakonago azaltzen dira hitzaurrean aipatu dugun
gidan (Guide for the development and implementationof curricula for plurilingual and intercultural education;
Beacco et al. 2016a).
EEMBaren oinarrizko printzipioetako batek zehazten dumodu positiboan adierazi behar direla hezkuntzaren
helburuak eta emaitzak, maila guztietan. “Gai da”
formularen bidez, hizkuntzak ikasteko mapa argi eta
bateratu bat eskaintzen du, eta, hizkuntzen ikaskuntza
soilik test eta azterketetako emaitzen arabera
neurtzen duen sistemarekin alderatuta, askoz tresna
aberatsagoa da. EEMBaren ikuspegitik, hizkuntzak balio
du gizartean, hezkuntzan eta eremu profesionaleanaukerak eta arrakasta eskuratzeko. Horregatik, EEMBakekarpena egiten dio Europako Kontseiluak herritar
guztiei eskaini nahi dien kalitatezko hezkuntza
inklusiboaren eskubideari. Europako Kontseiluko
Ministroen Batzordeak herrialde kideei gomendatu die“Europako Erreferentzia Marko Bateratua erabiltzeko,
hezkuntza eleaniztuna koherentziaz, gardentasunez
eta eraginkortasunez ezartzeko, eta modu horretan
sustatzeko hiritartasun demokratikoa, kohesio soziala
eta kulturen arteko elkarrizketa” 21.

EEMBaren jatorria
Europako Kontseiluak 1970eko eta 1980ko
hamarkadetan hizkuntzen ikaskuntzaren alorrean
egindako lanaren jarraipena da Europako
Erreferentzia Markoa. 1970eko hamarraldiaren
erdialdean, hizkuntza-premien funtzio eta
nozioei buruzko lehen zehaztapena egin zen,
“Atalasearen Maila”, zeina komunikaziora
bideratuta baitzegoen; Europako Erreferentzia
Marko Bateratuaren ikuspegia, ordea,
harago doa, ekintzara bideratua baitago
Suitzan, 1991n, gobernuen arteko sinposio
batek Europako Erreferentzia Markoa eta
harekin batera kaleratutako Hizkuntzen
Portfolio Europarra erabiltzea gomendatu zuen.
Izenburuak iradokitzen duenez, ikaskuntza
eta irakaskuntza dira EEMBaren kezka nagusia.
Gardentasuna eta koherentzia sustatzen
ditu instituzioen barruan, curriculumaren,irakaskuntzaren eta ebaluazioaren artean,eta orobat instituzioen, hezkuntza-sektoreen,eskualdeen eta herrialdeen artean
Ingelesez argitaratu aurretik (Cambridge
University Press), 1996an eta 1998an EEMBaren
behin-behineko bertsioak landu ziren.

Europako Kontseiluko eta Europar Batasuneko herrialde kide ia guztiek erabiltzen dute EEMBa erreferentzia gisa;
horretaz gainera, testuak eragin handi samarra izan du Europatik kanpo ere, eta zabaltzen ari da. Gaur egun,
ebaluaziorako erreferentzia-puntu garden eta argiak emateko erabiltzen da EEMBa; halaber, gero eta gehiago
curriculum-eraldaketak eta pedagogia lantzeko ere bai. Garapen horrek erakusten du etorkizunera begira ezarri
zirela EEMBaren oinarri kontzeptualak, eta bidea eman du horren inguruan lan-fase berri bat abiatzeko, zeinariesker sortu baitira Liburu osagarri honetako deskriptore argigarri osagarriak. Nolanahi ere, deskriptore argigarriak
aurkeztu aurretik, labur azalduko dugu zertan den EEMBaren asmoa eta izaera. Lehenik, EEMBaren asmoak, haren
eskema deskribatzailea eta ekintzara bideratutako ikuspegia jorratuko ditugu; ondoren, erreferentzia-maila
bateratuak eta horiekin lotutako profilen eraketa, eta, horrekin batera, deskriptore argigarriak berak aurkeztuko
ditugu; azkenik, hiru kontzeptu aipatuko ditugu –eleaniztasuna, kulturaniztasuna eta bitartekotza–, EEMBak
txertatu baitzituen hizkuntzen irakaskuntzan.
21. CM/Rec(2008)7 Gomendioa, Ministroen Batzordearena, EEMB Europako Erreferentzia Marko Bateratua erabili eta eleaniztasunasustatzeari buruzkoa. Hemen eskuragarri: https://search.coe.int/cm/Pages/result_details.aspx?ObjectId=09000016805d2fb1.

27. orrialdea

2.1. EEMB: XEDEAK
Europako Erreferentzia Markoaren guraria da Europako
Kontseiluaren proiektuek hezkuntza-erreformarieman dioten hauspoa iraunaraztea. Hizkuntzen
profesionalei hizkuntzen ikas-irakaskuntzaren
kalitatea eta eraginkortasuna hobetzen laguntzea da
EEMBaren xedea. EEMBak ez du ebaluazioa ardatz,
azpi-izenburuaren hitzen ordenak argi uzten duen
legez: ikaskuntza, irakaskuntza, ebaluazioa.
Europako Erreferentzia Markoak hizkuntzen irakaskuntza
eta ikaskuntza sustatzen ditu, komunikazio-tresna
diren aldetik, baina ez du hori bakarrik egiten; aitzitik,
ikaslearen ikuspegi berri eta ahalduntzaile bat dakar.
EEMBaren ikuspegitik, erabiltzaile edo ikaslea “eragile
sozial” bat da, mundu sozialean ekiten duena eta bere
ikaskuntza-prozesuaren jabe dena. Horrek berekin dakar
paradigma-aldaketa bat, hala eskolen planifikazioan
nola irakaskuntzan, ikaslearen konpromisoa eta
autonomia bultzatzen baititu.

EEMBaren lehentasunak
Erreferentzia-puntu bateratuak emateko xedea
ez da Europako Erreferentzia Markoaren xede
nagusiaren –hizkuntzen kalitatezko irakaskuntza
erraztu eta hiritar buru-ireki eta eleaniztunen
Europa bat osatzearen– parte bat baino. Argi eta
garbi berretsi zen hori gobernuen arteko Hizkuntza
Politikaren Foroan, zeinak EEMBaren garapena
aztertu baitzuen 2007an, eta argi baieztatu da,orobat, Ministroen Batzordeak eman dituen zenbait
gomendiotan. Xede nagusi hori berriro azpimarratu
zen Guide for the development and implementationof curricula for plurilingual and intercultural
education (Beacco et al. 2016a) dokumentuan.
Edonola ere, Hizkuntza Politikaren Foroak
nabarmendu zuen arduraz erabili behar direla
EEMAaren mailak, eta arduraz baliatu behar direla
azterketak garatzeko eta horiek EEMBarekin lotzeko
eskaintzen diren metodologiak eta baliabideak.

Europako Erreferentzia Markoak bultzatzen duen
ikuspegiak, ekintzara bideratutako ikuspegiak,
Testuaren azpi-izenburuak argi uzten duen eranaldaketa bat dakar: ez da, aurreko syllabusetan–ikaskuntza, irakaskuntza, ebaluazioa–, EEMBa
egiten zen moduan, hizkuntza-egituretan barna
ez da ebaluazio-proiektu hutsa. 9. kapituluak
doan garapen lineal bat proposatzen edo aurrez
ebaluazioari buruzko hainbat ikuspegi aurkezten
ezarritako nozioen eta funtzioen multzo bat irakasten;
ditu, eta, gehienak ez dira test estandarrak.
aitzitik, premiak aztertu eta eguneroko bizitzako
Kapitulu horrek azaltzen du nola erabil dezakeen
zereginetara bideratzen da programa didaktikoa, eta
irakasleak Europako Erreferentzia Markoa, eta,
propio aukeratutako nozio eta funtzioen inguruanbereziki, nola erabil ditzakeen deskriptore
eraikitzen da. Hala, gaitasunak sustatzen dira, “Gaiargigarriak ebaluazioa egiteko, baina ez zaioda” deskriptoreen bidez, eta ez da gabezien ikuspegi
garrantzi berezirik eskaintzen hizkuntza-testei,
bat lantzen, zeinak soilik erreparatzen baitio ikasleek
eta test-itemak ez dira inoiz aipatzen.
oraindik ikasi ez dutenari. Hala, curriculuma eta eskolak
behar komunikatibo errealen arabera diseinatzen
Eskuarki, Hizkuntza Politikaren Foroak
dira, bizitza errealeko zereginen inguruan antolatuz
azpimarratu zuen nazioarteko sareak eratu eta
eta, “Gai da” deskriptoreen bidez, ikasleei xedeak
EEMBari buruzko ezagutza trukatu behar zutela
jakinaraziz. Funtsean, EEMBak balio du curriculuma,
erakundeek, hala nola ALTEk (Association of
eskolak eta azterketak planifikatzeko, abiapuntutzat
Language Testers in Europe (www.alte.org),
hartuta ikasleek eta erabiltzaileek zer egin behar
EALTAk (European Association for Language
duten hizkuntzan. Eskolak planifikatzeko oinarri bat
Testing and Assessment, www.ealta.eu.org) eta
emango dutelakoan, eskema deskribatzaile orokorrak
Eaquals-ek (Evaluation and Accreditation of
eskaintzen dira, eta horien barruan bildurik, “Gai da”
Quality in Language Services, www.eaquals.org).
deskriptore argigarriak, eskemaren alderdi guztiak
estaltzeko, posible den neurrian (EEMBa 2001, 4. eta 5. kapituluak), eta orobat eskaintzen dira edukiarekin lotutako
berezitasunak, zeintzuk aparte argitaratu baitira hizkuntza bakoitzean (Erreferentzia-mailen deskribapenak;
Reference Level Descriptions – RLD)22.
Honela adierazi ziren xede horiek 2001eko EEMBan:

Hauek dira Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren xedeak:f elkarlana sustatzea eta erraztea herrialdeetako hezkuntza-erakundeen artean;f elkarren hizkuntza-egiaztagiriak onartzeko oinarri sendoa ematea;
f ikasle, irakasle, ikastaroen diseinatzaile, erakunde aztertzaile eta hezkuntza-arloko administrariei beren
ahaleginak kokatzen eta koordinatzen laguntzea.
(EEMB 2001, 1.4 atala)

22. www.coe.int/en/web/common-european-framework-reference-languages/reference-level-descriptions.

28. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Elkarlana areago sustatzeko eta errazteko asmoz, EEMBak erreferentzia-maila bateratuak ematen ditu, A1-C2
mailen bitartekoak, deskriptore argigarriekin. 2001eko EEMBaren 3. kapituluan azaltzen dira erreferentzia-maila
bateratuak, eta 4. eta 5 kapituluetan agertzen diren deskriptoreen eskaletan erabiltzen dira. Eskema deskribatzailebateratu bat, erreferentzia-maila bateratuak eta eskemaren mailetako zenbait alderdi zehazten dituzten deskriptore
argigarriak emanez, metahizkuntza bateratu bat eskaini nahi da hizkuntzaren irakaskuntzarako; hartara,
komunikazioa, harremanak eta mugikortasuna errazteko, eta hartutako eskolak eta gainditutako azterketak
egiaztatzeko. Azterketen harira, Kontseiluko Hizkuntza Politikaren Programak gidaliburu bat argitaratu du,Manual for relating language examinations to the CEFR23 [Hizkuntza-azterketak EEMBarekin lotzeko eskuliburua],zeinak, orain, berekin baitakar material osagarrien sorta bat, adibideen liburu bat, Cambridge University Press
argitaletxearen eskutik, eta Manual for language test development and examining24 [Hizkuntza Testak garatzeko
eta aztertzeko eskuliburua] izeneko eskuliburu bat. Hizkuntza Modernoen Zentro Europarrak, bestalde, Relating
language examinations to the Common European Framework of Reference for Languages: Learning, teaching,assessment (CEFR) – Highlights from the Manual25 izeneko gidaliburua argitaratu du [Hizkuntzen Ikaskuntza,
Irakaskuntza eta Ebaluaziorako Europako Erreferentzia Markoa: Gidaliburuko alderdi nabarmenak], eta, RELANG
egitasmoaren bidez26, gaitasunak eraikitzeko aukera ematen die herrialde kideei.
Nolanahi ere, berriro azpimarratu behar dugu hezkuntza-erreformak bideratzea dela EEMBaren zeregina, eta ez
hezkuntza estandarizatzea. Halaber, ez dago EEMBaren erabilera zaintzen edo koordinatzen duen erakunderik.
Argi azaltzen da hori Europako Erreferentzia Markoaren hasieran bertan:
Garbi esan behar da, beraz, gure asmoa ez dela profesionalei zer egin behar duten edo nola egin behar duten
esatea. Galderak egin egiten ditugu, ez galderei erantzun. Izan ere, Europako Erreferentzia Markoaren xedea ez da
erabiltzaileek finkatu beharko lituzketen helburuak edo erabili beharko lituzketen metodoak zehaztea. (EEMB, 2001,
Erabiltzailearentzako oharrak)

2.2. EKINTZARA BIDERATUTAKO IKUSPEGIA GAUZATZEAEuropako Erreferentzia Marko Bateratuak orokorra izan nahi du: hizkuntzen irakaskuntzari buruzko ikuspegi
nagusiak bildu nahi ditu, modu neutralean, alegia, galderak proposatuz, eta ez erantzunak, eta ikuspegi
pedagogiko zehatzik hobetsi gabe. Adibidez, ez du inon iradokitzen literatura eta gramatika irakasteari utzi
behar zaionik. Ez dago ikasleen garapena neurtzeko
modu bat eta bakarra. Hala ere, EEMBaren ikuspegia
2001eko EEMBaren kapituluak
berritzailea da; izan ere, hizkuntzaren erabiltzaile eta
1. kapitulua: Europako Erreferentzia
ikasleak eragile sozial gisa ikusten baititu, eta, hizkuntza
Marko Bateratua, bere politika eta
ez baita ikasi beharreko irakasgaitzat hartzen, ezpada
hezkuntza testuinguruan
komunikatzeko tresna gisa. Modu horretan, EEMBak
2. kapitulua: Markoaren oinarrizko ikuspegia
proposatzen du ikaslearen premiak aztertzea, “Gaida” deskriptoreak erabiltzea eta komunikazio-atazak
3. kapitulua: Erreferentzia maila bateratuak
baliatzea –2001eko EEMBaren 7. kapituluan aurkituko
4. kapitulua: Hizkuntzaren erabilera eta
duzue gaiari buruzko informazioa–.
erabiltzaile edo ikaslea
EEMBaren ikuspegi metodologikoaren arabera, ikasleei
5. kapitulua: Erabiltzaile edo ikaslearen gaitasunak
ahalbidetu behar litzaieke, hizkuntzen irakaskuntzaren
6. kapitulua: Hizkuntzaren ikaskuntza eta
bidez, egoera errealetan ekitea, esan nahi dutena
irakaskuntza
adieraztea eta era askotako zereginak betetzea.
Beraz, ebaluazio-irizpide gisa, komunikazio-gaitasun
7. kapitulua: Atazak, eta atazek hizkuntzaren
erreala hartu behar litzateke kontuan, gaitasunen
irakaskuntzan duten zeregina
continuum batekin lotuta betiere (A1-C2 mailak). Hori
8 kapitulua: Dibertsifikazio linguistikoa etada, “irizpide jakin baten ebaluazioaz” ari garenean,curriculuma“irizpide” kontzeptuak duen esanahi jatorrizko eta
9. kapitulua: Ebaluazioa
oinarrizkoa. 2001eko EMMBaren 4. eta 5. kapituluetan
23. Council of Europe (2009), Relating Language Examinations to the Common European Framework of Reference for Languages:
Learning, teaching, assessment (CEFR) – A Manual. Language Policy Division, Council of Europe, Strasbourg. Hemen eskuragarri:
https://www.coe.int/en/web/common-european-framework-reference-languages/relating-examinations-to-the-cefr.
24. ALTE (2011), Manual for language test development and examining – For use with the CEFR. Language Policy Division, Council of Europe,
Strasbourg. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/1680667a2b.
25. Noijons J., Bérešová J., Breton G. et al. (2011), Relating language examinations to the Common European Framework of Reference for
Languages: Learning, teaching, assessment (CEFR) – Highlights from the Manual, Council of Europe Publishing, Strasbourg. Hemeneskuragarri: www.ecml.at/tabid/277/PublicationID/67/Default.aspx.
26. Relating language curricula, tests and examinations to the Common European Framework of Reference (RELANG): https://relang.ecml.at/.

EEMB: oinarrizko alderdiak, ikaskuntzan eta irakaskuntzan 29. orrialdea

agertzen diren deskriptoreek oinarri bat ematen dute curriculumaren helburuak eta ebaluazio-estandar eta-irizpideak gardentasunez finkatzeko: 4. kapituluan, ekintzak zehazten dira (“zer”) eta 5. kapituluan, berriz,
gaitasunak (“nola”). Hori guztia ez da hezkuntza-molde neutro bat. Aitzitik, adierazten du ekintzak bideratzen
duela ikaskuntza- eta irakaskuntza-prozesua, eta ekintzara bideratuta dagoela. Era berean, argi iradokitzen duikaslearen premia komunikatibo errealetatik abiatu behar dela irakaskuntzaren planifikazioa, eta horri jarraikiz
uztartu behar direla curriculuma, irakaskuntza eta ebaluazioa.
Ekintzara bideratutako ikuspegi bat ikasgelan gauzatzeak baditu zenbait ondorio. Hasteko, kontuan hartzen
badugu, ikuspegi horren arabera, ikasleak eragile sozialak direla, orduan, ikaskuntza-prozesuaren parte izanbehar dute, eta, haiekin komunikatzeko, seguru asko, deskriptoreak erabili beharko dira. Gainera, ikuspegi horigauzatuz gero, onartu egin behar da hizkuntzen ikaskuntzak eta hizkuntzaren erabilerak izaera soziala duela eta
alderdi sozialak eta alderdi indibidualak elkarri eragiten diotela ikaskuntza-prozesuan. Ikasleak ikusten baditugu
hizkuntza-erabiltzaile gisa, horrek esan nahi du, xede-hizkuntza ikasgelan erabili behar dela; alegia, ikasleek
hizkuntza erabiltzen ikasi beharko dutela eta ez dituztela hizkuntzari buruzkoak soilik ikasi beharko (irakasgaigisa). Kontuan hartzen badugu ikasleak izaki eleaniztunak eta kulturaniztunak direla, orduan, baimena emanbeharko diegu, premiazkoa denean, beren hizkuntza-baliabide guztiak erabiltzeko, eta, era berean, hizkuntzen
eta kulturen arteko antzekotasunak, erregulartasunak eta aldeak bilatzeko hauspoa eman beharko diegu. Oroz
gain, ekintzara bideratutako ikuspegia gauzatzen badugu, helburu konkretuetara bideratutako atazak eta
elkarlanezko atazak egin beharko ditugu ikasgelan, eta foku nagusia ez da hizkuntza bera izango. Horretarako,
bestelako emaitza edo ekoizpen bat bilatu beharko da (adibidez, irteera bat planifikatzea, poster bat egitea, blog
bat sortzea, jaialdi bat diseinatzea, hautagai bat aukeratzea, etab.). Deskriptoreak erabil daitezke halako atazakdiseinatzeko, eta ikuskatzeko, eta, nahi izatera, ikasleen hizkuntza-erabilera (auto) ebaluatzeko atazan zehar.
Bi ikuspegien arabera, bai EEMBko eskema deskribatzailearen eta bai ekintzara bideratutako ikuspegiaren arabera,
esanahia elkarlanean eta elkarreraginaren bidez eraikitzea da ikaskuntza- eta irakaskuntzaren muina. Eta horrek
ondorio argiak eragingo ditu ikasgelan. Batzuetan, irakasleak eta ikaslea(k) arituko dira elkarreraginean; beste
batzuetan, ordea, ikasleek berek gauzatuko dute elkarlana. Seguru asko, zenbait faktoreren arabera ezarriko dairakasleak bideratutako irakaskuntzaren eta ikasleek talde txikitan egingo dute elkarreraginaren eta elkarlanaren
arteko oreka: kontuan hartuko da testuingurua, testuinguruan nagusi den tradizio pedagogikoa eta kasuan kasuko
ikasleen gaitasun-maila. Gaur egungo gizarteak gero eta anitzagoak direnez, baliteke esanahiaren eraikuntza
hizkuntzetan zehar gauzatzea eta erabiltzaile eta ikasleen errepertorio eleaniztun eta kulturaniztunetan oinarritzea.

2.3. GAITASUN ELEANIZTUNA ETA KULTURANIZTUNAEuropako Erreferentzia Marko Bateratuaren arabera, ez dira gauza bera hizkuntza-aniztasuna (maila sozial eta
indibidualean hizkuntza bat baino gehiago existitzea elkarren ondoan) eta eleaniztasuna (erabiltzaile edo
ikasle baten errepertorio linguistikoaren garapena eta
dinamika). EEMBan biltzen denez, gaitasun irregularra
Eleaniztasuna, kulturaniztasuna eta gaitasun
eta aldakorra da eleaniztasuna: erabiltzaileak edo
partzialak elkarri lotutako kontzeptuak
ikasleak ez ditu baliabide berdin-berdinak izango
dira, eta 1996an txertatu ziren lehen aldiz
hizkuntza batean edo bestean dabilenean. Denahizkuntzen irakaskuntzaren alorrean,dela, hiztun eleaniztunek errepertorio bakar bat dute,
EEMBaren bigarren zirriborroan.
beren barne-loturekin, eta, zereginak bete ahal izateko,
Metodologia modura eta hizkuntza-politikakberen beste gaitasun orokorrekin eta era askotako
ezartzeko asmoz garatu ziren kontzeptu horiek,
estrategiekin uztartzen dute (EEMB, 2001, 6.1.3.2 atala).
hizkuntza-aldaeren mugetan barna halako“hizkuntzatze” (languaging) prozesu dinamiko
Gaitasun eleaniztunaren bitartez, pertsona gai da,eta sortzaile bat eratzeko. Horren aurretik,
2001eko EMMBak 1.3 atalean zehazten duen eran,eta aitzindari gisa, 1990eko hamarkadan,errepertorio eleaniztun, irregular eta barne-mailan
elebitasunari buruzko ikerketa batzuk eginlotutakoa malgu erabiltzeko, eta honako hauek egiteko:
zituzten Parisen, CREDIF ikerketa-zentroan.
f hizkuntza, dialekto (edo aldaera) batetik beste
2001eko EEMBko 8. kapituluan aipatzenbatera aldatzeko;
diren curriculum-adibideek propio
f hizkuntza batean (edo dialekto edo aldaera
sustatzen dituzte gaitasun eleanitzaren
batean) mintzatzeko, eta beste batean ari den
eta kulturanitzaren kontzeptuak.
pertsona ulertzeko;
Bi kontzeptuak sakonago jorratu zirenf ezagutzen dituen hizkuntzak (edo dialektoak
hurrengo urtean, 1997an, idazlan honetan:
edo aldaerak) baliatuz, testu baten zentzua“Plurilingual and pluricultural competence”
harrapatzeko;[Gaitasun eleaniztun eta kulturaniztuna].

30. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Kasualitate bitxia da: 1996an sortu zen
hizkuntzartekotzearen kontzeptua(translanguaging), Galeseko hizkuntzaelebitasunari lotuta. Pertsona eleanitzek egiten
dute hizkuntzartekotzea, hizkuntza bat baino
gehiago direla tarteko. Gaur egun, halako
esamolde asko daude, baina denak biltzen
dira eleaniztasunaren nozioaren baitan.
Izan ere, ikuspegi askotatik hel dakioke
eleaniztasunari: egitate soziologikoa eta
historikoa da, norberaren ezaugarria edo
anbizioa, hezkuntzarako filosofia edo
ikusmoldea, eta –funtsean– hizkuntza-aniztasunagordetzeko asmo sozio-politikoa. Ikusmoldehoriek denak gero eta ohikoagoak dira.

f nazioarteko komunitateak darabiltzan hitzen
adiera berriak ezagutzeko;
f hizkuntza (edo dialekto, edo aldaera) beraerabiltzen ez duten hiztunen arteko komunikazioa
bideratzeko, nahiz eta norberak gutxi ezagutu
hizkuntza hori;f norberaren errepertorio linguistiko guztia
baliatzeko, eta adierazpen-molde alternatiboak
probatzeko;
f baliabide paralinguistikoak erabiltzeko (mimika,
keinuak, aurpegiera, etab.).

Hizkuntza bera erabiltzen ez duten gizabanakoen
arteko bitartekotza-lanak aipatzen dira goiko zerrendan.
2014. eta 2017. urteen artean bitartekotzari dagozkion
deskriptoreak garatzeko egin zen egitasmoan, orobat
garatu eta balioztatu ziren goiko zerrendako beste
puntuetarako deskriptoreak, bitartekotza-jarduera eleaniztuna da-eta. Proiektuak arrakasta izan zuen, oro har,baina azkenengo puntuan (paralinguistika), tamalez, informatzaileak ez ziren bat etorri: ez ziren gai izan puntu
horren garrantzia aho batez ebazteko, ez eta deskriptoreak era iraunkorrean interpretatzeko ere.
2001eko EEMBa argitaratu zen garaian, atal honetako kontzeptuak, (eta, bereziki, errepertorio eleaniztun, holistikoeta barne-loturak dituenaren ideia), berritzaileak ziren. Dena den, harrezkero, ideia hori berretsi dute zenbait
ikerketa psikologiko eta neurologikok: hizkuntza gehigarri bat bizitzaren hasieran edo geroago ikasten dutenen
ibilbidea aztertu, eta lehenengo taldekoek hizkuntza hobeto barneratzen dutela egiaztatu dute. Gainera, frogatu
dute eleaniztasunak badituela abantaila kognitiboak ere, hari esker burmuineko sistema betearazle trebeagoa
mamitzen baita (ataza burutzeko oztopoei arreta ez emateko trebetasuna)
EEMBan “gaitasun eleaniztunak eta kulturaniztunak” aipatzen dira, bi alderdi horiek elkarren ondoan joan ohi
baitira. Nolanahi ere, ez daude maila berean: alderdietako bat (gaitasun kulturaniztuna) askoz indartsuagoa dabestea baino (gaitasun eleaniztuna; ikus, esaterako, 2001eko EEMBko 6.1.3.1 atala).
Hona hemen eleaniztasuna eta kulturaniztasuna sustatzeko arrazoi batzuk:
f “aurretiko osagai soziolinguistikoak eta pragmatikoak baliatzen dituela, eta gehiago garatzen ditu;
f hizkuntza desberdinen antolaketa linguistikoaren alderdi orokorra eta espezifikoa hobeto hautematen
laguntzen du (kontzientzia metalinguistiko moduko bat da, hizkuntzartekoa, edo, nolabait esateko,“hiperlinguistikoa”);
f bere izaera dela eta, nola ikasi behar den jakiteko eta beste pertsona batzuekin eta egoera berrietan
harremanak izateko ahalmena hobetzen du.
Beraz, gaitasun eleaniztunak eta kulturaniztunak azkartu egin dezake, nolabait, esparru linguistikoko eta
kulturaleko geroko ikaskuntza”. (EEMB, 2001, 6.1.3.3 atala)
Kulturaniztasuna eta kulturarteko gaitasuna ez dira oso sakon jorratzen 2001eko EEMBan –labur-labur baino
ez dira aipatzen 5.1.1.3 eta 5.1.2.2. ataletan–. Guide for the development and implementation of curricula for
plurilingual and intercultural education (Beacco et al. 2016a) dokumentuan zirriborratzen dira EEMBarekin lotutako
curriculum-diseinuan zer ondorio duten eleaniztasunak eta gaitasun kulturaniztunak. Bestalde, aniztasunaren
aldeko ikuspegiak garatzeko orduan garrantzia duten gaitasun eleaniztunaren eta kulturaniztunaren alderdien
taxonomia zehatz bat topa daiteke Hizkuntza Modernoen Europako Zentroak egindako lan honetan: Frameworkof reference for pluralistic approaches to languages and cultures (FREPA/CARAP)27 [Hizkuntza eta kulturei ikuspegi
anitz batetik heltzeko erreferentzia-markoa].

2.4. EEMB: ESKEMA DESKRIBATZAILEA
Atal honetan, modu orokorrean aipatuko dugu Europako Erreferentzia Marko Bateratuko eskema deskribatzailea
eta 2014-2017 bitarteko proiektuan gehiago landu diren osagaiak. Goian esan bezala, EEMBaren helburu nagusia
hizkuntza-gaitasunari buruz mintzatzeko metahizkuntza deskribatzaile bateratu bat eskaintzea da. 1. irudianikus daiteke EEMBko eskema deskribatzailearen egitura.
27. http://carap.ecml.at/Accueil/tabid/3577/language/en-GB/Default.aspx.

EEMB: oinarrizko alderdiak, ikaskuntzan eta irakaskuntzan 31. orrialdea

Hitz gakoei buruzko sarrera baten ondoren (EEMB, 2001, 1. kapitulua), 2. kapitulu motz-motzean azaltzen da
EEMBaren ikuspegia: komunikazio-egoera batean, gaitasun orokorrak (hala nola munduaren ezagutza, gaitasun
soziokulturalak, kulturarteko gaitasunak, laneko esperientzia –halakorik izatekotan–, etab.; ikus 2001eko EEMBko 5.1.
atala) beti uztartzen dira komunikazio-gaitasunekin (gaitasun linguistikoak, soziolinguistikoak eta pragmatikoak; ikus
5.2. atala) eta bestelako estrategiekin (batzuk orokorrak dira, eta beste batzuk, berriz, hizkuntza-komunikaziorako
estrategiak); hartara, ataza bat burutzeko (ikus 7. kapitulua). Sarritan, atazak burutzeko, beste pertsona batzuekinbatera jardun behar da, eta horregatik behar dugu hizkuntza. 2001eko EEMBko 2. kapituluan, adibide bat agertzen daaurreko ideia hori azaltzeko: armairu bat mugitzeko ataza. Armairu bat mugitzeko, kontigentea da hizkuntza: armairu
bat mugitzeko, komeni da komunikazio-bideren bat erabiltzea, eta, ahal dela, hizkuntzaren bidez komunikatzea,
baina hizkuntza bera ez da atazaren muina. Era berean, badira beste ataza batzuk, komunikazio sofistikatuagoa
behar dutenak; adibidez, arazo etiko bat nola konponduko den ebaztea, edo proiektu bati buruzko bilera bat
egitea, baina horietan ere garrantzitsuagoa da atazaren emaitza, ataza burutzeko erabili den hizkuntza baino.
EEMBaren ikuspegi orokorra paragrafo batean biltzen da liburuaren 2. kapituluan:“Hizkuntzaren erabilerak –ikaskuntza ere barne hartzen du–, erabiltzaileak gizabanako eta gizarte-eragile diren aldetik,
gaitasun orokor zein komunikazio-gaitasun batzuk garatzen dituzten pertsonen jarduerak hartzen ditu bere baitan.
Pertsonek, hizkuntza-jarduerak gauzatzeko, testuinguru desberdinetan eta baldintza eta muga desberdinen
mende erabiltzen dituzte eskuragarri dituzten gaitasunak. Jarduera horiek gauzatzeko prozesu batzuk abiarazi behar
dituzte, arlo espezifikoetan gai jakin batzuei buruzko testuak ekoizteko eta jasotzeko, eta egin beharreko atazakgauzatzeko egokien irizten dieten estrategiak erabili behar dituzte. Jarduera horien gainean duten kontrolaren bidez,
partehartzaileek beren gaitasunak sendotu edo aldatuko dituzte”. (EEMB, 2001, 2.1. atala)

Atazak gauzatzean, beraz, gaitasunak eta estrategiak erabiltzen dira, eta, modu horretan, sakonago garatzen dira.
“Ekintzara bideratutako ikuspegiaren” baitan, zeinak praktikara itzultzen baitu Europako Erreferentzia Markoaren
eskema deskribatzailea, funtsezkoa da ikasgelan elkarlaneko atazak garatzea; horregatik, 2001eko EEMBak atazei
buruzko kapitulu bat dakar. 7. kapituluan, hain zuzen ere, atazei buruzko hainbat kontu aipatzen dira: ataza errealaketa pedagogikoak, bien arteko erdibideak ezartzeko moduak, ataza bat hizkuntzaren aldetik erraza izatea edo
zaila izatea dakarten faktoreak, baldintzak eta mugak, eta beste hainbat kontu. Dena dela, EEMBaren erabiltzaileek
erabaki behar dute zer forma emango dieten ikasgelako atazei eta zer garrantzi izan behar duten programarenbarruan. 2001eko 6. kapituluan agertzen dira, laburturik, hizkuntza irakasteko metodologiak, eta, nabarmentzen
denez, testuinguru desberdinetan metodologia desberdinak izan daitezke egoki. Izan ere, EEMBaren eskema aisebateratzen da bigarren hizkuntza irakasteko azkenaldian garatu diren ikuspegi batzuekin, hala nola atazetan
oinarritutako ikuspegiarekin, ikuspegi ekologikoarekin eta, eskuarki, teoria soziokultural eta soziokonstruktibistetan
oinarritzen diren ikuspegi guztiekin. 2001eko EEMBaren 8. kapituluan, eleaniztasunak hizkuntzen irakaskuntzan
izan behar lukeen tokiari buruzko eztabaidatik abiatu, eta curriculuma diseinatzeko aukera alternatiboak jorratzendira, eta prozesu hori sakonago lantzen da idazlan honetan: Guide for the development and implementation of
curricula for plurilingual and intercultural education (Beacco et al. 2016a). Ikusmoldeak ikusmolde, inplizitua dahizkuntzaren jarduera eta estrategia komunikatiboak (EEMB, 2001, 4.4 atala), errealitatean gertatzen diren antzera
erabili behar direla, esate baterako EEMBaren eskema deskribatzailean agertzen diren bezala.
1. irudia – EEMB: eskema deskribatzailea28
Hizkuntza-gaitasun
orokorra
Gaitasun orokorrak

Komunikaziogaitasunak

Komunikaziojarduerak

Komunikazioestrategiak

Ezagutza deklaratiboa(savoir)

Gaitasun linguistikoa

Ulermena

Ulermena

Trebetasun eta
abileziak (savoir-faire)

Gaitasunsoziolinguistikoa

Ekoizpena

Ekoizpena

Izaeraren ezaugarriak
eta jarrerak (savoir-être)Gaitasun pragmatikoa

Elkarreragina

Elkarreragina

Bitartekotza

Bitartekotza

Ikasteko ahalmena(savoir apprendre)

28. Iturria, ECEP proiektuaren argitalpena: Piccardo E. et al. (2011), Pathways through assessing, learning and teaching in the CEFR, Councilof Europe Publishing, Strasbourg. Hemen eskuragarri:
https://www.ecml.at/Resources/ECMLresources/tabid/277/ID/28/language/en-GB/Default.aspx

32. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Hizkuntzaren jarduera eta estrategia komunikatiboen bidez, EEMBak bazterrean uzten du lau trebetasunen
eredu tradizionala (entzumena, mintzamena, irakurmena eta idazmena), zeina ez baita gai komunikazioaren
errealitate konplexua biltzeko, gero eta argiago geratu denez. Gainera, lau trebetasunen antolaketak ez dukontuan hartzen inongo helbururik edo makro-funtziorik bete behar denik. Aitzitik, EEMBak dakarren antolaketa
gertuago dago bizitza errealeko hizkuntzaren erabileratik, zeina elkarreraginean oinarrituta baitago eta esanahia
elkarlanean eraikitzen baitu. Jarduerak, beraz, lau komunikazio-moldetan banatzen dira: ulermena, ekoizpena,
elkarreragina eta bitartekotza.
Ez da gauza bera hizkuntza erabiltzea transakzioak egiteko, pertsonen artean jarduteko, eta ideiak garatzeko;
ezberdintasun horiek eragin handia izan zuten EEMBaren barruan hizkuntza-jarduerak garatzeko orduan. 3.
taulan ikus daiteke eragin hori.
3. taula – Hizkuntza-jarduera komunikatiboak sailkatzeko oinarrizko marko funtzionala
Ulermena

Ekoizpena

Elkarreragina

Bitartekotza

Hizkuntzaren
erabilera sortzailea
eta pertsonenartean jardutea

Adb.: plazer hutsez
irakurtzea

Adb.: bakarrizketa
jarraitua:
esperientzien
deskribapena

Adb.: elkarrizketa

Komunikazioaren
bitartekotza

Transakzioak

Adb.: informazioa eta
argudioak lortzeko
irakurtzea

Adb.: bakarrizketa
jarraitua: informazioa
emateaEbaluazioa, arazoak
konpontzea(Informazioa eta
argudioak lortzeko
irakurtzearekin bateratu)

Adb.: bakarrizketa
jarraitua: arrazoibidea

Adb.: ondasunak eta
zerbitzuak lortzea;
Informazio-trukea
Adb.: eztabaida

Testuenbitartekotza
Kontzeptuen
bitartekotza

3. taulan agertzen diren hizkuntza-ekintzen ikuspegiari dagokionez, hona hemen garapen horrek ekarritako
onuren zerrenda bat, EEMBa prestatzeko egin ziren ikerketetako batetik hartua29:
f lau kategoriek (ulermena, ekoizpena, elkarreragina eta bitartekotza) zentzua dute bai adituentzat bai
erabiltzaileentzat: lau trebetasunen aldean, kategoria horiek hobeto islatzen dute jendeak nola erabiltzen
duen egiaz hizkuntza;
f lau kategoria hauek lan-eremura bideratutako hizkuntza-irakaskuntzan erabiltzen direnez, lotura bat sortzenda helburu orokorretarako eta helburu konkretuetarako erabiltzen den hizkuntzaren artean;f eredu honetan errazago kokatzen dira zenbait ataza pedagogiko, hala nola ikasgelan elkarlanean jardutea
talde txikitan, proiektuak egitea, hizkuntzak praktikatzeko gutun-lagunei (pen-friend) idaztea, eta hizkuntzaazterketetan elkarrizketak egitea;
f erabilera-testuinguru zehatzetan jarduera gardenak antolatuz gero, errazagoa izango litzateke “bizitzaren
pusketak” grabatzea eta deskribatzea, zeintzuk osatzen baitute hizkuntza ikastearen esperientzia;
f testu-generoan oinarritutako ikuspegiak hauspotu egiten du kasuan kasuko testu-generoari dagozkion
edukien eskema aktibatzea eta eskema formalez (diskurtsoaren antolaketa) jabetzea;
f A2 mailara bidean, funtsezkoak dira pertsonen arteko jarduna azpimarratzen duten eta norbere buruaren
adierazpena sustatzen duten kategoriak, eta baliagarriak suertatu daitezke transmisioaren metafora
nagusiaren indarra apaltzeko, zeinaren arabera hizkuntza ez baita informazioaren transferentzia baino;
f baliteke, lau trebetasun eta hiru osagai (egitura gramatikala, hiztegia eta fonologia) biltzen dituen matrizetik
urrunduz gero, hizkuntzaren erabileraren kalitatea neurtzeko irizpide komunikatiboak hauspotzea;
f “ulermena, elkarreragina eta ekoizpena” bereizten dituen sailkapenak gogora dakar ikaskuntza- eta gauzatzeestrategietan erabiltzen den sailkapena, eta baliteke gaitasun estrategikoen kontzeptu zabalago bat ekartzea;
f “ulermena, elkarreragina, ekoizpena eta bitartekotza” bereizten dituen sailkapenak egiaz markatzen duzailtasunen garapena eta, hortaz, lagungarria suerta daiteke kalifikazio partzialen kontzeptua garatzeko;
f erabilera-testuinguru konkretu samarrak hartzen badira (supra-genero eta diskurtso-jarduerara jotzenbada, eta ez, ordea, trebetasun edo funtzio abstraktuetara), errazago ipiniko dira ebaluazio-ataza errealistak
azterketetan, eta modu horretan errazagoa izan behar luke deskriptore konkretuagoak sortzea.
29. North B. (1994), “Perspectives on language proficiency and aspects of competence: a reference paper defining categories and levels”,
CC-LANG Vol. 94, No. 20, Council of Europe Publishing, Strasbourg.

EEMB: oinarrizko alderdiak, ikaskuntzan eta irakaskuntzan 33. orrialdea

EEMBaren eragin handietako bat izan da funtsezko ezberdintasun bat ezarri duela ekoizpenaren (bakarrizketa
jarraitua, txanda luzeak) eta elkarreraginaren (elkarrizketak, txanda laburrak) artean; eta bereizketa hori bietan
islatu da: eskoletako helburuetan eta ahozko azterketen egituran. 2001ean Europako Erreferentzia Markoa
argitaratu zenean, idatzizko ekoizpena eta idatzizko elkarreragina ere bereizi ziren, baina bereizketa horrek ezzuen harrera berorik izan. Are gehiago, EEMBko 2. koadroan (autoebaluazio-eskalak) ezabatu egin zen bereizketa,
eta “idazmenaren” barruan kokatu ziren hala idatzizko ekoizpena nola idatzizko elkarreragina; horren ondorioz,
EEMBak bost trebetasuneko eredu bat bultzatzen duelako ustea zabaldu zen, baina uste okerra da.
Harrezkero, asko garatu dira posta elektronikoa, mezularitza eta sare sozialak, eta horrek erakusten du EEMBa
oso aurrerakoia izan zela horretan ere, beste hainbat alorretan bezala. Azkenik, laugarren eremua, bitartekotza,
EEMBa sortu zuen egile-taldearen jardunean garatu zen30.
2. irudian, zeina EEMBa sortzeko zirriborroetan agertu baitzen 1996. eta 1998. urteetan, lau komunikazio-moduen
arteko harremana agertzen da. Ulermenak eta ekoizpenak, bai ahozkoak eta idatzizkoak, lau trebetasunen ohikoeredua osatzen dute. Elkarreraginaren baitan daude bai ulermena eta bai ekoizpena, baina ez da horien batura
bakarrik; azkenik, bitartekotzaren baitan daude bai ulermena eta bai ekoizpena, eta, sarritan, elkarreragina ere bai.
Hona hemen bitartekotzaren azalpena, Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren arabera:“Bai ulermen bai ekoizpenean, bitartekotza-jarduerek, idatzizkoek zein ahozkoek, elkarrekin zuzenean komunikatzerik
ez duten pertsonen arteko komunikazioa ahalbidetzen dute. Itzulpenak edo interpretazioak, parafrasiak, laburpenak edo
oharrak hartzeak jatorrizko testua birformulatzeko gaitasuna emango dio pertsona jakin bati, testu hartara zuzeneanjotzeko modurik ez duenean. Hizkuntz arloko bitartekotza-jarduerek, zeinetan testu bat birprozesatzen baita, garrantzi
handiko zeregina dute gure gizarteetako hizkuntz jarduera arruntean.” (EEMB, 2001, 2.1.3 atala)

2. irudia – Ulermenaren, ekoizpenaren, elkarreraginaren eta bitartekotzaren arteko harremana
ULERMENA

ELKARRERAGINA

BITARTEKOTZA

EKOIZPENA
Elkarreragina eta bitartekotza ez dira sakon lantzen Europako Erreferentzia Markoan, eta gauza bera gertatzen
da beste hainbat kontzepturekin. Izan ere, 250 orrialdetan hainbeste bildu nahiak baditu bere desabantailak.
Ondorioz, bitartekotzaren kontzeptua oso modu mugatuan ulertu da: badirudi interpretazioa eta itzulpena soilik
biltzen dituela. Hori dela-eta, 2014-2017 bitartean, bitartekotzako deskriptoreak garatzeko proiektua abiatu zen.
Proiektuak bitartekotzaren ikuspegi zabalago bat nabarmentzen zuen, 6. eranskinean ageri den bezala; ikuspegi
hori xehetasun osoz agertzen da liburu honetan: "Developing illustrative descriptors of aspects of mediation for
the CEFR" (North eta Picardo 2016) [Bitartekotzako deskriptore argigarrien garapena, EEMBrako].
Hizkuntzalaritza aplikatuan, Chomskyri jarraituz, bereizketa egiten da “gaitasunaren” (ezkutua) eta “gauzatzearen”(agerikoa) artean, eta, normalean, hizkuntza-gaitasuna esaten zaio pertsona batek jarduera bat gauzatzean erakutsi
duen oinarrizko gaitasunari. EEMBan, ordea, hizkuntza-gaitasuna beste gauza bat da, hain zuzen ere, hizkuntzajarduera komunikatiboak gauzatzeko trebetasuna da (gai da…), biak erabiliz lortzen dena, bai hizkuntza- eta
komunikazio-gaitasun orokorrak erabiliz (gaitasun linguistikoak, soziolinguistikoak eta pragmatikoak) eta bai
komunikazio-estrategia egokiak aktibatuz
Hizkuntza-gaitasuna lortzeko prozesua zirkulu baten erakoa da: jarduerak gauzatuz, ikasle edo erabiltzaileak
gaitasunak garatzen ditu, eta estrategiak bereganatzen. Ikuspegi honen arabera, hizkuntza-gaitasuna hizkuntza
erabiltzean bakarrik mamitzen da. Biak islatzen baititu: a) gaitasunari buruzko ikuspegi zabalago bat, psikologia
aplikatuan, eta, bereziki, laneko eremuan eta heziketa profesionalean agertzen dena eta gaitasuna jarduera gisa
ikusten duena, eta b) gaur egun ikaskuntzari buruzko ikuspegi soziokulturalean gaitasunari buruz hartzen den
ikusmoldea. EEMBko “Gai da” deskriptoreek mamitzen dute filosofia hori.
30. Honako hauek dira EEMBa sortu zuen egile-taldearen partaideak: John Trim, Daniel Coste, Brian North eta Joseph Sheils.

34. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

“Gai da” deskriptoreak
Erizainen prestakuntzan erabili ziren lehen aldiz“gai da” deskriptoreak ikasleen maila eskalabaten arabera neurtzeko. Test-erako azterketek
ez zuten balio erizaintza-ikasle baten gaitasunak
neurtzeko; aitzitik, sistema hobea zen erizain
aditu batek behaketa sistematiko bat egitea, eta,
horretarako, erizainek beren prestakuntzaren
maila bakoitzean lortu behar lituzketen ohikogaitasunen deskribapen laburrak erabiltzea.
“Gai da” ikuspegia 1970eko hamarkadan igaro
zen hizkuntzen ikaskuntza eta irakaskuntzaren
eremura, garai hartan Europako Kontseilua egiten
ari zen lanari esker. Hiru modutara gertatu zen: a)eremu profesionalean, hizkuntzen irakaskuntza,
ikasleen premiak hartzen ziren kontuan; b)irakasleek irizpide komunikatibo eta zehatzen
arabera ebaluatu nahi zuten ikasleen ikaskuntza,c) probaldiak egin ziren autoebaluazioan, “Gai da”
deskriptoreak erabiliz, ikaslearen hausnarketa eta
motibazioa handitzeko. Gaur egun, gero eta alorgehiagotan erabiltzen dira “Gai da” deskriptoreak
hainbat herrialdetan; gaitasunean oinarritutako
ikuspegia deritzon ikuspuntu batean.

Estrategia komunikatiboak, hortaz, gontz baten
tankerakoak dira, gaitasun komunikatiboa eta jarduera
komunikatiboak lotzen baitituzte, eta azken horiekinbatera agertzen dira 2001eko EEMBko 4.4 atalean.
Estrategia-gaitasunen deskriptoreak garatzeko, honako
eredu honi jarraitu zaio: planifikazioa, gauzatzea,
kontrola eta zuzenketa. Edonola den, 4. taulan ikus
daitekeen moduan, ez dira kategoria guztietarako
deskriptore-eskalak egin. 2001ean EEMBko lehen
deskriptoreak sortu zirenean, aintzat hartu ziren
etzanez agertzen diren kategoriak ere, baina ez zen
deskriptorerik sortu horietarako. Bitartekotzaren arloan,gauzatze-estrategietako deskriptoreak bakarrik garatu
ziren.

4. taula – EEMB: komunikazio-estrategiak
Planifikazioa
Gauzatzea

Ulermena

Ekoizpena

Elkarreragina

Prestakuntza
Inferitzea

Planifikatzea
Konpentsatzea

Ez dagokio
Txanda hartzea
Elkarlana

Bitartekotza
Aurreko ezagutzetan
oinarritzea
Hizkuntza egokitzea
Informazio zaila azaltzea
Testu trinkoei buruzko
azalpen gehigarriak
emateaTestu bat hobetzea

Kontrola eta
zuzenketa

Monitoretza

Monitoretza eta
autozuzenketa

Azalpenak eskatzea
Komunikazioaren
zuzenketa

2.5. BITARTEKOTZA
Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren eskema deskribatzailea azaltzen ari ginela esan dugun moduan,lau trebetasunen eredutik urruntzean txertatu zen bitartekotzaren kontzeptua hizkuntzen ikaskuntza eta
irakaskuntzan, eta EEMBan azaltzen diren lau komunikazio-moduetako bat da: ulermena, elkarreragina,
ekoizpena eta bitartekotza (ikus 2. irudia). Hizkuntza bat erabiltzen dugunean, sarritan, zenbait jarduera egiten
ditugu batera: bitartekotzaren baitan daude ulermena, ekoizpena eta elkarreragina. Bestalde, hainbat kasutan,
hizkuntza erabiltzen dugunean, gure helburua ez da mezu bat helaraztea soilik; aitzitik, ideia bat garatu nahiizaten dugu “hizkuntzatze” (languaging) deritzon horren bidez (ideia horretaz hitz eginez eta, hala, pentsamenduak
artikulatuz), edo, bestela, elkar ulertzea eta komunikazioa bideratu.
2001eko EEMBan, bitartekotza ez da hizkuntzen arteko bitartekotza hutsa (informazioa beste hizkuntza batera
bihurtzea), eta argi ikusten da hori pasarte hauetan:
f 2.1.3 atala: [bitartekotza da] dena delako arrazoiarengatik, elkarrekin zuzenean komunikatzerik ez duten
pertsonen arteko komunikazioa ahalbidetzea.

EEMB: oinarrizko alderdiak, ikaskuntzan eta irakaskuntzan 35. orrialdea

f 4.4 atala: [bitartekotza da] komunikazio-bide gisa jardutea (sarritan, baina ez nahitaez, hizkuntza desberdinenarteko komunikazio-bide gisa) elkarrekin zuzenean komunikatzeko modurik ez duten bi pertsona edo
gehiagoren artean.
f 4.6.4 atala: bai sarrerako testuak bai irteerakoak ahozkoak nahiz idatzizkoak izan daitezke, eta H1ekoak
nahiz H2koak. (Oharra: horrek ez du esan nahi bata H1an dagoenik eta bestea H2an, baizik eta biak egondaitezkeela H1ean edo H2an).
Europako Erreferentzia Marko Bateratuak, 2001ean argitaratu zenak, ez du bere indar osoan garatzen bitartekotzaren
kontzeptua; hala ere, bi nozio oso garrantzitsu nabarmentzen ditu: bata, esanahia elkarlanean eraikitzendela, elkarreraginaren bidez; bestea, berriz, hizkuntzaren ikaskuntza etengabe mugitzen dela maila batetik
bestera, gizabanakoetatik maila sozialera. EEMBak bigarren ideia hori adierazten du, batez ere, eragile sozial
moduan ikusten duelako hizkuntzaren ikaslea edo erabiltzailea. Gainera, behin eta berriro azpimarratzen denez,
bitartekariak bi hizlariren arteko komunikazioa bideratzen du. Alde horretatik, nahiz eta 2001eko testuan ez den
modu esplizituan hala esaten, EEMBaren eskema deskribatzailean, bitartekotzak funtsezko leku bat dauka, defacto, ekintzara bideratutako ikuspegiaren baitan, akademiko batzuek hizkuntza ikasteko prozesuaz jarduten
direnean gaur egun ematen dioten lekuaren parekoa.
Horrenbestez, EEMBaren deskriptore argigarriak zabaltzeko egitasmoaren baitan, hizkuntzen arteko bitartekotzatik
harago, modu zabal batean heldu zaio bitartekotzaren arloari, eta aintzat hartu da komunikazioari eta ikaskuntzari
dagokion bitartekotza, bai eta bitartekotza soziala eta kulturala ere. Ikuspegi zabal hori hartu da, batetik, CLIL
(Content and Language Integrated Learning) ikuspegiaren zabalpenarekin lotuta [Atzerriko hizkuntzen eta edukien
ikaskuntza integratua], garrantzitsua delako gero eta aniztasun handiagoko ikasgeletan, eta, bestetik, bitartekotza
gero eta gehiago hartzen delako ikaskuntzaren parte gisa, eta, bereziki, hizkuntzen ikaskuntzaren parte gisa.
Bitartekotzari dagozkion deskriptoreak bereziki garrantzitsuak dira ikasgelan elkarlaneko atazak egiten direnean
eta talde txikietan lan egiten denean. Atazak antolatu daitezke halako moduan non ikasleek informazio ezberdina
eman behar baitute, nork berea azalduz eta denen artean lan eginez, helburu bat lortzeko. Bitartekotzako
deskriptoreak are eta garrantzitsuagoak dira elkarlanezko ekintzak CLIL ikuspegiaren testuinguruan egiten
direnean.

2.6. EEMB: ERREFERENTZIA-MAILA BATERATUAK
Europako Erreferentzia Marko Bateratuak bi ardatz ditu: batetik, ardatz horizontal bat, goian azaldu ditugun
jarduerak eta gaitasunaren alderdiak deskribatzen dituena, eta, bigarrenik, ardatz bertikal bat, kategoria
horietan egindako garapena islatzen duena. EEMBan, ikastaroak antolatzeko eta garapena deskribatzeko, sei
erreferentzia-maila bateratu aurkezten dira, 3. irudian erakusten den moduan. Antolaketa horri esker, ikasleek
eta erabiltzaileek eskema deskribatzailearen alderdiak ezagutu ditzakete, eta beren garapena ikusi. Nolanahi
ere, sei maila horiek ez dira absolutu gisa aurkezten. Hasteko, hiru kategoria zabaletan banatzen dira: oinarrizko
erabiltzailea (A1 eta A2), erabiltzaile independentea (B1 eta B2) eta erabiltzaile gaitua (C1 eta C2). Bestalde, sei
kategoria horiek, hizkuntza-gaitasunaren eremu oso zabalak islatzen dituztenek, hainbat azpisail dituzte.
3. irudia – EEMB: erreferentzia-maila bateratuak
C2
C1
B2
B1
A2
A1
Giza zientzien alorrean, kategoria guztiak dira konbentzioen arabera eta sozialki eraikitako kontzeptuak.
Ostadarraren koloreak bezalaxe, hizkuntza-gaitasuna ez da continuum bat baino. Hala ere, ostadarra ikusten
dugunean gertatzen den eran, nahiz eta koloreen arteko mugak lauso agertu, kolore batzuk nabarmenago
ikusten ditugu, 4. irudiak erakusten duen moduan. Komunikazioa bideratzeko, ordea, sinpletu egiten ditugu
eta sei kolore nagusiei erreparatzen diegu, 5. irudiak islatzen duen moduan.

36. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

4. irudia – Ostadar bat

5. irudia – Sei kolore nagusiak

Erreferentzia-maila bateratuak xehe azaltzen dira 2001eko Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren 4. eta
5. ataletan; horien ezaugarri nagusiak, ordea, 3.6 atalean (ikus 1. eranskina) eta 3. atalean mailak aurkezteko
erabiltzen diren 3 taulatan laburbiltzen dira.
f 1. taula: eskala orokor bat, eta maila bakoitzaren laburpen txikia; 1. eranskinean dago jasota.
f 2. taula: autoebaluazioa egiteko koadro bat, 4. atalean agertzen diren jarduera komunikatiboen deskriptoreak
laburtzen dituena. 2. taula sarritan erabiltzen da Hizkuntzen Pasaportean, Hizkuntzen Portfolio Europarraren
hainbat bertsiotan, eta Europar Batasunaren Europass delakoan. Liburu honetako 2. eranskinean dagobertsio zabalago bat, zeinak barnean hartzen baititu “Idatzizko eta online elkarreragina” eta “Bitartekotza”.
f 3. taula: 5. atalean aipatzen diren komunikazio-gaitasunaren deskriptoreei buruzko zenbait alderdiren laburpen hautatua. Liburu honetako 3. eranskinean dago bertsio zabalago bat, zeinak barnean baitu “Fonologia”.
Azpimarratu behar da, C2 mailak, Europako Erreferentzia Marko Bateratuko maila gorenak, ez duela inongo
zerikusirik batzuetan aipatu ohi den gaitasun idealizatu horrekin: “ama-hizkuntza duten hiztunen” edo “amahizkuntza duten hiztun jantzien” mailarekin. Halako kontzeptuak ez dira aintzat hartu mailak edo deskriptoreak
garatzeko. C2 maila, EEMBko maila gorena, hala azaltzen da EEMBan bertan:
C2 maila, “Menderatze-maila” deitua, ez da ama-hizkuntza duen hiztunaren gaitasuna edo horren hurbileko gaitasuna
berdintzeko xedeaz sortua. Maila honen helburua goi-mailako ikasleen diskurtsoan aurkituko den hizkuntz zehaztasuna,egokitasuna eta erabilera-erraztasuna ezaugarritzea da. (EEMB, 2001, 3.6 atala).
Menderatze-maila (Mastery) (Trim: “comprehensive mastery”; Wilkins: “Comprehensive Operational Proficiency”), ALTE
(Association of Language Testers in Europe) elkarteak onartutako eskemaren azterketen helburu gorenari dagokiona.
Zabaldu ere egin liteke, maila horretatik gora dagoen kulturarteko gaitasun aurreratuena eta hizkuntzaren profesional
askok lortzen dutena bere baitan hartzeko moduan. (EEMB, 2001, 3.2 atala)A1 mailara etorrita –2001eko Europako Erreferentzia Marko Bateratuko behereneko maila–, maila horrek ez
du adierazi nahi bigarren edo atzerriko hizkuntza
batean eduki litekeen mailarik baxuena. Honela EEMBko mailen oinarriak
azaltzen da EEMBan:
A1 maila (Breakthrough edo hasierakoa).
Hizkuntzaren erabilera sortzailearen behereneko
mailatzat hartua da. Maila honetan, ikaslea “gai da bereburuari, bizitokiari, ezagutzen duen jendeari, dauzkan
gauzei buruzko galdera errazei erantzuteko, eta gaida familiako gaiei buruz edo berehalako premienarloei buruzko adierazpen errazak egiten hasi eta
jarraitzeko, aurrez prestatutako eta lexikoaren arabera
antolatutako egoera espezifikoetarako esaldi-multzo
batean soilik oinarritu gabe” (EEMB, 2001, 3.6 atala)

Sei mailako eskema Atik Cra mailakatu da, gorantz,
hain justu ere C2 ez delako atzerriko hizkuntza batean
irudika litekeen gaitasun-maila handiena. Are, DavidWilkinsek zazpigarren maila bat gehitu eta horren
eskema aurkeztu zuen 1977an, balizko unitate-eskema
europar baten inguruan mintzatzeko antolatu zen
gobernu-arteko sinposio batean. EEMBa lantzen ari
zen taldeak, ordea, Wilkinsen lehen eskema aukeratu
zuen, sei mailakoa, zeren Wilksinen zazpigarren
maila hezkuntza nagusitik kanpo geratzen baita.

A1 maila (Hasierakoa) hizkuntz sortzailearen
gaitasunean identifika daitekeen behereneko “maila”
izango da segur aski. Maila hori iritsi aurretik, nolanahi
ere, ikasleak ataza espezifiko batzuk eraginkortasunez
gauzatu ahal izango ditu, hizkuntz maila mugatua
izan arren: ataza horiek garrantzi handikoak dira
ikaslearen premientzat. Ikerketa Zientifikoen Suitzako
Kontseilu Nazionalaren 1994-95eko azterketak
deskriptore argigarriak landu eta mailakatu zituen, eta
hizkuntzaren erabileraren zerrenda bat identifikatu
zuen, ataza bakartuak gauzatzeari dagokiona,A1 mailaren definizioan bilduak leudekeenak.
Testuinguru batzuetan, ikasle gazteekin adibidez,
egokia izan daiteke “mugarri” moduko bat eratzea”.

Ikerketa Zientifikoen Suitzako Proiektu Nazionalean,non enpirikoki baieztatu baitziren mailak eta EEMBaren
deskriptore argigarriak garatu baitziren, zazpigarren
maila hori existitzen zela berretsi zen. Lausanako
unibertsitatean baziren itzulpengintza eta interpretazioko
ikasle batzuk, C2 mailatik gorago zeudenak, argiki. Are
gehiago, Europako instituzioetan diharduten aldi berekointerpreteak eta itzultzaile profesionalak C2 mailatik
gora aritzen dira. Adibidez, berriki, PETRA proiektuan,bost maila sortu dira literatur itzulpengintza neurtzeko,
eta C2 hirugarrena da. Gainera, idazle eleanitz ugari gai
dira Wilkinsen zazpigarren mailan aritzeko (“ambilingual
proficiency”), haurtzarotik elebidunak izan ez arren.

EEMB: oinarrizko alderdiak, ikaskuntzan eta irakaskuntzan 37. orrialdea

Ondoren agertzen diren deskriptoreak A1 mailaz beheragoko mailan sailkatzen diren ataza orokor eta sinpleei dagozkie,
baina helburu baliagarriak izan daitezke hizkuntzak ikasten hasi berriak direnentzat:-

erosketa errazak egin ditzake, ahozko erreferentziaren lagungarri gisa gauzak seinalatuz edo keinuak erabiliz;
eguna, eguneko partea eta data galdetu eta esan ditzake;oinarrizko agurrak erabil ditzake;bai, ez, mesedez, eskerrik asko eta barkatu esan dezake;formulario errazak bete ditzake, datu pertsonalak, izena, helbidea, naziotasuna edota egoera zibila adieraziz;
postal labur eta bakunak idatz ditzake. (EEMB, 2001, 3.5 atala)

Dokumentu honetan deskriptoreak eguneratu eta zabaldu ditugun aldetik, hor goian agertzen den maila Aurre-A1
izendatu dugu, eta gehiago jorratu dugu, oinarritzat hartuz Suitzako Lingualevel egitasmoa eta Japoniako CEFR-J
proiektua, zeintzuk Lehen Hezkuntzara eta Bigarren Hezkuntzaren behereneko mailara bideratzen baitira.
Europako Erreferentzia Marko Bateratuak nabarmentzen duenez, erreferentzia-mailak dira, eta erabiltzaileek
azpi-mailak sor ditzakete testuinguruaren arabera, eta testuinguru bakoitzean hori nola egin daitekeen erakutsi(EEMB, 2001, 3.5 atala). Atal berean, maila gehigarrien kontzeptua txertatzen da.
Deskriptore argigarrietan, bereizketa egiten da “irizpide-mailen” (adibidez, A2 edo A2.1) eta “maila gehigarrien”(adibidez, A2+ edo A2.2) artean. Azkenak lehenetatik bereizteko lerro horizontala erabiltzen da, “Ahozkoarenulermen orokorra”ren honako adibide honetan, esaterako.
Gai da premia jakin batzuei antzemateko, baldin eta diskurtsoa argi eta poliki ahoskatzen bada.

A2

Gai da berehalako lehentasuna duten arloetan erabiltzen diren esaldiak eta esapideak ulertzeko (adibidez,
norberaren eta familiaren oso oinarrizko informazioa, erosketak, tokiko geografia, lana), baldin eta
diskurtsoa argi eta poliki ahoskatzen bada.

Maila gehigarriek islatzen dute ikasleek irizpide-maila bateko oso gaitasun handia dutela, baina oraindik ez dela
aski hurrengo irizpide-mailako estandar minimoa betetzeko. Oro har, hurrengo mailako ezaugarriak agertzen
hasi dira. Maila gehigarrietako deskriptoreak ez dira agertzen 2001eko EEMBko mailak aurkezten dituzten hirutauletan (EEMB, 1., 2. eta 3. taulak).

2.7. EEMB: PROFILAK
Mailak beharrezko sinplifikazioak dira. Mailak behar ditugu ikaskuntza antolatzeko, aurrerapena neurtzeko eta
halako galderei erantzuteko: “Ondo moldatzen zara frantsesez?”; edo “Zer hizkuntza-gaitasun eskatu behar
genieke hautagaiei?”. Dena den, erantzun sinple bat emanez gero, adibidez, B2 –edo, are, B2 ulermenean eta B1
ekoizpenean–, horren atzean profil konplexu bat ezkutatzen da. Hain justu ere, EEMBak horregatik proposatzen
ditu deskriptore-eskala asko, hartara erabiltzaileek profil ezberdinduak garatu ditzaten. Deskriptore-eskalak
erabil daitezke, lehenik, ikasle-talde jakin batentzat garrantzitsuak diren hizkuntza-jarduerak identifikatzeko,
eta, bigarrenik, ezartzeko ea erabiltzaile horiek zer maila lortu behar duten jarduera horietan, baldin eta beren
helburuak lortuko badituzte. Horren adibide dira 6. eta 7. irudietan agertzen diren hizkuntza-profil indibidualak(asmatuak dira). Kasu bakoitzean, 6. eta 7. irudietako formek helburu diren ulermen-, elkarreragin-, ekoizpen- eta
bitartekotza-profilak erakusten dituzte hurrenez hurren. Zirkuluaren ertzean, aldiz, garrantzizkotzat hartu direndeskriptore-eskalak agertzen dira, eta itzalak adierazten du deskriptore bakoitzean zer gaitasun-maila helburu
den. Bi diagrametan ez dira deskriptore berdinak erabiltzen, eta gogoan hartzekoa da hori. Garrantzizkotzat jotzen
diren jarduerak bakarrik sartu dira. 6. eta 7. irudietan agertzen diren gisako profilak “Helburu konkretuetarako
hizkuntza” ikastaro oso trinkoetan erabiltzen dira; baina teknika bera oso erabilgarria da ikasle-talde konkretuen
beharrak aztertzeko.

38. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

6. irudia – Hizkuntza gehigarri bateko premien profila (asmatua) – Bigarren Hezkuntzako behereneko
maila, CLIL eredua (atzerriko hizkuntzen eta edukien ikaskuntza integratua)
Beste hiztun batzuen arteko elkarrizketak ulertzea
Grabatutako materiala ulertzea (ahozkoa edo zeinu-hizkuntzakoa)
Telebista, filmak eta bideoak ikustea

Sormenezko testuei buruzko iritzi pertsonal bat
adierazte (literatura barne)
Informazio konkretua idatziz adieraztea

Informazio edo argudio bila irakurtzea

Ahozko edo zeinu-hizkuntzako testuak prozesatzea

Argibideak irakurtzea

Plazer soilagatik irakurtzea

AR

Esanahia eraikitzeko elkarlana

UL

BIT

ER
M
EN

A

Informazio zehatza ematea ahoz
edo zeinu-hizkuntzan

TE

KO

TZ

A

A1

Elkarlana eta elkarreragina bideratzea

KA

EK
OIZ
PE
NA

B1
B2

Solaskide baten adierazpena ulertzea

EL

A2

RR

ER

AG

Elkarrizketa

IN

A

Txostenak eta idazlanak

Eztabaida informala (lagunekin)
Helburu bat lortzeko elkarlana

Sormenezko idazketa

Informazioa trukatzea

Bakarrizketa jarraitua: informazioa ematea

Online elkarrizketak eta eztabaidak
Helburu bat lortzeko online transakzioak eta elkarlana

Bakarrizketa jarraitua: esperientziak deskribatzea

6. irudiko profilak “maila gehigarriak” dauzka. Lehentasun handi samarra ematen dio (B1 mailako) ulermenari –tartean,
plazer hutsez irakurtzeari–, helburu bat lortzeko elkarlanari, elkarlaneko elkarreragina errazteari eta ahozko ekoizpenari.
Hala ere, solaskidea ulertzea da lehentasun nagusia, kasu honetan (CLIL ereduaren barruan), irakaslea ulertzea. 7. irudikoprofilak (graduondoko zientzia-ikaslea) garrantzia eman die (C1 mailako) ulermenari eta bitartekotza-jarduera batzuei:
esanahia elkarlanean eraikitzea, datuak azaltzea eta testuak idatziz prozesatzea. Era askotako taldeen profilak egindaitezke, batez ere eremu profesionalean eta hezkuntzaren eremu berezituetan. Taldeko kideei kontsultak egiteko,
bi urratseko prozesu bat gara daiteke: lehenik, deskriptore-eskala garrantzitsuak zehazteko eta, ondoren, deskriptore
bakoitzeko helburu errealistak zehazteko.
6. eta 7. irudietan agertzen diren erako profil grafikoak orobat balia daitezke erabiltzaile edo ikasle batek momentu
horretan duen hizkuntza-gaitasuna deskribatzeko. Denborarekin, eremu gehiago bereganatuko du ikasleak: hori dagaitasun indibidualaren garapena31. Gizabanakoen hizkuntza-profila erakusten duen grafiko errealista batek zerikusi
handiagoa du 6. eta 7. irudi ezegonkorrekin, 3. irudiko bikaintasun-maila abstraktuen zirkulu kontzentrikoekin baino.
7. irudia – Hizkuntza gehigarri bateko premien profila – graduondoko natura-zientzietako ikaslea (asmatua)
Beste hiztun batzuen arteko elkarrizketak ulertzea
Jendaurreko mintzaldiak ulertzea
Oharrak hartzea (hitzaldiak, mintegiak, bilerak, etab.)Testuak idatziz prozesatzea
Datuak azaltzea (grafikoak, diagramak, etab.)Orientatzeko irakurtzea
Informazioa eta argudioak bilatzeko irakurtzea

AR

ER

BIT

C2

A

A1

A2

NA

B1

TZ

PE

C1

B2

KO

OIZ

Eremu kulturaniztunak bideratzea

TE

EK

Kideen arteko elkarlana eta elkarreragina bideratzea

UL

Esanahia eraikitzeko elkarlana

M

EN
A

Solas kontzeptuala bultzatzea

Txostenak eta idazlanak

Solaskide baten adierazpena ulertzea
EL
KA
RR
ER
AG
INA

Eztabaida informala (lagunekin)Eztabaida formala (bilerak)
Helburu bat lortzeko elkarlana

Jendaurreko adierazpenak
Bakarrizketa jarraitua: arrazoibidea
Bakarrizketa jarraitua: informazioa ematea

Informazioa trukatzea
Helburu bat lortzeko online transakzioak eta
elkarlana

31. EEMBaren 1996 eta 1998ko behin-behineko bertsioek 6. eta 7. irudiak bezalako diagrama bat zuten, hizkuntza-gaitasunaren profilen
analogia espaziala, lurraldezkoa dela adierazteko; lantaldean diagrama jakinari "Antartika" esaten zitzaion bere itxuragatik. Garaihartako kontzeptu konplikatuegitzat jotzen zen eta argitaratutako bertsiotik baztertu zen.

EEMB: oinarrizko alderdiak, ikaskuntzan eta irakaskuntzan 39. orrialdea

Edonola ere, gaitasunaren profil pertsonal bat garatzeko, hobe litzateke egoera gehienetan kategoria gutxiago
erabiltzea. 6. eta 7. irudietan jarduera-mota ezberdin eta zehatzetarako deskriptore-eskalak erabili dira. Alternatiba
sinpleago bat izango litzateke zazpi eskala orokorrak baino ez erabiltzea (“Ahozkoaren ulermen orokorra”32, etab.).
Bestalde, profilak ez luke zertan hizkuntza bakar baterako izan.
Pauso bat gehiago egin eta ikasle edo erabiltzaile bakoitzaren profil eleaniztun grafikoak sor litezke. 8. irudiak,adibidez, profil eleaniztun bat erakusten du, Kanadan garatutako eredu bati jarraikiz33. Hizkuntzen profilak
elkarren gainean jartzen dira grafiko berean. Irudiak, hala, “gaitasun partzialen” profil bat erakusten du, zeina
ohikoa baita ikasle eta erabiltzaile helduen kasuan: irakurtzeko gaitasun handiagoa dute hizkuntza guztietan.
Tankera horretako profilek agerian jar dezakete ikasle edo erabiltzaile guztien gaitasunak ia beti izango direla
partzialak. Ikaslearen gaitasunean honako faktore hauek eragiten dute: etxeko testuinguruak, pertsonak bereegoeraren ondorioz dituen premiek eta pertsonaren beraren esperientziak, hala nola zer gaitasun eskuratu
dituen hezkuntza orokorrean, beste hizkuntza batzuk mintzatuz eta ibilbide profesionalean. Beraz, nekez gerta
daiteke bi ikasle edo erabiltzailek, maila berean egon arren, profil guztiz berdinak izatea; izan ere, pertsonaren
esperientzia bitalak eragina baitu horretan, eta pertsonaren berezko trebetasunak ere bai –2001eko Europako
Erreferentzia Marko Bateratuko 5. 2 atalean, “gaitasun orokorra” esaten zaio horri–.
8. irudia – Gaitasunen profil eleaniztun bat, kategoria gutxiago biltzen dituena
Alemana

Frantsesa

Gaztelania

Italiera

Entzumena

Idatzizko
ekoizpena
C2

Irakurmena
C1

B2

B1

A2

A1

Idatzizko
elkarreragina

Ahozkoelkarreragina

Ahozko ekoizpena

Praktikan, diagrama linealak erabiltzeko joera dago gizabanakoen hizkuntza-gaitasunen profila osatzeko. 9.
irudian, adibidez, pertsona batek hizkuntza batean daukan gaitasuna neurtzen da EEMBaren deskriptore-eskala“orokorren” arabera, eta 10. irudian, berriz, hizkuntzen arteko profil bat erakusten da, ahozkoaren ulermena
kategoriari dagokiona. Era horretako grafikoak agertzen dira Hizkuntzen Portfolio Europarraren bertsio batzuetan.
Hasierako bertsioetan, aparte erakusten ziren hizkuntza bakoitzeko gaitasunen profilak (9. irudian bezala);
geroago egindako bertsioetan, aldiz, jarduera komunikatibo bakoitzeko gaitasun orokorraren profil eleaniztuna
erakusten zen (10. irudian bezala).

32. Ahozkoaren ulermen, ahozko ekoizpen eta ahozko elkarreraginaren barruan mintzameneko eta zeinu-hizkuntzako modalitateak
hartzen dira kontuan, testuinguruaren arabera.
33. LINCDIRE: LINguistic & Cultural DIversity REinvented, hemen eskuragarri https://www.lincdireproject.org/

40. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

9. irudia – Gaitasunen profila – hizkuntza bateko gaitasun orokorra
Gaztelania

Aurre-A1

A1

A2

A2+

B1

B1+

B2

B2+

C1

Ahozkoaren ulermena
Idatzizkoaren ulermena
Ahozko elkarreragina
Idatzizko elkarreragina
Ahozko ekoizpena
Idatzizko ekoizpena
Bitartekotza

Profil grafikoak Europako Erreferentzia Marko Bateratuarekin eta Hizkuntzen Portfolio Europarrarekin lotu dira
1990eko hamarkadaren amaierako lehen bertsioetatik. Gaur egun, noski, askoz errazagoa da kalkulu-orri batetiksortzea (adibidez, Excell baliatuta) eta eskuragarri dauden web-tresna ugarien bidez. Hala ere, profil grafiko
horiek esanguratsuak dira baldin eta irakurleak mailak eta kategoriak ezagutzen baditu. EEMBaren deskriptore
argigarriek ezaguera hori ekar dezakete.
10. irudia – Gaitasunen profil eleaniztuna – ahozkoaren ulermena, zenbait hizkuntzatan
Aurre-A1

A1

A2

A2+

B1

B1+

B2

B2+

C1

C2

C2tik
gora

Ingelesa
Alemana
Frantsesa
Gaztelania
Italiera

2.8. EEMB: DESKRIPTORE ARGIGARRIAK
Deskriptore-eskalen bidez aurkezten dira deskriptore argigarriak. Deskriptore-eskala bakoitzak (bai jatorrizkoek
bai berriek) esparru jakin batean egin ohi diren hizkuntza-erabilera ohikoen adibideak ematen ditu, maila
bakoitzean. Deskriptore bakoitza banaka garatu eta kalibratu da, eskalako beste deskriptoreetatik bereizita; hala,deskriptore bakoitzak bere irizpide independenteak ditu, eta edozein egoeratan erabil daiteke, baita eskalaren
testuingurutik kanpo ere. Hain zuzen, deskriptoreak horrela erabili ohi dira gehienetan: aurkezten dituen eskalatik
kanpo. Deskriptoreen helburua curriculuma garatzeko edukia ematea da.
Askotan, curriculumak edo moduluak egiteko eta autoebaluaziorako, eskala ezberdinek maila baterako ematen
dituzten deskriptoreak egokitzen dira (Hizkuntzen Portfolio Europarrean, adibidez). Hala ere, deskriptore bakoitza
ez dago maila jakin batekin loturik, eta ez da derrigorrezkoa hala izatea. Deskriptore bat maila jakin batekinlotzeko orduan, kontuan hartzen da ikaslea edo erabiltzailea zer mailatan izango den gai lehen aldiz deskriptore
horrek zehazten duen ataza egiteko. Maila horretan, deskriptorea esanguratsua izango da curriculumeko helburu
gisa; izan ere, maila horretan arrazoizkoa izango baita ikasleak deskriptorean aipatzen den trebetasuna garatzea.
Beheragoko mailetako ikasle eta erabiltzaileentzat, berriz, erronka handiagoa izango da ataza hori burutzea, baina
ez ezinezkoa, inondik ere. Hain justu ere, ikasle batzuentzat, batez ere deskriptorearen eremu horretan talentu,
esperientzia edo motibazio handia dutenentzat, helburu ezin egokiagoa izan liteke. Horrek agerian jartzen du oso
garrantzitsua dela profilak kontuan hartzea (ikus 6-10. irudiak), eta ez bakarrik mailak. Erabiltzaileei lagungarria
izan dakieke 2001eko EEMBko bi atal hauek irakurtzea: “3.7: Nola irakurri deskriptore argigarrien eskalak”(57.
or.) eta “3.8: Nola erabili hizkuntz gaitasunaren deskriptore-eskalak”(58. or.).
Deskriptore argigarrien eskalak deskriptore independente eta autonomoz osatuta daude, eta haien helburu
nagusia ez da ebaluazioa. Ez dira ebaluatzeko eskalak, ez behintzat hizkuntza ebaluatzeko eremuan eskuarki ulertu
ohi den moduan. Eskala horiek ez dira erabiltzen maila guztietako elementu garrantzitsu bakoitza neurtzeko,
betetzea ebaluatzeko erabiltzen diren ebaluazio-eskalek normalean egiten duten eran. Deskribatzaileak dira,ez bakarrik adibide ez-derrigorrezkoak aurkezten dituztelako, baizik eta, era berean, maila bakoitzari dagozkion
gaitasunak argitzen dituztelako, eta ez besterik. Ezaugarri berri eta gailenak nabarmentzen dituzte, ez dira saiatzen
garrantzitsua den guztia modu orokorrean biltzen. Irekiak dira eta osatu gabe daude.

EEMB: oinarrizko alderdiak, ikaskuntzan eta irakaskuntzan 41. orrialdea

EEMBaren deskriptoreen ikerketa-proiektua
Ikerketa Zientifikoen Suitzako Proiektu Nazionalaren baitan, ikerketa batek Europako Erreferentzia Marko
Bateratuko eta Hizkuntza Portfolio Europarreko deskriptoreak garatu eta balioztatu zituen, eta Suitzako
hezkuntza-sistemako ikasturteetan lortzen zen hizkuntza-gaitasunaren argazki bat egin zuen; ikerketa
horretan oinarrituta argitaratu ziren EEMBaren deskriptore argigarriak 2001ean. Hemen aurkeztu dugun
proiektuak, deskriptore argigarriak zabaltzen dituenak, Suitzan 1993-97 bitartean egindako ikuspegia
errepikatu du. EEMBko B eranskinean labur azaltzen da jatorrizko proiektuaren metodologia, zeina hiru
fasetan garatu baitzen:
Fase intuitiboa: Deskriptore-eskalen analisi zehatza eta deskriptore berrien egiletza.
Fase kualitatiboa: 32 tailer egin ziren, aurrez aurre, 4-12 irakaslek osatutako taldeetan; irakasleek a)deskriptoreak sailkatu zituzten, deskribatu nahi zituzten kategorietan; b) epai kuantitatiboak egin zituzten
argitasunari, zuzentasunari eta deskribapenaren egokitasunari buruz; eta c) gaitasun-mailen arabera
sailkatu zituzten deskriptoreak.
Fase kuantitatiboa: Rasch eskalaren analisia erabili zen 250 irakaslek deskriptoreak nola interpretatu
zituzten aztertzeko; irakasle bakoitzak ikasturtearen amaieran 10 ikasleren ebaluazioa egin zuen, bere bi
eskolaren lagin egituratu bat osatuz. Irakasleek (% 80 Bigarren Hezkuntzakoak) ikasturtearen amaierako
ebaluazioan erabili zituzten deskriptoreak, ikasturteko notak erabakitzen ari ziren sasoian.
Testuinguruari dagozkion estandar egokiak garatzeko iturrietako bat dira deskriptore argigarriak; ez diraestandarrak beren horretan. Hausnarketarako, eztabaidarako eta jarduera gehiagorako oinarri dira. Helburua daaukera berriak irekitzea, ez erabakiak aldez aurretik hartzea. EEMBak berak oso argi adierazten du hori; alegia,
deskriptoreak gomendio gisa aurkezten direla eta ez direla inolaz ere derrigorrezkoak:
Erabiltzaileari, erabiltzaile den aldetik, eskalen araberako sailkapen-sistema eta sistema horri atxikitako deskriptoreak
era kritikoan erabiltzeko eskatzen diogu. Europako Kontseiluko Hizkuntza Modernoen Sailak eskertuko du sistema hau
erabiltzean izandako esperientziaren berri ematen duten txostenak jasotzea. Kontuan izan, bestalde, hemen ematen
diren eskalak ez dagozkiola hizkuntza baten gaitasun orokorrari soilik; aitzitik, baita 4. eta 5. kapituluetan azaltzen diren
hizkuntza-gaitasunaren parametro askori ere. Ikasle edo ikastalde jakinentzat profil desberdinak zehazteko aukera
ematen du horrek. (EEMB, 2001, 17. orrialdea).

Beraz, erreferentzia-tresnak dira deskriptore-eskalak. Helburua ez da haiek ebaluazio-tresna gisa erabiltzea, baina
baliagarri izan daitezke ebaluazio-tresnak sortzeko. Izan daiteke maila bateko atazen kontrol-zerrenda bat, edoizan daiteke maila bati baino gehiagori dagozkion kategorien koadro bat. Erabiltzaileei lagungarria izan dakieke
2001eko EEMBaren 9.2.2. atala: “Ikaskuntzaren helburuak lortzeko irizpideak”.
Deskriptore-eskala bakoitzak testu labur bat dakar orain, zeinak deskriptoreen kontzeptu nagusiak azpimarratzen
baititu eskalan gora egin ahala. Eskalek ez dute beti deskriptore bana ematen maila guztietarako. Baina,
deskriptorerik ez emateak ez du esan nahi ezin denik deskriptorerik eratu maila jakin horretarako. Adibidez,
C2 mailan, hala dio batzuetan: “Ez dago deskriptorerik: ikus C1”. Halako kasuetan, erabiltzaileak berak erabaki
dezake deskriptore bat sortu ahal duen testuinguru zehatz horretarako, C1 mailan emandako deskriptorea baino
exigenteagoa izango dena.
2001eko Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren 3.4 atalean, deskriptore argigarrien balioaren harira, arrazoi
hauek zerrendatzen dira:f Beren formulazioa hizkuntza-gaitasunaren mailak definitzen diharduten erakunde askoren esperientzianoinarritua da.
f 2001eko EEMBan 4. eta 5. kapituluetan aurkeztutako ereduarekin batera landu dira, honako elkarreragin
hauen bidez: (a) egile-taldearen lan teorikoa, (b) hizkuntza-gaitasunaren esparruan dauden eskalen
analisia eta (C) irakasleekin egindako tailer praktikoak. 4. eta 5. kapituluetan agertzen diren kategorien
deskribapen integratzaile eta erabatekorik egiten ez duten arren, eskala horiek deskriptore horiekin bat
etorriko liratekeen deskriptoreen multzo bat irudikatzeko aukera ematen dute.
f Erreferentzia-maila bateratuekin alderatu dira: A1, A2, B1, B2, C1 eta C2.
f 2001eko EEMBaren A eranskinean deskriptore eraginkorretarako finkatzen diren irizpideei jarraitzen zaie;
hots, laburrak, garbiak eta gardenak, termino positiboetan formulatuta daude, deskribapen espezifiko bat
egiten dute, eta interpretazioa egiteko adinako independentzia dute; alegia, ez daude beste deskriptore
batzuen formulazioaren mende.

42. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

f Gardenak, baliagarriak eta egokiak dira, hezkuntza-arlo askotatik etorrita, beren ama-hizkuntza irakasten
duten edo ez duten irakasle-taldeen ustez. Irakasleek deskriptore horiek ulertzen dituztela dirudi, eta hobetu
ere egin dituzte, berekin egindako tailerretan eta milaka adibidez osatutako oinarrizko sail batetik abiatuta.
f Egokiak dira ikasleak Bigarren Hezkuntzako bi zikloetan, Lanbide Heziketan eta helduen hezkuntzan duen
benetako aprobetxamendua deskribatzeko eta, beraz, helburu errealistak adierazteko baliagarriak izandaitezke.
f Eskala bateratu batean “era objektiboan” kalibratu dira (salbuespen nabarmenak salbuespen). Horrek esannahi du eskalako deskriptore gehienen kokalekua ez dela autoreen iritzietan oinarrituta soilik zehaztu,
ikasleen aprobetxamendua neurtzeko interpretatu diren moduan oinarrituta baizik.
f Irizpideen zehaztapen-banku bat ematen du atzerriko hizkuntzen gaitasunaren continuumari dagokionez,
irizpideen araberako ebaluazioa garatzeko malgutasunez balia daitekeena. Dagoeneko lekuan lekuko
esperientzian oinarritutako sistema lokalekin aldera daiteke edota helburu-sail berriak lantzeko erabili.
Ondorioz, 2001ean argitaratu zen deskriptore argigarrien multzoak onarpen zabala jaso du eta, 40 hizkuntzara itzuli
da. Nolanahi ere, EEMBan, “deskriptoreen bankua” deitzen zitzaien deskriptore argigarriei; izan ere, gerta zitekeen,testetako itemen bankuekin gertatzen den bezalaxe, deskriptore argigarrien multzoa hedatzea, erabiltzaileek
deskriptore gehiago garatu eta balioztatu ahala, eta, hain justu ere, halaxe gertatu da eguneratze honekin.
Deskriptoreen helburua metahizkuntza bateratu bat ematea da, irakasle-taldeen arteko harremanak eta
praktika-komunitateak bideratzeko. EEMBaren erabiltzaileek egokiak iruditzen zaizkien mailak eta deskriptore
argigarriak aukeratu ditzakete, kontuan hartuz beren ikasleen premiak, eta erabil ditzakete beren ikasleen premien
formulaziora hobeto egokitzeko, dagokion testuinguruarekin bat egiteko eta, beharrezkoa iruditzen bazaie,
beren deskriptore propioak gehitzeko. Horrela egokitu dira deskriptoreak Europako Hizkuntzen Portfolioetara.

2.9. NOLA ERABILI DESKRIPTORE ARGIGARRIAK
Deskriptoreen funtzio nagusia curriculuma, irakaskuntza
eta ebaluazioa bateratzea da. Irakasleen esku dago
Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren deskriptoreak
aukeratzea, ikusita zeintzuk diren egokienak beren
testuinguruan, eta, behar izanez gero, prozesuan egokitu
ditzakete. Alde horretatik, deskriptoreek iturri xehe eta
malgu bat eskaini dezakete honako hauek egiteko:
f ikaskuntzako helburuak eta mundu errealeko
hizkuntzaren erabilera lotzeko, eta, beraz, ekintzara
bideratutako ikaskuntzaren marko bat emateko;
f “seinale” gardenak emateko ikasle, guraso eta
tutoreei;f ikasle helduei “menu” bat eman eta lehentasunak
negoziatzeko, ikaslearen premiak etengabe
aztertuz;
f irakasleei ikasgelarako atazak iradokitzeko –normalean, deskriptore askotan deskribatzen diren
jarduerei dagozkien atazak izango dira–;
f kanpoko marko bati dagozkion irizpide-sailetako
irizpide jakinen ebaluazioa txertatzeko (kasuhonetan, Europako Erreferentzia Marko Bateratua).

Nola ezarri curriculumeko helburuak,
beharren profil batetik abiatuta
1. urratsa: Deskriptore-eskala aukeratu, dagokion
ikasle-taldearen beharren arabera (ikus 6. eta 7.
irudiak). Jakina, halako zerbait egiteko, interesa
duten talde guztiekin hitz egitea komeni da,baita irakasleekin ere, eta, ikasle helduak badira,
ikasleekin berekin. Era berean, interesa dutenei
galde dakieke ea zer beste komunikazio-ekintza
iruditzen zaizkien garrantzitsuak.
2. urratsa: Interesa duten alderdiekin batera,erabaki zer mailatara iritsi behar luketen ikasleek
deskriptore-eskala garrantzitsu bakoitzean.
3. urratsa: Bildu zerrenda batean eskala
garrantzitsu guztietako xede-mailaren
deskriptoreak. Honek komunikazio-helburu multzo
baten lehen zirriborroa eskainiko du.
4. urratsa: Zerrenda findu, interesa dutenekineztabaidatuz

Beste aukera bat:1. urratsa: Ikastaroaren xede maila orokorra zehaztu.
2. urratsa: Maila horretako deskriptore guztiak bildu.
3. urratsa: Interesa dutenekin hitz egin eta identifikatu zer deskriptore diren garrantzitsuak; ondoren,beste guztiak ezabatu.

EEMB: oinarrizko alderdiak, ikaskuntzan eta irakaskuntzan 43. orrialdea

EEMBaren deskriptoreak, maiz, inspirazio-iturri moduan erabiltzen dira, ikastaro bateko helburuak egokitzeko edo
esplizitu bihurtzeko. Halako kasuetan, eskala jakin batzuetako deskriptoreak hautatzen dira, tokiko testuingurura
moldatu eta existitzen den curriculumera eransten dira.
Hala ere, EEMBaren deskriptoreak orobat erabil daitezke ikaskuntza-helburuen sail bat hutsetik abiatzeko.
Hala egitekotan, egokiena litzateke, hasteko, ikasleen beharren profilak sortzea, 6. eta 7. irudietan ikusi dugun
moduan. Praktikan, baina, lasterbide bat hartu ohi da: Hizkuntzen Portfolio Europarreko bertsio ugaritan biltzen
den Hizkuntzen Biografiara jo, eta hainbat mailatako deskriptoreen kontrol-zerrenda baliatzen da abiapuntu gisa.
Bide bat zein bestea hautatu, deskriptoreen zerrendak arrazoizko neurria izan behar du, eta beraz, ezabatu
egin behar dira errepikapenak eta dagokion testuinguruan garrantzirik ez duten alderdiak. Normalean, puntu
horretan aldatzen dira deskriptoreak: egokitu, moztu, sinplifikatu, existitzen diren helburu komunikatiboekinuztartu eta beste hezkuntza-helburu batzuekin osatu. “Helburu” zehatzaren arabera erabakiko da zein den
zerrenda baten “arrazoizko” neurria. Maila oso baten curriculuma diseinatu nahi bada, zerrenda luzea izan daiteke(60-80 deskriptore); baina eskarmentuak iradokitzen du, zerrendak ebaluaziorako erabiltzen direnean, irakasleen
ebaluazioan nola autoebaluazioan, askoz eraginkorragoak direla zerrenda laburrak (10-20 deskriptore), ikastaroko
atal edo modulu zehatz batean garrantzia duten jardueretan oinarrituta betiere.
Deskriptoreak erabiltzen badira ikaskuntza-helburuen zerrenda bat egiteko, aintzat hartu behar litzateke ezen
eskala ezberdinetako deskriptoreak elkarren osagarri izan daitezkeela. Beraz, beharbada, deskriptore jakin baten
helmena zabal daiteke haren osagarri diren eskala bateko edo bi eskalatako deskriptoreekin batera aurkeztuz,
betiere egokiak badira ikaskuntza-jarduera jakin baten xederako. Adibidez, B1 mailan, testuekin jarduteari
dagokionez, hezkuntza-xede hori zabaldu daiteke hiru eskala ezberdinetako honako deskriptore hauek hartuz:f Gai da kontakizunen, nobela errazen eta komikien argumentua ulertzeko, kontakizunaren ildoa argi badago
eta eguneroko hizkuntza ohikoa erabiltzen bada, betiere hiztegia sarri erabiliz (Plazer soilagatik irakurtzea).
f Gai da testuak sortu dizkion sentipenak eta iritziak laburki azaltzeko (Sormenezko testuei buruzko iritzi
pertsonal bat adieraztea [literatura barne]).
f Gai da, hitz arruntak erabiliz, honako hau azaltzeko: beste testuinguru soziokultural bateko gauzak“bitxiak” iruditu ahal zaizkiola, nahiz eta kasuan kasuko jendearentzat erabat “normalak” izan (Errepertorio
kulturaniztunean oinarritzea).
Era berean, deskriptoreek abiapuntu bat eskain dezakete ebaluaziorako irizpide gardenak finkatzeko. 2001eko
Europako Erreferentzia Marko Bateratuko 9. kapituluan aipatzen dira zenbait ebaluazio-molde eta nola erabildaitezkeen deskriptoreak haiekin lotuta. Deskriptoreak ebaluaziorako erabiltzeari dagokionez, zera dio EEMBak:
Deskriptoreak nola erabili aztertzeko, funtsezko bereizketa hau egin beharra dago:
1. Jarduera komunikatiboen deskriptoreak, 4. kapitulukoak.
2. Gaitasun jakin batzuekin loturiko alderdien deskriptoreak, 5. kapitulukoak.
Lehen motakoak oso egokiak dira irakasleak edo norberak benetako bizitzako atazei buruzko ebaluazioa egiteko. Bi
era horietako ebaluazioak egiteko oinarria ikasleak ikastaroan garatu duen hizkuntza-gaitasunaren adierazpen xehexehea da. Interesgarriak dira, ekintzara bideratutako ikuspegiari heltzen lagun baitiezaiekete ikasleei nahiz irakasleei.
(EEMB, 2001, 9.2.2 Atala)

Bigarren motako deskriptoreak, gaitasun jakin batzuekin lotutako alderdiei dagozkienak (2001eko EEMBa, 5.
kapitulua), erabilgarri izan daitezke ikasleek ataza jakin bat nola egin dezaketen neurtzeko ebaluazio-irizpideak
finkatzeko; hau da, beren ekoizpenaren kalitatea ebaluatzeko. Horren kontrakoa da zer egin dezaketen: egiteko“gai diren” jarduera komunikatiboak (2001eko EEMBa, 4. kapitulua). Deskriptore argigarrien bi moten arteko
harremana 3. koadroan erakusten da, EEMBko 6. iruditik moldatua. Mota bakoitzak (zer; nola) bi forma har ditzake:forma sinpleago bat, “kanpokoentzat”, eta forma xeheago bat “barrukoentzat” (normalean, irakasleak). Ikasleakzer egin dezakeen deskribatzen duten deskriptore sinpleak maiz erabiltzen dira ikasle edo erabiltzaileei beren
emaitzen berri emateko edo interesa duten beste talde batzuekin jarduteko (erabilerara bideratuta). Formaxehe eta konplexuagoak, berriz, irakasleek edo aztertzaileek erabiltzen dituzte programa bat eta programahorretako ataza konkretuak eraikitzeko (eraikuntzara bideratuta). Ikasleak hizkuntza batean nola egiten duen
deskribatzen duten deskriptore sinpleak ebaluazio-tauletan jartzen dira, eta halakoetan, normalean, lau edo bostebaluazio-irizpide agertzen dira; gardentasuna bultzatu nahi bada, ikasleekin edo erabiltzaileekin parteka daitezke(ebaluaziora bideratuta). Forma xeheagoak, kalitateari buruzko alderdien zerrenda luzeagoak, kontrol-zerrenda
gisa erabil daitezke, indarguneak eta ahulguneak diagnostikatzeko (diagnostikora bideratuta). Erabiltzaileek
puntu honetan gehiago sakondu nahi badute 2001eko EEMBko 3.8 eta 9.2.2 ataletara jo dezakete, orientazio
ezberdinak esplikatzen baitira bertan.

44. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

5. taula – Deskriptoreen helburu ezberdinak
ZER egin dezakeen
erabiltzaileak/ikasleak(EEMB, 2001, 4. kapitulua)

NOLA egin dezakeen
erabiltzaileak/ikasleak(EEMB, 2001, 6. kapitulua)

Deskriptore
konplexuagoak

Curriculumen eraikuntzara
bideratutako deskriptoreak

Diagnostikora bideratutako
ebaluazio-deskriptoreak

Deskriptore
sinpleakErabiltzaileengan ardaztutako
ikaskuntza-helburuak eta “gai da”
ikaskuntzaren emaitzak

Autoebaluaziora bideratutako
ebaluazio-deskriptoreak

NORENTZAT dagarrantzitsua
Curriculuma diseinatzen
dutenentzat
Irakasleentzat
Ikasleentzat
Gurasoentzat,
enplegu-emaileentzat…

Esan bezala, deskriptoreen funtzio nagusia da curriculuma, irakaskuntza eta ebaluazioa gardentasunez eta
koherentziaz uztartzea –bereziki irakasleen ebaluazioa–, eta, oroz gain, “hizkuntza-ikasgelako mundua” eta
benetako mundua uztartzea. Benetako munduko premiak hizkuntza-erabileraren arlo nagusiekin lotuko dira:arlo publikoa, arlo pribatua, lan-arloa eta hezkuntza-arloa (EEMB, 2001, 4.1.1 atala eta 5. taula). Arlo horiek liburu
honetako 5. eranskinean azaltzen dira, online jarduera eta bitartekotza-ekintzen eskala berrietako adibideekin.
Hezkuntza-arloa benetako bizitzaren parte da, beste hiru arloak adina. Hain zuzen, hezkuntza-arloari zegozkion
lehenago erakutsi ditugun bi premien araberako profilak (6. irudia CLIL programari zegokion, eta 7. irudia,
unibertsitateko ikasketei). Immigrazio-testuinguruetako ikasleek eskolan erabiltzen duten hizkuntzaren kasuan
eta CLIL programaren baitan bereziki argi geratzen da ikasle eta irakasleen arteko elkarreraginek eta ikasleenarteko elkarlanezko elkarreraginek bitartekotza-funtzioak betetzen dituztela:f Elkarlana eta parte-hartzaileen arteko harremana antolatzen dute.
f Ezagutzarako sarbidea errazten dute, bai eta ezagutzaren eraikuntza ere.
EEMBa argitaratu zenetik hazi egin da aniztasuna, bai gizartean bai hezkuntzan, eta, horregatik, gero eta
garrantzitsuagoa da aniztasun horri lekua egitea. Horretarako, bitartekotza modu zabalean ulertu behar da,
2014-2017ko proiektuan egin zen bezalaxe, eta, horrekin batera, modu positiboan hartu behar dira ikasle edo
erabiltzaileen hizkuntza eta kulturaren errepertorio anitzak. Ikasleen profil eleaniztun eta kulturaniztunak gehiago
garatzeko eta horien gaineko kontzientzia areagotzeko lekua izan daiteke ikasgela. Egile-taldeak gogo biziz espero
du testuen, kontzeptuen eta komunikazioaren bitartekotzarako eta gaitasun eleaniztun eta kulturaniztunerako
deskriptoreak ematea lagungarria izango dela hizkuntza-ikasgeletan egiten diren ataza-motak zabaltzeko eta
ikasleek edo erabiltzaileek dakartzaten hizkuntza-garapeneko baliabide guztiak baloratzeko.

2.10. EEMB-A GAUZATZEKO TRESNA ERABILGARRIAK
Europako Kontseiluaren webgunean badira Europako Erreferentzia Marko Bateratuarekin lotutako baliabide eta
artikuluen estekak: deskriptore osagarrien banku bat, horiek gauzatzeko adibideak (bideoak eta gidoiak) eta
ebaluazio-ataza kalibratuak. Gainera, EEMBarekin lotutako zenbait egitasmotako materialak eskuratu daitezke
Hizkuntza Modernoen Europako Zentroaren webgunean. EEMBa irakaskuntzan eta ikaskuntzan erabiltzeko gidapraktikoenetako webgune eta liburu batzuen zerrenda labur bat azalduko da ondorengo ataletan.

2.10.1. Web-baliabideak“Common European Framework of Reference for Languages: Learning, teaching, assessment – A Guide for Users”34, ingelesez
eta frantsesez.
“From communicative to action-oriented: a research pathway”35, ingelesez eta frantsesez.
A quality assurance matrix for CEFR use36 (CEFR QualiMatrix), ingelesez eta frantsesez.
CEFTrain (Common European Framework of Reference for Languages in Teacher Training).37

34. Trim J. (ed.) (2001), "Common European Framework of Reference for Languages: Learning, teaching, assessment – A Guide for Users".
Language Policy Division, Council of Europe, Strasbourg. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/1680697848.
35. Piccardo E. (2014), "From communicative to action-oriented: a research pathway". Hemen eskuragarri:
https://transformingfsl.ca/wp-content/uploads/2015/12/TAGGED_DOCUMENT_CSC605_Research_Guide_English_01.pdf
36. Hemen eskuragarri: www.ecml.at/CEFRqualitymatrix.
37. https://blogs.helsinki.fi/ceftrain/.

EEMB: oinarrizko alderdiak, ikaskuntzan eta irakaskuntzan 45. orrialdea

Council of Europe tools for language teaching – Common European framework and portfolios,38 ingelesez eta frantsesez.
Equals “Practical resources for language teaching”.39
Guide for the development and implementation of curricula for plurilingual and intercultural education (Beacco et al. 2016a),ingelesez eta frantsesez.
Pathways through assessing, learning and teaching in the CEFR (Piccardo et al. 2011), ingelesez eta frantsesez.
PRO-Sign: Promoting Excellence in Sign Language Instruction.40

2.10.2. Liburuak
Bourguignon C. (2010), Pour enseigner les langues avec les CERCL – Clés et conseils, Delagrave, Paris.
Lions-Olivieri M-L. eta Liria P. (ed.) (2009), L’approche actionnelle dans l’enseignement des langues. Douze articles pour mieux
comprendre et faire le point, Difusion-Maison des langues, Paris.
North B. (2014), The CEFR in practice, Cambridge University Press, Cambridge.
North B., Angelova M. eta Rossner R. (2018), Language course planning, Oxford University Press, Oxford.
Piccardo E. eta North B. (2019), The action-oriented approach: a dynamic vision of language education, Multilingual Matters, Bristol.
Rosen É. eta Reinhardt C. (ed.) (2010), Le point sur le Cadre européen commun de référence pour les langues, Clé international, Paris.

38. Goullier F. (2007), Council of Europe tools for language teaching – Common European framework and portfolios, Les Editions Didier/Council of Europe, Paris/Strasbourg, hemen eskuragarri https://rm.coe.int/168069ce6e.
39. Equals “Practical resources for language teaching”. Hemen eskuragarri:
https://www.eaquals.org/our-expertise/cefr/our-work-practical-resources-for-language-teaching/.
40. www.ecml.at/ECML-Programme/Programme2016-2019/SignLanguageInstruction/tabid/1856/Default.aspx.

46. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

3. atala:
EEMBaren DESKRIPTORE-ESKALA ARGIGARRIAK:JARDUERAK ETA ESTRATEGIA KOMUNIKATIBOAK
11. irudia – Ulermen-jarduerak eta -estrategiak
Ulermena

Ulermen-jarduerak

Ulermen-estrategiak

Ahozkoaren ulermena

Ikus-entzunezkoulermena

Idatzizkoarenulermena

Ahozkoarenulermena, oro har

Telebista, filmak, eta
bideoak ikustea

Idatzizkoarenulermena, oro har

Beste hiztunen arteko
elkarrizketak ulertzea

Gutunak irakurtzea

Zuzeneko aurkezpenak
eta hitzaldiak ulertzea

Orientatzeko irakurtzea

Azalpenak eta
argibideak ulertzea

Informazioa eta
argudioak bilatzeko
irakurtzea

Audio edo zeinuen
komunikazioak eta
grabaketak ulertzea

Argibideak ulertzea

Hitz gakoak
identifikatzea eta
inferentziak egitea

Plazer soilagatik
irakurtzea

3.1. ULERMENA
Ulermenari dagozkio inputa jasotzea eta prozesatzea, eta egokitzat jotako eskemak aktibatzea, adierazten ari
denaren esanahiaren errepresentazio bat sortzeko eta horren atzean dagoen komunikazio-asmoari buruzko
hipotesi bat eratzeko. Testuinguruarekin eta testuarekin batera emandako seinaleak egiaztatzen dira ikusteko
ea “bat datozen” aktibatu den eskemarekin, edo, beharrezkoa bada, beste hipotesi bat iradokitzeko. “Ahozkoarenulermen-ekintzetan”, pertsona batek edo gehiagok ekoitzitako zuzeneko edo grabatutako inputa jasotzen eta
prozesatzen du hizkuntzaren erabiltzaileak. “Ikusizkoaren ulermen-ekintzetan” (irakurmena eta ikustea) hizkuntzaren
erabiltzaileak pertsona batek edo gehiagok ekoitzitako idatzizko testuak edo zeinu-hizkuntzakoak jaso eta
prozesatuko ditu. Ikus-entzunezko ulermen-jardueretan –jarduera horietarako eskala bat sortu da: telebista eta
filmak ikustea–, hizkuntzaren erabiltzaileak telebista, filmak edo bideoak ikusiko ditu, edo multimedia erabiliko
du, azpidatziekin edo gabe, off ahotsarekin edo gabe, zeinuekin edo gabe.

47. orrialdea

3.1.1. Ulermen-jarduerak
3.1.1.1. Ahozkoaren ulermena“Ahozkoaren ulermena” deritzon adierazpidearen barruan, zuzenean eta aurrez aurre gertatzen diren jarduera
hartzaileak biltzen dira, bai eta horren baliokideak ere: urruneko zein grabatutako adierazpenen jarduera
hartzaileak, alegia. Horrenbestez, keinuzko eta ahotsezko modalitateak ere biltzen ditu. Ulermenaren baitanbiltzen diren ahozko jarduerei dagokienez, norabide bakarreko ulermenaren molde ezberdinak dira, salbu eta“Solaskideei ulertzea” (elkarreragin-jarduerako parte-hartzaile gisa); izan ere, kategoria hori elkarreraginean
sailkatu baitugu. Ikuspegi honetan eragin handia izan du zirkulu kontzentrikoen metaforak: lehen zirkuluan,erabiltzailea elkarreragin-jarduera batean parte hartzen ari da; ondoren, norabide bakarrean jasotzen duadierazpena, beste batzuen arteko elkarrizketa aditzen duen lekuko gisa; gero, zuzeneko aurkezpen edo
hitzaldi bateko hartzailea izango da, eta, azkenik, urrunetik hartuko ditu, komunikabideen bitartez. Honako
eskala hauek eskaintzen dira: “Beste hiztun batzuen arteko elkarrizketak ulertzea” (solaskide izan gabe) eta“Zuzeneko aurkezpenak eta hitzaldiak ulertzea”. Gainera, beste eskala gehigarri batzuk daude, hala nola
“Azalpenak eta argibideak ulertzea” eta “Audio edo zeinuen komunikazioak eta grabaketak ulertzea”. Halaber,ikus-entzunezko ulermenaren barruan, eskala bereizi bat sortu da: “Telebista, filmak eta bideoak ikustea”.

Ahozkoaren ulermena, oro har
Ahozkoaren ulermena, oro har
C2

Gai da erraz ulertzeko abiadura natural azkarrean ekoitzitako ahozko/zeinuzko ia edozein diskurtso-mota, aurrez
aurrekoa nahiz hedabideetatik datorrena..

C1

Gai da bere espezialitateaz haragoko gai abstraktu eta konplexuei buruzko diskurtso luzeei jarraitzeko, nahiz eta
litekeena den xehetasunen bat egiaztatu behar izatea, batez ere aldaerarekin ohituta ez badago.
Gai da esamolde idiomatiko eta lagunarteko asko ezagutzeko eta erregistro-aldaketaz ohartzeko.
Gai da diskurtso luze bati jarraitzeko, baita oso argi egituratua ez denean edo ideien arteko lotura ustezkoa soilik
denean eta era esplizituan adierazita ez dagoenean ere.
Gai da edozein hizkera estandar edo aldaera ezagun ulertzeko, bai aurrez aurreko elkarrizketetan bai
hedabideetakoetan, bizitza pertsonalari, sozialari, akademikoari edo profesionalari buruzko gai arrunt edo ez
arruntei buruz. (Entzumenezko / ikusizko) zarata gehiegi egoteak, diskurtsoak egitura egokia ez izateak eta
hizkuntzaren ohiko esamoldeak erabiltzeak eragina izan dezake ikaslearen ulermen-gaitasunean.

B2

B1

Gai da formaren eta edukiaren ikuspegitik konplexua den diskurtso baten ideia nagusiak ulertzeko, hizkuntza
estandarrean esana bada, izan gai zehatzei buruzkoa nahiz gai abstraktuei buruzkoa, baita bere espezialitatearen
baitako eztabaida teknikoei buruz bada ere.
Gai da diskurtso luzeak eta argudio-ildo konplexuei jarraitzen dietenak ulertzeko, baldin eta gaia nahiko ezagunabada eta markatzaile esplizituak ematen badira azalpenaren egituraz ohartzeko laguntza gisa.
Gai da eguneroko gaiei edo laneko gaiei buruzko informazio zehatza ulertzeko eta mezu orokorrak nahizxehetasun espezifikoak ulertzeko, baldin eta diskurtsoak egitura argia badu eta azentu normalarekin ahoskatua
bada.
Gai da lanari, eskolari, aisiari… buruzko eguneroko gaien gaineko diskurtso argien eta hizkuntza estandarrekoen
edo aldaera ezagunen ideia nagusiak ulertzeko, baita kontakizun laburretakoak ere.
Gai da behar zehatzei aurre egiteko adina ulertzeko, baldin eta diskurtsoa argi egituratua eta poliki ahoskatua bada.

A2

A1

AurreA1

Gai da berehalako lehentasuna duten arloei buruzko esaldi eta adierazpenak ulertzeko (adibidez, norberari eta
familiari buruzko oinarrizko informazioa, erosketak, bizitokia, lanbidea), baldin eta diskurtsoa argi eta mantso
ahoskatua bada.
Gai da mantso eta kontuz ahoskatutako diskurtso bat ulertzeko, baldin eta hiztunak, esanahiaz jabetzeko astia
emateko, etenaldi luzeak egiten baditu.
Gai da eguneroko gaiei buruzko informazio zehatza identifikatzeko (adibidez, lekuak eta orduak), baldin eta
hiztunak argi eta poliki ahoskatzen badu.
Gai da galdera eta esaldi labur eta oso sinpleak ulertzeko, baldin eta hiztunak argi eta poliki ahoskatzen badu eta
keinuak edo bestelako seinaleak egiten baditu esandakoa ulertzeko laguntza gisa, edo, are, premiazkoa denean,esandakoa errepikatzen badu.
Gai da eguneroko hitz arruntak ulertzeko, baldin eta hiztunak argi eta poliki esaten baditu, eguneroko testuinguru
ezagun eta zehatz batean.
Gai da zenbakiak, prezioak, datak eta astegunak identifikatzeko, baldin eta hiztunak argi eta poliki esaten baditu,
eguneroko testuinguru ezagun eta zehatz batean.

48. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Beste hiztun batzuen arteko elkarrizketak ulertzea
Eskala hau, nagusiki, bi egoerari dagokie: batetik, izan liteke, taldeko elkarreragin batean, beste hizkuntzan
diharduten pertsonek elkarri hitz egitea/zeinuak egitea, erabiltzaile edo ikasleari zuzenean hitz egin/zeinuak
egin gabe; bestetik, izan liteke erabiltzaile edo ikaslea kanpoko bat izatea, hau da, berarengandik gertu daudenbi pertsonaren arteko elkarrizketari erreparatzea. Bi egoera horiek nabarmen zailagoak dira erabiltzaile edo
ikaslearentzat, zuzenean berari ari zaizkionean ulertzea baino, zeren hiztunak/zeinu-egileak ez baitira haren
mailara moldatuko, eta, bestalde, gerta liteke bi hiztunak/zeinu-egileak beren uste eta esperientzia partekatuez
jardutea, eta baita hizkuntzaren aldaerak ere erabiltzea, eta erabiltzaile edo ikasleak ez dauka “eskubiderik”
azalpenik eskatzeko, ez eta esan dutena errepikatu dezaten eskatzeko ere, ez baitira berarekin ari. Hona hemen
eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f hitzak/zeinuak, esaldiak… harrapatzea eta elkarri lotzea;
f gaia identifikatzeko eta gaia aldatu dela identifikatzeko adinakoak harrapatzea;
f garapen kronologikoa identifikatzea, adibidez, kontakizun bat;f jendea ados ala desados dagoen identifikatzea, auzi baten alde eta kontra esandako argudio eta abarrez
ohartzea;
f jarrera eta inplikazio soziokulturalak identifikatzea (C mailak).
Beste hiztun batzuen arteko elkarrizketak ulertzea
C2

Gai da parte-hartzaileen ohiko abiaduran gertatzen diren eztabaida informaletako hizkuntzaren inplikazio
soziokultural gehienak identifikatzeko.
Gai da taldeko eztabaidetan besteen arteko elkarrizketa konplexuak erraz ulertzeko, baita gai abstraktuei,
konplexuei eta ezezagunei buruz ari badira ere.

C1

Gai da eztabaida bizietan parte-hartzaile bakoitzak duen jarrera identifikatzeko, baita parte-hartzaileek
elkarren txandak mozten dituztenean, digresioak txertatzen dituztenean eta hizkera kolokiala erabiltzen
dutenean ere, baldin eta hiztunen ohiko abiaduran eta azentu normalarekin hitz egiten badute.
Gai da xede-hizkuntzan diharduten hiztunen/zeinu-egileen arteko elkarrizketa biziak ulertzeko

B2

Gai da bere inguruan esaten dena ia erabat ulertzeko, ahalegin handiak eginez bada ere, baina litekeena
da zaila gertatzea xede-hizkuntzan diharduten eta beren diskurtsoa nolabait egokitzen ez duten hiztunen/
zeinu-egileen arteko eztabaidan parte hartzea.
Gai da argudio edo ideia baten aldeko eta aurkako arrazoi nagusiak identifikatzeko, hizkera estandar edo
aldaera ezagun argian egindako eztabaida batean.
Gai da diskurtso informal luze baten sekuentzia kronologikoari jarraitzeko, adibidez, kontakizun edo
pasadizo bat kontatzen bada.
Gai da eguneroko elkarrizketa eta eztabaida gehienak ulertzeko, baldin eta hizkera estandarrean edo aldaera
ezagunean gauzatzen bada eta argi ahoskatzen.

B1

Gai da bere aurrean gertatzen den eztabaida luze bateko ideia nagusiak ulertzeko, oro har, baldin eta
ekoizpena hizkuntza estandarrean edo aldaera ezagunean ondo ahoskatzen bada.
Gai da eztabaidaren gaiari antzemateko, oro har, baldin eta solaskideek argi eta mantso ari badira.

A2

Gai da jakiteko parte-hartzaileak bat datozen ala ez, baldin eta argi eta mantso ari badira.
Gai da elkartruke sozial labur eta sinpleen muina ulertzeko, baldin eta parte-hartzaileek oso mantso eta argi
ari badira.

A1

AurreA1

Gai da zenbait hitz eta esamolde ulertzeko, parte-hartzaileak beren buruaz, familiaz, eskolaz, zaletasunez
edo inguruaz ari direnean, baldin eta mantso eta argi ari badira.
Gai da elkarrizketa sinple bateko hitzak/zeinuak eta esaldi laburrak ulertzeko (adibidez, denda bateko
saltzailearen eta bezeroaren arteko elkarrizketa), baldin eta oso mantso eta oso argi ari badira.
Ez dago deskriptorerik.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 49. orrialdea

Zuzeneko aurkezpenak eta hitzaldiak ulertzea
Eskala hau, jendaurrean hiztun bat aritzen denean ulertzeari dagokio (adibidez, bilera, mintegi edo hitzaldi
batean, bisitaldi gidatu batean, edo ezkontza edo beste ospakizun batean). Normalean, errazagoa izaten da
zuzeneko hitzaldiak eta aurkezpenak ulertzea, xede-hizkuntzan diharduten pertsonen arteko elkarrizketak
ulertzea baino, nahiz eta, lehenengo kasuan, erabiltzailea edo ikaslea are urrunago egongo den diskurtsoan partehartzen ari denarengandik. Hasteko, hitzaldi edo aurkezpena bakarrizketa bat denez, egitura finkoagoa izango
du, eta errazagoa izango da hariari berriro heltzea, norberak ulertu ez duen pasarte baten ondoren. Bestalde,
litekeena da, jendaurrean aritzean, hiztunak/zeinu-egileak erregistro neutralago bat erabiltzea eta ahotsa ahalik
eta gehien proiektatzea, publikoaren jarraipen-gaitasuna areagotzeko. Hona hemen eskala honetan lantzen
diren kontzeptu nagusiak:
f egiazko tresnaz (adibidez, bisitaldi gidatuen kasuan) edo baliabide bisualez (adibidez, PowerPoint)
lagundutako solasari jarraitzea;
f entzuleriari moldatzea (hizketaren abiadura, erabilera erraztea);f egoeraren eta gaiaren ezagutza;
f argudioaren ildoari jarraitzea, puntu nagusiei antzematea, etab.
Zuzeneko aurkezpenak eta hitzaldiak ulertzea

C2

Gai da lagunarteko esamolde, erregionalismo edo ohikoa ez den terminologia duten hitzaldi eta aurkezpen
espezializatuak ulertzeko.
Gai da inferentzia egokiak egiteko, loturak edo inplikazioak modu esplizituan azaldu ez badira ere.
Gai da aurkezpen batean egindako txisteak edo zeharkako aipamenak ulertzeko.

C1

Gai da hitzaldiak, elkarrizketak eta eztabaidak nahiko erraz ulertzeko.
Gai da formaren eta edukiaren ikuspegitik konplexuak diren hitzaldi eta txostenen eta beste aurkezpen
akademiko eta profesional batzuen ideia nagusiak ulertzeko.
Gai da azaldutako iritzia ulertzeko, momentu horretan interes orokorreko gaiak badira edo bereespezialitateari buruzkoak badira, baldin eta hizkuntza estandarrean edo aldaera ezagunean egiten badira.

B2

Gai da argudio-ildo konplexuei jarraitzeko, hitzaldia argi artikulatuta badago eta gaia nahiko ezagutzenbadu.
Gai da hitzaldiaren gai nagusiei antzemateko, baldin eta adierazpena hizkuntza estandarrean edo aldaera
ezagunean egiten bada.
Gai da ikuspuntua identifikatzeko eta iritzia zein azaltzen ari diren egitateak bereizteko.
Gai da bere espezialitateari buruzko hitzaldiak ulertzeko, baldin eta gaia ezaguna badu eta aurkezpena
erraza eta argi egituratua bada.
Gai da ideia nagusiak eta xehetasunak bereizteko, gai ezagunei buruzko hitzaldi estandarretan, baldin eta
adierazpena hizkuntza estandar argi artikulatuan edo aldaera ezagunean egiten bada.

B1

Gai da eguneroko bizitzako gaiei buruzko diskurtso errazak eta laburrak ulertzeko, baldin eta ahoskera
estandar eta garbian edo aldaera ezagunean eginak badira.
Gai da baliabide bisualez lagundutako (adibidez, diapositibak edo eskuorriak) hitzaldi edo aurkezpen argi
bati jarraitzeko, bere espezialitateko gai bati buruz ari bada, eta gai da azalpenak ulertzeko.
Gai da bakarrizketa argi batean esaten denaren ideia nagusiak ulertzeko, adibidez bisitaldi gidatu batean,baldin eta ahoskera argia bada, eta hiztunak mantso samar egiten badu.
Gai da gai arrunt bati buruzko erakustaldi edo aurkezpen baten muin nagusiari antzemateko, baldin
eta mezua mantso eta argi adierazten bada, hizkuntza sinplearekin eta baliabide bisualekin lagunduta(adibidez, diapositibak, eskuorriak).

A2

Gai da aurkezpen edo erakustaldi oso sinple eta ondo egituratu bati jarraitzeko, baldin eta diapositibak,
adibide zehatzak edo diagramak erakusten badira, mantso eta argi ahoskatzen bada, errepikatuz, eta gaia
ezagutzen badu.
Gai da aurreikusteko moduko egoera batean emango den informazio sinplearen muinari antzemateko;
adibidez, bisitaldi gidatu batean: “Hemen bizi da lehendakaria”.

50. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Zuzeneko aurkezpenak eta hitzaldiak ulertzea
A1
AurreA1

Gai da aurreikusteko moduko egoera batean emango den informazio sinplearen muinari antzemateko,
adibidez, bisitaldi gidatu batean, baldin eta oso mantso eta argi ahoskatzen bada, eta, tarteka, etenaldi
luzeak egiten badira.
Ez dago deskriptorerik.

Azalpenak eta argibideak ulertzea
Eskala honi dagokionez, arreta handiz entzun behar da, informazio zehatza harrapatzeko. Egoera zailagoa da,zeren, baliteke azalpenak eta argibideak bozgorailu-sistema publiko baten bidez ematea (eta baliteke sistema
guztiz ondo ez ibiltzea), edo, bestela, urrun samar dagoen hiztun/zeinu-egile batek ematea. Hona hemen eskala
honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f jarraibide eta argibide xeheak ulertzea;
f azalpenen ideia nagusiari antzematea;
f argitasun-maila: argia eta mantsoa; abiadura normala eta entzunezkoaren/ikusizkoaren distortsioa.
Azalpenak eta argibideak ulertzea
C2

C1

B2

Ez dago deskriptorerik; ikus C1.
Gai da jendaurreko azalpenetatik informazio espezifikoa ateratzeko, azalpenak kalitate txarrekoak eta(ahoz/ikusiz) distortsionatuak izan arren; adibidez, geltokian edo estadioan; edo grabaketa zahar bat.
Gai da informazio tekniko konplexua ulertzeko; adibidez, funtzionamendu-argibideak eta produktuen eta
eguneroko zerbitzuen gaineko zehaztapenak.
Gai da gai zehatz nahiz abstraktuei buruzko adierazpenak eta mezuak ulertzeko, hizkuntza estandarrean
edo aldaera ezagunean eta erritmo normalean ahoskatuak badira.
Gai da argibide xeheak ulertzeko, horiei ganoraz jarraitzeko moduan.
Gai da informazio tekniko errazak ulertzeko; adibidez, tresna arruntak erabiltzeko jarraibideak.

B1

Gai da jarraibide xeheak ulertzeko.
Gai da jendaurreko azalpenak ulertzeko aireportuetan, geltokietan eta garraio publikoan –hegazkin, tren
eta autobusetan–, baldin eta era estandarrean artikulatzen badira eta atzeko [entzunezko/ikusizko] zarata
txikiz aditzen bada.
Gai da eguneroko jarduera arruntei buruzko argibideak ulertzeko eta jarraitzeko, adibidez kirolari edo
sukaldaritzari buruzkoak, baldin eta poliki eta argi adierazten badira.
Gai da azalpen errazak ulertzeko (adibidez, zinemako egitarau bati edo kirol-jarduera bati buruzkoak, trena
berandu datorrela dioen azalpen bat), baldin eta poliki eta argi adierazten badira.

A2

Gai da mezu eta adierazpen labur, sinple eta argien ideiez ohartzeko.
Gai da alde batetik bestera oinez edo garraio publikoan nola joan adierazten duten argibide errazak
ulertzeko.
Gai da denborari, datari eta zenbakiei buruzko argibide oinarrizkoak ulertzeko, bai eta egin beharreko
eguneroko ataza eta zereginei buruzko argibideak ulertzeko ere.
Gai da mantso eta kontuz ematen zaizkion jarraibideak ulertzeko, eta gai da argibide errazak eta laburrak
jarraitzeko.

A1

Gai da objektu baten kokapenari buruzko azalpena ulertzeko, norbaitek mantso eta argi azaltzen badio eta
objektua inguruan badago.
Gai da zenbakiak, prezioak eta ordutegiak ulertzeko, bozgorailu bidez mantso eta argi azaltzen badira,adibidez tren-geltokian edo denda batean.

AurreA1

Gai da argibide motz eta sinpleak ulertzeko, hala nola “Geldi”, “Itxi atea” eta abar, baldin eta mantso esaten
badira, aurrez aurre, edo, beharrezkoa bada, marrazkiekin edo keinuekin lagunduta.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 51. orrialdea

Hedabideetako entzunezko emanaldiak (edo zeinuzkoak) eta grabatutako materiala
ulertzea
Eskala honi dagokio hedabideetako audio eta zeinuzko emanaldiak eta bideoz lagundu gabeko grabatutako
materiala ulertzea; besteak beste, mezuak, eguraldiaren iragarpenak, kontakizunak, albiste-buletinak, elkarrizketak
eta dokumentalak. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f informazio zehatza identifikatzea;
f ideia nagusiak, funtsezko informazioa ulertzea;
f informazio garrantzitsuari antzematea;
f hiztunaren aldartea, jarrera eta ikuspuntuak identifikatzea.
Hedabideetako entzunezko emanaldiak (edo zeinuzkoak)
eta grabatutako materiala ulertzea
C2

Ez dago deskriptorerik; ikus C1.

C1

Gai da material grabatu eta erretransmititu asko ulertzeko, baita ohiz kanpoko erabilerakoa ere, eta
xehetasunez eta ñabardurez ohartzeko, parte-hartzaileen jarrerez eta beren arteko harreman inplizituez
esaterako.

B2

Gai da hizkuntza estandarreko grabazioak ulertzeko, eguneroko bizitzakoak, profesionalak edo
akademikoak, eta gai da parte-hartzailearen ikuspegia eta jarrera, eta informazioaren edukia identifikatzeko.
Gai da dokumental gehienak eta grabatutako edo zuzeneko material gehienak ulertzeko, hizkuntza
estandarrean ematen badira, eta gai da aldartea, tonua, etab. identifikatzeko.
Gai da grabatutako edo erretransmititutako materialen informazioaren edukia oro har ulertzeko, material
horiek interes pertsonaleko gaiei buruzkoak eta hizkuntza argiko eta estandarrekoak direnean.

B1

Gai da albistegietako eta beste material grabatu errazagoetako ideia nagusiak ulertzeko, eguneroko gaiei
buruzkoak eta mantso eta argi samar adieraziak badira.
Gai da kontakizunetako ideia nagusiak eta xehetasun garrantzitsuak ulertzeko (adibidez, oporraldi baten
deskribapenean), baldin eta mantso eta argi adierazten badira.
Gai da informazio garrantzitsua ulertzeko iragarki laburretan, intereseko ondasun eta zerbitzuei buruz(adibidez, CDak, bideo-jolasak, bidaiak, etab).
Gai da elkarrizketa batean pertsona batek dioena ulertzeko aisialdian egiten dutenaz, beren zaletasunez eta
gustatzen ez zaienaz, baldin eta hiztunak mantso eta argi ari badira.

A2

Gai da grabatutako pasarte laburretako informazioa ulertzeko eta ateratzeko, baldin eguneroko gaiei eta
aurreikus daitezkeen gaiei buruz badihardute eta argi eta mantso adieraziak badira.
Gai da informazio garrantzitsua ateratzeko emanaldi laburretatik, hala nola eguraldi-iragarpen, kontzertuiragarpen eta kiroletako emaitzei buruzko emanaldietatik, baldin eta pertsonek argi hitz egiten badute.
Gai da istorio bateko puntu garrantzitsuak ulertzeko eta istorioaren muinari jarraitzeko, baldin eta mantso
eta argi kontatzen bada.

A1

Gai da informazio konkretuari antzemateko (adibidez, lekuak eta denbora), eguneroko gaiei buruzko
grabaketetan, baldin eta oso mantso eta argi adierazten bada.

AurreA1

Gai da jada ezagutzen dituen hitzak/zeinuak, izenak eta zenbakiak identifikatzeko grabaketa laburretan,baldin eta mantso eta argi adierazten bada.

3.1.1.2. Ikus-entzunezkoen ulermena
Telebista, filmak eta bideoak ikustea
Eskala honi dagokio bideoak ikustea, bai zuzenekoak bai grabatutakoak, eta, goreneko mailetan, filmak ikustea.
Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f gaia aldatu dela identifikatzea eta ideia nagusiei antzematea;
f xehetasunak, ñabardurak eta esanahi inplizitua ulertzea (C mailak);f hizkuntza-mota: erabilera estandarretik, mantsotik hasita, erabilera idiomatikoak eta argota ulertzekorainoko
gaitasuna.

52. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Telebista, filmak eta bideoak ikustea
C2

Ez dago deskriptorerik; ikus C1.
Gai da argot edo lagunarteko hizkuntza eta esapide idiomatiko asko erabiltzen duten filmak ulertzeko.

C1

Gai da telebista-saio jasoetan aurkezten diren argudioak zehatz ulertzeko; adibidez, pil-pilean dauden auziei
buruzko programak, elkarrizketak eta eztabaida-saioak.
Gai da film, antzezlan eta telebista-saio gehienetan agertzen diren ñabardura eta esanahi inplizitu gehienak
ulertzeko, baldin eta hizkuntza estandarrean edo aldaera ezagunean badaude.
Gai da albistegietako eta pil-pilean dauden auziei buruzko argudioen eta eztabaiden ideia nagusiak
ateratzeko.

B2

Gai da telebistako eta gaur egungo gaiei buruzko saioetako berri gehienak ulertzeko.
Gai da hizkuntza estandarreko edo aldaera ezaguneko dokumentalak, zuzeneko elkarrizketak, eztabaidak,
antzerki-lanak eta film gehienak ulertzeko.
Gai da interes pertsonaleko gaiez diharduten telebistako saio gehienak ulertzeko, adibidez, elkarrizketak,hitzaldi laburrak eta albistegiak, mantso samar eta argi adieraziak badira.

B1

Gai da film asko ulertzeko, argumentuaren zati handi bat ikusizko elementuek eta ekintzek gidatazen
dutenean, eta garbi adieraziak eta hizkuntz maila apalekoak direnean.
Gai da eguneroko bizitzako gaiei buruzko telebistako saioetako ideia nagusiez jabetzeko, mantso samar eta
garbi adieraziak badira.
Gai da gertaera, istripu eta abarri buruzko telebistako albisteen ideia nagusiaz jabetzeko, diskurtsoa ikusizko
osagarriak lagundua bada.

A2

Gai da film bateko eszena bat, film bati buruzko trailerra edo telebistako iragarkia ulertzeko, eta zeri
buruzkoa den ohartzeko, betiere irudiek nabarmen laguntzen badiote ulermenari eta adierazpena argia eta
mantso samarra bada.
Gai da telebistako albisteetan gaiez noiz aldatu duten sumatzeko eta eduki nagusiaz jabetzeko.

A1

Gai da, informazio bisuala eta ezagutza orokorra erabiliz, albisteen laburpenetako hitz arruntak/zeinuak eta
esapideak ezagutzeko, izenburuetan ageri diren gaiak identifikatzeko eta iragarkietako produktu gehienak
identifikatzeko.

AurreA1

Gai da bideo bateko gaia identifikatzeko, informazio bisuala eta aurretiazko ezagutza oinarritzat hartuta.

3.1.1.3. Idatzizkoaren ulermena
Idatzizkoaren ulermenean biak biltzen dira: idatzizko eta zeinuzko testuak. Irakurmenaren kategoriak bi eratakoak
izan daitezke: helburu jakin bat lortzeko irakurtzea eta testu-genero jakinak irakurtzea funtzio zehatz batzuen
arabera. Helburu jakin bat lortzeko irakurtzen denean, funtsezko bereizketa bat dago “Orientazio bila irakurtzea”ren
eta “Informazioa eta argudioak bilatzeko irakurtzea”ren artean. Lehenengo moduari bilaketa-irakurketa deitzen
zaio batzuetan, eta bi eratan egiten da nagusiki: lehenik, testua azkar eta “diagonalean” irakurriz, ea testuarenparte batzuk sakonean irakurtzea komeni den erabakitze aldera (skimming edo “gainetikako irakurketa”), edo,
bigarrenik, testuan zehar bizkor begiratuz, zerbait espezifiko baten bila, normalean, informazio bila (scanningedo·”irakurketa xehea”). Autobusaren edo trenaren ordutegia begiratzeko erabili ohi da bigarren irakurketamodu hori, baina, batzuetan, posible da prosazko testu luze bati begiratzea zerbaiten bila. Ondoren, oinarrizko
ezberdintasun bat dago “Informazioa edo argudioak lortzeko irakurtzea”ren eta “Plazer soilagatik irakurtzea”renartean. Baliteke plazer soilagatik irakurtzea ez-fikziozko testuak, baina ez dute zertan literatur lanak izan. Plazer
soilagatik irakurtzearen baitan biltzen dira aldizkariak, egunkariak, vlogak/blogak, biografiak eta abarrak, eta
baita beste norbaitek ikasketa edo lanengatik baino irakurriko ez lituzkeenak ere, betiere norberaren interesen
arabera. Azkenik, zenbait testu modu jakin batean irakurtzen dira: adibidez, informazio bila irakurtzeko modu
espezializatu bat da “Argibideak irakurtzea”. “Gutunak irakurtzea” bestelakoa da, eta atalaren hasieran ipini dugu,
pertsonen arteko hizkuntza-ekintzei dagozkien eskalak jarri ditugulako kategoria bakoitzaren hasieran. 2018an
gehitu zelako agertzen da azkenean “Plazer soilagatik irakurtzea”.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 53. orrialdea

Idatzizkoaren ulermena, oro har
Idatzizkoaren ulermena, oro har

C2

Gai da idatzizko/zeinuzko testu-era ia guztiak ulertzeko, baita testu abstraktuak eta egitura konplexukoak,
eta lagunarteko esamolde asko dituztenak ere (literarioak nahiz bestelakoak).
Gai da testu luze eta konplexu ugari ulertzeko eta estilo desberdinen ñabardurez eta esanahi inplizituaz
nahiz esplizituaz jabetzeko.
Gai da bere espezialitateko eta bestelako testu luze eta konplexuak erabateko xehetasunez ulertzeko,
baldin eta atal zailenak berriro irakurtzeko aukera badu.

C1

Gai da era askotako testuak irakurtzeko, baita literatur testuak, egunkari edo aldizkarietako artikuluak eta
argitalpen akademiko edo profesional espezializatuak ere, baldin eta bi aldiz irakurtzeko aukera badu eta
erreferentzia-tresnak eskura baditu.

B2

Gai da estiloa eta lastertasuna testu-motaren eta helburuen arabera aldatuz eta erreferentzia-iturriak era
selektiboan erabiliz irakurtzeko. Irakurketako hiztegi zabala du, baina zailtasunak izan ditzake ez ohikoesapideekin..

B1

Gai da bere espezialitatearekin zerikusia duten gaiei buruzko testu errazak irakurtzeko, ulermen-maila
onarekin.
Gai da eguneroko edo laneko hizkuntzan idatzitako gai arruntei buruzko testu laburrak eta errazak
ulertzeko.

A2
Gai da oso hiztegi arrunta eta nazioarteko hiztegi komuneko zenbait termino dituzten testu laburrak eta
errazak ulertzeko.

A1
AurreA1

Gai da oso testu laburrak eta errazak ulertzeko, esaldiz esaldi irakurriz, izen, hitz eta oinarrizko esaldi
arruntak ulertuz eta berriz irakurriz, hala behar duenean.
Gai da hitz arruntak ezagutzeko, betiere marrazkien laguntzarekin, adibidez, janari azkarra ematen duen
jatetxe bateko menua, argazkiak dituena, edo hiztegi arrunta erabiltzen duen liburu ilustratu bat.

Gutunak irakurtzea
Eskala honetan biltzen dira gutun formalak eta pertsonalak. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu
nagusiak:f mezuaren luzera eta zailtasun- edo erraztasun-maila;
f informazioaren zehaztasuna, errutina-formatu bati jarraitzen al dion;f hizkuntza nolakoa den: estandarra, kolokiala, esapide idiomatikoekin;f gaia nolakoa den: egunerokoa, norberaren interesei lotua edo espezializatua.
Gutunak irakurtzea
C2

Gai da gai zail bati buruzko gutun formal espezializatuak irakurtzeko.
Gai da era guztietako gutunak ulertzeko, tarteka hiztegia erabiliz.

C1

Gai da e-mailetan, eztabaida-foroetan, blogetan eta abarretan adierazten diren jarrerak, inplizituak nahizesplizituak, emozioak eta iritziak ulertzeko, baldin eta bi aldiz irakurtzeko aukera badu eta erreferentziatresnak eskura baditu.
Gai da gutun pribatuetako argota, esapide idiomatikoak eta txantxak ulertzeko.

B2

Gai da bere espezialitateari buruzko gutunak irakurtzeko, eta erraz jabetzen da haien esanahi orokorraz.
Gai da hizkuntza kolokialean idatzitako e-mail pertsonal batean edo post batean esaten dena ulertzeko.

54. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Gutunak irakurtzea
Gai da gai ez hain ezagunei buruzko gutun formalak ulertzeko, gutuna beste norbaiti bideratzeko moduan.

B1

Gai da gutun pertsonaletan agertzen diren gertaera, sentipen eta nahien deskribapena ulertzeko, lagun
batekin gutun-truke sarria izateko moduan.
Gai da gertaera eta esperientziei buruzko kontakizun xehe samarrak egiten dituzten gutun, e-mail edo post
pertsonal garbiak ulertzeko.
Gai da bere intereseko arlo profesionalaren gaineko gutun formal estandarrak eta online postak ulertzeko.
Gai da gutun, e-mail edo post pertsonal sinpleak ulertzeko, gai arruntei buruzkoak (hala nola lagunei edo
familiari buruzkoak), eta gai da gai horiei buruzko galderak egiteko.

A2

Gai da eguneroko bizitzan erabiltzen diren gutun eta fax arrunten ereduak, gai arruntei buruzkoak,
ulertzeko (formularioak, eskariak, onespena eskatzeko gutunak, etab.).
Gai da gutun pertsonal errazak eta soilak ulertzeko.
Gai da e-mail eta gutun formal oso soilak ulertzeko (adibidez, erreserba baten edo online egindako
erosketa baten baieztapena).
Gai da postaletako mezu laburrak eta errazak ulertzeko.

A1

AurreA1

Gai da sare sozialen bidez edo e-mail bidez bidalitako mezu labur eta soilak ulertzeko (adibidez, zerbait
egiteko proposamena, eta non eta noiz elkartu).
Gai da gutun, postal edo e-mail batetik ateratzeko zer ekitalditara gonbidatu duten eta zer egunetan, zer
ordutan eta non izango den.
Gai da lagunek edo lankideek emandako ohar eta mezu oso errazetan tokiak eta orduak ezagutzeko,
adibidez: “4retan itzuliko naiz” edo “Bilera-gelan”, baldin eta ez bada laburdurarik erabiltzen.

Orientatzeko irakurtzea
Orientatzeko irakurtzea –bilaketa-irakurketa– gainetikako irakurketa da (skimming): azkar irakurtzea, testuaren
garrantziaz ohartzeko; eta baita xehea ere (scanning): informazio zehatz bat bilatzeko irakurtzea. Zeinuzko testuei
dagokienez, bi funtzioak lortzen dira bideoa “bizkor aurreratu” eran jarrita. Hona hemen eskala honetan lantzen
diren kontzeptu nagusiak:
f testu-motak (ohar eta eskuorrietatik hasita, artikulu eta liburuetaraino);
f informazio zehatza ulertzea, hala nola denborak eta prezioak, lan bisualetako testuetatik, eta ez hainbeste
prosazko testuetatik, ulermenari laguntzen dion antolaketarekin;f informazio garrantzitsua identifikatzea,
f testuak gainetik irakurtzea, garrantzitsuak diren jakiteko;
f abiadura –B2 mailan–.
Orientatzeko irakurtzea
C2

Ez dago deskriptorerik; ikus B2.

C1

Ez dago deskriptorerik; ikus B2.
Gai da era askotako iturriak diagonalean irakurtzeko (artikuluak, erreportajeak, webguneak, liburuak,
etab.), azkar, bai bere alorrean bai alor horri lotutako beste arlo batzuetan, eta gai da dagokion ataza
betetzeko beharrezkoak eta egokiak diren testuaren atalak identifikatzeko.

B2

Gai da testu zabal eta zailetan xehetasun esanguratsuak erraz aurkitzeko.
Gai da hainbat gai profesionali buruzko berrien, artikuluen eta txostenen edukia eta garrantzia azkar
identifikatzeko, eta gai da horien analisi sakonagoa egitea beharrezkoa den ala ez erabakitzeko.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 55. orrialdea

Orientatzeko irakurtzea
Gai da, nahi duen informazioa eskuratzearren, testu luzeak kontsultatzeko, eta badaki testu bateko zenbait
ataletatik edo testu desberdinetatik informazioa biltzen, ataza espezifiko bat gauzatu behar duenean.
Gai da aldizkari, eskuorri edo webgunetako testu konkretu eta garbiak irakurtzeko, zeri buruz diren
identifikatzeko eta erabilgarria suerta dakiokeen informaziorik biltzen duten erabakitzeko.

B1

Gai da eguneroko bizitzako material idatzian, adibidez gutunetan, katalogoetan eta agiri ofizial laburretan,
garrantzizko informazioa aurkitzeko eta ulertzeko.
Gai da janari eta botiken etiketetako informazio garrantzitsua, prestaketari eta erabilerari buruzkoa,
ulertzeko.
Gai da artikulu bat, erreportaje bat edo laburpen bat dagokion gaiari buruzkoa den ebazteko.
Gai da informazio garrantzitsua ulertzeko egunkari edo aldizkarietako iragarki sinple eta argi idatzitakoetan,baldin eta ez badira laburdura asko erabiltzen.
Gai da informazio zehatza topatzeko testu praktiko, konkretu eta aurreikusteko modukoetan (adibidez,
bidaia-liburuetan, errezetetan), baldin eta hizkuntza soilean ekoitzita badaude.
Gai da liburuxka eta webguneetan produktuei buruz (adibidez, gailu digital eramangarri edo kamerei buruz)
ematen diren deskribapen soil eta laburretako informazio nagusia ulertzeko.

A2

Gai da eguneroko bizitzako material idatzian, adibidez iragarkietan, prospektuetan, jatetxeetako menu
edo kartetan, zerrendetan eta ordutegietan, informazio espezifikoa eta aurreikus daitekeen informazioa
aurkitzeko.
Gai da zerrendetan informazio espezifikoa edo eskatzen zaion informazioa aurkitzeko (adibidez, badaki
zerbitzu edo denda jakin bat bilatzeko “Orrialde horiak” erabiltzen).
Gai da leku publikoetan (kalean, jatetxeetan, tren-geltokietan eta lantokietan, esaterako) ageri direnseinaleak eta idazkunak ulertzeko, adibidez: leku jakin batera joateko argibideak, jarraibideak eta
arrisku-ohartarazpenak.
Gai da eguneroko bizitzako izen, hitzak/zeinuak eta esaldi arruntak ezagutzeko.
Gai da dendetako gidak (sail bakoitza zer solairutan dagoen) eta jarraibideak (igogailua non dagoen)ulertzeko.

A1

Gai da hotel baten oinarrizko informazioa ulertzeko (adib., noiz diren otorduak)Gai da informazio garrantzitsu eta sinplea aurkitu eta ulertzeko iragarkietan, ekitaldi bereziei buruzko
programetan, eskuorrietan eta liburuxketan (adibidez, zer proposatzen den, zenbait balio duen, ekitaldia
egingo den data eta lekua, zer ordutan hasiko den, etab.).

AurreA1

Gai da eguneroko seinale sinpleak ulertzeko, adibidez, “Aparkalekua”, “Geltokia”, “Jangela”, “Ez erre”, etab.
Gai da lekuei, ordutegiei eta prezioei buruzko informazioa aurkitzeko poster, paskin eta oharretan.

Informazioa eta argudioak bilatzeko irakurtzea
Informazioa eta argudioak bilatzeko irakurtzea –irakurketa xehea–: kasuan kasuko helburua betetzeko norberak
egokitzat jo duen testu bat tentuz aztertzea, bai testu idatzia, bai zeinuzkoa. Sarritan, ikasketekin eta arlo
profesionalarekin lotzen da irakurketa-mota hau. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f testu-motak: errazetatik hasita (ilustrazioak biltzen dituzten informazio-material laburrak) zailetaraino(erreportaje eta artikulu konplexuak);f testuen gaiak: ikasle edo erabiltzailearen interes pertsonalari dagozkion eguneroko gai arruntetatik hasita,
ikasle edo erabiltzailearen interesekin zerikusirik ez dutenetaraino;
f ulermenaren sakontasuna: edukian biltzen den ideia bat ulertzetik hasita, puntu finagoak eta horien
inplikazioak ulertzeraino.
Informazioa eta argudioak bilatzeko irakurtzea
C2

Gai da txosten edo artikulu konplexu baten xehetasunak eta inplikazioak ulertzeko, baita bereespezializazio-arlokoak ez badira ere.

C1

Gai da gizarte-bizitzan, lan-arloan edo arlo akademikoan aurki ditzakeen testu zabal eta konplexuen sailhandia zehatz ulertzeko, eta jarrerak eta iritzi inplizituak nahiz esplizituak adierazten dituzten xehetasunez
ohartzeko.

56. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Informazioa eta argudioak bilatzeko irakurtzea
Gai da bere interes-esparruko informazio-iturri oso espezializatuetatik informazioa, ideiak eta iritziak
ateratzeko.
Gai da bere espezialitatetik kanpoko artikulu espezializatuak ulertzeko, baldin eta tarteka hiztegia erabilbadezake terminologia zuzen interpretatu duela egiaztatzeko.

B2

Gai da egileek beren jarrera edo ikuspegiak agertzen dituzten gaur egungo auziei buruzko artikuluak eta
txostenak ulertzeko.
Gai da ohartzeko testu batek noiz ematen duen egiazko informazioa eta noiz saiatzen den irakurleak
konbentzitzen.
Gai da diskurtso-testuetako egiturak identifikatzeko: kontraste-argudioak, arazo eta konponbideen
aurkezpena, eta kausa eta efektuaren arteko loturak.
Gai da bere intereseko gaiei edo ikasketei buruzko testuak, garbiak eta gertaerak deskribatzen dituztenak,ulertzeko.
Gai da testu laburrak, pil-pilean dauden gaiei edo gai arruntei buruzkoak eta jendearen iritziak biltzen
dituztenak, ulertzeko (adb. online eztabaida batean egindako ekarpen kritikoak edo zuzendariari idatzitako
gutunak).
Gai da argudio-testuen ondorio nagusiak identifikatzeko.

B1

Gai da aurkezten den auziaren trataeraren argudio-ildoaz jabetzeko, nahiz eta xehetasun guztiak ulertu ez.
Gai da gai arruntei buruzko egunkari-artikulu errazetako ideia nagusiez jabetzeko.
Gai da intereseko gai arruntei buruzko testuetan gertaerei buruz azaltzen den informazio gehiena ulertzeko,
baldin eta berrirakurtzeko behar adina denbora badauka.
Gai da ohar deskriptiboetan, hala nola museoetako erakusketetan edo erakusketei buruzko azalpenak
biltzen dituzten oholetan, esaten denaren ideia nagusiak ulertzeko.
Gai da idatzizko material errazetan informazio espezifikoa identifikatzeko, adibidez gutunetan, katalogoetan
eta gertaera jakinak deskribatzen dituzten egunkari-artikuluetan.
Gai da ekitaldi arrunt bati buruzko albiste baten egitura orokorrari jarraitzeko, baldin eta edukiak arruntak
eta aurreikusteko errazak badira.
Gai da egunkariko erreportaje laburretatik edo artikulu sinpleetatik informazio nagusia ateratzeko,
zeintzuetan testuaren esanahia ulertzen laguntzen duten baliabideak baitaude (hala nola zenbakiak, izenak,marrazkiak eta izenburuak).
Gai da eguneroko gaiei buruzko (bizimoduak, zaletasunak, kirolak, eguraldia) testu laburretako ideia
nagusiak ulertzeko.

A2

Gai da jendea, lekuak, eguneroko bizitza, kultura eta halakoak deskribatzen dituzten testuak ulertzeko,
baldin eta hizkuntza sinplean idatzita badaude.
Gai da liburuxka ilustratuetan eta mapetan ageri den informazioa ulertzeko, adibidez, hiriko edo eskualdeko
interesgune nagusiei buruzko informazioa.
Gai da bere intereseko gaiei buruzko (adb., kirolak, jende famatua) albiste laburren ideia nagusiak ulertzeko.
Gai da bere arloko deskribapen edo txosten labur bat ulertzeko, baldin eta hizkuntza sinplean idatzita
badago eta ez badakar aurreikusteko modukoa ez den xehetasunik.
Gai da jendeak bere buruari buruz iragarki edo post batean dioen gehiena eta jendeak besteei buruz
gustuko duenaz dioen gehiena ulertzeko.

A1

AurreA1

Gai da idatzizko material informatibo errazen eta deskribapen labur eta soilen zentzuaz jabetzeko, batez ere
ikusizko laguntza badu.
Gai da bere intereseko gaien gaineko testu laburrak ulertzeko (adb., kirolari, musikari edo bidaiei buruzko
albiste laburrak edo kontakizunak, etab.), baldin eta hizkuntza errazean kontatzen badira eta marrazkiak edo
irudiak agertzen badira.
Gai da hitz arruntak eta marrazkiak biltzen dituen informazio-material errazena ulertzeko; adibidez,
janari azkarreko jatetxeetako menua, argazkiak dakartzana, edo eguneroko hitz/zeinu sinple-sinpleekinkontatutako kontakizun ilustratu bat.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 57. orrialdea

Argibideak irakurtzea
Informazio bila irakurtzeko modu espezializatu bat da argibideak irakurtzea. Berriz ere, testu idatziei eta zeinuzkoei
dagokie. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f argibideen gaia: gai errazetatik hasita (ohar sinpleetako errutinazko debekuak eta argibide sinpleak), gaizailetararaino (bere espezializaziotik kanpoko gaiei lotutako baldintza xeheak eta argibide konplexuak);f zenbat testuinguru ematen den eta gaia zenbat ezagutzen den;f luzera: hitz gutxi batzuetatik hasita, testu jarraitu batean bildutako argibide luze, xehe eta konplexuetaraino.
Argibideak irakurtzea
C2

Ez dago deskriptorerik; ikus C1.

C1

Gai da makina edo prozedura berriei buruzko argibide luze eta konplexuak zehatz ulertzeko, bereespezialitatearekin lotura dutenak nahiz bestelakoak, betiere atalik zailenak berriro irakur baditzake.

B2

Gai da bere espezialitateko argibide luze eta konplexuak ulertzeko, baldintzei buruzko xehetasunak eta
ohartarazpenak barne, betiere atalik zailenak berriro irakur baditzake.
Gai da testu jarraitu batean emandako argibideak eta prozedurak, (adibidez eskuliburu batekoak),ulertzeko, betiere dagokion prozesu- edo produktu-mota ezagutzen badu.

B1

Gai da tresna bati buruz garbi adierazitako argibide errazak ulertzeko.
Gai da paketeetan ematen diren argibide errazak ulertzeko; adibidez, janaria prestatzeko argibideak.
Gai da segurtasunari lotutako argibide labur gehienak ulertzeko (adibidez, garraio publikoan agertzen
direnak edo tresna elektrikoen erabilera-eskuliburuetan agertzen direnak).
Gai da arauak ulertzeko, adibidez segurtasunari buruzkoak, hizkuntz maila errazean emanak badira.
Gai da argibide laburrak ulertzeko, urrats bakoitzaren marrazkiak erakusten badira (adibidez, nola instalatu
teknologia berri bat).

A2

Gai da eguneroko bizitzako tresnei buruzko argibide errazak ulertzeko, telefono publiko bati buruzkoak
adibidez.
Gai da argibide erraz eta laburrak irakurtzeko, baldin eta marrazkiak badituzte eta ez badaude segidan
idatzita.
Gai da botiketako etiketetan agindu sinpleen erara idatzita dauden argibideak ulertzeko, adibidez “Hartu
jatorduen aurretik”, “Gidatu egingo baduzu, ez hartu”.
Gai da errezeta erraz bat ulertzeko, batez ere urrats garrantzitsuenak marrazki bidez azaltzen badira.

A1
AurreA1

Gai da argibide laburrak eta errazak ulertzeko (adibidez, leku batetik bestera nola joan).
Gai da eguneroko testuinguru arruntetan erabiltzen diren argibide oso labur eta errazak ulertzeko,
adibidez “Ez aparkatu”, “Ezin da jan ez edan”, etab., batez ere marrazkiak badaude.

Plazer soilagatik irakurtzea
Eskala honi dagozkio fikziozko testuak nahiz fikziozkoak ez direnak, testu idatziak eta zeinuzkoak. Honako hauek
daude, besteak beste: sormenezko testuak, literatur mota ezberdinak, aldizkari eta egunkarietako artikuluak,
blogak, biografiak, betiere norberaren interesen arabera. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu
nagusiak:f luzera, testuen aniztasuna eta irudirik badagoen;f testu-motak: testu narratiboen bidezko jendearen eta lekuen deskribapen errazetatik hasita, zenbait
generotan idatzitako testu garaikide eta klasikoetaraino;
f gaiak: eguneroko gaietatik (hala nola zaletasunak, kirolak, aisialdiko jarduerak, animaliak) eta egoera
konkretuetatik hasita, gai literario eta abstraktuen sail bateraino;
f hizkuntza-mota: hizkuntza sinpletik hasita, estilo zaileko hizkuntzaraino;
f irakurtzeko erraztasuna: irudien laguntzaz testuen esanahia inferitzetik hasita, independentzia handiz
irakurtzeraino eta, azkenik, era askotako testuak irakurriz gozatzeraino;
f ulermen-maila: eskema edo ideia nagusiak ulertzetik hasita, esanahi esplizitu nahiz inplizitua ulertzeraino.

58. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Plazer soilagatik irakurtzea
C2

C1

B2

Gai da idatzizko forma ia guztiak ulertzeko, baita genero ezberdinetan idatzitako testu literario klasikoak,
kolokialak eta literaturaz kanpokoak ere, eta gai da estiloaren berezitasun sotilak antzemateko eta esanahi
inplizitua zein esplizitua ulertzeko.
Gai da testu literarioen sail bat ulertzeko, betiere atal batzuk berrirakurri baditzake eta, nahi izatera,erreferentzia-tresnetara jo badezake.
Gai da testu literarioak eta ez-fikziozko testu garaikideak, hizkuntzaren molde estandarrean idatzita
daudenak, erraz samar ulertzeko eta esanahi eta ideia inplizituak ulertzeko.
Gai da plazer soilagatik irakurtzeko independentzia-maila handi batekin, irakurketaren estiloa eta abiadura
testuaren arabera (aldizkariak, nobela errazak, historiari buruzko liburuak, biografiak, bidaiei buruzko
liburuak, gidak, kantu-letrak, poemak) egokituz, eta helbururako hautatutako erreferentzia-baliabideak
erabiliz.
Gai da narrazio argi bat duten eta hizkuntza bakun eta zuzenean idatzita dauden eleberriak irakurtzeko,
betiere patxadaz irakur badezake eta hiztegi batera jo badezake.
Gai da filmei, liburuei, kontzertuei eta abarrei buruzko kontaketak, publiko zabal batentzat idatziak,
irakurtzeko eta ideia nagusiak ulertzeko.
Gai da poema sinpleak eta kantu-letrak, hizkuntza eta estilo argian idatziak, ulertzeko.

B1

Gai da aldizkarietan, gidetan eta kontakizunetan modu esplizituan kontatzen diren sentipenen,
ikusmoldeen, lekuen eta ekitaldien deskribapenak ulertzeko, ohiko eta eguneroko hizkuntzan idatzitabadaude.
Gai da bidaietako egunerokoak ulertzeko, bidaian gertatutakoak eta idazlearen esperientziak eta
deskubrimenduak kontatzen dituztenak.
Gai da kontakizunen, nobela errazen eta komikien argumentua ulertzeko, kontakizunaren ildoa argi badago
eta eguneroko hizkuntza ohikoa erabiltzen bada, betiere hiztegia sarri erabiliz.
Gai da kontakizun eta komiki-zinta labur eta errazak, eguneroko egoera jakinei buruzkoak eta egunerokoan
barra-barra erabiltzen diren hizkuntzan idatziak, gutxi gorabehera ulertzeko.
Gai da aldizkari edo gidetako testu laburrak, eguneroko auzi konkretuekin lotuak (hala nola zaletasunak,kirolak, aisialdiko jarduerak, animaliak), jorratzen dituzten ideia nagusiak ulertzeko.

A2

Gai da pertsona baten bizitzari buruzko kontakizun laburrak eta deskribapenak, hitz errazekin idatziak,
ulertzeko.
Gai da argazki bidezko kontakizun batean gertatzen ari dena ulertzeko (adibidez, bizimoduari buruzko
aldizkarietan agertzen direnak) eta pertsonaien izaerari tankera hartzeko.
Gai da pertsona baten deskribapenean (adibidez, pertsona famatu baten deskribapenean) adierazten den
informazio gehiena ulertzeko.
Gai da aurreikusteko moduko eredu bati jarraitzen dion ekitaldi baten (adb., Oscar sarien banaketaren)kronika laburraren ideia nagusiak ulertzeko, betiere argi eta hizkuntza errazean idatzita badago.
Gai da eguneroko jarduerei buruzko kontakizun ilustratu laburrak, hitz errazekin idatziak, ulertzeko.

A1
AurreA1

Gai da kontakizun ilustratuetako testu laburren eskema ulertzeko, baldin eta irudiek laguntzen badioteedukiaren gehiengoa asmatzen.
Ez dago deskriptorerik.

3.1.2. Ulermen-estrategiak
Ulermenari dagokionez, horrela garatzen da ulermena: goitik beherako eta behetik gorako prozesatzea uztartuz
eta eskema formalak eta edukia erabiliz inferentziak egiteko. Eskala bat sortu dugu prozesu horretan behar direninferentzia-estrategiak deskribatzeko. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f ilustrazioak, formatua, izenburuak, azpitituluak, testuan kokapena eta abar ustiatzea;
f kotestutik eta hizkuntz testuingurutik esanahia ondorioztatzea;
f gako-hitzak ustiatzea: zenbakietatik eta izen propioetatik –hitzen/zeinuen sustraien, aurrizki eta atzizkien,denborazko lokailuen eta lokailu logikoen bidez– zenbait estrategia modu trebean erabiltzera.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 59. orrialdea

(Ahozko, zeinuzko eta idatzizko) gako-hitzak identifikatzea eta inferentziak egitea(Ahozko, zeinuzko eta idatzizko) gako-hitzak identifikatzea eta inferentziak egitea
C2

Ez dago deskriptorerik; ikus C1.

C1

Trebea da testuinguruko gako-hitzak, gako-hitz-gramatikalak eta lexikalak erabiltzen, jarrera, aldartea,
adimen-jarrera eta asmoak inferitzeko, eta ondoren gertatuko dena aurreikusteko.

B2

Askotariko estrategiak erabil ditzake ulermenerako, besteak beste erne ibiltzea ideia nagusiez jabetzeko;
testuinguruko gako-hitzak erabiliz ulermena egiaztatzea.
Gai da, lokailuak (zenbakiak, denborazkoak, logikoak) eta paragrafo orokorren antolamendua erabiliz, testu
bateko argudioak hobeto ulertzeko.
Gai da, testuaren osotasuna kontuan hartuta, atal jakin baten esanahia ondorioztatzeko.
Gai da testuinguruaren bidez bere intereseko gaiekin eta espezialitatearekin zerikusia duten hitz/zeinu
ezezagunen esanahia identifikatzeko.
Gai da testuingurutik abiatuta hitz/zeinu ezezagun batzuen esanahia eta esaldien esanahia asmatzeko,
gaia ezaguna bada.

B1

Gai da testuaren edukiari buruzko oinarrizko inferentziak edo aurreikuspenak egiteko, izenburuetan
oinarrituta.
Gai da kontakizun labur bat behatu edo aditu ondoren zer gertatuko den aurreikusteko.
Gai da kontakizun bateko argumentuari edo gertaeren sekuentziari jarraitzeko, horretarako lokailu
logikoetan (“nolanahi ere”, “horregatik”) eta denborazko lokailuetan (“horren ondoren”, “lehen”) oinarrituz.
Gai da idatzizko testu batean agertzen zaizkion hitz ezezagunen esanahi probablea ondorioztatzeko,
hitzen osagaiak identifikatuz (hala nola hitzaren/zeinuaren sustraiak, osagai lexikoak, aurrizkiak eta
atzizkiak).
Gai da eguneroko gai arruntei buruzko testu edo adierazpen laburretan zentzu orokorra erabiltzeko,
ezagutzen ez dituen hitzen/zeinuen esanahia testuingurutik abiatuta ondorioztatzeko.
Gai da, ezagutzen dituen hitzak/zeinuak erabiliz, eguneroko errutinazko testuinguruetan erabiltzen direnesapide laburretako hitz/zeinu ezezagunen esanahia ondorioztatzeko.

A2

Gai da, formatua, itxura eta ezaugarri tipografikoak aintzat hartuz, testu-mota identifikatzeko: albistea,
promozio-testua, artikulua, testu-liburua, eztabaida edo foroa, etab.
Gai da, zenbakiak, datak, izenak, izen propioak eta gisakoak aintzat hartuz, testu baten gaia identifikatzeko.
Gai da formula-esapide ezezagun baten esanahia eta funtzioa ondorioztatzeko, testuan non kokatzen diren
kontuan hartuz (adibidez, gutun baten hasieran edo bukaeran).

A1

Gai da ekintza edo objektu bat izendatzeko erabiltzen den hitz/zeinu ezezagun baten esanahia
ondorioztatzeko, baldin eta haren inguruan dagoen testua oso erraza bada eta eguneroko gaiei buruz
badihardu.
Gai da hitz/zeinu ezezagun baten esanahi probablea asmatzeko, baldin eta normalean erabiltzen duen
hizkuntzan antzekoren bat badago.

AurreA1

Gai da hitz baten esanahia ondorioztatzeko, harekin batera doan marrazki edo ikonoari esker.

3.2. EKOIZPENA
Ekoizpenaren baitan biltzen dira mintzatzeari, zeinuak egiteari eta idazteari dagozkion jarduerak. Ahozko ekoizpena“txanda luze”tan egiten da: izan daiteke deskribapen labur edo pasadizo bat azaltzea, eta orobat izan daiteke
aurkezpen luzeago edo formalago bat egitea. Ekoizpen-jarduerek funtzio garrantzitsua dute eremu akademiko eta
profesional askotan (adibidez, badira ahozko aurkezpenak eta idatzizko azterlan zein txostenak, zeinu-hizkuntzan
adieraz daitezkeenak), eta balore sozial berezi bat atxikitzen zaie. Idatziz edo –zeinu-hizkuntzen kasuan– bideoz
igorritako ekoizpena epaitzen da, eta, era berean, denbora errealean egindako ahozko ekoizpenaren jarioa eta

60. orrialdea EEMB – Liburu osagarriaartikulazioaren maila epaitzen dira, batez ere jendaurreko ekoizpenetan. Halako ekoizpen formaletan, trebetasunak
ez dira modu naturalean garatzen; aitzitik, hezkuntzaren eta esperientziaren bidez ikasitako literazitatearen
emaitza da. Dagokion generoko espektatibak eta konbentzioak ikasi behar dira. Ekoizpen-estrategiak baliatzen
dira ekoizpen formal nahiz informalaren kalitatea hobetzeko. “Planifikazioa”, jakina, genero formaletan erabiltzen
da batez ere, baina “Monitoretza eta konpentsazioa” hiztegiko hutsuneen eta terminologiako gabezien ahozko
jardun naturaleko prozesu ia automatikoak dira.
12. irudia – Ekoizpen-jarduerak eta -estrategiak

Ekoizpena

Ekoizpen-jarduerak

Ekoizpen-estrategiak

Ahozko ekoizpena

Idatzizko ekoizpena

Ahozko ekoizpena,oro harIdatzizko ekoizpena,oro harPlanifikazioa

Bakarrizketa jarraitua:
esperientzien
deskribapena

Sormenezko idazketa

Konpentsazioa

Bakarrizketa jarraitua:
informazioa ematea

Txostenak eta
idazlanak

Monitoretza eta
zuzenketa

Bakarrizketa jarraitua:
argudioak ematea
Jendeaurreko
adierazpenak

Jendaurrean hitz egitea

3.2.1. Ekoizpen-jarduerak
3.2.1.1. Ahozko ekoizpena
Ahozko ekoizpen-jarduerak hiru makro-funtzioren arabera sailkatzen dira (pertsonen arteko jarduerak, transakzioak
eta ebaluatzeko jarduerak); eta badira bi genero espezializatu ere: “Jendaurrean hitz egitea” eta “Jendaurreko
adierazpenak”. “Bakarrizketa jarraitua: esperientzien deskribapena” kategoriaren barruan deskribapenak eta
kontakizunak biltzen dira batez ere; “Bakarrizketa jarraitua: argudioak ematea (eztabaida batean, esaterako)”kategoriak, ordea, eztabaida bati eusteko trebetasunak biltzen ditu, eta hori egin daiteke, adibidez, txanda luze
bat hartuz elkarrizketa eta eztabaida arruntetan. “Bakarrizketa jarraitua: informazioa ematea” 2018ko eskala berri
bat da: “Informazio-trukea” eskalan agertzen ziren eta elkarrizketa ez baizik bakarrizketa deskribatzen zuten
deskriptoreak tokiz aldatuz eratu da.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 61. orrialdea

Ahozko ekoizpena, oro har
Ahozko ekoizpena, oro har
C2

Gai da diskurtso argiak eta ongi egituratuak jariotasunez sortzeko, egitura logiko eraginkorra dutenak,entzuleari osagai esanguratsuak azpimarratzen eta oroitzen laguntzen diotenak.

C1

Gai da deskribapen eta azalpen argiak eta xeheak gai konplexuei buruz egiteko; beste gai batzuk txertatzen,
ideia zehatzak garatzen eta amaieran ondorio egokiak ateratzen ditu.
Gai da deskribapen eta azalpen argiak egiteko, era sistematikoan garatuak, eta behar bezala nabarmentzen
ditu alderdi esanguratsuak eta lagungarri izan daitezkeen garrantzizko xehetasunak.

B2

Gai da deskribapen eta azalpen argiak eta xeheak egiteko bere espezialitatearekin zerikusia duten hainbat
gairi buruz, eta bere ideiak zabaltzeko eta aldezteko alderdi osagarriak eta adibide esanguratsuak txertatzen
ditu.

B1

Gai da nolabaiteko jariotasunez bere intereseko gaien deskribapen errazak osatzeko, eta jarraitasun lineal
moduan aurkezten ditu elementuak.

A2

Gai da pertsonen, bizi- edo lan-baldintzen, eguneroko jardueren, gustatzen zaizkion edo gustatzen ez
zaizkion gauzen deskribapen edo azalpen errazak egiteko, esaldi eta esapide errazen sail mugatua erabiliz.

A1

Gai da pertsonei eta lekuei buruzko esaldi sinpleak, gehienetan bakunak, ekoizteko.

AurreA1

Gai da, esaldi laburrak eginez, oinarrizko informazio pertsonala emateko (adibidez, izena, helbidea, familia,
hiritartasuna).

Bakarrizketa jarraitua: esperientzien deskribapena
Eskala honi dagozkio kontakizunak eta deskribapenak. A1 eta B1 mailen artean deskriptore labur ugari biltzen dira,zeintzuk komunikazio-funtzioen eta horiek adierazteko erabiltzen den hizkuntzaren arteko lotura zuzen samarra
islatzen baitute. Apenas ematen den informaziorik hizkuntzaren kalitateari buruz; horretarako, hizkuntzaren
komunikazio-gaitasunarekin lotutako eskaletara jo behar da. Hona hemen eskala honetan lantzen direnkontzeptu nagusiak:
f zein alderdi deskribatzen den: eguneroko informazio arruntatik hasita (norbere burua deskribatzea,
norbere lanbidea eta bizitokia deskribatzea), funtzio klasikotara (planak, ohiturak, iraganeko jarduerak eta
norberaren esperientziak deskribatzea) eta norberaren intereseko esparruetako gai ugaritara eta, azkenik,
gai konplexuen deskribapen xehetaraino;
f diskurtsoaren konplexutasuna: hitz/zeinu erraz, formulazko adierazpide eta esaldi errazetatik edo paragrafo
laburretatik hasita, elementuen jarraitasunera, eta, azkenik, oztoporik gabe korritzen duen deskribapen
batean azpigaiak txertatu eta ideia jakin batzuk garatzeraino.
Bakarrizketa jarraitua: esperientzien deskribapena
C2

Gai da deskribapen argiak egiteko, jariotasunez eta egoki, landuak eta, askotan, bikainak.

C1

Gai da deskribapen argiak eta xeheak egiteko gai konplexuei buruz.
Gai da deskribapenak eta kontakizun konplexuak osatzeko, eta beste gai batzuk txertatzeko, ideia zehatzak
garatzeko eta amaieran ondorio egokiak ateratzeko.

B2

Gai da deskribapen argi eta xeheak egiteko bere espezialitatearekin loturiko gaiei buruz.
Gai da gertaera eta esperientzien esanahi pertsonala xehe deskribatzeko.
Gai da esperientzia bati buruzko sentipenak argi adierazteko eta sentipen horiek arrazoitzeko.

B1

Gai da deskribapen errazak egiteko bere espezialitatearen baitako gai arruntez.
Gai da nolabaiteko jariotasunez osatzeko bere intereseko gaien deskribapen errazak, eta jarraitasun lineal
moduan elementuak aurkezteko.
Gai da esperientzien kontakizun xehea egiteko, sentipenak eta erreakzioak deskribatuz.
Gai da ustekabeko gertaeren xehetasunak emateko; istripu batenak, esaterako.
Gai da liburu edo filmen argudioen kontakizuna egiteko, eta bere erreakzioak deskribatzeko.
Gai da ametsak, itxaropenak eta nahiak deskribatzeko.
Gai da benetako edo irudizko gertaerak deskribatzeko.
Gai da istorioak kontatzeko.

62. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Bakarrizketa jarraitua: esperientzien deskribapena

A2

Gai da istorioak kontatzeko edo deskribapenak egiteko, elementuak elkarrekin erraz lotuz.
Gai da inguruneko eguneroko alderdiak deskribatzeko, pertsonak, tokiak, lan- edo ikasketa-esperientzia bat,besteak beste.
Gai da deskribapen laburrak eta oinarrizkoak egiteko gertaerei eta jarduerei buruz.
Gai da deskribapenak egiteko planez eta hitzorduez, ohiturez, jarduera arruntez edo iraganekoez eta bere
esperientziez.
Gai da hizkuntza deskribatzaile sinplea erabiltzeko, horrela objektuei eta jabetzei buruzko adierazpen
laburrak egiteko, baita horiek konparatzeko ere.
Gai da azaltzeko zerbaiti buruz zer gustatzen zaion eta zer ez.
Gai da familia, bizimodua, ikasketak eta gaur egungo lana edo izan zuen azkena deskribatzeko.
Gai da pertsonen, lekuen eta jabetzen deskribapen errazak egiteko.
Gai da zer egiten duen ondo eta zer ez duen ondo egiten (adibidez, kirolak, jolasak, trebetasunak, gaiak)
esateko.
Gai da asteburuan edo oporretan zer egingo duen laburki aipatzeko.

A1

Gai da bere burua deskribatzeko, eta bere lanbideaz eta bizitokiaz hitz egiteko.
Gai da bere egunerokoaren alderdi errazak deskribatzeko, esaldi eta hitz sinpleak erabiliz eta oinarrizko
esamoldeak baliatuz, betiere aurrez prestatu badezake.

AurreA1

Gai da bere burua deskribatzeko (izena, adina, familia), hitz sinpleak eta formulazko esapideak erabiliz,
betiere aurrez prestatu badezake.
Gai da nola sentitzen den adierazteko, hitz errazak erabiliz, hala nola “pozik” edo “nekatuta”, eta gorputzkeinuekin lagunduz.

Bakarrizketa jarraitua: informazioa ematea“Bakarrizketa jarraitua: informazioa ematea” eskala berri bat da, eta honako zeregin honi dagokio: entzulebati informazioa azaltzea, txanda luze batean. Baliteke entzuleak txanda etetea eta zerbait errepikatzeko edo
argitzeko eskatzea; hala ere, informazioa norabide bakarrean doa, argi: ez da truke bat. Hona hemen eskala
honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f informazio-mota: objektu baten deskribapen soiletik edo argibideetatik hasita, gai ezagun bati dagozkion
gertaerei buruzko informazio argira eta, azkenik, prozedura akademiko edo profesional konplexuetaraino;
f zehaztasun-maila: azalpen errazetatik hasita, ideia nagusiak zehaztasun handi samarrarekin esplikatu eta
informazio xehea ziurtasunez ematera eta, azkenik, elkarren artean antz handia duten ideien, kontzeptuen
eta gauzen arteko ezberdintasunak argitzeraino.
Bakarrizketa jarraitua: informazioa ematea
C2

Ez dago deskriptorerik; ikus C1.

C1

Gai da elkarren antz handia duten ideien, kontzeptuen eta gauzen arteko ezberdintasunak argitzeko.
Gai da prozedura profesional edo akademiko konplexuak betetzeko argibideak emateko.
Gai da bere lanbidearekin zerikusia duten gai guztiei buruzko informazio konplexua eta aholkuak emateko.

B2

B1

Gai da informazio xehea ziurtasunez emateko.
Gai da prozedura bat nola bete argi eta xehe deskribatzeko.
Gai da arazo edo ideia baten puntu nagusiak azaltzeko nolabaiteko zehaztasunez.
Gai da zerbait nola egin behar den deskribatzeko, jarraibide xeheak emanez.
Gai da ezagutzen duen gai bati buruzko gertaera arrunten berri emateko, adibidez, arazo baten mamia
azaltzeko edo argibide xeheak emateko, betiere aurrez presta badezake.

A2

Gai da argibide errazak emateko, adibidez, toki batetik bestera nola joan azaltzeko, oinarrizko esapideak–“joan eskuinera”, “segi aurrera”– eta lokailuak –”lehenik”, “gero”, “ondoren”– erabiliz.

A1

Gai da objektu bat izendatu eta haren forma eta kolorearen berri emateko, objektua besteei erakutsi
bitartean, oinarrizko hitzak, esaldiak eta formulazko esapideak erabiliz, baldin eta aurrez presta badezake.

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 63. orrialdea

Bakarrizketa jarraitua: argudioak ematea (eztabaida batean, esaterako)
Eskala honi dagokio eztabaida batean parte hartzeko gaitasuna. 2001ean argitaratutako deskriptoreak B2 mailan
eratu ziren deskriptore gehien; izan ere, maila horretako ezaugarri nabarmena baita eztabaidarako gaitasuna.
Orain, ordea, beste mailetarako deskriptore gehiago sortu dira. Hona hemen eskala honetan lantzen direnkontzeptu nagusiak:
f gaiak: ikasle edo erabiltzaileari gustatzen zaionetik eta gustatzen ez zaionetik hasita, eguneroko bizitzarekin
lotutako auziei buruzko iritzietara, eta, azkenik, gaurkotasun handiko gaietara eta gai konplexuetaraino;
f argudioak emateko modua: konparazio erraz eta zuzenetatik hasita, argudio bat era sistematikoan garatu
bitartean ikuspuntuak luze samar azaltzera eta horren aldeko arrazoiak ematera, eta, azkenik, solaskidearen
ikuspuntua kontuan hartzera eta enfasia egoki erabiltzeraino;
f formulatzeko modua: ideia bat hitz bakunekin aurkeztetik hasita, puntu garrantzitsuak egoki azpimarratu
eta gaiak zehaztasunez formulatzeraino ondo egituratutako hitz-hartze batean.
Bakarrizketa jarraitua: argudioak ematea (eztabaida batean, esaterako)
C2

Ez dago deskriptorerik; ikus C1.

C1

Gai da auzi konplexu bati buruzko argudioak emateko, puntuak zehaztasunez formulatuz eta enfasia egoki
erabiliz.
Gai da argudio bat era sistematikoan garatzeko ondo egituratutako hitz-hartze baten barruan, solaskidearen
ikuspuntua kontuan hartuz, alderdi esanguratsuak adibideen bidez indartuz eta era egokian amaituz.
Gai da argudioak era sistematikoan garatzeko, alderdi esanguratsuak, dagokien neurrian, nabarmenduz eta
xehetasunez egoki baliatuta.

B2

Gai da argudioak argitasunez garatzeko, nolabaiteko zabaltasunez eta bere ikuspegiari eusteko ideia
osagarriak eta adibide egokiak emanez.
Gai da argudio-kate arrazoituak osatzeko.
Gai bati buruzko ikuspegiak azaltzen ditu, zenbait aukeraren alde onak eta txarrak proposatuz.
Gai da argudioak denbora gehienean zailtasunik gabe ulertzeko moduan garatzeko.
Gai da ezagutzen duen gai bati buruzko ikuspuntu bat justifikatzeko, arrazoi sinpleak emanez.

B1

A2

Gai da eguneroko bizitzarekin zerikusia duten auziei buruzko iritziak adierazteko, esamolde sinpleak erabiliz.
Gai da iritziei, planei eta jarduerei buruzko argudio eta azalpen laburrak emateko.
Gai da norbaitek egin duena ondo edo gaizki iruditzen zaion azaltzeko eta bere iritzia arrazoitzeko.
Gai da, konparaketa zuzen eta sinpleak eginez, zerbaiti buruz gustatzen zaiona eta gustatzen ez zaiona
azaltzeko, eta esplikatzeko zergatik nahiago duen gauza bat eta ez bestea.
Gai da bere iritzia modu sinplean azaltzeko, baldin eta entzuleek pazientzia badute.

A1

Ez dago deskriptorerik.

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

Jendaurreko adierazpenak
Jende-talde bati informazioa emateko modu oso espezializatu bat dira jendaurreko adierazpenak; eremu pribatuan
egin daitezke (adibidez, ezkontza batean), eta orobat egin daitezke ekitaldi edo irteera bat antolatzean, edohegazkinetako langileak egingo luketen eran. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f eduki-mota: aurreikusteko moduko edukietatik edo aurrez ikasitakoetatik hasita, era askotako gaiei buruzko
adierazpenetaraino;
f ulergarritasuna: hasieran, hartzaileek arreta berezia jarri beharko dute erabiltzailearen adierazpena ulertzeko;
aurrera egin ahala, erabiltzaileak eraginkortasunez erabiliko ditu ezaugarri prosodikoak41, esanahiarenñabardura finagoak zehaztasunez adierazte aldera;
f prestatu beharra: aurrez prestatutako adierazpen oso laburretatik hasita, bat-bateko adierazpenetaraino,jariotasuna ia ahaleginik egin gabe lortzen dutenak.
41. Ezaugarri prosodikoak dira, adibidez, azentua eta intonazioa ahozko hizkuntzen kasuan, eta eskuzkoak ez diren elementuak, aldiz,
zeinu-hizkuntzetan.

64. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Jendaurreko adierazpenak
C2

Ez dago deskriptorerik; ikus C1.

C1

Gai da adierazpenak jariotasunez egiteko, ia ahalegin berezirik gabe, azentuaren eta intonazioaren bidez
esanahiaren ñabardurak zehaztasunez transmitituz.

B2

Gai da gai orokor gehienei buruzko adierazpenak egiteko, argitasunez, jariotasunez eta bat-batean,
entzulearengan tentsiorik edo eragozpenik sortu gabe.

B1

Gai da bere espezialitateko gai arruntei buruzko eta aurrez prestaturiko adierazpen laburrak egiteko;
adierazpen ulergarriak dira, nahiz eta nabarmena duten atzerritar azentua eta intonazioa (= zeinuhizkuntzetan, nabarmenak izango dira eskuzkoak ez diren zeinuak).

A2

Gai da aurrez prestatutako adierazpen oso laburrak egiteko, aurreikus daitekeen edukia eta eduki ikasia
dutenak, baina ulergarri direnak arreta jartzeko prest dauden hartzaileentzat.

A1

Ez dago deskriptorerik.

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

Jendaurrean hitz egitea
Eskala honi dagokio aurkezpen bat edo hitzaldi bat egitea ekitaldi publiko batean, bilera batean, mintegi batean
edo eskola batean. Hitzaldia aurrez prestatu ohi da, eta jakina da hori, baina normalean ez da testua hitzez hitz/
zeinuz zeinu irakurtzen. Gaur egun, baliabide bisualak erabili ohi dira, PowerPoint adibidez, baina kasu honetan
ez du zertan. Aurkezpena egin eta gero, entzuleek bat-bateko galderak egitea da ohitura, eta bakarrizketa labur
batekin erantzutea; horregatik ere sartu dugu deskriptoreetan. Hona hemen eskala honetan lantzen direnkontzeptu nagusiak:
f hitzaldi-motak: aurrez prestatutako oso adierazpen laburretatik hasita, hizlariaren arloko gai arrunt bati
buruzko aurkezpen errazetara; azkenik, gai konplexu bati buruzko eta ondo egituratutako aurkezpenetaraino,
gaia ezagutzen ez duten entzuleen aurrean;f entzuleak kontuan hartzea: A mailetan ez da halakorik aipatzen, baina bai, ordea, B1 mailatik aurrera:
entzuleek denbora gehienean zailtasunik gabe ulertzeko bezain argi jardutea eta diskurtsoa erraz egituratzea
eta egokitzea, entzuleek dituzten beharren arabera;f galderei erantzuteko gaitasuna: galdera zuzenak laguntza apur batekin erantzutetik hasita, hitzaldiariburuzko galdera-sorta bati jariotasunez eta bat-batean erantzutera eta galdera zailei eta, are aurkakoei
ere, aurre egiteraino, azkenik.
Jendaurrean hitz egitea

C2

Gai da, gaia ezagutzen ez duen jendearen aurrean, gai konplexuen azalpenak segurtasunez eta era
adierazgarrian egiteko, eta bere diskurtsoa erraz egituratzen eta egokitzen du, entzuleen beharren arabera.
Gai da galdera zailei, eta are aurkakoei ere, aurre egiteko.
Gai da gai konplexuei buruzko azalpen laburrak eta ongi egituratuak egiteko, nolabaiteko zabaltasunez eta
bere ikuspegiari eusteko ideia osagarriak eta adibide egokiak emanez.

C1

Gai da aurkezpen luze bat egoki egituratzeko, entzuleek ideien segidari jarraitu eta argudio-ildo orokorra
ulertu ahal izan dezaten.
Gai da, gai konplexu bat azaltzean, iradokizunak edo hipotesiak egiteko, eta proposamen eta argudioalternatiboak konparatu eta ebaluatzeko.
Gai da interjekzioak egoki erabiltzeko, eta bat-batean eta ia ahaleginik egin gabe erantzuten du.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 65. orrialdeaJendaurrean hitz egitea

B2

Gai da azalpen argiak eta sistematikoki garatuak egiteko, alderdi esanguratsuak eta garrantzizko
xehetasunak nabarmenduz.
Gai da aurrez prestatutako testu batetik bat-batean urruntzeko eta publikoak iradokitako ideia interesgarriei
heltzeko; jariotasun nabarmena eta adierazteko erraztasun handi samarra erakusten du.
Gai da aurrez prestatutako aurkezpen argiak egiteko, ikuspegi jakin baten aldeko edo kontrako argudioak
emanez eta zenbait aukeraren alde onak eta txarrak erakutsiz.
Gai da galdera osagarriei jariotasunez eta bat-batean erantzuteko, inolako tentsiorik sortu gabe ez bereburuari ez publikoari.
Gai da bere arloko gai bati buruzko azalpen bat egiteko, aurrez prestaturik, antzekotasunak eta aldeak
aipatuz (produktuen artekoak, herrialde edo eskualdeen artekoak, planen artekoak, etab.).

B1

A2

A1
AurreA1

Gai da bere espezialitateko gai bati buruzko azalpen laburrak eta aurrez prestatuak egiteko, denbora
gehienean zailtasunik gabe ulertzeko bezain argi, eta ideia nagusiak nahiko zehatz azalduz.
Gai da galdera osagarriei erantzuteko, baina litekeena da galdera azkar egiten badiote galdera errepikatzeko
eskatu behar izatea.
Gai da eguneroko bizitzako gai garrantzizkoei buruzko azalpen laburrak eta aurrez prestatuak egiteko, eta
baita iritziak, planak eta jarduerak labur-labur arrazoitzeko eta azaltzeko ere.
Gai da galdera batzuei erantzuteko, bat-batean eta erraz erantzutekoak badira.
Gai da eguneroko bizitzako gaiei buruzko azalpen laburrak, oinarrizkoak eta aurrez prestatuak egiteko.
Gai da galdera errazei erantzuteko, baldin eta errepikatzen badizkiote eta erantzuna formulatzen laguntzen
badiote.
Gai da agiri labur eta aurrez prestatuak irakurtzeko; adibidez, norbait era formalean aurkezteko edo topa
egitea proposatzeko.
Ez dago deskriptorerik.

3.2.1.2. Idatzizko ekoizpena
Idatzizko ekoizpenaren baitako kategorietan, ez dira “hizkuntzaren erabilera transakzionala” eta“hizkuntzaren erabilera ebaluatiboa” bereizten, normalean biak txirikordatuta agertzen baitira (“Informazioa
eta argudioak bilatzeko irakurtzea” kategorian ere hala gertatzen da). “Sormenezko idazketa” eskala“Bakarrizketa jarraitua: esperientziak deskribatzea” eskalaren parekoa da, eta deskribapena eta kontakizuna
lantzen ditu batez ere. Idazmenaren alternatiba gisa, zeinu-egileek bideoak ekoitzi eta igortzen dituzte.42

Idatzizko ekoizpena, oro har
Idatzizko ekoizpena, oro har
C2

Gai da testu konplexuak argi eta jariotasunez ekoizteko, estilo egokia erabiliz eta eraginkortasunez, eta
irakurleari ideia nagusiak aurkitzen laguntzen dion egitura logiko bati jarraituz.

C1

Gai da gai konplexuei buruzko testu argiak eta ongi egituratuak ekoizteko, ideia nagusiak nabarmenduz,
nolabaiteko zabaltasunez eta bere ikuspegiari eusteko ideia osagarriak eta adibide egokiak emanez, eta
amaieran ondorio egokiak ateraz.
Gai da genero batzuetako egitura eta arauak erabiltzeko, eta tonua, estiloa eta erregistroa moldatzeko,
kontuan hartuta nori zuzentzen zaion, zein testu mota den eta zer gairi buruz ari den.

B2

Gai da bere espezialitatearekin lotura duten zenbait gairi buruzko testu argiak eta xeheak ekoizteko, zenbait
iturritako informazioa eta argudioak laburtuz eta ebaluatuz.

42. Gero eta ohikoagoa da zeinuzko testu formalak ekoiztea bideoan. Azkar hazi da bideoz grabatutako eta zeinu-hizkuntzan adierazitako
lanak bidaltzen dituzten ikasleen kopurua lehen, bigarren eta goi-mailako hezkuntzan. Are, gaur egun badira zeinu-hizkuntzetan
ekoitzitako master eta doktorego-lanak, bai eta bestelako argitalpenak ere, hainbat generotakoak (adib., ipuin-liburuak eta testuliburuak).
Gainera, gero eta ohikoagoa da adierazpen, prentsa-ohar eta jendaurreko adierazpenak egitea zeinu-hizkuntzan, bideo bidez.

66. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Idatzizko ekoizpena, oro har
B1

Gai da, bere interes-arloan, eguneroko gaiei buruzko testu errazak eta koherenteak ekoizteko, elementu
laburrekin jarraitasun lineala osatuz.

A2

Gai da esaldi laburrak ekoizteko, lokailu errazekin, adibidez “eta”, “baina”, “-lako”.

A1

Gai da bere buruari buruzko informazio pertsonala emateko (adibidez, zer gustatzen zaion eta zer ez, familia,
animaliak), hitz/zeinu errazak eta oinarrizko esamoldeak erabiliz.
Gai da esaldi errazak eta bakartuak ekoizteko.

AurreA1

Gai da oinarrizko informazio pertsonala emateko (adibidez, izena, helbidea, herritartasuna), baina baliteke
hiztegia erabili behar izatea.

Sormenezko idazketa
Eskala honetan biltzen dira adierazpide pertsonal eta irudimenezkoak, idatziz zein zeinuz adieraziak, zenbait
testu-motatan. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f deskribatzen diren alderdiak: eguneroko informazio arruntetik hasita, intereseko gaiekin zerikusia duten
arloetara; azkenik, irakurlearen interesa pizten duten kontakizunetaraino nahiz norberaren esperientziaren
deskribapenetaraino;
f testu-motak: idazki pertsonaletatik (egunkariak), biografia labur eta asmatuetatik, poema sinpleetatik
hasita, deskribapen garatuetaraino zein irudimenezko testuetaraino;
f diskurtsoaren konplexutasuna: hitz/zeinu eta esaldi sinpleetatik argi lotutako testuetara; ondoren, dagokion
testu-generoarentzat ezarritako arauak betez eta testu argi, ongi egituratu eta jariotasun handikoaksortzeraino;
f hizkuntzaren erabilera: oinarrizko hiztegi eta esaldi sinpleetatik hasita, estilo ziur, pertsonal eta naturaleraino,
literatura-generoari eta irakurleari egokitua.
Sormenezko idazketa

C2

Gai da kontakizun erakargarriak eta esperientziei buruzko deskribapenak kontatzeko, argi eta jariotasunez,
eta aukeratutako literatura-generoari egokitutako estiloa erabiliz.
Gai da testuaren indarra areagotzeko, esapide idiomatikoak eta umorea egoki erabiliz.

C1

Gai da deskribapen argi, xehe eta ongi egituratuak egiteko zein irudimenezko testuak ekoizteko, estilosinesgarria, pertsonala eta naturala erabiliz, buruan duen irakurleari egokituak.
Gai da esapide idiomatikoak eta umorea erabiltzeko, baina umorea ez du beti egoki erabiltzen.
Gai da ekitaldi kulturalen (antzezlan, film eta kontzertuen) eta literatur lanen aipamen kritiko xeheakadierazteko.
Gai da benetako edo irudizko gertaerei eta esperientziei buruzko deskribapen argiak eta ongi egituratuak
adierazteko, ideien arteko lotura adieraziz eta aukeratutako literatura-generoaren arauei jarraituz.

B2

Gai da bere espezialitatearekin lotura duten gaiei buruzko deskribapen argiak eta xeheak adierazteko.
Gai da film, liburu edo antzerki-lan baten aipamena adierazteko.
Gai da narrazio-testu bateko lerro kronologikoa zein den argi zehazteko.
Gai da film, liburu edo telebista-saio baten laburpen sinplea egiteko, hizkuntza-baliabide mugatuak erabiliz.

B1

Gai da bere espezialitateko eguneroko zenbait gai arrunti buruzko deskribapen errazak eta xeheak egiteko.
Gai da esperientziak kontatzeko, sentimenduak eta erreakzioak adieraziz testu erraz eta ongi egituratuetan.
Gai da gertaera jakin baten deskribapena egiteko, adibidez berriki egindako bidaia batena, benetakoa izan
edo irudizkoa izan.
Gai da istorio bat kontatzeko.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 67. orrialdea

Sormenezko idazketa
Gai da bere inguruko eguneroko alderdiak deskribatzeko, esaldiak ongi lotuz; adibidez, pertsonak, lekuak,
ikasketa- edo lan-esperientzak.
Gai da iraganeko gertaerez eta jarduerez, eta esperientzia pertsonalez, deskribapen labur-laburrak eta
oinarrizkoak adierazteko.
Gai da istorio sinple bat kontatzeko (adibidez, oporretan gertatu den zerbaiti buruz edo etorkizun urrunean
gerta daitekeenari buruz).

A2

A1

AurreA1

Gai da familiari, bizimoduari, ikasketei, oraingo lanari edo azken lanari buruzko esaldi sinpleak ekoizteko.
Gai da jendeari buruzko biografia asmatuak eta olerki laburrak eta errazak sortzeko.
Gai da egunkari intimoan sarrera sortzeko, jarduerak (eguneroko errutina, irteerak, kirolak, zaletasunak),jendea eta tokiak deskribatzeko asmoz, oinarrizko hiztegia, zehatza, erabiliz, esaldi errazak osatuz eta lokailu
errazak baliatuz (“eta”, “baina”, “-lako”).
Gai da kontakizun baten sarrera edo kontakizun baten jarraipena egiteko, baldin eta hiztegia eta
erreferentzia-tresnak erabil baditzake (aditzen taulak).
Gai da bere buruaz, asmatutako pertsonaiez, bizi den tokiaz eta egiten duenaz esaldi eta esamolde errazak
ekoizteko.
Gai da gela baten itxura deskribatzeko, hizkuntza erraz-erraza erabiliz.
Gai da, hitz/zeinu eta esaldi errazak erabiliz, eguneroko zenbait objektu deskribatzeko (adibidez, auto batenkolorea, eta handia edo txikia den).
Ez dago deskriptorerik.

Txostenak eta idazlanak
Eskala honetan, transakzioekin eta ebaluazioarekin lotutako testu-mota formalagoak biltzen dira, idatziak eta
zeinuzkoak. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f edukia: intereseko gai arrunt eta errutinazko gertaerei buruzko informaziotik hasita, gai akademiko eta
profesional konplexuetaraino, norberaren ikuspuntuak eta iturrien ikuspuntuak bereiziz;
f testu-motak: txosten laburretatik eta posterretatik hasita, argudio bat aurkezten duten testu konplexuetara
eta proposamen edo literatura-lanei buruzko iritzi kritikoetara;
f diskurtsoaren konplexutasuna: lokailu errazen bidez lotutako esaldietatik hasita, egitura logiko eraginkor
bati jarraitzen dioten jariotasun handiko aurkezpenetaraino.
Txostenak eta idazlanak

C2

Gai da txostenak, idazlanak edo artikulu konplexuak ekoizteko, argi eta jariotasunez, literatura-lanei eta
ikerketa-proiektuei buruzko ikuspegi kritikoa edo argudioak azalduz.
Gai da bere testuei egitura egokia eta logika eraginkorra emateko eta irakurleari ideia nagusiez jabetzen
laguntzeko.
Gai da hainbat ikuspuntutatik heltzeko gai profesional eta akademiko konplexuei, eta argi bereizteko bereiritzi eta ideiak eta iturrietatik bildu dituenak.

C1

Gai da gai konplexuei buruzko azalpen argiak eta ongi egituratuak ekoizteko, ideia nagusiak nabarmenduz.
Gai da bere ikuspegiari buruzko azalpenak nolabaiteko zabaltasunez emateko, eta bere ikuspegiari eusteko
ideia osagarriak eta adibide egokiak emateko.
Gai da auzi profesional edo akademiko konplexu bat jorratzen duten txosten, artikulu edo saiakera luzeen
sarrera edo ondorioak modu egokian ekoizteko, baldin eta auzia bere interesekoa bada eta testuaren
zirriborroak egiteko eta berrikusteko aukera badu.

B2

Gai da idazlanak eta txostenak ekoizteko, argudio bat era sistematikoan garatuz, alderdi nagusiak
nabarmenduz eta lagungarri gertatzen diren xehetasunak emanez.
Gai da prozesu konplexu baten deskribapen xehea ekoizteko.
Gai da arazo batean aplika daitezkeen ideiak edo soluzioak ebaluatzeko.
Gai da idazlanak eta txostenak ekoizteko argudio bat garatuz, ikuspegi jakin baten alde edo kontra eginez
eta zenbait aukeraren alde onak eta txarrak azalduz.
Gai da zenbait iturritako informazioa eta argumentuak laburtzeko.

68. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Txostenak eta idazlanak

B1

Gai da interes orokorreko gaiei buruzko idazlan laburrak eta errazak ekoizteko.
Gai da bere intereseko eta gaurkotasuneko testu bati buruzko testu bat ekoizteko, eta, hizkuntza sinplea
erabiliz, abantailak eta desabantailak zerrendatu eta bere iritzia eman eta arrazoitzeko.
Gai da, izan gai arruntak edo ez, bere espezialitateko gai ezagunei buruzko informazio zehatza nolabaiteko
segurtasunez laburtzeko, adierazteko edo hari buruzko iritzia emateko.
Gai da ohiko formatu estandarrean oso txosten laburrak ekoizteko, informazio arrunta emanez eta zenbait
jarduera arrazoituz.
Gai da txosten labur batean edo poster batean gai bat aurkezteko, argazkiak eta testu laburrak erabiliz.

A2

Gai da intereseko gai arruntei buruzko testu errazak ekoizteko, esaldiak lokailu errazen bidez lotuz (“eta”,“-lako”, edo “gero”).
Gai da bere intereseko gaiei buruzko ikuspuntuak eta iritziak emateko (adibidez, bizimoldeari, kulturari eta
kontakizunei buruzkoak), egunerokoan erabiltzen diren oinarrizko hiztegia eta esapideak baliatuz.

A1

Ez dago deskriptorerik.

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

3.2.2. Ekoizpen-estrategiak
Europako Erreferentzia Marko Bateratuan, hizkuntzen arteko komunikazio-estrategiei heltzeko erabiltzen den
ikuspegi klasikoarekin lotuta aurkezten dira komunikazio-estrategiak; hau da, honako lau pauso hauei segituz:
planifikazioa, gauzatzea, monitoretza eta zuzenketa. Ekoizpen-estrategiei dagokienez, gauzatzearen baitan,“Konpentsazioa” izeneko eskala argigarria eskaintzen da. EEMBa argitaratu aurretik, komunikazio-estrategia horihartu ohi zen kontuan nagusiki. Monitoretza eta konponketa eskala bakarrean bildu dira.

Planifikazioa
Eskala honi dagokio hitz egin, zeinuak egin edo idatzi aurretik egin behar den prestakuntza mentala. Izan daiteke
zer esan eta nola formulatu kontzienteki pentsatzea, eta izan daiteke, orobat, aurrez saioak egitea edo zirriborroak
prestatzea. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f helarazi nahi den ideia nola adierazi lantzea, eta, beharbada, aurrez saioak egitea;
f entzuleek adierazitakoaren aurrean izan dezaketen erreakzioa kontuan hartzea.
Planifikazioa
C2

Ez dago deskriptorerik; ikus C1.

C1

Gai da testu formalago bat prestatzen ari denean, dagokion testu-motari lotutako arauak nahita betetzeko(egitura, formaltasun-maila eta beste konbentzio batzuk).

B2

Gai da, arraroa edo zaila suerta litekeen egoera baterako prestatzen ari denean, erreakzio ezberdinaksortuz gero zer esango lukeen planifikatzeko, eta dena delakoa esateko adierazpide egokiena zein izango
litzatekeen pentsatzeko.
Gai da, entzulearengan izan dezakeen eragina kontuan hartuta, esateko duena eta horretarako behar
dituen baliabideak planifikatzeko.
Gai da hitz-konbinazio eta esapide berriak entseatzeko eta probatzeko eta atzeraelikadura eskatzeko.

B1

Gai da transmititu nahi dituen ideia nagusiak nola komunikatu asmatzeko, eskuragarri duen edozein
baliabide erabiliz eta mezua berak gogoratzen duenari edo mezu hori adierazteko aurkitzen dituen
baliabideei egokituz.

A2

Gai da bere errepertorioko esaldi-sail bat gogoratzeko eta probatzeko.

A1

Ez dago deskriptorerik.

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 69. orrialdea

Konpentsazioa
Konpentsazioa norberari adierazpide aproposik bururatzen ez zaionean komunikazioa ez eteteko estrategia bat
da. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f hizkuntzari laguntzeko keinuak;
f hitz/zeinu “oker” bat nahita erabiltzea, eta hala egin dela zehaztea;
f burura ez datorren kontzeptua definitzea;
f parafrasiak egitea (itzulinguruak), eta zenbateraino nabaritzen den parafrasiak egiten ari dela.
Konpentsazioa
C2

Gai da gogoratzen ez duen hitz/zeinu baten ordez haren ordezko beste termino bat erabiltzeko, solaskidea
ia ez konturatzeko moduan.

C1

Gai da bere hiztegia sormenez erabiltzeko, itzulinguruak aise eta eraginkortasunez egiteko moduan, ia
egoera guztietan.
Gai da itzulinguruak eta parafrasiak erabiltzeko, hiztegian eta egituretan dituen hutsuneak betetzeko.

B2
Gai da komunikazio-arazo gehienei aurre egiteko, itzulinguruak erabiliz edo esapide zailei ihes eginez.

B1

Gai da gauza jakin baten ezaugarriak definitzeko, gauza horrek zehazki zer izen/zeinu duen gogoratzen ez
duenean.
Gai da, esan nahi duenaren antzeko esanahia duen beste hitz/zeinu bat erabiliz, esanahia transmititzeko(adibidez, pertsonentzako kamioia = autobusa).
Gai da nahi duen kontzeptuaren antzeko esanahia duen hitz/zeinu erraz bat erabiltzeko eta solaskideari
zuzenketa egin diezaion eskatzeko.
Gai da lehen hizkuntzako hitz baten egokitzapena egiteko eta ulertu dioten galdetzeko.
Gai da bere errepertorioko hitz/zeinu desegoki bat erabili eta adierazi nahi duena keinuz argitzeko.

A2

A1
AurreA1

Gai da zer adierazi nahi duen ikusarazteko edo identifikatzeko, hura seinalatuz (adib., “Hori nahi dut,
mesedez”).
Gai da keinuen bidez hitz/zeinu sinpleei lagundu eta premiak adierazteko.
Gai da zerbait hatzarekin seinalatu eta zer den galdetzeko.

Monitoretza eta zuzenketa
Eskala honek bi jarduera biltzen ditu: a) norbera bat-batean konturatzen denean oker bat egin duela edo arazo
batekin topo egin duela, eta b) esan dena berrikustea eta zuzen eta egoki dagoen errepasatzea, zeina prozesu
kontziente eta planifikatu bat baita. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f metodoa aldatu eta beste taktika bat erabiltzea: oso modu argian gertatzen da A mailetan, eta sotilki,
berriz, C mailetan;
f nork bere irristadak, akatsak eta hutsegite “gogokoenak” zuzentzea;
f komunikazio-arazo batek zer neurritan izan behar duen agerikoa, hura zuzentzen hasteko.
Monitoretza eta zuzenketa
C2

Gai da zailtasunak gainditzeko eta diskurtsoa berregituratzeko, solaskidea ia ez ohartzeko moduan.

C1

Gai da zailtasunak gainditzeko eta esan nahi duena berriro formulatzeko, diskurtsoaren jarioa erabat etengabe.
Gai da eraginkortasun handiz autozuzenketa egiteko.

70. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Monitoretza eta zuzenketa
Gai da, maiz eta atzera begiratuz, autozuzentzeko “irristada” linguistikoak eta tarteka egiten dituen errore
ez-sistematikoak zein perpausaren egituran hutsune arinak autozuzentzeko.

B2

Gai da irristadak eta akatsak zuzentzeko, baldin eta horietaz konturatzen bada edo gaizki-ulertuak sortzen
badira.
Gai da bere hutsegite ohikoenez ohartzeko eta horiek kontzienteki monitorizatzeko.
Gai da aditz-denboren nahasketak zuzentzeko, baita gaizki-ulertua sor dezaketen esapideak zuzentzeko ere,solaskideak okerren bat dagoela adierazten badio.

B1

Gai da erabiltzen duen forma zuzena den galdetzeko.
Gai da, komunikazioa etenez gero, bestelako taktika bat hartu eta berriro hasteko.

A2

Ez dago deskriptorerik.

A1

Ez dago deskriptorerik.

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

3.3. ELKARRERAGINA
Elkarreragina, non diskurtsoa elkarrekin eraikitzen duten bi solaskide edo gehiago biltzen baitira, funtsezko
osagai bat da Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren hizkuntza-eskeman –dokumentu honen hasieran
dago eskema horren laburpena–. Ahozko elkarreragina hizkuntzaren sorburu gisa hartu ohi da, pertsonen arteko
jarduerak, elkarlana eta transakzioak gauzatzeko balio baitu. Ekoizpena, adibidez istorioak kontatzea (storytelling),
ahozkotasunaren garapen sakonago bat dela pentsa daiteke, eta horren haritik etorri zela azkenik literazitatea.
Ikaskuntzan ere elkarreragina funtsezkoa da. Elkarreragineko estrategiak biltzen dituzten EEMBko eskalek ondo
islatzen dute hori: “hitza hartzea”, “elkarlana” (elkarlaneko estrategiak) eta “azalpenak eskatzea” izeneko eskalek,
adibidez. Elkarreragineko estrategia oinarrizko horiek neurri berean dira garrantzitsuak bai elkarlan bidezko
ikaskuntzan eta bai benetako munduko komunikazioan. Elkarreragineko eskala gehienak ahozko elkarreraginari
dagozkio. EEMBa garatu zenean, idatzizko elkarreraginaren nozioak ez zuen aho bateko aitortzarik jaso; horregatik,
ez zen asko garatu. Atzera begiratuz, ikus daiteke idatzizko elkarreragina (hau da, hitz egingo zenukeen gisan
idaztea, elkarrizketa mantsoagoa batean) haziz joan dela azken 20 urteotan. Nolanahi ere, Liburu osagarri honetan
biltzen diren deskriptoreetan, ez da idatzizko elkarreraginaren kategoria gehiago landu; aitzitik, kategoria berri
bat garatu da: online elkarreragina.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 71. orrialdea

13. irudia – Elkarreraginezko jarduerak eta estrategiak
Elkarreragina

Elkarreraginezko
jarduerak

Elkarreraginezko
estrategiak

Ahozkoelkarreragina

Idatzizko
elkarreragina

Onlineelkarreragina

Ahozko elkarreragina,
oro harIdatzizko elkarreragina,
oro har

Online elkarrizketak
eta eztabaidak

Hitza hartzea (hitzegiteko txandak)

Solaskide bati ulertzea

Gutunak idaztea

Helburu bat lortzeko
online transakzioak
eta elkarlana

Elkarlana

Elkarrizketa

Oharrak, mezuak
eta formularioak

Azalpenak eskatzea

Eztabaida informala

Eztabaida formala
Helburu bat lortzeko
elkarlana
Ondasunak eta
zerbitzuak eskuratzeko
elkarreragina
Informazio-trukea
Elkarrizketak egitea eta
elkarrizketatua izatea
Telekomunikazioak
erabiltzea

3.3.1. Elkarreraginezko jarduerak
3.3.1.1. Ahozko elkarreragina
Ahozko elkarreraginean biak biltzen dira: mintzamena, eta zuzenean eta aurrez aurre egindako zeinuak.
Ahozko elkarreraginaren eskalak hiru makro-funtzioren arabera antolatu dira berriro ere: “pertsonen artekoak”,“transakzionalak” eta “ebaluatiboak”, eta genero espezializatu batzuk erantsi zaizkie. Lehenengo eskala “Solaskide
bati ulertzea” da. “Solaskide” hitzak adierazten du norbera zuzenean ari dela pertsona horrekin mintzatzen.
Lehen esan bezala, zirkulu zentrokide batzuen metafora da “Ahozkoaren ulermena” eskalen azpian dagoena.
Hemen, zirkulu zentrokideen erdi-erdian gaude: ikasle edo erabiltzailea modu aktiboan ari da solaskide batekinelkarreraginean.
Ondoren, honako eskala hauek datoz:
f pertsonen artekoak: “Elkarrizketa”;
f ebaluatiboak: “Eztabaida informala (lagunekin)”, “Eztabaida formalak (bilerak)”, “Helburu bat lortzeko elkarlana”;
f transakzionalak: “Informazio-trukea”, “Ondasunak eta zerbitzuak eskuratzeko elkarreragina”, “Elkarrizketak
egitea eta elkarrizketatua izatea” eta “Telekomunikazioak erabiltzea”.

72. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Ahozko elkarreragina, oro har
Ahozko elkarreragina, oro har
C2

Ongi menderatzen ditu esamolde idiomatikoak eta lagunartekoak, eta ohartzen da konnotazio-esanahiaz.
Gai da esanahiaren ñabardura txikiak transmititzeko, zehaztasun nahiko handiz, hainbat eraldaketaprozeduraren bidez. Gai da zailtasunak solaskidea ia ez ohartzeko moduan gainditzeko.

C1

Gai da jariotasunez eta bat-batekotasunez hitz egiteko, ia ahaleginik egin gabe. Hitzen errepertorio
zabala du, eta horrek itzulinguruak eginez bere gabeziak erraz gainditzeko aukera ematen dio. Ez duia esamoldeen eta saiheste-estrategien bila ibili beharrik. Gai kontzeptual zailetan bakarrik izango ditu
diskurtsoaren jarioari eta naturaltasunari eusteko zailtasunak.
Gai da jariotasunez, zehaztasunez eta eraginkortasunez hitz egiteko, gai orokor, akademiko, profesional
eta aisiako askori buruz, ideien arteko lotura argi adieraziz. Gai da bat-bateko komunikazioa bideratzeko,
eta gramatika ongi menderatzen du; ez du erakusten esan nahi duena mugatu beharra duenik eta egoera
bakoitzari egokitzen dio formalitate-maila.

B2
Gai da elkarrizketetan jariotasunez eta bat-batekotasunez parte hartzeko, xede-hizkuntzako
hiztunekiko/zeinu-egileekiko elkarreragin arruntean, eta inorentzako tentsiorik sortu gabe. Gai da gertaera
eta esperientzia jakin batzuek beretzat duten garrantzia nabarmentzeko, bere ikuspegia argi adierazteko
eta azalpen eta argudio egokiak emanez horri eusteko.
Gai da bere intereseko edo espezialitateari loturiko gai arruntei edo ez hain arruntei buruz nolabaiteko
segurtasunez komunikatzeko. Gai da informazioa trukatzeko, egiaztatzeko eta berresteko, eta egoera ez
hain arruntei aurre egiten die eta arazoen arrazoiak azaltzen ditu. Gai da gai abstraktuagoez eta kulturalez
hitz egiteko, filmei, liburuei, musikari eta abarri buruz, esaterako.

B1

A2

Gai da errepertorio linguistiko nahiko erraz bati nahiko etekin ateratzeko, bidaiatzean gerta daitezkeen
egoera gehienetan moldatzeko. Gai da eguneroko bizitzako gaiei buruzko elkarrizketetan aurretik prestatu
gabe parte hartzeko, iritzi pertsonalak adierazteko eta ideiak eta informazioa trukatzeko gai arruntei,
interes pertsonalekoei edo eguneroko bizitzakoei buruz (adibidez, familia, zaletasunak, lana, bidaiak eta
gaurkotasunezko gertaerak).
Gai da elkarrizketetan nahiko eroso parte hartzeko, egoera egituratuetan eta elkarrizketa laburretan, baldineta, hala behar izanez gero, solaskideak laguntzen badio. Gai da truke erraz eta arruntetan moldatzeko,
ahalegin handirik gabe; gai da galderak egiteko eta galderei erantzuteko, eta ideiak eta informazioa
trukatzeko eguneroko bizitzako gaiei buruz, aurreikus daitezkeen egoeretan.
Gai da lanarekin eta aisiarekin zerikusia duten gai arruntei buruzko informazio-truke erraza eta zuzenekoa
eskatzen duten ataza bakunetan eta arruntetan komunikatzeko. Gai da gizarte-truke oso laburrak izateko,
baina ia inoiz ez du nahikoa ulertzen bere kasa elkarrizketa bati eusteko.

A1

Gai da elkarrizketa errazetan parte hartzeko, baina komunikazioa mantsoago errepikatzearen,
birformulazioaren eta zuzenketaren mende dago erabat. Gai da galdera errazak egiteko eta galdera errazei
erantzuteko, baieztapen errazak egiteko eta egiten zaizkion baieztapenei erantzuteko, berehalako premieneta gai arrunten alorrean.

AurreA1

Gai da bere buruaz eta bere eguneroko errutinez egiten dizkioten galderei erantzuteko eta halako galderakegiteko, formulazko esapide laburrak erabiliz eta informazioa indartuko duten keinuak baliatuz.

Solaskide bati ulertzea
Eskala honi dagokio elkarreragin batean zuzenean hitz egiten ari zaion pertsonari ulertzea, esanahia negoziatzeko
aukerarekin. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f gaia eta egoera: xehetasun pertsonalak eta eguneroko premietatik hasita, arlo espezializatuetako gai
abstraktu eta konplexuetaraino;
f solaskidearen ahoskera-mota: mantso eta tentuz ahoskatzetik hasita, ahoskera estandarra eta azentu
ezezagunak erabiltzeraino;
f solaskidea zer neurritan egokitzen den ikasle edo erabiltzailearen mailara: adeitasunez errepikatu eta harilaguntzeko ardurak hartzetik hasita, xehetasunak berresteraino, baldin eta azentua ez bada oso ezaguna.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 73. orrialdea

Solaskide bati ulertzea
C2

Gai da edozein solaskideri ulertzeko, baita gai abstraktuei buruz edo gai espezializatu konplexuei buruz eta bereespezialitateaz haragoko gaiez badihardu ere, baldin eta ezagutzen ez duen aldaerara ohitzeko modua badu.

C1

Gai da solaskide bati zehatz ulertzeko, gai abstraktuei eta gai espezializatu konplexuei buruzko hitzaldiak eta
bere espezialitateaz haragoko gaiei buruzkoak, baina baliteke tarteka xehetasunak egiaztatu behar izatea, batez
ere aldaera ezaguna ez bada.

B2

Gai da hizkuntza estandarrean edo aldaera ezagunean esaten den guztia zehatz ulertzeko, baita inguruan(entzunezko/ikusizko) zarata handia dagoela ere.

B1

Gai da argi artikulatutako elkarrizketa/zeinua eta berari zuzendutako diskurtsoa ulertzeko, baina tarteka hitz/
zeinu eta esaldi batzuk errepikatzeko eskatu beharko du.

A2

Gai da truke erraz eta arruntetan ahalegin handirik gabe moldatzeko adina ulertzeko.
Gai da eguneroko gaiei buruz argi esaten zaion diskurtsoa/zeinua oro har ulertzeko, baldin eta, tarteka, esaten
diotena errepikatzeko eskatzeko aukera badu.
Gai da elkarrizketa erraz eta arruntetan argi eta mantso esaten zaiona ulertzeko; gai da solaskideari esan nahi
duena ulertarazteko, baldin eta solaskidea laguntzen saiatzen bada.

A1

Gai da behar jakin eta arruntak bete ahal izateko ohiko adierazpenak ulertzeko, baldin eta solaskideak diskurtso
argia erabiltzen eta mantso hitz egiten badu, eta ulertzen ez duena errepikatzen badio.
Gai da berari argi eta mantso egiten zaizkion galderak eta ematen zaizkion jarraibideak ulertzeko eta argibide
errazak eta laburrak ulertzeko.

AurreA1

Gai da berari zuzenean dagozkion galdera errazak ulertzeko (adibidez, nola deitzen den, zer adin duen, non bizi
den eta gisako galderei erantzuteko), baldin eta solaskideak poliki eta modu argian hitz egiten badio.
Gai da informazio pertsonal arrunta ulertzeko (adib., izena, adina, bizilekua, jatorria), beste pertsona batzuek beren
burua aurkezten dutenean, baldin eta zuzenean hitz egiten badiote, mantso eta argiki, eta gai da gai horrekin
lotutako galderei erantzuteko, baina baliteke solaskideak galderak errepikatu behar izatea.
Gai da hitz eta agur-hitz ezagun batzuk ulertzeko eta informazio garrantzitsuena ezagutzeko, hala nola zenbakiak,
prezioak, datak eta astegunak, baldin adierazpena argia bada, eta, behar izanez gero, errepikatzen bada.

Elkarrizketa
Elkarreraginak funtzio sozial bat betetzen du nagusiki: harreman pertsonalak sortzea eta mantentzea. Honahemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f egoera: truke laburretatik hasita, elkarrizketa bati eustera eta harremanak izatera, eta azkenik elkarrizketa
malgutasunez erabiltzeraino, helburu sozialetarako;
f gaiak: norberari buruzko albisteetatik hasita, norberaren intereseko gaietara eta azkenik gai orokorretaraino;
f hizkuntzaren funtzioak: agur-hitzetatik, eskaintza, gonbidapen eta baimenetara, eta azkenik emozioen
adierazpeneraino, umorea erabiltzeraino eta norbaiti edo zerbaiti buruz jarduteraino.
Elkarrizketa
C2

Gai da elkarrizketa erosoa eta egokia izateko, muga linguistikorik gabe, gizarte-bizitzako eta bizitza pertsonalekoedozein egoeratan.

C1

Gai da hizkuntza gizartean malgutasunez eta eraginkortasunez erabiltzeko, baita emozioak adierazteko, norbaiti
edo zerbaiti buruz jarduteko eta diskurtso dibertigarria egiteko ere.
Gai da solaskideekin harreman bat eratzeko galdera adeitsuak eginez eta adostasuna adieraziz, eta, egokiak
baldin badira, beste alderdi batzuei edo bi solaskideek partekatzen dituzten baldintzei buruzko iruzkinak eginez.
Gai da, eskakizun bat adosten duenean edo zerbaitetarako baimena ematen duenean, erreparoa edo errezeloa
adierazteko, eta bere ikuspuntua uler dezaten eskatzeko.

B2

Gai da gai orokor gehienei buruzko elkarrizketa zabaletan parte hartzeko, baita (entzunezko/ikusizko) zarata
dagoen giroetan ere.
Gai da xede-hizkuntzako erabiltzaileekin solasean aritzeko, nahi gabe haiei barre eragin gabe edo haiek gogaitu
gabe eta haiek beste hiztun/zeinu-egile trebe batekin ez bezala aritzera behartu gabe.
Gai da nolabaiteko emozioa transmititzeko, eta gertaerek eta esperientziek beretzat duten garrantzia
nabarmentzeko.

74. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Elkarrizketa
Gai da elkarrizketa bat abiatzeko eta solasaren hariari eusteko, jendeari bat-bateko samarrak diren galderakeginez esperientzia edo ekitaldi berezi bati buruz, erreakzioak adieraziz eta gai ezagunei buruzko iritziak
emanez.
Gai da elkarrizketa luze samarrei eusteko interes orokorreko gaiei buruz, baldin eta solaskideak ahalegin bat
egiten badu ulermenean laguntzeko.

B1

Gai da gai arruntei buruz bat-bateko elkarrizketak egiteko.
Gai da eguneroko bizitzako elkarrizketetan esaten dena ulertzeko, solaskidea argi mintzatzen bada, nahiz eta
batzuetan hitzak/zeinuak edo esaldiak errepikatzeko eskatu beharra izan dezakeen.
Gai da elkarrizketa edo eztabaida egiteko, baina batzuetan zaila da zer esan nahi duen zehatz ulertzea.
Gai da sentipenak (adibidez, ezustekoa, zoriona, tristura, interesa eta axolagabekeria) adierazteko eta
sentipen horiei erantzuteko.
Gai da gizarte-harremanak izateko: agurrak, aurkezpenak, eskerrak ematea.
Gai da berari zuzenean hizkuntza estandarrean eta gai arruntei buruz hitz egiten diotena ulertzeko, baldineta, tarteka, solaskideek esaten diotena errepikatzen edo berriz formulatzen badute.
Gai da elkarrizketa laburretan parte hartzeko, gai orokorrei buruzko testuinguru arruntetan.
Gai da termino errazetan adierazteko nola dagoen eta eskerrak emateko.
Gai da mesedeak eskatzeko (adibidez, zerbait maileguan eskatzeko) eta eskaintzeko, eta gai da norbaitek
mesede bat egiteko eskatuz gero, erantzuteko.

A2

Gai da gizarte-harreman oso laburretan moldatzeko, baina ez bere kabuz elkarrizketa bati eusteko, nahiz eta,
solaskideak laguntzen badio, esan nahi duena argi adierazteko gai den.
Gai da agurtzeko eta jendeari hitz egiteko adeitasun-formula errazak erabiltzeko.
Gai da ikaskide, lankide eta ostatu ematen dien familiako kideekin hitz egiteko, hizkuntza sinplea erabiliz,
galderak eginez eta errutinazko gai gehienekin lotutako erantzunak ulertuz.
Gai da gonbitak eta iradokizunak egiteko eta besteek egiten dizkiotenei erantzuteko; gai da barkamena
eskatzeko eta besteek barkamena eskatzen diotenean erantzuteko.
Gai da nola sentitzen den adierazteko, esapide oinarri-oinarrizkoak erabiliz.
Gai da zer gustatzen zaion eta zer gustatzen ez zaion esateko.
Gai da berehalako beharrak betetzeko esamolde arruntak ulertzeko, solaskideak argi eta mantso hitz eginez
laguntzen badio eta ulertzen ez duena errepikatzen badio.

A1

Gai da aurreikusteko moduko gaiei buruzko elkarrizketa zehatz eta sinpleetan jarduteko; adibidez, bereaberriaz, familiaz edo eskolaz hitz egiteko.
Gai da bere burua aurkezteko eta agur egiteko oinarrizko esamoldeak erabiltzeko.
Gai da jendeari nola dagoen galdetzeko eta berriek sortzen dioten erreakzioa adierazteko.

AurreA1

Gai da formulazko esapide oinarrizko batzuk ulertzeko eta erabiltzeko, hala nola “Bai”, “Ez”, “Barkatu”,“Mesedez”, “Eskerrik asko”, “Ez, eskerrik asko”.
Gai da agur-hitz sinpleak ezagutzeko.
Gai da jendeari “Kaixo” eta “Agur” esateko eta bere izena esateko.

Eztabaida informala (lagunekin)Eskala honen baitan bi eratakoak biltzen dira, pertsonen arteko hizkuntzaren erabilera eta hizkuntzaren erabilera
ebaluatiboa; izan ere, bi alor horiek elkarri lotuta agertzen baitira eguneroko elkarreraginean. Hona hemen eskala
honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f gaiak: gai arrunt-arruntetatik hasita (zer egin eta nora joan), gai abstraktu, konplexu, ezezagunetaraino
eta baita arantzatsuetaraino ere;f eztabaidaren hariari jarraitzeko gaitasuna: gaia identifikatu eta ideia nagusiez ohartzetik hasita, eztabaida
biziei eusteraino eta erreferentzia kolokialak ulertzeraino;
f hizkuntzaren funtzioak: era mugatuan eztabaidatzetik eta adostasuna edo desadostasuna adieraztetik
hasita, ideiak zehatz azaltzeraino eta desadostasunaren eta kritiken aurrean diplomaziaz erantzuteraino.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 75. orrialdea

Eztabaida informala (lagunekin)C2

Gai da auzi arantzatsuei buruz eztabaidatzeko eta aholkuak emateko, naturaltasunez, erreferentzia arruntak
ulertuz eta desadostasunak eta kritikak diplomaziaz hartuz.

C1

Gai da eztabaida-taldeetako beste solaskideen artean gertatzen diren elkarreragin konplexuak erraz
ulertzeko, baita gai abstraktu, konplexu eta ezezagunei buruz ari badira ere. Gai da eztabaida horietan partehartzeko.
Gai da xede-hizkuntzan diharduten hiztunen/zeinu-egileen arteko eztabaida bizien erritmoari jarraitzeko.
Gai da bere ideiak eta iritziak zehatz adierazteko, gai konplexuei buruzko argudio-ildoak sinesgarritasunez
aurkezteko eta besteen argudioei erantzuteko.

B2

B1

A2

Gai da egoera arruntetan gertatzen diren eztabaida informaletan parte hartzeko, bere ikuspegiak argi
adieraziz, proposamen alternatiboak ebaluatuz, hipotesiak eginez eta hipotesi horiei erantzunez.
Gai da inguruko eztabaidetan esaten dena ulertzeko, ahaleginak eginez bada ere, baina zail gerta dakiokexede-hizkuntzako erabiltzaile batzuekiko eztabaidan eraginkortasunez jardutea, horiek beren diskurtsoa
nolabait moldatzen ez dutenean.
Gai da eztabaidetan bere ideiak adierazteko eta ideia horiei eusteko, azalpen, argudio eta iruzkin egokiak
eginez.
Gai da gai orokorrei buruz bere inguruan esaten dena oro har ulertzeko, baldin eta solaskideek argi hitz
egiten badute eta hizkuntzaren erabilera idiomatikoegia egiten ez badute.
Gai da gai abstraktuei edo kulturalei buruzko ideiak adierazteko, zinemari edo musikari buruzkoak esaterako.
Gai da arazo baten arrazoia azaltzeko.
Gai da besteen ikuspegiari buruzko adierazpen laburrak egiteko.
Gai da aukerak alderatu eta kontrastatzeko, zer egin, nora joan, nor edo zer aukeratu, etab. eztabaidatuz.
Gai da, oro har, lagunarteko eztabaida informaletako ideia nagusiak ulertzeko, baldin eta diskurtsoa argi eta
hizkuntza estandarrean ahoskatua bada.
Gai da gai orokorrei buruzko ikuspegi eta iritzi pertsonalak emateko edo eskatzeko.
Gai da bere iritziak edo erreakzioak ulertarazteko, arazo edo gai praktikoen soluzioari buruz, adibidez, nora
joan, zer egin, zerbait nola antolatu (txango bat, adibidez), etab. erabakitzean.
Gai da usteak, iritziak, adostasuna eta desadostasuna adeitasunez adierazteko.
Gai da bere inguruan gertatzen den eztabaida baten gaia identifikatzeko, adierazpena hizkuntza
estandarrean edo aldaera ezagunean bada.
Gai da iritziak trukatzeko eta gauzak eta jendea konparatzeko, hizkuntza arrunta erabiliz.
Gai da iritziak trukatzeko, arratsaldean, asteburuan, etab. zer egin eztabaidatzean.
Gai da iradokizunak egiteko eta iradokizunei erantzuteko.
Gai da beste norbaitekin bat datorren ala ez adierazteko.
Gai da eguneroko bizitzako gaiei buruzko iritzi-truke erraza egiteko, argi, mantso eta zuzenean hitz egiten
badiote.
Gai da iritziak trukatzeko, zer egin, nora joan eta norbaitekin hitzordua egiteko nola adostu erabakitzeko.
Gai da iritzia adierazteko, modu mugatuan.

A1
AurreA1

Gai da gustatzen zaizkion eta gustatzen ez zaizkion kirolez, janariaz eta antzeko gauzez iritziak trukatzeko,
esamoldeen errepertorio mugatu bat erabiliz, baldin eta argi, mantso eta zuzenean hitz egiten badiote.
Ez dago deskriptorerik.

Eztabaida formala (bilerak)
Eskala honetan eztabaida formalagoak biltzen dira, testuinguru akademikoan eta lanean gertatzen direnmodukoak. Eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak eztabaida informaleko eskalan biltzen direnen
oso antzekoak dira, baina honako hauek ere agertzen dira:f bilera-motak eta gaiak: arazo praktikoei buruzko trukeetatik hasita, auzi abstraktu, konplexu eta ezezagunei
buruzko eztabaidetaraino;
f eztabaida baten hariari jarraitzeko gaitasuna: errepikatzeko eta azaltzeko eskatu behar izatetik hasita,
azpimarratu diren ideiak ulertzeraino, eztabaida bizi baten hariari jarraitzeraino;f parte hartzeko gaitasuna: aurrez prestatu behar izatetik eta esan nahi dena egoki formulatzeko laguntza
behar izatetik hasita, besteen ekarpenak zalantzan jarri, ebaluatu eta erronka jotzeraino, zein norberaren
ikuspegiaren aldeko argudioak sinesgarritasunez adierazteraino.

76. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Eztabaida formalak (bilerak)

C2

Gai da gai konplexuei buruzko eztabaida formaletan moldatzeko, argudio ongi antolatuak eta erakargarriak
erabiliz, beste partaideei inolako eragozpenik sortu gabe.
Gai da auzi zail, delikatu edo polemikoei buruzko aholkuak emateko eta halakoei aurre egiteko, baldin eta
horretarako behar den ezagutza espezializatuaren jabe bada.
Gai da aurkakotasunez egindako galderei konfiantzaz erantzuteko, hitz egiteko txanda errespetatzeko eta
kontra-argudioei diplomaziaz erantzuteko.

C1

Gai da eztabaiden erritmoari erraz jarraitzeko, baita eztabaidak gai abstraktu, konplexu eta ezezagunei
buruzkoak badira ere.
Gai da bere jarrera era formalean eta sinesgarritasunez argudiatzeko, eta jariotasunez, bat-batean eta
egokitasunez galderei eta adierazpenei eta bere kontrako argudio konplexuei erantzuteko.
Gai da, bere arlo akademikoari eta profesionalari dagozkion auzietan, eztabaidako beste parte-hartzaile
batzuek egindako ekarpenak beste modu batean planteatzeko, ebaluatzeko eta zalantzan jartzeko.
Gai da iruzkin kritikoak eta desadostasuna diplomaziaz adierazteko.
Gai da galderei jarraitzeko, xehetasun gehiago eskatuz, eta gai da, egin duen galdera ulertu ez bada, galdera
beste modu batean formulatzeko.

B2

Gai da eztabaida bizien erritmoari jarraitzeko eta ikuspegi bakoitzaren argudioak zehatz identifikatzeko.
Gai da terminologia tekniko egokia erabiltzeko, beste aditu batzuekin bere espezializazio-arloari buruz hitz
egiten duenean.
Gai da bere ideiak eta iritziak zehatz adierazteko, argudio-lerro konplexuak erabiltzeko eta besteen argudioeisinesgarritasunez erantzuteko.
Gai da eztabaida formaletan era aktiboan parte hartzeko, izan arruntak edo ez.
Gai da bere espezialitatearekin zerikusia duten gaiei buruzko eztabaidak ulertzeko, eta zehatz ulertzen ditu
solaskideak nabarmentzen dituen ideiak.
Gai da bere iritzia emateko, azaltzeko eta horri eusteko, proposamen alternatiboak balioesteko, hipotesiak
egiteko eta hipotesiei erantzuteko.
Gai da bere espezialitatearekin zerikusia duten gaiei buruz esaten dena oro har ulertzeko, baldin eta
solaskideek hizkuntzaren erabilera oso idiomatikoa egiten ez badute eta argi ahoskatzen badute.
Gai da bere ikuspegiak argi azaltzeko, baina zail gertatzen zaio eztabaidan parte hartzea.

B1

A2

Gai da eguneroko bizitzako gaiei buruzko eztabaida formal arruntetan parte hartzeko, argi eta hizkuntza
estandarrean edo aldaera ezagunean artikulatuak badira; gertaera jakinei buruzko informazio-trukea dakarten
edo arazo praktikoei irtenbidea edo horiei buruzko jarraibideak emateko eztabaidetan ere parte har dezake.
Gai da aurreikusteko moduko gai arrunt bati buruzko argudioei eta eztabaidei jarraitzeko, baldin eta ideiak
hizkuntza arrunt samarrean azaltzen badira eta/edo errepikatzen badira, eta azalpenak eskatzeko aukera badu.
Gai da bere espezialitatearekin zerikusia duten eztabaida formaletan gai-aldaketa bati antzemateko, baldin eta
eztabaida horiek mantso eta argi ahoskatuak badira.
Gai da informazio egokia trukatzeko eta arazo praktikoei buruz bere iritzia emateko, zuzenean galdetzen
zaionean, baldin eta esaten zaiona berriro formulatzen bazaio eta, hala behar izanez gero, oinarrizko puntuak
errepika diezazkioten eska badezake.
Gai da gauzez pentsatzen duena esateko, bilera formal batean zuzenean galdetzen diotenean, baldin eta, halabehar izanez gero, oinarrizko puntuak errepika diezazkioten eska badezake.

A1

Ez dago deskriptorerik.

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

Helburu bat lortzeko elkarlana
Eskala honi dagokio ataza bat betetzeko elkarlanean burutzen den lana, zeina egunero gertatzen baita benetako
bizitzan, batez ere testuinguru profesionalean. Elkarrizketa eta eztabaidari dagozkion eskaletan bezala, eskala
honetan eztabaidaren hariari jarraitzeari buruzko deskriptoreak biltzen dira. Hona hemen eskala honetan lantzen
diren kontzeptu nagusiak:
f eztabaidaren hariari jarraitzea: erabiltzaileari zuzenean azaltzen zaizkion jarraibide errazak ulertzetik
jarraibide xeheak ziurtasunez ulertzeraino;f lanari ekarpen aktiboak egitea: gauzak eskatu eta ematetik, kausei eta ondorioei buruzko espekulazioak
egiteraino eta ataza bera antolatzeraino.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 77. orrialdea

Helburu bat lortzeko elkarlana (sukaldean aritzea, agiri baten
gainean eztabaidatzea, zerbait antolatzea, etab.)C2

Ez dago deskriptorerik; ikus C1.

C1

Gai da kide batekin edo talde batekin duen eztabaida bideratu eta zer ekintza-ildori jarraitu behar zaion
erabakitzeko, besteek esan dutenaren berri emanez, laburtuz, garatuz eta hainbat ikuspuntu konparatuz.

B2

Gai da jarraibide xeheak erabateko ziurtasunez ulertzeko.
Gai da lana aurrera ateratzen laguntzeko, besteak hartan parte hartzera bultzatuz, pentsatzen duena
esateko, etab.
Gai da arazoak edo auziak garbi azaltzeko, arrazoiez edo ondorioez gogoeta egiteko eta ikuspegi
bakoitzaren alde onak eta txarrak alderatzeko.
Gai da esaten dena ulertzeko, nahiz eta, eztabaida luzea edo lasterra bada, tarteka esandakoa errepika edo
argi diezaioten eskatu behar duen.
Gai da arazo baten arrazoiak azaltzeko, egin beharreko urratsez eztabaida egiteko, alternatibak alderatzeko
eta bakoitzaren alde onak eta txarrak ikusteko.
Gai da beste pertsona batzuen ikuspegiaz adierazpen laburrak egiteko.

B1
Gai da esaten dena oro har ulertzeko, eta, hala behar izanez gero, norbaitek esandakoa errepikatzeko, elkar
ulertu dutela egiaztatzearren.
Gai da irtenbide posibleei eta egin beharreko urratsei buruzko bere iritziak eta erreakzioak ulertarazteko,arrazoi eta azalpen laburrak emanez.
Gai da besteak egin behar denari buruzko ikuspegia ematera bultzatzeko.
Gai da ataza erraz eta arruntetan ahalegin handirik gabe moldatzeko adina ulertzeko, eta, ulertzen ez
duenean, esandakoa errepika diezaioten eskatzeko.
Gai da egin beharreko urratsez eztabaidatzeko, iradokizunak eginez eta besteen iradokizunei erantzunez,
argibideak eskatuz eta emanez.

A2
Gai da elkarrizketaren hariari jarraitzen diola adierazteko eta esan nahi duena besteei ulertarazteko, baldin
eta solaskideek laguntzen badiote.
Gai da eguneroko atazetan komunikatzeko, esaldi errazak erabiliz gauzak eskatzeko eta eskaintzeko,
informazio erraza lortzeko eta egin beharreko urratsei buruz eztabaidatzeko.

A1

AurreA1

Gai da solaskideak mantso eta kontuz ahoskatutako galderak eta jarraibideak ulertzeko, eta jarraibide labur
eta errazak ulertzeko; leku jakin batera joateko, adibidez.
Gai da orduarekin, tokiarekin, zenbakiekin eta halakoekin zerikusia duten jarraibide errazak betetzeko.
Gai da norbaiti zerbait eskatzeko eta, berari zerbait eskatzen diotenean, eskariari erantzuteko.
Ez dago deskriptorerik.

Ondasunak eta zerbitzuak eskuratzeko elkarreragina
Nagusiki, jatetxe, denda, banku eta abarretan gertatzen diren zerbitzu-egoerei dagokie eskala hau. Kexa bat
eraginkortasunez egitea, adibidez, B1 mailan agertzen da, eta maila horretatik gora, eskalak kexa edo arazoen
jarraipenari eta konponbideen negoziaketari erreparatzen die. Hona hemen eskala honetan lantzen direnkontzeptu nagusiak:
f egoera-motak: eguneroko transakzio errazetatik hasita, erantzukizun eta transakzio delikatuei buruzko
gatazketaraino arlo publikoan, lan-arloan eta hezkuntza-arloan;
f zerbitzuak eskuratzea: janaria eta edaria eskatzetik hasita, zerbitzu konplexuagoei buruzko galdera xeheak
egiteraino;
f asetasuna: kexak egitetik hasita (B1), gatazka baten edo transakzio delikatu baten konponbidea
negoziatzeraino.

78. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Ondasunak eta zerbitzuak eskuratzeko elkarreragina
C2

Ez dago deskriptorerik.; ikus C1.

C1

Gai da transakzio publiko edo delikatuak kudeatzeko arlo publikoan, lan-arloan eta hezkuntza-arloan.

B2

B1

Gai da gatazken konponbidea negoziatzeko; adibidez, zirkulazio-isun bidegabe bat erreklamatzeko, pisu
batean eragindako kalteen ordain ekonomikoa edo istripu baten erruduntasun-erantzukizuna eskatzeko.
Gai da kalte-ordaina eskatzeko bere argudioa garatzeko, hizkuntza sinesgarria erabiliz, eta argi zehazteko
bera zer emateko prest dagoen.
Gai da baldintzak finkatzeko eta galdera xeheak egiteko zerbitzu konplexuagoei buruz; adibidez, alokairuariburuz.
Gai da arazo baten azalpena egiteko eta zerbitzuaren emaileak edo bezeroak amore eman behar duela argi
adierazteko.
Gai da bidaian, bidaia antolatzean edo ostatu hartzean sor daitezkeen truke gehienetan moldatzeko edo
atzerriko bidaietan dagokien agintariekin jarduteko.
Gai da, denda batean, funtzio bera betetzen duten bi produktu edo gehiagoren artean zer alde dagoen azal
diezaioten eskatzeko, zein erosiko duen erabakitze aldera, eta, azalpenaren ostean, gai da, behar izanez
gero, galdera gehiago egiteko.
Gai da dendetan, posta-bulegoetan, banketxeetan eta abarretan gertatzen diren egoera ez hain arruntetan
moldatzeko; adibidez, asebete ez duen zerbait erosten badu, erositakoa itzultzen badaki.
Gai da kexa edo erreklamazioak egiteko.
Gai da agentzia bidez bidaia antolatzean edo bidaian bertan gertatzen diren egoera gehienetan
moldatzeko: badaki, adibidez, bidaiari bati non jaitsi behar duen galdetzen;ezagutzen ez duen toki batera
joan behar duenean.
Gai da eguneroko bizitzako egoeretan moldatzeko; adibidez, bidaietan, ostuetan, jatetxeetan eta
erosketetan.
Gai da, egunerokoan, aurreikusteko moduko egoeretan elkarreraginean aritzeko (adibidez, posta-bulegoan,
geltokian, denda batean), hitz eta esamolde errazen sail zabal bat erabiliz.
Gai da turismo-bulegotik behar duen informazio guztia lortzeko, baldin eta informazio hori sinplea eta ezbada espezializatua.

A2

A1
AurreA1

Gai da ondasun eta zerbitzu arruntak eskatzeko eta eskaintzeko.
Gai da bidaiei buruzko informazio erraza lortzeko; garraio publikoa erabiltzeko (autobusak, trenak, taxiak);toki batera joateko argibideak eskatzeko eta emateko; eta txartelak erosteko.
Gai da gauzei buruz galdetzeko eta dendetan, postetxeetan edo banketxeetan truke errazak egiteko.
Gai da kopuruei, zenbakiei, prezioei eta abarri buruzko informazioa eskaintzeko eta jasotzeko.
Gai da erosketa sinpleak egiteko, zer nahi duen esanez eta prezioa galdetuz.
Gai da jatetxe batean jatekoa eskatzeko.
Gai da zerbait gaizki dagoela adierazteko, adibidez “Janaria hotza dago” edo “Nire gelako argia ez dabil”.
Gai da medikuarekin hitzordu bat finkatzeko (aurrez aurre) eta haren erantzuna ulertzeko. Gai da arazo
baten nolakotasuna adierazteko osasun-langile bati, baina baliteke keinuak erabili behar izatea.
Gai da norbaiti zerbait eskatzeko eta norbaitek zerbait eskatzen dionean eskariari erantzuteko.
Gai da jatekoa eta edatekoa eskatzeko, esamolde arruntak erabiliz.
Gai da zenbaki, kopuru, prezio eta ordutegiekin ongi moldatzeko.
Gai da erosketa arruntak egiteko eta jatekoa edo edatekoa eskatzeko, betiere ahozko erreferentziaren
euskarri gisa hatzez seinalatu edo bestelako keinuak egin baditzake.

Informazio-trukea
Eskala honetan ez dago C mailako deskriptorerik; izan ere, informazio zehatza trukatze hutsa ez baita erabiltzaile
gaituen ikaskuntza-helburu bat. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f transakzio-motak: galdera eta jarraibide errazetatik hasita, eguneroko trukeetara, eta, azkenik, espezialistekin
informazioa trukatzeraino;f informazio-mota: norberari buruzko xehetasun, bestelako datu, prezio eta abarretatik hasita, ohitura,
errutinazko jarduera, denbora-pasa eta informazio zehatzera; azkenik, informazio eta jarraibide xehe eta
konplexuetaraino.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 79. orrialdea

Informazio-trukea
C2

Ez dago deskriptorerik; ikus B2.

C1

Ez dago deskriptorerik; ikus B2.
Gai da bere lanbidearekin zerikusia duten gai guztiei buruzko informazio konplexua eta aholkuak
trukatzeko.

B2

Gai da terminologia tekniko egokia erabiltzeko bere espezialitateari buruz mintzatzen denean edo beste
espezialista batzuekin informazioa trukatzen duenean.
Gai da informazio xehea ziurtasunez emateko.
Gai da bere espezialitatearekin zerikusia duten gaiei buruzko informazio zehatza nolabaiteko ziurtasunez
emateko, trukatzeko, egiaztatzeko eta berresteko, izan gai arruntak edo ez.
Gai da kontakizun, artikulu, hitzaldi, eztabaida, elkarrizketa edo dokumental laburren laburpena egiteko,
horiei buruzko iritzia emateko eta xehetasunak eskatzen dituzten galdera osagarriei erantzuteko.

B1

Gai da informazio zehatz eta erraza aurkitzeko eta jakinarazteko.
Gai da toki batera joateko argibide xeheak eskatzeko eta ulertzeko.
Gai da informazio xeheagoa lortzeko.
Gai da bere esperientziarekin zerikusia duten gai arruntei buruzko aholkuak emateko.
Gai da truke erraz eta arruntetan ahaleginik gabe moldatzeko adina ulertzeko.
Gai da eguneroko bizitzako egoera praktikoetan moldatzeko: informazio zehatz-erraza aurkitu, eta
jakinarazi.
Gai da ohiturei eta eguneroko bizitzako jarduerei buruzko galderak egiteko eta galdera horiei erantzuteko.
Gai da iraganeko denbora-pasei eta jarduerei buruzko galderak egiteko eta galdera horiei erantzuteko.
Gai da planei eta asmoei buruzko galderak egiteko eta halako galderei erantzuteko.

A2

Gai da argibide eta jarraibide errazak emateko eta ulertzeko; adibidez, toki batera nola joan azaltzeko.
Gai da informazio-truke erraza eta zuzena eskatzen duten hitzaldi erraz eta arruntetan komunikatzeko.
Gai da eguneroko bizitzako gestioei eta gestio arruntei buruz informazio mugatua trukatzeko.
Gai da lanean eta denbora librean zer egiten den galdetzeko eta galdera horiei erantzuteko.
Gai da mapa edo plano bati buruzko argibideak eskatzeko eta emateko.
Gai da informazio pertsonala eskatzeko eta emateko.
Gai da ekitaldi bati buruzko galdera errazak egiteko eta halakoei erantzuteko; adibidez, non eta noiz egin
zen ekitaldia, nor egon zen eta nolakoa zen.
Gai da mantso eta kontuz egiten dizkioten galderak eta ematen zaizkion jarraibideak ulertzeko eta tokibatera joateko argibide labur eta errazak ulertzeko.
Gai da galdera errazak egiteko eta galdera horiei erantzuteko, berehalako beharrei edo gai ezagunei
buruzko adierazpen errazak egiteko eta horiei erantzuteko.

A1

Gai da bere buruari eta besteei buruzko galderak egiteko eta galdera horiei erantzuteko; adibidez, non biziden, nor ezagutzen duen, zer gauza dituen.
Gai da denborazko adierazpenak egiteko, era honetako esaldi lexikalizatuak erabiliz: “datorren astean”,“aurreko ostiralean”, “azaroan”, “hiruretan”.
Gai da zenbakiak, kopuruak eta salneurriak adierazteko, era mugatuan.
Gai da arropak eta objektu arruntak zein koloretakoak diren esateko eta halako objektuak zein
koloretakoak diren galdetzeko.
Gai da jendeari bere izena esateko eta beste batzuei beren izenaz galdetzeko.
Gai da eguneroko elkarrizketetan zenbaki errazak erabiltzeko eta ulertzeko.
Gai da eguna, ordua eta data galdetzeko eta esateko.

AurreA1

Gai da jendeari bere jaiotegunaz galdetzeko eta berea noiz den esateko.
Gai da telefono-zenbaki bat eskatzeko eta berea emateko.
Gai da zer adin duen esateko eta jendeari bere adinaz galdetzeko.
Gai da galdera erraz-errazak egin eta informazioa lortzeko, hala nola “Zer da hau?”, eta gai da erantzun
labur-laburrak ulertzeko (bizpahiru hitzez osatuak).

80. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Elkarrizketak egitea eta elkarrizketatua izatea
Zeregin espezializatu batzuei dagokie eskala hau, besteak beste, medikutako hitzorduei, laneko elkarrizketei,
bestelako azterketei, inkestei eta hezkuntza-alorreko proiektuei. Zeinu-hizkuntzari dagokionez, emantzat jotzen
da solaskidea ere gai dela zeinuak egiteko. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f solaskidearekiko independentzia: ahoskera estandar zuzena, mantsoa eta argia behar izatetik, inongo
laguntzarik gabe jardun ahal izatera, beste hiztunei eragozpenik sortu gabe;f ekimena: gai berriak ekartzetik (B1), osoki parte hartzera, ideia bat jariotasunez garatzera eta interjekzioekinondo moldatzera;
f elkarrizketak egitea: aurrez prestatutako galdetegi bat erabiltzetik hasita (B1), aurrez prestatutako galderetatik
urrundu eta bat-batean galdera berriak gehitzera, erantzunei tira egitera eta erantzun interesgarrietan
arakatzera; aurrera egin ahala, diskurtsoa egituratu eta elkarreraginean autoritatez aritzeraino.
Elkarrizketak egitea eta elkarrizketatua izatea
C2

Gai da elkarrizketan berari dagokion partea ongi aurkezteko, diskurtsoa egituratzeko eta autoritatez
eta jariotasunez aritzeko, ahalegin handirik gabe, elkarrizketatzaile izan edo elkarrizketatu izan, beste
parte-hartzaileei inolako eragozpenik sortu gabe.

C1

Gai da elkarrizketan erabateko parte-hartzea izateko, bai elkarrizketatzaile gisa bai elkarrizketatu gisa,
eztabaidagai diren ideiak jariotasunez eta laguntzarik gabe zabalduz eta garatuz, eta harridura-hitzak ongi
erabiliz.
Gai da elkarrizketak eraginkortasunez eta jariotasunez egiteko, prestatuta dituen galderetatik aldenduz,
tarteka, hariari ongi jarraituz eta erantzun interesgarriak emanez.

B2
Gai da elkarrizketa batean aurrea hartzeko, laguntza handirik gabe bere ideiak zabaltzeko eta garatzeko,
eta, hala behar izanez gero, elkarrizketatzaileari laguntza eskatzeko.
Gai da elkarrizketa edo kontsulta batean eskatzen zaion informazio zehatza emateko (adibidez,
sendagileari sintomak deskribatzeko), baina zehaztasun mugatua du horretan.
Gai da aurrez prestatutako elkarrizketak egiteko, informazioa egiaztatuz eta berretsiz, nahiz eta balitekeen,solaskideak presaka edo luze erantzuten badu, esan diotena errepika diezaioten eskatu behar izatea
tarteka.

B1

Gai da elkarrizketetan edo kontsultetan aurrea hartzeko (adibidez, gai berri bati heltzeko), baina
elkarreraginean elkarrizketatzailearekiko mendekotasun handia du.
Gai da, osasun-zerbitzuetan, sintomak modu errazean deskribatzeko eta aholkuak eskatzeko, eta erantzuna
ulertzeko, baldin eta argi ahoskatzen bada, eguneroko hizkuntza erabiliz.
Gai da aurrez prestatutako galdetegi bat erabiliz elkarrizketa egituratua egiteko, bat-bateko galdera
osagarri batzuk erantsita.
Gai da elkarrizketa batean esan nahi duena ulertarazteko eta eguneroko bizitzako gaiei buruzko ideiak eta
informazioa adierazteko, baldin eta, tarteka, esandakoa argi diezaioten eskatzeko aukera badu eta esannahi duena adierazten laguntzen badiote.

A2

Gai da medikutan sintoma eta gaixotasun oinarrizkoak deskribatzeko; adibidez, hotzeria edo gripea.
Gai da elkarrizketa batean galdera eta adierazpen errazei erantzuteko.
Gai da zer gertatzen zaion azaltzeko osasun-langile bati, hizkuntza sinplea erabiliz eta keinuekin eta
gorputza-adierazpenarekin lagunduz.

A1

AurreA1

Gai da elkarrizketetan datu pertsonalei buruzko galdera erraz eta zuzenei erantzuteko, oso mantso eta argi
hitz egiten badiote, eta hizkuntza zuzena eta ez idiomatikoa erabiltzen bada.
Gai da zer gertatzen zaion osasun-langile bati azaltzeko eta galdera errazei erantzuteko, adibidez “Minaematen dizu?”; hala ere, keinuak eta gorputz-adierazpidea erabili behar ditu mezua argitzeko.
Ez dago deskriptorerik.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 81. orrialdea

Telekomunikazioak erabiltzea
Telefonoa eta Internet oinarri duten urrutiko komunikaziorako aplikazioak erabiltzeari dagokio 2018ko eskala
berri honi. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f informazioa eta transakzioak: mezu erraz eta aurreikusteko moduko gaiei buruzko elkarrizketetatik hasita(adibidez iritsiera-orduari, errutinari edo oinarrizko zerbitzuei buruzko elkarrizketa), era askotako helburu
pertsonal eta profesionaletarako erabiltzen diren elkarrizketetaraino;
f solaskidea: pertsona ezagunetatik hasita, pertsona ezezagunetara, azentu ezohikoak dituztenetara;
f trukearen iraupena: truke erraz eta laburretatik, elkarrizketa informal luzeetaraino.
Telekomunikazioak erabiltzea
C2

Gai da telekomunikazioak ziurtasunez eta eraginkortasunez erabiltzeko, helburu profesional zein
pertsonalak lortzeko, baita interferentziak badaude (zarata) edo deitzen duenak azentu ezezagunarekin
hitz egiten badu ere.

C1

Gai da telekomunikazioak eraginkortasunez erabiltzeko helburu profesional eta pertsonal gehienak
lortzeko.

B2

Gai da telekomunikazioak erabiltzeko helburu pertsonal eta profesional ugari asetzeko, baldin eta
azalpenak eskatu baditzake azentua edo terminologia ezagutzen ez duenean.
Gai da telefono bidezko elkarrizketa informal luzeetan jarduteko, pertsona ezagun batekin eta era askotako
gaien inguruan.
Gai da telekomunikazioak erabiltzeko eguneroko helburu pertsonal eta profesionalak lortzeko, baldin eta,
tarteka, azalpenak eskatu baditzake.
Gai da ezusteko bati buruzko xehetasun garrantzitsuak telefonoz jakinarazteko (adibidez, arazoak sortu
badira hotelarekin, bidaiaren antolakuntzarekin edo alokatutako autoarekin).

B1

Gai da telekomunikazioak erabiltzeko elkarrizketa erraz samar baina luzeak izateko, aurrez aurre ezagutzen
duen jendearekin.
Gai da telekomunikazioak erabiltzeko errutinazko mezuak helarazteko (adibidez, hitzordu bat antolatzeko)
eta oinarrizko zerbitzuak eskuratzeko (adibidez, hotel batean gela bat erreserbatzeko edo medikutan
hitzordua finkatzeko).
Gai da, telekomunikazioak erabiliz, bere lagunekin albiste errazak trukatzeko, planak egiteko eta hitzorduak
finkatzeko.

A2

Gai da telefono bidezko elkarrizketa erraz eta laburretan jarduteko, ezagutzen duen pertsona batekin eta
aurreikusteko moduko gai bati buruz (adibidez, zer ordutan iritsiko den edo nola elkartuko diren), baldin
eta solaskidea errepikatzeko eta argitzeko prest badago.
Gai da telefono bidezko mezu errazak ulertzeko (adibidez, “Nire hegazkina berandu iritsiko da. Hamarretan
iritsiko naiz”), mezuan adierazitako xehetasunak baieztatzeko eta, hala dagokionean, albistea beste batzuei
telefonoz adierazteko.

A1

Ez dago deskriptorerik.

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

3.3.1.2. Idatzizko elkarreragina
Idatzizko elkarreraginean biltzen da komunikazio interaktiboa, idatziz zein zeinuz egiten dena43. Bi eskala daude:“Gutunak idaztea” eta “Oharrak, mezuak eta formularioak”. Lehenengo eskalan, idatzizko trukeak jorratzen dira
43. Azkar hazi da bideo bidez grabatutako txat eta mezu-trukeen kopurua (formalak zein informalak), batez ere WhatsApp aplikazioarenbidez. Zeinu-egileek idatziz edo zeinuz erantzun dezakete, edo biak txandaka erabili. Herrialde batzuetan, zeinu-egileek aukera dute
galderak, iruzkinak edo kexak zeinuz helarazteko hornitzaile batzuei, webgune berezi baten bidez. Gainera, online inkesten kasuan,gero eta gehiagok eskaintzen dute erantzunak idatziz edo zeinu-hizkuntzan emateko aukera. Hortaz, sekzio honetan “zeinuak egin”
aditza erabili da, zeinu-hizkuntzak ere biltzeko.

82. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

batez ere, askotan pertsonen artekoak direnak; bigarren eskala, aldiz, informazioaren igorpenari dagokio. Idatzizko
elkarreraginean, ahozko hizkuntzaren antzeko hizkuntza erabiltzen da.
Horretaz aparte, elkarreragineko jarduera gehienetan akatsak eta nahasmenak gerta daitezke, baina, testuinguruaren
laguntzari esker, ulermen-arazorik sortu gabe. Normalean, elkarreragineko estrategiak erabil daitezke, hala nola
zerbait argitzeko eskatzea edo formulazio egokia aurkitzen laguntzea, eta gaizki-ulertuak zuzentzeko modua
izaten da. Azkenik, testua ekoizteko orduan, tentuz eta zehaztasunez egituratzea ez da hainbesteko lehentasuna.
Online elkarreragina beste atal batean landuko da, hainbat modalitate biltzen dituelako (ikus hurrengo atala).

Idatzizko elkarreragina, oro har
Idatzizko elkarreragina, oro har
C2

Gai da tonu eta estilo egokian adierazteko, idatzizko elkarreraginaren molde formal eta informal ia
guztietan.

C1

Gai da argi eta zehatz adierazteko, eta hartzaileari malgutasunez eta eraginkortasunez egokitzen zaio.

B2

Gai da idatziz berriak kontatzeko eta bere ikusmoldea behar bezala adierazteko, edo besteen
ikusmoldearekin lotzeko.

B1

Gai da gai abstraktuei nahiz konkretuei buruzko informazioa eta ideiak transmititzeko, informazioa
kontrolatzeko, arazo bati buruzko galderak egiteko edo arazo hori zehaztasunez azaltzeko.
Gai da gutunak eta ohar pertsonalak idazteko, berehalako informazio erraza eskatuz edo emanez, eta
garrantzizko iruditzen zaizkion alderdiak nabarmenduz.

A2

Gai da berehalako premiei buruzko ohar errazak eta laburrak idazteko.

A1

Gai da xehetasun pertsonalei buruzko idatzizko informazioa eskatzeko eta emateko.

AurreA1

Gai da oinarrizko informazioa transmititzeko (adibidez, izena, helbidea eta familia), esaldi motzen bidez
formulario edo oharretan, hiztegia erabiliz.

Gutunak idaztea
2001eko eskala gutun pertsonalei bakarrik zegokien. Eguneratze honetan, aldiz, gutun formalak idazteari
dagozkion deskriptoreak gehitu dira; izan ere, zenbait erabiltzailek eta ikaslek halako gutunak idazteko premia
baitute. Hortaz, honako hauek dira eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f mezu-mota: mezu pertsonal errazetatik gutun pertsonal eta profesional sakonetaraino;
f hizkuntza-mota: formulazko esapideetatik, emozioen adierazpenetaraino eta beste zerbaiti edo norbaiti
buruz jarduteraino, umorearen erabileraraino eta adierazpen onarekin idazteraino, tonu eta estilo egokian.
Gutunak idaztea
C2

Gai da bere lanean premiazkoak diren gutun-mota ia guztiak estilo eta tonu egokian idazteko.

C1

Gai da gutun pertsonaletan argi eta zehatz adierazteko, eta hizkuntza malgua eta eraginkorra erabiltzeko,
baita emozioak adierazi, jendeari eta gauzei buruz jardun eta umorea erabili behar duenean ere.
Gai da gutun formalak idazteko (adibidez, azalpenak eskatzeko, izena emateko, gomendioak egiteko,
erreferentziak eskatzeko, kexak egiteko, adeitasuna adierazteko eta doluminak adierazteko), adierazpenmaila egokiz eta zehatz.

B2+

Gai da gutun pertsonalen bidez harreman bat izateko, eta, hizkuntza jariotasunez eta eraginkortasunez
erabiliz, esperientziak deskribatzeko, adeitasunezko galderak egiteko eta gutun-trukeko bi kideei
interesatzen zaizkien gaiez mintzatzeko.
Gai da, kasu gehienetan, esamolde idiomatikoak eta hizkuntzaren erabilera arrunta gutunetan edo
idatzizko beste komunikazioetan ulertzeko, eta gai da egoerari ondo egokitzen zaizkion erabilera
arruntenak erabiltzeko.
Gai da gutun formalak idazteko (adibidez, galderak egiteko, izena emateko edo zerbaiti buruzko kexa
egiteko), erregistro, egitura eta konbentzio egokiak erabiliz.
Gai da kexa-gutun irmoak baina gizabidetsuak idazteko, xehetasun lagungarriak gehituz eta desio lukeen
emaitza adieraziz.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 83. orrialdea

Gutunak idaztea
Gai da gutunetan nolabaiteko emozioa transmititzeko eta gertaerek zein esperientziek beretzat duten
garrantzia nabarmentzeko, eta gai da gutun trukea duen pertsonekin albisteez eta ikuspegiez hitz egiteko.
Gai da, gutun eta mezu elektroniko pertsonalak eta profesionalak idazten dituenean, dagozkion arau
formalak eta konbentzioak erabiltzeko.

B2

Gai da gonbipenak egiteko, eskerrak emateko edo barkamena eskatzeko gutun edo mezu elektroniko
formalak idazteko, dagozkion arauak eta erregistroa aintzat hartuz.
Gai da errutinaz kanpoko gutun profesionalak idazteko, egitura eta arau egokiak erabiliz, baldin eta gai
zehatzei buruzko gutunak badira.
Gai da, gutun bidez edo mezu elektroniko batekin, helburu jakin baterako behar duen informazioa
lortzeko, beste dokumentu batean kopiatu eta posta bidez beste batzuei bidaltzeko.
Gai da gutun pertsonalak idazteko, berriak emanez eta gai abstraktuei edo kulturalei buruzko ideiak
adieraziz, musikari eta filmei buruzkoak esaterako.
Gai da, gutun bidez, bere iritziak adierazteko eta bere esperientziei eta sentimenduei buruzko deskribapen
xeheak egiteko.
Gai da iragarki bati idatziz erantzun eta interesatzen zaizkion gauzei buruzko informazio gehiago
eskatzeko.

B1

Gai da oinarrizko mezu elektronikoak eta gutunak idazteko; esaterako, kexa bat egiteko edo zerbait egindadin eskatzeko.
Gai da gutun pertsonalak idazteko, esperientziak, sentimenduak eta gertaerak nolabaiteko xehetasunez
adieraziz.
Gai da mezu elektroniko eta gutun oinarrizkoak eta zehatzak idazteko; adibidez, informazioa eskatzeko,
zerbait berretsi diezaioten eskatzeko edo berak berresteko.
Gai da oinarrizko gutun baten bidez zerbaitetan izena emateko, xehetasun lagungarri gutxi txertatuz.
Gai da telefono mezu bidez, mezu elektroniko bidez edo gutun laburren bidez informazioa trukatzeko,
beste pertsona batek egindako galderei erantzunez (adibidez, produktu edo jarduera berri bati buruz).

A2

Gai da errutinazko informazio pertsonala adierazteko, mezu elektroniko edo gutun labur batean, bereburua aurkeztuz.
Gai da gutun pertsonal oso errazak idazteko, eskerrak emanez edo barkamena eskatuz.
Gai da ohar, mezu elektroniko eta telefono bidezko mezu laburrak idazteko (adibidez, gonbidapen bat
bidaltzeko edo gonbidapen bati erantzuteko, hitzordu bat baieztatzeko edo aldatzeko).
Gai da postal batean testu labur bat idazteko (adibidez, norbaiti “Zorionak” edo “Urte berri on” esateko).

A1

Gai da Interneten mezuak eta sarrerak idazteko, esaldi labur-laburrak elkarri lotuz, bere zaletasunei buruz,
gustuko duenaz eta gustuko ez duenaz, hitz errazak eta formulazko esamoldeak baliatuz eta hiztegiaren
laguntzaz.
Gai da postal erraz eta laburrak idazteko.
Gai da lagunei mezu labur eta erraz-errazak idazteko (adibidez, telefono bidezko mezu bat), zerbaiten berri
emateko edo galderak egiteko.

AurreA1

Gai da esaldi laburrak idazteko eta oinarrizko informazio pertsonala emateko, hiztegiaren laguntzaz.

Oharrak, mezuak eta formularioak
Eskala honetan biltzen dira idatzizko elkarreraginaren baitako transakzio batzuk. A mailetan, honako hau damuina: formularioetan xehetasun pertsonalak jakinaraztea. A2tik aurrera, berriz, mezuak hartzea edo adieraztea
da gakoa, bai eta ohar laburrak idaztea/zeinuz egitea ere. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu
nagusiak:f formularioetan xehetasun pertsonalak adieraztea (Aurre-A1 mailatik A2 mailara);f mezuak hartzea eta adieraztea (telefono bidez), denborari buruzko mezu errazetatik hasita, zenbait ideia
biltzen dituzten mezuak ere barne, mezu pertsonal edo profesional konplexuetaraino;
f oharrak hartzea: ohar labur eta errazetatik ohar sakonagoetaraino, hala lagunei, nola zerbitzariei, irakasleei
edota besteri.

84. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Oharrak, mezuak eta formularioakC2

Ez dago deskriptorerik; ikus B2.

C1

Ez dago deskriptorerik; ikus B2.

B2

Gai da mezu pertsonal eta profesional konplexuak hartzeko eta adierazteko, baldin eta, behar izanez gero,azalpenak eskatu baditzake.
Gai da arlo pertsonalean, lanean edo arlo akademikoan gerta daitezkeen errutinazko mezuak hartzeko.
Gai da informazioa eskatzeko eta arazoak azaltzeko mezuak hartzeko.

B1

Gai da berehalako informazio erraza transmititzen duten oharrak idazteko, lagunei, zerbitzuekin zerikusia
duten pertsonei, irakasleei eta inguruko pertsona ezagun batzuei, garrantzizkoak iruditzen zaizkion
alderdiak nabarmenduz.
Gai da, telefonoz, zenbait ideia biltzen dituzten mezuak hartzeko, baldin eta deika ari denak mezuak argi eta
adeitasunez diktatzen baditu.
Gai da mezu labur eta errazak jasotzeko, baldin eta esaten diotena errepikatzeko eta berriro formulatzekoeska badezake.

A2

A1
AurreA1

Gai da berehalako beharrei buruzko ohar eta mezu laburrak eta errazak idazteko.
Gai da eguneroko formulario gehienetan xehetasun pertsonalak eta bestelako xehetasunak adierazteko;
adibidez, bisa bat eskatzeko, bisaren salbuespen bat eskatzeko, bankuan kontu bat irekitzeko, gutun bat jaso
izanaren adierazpenarekin bidaltzeko, eta abar.
Gai da zenbakiak eta datak, izena, herritartasuna, helbidea, adina, jaiotze-data edo herri batera iritsi deneko
data adierazteko, hoteleko erregistroan adibidez.
Gai da mezu erraz bat uzteko, informazioa emanez; esaterako, nora joan den eta zer ordutan itzuliko den(adib., “Erosketak egiten ari naiz, 5etan itzuliko naiz”).
Erregistratzeko formulario erraz-errazak bete ditzake eta xehetasun pertsonalak eman: izena, helbidea,
herritartasuna, egoera zibila.

3.3.1.3. Online elkarreragina
Online elkarreragina makina bidez bideratzen da beti eta, horregatik, zaila da aurrrez aurreko elkarreragina bezalakoa
izatea ehuneko ehunean. Taldeko online elkarreraginean ezaugarri berriak azaleratzen dira, eta ia ezinezkoa daezaugarri horiek gaitasun-eskala tradizionaletan biltzea, hauek norbanakoaren ahozko, zeinuzko edo idatzizko
jokabideetan jartzen baitute arreta. Adibidez, online elkarreraginean parte hartzen dutenek baliabideak dituzte
eskura, denbora errealean. Bestalde, gerta liteke gaizki-ulertuak sortzea eta halakoak sortu izanaz berehala ez
konturatzea (eta, ondorioz, gaizki-ulertua berehala ez konpontzea); aurrez aurreko komunikazioan, aldiz, errazagoa
da gaizki-ulertuak zuzentzea. Hona hemen online komunikazioa arrakastatsua izateko baldintza batzuk:f mezuetan erredundantzia handiagoren beharra;f mezua ondo ulertu den egiaztatu beharra;
f ulermenari laguntzeko eta gaizki-ulertuei aurre egiteko, birformulatzeko gaitasuna;f erreakzio emozionalak kudeatzeko gaitasuna.

Online elkarrizketak eta eztabaidak
Eskala honek online elkarrizketa eta eztabaidetan jartzen du arreta, fenomeno multimodalak baitira, eta arreta
bereziz aztertzen du solaskideak nola komunikatzen diren online arazo serioez aritzeko zein bukaera irekia duten
hartu-eman sozialetan. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f aldi bereko elkarreragina (denbora errealean) eta elkarreragin-jarduera kontsekutiboak; bigarren motan,
aukera dago zirriborro bat prestatzeko eta laguntza-baliabideetara jotzeko;
f solaskide batekin edo gehiagorekin elkarreragin jarraituan jardutea;
f argitalpenak eta ekarpenak osatzea, eta besteek haiei erantzutea;
f iruzkinak (adibidez, ebaluazio-iruzkinak) egitea beste batzuen argitalpen, iruzkin eta ekarpenen harira;f esteka eta loturen aurrean erabiltzaile edo ikasleak duen erreakzioa;
f mezuan sinboloak, irudiak eta bestelako kodeak txertatzeko gaitasuna, mezuei dagokien tonua, azentua eta
prosodia eransteko, eta, baita ere, alderdi afektibo edo emozionala gehitzeko, ironia adierazteko eta abar.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 85. orrialdea

Honako hauek dira ikasle edo erabiltzaileak eskalan aurrera egin duela islatzen duten ezaugarriak: behereneko
mailetan, ikasle edo erabiltzailea gai izango da hartu-eman sozial errazak egiteko eta albiste pertsonalak
adierazi eta jasotzeko; aurrera egin ahala, ordea, gaitasun zabalagoak eskuratuko ditu. C mailetan, adibidez, gaiizango da elkarreragin profesionalak eta hezkuntzari lotutako elkarreragin diskurtsiboak egiteko; B1+ mailatik
aurrera, bestalde, denbora errealeko elkarreragina eta talde-elkarreragina agertuko dira. B2 mailan, ikasle edo
erabiltzailea gai izango da elkarrizketa eta eztabaidetan era aktiboan jarduteko, bere ekarpena besteen ekarpenei
eraginkortasunez gehituz eta gaizki-ulertuak egokitasunez konponduz. C1 mailan, ikasle edo erabiltzailea gai
izango da bere erregistroa modulatzeko eta ebaluazio kritikoak diplomaziaz adierazteko. C2 mailan, ostera, ikasle
edo erabiltzailea gai izango da elkarreraginean sor daitezkeen ezustekoak aurreikusteko eta zuzentzeko; besteak
beste, gaizki-ulertuak (baita gaizki-ulertu kulturalak ere), komunikazio-arazoak eta erreakzio emozionalak. Bestalde,ikasle edo erabiltzaileak eskalan aurrera egiten duenean, gai izango da “eremu” birtual gehiagotan aritzeko;
adibidez, “kafetegian”, “ikasgelan” edo “bilera-gelan”. Ikasle edo erabiltzaileari, B mailara iritsi arte, zaila egingo
zaio online bilera bateko elkarreraginean arrakastaz jardutea; A2 mailan, “ikasgela” birtualean elkarreraginean
aritzeko gai izango da, betiere tentu handiz gidatzen badute; eta A1 mailan, aldiz, oso azaletik baino ez dakomunikatuko posteatzen eta “kafetegian” txateatzen ari denean. C mailetan, aitzitik, ikasle edo erabiltzailea
gai izango da bere erregistroa eta elkarreraginaren estiloa dagokion eremu birtualaren arabera moldatzeko eta
bere hizkuntza modu aproposean egokitzeko, komunikazioa eraginkorragoa izan dadin.

Online elkarrizketak eta eztabaidak

C2

Gai da argi eta zehatz adierazteko denbora errealean gertatzen ari den eztabaida batean, testuinguruaren
arabera hizkuntza malgutasunez eta sentikortasunez egokituz; besteak beste, emozioak adierazteko, zerbaiti
edo norbaiti buruz jarduteko eta bromak egiteko.
Gai da online eztabaida batean sor daitezkeen ezustekoak aurreikusteko eta gaizki-ulertuak (baita gaizkiulertu kulturalak ere), komunikazio-arazoak eta erreakzio emozionalak zuzentzeko.
Gai da bere erregistroa eta estiloa aise eta azkar egokitzeko, online ingurunearen, komunikazio-helburuen
eta hitz-hartzeen arabera.

C1

Gai da denbora errealean gertatzen diren eta zenbait parte-hartzaile dituzten online trukeetan jarduteko,
egiten diren ekarpenen komunikazio-asmoak eta inplikazio kulturalak ulertuz.
Gai da eraginkortasunez jarduteko Internet bidez eta zuzenean egiten diren eztabaida profesional eta
akademikoetan, auzi konplexu eta abstraktuei buruz badira ere, beharrezkoa denean azalpenak eskatuz.
Gai da online elkarreraginaren testuinguruaren arabera bere erregistroa moldatzeko, truke beraren baitan
erregistro bat baino gehiago erabiliz, beharrezkoa baldin bada.
Gai da online eta zuzenean egiten diren eztabaida profesional eta akademikoetan argudioak ebaluatzeko,
berriz azaltzeko eta zalantzan jartzeko.
Gai da online trukeetan parte hartzeko, bere ekarpenak ekarpenen hari batean txertatuz, inplikazio
kulturalak ulertuz eta modu egokian erantzunez.

B2

Gai da online eztabaidetan era aktiboan parte hartzeko, intereseko gaiei buruzko iritzi luze samarrak
emanez eta halakoei erantzunez, baldin eta parte-hartzaileek ez badute hizkuntza ezohikoa edo konplexuaerabiltzen eta erantzuteko behar adina denbora ematen badiote.
Gai da zenbait parte-hartzaileren arteko online trukeetan parte hartzeko, bere ekarpenak besteen ekarpenei
eraginkortasunez gehituz, baldin eta moderatzaile bat badago eta hark eztabaida bideratzen laguntzen
badu.
Gai da online elkarreraginean sortzen diren gaizki-ulertuez eta desadostasunez ohartzeko eta horiei aurreegiteko, baldin eta solaskideak laguntzeko prest badaude.
Gai da denbora errealean egiten diren online trukeetan jarduteko, parte-hartzaile batekin baino
gehiagorekin, parte-hartzaile bakoitzaren komunikazio-asmoei antzemanez, baina baliteke esandakoaren
xehetasunak edo inplikazioak ez ulertzea, azalpen zabalagorik izan ezean.
Gai da ekitaldi sozialei, bere esperientziei eta jarduerei buruzko kontakizunak online zabaltzeko, estekak eta
materialak gehituz eta sentipen pertsonalak adieraziz.

B1

Gai da online eztabaida batean ekarpen ulergarri bat egiteko, intereseko gai arrunt baten inguruan,baldin eta testua aldez aurretik presta badezake eta Interneteko baliabideak erabil baditzake hizkuntzaren
hutsuneak betetzeko eta zehatz ari dela egiaztatzeko.
Gai da argitalpen pertsonalak online egiteko bere esperientziei, sentipenei eta gertatu zaizkion gauzei
buruz, eta besteek egindako erantzunei nolabaiteko xehetasunez erantzuteko; hala ere, hiztegiaren mugaktarteko, batzuetan hitzak errepikatuko ditu eta formulazio desegokiak erabiliko ditu.

86. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Online elkarrizketak eta eztabaidak
Gai da online bere burua aurkezteko eta truke errazak egiteko, aurreikusteko moduko eguneroko gaien
inguruan galderak eginez, haiei erantzunez eta ideiak trukatuz, baldin eta erantzunak formulatzeko beharadina denbora badauka eta aldi bakoitzean solaskide bakarrarekin ari bada.
Gai da eguneroko gaiei, jarduera sozialei eta bere sentimenduei buruzko argitalpen laburrak osatzeko,
xehetasun sinpleak eta gakoak direnak erabiliz.

A2

Gai da beste batzuen argitalpenetan iruzkinak egiteko, betiere hizkuntza errazean idatzita badaude, eta
gai da esteka bidez bidalitako materialen aurrean erreakzioak adierazteko, adibidez ezustea, interesa edo
ezaxola modu sinplean adieraziz.
Gai da online oinarrizko komunikazio sozialean jarduteko (adibidez, gai da, egokiera berezi batean, postal
birtual batean mezu erraz bat idazteko, albisteak partekatzeko eta hitzordu bat lotzeko edo baieztatzeko).
Gai da estekei edo materialei buruzko iruzkin positibo edo negatiboak egiteko online, motzean, oinarrizko
hizkuntza-errepertorio bat erabiliz, baina, oro har, itzultzaile automatikoak eta bestelako baliabideak
erabiltzeko premia izango du.

A1

Gai da mezuak eta argitalpen pertsonalak idazteko, erraz-errazak, esaldi laburrak kateatuz (adibidez, bere
zaletasunak azaltzeko eta zer gustatzen zaion eta zer ez zaion gustatzen jakinarazteko), itzulpen-baliabideen
laguntzaz.
Gai da, formulazko esapideak erabiliz eta hitz/zeinu errazak uztartuz, online argitalpen errazei eta horietan
biltzen diren estekei buruzko iruzkin negatibo edo positibo laburrak posteatzeko, eta bere iruzkinaren harira
egiten dizkioten iruzkinei erantzuteko, esker oneko eta barkamenezko esamolde estandarrak baliatuz.
Gai da online bidez modu agurtzeko jendea, formulazko oinarrizko esapideak eta emotikonoak erabiliz.

AurreA1

Gai da berari buruzko adierazpen errazak posteatzeko (adibidez, harreman batean dagoen, nongoa den,zertan egiten duen lan), baldin eta erantzunak sorta batetik hautatu baditzake edo itzultzaile automatiko bat
erabil badezake.

Helburu bat lortzeko online transakzioak eta elkarlana
Helburu bat lortzeko online transakzioak eta elkarlana: eskala honetan kontuan hartzen da helburu jakin bat
lortzeko Internet bidez egiten diren elkarreraginezko jardueren eta transakzioen baitan sor litekeen elkarlana,gaur egungo bizitzaren ohiko ezaugarri bat baita. Online transakzioetan ez dago ahozkoaren eta idatzizkoarenarteko bereizketa zurrunik; izan ere, gero eta gehiago erabiltzen baitira zenbait modu aldi berean. Ondorioz,
deskriptoreek aintzat hartzen dute ikasle eta erabiltzaileek online materialak eta erremintak erabiliko dituztela
testuinguruaren arabera. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusi batzuk:
f online ondasunak eta zerbitzuak erostea;
f transakzioak egitea, baldintzak negoziatuz, hala zerbitzu-emaile bezala nola bezero gisa;
f elkarlanezko proiektuetan parte hartzea;
f komunikazio-arazoak bideratzea.
Honako hauek dira ikasle edo erabiltzaileak eskalan aurrera egin duela islatzen duten ezaugarriak: A mailan
daudenek, oinarrizko transakzioak eta informazio-trukeak egiteko gaitasuna izango dute; hortik gorako
mailetan, ordea, erabiltzaileak elkarlan-jarduera sofistikatuagotan arituko dira, helburu konkretu bat lortzeko.
Esate baterako, Aurre-A1 mailan, erabiltzaileak gai izango dira aurreikusteko errazak diren online formularioak
betetzeko; B mailetan, berriz, era askotako arazoak konpontzeko gai izango dira, transakzioa burutu dadin, eta,
azkenik, C mailetan, erabiltzaileak gai izango dira, lehenik, taldeko proiektuetan elkarlanean online jarduteko,eta, ondoren, talde-lana koordinatzeko. Era berean, gaitasunen garapenean, parte-hartzea erreaktiboa izango
da hasieran, eta proaktibo bihurtuko da gero; jarduera errazak egingo dira hasieran, eta konplexuagoak gero.
A2+ mailan, elkarlan bidez egiteko ataza errazak agertzen dira, betiere laguntzeko prest dagoen solaskide
batekin eginak; ondoren, B1 mailan, taldeko proiektu txikiak egingo dira, eta B2+ mailatik aurrera, elkarlaneanburuzagitza hartzeko gaitasuna azalduko da. C1 mailan, erabiltzaile edo ikaslea gai izango da online proiektu
batean diharduen taldea koordinatzeko, jarraibide xeheak formulatuz eta berrikusiz, taldeko kideen proposamenak
ebaluatuz eta ataza partekatuak burutzeko behar diren azalpenak emanez.
EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 87. orrialdea

Helburu bat lortzeko online transakzioak eta elkarlana

C2

Gai da gaizki-ulertuak zuzentzeko eta elkarlan-prozesuan sortzen diren gatazkak eraginkortasunez
bideratzeko.
Gai da taldea gidatzeko eta taldearen lanari zehaztasuna gehitzeko, proiektuaren zirriborroak editatzeko
garaian.

C1

Gai da online proiektu batean lanean diharduen talde bat koordinatzeko, jarraibide xeheak formulatuz eta
berrikusiz, taldeko kideek egindako proposamenak ebaluatuz eta ataza partekatuak burutzeko behar direnazalpenak emanez.
Gai da, zerbitzu-emailea izanik, Online transakzio konplexuak bideratzeko (adibidez, baldintza zailak biltzen
dituzten aplikazioak kudeatzeko), hizkuntza malgutasunez egokituz eta, hala, eztabaida eta negoziazioa
kudeatuz.
Gai da proiektu konplexuetan jarduteko, non elkarlanean idatzi eta berridatzi behar den, eta online elkarlanaridagozkion bestelako zereginak burutu behar diren, hala nola jarraibideak ziurtasunez ematea eta betetzea,
dagokion helburua lortzeko.
Gai da online elkarlanean eta transakzioetan eratzen diren komunikazio-arazoak eta arazo kulturalak
eraginkortasunez bideratzeko, birformulatuz, azalpenak emanez eta irudien, audioen edo grafikoen bidez
adibideak emanez.

B2

Gai da bere espezialitateko gaiekin zerikusia duen online elkarlana zuzentzeko, taldeak bere lanari hel
diezaion eta ezarritako helburuak bete ditzan, bakoitzak zer zeregin, ardura eta epemuga bete behar duen
gogora ekarriz.
Gai da bere espezialitateko gaiekin zerikusia duten elkarlanezko online jardueretan eta transakzioetan
aritzeko, baldintzak negoziatuz eta xehetasun konplexuak eta baldintza bereziak azalduz.
Gai da online elkarlanean edo transakzioetan sortzen diren gaizki-ulertuak eta ezusteko arazoak bideratzeko,
gizalegez eta modu aproposean erantzunez, auzia konpontze aldera.
Gai da bere espezialitateko gaiekin zerikusia duen online elkarlana zuzentzeko, taldeak bere lanari hel
diezaion eta ezarritako helburuak bete ditzan, bakoitzak zein zeregin, ardura eta epemuga bete behar duen
gogora ekarriz.
Gai da informazio-truke handi bat behar duten online transakzioetan jarduteko, baldin eta solaskideek ezbadute hizkuntza zaila erabiltzen eta, behar izanez gero, errepikatzeko eta birformulatzeko prest badaude.
Gai da proiektu batean online diharduen talde batekin elkarlanean aritzeko, jarraibide garbiak betez,
azalpenak eskatuz eta ataza partekatuak burutzeko lanean lagunduz.

B1

A2

Gai da online elkarlan-jardueretan eta transakzioetan jarduteko, xehetasun garrantzitsuei buruzkoak erraz
esplikatuta badaude; esate baterako, gai da ikastaro batean, bisitaldi gidatu batean edo ekitaldi batean izena
emateko, edo bazkidetza-eskabide bat egiteko.
Gai da talde txiki batekin edo kide batekin Online proiektu batean elkarreraginean aritzeko, baldin eta
kontzeptu konplexuagoak azaltzen dituzten baliabide bisualak badaude, hala nola irudiak, estatistikak eta
grafikoak.
Gai da jarraibideak betetzeko, galderak egiteko eta azalpenak eskatzeko, hartara online ataza partekatu bat
burutzeko.
Gai da, formulazko hizkuntza erabiliz, online transakzioetan eratzen diren errutinazko arazoak bideratzeko(adibidez, modelo bat edo eskaintza berezi bat eskuragai dagoen, noiz bidaliko den, zein helbidetara, etab.
bideratzeko).
Gai da laguntzeko prest dagoen kide batekin elkarlanezko ataza erraz batean Internet bidez aritzeko,
jarraibide oinarrizkoei erantzunez eta azalpenak eskatuz, baldin eta dagozkion kontzeptuak azaltzen dituztenbaliabide bisualak badaude, hala nola irudiak, estatistikak eta grafikoak.
Gai da online transakzio errazak egiteko (hala nola ondasunak eskatzea edo ikastaro batean izena ematea),
online formulario edo galdetegi bat betez, xehetasun pertsonalak adieraziz, baldintzak onartzen dituela
onartuz, zerbitzu gehigarriei ezetz esanez, etab.
Gai da produktu edo osagai bat eskuragarri dagoen galdetzeko, eta horri buruzko oinarrizko galderak egiteko.
Gai da jarraibide errazak betetzeko eta galdera errazak egiteko, online ataza partekatu bat betetzeko, baldin
eta laguntzeko prest dagoen solaskide batekin ari bada.

A1

Gai da online erosketa errazak egiteko edo zerbaitetan izena emateko, oinarrizko informazio pertsonala
adieraziz (izena, posta elektronikoaren helbidea edo telefono-zenbakia).

AurreA1

Gai da online erosketa erraz batean edo izena emateko formulario batean zerbait hautatzeko (adibidez,
produktua, tamaina eta kolorea), betiere baliabide bisualak badaude.

88. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

3.3.2. Elkarreraginezko estrategiak
Elkarreraginezko estrategietan hiru deskriptore-eskala daude: “Hitza hartzea” (“Hitz egiteko txandak”), “Elkarlana”
eta “Azalpenak eskatzea”. “Hitza hartzea” (“Hitz egiteko txandak”) berriro agertzen da “Gaitasun pragmatikoetan”,
diskurtso-gaitasunaren funtsezko osagaia baita. Eskala hori da Europako Erreferentzia Marko Bateratuan bi
aldiz agertzen den bakarra. “Elkarlana” izeneko eskalan, bi alderdi biltzen dira: batetik, estrategia kognitiboak,
hitzartzeko ideiak kokatzeko, planifikatzeko eta antolatzeko balio dutenak, eta, bestetik, elkarlaneko estrategiak,
pertsonen arteko alderdiak eta harremanei lotutako alderdiak bideratzeko balio dutenak. Bitartekotzako atalean,bi alderdi horiek garatuago daude eskala berrietan, estrategia kognitiboetarako (“Esanahia eratzeko elkarlana”)
eta elkarlaneko estrategietarako (“Kideen arteko elkarlaneko elkarreragina bideratzea”). Hainbat zentzutan,bi eskala horiek sakonago garatzen dute “Elkarlana” izeneko 2001eko eskala. Nolanahi ere, “Elkarlana” eskalakbiltzen duen ikuspegia diskurtsora bideratuta dago, eta bi eskala berriek, aldiz, ikuspegi zabalago bat jorratzen
dute; hori dela eta, kontzeptuen bitartekotzaren barruan mantendu dira.

Hitza hartzea (hitz egiteko txandak)Eskala honi dagokio diskurtsoari hasiera emateko gaitasuna eta ekimen-gaitasuna. Goian esan bezala, gaitasun
hori gakoa izan daiteke bietan, elkarreraginezko estrategia gisa (txanda hartzea) eta diskurtso-gaitasunarenalderdi integral moduan. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusi batzuk:
f elkarrizketak hastea, izatea eta amaitzea;
f gertatzen ari den elkarrizketa edo eztabaida batean jardutea, eta, sarritan, aurrez sortutako esamolde bat
erabiltzea elkarrizketan sartzeko edo pentsatzeko denbora gehiago izateko.
Hitz egiteko txandakC2

Ez dago deskriptorerik; ikus C1.

C1

Gai da diskurtsoa enuntziatzeko bide posibleetatik esaldi egokia hautatzeko, bere adierazpenak behar bezala
egin ahal izateko, hitz egiteko txandari eustearren hitza hartzen edo zer esan pentsatzen duen bitartean.
Gai da behar bezala egiteko elkarrizketa, esamolde egokienak erabiliz.
Gai da hizketaldia behar bezala hasteko, jarraipena emateko eta amaitzeko, hitz egiteko txanda behar bezala
erabiliz.
Gai da hizketaldia hasteko, hitzari eusteko eta, hala dagokionean, elkarrizketa amaitzeko, batzuetan oso era
dotorean ez bada ere.
Gai da esaldi eginak erabiltzeko (adibidez, “Galdera horrek ez du erantzun erraza”), denbora irabaztearren eta
hitz egiteko txandari eustearren, zer esan formulatzen duen bitartean.
Gai da eguneroko bizitzako gaiei buruzko eztabaidetan parte hartzeko, hitza hartzeko esamolde egokia
erabiliz.
Gai da elkarrizketa errazak hasteko, jarraipena emateko eta amaitzeko, aurrez aurre eta gai arruntei edo
interes pertsonaleko gaiei buruz.
Gai da elkarrizketa laburrak hasteko, izateko edo amaitzeko teknika errazak erabiltzeko.
Gai da aurrez aurreko elkarrizketa errazak hasteko, jarraipena emateko eta amaitzeko.
Gai da besteen arreta erakartzeko.

B2

B1

A2
A1

Ez dago deskriptorerik.

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

Elkarlana
Eskala honi dagokio eztabaida bati garatzen laguntzen dion elkarlanezko diskurtsoa. Hona hemen eskala honetan
lantzen diren kontzeptu nagusi batzuk:
f esandakoa ulertu dela egiaztatzea (behereneko mailak);f aurreko hizlariei feedbacka emateko gaitasuna eta aurreko hizlariek esandakoa norberaren ekarpenarekinbateratzeko gaitasuna (goreneko mailak);f eztabaidan landutako ideiak laburtzea, egoera ebaluatzeko asmoz (B mailak);f beste hizlari batzuei hitz egiteko gonbita egitea.
Oharra: “Kideen arteko elkarlana eta elkarreragina bideratzea” eta “Esanahia eraikitzeko elkarlana” eskaletan
landu da sakonago honako eskala hau.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 89. orrialdea

Elkarlana
C2

Gai da beste hizlari batzuen hitzaldiei bere ekarpenak eransteko, elkarreraginaren eremua zabaltzen eta emaitza
baterantz bideratzen laguntzearren.

C1

Gai da bere ekarpena eta gainerako solaskideena trebetasunez bateratzeko.

B2

Gai da ekarpenei eta inferentziei jarraipena emateko eta horien aurrean zuzen erreakzionatzeko, elkarrizketaren
garapenari laguntzeko moduan.
Gai da eztabaidako ideia nagusiak laburbiltzeko eta ebaluatzeko, bere gaitasun profesional edo akademikoei
lotutako gaietan.
Gai da eguneroko bizitzako gaiei buruzko eztabaiden garapenean laguntzeko, esandakoa ulertzen duela
berretsiz, beste solaskide batzuk parte hartzera bultzatuz, etab.
Gai da eztabaidako momentu jakin batean zer ideia sortu diren laburbiltzeko eta hurrena zer egin proposatzeko.

B1

Gai da oinarrizko hizkuntz errepertorio eta estrategia-errepertorio bat erabiltzeko, elkarrizketa edo eztabaida
gerta dadin.
Gai da, eztabaida bideratzen laguntzeko moduan, esandakoa laburtzeko.
Gai da norbaitek esandakotik parte bat errepikatzeko, elkar ulertzen dutela berrestearren eta ideiak garatzen
laguntzearren.
Gai da beste pertsona batzuei eztabaidan parte hartzeko gonbita egiteko.

A2

Gai da esaten dena zenbateraino ulertu duen adierazteko.

A1

Ez dago deskriptorerik.

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

Azalpenak eskatzea
Eskala honi dagokio elkarreragin batean ikasle edo erabiltzaileak hitza hartzea eta adieraztea elkarrizketaren hariari
segitzen dion edo ez, eta ideia jakin batzuei buruzko galderak egitea, esaten dena ulertzen duen egiaztatzeko.
Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusi batzuk:
f esaten dena ulertzen duela edo ulermen-arazo bat dagoela adieraztea (behereneko mailak);f errepikatzeko eskatzea;
f galderak egitea, ulertzen ari den egiaztatzeko eta xehetasun gehiago eskatzeko.
Azalpenak eskatzea
C2

Ez dago deskriptorerik; ikus C1.

C1

Gai da azalpenak eskatzeko edo zerbait argitu diezaioten eskatzeko, bere lan-arloari edo testuinguru
akademikoari lotutako elkarrizketetan, izan zuzenekoak ala online, ziurtatze aldera ideia konplexu eta
abstraktuak ulertu dituela.
Gai da norbaitek esana ulertzen duela egiaztatzeko galderak egiteko eta zalantzazko alderdiak azal
diezazkioten eskatzeko.

B2

B1

A2

A1
AurreA1

Gai da, elkarrizketa informaletan (lagunartean), azalpenak eskatzeko edo zerbait argitu diezaioten eskatzeko,
ideia konplexu edo abstraktuak ulertzen dituen egiaztatzearren.
Gai da taldeko kide bati galderak formulatzeko, modu inplizituan esandako zerbait edo modu kaskarrean
artikulatu den zerbait argitze aldera.
Gai da taldeko beste kideei xehetasun eta azalpen gehiago eskatzeko, eztabaidak aurrera egin dezan.
Gai da esandakoa argitzea edo gehiago lantzea eskatzeko.
Gai da solaskideari esandakoa argitzea eskatzeko, oso era errazean.
Gai da ulertu ez dituen gako-hitzak edo enuntziatuak azaltzea eskatzeko, esamolde eginak erabiliz.
Gai da zer ez duen ulertu adierazteko.
Gai da zerbait ulertzen ez duela adierazteko eta hitz bat nola idazten den galdetzeko.
Gai da zer ulertu ez duen adierazteko, hitz/zeinu errazak, azentua eta keinuak erabiliz.
Gai da zer ulertu ez duen modu errazean adierazteko.
Ez dago deskriptorerik.

90. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

3.4. BITARTEKOTZA
Honako lan honetan deskribatzen da nola garatu eta balioztatu diren bitartekotzako eskalak: “Developing
illustrative descriptors of aspects of mediation for the CEFR” (North and Piccardo 2016). Erreferentzia Marko
Bateratuaren deskriptoreetan bitartekotzari buruzko ikuspegi zabalago bat islatzea zen helburua, “Education,
mobility, otherness – The mediation functions of schools” (Coste and Cavalli 2015) txostenean aurkezten den
ikuspegiarekin bat eginez.
Bitartekotzan, erabiltzaile edo ikasleak eragile sozialaren funtzioa betetzen du, zubiak sortuz eta esanahia eraikitzen
edo adierazten lagunduz; batzuetan, hizkuntza baten baitan gertatzen da bitartekotza; beste batzuetan, aldiz,
zenbait modalitateren artean (adibidez, ahozkotik zeinuetara edo alderantziz, modalitateen arteko komunikazioan),eta, zenbaitetan, hizkuntza batetik bestera gertatzen da (hizkuntzen arteko bitartekotza). Bitartekotzan aztertzenda hizkuntzak zer zeregin betetzen duen era askotako prozesuetan; adibidez, komunikatzeko edota ikasteko
esparruak eta baldintzak sortzeko prozesuan, esanahi berriak sortzeko elkarlanean, beste batzuei esanahi berriak
eraikitzen edo ulertzen laguntzeko prozesuan eta informazio berriaren adierazpen egokian. Bitartekotza-jarduerak
era askotako arlotan gerta daitezke: gizartean, hezkuntza-arloan, kulturan, hizkuntzaren testuinguruan edo
lan-arloan.
14. irudia – Bitartekotza-jarduerak eta -estrategiak
Bitartekotza

Bitartekotza-jarduerak

Testuenbitartekotza

Informazio
zehatzaadieraztea
Datuakazaltzea
Testuakprozesatzea
Idatzizko testuak
itzultzea

Kontzeptuen bitartekotza

Bitartekotza-estrategiak

Komunikazioaren
bitartekotza

Kontzeptu
berriak azaltzeko
estrategiak

Testuaksinplifikatzeko
estrategiak

Taldekoelkarlana

Taldeko lana
zuzentzea

Kideen arteko
elkarlana eta
elkarreragina
bideratzea

Elkarreragina
kudeatzea

Espaziokulturaniztunak
bideratzea

Aurrekoezagutzarekin
lotzeaTestu trinkoei
buruzkogehigarriak emateaSolaskontzeptuala
bultzatzea

Bitartekarilanak egitea

Hizkuntza
egokitzea

Testuko ideia
nagusiaknabarmentzea

Egoeradelikatuetan
eta gatazketan
komunikazioa
bideratzea

Informazio
konplikatua
azaltzea

Esanahia
eraikitzeko
elkarlana

Oharrak idaztea
Sormenezko
testuei buruzko
iritzi pertsonalbat adieraztea
Sormenezko
testuen analisia
eta azterketa
kritikoa

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 91. orrialdea

3.4.1. Bitartekotza-jarduerak
Bitartekotzak hainbat alderdi biltzen ditu, baina alderdi guztiek dituzte ezaugarri komun batzuk. Adibidez,
bitartekotzan, bitartekariaren kezka nagusia ez dira bere premiak, ideiak eta adierazpena, baizik eta bitartekotzan
parte hartzen ari direnen premiak, ideiak eta adierazpena. Bitartekotza-jarduerak egingo dituen pertsonak ondo
garatuta eduki behar du bere adimen emozionala, edo, behinik behin, hori garatzeko prest egon behar du, beste
parte-hartzaileen ikuspegiaren eta egoera emozionalaren aldera enpatia sentitzeko moduan. Bitartekotza terminoa
orobat erabiltzen da komunikazioa eta elkarlana ahalbidetuko duten baldintzak sortzeko prozesu sozial eta
kulturala izendatzeko, prozesu horretan suerta daitezkeen egoera delikatuei eta tentsioei aurre eginez, eta, dena
ondo bidean, halakoak baretuz. Hizkuntzen arteko bitartekotzaren kasuan bereziki, erabiltzaileek gogoan izanbehar dute halako egoeretan, gaitasun sozial eta kulturalez gainera, ezinbestean behar izango dutela gaitasun
eleaniztuna. Horrek agerian jartzen du praktikan ezin dela bitartekotza-modua bat beste batetik guztiz bereizi.
Hortaz, deskriptoreak dagokion testuinguruaren arabera moldatzen direnean, erabiltzaileek lasai asko nahastu
eta egokitu behar lituzkete kategoriak, beren ikuspegiarekin bat egin dezaten.
Bitartekotzari dagozkion eskalak hiru taldetan aurkezten dira, bitartekotza gertatu ohi den modua islatzen dutenak.
“Testuen bitartekotza”ri dagokio beste pertsona bati testu baten edukia helaraztea, baldin eta pertsona horrekezin badu testu hori bere kabuz jaso, muga linguistikoak, kulturalak, semantikoak edo teknikoak tarteko. 2001eko
EEMBan zentzu horretan erabiltzen zen bitartekotza terminoa nagusiki. Hemen agertzen diren lehen deskriptoreeskalak helburu horrekin daude lotuta; hau da, hizkuntzen arteko interpretazioa egiteko helburuarekin, zeina
gero eta gehiago txertatzen baita hizkuntza irakasteko curriculumetan (adibidez, Suitzan, Alemanian, Austrian,
Italian, Grezian eta Espainian). Nolanahi ere, bitartekotzaren nozioa zabaldu egin da, eta kontuan hartu dabatzuetan nork bere buruarentzat egiten duela testuen bitartekotza (adibidez, hitzaldi batean oharrak idatziz),edo, beste kasu batzuetan, erreakzioak adierazteko baliatzen dela, sormenezko testuak eta testu literarioak
irakurri ostean, esaterako.
“Kontzeptuen bitartekotza” esaten zaio beste batzuek ezagutza edo kontzeptu jakin batzuk ulertarazteko egiten
den prozesuari, baldin eta haiei ezinezkoa bazaie horiek beren kabuz jasotzea. Guraso, tutore, irakasle eta
entrenatzaileen kasuan, funtsezkoak dira halako jarduerak, baita elkarlanaren bidezko ikaskuntzan eta laneanere. Bestalde, kontzeptuen bitartekotzan badira bi alor: batetik, esanahia eraikitzeko eta garatzeko prozesua, eta,
bestetik, kontzeptuen trukea eta garapena bideratzen dituzten baldintzak errazteko eta estimulatzeko prozesua.
“Komunikazioaren bitartekotza”: ikuspuntu indibidual, soziokultural, soziolinguistiko edo intelektual ezberdinak
dituzten erabiltzaile edo ikasleen arteko ulermena ahalbidetzea eta haien arteko komunikazio arrakastatsua
taxutzea da komunikazioaren bitartekotzaren helburua. Bitartekariak ahaleginak egingo ditu parte-hartzaileen
arteko harremanen dinamikan, baita berekiko harremanean ere, modu positiboan eragiteko. Sarritan, bitartekotzaegoeretan, parte-hartzaileek komunikazio-helburu komunak dituzte, baina ez du zertan hala izan. Komunikazioaren
bitartekotzan premiazkoak diren trebetasunek zerikusia dute diplomaziarekin, negoziazio-gaitasunarekin,pedagogiarekin eta gatazken konponbidearekin, baina orobat dira beharrezkoak egunerokoan gertatzen direnelkarreraginezko jarduera sozialetan eta lantokiko elkarreraginezko ekintzetan. Beraz, komunikazioaren bitartekotza,
nagusiki, pertsonen arteko topaketei dagokie. Ez da zerrenda itxi bat; ondorioz, baliteke erabiltzaileek hemenez dauden beste bitartekotza-jarduera batzuk kontuan izatea.

Bitartekotza, oro har
Bitartekotza, oro har

C2

Gai da bitartekotza-jarduerak eraginkortasunez eta naturaltasunez egiteko, egoeraren eta jendearen
arabera zeregin ezberdinak betez, egoeraren ñabardurak eta atzean zer dagoen igarriz, eta elkarrizketa
sentikorrak edo delikatuak gidatuz. Gai da, hizkuntza argia, jario handikoa eta ongi egituratua erabiliz,
egitateak eta argudioak nola aurkezten diren azaltzeko, ebaluazioari lotutako alderdiak eta ñabardura
gehienak zehaztasunez adieraziz, eta inplikazio soziokulturalak agerian jarriz (adibidez, erregistroaren
erabilera, gutxiespena, ironia eta sarkasmoa).

92. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Bitartekotza, oro har

C1

Gai da bitartekari gisa eraginkortasunez aritzeko, elkarreragin positiboak bideratzen laguntzeko,
horretarako ikuspegi ezberdinak interpretatuz; gai da anbiguotasuna kudeatzeko, gaizki-ulertuei
aurrea hartzeko eta diplomaziaz hitza hartzeko, solasa bideratze aldera. Gai da elkarrizketa batean
egin diren ekarpenen gainean eraikitzeko, eta galderak eginez arrazoiketa hauspotzeko. Gai da testu
luze eta konplexuetan biltzen diren ideia esanguratsuak hizkuntza argi eta ondo egituratua erabiliz eta
jariotasunez adierazteko, bere intereseko gaiekin zerikusirik izan ala ez, eta gai da, baita ere, ebaluazioari
lotutako alderdiak eta ñabardura gehienak emateko.
Gai da babes-giro bat eratzeko, bertan ideiak parteka daitezen eta gai delikatuei buruzko elkarrizketak
gerta daitezen, ikuspegi ezberdinak antzemateko gaitasuna erakutsiz, jendea dena delako gaiak aztertzera
bultzatuz eta beren adierazteko modua sentikortasunez doituz.

B2

Gai da besteen ideiak baliatzeko eta aurrera egiteko iradokizunak egiteko. Gai da ongi egituratutako
testuen eduki nagusia azaltzeko, testu luzeak eta helburuaren aldetik konplexuak izan arren, baldin eta
bere interesekoak badira lanagatik, ikasketengatik edo maila pertsonalean, eta gai da hiztunen iritziak eta
helburuak argitzeko.
Gai da elkarlanean jarduteko jatorri edo eremu ezberdinetako jendearekin, eta giro positibo bat sortzeko,
babesa emanez, helburu komunak identifikatzeko balio duten galderak eginez, helburu horiek lortzeko
moduak konparatuz eta hurrengo pausoei buruzko iradokizunak azalduz. Gai da beste pertsona batzuen
ideietan sakontzeko, galderak egin eta hala beste ikuspegi batzuk azaleratzeko, eta konponbideak
eta etorkizuneko urratsak proposatzeko. Gai da informazio eta argudio xeheak ziurtasunez emateko;
adibidez, ongi egituratutako testu konplexuetan biltzen diren ideia nagusiak, betiere bere lanbidearekin,ikasketekin edo arlo pertsonalarekin zerikusia badute.
Gai da elkarlanean jarduteko jatorri edo eremu ezberdinetako jendearekin, interesa eta enpatia erakutsiz
eta horretarako galdera errazak eginez eta halakoei erantzunez, iradokizunak eginez eta halakoei
erantzunez, jendeari galdetuz ea ados dagoen eta bestelako ikuspegiak proposatuz. Gai da hizkuntza
errazean idatzita dauden testu luzeetako ideia nagusiak adierazteko, betiere bere intereseko gaiei
buruzkoak badira eta esamolde batzuen esanahia egiaztatu badezake.

B1
Gai da jatorri eta eremu ezberdinetako jendea aurkezteko, jakinik galdera batzuk ez dituztela denek
berdin hartuko, eta gai da beste pertsona batzuei gonbidapenak luzatzeko, beren ezagutza, esperientzia
eta ikusmoldeak parteka ditzaten. Gai da testu informatibo argi eta ongi egituratuetan agertzen den
informazioa adierazteko, baldin eta gai arruntak, bere interesekoak edo interes orokorrekoak badira, baina
baliteke, tarteka, formulatzeko zailtasunak izatea, hiztegiaren mugak direla-eta.
Gai da elkarreragina hauspotzeko, baldin eta beste parte-hartzaileek poliki hitz egiten badute eta batek
edo gehiagok laguntzen badiote bere ekarpenak egiten eta bere iradokizunak adierazten. Gai da testu
informatibo labur, erraz eta argiki egituratuetan biltzen den informazio nagusia adierazteko, baldin eta
testuek gai konkretuak eta arruntak lantzen badituzte eta eguneroko hizkuntza errazean idatzita badaude.

A2
Gai da norbaiti zerbait azal diezaion eskatzeko, hitz/zeinu errazak erabiliz. Gai da zailtasunak sortu direla
ohartzeko eta itxuraz arazoaren muina zein den azaltzeko, hizkuntza erraza erabiliz. Gai da eguneroko
elkarrizketa eta testuetan biltzen diren ideia nagusiak adierazteko, eguneroko gaiei buruzkoak eta
berehalako interesekoak badira, eta argi eta hizkuntza errazean adierazita badaude.

A1

AurreA1

Gai da ideia bat interesatzen zaiola adierazteko, hitz/zeinu errazak eta hitzez besteko keinuak erabiliz.
Gai da seinaleetan, oharretan, karteletan, posterretan eta ikuskizun baten programa labur eta errazetan
agertzen den informazio xumea, aurreikusteko modukoa eta berehalako interesa duena jakinarazteko.

Ez dago deskriptorerik.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 93. orrialdea

3.4.1.1. Testuen bitartekotza
Atal honetako eskaletan dauden deskriptoreei dagokienez, A hizkuntza eta B hizkuntza izan daitezke bi hizkuntza
ezberdin, hizkuntza beraren bi aldaera, aldaera bereko bi erregistro, edo horiek denak uztartuz sor litekeen edozein
aukera. Hala ere, baliteke biak hizkuntza berbera izatea: 2001eko EEMBak argi zehazten du bitartekotza hizkuntza
bakarrean ere gerta daitekeela. Bestenaz, bitartekotza-jardueretan zenbait hizkuntza, aldaera edo modalitate
sar daitezke; baliteke C eta baita D hizkuntza bat ere agertzea komunikazio-jarduera batean. Bitartekotzako
deskriptoreak neurri berean aplika daitezke kasu bakoitzean. Beraz, deskriptoreak nor bere testuinguruaren arabera
moldatzean, baliteke erabiltzaileek zehaztu nahi izatea kasu bakoitzean zer hizkuntza, aldaera edo modalitateri
buruz ari diren. Dena den, erabilera errazteko, deskriptoreetan A eta B hizkuntza baino ez dira aipatzen.
Era berean, azpimarratu behar da atal honetan biltzen diren deskriptore argigarrien helburua ez dela interprete
eta itzultzaile profesionalen gaitasunak deskribatzea. Hasteko, deskriptoreak hizkuntza-gaitasunetan zentratzendira, pentsatuz erabiltzaile edo ikasle batek zer egin dezakeen eremu horretan eguneroko egoera informaletan.
Itzulpenari eta interpretazioari dagozkien gaitasun eta estrategiek beste alor bat osatzen dute.

Informazio zehatza adieraztea“Informazio zehatza transmititzea”: xede-testutik berehalako interesa duen informazioa atera eta beste norbaiti
helaraztea. Kasu honetan, eduki konkretua jakinaraztea da gakoa, eta ez testu batean aurkezten diren ideia
nagusiak edo argudioak azaltzea. “Informazio zehatza transmititzea” lotuta dago “Orientatzeko irakurtzea”
eskalarekin (edonola ere, baliteke informazioa ahoz eman izana, adierazpen publiko batean edo jarraibide-sorta
baten bidez). Erabiltzaileak edo ikasleak testua gainbegiratuko du, behar duen informazioa topatzeko, eta,
ondoren, hartzaileari transmitituko dio. Hona hemen bi eskala hauetan topatzen diren kontzeptu nagusiak:
f ordu, leku, prezio eta abarrei buruzko informazioa transmititzea, adierazpen edo idatzizko lanetatik;
f argibide- edo jarraibide-sortak transmititzea;
f informazio-testuetatik (hala nola gida, liburuxka, gutun, artikulu, txosten eta bestelako testu konplexu eta
luzeagoetatik), informazio konkretu eta garrantzitsua transmititzea.
Eskalak adierazten duen gaitasunen garapenari dagokionez, Aurre-A1 eta A1 mailetan, erabiltzaile edo ikaslea gai
izango da informazio erraza transmititzeko; adibidez, ordutegiak, lekuak, zenbakiak eta beste; A2 mailan, aldiz,
gai izango da testu errazetan biltzen den informazioa adierazteko (esaterako jarraibide eta adierazpenetan). B1
mailan, ikasle edo erabiltzailea gai izango da ahozko zein idatzizko adierazpen errazetatik informazio konkretu
eta jakingarria ateratzeko eta adierazteko (adibidez eskuorri, liburuxka edo gutunetatik). B2 mailan, ikasle edo
erabiltzailea gai izango da gutun formaletan edo testu luze eta konplexuetako atal konkretuetan biltzen den
informazio xehea ziurtasunez transmititzeko. Informazio-trukea izeneko eskalan gertatzen zen bezala, ez dago
C mailako deskriptorerik; izan ere, ez baita C mailaren pareko gaitasunik behar soilik informazioa emateko
helburua duten atazak burutzeko.
Bi eskaletan, A hizkuntza eta B hizkuntza izan daitezke hizkuntza ezberdinak, hizkuntza beraren aldaerak, aldaera
bereko erregistroak, hizkuntza edo aldaera bereko modalitateak, edo horiek denak uztartuz sor litekeen edozein
aukera. Hala ere, baliteke biak hizkuntza berberak izatea. Lehen kasuan, erabiltzaileek zehaztu behar lukete
zer hizkuntzaz/aldaeraz/modalitateaz ari diren; bigarren kasuan, berriz, aski da erabiltzaileek parentesi artean
agertzen diren zatiak kentzea.

94. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 95. orrialdea

B1

B2

C1

C2

Gai da (A hizkuntzan) grabatutako mezu argi batean jakinarazi den informazio
zehatza (B hizkuntzan) adierazteko, baldin eta aipatutako gaiak arruntak badira eta
argi eta mantso ahoskatu bada.

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) testu informatibo argietan biltzen den informazio
zehatz eta garrantzitsua (B hizkuntzan) idatziz adierazteko, testuak gai arruntei
buruzkoak badira.

Gai da jarraibide eta argibide xeheen edukia (B hizkuntzan) adierazteko, baldin eta(A hizkuntzan) argi ahoskatzen badira.

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) informazio-testu argietan biltzen den informazio
konkretua (B hizkuntzan) adierazteko; adibidez, eskuorrietan, liburuxketan,
oharretan, gutunetan eta mezu elektronikoetan agertzen dena.

Gai da gai arruntei buruzko ahozko testuetan (A hizkuntzan esandakoak) biltzen
diren informazio-ale zehatzak (B hizkuntzan) idatziz adierazteko; adibidez,
telefono-deiak, jakinarazpenak eta jarraibideak.

Gai da (A hizkuntzako) gutun formaletan biltzen diren ideia nagusiak (Bhizkuntzan) idatziz adierazteko.

Gai da (A hizkuntzan) egindako bilera batean hartu ziren erabaki garrantzitsuak (Bhizkuntzan) txosten batean idatziz adierazteko.

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) artikuluek, aldizkari akademiko edo
profesionaletan argitaratzen diren gisakoek, azaltzen dituzten ideia nagusiak (Bhizkuntzan) idatziz adierazteko.

Gai da (A hizkuntzan) ahoskera argia eta estandarra erabiliz eta abiadura
normalean ahoskatu diren jakinarazpen publikoen eta mezuen edukia (Bhizkuntzan) adierazteko.

Gai da bere intereseko gaiekin zerikusia duten auziei edo interes orokorreko gaiei
buruzko gutun formaletan eta txostenetan (A hizkuntzan idatziak) biltzen diren
ideia nagusiak (B hizkuntzan) adierazteko.

Gai da (B hizkuntzan) idatziz adierazteko biltzar bateko zer aurkezpen (Ahizkuntzan adierazitakoa) den garrantzitsua, kontuan hartu beharreko alderdiak
nabarmenduz.

Gai da (B hizkuntzan) adierazteko biltzar bateko zer aurkezpen (A hizkuntzan
adierazitakoa) eta liburu bateko zer artikulu (A hizkuntzan idatzitakoa) erabildaitezkeen helburu jakin bat betetzeko.

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) testuetan biltzen diren ideia garrantzitsuak(B hizkuntzan) idatziz adierazteko, nahiz eta testuok helburu konplexuak izan,baldin eta ongi egituratuta badaude eta bere lanarekin, ikasketekin edo arlo
pertsonalarekin zerikusia duten gaiei buruzkoak badira.

Ez dago deskriptorerik; ikus B2.

Ez dago deskriptorerik; ikus B2.

Informazio zehatza adieraztea, idatziz

Gai da (A hizkuntzan idatzita dagoen) testu luze, konplexu bateko atal jakin batean
agertzen den informazio konkretua (B hizkuntzan) azaltzeko.

Ez dago deskriptorerik; ikus C1.

Informazio zehatza adieraztea, ahoz edo zeinuz

Informazio zehatza adieraztea

96. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

AurreA1

A1

A2

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) testu informatibo labur eta errazetan biltzen
den informazio zehatza (B hizkuntzan) idatziz adierazteko, baldin eta testuak gai
arruntei eta zehatzei buruzkoak badira, eta eguneroko hizkuntza errazean idatzitabadaude.

Gai da (A hizkuntzan egindako) ahozko adierazpen argi batean jakinarazi den ideia
nagusia (B hizkuntzan) adierazteko, betiere eguneroko gai arruntei buruzkoa bada,baina baliteke, hori egiteko, mezua sinplifikatu behar izatea eta hitzak bilatu behar
izatea.

Gai da (A hizkuntza idatzitako) testu errazetan biltzen den informazio zehatza,eguneroko gaiei buruzkoa, berehalako interesak edo premiak asetzen dituena, (Bhizkuntzan) zerrendatzeko.

Gai da (A hizkuntzan adierazitako) izenak, zenbakiak, prezioak eta berehalako
interesak asetzen dituen informazioa (B hizkuntzan) zerrendatzeko, baldin eta
hiztunak poliki eta argi hitz egiten badu, eta errepikatzen badu.

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) testuetan agertzen diren izenak, zenbakiak,
prezioak eta informazio erraza, berehalako interesak asetzen dituztenak, (Bhizkuntzan) zerrendatzeko, baldin eta testuak hizkuntza erraz-errazean idatzitabadaude eta marrazkiak badauzkate.

Gai da (A hizkuntzan) adierazi diren jarraibide labur eta errazak (B hizkuntzan)
modu errazean adierazteko, baldin eta argi eta mantso ahoskatu badira.

Gai da (A hizkuntzako) adierazpen labur eta errazetan azaldutako ordutegiei
eta tokiei buruzko informazio erraza eta aurreikus daitekeena (B hizkuntzan)
adierazteko.

Gai da (A hizkuntzan adierazitako) jarraibide errazak, leku eta ordutegiei
buruzkoak, (B hizkuntzan) adierazteko, baldin eta oso mantso eta oso argi
errepikatzen badizkiote.

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) testu labur, erraz eta ilustratuetan biltzen den
informazio guztiz oinarrizkoa (B hizkuntzan) adierazteko; adibidez, zenbaki eta
prezioei buruzkoa.

Gai da (A hizkuntzan adierazitako) mezu eta jakinarazpen labur, argi eta errazetako
ideia nagusiak (B hizkuntzan) zerrendatzeko, baldin eta argi eta mantso ahoskatzen
bada.

Gai da (A hizkuntzako) mezu, jarraibide eta adierazpen labur, argi eta errazetan
azaldu den ideia (B hizkuntzan) adierazteko, baldin eta mantso eta argi ahoskatu
bada, hizkuntza erraza erabiliz.

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) testu labur eta sinpleetan, etiketetan eta oharretanbiltzen den gai arruntei buruzko informazio konkretu eta garrantzizkoa (Bhizkuntzan) adierazteko.

Informazio zehatza adieraztea, idatziz

Informazio zehatza adieraztea, ahoz edo zeinuz

Informazio zehatza adieraztea

Datuak azaltzea“Datuak azaltzea” eskalan honako hau deskribatzen da: irudietan (grafikoetan, diagrametan eta abarretan)
agertzen den informazioa hitzezko testu baten bidez adierazteko prozesua. Erabiltzaileak edo ikasleak halako
atazak egiten ditu, adibidez, aurkezpen bat egiten ari denean PowerPoint programa baliatuz, edo, beste adibide
bat ematearren, artikulu batean, eguraldi-iragarpen batean edo ekonomiari buruzko albiste batean grafikoen
bidez adierazten den informazioaren gakoak adierazten dizkionean lagun edo lankide bati. Hona hemen bi
eskala hauetan dauden kontzeptu nagusiak:
f gai ezagunei buruzko material grafikoa deskribatzea (adibidez, jarduerei buruzko eta eguraldiari buruzko
diagramak);f joerak grafiko bidez aurkeztea;
f grafikoei buruzko iruzkinak egitea;
f grafiko bidez adierazitako datu enpirikoen alderdi nabarmenak hautatzea eta interpretatzea.
Eskalak adierazten duen gaitasunen garapenari dagokionez, ikasleek eskalan aurrera egin ahala, informaziobisuala gero eta konplexuagoa izango da; hasieran, eguneroko irudiak izango dira (adibidez, eguraldiari buruzko
koadroak), eta, ondoren, testu profesional eta akademiko zailei laguntzen dieten baliabide bisual konplexuak.
Bestalde, mailek gora egin ahala, komunikazio-jarduerak gero eta zailagoak izango dira (iturri-testuetako
datuak interpretatzea, ideia nabarmenak deskribatzea, azalpenak modu xehean egitea). A1 eta A2 mailetan ez
dago deskriptorerik. A2+ mailan, erabiltzailea edo ikaslea gai izango da gai arruntei buruzko baliabide bisualerrazak deskribatzeko; B1 mailan, ordea, gai izango da bere intereseko gaiei buruzko diagrametan biltzen den
informazio xehea eta joera nagusiak deskribatzeko. B2 mailan, datu konplexuak ziurtasunez interpretatzea izango
da gakoa, eta C2 mailan, azkenik, erabiltzailea edo ikaslea gai izango da ikerketa kontzeptualki konplexuetako
datu enpirikoak, zenbait eratakoak, interpretatzeko eta deskribatzeko.
Bi eskaletan, A hizkuntza eta B hizkuntza izan daitezke hizkuntza ezberdinak, hizkuntza beraren aldaerak, aldaera
bereko erregistroak, hizkuntza edo aldaera bereko modalitateak, edo horiek denak uztartuz sor litekeen edozein
aukera. Hala ere, baliteke biak hizkuntza bera izatea. Lehen kasuan, erabiltzaileek zehaztu beharko lukete zer
hizkuntzaz/aldaeraz/modalitatez ari diren; bigarren kasuan, berriz, aski da erabiltzaileek parentesi artean agertzen
diren zatiak kentzea.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 97. orrialdea

98. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) diagrama sinpleetan (hala nola grafikoetan
eta eguraldiaren iragarpenetan) erakusten diren joera nagusiak (B hizkuntzan)
interpretatzeko eta adierazteko, idatziz betiere, ideia nagusiak xehetasunez
azalduz, baldin eta hiztegiak eta bestelako erreferentzia-tresnak erabili baditzake.
Gai da, gai arruntei buruz (A hizkuntzan idatzitako) baliabide bisualetan (eguraldi
mapak, grafikoak) azaltzen diren egitate nagusiak (B hizkuntzan) deskribatzeko,
esaldi errazak erabiliz.
Ez dago deskriptorerik.

Gai da, bere intereseko gaiekin lotuta, (A hizkuntzan idatzitako) diagrametan
agertzen den informazio xehea (B hizkuntzan) interpretatzeko eta deskribatzeko,
baina, hiztegiaren mugak tarteko, baliteke zalantzak izatea edo formulazio
ez-zehatzak egitea.

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) diagrama sinpleetan (hala nola grafikoetan)
erakusten diren joera nagusiak (B hizkuntzan) interpretatzeko eta deskribatzeko,
baina baliteke, hiztegiaren mugak tarteko, noizean behin formulatzeko zailtasunak
izatea.

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) baliabide bisual errazak, gai arruntei buruzkoak,(B hizkuntzan) interpretatzeko eta deskribatzeko (adibidez, eguraldiari buruzko
mapak edo joerei buruzko oinarrizko koadroak), baina baliteke hitz egitean
etenaldi nabarmenak egitea, behin baino gehiagotan hasi behar izatea eta behinbaino gehiagotan birformulatu behar izatea.

B2

Ez dago deskriptorerik.

Ez dago deskriptorerik.

A1

AurreA1

A2

Ez dago deskriptorerik.

Ez dago deskriptorerik.

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) diagrama, koadro eta bestelako informazio bisualkonplexuetan biltzen den informazio xehea, bere intereseko gaiei buruzkoa, (Bhizkuntzan) ziurtasunez interpretatzeko eta adierazteko, idatziz betiere.

Gai da, bere intereseko gaiekin lotuta, (A hizkuntzan idatzitako) diagrama, koadro
eta bestelako informazio bisual konplexuetan biltzen den informazio xehea (Bhizkuntzan) ziurtasunez interpretatzeko eta deskribatzeko.

C1

Ez dago deskriptorerik.

Gai da gai akademiko edo profesional konplexuei buruz (A hizkuntzan idatzitako)
diagrama konplexuetan eta bestelako informazio bisualetan biltzen diren ideia
nabarmenak eta xehetasunak (B hizkuntzan) argi eta ziurtasunez interpretatzeko
eta adierazteko, idatziz betiere.

Gai da, gai akademiko edo profesional konplexuekin lotuta, (A hizkuntzan
idatzitako) diagrama konplexuetan eta bestelako informazio bisualetan biltzen
diren ideia nabarmenak eta xehetasunak (B hizkuntzan) argi eta ziurtasunez
interpretatzeko eta adierazteko.

B1

Gai da gai akademiko eta profesionalei dagozkien (A hizkuntzan idatzitako)
ikerketa kontzeptualki konplexuetan agertzen diren datu enpirikoak, zenbait
eratakoak, (B hizkuntzan) idatziz interpretatzeko eta adierazteko.

Gai da, gai akademiko eta profesionalekin lotuta, (A hizkuntzan idatzitako)
ikerketa kontzeptualki konplexuetan agertzen diren datu enpirikoak, zenbait
eratakoak, eta bisualki antolatutako informazioa (B hizkuntzan) argi eta ziurtasunez
interpretatzeko eta adierazteko.

Datuak azaltzea idatziz

C2

Datuak azaltzea ahoz edo zeinuz

Datuak azaltzea (grafikoak, diagramak, etab.)Testuak prozesatzea“Testuak prozesatzea”: iturri-testuan biltzen den informazioa edo argudioak ulertzea eta, gero, horiek beste testu
batera transferitzea. Normalean, edukiak era trinkoagoan adierazten dira, dagokion testuinguruari moldatuz. Bestela
esanda, jatorrizko informazioa eta argudioak laburtzen eta beste modu batera formulatzen dira, iturri-testuko ideia
nagusiei erreparatuz batez ere. Testuak prozesatzeko eskaletan “laburbiltzea” da gako-hitza. “Informazio zehatzatransmititzea” izeneko eskalan, erabiltzaile edo ikasleak, seguru asko, ez du testua osorik irakurriko (salbu eta
bilatzen duen informazioa oso ondo ezkutatuta badago!); “Testuak prozesatzea” eskalaren kasuan, berriz, osoki
ulertu behar ditu iturri-testuko ideia nagusi guztiak. Hortaz, “Testuak prozesatzea” lotuta dago “Informazioa eta
argudioak bilatzeko irakurtzea” eskalarekin (xehetasunen bila irakurtzea edo arretaz irakurtzea ere esaten zaio),
baina baliteke dagokion informazioa ahoz adieraztea, aurkezpen edo hitzaldi batean. Erabiltzaile edo ikaslearen
esku dago informazioa bestelako ordena batean aurkeztea hartzaileari, komunikazio-jardueraren helburua
kontuan hartuta. Hona hemen bi eskala hauetan topatzen diren kontzeptu nagusiak:
f iturri-testu bateko ideia nagusiak laburbiltzea;
f gisa bereko informazioa eta argudioak zenbait iturritatik biltzea;
f hartzaileen aurrean adieraztea eta argitzea iturri-testua norentzat eta zertarako sortu zen, eta zer ikuspuntu
adierazten duen.
Eskalak adierazten duen gaitasunen garapenari dagokionez, ikasleek eskalan aurrera egin ahala, deskriptoreekgero eta prozesu zailagoak deskribatuko dituzte, bai maila kognitiboan eta bai maila linguistikoan ere, gero eta
testu-mota gehiago agertuko dira, gero eta konplexuagoak, eta gaiak ere abstraktuagoak izango dira, hiztegi
sofistikatuagoa darabiltenak. A1 mailan ez dago deskriptorerik. A2 mailan, ikasleak keinuak, marrazkiak edo
beste hizkuntza batetik ekarritako esapideak erabili behar izango ditu bere errepertorioa osatzeko. Behereneko
mailetan, iturri-testuak errazagoak izango dira, eguneroko gaiekin eta berehalako interesak asetzen dituzten
gaiekin lotutakoak, eta zehatzak. B1 mailan, besteak beste, telebistako programak, elkarrizketak eta interesorokorreko gaiei buruzko testuak, idatzizkoak eta ongi egituratuak agertuko dira. B2 mailan, erabiltzaile
edo ikaslea gai izango da zenbait iturritako informazioa laburtzeko eta horren berri emateko; adibidez bereintereseko elkarrizketa, dokumental, film eta idatzizko testu konplexuetakoa. C mailetan, ikaslea gai izango da
testu profesional eta akademiko luzeak, zailak, ondo egituratutako hizkuntzarekin idatziak laburbiltzeko, testuan
azaltzen diren jarrera eta iritzi inplizituez ohartzeko, eta datuak eta argudioak aurkezteko moduan dauden
ezberdintasun sotilak azaltzeko.
Bi eskaletan, A hizkuntza eta B hizkuntza izan daitezke hizkuntza ezberdinak, hizkuntza beraren aldaerak,
aldaera bereko erregistroak, hizkuntza edo aldaera bereko modalitateak, edo horiek denak uztartuz sor litekeen
edozein aukera. Hala ere, baliteke biak hizkuntza bera izatea. Lehen kasuan, erabiltzaileek zehaztu behar lukete
zer hizkuntzaz/aldaeraz/modalitatez ari diren; bigarren kasuan, berriz, aski da erabiltzaileek parentesi artean
agertzen diren zatiak kentzea.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 99. orrialdea

100. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

B2+

C1

C2

Gai da (A hizkuntzan) testu konplexu eta ongi egituratuetako eduki nagusia idatzizlaburtzeko (B hizkuntzan), testuek zerikusia badute bere lanbidearekin, ikasketekinedo interes pertsonalekin.
Gai da (A hizkuntzako) argitalpen akademiko edo profesionaletan biltzen den
informazioa eta ikuspuntuak idatziz konparatzeko, kontrastatzeko eta laburtzeko (Bhizkuntzan), testuak bere interesekoak badira.
Gai da (A hizkuntzako) testu konplexu batean adierazten den ikuspuntu bat idatziz
esplikatzeko (B hizkuntzan), eta aipatzen dituen inferentziak testu originaleko
informazio konkretua erabiliz indartzeko.

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) testu luze, konplexuak (B hizkuntzan) idatzizlaburtzeko, edukia modu egokian interpretatuz, baldin eta, tarteka, termino
ezohiko eta teknikoen esanahi zehatza egiaztatu badezake.
Gai da (A hizkuntzako) testu konplexu eta luzeak (adibidez, analisi politiko
edo akademikoak, nobeletako pasarteak, laburpen literarioak, txostenak edo
zientzia-liburuetako zatiak) idatziz laburtzeko, (B hizkuntzan), edukia publiko jakinbatentzat egokituz, eta originalaren estiloa eta erregistroa mantenduz.

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) testu luze eta zailak (B hizkuntzan) laburtzeko.
Gai da (A hizkuntzako) elkarrizketa bat, bere lanbidearekin edo espezialitatearekin
lotura duena, (B hizkuntzan) laburtzeko, ikuspuntu ezberdinetan sakonduz eta
horiek ebaluatuz, eta ideia garrantzitsuenak identifikatuz.
Gai da (A hizkuntzako) testu konplexuetan azaltzen diren ideia nagusiak(B hizkuntzan) argiki laburbiltzeko, ongi egituratutako hizkuntzan, bereespezialitateko gaiekin lotuta ez badaude ere, baina baliteke, tarteka, kontzeptu
tekniko batzuk egiaztatu behar izatea.
Gai da (A hizkuntzan) aurkeztutako datu eta argudioen arteko ezberdintasun
sotilak (B hizkuntzan) azaltzeko.
Gai da, (A hizkuntzako) ahozko eta idatzizko testu konplexuetan agertzen den
informazioa eta argudioak erabiliz, (B hizkuntzan) gai bati buruz hitz egiteko,
iruzkin ebaluatiboak gehituz, bere iritzia adieraziz, etab.
Gai da (A hizkuntzako) ahozko eta idatzizko testuetan gai espezializatu batekin
lotuta adierazten diren jarrerak eta iritziak (B hizkuntzan) azaltzeko, eta egiten
dituen inferentziak testu originaleko pasarteak aipatuz indartzeko.

Gai da (B hizkuntzan) laburbiltzeko, ongi egituratutako hizkuntza baliatuz, (Ahizkuntzako) testu konplexuetan biltzen den informazioa eta argudioak, bereintereseko edo espezializazioko gaien sail zabal baten harira.
Gai da (A hizkuntzako) eztabaida konplexuetako ideia nagusiak (B hizkuntzan)
laburtzeko, aurkeztu diren ikuspuntu ezberdinak konparatuz.

Gai da (A hizkuntzako) testu batean gertaerak eta argudioak nola aurkezten diren
idatziz azaltzeko (B hizkuntzan), bereziki beste norbaiten ikuspuntua esplikatzenbada, kontuan hartuz autoreak nola erabiltzen duen gutxiespena, kritika sotila,
ironia eta sarkasmoa.
Gai da zenbait iturritatik jasotako informazioa laburtzeko, argudioak eta ondorioak
adieraziz eta emaitza orokorraren aurkezpen koherentea eginez.

Testuak prozesatzea idatziz

Gai da (A hizkuntzan) modu esplizituan adierazten ez diren inplikazioak edo
loturak izaten direnean, inferentziak (B hizkuntzan) esplikatzeko, adierazpenmoldearen inplikazio soziokulturalak agerian jartzeko (adibidez, gutxiespena,
ironia, sarkasmoa).

Testuak prozesatzea ahoz edo zeinu-hizkuntzaz

Testuak prozesatzea

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 101. orrialdea

B1+

B2

Gai da (A hizkuntzako) zenbait iturritako informazio laburrak (B hizkuntzan)
laburtzeko eta beste norbaiti adierazteko.

Gai da (A hizkuntzako) kontakizun, artikulu, hitzaldi, elkarrizketa edo dokumental
labur bat (B hizkuntzan) laburtzeko eta xehetasunei buruzko galderei erantzuteko.

Gai da bere intereseko gaiei buruzko (A hizkuntzako) testu luzeetan azaltzen diren
ideia nagusiak (B hizkuntzan) laburtzeko, baldin eta zenbait esamolderen esanahia
egiaztatu badezake.

Gai da (A hizkuntzako) filmen edo antzerki-lanen trama eta gertaeren hurrenkera (Bhizkuntzan) laburtzeko.

Gai da iritziak, argudioak eta analisiak azaltzen dituzten albisteen, elkarrizketen
edo dokumentalen (A hizkuntza idatziak) laburpena egiteko (B hizkuntzan).

Gai da (A hizkuntzako) interes orokorreko testu bat zer entzulegori zuzentzen zaion
identifikatzeko, eta autorearen helburua, jarrera eta iritzia (B hizkuntzan) azaltzeko.

Gai da testu luze, konplexuetako ideia garrantzitsuak (A hizkuntzan adieraziak),interes orokorreko gaiekin eta bere intereseko arloekin lotuak, (B hizkuntzan)
laburtzeko.

Gai da (A hizkuntzako) testuetako informazioa eta argudioak (B hizkuntzan)
idatziz laburtzeko, bere intereseko gaiekin edo interes orokorreko auziekin lotuta
badaude.

Gai da (A hizkuntzako) testu konplexuetan biltzen den eduki nagusia idatzizlaburtzeko (B hizkuntzan), bere interesekin eta espezialitatearekin lotuta badaude.

Gai da (A hizkuntzako) zenbait iturritako informazioa eta argudioak (B hizkuntzan)
laburtzeko eta horien berri emateko.

Gai da gertaera jakinei buruzko testuak nahiz fikziozko testuak (A hizkuntzan
idatziak) laburtzeko (B hizkuntzan), gai nagusien eta ikuspuntu desberdinenazterketa eta iruzkinak eginez.

Testuak prozesatzea idatziz

Testuak prozesatzea ahoz edo zeinu-hizkuntzaz

Testuak prozesatzea

102. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

AurreA1

A1

A2

B1

Ez dago deskriptorerik.

Gai da hiztegi baten laguntzaz. (A hizkuntzako) esaldi errazen esanahia (Bhizkuntzan) adierazteko, horiek gai ezagun eta egunerokoak badira.
Gai da formatu estandarrean inprimatutako hitz bakanak eta testu laburrak
kopiatzeko.

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako ohar, poster eta programa labur eta oso errazetan
agertzen den informazioa (B hizkuntzan) adierazteko, aurreikusteko modukoa eta
erraza bada.

Ez dago deskriptorerik.

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu labur-laburretako puntu nagusiak,
eguneroko gai arruntei buruzkoak direnak eta ohiko hitzak erabiltzen dituztenak, (Bhizkuntzan) adierazteko, hizkuntza sinplea erabiliz; akatsak baditu ere, testua ondo
ulertuko da.
Gai da inprimatutako edo eskuz letra argiz idatzitako testu laburrak kopiatzeko.

Gai da (A hizkuntzako) testu labur, erraz eta ongi egituratuetan biltzen diren
ideia nagusiak (B hizkuntzan) adierazteko, bere errepertorio mugatua bestelako
baliabideekin osatuz (adibidez, keinuekin, marrazkiekin eta beste hizkuntzetako
hitzekin).

Gai da (A hizkuntzako) testu labur errazetan biltzen den informazio nagusia (Bhizkuntzan) puntuka zerrendatzeko, baldin eta testuak gai konkretu eta arruntei
buruzkoak badira eta eguneroko hizkuntza errazean badaude.
Gai da ikaslearen gaitasun eta esperientzia mugatuarekin bat datozen testu
laburretako hitz giltzarri eta esaldi laburrak ulertzeko eta errepikatzeko.

Gai da (A hizkuntzako) testu informatibo zehatzetan aipatzen diren ideia nagusiak(B hizkuntzan) idatziz laburtzeko, baldin eta testuak interes orokorrekoak edo bereinteresekoak badira, eta, betiere, ahozko testuak argiki ahoskatzen badira.
Gai da idatzizko pasarte laburrei buruzko parafrasi errazak egiteko, jatorrizko
testuko hitzak eta ordena erabiliz.

Gai da (A hizkuntzako) bere intereseko gaiak edo gai arruntak lantzen dituzten testu
argi eta ondo egituratuetan azaltzen diren ideia nagusiak (B hizkuntzan) laburtzeko,
baina tarteka zailtasunak izan ditzake egoki adierazteko, hiztegi-hutsuneak tarteko.
Gai da (A hizkuntzako) interes orokorreko gaiekin lotutako testu errazen eduki nagusia(B hizkuntzan) modu errazean laburtzeko (adibidez, idatzizko elkarrizketa labur bat,aldizkari bateko artikulua eta bidaia-liburuxka bat).
Gai da (A hizkuntzako) elkarrizketa batean aipatu diren ideia nagusiak, interesorokorreko edo bere intereseko gaiei buruzkoak, (B hizkuntzan) laburtzeko, baldin eta
hiztunak argiki eta hizkuntza estandarrean ahoskatzen badu.
Gai da (A hizkuntzan) ahoz adierazitako testu luze bateko ideia nagusiak, bereintereseko gaiekin lotuak, (B hizkuntzan) laburtzeko, baldin eta hizkuntza estandarra
erabiltzen bada eta behin baino gehiagotan entzun badezake.
Gai da (A hizkuntzako) telebista-programetako edo bideoetako gertaerak eta ideia
nagusiak (B hizkuntzan) laburtzeko, baldin eta behin baino gehiagotan ikus baditzake.

Gai da gertaeren, kirolen, istripuen eta abarren berriak (A hizkuntzan) adierazten
dituen telebista- edo irrati-albistegietako ideia nagusiak (B hizkuntzan) adierazteko,
baldin eta gai ezagunak jorratzen badira eta mantso eta argiki ahoskatzen bada.
Gai da (A hizkuntzako) testu erraz, labur eta ongi egituratuek, marrazkiak edo
koadroak dituztenek, biltzen duten informazioa (B hizkuntzan) adierazteko, esaldi
errazak erabiliz.
Gai da (A hizkuntzako) testu informatibo erraz eta laburretako ideia nagusiak, gaiarruntekin lotuak, (B hizkuntzan) laburtzeko.

Testuak prozesatzea idatziz

Testuak prozesatzea ahoz edo zeinu-hizkuntzaz

Testuak prozesatzea

Idatzizko testuak itzultzea
Idatzizko testuak ahoz edo zeinuz itzultzea jarduera informala da eskuarki, eta oso ohikoa da, gainera, egunerokoan,
arlo pertsonalean eta lanean. Idatzizko testu bat hartu –ohar bat, gutun bat, mezu elektroniko bat edo bestelako
komunikazio bat–, eta bat-batean horren edukia ahoz itzultzeko prozesua da, hain zuzen. Hona hemen eskala
honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f gutxi gorabeherako itzulpen bat egitea;
f funtsezko informazioa biltzea;
f ñabardurez ohartzea (goreneko mailak).
Eskalak adierazten duen garapenari dagokionez, behereneko mailetan, ikaslea gai izango da testu sinpleetako
eguneroko eta errutinazko informazioa modu orokorrean itzultzeko, eta, aurrera egin ahala, gero eta jariotasun
eta zehaztasun handiagoz itzuliko ditu testu gero eta konplexuagoak. A1 eta B1 mailen artean, ikasleak itzuliko
duen testu-mota izango da alde ia bakarra. B2 mailan, ikaslea edo erabiltzailea gai izango da ahoz itzultzeko testu
konplexuak, bere lanarekin, ikasketekin edo interes pertsonalekin zerikusia duten gaiei buruzko informazioa eta
argudioak biltzen dituztenak, eta C mailan, berriz, gai izango da jariotasunez itzultzeko era askotako gai orokorrei
eta espezializatuei buruzko testu konplexuak, ñabardurez eta inplikazioez ohartuz.
“Idatzizko testuak idatziz itzultzea” ahozko itzulpen bat egitea baino prozesu formalagoa da berez. Nolanahi
ere, Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren eskala honen helburua ez da itzultzaile profesionalekin edo
haien prestakuntzarekin lotutako jarduerak deskribatzea. Aitzitik, eskala honetan ez dira itzulpen-gaitasunak
jorratzen. Izan ere, itzultzaile eta interprete profesionalek C2 mailatik gorako gaitasuna izan ohi dute. EEMBaren
oinarrizko alderdiei buruzko atalean esan dugun moduan, C2 maila ez da atzerriko edo bigarren hizkuntza batean
erabiltzaileek lor dezaketen mailarik altuena. Esate baterako, PETRA proiektuan44 itzulpen literarioko bost maila
ezartzen dituen eskala bat eratu dute, eta C2 erdiko maila da, hain zuzen ere. Dena den, batzuetan gertatzen
da, lanean edo eremu pertsonalean, ikasle edo erabiltzaile eleaniztun bati idatzizko testu bat idatziz itzultzeko
eskatzen zaiola, C2 baino gaitasun-maila apalagoa izan arren. Hemen, iturri-testuaren esanahia eta mezua
adierazteko eskatzen zaie, eta ez derrigorrean originalaren estiloa eta tonua interpretatzeko eta itzulpenean
egoki islatzeko, itzultzaile profesional batek egin behar lukeen moduan.
Eskala honetako deskriptoreak erabiltzeko oso garrantzitsua izango da dagozkion hizkuntzak zehaztea, zeren
eskalan ez baita kontuan hartzen, hala erabaki denez, lehen hizkuntzatik edo lehen hizkuntzara itzultzearen auzia.
Hori egiteko zenbait arrazoi egon dira: batetik, pertsona eleaniztun gero eta gehiagorentzat, “lehen hizkuntza”
eta “gaitasun handiena duen hizkuntza” ez dira hizkuntza bera. Horrenbestez, iturri-testu bat beste hizkuntza
batean emateko behar den hizkuntza-gaitasunaren deskribapen funtzional bat eskaintzen du eskalak. Honahemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f itzulpenaren ulergarritasuna;f iturri-testuko formulazioek eta egiturak zer neurritan eragiten duten itzulpenean, ala, testuak xedehizkuntzako arau nagusiak betetzen dituen;
f iturri-testuko ñabardurez ohartzea.
Eskalak adierazten duen garapenari dagokionez, aurreko eskalako garapenaren antzeko samarra da. Behereneko
mailetan, testu laburrak itzultzeko gai izango da ikaslea, informazio garbia eta arrunta biltzen dutenak; goragoko
mailetan, ordea, iturri-testua gero eta konplexuagoa izango da, eta ikaslea gai izango da itzulpen zehatzagoak
egiteko, originala xeheago islatuz.
Bi eskaletan, A hizkuntza eta B hizkuntza izan daitezke hizkuntza ezberdinak, hizkuntza beraren aldaerak,
aldaera bereko erregistroak, hizkuntza edo aldaera bereko modalitateak, edo horiek denak uztartuz sor litekeen
edozein aukera. Hala ere, baliteke biak hizkuntza bera izatea. Lehen kasuan, erabiltzaileek zehaztu behar lukete
zer hizkuntzaz/aldaeraz/modalitatez ari diren; bigarren kasuan, berriz, aski da erabiltzaileek parentesi artean
agertzen diren zatiak kentzea.
Oharra: Hizkuntzen arteko bitartekotza gertatzen den kasu guztietan bezalaxe, erabiltzaileek deskriptorea osa
dezakete tardean dauden hizkuntzak zehaztuz.
44. https://petra-education.eu/.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 103. orrialdea

104. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

B1

B2

C1

C2

Gai da ongi antolatutako itzulpenak egiteko, (A hizkuntzatik B hizkuntzara),
hizkuntzaren erabilera arrunta islatuz, baina baliteke iturri-testuaren ordenak,paragrafoen antolaketak, puntuazioak eta formulazio bereziek eragin nabarmena
izatea itzulpenean.

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu konplexuak, bere lanarekin, ikasketekin edo
interes pertsonalekin lotura duten gaiei buruzko informazioa eta argudioak biltzen
dituztenak, (B hizkuntzara) ahoz edo zeinuz itzultzeko.

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu informatiboak, ondo egituratuak eta argiak
badira eta bere interesekoak edo arruntak badira, (B hizkuntzara) ahoz/zeinuz eta
modu orokorrean itzultzeko, baina baliteke, hutsune lexikoen ondorioz, tarteka
adierazteko zailtasunak izatea.

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu konplexuak, bere lanarekin, ikasketekin edo
interes pertsonalekin lotura duten gaiei buruzko informazioa eta argudioak biltzen
dituztenak, (B hizkuntzara) ahoz edo zeinuz itzultzeko aparteko zailtasunik gabe,baldin eta hizkuntza erraz eta estandarrean idatzita badaude.

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu abstraktuak, bere eremuari dagozkion
gai sozial, akademiko eta profesionalei buruzkoak, (B hizkuntzara) itzultzeko,
arrakastaz adieraziz testuko alderdi ebaluatiboak eta argudioak, baita horiekin
lotutako inplikazioetako asko ere, baina baliteke testu originalaren eragina oso
nabarmena izatea esamolde batzuetan.

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu konplexuak, era askotako gai orokorrei eta
espezializatuei buruzkoak, (B hizkuntzara) ahoz edo zeinuz itzultzeko, jariotasunez,ñabardura gehienak islatuz.

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu labur eta zehatzetan biltzen den informazioa,
hizkuntza estandarrean eta aparteko zailtasunik gabe idatzia, (B hizkuntzara) modu
orokorrean itzultzeko; akatsak egon arren, itzulpena ondo ulertuko da.

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu argi eta zehatzak, hizkuntza estandarrean
eta aparteko zailtasunik gabe idatzita daudenak, (B hizkuntzara) modu orokorrean
itzultzeko, originalaren egiturari gertutik jarraituz; baliteke akats linguistikoak
egotea, baina itzulpena ondo ulertuko da.

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testuak (B hizkuntzara) itzultzeko, originalekoesaldi- eta paragrafo-antolaketari estu jarraituz eta iturri-testuan biltzen diren ideia
nagusiak adieraziz, baina baliteke itzulpena traketsa izatea.

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako material teknikoak, bere espezialitatekoak ez
direnak, (B hizkuntzara) itzultzeko, baldin eta gaiaren zehaztasuna dagokion
eremuko espezialista batek berrikusten badu.

Idatzizko testuak idatziz itzultzea

Gai da bere lanarekin, ikasketekin edo interes pertsonalekin zerikusia duten gaiei
buruz (A hizkuntzan) idatzitako testu abstraktuak (B hizkuntzara) ahoz edo zeinuz
itzultzeko, jariotasunez, arrakastaz adieraziz testuaren alderdi ebaluatiboak eta
argudioak, baita tartean dauden ñabardurak eta inplikazioak ere.

Idatzizko testuak ahoz edo zeinuz itzultzea

Idatzizko testuak itzultzea

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 105. orrialdea

AurreA1

A1

A2

Ez dago deskriptorerik.

Ez dago deskriptorerik.

Gai da, hiztegia erabiliz, (A hizkuntzan) idatzitako hitz/zeinu eta esaldi errazak (Bhizkuntzara) itzultzeko, baina baliteke adiera egokia ez hautatzea.

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako eguneroko hitz/zeinu eta esaldi errazak, seinale,ohar, poster, programa, eskuorri eta gisakoetan topatzen diren modukoak, (Bhizkuntzara) ahoz/zeinuz eta modu orokorrean itzultzeko, sinple-sinple.

Gai da (A hizkuntzan) esaldi errazekin idatzitako errutinazko informazioa,
eguneroko gai arruntei buruzkoa, hala nola norberari buruzko albisteak,kontakizun laburrak, jarraibideak edo oharrak, (B hizkuntzara) ahoz eta modu
orokorrean itzultzeko, sinple-sinple.

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu oso laburrak, eguneroko gai arruntei
buruzkoak eta hiztegi arrunta baliatzen dutenak, (B hizkuntzara) modu orokorrean
itzultzeko, hizkuntza erraza erabiliz; akatsak egon arren, itzulpena ondo ulertukoda.

Idatzizko testuak idatziz itzultzea

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu labur eta sinpleak, hala nola gai arruntei
buruzko oharrak, (B hizkuntzara) ahoz/zeinuz eta modu orokorrean itzultzeko,
sinple-sinple, ideiarik nagusiena adieraziz.

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu laburrak, egunerokoak, hala nola liburuxkak,
oharrak, jarraibideak, mezu elektronikoak edo gutunak, (B hizkuntzara) ahoz/
zeinuz eta modu orokorrean itzultzeko.

Idatzizko testuak ahoz edo zeinuz itzultzea

Idatzizko testuak itzultzea

Oharrak hartzea (hitzaldietan, mintegietan, bileretan eta abarretan)
Eskala honetan kontuan hartzen da funtsezko informazioa ulertu eta ohar koherenteak idazteko gaitasuna,zeina gaitasun erabilgarria baita arlo akademikoan eta lan-arloan. Hona hemen eskala honetan lantzen direnkontzeptu nagusiak:
f iturri-testuen motak: erakustaldi eta jarraibideetatik hasita, hitzaldi argi eta erabiltzailearen arloko gaiei
buruzko bileretara, eta, azkenik, gai zail eta konplexuei buruzko bilera eta mintegietara;
f hiztunarekin/zeinu-egilearekin lotutako alderdiak (behereneko mailak): adierazpen mantso eta argietatik
hasita –oharrak idazteko etenaldiak izanda, gainera– argi artikulatutako eta ondo egituratutako hitzaldietara;azkenik, era askotako iturrietara;
f oharrak idazteko era: oharrak puntuka biltzetik hasita (behereneko mailak), erabiltzaileari garrantzitsuak
iruditzen zaizkionari buruzko oharrak idaztera, eta, azkenik, zer bildu behar den oharretan eta zer ez egoki
hautatzeraino;
f oharren zehaztasuna (goreneko mailak): norberak erabiltzeko moduko oharrak idaztetik (B1), bere arloari
lotutako bilerei buruzko ohar zehatzetara (B2), azkenik, kontzeptu abstraktuak, ideien arteko harremanak,
inplikazioak eta zeharkako aipamenak zehazki islatzeraino.
Oharrak hartzea (hitzaldietan, mintegietan, bileretan eta abarretan)
Gai da, bilera edo mintegian parte hartzeari utzi gabe, ohar (edo akta) fidagarriak idazteko bertan ez
dagoen jendearentzat, baita gaia konplexua edo arrotza bada ere.

C2

Gai da esaten denaren ondorioez eta zeharkako aipamenez jabetzeko, eta gai da horri guztiari buruzko
oharrak idazteko, baita hizlariak erabiltzen dituen hitzei buruzkoak ere.
Gai da oharrak idazteko, informazioa hautatuz, parafrasiak eginez eta laburdurak erabiliz, kontzeptu
abstraktuak eta ideien arteko harremanak adierazteko moduan.
Gai da bere espezialitateari buruzko hitzaldi batean ohar zehatzak idazteko; gai da informazioarentranskripzio zehatza egiteko eta originalaren oso antzera emateko, halako eran non bere oharrak
besteentzat ere erabilgarri izan baitaitezke.

C1

Gai da oharretan zer idatzi eta zer ez idatzi erabakitzeko hitzaldia edo mintegia aditu bitartean, baita gai
arrotzei buruzkoa bada ere.
Gai da era askotako iturrietatik (adibidez, hitzaldi, podcast, eztabaida formal, elkarrizketa eta abarretatik),
gai konplexu eta abstraktuei buruz adierazten den informazio eta argudio xeheak nahiz orokorrak
hautatzeko, baldin eta adierazpena abiadura arruntean bada.

B2

Gai da gai ezagun batez diharduen eta antolaketa argia duen hitzaldia ulertzeko eta garrantzizkoak
iruditzen zaizkion alderdiei buruzko oharrak idazteko, nahiz eta hitzei gehiegi erreparatzen dien eta, beraz,
informazioaren parteren bat gal dezakeen.
Gai da bere intereseko eremuan sor daitezkeen gai gehienei buruzko bilera eta mintegietan ohar zehatzak
idazteko.
Gai da hitzaldietan oharrak idazteko, gero erabiltzeko adinako argitasunaz, baldin eta gaia interesekoa
badu eta hitzaldia argi ahoskatua eta ongi egituratua bada.

B1

Gai da hitzaldi erraz bateko alderdi esanguratsuenei buruzko oharrak gako-puntuen zerrenda gisa
idazteko, baldin eta gaia ezaguna badu, formulazioa erraza bada eta diskurtsoa estandarra eta argi
ahoskatua bada.
Gai da gai ezagun bati buruzko bilera batean adierazten diren errutinazko jarraibideak idatziz biltzeko,
baldin eta hizkuntza arruntean adierazten badira eta oharrak idazteko nahikoa denbora badu.

A2

Gai da erakustaldi edo aurkezpen batean ohar sinpleak idazteko, gaia ezaguna bazaio eta aurreikusteko
modukoa bada, eta aurkezleak azalpenak eskatzeko eta oharrak idazteko tartea eskaintzen badu.

A1

Ez dago deskriptorerik.

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

106. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Sormenezko testuak
Sormenezko testuak dira “Plazer soilagatik irakurtzea” eskalaren iturri nagusietako bat, eta izenburu hori daraman
eskalaren barruan, literatura irakurtzearekin lotutako zenbait deskriptore daude. Edonola ere, sormenezko testuak
ez dagozkio soilik literaturari, ez eta idazketari ere. Filmak, antzezlanak, errezitaldiak eta instalazio multimodalak
ere –besteak beste– sormenezko testuak dira, irudimenetik jaio eta esanahi kulturala duten heinean. Horregatik,nahiz eta atal honetan deskriptore batzuetan idatzizko testuak edota literatura aipatzen den berariaz, beste
askok kasuan kasuko “lana” dute aipagai.
Edonola ere, literaturak erreakzioak piztu ohi ditu, eta halakoak sarritan sustatzen dira hizkuntzen irakaskuntzan.
Iritziak ikasgelan bertan azaldu daitezke, edo literaturazaleen bilkuretan, zeintzuk maiz lotzen baitira atzerriko
hizkuntzen ikaskuntzarekin. Literatur testuen aurrean sor daitezkeen ohiko lau erantzun-mota daude:f atxikimendua: testuan erabiltzen den hizkuntzari, estiloari edo edukiari buruzko iritzi pertsonal bat adieraztea,
lanaren alderdi batekiko atxikimendua sentituz –adibidez pertsonaia edo bestelako ezaugarri batekikoa–;
f interpretazioa: lanaren ezaugarriak –edukia, gaiak, pertsonaien arrazoiak, metaforak– esangura jakinbatekin lotzea;
f lanaren zenbait alderdi aztertzea, hala nola hizkuntza, baliabide literarioak, testuingurua, pertsonaiak,
harremanak eta abar;f ebaluazioa: teknikaren, egituraren, artistaren ikuspuntuaren, lanaren garrantziaren eta gisakoen ebaluazio
kritiko bat egitea.
Funtsezko bereizketa bat dago lehenengo eta bigarren kategorien artean (atxikimendua eta interpretazioa)
eta hirugarren eta laugarren kategorien artean (analisia eta ebaluazioa). Gaitasun kognitiboen aldetik, askoz
errazagoa da iritzi eta interpretazio pertsonal bat deskribatzea, analisi edo ebaluazio intelektualago bat egitea
baino. Horregatik, bi eskala sortu dira.

Sormenezko testuei buruzko iritzi pertsonala adieraztea (literatura barne)
Lehendabiziko eskala honetan, eskoletan eta heldu literaturazaleen bilkuretan erabili ohi den ikuspuntua agertzen
da. Eskala honek lan batek erabiltzailearengan/ikaslearengan norbanako gisa duen eraginaren adierazpena duardatz. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f zer gustatu zaion eta zer ez, zer interesatu zaion eta zer ez azaltzea;
f pertsonaiak deskribatzea, zeinekin identifikatzen den argituz;
f lanean agertzen diren elementuak eta bere esperientziak lotzea;
f emozioak eta sentipenak kontatzea;
f lanari buruzko interpretazio pertsonala egitea, lan osoari buruzkoa zein atal jakin batzuei buruzkoa.
Eskalak adierazten duen garapenari dagokionez, behereneko mailetan ikaslea edo erabiltzailea gai izango
da lana gustatu zaion ala gustatu ez zaion esateko, lana irakurtzean nola sentitu den adierazteko, pertsonaiei
buruz eztabaidatzeko eta lanaren alderdiak bere esperientziarekin lotzeko; B1 mailan, halaber, aurreko guztia
egiteko gai izango da, xehetasun gehiago emanez. B2 mailan, erabiltzailea gai izango da ipuin, nobela, film
edo antzezlanei buruzko azalpen xeheagoak emateko, estiloari eta adierazpenari buruzko iruzkinak egiteko eta
argumentuaren garapenari, pertsonaiei eta gaiei buruzko bere interpretazioa esplikatzeko. C mailetan, berriz,
gai izango da interpretazio zabalagoak eta sakonagoak egiteko, eta bere ikuspuntua xehetasunen eta adibideen
bidez azaltzeko.
Sormenezko testuei buruzko iritzi pertsonala adieraztea (literatura barne)
C2

C1

Ez dago deskriptorerik.
Gai da lanari buruzko bere interpretazio pertsonala xehetasun handiz deskribatzeko, lanaren zenbait
ezaugarrik sortu dioten erreakzioa laburbilduz eta ezaugarri horien esanahia esplikatuz.
Gai da lanean agertzen den pertsonaia bati buruzko bere interpretazioa gaingiroki azaltzeko: haren egoera
psikologiko edo emozionala, haren ekintzen arrazoiak eta ondorioak.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 107. orrialdea

Sormenezko testuei buruzko iritzi pertsonala adieraztea (literatura barne)
Gai da lan batek sortu dizkion erreakzioak modu argian aurkezteko, bere ideiak garatuz eta argudio eta
adibideen bitartez arrazoituz.

B2

Gai da narrazio, eleberri, film edo antzezlan baten argumentuaren, pertsonaien edo gaien garapenari
buruzko bere interpretazio pertsonala adierazteko.
Gai da lan baten aurrean izan duen erantzun emozionala deskribatzeko eta erreakzio hori nola sortu densakonago azaltzeko.
Gai da nolabaiteko xehetasunez adierazteko lan baten adierazpideak, estiloak eta edukiak sortu dizkion
erreakzioak, zer gustatu zaion eta zergatik gustatu zaion azalduz.
Gai da lan baten ezaugarri eta atal batzuk zergatik interesatu zaizkion azaltzeko.
Gai da nolabaiteko xehetasunez azaltzeko zer pertsonaiarekin identifikatu den eta zergatik.
Gai da narrazio, film edo antzezlan bateko gertaerak bere esperientziako gertaerekin edo kontatu dizkioten
gauzekin lotzeko.

B1

Gai da pertsonaia baten sentipenak eta berak sentitu izan dituenak lotzeko.
Gai da narrazioko une konkretu batean sentitu dituen emozioak deskribatzeko --adibidez, pertsonaia baten
egoerak sortutako urduritasuna--, eta hala zergatik sentitu den azaltzeko.
Gai da lanak sortu dizkion sentipenak eta iritziak laburki azaltzeko.
Gai da pertsonaia baten izaera deskribatzeko.
Gai da pertsonaia baten sentipenak deskribatzeko, eta horren arrazoiak azaltzeko.

A2

Gai da lan bati buruz dituen erreakzioak adierazteko, bere sentipenak eta ideiak hizkuntza errazaren bidez
adieraziz.
Gai da lanaren zer arlo interesatu zaion esateko, hizkuntza erraza erabiliz.
Gai da lan bat gustatu zaion ala gustatu ez zaion esateko, eta zergatia azaltzeko, hizkuntza erraza erabiliz.

A1
AurreA1

Gai da lan batek zer sentipen sortu dizkion azaltzeko, hitz/zeinu eta esaldi errazak erabiliz.

Ez dago deskriptorerik.

Sormenezko testuen analisia eta azterketa kritikoa (literatura barne)
Eskala honi dagokionez, ikuspuntu hau maizago agertzen da Bigarren Hezkuntzan eta unibertsitatean. Iruzkinak
formalagoak eta intelektualagoak dira. Besteak beste, honako alderdi hauek lantzen dira: nobeletako gertaeren
esanahia, zenbait lanetan gai bera nola lantzen den, zenbait lanen arteko bestelako loturak, lan batek arauak
betetzen dituen edo ez eta lan osoaren ebaluazio orokorra. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu
nagusiak:f lanak konparatzea;
f lan bati buruzko iritzi arrazoitua ematea;
f lan baten ezaugarriak eta erabili diren tekniken eraginkortasuna jarrera kritikoz ebaluatzea.
Eskalak adierazten duen garapenari dagokionez, hasteko, A1 eta A2 mailetan ez dago deskriptorerik. B2 mailara
iritsi arte, deskribapena da funtsezkoa; ez, ordea, ebaluatzea. B2 mailan, erabiltzailea gai izango da lanen arteko
antzekotasunak eta aldeak aztertzeko, iritziak eta argudioak adierazteko eta beste batzuen ikuspuntuak aipatzeko.
C1 mailan, analisi sotilagoak egiteko gai izango da, eta honako hauek aztertuko ditu: nola pizten duen egileak
irakurleen interesa, zer neurritan den lan konbentzional bat, eta ironia erabiltzen duen. C2 mailan, ikasle edo
erabiltzailea gai izango da hizkuntzaren eta estiloaren ñabardura sotilagoak identifikatzeko, konnotazioak
ulertzeko eta jarrera kritikoz ebaluatzeko nola erabiltzen diren egitura, hizkuntza eta baliabide erretorikoak
literatur lan batean helburu jakin bat lortzeko.

108. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Sormenezko testuen analisia eta azterketa kritikoa (literatura barne)
Gai da zenbait garai eta eratako lanen (nobelak, poemak eta antzezlanak) ebaluazio kritikoak egiteko,
estiloaren ñabardura sotilez ohartuz eta esanahi inplizituak nahiz esplizituak ulertuz.
Gai da ñabardurak, baliabide erretorikoak eta estiloaren erabilera ulertzeko (adibidez metaforak, sintaxi
berezia, anbiguotasuna), sotilak badira ere, esanahiak eta konnotazioak interpretatuz eta azalduz.

C2

Gai da lan batean helburu jakin bat lortzeko egitura, hizkuntza eta baliabide erretorikoak erabili direnmoduaren ebaluazio kritiko bat egiteko eta baliabide horien egokitasuna eta eraginkortasuna argudioekinazaltzeko.
Gai da, idazlan batean arau linguistikoak nahita hautsi direnean, horri buruzko ebaluazio kritiko bat
egiteko.
Gai da zenbait eratako testuen ebaluazio kritikoak egiteko, baita zenbait garaitako eta generotako literatur
testuena ere.

C1

Gai da testu batek bere generoari dagozkion arauak zer neurritan betetzen dituen ebaluatzeko.
Gai da lan batean irakurleak erakartzeko zer teknika baliatu diren deskribatzeko eta horiei buruzko
iruzkinak egiteko (adibidez, zerbait gertatuko dela iradokitzea eta ondoren beste zerbait gertatzea).
Gai da bi lan konparatzeko, gaiak, pertsonaiak eta eszenak kontuan hartuz, bien arteko antzekotasunak eta
aldeak aztertuz eta bi lanen arteko loturen esanahia azalduz.

B2

Gai da lan bati buruzko iritzia emateko, argudio eta guzti, testuaren gaia, egitura eta ezaugarri formalakezagutzen dituela erakutsiz eta beste batzuen iritziak eta argudioak aipatuz.
Gai da lan batean pertsonaiekiko identifikazioa nola bultzatzen den ebaluatzeko, adibideak emanez.
Gai da lan ezberdinek gai bera zer modutan lantzen duten deskribatzeko.

B1

Gai da eguneroko hizkuntzan idatzitako eta argi egituratutako kontakizunetan gertatzen diren atal eta
gertaera garrantzitsuenak aipatzeko, gertaera horien esanahia azaltzeko eta gertaeren arteko loturak
esplikatzeko.
Gai da egoera arruntei buruzko kontakizun laburretan agertzen diren gai eta pertsonaia nagusiak
deskribatzeko, baldin eta eguneroko hizkuntza arruntean idatzita badaude.

A2

Gai da, formulazko esaldi errazak erabiliz, egoera arruntak kontatzen dituzten kontakizun labur eta
errazetan agertzen diren gaiak eta pertsonaiak identifikatzeko eta laburki deskribatzeko, baldin eta testuak
eguneroko hizkuntza arruntean idatzita badaude.

A1

Ez dago deskriptorerik.

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

3.4.1.2. Kontzeptuen bitartekotza
Hezkuntzaren alorrean, gai bati buruz hausnartzeko tresna izatea aitortzen zaio hizkuntzari, baita hausnarketa
hori elkarlanean eraikitzeko prozesuan egituratzeko tresna izatea ere. Horregatik, funtzio hori islatzea dabitartekotzako eskalen garapenaren osagai garrantzitsuenetako bat. Erabiltzaile edo ikasleak nola ahalbidetu
dezake, hizkuntzaren bidez, kontzeptuak eta ezagutzak eskuratzeko modua? Bada, nagusiki, bi eratan gertatu ohi
da: batetik, elkarlaneko testuinguruetan, eta, bestetik, pertsona batek irakasle edo entrenatzailearen zereginak
betetzen dituenean, ofizialki nahiz ez. Bi testuinguruetan kasik ezinezkoa da kontzeptuak garatzea non eta ez
diren giza harremanei lotutako kontuak aurrez kudeatzen. Hori dela eta, talde-lanari eta talde-lana gidatzeari
dagozkion bina eskala sortu ditugu. Lehenengo eskalan –ezkerrean dago–, lana eraginkortasunez egiteko
baldintzen ezarpena aurkezten da (= harremanen bitartekotza).
Bigarren eskalan –eskuinean–, ideien garapena eta osaketa lantzen da (= bitartekotza kognitiboa). Komunikaziogaitasunen eta gaitasun eleaniztun eta kulturaniztunen kasuan gertatzen den bezalaxe, bereizketak ezartzen
dira hausnarketan laguntzeko, baina egiazko komunikazioa lortuko bada, alderdiak modu holistikoan uztartu
behar dira. Hortaz, atal honetan biltzen diren lau deskriptore-eskalak binaka sailkatu daitezke.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 109. orrialdea

Baldintzak ezartzea

Ideiak garatzea

Talde-lanean aritzea

Kideen arteko elkarlana eta
elkarreragina bideratzea

Esanahia eraikitzeko elkarlana

Talde-lana gidatzea

Elkarreragina kudeatzea

Solas kontzeptuala bultzatzea

Baldintzak ezartzeari dagozkion bi eskalen helburua da elkarreragin positiboak eraikitzea eta izatea; ez diotezuzenean heltzen ezagutza eta kontzeptu berriak eskuratzeko prozesuari. Hala ere, gisa horretako bitartekotza
premiazkoa izan daiteke ezagutza berria garatzen hasi aurretik edo garatu bitartean, jarduera paralelo gisa.
Jendeak kontuan hartu behar ditu besteen ikuspegiak, eta beraz, maiz, ezagutza berriak sor dezakeen elkarlana
garatzeko, premiazkoa izaten da baldintzak ezartzeko aurre-lana. Lau eskalak zuzenean lotuta daude hezkuntzaarloarekin, baina ez dira ikasgelara mugatzen, aurrerantz begiratu, jendeak pentsatu eta ekiteko premia dagoen
arlo guztietan erabil daitezke eta.

Kideen arteko elkarlana eta elkarreragina bideratzea
Ikaslea edo erabiltzailea gai izango da kide den taldearen lanean ekarpenak arrakastaz egiteko, gehienetan
helburu edo ataza komunikatibo jakin bat betetze aldera. Arduraz hartuko du hitza, dagokionean, elkarrizketa
bideratzeko, ekarpenak orekatzeko eta taldearen barruan sor daitezkeen komunikazio-arazoak gainditzeko. Ez
da taldeko buruzagia izango, eta ez du izan nahi: elkarlan arrakastatsu bat burutzea, hori da bere kezka bakarra.
Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f talde-lanean parte hartzea, norberaren zereginak eta taldean egindako ekarpenak arduraz bideratuz;
f talde-lana bideratzea, gakoak berrikusten lagunduz eta hurrengo pausoak aztertuz edo zehaztuz;
f galderak eta ekarpenak egitea eztabaidak aurrera egin dezan eta fruituak eman ditzan;
f galderak egitea eta hitz egiteko txandak erabiltzea, taldeko beste kideen ekarpenak eta norberaren
ekarpenak orekatzeko.
Eskalak adierazten duen garapenari dagokionez, A2 mailan, ikaslea edo erabiltzailea gai izango da elkarlaneko
ataza errazetan modu aktiboan parte hartzeko, baldin eta norbaitek laguntzen badio bere iradokizunak
adierazten. B1 mailan, galderak egitea eta besteei ekarpenak egiteko adorea ematea da gakoa. B2 mailan, ikaslea
edo erabiltzailea gai izango da elkarrizketa bideratzeko, helburuak zehazten laguntzeko eta helburua lortzeko
moduak konparatzeko. C1 mailan, gai izango da elkarrizketa bat leunki bideratu eta ixteko.

Esanahia eraikitzeko elkarlana
Eskala honi dagokio talde bateko kide gisa ideiak hauspotzea eta garatzea. Halako gaitasunak bereziki garrantzitsuak
dira arazoak konpontzeko prozesuetan, ideia-zaparradetan, kontzeptuen garapenean eta proiektuetan. Honahemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f elkarlaneko atazak modu kognitiboan kokatzea, helburuak, prozesuak eta urratsak erabakiz;
f ideiak eta konponbideak elkarlanean eraikitzea;
f beste batzuei eskatzea haien pentsamendua azaltzeko eta haien pentsamendu-prozesuko hutsuneak
identifikatzea;
f eztabaida laburtzea eta hurrengo pausoak zehaztea.
Eskalak adierazten duen garapenari dagokionez, hasieran, B1 mailan, galderak egiteko teknika errazak eta atazen
antolaketa agertuko dira; B2 eta B2+ mailetan, berriz, erabiltzailea gai izango da beste batzuen ideiak eta iritziak
sakonago garatzeko eta ideiak elkarlanean garatzeko; azkenik, C1 mailan erabiltzailea gai izango da arazoak,
erronkak eta proposamenak ebaluatzeko, pentsamenduaren hutsuneak agerian jarriz, eta C2 mailan, azkenik,
eztabaida eraginkortasunez gidatzeko gai izango da, kideak ados jartzeko moduan.

110. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 111. orrialdea

B2

C1

C2

Gai da elkarlanean erabakiak hartzeko eta arazoak konpontzeko prozesuei
ekarpenak egiteko, ideiak adieraziz eta beste batzuekin batera garatuz,
xehetasunak azalduz eta etorkizuneko ekintzetarako iradokizunak eginez.

Gai da taldeko eztabaida baten edukia biltzeko, ideiak eta erabakiak apuntatuz,
bildu duena taldearekin eztabaidatuz eta, ondoren, taldearen ikuspuntuak osoko
bilkura batean laburtuz.

Gai da taldeko eztabaida antolatzen laguntzeko, besteek esan dutenaren berriemanez, laburtuz, garatuz eta era askotako ikuspuntuak konparatuz.

Gai da elkarlanean erabakiak hartzeko eta arazoak konpontzeko prozesuei
ekarpenak egiteko, ideiak adieraziz eta beste batzuekin batera garatuz,
xehetasunak azalduz eta etorkizuneko ekintzetarako iradokizunak eginez.

Gai da elkarlanaren helburuak zehazten laguntzeko eta helburu horiek lortzeko
aukerak konparatzeko.

Gai da eztabaida bat bideratzeko, hurrengo gaiari eta urratsei buruzko
iradokizunak eginez.

Gai da, ataza konplikatu batean, zer auzi nagusi konpondu behar den eta zer
alderdi hartu behar diren kontuan nabarmentzeko.

Gai da, galderak eginez, taldeko kideek elkarlana antolatzeko eraz hitz egindezaten lortzeko.

Gai da taldeko eztabaida antolatzen laguntzeko, besteek esan dutenaren berriemanez, laburtuz, garatuz eta era askotako ikuspuntuak konparatuz.

Gai da, ataza konplikatu batean, zer auzi nagusi konpondu behar den eta zer
alderdi hartu behar diren kontuan nabarmentzeko.

Gai da, jendearen erreakzioak kontuan hartuta, taldeko elkarreraginean galderakegiteko edo hitza hartzeko duen modua egokitzeko.

Gai da pentsamenduaren hutsuneak azpimarratzeko eta besteen ideiak auzitan
jartzeko, denak ados jartzeko ahaleginean betiere.

Gai da elkarlaneko eztabaida batean aipatzen diren arazoak, erronkak eta
proposamenak ebaluatzeko, hurrengo urratsak zehaztearren.

Gai da elkarrizketa bat bideratzeko kide batekin edo taldearekin ekintza-ildoa
zehazteko moduan, besteek esan dutenaren berri emanez, hori laburtuz, garatuz
eta era askotako ikuspuntuak konparatuz.

Gai da talde batean dauden ikuspuntuak sentikortasunez tratatzeko, ekarpenak
kontuan hartuz eta errezeloak, desadostasunak edo iruzkin kritikoak inor ez
iraintzeko moduan edo kideak ahalik eta gutxien mintzeko moduan adieraziz.

Gai da elkarreragina garatzeko eta ondorioetarantz zuhurtasunez bideratzeko.

Gai da kideen ekarpenak laburtzeko, ebaluatzeko eta horien arteko loturak egiteko,
elkarlanean ari direnak ados jarri eta konponbidea edo hurrengo urratsak zehaztu
ditzaten.

Esanahia eraikitzeko elkarlana

Ez dago deskriptorerik.

Kideen arteko elkarlana eta elkarreragina bideratzea

Talde-lanean aritzea

112. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

AurreA1

A1

A2

B1

Gai da ideia bat hitz/zeinu eta esaldi oso errazen bidez adierazteko eta besteei
beren iritzia eskatzeko.

Ez dago deskriptorerik.

Ez dago deskriptorerik.

Gai da iradokizunak egiteko, modu errazean.

Gai da iruzkin errazak egiteko eta tarteka galderak egiteko, hariari jarraitzen diolaadierazteko.

Gai da, galderak egokiak eginez, solaskideak ulertzen dion egiaztatzeko.

Gai da beste norbaitek esan duenaren zati bat errepikatzeko, elkar ulertu dutela
egiaztatzearren eta ideien garapenak aurrera jarrai dezan.

Gai da taldeko kide bati bere ikuspuntuaren arrazoiei buruz galdetzeko.

Gai da besteak ekarpenak egitera gonbidatzeko, aldez aurretik prestatutako esaldi
labur eta errazak erabiliz. Gai da esaten dena ulertzen duela adierazteko eta besteei
ea ulertzen duten galdetzeko.

Gai da elkarlaneko ataza erraz eta praktikoetan jarduteko, besteei zer uste
duten galdetuz, iradokizunak eginez eta erantzunak ulertuz, baldin eta, tarteka,
errepikatzeko edo beste era batera adierazteko eska badezake.

Gai da ataza arruntetan elkarlanean aritzeko, baldin eta besteek poliki hitz egiten
badute eta taldeko kide batek edo gehiagok ere iradokizunak eta ekarpenak egiten
laguntzen badiote.

Gai da taldeko beste kide batzuk ikuspuntuak partekatzera gonbidatzeko.

Gai da, eztabaida batean, ataza termino oinarrizkoen bidez definitzeko eta beste
batzuei beren jakinduria eta eskarmentua eskain dezaten eskatzeko.

Gai da galderak, iruzkinak eta formulazio sinpleak erabiltzeko, eta, hala,eztabaidaren muinari eusteko.

Gai da elkarlaneko ataza argi batean egin behar den lana antolatzeko, atazaren
helburua jakinaraziz eta konpondu behar den auzi nagusia modu errazean azalduz.

Gai da ataza batean elkarlanean aritzeko; adibidez, iradokizunak eginez eta
halakoei erantzunez, jendeari galdetuz ea ados dauden, eta ikuspegi alternatiboak
proposatuz.

Gai da ataza arruntetan elkarlanean aritzeko eta talde bateko kide gisa helburu
komun bat lortzeko bidean lan egiteko, galdera argiak eginez eta halakoei
erantzunez.

Esanahia eraikitzeko elkarlana

Kideen arteko elkarlana eta elkarreragina bideratzea

Talde-lanean aritzea

Elkarreragina kudeatzea
Eskala hau egoera honetarako da: ikasle edo erabiltzaileari dagokionez talde bateko edo zenbait taldetako
kideen artean jarduera komunikatiboak antolatzea; adibidez, irakasle, tailerreko gidari, entrenatzaile edo bilera
bateko bozeramaile bezala. Jakitun da komunikazioaren faseak kudeatu behar dituela, besteak beste, osoko
bilkurako komunikazioa eta azpi-taldeen baitako edo azpi-taldeen arteko komunikazioa. Hona hemen eskala
honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f osoko bilkurak gidatzea;
f jarraibideak ematea eta komunikazio-atazen helburuak ulertu diren egiaztatzea;
f taldearen edo azpi-taldeen baitako komunikazioa kontrolatzea eta bideratzea, oztoporik jarri gabe taldeko
kideen arteko komunikazioaren jarioari;f taldearen edo azpi-taldeen komunikazioa berbideratzea; talde batean hitza hartzea, berriro ere atazari
hel diezaioten;
f beharren arabera, norberaren ekarpenak eta elkarreragineko zeregina egokitzea, talde barruko komunikazioa
indartzeko.
Eskalak adierazten duen garapenari dagokionez, B1 mailan, ikaslea edo erabiltzailea gai izango da jarraibide
argiak emateko, hitz egiteko txandak banatzeko eta taldeko kideek berriro ere atazari hel diezaioten lortzeko. B2
mailan, gaitasun horiek zabalduko dira: ikaslea edo erabiltzailea gai izango da zeregin ezberdinak eta oinarrizko
arauak azaltzeko, eta taldeko kideek berriro ere atazari hel diezaioten lortzeko, jarraibide gehiago emanez edo
parte-hartzea orekatzen lagunduz. B2+ mailan kontrolari dagozkion zenbait deskriptore biltzen dira; hauetakobat bakarrik mantendu da eskalan. C1 mailan, ikaslea edo erabiltzailea gai izango da osoko bilkurako gai-ordenan
era askotako gaiak orekaz antolatzeko, taldeko lana eta lan indibiduala antolatzeko, faseen arteko trantsizio
leunak ziurtatzeko, diplomaziaz hitza hartu eta eztabaida bideratzeko, pertsona batek elkarrizketa menderatu
dezan eragozteko eta elkarrizketa oztopatzen duten jarrerei aurre egiteko. C2 mailan, ikaslea edo erabiltzailea
gai izango da zeregin bat baino gehiago betetzeko, egoki irizten dion moduan, elkarrizketaren azpi-korronteak
identifikatzeko eta taldea era aproposean gidatzeko, norbanako bakoitzari babesa emanez.

Solas kontzeptuala bultzatzea
Solas kontzeptuala sustatzea: oinarriak eskaintzea, beste pertsona batek edo batzuek beren kabuz kontzeptu berri
bat eraiki dezaten, beste norbaiten gidaritzari modu pasiboan jarraitu ordez. Ikasleak edo erabiltzaileak halakoak
egin ditzake talde bateko kide gisa, aldi baterako erraztaile-rola betez, edo aditu gisa (adibidez, bideratzaile,
irakasle, entrenatzaile edo kudeatzaile moduan), taldearen gidaritza bere gain hartuta, kideek kontzeptuak uler
ditzaten laguntzeko. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f galderak egitea, arrazoiketa logikoa sustatzeko (elkarrizketa dialogikoa);
f ekarpenak egitea, diskurtso logiko eta koherente bat eraikitzeko.
Eskalak adierazten duen garapenari dagokionez, A1 mailan, ikasleak edo erabiltzaileak interesa erakutsiko du,galdera errazak eginez, kideren batek elkarrizketan parte hartzea lortzeko; A2 mailan, berriz, gai izango dajendearen iritzia eskatzeko; eta B2+ mailan eta hortik goragoko mailetan, gai izango da elkarrizketa kontrolatzeko
eta maila altuagoko galderak egiteko, arrazoiketa logikoa eta ideien justifikazioa bultzatzeko eta pentsamenduildo koherenteak eraikitzeko.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 113. orrialdea

114. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Gai da talde bateko kideei adorea emateko, beren pentsamendua deskribatu eta
garatu dezaten.
Gai da talde bateko kideei adorea emateko, batzuek eta besteek eman duten
informazioa eta ideiak baliatuz kontzeptu bat edo konponbide bat sor dezaten.
Gai da galderak eta erantzunak adierazteko, jendeak bere pentsamendua garatu dezan
eta bere iritziak arrazoitu edo argitu ditzan.
Gai da jendearen ideiak oinarritzat hartu eta pentsamendu-ildo koherenteetan
uztartzeko.
Gai da jendeari galdetzeko ea nola lotzen zaion ideia jakin bat eztabaidagai dagoen
gaiari.
Gai da jendeari eskatzeko beren lehen azalpenean agertu dituzten ideia zehatzak gara
ditzaten.
Gai da, galdera egokiak eginez, azaldu diren kontzeptuak ulertu diren egiaztatzeko.
Gai da galderak egin eta jendeari beren arrazoiketa argitzera gonbidatzeko.
Gai da norbaiti galdetzeko ea zergatik pentsatzen duen pentsatzen duena, edo zerbait
ondo ateratzeko zer egin beharko litzatekeen galdetzeko.
Gai da norbaiti galdetzeko ea zer pentsatzen duen ideia jakin bati buruz.

Gai da talde-lana eraginkortasunez antolatzeko eta kudeatzeko.
Gai da bakarkako lana eta talde-lana kontrolatzeko, tartean sartu gabe, eta hitza
hartuz, talde batek atazari hel diezaion lortzeko eta parte-hartze orekatua sustatzeko.
Gai da hitza hartu eta babesa emateko, taldeko kideek atazaren zenbait alderdiri
erreparatu diezaioten, galdera zehatzak eginez eta iradokizunak eskatuz.

Gai da elkarlan-prozesu bateko parte-hartzaileen zereginak azaltzeko, talde-lanaegiteko jarraibide argiak emanez.
Gai da talde txikitan egiten den eta arazoak konpontzeko edo proposamen
alternatiboak ebaluatzeko helburua duen elkarlaneko elkarrizketaren oinarrizko
arauak azaltzeko.
Gai da, beharrezkoa baldin bada, hitza hartu eta talde batek atazari hel diezaion
lortzeko, jarraibide berriak emanez edo parte-hartze orekatuagoa sustatuz.

Gai da, eztabaida batean, hitz egiteko txandak banatzeko, jendea zerbait esatera
gonbidatuz.

Gai da jarraibide erraz eta argiak eman eta jarduera bat antolatzeko.

Gai da jarraibide erraz-errazak emateko lankidetzan ari den talde bati, baldin eta
kideak prest badaude, beharrezkoa denean, adierazpenean laguntzeko.

Ez dago deskriptorerik.

Ez dago deskriptorerik.

C1

A2

A1

AurreA1

B1

Ez dago deskriptorerik.

Gai da ideia bat interesatzen zaiola adierazteko, hitz/zeinu bakun eta isolatuak eta
hitzezkoak ez diren keinuak erabiliz.

Gai da galdera irekiak egiteko, zenbait ekarpenetatik abiatuta, arrazoiketa logikoasustatu dadin (hipotesiak, inferentziak, analisia, arrazoiketa eta aurreikuspenak).

Gai da osoko bilkura, taldeko nahiz bakarkako lan baten sekuentzia anitza eta orekatua
antolatzeko, faseen arteko trantsizio leunak ziurtatuz.
Gai da diplomaziaz hitza hartu eta elkarrizketa bideratzeko, pertsona batek elkarreragina
menderatu dezan eragozteko eta elkarreragina oztopatzen duten jarrerei aurre egiteko.

C2

B2

Gai da auzi konplexu eta abstraktuei buruzko eztabaidetan ideien adierazpena
eraginkortasunez gidatzeko, horretarako galdera egokiak eginez eta kideei beren
arrazoiketak gara ditzaten adore emanez.

Solas kontzeptuala bultzatzea

Gai da, jardueraren eta parte-hartzaileen premien arabera, zeregin ezberdinak
betetzeko (baliabideak ematea, elkarrizketa bideratzea, gainbegiratzea, etab.), eta kidebakoitzari dagokion babesa emateko.
Gai da elkarreraginaren azpian dagoena identifikatzeko eta urrats egokiak egiteko
elkarrizketaren norabidea bideratze aldera.

Elkarreragina kudeatzea

Talde-lana gidatzea

3.4.1.3. Komunikazioaren bitartekotza
Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren 2001eko argitalpenean oso labur aurkezten da bitartekotza, baina
haren alderdi soziala azpimarratzen da hala ere. Bitartekotzan ari den erabiltzaileak bitarteko-lanak egiten ditu
“gure gizarteetako hizkuntz jarduera arruntean garrantzi handia duten” jarduerak egiten ari diren solaskideen
artean (EEMB, 2.1.3 atala). Jakina, hizkuntza ez da pertsonek elkar ulertzeko dituzten zailtasunen iturburu
bakarra. Testu bat ulertarazteko balio duten bitartekotza-ekintzetan ere, baliteke testua ez ulertzeko arrazoia
ez izatea hizkuntza bera, ezpada testuari dagokion eremua ez ezagutzea. Besteak dioena ulertzeko, norberaren
ikuspuntua itzuli behar da, bestearen ikuspuntutik uler dadin, eta bi ikuspuntuak gogoan hartuz; batzuetan,
premiazkoa da hirugarren pertsona bat sartzea helburu hori lortzeko. Batzuetan, badira egoera delikatuak,
tentsioak eta baita desadostasunak ere, eta halakoei aurre egin behar zaie ulermena eta komunikazioa lortzeko
baldintzak sortuko badira.
Komunikazioaren bitartekotzari dagozkion deskriptoreak, hortaz, garrantzitsuak izango dira irakasle, entrenatzaile,
ikasle eta langileentzat, baldin eta eremu honetan duten ezagutza eta gaitasunak garatu nahi badituzte eta
hizkuntza jakin batean edo batzuetan izaten dituzten komunikazio-egoeretan emaitza hobeak eskuratu nahi
badituzte, batez ere kulturarteko elementuak badaude tartean.

Eremu kulturaniztunak bideratzea
Eskala honi dagokio hizkuntza eta kultura ezberdineko solaskideak biltzeko guneak sortzeko gaitasuna; hau da,“bestetasuna” kudeatzeko gaitasuna, antzekotasunak eta ezberdintasunak identifikatuz eta ezaugarri kultural
ezagunak eta ezezagunak kontuan hartuz, modu horretan komunikazioa eta elkarlana ahalbidetzeko. Ikaslearen
edo erabiltzailearen helburua da elkarreraginerako giro positibo bat sortzea; hartara, kultur jatorri ezberdineko
parte-hartzaileek, baita testuinguru kulturaniztunetako kideek ere, komunikazio arrakastatsua izan dezaten.
Ikaslearen edo erabiltzailearen helburua ez da bere errepertorio kulturaniztuna erabiliz onarpena lortzea eta bere
mezua edo misioa indartzea (ikus “Errepertorio kulturaniztuna eraikitzea”); aitzitik, ikaslearen edo erabiltzailearenzeregina da bitartekari kulturalaren lana egitea: “eremu” neutral bat sortzea, konfiantzazkoa, beste batzuen
arteko komunikazioa sustatzeko. Bere helburua da parte-hartzaileen arteko kulturarteko ulermena zabaltzea
eta sakontzea, kultur ikuspuntu ezberdinen artean sor daitezkeen balizko zailtasun komunikatiboak eragozteko
edo gainditzeko. Jakina, bitartekariak berak etengabe garatu behar du kulturen arteko komunikazioari eragiten
dioten ezberdintasun soziokulturalei eta soziolinguistikoei buruzko ezagutza. Hona hemen eskala honetan
lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f galderak egitea eta interesa agertzea, solaskideen artean arau kulturalen eta ikuspuntuen ulermena
sustatzeko;
f ikuspuntu eta arau soziokultural eta soziolinguistikoak errespetatzea eta horien aurrean sentikortasuna
adieraztea;
f ezberdintasun soziokulturalen eta soziolinguistikoen harira sor daitezkeen gaizki-ulertuei aurrea hartzea,
halakoak bideratzeko edo konpontzeko.
Eskalak adierazten duen garapenari dagokionez, B1 mailan, jendea aurkeztea eta galderak eginez eta galderei
erantzunez haiekiko interesa eta enpatia adieraztea izango da garrantzitsuena. B2+ mailan, berriz, ezinbestekoa
izango da ikuspegi ezberdinak kontuan hartzea eta malgua izatea: taldeko parte izatea eta, aldi berean,distantziari eta orekari eustea; norberaren iritzia sentikortasunez adieraztea, gaizki-ulertuak argitzea eta gauzak
zer zentzutan esan diren azaltzea. Alderdi hori sakonago garatuko da C mailetan, non ikaslea edo erabiltzailea
gai izango baita bere erreakzioak eta adierazpenak testuinguruaren arabera kontrolatzeko eta egokitzapen
sotilak egiteko, gaizki-ulertuak eta kultur gatazkak konpontze aldera edo halakoei aurrea hartzearren. C2 mailan,
ikasle edo erabiltzailea gai izango da bitartekotza-jarduerak eraginkortasunez eta natural egiteko, ezberdintasun
soziokulturalak eta soziolinguistikoak kontuan hartuz.
Eremu kulturaniztunak bideratzea

C2

Gai da bere komunitateko eta beste komunitate batzuetako kideen arteko bitartekotza eraginkortasunez
eta natural egiteko, ezberdintasun soziokulturalak eta soziolinguistikoak kontuan hartuz.
Gai da eztabaida sentikor bat eraginkortasunez gidatzeko, ñabardurak eta ezkutuko sentimenduak
identifikatuz.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 115. orrialdea

Eremu kulturaniztunak bideratzea

C1

Gai da bitartekari gisa aritzeko kulturarteko topaketetan, komunikazioaren kultura partekatuari ekarpenak
eginez, anbiguotasuna kudeatuz, aholkuak eta babesa eskainiz eta gaizki-ulertuak eragotziz.
Gai da esan edo idatzi dena jendeak gaizki-ulertu dezakeela aurreikusteko eta, hala, elkarreragin positiboak
izaten laguntzeko, dagokion gaiari buruzko kultur ikuspuntu ezberdinak aipatuz eta interpretatuz.
Gai da konbentzio soziokulturalei buruz dakiena erabiltzeko eta, hala, tartean direnek ezagutzen ez duten
egoera jakin batean ekiteko moduari buruzko adostasuna bilatzeko.
Gai da, kulturarteko topaketetan, bere mundu-ikuskeraz kanpoko ikuspuntuen balioa aitortzeko, eta
testuinguruari ondo egokitzen zaion era batean bere iritzia emateko.
Gai da kulturarteko topaketetan sor daitezkeen gaizki-ulertuak eta interpretazio okerrak argitzeko, gauzak
zer zentzutan esan diren iradokiz eta, hala, egoera argituz eta eztabaida aurrerantz bultzatuz.

B2

Gai da komunikazioaren kultura partekatua sustatzeko, ideia, sentipen eta ikuspuntu ezberdinak ulertzen
eta baloratzen dituela adieraziz, eta parte-hartzaileak gonbidatuz ekarpenak egitera eta elkarren ideiei
buruzko iritziak ematera.
Gai da kultur orientazio ezberdinak dituzten pertsonekin elkarlanean aritzeko, beren ikuspuntu eta iritzienarteko antzekotasunak eta ezberdintasunak eztabaidatuz.
Gai da beste kultura batzuetako jendearekin elkarlanean aritzeko, bere lan egiteko modua egokituz,
prozedura partekatuak sortzeko moduan.
Gai da kulturen arteko komunikazioa hauspotzeko, elkarrizketa hasiz eta enpatia eta interesa agertuz,
horretarako galdera errazak eginez eta halakoei erantzunez, eta adostasuna eta ulermena adieraziz.
Gai da kulturarteko topaketetan era positiboan ekiteko, taldeko kideen mundu-ikuskera eta sentipen
ezberdinak kontuan hartuz.

B1

Gai da kulturarteko truke bat hauspotzeko, eta, errepertorio mugatu bat erabiliz, kultur jatorri
ezberdinetatik datorren jendea aurkezteko eta galderak egiteko, eta halakoei erantzuteko; jakinik galdera
batzuk modu ezberdinean jasoko direla dagokion kulturaren arabera.
Gai da komunikazioaren kultura partekatua garatzeko, hizkuntzari eta kulturari buruzko balioen eta
jarreraren informazioa era errazean trukatuz.

A2

Gai da kulturarteko trukeetan ekarpenak egiteko, hitz/zeinu errazen bidez jendeari eskatuz gauzak
azaltzeko eta esan dutenari buruzko azalpenak eskatuz, eta, aldi berean, bere errepertorio mugatua
baliatuz, adostasuna adieraziz, gonbidapenak eginez eta eskerrak emanez.

A1

Gai da kulturarteko trukea errazteko, hitz/zeinu sinpleez eta ez-hitzezko keinuen bidez ongietorria eta
interesa erakutsiz, beste batzuk parte hartzera gonbidatuz eta zuzenean galdetzen zaionean ulertu duela
adieraziz.

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

Bitartekari-lanak egitea egoera informaletan (lagunekin eta lankideekin)Eskala honi dagokionez, ikasleak edo erabiltzaileak, gizabanako eleaniztuna den aldetik, hizkuntzen eta kulturen
arteko bitartekotza egingo du, bere gaitasunen neurrian, egoera informal batean, arlo publikoan, pribatuan,lan-arloan edo hezkuntzan. Hortaz, eskalak ez du zerikusirik interprete profesionalen jardunarekin. Baliteke
bitartekotza norabide bakarrean egitea (adibidez, ongietorria emateko hitzaldi batean) edo bi norabidetan
egitea (adibidez, elkarrizketa batean). Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f solaskideak elkarrizketa batean esaten ari direnaren zentzua era informalean jakinaraztea;
f informazio garrantzitsua adieraztea (adibidez, laneko egoera batean);f hitzaldi eta aurkezpenetan adierazi denaren zentzua errepikatzea.
Eskalak adierazten duen garapenari dagokionez, A mailetan, ikaslea edo erabiltzailea gai izango da oso modu
errazean laguntzeko; A2+ eta B1 mailetan, ordea, gai izango da bitartekotza-jarduerak egiteko aurreikus
daitezkeen eguneroko egoeretan. Nolanahi ere, ikasleak bitartekotzan lagun dezan solaskideek elkarlaneko
jarrera beharko dute izan, eta, beharrezko denean, adierazteko modua aldatu edo informazioa errepikatu egin
beharko dute. B2 mailan, ikaslea edo erabiltzailea gai izango da, bere intereseko eremuan, bitartekotza-jarduerak
egoki gauzatzeko, baldin eta etenaldiak egiten badira; eta C1 mailan, berriz, gai izango da hainbat gairekin lotuta
halakoak jariotasunez egiteko. C2 mailan, ikaslea edo erabiltzailea gai izango da, orobat, hiztunak adierazi nahi
duena zehatz islatzeko, estiloa, erregistroa eta testuinguru kulturala erakutsiz.

116. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Bitartekari-lanak egitea egoera informaletan (lagunekin eta lankideekin)C2

Gai da (A hizkuntzan) era askotako gai orokor eta espezializatuen inguruan esan dena (B hizkuntzan) argi,
jariotasunez eta ongi egituratutako diskurtso baten bidez adierazteko, estilo eta erregistro egokia erabiliz,
esanahiaren geruza finak bilduz eta inplikazio soziokulturalei buruzkoak garatuz.

C1

Gai da bere interesekin, ikasketekin edo lanbidearekin zerikusia duten era askotako gaiei buruz (Ahizkuntzan) esan dena (B hizkuntzan) jariotasunez adierazteko, informazio garrantzitsua argi eta zehatz
adieraziz eta, era berean, kultur erreferentziak azalduz.
Gai da bitartekotza-lanak egiteko (A hizkuntzaren eta B hizkuntzaren artean), informazio xehea adieraziz,bi alderdiek oinarrizko informazioari eta gako soziokulturalei errepara diezaieten lortuz eta, beharrezkoa
baldin bada, argitzeko galderak edo adierazpenak eginez.

B2

Gai da bere arloko ongietorri batean, pasadizo batean edo aurkezpen batean (A hizkuntzan) esan denarenzentzua (B hizkuntzan) adierazteko, gako kulturalak egoki interpretatuz eta, beharrezkoa baldin bada,azalpen gehigarriak emanez, baldin eta hiztunak geldialdiak egiten baditu sarri samar, bitartekotza
ahalbidetzeko moduan.
Gai da bere intereseko eremuari dagozkion gaiei buruz (A hizkuntzan) esan denaren zentzua (B hizkuntzan)
adierazteko, ikuspuntu eta adierazpen garrantzitsuen esanahia adieraziz eta, beharrezkoa bada, esplikatuz,baldin eta hiztunek, berak behar izanez gero, azalpenak ematen badizkiote.

B1

Gai da bere intereseko eremuari dagozkion gaiei buruz (A hizkuntzan) esan denaren zentzu nagusia (Bhizkuntzan) adierazteko, egitateei buruzko informazio argia adieraziz eta kultur erreferentzia esplizituen
berri emanez, baldin eta aldez aurretik prestatu badezake eta hiztunak argi ahoskatzen badu, eguneroko
hizkuntza erabiliz.
Gai da bere intereseko gaiei buruz (A hizkuntzan) esan denaren zentzu nagusia (B hizkuntzan) adierazteko,
gizalegearen arau nagusienak betez, baldin eta hiztunek hizkuntza estandarra eta ahoskera argia erabiltzen
badituzte eta argitzeko zein etenaldiak egiteko eskatu badezake, gauzak nola esan planifikatze aldera.
Gai da eguneroko egoeretan (A hizkuntzan) esaten denaren zentzu orokorra (B hizkuntzan adierazteko),oinarrizko kultur arauak betez eta oinarrizko informazioa adieraziz, baldin eta hiztunen ahoskera argiabada, hizkuntza estandarra erabiltzen badute eta errepikatzeko zein argitzeko eska badezake.

A2
Gai da aurreikusteko moduko eguneroko egoeretan (A hizkuntzan) esaten denaren ideia nagusiak (Bhizkuntzan) adierazteko, nahi eta behar pertsonalei buruzko informazioa adieraziz batzuei eta besteei,
baldin eta hiztunek formulatzen laguntzen badiote.

A1
AurreA1

Gai da beste pertsonei buruzko xehetasunak eta informazio erraza eta aurreikusteko modukoa, (Ahizkuntzan) esan dena, (B hizkuntzan) adierazteko, baldin eta beste batzuek formulatzen laguntzen
badiote.
Ez dago deskriptorerik.

Komunikazioa bideratzea egoera delikatuetan eta gatazketan
Eskala hau egoera honetarako da: baliteke ikasleak edo erabiltzaileak beste batzuen arteko desadostasunak
bideratzeko zeregin formalaren ardura izatea, edo baliteke modu informalean saiatzea hiztunen artean gertatu
den gaizki-ulertu bat, egoera delikatu bat edo desadostasun bat konpontzen. Arazoa zertan datzan argitzea eta
beste hiztunek zer nahi duten zehaztea da bere kezka nagusia; beraz, baten eta bestearen ikuspuntua elkarri
ulertarazten saiatuko da. Era berean, baliteke bi alderdiak konbentzitzen saiatzea, egoera konpon dezaten. Ezzaio bere ikuspuntua batere axola; orekaz aurkeztu nahi ditu, ordea, eztabaidan parte hartzen duten alderdien
ikusmoldeak. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f elkarrizketako parte-hartzaileek adierazten dituzten ikusmolde ezberdinak sentikortasunez eta orekaz
aztertzea;
f eztabaidagai dauden gaiei buruz parte-hartzaileek duten ulermena indartzeko eta sakontzeko balio duten
ikusmoldeak garatzea;
f zoru komun bat ezartzea;

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 117. orrialdea

f parte-hartzaileek kontzesioak egin ditzaketen balizko eremuak ezartzea;
f parte-hartzaile batek edo gehiagok iritzia alda dezala ahalbidetzea, ados jartzeko edo konponbide bat
topatzeko bidean.
Eskalak adierazten duen garapenari dagokionez, A mailetan, ikasle edo erabiltzailea gai izango da desadostasun
bat dagoela antzemateko. B1 mailan, gai izango da azalpenak lortzeko, gaiak ulertzen dituela frogatzeko eta,
beharrezkoa denean, argibideak eskatzeko. B2 mailan, gai izango da eztabaidari dagozkion auzi nagusiak eta
alderdiak laburtzeko, zoru komuna identifikatzeko, balizko konponbideak azpimarratzeko eta adostu dena
laburtzeko. Trebetasun horiek B2+ maila sakonduko dira, eta ikaslea edo erabiltzailea gai izango da auziak xeheulertzen dituela erakusteko eta konponbide posibleak ahalbidetzeko. C mailetan, gai izango da hori guztia
diplomaziaz eta konbentzitzeko gaitasunarekin egiteko, eztabaida arantzatsuak sentiberatasunez gidatuz.
Komunikazioa bideratzea egoera delikatuetan eta gatazketan

C2

Gai da elkarrizketa zapuzten duten parte-hartzaileei diskrezioz aurre egiteko, iruzkinak diplomaziaz eginez,
egoera eta ikusmolde kulturalak kontuan hartuta.
Gai da printzipioekin lotutako gaietan bere jarrera konfiantzaz azaltzeko, diplomaziaz baina tinko, eta
besteen ikuspuntuak errespetatuz betiere.
Gai da beste ikuspuntuekiko sentikortasuna adierazteko, errepikapenak eta parafrasiak baliatuz, alderdi
bakoitzak akordio bat lortzeko eskatzen dituen baldintzak xehe ulertzen dituela erakusteko moduan.

C1

Gai da bat ez datozen alderdiei diplomaziaz eskatzeko zehaztu dezaten zer den beren jarreran oinarrizkoa
dena eta baldintza jakinetan zeri emango lioketen
Gai da, konbentzitzeko gaitasuna duen hizkuntza erabiliz, ados ez dauden alderdiak posizio berri baterantz
bideratzeko.
Gai da bat ez datozen alderdiei konponbide posibleak ateratzeko, ados jartzen laguntzeko asmoarekin,galdera ireki eta neutralak eginez, ahalik eta enbarazu edo irain gutxien sortzeko moduan.
Gai da bat ez datozen alderdiei elkar hobeto ulertzen laguntzeko, beren ikuspuntuak argiago azalduz eta
beren behar eta helburuei lehentasuna emanez.
Gai da zer adostu den eta alderdi bakoitzak zer egitea espero den argi eta zehatz laburtzeko.

B2

Gai da, galderak eginez, zoru komuneko eremuak identifikatzeko eta alderdiei balizko konponbideak
nabarmentzera gonbidatzeko.
Gai da desadostasunaren ideia nagusiak nolabaiteko zehaztasunez laburtzeko eta tartean dauden
alderdien ikuspuntuak azaltzeko.
Gai da bi alderdien adierazpenak laburtzeko, ados dauden eremuak eta ados jartzeko oztopoak
azpimarratuz.
Gai da bat ez datozen alderdiei beren ikuspuntuari buruz galdetzeko, eta gai da beren azalpenei labur
erantzuteko, baldin eta gaiak ezagutzen baditu eta alderdiek argi hitz egiten badute.

B1
Gai da desadostasunaren gako nagusiak ulertzen dituela frogatzeko, gaia ezagutzen badu, eta gai da,eskakizun errazak eginez, berrespena edo azalpenak eskatzeko.

A2

Gai da pertsonak bat ez datozela ohartzeko edo elkarreraginean zailtasunak gertatu direla konturatzekoeta, aurrez buruz ikasitako esaldi errazak erabiliz, hiztunak adostasunera bideratzeko.

A1

Gai da pertsonak bat ez datozela ohartzeko eta norbaitek arazo bat daukala konturatzeko, eta aurrez buruz
ikasitako esaldi eta hitz errazen bidez adeitasuna adierazteko (adibidez, “Ulertzen dut”, “Ondo al zaude?”).

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

3.4.2. Bitartekotza-estrategiak
Ikasleak edo erabiltzaileak dituen bitartekotza-gaitasunak ez dagozkio soilik kasuan kasuko hizkuntzan edo
hizkuntzetan duen gaitasunari; aitzitik, ikasle edo erabiltzaileak bitartekotza-estrategia egokiak hautatu behar
ditu aldiro, kontuan hartuz komunikazio-testuinguruarekin lotutako konbentzioak, baldintzak eta mugak.

118. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Bitartekotza-estrategiak esanahia argitzeko eta ulermena errazteko teknikak dira. Bitartekari den aldetik, gerta
liteke ikasleak edo erabiltzaileak joan-etorriak egin behar izatea bi pertsonaren, bi testuren, bi diskurtso-motaren
edo bi hizkuntza, aldaera edo modalitateren artean, betiere bitartekotza gertatzen den testuinguruaren arabera.
Hemen aurkeztuko ditugun estrategiak komunikazio-estrategiak dira; hau da, jendeari ulertzen laguntzeko erak
dira, bitartekotza-prozesuan bertan. Jatorrizko edukia nola prozesatzen den ondoren hartzaileari helarazteko,
horixe da estrategia hauen kezka nagusia. Adibidez, jatorrizko edukia garatu behar da? Trinkotu? Parafrasiak
egin? Sinplifikatu? Edo metafora eta baliabide bisualen bidez erakutsi? Estrategiak aparte aurkeztu ditugu,
jarduera askori dagozkio eta.

3.4.2.1. Kontzeptu berriak azaltzeko estrategiak
Aurreko ezagutzarekin lotzea
Aurreko ezagutzarekiko loturak ezartzea bitartekotza-prozesuaren atal garrantzitsu bat da, ikaskuntza-prozesuaren
ezinbesteko osagai bat den heinean. Bitartekariak, informazio berria azaltzeko, konparazioak egin ditzake, edo
hartzaileak ezagutzen duen zerbaitekin lotu dezake informazio berria, edo, bestela, hartzaileei lagun diezaieke
aurrez zeukaten ezagutza aktibatzen. Beste testu batzuk aipa daitezke, informazio eta kontzeptu berria lehenagoko
materialekin lotuz, edo munduari buruzko ezagutzarekin lotuz. Hona hemen eskala honetan lantzen direnkontzeptu nagusiak:
f galderak egitea, beste pertsonek aurreko ezagutza aktibatu dezaten;
f konparazioak edo loturak egitea aurreko ezagutzaren eta informazio berriaren artean;f adibideak eta definizioak ematea.
Eskalak adierazten duen garapenari dagokionez, B1 mailan, eguneroko ezagutza arruntari buruzko konparazioak
egingo dira; B2 mailan, berriz, loturei buruzko azalpen argiak emango dira, eta C2 mailan, azkenik, kontzeptu
konplexuen definizio xeheak emango dira, bat-batean, aurreko ezagutzarekin loturak eginez.

Hizkuntza egokitzea
Baliteke ikasleak edo erabiltzaileak hizkuntzaren erabilera, estiloa edota erregistroa aldatu behar izatea, baldin
eta testu baten edukia bildu nahi badu beste genero edo erregistro bat erabiltzen duen testu berri batean.
Horretarako, sinonimoak, konparazioak, sinplifikazioak edo parafrasiak erabil ditzake. Hona hemen eskala
honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f parafrasiak egitea;
f hizkuntza eta ahoskera egokitzea;
f terminologia teknikoa azaltzea.
Eskalak adierazten duen garapenari dagokionez, A2 mailatik B2 mailara, ikaslea edo erabiltzailea gai izango da,parafrasiak eta sinplifikazioak erabiliz, ahozko eta idatzizko testuen edukia ulergarriagoa bihurtzeko. B2 mailako
deskriptoreetan kontzeptu zailak eta gai teknikoak parafrasien bidez azaltzeko gaitasuna agertuko da, baita
mintzamoldearen egokitzapen kontzientea ere. C mailetan, kontzeptu tekniko eta konplexuak agertuko dira,
eta ikaslea edo erabiltzailea gai izango da edukia beste testu-genero edo erregistro batean adierazteko, betiereegokia dena bere hartzaileentzat eta helburuarentzat.

Informazio konplexua xehatzea
Maiz, informazio konplexua hartu, zatitan banatu eta zatien arteko loturak azaltzen baldin badira, informazio
hori hobeto ulertzen da. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f prozesu bat urratsez urrats azaltzea;
f ideiak edo jarraibideak eskema baten bidez aurkeztea, puntuka;
f argudio-kate baten ideia nagusiak banan-banan aurkeztea.
Eskalak adierazten duen garapenari dagokionez, B1 mailan ikaslea edo erabiltzailea gai izango da jarraibidesorta bat edo informazio-testu bat puntuz puntu aurkezteko. B2 mailan, berriz, gai izango da prozesu edo
argudio konplexuak zatitan banatu eta horien osagaiak aparte aurkezteko. C1 mailan, ideiak nabarmentzeko
edo laburbiltzeko gaitasuna azpimarratuko da; eta, azkenik, C2 mailan, ikaslea edo erabiltzailea gai izango dadena delako prozesuaren eta prozesu horren osagaien arteko loturak azaltzeko, eta gaia zenbait modutara azter
dadila hauspotzeko.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 119. orrialdea

120. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

B2

C1

C2

Gai da kontzeptu edo prozedura berri bat azaltzeko
jendeak aurretik ezagutzen duen kontzeptu edo
prozedurekin konparazioak eta alderaketak eginez.

Gai da galderak egiteko eta atzeraelikaduraemateko, jendeak bere aurreko ezagutzarekiko eta
esperientziekiko loturak egin ditzan.

Gai da argi azaltzeko saioaren helburuaren eta partehartzaileen interes zein esperientzia pertsonalen edo
profesionalen artean dauden loturak.

Gai da gaian adituak ez direnei bere espezialitateko
gaietako terminologia teknikoa eta kontzeptu zailak
azaltzeko.

Gai da bat-batean galderak egin eta, horien bidez,
jendeak gai abstraktu baten inguruan duen
ezagutzaz pentsatzera bultzatzeko, eta gai daazalduko duen informazio berriaren eta aurreko
ezagutzaren arteko loturak egiten laguntzeko.

Gai da intereseko gai bati buruzko testu baten eduki
nagusia beste batzuek hobeto ulertzeko moduan
azaltzeko (adibidez, saiakera bat, foro bateko
eztabaida bat, aurkezpen bat), hizkuntza errazagoan
parafraseatuz.

Gai da bere arloko informazio-testu zehatz eta
konplexuak hartzaileei modu argi eta esplizituagoan
azaltzeko, parafrasiak eginez eta hizkuntza erraza
erabiliz.

Gai da bere arloko gai teknikoak azaltzeko, ezagutzaespezializaturik ez duen hartzailearentzat egokia den
hizkuntza ez-teknikoan.

Gai da testu tekniko eta konplexuen parafrasiak
egiteko eta halakoak interpretatzeko, ezagutzaespezializaturik gabeko hartzaileek ulertuko duten
hizkuntza ez-teknikoa erabiliz.

Gai da bere hizkuntza egokitu (sintaxia, esamolde
idiomatikoen erabilera, argota) eta gai espezializatu
konplexu bati buruzkoak hura ezagutzen ez duten
hartzaileei esplikatzeko.

Gai da era askotako testuetan erabiltzen den
hizkuntza egokitzeko, testu horren eduki nagusia
hartzaileentzat egokia den erregistroan eta
sofistikazio-mailan azaltze aldera.

Hizkuntza egokitzea

Gai da kontzeptu konplexuak (adibidez, nozio
zientifikoak) aurkezteko, aurreko ezagutzarekin lotzen
diren definizio eta azalpen sakonagoak emanez.

Aurreko ezagutzarekin lotzea

Kontzeptu berriak azaltzeko estrategiak

Gai da prozesu konplexu bat errazago ulertarazteko,
urrats txikiagotan banatuz.

Gai da gai konplexu bat errazago ulertarazteko,
argudioaren osagaiak banaka aurkeztuz.

Gai da gai konplexu baten ulermena errazteko, ideia
nagusiak azpimarratuz eta sailkatuz, eredu logikobaten arabera aurkeztuz eta funtsezko alderdiak
zenbait modutara errepikatuz, mezua indartze aldera.

Gai da gai konplexu baten ulermena errazteko,
gaiaren eta horren zatien arteko loturak azalduz eta
gaiari heltzeko modu ezberdinak proposatuz.

Informazio konplexua xehatzea

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 121. orrialdea

Ez dago deskriptorerik.

AurreA1
Ez dago deskriptorerik.

Ez dago deskriptorerik.

Gai da eguneroko gaiei buruzko mezu arrunten ideia
nagusia errepikatzeko, hitz ezberdinak erabiliz, beste
norbaitek uler dezan.

Ez dago deskriptorerik.

Ez dago deskriptorerik.

Gai da pasarte laburren parafrasi xumeak idazteko,
jatorrizko testuaren egitura erabiliz.

Gai da informazio berrien eta jendeak ezagutzen
dituen gauzen arteko lotura azaltzeko, galdera
errazak eginez.

Gai da gai ezagunei buruzko testu labur eta
errazetako puntu nagusiak parafraseatzeko (adibidez,
aldizkarietako artikulu laburrak, elkarrizketak),testuaren edukiak beste batzuen eskura jartzeko.

Gai da zerbait nola dabilen azaltzeko, jendearen
eguneroko esperientziei lotutako adibideak emanez.

A1

A2

B1

Hizkuntza egokitzea

Aurreko ezagutzarekin lotzea

Kontzeptu berriak azaltzeko estrategiak

Ez dago deskriptorerik.

Ez dago deskriptorerik.

Ez dago deskriptorerik.

Gai da jarraibide-sorta bat errazago ulertarazteko,
jarraibideak poliki esanez, hitz gutxi batzuk erabiliz
aldiro, eta hitzezko zein ez-hitzezko enfasia baliatuz,ulermena errazteko moduan.

Gai da jarraibide-sorta labur bat edo informazio-testu
motz bat errazago ulertarazteko, hori puntuz puntu
aurkeztuz.

Informazio konplexua xehatzea

3.4.2.2. Testuak sinplifikatzeko estrategiak
Testu trinkoei buruzko azalpen gehigarriak ematea
Sarritan, informazioaren trinkotasunak ulermena zailtzen du. Eskala honetan, jatorrizko inputari buruzko azalpen
gehigarriak emateko prozesua aipatzen da, informazio erabilgarria, adibideak, xehetasunak, oinarrizko informazioa,
argudioak edo azalpenak gehituz egiten dena. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f errepikapena eta erredundantzia baliatzea; adibidez, zenbait eratako parafrasiak eginez;
f estiloa aldatzea, gaiak modu esplizituagoan azaltzeko;
f adibideak ematea.
Eskalak adierazten duen garapenari dagokionez, B1 eta B2 mailetan, errepikatzea eta adibide gehigarriak emateaizango da gakoa; C mailetan, aldiz, ideiak garatzea eta azaltzea, xehetasun lagungarriak emanez.

Testuko ideia nagusiak laburtzea
Eskala honetan, testuari buruzko azalpen gehigarriak ematearen kontrako prozesua aipatzen da; izan ere, kasu
honetan idatzizko testu bat xehe-xehe egin eta oinarrizko mezuak biltzea baita gakoa. Hori egiteko modu bat
izan liteke informazio bera modu ekonomikoagoan adieraztea, errepikapenak eta digresioak ezabatuz, eta
informazio garrantzitsurik ez dakarten atalak bazter utziz. Nolanahi ere, bestelako prozesuak ere biltzen diraeskala honetan, adibidez, iturri-testuko ideiak biltzea, ideia nagusiak nabarmentzeko, ondorioak ateratzeko eta
baita ideiak konparatzeko ere. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f informazio gakoa nabarmentzea;
f errepikapenak eta digresioak ezabatzea;
f hartzaileentzat garrantzirik ez duena bazter uztea.
Eskalak adierazten duen garapenari dagokionez, A2+ eta B1 mailetan, testuaren ertzetan markak egitea edo
azpimarratzea izango da testuaren gakoak nabarmentzeko bidea; C2 mailan, berriz, ikaslea edo erabiltzailea
gai izango da iturri-testua goitik behera berridazteko. B2 mailan, ikaslea gai izango da iturri-testua editatzeko,
garrantzitsua ez dena eta errepikapenak kentzeko. C mailetan, ikaslea edo erabiltzailea gai izango da iturri-testuak
hartzaile-multzo jakin batentzat egokitzeko.

122. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: jarduerak eta estrategia komunikatiboak 123. orrialdea

Gai da testu bateko atal ezberdinetan agertzen den eta lotura duen informazioa
identifikatzeko eta zati horiek lotzeko, oinarrizko mezua modu argiagoan argiagoadierazte aldera.
Gai da informazio-testu argi batean azaltzen den oinarrizko informazioa
identifikatzeko eta markatzeko (azpimarrak eginez edo nabarmenduz), informazioa
beste norbaiti igortzeko.

Gai da informazio berria errazago ulertarazteko, errepikatuz eta argibideak
emanez.

Gai da eguneroko gai bati dagokion alderdi bat era argi eta esplizituagoan
azaltzeko, informazio nagusia beste era batean adieraziz.

Ez dago deskriptorerik.

Ez dago deskriptorerik.

Ez dago deskriptorerik.

A1

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

Ez dago deskriptorerik.

Gai da eguneroko testu labur batean azaltzen diren esaldi garrantzitsuenak
identifikatzeko eta markatzeko (azpimarrak eginez edo nabarmenduz).

Gai da iturri-testu bat editatzeko, dagokion hartzaileentzat garrantzia izango
lukeen informazio berririk gehitzen ez duten atalak ezabatuz, eta, hala, hartzaileei
interesatzen zaien edukia errazago ulertzeko moduan adieraziz.

Gai da bere intereseko arloekin zerikusia duten kontzeptuak errazago
ulertarazteko, adibide zehatzak emanez, urratsez urrats laburbilduz eta ideia
nagusiak errepikatuz.

Gai da eguneroko gai bati dagokion alderdi bat argiago azaltzeko, adibide errazak
emanez.

Gai da iturri-testu bat sinplifikatzeko, garrantzirik ez duen informazioa eta
informazio errepikakorra ezabatuz eta xede-hartzaileak kontuan hartuz.

Gai da iturri-testu konplexu bat berrantolatzeko, xede-hartzaileei gehieninteresatzen zaizkien ideiak nabarmentzeko moduan.

Gai da iturri-testu konplexu bat berridazteko, testuaren koherentzia, kohesioa
eta argudioen jariotasuna hobetuz eta, era berean, bere helburua lortzeko
beharrezkoak ez diren atalak kenduz.

Testuko ideia nagusiak laburtzea

Gai da bere intereseko gai bati buruzko testu baten edukia hartzaile jakinek
errazago ulertzeko moduan adierazteko, adibideak, argudioak eta azalpenak
emanez.

Gai da testu konplexu batean biltzen diren ideia nagusiak hartzaile jakinek
errazago ulertzeko moduan adierazteko, errepikapenak eginez, azalpenak emanez
eta estiloa nahiz erregistroa aldatuz.

Gai da eduki konplexu eta korapilatsua errazago ulertzeko moduan azaltzeko,
alderdi zailak modu esplizituan azalduz eta xehetasun lagungarriak gehituz.

Gai da gai akademiko edo profesional konplexuetan ematen den informazioa
argitzeko, gai horiek garatuz eta adibideak emanez.

A2

B1

B2

C1

C2

Testu trinkoei buruzko azalpen gehigarriak ematea

Testuak sinplifikatzeko estrategiak

4. atala:
EEMBaren DESKRIPTORE-ESKALA ARGIGARRIAK:GAITASUN ELEANIZTUNA ETA KULTURANIZTUNA
2001eko Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren 1.3, 1.4 eta 6.1.3 ataletan eleaniztasunari eta kulturaniztasunariburuz aurkezten diren ikuspegiak izan ziren alor honetan agertzen diren deskriptoreak garatzeko abiapuntua.
EEMBari lotutako ikuspegi eleaniztunak aberastu egiten du norbanakoaren aniztasun kultural eta linguistikoa.
Ikuspegi horren arabera, ikasleek, “eragile sozial” diren aldetik, beren baliabide eta esperientzia linguistikoa eta
kulturala erabili behar dute hezkuntzan eta gizartean osoki parte hartzeko; hala, elkar ulertuko dute, ezagutza
eskuratu, eta beren hizkuntza- eta kultura-errepertorioa garatuko dute. Hala dio 2001eko EEMBak:ikuspegi eleaniztunak hau esan nahi du, ordea: gizabanakoak hizkuntza baten kultur ingurunean duen hizkuntz
esperientzia zabaldu ahala, hasi familia-hizkuntzatik eta gizarte-hizkuntzaraino, oro har, eta beste herri batzuetako
hizkuntzetaraino gero (izan eskolan edo unibertsitatean ikasiak, edo zuzeneko esperientziaren bidez ikasiak), hizkuntza
horiek eta kultura horiek ez ditu adimeneko gune berezietan gordetzen; aldiz, komunikazio-gaitasun bat garatzen
du, hizkuntz arloko ezagutza eta esperientzia guztien bidez eta hizkuntzen arteko harremanaren eta elkarreraginarenbidez. (EEMB, 2001, 1.3 atala)

15. irudia – Gaitasun eleaniztuna eta kulturaniztuna

Gaitasun eleaniztuna
eta kulturaniztuna

Errepertorio
kulturaniztunean
oinarritzea

Ulermeneleaniztuna

Errepertorio
eleaniztunean
oinarritzea

Kontzeptu horiek sakonago garatzen dira hizkuntzen irakaskuntzaren eremuan, kontuan izanda:
aldatu egiten da hizkuntza jakin batean egiten den heziketaren helburua. Ez da hizkuntza batean, bitan –edo are
hirutan– "gaitasuna" lortzea soilik, hizkuntza bakoitza besteetatik bereiz hartuta eta "hizkuntza hori ama-hizkuntza
duen hiztun ideala" oinarrizko eredu gisa ikusita. Aitzitik, hizkuntz ahalmen guztiak bilduko dituen hizkuntz
errepertorio bat osatzea da helburua. (EEMB, 2001, 1.3 atala)

Deskriptoreak garatzeko prozesuan, arreta berezia eman zitzaien 2001eko EEMBan zehazki aipatzen diren ideia
hauei:f hizkuntzak elkarri lotuta daude, batez ere gizabanakoaren mailan;
f hizkuntzak eta kulturak ez dira, buruaren barnean, konpartimentu bereizietan gordetzen;
f hizkuntzei buruzko ezagutza eta esperientzia guztiek laguntzen dute komunikazio-gaitasunak eraikitzen;
f helburua ez da zenbait hizkuntza modu orekatuan menderatzea, ezpada hizkuntza horien erabilera
modulatzeko gaitasuna (eta prestasuna) garatzea, egoera soziala eta komunikazio-egoera kontuan hartuz
betiere.
Bestalde, azkenaldian gaiari buruz idatzi den literatura aztertu ostean, beste kontzeptu batzuk ere hartu ziren
aintzat:125. orrialdea

f “bestetasuna” jorratzeko gaitasuna: antzekotasunak eta aldeak identifikatu eta horien bidez eta ezaugarrikultural ezagunak eta ezezagunak eta abar kontuan hartuz ekitea, komunikazioa eta elkarlana ahalbidetzeko;
f kulturen arteko bitartekari gisa jarduteko prestasuna;f hizkuntza ezagunei buruzko ezagutza modu aktiboan erabiliz hizkuntza berriak ulertzeko gaitasuna,
antzeko hitzak edo nazioarteko hitzak bilatuz, hartara hizkuntza ezezagunetan idatzitako testuen zentzua
atzemateko, eta, aldi berean, “lagun aizunen” arriskuez jabetuz;
f soziolinguistikaren aldetik egokia den moduan erantzuteko gaitasuna, bere diskurtsoan beste hizkuntza
edota hizkuntza-aldaeretako elementuak txertatuz, komunikazio-helburuak asetzeko;
f norberaren errepertorio linguistikoa erabiltzeko trebezia, hizkuntzak nahita uztartuz, txertatuz eta tartekatuz,
hala adierazpenean nola diskurtsoan;
f kontzientzia linguistikoa/eleaniztuna eta kontzientzia kulturala/kulturaniztuna zabaltzeko prestasuna eta
gaitasuna, jarrera irekia eta jakin-mina agertuz.
Alor honetako deskriptoreak EEMBko mailen arabera antolatzeko arrazoi nagusia honako hau izan da: curriculumak
garatzen dituztenei eta irakasleei laguntza ematea, batetik, beren testuinguruan hizkuntza-irakaskuntzaren
ikuspuntua zabaltzeko eta, bestetik, beren ikasleen aniztasun linguistikoa eta kulturala aintzat hartzeko eta
baloratzeko. Deskriptoreak mailaka antolatu dira, hartara errazagoa izan dadin helburu eleaniztun eta kulturaniztun
garrantzitsuak hautatzea eta, halaber, helburuak errealistak izan daitezen, kasuan kasuko ikasle edo erabiltzaileen
hizkuntza-mailaren arabera.
Eremu kulturaniztunak bideratzea izeneko eskala “Komunikazioaren bitartekotza” atalaren barruan bildu da;izan ere, kulturen arteko bitartekariaren zeregin aktiboari erreparatzen baitio. Atal horretan biltzen diren hiru
eskalek hezkuntza eleaniztunari eta kulturarteko hezkuntzari lotutako esparru kontzeptual zabalago baten
alderdiak deskribatzen dituzte.
Eremu hori FREPA (Ikuspegi Pluralisten Erreferentzia Markoa) delakoari dagokio. FREPAk gaitasun eleaniztun
eta kulturartekoen zenbait alderdi zerrendatzen ditu, hizkuntza-mailarekin lotu gabeko egitura hipertestualbaten bidez, eta hiru eremu zabaletan antolatzen ditu: ezagutza (savoir), jarrerak (savoir-être) eta trebetasunak(savoir-faire). Erabiltzaileek, gehiago hausnartu nahi badute eta alor horretako prestakuntza-materialak eskuratu
nahi badituzte, webgune honetako materialetara jo dezakete.

Errepertorio kulturaniztunean oinarritzea
Kulturen arteko gaitasunari buruzko literaturan eta deskriptoreetan agertzen diren kontzeptu ugari bildu dira,adibidez:f kulturaniztasun-egoeretan, anbiguotasuna tratatzeko premia, erreakzioak moldatuz, hizkuntza aldatuz, etab.;f kultura bakoitzak bere ohiturak eta arauak izango dituela ulertzeko premia, eta, kulturaren arabera, jarduerak
modu ezberdinean hartuko direla ulertzeko premia;
f jarrera ezberdinak izango direla (keinuak, tonua eta jarrera barne) kontuan hartzeko premia; orokorkeriak
eta estereotipoak zalantzan jartzeko premia;
f antzekotasunak aitortzeko premia, eta horiek komunikazioa hobetzeko oinarri gisa erabiltzeko premia;
f ezberdintasunak aintzat hartzeko prestasuna;f azalpenak eskatzeko eta emateko prestutasuna: gaizki-ulertuak sortzeko balizko arriskuei aurrea hartzea.
Hona hemen eskala honetako maila gehienetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f arau eta seinale kultural, soziopragmatiko eta soziolinguistikoak identifikatzea eta horien arabera ekitea;
f ikuspegi, praktika eta gertaeren arteko antzekotasunez eta aldeez ohartzea eta horiek interpretatzea;
f ebaluazio neutral eta kritikoak egitea.
Eskala honetan erakusten den garapenari dagokionez, A mailetan, ikaslea edo erabiltzailea gai izango dakulturarekin lotutako komunikazio-arazoen balizko kausak identifikatzeko eta eguneroko truke arruntean
behar bezala ekiteko. B1 mailan, berriz, gai izango da, eskuarki, seinale kultural arruntenei erantzuteko, arausoziopragmatikoen arabera ekiteko eta bere kulturaren edo beste kulturen ezaugarriak azaltzeko eta horiei
buruz mintzatzeko. B2 mailan, ikaslea edo erabiltzailea gai izango da komunikazioan eraginkortasunez jarduteko,
izaten diren zailtasun gehienei aurre eginez, eta, normalean, gai izango da gaizki-ulertuak identifikatu eta
zuzentzeko. C mailetan, ikaslea edo erabiltzailea gai izango da sinesmen, balio eta ohitura kulturalen iturburua
sentikortasunez azaltzeko, horiei buruzko alderdiak interpretatzeko eta aipatzeko, anbiguotasun soziolinguistikoari
eta pragmatikoari aurre egiteko eta erreakzioak modu eraikitzailean eta kultur egokitasunez adierazteko.

126. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Errepertorio kulturaniztunean oinarritzea
C2

Gai da bere ekintzak eta adierazpideak testuinguruaren arabera egiteko eta kontrolatzeko, ezberdintasun
kulturalez jabetuz eta egokitzapen sotilak eginez, ez dadin gaizki-ulerturik edo liskar kulturalik gertatu, eta,
gertatuz gero, konpondu daitezen.
Gai da arau soziolinguistikoen eta soziopragmatikoen ezberdintasunak identifikatzeko, horiei buruz jarrera
kritikoz hausnartzeko eta bere komunikazioa horien arabera moldatzeko.

C1

Gai da balio eta ohitura kulturalen iturburua sentikortasunez azaltzeko, horien alderdiak interpretatu eta
aipatzeko, oinarritzat hartuz kulturarteko topaketak, irakurgaiak, filmak, etab.
Gai da, kulturen arteko komunikazioan, anbiguotasuna tratatzeko eta bere erreakzioak modu eraikitzailean
eta kultur egokitasunez adierazteko, argi eman asmoz.
**Gai da bere talde sozialaren eta beste talde sozial batzuen ikuspuntuak eta ohiturak deskribatzeko eta
ebaluatzeko, epai eta aurreiritzien oinarrian izan ohi diren balio inplizituak ezagutzen dituela erakutsiz.
** Gai da bere komunitateari eta ezagutzen dituen beste komunitateei buruzko hautemate kulturalak,aurreiritziak eta estereotipoak nola interpretatzen dituen azaltzeko.
** Gai da beste kultura bateko dokumentu edo gertakizun bat interpretatzeko eta azaltzeko, bere kulturako
edo ezagutzen dituen beste kulturetako dokumentu eta gertakizunen batekin lotuz.

B2**Gai da bere komunitateari eta beste komunitate batzuei buruz komunikabideetan adierazten den
informazioaren eta iritzien objektibotasunaz eta orekaz jarduteko.
Gai da kulturak baldintzatzen dituen jarrerak (adibidez, keinuak eta ahotsaren bolumena) identifikatzeko
eta horien arteko antzekotasunez eta aldeez hausnartzeko, eta horiek duten garrantziaz mintzatzeko,
jendeak elkar uler dezan.
Gai da, kulturen arteko topaketa batean, ohartzeko ezen norberak egoera batean jakintzat jo ohi duena ezdela gauza bera denentzat, eta gai da horren arabera egoki erreakzionatzeko eta jarduteko.
Gai da, orokorrean, dagokion kultur zantzuak egoki interpretatzeko.
Gai da bere kulturako eta beste kulturetako komunikazio-molde jakinak eta sor ditzaketen gaizki-ulertuak
azaltzeko eta horiei buruz hausnartzeko.
Gai da, eskuarki, gorputz-jarrerari, begietara begiratzeari eta besteekiko distantziari buruzko arauen
arabera jarduteko.
Gai da kultur zantzu arruntei modu egokian erantzuteko, oro har.
Gai da bere kulturaren ezaugarriak beste kultura bateko kideei azaltzeko eta beste kultura baten
ezaugarriak bere kulturako kideei azaltzeko.

B1

Gai da, hitz arruntak erabiliz, azaltzeko nola eragiten dioten bere balioek eta jarrerek beste pertsona
batzuen balioez eta jarrerez duen iritziari.
Gai da, hitz arruntak erabiliz, honako hau azaltzeko: beste testuinguru soziokultural bateko gauzak “bitxiak”
iruditu dakizkiokeela, nahiz eta kasuan kasuko jendearentzat erabat “normalak” izan.
Gai da, hitz arruntak erabiliz, honako hau azaltzeko: beste kultura batzuetako jendeak modu ezberdinean
hauteman ditzakeela kulturak baldintzatutako bere ekintzak.
Gai da eguneroko truke sozialekin lotutako oinarrizko arau kulturalak identifikatzeko eta horien arabera
jarduteko (adibidez, agurtzeko era ezberdinak).

A2

Gai da, modu egokian, jendea agurtzeko, eskerrak emateko eta barkamena eskatzeko; hala ere, zailtasunak
ditu errutinaz kanpokoak adierazteko.
Gai da eguneroko truke batean erakutsi duen jarrerak bestelako mezu bat, berak nahi ez duena, adieraz
dezakeela ohartzeko, eta gai da hori modu sinplean adierazten saiatzeko.
Gai da kultura ezberdinetako jendearen elkarreragin-ekintzetan zailtasunak sortu direla konturatzeko,
nahiz eta egoera horretan zer egin ez jakin.

A1
AurreA1

Gai da zenbakiak esateko, distantzia neurtzeko eta zer ordu den adierazteko modu ezberdinak daudela
konturatzeko, baina baliteke zailtasunak izatea modu horiek eguneroko truke zehatzetan erabiltzeko.
Ez dago deskriptorerik.

Izartxoa duten deskriptoreak (**) oso altuak dira B2 mailarako. C mailetarako egokiak izan daitezke.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: gaitasun eleaniztuna eta kulturaniztuna 127. orrialdea

Ulermen eleaniztuna
Eskala honetan aurkezten den kontzeptu nagusia hau da: ikasle edo erabiltzaileak, beste hizkuntza batzuetako
testuei heltzean, hizkuntza batean edo gehiagotan duen ezagutza eta gaitasuna (partziala izanda ere) erabiltzeko
gaitasuna, komunikazio-helburua gauza dadin. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f jarrera irekia eta hizkuntza ezberdinetako elementu ezberdinekin jarduteko malgutasuna;f zantzuak baliatzea;
f antzekotasunak baliatzea, “lagun aizunak” identifikatzea (B1etik aurrera);f hizkuntza ezberdinetako iturri paraleloak baliatzea (B1etik aurrera);f (zenbait hizkuntzatan) eskura dauden baliabideetako informazioa biltzea.
Eskalak erakusten duen garapena dela eta, ikasle edo erabiltzaileak, hasieran, maila lexikoari helduko dio eta,
gero, ko-testuari, testuinguruari eta testu-generoari lotutako zantzuei. B mailetan, ikasleak edo erabiltzaileak
gaitasun analitikoagoak erabiliko ditu, antzekotasunak baliatuz, “lagun aizunak” antzemanez eta zenbait
hizkuntzatako iturri paraleloak erabiliz. C mailetan ez dago deskriptorerik, erabilitako iturriek A eta B mailei
erreparatzen dietelako, beharbada.
Oharra: Eskala honetan kalibratzen da ikasleak edo erabiltzaileak nolako gaitasuna duen eleaniztasuna baliatzekoeta, horren bidez, ulermena hobetzeko. Hizkuntza zehatzak baldin badaude, erabiltzaileek deskriptorea moldatu
dezakete eta hizkuntza horien izena ipini deskriptorean letra etzanean eta azpimarrarekin agertzen direnesamoldeak ordezkatzeko.
Adibidez, B1 mailako deskriptore hau
Gai da testu baten mezua igartzeko, beste hizkuntza batzuetan idatzitako testuetan gaiari buruz ulertu
duena erabiliz (adibidez, albiste bat, museo bateko eskuorria, online laburpenak).
modu honetan aurkez daiteke:Gai da alemanez idatzitako testu baten mezua igartzeko, ingelesez eta frantsesez idatzitako testuetan
gaiari buruz ulertu duena erabiliz (adibidez, albiste bat, museo bateko eskuorria, online laburpenak).
Ulermen eleaniztuna
C2

Ez dago deskriptorerik, ikus B2.

C1

Ez dago deskriptorerik, ikus B2.

B2

Gai da, ulermenari laguntze aldera, testu-generoari eta testuen antolaketari buruz duen ezagutza
erabiltzeko, bere errepertorio eleaniztuneko hizkuntzetan.
Gai da, hizkuntza batean ulertu duena erabiliz, beste hizkuntza bateko testuaren gaia eta mezu nagusia
ulertzeko (adibidez, gai berari buruz zenbait hizkuntzatan idatzitako artikulu laburrak irakurtzen
dituenean).
Gai da testuen itzulpen paraleloak (aldizkarietako artikuluak, kontakizunak, eleberrietako pasarteak) erabili
eta hizkuntza ezberdinetako ulermena garatzeko.

B1

Gai da testu baten mezua igartzeko, beste hizkuntza batzuetan idatzitako testuetan gaiari buruz ulertu
duena erabiliz (adibidez, albiste bat, museo bateko eskuorria, online laburpenak).
Gai da bere arloari buruz zenbait hizkuntzatan idatzitako dokumentuetatik informazioa ateratzeko, eta,
adibidez, aurkezpen batean erabiltzeko.
Gai da zenbait hizkuntzatan kontzeptuak adierazteko moduetan dauden antzekotasunak eta aldeak
identifikatzeko eta, horri esker, erro beretik datozen hitzen/zeinuen erabilera berdina eta “lagun aizunak”
bereizteko.
Gai da bere errepertorio eleaniztuneko hizkuntzetako egitura gramatikalei eta esapide funtzionalei buruz
duen ezagutza erabili eta ulermena hobetzeko.

128. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Ulermen eleaniztuna
Gai da ahozko adierazpide laburrak, modu argian ahoskatuak, ulertzeko, zenbait hizkuntzatan eskura
dauden bertsioetatik ulertzen duena bilduz.
Gai da idatzizko mezu eta jarraibide labur eta argiak ulertzeko, zenbait hizkuntzatan eskura dauden
bertsioetatik ulertzen duena bilduz.

A2

Gai da informazio garrantzitsua topatzeko, zenbait hizkuntzatan era paraleloan emandako ohartarazpen,
jarraibide eta datu errazak baliatuz.
Gai da nazioarteko hitzak eta zenbait hizkuntzatan antzekoak diren hitzak/zeinuak (adibidez, haus/hus/
house) identifikatu eta, horri esker, honako hauek egiteko:- zantzu eta ohar errazen esanahia ondorioztatzeko;- idatzizko testu labur eta erraz baten mezu probablea identifikatzeko;- bere aurrean oso mantso eta argi gertatu diren truke sozial arrunt eta laburren muin nagusiari
jarraitzeko;- zuzenean esaten saiatzen ari zaizkiona ondorioztatzeko, oso mantso eta argi hitz egiten badiote, eta,
beharrezkoa baldin bada errepikatzen badiote.

A1

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

Errepertorio eleaniztunean oinarritzea
Eskala honetan, aurreko bi eskaletako ezaugarriak biltzen dira. Eragile soziala bere errepertorio kulturaniztunean
oinarritzean denean, orobat erabiltzen ditu eskura dituen baliabide linguistiko guztiak, hizkuntza ugari dauden
testuinguru batean eraginkortasunez komunikatzeko, edo ohiko bitartekotza-egoeran hizkuntza bera erabiltzen
ez duten hizlarien arteko komunikazioa bideratzeko asmoz. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu
nagusiak:f egoerara malgutasunez moldatzea;
f aurreikustea hainbat hizkuntza erabiltzea praktikoa eta egokia izango den, zer neurritan eta noiz;
f hizkuntza moldatzea, solaskideen hizkuntza-gaitasunen arabera;f hizkuntzak uztartzea eta tartekatzea, beharrezkoa denean;f hizkuntza ezberdinetan azalpenak ematea eta argitzea;
f jendeari zenbait hizkuntza erabiltzeko adorea ematea, norberak hala eginez.
Eskala honetan erakusten den garapenari dagokionez, A mailetan, ikasleak edo erabiltzaileak eskura dituen
baliabide guztiak erabili beharko ditu eguneroko transakzio erraz batean moldatzeko. B mailetatik aurrera, berriz,
ikasleak edo erabiltzaileak sormena baliatuko du, eta, B2 mailara iritsi orduko, malgutasunez tartekatuko ditu
hizkuntzak, besteak erosoagoa senti daitezen lortzeko, azalpenak emateko, informazio espezializatua adierazteko,eta, oro har, komunikazioaren eraginkortasuna handiagotzeko. C mailetan, bide horretatik jarraituko du, eta ikaslea
edo erabiltzailea gai izango da, gainera, kontzeptu abstraktu eta sofistikatuak zenbait hizkuntzatan aipatu eta
azaltzeko. Bestalde, hasieran beste hizkuntzetako hitz isolatuak txertatuko ditu, eta, aurrera egin ahala, esamoldebereziki aproposak aipatu eta metaforak erabiliko ditu, lortu nahi duen efektua lortzeko.
Oharra: Eskala honetan kalibratzen da ikasleak edo erabiltzaileak nolako gaitasun praktiko eta funtzionala
duen eleaniztasuna baliatzeko. Testuinguru zehatz batean, hizkuntza jakinak daudenean tartean, erabiltzaileek
deskriptorea moldatu dezakete eta hizkuntza horien izena ipini deskriptorean letra etzanean eta azpimarrarekin
agertzen diren esamoldeak ordezkatzeko.
Adibidez, B2 mailako deskriptore hau
Gai da, elkarreraginezko elkarlan-ekintzetan, bere errepertorio eleaniztuneko hizkuntzak erabiltzeko; hartara,
ataza baten izaera, urrats nagusiak, hartu beharreko erabakiak eta espero diren emaitzak argi daitezen.
modu honetan aurkez daiteke:Gai da, elkarreraginezko elkarlan-ekintzetan, ingelesa, gaztelania eta frantsesa erabiltzeko; hartara, atazabaten izaera, urrats nagusiak, hartu beharreko erabakiak eta espero diren emaitzak argitzeko.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: gaitasun eleaniztuna eta kulturaniztuna 129. orrialdea

Errepertorio eleaniztunean oinarritzea

C2

Gai da, zenbait hizkuntza baliatzen diren testuinguru batean, gai abstraktu eta espezializatuei buruzko
elkarreraginak izateko, bere errepertorio eleaniztuneko hizkuntzak malgutasunez tartekatuz eta, beharrezkoa
baldin bada, egin diren ekarpenak azalduz.
Gai da bere errepertorio eleaniztuneko hizkuntzetan erabiltzen diren metaforen eta bestelako esamoldeen
arteko antzekotasunak eta aldeak aztertzeko, efektu erretoriko bat sortzearren edo plazer hutsagatik.
Gai da testuinguru eleaniztun batean hizkuntzak malgutasunez txandakatzeko, komunikazioa erraztealdera, eztabaidan egindako ekarpenak eta aipatu diren testuak bere errepertorio eleaniztuneko
hizkuntzetan laburtuz eta azalduz.
Gai da elkarrizketa batean eraginkortasunez jarduteko, bere errepertorio eleaniztuneko hizkuntza bitan edo
gehiagotan, hizkuntza-aldaketetara moldatuz eta solaskideen premiei eta hizkuntza-gaitasunei mesede
eginez.

C1

Gai da bere errepertorio eleaniztuneko beste hizkuntza batzuetako terminologia berezitua erabiltzeko eta
azaltzeko, solaskideak hobeto ulertzen duena, gai abstraktu eta espezializatuei buruzko elkarrizketetanulermena hobetze aldera.
Gai da bat-batean eta malgutasunez erantzuteko, dagokion hizkuntzan, norbaitek hizkuntza aldatzen
duenean eta bere errepertorio eleaniztuneko beste hizkuntza bat erabiltzen duenean.
Gai da hizkuntza batean idatzi edo esan den testu baten ulermenean eta horri buruzko elkarrizketan
laguntzeko, testu hori bere errepertorioko beste hizkuntza batean edo gehiagotan azalduz, laburtuz, argituz
eta esplikazioak erantsiz.
**Gai da egoera jakin batean bere errepertorio eleaniztuneko hizkuntzak malgutasunez erabiltzeak
komunikazioaren eraginkortasuna handiagotuko duen jakiteko.
**Gai da bere errepertorio eleaniztuneko hizkuntzak eraginkortasunez txandakatzeko, hizkuntza beraerabiltzen ez duten alderdiekiko eta haien arteko ulermena ahalbidetzeko.

B2**Gai da bere errepertorio eleaniztuneko beste hizkuntza bateko adierazpen bat erabiltzeko, kasuan kasuko
egoeran bereziki aproposa dena, eta, beharrezkoa baldin bada, solaskideari azaltzeko.
Gai da bere errepertorio eleaniztuneko hizkuntzak tartekatzeko, bere intereseko gaiei buruzko informazio eta
auzi espezializatuak zenbait solaskideri komunikatze aldera.
Gai da, elkarreraginezko elkarlan-ekintzetan, bere errepertorio eleaniztuneko hizkuntzak erabiltzeko; hartara,
ataza baten izaera, urrats nagusiak, hartu beharreko erabakiak eta espero diren emaitzak argitu daitezen.
Gai da bere errepertorio eleaniztuneko hizkuntzak erabiltzeko; hartara, solaskideak erosoago sentiarazten
dituen hizkuntzan jardun daitezen.

B1

Gai da, egunerokoan, bere errepertorio eleaniztuneko hizkuntzetan duen errepertorio mugatua modu
sortzailean baliatzeko, espero gabeko egoera batean jarduteko eran.
Gai da zenbait hizkuntzatan duen errepertorio mugatua baliatu eta arazo bat azaltzeko eta laguntza edo
argibideak eskatzeko.

A2

Gai da bere errepertorio eleaniztuneko hizkuntzetako esaldiak eta hitzak/zeinuak erabili eta transakzio edo
informazio-truke arrunt eta praktikoak gauzatzeko.
Gai da bere errepertorio eleaniztuneko beste hizkuntza bateko hitz/zeinu bat erabili eta eguneroko errutinaegoera batean adierazi nahi duena ulertarazteko, erabiltzen ari diren hizkuntzako esamolde egoki bat
bururatzen ez zaionean.

A1
AurreA1

Gai da zenbait hizkuntzatan duen errepertorio oso mugatu bat erabili eta eguneroko transakzio oso
oinarrizko eta zehatzak gauzatzeko, laguntzeko prest dagoen solaskide batekin.
Ez dago deskriptorerik.

Izartxoa duten deskriptoreak (**) oso altuak dira B2 mailarako. C mailetarako egokiak izan daitezke.

130. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

5. atala:
EEMBaren DESKRIPTORE-ESKALA ARGIGARRIAK:HIZKUNTZAREN KOMUNIKAZIO-GAITASUNAK
Lehen atalean Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren eskema deskribatzaileaz ari ginela esan dugun eran,
EEMBak gaitasunei buruz duen ikuspegia ez da hizkuntzalaritza aplikatuan bakarrik oinarritzen; aitzitik, kontuan
hartzen ditu psikologia aplikatuaren ikuspegia eta ikusmolde soziopolitikoa. Nolanahi ere, 1980ko hamarkadatik
aurrera hizkuntzalaritza aplikatuaren arloan landutako gaitasun-ereduek eragina izan zuten EEMBan. Zenbait
modutan antolatu izan diren arren, eskuarki lau alderdi nagusi bildu izan dituzte gisa honetako ereduek: gaitasun
estrategikoak, gaitasun linguistikoak, gaitasun pragmatikoak (zeinak bi eratakoak biltzen baititu; hots, diskurtsogaitasuna eta gaitasun funtzionala) eta gaitasun soziokulturala (gaitasun soziolinguistikoa barne). Gaitasun
estrategikoak jarduerekin lotuta lantzen direnez, 2001Eko EEMBak, 5.2 atalean, hiru izenbururen pean aurkezten
ditu komunikazio-gaitasunei dagozkien deskriptoreak: “Gaitasun linguistikoak”, “Gaitasun pragmatikoak” eta“Gaitasun soziolinguistikoa”. Deskriptoreen alderdi edo parametro hauek hizkuntzaren erabilerarekin lotuta
daude beti, ez dira “osagai” bereiziak eta ezin dira bata bestetik isolatu.
16. irudia – Hizkuntzaren komunikazio-gaitasunak

Hizkuntzaren
komunikazio-gaitasunak

Gaitasun linguistikoa

Gaitasunsoziolinguistikoa

Gaitasun pragmatikoa

Elementu linguistikoorokorrak

Egokitasun
soziolinguistikoa

Malgutasuna

Elementu lexikoak

Hitz egiteko txandak

Zuzentasun gramatikala

Gaiaren garapena

Hiztegiaren kontrola

Koherentzia eta kohesioa

Ahoskeraren kontrola

Zehaztasun proposizionala

Ortografiaren kontrola

Jariotasuna131. orrialdea

5.1. GAITASUN LINGUISTIKOA
Gaitasun linguistikoaren zenbait alderditarako daude eskura deskriptoreak: “Maila” (azpisailak: “maila
morfosintaktikoa”, gerora “Elementu linguistiko orokorrak” deitua; “Elementu lexikoak”); “Kontrola” (azpisailak:“Zuzentasun gramatikala” eta “Hiztegiaren kontrola”), “Ahoskeraren kontrola” eta “Ortografiaren kontrola”. Mailaren
eta kontrolaren arteko bereizketa sarritan erabiltzen da hizkuntza-erabileraren konplexutasuna islatzeko, eta ez
soilik akatsak erregistratzeko. “Ahoskeraren kontrola” lauki-sare baten gisara aurkezten da, beste kategoria hauek
barnean hartzen dituela: “Ahoskeraren kontrola, oro har”, “Soinuen artikulazioa” eta “Prosodiaren ezaugarriak”(azentua eta intonazioa).
Zenbait mailatan arrakastaz erabiltzen diren hizkuntzaren ezaugarriei “irizpide-ezaugarri” deritze batzuetan,
baina horiek berariazkoak dira hizkuntza bakoitzean. Corpus linguistikoaren ikerketak ezaugarri horien izaera
argitzen hasi dira, baita irizpide horiek erabiltzeko ikasleen zehaztasuna ere, baina emaitzak ezin dira erraz
orokortu hizkuntzen artean edo ikasleen profil linguistiko desberdinen artean.

Elementu linguistiko orokorrak
Bigarren hizkuntza bat eskuratu (garatu, alegia) dela erakusten duen lehen zantzua ez da forma berriak menderatzea,
baizik eta forma berrien agerpena; horregatik, kezka nabarmena da ikasleak edo erabiltzaileak eskura dituen
hizkuntzaren elementuak ezagutzea. Bigarrenik, ikaskuntza-prozesuaren ezinbesteko urratsak dira hizkuntza
konplexuagoa erabiltzen ahalegintzea, arriskuak hartzea eta norberaren konfort-eremutik harago joatea. Ikasleek
ataza konplexuagoei heltzen dietenean, hizkuntzaren kontrola apaltzen da, noski, eta prozesu osasuntsua da hori.
Ikasleek kontrol gutxiago izango dute sintaxi edo morfologia zailagoa edo ikasi berria erabiltzen ari direnean,beren konfort-eremu linguistikoan geratzen direnean baino, eta hori kontuan hartu behar da zehaztasunari (edozehaztasun gabeziari) erreparatzen zaionean. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f egoera-sorta: A1 mailatik B2 mailara; ondoren, mugarik gabe;f hizkuntza-mota: buruz ikasitako esaldietatik abiatuta, oso hizkuntza-maila zabaleraino, pentsamenduak
zehatz formulatzeko, nabarmentzeko, anbiguotasuna bereizteko eta ezabatzeko balio duena;
f mugak: errutinaz kanpoko egoeretan etenaldiak eta gaizki-ulertuak sarritan gertatzetik erabiltzaileak esannahi duena esateko mugarik ez erakusteraino.
Elementu linguistiko orokorrak
C2

Elementu linguistikoen errepertorio zabal eta fidagarria menderatzen du, eta etekina ateratzen dio
pentsamenduak zehatz adierazteko, enfasia emateko, anbiguotasuna bereizteko eta ezabatzeko. Ez dumugarik esan nahi duena esateko.

C1

Gai da egitura gramatikal konplexuen sorta zabal bat egokitasunez eta malgutasun handi samarrarekinerabiltzeko.
Gai da elementu linguistikoen errepertorio zabal batetik formulazio egokia hautatzeko, esan nahi duena argi
adierazteko eta esan nahi duena mugarik gabe esateko.
Gai da argi adierazteko, esan nahi duena esateko mugarik duenik erakutsi gabe.

B2

B1

Behar adina elementu linguistiko ditu deskribapen argiak egiteko, bere ikuspegia azaltzeko eta argudioak
emateko, ez zaio antzematen behar dituen hitzen bila dabilenik eta esaldi konplexuak erabiltzen ditu.
Behar adina elementu linguistiko ditu ustekabeko egoerak deskribatzeko, ideia edo arazo baten puntu
nagusiak nolabaiteko zehaztasunez emateko eta gai abstraktuei edo kulturarekin lotutakoei buruz bereiritzia adierazteko (adibidez, musikari eta filmei buruz).
Familiari, zaletasun eta interesei, lanari, bidaiei eta gaurkotasunezko gaiei buruz aritzeko, zalantzekin
eta itzulinguruak eginez bada ere, behar adina elementu linguistiko eta hiztegi nahikoa du, baina muga
lexikoen ondorioz errepikapenak egiten ditu eta, batzuetan, formulazioan zailtasunak izaten ditu.
Oinarrizko elementu linguistikoen errepertorio bat du, aurreikus daitekeen edukia duten eguneroko
bizitzako egoerei aurre egiteko aukera ematen diona, nahiz eta sarritan mezua egokitu eta hitzak bilatu
behar izaten dituen.

A2

Gai da adierazpen labur eta arruntak egiteko, behar sinpleak eta zehatzak asetzeko: datu pertsonalak,ekintza arruntak, gabeziak eta beharrak, informazio-eskaerak…
Gai da oinarrizko egitura sintaktikoak erabiltzeko eta buruz ikasitako esaldi, hitz-multzo eta formulen bidez
komunikatzeko berari eta besteei buruz mintzatzeko gauzak, egiten duenari buruz, tokiei buruz, jabetzei
buruz, etab.
Aurreikus daitezkeen biziraupen-egoeretan erabiltzeko buruz ikasitako esaldi laburren errepertorio
mugatua du; komunikazio-egoera oso arruntak ez direnean gaizki-ulertuak izan eta etenak egin ditzake.

132. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Elementu linguistiko orokorrak
A1

Datu pertsonalei eta behar zehatzei buruzko esamolde sinpleen oso oinarrizko errepertorioa du.
Gai da egitura erraz batzuk erabiltzeko, perpaus bakarreko esaldietan, osagai batzuk ezabatuz edo murriztuz.

AurreA1

Gai da hitz/zeinu isolatuak eta oinarrizko esamoldeak erabiltzeko, berari buruzko informazio arrunta emate
aldera.

Elementu lexikoak
Eskala honi dagokio ikasle edo erabiltzaileak erabiltzen duen hiztegiaren zabalera eta aniztasuna. Orokorrean,
barra-barra irakurriz eskuratzen dira elementu lexikoak. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu
nagusiak:f egoera-sorta: A1 mailatik B2 mailara; ondoren, mugarik gabe;f hizkuntza-mota: hitz eta esaldien oinarrizko errepertoriotik hasita, errepertorio lexiko oso zabaletaraino,
esamolde idiomatikoak eta kolokialak barnean hartuz.
Oharra: “Elementu lexikoak” atala ulermenean zein ekoizpenean aplikatzekoa da. Zeinu-hizkuntzen kasuan,
hiztegi finkatua eta produktiboa A2+etik C2ra bitartekoa da, eta hiztegi finkatua A1 eta A2n.

Elementu lexikoak
C2

Aberastasun handiko errepertorio lexikoa du, esamolde idiomatikoak eta lagunartekoak barne, eta gai daesanahiaren ñabardurez jabetzeko.
Zailtasunak itzulinguruak eginez gainditzeko aukera ematen dion errepertorio lexiko zabal bat du, eta ez
zaio antzematen esamolde bila dabilenik edo saiheste-estrategiak erabiltzen dituenik.

C1

Gai da zenbait hitzen artean egokiena hautatzeko, ia egoera guztietan, sinonimoak eta hitz/zeinu ez hainarruntak erabiliz.
Esamolde idiomatikoen eta kolokialen ezagutza-maila ona du; gai da hitzekin/zeinuekin ondo samar
aritzeko.
Gai da bere espezialitateari dagozkion hitz teknikoak eta esamolde idiomatikoak ulertzeko eta era egokian
erabiltzeko.
Gai da bere arloko terminologia tekniko nagusia ulertzeko eta erabiltzeko, bere espezialitateari buruz
diharduenean beste espezialista batzuekin.
Bere espezialitateari buruzko gaien eta gai orokorragoen hiztegi zabala du.

B2

Gai da, etengabeko errepikapena eragoztearren, formulazioa aldatzeko, baina gabezia lexikoek zalantza
eta itzulinguruak erabiltzea ekar diezaiokete oraindik.
Gai da hitz/zeinu ugari modu egokian kokatzeko, testuinguru gehienetan eta nolabaiteko
sistematikotasunez.
Gai da bere arloko hiztegi espezializatu gehiena ulertzeko eta erabiltzeko, baina zailtasunak ditu berearloari ez dagokion terminologia espezializatuarekin.
Gai arruntei eta eguneroko egoerei lotutako hiztegi zabal samarra dauka.

B1

A2

Eguneroko bizitzako gai gehienei buruz jarduteko adinako hiztegia du, itzulinguruekin bada ere; adibidez,
familiari, zaletasunei eta interesei, lanari, bidaiei eta gertaerei buruzkoa.
Egoera eta gai ezagunei buruzko jarduera arruntetan eta eguneroko trukeetan moldatzeko adinako
hiztegia du.
Komunikazio-behar oinarrizkoak adierazteko adinako hiztegia du.
Biziraupen-behar arruntak asetzeko adinako hiztegia du.

A1
AurreA1

Egoera jakin batzuei buruz jarduteko hitz/zeinu eta esaldi bakunen oinarrizko errepertorioa du.
Ez dago deskriptorerik.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: hizkuntzaren komunikazio-gaitasunak 133. orrialdea

Zuzentasun gramatikala
Eskala honek bi gaitasun hartzen ditu bere barne: ikasle edo erabiltzaileak “aurrez eraikitako” esamoldeak egoki
erabiltzeko duen gaitasuna, batetik, eta pentsamenduak antolatu bitartean forma gramatikalari erreparatzeko duen
gaitasuna, bestetik. Bigarren gaitasuna zaila da; izan ere, ikasleak edo erabiltzaileak, pentsamoldea formulatzen
edo ataza zailagoak gauzatzen ari denean, ataza burutzeko gaitasunari eskaini behar dio bere prozesamendu
mentalaren puskarik handiena. Horregatik, ataza konplexuak garatzean, zuzentasuna murriztu ohi da. Gainera,
ingelesari, frantsesari eta alemanari buruz egin diren ikerketek iradoki dutenez, B1 mailara iristen denean,
ikaslearen edo erabiltzailearen zuzentasun eza handitu egiten da; hain zuzen ere, sormen eta independentzia
handiagoz hasten delako hizkuntza erabiltzen. Deskriptoreek islatzen dute zuzentasuna ez dela modu linealeanhazten. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f errepertorio jakin baten kontrola (A1etik B1era);f hutsegiteen nabarmentasuna (B1etik B2ra);f kontrolaren maila (B2tik C2ra).
Zuzentasun gramatikala

C2

Gai da hizkuntz errepertorio konplexu baten gaineko kontrol gramatikalari eusteko, baita arreta beste
jarduera batzuei ematen badie ere (adibidez, ondoren datorrena planifikatzeari, besteen erreakzioen
jarraipenari).

C1

Gai da zuzentasun gramatikal handiz jarduteko; akats gutxi egiten ditu eta ez dira ia nabaritzen.
Kontrol gramatikal ona du; oraindik ere “irristadak” egin ditzake tarteka, akats ez sistematikoak eta hutsune
arinak esaldiaren egituran, baina oso gutxi dira, eta atzera eginez zuzentzen ditu sarritan.

B2

Zuzentasun gramatikal nahiko handia du. Ez du gaizki-ulertuak sortzeko moduko akatsik egiten.
Ondo moldatzen da hizkuntza-egitura arruntekin eta forma gramatikal konplexu batzuekin; hala ere,egitura konplexuak zurruntasunez erabili ohi ditu eta akatsen bat egiten du.
Nahiko zuzen komunikatzen da eguneroko egoeretan: kontrol gramatikal ona izaten du oro har, baina
ama-hizkuntzaren eragina oso agerikoa du. Akatsak egiten ditu, baina garbi ulertzen da zer esan nahi duen.

B1
Gai da aurreikus daitezkeen egoerekin zerikusia duten “formula” eta egitura arrunten errepertorio bat
nahiko zuzen erabiltzeko.

A2

Gai da egitura errazak zuzen erabiltzeko, baina oinarrizko hutsegiteak egiten jarraitzen du sistematikoki.
Hala ere, garbi ulertzen da zer esan nahi duen.

A1

Ikasitako errepertorio batean egitura gramatikal eta sintaktiko gutxi batzuen gaineko kontrol mugatua du.

AurreA1

Gai da esaldi laburretan hitzen/zeinuen ordenari dagozkion oso printzipio errazak erabiltzeko.

Hiztegiaren kontrola
Eskala honi dagokio ikasleak edo erabiltzaileak bere errepertorioko esamolde aproposak aukeratzeko duen
gaitasuna. Gaitasuna handitu ahala, trebezia hori loturak eginez garatuko da gero eta gehiago: ikasle edo
erabiltzaileak esapideak eta multzo lexikoak aukeratuko ditu, eta multzo batek ekarriko du bestea. Hona hemen
eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f gaien ezagutza (A1etik B1era);f kontrol-maila (B2tik C2ra).

134. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Hiztegiaren kontrola
C2
C1

Hiztegia zuzen eta egoki erabiltzen du beti.
Hiztegi ez hain ohikoa modu idiomatikoan eta egoki erabiltzen du.
Irristada txikiak noizean behin, baina garrantzi handiko hiztegi-akatsik gabe.

B2

Zehaztasun lexiko handia du oro har, nahiz eta hitzak/zeinuak aukeratzean batzuetan nahastu egiten den
edo akatsen bat egiten duen, komunikazioa eragotzi gabe, halere.

B1

Oinarrizko hiztegia ongi ezagutzen du, baina oraindik garrantzi handiko erroreak egiten ditu pentsamendu
konplexuagoak adierazi behar dituenean edo egoera eta gai ez hain arruntez jardun behar duenean.
Hitz arrunten sorta zabal bat erabiltzen du, egoki, gai ezagunei buruz ari denean.

A2

Behar zehatz eta egunerokoei buruzko errepertorio mugatua du.

A1

Ez dago deskriptorerik.

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

Ahoskeraren kontrola
Argitalpen honetan, 2001eko eskala ordezkatu da. 2001eko Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren 5.2.1.4
atalean, fonologiari buruzko deskribapen argi, zehatz eta zabala ematen da. Nolanahi ere, nahiz eta azalpen
hori bat datorren bigarren edo atzerriko hizkuntzen irakaskuntzan fonologiak dituen alderdiei buruz egin diren
hausnarketa berriagoekin, 2001eko eskalak berak ez du tresna kontzeptual hori biltzen, eta garapen sinesgaitz
bat islatzen du, batez ere B1 mailatik (“Ahoskera ulergarria da erabat, nahiz eta batzuetan nabaria duen atzerriko
azentua eta tarteka ahoskerako akatsak egiten dituen”) B2 mailara (“Ahoskera argia eta naturala bereganatudu”). Hain justu ere, 2001ean deskriptoreak argitaratu aurretik egin zen jatorrizko ikerketan kalibratutako eskala
guztien artetik, fonologiari zegokionak izan zuen arrakasta gutxien.
Hizkuntzen irakaskuntzan, tradizionalki, jatorrizko hiztun idealizatu baten ahoskeraren kontrola hartu izanda helburu gisa, eta atzerriko azentua nabaritzea, berriz, ahoskeraren kontrol eskasaren zantzutzat hartu izan
da. Azentuari eta zuzentasunari begiratu zaio, eta ez ulergarritasunari, eta horrek kalte egin dio ahoskeraren
irakaskuntzaren garapenari. Eredu idealizatuek, azentuaren atxikipena bazter uzten dutenek, ez dituzte kontuan
hartzen ez testuingurua, ez alderdi soziolinguistikoak, ez eta ikaslearen premiak ere. 2001eko eskalak halako
ikuspuntuak indartzen zituela uste izan zen; eta horregatik berregin zen hutsetik hasita. EEMBaren webgunean
eskura daiteke eskala fonologikoaren azpi-proiektuari buruzko prozesuaz txosten bat45. Gaiari buruzko literatura
ugari landu eta adituen aholkuak bildu ostean, eremu nagusi hauek identifikatu ziren, ondoren deskriptoreakeratzeko erabilgarri izango zirenak:f artikulazioa: soinuen eta fonemen ahoskera barne;
f prosodia: intonazioa, erritmoa eta azentua barne –bai hitzen azentua eta bai esaldien azentua–, bai eta
ahoskeraren abiadura eta zatiak ere;f azentutasuna: azentua eta “arautik” desbideratzea;
f ulergarritasuna: solaskideak esan nahi duena ulertzea, kontuan hartuz solaskideek elkarri ulertzeko
hautematen dituzten zailtasunak (“konprenigarritasuna” esan ohi zaiona).
Dena dela, ikusita, batzuetan, azpi-kategoriek elkarri gain hartzen ziotela, eskala honek hiru kategoriatan banatzen
ditu goian aipatutako kontzeptuak:
f Ahoskeraren kontrola, oro har (aurreko eskala ordezkatzen duena).
f Soinuen artikulazioa.
f Prosodiaren ezaugarriak (intonazioa, azentua eta erritmoa).
45. Piccardo E. (2016), Phonological Scale Revision Process Report, Education Policy Division, Council of Europe, hemen eskuragarri https://rm.coe.int/168073fff9.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: hizkuntzaren komunikazio-gaitasunak 135. orrialdea

Mailak bereizteko orduan, ulergarritasunaren faktorea hartu da kontuan; hau da, solaskideak zenbateko ahalegina
egin behar duen hizlariaren mezua deskodetzeko. Bi eskala xeheagoetako deskriptoreak adierazpen orokorren
bidez laburtzen dira, eta azentua, berriz, maila guztietan aipatzen da, era esplizituagoan. Hona hemen eskala
honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f ulergarritasuna: solaskideak zenbateko ahalegina egin behar duen hizlariaren mezua deskodetzeko;
f hitz egiten diren beste hizkuntzen eraginaren neurria;
f soinuen kontrola;
f prosodiaren ezaugarrien kontrola.
Ikasleak edo erabiltzaileak zenbateraino ezagutzen dituen eta nolako konfiantzaz erabiltzen dituen xedehizkuntzako soinuak, hori da eskala honen muina (hizlari batek artikulatu ditzakeen soinuen kopurua eta
artikulazioaren zehaztasuna). Eskala honetan topatzen den kontzeptu nagusia hau da: soinuen artikulazioaren
argitasun- eta zehaztasun-maila.
Prosodiaren ezaugarriak eraginkortasunez erabili eta, hala, esanahia gero eta modu zehatzagoan adieraztea da
eskala honen muina. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f azentu, intonazio eta erritmoaren kontrola;f bere mezua azpimarratze aldera, azentua eta intonazioa erabiltzeko eta egokitzeko gaitasuna.

136. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: hizkuntzaren komunikazio-gaitasunak 137. orrialdea

B1

B2

C1

C2

Orokorrean, ahoskera ulergarria erabiltzen du, eta
gai da intonazioa eta azentua modu egoki samarrean
erabiltzeko, bai adierazpenean, baita hitzetan ere.
Nolanahi ere, ahoskeran, dakizkien beste hizkuntzen
eragina nabaritzen da.

Aise ulertzen zaio, ondo ezagutzen ez dituen soinu eta
hitzak gaizki ahoskatzen baditu ere.

Gai da bere errepertorioa oinarritzat hartuta ezagutzen
ez dituen hitz gehienen ezaugarri fonologikoak
aurreikusteko (hitzen azentua), zuzentasun handi
samarrarekin (irakurtzen ari denean, adibidez).

Gai da xede-hizkuntzako soinu gehienak argiki
ahoskatzeko adierazpen luzeak egitean; aise ulertzen
zaio denbora guztian, akats sistematiko gutxi batzuk
egiten baditu ere.

Gai da, eskuarki, intonazioa egoki erabiltzeko, azentua
dagokion lekuan ipintzeko eta soinuak banan-bananargi artikulatzeko; beste hizkuntzen eragina sumatzen
da ahoskeran, baina mezua aise ulertzen da hala ere.

Gai da bere mezua ulertzeko moduan adierazteko,nahiz eta dakizkien beste hizkuntzen azentuak,
intonazioak edota erritmoak eragin handia izan.

Gai da prosodiaren ezaugarriak erabiltzeko (azentua,
intonazioa eta erritmoa, esaterako), adierazi nahi duen
mezua indartzeko, baina dakizkien beste hizkuntzek
nolabaiteko eragina izango dute ahoskeran.

Gai da intonazioa eta azentua egokitasunez
moldatzeko, esan nahi duena zuzen eta zehatz
adierazteko moduan.

Gai da ahozko diskurtsoak arazorik gabe eta
entzuleek ulertzeko moduan egiteko, eta tarteka
baino ez ditu okerrak egingo azentuaren, erritmoaren
edota intonazioaren kontrolean; hala ere, ez dioteulergarritasunari ez eraginkortasunari kalte egiten.

Gai da xede-hizkuntzako soinu ia guztiak kontrol-maila
handiarekin artikulatzeko. Normalean, gai da bere
akatsak zuzentzeko, soinu bat ahoskatzean nabarmen
okertzen bada.

Gai da xede-hizkuntzako ezaugarri fonologiko guztiak
kontrol-maila handiarekin erabiltzeko –baita prosodiaridagozkionak ere, hala nola hitzen eta esaldien azentua,
erritmoa eta intonazioa– halako moduan non argi eta
zehatz adierazten baititu bere mezuaren ñabardurak.
Beste hizkuntzetako ahoskerak ez dio inolaz ere
eragiten esanahiaren indarrari, ezta adierazpenarenulergarritasunari eta eraginkortasunari ere.

Gai da xede-hizkuntzako ezaugarri fonologiko guztiak
erabiltzeko, mezuaren ulergarritasuna bermatzeko
adinako kontrol-mailarekin. Gai da xede-hizkuntzako
soinu ia guztiak artikulatzeko; baliteke beste
hizkuntzetako ahoskeraren ezaugarriak nabaritzea,
baina mezua aise ulertzen da hala ere.

Prosodiaren ezaugarriak
Gai da prosodiaren ezaugarriak baliatzeko (halanola azentua, erritmoa eta intonazioa), egoki eta
eraginkortasunez, esanahiaren ñabardura sotilagoak
adierazteko moduan (adibidez, bereizteko eta
azpimarratzeko).

Soinuen artikulazioa
Gai da xede-hizkuntzako soinu ia guztiak argi eta
zehatz artikulatzeko.

Ahoskeraren kontrola, oro har

Ahoskeraren kontrola138. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

A1

A2

Gai da ikasitako hitz eta esaldien errepertorio oso
mugatu bat ahoskatzeko, dagokion hizkuntza-taldeko
hiztunekin hitz egitera ohituta dauden solaskideek
ahalegin apur bat eginda ulertzeko moduan. Gai dasoinu gutxi batzuk eta esaldi eta hitz arrunt eta errazen
azentua egoki erreproduzitzeko.
Gai da soinu gutxi batzuk artikulatzeko; ondorioz,
solaskideak laguntzen badio bakarrik ulertzen zaio(soinuen ahoskera egokia errepikatuz eta soinu berrienerrepikapena sustatuz).

Gai da hitz eta esaldi errazen errepertorio mugatu
baten prosodia egoki erabiltzeko, nahiz eta dakizkien
beste hizkuntzen azentuak, intonazioak edota
erritmoak eragin nabarmena izan; bere solaskideak
laguntzeko prest egon behar du.

Gai da xede-hizkuntzako soinuak erreproduzitzeko,
tentuz gidatzen badute.

Gai da eguneroko hitzen eta esaldien prosodia
baliatzeko, esan nahi duena ulertarazteko moduan,
nahiz eta dakizkien beste hizkuntzen azentuak,
intonazioak edota erritmoak eragin handia izan.
Eguneroko hitz arruntak eta adierazpen errazak
prosodia egokiarekin ahoskatzen ditu (hitzen azentua,
esaterako).

Ahoskera ulergarria erabiltzen du, orokorrean,eguneroko komunikazio-egoera errazetan, baldin eta
solaskideak soinu jakin batzuk ulertzeko ahalegina
egiten badu.

Ahoskera ulertzeko modukoa izan ohi da, baina
solaskideek, tarteka, errepikatzeko eskatu behar izango
diote. Dakizkien beste hizkuntzek eragin handia izango
dute azentuan, erritmoan eta intonazioan, eta balitekeulergarritasunari kalte egitea, eta solaskideek lagundu
behar izatea. Nolanahi ere, argi ahoskatzen ditu hitz
ezagunak.

Prosodiaren ezaugarriak

Fonema batzuk gaizki esaten ditu sistematikoki, baina
ulertzen zaio hala ere, baldin eta solaskideak ahaleginbat egiten badu erabiltzailearen jatorri linguistikoaren
eta ahoskeraren eragina identifikatzeko eta horretara
egokitzeko.

Soinuen artikulazioa

Ahoskeraren kontrola, oro har

Ahoskeraren kontrola

Ortografiaren kontrola
Eskala honi dagokio kopiatzeko, testuak antolatzeko eta puntuazioa eta ortografia egoki erabiltzeko gaitasuna.
Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f hitzak eta esaldiak kopiatzea (behereneko mailetan);f ortografia;
f ortografia, puntuazioa eta testuen antolaketa zuzen erabiliz, ulergarritasuna lortzea;
Ortografiaren kontrola
C2

Idazketan ez dago ortografia-akatsik

C1

Egitura, paragrafoen banaketa eta puntuazioa logikoak eta praktikoak dira.
Ortografia zuzena da, tartekako irristada tipografikoak kenduta.

B2

Gai da idazketa jarraitua era ulergarri eta argian ekoizteko, antolaketaren eta paragrafoen banaketaren
gaineko arauei jarraikiz.
Ortografia eta puntuazioa zuzenak dira, baina ama-hizkuntzaren eragina izan dezakete.

B1

Gai da luzera guztian ulergarri izan ohi den idazketa jarraitua ekoizteko.
Ortografia, puntuazioa eta egituraketa zehatz eta erraz ulertzekoak dira ia beti.

A2

Gai da eguneroko gaiei buruzko esaldi laburrak kopiatzeko; adibidez: norabait joateko jarraibideak.
Gai da hitz egitean erabili ohi dituen hitz laburrak nahiko zuzen idazteko (baina ez nahitaez ortografia
erabat normalizatua erabiliz).

A1

Gai da hitz arruntak eta esaldi laburrak kopiatzeko; adibidez, zeinu edo jarraibide errazak, eguneroko
objektuen izenak, denden izenak eta sarri erabiltzen diren esaldi eginak.
Gai da bere helbidea, herritartasuna eta beste datu pertsonal batzuk letraka esateko.
Gai da oinarrizko puntuazio-markak erabiltzeko (adibidez, puntuak eta galdera-ikurrak).

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

5.2. GAITASUN SOZIOLINGUISTIKOA
Hizkuntzaren erabileraren dimentsio soziala kudeatzeko behar diren ezagutza eta gaitasunei dagokie gaitasun
soziolinguistikoa. Hizkuntza fenomeno soziokultural bat den aldetik, Europako Erreferentzia Markoan biltzen direnalderdi asko, eta, bereziki, arlo soziokulturalarekin zerikusia dutenak, garrantzitsuak dira gaitasun soziolinguistikoa
garatzeko. Hemen lantzen ditugun gaiek zerikusi zuzena dute hizkuntzaren erabilerarekin eta ez dira beste
eskaletan aipatzen: harreman sozialen adierazle linguistikoak, adeitasun-arauak, erregistro-desberdintasuna,
dialektoa eta azentua dira.

Egokitasun soziolinguistikoa
Egokitasun soziolinguistikoari dagokion eskala bat dago. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu
nagusiak:f adeitasunaren adierazleak erabiltzea eta adeitasun-arauen ezagutza erakustea;
f hizkuntzaren funtzioak era egokian gauzatzea (behereneko mailetan, erregistro neutro batean);f behereneko mailetan, harreman sozialak egitea eta oinarrizko errutinak betetzea; (B2 mailatik aurrera)halakoak egitea solaskideei beste era batean jokatzeko eskatu gabe; eta (C mailetan) esamolde idiomatikoak
erabiltzea, aipamenak egitea eta umorea baliatzea;
f zantzu soziokulturalak identifikatzea, batez ere ezberdintasunak adierazten dituztenak, eta horien arabera
ekitea;f erregistro egokia erabiltzea (B2 mailatik aurrera).

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: hizkuntzaren komunikazio-gaitasunak 139. orrialdeaEgokitasun soziolinguistikoa

C2

Gai da xede-hizkuntzako hiztunen/zeinu-egileen eta bere komunitateko kideen arteko bitartekotza
eraginkortasunez egiteko, desberdintasun soziokulturalak eta soziolinguistikoak kontuan hartuta.
Esamolde idiomatikoak eta lagunartekoak ongi erabiltzen ditu eta badaki esanahiaren ñabardurei
antzematen.
Ongi jabetzen da xede-hizkuntzako gaitasun handiko hiztunek/zeinu-egileek erabiltzen duten hizkuntzaren
inplikazio soziolinguistiko eta soziokultural ia guztiez, eta badaki nola erreakzionatu inplikazio horien
aurrean.
Gai da, hala idatziz nola ahozkoan, hizkuntzaren baliabide sofistikatu ugari eraginkortasunez erabiltzeko:
agintzeko, argudioak emateko, konbentzitzeko, kontrakoaz konbentzitzeko, negoziatzeko eta aholkuak
emateko moduan.

C1

Gai da esamolde idiomatiko eta lagunarteko asko ezagutzeko eta erregistro-aldaketei antzemateko; hala ere,baliteke tarteka xehetasunak egiaztatu behar izatea, batez ere azentua ezezaguna badu.
Gai da umorea, ironia eta kultur erreferentzia inplizituak ulertzeko, eta esanahiaren ñabardurei antzemateko.
Gai da argota eta esamolde idiomatiko asko erabiltzen dituzten filmak ulertzeko.
Gai da hizkuntza gizarte-harremanetan malgutasunez eta eraginkortasunez erabiltzeko, baita emozioak
adierazteko, norbaiti edo zerbaiti buruz jarduteko eta umorea erabiltzeko ere.
Gai da erabiltzen duen hizkuntzaren formaltasun-maila (erregistroa eta estiloa) egokitu eta egoera sozialera
moldatzeko, eta egoera formal, informal edo lagunartekoan egoki jarduteko, erregistroari eutsiz.
Gai da iruzkin kritikoak edo desadostasun handiak diplomaziaz adierazteko.

B2

B1

A2

Gai da, nolabaiteko ahalegina eginda, taldeko eztabaiden hariari segitzeko eta ekarpenak egiteko,solaskideak azkar eta lagunartean ari direnean.
Gai da marka soziolinguistiko eta soziokulturalak identifikatzeko eta interpretatzeko, bere adierazmoldelinguistikoa horren arabera aldatu eta bere iritzia egoerari dagokion eran azaltzeko.
Gai da ziur, argi eta adeitasunez jarduteko inplikatutako egoerari eta pertsonari edo pertsonei egokitutako
erregistro formalean nahiz informalean.
Gai da bere adierazmoldeak egokitzeko, erregistro formala eta informala nolabait ere bereizteko eran, baina
baliteke beti egoki ez jardutea.
Gai da xede-hizkuntzako erabiltzaileekin harremanak izateko, nahi gabe haiei barre eragin gabe edo
eragozpenik sortu gabe, eta xede-hizkuntzako beste hiztun trebe batekin izango luketen portaera aldatzera
behartu gabe.
Gai da egoera askotan egoki jarduteko eta formulazio-akats handiak saihesteko.
Gai da hizkuntz funtzio asko gauzatzeko, funtzio horien erakusgarri arruntak erregistro neutroan erabiliz.
Jabetzen da adeitasun-arau nagusiez, eta horien arabera jarduten du.
Jabetzen da dagokion komunitatean eta bere komunitatean nagusi diren ohituren, erabileren, jarreren,balioen eta sinesmenen arteko desberdintasunez, eta badaki desberdintasun horiek identifikatzen.
Gai da hizkuntzaren oinarrizko funtzioak gauzatzeko; adibidez, informazioa trukatzeko eta eskatzeko, eta
iritziak eta jarrerak bakuntasunez adierazteko.
Gai da gizarte-harremanetan era sinplean baina eraginkor jarduteko, esapide erraz eta arruntenak erabiliz
eta funtsezko formulei jarraituz.
Gai da gizarte-truke oso laburretan moldatzeko, agurtzeko eta jendearekin hitz egiteko formula arruntak
erabiliz.
Gai da gonbitak eta iradokizunak egiteko eta horiei erantzuteko, barkamena eskatzeko eta emateko, etab.

A1
AurreA1

Gai da oinarrizko gizarte-harremanak eratzeko, adeitasun-formula sinpleenak eta arruntenak erabiliz,
agurretarako, aurkezpenetarako eta abarretarako, zein era honetako esapideak erabiltzeko: “mesedez”,“eskerrik asko”, “barkatu”, etab.
Ez dago deskriptorerik.

5.3. GAITASUN PRAGMATIKOA
Hona hemen gaitasun linguistikoen eta pragmatikoen artean dagoen ezberdintasuna azaltzeko modu erraz bat:gaitasun linguistikoei dagozkie hizkuntzaren erabilera (“erabilera egokia”), hizkuntza-baliabideak eta hizkuntza
sistema bat dela ezartzen duen ikusmoldea; aitzitik, gaitasun pragmatikoak hizkuntzaren egiazko erabilerari
erreparatzen dio, testuen (elkar)eraikuntzarekin lotuta. Horregatik, gaitasun pragmatikoak, batez ere, ikasleak

140. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

edo erabiltzaileak hizkuntzaren printzipioak ezagutzen dituen aztertzen du. Hizkuntzaren printzipioen arabera,
hauek dira mezuen ezaugarriak:
f mezuak antolatu, egituratu eta osatu egiten dira (“gaitasun diskurtsiboa”);
f mezuak funtzio komunikatiboak gauzatzeko erabiltzen dira (“gaitasun funtzionala”);
f mezuak elkarreraginezko eskemen eta transakzioen eskemen arabera antolatzen dira (“testuak antolatzeko
gaitasuna”).
Diskurtso-gaitasuna da testuak diseinatzeko trebezia izatea, testu-generoari dagozkion alderdiak kontuan hartuz,
hala nola “Gaiaren garapena” eta “Koherentzia eta kohesioa”, eta orobat kontuan hartuz elkarreraginetako elkarlanprintzipioak eta “Hitz egiteko txandak”. Gaitasun funtzionalaren baitan, norberaren errepertorioa erabiltzeko“Malgutasuna” eta aukera soziolinguistiko egokiak hautatzeko gaitasuna biltzen dira. Komunikazio-ekintzekin
lotutako eskalek hizkuntzaren erabilera funtzionalaren molde ezberdinak deskribatzen dituzte. Era berean,gaitasun soziokulturalekin lotuta dago elkarreraginezko jarduerak eta transakzioak gauzatzeko balio duten
eskemen ezagutza, eta, neurri batean, honako eskala hauetan lantzen da: batetik, “Egokitasun soziolinguistikoa”reneskalan; bestetik, “Elementu linguistiko orokorrak” eta “Elementu lexikoak” eskaletan; elementuen kopuruarekineta, behereneko mailetan, errepertorioarekin lotuta. Gainera, gaitasun pragmatikoaren barruan, kontuan hartzenda hitz edo esaldi bati hiztunak testuinguruan eman dion esanahia (“hiztunaren esanahia”), eta ez hitz edo
esaldi horren “hiztegiaren araberako esanahia”. Hortaz, esan nahi dena zuzen eta zehatz adierazteko, gaitasun
pragmatikoaren beste alderdi bat hartu behar da kontuan: “Proposizioen zehaztasuna”.
Azkenik, ezer adierazi nahi bada, “Jariotasuna” behar da. Normalean, elkar osatzen duten bi modutara ulertu ohi dajariotasuna: batetik, ikuspuntu holistiko batetik erreparatuz gero, jariotasuna izango litzateke hiztun/zeinu-egile
batek mezu bat (agian, konplexua) adierazteko duen gaitasuna. Erabilera holistiko hori ondo islatzen da halako
esaldietan: “etorri handiko hizlaria da” edo “jariotasunez mintzatzen da errusieraz”; kasu horretan, jariotasuna
luze mintzatzeko/zeinuak egiteko gaitasuna da, gauza egokiak adieraziz era askotako testuingurutan. Aitzitik,jariotasunari ikuspuntu estu eta teknikoago batetik erreparatuz gero, luze mintzatzeak/zeinu egiteak esan nahi duhitzaldian zehar etenaldi luzerik ez egitea. Gaitasun pragmatikoen barruan bildu dugu “Jariotasuna”; hala, Chomskyz
geroztik hizkuntzalariek baliatu duten dikotomia tradizionala, gaitasuna eta performantzia alderatzen dituena,
baztertu dugu. Erreferentzia Markoaren ereduaz hitz egin dugunean adierazi bezala, EEMBak ez dio tradizio horri
jarraitzen; izan ere, ekintzara bideratutako ikuspegiaren barruan, ekintzan bakarrik existitzen baita gaitasuna.

Malgutasuna
Ikasitako hizkuntza egoera berrietara moldatzeko eta pentsamenduak era ezberdinetan adierazteko gaitasunada malgutasuna. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f ikasitako elementu linguistikoak sormenez birkonbinatzea (behereneko mailetan bereziki);f hizkuntza egokitzea, egoera eta elkarrizketaren norabide-aldaketak kontuan hartuz;f ideiak birfomulatzea, alderdi batzuei enfasia emateko, konpromisoaren eta konfiantzaren maila adierazteko
eta anbiguotasunik ez egoteko.
Malgutasuna
C2

C1

Malgutasun handiz adieraz ditzake beste era batera ideia berak elementu linguistiko desberdinekin,enfasia emateko, egoeraren, solaskidearen eta abarren araberako bereizketa egiteko, eta anbiguotasuna
saihesteko.
Gai da xede-entzulegoan iritzi positibo bat eratzeko, estiloa eta esaldien luzera eraginkortasunez moldatuz,
eta hiztegi eta hitz-ordena aurreratua baliatuz.
Gai da bere adierazpidea moldatzeko, konpromisoa, errezeloa, konfiantza edo zalantzak adierazteko
moduan.
Gai da esaten duena eta hori adierazteko baliabideak egoerari eta hartzaileari egokitzeko eta egoera
bakoitzari dagokion formalitate-maila erabiltzeko.

B2

Gai da elkarrizketan gertatu ohi diren norabidearen, estiloaren eta enfasiaren aldaketetara egokitzeko.
Gai da esan nahi duenaren formulazioa aldatzeko.
Gai da ideia bat birformulatzeko, zerbait azaltze edo nabarmentze aldera.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: hizkuntzaren komunikazio-gaitasunak 141. orrialdea

Malgutasuna
B1

A2

Gai da bere espresioa egokitzeko, egoera ez hain arruntei eta are egoera zailei aurre egitearren.
Gai da elementu linguistiko erraz asko malgutasunez erabiltzeko, esan nahi duena oro har adierazteko.
Gai da esaldi errazak, ongi prestatuak eta buruz ikasiak, ordezkapen lexikal mugatuaren bidez, egoera
berezietara egokitzeko.
Gai da ikasitako esaldiak zabaltzeko, zenbait elementu era errazean konbinatuz.

A1

Ez dago deskriptorerik.

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

Hitz egiteko txandak“Hitz egiteko txandak”: diskurtsoan aurrea hartzeko gaitasunari dagokio. Gaitasun hori elkarreraginezko estrategia
gisa har daiteke (hitza hartzea), eta orobat har daiteke diskurtso-gaitasunaren alderdi integral moduan. Horregatik,eskala hau “Elkarreraginezko estrategiak” atalaren barruan ere agertzen da. Hona hemen eskala honetan lantzen
diren kontzeptu nagusiak:
f elkarrizketak hastea, izatea eta amaitzea;
f gertatzen ari den elkarrizketa edo eztabaida batean jardutea, eta, sarritan, aurrez sortutako esamolde bat
erabiltzea elkarrizketan sartzeko edo pentsatzeko denbora gehiago izateko.
Oharra: Eskala hau “Elkarreraginezko estrategiak” atalean ere agertzen da.

Hitz egiteko txandakC2

Ez dago deskriptorerik; ikus C1.

C1

Gai da diskurtsoa enuntziatzeko bide posibleetatik esaldi egokia hautatzeko, bere adierazpenak behar
bezala egin ahal izateko, hitz egiteko txandari eustearren hitza hartzen edo zer esan pentsatzen duen
bitartean.
Gai da behar bezala elkarrizketa egiteko, esamolde egokienak erabiliz.
Gai da hizketaldia behar bezala hasteko, jarraipena emateko eta amaitzeko, hitz egiteko txanda behar
bezala erabiliz.

B2

Gai da hizketaldia hasteko, hitzari eusteko eta, hala dagokionean, elkarrizketa amaitzeko, batzuetan oso era
dotorean ez bada ere.
Gai da esaldi eginak erabiltzeko (adibidez, “Galdera horrek ez du erantzun erraza”), denbora irabaztearren
eta hitz egiteko txandari eustearren, zer adierazi nahi duen formulatzen duen bitartean.

B1

Gai da eguneroko bizitzako gaiei buruzko eztabaidetan parte hartzeko, hitza hartzeko esamolde egokia
erabiliz.
Gai da elkarrizketa errazak hasteko, jarraipena emateko eta amaitzeko, aurrez aurre eta gai arruntei edo
interes pertsonaleko gaiei buruz.
Gai da elkarrizketa laburrak hasteko, izateko edo amaitzeko teknika errazak erabiltzeko.

A2

Gai da aurrez aurreko elkarrizketa errazak hasteko, jarraipena emateko eta amaitzeko.
Gai da besteen arreta erakartzeko.

A1

Ez dago deskriptorerik.

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

142. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Gaiaren garapena
Eskala honi dagokio testu batean ideiak era logikoan azaltzeko eta ideiak beren artean egitura erretoriko argi
baten bidez lotzeko gaitasuna. Era berean, gaia egoki garatzeko, diskurtsoaren arau garrantzitsuak bete behardira. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f istorio edo narrazio bat kontatzea (behereneko mailak);f testu bat garatzea, ideiak modu egokian garatuz eta indartuz, besteak beste adibideak emanez;
f argudioak garatzea (batez ere, B2tik C1era).
Gaiaren garapena
C2

Gai da dagokion testu-motaren arauak erabiltzeko, ideia konplexuak eraginkortasunez komunikatzeko
adinako malgutasunarekin, xede-irakurlearen arretari aise eutsiz eta komunikazio-helburu guztiak betez.
Gai da dagokion testu-motaren arauak erabiltzeko, xede-irakurlearen arretari eusteko eta ideia konplexuak
adierazteko moduan.

C1

Gai da deskribapen eta kontaketa errazak egiteko, zenbait gai txertatuz, alderdi jakin batzuk landuz eta
amaieran ondorio egokia ateraz.
Gai da testu konplexu eta luze baten sarrera eta ondorioak egokitasunez idazteko.
Gai da testu bateko ideia nagusiei buruzko azalpenak emateko eta ideia horiek azpimarratzeko, bigarren
mailako ideiak, arrazoiak eta adibide esanguratsuak gehituz.
Gai da argudioak era sistematikoan garatzeko, alderdi esanguratsuak, dagokien neurrian, nabarmenduz eta
xehetasunez egoki baliatuta.
Gai da argudio-ildo konplexuak ziurtasunez aurkezteko eta halakoei ziurtasunez erantzuteko.
Gai da, bere ideiak komunikatzen ari denean, dagokion komunikazio-atazaren arauzko egiturari jarraitzeko.

B2

Gai da deskribapen edo narrazio argiak egiteko, eta bere ikuspuntua azaltzeko, horretarako xehetasunak
eta adibide egokiak erabilita.
Gai da argudioak argitasunez garatzeko, nolabaiteko zabaltasunez eta bere ikuspegiari eusteko ideia
osagarriak eta adibide egokiak emanez.
Gai da zenbait aukeraren abantailak eta desabantailak ebaluatzeko.
Gai da argi adierazteko zer den egiazko gertaera eta zer den iritzia.
Gai da testu narratibo baten sekuentzia kronologikoa argi adierazteko.
Gai da argudioak denbora gehienean zailtasunik gabe ulertzeko moduan garatzeko.

B1

Jabetzen da, bere ideiak komunikatzen ari denean, dagokion testu-motaren arauzko egituraz.
Gai da kontaketa edo deskribapen errazak jariotasun aski handiz egiteko, elementuen sekuentzia linealaren
bidez.
Gai da istorio bat kontatzeko edo zerbait deskribatzeko, elementu-zerrenda bakun baten laguntzarekin.

A2

Gai da adibide bat emateko, testu erraz-erraz batean, “bezala” edo “adibidez” gisako formulak erabiliz.
Ez dago deskriptorerik.

A1

Ez dago deskriptorerik.

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

Koherentzia eta kohesioa
Koherentzia eta kohesioa: testu bateko elementu bereiziak elkarri lotu eta osotasun koherente bat osatzeko
gaitasuna, era askotako baliabide linguistikoak erabiliz, hala nola erreferentziak, ordezkapenak, elipsiak,
testu-kohesioa lortzeko bestelako moldeak, lokailu logikoak, denborazko lokailuak eta bestelako adierazleak.
Koherentziak eta kohesioak bi eremutan eragiten dute: esaldi edo adierazpenaren mailan eta testu osoaren
mailan. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: hizkuntzaren komunikazio-gaitasunak 143. orrialdea

f hitzak edo elementuak elkarri lotzea, lokailu logikoak eta denborazko lokailuak erabiliz;
f paragrafoak erabiliz, testuaren egitura azpimarratzea;
f kohesio-baliabide ugari erabiltzea, lokailu “baldar” gutxiago baliatuz (C mailak).
Koherentzia eta kohesioa
C2

Gai da testu koherenteak eta kohesiodunak eratzeko, antolaketa-egitura, lokailu eta kohesio-mekanismoak
sarri eta egoki erabiliz.

C1

Gai da, hizkuntza antolatzeko eta, artikulatzeko mekanismo linguistikoak behar bezala erabiliz, hizkuntza
argia, ongi egituratua eta jarraipen onekoa sortzeko.
Gai da testu koherenteak sortzeko, ongi egituratuak, kohesio-mekanismo eta antolaketa-egitura ugari
erabiliz.
Gai da ideien arteko lotura garbi adieraztearren lotura-hitz-multzo zabal bat eraginkortasunez erabiltzeko

B2

Gai da kohesio-mekanismo batzuk eraginkortasunez erabiltzeko esaldiak lotu eta diskurtso argia eta
koherentea osatu ahal izateko, nahiz eta hitzaldi luzeetan nolabaiteko “urduritasuna” erakuts dezakeen.
Gai da, oro har, testuak ongi egituratzeko eta koherentziaz sortzeko, zenbait lokailu eta kohesio-baliabide
erabiliz.
Gai da testu luzeak paragrafo logiko eta argien bidez egituratzeko.
Gai da kontra-argudioak txertatzeko diskurtso-testu erraz batean (adibidez, “hala ere” erabiliz).

B1

A2

A1
AurreA1

Gai da elementu labur, zehatz eta bakunak lotzeko, sekuentzia kohesiodun eta lineal bat sortzearren.
Gai da esaldi luzeak osatu eta elkarren artean lotzeko, esaterako kontakizun batean, kohesio-mekanismo
gutxi batzuk erabiliz.
Gai da testu luze bat paragrafo erraz eta logikoen bidez banatzeko.
Gai da lokailu ohikoenak erabiltzeko, esaldi errazak lotzean, istorioren bat kontatzean edo zerbait osagaizerrenda moduan deskribatzean.
Gai da hitzak/zeinuak edo hitz-/zeinu-multzoak lokailu errazen bidez lotzeko; adibidez, “eta”, “baina”, “-lako”,“-gatik” erabilita.
Gai da hitzak/zeinuak edo hitz-/zeinu-multzoak oso oinarrizko lokailuen bidez lotzeko; adibidez, “eta” edo“orduan” lokailuen bidez.
Ez dago deskriptorerik.

Zehaztasun proposizionala
Eskala honi dagokio norberak adierazi nahi duena zehatz-mehatz adierazteko gaitasuna; hau da, ikasleak edo
erabiltzaileak zer neurritan adieraz ditzakeen xehetasunak eta esanahiaren ñabardurak, adierazi nahi lukeen
mezu ideala kaltetu gabe. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f kasuan kasuko egoera eta informazioa (A1 mailatik B1 mailara); B2 mailatik aurrera, ez dago mugarik, ikaslea
edo erabiltzailea gai izango baita xehetasunak modu fidagarrian adierazteko, baita egoera zailetan ere;f ematen den informazioaren xehetasun- eta zehaztasun-maila;
f probabilitatea, konpromisoa, iritzia eta abar argitzeko, azpimarratzeko eta zehazteko gaitasuna.
Zehaztasun proposizionala

C2

Gai da esanahi-ñabardura xeheak zehatz transmititzeko, zuzentasun handi samarrez erabiliz elementu
modalizatzaile asko (adibidez, maila adierazten duten adizlagunak edo mugak adierazten dituzten
esaldiak).
Gai da enfasia emateko, bereizteko eta anbiguotasuna saihesteko.

C1

Gai da iritziak eta baieztapenak zehatz mailakatzeko, ziurtasun/ziurtasun ezaren, uste/ zalantzaren,
probabilitatearen eta abarren arabera.
Gai da elementu modalizatzaileak eraginkortasunez erabiltzeko, adierazpen, argudio edo jarrera baten
indarra adieraztearren.

144. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Zehaztasun proposizionala
B2

Gai da informazio xehea eta fidagarria emateko.
Gai da oinarrizko ideiak komunikatzeko, baita egoera zailetan ere, baina baliteke eskasa izatea adierazpenindarra eta erabilera idiomatikoa.
Gai da ideia baten edo problema baten alderdi nagusiak xehetasun handi samarrez azaltzeko.

B1

Gai da informazio erraza eta praktikoa emateko, beretzat garrantzi gehieneko alderdia zein den
ulertaraztearren.
Gai da jakinarazi nahi duen ideia nagusia adierazteko.

A2

Gai da eguneroko gaiei buruzko informazio mugatuko truke erraz eta zuzenetan esan nahi duena
jakinarazteko, baina beste egoera batzuetan mezua egokitu behar izaten du.

A1

Gai da xehetasun eta behar pertsonal zehatzei buruzko oinarrizko informazioa modu errazean
komunikatzeko.

AurreA1

Gai da xehetasun pertsonalei buruzko oinarrizko informazioa modu errazean komunikatzeko.

Jariotasuna
Jariotasunak, lehen aipatu dugun moduan, badu esanahi zabal eta holistikoa (argi mintzatzea/zeinu egitea), eta
badu, orobat, esanahi tekniko eta psikolinguistikoa (norberaren errepertoriora jotzea). Jariotasunaren interpretazio
zabalaren baitan biltzen dira “Zehaztasun proposizionala”, “Malgutasuna” eta, hein batean behintzat, “Gaien
garapena” eta “Koherentzia eta kohesioa”. Horregatik, jarraian datorren eskala, jariotasunaren ikuspegi estu eta
tradizionalean ardazten da bereziki. Hona hemen eskala honetan lantzen diren kontzeptu nagusiak:
f adierazpena eraikitzeko gaitasuna, zalantzak eta etenaldiak egin arren (behereneko mailak);f adierazpen edo elkarrizketa luzeak izateko gaitasuna;f aise eta bat-batean adierazteko gaitasuna.
Jariotasuna
C2

Gai da luze aritzeko, berezko jariotasunez, zalantzarik izan barik edo ahalegin handirik egin gabe.
Honakoetan baino ez da isiltzen: pentsatzen duena adierazteko hitz egokiena zehatz zein den erabakitzean
eta adibide edo azalpen egokia bilatzean.

C1

Gai da jariotasunez eta bat-batean jarduteko, ahalegin handirik egin gabe. Kontzeptualki zaila den gai
batek bakarrik eten dezake hizkuntzaren berezko jariotasuna.
Gai da bat-batean komunikatzeko, jariotasun handiz eta adierazpen-erraztasun handiz sarritan, baita
hizkuntza luzeago eta konplexuagoetan ere.

B2

B1

A2

Gai da erritmo nahiko bertsuko diskurtsoak ekoizteko, baina zalantza egin dezake egiturak eta esapideak
aurkitzeko, eta eten luze gutxi batzuk egiten ditu.
Gai da elkarrizketan jariotasunez eta bat-batekotasunez jarduteko, eta horri esker gai da xede-hizkuntzan
diharduten erabiltzaileekin ohiko elkarreragina izateko, solaskide bati nahiz besteari tentsiorik sortu gabe.
Gai da nahiko erraz adierazteko. Nahiz eta diskurtsoa osatzeko arazoren batzuk izan, eta horretan etenak
eta “irteerarik gabeko bideak” agertu, gai da eraginkortasunez eta laguntzarik gabe aurrera egiteko.
Gai da bere diskurtsoari eusteko, nahiz eta oso nabarmenak diren gramatika eta lexikoa ordenatzeko eta
zuzenketa egiteko etenak, batez ere ekoizpen askeko tarte luzeetan.
Gai da esku-hartze laburretan esan nahi duena era ulergarrian esateko, nahiz eta oso nabarmenak diren
etenak, hasierako zalantzak eta birformulazioa.
Gai da eguneroko bizitzako gaiei buruzko esaldiak osatzeko, truke laburretan moldatzeko adinako
erraztasunez, nahiz eta zalantza oso nabarmenak izan eta hasieran trabatu.

A1

Gai da enuntziatu oso labur, bakartu eta aurrez prestatuekin moldatzeko, eten asko eginez esapideak
bilatzeko, hitz/zeinu ez hain arruntak ekoizteko eta komunikazioari eusteko.

AurreA1

Gai da adierazpen oso laburrak, isolatuak eta aurrez prestatuak egiteko, keinuak erabiliz eta, premiazkoa
izanez gero, laguntza behar duela adieraziz.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: hizkuntzaren komunikazio-gaitasunak 145. orrialdea

6. atala:
EEMBaren DESKRIPTORE-ESKALA ARGIGARRIAK:ZEINU-HIZKUNTZAKO GAITASUNAKEEMBko deskriptore ugari, bereziki ahozko komunikazio-jarduerekin lotuta daudenak, ahozko hizkuntzan bezala
erabil daitezke zeinu-hizkuntzan ere, zeinu-hizkuntzak komunikazio-funtzio berdinak betetzeko erabiltzen
baitira. Horregatik, deskriptore hauek ez dagozkio modalitate jakin bati, eta deskriptoreen formulazioa aldatu
da, hain zuzen ere, hori azpimarratzeko. Nolanahi ere, badira alde nabarmen batzuk zeinu-hizkuntzen eta
ahozko hizkuntzen artean, jakina. Funtsean, zeinu-hizkuntzetan espazioaren erabilerarekin lotutako gaitasun
gramatikalei dagokiena: “gaitasun diagramatikala” esaten diogu horri. Era berean, “testu” terminoa era zabalagoanulertu behar da, eta testuen baitan bildu behar dira bideoan grabatutako zeinuzko adierazpenak, idatzizko gidoi
batean oinarriturik ez daudenak. Gaitasun horiek gainditu egiten dituzte ahozko komunikazioaren ezaugarri
paralinguistikoak. Pertsona, leku eta objektu garrantzitsuak zehazteko eta gero horiek aipatzeko erabiltzen dazeinu-espazioa, halako mapeo espazial baten gisan. Zeinu-hizkuntzek badute, beste hizkuntza guztiek bezala,beren sintaxia, semantika, morfologia eta fonologia. Zeinu-hizkuntzen artean bada alderik, noski, zeinu-hizkuntza
ezberdinak baitaude, herrialdearen arabera; are, herrialde batzuetan zeinu-hizkuntza bat baino gehiago dago.
Hala ere, zeinu-hizkuntzek badute antzekotasunik ere; adibidez, deiktikoen, izenordainen eta egitura sailkatzaileen
erabilera. Bestalde, nahiz eta eskuen eta besoen mugimenduak hartu izan diren zeinu-hizkuntza bideratzeko
tresna nagusi gisa, zeinu-hizkuntzan barra-barra erabiltzen dira eskuzkoak ez diren elementuak (hala nolaaurpegiera, gorputzaren orientazioa, buruaren mugimenduak, etab.) eta ekintza eraikiak.
Komunikatzeko eta ahozko hizkuntzen erabiltzaileekiko harremanaren isla moduan, zeinu-hizkuntzaren
erabiltzaileek, beren zeinu-errepertorioaz aparte, hitzak edo izenak adieraz ditzakete letraka, esku-alfabetoa
deritzona baliatuz. Ahozko hizkuntzako letra bakoitzari esku-forma bat esleitu zaio, gutxi gorabehera. Denborak
aurrera egin ahalean, lexikalizazio- eta fonologizazio-prozesuak gerta litezke. Edonola ere, esku-alfabetoa ezagutzen
ez direnak adierazteko erabiltzen da; adibidez, izen propio bat esateko edo zeinu-hizkuntza jakin batean zeinu
ezarririk ez duen kontzeptu bat adierazteko. Hortaz, “esku-alfabetoa” kontaktu bidez sortu den fenomenoetako
bat da, ahozko hizkuntzen idatzizko jakinduria eskuratzeko aukera bermatzen duena. Are gehiago, esku-alfabetoa
erabili ohi da adierazpen berriak mailegatzeko ahozko hizkuntzetatik, eta baliteke horiek, azkenean, lexikalizatzea.
Zeinu-hizkuntzako gaitasunei dagozkien kategoriek zerikusia dute ahozko hizkuntzetako gaitasun linguistiko,pragmatiko eta soziolinguistikoekin, eta, horregatik, berariaz zeinu-hizkuntzei dagozkien deskriptore-eskalakeskainiko dira hemen. Ulermen- eta ekoizpen-gaitasunen eskalak eskaintzen dira hemen, zazpi bikotetan
sailkatuta: gaitasun linguistikoko bi, gaitasun soziolinguistikoko bat eta gaitasun pragmatikoko lau.
Zeinu-hizkuntzako gaitasunetarako kalibratu diren deskriptore gutxi batzuk globalagoak dira, lehenago aipatu
ditugun deskriptoreak bezala. Halere, zeinu-hizkuntzako gaitasunetan mantendu ditugu, erakusten dutelako
eduki-koherentzia dagoela zeinu-hizkuntzako eta beste alorretako deskriptoreen artean.

147. orrialdea

17. irudia – Zeinu-hizkuntzako gaitasunak
Zeinu-hizkuntzako gaitasunak

Gaitasun linguistikoa
Zeinu-hizkuntzako
errepertorioa(ulermena/ekoizpena)

Gaitasunsoziolinguistikoa
Egokitasun
soziolinguistikoa eta
errepertorio kulturala(ulermena/ekoizpena)

Zehaztasun diagramatikala(ulermena/ekoizpena)

Gaitasun pragmatikoa

Zeinuzko testuaren egitura(ulermena/ekoizpena)
Kokapena eta ikuspegiak(ulermena/ekoizpena)
Hizkuntzaren kontzientzia
eta interpretazioa(ulermena)
Presentzia eta eragina(ekoizpena)
Prozesamenduaren
abiadura (ulermena)
Zeinuzko jariotasuna(ekoizpena)

6.1. GAITASUN LINGUISTIKOA“Zeinu-hizkuntzako errepertorioa”ri eta “Zehaztasun diagramatikala”ri dagozkien deskriptoreak aurkeztuko
dira. Bereizketa horrek, berriro ere, ezagutzaren eta kontrolaren arteko dikotomia islatzen du, aurreko atalean
gramatikari eta hiztegiari zegozkion eskaletan aipatu dugun beste dikotomiaren antzekoa dena (elementuak
eta kontrola/zuzenketa).

Zeinu-hizkuntzako errepertorioa
Bi eskala hauetan biltzen diren hizkuntz baliabideak bietan erabiltzen dira, bai zeinu-hizkuntzaren ulermenean bai
horren ekoizpenean; adibidez, eskuzkoak ez diren ezaugarriak uztartzen direnean eskuen formekin –erreferentziak
egiteko–, eta, beharbada, baita eskuen mugimendu eta norabidearekin ere –adierazi nahi denaren beste alderdibatzuk islatzeko–.
Zeinu-hizkuntzetan barra-barra ekoizten dira zeinuak. Ahozko hizkuntzetan bezala, zeinu-hizkuntzaren lexikoakbi sarrera-mota biltzen ditu: aurrez ezarritako elementu lexikoak eta zeinu edo forma (berriak) osatzeko erabiltzen
diren elementuak, hurrenez hurren. Ezarritako zeinuek aipatzeko modu finko bat dute, eta hori agertu ohi dazeinu- hizkuntzen hiztegietan. Lexikoa ekoizteko elementuek harremanak osatzen dituzte eskuen forma-multzo
mugatu batekin; horrela, gertakarien deskribapen berri eta dinamikoak deskriba daitezke zeinuak egiteko
espazioan. Adierazpide asko hiru dimentsiotan egiten dira; horregatik, formulazio aldakorrak baina zehatzak egindaitezke. Ikasleek gaitasun horiek garatzen dituzte, adierazpenaren era askotako premien arabera, uztarketarenmugez jabetuz eta xede estilistiko eta estetikoen printzipioak ikasiz.
Zeinu hizkuntzetan ekoizpen-elementuen proportzio handia dagoenez, jarduera hartzaileetan beharrezkoa daprozesatzeko gaitasun handia izatea; izan ere, aldi berean prozesatu behar baitira azpiegitura morfofonologikoak
eta morfosintaktikoak; gainera, gogoan izan behar dira erreferentzia espazialen testuinguruak ere. Laburbilduz,
zeinuen ekoizpenean, gogoan gorde beharreko elementuak baliatzen dira, zeinen uztardurak ez baitira agertzen
zeinuen hizkuntzaren lexikoan; hortaz, ulertzeko, zeinuak berraztertu beharra dago. Komunikazio-behar jakinbatzuk betetzeko –mezu bat zeri buruz den oro har ulertzea baino askoz harago doazenak–, ikasleek berriro
aplikatu behar dituzte zeinuen ekoizpeneko arau gramatikalak eta konbinazioen mugak, erreferentzia espazialak
gogoan izan, eta kontuan hartu behar dute ea xede estilistiko eta estetikoetako printzipioak aplikatu ote

148. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

daitezkeen. Ikasle batzuen arabera, baliabide lexikoek ez dute zeinu-hizkuntza ulertzeko prozesua errazten, ez
behintzat ahozko hizkuntzen ulermen-prozesuetan gertatzen den neurri berean.
Hona hemen eskala hauetan dauden funtsezko kontzeptuak:
f zeinu-hizkuntzetako oinarrizko formak, multzoak eta eskuzko zeinuen esanahiak ezagutzea, erregistroak
eta aldaerak barne;
f zeinu hizkuntzetan izendatzeko, aipatzeko eta zeinuak egiteko erabiltzen diren elementuen oinarrizko
ezagutza linguistikoa, kontuan hartuz prozesu morfosintaktiko zein morfologikoak eta aldibereko eraikuntzak;
f eskuzko alderdiak ezagutzea, hala nola zeinu lexikoak, esamoldeak eta hitz-multzoak, baita zeinuen
ekoizpenean erabiltzen diren elementu morfofonologikoak ere;f zeinuen erroak eta eskuzkoak ez diren elementuak ezagutzea; adibidez, begien, buruaren, gorputzaren
eta gorputz-mugimenduaren erabilera, zeinuen abiadura, artikulazioaren hedadura eta abar, bai eta
horiekin lotutako mugak ere; horrelako formak erabiltzen dira zeinuak interpretatzeko, izendatzeko eta
erreferentziak egiteko;
f zeinuen konbinazioari dagozkion elementuak ezagutzea, eskuzkoak izan zein ez (forma finkoak, esamoldeak
eta formulak), eta orobat ezagutzea zeinuen ekoizpenean baliatzen diren arau morfofonologikoak; horren
barruan sartzen da, adibidez, zeinu-hizkuntza jakin bateko esku-formen azpisailak ezagutzea;
f hizkuntzari lotutako ezagutza espezifikoa, eskuzkoak diren eta eskuzkoak ez diren elementuak konbinatzeari
dagokiona, zeinuak osatzeko; izan ere, elementuak, eskuzkoak izan zein ez, ez baitira modu isolatuan“azaleratzen”;
f esanahi eta konnotazioen ezagutza kontzeptuala, erabiltzaile edo ikasleak metaforak edo ironia adierazi
edo ulertzeko moduan;f oro har, zeinuetako elementuak –eskuzkoak zein ez– ulertzeko eta erabiltzeko gaitasuna erakustea.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: zeinu-hizkuntzako gaitasunak 149. orrialdea

150. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Gai da ekintzak, objektuak eta horien arteko loturak zenbait modutara eta aiseadierazteko, sailkatzaile egokiak erabiliz (esku batekin edo biekin).
Gai da ekoizpen-zeinu egokia erabili (adb. sailkatzaile bat) eta esanahi jakin bat
azpimarratzeko.
Gai da zeinu ulergarriak egiteko esku bakarrarekin (esku “nagusiarekin”).
Gai da, termino orokor bat erabiltzen duenean, esaldi bat erantsi eta zehazki esannahi duena argitzeko (adibidez, gai da “hilketa” terminoari buruzko zehaztasunak
emateko, hiltzeko erabili den armaren keinua eginez).
Gai da gai bati buruz zabal jarduteko, gaiaren alderdiak kontuan hartuz.
Gai da zuzeneko diskurtsoa eta zeharkako diskurtsoa tartekatzeko.
Gai da gai konplexuei buruz zeinuz jarduteko, solaskideek ulertzeko moduan eta
zehaztasunez.
Gai da zeinuen estiloa egokitzeko, deskribatzen ari den edukiaren edo objektuaren
arabera.
Gai da ekintza produktibo erraz bat aurkezteko, errepresentazioaren eta ekintza
eraikiaren bidez.
Gai da dagokion testu-motarekin bat datozen zeinu berezituak erabiltzeko.
Gai da “ekintza eraikia” erabiltzeko (ekintzen imitazioa egiten da banan-banan).
Gai da bere iritzia adierazteko, beti, baita besteek beren ikuspuntuak eta iritziak
aurkezten ari direnean ere.
Gai da eduki bera beste hizkuntza batean adierazteko.
Gai da zeinu produktiboak eta lexikoak tartekatzeko.
Gai da informazioa komunikatzeko zeinu produktiboak bakarrik erabiliz.
Gai da zeinu lexikoak ordezkatzeko zeinu produktiboen bidez; adibidez, keinuak
erabiliz eta bestelako eraikuntza sailkatzaileak baliatuz.

Gai da ahoarekin egindako keinuak ulertzeko testuinguruaren arabera.
Gai da bere alorrari dagozkion testu teknikoak ulertzeko eta horietan biltzen den
informazioa, ideiak edo iritziak erabiltzeko.
Gai da argibide, gurari, gomendio eta abar espezifiko eta zehatzak ulertzeko.

Gai da pertsona eta instituzio ezagunen zeinuzko izenak ulertzeko eta nori/zeri
dagozkion esateko.
Gai da esku-forma zehatzen bidez adierazten diren esanahi-ñabardurak bereizteko.
Gai da esamoldeak ulertzeko (baita tokiko komunitatearen zeinuak ere).
Gai da zer adierazi nahi den ulertzeko, baldin eta zeinu-egileak parafrasi bat egiten
badu, dagokion kontzeptuaren zeinua egin gabe.

Gai da eguneroko egoeretan erabiltzen diren zeinuen kopuru zabal bat ulertzeko.
Gai da ezagutzen ez dituen zeinu indibidualen esanahia ondorioztatzeko, esaldiaren
testuinguruari erreparatuta.

46. Gorputz-atalak bereizteko prozesu honi “body partitioning” deritzo ingelesez.

B2

C1

C2

Gai da esan nahi duena adierazteko, zeinu abstraktu eta poetikoen bidez.
Gai da kontzeptu eta esamolde abstraktuak formulatzeko; adibidez, arlo
akademikoan eta zientifikoan.
Gai da esku batekin zeinu lexiko bat egiteko (aditz deskribatzaile edo lexikalizatu bat;esaterako, “bilatzea”), eta, aldi berean, beste eskuarekin “ekintza eraikiari” dagokion keinua
egiteko (hau da, bere buruari hazka egitea zenbait tokitan, zerbaiten bila ari balitz bezala)46.
Gai da ekintza konplexu bat modu estetikoan adierazteko; adibidez, eskuen formak
erabiliz eta, horri esker, adierazpen ludikoa sortuz.

Ekoizpena

Gai da kontzeptu abstraktuak ulertzeko –zientziaren alorrekoak, adibidez–, eta
dagokion testuinguruari esleitzeko.
Gai da fenomenoen deskribapen sortzaileak edo berriki sortuak ulertzeko (adib.,objektu hegalari ezezaguna).
Gai da gain sorta bati buruzko testu zailak ulertzeko eta zeri buruzkoak direnazaltzeko.

Ulermena

Zeinu-hizkuntzako errepertorioa

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: zeinu-hizkuntzako gaitasunak 151. orrialdea

A2+

B1

Gai da esku-alfabetoa azkar eta zehatz erabiltzeko.
Gai da, ulermena errazte aldera, konparazioak egiteko esaten ari denaren eta
hartzaileak ezagutzen duen gauza, irudi edo egoeren artean (adib., “arantzurdea
triku handi baten modukoa da”).
Gai da ekoizpen-zeinu ezberdinak erabiltzeko (adib., objektuen erabilera erakusten
duten esku-formak), ekintza bat deskribatzeko.
Gai da ahoaren keinuak modu berezituan erabiltzeko, testuinguruari egokituta.
Gai da baliabide ezberdinak erabiltzeko (adib., eskuzkoak ez direnak, hala nolaaurpegiera, esku-formak, eskuen norabidea, mugimendua), objektu baten neurria
eta tankera deskribatzeko.
Gai da, ahoaren keinuak eta ekintza eraikia erabiliz, ezaugarri pertsonalak
aurkezteko.
Gai da pertsona edo objektu baten ezaugarri garrantzitsuak deskribatzeko eskuforma egokiak erabiliz.
Gai da zeinu produktiboak testuinguruaren arabera egokitasunez aldatzeko.
Gai da, ekintza erraz eta indibidualak aurkeztean, bere ekarpenaren zati bat “ekintza
eraikia” erabiliz egiteko.
Gai da pertsona edo protagonista baten izaera eta ezaugarriak adierazteko, keinuak
erabiliz.
Gai da ekintzak edo gertaerak zeinu produktiboen bidez aurkezteko.
Gai da bere zeinuen neurria moldatzeko (handiagoak, txikiagoak), egoeraren
arabera.
Gai da pertsona baten deskribapen orokorra egiteko eta honako ezaugarri hauek
deskribatzeko: aurpegiera, azalaren kolorea, makillajea, orrazkera eta lanbidea.
Gai da, elementu lexiko produktibo egokiak erabiliz eta zeinu lexikoen beharrikgabe, zerbaiti erreferentzia egiteko; adibidez, animaliak izendatzeko.
Gai da ahoaren formak zehaztasunez egiteko, eduki berezitua adierazteko.
Gai da zenbait zeinu erabiltzeko.
Gai da argumentu edo kontakizun baten alderdiak aurkezteko (adibidez, iraupena:“gau osoan egin zuten lan”).
Gai da, zerbait azaltze aldera, adibideak emateko.
Gai da bi gauzen arteko aldea argi adierazteko.
Gai da informazioa labur eta modu minimoan adierazteko, baina ulertzeko moduan.
Gai da, aurrez prestatu badu, eztabaidagai den gaiari buruzko izen eta termino
egokiak erabiltzeko.
Gai da pertsona baten ezaugarriak deskribatzeko.

Gai da informazio garrantzitsua ateratzeko testu labur batetik, baldin eta modu
sinplean eta egitura argiarekin aurkeztua badago.
Gai da antzekoak diruditen zeinuak bereizteko.
Gai da objektu bat nolakoa den ondorioztatzeko, eskuzkoak ez diren keinuen eta
errepresentazioaren bidez.
Gai da zeharkako inferentziak egiteko istorio bateko pertsonaien ezaugarriei buruz,
zeinu-egilearen aurpegierari erreparatuta.

Gai da zeinuzko testu batetik informazio hautatua ateratzeko, adibidez, ordutegia,
parte-hartzaileak, tokia edo hitzorduak eta “nola” edo “zergatik” galderei lotutako
argibideak.
Gai da modu produktiboan adierazitako ekintzak eta prozesuak ulertzeko.
Gai da gertakarien sekuentzia kronologikoa identifikatzeko, eskuzkoak ez direnzantzuei erreparatuz (denboraren aldetik hurbilekoak edo urrunekoak direngertaerak).
Gai da, zeinu-egileak pertsona edo animalien imintzioak egiten dituenean, zer izakimotari buruz ari den ulertzeko.

Gai da pertsona batek zeinu produktiboak soilik erabiliz adierazi duen edukia
ulertzeko.
Gai da gorrentzat diseinatutako gailu tekniko arruntei dagozkion terminoak
ulertzeko.
Gai da aditz modalen esanahia ulertzeko; adibidez, ahal (ahalmena), behar (agindua),
nahi (gogoa).
Gai da informazio espezifikoa ateratzeko eguneroko testuetatik (adibidez, zenbakiak,
izenak, tokiak, pertsonak).
Gai da zeinuak ulertzeko baldin eta zeinu-egileak irudiak eskaintzen badizkio, edukia
irudikatzeko.

Zeinu-hizkuntzako errepertorioa

152. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Gai da bere iritzia emateko.
Gai da informazio bisual erraza, hala nola ekintzak eta senidetza-harremanak,adierazteko.
Gai da eskakizun zuzen bat zeinuz adierazteko.
Gai da kopuru bat keinuen bidez adierazteko.
Gai da gertutasuna eta distantzia adierazteko, keinuak edo eskuzkoak ez diren
baliabideak erabiliz.
Gai da arropen diseinua, kolorea eta testura deskribatzeko.
Gai da ahoarekin keinuak egoki egin eta, horien bidez, itxura bera duten zeinuak
bereizteko.
Gai da, besteak beste, izenak eta esamolde teknikoak letreiatzeko, esku-alfabetoa
erabiliz.
Gai da itxura fisikoa deskribatzeko (altuera, zabalera, luzera).
Gai da eskaera zuzenak zeinuz egiteko.
Gai da jendea agurtzeko esamoldeak, arauzkoak, zeinu bidez egiteko.
Gai da pertsona bat deskribatzeko, haren aurpegiera, orrazkera edo ezaugarri
fisikoak aipatuz, edo, bestela, pertsonak sarritan janzten dituen arropak aipatuz.
Gai da esku-forma argiak eta anbiguoak ez direnak osatzeko.
Gai da hilabeteen, astegunen eta eguneko orduen zeinu lexikoak egiteko.
Gai da bere iritzia adierazteko (adostasuna, desadostasuna).

Gai da, pertsona edo objektu baten deskribapen zabalean, xehetasunak
identifikatzeko; adibidez, gorpuzkera, orrazkera edo lanbidea.
Gai da objektu edo leku baten gertutasun edo distantziari buruzko informazioa,
eskuz adierazten ez dena, ulertzeko.
Gai da eskuekin adierazten ez diren esanahiak ezagutu eta egoki interpretatzeko.
Gai da solaskide batek beste pertsona baten adierazpena dela-eta zerbait adierazi
nahi duenean egiten dituen zeinu kodifikatuak ezagutu eta ulertzeko.
Gai da zeinu-egileak egindakoari buruzko txosten sinpleak ulertzeko.
Gai da argibide, gurari, gomendio eta abar sinpleak ulertzeko.

Gai da agindu zuzenak ulertzeko (adib., “ireki atea”).
Gai da eskuz adierazten ez diren kopuruak ulertzeko.
Gai da arropen deskribapenak ulertzeko (patroia, kolorea).
Gai da proportzio, kopuru eta tamaina-ratioei buruzko informazioa ulertzeko.
Gai da ahoaren forman bakarrik bereizten diren zeinuak bereizteko.
Gai da zeinuak ulertzeko, esku-formekin moldatu badira ere.
Gai da ahoaren formak esanahiari gehitzen dion ekarpena ulertzeko; adibidez,
masailak puztu edo estutzean.
Gai da objektuen forma zein den identifikatzeko, eskuzkoak ez diren zeinuen bidez
deskribatzen direnean.
Gai da ezezko adierazpen sinpleak ulertzeko, “ez” hitzarekin edo burua astinduz
adierazten direnean.
Gai da esamoldeak ulertzeko esku-alfabetoari esker, baldin eta ez badu zeinu lexikoa
ulertzen.
Gai da solaskidearen erantzuna identifikatu eta ulertzeko, haren aurpegieraren bidez(adostasuna/ukoa).

A2

A1

Zeinu-hizkuntzako errepertorioa

Zehaztasun diagramatikala
Zehaztasun diagramatikalak honako alderdi hauek deskribatzen ditu: adierazpide sintaktikoen egokitasuna,zehaztasuna, doitasuna eta konplexutasuna. Alderdi horiek denek, batera hartuta, zeinuzko adierazpenen
bidez esan nahi denaren ulergarritasuna baldintzatzen dute. Eskuzkoak diren eta eskuzkoak ez diren gaitasunak
biltzen dira: arau eta printzipio sintaktikoen ezagutza eta horiek betetzea, zeinuak egiteko espazioaren erabilera,
beharrezko gorputz-adierazpena, buruaren mugimenduak eta abar. Gaitasun hartzaileak, berriz, hauek dira:mintzaldiaren zatiak egoki aztertzea, egituratutako esamoldeen harreman espazialak, esaldi eta perpausen
ekarpen zehatza, eskuzkoak ez diren markak (adib., helmena eta erreferentzia espazialak adieraztea edo galdegaia
esaldiaren aurrean jartzea).
Gaitasun horiek zerikusia dute testualitatearen adierazpenarekin (“Testuaren egitura”), zeinuzko testuak
egituratzeko erabiltzen baitira, zenbait estrategiaren bidez; esaterako, zeinuak egiteko espazioa modu jakinbatean antolatuz, ideia berri bat txertatu aurretik galdera erretorikoak eginez, etab. Halaber, eskala honek badu
antzekotasunik “Zeinu-hizkuntzako errepertorioa” deritzon eskalarekin, kontuan hartzen baitu eskuzkoak direneta eskuzkoak ez diren formen esanahien ezagutza. “Zehaztasun diagramatikala” eskalak, horrenbestez, berebaitan biltzen ditu eskuzkoak ez diren eta eraikuntza edo esanahi gramatikal jakinak adierazteko balio duten
elementuak, adibidez, bekainak altxatzeko keinua.
Hona hemen ulermenari dagokion eskalan dauden funtsezko kontzeptuak:
f diskurtsoko erreferenteak eta harremanak, zeinu-espazioan kokatzen direnak, zehatz-mehatz buruz ikastea;
f erreferentzien interpretazioa (adibidez, zeinu-espazioan ezarritako elementuak, deiktikoak, izenordainak,
sailkatzaileak, kongruentzia, etab.);f zeinuak egiteko espazioa egoki erabiltzea, existitzen diren arauak kontuan hartuz;
f denboran kokatutako gertakizunak, denborazko loturak eta denborari dagozkion erreferentziak interpretatzea;
f eskuzkoak ez diren elementuak interpretatzea (adibidez, enborraren erabilera eta helmena, aurpegiera,
begirada);
f zeinuen sekuentziak eta mendeko perpausak ulertzea;
f jokatutako formak ulertzea; adibidez, aditzak edo bestelako predikatuak.
Hona hemen ekoizpenari dagokion eskalan dauden funtsezko kontzeptuak:
f zeinuak egiteko espazioa egoki erabiltzea, existitzen diren arauak kontuan hartuz;
f denboran kokatutako gertakizunak adieraztea eta denborazko loturak azaltzea, denborazko erreferentzia
egokiak baliatuz;
f erreferentzien funtsa eta zehaztasuna (adibidez, zeinuak egiteko espazioan ezarritako elementuak, deiktikoak,
izenordainak, sailkatzaileak, etab.);f eskuzkoak ez diren mugimenduen zehaztasuna (adibidez, enborraren erabilera, gorputzaren erabilera
ekintza eraikiak artikulatzeko, aurpegiera, buruaren mugimenduak, etab.);f kontzeptu batzuk adierazteko beharrezkoak diren zeinu-sekuentzien zehaztasuna (adibidez, kausa eta
ondorioa);
f juntagailuak eta atalak bereizteko esamolde jakin batzuk erabiltzea;
f zenbait egitura erabiltzea; adibidez, aditzak jokatzeko gaitasuna;f zeinuzko testuak egituratzeko baliabide egokiak erabiltzea, dagokion testu-motaren arabera.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: zeinu-hizkuntzako gaitasunak 153. orrialdea

154. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Gai da testuko edukiak edo ekintzak zeinu-espazioan egoki kokatzeko, testua
egituratzeko moduan.
Gai da, testu motzetan, erreferentzia guztiak dagozkion eran erabiltzeko (zeinu
produktiboak, hatz erakuslea, etab.).

Gai da zeinu-espazioa nahieran baliatzeko (adibidez, eskuineko aldean zerbaiten“aldeko” argudioak adieraziz, eta ezkerrean, berriz, “kontrako” argudioak).
Gai da, egoeraren arabera, zeinuak egiteko espazio handi edo txiki bat erabiltzeko.
Gai da zeinu produktiboak eta denboraren adierazleak lotzeko (denbora-lerroak).
Gai da denbora-lerro egokiak erabiliz gertaera baten unea edo ekitaldi baten
iraupena azaltzeko (denborazko loturetan: aldi berean, aurretik/ondoren, bestebata bestearen ondoren).
Gai da zerbait nola egin azaltzeko (“X erabiliz”; “Y erabili gabe”).
Gai da denborazko loturak adierazteko (hiru lotura-mota: aldi berean, aurretik/
ondoren, bata bestearen ondoren).
Gai da, gorputzaren goiko aldearen posizioa erabiliz, denbora adierazteko;
adibidez, aurrerantz makurtu etorkizuna adierazteko.
Gai da denbora-lerro egoki bat sortzeko, iraganeko, orainaldiko eta etorkizuneko
gertakariak dagokion ordenan kokatuz.
Gai da, esaldi batean, zeinuen ordena aldatzeko, zerbait azpimarratzearren(adibidez, Subjektua-Aditza-Objektua, Subjektua-Objektua-Aditza,
Objektua-Subjektua-Aditza).

Gai da ekintzen eta gertaeren arteko denborazko harremanak bereizteko(aldibereko gertaerak, lehenagoko gertaerak, hurrenkera).
Gai da bereizteko ea ekintza batean pertsona (edo objektu) ugari dauden ala
zenbait ekintzatan pertsona (subjektu) bakarra dagoen.
Gai da, zeinuzko testuetan, zuzeneko eta zeharkako diskurtsoa bereizteko.
Gai da agenterik hartzen ez duten predikatuak ulertzeko; adibidez, “ura dario”.
Gai da galdera erretorikoak identifikatzeko, nahiz eta modu guztiz ekonomikoan
adierazi; adibidez, bekainak jasoz.
Gai da sailkatzaileak dagokion objektuari esleitzeko (adib., animaliei),
testuinguruari erreparatuz.
Gai da moduari buruzko modulazioak ulertzeko (adib., balantzaka, azkar, arrastaka
edo biraka).

Gai da gertaera errealak eta fikziozkoak bereizteko, esaldien arteko seinale
gramatikaletan oinarrituta.
Gai da pertsonaiak eta beren ekintzak bereiz mantentzeko, baita testu luzeetan ere.
Gai da esaldiak unitate gisa ezagutzeko eta testu labur batean zenbat esaldi
dauden adierazteko.
Gai da aditzaren aspektuak ulertzeko (adib., burutua).

B2

Ez dago deskriptorerik; ikus B2+.

Ez dago deskriptorerik; ikus B2+.

C1

Ez dago deskriptorerik; ikus B2+.

Ez dago deskriptorerik; ikus B2+.

Ekoizpena

C2

Ulermena

Zehaztasun diagramatikala

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: zeinu-hizkuntzako gaitasunak 155. orrialdea

B1

Gai da norbaitek zergatik egiten duzen zerbait adierazteko (helburua: … -tzeko).

Gai da zeinu lexiko moldatuak ulertzeko.

Gai da adjektibo konparatiboak eta superlatiboak adierazteko zenbait estrategia
identifikatzeko eta horien esanahia ulertzeko (adib., zeinuaren abiadura edo
tamaina aldatzea edo sailkatzaileak egoki erabiltzea).

Gai da pertsonei buruzko erreferentziak, hatz erakuslearekin eginak, egoki
interpretatzeko, baldin eta pertsona horiek ganoraz aurkeztu eta kokatu badituzte.

Gai da kausa eta ondorioa adierazteko (zerbaiten arrazoia).

Gai da denboraren joana azpimarratzeko, eskuzkoak ez diren zeinuen bidez (duela
gutxi gertatu direnak eta aspaldi gertatu zirenak bereizteko).

Gai da denbora-sekuentzia erraz bat adierazteko, zeinu-espazioa erabiliz.

Gai da, zeinuan bertan, zenbakiak txertatzeko (adibidez, egunen kopurua edo
zenbat pertsona ari diren mugitzen adierazteko).

Gai da, ekintza eraikia erabiliz, esanahia adierazteko.

Gai da forma bat deskribatzeko, eskuzkoak ez diren elementuak baliatuz.

Gai da eskuzkoak ez diren baliabideen bidez galderak egiteko (gorputzaren goiko
aldea gehi keinuak, bekainak).

Gai da esaldi-mota ezberdinak ongi erabiltzeko (adierazpenak, galderak, aginduak).

Gai da begirada egoki bideratzeko, aurrez aurkeztu dituen objektuak edo
pertsonak aipatze aldera.

Gai da asmoa adierazten duten esaldiak ulertzeko (xedeak, “…-tarako”).

Gai da, eskuzkoak ez diren keinuak erabiliz, honako hauek bereizteko: zer/noiz/
non/nola/zergatik galderak eta bai/ez erantzuteko galderak; baieztapenak eta bai/ez erantzuteko galderak.

Gai da objektuak eta pertsonak zeinu-espazioan kokatzeko, hatz erakuslearekin
seinalatuz eta, gero, horiek izenordainekin aipatuz.

Gai da denbora-lerro bateko gertaerak egoki ulertzeko (iragana, oraina edo
etorkizuna).

Gai da adjektiboekin konparazio egokiak egiteko, baita adjektibo superlatiboak
adierazteko ere; adibidez, zeinu produktiboak erabiliz edo mugimenduaren
tamaina edo abiadura aldatuz.

Gai da denbora-lerro bateko une bati erreparatzeko, hartara gertaera bat
iraganean, gaur egun edo etorkizunean gertatuko dela egoki adierazteko.

Gai da zeinu-espazioan loturak ezartzeko eta, ondoren, lotura horiek berriro
erabiltzeko.

Gai da galdera erretoriko bat egoki markatzeko, galderaren eta erantzunaren
artean etenaldi labur bat eginez.

Gai da bi esaldi lotzeko “nahiz eta” eta “arren” erabiliz.

Gai da galdera erretorikoak egiteko, hizkuntzaren ekonomia erabiliz; adibidez,
bekainekin bakarrik.

Ekoizpena

Gai da gertaera baten denbora, iraupena edo sekuentzia ondorioztatzeko denboralerro batetik.

Ulermena

Zehaztasun diagramatikala

156. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

A1

A2

Gai da, erabilitako objektuen deskribapenean oinarriturik, zeinu-egileak nolaparatzen edo kokatzen dituen ulertzeko.

Gai da modu produktiboan adierazitako denbora-adierazleak ulertzeko(“atzoko-egunaren-aurreko-eguna”, “duela-3-urte”, etab.), baldin eta denborazko
erreferentziak argiki azaltzen badira.

Gai da zerrendak eta sekuentziak ulertzeko (“eta”; “bai…, bai…”; “eta gero”).

Gai da zeinu sinpleen pluralak ulertzeko (adib., zenbakien bidez edo zeinuak
errepikatuz).

Gai da objektuen formak eta neurriak ulertzeko (adib., piramide baten forma) eta
objektu horiek identifikatzeko.

Gai da, norbait zuzentzen zaionean, eskaera zuzen bat, galdera bat edo agindu bat
den ulertzeko, eta dagokion eran erantzuteko.

Gai da ezezkoa adierazteko moduak bereizi eta ulertzeko.

Gai da zeharkako mezuak ulertzeko (galderak, eskaerak, nahiak, ukoa, etab.).

Gai da esku-forma moldatuak ezagutu eta ulertzeko.

Gai da harreman kausal oinarrizkoen esanahia ulertzeko (adib., “Berandu iritsi naiz,
trafiko handia zegoelako”).

Gai da aditzaren konkordantzia egoki interpretatzeko.

Gai da sailkapen-egiturak egoki interpretatzeko esaldi sinpleetan, baldin eta
zeinuak argi egiten badira.

Gai da esaldi-motak eta horien esanahia identifikatzeko, hitzen ordenaren bidez(baieztapenak, galderak, aginduak).

Gai da ulertzeko ea ekintza bat pertsona bakarrak edo pertsona batek baino
gehiagok egiten dituzten: “pertsona bat doa” vs “hainbat pertsona doaz”.

Gai da ulertzeko nola adierazten diren berdintasuna (“hau bezala[koa]”) eta
desberdintasuna.

Gai da plurala adierazteko, errepikapena erabiliz edo zenbakien bidez.

Gai da esaldi erraz bat eraikitzeko, zeinu lexikoak erabiliz.

Gai da objektu baten lodiera adierazteko, zeinu produktiboak erabiliz.

Gai da esaldi errazak eraikitzeko, Subjektua-Aditza-Objektua eta SubjektuaObjektua-Aditza ordenak erabiliz.

Gai da pertsona-izenordainak egoki erabiltzeko.

Gai da, esaldi errazetan, zeinu produktiboak egoki erabiltzeko.

Gai da zerrendak eta sekuentziak adierazteko (“eta”, “gainera”).

Gai da “baldin eta…” esaldiak erabiltzeko.

Gai da esku-formen sekuentzia bat argi eta zehatz gauzatzeko, ez soilik modu
isolatuan, baizik eta esku-formak elkarri lotu eta esaldiak osatuz.

Gai da elementu garrantzitsuak nabarmentzeko, horiek espazioaren erdiankokatuz.

Gai da giro bat aurkezteko (paisaia bat, esaterako), errepresentazio-zeinuekin.

Gai da lotura kausalik gabeko sekuentziak azaltzeko (“eta gero”, “eta hala”, “ondoren”,“horren ostean”).

Gai da aditzak ganoraz jokatzeko, konkordantziari eutsiz.

Gai da perpausen arteko harremanak ulertzeko, “nahiz eta” edo “hala ere” lokailuak
erabiltzen direnean.

Gai da baldintzazko esaldiak ulertzeko, adibidez, zer baldintzak (“baldin ba”)
eragiten duen ondorio jakin bat (“orduan”).

Gai da gauza batzuk zer baldintzatan egiten diren azaltzeko (“baldin eta…
orduan…”).

Ekoizpena

Gai da baldintza eta ondorioa identifikatzeko eta ulertzeko, baldintzazko
esaldietan.

Ulermena

Zehaztasun diagramatikala

6.2. GAITASUN SOZIOLINGUISTIKOA
Eskala honetan, ezagutza soziokulturalari dagozkion elementu batzuk txertatu dira, zaila izaten baita bi
kontzeptuen artean muga tinko bat ezartzea. Züricheko ikerketa-egitasmoan, gorren komunitateari eta gorren
kulturari dagokion ezagutza espezifikoari buruzko deskriptore-sorta bat neurtu zen. Tokiko kultura, ezagutzapartekatua eta baloreak ulertzeko, eta, ondorioz, zeinu jakin batzuen esanahia ulertzeko garrantzitsua izan arren,
eskualdeko kulturarekin loturiko kontu batzuk 9. eranskinean kokatu dira, deskriptore osagarriei dagokien atalean,eta, beharrezkoa baldin bada, tokian tokiko balioekin interpretatu eta horien adibideak gehitu behar lirateke.

Egokitasun soziolinguistikoa eta errepertorio kulturala
Eskala hau egokitasun soziolinguistikoari dagokion eskalaren baliokidea da –hizkuntzaren komunikazio-gaitasunen
atalean agertzen zen–. Egokitasun soziolinguistikoaz gainera (erregistroa, adeitasun-arauak, etab.), ezagutza
kulturalari eta erregionalari dagozkion elementu orokor batzuk bildu dira.
Hona hemen ulermenari dagokion eskalan dauden funtsezko kontzeptuak:
f erregistroak eta erregistro-aldaketak identifikatzeko gaitasuna;f agurren eta aurkezpenen egokitasuna ebaluatzeko gaitasuna;f zeinu-egileak erreferentearen edo kide baten estatus soziala kontuan hartzen duen bereizteko gaitasuna;f zeinu-espazioa (testuinguruaren eta hartzaileen arabera) egoki erabili den ebaluatzeko gaitasuna;f arau soziokulturalei, tabuei eta itxura egokiari buruzko ezagutza aplikatzeko gaitasuna;f begizko kontaktua egitea eta hari eustea;
f arreta pizteko baliabideak eta erantzuteko baliabideak ulertzeko eta erabiltzeko gaitasuna;f tokiko kultur(et)ako mugarriei, jendeari, gertaerei eta komunitatearen auzi nagusiei buruzko ezagutzabaliatzeko gaitasuna;f solaskideen zeinuak ikusita, haien jatorri soziala, jatorri erregionala eta tokiko loturak ondorioztatzeko
gaitasuna;f komunikazioan garrantzitsuak diren ezagutzak kontuan hartzeko gaitasuna (adibidez, laburdurak, baliabide
teknikoak).
Hona hemen ekoizpenari dagokion eskalan dauden funtsezko kontzeptuak:
f erregistroen erabilera eta erregistroz aldatzeko gaitasuna;f jendea agurtzeko eta aurkezpenak egiteko gaitasuna;f zeinuak egokitasunez egiteko gaitasuna, erreferenteen eta solaskideen estatus soziala kontuan hartuz;f zeinu-espazioa testuinguruaren eta hartzaileen arabera moldatzea; tokiko baldintzak kontuan hartzea;
f arau soziokulturalak, tabuak eta abar errespetatzea;
f begizko kontaktua egitea eta hari eustea;
f arreta pizteko baliabideak; feedbacka emateko baliabideak;f tokiko kultur(et)ako mugarriak, jendea, gertaerak eta komunitatearen alderdi nagusiak ezagutzea;
f solaskideen zeinuak ikusita, haien jatorri soziala, jatorri erregionala eta tokiko loturak adierazteko eta
ebaluatzeko gaitasuna;f komunikazioan garrantzitsuak diren ezagutzak kontuan hartzea (adibidez, laburdurak, baliabide teknikoak,
etab.).

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: zeinu-hizkuntzako gaitasunak 157. orrialdea

158. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Gai da kasuan kasuko hartzaileek gortasuna ezagutzen duten jakiteko eta,
beharrezkoa baldin bada, gauzak era esplizituan azaltzeko.
Gai da erregistro ezberdinetako zeinu lexikalizatuak egiteko.
Gai da gorren komunitateetan garrantzia duten egitateak eta gertaerak
adierazteko.

Gai da, kontatzen ari den gaiarekiko distantzia ezartze aldera, erregistro formal
egokia erabiltzeko.
Gai da norbaiten estatus sozialaren berri emateko, zeinuak egiteko espazioa
baliatuz (adib., zeinuak gorago eginez, pertsona hori zeinu-egilea baino estatusaltuagokoa dela adierazteko).

Gai da, pertsona baten erregistro linguistikoari erreparatuta, haren jatorria
ondorioztatzeko (jaioterria, adina, lanbidea).
Gai da ohartzeko ea testu baten erregistroa egokia den xede-hartzaileentzat.
Gai da ohartzeko ea testu batean behar den informazio guztia biltzen den, hartara
xede publikoak aurretiazko ezagutza0 jaso dezan eta ulergarri suerta dakion.
Gai da pertsona edo pertsonaia baten estatus soziala identifikatzeko, testuan
agertzen diren eskuzko erreferentziei zein bestelakoei erreparatuz.
Gai da gorren komunitatean barra-barra erabiltzen diren laburdurak ulertzeko.

Gai da testu bat xede-audientzia bati esleitzeko, zeinuaren neurrian oinarrituz;
adibidez, agertoki handi eta formala edo agertoki txiki eta intimoa.
Gai da testu bat testuinguru formal edo informal bati dagokion zehazteko,
testuaren sarreran agertzen diren ezaugarrien arabera –eskuzkoak zein eskuzkoak
ez direnak–.
Gai da epaitzeko ea pertsona batek modu kulturalki egokian aurkezten duen bereburua beste pertsona gor batzuen aurrean.
Gai da testuetan agertzen diren kultur erreferentziak identifikatu eta ulertzeko.
Gai da, testu bat ulertze aldera, bere herrialdeko gertaera, pertsona eta erakunde
garrantzitsuen zeharkako erreferentzietara jotzeko.

C1

B2

Gai da, testuak sortzean, arau soziokulturalak betetzeko; adibidez, erregistro egokia
erabiltzeko, adeitasun-arauak errespetatzeko eta gizarte-estatusa eta tabuak
kontuan hartzeko.
Gai da erregistroa kasuan kasuko hartzaileen arabera moldatzeko.
Gai da erregistro formala eta informala aise tartekatzeko.
Gai da erregistroaren ezberdintasun ez-lexikoak adierazteko, bai eskuzko
baliabideak eta bai eskuzkoak ez direnak erabiliz.
Gai da gorren bizipenekin lotutako txiste bat kontatzeko.

Gai da, erabilitako zeinuei erreparatuz, zeinu-egileak aukeratu duen erregistro
linguistikoa ezagutzeko.
Gai da ohartzeko noiz aldatzen duen zeinu-egile batek erregistroa (informaletik
formalera eta alderantziz).
Gai da ebazteko ea erabilitako erregistroak distantzia egokia mantentzen duen
testuarekiko.
Gai da solaskideen artean zer harreman sozial dagoen ondorioztatzeko(hurbiltasuna, hierarkia, etab.), haien iruzkinak aintzat hartuta.
Gai da pertsona baten estatus soziala adierazteko, besteak pertsona horri nola
zuzentzen zaizkion kontuan hartuta (eskuzko zeinuak interpretatuz, alegia).
Gai da dauden pertsonei buruzko erreferentzia sotilak ulertzeko; adibidez, zeinuegileak zeinu-espazio txikiagoa erabiltzen duenean edo esku bat jartzen duenean
hatz erakuslearen parera, hartara ez dadin argi ikusi zein seinalatzen ari den.

C2

Ez dago deskriptorerik; ikus C1.

Ulermena

Gai da arau soziokulturalak identifikatzeko testu ezezagunetan (adib., erregistro
egokia, adeitasunezko formak, estatus soziala, tabuak).
Gai da ezagutzeko zeinu-egileak istorio bateko pertsonaiei haien berezko profil
linguistikoa transferitu badie, eta gai da profil hori zertan datzan deskribatzeko.

Ulermena

Egokitasun soziolinguistikoa eta errepertorio kulturala

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: zeinu-hizkuntzako gaitasunak 159. orrialdea

Gai da zeinu-espazioa moldatzeko, testuinguruaren eta hartzaileen arabera.

Gai da konturatzeko ea solaskideak egoki erantzuten dien formulazko esapideei;
adibidez, “eskerrik asko” esamoldeari.

Gai da zeinuzko komunikazioari eragiten dioten inguruko elementuak kontuan
hartzeko (argia, mahai gainean objekturik badagoen).

Gai da, ezagutzen ez duen pertsona gor batekin topo egitean, hari zuzentzeko
baliabide egokiak erabiltzeko.

Jende gorraren eta entzuten duen jendearen arteko komunikazioa ahalbidetzeko
erabiltzen diren ohiko baliabide teknikoak ezagutzen ditu, eta gai da horiek
izendatzeko.

Gai da zuzenean egin zaion eskakizun edo agindu bat onartzeko edo horri ezetz
esateko.

Gai da, zeinuak egin bitartean, solaskideari begiratzeko.

Gai da zeinu-egileen komunitateekin lotutako ohiko zeinuzko laburdurak
erabiltzeko.

Gai da norbaiten estatus soziala eskuzkoak ez diren baliabideen bitartez
adierazteko; adibidez, begiradaren norabidearekin.

Gai da zeinuzko xede-hizkuntzaren kulturaz duen ezagutza baliatu eta kulturak
baldintzatutako zenbait zeinuren iturburua azaltzeko (adibidez, jende ezagunaren,erakundeen eta tokien izenak).

Gai da jende gorraren aurrean bere burua egoki aurkezteko.

Gai da erregistroaren arloko ezberdintasunak, eskuzko zeinuen bidez zein
eskuzkoak ez diren keinuen bidez adierazten direnak, identifikatzeko.

Gai da norbaitek hitza hartu nahi duela ohartzeko (adib., eskua altxatu edo
norbaiten besoan kolpetxo bat jo duelako).

Gai da, zeinu-hizkuntzan norbaiti mintzatzeko baliatzen diren izenordainak
kontuan hartuta, pertsona ezezagun bat egoki zuzentzen ari zaion jakiteko.

Gai da ebaluatzeko ea agurtzeko adierazpide bat egokia den kasuan kasuko
testu-motarako.

Gai da, bidaia bat deskribatzen ari denean, kasuan kasuko herrialdeari buruzko
esperientzia kulturalak eta berezko alderdiak aipatzeko.

Gai da jendeari gai kulturalei buruzko kontzientzia pizteko.

Gai da bere burua era egokian aurkezteko, testu-mota eta kasuan kasuko
hartzaileak kontuan hartuta (arropa, osagarriak, itxura pertsonala). 47

Gai da agurrak modu egokian egiteko edo agurrik ez erabiltzeko, testu-motaren
eta kasuan kasuko hartzaileen arabera.

Ulermena

47. Elementu ez-linguistiko horiek lotuta daude zeinuzko testuen autoreen ikusgaitasunarekin. Hortaz, ikasleek, ekoizpena prestatzean, kontuan hartu behar dute nolako eragina izango duten halako faktoreek
testuaren ulermenean.

A2

B1

Gai da kultura bati datxezkion zeinuen sorrerari buruzko azalpenak ulertzeko –hala
nola jende ezagunari, erakundeei edo tokiei buruzkoak–, eta hariari jarraitzeko.

Ulermena

Egokitasun soziolinguistikoa eta errepertorio kulturala

160. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

A1

Gai da begizko kontaktua egoki mantentzeko zeinu-egile batekin elkarrizketa
batean.

Ulermena

Ulermena

Gai da ohiko elkarreraginetan behar moduan erantzuteko; adibidez, formulazko
adierazpideekin: “ongi etorri”, “egon lasai”, “dena ondo”, “eskerrik asko”.

Gai da bere solaskideari erantzun bisual bat emateko (positiboa zein negatiboa),
aurpegiko keinuak eta eskuzkoak ez diren bestelako elementuak baliatuz (adib.,buruarekin baiezkoa edo ezezkoa eginez).

Gai da bere solaskideari erantzun bisual bat emateko, ohiko esaldien eta ahoaren
formen bidez.

Gai da, komunikazio-arazoak suertatzen direnean, esku-alfabetoa erabiltzeko,
laguntza moduan.

Gai da bere solaskideari zuzenean begiratzeko.

Gai da hitz egiteko txanda eskatzeko (adibidez, eskua altxatuz eta eskua astinduz,
edo solaskideari kolpetxo bat emanez sorbaldan).

Gai da, estrategia ezberdinen bidez, komunikatzeko behar duen begizko kontaktua
egiteko (eskua astinduz, pertsona bati sorbaldan, besoan edo eskuan kolpetxo bat
emanez, mahaian kolpetxoak emanez, argiak piztuz eta itzaliz).

Gai da pertsona gor bat behar moduan agurtzeko.

Egokitasun soziolinguistikoa eta errepertorio kulturala

6.3. GAITASUN PRAGMATIKOA
Gaitasun pragmatikoen barruan biltzen dira gaitasun testualak –adibidez, aurrez aurreko solasaldietan zein idatzizko
testuetan esanahi pertsonala sortzeko gaitasuna, eta hizkuntza-ekintzen asmoak atzemateko gaitasuna–, eta
orobat gaitasun funtzionalak, hala nola esanahi inplizitua ere prozesatu eta ulertzea. Gaitasun horiek zerikusia
dute hizkuntza-kontzientziarekin (metahizkuntza). Deskriptore-eskala bikoitzak eskaintzen dira “Zeinuzko
testuen egitura” eta “Kokapena eta ikuspegiak” kategorietan. Bestalde, badira beste bina eskala, ulermenari eta
ekoizpenari dagozkionak: “Hizkuntza-kontzientzia eta interpretazioa” eta “Prozesatzeko abiadura” batetik, eta“Presentzia eta efektua” eta “Jariotasuna zeinu-hizkuntzan” bestetik.

Zeinuzko testuaren egitura
Ikasleak edo erabiltzaileak testu-moten egitura atzeman eta ulertzeko gaitasuna ez ezik, bere ekarpenak taxutzeko
eta egituratzeko duen gaitasunari ere erreparatzen dio eskala honek. Zeinu hizkuntzen egiturak zerikusia duahozko hizkuntzen komunikazio-gaitasunen atalean biltzen ziren beste bi eskala hauekin: “Koherentzia” eta“Gaiaren garapena”.
Eskala bikoitz honetan, honako alderdi hauek biltzen dira: bideoan grabatutako testuak –txostenak, istorioak
edo azalpenak– egituratzeko eskemaren ezagutza eta testuak eraiki eta koherente bihurtzeko moduen ezagutza.
Era berean, testu bat interpretatzeko edo bideo-testu bat taxutu eta egituratzeko garaian kohesio-baliabide
jakin batzuk ezagutzea eta erabiltzea ere hartzen da kontuan. Kasu honetan, “testu” hitza erabiltzen dugunean
ez gara ari ohiko gidoi bati buruz, ahozko hizkuntzetan erabiltzen den erakoa. Aitzitik, esaldi askok osaturiko
zeinuzko adierazpenez ari gara, zeinek ideiak, pentsamenduak eta esanahiak adierazteko helburua baitute,funtzio bat betetze aldera. “Zeinuzko testua” deritzon terminoak zera azpimarratzen du: grabatzeko teknologiak
hedatu aurretik, zeinu-hizkuntzako testuek helmen mugatua zutela. Alde batera utzita komunitatearen barruan
transmititzen ziren txantxak, kontakizunak, otoitzak eta bestelako testu-mota gutxi batzuk, testuak dialogikoak
ziren berez. Ezin ziren gorde eta ezin zen diskurtsoa aztertu, demagun, ondoren hezkuntzan erabiltzeko edo
argudioak garatzeko. Bideoei esker, egoera aldatu egin da.
Hala ere, idatzizko testuekin alderatuta, bideo bidezko zeinu-testuak ezin dira erraz-erraz aztertu informazio
zehatza bilatzeko, eta ezin dira goiburuak irakurri halako gainbegirada orokor bat lortzeko. Dena den, testu-moten
gaineko ezagutza espezifikoa lagungarria izan daiteke bilaketa-eremua mugatzeko: hasieran, gaiari buruzko sarrera
bat izaten da, eta amaieran, berriz, ondorioak; gertakari bat gertatu den ordu eta tokiari buruzko datuak batabestetik gertu agertuko dira; laburpenak hasieran jartzen dira; ondorioak argudioen ostean etortzen dira, etab.
Gaitasun testualak dituzten hizkuntza-erabiltzaileak gai dira ondo diseinatutako testuak zein testu zatikatuak
ezagutzeko eta ebaluatzeko, eta gai dira, orobat, esanahi esplizitu zein inplizituak ulertzeko. Halaber, gaitasun
testualerako premiazkoak dira hemen bildutako eskala guztietan agertzen diren gaitasunak, hala nola “Zehaztasun
diagramatikala” eta “Zeinu-hizkuntzako errepertorioa” eskaletan agertzen direnak. Testuaren egiturari dagozkion
eskalak zeinuzko mezuen koherentziari eta egituraren garapenari erreparatzen dio; “Zehaztasun diagramatikala”
izeneko eskalak, berriz, neurtzen du ea proformak (lehenago erabili den zeinu bat ordezkatzen duten esku-formak)
egoki erabiltzen eta kokatzen diren sintaxiaren ikuspegitik.
Hona hemen ulermenari dagokion eskalan dauden funtsezko kontzeptuak:
f testuaren garapen logikoa identifikatzeko eta testuaren koherentzia berreraikitzeko gaitasuna;f testuak ulertzeko gaitasuna, oinarritzat hartuz testu-motei, eskemei, generoei eta testuari lotutako egiturei
eta edukiei buruzko ezagutza;
f testu baten garapen logikoan dauden hutsuneen eta koherentziari dagozkion okerren aurrean ekiteko gaitasuna;f testuen azpiegiturak identifikatzeko gaitasuna (adib., datu jakin bat edo argudio-kateak);f informazio-pusketak lehenesteko gaitasuna, zenbat nabarmentzen diren kontuan hartuta;
f testuan agertzen diren erreferentzia esplizitu zein inplizituak interpretatu eta neurtzeko gaitasuna;f testuaren edukiari buruzko aurreikuspenak adierazteko gaitasuna, eta aurreikuspen horiek erabiltzea estrategia
egokiak aukeratzeko (adib., eduki jakin bat bilatzeko).
Hona hemen ekoizpenari dagokion eskala honetan dauden funtsezko kontzeptuak:
f testuaren garapen logikoa eta koherentzia, argudioak aurkezteko eta arrazoitzeko gaitasunarekin;f informazioa eta argudioak sekuentzia bati jarraituz egituratzea, sarrera eta ondorioekin, eta, beharrezkoa
baldin bada, adibideak eta azalpenak gehituz;
f trantsizio egokiak sortzea; enfasia;
f kohesio-mekanismoak egoki erabiltzea (eskuzkoak eta eskuzkoak ez direnak; erretorikoak, etab.), kasuan
kasuko testu-motaren arabera;f testuaren aipuak egitea, lehenago esandakoak eta aurrerago esango direnak.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: zeinu-hizkuntzako gaitasunak 161. orrialdea162. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

B2+

C1

C2

Gai da beste leku eta pertsona batzuk pasaeran aipatzeko, haria galdu gabe.
Gai da bere iritziak modu sistematikoan arrazoitzeko; adibidez, argudio logikoak,
moralak edo pragmatikoak aipatuz.
Gai da baliabide estilistiko eta erretorikoak ahalegin berezirik egin gabeerabiltzeko, eta, horien bidez, bere ekarpena eraginkortasunez garatzeko.

Gai da argudio logiko eta sinesgarri bat garatzeko (tesi bat, azalpenak, adibideak,
ondorioak).
Gai da gai konplexu baten alderdi batzuk nabarmentzeko.
Gai da eduki konplexua zentzuz antolatzeko.
Gai da argudio-testuen molde ezberdinak erabiltzeko (adibidez, zerbaiten aurkako
eta aldeko argudioak biltzen dituen azalpen-testu bat, edo gai bati buruzko
xehetasunak ematen dituen eta gaia sakon aztertzen duen testu bat).
Gai da era askotako gaiei buruz jarduteko, gai bakoitza egoki aurkeztuz eta itxiz.
Gai da, ahalegin handirik egin gabe, kohesio-mekanismoak erabiltzeko, eskuzkoak
eta eskuzkoak ez direnak, lexikoak eta produktiboak, eta horien bidez testua
egituratzeko.
Gai da erabiltzen dituen kohesio-mekanismoak testuaren barne-egituraren arabera
moldatzeko.
Gai da testu baten mezua eraikitzeko, adierazpen orokorretatik xehetasunetara.
Gai da testu baten sarrera eta ondorioak modu egokian formulatzeko.
Gai da, ondorioen atalean, sarreran aipatutako gaien bati erreferentzia egiteko.
Gai da kasuan kasuko edukia bere printzipioen arabera antolatzeko eta
formulatzeko.
Gai da bertan ez dauden hartzaileei testuinguruari buruzko premiazko informazio
guztia adierazteko, esan nahi duena uler dezaten.
Gai da informazio-aleak gaiaren arabera antolatzeko.
Gai da, irudien bidez, gertakari edo egitura bat nola antolatu den azaltzeko.
Gai da, etenaldiak erabiliz, testu bat egituratzeko; adibidez, argudioen artean
etenak eginez.

Gai da zeinuzko testu luze baten edukia, xehetasun asko dituena, errepikatzeko.
Gai da, zeinuzko testu bat ikusi ondoren, loturak xehe azaltzeko.
Gai da zeinuzko testuen egituraketarako zenbait baliabide identifikatzeko
eta testuan duten funtzioa interpretatzeko (hala nola galdera erretorikoak,
enumerazioa, gorputzaren biraketak).
Gai da, testu-motei buruz duen ezagutza baliatuz, aurreikuspenak egiteko testu
baten edukiari eta egiturari dagokionez, eta testuaren kalitatea horren arabera
ebaluatzeko.
Gai da argudio baten elementuak bereizteko (baieztapena, arrazoiak, adibideak,
ondorioak), zeinuzko testu batean.
Gai da hurrena zer datorren aurreikusteko, mintzaldi batean elementuak zer
ordenatan agertzen diren eta zenbat nabarmentzen diren aintzat hartuta.

Gai da testu jokatuen gai nagusi eta errepikakorra identifikatzeko.
Gai da argudio bat zer iritziri dagokion identifikatzeko, oinarritzat hartuz argudiohori non kokatzen den zeinu-espazioan.
Gai da, testuko egiturazko elementuak identifikatuz eta horien funtzioak erabiliz,
testua bere osotasunean ulertzeko.
Gai da testu-mota arruntetan hutsuneak identifikatu eta horiek koherentziaz
betetzeko, dedukzioaren bidez edo galderak eginez.
Gai da konturatzeko ea zeinu-egilea testu bateko galdera gakoei erantzuten ari denedo ez.

Ekoizpena

Gai da harreman logikoak, kausalak, denborazkoak edo semantikoak ulertzeko,
zeinuzko testu bateko zatiak elkarri lotzeko eran.
Gai da ebaluazio-testu mota ezberdinak bereizteko (adibidez, testu eztabaidagarribat, aldeko eta kontrako argudioekin; argudio baten azalpenak, edo testu filosofikobat).
Gai da hierarkia-egitura konplexuak identifikatu eta ulertzeko (politikan eta
erakundeetan, adibidez).
Gai da testu konplexuetan edo ezezagunetan falta diren zatiak identifikatzeko eta
faltan den edukiaz inferentziak egiteko.

Ulermena

Zeinuzko testuaren egitura

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: zeinu-hizkuntzako gaitasunak 163. orrialdea

B1+

B2

Gai da testu bat atalka egituratzeko, gaien arabera.

Gai da edukiaren arteko konexioak eta harremanak identifikatzeko, baldin eta era
esplizituan aipatzen badira zeinuzko testuan.

Gai da besteen iritziak konparatzeko eta bere jarrera propioa adierazteko.

Gai da, testuinguruari erreparatuz, testu labur baten edukia ondorioztatzeko, nahiz
eta kohesio-baliabiderik ez egon.

Gai da bere esperientzia eta testuan esaten den zerbait lotzeko.

Gai da lehenago esan dena modu esplizituan aipatzeko.

Gai da espazioaren egituraketarako baliabideak identifikatu eta, horiek erabiliz,
zeinuzko testu bat ulertzeko.

Gai da xehetasun garrantzitsu eta interesgarriak labur eta zehatz aipatzeko.

Gai da gauzen arteko loturak argiki aurkezteko, horiek era esplizituan aipatuz.

Gai da edukia zentzuz antolatzeko.

Gai da aurrez emandako informazioari buruzko erreferentziak ulertzeko.

Gai da egitura argia duen zeinuzko testu baten garapena ulertzeko.

Gai da testu baten edukia antolatzeko, modu honetan: sarrera, atal nagusia eta
ondorioak.

Gai da, testu batean, termino bati buruzko azalpena laburki azaltzeko, beharrezkoa
baldin bada.

Gai da txosten batean adierazten diren datuen artean dauden denborazko loturakadierazteko.

Gai da arau egokiak baliatzeko orokorretik xehetasunetara pasatzeko.

Ga dai printzipio antolatzaileak baliatzeko ideia orokorretatik xehetasunetara
pasatzeko.

Gai da gai baten alderdi garrantzitsuenak azpimarratzeko.

Gai da testuko atal ezberdinen artean trantsizio eta lotura egokiak sortzeko.

Gai da metahizkuntza erabiltzeko (adibidez, irakurlea orientatzeko, testuaren
baitan modu esplizituan adieraziz zer ordenatan egingo dituen gauzak).

Gai da zeinu-espazioaren erdigunean agertzen den baieztapen baten garrantziaz
ohartzeko.

Gai da, zeinuzko testu batean, gaia aldatu dela ohartzeko.

Gai da konturatzeko ea testu baten sarrera eta ondorioak ondo egokitzen diren.

Gai da kasuan kasuko testu-motan espero izatekoak diren eduki eta atal guztiak
adierazteko.

Gai da testu bat logikaz egituratzeko, garapen argi bati eutsiz.

Gai da, zeinuzko testu batean, sarrera, zati nagusi eta ondorioen artean egiten
diren trantsizioak ezagutzeko.

Gai da testu baten gai nagusi eta errepikakorra ulertzeko, zailtasunik gabe.

Gai da edukia kategoriatan edo gaika antolatzeko, kategoriak eta gaiak zeinuespazioan kokatzeko eta, gero, hatz erakuslea erabiliz, horiek aipatzeko.

Ekoizpena

Gai da zeinuzko testu argiki egituratu eta luze baten edukia ondo ulertzeko.

Ulermena

Zeinuzko testuaren egitura

164. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

A1

A2

B1

Gai da zeinuzko ekarpen baten amaiera identifikatzeko (adibidez, zeinu-egileak
eskuak elkartzean).

Gai da zerrenda bateko puntuak ulertzeko.

Gai da zeinuzko testu baten asmoa/xedea ondorioztatzeko, sarrerari erreparatuta.

Gai da zeinu-espazioan barna adierazitako denbora-sekuentzia sinpleak ulertzeko.

Gai da egitura hierarkiko sinpleak identifikatu eta ulertzeko (adib., familiak, lana),
buiak erabiliz zeinu-espazioan.

Gai da eguneroko testu laburren ideia nagusiak aurkitzeko.

Gai da zeinuzko testu baten egitura-molde sinpleak identifikatzeko (adibidez, gaiaeta gaiari buruzko iruzkinak).

Ulermena

Ekoizpena

Ez dago deskriptorerik.

Gai da, testu baten hasieran, deskribapena kokatzeko beharrezkoak direnxehetasunak azaltzeko, “zer”, “non” eta “nor” erako galderei erantzunez.

Gai da gai errazei buruzko laburpenak egiteko.

Gai da zerbaiten aldeko eta kontrako argudio errazak galderen bidez formulatzeko.

Gai da zerrenda bateko ideiak bereizteko.

Gai da gai bat era egokian aurkezteko.

Gai da bere ekarpena egoki amaitzeko (eskuak elkartuz).

Gai da bere iritzien arrazoiak azaltzeko.

Gai da testu bateko ideia garrantzitsuenak laburtzeko, gisa honetako galderei
erantzunez: “noiz”, “non”, “nor”, “zer”, “nola” eta “zergatik”.

Gai da etenaldi bat adierazteko, esku ahurrak gorantz jarrita.

Gai da, estrategia errazak erabiliz, informazioa egituratzeko (adibidez, gaiariburuzko iruzkinak gehitzeko).

Gai da gai baten alderdi garrantzitsuenak modu hierarkikoan aurkezteko,
garrantziaren arabera antolatuta.

Gai da gai bat modu egokian aurkezteko eta, gero, eduki garrantzitsua adierazteko.

Gai da testu bateko osagaiak ordena logikoan antolatzeko, bata bestearen
ondoren.

Gai da, sarreran, testuaren xedea eta helburua formulatzeko.

Zeinuzko testuaren egitura

Kokapena eta ikuspegiak
Erreferentzia espazialen erabilera funtsezkoa da zeinu-hizkuntzan. Beraz, kokapena zehaztu behar da,interpretaziorako testuingurua ezarriz. Horretarako, modu sistematikoan zatitzen da zeinu-espazioa, hiru
dimentsiotakoa. Erreferentzia diskurtsiboak eta lotura zehatzak anbiguotasunik gabe adierazi behar dira zeinuespazioan. Erreferentziak ezartzeak bi helburu nagusi ditu: batetik, esaldien (klausulen) barruan loturak ezartzeko
balio du; bestetik, testua interpretatzeko testuingurua eskaintzen du. Zeinu-hizkuntzetan, ohikoa da kasuan
kasuko testuaren testuingurua eta kokapena argi zehaztea, elkarreraginaren edo ekoizpenaren hasieran, modu
horretan ezarriko baitira erreferentzia-puntuak hiru dimentsiotako zeinu-espazioan. Behin kokapena ezarrita,
erreferentzia-puntuek bere horretan iraungo dute, kokapen berri bat ezarri arte, ala erreferente bizidun bat
espazioan barna mugitu arte. Hortaz, harreman espazialen erregulartasuna ezinbestekoa da ekarpen koherente
bat egiteko, anbiguotasunik gabea.
Adierazpen bat egin bitartean (adibidez, zeharkako estiloa erabiltzean), baliteke zeinu-egileak aipatzen ari den
hizlarietako baten rola hartu behar izatea. Zeinu-egileek ikuspegi bat eta gero bestea har dezakete, erreferentzialekuen artean mugitzeko aukera baliatuz (gorputza edo sorbaldak mugituz), eta mugimendu txikiagoen bidez(adibidez, begirada tokiz aldatuz, hartara ikuspuntua aldatu dela erakusteko). Nolanahi ere, kasu guztietan,zeinu-egilearen ikuspegia izaten da kanonikoa. Ondorioz, zeinu-hizkuntzek eta ahozko hizkuntzek ikusmoldepribilegiatu bera baliatzen dute; hots, zeinu-egilearen edo hiztunaren ikusmoldea.
Hona hemen ulermenari dagokion eskalan dauden funtsezko kontzeptuak:
f zeinu-espazioa irudikatzeko eta dagokion testuarekiko loturak ikasteko gaitasuna;f kokapen berri bat, kokapenaren edo gaiaren aldaketa eta abar identifikatzeko gaitasuna;f zenbait pertsonaren ikuspegitik edo zenbait ikuspuntutatik aurkeztutako ekintza, gertakari edo gai bat
ulertzea;
f ekintza eraikiak (rol-aldaketak, ikuspegien aldaketa) eta zeharkako diskurtsoa ulertzeko gaitasuna, eta
horien teknikak identifikatzeko gaitasuna; adib., gorputzaren posizioa, begirada eta eskuzkoak ez direnbestelako elementuak;
f seinaleak interpretatzea (eskuzkoak eta eskuzkoak ez direnak), eta kokapenari lotutako erreferentziak ulertzea.
Hona hemen ekoizpenari dagokion eskalan dauden funtsezko kontzeptuak:
f zeinu-espazioaren erabilera irudikatzeko eta planifikatzeko gaitasuna;f kokapen berri bat eraikitzea, edo gaia edo eszena aldatuko dela adieraztea;
f ekintza, gertakari edo gai bat zenbait pertsonaren ikuspegitik edo zenbait ikuspuntutatik azaltzea;
f rol bat hartzea edo aldatzea (adibidez, gorputzaren posizioa aldatuz, begirada tokiz aldatuz, keinuak eginez);f eskuzkoak ez diren baliabideak erabiltzea, hala nola aurpegiera, gorputzaren posizioa edo begirada,
pertsona ezberdinei buruz diharduela adierazteko.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: zeinu-hizkuntzako gaitasunak 165. orrialdea166. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

B2

Gai da kokapen berri bat ezartzeko, hizkuntza egokia erabiliz, testuan egoera edo
gai berri bat egokitzen denean.
Gai da kokapen bat aurkezteko, horretarako eraikiitako ekintza edo deskripzio bat
erabiliz soilik.
Gai da eszena, tokia edo pertsona aldatu dela adierazteko, hartzaileek ulertzeko
moduan.
Gai da pertsonaia baten rola deskribatzeko; adibidez, sentimenduak adieraztealdera.
Gai da pertsonaia baten ikuspegiaren aldaketa bat deskribatzeko gorputzaren
posizioa edota begiradaren norabidea baliatuz.

Gai da zeinu-espazioko erreferentzia espazialak testuaren ulermenerako
erabiltzeko.
Gai da ohartzeko zer esaten duen zeinu-egileak bere ikuspegitik eta zer, berriz,
beste pertsona baten ikuspegitik.

C1

Gai da ikuspuntu ezberdinak tartekatzeko.
Gai da hiru dimentsiotako irudi konplexuak sortzeko, mugitzen ari diren objektuak
barne.

Gai da zeinu-espazioa egoki erabiltzeko, bi pertsona baino gehiagoren arteko
elkarreraginaz ari denean (adibidez, familia-afari bat).
Gai da rol-aldaketa bat egoki aurkeztu eta gauzatzeko.
Gai da ekintza edo gertaera erraz bat aurkezteko, parte-hartzaile baten ikuspegitik.
Gai da ekintza edo gertaera erraz bat aurkezteko, ikusle edo narratzaile baten
ikuspegitik.

Gai da zeinu-espazioan ezarritako kokapena buruz ikasteko (adibidez, paisaia,
familia, egoera) eta kokapenaren baitako erreferentziak jarraitzeko zailtasunikgabe.
Gai da zeinu-espazioan ezarritako kokapena guztiz ulertzeko (adib., paisaia, familia,
harremanak, egoera), nahiz eta aditz erakusleen bidez bakarrik adierazi.
Gai da ohartzeko noiz ezarri duen zeinu-egileak eszena berri bat (kokapen berribat) zeinu-espazioan.
Gai da zenbait ikuspegiren artean bereizteko (behatzailea/narratzailea), baldin eta
argi adierazita badaude.
Gai da ohartzeko zeinu-egileak zer esaten duen bere ikuspegitik eta zer, berriz,
beste pertsona baten ikuspegitik.
Gai da, testu bat interpretatzean, ekintzan parte hartzen duen baten ikuspegia
aintzat hartzeko (adibidez, dena ikusten ez duen pertsonaia batena).

C2

Gai da ekintza edo gertaera konplexu bat aurkezteko, rol ezberdinak hartuz eta
ikuspuntu ezberdinak adieraziz.

Ekoizpena

Gai da zenbait pertsonaia biltzen dituen kontakizun bat ulertzeko, baldin eta rolaldaketak poliki eta argiki adierazten badira (adibidez, gorputzaren goialdearen
posizioaren bitartez edo begiradarekin markatuz).

Gai da pertsonaia ugariren arteko zeharkako diskurtsoa ulertzeko, zailtasunik
gabe, rolen aldaketak nabarmen markatzen ez badira ere (adibidez, begiradaren
norabidea aldatuz bakarrik).
Gai da, ekintza batean, eszenaren, tokiaren edo pertsonaren aldaketak jarraitzeko.
Gai da ikuspegi eta rolen aldaketa ugari erraz jarraitzeko.

Ulermena

Kokapena eta ikuspegiak

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: zeinu-hizkuntzako gaitasunak 167. orrialdea

A1

A2

B1

Gai da objektuen tamaina eta proportzio erlatiboei erregulartasunez eusteko(adibidez, platano bat zuritzeko zeinua egitean).
Ez dago deskriptorerik.

Ez dago deskriptorerik.

Gai da pertsona bat deskribatzeko, ekintza eraikia baliatuz.

Gai da deskribatzen ari den pertsonaia, pertsona edo objektuari dagokion
aurpegiera erakusteko.

Gai da, gorputzaren posizioa erabiliz, auzi bati buruzko iritzi ezberdinakadierazteko (adibidez, gaiaren aldeko eta kontrako argudioak gorputzarekin
adieraziz, aldeko argudioak eskuinean eta kontrakoak ezkerrean ipiniz).

Gai da kontakizun bateko pertsonaiak aipatzeko, keinuen bidez.

Gai da kontakizun bateko pertsonaiari dagozkion aurpegierak erabiltzeko.

Gai da zeinu-espazioan irudi argi bat sortzeko.

Gai da ekintza eraiki sinplea ulertzeko, non zeinu-egileak beste pertsona baten rolajokatzen baitu.

Ez dago deskriptorerik.

Gai da ideiak espazioan irudikatu eta deskribatzeko.

Gai da, hatz erakuslearen bidez egindako erreferentziak oinarritzat hartuz, zeinuespazioan lehenago kokatutako objektuak eta pertsonak berriro identifikatzeko.

Gai da adierazpen bat garatzeko, hurbiletik urrunera eta txikitik handira joanez.

Gai da, zeinu-espazioan, paisaia baten –adibidez– neurri erlatiboak eta barneko
harremanak erakusteko.

Gai da, formen deskribapenetan oinarrituta, ingurua irudikatzeko, hala nola paisaia
edo gelako altzariak.

Gai da, lekuei buruzko deskribapenetan, objektuak non eta nola kokatuta dauden
ulertzeko.

Gai da ikuspegia aldatu duela adierazteko, gorputzaren goiko aldearen posizioa
aldatuz.

Gai da entitateen posizio ezberdinak eta horien arteko loturak egoki deskribatzeko.

Gai da, testuaren hasieran erabili diren leku-erreferentziak aintzat hartuta, horien
aipamenak ulertzeko, baldin eta argi adierazten badira.

Gai da pertsona eta objektuen posizio erlatiboak identifikatu eta ulertzeko, bai eta
elkarren artean dituzten harreman espazialak ulertzeko ere.

Gai da zeinu-espazioaren barruan kokapen bat eraiki eta bertan testu bat sartzeko(paisaia bat, familia bat, egoera bat), hizkuntza egoki erabiliz.

Ekoizpena

Gai da aurrez aurkeztu diren objektuak eta pertsonak identifikatzeko, zeinuegilearen begiradaren norabidean oinarrituta.

Ulermena

Kokapena eta ikuspegiak

Hizkuntza-kontzientzia eta interpretazioa
Eskala honen barruan, honako gaitasun hauen deskriptoreak biltzen dira: hautemandako komunikazio-jarduerak
eta horien funtzioak egoki interpretatzea. Gaitasun horiei esker, testuei dagozkien funtzioak identifika daitezke(konbentzitzea, dibertitzea, limurtzea, eragitea, etab.), testu bati buruzko aurreikuspenak egiteko, zeinu-egilearen
presentzia ebaluatzeko eta komunikazioaren mailak bereizteko. Halaber, eskala honetako gaitasunen barruansartzen dira baliabide estilistikoen, esanahi konnotatiboen eta seinale prosodiko kontzienteen ulermena eta
ebaluazioa.
Gaitasun metalinguistikoak tarteko, hartzailea ohar daiteke ea hauteman duen zeinu edo adierazmolde jakin bat
ekarpen estetikotzat edo erantzun erretorikotzat har daitekeen. Halako gaitasunak zeinu-egile baten ekoizpenen
interpretazioan aplika daitezke (adibidez, dei bat edo eskakizun bat egiteko testu batean), edo testu formal
batean bestela, eta zeinuak egiteari buruzko hausnarketetan aplikatzen dira.
Errepertorio lexiko eta produktiboetara sartzeaz aparte eta horren aurretik, eskala honek bere baitan biltzen duzeinuzko adierazpen-mota ugari ulertzeko gaitasuna, hala nola erritmoaren eta estiloaren aldaketak, lexikoarenparte ez direnak. Gainera, idatzizko testuen kontrakarrean, zeinuzko testuen autorea, normalean, ikusgai egoten
da: ez bideoan grabatutako zeinuzko testuak, ez horietan adierazitako esanahiak, ezin dira autoreetatik bereizi,
salbu eta teknika teknologikoak baliatzen badira (adibidez, abatar bat). Horrenbestez, zeinu-egilearen itxurak
eragin handi samarra izan dezake zeinuzko testu baten interpretazioan. Hain zuzen, bideozko testuek eta aurrez
aurre gertatzen diren elkarreragin-jarduerek ezaugarri hori partekatzen dute.
Hona hemen eskala honetan dauden ezaugarriak:
f zeinu-egileak adierazitako seinale prosodiko kontzienteak eta seinale ez-linguistikoak (ez-berbalak) egoki
interpretatzea;
f xede komunikazio-jarduera bere osoan identifikatzea eta zeinu-egilearen itxuraren egokitasuna ebaluatzea;
f zeinu-egileak berariaz edo nahi gabe burutzen dituen jarduera komunikatibo eta ez-komunikatiboak
bereizteko gaitasuna, baita horiek egoki interpretatzeko eta horretaz hausnartzeko gaitasuna ere;f sailkatzaileak, etenak, esku-formak, aurrez prestaturiko zeinuak eta abar egoki interpretatzea;
f eskuzkoak ez diren baliabideak (hala nola aurpegiera, begirada, ahoaren erabilera) egoki interpretatzea,
ekintza eraikiaren eta zeharkako diskurtsoaren elementu gisa;
f esanahi konnotatiboa bereiztea, baita modu ez-esplizituan agertzen bada ere;f eten, metafora, ironia eta abarren funtzio erretoriko edo estrukturala egoki interpretatzea.
Hizkuntza-kontzientzia eta interpretazioa
Gai da, testu sofistikatuetan, nabarmendutako puntu nagusiak identifikatzeko.
Gai da zeinu estetiko bat ulertzeko erabileraren testuinguruan, ezagutzen ez badu ere.
Gai da zeinu poetiko abstraktuak interpretatzeko.
Gai da zeinuzko testu bateko baliabide erretoriko eta estilistikoak identifikatzeko eta horien funtzioak
ulertzeko (adib., errepikapena, errima, metafora, ironia).

C2

Gai da zeinuzko adierazpen bat ulertzeko, zeinean zeinu-egileak baliabide estilistiko ezberdinak uztartzen
baititu aldi berean (adibidez, nagusi ez den eskuarekin, testuinguru bat adierazten du, eta bestearekin,berriz, ekintza bat adierazten du beste ikuspuntu batetik, horrez gainera eskuzkoak ez diren adierazpenak
gehituz).48
Gai da hitzen ordenaren aldaera bat ezagutzeko eta horrek duen eragin erretorikoa deskribatzeko(adibidez, azpimarratzeko balio duela).
Gai da ohartzeko ezen zeinu-egileak zeinu bati tarte batez eutsi diola baliabide prosodiko edo erretorikogisa.

48. Horra “gorputza zatikatzea”ren adibide bat.

168. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Hizkuntza-kontzientzia eta interpretazioa
Gai da funtsezko Informazioa ateratzeko, ezagutzen ez duen gai bati buruzko zeinuzko testu luze batetik
Gai da erabakitzeko ea testu bati buruz esan denak kontuan hartzen duen testuaren esanahi inplizitu bat.
Gai da zeinuzko testu batean egiten diren erreferentzia metalinguistikoak egoki interpretatzeko.
Gai da kontzeptu ezezagunak ulertzeko, testuan azaldutako analogiak baliatuz.

C1

Gai da bereizteko noiz erabiltzen den gorputzaren posizioa testua egituratzeko (adib., aldeko eta kontrako
argudioak bereizteko), edo baliabide gramatikal gisa (adib., mendeko perpausak adierazteko).
Gai da egoera emozional konplikatuak ulertzeko, zeinu-egileak eskuzkoak ez diren keinuen bidez edo
ekintza eraikiaren bidez adierazten dituenak.
Gai da sormenezko irudietan adierazten den edukia identifikatu eta laburtzeko.
Gai da zeinu-egileak erabiltzen dituen jolas linguistikoak –hala nola esku-forma– elementu estetikoak
direla azaltzeko.
Gai da testu batean modu inplizituan adierazten den informazioa ulertzeko (adib., eskiatzera joan zen, eta
bisitan joango natzaio ospitalera).
Gai da testu baten ideia nagusiak ulertzeko, zeinu-egileak digresioak egiten baditu ere.
Gai da ohartzeko ea zeinu-egileak testu konplexu bat lasaitasunez ala urduri adierazten duen.
Gai da ohartzeko ea zeinu-egileak erritmo jakin batean adierazten duen testu bat, eta gai da deskribatzeko
erritmoek nolako eragina duten.
Gai da arrazoitzeko ea zergatik egiten dituen zeinu-egileak etenaldiak testu batean; adibidez, testua
egituratzeko erabiltzen dituelako eta hausnartu beharra duelako.
Gai da ulertzeko zer iritzi duen solaskide bakoitzak eta nolako harremana dagoen iritzi horien artean.

B2

Gai da ohartzeko zeinu-egilearen esperientzia pertsonalek noiz duten eragina bere argudioetan eta noizez.
Gai da ebazteko ea zeinuak egiteko estiloa bat datorren edukiarekin.
Gai da zehazteko ea zeinu-egilea zenbateraino dagoen ziur esaten ari denaz (adibidez, “zalantzati” / “dudamudako” / “gertagarri” iruditzen zaio), kontuan hartuz haren zeinuak eta ez-eskuzko seinaleak.
Gai da bi hauek bereizteko: sailkatzaileak bezala eraikitako zeinu produktiboak eta zeinu ikoniko eta
imitaziozkoak.
Gai da solaskide batek egiten dituen zeinuak ulertzeko, baita eskuzkoak ez diren baliabideak gutxiago
erabiltzen dituenean ere.
Gai da zeinuen abiadurak bere gain duen eragina deskribatzeko.
Gai da ebazteko ea pertsona batek bere burua aurkeztu duen dagokion testu-motarekin eta
testuinguruarekin bat datorren eran (arropak, aura, itxura zaindua).
Gai da ezagutzen ez dituen zeinuen esanahia ondorioztatzeko, konparazioak eta analogiak baliatuz.
Gai da gertaeren sekuentzia ulertzeko, baieztapenen sekuentziari erreparatuta.
Gai da gai jakin baten “aldeko” zein “kontrako” argudio errazak ulertzeko.
Gai da ulertzeko ea testu batek zer abantaila eta desabantaila aipatzen dituen gai baten harira.
Gai da ondorioen gakoak ulertzeko.
Gai da elementu garrantzitsuak identifikatu eta egoki interpretatzeko, enfasia emate aldera erabiltzen direneta eskuzkoak ez diren osagaiei erreparatuz (adib., aurpegiera, mugimenduaren neurria).

B1

Gai da, erabili diren sailkatzaileak kontuan hartuz, hizpide orokorra zein den ondorioztatzeko (adibidez,
hilketan erabilitako armaz ari badira, gaia “hilketa” da).
Gai da testu bateko eduki garrantzitsua eta garrantzirik ez duena bereizteko.
Gai da denborari buruzko inferentziak egiteko, gorputzaren goialdearen mugimenduei erreparatuz.
Gai da testu bat hain ondo ulertzeko, ezen erantzun emozional bat pizten baitio.
Gai da ohartzeko ea eskuzkoak ez diren elementuek tentsioa sortzen duten testuan.
Gai da esku-ahurrak gorantz jartzearen zeinua egoki interpretatzeko (hots, etenaldi bat egitea).
Gai da eskuzkoak ez diren markak identifikatu eta ulertzeko.
Gai da azalpenak –jarraibideen osagarriak direnak– ulertzeko.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: zeinu-hizkuntzako gaitasunak 169. orrialdea

Hizkuntza-kontzientzia eta interpretazioa
Gai da gai bati buruzko sarrera ulertzeko eta bere hitzetan errepikatzeko.
Gai da ohartzeko zer iritzi duen zeinu-egileak gai bati buruz.
Gai da azalpenak eta adibideak elkarri lotzeko.
Gai da emozioak interpretatzeko, zeinu-egileak aurpegieren bidez adierazten dituenean.

A2

Gai da ohartzeko ea xede-hartzaile gisa zuzentzen zaizkion ala ez.
Gai da eguneroko gaiei buruzko zeinuzko testuetako ideia nagusiak ulertzeko.
Gai da gauzen arteko ezberdintasunak ulertu eta adierazteko.
Gai da erreferentzia berdin-berdinak identifikatzeko, nahiz eta modu ezberdinetan adierazi; adibidez, zeinu
lexikalizatu baten bidez edo ekintza eraikiaren bidez.
Gai da zeinu ezezagunak identifikatzeko jarioan, eta zer esan nahi duten galdetzeko.

A1

Gai da jarrera negatiboak eta positiboak bereizteko, eskuzkoak ez diren seinaleei erreparatuz (adib.,bekainak elkartzea vs bekainak jasotzea).
Gai da eskaeren onarpen edo uko zuzena ulertzeko.

Presentzia eta eragina
Zeinu-hizkuntzaren hartzaileetan nolako eragina lortzen den (hartzailea konbentzitzea, dibertitzea, limurtzea,
hari eragitea, etab.), eta ikasleak edo erabiltzaileak zer zeinu dituen eskura: horiek osatzen dute eskala honen
muina. Hiztegia eta egiturak hartuko dira kontuan, eskuzko elementuak eta eskuzkoak ez direnak barnean hartuz;
era berean, aintzat hartuko da ea erabiltzaileak modu estilistikoan erabil ditzakeen halako baliabideak, testu
erakargarri bat sortzeko. Sofistikazioa adierazi, harrokerian jardun edo azalpenak eman nahi baditu, zeinu-egileak
bere presentziaren jabe izan behar du.
Zeinuzko adierazpenak aurkezteko modu ezberdinak biltzen dira hemen; adibidez, tempoaren eta estiloaren
aldaerak. Idatzizko testuetan ez bezala, autorea agerian dago zeinuzko testuetan: ez bideoan grabatutako
zeinuzko testuak, ez eta testuetan adierazitako esanahiak ere, ez dira horien autoreetatik bereizten normalean.
Esate baterako, zeinuzko testu formal bat ekoizteko, zeinu-egileak ere halako itxura agertu behar du. Horregatik,
zeinuzko testuen ekoizpenean, bada gaitasun gehigarri bat; hots, “irudiaren/itxuraren gaitasuna”: gaitasun horiikasi egin behar da, eta zenbait alderdi biltzen ditu, helburu jakinak lortzeko balio duen zeinuzko testu egoki
bat arrakastaz ekoizteko moduari dagozkionak.
Hona hemen eskala honetan dauden funtsezko kontzeptuak:
f mezu orokorraren sofistikazioa eta zehaztasun semantikoa (C2 mailan, erabilera estetikoa);
f baliabide erretorikoak, erregistroaren aukerak, etenaldien egitura eta diskurtsoaren kontrola kontzienteki
erabiltzea;
f hartzaileen beharrak aurreikustea, ekoizpen diskurtsiboetan;
f lexiko produktiboak eta hiztegi ezarria erabiltzea –aurrez ezarritako zeinuak barne–, eta errepresentazioa
erabiltzea, beharrezkoa eta eraginkorra bada;
f funtzio eta hitz jakinak adieraztea (A mailak);f zeinu-egilearen portaera eta itxura (bideoan ikusten dena kontuan hartzea, osagarriak, etab.).
Presentzia eta eragina
Gai da sormena baliatzeko, pentsamenduaren haria galdu gabe.
Gai da suspensea eta zirrara hainbat modutara sortzeko (adibidez, keinuen bidez, galdera erretorikoak
eginez eta erritmoa aldatuz).

C2

Gai da eskuen formak elementu estetiko gisa baliatzeko, ahalegin handirik egin gabe eta era jolastian,hizkuntzaren molde sortzaileak azalera daitezen.
Gai da pentsamenduak eta sentipenak era artistikoan azaltzeko, zeinu eta errepresentazio aproposak
aukeratuz.

170. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Presentzia eta eragina
Gai da adierazpenak aurrez ondo prestatzeko; hala, zeinuak egiten ari den bitartean, ez du edukiaz
pentsatzeko premiarik.
Zeinuak egiten ari denean, lasai eta patxadaz dagoela dirudi, baita kontzentrazio-maila altua behar
duenean ere.

C1

Gai da kontakizun bateko pertsonaiei beren profil linguistiko berezitua eransteko (estiloa, tonua,
erregistroa, etab.).
Gai da hizkuntza halako moduan erabiltzeko, non hartzailea guztiz murgilduko baita kontakizuneko
gertaeretan.
Gai da zeinuen abiadura aldatzeko (azkartzeko), suspensea sortzeko asmoz.
Gai da hartzaileei bere suhartasuna kutsatzeko.
Gai da esajerazioa egoki eta eraginkortasunez erabiltzeko.
Gai da dagokion gaiari buruzko hausnarketa ezohiko eta originalak egiteko, hizkuntza trebeziaz baliatuz.
Gai da bere irudimena eta kontzeptuak era sortzailean adierazteko.
Gai da, eskuzkoak ez diren baliabide-sail zabal batetik, suspensea eta zirrara sortzeko egokiak diren
baliabideak hautatzeko.
Gai da hartzaileei emozio indartsuak eragiteko (barre eginarazteko, negar eginarazteko…).

B2
Gai da ekitaldi bat modu dibertigarrian deskribatzeko.
Gai da egoera emozional konplikatuak keinuen eta ekintza eraikiaren bidez adierazteko.
Gai da konparazio esanguratsuak egiteko eta, horri esker, hartzaileari informazioa modu ulergarriagoan
helarazteko.
Gai da hartzailek testuaren amaierarekiko duen jakin-mina pizteko/hauspotzeko.
Gai da ikusmolde bat adierazteko, hartzaileei zer pentsatua emateko moduan.
Gai da hurbileko pertsona baten sentipenak adierazteko.
Gai da, gorputz-adierazpena eta aurpegiera baliatuz, esanahia adierazteko.

B1

Gai da zenbait alderdi nabarmentzeko, eskuzkoak ez diren baliabideen eta mugimenduen neurriaren
bitartez.
Gai da hartzaileen arretari eusteko, zenbait bide erabiliz (adibidez, galdera erretorikoak eginez).
Gai da kontakizun bat modu sinesgarrian kontatzeko.
Gai da pertsonaia baten izaerari dagozkion ezaugarriak adierazteko.
Gai da bere burua aurkezteko, modu egokian eta manera onekin.
Gai da zeinuak era neutralean egiteko, emoziorik adierazi gabe.
Gai da sentipenak adierazteko eta eragiteko (poza, tristura).

A2
Gai da, aurpegieraren bidez, emozioak adierazteko.
Gai da, keinuak egoki erabiliz, sentipen negatibo eta positiboak adierazteko (bekainak elkartuz: sentipen
negatiboak; bekainak altxatuz: sentipen positiboak).

A1

Gai da egoki kokatzeko, hartzaileek bere zeinuak ondo ikusteko eran.
Gai da, soilik keinuak erabiliz (eskuzko zeinurik gabe), egoera emozionalak adierazteko.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: zeinu-hizkuntzako gaitasunak 171. orrialdea

Prozesatze-abiadura
Eskala honetan biltzen dira zeinu-hizkuntzak ulertzeko erraztasunari edo ahaleginari dagozkien gaitasunak.
Prozesatze-abiaduran eragina izan dezakete zenbait faktorek; adibidez, zeinuak ezagunak diren ala ez, konplexutasun
gramatikalaren graduak eta esku-alfabetoaren ezagutzak. Hori dela-eta, eskala honek erakusten du nola erabildaitezkeen beste eskaletako gaitasunak, nola erabiltzen diren jada gaitasun automatizatuak eta zenbat baliabide
eskaini behar zaizkion interpretazioari edo zenbat dauden eskura mezuak prozesatzen segitzeko. Horrekin loturik
dago ea norbanakoak zer harreman duen komunikazioaren erronkarekin, erabiltzen duen hizkuntzaren arabera.
Prozesatze-abiadurak adierazten du hartzaile batek zenbateko prestakuntza-maila duen eta zenbateraino jaso
eta uler dezakeen adierazi den informazioa.
Hona hemen eskala honetan dauden funtsezko kontzeptuak:
f era askotako testuak eta adierazpenak (luzeak zein motzak, esplizituak zein inplizituak, konplexuak zeinerrazak) ulertzeko ahalegina;
f besteek zeinatzeko duten abidura, erregulartasuna eta errimtoa ebaluatzeko gaitasuna, baita norberaren
zeinadura gainbegiratzekoa ere;f aldi berean zenbait artikulatzailerekin ekoitzitako ekintzak ulertzeko gaitasuna;f testuinguru konplexuetan, zenbait pertsonaiaren ekintzak ulertzeko gaitasuna;f mezuak edo testuak ulertzeko gaitasuna, testu-zatien arteko trantsizioak modu sotilean adierazten badira ere;f esku-alfabeto bidez eta jariotasunez adierazitako ekoizpenak ulertzeko gaitasuna;f edukia ulertzeko gaitasuna, etenaldiak, hutsuneak, geldialdiak, akatsak edo zeinu nahasgarriak egon arren.
Prozesatze-abiadura
Gai da bateratsu adierazitako testuak ulertzeko (adibidez, bi zeinu-egile badaude).
Gai da, zenbait zeinu-egile daudenean –adibidez, mahai-inguru batean–, hurrengo txanda nork hartuko
duen jakiteko, txanda-eskaerei erreparatuz.

C2

Gai da testu batean aipatu diren alderdiak zerrendatzeko, nahiz eta zeinu-egileak azkar aipatu, batabestearen atzetik.
Gai da esku-alfabetoaren bidez jariotasunez adierazi diren zeinuak erraz ulertzeko, nahiz eta letra guztiguztiak ez ikusi, soilik hitzen forma ergonomikoak.
Gai da zeinuzko testu luze bat, jariotasunez adierazi dena, ulertzeko.
Gai da txosten konplikatuak ulertzeko, zailtasunik gabe.
Gai da objektu, pertsona edo tokien arteko ekintza eta harreman konplexuak, sailkatzaileen bidez
deskribatzen direnak, erraz ulertzeko.

C1

Gai da ulertzeko nola erreakzionatzen duen pertsona batek beste baten jarrera komunikatiboaren aurrean,baita zenbait zeinu-egile daudenean ere; adibidez, mahai-inguru batean.
Gai da zeinuzko testu bat ulertzeko, baita zeinu-egileak esku bakarra erabiltzen badu ere.
Gai da testu bat ulertzeko, baita zenbait zeinu ezezagun agertzen badira ere.
Gai da testu bat ulertzeko, baita zenbait zeinu edo esaldi osatugabe daudenean edo ikusten ez direneanere.
Gai da zeinuzko adierazpen batean egin dituen akatsak identifikatzeko eta bere kabuz zuzentzeko, beste
inori galdetu gabe.
Gai da ezusteko albisteak edo bideozko mezuak ulertzeko, aurrez prestatu gabe.

B2

Gai da ekintzen deskribapenak erraz ulertzeko, zeinu-egileak sailkatzaile-egitura ezberdinak erabiltzen
baditu ere (adibidez, ordezkoak).
Gai da testu bat ulertzeko, ezusteko aldaketak gertatzen badira ere.
Gai da mugimenduen sekuentziak eta ekintzak, erritmikoki aurkezten direnak, ulertzeko, bai eta horien
balio estetikoa ulertzeko ere.

172. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Prozesatze-abiadura

B1

Gai da zeinuzko testu luze bat, poliki adierazi dena, ulertzeko, baldin eta zenbait aldiz erakusten badiote.
Gai da istorio ezagun baten kontakizuna ulertzeko, zailtasunik gabe.
Gai da zenbait esku-forma ezagutu eta imitatzeko, baita zeinu-egileak azkar eta elkarren jarraian erabiltzen
baditu ere.
Gai da zeinuetako akatsak atzemateko eta zehaztapenak edo azalpenak eskatzeko.
Gai da zeinuzko testu luzeago bat, jariotasunez adierazia, ulertzeko, baldin eta behin baino gehiagotan ikus
badezake.
Gai da testu luze samar bat ulertzeko, behin bakarrik ikusita, baldin eta zeinuak poliki egiten badira.
Gai da testu bateko pertsonen izendapenak (izena, funtzioak) ulertzeko, eta, gero, horiek aipatzeko.
Gai da solaskidearen zeinuak ulertzeko, baldin eta argi ikusten badira.

A2
A1

Gai da esku-alfabetoaren erabilera, jariotasunez egina, ulertzeko, baldin eta, beharrezkoa denean, ekoizlea
errepikatzeko prest badago.
Gai da zeinuzko testu laburrak, poliki eta argi adieraziak, behin bakarrik ikusita ulertzeko.

Jariotasuna zeinu-hizkuntzan
Eskala hau ahozko jariotasunari dagokion eskalaren baliokide zuzena da. Hona hemen eskala honetan dauden
funtsezko kontzeptuak:
f zeinuen abiadura, erregulartasuna eta erritmoa;
f dagokionean etenak egiteko gaitasuna;f aldi berean esaldiak ekoizteko gaitasuna, artikulatzaile ezberdinak erabiliz;
f zeinuak elkarren ondoren ekoizteko gaitasuna, trantsizio leunak eginez eta distortsiorik gabe;f Esku-alfabetoa jariotasunez erabiltzeko gaitasuna, zeinu ezezagunei dagozkien hitzak letreiatzeko (Amailetan), testuinguruaren araberako enfasia egiteko (B maila eta hortik aurrera) edo ukipenezko zeinaduraelebiduna gauzatzeko (maila guztietan).
Jariotasuna zeinu-hizkuntzan
C2

Ez dago deskriptorerik; ikus C1.

C1

Gai da zeinuak azkar egiteko, erritmo egonkorrean.
Gai da testu luzeago bateko zeinuak jariotasunez eta erritmo onean egiteko.
Gai da zeinu bati luze eusteko, ezaugarri erretoriko edo prosodiko gisa.

B2

Gai da zeinuak jariotasunez egiteko, nahiz eta tarteka etenak egin behar dituen, esango duena
planifikatzeko.
Gai da ezagutzen duen kontakizun bat zeinu-hizkuntzan jariotasunez azaltzeko.
Gai da, esku batekin, zeinu bati eusteko, gauza estatiko bati buruz ari dela adierazte aldera, eta, aldi berean,beste eskuarekin zeinuak egiten jarraitzeko.49
Gai da abiadura erosoan zeinuak egiteko, zeinu bakoitzari buruz pentsatu gabe.
Gai da etenaldien bidez hartzaileetan eragiteko, toki egokian.
Gai da mugimendu edo jarduera baten faseak erritmoaren bidez adierazteko (hostoen erorketa, txingorra).
Gai da, esku-alfabetoaren bidez, hitzak jariotasunez letreiatzeko, elementuak leunki uztartuz.
Gai da elkarri lotutako ideien arteko trantsizioak jariotasunez egiteko, zeinu bidez.

B1
A2
A1

Gai da testu labur bat zeinu bidez adierazteko, erritmo onean.
Gai da eskuzko formak edo esku-alfabetoko elementuak elkarren ondoren erabiltzeko, jariotasunez.
Gai da esaldi erraz bat zeinu bidez adierazteko, erritmo onean.
Gai da esaldi bat amaitu dela argiki adierazteko, etenaldi bat eginez.
Ez dago deskriptorerik.

49. “Pasarte-buiak” esaten zaie halako eraikuntzei.

EEMBaren deskriptore-eskala argigarriak: zeinu-hizkuntzako gaitasunak 173. orrialdea

ERANSKINAK

175. orrialdea

1. eranskina:
EEMBko MAILEN FUNTSEZKO EZAUGARRIAK
LA1 maila. Hizkuntzaren erabilera sortzailearen behereneko mailatzat hartua da. Maila honetan, ikaslea gai da“bere buruari, bizitokiari, ezagutzen duen jendeari, dauzkan gauzei buruzko galdera errazei erantzuteko, eta gaida familiako gaiei buruz edo berehalako premien arloei buruzko adierazpen errazak egiten hasi eta jarraitzeko”,
aurrez prestatutako eta lexikoaren arabera antolatutako egoera espezifikoetarako esaldi-multzo batean soilik
oinarritu gabe.
A2 mailak, Waystage edo “tartekoa” zehaztapenari erreferentzia egiten dion maila islatzen duela dirudi. Maila
horretan daude gizarte-zereginetarako finkatutako deskriptore gehienak, adibidez: gai da “agurtzeko eta jendeari
hitz egiteko adeitasunezko formak erabiltzeko”; “jendeari ongietorria emateko formak erabiltzeko”; “zer moduz
dauden galdetzeko eta berrien aurreko erreakzioa adierazteko”; “lanean eta denbora librean jendeak egiten duenari
buruzko galderak erantzuteko”; “gonbitak egin eta gonbiteei erantzuteko”; “zer egin, nora joan eta nola elkartu
adierazteko, planak egiteko”; “eskaintzak egiteko eta eskaintzak onartzeko”. Atzerrian bizi diren helduentzako“Atalase-mailako” zehaztapenen sail osoaren bertsio laburtu eta sinplifikatua zabaltzeko deskriptoreak ere
aurkituko dira hemen, adibidez: “dendetan, postetxean edo bankuan truke errazak egitea”; “garraioari –autobusei,
trenei eta taxiei– buruzko informazio bakuna lortzea”; “oinarrizko informazioa eskatzea, helbideak ematea eta
txartelak eskuratzea”; “eguneroko ondasunak eta zerbitzuak eskatzea eta ematea”.
Hurrengo lerruna, tarteko mailaren maila aurreratuari (A2+) dagokio (Strong Waystage edo “tarteko sendoa”).
Zerrenda honetan, laguntza emanda, eta mugak izan arren, elkarrizketan era aktiboan parte hartzeko gaitasun
handiagoa lortuko du ikasleak, adibidez: “aurrez aurreko elkarrizketa mugatuak hastea, jarraitzea eta amaitzea”;“gehiegizko ahaleginik egin gabe, errutina-truke sinpleak egiteko adinako ulermena”; “esan nahi duena ulertaraztea
eta gai ezagunei buruzko informazioa ulertzea eta ideiak trukatzea, aurreikus daitezkeen eguneroko bizitzako
egoerei buruz, behar izanez gero solaskideak laguntzen badio”; “funtsezko gaiei buruzko elkarrizketetan
komunikatzeko gai izatea, nahi duena adierazteko laguntza eskatzeko gai bada”; “aurreikus daitezkeen edukiak
dituzten eguneroko bizitzako egoeretan moldatzea, nahiz eta mezua mugatu eta hitzak/zeinuak bilatu beharraizan”; “egoera egituratuetan erraztasunez-edo parte hartzea, laguntza emanez gero, baina elkarrizketa zabaletan
parte hartzeko gaitasun mugatua izatea”; eta, horrez gain, bakarrizketak egiteko trebetasun handiagoa ere izango
du, adibidez: “nola dagoen adieraztea, labur-labur; inguruneko eguneroko bizitzako gorabeheren deskribapen
zabala egitea, adibidez, jendeari, lekuei, lanari edo ikasketen esperientziari buruz”; “iraganeko ekintzak eta
ekintza pertsonalak deskribatzea”; “ohiturak eta errutinak deskribatzea”; “planak eta hitzordua deskribatzea”;“zerbaiti buruz, zer duen gogoko eta zer ez adieraztea”; “gertaerei eta ekintzei buruzko deskribapen laburrak eta
oinarrizkoak egitea”; “maskotei eta jabetzei buruzko deskribapenak egitea”; “gauzei eta jabetzei buruz adierazpen
laburrak egiteko eta horiek alderatzeko deskribapen-hizkuntza erraza erabiltzea”.
B1 maila bisitariak atzerriko herrialde batera joateko behar duen “Atalase-mailari” dagokio (Threshold Level),eta bi ezaugarri nagusi ditu. Lehenengo ezaugarria da zenbait egoeratan harremanak izateko eta nahi duena
lortzeko gaitasuna, adibidez: “inguruan entzuten duen eztabaida zabal baten ildo nagusiei jarraitzea, baldin eta
eztabaida hori hizkuntza estandarrean eta jendeak argi artikulatua bada”; “lagunarteko elkarrizketa informaletan
norberaren ikuspegia eta iritzia adieraztea; ulertarazi nahi duen ideia nagusia adieraztea”; “zer nahi duen oro harazaltzeko hizkuntza sinplea malgutasunez erabiltzea”; “elkarrizketan edo eztabaidan aritzeko gai izatea, tarteka
berak zer esan nahi duen zehazki ulertzea zaila izan badaiteke ere”; “esan nahi duena ulertaraztea, nahiz eta
nabarmena izan etenak egiten dituela bere hitzaldiko gramatika eta lexikoa antolatzeko eta akatsak zuzentzeko,
batez ere ekoizpen libreko tarte luzeetan”. Bigarren ezaugarria eguneroko bizitzako arazoei aurre egiteko
malgutasunez jokatzeko gaitasuna da, adibidez: “garraio publikoan oso arruntak ez diren egoerei aurre egitea”;“bidaia-agenteekin bidaiak prestatzean edo bidaia egitean egoera gehienetan ongi moldatzea”; “elkarrizketa
arruntetan bat-batean sartzea, hitzaldia prestatu gabe”; “kexatzea”; “elkarrizketa/kontsultetan (adibidez gai berribati heltzean) aurrea hartzea, nahiz eta elkarrizketa egiten duenarekiko oso lotuta egon”; “norbaiti esan duena
argitzeko edo lantzeko eskatzea”.

EEMBko mailen funtsezko ezaugarriak 177. orrialdeaHurrengo lerruna badirudi “Atalase sendoa” (strong Threshold) (B1+) dela. Aurreko bi ezaugarriak agertzen
dira hemen ere, baina “informazio-kopuruari” dagozkion zenbait deskriptorerekin batera, adibidez: “galderak
proposatzen edo arazoak aztertzen dituzten mezuak hartzea”; “elkarrizketa/kontsulta batean eskatzen diren
argibide xeheak ematea (adibidez, sendagileari sintomak deskribatzea), oso zehatz ez bada ere”; “zerbait zergatik
den arazo azaltzea”; “istorio labur, artikulu, hitzaldi, eztabaida, elkarrizketa edo dokumental bati buruzko iritzia
laburtzea eta adieraztea, edo xehetasunei buruzko galderei erantzutea”; “prestatutako elkarrizketa egiteko gai
izatea, informazioa aztertuz eta egiaztatuz, nahiz eta, tarteka, elkarrizketa egiten duenari esandakoa errepikatzeko
eskatu beharko dion, bizkorregi edo luzeegi hitz egin duelako”; “zerbait nola egiten den deskribatzea, jarraibide
xeheak emanez”; “bere arloko ohiko eta ez ohiko gaiei buruz metatutako informazioa segurtasun apur batez
trukatzea”.
B2, B1etik (Atalase-maila) gora dago dagoen maila berria da, A2 (Tartekoa) B1 mailatik behera dagoen distantzia
berean. “Maila Aurreratua” (Vantage Level) zehaztapena islatzea du helburu. Honako hau da ideia edo metafora:
ikasleak edo erabiltzaileak erdiko mailako goi-lautadatik geldiro baina tinko aurrera eginez norabait heldu delasumatzen duela, gauzek ez dute berdin ematen eta bestelako ikuspegi batez begiratzen du ingurura. Kontzeptu
hori maila honetan kalibraturiko deskriptoreek indartzen dute neurri handian. Orain arteko edukiekiko nolabaiteko
aurrerapena dagoela adierazten dute. Adibidez, lerrun honen beheko aldean era eraginkorrean argudiatzea danagusi: “eztabaidetan bere iritziari buruzko azalpenak ematea eta hari eustea, azalpen, argudio eta iruzkin egokien
bidez”; “gai jakin bati buruzko ikuspegia azaltzea, aukera bakoitzaren abantailak eta eragozpenak adieraziz”;“argudio arrazoituen katea osatzea”; “argudio bat garatzea, ikuspegi jakin baten alde edo kontra eginez”; “arazo
bat azaltzea eta negoziazioan parte hartzen ari den beste parteak zerbaitetan amore eman behar duela aditzera
ematea”; “arrazoi, ondorio, egoera hipotetikoei buruz espekulatzea”; “gai arruntei buruzko eztabaida informaletan
parte hartzea, era aktiboan, iruzkinak eginez, bere iritzia garbi azalduz, proposatutako alternatibak ebaluatuz, eta
hipotesiak egin eta haiei erantzunez”. Bestalde, maila honetan aurrera egin ahala beste bi ardatz ere agertuko dira.
Lehena gizarteko diskurtsoan nola edo hala moldatzeko baino gehiagorako gai izatea da, adibidez: “elkarrizketan
naturaltasunez, jariotasunez eta eraginkortasunez jarduteko gai izatea”; “inguru zaratatsuan [entzunekoan/
ikusizkoan] ere hizkuntza estandarrean zer esaten den xehetasunez ulertzea”; “elkarrizketa abiatzea, egoki denean
hitza hartzea eta, hala behar denean, elkarrizketa etetea, nahiz eta batzuetan ez izan oso dotorea; esaera eginak
erabiltzea (adibidez, "Ez da erraza galdera horri erantzuten") denbora hartzeko eta esan beharrekoa formulatu
bitartean hitz egiteko txandari eusteko”; “jariotasunez eta bat-batean aritzea, xede-hizkuntzako erabiltzaileekinpresiorik edo ahalegin handirik gabe harremana izateko moduan”; “elkarrizketan gertatzen diren norabide,
estilo eta enfasi aldaketetara egokitzea”; xede-hizkuntzako erabiltzaileekin harremana edukitzea, nahi gabehaiei barre eragin gabe edo haiek gogaitu eta beste erabiltzaile trebe batekin ez bezala aritzera behartu gabe”.
Bigarren ardatza, hizkuntzaren kontzientzia-maila berria da: “hutsegiteak zuzentzea horiek gaizki-ulertua sortu
badute”; “hutsegite errepikatuak zerrenda osatzea eta euren hizkuntza kontzienteki monitorizatzea”; “irristadez
edo akatsez ohartuz gero, horiek zuzentzea”; “zer esan eta nola esan prestatzea, hartzailearengan izango duen
eragina kontuan harturik”. Hizkuntz ikasleak gainditu beharreko atalase berria da, nolabait esateko.
Hurrengo lerruna, B2+ maila, “Maila Aurreratu sendoa”ri dagokio (strong Vantage), eta bertan B2 mailan(Aurreratuan) argudioari, gizarte-diskurtso eraginkorrari eta hizkuntzari buruzko kontzientziaz hasitako lanarijarraipena emango zaio. Nolanahi ere, argudioa eta gizarte-diskurtsoa azpimarratze hori diskurtsoarekin loturiko
gaitaasunak azpimarratze gisa ere interpreta liteke. Diskurtsoan gaitasun maila berria eskuratzea elkarrizketa
kudeatzeko moduan nabarmentzen da (elkarlanerako estrategiak): “gai da elkarreragina izateko eta besteenadierazpenei eta inferentziei jarraitzeko, eta, beraz, eztabaidaren bilakaerari laguntzeko”; “besteek adierazitakoari
trebetasunez eransten dio bere ekarpena”. Eta agerian gelditzen da, orobat, koherentzia/kohesioa arteko lotura:“kohesio-elementu kopuru mugatua erabiltzen du esaldiak lotzeko, diskurtso argi eta koherentea osatuz”;“lokailu-sail bat eraginkortasunez erabiltzen du, ideien arteko lotura garbi adierazteko”; “gai da argudio bat
sistematikoki garatzeko, alderdi garrantzizkoenak azpimarratuz eta bigarren mailako xehetasunak albo batera
utziz”. Azkenik, maila honetan biltzen dira “negoziaziorako” deskriptoreak: “gai da ordain-eskakizunaren azalpena
egiteko, diskurtso sinesgarria erabiliz eta argudio sinpleak emanez ordaina eskatzeko”; “emate edo kontzesioetan,
mugak argi zehazten ditu”.
C1 mailaren ezaugarri nagusia diskurtso-sail zabal bat erabiltzeko gaitasuna da, jariotasuna eta bat-bateko
komunikazioa bideratzeko aukera ematen duen diskurtsoa osatzeko gaitasuna, honako adibide hauetan ikus
daitekeen moduan: “gai da jariotasunez eta bat-batekotasunez, eta are ahalegin handirik egin gabe, adierazteko.
Hiztegi-errepertorio zabala eta txukuna du, eta horrek hutsuneak itzulinguruak eginez betetzeko aukera ematen
dio. Ez du ahalegin nabarmenik egin beharrik esamoldeak edo saiheste-estrategiak bilatzeko”; “kontzeptu zailekiko
gaiei buruzko jardunean bakarrik du hizkuntzaren berezko jarioari eusteko zailtasuna”. Aurreko zerrendan agertzen
ziren diskurtso-trebetasunek garrantzi handia dute C1 mailan ere, jariotasunak, adibidez: “gai da diskurtso-funtzioen
errepertorioan, bere iruzkinak egitean, esamolde egokia aukeratzeko eta entzuleen arreta erakartzeko, denbora

178. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

irabazteko edo gogoeta egiten duen bitartean arreta erakartzen jarraitzeko”; “hizkuntza argia, ongi egituratua
eta zalantzarik gabea eratzen du, eta ondo menderatzen du egituren, lokailuen eta kohesio osagaien erabilera”.
C2 maila ez da ama-hizkuntza duen hiztunaren gaitasuna edo horren hurbileko gaitasuna berdintzeko xedeaz
sortua. Maila honen helburua goi-mailako ikasleen diskurtsoan aurkituko den hizkuntz zehaztasuna, egokitasuna
eta erabilera-erraztasuna ezaugarritzea da. Maila honetan honako deskriptore hauek kalibratzen dira: “esanahiarenñabardura txikiak aditzera ematen ditu, nahiko zehaztasun handiz, modalizatzaileak erabiliz”; “aski esapide eta
lagunarteko esamolde dakizki, eta esanahiaren ñabardurak bereizten ditu”; “solaskidea ez ohartzeko moduan
saihesten ditu zailtasunak eta birformulatzen du esan nahi duena”.
Erreferentzia-maila bateratuak era askotako formatuan aurkez eta erabil daitezke, xehetasun-mailaren arabera.
Erreferentzia bateratuak egoteak, nolanahi ere, gardentasuna eta koherentzia ematen du; plangintzak egiteko
oinarria eta plangintza horiek garatzeko tresna da.

Oinarrizko erabiltzailea

Erabiltzaile independientea

Erabiltzaile gaitua

Hurrengo taulan daude laburbilduta erreferentzia-maila bateratuak:

C2

Gai da irakurtzen edo entzuten duen ia guztia erraz ulertzeko. Badaki idatzizko nahiz ahozko
iturri desberdinetatik datorren informazioa eta argudioak berreraikitzen, eta era koherentean
eta labur adierazten. Badaki bat-batean, jariotasun handiz eta zehaztasunez adierazteko, eta
esanahiaren ñabardura txikiak bereizten ditu, baita konplexutasun handiko egoeretan ere.

C1

Gai da era askotako testu luzeak irakurtzeko eta nolabaiteko eskakizun-mailari erantzuteko, eta
gai da, orobat, testu horietan esanahi inplizituei antzemateko. Badaki jariotasunez eta bat-batean
adierazten, esapide egokia aurkitzeko ahalegin handia egiten ari denik sumatzen ez zaiola.
Hizkuntza malgutasunez eta eraginkortasunez erabil dezake, helburu sozial, akademiko eta
profesionalekin. Testu argiak, ongi egituratuak eta xeheak ekoizteko gai da, baita gai konplexuei
buruzkoak ere, testuaren antolaketa-, artikulazio- eta koherentzia-mekanismoak zuzen erabiliz.

B2

Gai da gai zehatzei nahiz abstraktuei buruz diharduten testu konplexuetako ideia nagusiak
ulertzeko, baita testu teknikoenak ere, betiere bere espezialitatearen arlokoak badira. Xedehizkuntzako erabiltzaileekin mintza daiteke, jariotasunez eta naturaltasunez, halako eran non
ez solaskide batek ez besteak ez duten ahaleginik egin behar elkar ulertzeko. Testu argiak eta
xeheak sor ditzake gai askori buruz, eta gai da, orobat, gai orokorrei buruzko ikuspegi jakin bat
aldezteko, aukera bakoitzaren aldeko eta kontrako argudioak emanez.

B1

Gai da argi eta hizkuntza estandarrean idatzitako testuen puntu nagusiak ulertzeko, gai ezagunei
buruzkoak badira, lanaren esparruan, ikasketen esparruan eta aisialdian. Badaki hizkuntza
hori erabiltzen den lurraldeetan bidaiatzean sor daitezkeen egoera gehienetan moldatzen.
Gai ezagun edo interes pertsonalekoei buruzko testu soilak eta koherenteak osa ditzake.
Esperientzien, gertaeren, nahien eta asmoen berri emateko gai da, eta gai da, orobat, bere iritziak
labur-labur arrazoitzeko edo bere asmoak azaltzeko.

A2

Bereziki esanguratsuak dituen esperientzia-esparruekin loturiko esaldiak eta esapideak,eguneroko bizitzakoak, ulertzeko gai da (bere buruari eta familiari buruzko oinarrizko
informazioa, erosketei, intereseko lekuei, lanbideei eta abarri buruzko informazioa). Badaki ataza
soilak eta arruntak egiteko orduan komunikatzen, baldin eta ezagunak edo ohikoak dituen gaiei
buruzko informazio-truke erraza eta zuzena bakarrik eskatzen badute. Badaki bere iraganaz eta
inguruneaz deskribapen errazak egiten, baita bere berehalako beharrei buruzko deskribapenak
egiten ere.

A1

Gai da eguneroko bizitzan sarri erabiltzen diren esapideak ulertzeko eta erabiltzeko, eta baita
berehalako beharrak asetzera bideratutako esaldi soilak osatzeko ere. Badaki bere buruaren
eta bestearen aurkezpena egiten, eta helbideari, gauzei eta ezagutzen duen jendeari buruzko
oinarrizko informazio pertsonala ematen eta eskatzen. Oinarrizko elkarreragina izan dezake,baldin eta beste pertsonak mantso eta argi hitz egiten badio eta laguntzeko prest badago.

EEMBko mailen funtsezko ezaugarriak 179. orrialdea

181. orrialdea

Idatzizkoarenulermena

Ahozkoarenulermena

Ulermena

Gai naiz hitz/zeinu eta
izen oso ezagunak
ulertzeko, baita esaldi
oso sinpleak ere.
Adibidez, iragarkietan,posterretan edo
katalogoetan.
Gai naiz informazio
jakina eta aurreikusteko
modukoa eguneroko
dokumentu arruntetan
bilatzeko, esatebaterako iragarkietan,
prospektuetan,
menuetan eta
ordutegietan, eta gai
naiz gutun pertsonal
labur eta sinpleakulertzeko.

Gai naiz testu labur
eta oso sinpleak
irakurtzeko.
Gai naiz gutun
pertsonaletan azaltzen
diren gertaeren
deskribapena edota
sentimenduen eta
desioen azalpena
ulertzeko.

Gai naiz hizkera
arruntean idatzitako
testuak edo nire lanariburuzkoak ulertzeko.

Gai naizgaurkotasuneko gaiei
edo interes pertsonalzein profesionaleko
gaiei buruzko irrati- edo
telebista-programa
askoren puntu nagusia
ulertzeko mantso eta
argi ahoskatzen badaGai naiz literatura-testu
garaikideak, prosan
idatziak, irakurtzeko.

Gai naiz gaur egungo
gaiei buruzko
artikuluak eta txostenak
irakurtzeko, egileakjarrera jakin bat edota
ikuspuntu berezi bat
erakusten duenean.

Gai naiz telebistako
albisteen eta
gaurkotasun gaien
programa gehienak
ulertzeko. Gai naiz
hizkuntza estandarrean
dauden film gehienak
ulertzeko.

Gai naiz artikulu
espezializatuak eta
argibide tekniko
luzeak irakurtzeko, nire
eremukoak ez badiraere.

Gai naiz gertakarietan
oinarritutako testuak
edo literatura-testu
luze eta konplexuak
ulertzeko eta estiloak
bereizteko.

Gai naiz telebistako
programak eta filmak
ahalegin handirik gabeulertzeko

Gai naiz edozein testumota irakurtzeko, baita
abstraktuak eta egituraz
edo hizkuntzaz zailak
direnak ere. Adibidez,
eskuliburuak, artikulu
espezializatuak edo
literatura-lanak.

Gai naiz lexiko eta
esapide erabilienak
ulertzeko zuzenean
dagozkidan arloetan(adib., oinarrizko
informazioa nitaz, nirefamiliaz, erosketez,
inguruaz, lanaz).
Gai naiz hitz arruntenak
eta oso oinarrizko
esapideak ulertzeko
nitaz, nire familiaz
eta inguruko gauzez,
jendeak astiro eta argi
hitz egiten duenean.

Gai naiz lexiko eta
esapide erabilienak
ulertzeko zuzenean
dagozkidan arloetan(adib., oinarrizko
informazioa nitaz, nirefamiliaz, erosketez,
inguruaz, lanaz).

Gai naiz hitz arruntenak
eta oso oinarrizko
esapideak ulertzeko
nitaz, nire familiaz
eta inguruko gauzez,
jendeak astiro eta argi
hitz egiten duenean.

Gai naiz lexiko eta
esapide erabilienak
ulertzeko zuzenean
dagozkidan arloetan(adib., oinarrizko
informazioa nitaz, nirefamiliaz, erosketez,
inguruaz, lanaz).

Gai naiz hitz arruntenak
eta oso oinarrizko
esapideak ulertzeko
nitaz, nire familiaz
eta inguruko gauzez,
jendeak astiro eta argi
hitz egiten duenean.
Gai naiz mezu labur,argi eta errazen zein
iragarkien ideia nagusia
ulertzeko.

C2

C1

B2

B1

A2

A1

2. eranskina:
AUTOEBALUAZIO-ESKALA (ONLINE ELKARRERAGINAETA BITARTEKOTZA GEHITUTA)

182. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Idatzizko
ekoizpena

Ahozkoekoizpena

Ekoizpena

A2
Gai naiz esaldiak
eta esapideak sorta
batean erabiltzeko,
honelakoak era
sinplean deskribatuz:
nire edo beste
norbaiten familia, nirebizimodua, ikasketak,oraingo edo lehengo
lana.

Gai naiz esaldi errazen
sorta bat ekoizteko,
eta horiek lokailu
arrunten bidez
lotzeko, adibidez,“eta”, “baina” eta “-lako”
erabiliz.

A1

Gai naiz esaldi eta
esapide sinpleakerabiliz nire bizilekua
eta jende ezaguna
deskribatzeko.

Gai naiz esaldi
erraz eta bakartuak
ekoizteko.

Gai naiz testu sinpleaketa koherenteak
ekoizteko, gaiezagunen edo interespertsonaleko gaien
gainean.

Gai naiz nire iritzi edo
proiektuen arrazoiak
eta azalpenak laburki
emateko. Gai naiz
istorioak kontatzeko,
liburuen eta filmen
argumentuak
azaltzeko eta horiek
nigan sortutako
erreakzioa adierazteko.

Gai naiz esaldiak
era sinplean
josteko, honelakoak
deskribatzearren:
esperientziak,
gertaerak, ametsak,
itxaropenak eta
helburuak.

B1

Gai naiz idazlan bat
edo txosten bat
ekoizteko informazio
jakin bat adieraziz
edota iritzi baten
aldeko edo kontrako
arrazoiak emanez.

Gai naiz hartzaileariegokitutako estiloa
erabiltzeko.

Gai naiz gai
konplexuak ekoizteko
gutun, idazlan
edo txostenetan,
garrantzizkoen
iruditzen zaizkidan
puntuak azpimarratuz.

Gai naiz testu argiak
jariotasunez ekoizteko,
estilo egokian.
Gai naiz testu argi
eta ongi egituratuak
osatzeko, neureikuspuntua luze-zabal
adieraziz.

Gai naiz nireintereseko gai askoren
inguruan testu argiak
eta xeheak ekoizteko.

Gai naiz idazlan
profesionalak edo
literatura-lanak
laburtzeko eta
kritikatzeko.

Gai naiz gutun,
txosten edo
artikulu konplexuak
ekoizteko, argudioak
egitura logiko eta
eraginkorraren bidez
antolatuz, irakurleak
puntu nagusiak ulertu
eta gogoan har ditzan.

Gai naiz deskribapen
edo argudioen
azalpen argiak
jarioz egiteko eta
testuinguruari
egokitutako
estiloan, horretarako
egitura logiko
eta eraginkorrak
erabiliz, entzuleari
ideia nagusiei
erreparatzen eta
haiek gogorarazten
laguntzeko.

Gai naiz deskribapen
argiak eta xeheak
egiteko gai konplexuei
buruz, horiekin
lotutako gaiak
integratuz, zenbait
puntu garatuz eta
berbaldia egoki
amaituz.

Gai naiz zehatz eta
argi hitz egiteko nireintereseko gai askoriburuz.
Gai naiz gaur egungo
gorabeheren gainean
nire ikuspuntua
adierazteko, aukera
desberdinen alde onaketa txarrak azalduz.

C2

C1

B2

Autoebaluazio-eskala (online elkarreragina eta bitartekotza gehituta) 183. orrialdea

Idatzizko
eta onlline
elkarreragina

Ahozkoelkarreragina

Elkarreragina

Gai naiz agur labur eta
errazak idazteko, zer
egin dudan eta gustatu
al zaidan azalduz,
eta gai naiz iruzkinei
modu oso errazean
erantzuteko.
Gai naiz beste
argitalpen, irudi edo
bestelako materialen
aurrean modu errazean
erreakzionatzeko.
Gai naiz erosketa errazerrazak gauzatzeko,
formulario batean
nire datu pertsonalak
idatziz.

Gai naiz modu sinplean
komunikatzeko,
baina solaskidearen
menpe nago, hark
prest egon beharbaitu nik esandakoa
astiro errepikatzeko,
birformulatzeko edo
nahi dudana esaten
laguntzeko.
Gai naiz berehalako
premiei edo oso gai
arruntei buruzko
galdera errazak egin eta
erantzuteko.

A1

C2
Gai naiz, ahaleginhandirik egin gabe,edozein elkarrizketa
edo eztabaidatan partehartzeko.
Gai naiz esamoldeak
eta lagunarteko hizkera
ondo erabiltzeko
eta ideiak jarioz etañabardura guztiekinadierazteko. Zailtasunen
bat badut, gai naiz
atzera egiteko eta
hutsunea trebeziaz
konpontzeko,
solaskidea ia konturatu
gabe.
Gai naiz esan nahi
dudana tonu eta estilo
egokian adierazteko,
idatzizko edozein
elkarreragin-jardueratan.
Gai naiz elkarreraginean
sor daitezkeen gaizkiulertuak, komunikazioarazoak eta erreakzio
emozionalakaurreikusteko eta
eraginkortasunez
bideratzeko, eta
hizkuntzaren tonua
malgutasunez eta
arduraz moldatzeko,
dagokion eran.

C1
Gai naiz natural eta
jariotasunez hitz
egiteko, esapideen bilanabarmen luzatu gabe.
Gai naiz gizarte- edo
lan-harremanetan
hizkuntza malgutasunez
eta eraginkortasunez
erabiltzeko.
Gai naiz neure ideia
eta iritziak zehatz
adierazteko eta neure
adierazpenak beste
solaskideenekintrebeziaz lotzeko.

Gai naiz gai konplexu
eta abstraktuei buruz
besteek egindako
ekarpenen asmoak eta
inplikazioak ulertzeko,
eta gai naiz esannahi dudana argi eta
zehatz adierazteko,
nire hizkuntza-modua
eta erregistroa
malgutasunez eta
eraginkortasunez
egokituz.
Gai naiz elkarreraginean
sor daitezkeen
komunikazio-arazoak
eta auzi kulturalak
eraginkortasunez
bideratzeko, azalpenak
eta adibideak emanez.

B2
Gai naiz jatorrizko
hizkuntzako hiztun
batekin normal
mintzatzeko,
berezkotasun
eta erraztasun
nahikoarekin.
Gai naiz elkarrizketan
era aktiboan jarduteko
eta nire iritziak azaldu
eta defenditzeko egoera
ezagunetan.

Gai naiz zenbait
pertsonarekinelkarreraginean
jarduteko, nireekarpenak eta haienak
lotuz eta gaizki-ulertuak
edo desadostasunak
kudeatuz, baldin eta
besteek ez badutehizkuntza konplexurik
erabiltzen, denbora
ematen badidate eta,
oro har, laguntzeko
prest badaude.
Gai naiz gertaera,
ekitaldi eta
esperientzien garrantzia
azpimarratzeko, ideiakarrazoitzeko eta
elkarlana zaintzeko.

B1
Gai naiz hizkuntza
mintzatzen den
herrialdera egindako
bidaia batean gerta
litezkeen egoera
gehienei aurre egiteko.
Gai naiz, prestatu
gabe ere, elkarrizketan
jarduteko, gaiakezagunak, interespertsonalekoak edo
bizimodu arruntekoak
direnean (familia,
aisialdia, lana, bidaiak,
albisteak…).

Gai naiz elkarreraginean
jarduteko nireesperientziei, gertaerei,
irudipenei eta
sentimenduei buruz,
baldin eta aldez aurretik
presta badezaket.
Gai naiz azalpen errazak
eskatzeko eta emateko,
eta gai naiz galderei eta
iruzkinei nolabaiteko
xehetasunez
erantzuteko.
Gai naiz proiektu
batean diharduen taldebatekin elkarreraginean
jarduteko, baldin eta
baliabide bisualakbadaude, hala nola
irudiak, estatistikak eta
grafikoak, kontzeptu
konplexuagoak
argitzeko.

Gai naiz jarduera
eta arlo ezagunetan
komunikatzeko,
informazio-trukea
zuzena eta sinplea
denean.
Gai naiz informaziotruke labur-laburrak
egiteko, elkarrizketa
osoa jarraitzeko adina
ulertzen ez badut ere.

Gai naiz oinarrizko
elkarreragin sozialeanparte jartzeko, nolasentitzen naizen, zertan
ari naizen edo zer behar
dudan adieraziz, eta
iruzkinei erantzunez,
eskerrak emanez,
barkamena eskatuz edo
galderei erantzunez.
Gai naiz transakzio
errazak gauzatzeko,
adibidez, ondasunak
erosteko; gai naiz
jarraibide errazak
betetzeko eta
elkarlanean jarduteko
ataza partekatu batean,solaskidea laguntzeko
prest badago.

A2

184. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Kontzeptuen
bitartekotza

Testuenbitartekotza

Bitartekotza

Gai naiz ideia bat
oso modu errazean
adierazteko eta
besteei galdetzeko ea
ulertzen didaten eta zer
pentsatzen duten.

Gai naiz iradokizunak
egiteko, modu errazean,
hartara elkarrizketakaurrera egin dezan,
eta gai naiz solaskideei
galdetzeko ea zer uste
duten ideia jakin bati
buruz.

Gai naiz, galdera
egokiak eginez,
kontzeptuak ulertu
diren egiaztatzeko,
eta gai naiz norbaitek
esan duenaren puska
bat errepikatzeko,
elkar ulertu dugula
egiaztatzeko.

Gai naiz beste
batzuen ideiak
gehiago garatzeko
eta pentsamenduildo koherentetan
antolatzeko, gai baten
zenbait alderdi kontuan
hartuz.

Gai naiz, gai konplexu
eta abstraktuei buruzko
eztabaidetan, ideien
garapena gidatzeko,
solaskideei beren
arrazoiketa garatzeko
eskatuz, eta egin
diren ekarpenak
laburtuz, ebaluatuz eta
elkarri lotuz, hartara,
konponbide bat edo
aurrera egiteko modu
bat adoste aldera.
Gai naiz, talde bat
gidatzen ari naizenean,
ikuspuntu ezberdinenbalioa aitortzeko,
jendearen ekarpenetan
oinarritutako galdera
irekiak eginez, eta,
modu horretan,arrazoiketa logikoa
hauspotuz, besteekesan dutenaren berriemanez, laburtuz,
garatuz eta hainbat
ikuspuntu konparatuz,
eztabaida ondoriobaterantz bideratzeko
helburuarekin.
Gai naiz parte-hartzea
bultzatzeko eta,
galderak eginez,
taldeko beste
kideen erreakzioak
hauspotzeko, eta
jendeari eskatzeko,
orobat, beren
pentsamenduetan
sakondu edo iritziak
argitu ditzaten.

Gai naiz ataza bat
termino errazetan
zehazten laguntzeko
eta besteei beren
jakinduria parteka
dezaten eskatzeko.

Gai naiz elkarlaneko
ataza sinpleetan partehartzeko, besteek zer
pentsatzen duten
galdetuz, iradokizunak
eginez eta erantzunak
ulertuz, baldin eta
errepikatzeko edo
berriro formulatzeko
eskatu badezaket
tarteka.

Gai naiz besteak
ekarpenak egitera
gonbidatzeko, esaldi
labur eta errazak
erabiliz.
Gai naiz beste batzuei
hitz egin dezaten, beren
ikuspuntuen arrazoiak
azal ditzaten eta aipatu
dituzten ideiak garatu
ditzaten eskatzeko.

Gai naiz, hizkuntza argia
eta ongi egituratua
erabiliz eta jariotasunez,
gertakariak eta
argudioak nolaaurkezten direnazaltzeko, iritzi
ebaluatiboak etañabardura gehienak
zehaztasunez
adieraziz eta inplikazio
soziokulturalenberri emanez (adib.,
erregistroaren erabilera,mespretxua, ironia eta
sarkasmoa).
Gai naiz testu luze
eta konplexuetan
garatzen diren ideia
garrantzitsuak argi
eta jariotasunez
adierazteko, ongi
egituratako hizkuntza
erabiliz, testu horiek
nire eremuarekin lotura
izan zein ez, baldineta, tartean behin,kontzeptu teknikoen
esanahia egiaztatu
badezaket.

Gai naiz informazio
xehea eta argudioak
modu fidagarrianadierazteko, adibidez,
nire lanarekin,ikasketekin edo interespertsonalekin zerikusia
duten testu konplexu
eta ongi egituratuetanbiltzen diren ideia
nagusiak.

Gai naiz nire intereseko
edo interes orokorreko
gaiak lantzen dituzten
informazio-testu argi
eta ongi egituratuetan
jakinarazten
den informazioa
adierazteko.

Gai naiz eguneroko
gaiei buruzko edo
berehalako intereseko
testu labur eta
arruntetan biltzen
diren ideia nagusiak
adierazteko, baldin
eta argi eta hizkuntza
errazean azaltzen
badira.

Gai naiz testu sinple eta
laburretan, hala nolaseinale, ohar, poster eta
programetan agertzenden informazio erraz
eta aurreikusgarria
adierazteko.

Gai naiz, hitz eta seinale
errazak erabiliz, ideia
bat interesatzen zaidala
adierazi eta esaten
dena ulertzen dudalabaieztatzeko.

C2

C1

B2

B1

A2

A1

Autoebaluazio-eskala (online elkarreragina eta bitartekotza gehituta) 185. orrialdea

Komunikazioaren
bitartekotza

Bitartekotza

Gai naiz beste batzuei
buruzko xehetasun
pertsonalak eta
informazio erraz
eta aurreikusteko
modukoa adierazteko,
baldin eta formulatzen
laguntzen badidate.
Gai naiz jendea bat ez
datorrela ohartzeko
eta zailtasunak sortu
direla identifikatzeko,
eta gai naiz, esaldi
errazak erabiliz,
konpromisoa eta
adostasuna bilatzeko.

Gai naiz interespertsonaleko gaien
gainean esaten ari
direnaren zentzu
nagusia adierazteko,
baldin eta hiztunek
argi ahoskatzen
badute eta etenakegin baditzaket,
gauzak nola azaldu
pentsatzeko.
Gai naiz nireintereseko gaiei
buruzko adierazpen
eta ikuspuntu
nagusien garrantzia
adierazteko.

Gai naiz hizkuntza
limurtzailea
erabiltzeko.

Gai naiz informazioesanguratsuak zehazkiadierazteko eta
kultur erreferentziak
azaltzeko.

Gai naiz nirekomunitateko eta
beste komunitatebatzuetako
jendearen artean
bitartekotza-jarduerak
eraginkortasunez
eta natural egiteko,
ezberdintasun
soziokulturalak eta
soziolinguistikoak
kontuan hartuz
eta esanahiarenñabardura sotilakadieraziz.

Gai naizkomunikazioaren
kultura partekatuan
bitartekari moduan
jarduteko eta
anbiguotasuna
kudeatzeko, ikuspuntu
ezberdinak kontuan
hartzen ditudalaerakutsiz eta gaizkiulertuak moztuz.

Gai naizkomunikazioaren
kultura partekatua
hauspotzeko, ekiten
dudan modua
moldatuz, ideia,
sentimendu eta
ikusmolde ezberdinak
balioesten ditudala
adieraziz eta partehartzaileek elkarren
ideien aurrean
erreakzionatzera
gonbidatuz.

Gai naizkomunikazioaren
kultura partekatua
indartzeko, jendea
elkarri aurkeztuz,
lehentasunei
buruzko informazioa
trukatuz eta zerbait
baieztatzeko edo
azaltzeko eskatuz.

Gai naizkomunikazioan
ekarpenak egiteko,
hitz errazen bidez,
jendeari gauzak azaldu
ditzan eskatuz, eta
esaten dena ulertzen
dudala eta ados
nagoela adieraziz.

Gai naiz komunikazioa
bideratzeko, hori
onartzen dudala
eta interesatzen
zaidala hitz errazen
eta hitzezkoak ez
diren seinaleen bidez
adieraziz, besteak hitz
egitera gonbidatuz
eta esaten dutena
ulertzen al dudan
adieraziz.
Gai naiz aurreikusteko
moduko eguneroko
egoeretan, behar eta
nahi pertsonalei buruzari direnean, esaten
denari buruzko ideia
nagusiak adierazteko.

C2

C1

B2

B1

A2

A1

187. orrialdea

C1

C2

Gai da diskurtsoaren
funtzioetan eskura duen
sailetik esaldi egokiakhautatu eta bere oharrak
egiteko, hitza hartzeko
edo hitzari eusteko
eta bere jarduera eta
gainerako solaskideen
trebetasunez uztartzeko.

Gai da xede-hizkuntzako
soinu ia guztiak
artikulatzeko; baliteke
beste hizkuntzetako
ahoskeraren ezaugarriak
nabaritzea, baina mezua
aise ulertzen da hala ere.

Gai da xedehizkuntzako ezaugarri
fonologiko guztiak
erabiltzeko, mezuaren
ulergarritasuna
bermatzeko adinako
kontrol-mailarekin.
Gai da diskurtso argia,
jariotasun handikoa eta
ongi egituratua sortzeko,
eta antolaketa-egiturak,
lokailuak eta beste
kohesio-mekanismo
batzuk modu egokian
erabiltzeko.

Gramatika-zuzentasun
handia du; akats gutxi
egiten du, ez diraantzematen errazak
eta, oro har, akatsa egin
orduko zuzentzen du.

Ongi menderatzen ditu
hizkuntzaren hainbat
alderdi, eta horrek
aukera ematen dio gai
orokor, akademiko,profesional edo aisiakoei
buruz argi eta estilo
egokian jarduteko
formulazioa aukeratzeko,
esan nahi duenari
mugarik jarri gabe.

Gai da jariotasunez eta
bat-batean jarduteko,
ahaleginik ia egingabe. Kontzeptualki
zailak diren gaiekinbakarrik galtzen
du adierazpenetan
jariotasuna.

Gai da xede-hizkuntzako
ezaugarri fonologikoen
sail osoa erabiltzeko,
eta ondo menderatzen
du –baita prosodiaridagozkion ezaugarriak
ere, hala nola hitzen
eta esaldien azentua,
erritmoa eta intonazioa–,
eta hala, argi eta zehatz
adierazten ditu baita
bere mezuaren esanahi
sotilak ere. Bestehizkuntzetako ahoskerak
ez dio inolaz ere
eragiten adierazpenarenulergarritasunari.
Gai da diskurtso
koherentea eta
kohesioduna osatzeko,
antolaketa-egituren
erabilera osoa eta egokia
eginez, eta lokailuak
eta beste kohesiomekanismo asko erabiliz.

Gai da elkarrizketan
erraztasunez eta
trebetasunez jarduteko,
ez-ahozko kodeei eta
intonazioari itxuraz
zailtasun handirik
antzemateko eta
erabiltzeko.

Gai da bat-batean eta
xehetasunez jarduteko,
berezko jariotasunez eta
lagunarteko hizkeran,zailtasunak besteak ia
ohartu gabe saihesteko
moduan.

Hizkuntzaren maila
konplexuari dagokion
gramatika ongi
menderatzen du, nahiz
eta beste alderdi batzuei(adibidez, solaskidearen
erreakzioen jarraipenariedo planifikazioari)arreta eman.

Malgutasun handia
du ideiak berriro
formulatzeko,
eta hizkuntza
moldeak bereizten
ditu, zentzuarenñabardurak zehatzmehatz adierazteko,
enfasia emateko,
bereizketak egiteko
eta anbiguotasuna
saihesteko. Esapide
bereziak eta
lagunartekoak
menderatzen ditu.
Gai da bere ekarpenak
diskurtso bateratuan
txirikordatzeko, hitz
egiteko txandak
natural-natural hartuz,
aipamenak eginez,
erreferentzia erabiliz,
etab.

Fonologia

Koherentzia

Elkarreragina

Jariotasuna

Zuzentasuna

Maila

AHOZKO HIZKUNTZAREN ALDERDI KUALITATIBOAK (FONOLOGIA GEHITUTA)

3. eranskina:

188. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

A2+

B1

B1+

B2

B2+

Hizkuntz errepertorio
zabala eta hiztegi
egokia du familiari,
zaletasunei eta interesei,
lanari, bidaiei eta gaur
egungo gertaereiburuzko adierazpenak
egiteko, nahiz eta
tarteka zalantzak izan
eta itzulinguruka ibil
daitekeen.

Hizkuntz maila zabaladu, gai orokorren
deskribapen argiak
egiteko eta gai horiei
buruz duen ikuspegia
aditzera emateko
modukoa, hitzenbila dabilela agerianutzi gabe, eta badaki
hori lortzeko esaldi
konplexuak osatzen.

Maila

Arrazoizko zuzentasunez
erabiltzen du eguneroko
gaiei eta aurreikus
daitezkeen egoerei
loturiko formula- eta
egitura-errepertorioa.

Gramatika nahiko ongi
menderatzen du. Ez
du ulergarritasunagalarazten duen akatsik
egiten, eta bere akats
gehienak zuzentzeko
gai da.

Zuzentasuna

Gai da era ulergarrian
hitz egiten jarraitzeko,
nahiz eta eten
nabarmenak egiten
dituen gramatika eta
lexikoa planifikatzeko
eta bere jarduna
zuzentzeko, batez ere
adierazpen libreko tarte
luzeetan.

Gai da diskurtsozatiak nahiko erritmo
uniformean sortzeko;
dena dela, zalantza egindezake egituren edo
esamoldeen bila ari
denean. Eten luze gutxi
egiten ditu.

Jariotasuna

Gai da norbaitek
esandakoa
errepikatzeko, elkar
ulertzen dutela
berresteko.

Gai da, interespertsonaleko eguneroko
gaiei buruz, aurrez
aurreko elkarrizketa
errazak hasi, haiei eutsi
eta amaitzeko.

Gai da eguneroko gaiei
buruzko eztabaidetan
parte hartzeko, bereulermena sendotuz,
besteak parte hartzera
bultzatuz, etab.

Gai da diskurtsoa
hasteko, hitz egiteko
txanda une egokian
hartzeko eta elkarrizketa
amaitu behar duenean
amaitzeko, beti
dotoretasunez ez badaere.

Elkarreragina

Gai da elkarri loturiko
ideia-sail lineal bat
egituratu ahal izateko
osagai labur, berezi eta
soilak lortzeko.

Gai da kohesiomekanismoen sailmugatua erabiltzeko eta
bere esaldiekin diskurtso
argia eta koherentea
osatzeko, nahiz eta
mintzaldia luzea
denean nolabaiteko“urduritasuna” erakuts
dezakeen.

Koherentzia

Orokorrean, ahoskera
ulergarria erabiltzen du,eta gai da intonazioa
eta azentua modu egoki
samarrean erabiltzeko,
bai adierazpenean
eta bai hitzetan ere.
Nolanahi ere, dakizkien
beste hizkuntzen eragina
nabaritzen da ahoskeran.

Gai da, eskuarki,
intonazioa egoki
erabiltzeko, azentua
dagokion lekuan
ipintzeko eta soinu
indibidualak argi
artikulatzeko; beste
hizkuntzen eragina
sumatzen da ahoskeran,baina mezua aiseulertzen da hala ere.

Fonologia

Ahozko hizkuntzaren alderdi kualitatiboak (fonologia gehituta) 189. orrialdea

A1

A2

Gramatika-egitura
sinple batzuen eta
buruz ikasitako esaldieredu batzuen kontrol
mugatua du.

Gai da esamoldelaburrak erabiltzeko,
han-hemenka eta aurrez
prestatuak, eta eten askoegiten ditu esamoldeegokiak aurkitzeko,
oso arruntak ez diren
hitzak ahoskatzeko
eta komunikazioa
zuzentzeko.

Gai da esan nahi
duena ulertarazteko,
esapide oso laburrak
erabiliz, baina oso
agerikoak ditu etenak,hasierako zalantzak eta
birformulazioak.

Zuzen erabiltzen ditu
egitura erraz batzuk,baina funtsezko akatssistematikoak egiten ditu
oraindik.

Oinarrizko esaldiez
osatutako egiturak,
esamoldeak, hitz/zeinu
gutxiko esapideak eta
buruz ikasitako formulak
erabiltzen ditu, egoera
arrunt eta eguneroko
bizitzakoetan informazio
mugatuak jakinarazteko.

Hitz/Zeinu eta esaldi
sinpleen oinarrizko
errepertorio bat du,bere datu pertsonalak
eta eguneroko bizitzako
egoerak adierazteko.

Jariotasuna

Zuzentasuna

Maila

Gai da elkarrizketa
errazetan parte hartzeko,
baina komunikazioa
esaldien errepikapenean,
birformulazioan eta
zuzenketan oinarritzendu.

Gai da datu pertsonalei
buruzko galderakegiteko eta galdera
horiei erantzuteko.

Gai da elkarrizketa
bat ulertzen duela
adierazteko, baina
elkarrizketa bati berekabuz eusteko ulermenmailarik ez du ia.

Gai da galderei
erantzuteko eta
baieztapen errazak
egiteko.

Elkarreragina

Ahoskera ulertzeko
modukoa izan ohi da,baina solaskideek,tarteka, errepikatzeko
eskatu behar izango
diote. Dakizkin beste
hizkuntzek eragin
handia izango dute
azentuan, erritmoan
eta intonazioan, eta
baliteke ulergarritasunarikalte egitea, eta
solaskideek lagundu
behar izatea. Nolanahi
ere, hitz ezagunak argi
ahoskatzen ditu.

Ikasitako hitz eta
esaldien errepertorio oso
mugatu bat ulertzeko
moduan ahoska dezake,dagokion hizkuntzataldeko hiztunekin hitz
egitera ohituta daudensolaskideek ahaleginapur bat eginda.

Gai da hitz-multzo
batzuk lokailu sinpleekin–“eta”, “baina” eta“bait”– lotzeko.

Gai da hitzak/zeinuak
edo hitz /zeinumultzoak oso lokailu
sinpleekin –“eta” eta“orduan” lokailuekinadibidez– lotzeko.

Gai da soinu gutxi
batzuk eta esaldi
eta hitz arrunt eta
errazen azentua egoki
erreproduzitzeko.

Fonologia

Koherentzia

191. orrialdea

Ongi menderatzen ditu
hizkuntzaren hainbat
alderdi, eta horrek
aukera ematen dio gai
orokor, akademiko,profesional edo aisiakoei
buruz argi eta estilo
egokian jarduteko
formulazioa aukeratzeko,
esan nahi duenari
mugarik jarri gabe.
Estiloaren eta tonuaren
malgutasuna mugatuada.

Gai da gai konplexuei
buruzko testu argiak,
ondo egituratuak eta oro
har zuzenak idazteko.

Gai da testuko
gai garrantzitsu
eta nabarmenak
azpimarratzeko,
ikuspuntuetan
sakontzeko eta horiek
azaltzeko, luze samar,
bigarren mailako ideiak
gehituz eta adibide
esanguratsuak emanez,
eta ondorio egoki
batekin testua ixteko.

Gai da, estruktura logikobat erabiliz, irakurleari
testuko ideia nagusiak
aurkitzen laguntzeko.

Gai da kontakizun
erakargarriak eta
esperientziei buruzko
deskribapenak idazteko,
argi eta jariotasunez, eta
aukeratutako literaturageneroari egokitutako
estiloa erabiliz.

Hizkuntzaren maila
konplexuari dagokion
gramatika ongi eta
zuzen menderatzen du,baita hizkuntza-forma
konplexuenak ere.
Akatsak bakanak dira eta
gutxi erabiltzen diren
formekin lotutakoak izan
ohi dira.

Gramatika-zuzentasun
handia du; noizean
behin akatsak egiten
ditu gramatikan,
kolokazioetan eta
esamoldeetan.

Gai da diskurtso
koherentea eta
kohesioduna osatzeko,
antolaketa-egituren
erabilera osoa eta egokia
eginez, eta lokailuak
eta beste kohesiomekanismo asko erabiliz.

Gai da diskurtso argia,
jariotasun handikoa eta
ongi egituratua sortzeko,
eta antolaketa-egiturak,
lokailuak eta beste
kohesio-mekanismo
batzuk modu egokian
erabiltzeko.

Gai da asmatutako
deskribapen eta testu
argiak, xeheak eta ongi
egituratuak idazteko,
estilo sinesgarria,
pertsonala eta naturala
erabiliz, idatziaren
hartzaile izango den
irakurleari egokitua.

Deskribapena

Zuzentasuna

Koherentzia

50. Taula hau, C4 taula da Relating Language Examinations to the Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment (CEFR) eskuliburuan

C1

C2

Malgutasun handia du
ideiak formulatzeko,
eta hizkuntzamoldeak bereizten
ditu, zentzuarenñabardurak zehatzmehatz adierazteko,
enfasia emateko,
bereizketak egiteko
eta anbiguotasuna
saihesteko. Esapide
bereziak eta
lagunartekoak
menderatzen ditu.

Maila

Gai da testu konplexuak
argitasunez, zuzentasun
handiz eta jariotasunez
idazteko, estilo pertsonal
egokia eta eraginkorra
erabiliz eta esanahiarenñabardura sotilakadieraziz.

Oro har

4. eranskina:
IDATZIZKO ADIERAZPENAREN EBALUAZIO-ESKALA50

Gai da bere ikuspegiariburuzko azalpenak
nolabaiteko
zabaltasunez emateko
eta bere ikuspegiarieusteko ideia osagarriak
eta adibide egokiak
emateko.

Gai da gai konplexuei
buruzko azalpen argiak
eta ongi egituratuak
idazteko, ideia nagusiak
nabarmenduz.

Gai da bere testuei
egitura egokia eta logika
eraginkorra eman eta
irakurleari ideia nagusiez
jabetzen laguntzeko.

Gai da txostenak,idazlanak edo artikulu
konplexuak idazteko,
argi eta jariotasunez,
literatura-lanei eta
ikerketa-proiektuei
buruzko ikuspegi
kritikoa edo argudioakazalduz.

Argudiaketa

192. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

B1

B2

Gai da interes orokorreko
gaiei buruzko idazlan
laburrak eta errazak
idazteko.
Gai da, izan gai
arruntak edo ez, bereespezialitateko gai
ezagunei buruzko
informazio zehatza
nolabaiteko segurtasunez
laburtzeko, adierazteko
edo hari buruzko iritzia
emateko.
Gai da oso txosten laburrak
hitzarmenezko formatu
estandarrean idazteko,
informazio arruntak
emanez eta zenbait
jarduera arrazoituz.
Gai da esperientziak
kontatzeko eta sentipenak
eta erreakzioak
deskribatzeko, testu erraz
eta ongi egituratuetan.
Gai da gertaera jakin baten
deskribapena idazteko,
adibidez berriki egindako
bidaia batena, benetakoa
ala asmatutakoa izan.
Gai da istorio bat
kontatzeko.
Gai da bere espezialitateko
eguneroko zenbait
gai arrunti buruzko
deskribapen errazak eta
xeheak idazteko.
Arrazoizko zuzentasunez
erabiltzen du eguneroko
gaiei eta egoera arruntenei
loturiko formula- eta
egitura-errepertorioa.
Noizean behin akatsak
egiten ditu, baina
irakurleak modu egokian
interpretatu ditzake,testuinguruari esker.

Hizkuntz errepertorio
zabala eta hiztegi egokia
du familiari, zaletasunei
eta interesei, lanari,bidaiei eta gaur egungo
gertaerei buruzko
adierazpenak egiteko,nahiz eta tarteka zalantzak
izan eta itzulinguruka ibil
daitekeen.

Gai da modu argian
lotutako testuak idazteko,
bere intereseko gai
ezagunen sail bati buruz,
elementu konkretu
laburrak sekuentzia lineal
baten bidez lotuz. Testuak
ulertzeko modukoak
dira, baina, tarteka, argi
ez dauden esamoldeen
edo hutsuneen ondorioz,
irakurketa etengo da.

Gai da elkarri loturiko
ideia-sail lineal bat
egituratu ahal izateko
osagai labur, berezi eta
soilak lortzeko.

Gai da idazlanak eta
txostenak idazteko,
argudio bat era
sistematikoan garatuz,
alderdi nagusiak
nabarmenduz eta
lagungarri gertatzen direnxehetasunak emanez. Gai
da arazo batean aplika
daitezkeen ideiak edo
soluzioak ebaluatzeko.
Gai da idazlanak eta
txostenak idazteko,
argudio bat garatuz,
ikuspegi jakin baten alde
edo kontra eginez eta
zenbait aukeraren alde
onak eta txarrak azalduz.
Gai da zenbait iturritako
informazioa eta argudioak
laburtzeko.
Gai da benetako edo
irudizko gertaerei eta
esperientziei buruzko
deskribapen argiak eta
ongi egituratuak idazteko,
ideien arteko lotura
adieraziz eta aukeratutako
literatura-generoarenarauei jarraituz.
Gai da bereespezialitatearekin lotura
duten gaiei buruzko
deskribapen argiak eta
xeheak idazteko.
Gai da film, liburu edo
antzerki-lan baten
aipamena idazteko.

Gramatika nahiko ongi
menderatzen du. Ez duulergarritasuna galarazten
duen akatsik egiten.

Gai da kohesiomekanismoen sailmugatua erabiltzeko eta
bere esaldiekin diskurtso
argia eta koherentea
osatzeko, nahiz eta
mintzaldia luzea denean
nolabaiteko “urduritasuna”
erakuts dezakeen.

Hizkuntz maila zabaladu, gai orokorren
deskribapen argiak egiteko
eta gai horiei buruz
duen ikuspegia aditzera
emateko modukoa, eta
badaki hori lortzeko esaldi
konplexuak osatzen.
Nolanahi ere, hizkuntzak
ez du adierazpen-indarrik
eta ez da esamolde
idiomatikorik erabiltzen,
eta forma konplexuak
oso estereotipikoak diraoraindik.

Gai da bere intereseko
gaiekin lotutako zenbait
auziri buruzko testu
ofizialak eta erdi-ofizialak,argiak eta xeheak
idazteko, zenbait iturritako
informazioa eta argudioak
laburtuz eta ebaluatuz.
Gai da hizkuntza formala
eta informala bereizteko,nahiz eta, tarteka,
esamolde desegoki
antzekoak erabili.

Argudiaketa

Deskribapena

Zuzentasuna

Koherentzia

Maila

Oro harIdatzizko adierazpenaren ebaluazio-eskala 193. orrialdea

Zuzentasuna
Zuzen erabiltzen ditu
egitura erraz batzuk,baina oinarrizko akatssistematikoak egiten
ditu oraindik. Batzuetan,
akatsek gaizki-ulertuak
sor ditzakete.

Gramatika-egitura
sinple batzuen eta
buruz ikasitako esaldieredu batzuen kontrol
mugatua du. Akatsek
gaizki-ulertuak sor
ditzakete.

Koherentzia
Gai da hitz-multzo
batzuk lokailu sinpleekin–“eta”, “baina” eta“bait”– lotzeko.

Gai da hitzak edo hitz
multzoak oso lokailu
sinpleekin –“eta” eta“orduan” lokailuekinadibidez– lotzeko.

Maila

Oinarrizko esaldiez
osatutako egiturak,
esamoldeak, hitz gutxiko
esapideak eta buruz
ikasitako formulak
erabiltzen ditu, egoera
arrunt eta eguneroko
bizitzakoetan informazio
mugatuak jakinarazteko.

Hitz eta esaldi sinpleenoinarrizko errepertorio
bat du, bere datu
pertsonalak eta
eguneroko bizitzako
egoerak adierazteko.

Oro harGai da esaldi errazen
sorta bat idazteko,
eta horiek lokailu
arrunten bidez lotzeko,
adibidez, “eta”, “baina”
eta “-lako” erabiliz. Testu
luzeagoetan, baliteke
esamolde bitxiak eta
koherentzia-arazoak
izatea; horregatik,
zailagoa izango da
testua ulertzea.

Gai da esaldi erraz eta
bakartuak idazteko.
Testu luzeagoetan,
baliteke esamolde
bitxiak eta koherentziaarazoak izatea;
horregatik, oso zaila edo
ezinezkoa izango da
testuak ulertzea.

A2

A1

Gai da bere buruaz,
asmatutako pertsonaiez,
bizi den tokiaz eta
egiten duenaz esaldi
eta esamolde errazak
idazteko.

Gai da iraganeko
gertaerez eta jarduerez,
eta esperientzia
pertsonalez, deskribapen
labur-laburrak eta
oinarrizkoak idazteko.
Gai da jendeari buruzko
biografia asmatuak
eta olerki laburrak eta
errazak idazteko.

Deskribapena

Argudiaketa

195. orrialdea

C1

C2

online elkarrizketa
filosofiko edo politikobatean, lagunekin edo
beste zale batzuekin,adibidez, online
irakurketa-talde baten
foroanGai da denbora errealean gertatzen diren eta hainbat
parte-hartzaile dituzten online trukeetan jarduteko,
egiten diren ekarpenen komunikazio-asmoak eta
inplikazio kulturalak ulertuz.

Gai da eraginkortasunez jarduteko Internet bidez eta
zuzenean egiten diren eztabaida profesional nahizakademikoetan, auzi konplexu eta abstraktuei buruz
izanda ere, beharrezkoa denean azalpenak eskatuz.

online elkarrizketa
filosofiko edo politikobatean, lagunekin edo
beste zale batzuekin,adibidez, online
irakurketa-talde baten
foroanArlo pertsonala

Gai da argi eta zehatz adierazteko denbora errealeangertatzen ari den eztabaida batean, testuinguruaren
arabera hizkuntza malgutasunez eta sentikortasunez
egokituz, besteak beste, emozioak adierazteko, zerbaiti
edo norbaiti buruz jarduteko eta bromak egiteko.
Gai da online eztabaida batean sor daitezkeen ezustekoak
aurreikusteko eta gaizki-ulertuak (baita gaizki-ulertu
kulturalak ere), komunikazio-arazoak eta erreakzio
emozionalak zuzentzeko.
Gai da bere erregistroa eta estiloa aise eta azkar
egokitzeko, online ingurunearen, komunikazio-helburuen
eta hitz-hartzeen arabera.

Online elkarrizketak eta eztabaidak

enpresaren epe
luzeko estrategiaz
eztabaidatzeko online
bilera batean, irakasleei
bideratuta dagoen eta
Internet bidez egiten den
garapen-saio profesional
bateanenpresa handi bateko
sailen arteko txat bateansindikatu bateko
koordinatzaile bezala,
online foro batean edota
webgune batean

politika publikoari
buruzko online foro
bateko moderatzaile edo
parte-hartzaile gisa

aurkezpen publiko baten
harira egindako txat
batean parte hartuz

Lan-arloa

Egoera (eta rolak)
Arlo publikoa

Online elkarreragina

online ikastaro edo
foro batean partehartzen duen ikasle gisa
(online ikastaro ireki
masibo- MOOC- batean,esaterako)

online ikastaro edo foro
batean parte hartzen
duen ikasle gisa

unibertsitate bateko
ikertzaileak kontu-kontari
aritzeko online espaziobat bideratzen duen
parte-hartzaile bezala

Hezkuntza-arloa

Eskalen erabiltzaileei beste baliabide gehigarri bat eman nahian, egile-taldeak elkarreraginezko online ekintzei eta bitartekotza-ekintzei dagozkien deskriptoreen adibideak
sortu zituen, 2001eko Europako Erreferentzia Marko Bateratuko 4.1.1 atalean aipatzen diren lau arloak kontuan hartuta. Adibide hauen helburua irakasleei laguntzea da,errazagoa izan dakien, deskriptore bat lantzen ari direnean, beren ikasleentzako egokiak diren jarduerak hautatzea. Honako adibide hauek balioztatze-prozesuko 3. fasean
egindako urruneko tailerretan balioztatu ziren, 2015eko azaroa eta abendua bitartean.

5. eranskina:
ELKARRERAGINEZKO ONLINE ETA BITARTEKOTZA-DESKRIPTOREENERABILERAREN ADIBIDEAK, ZENBAIT ARLOTAN

196. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

B2+

C1[ez dagokio]

sare sozialetako
elkarrizketa batean

Gai da online trukeetan parte hartzeko, bere ekarpenak
ekarpenen hari batean txertatuz, inplikazio kulturalakulertuz eta modu egokian erantzunez.

sare sozialetako
elkarrizketa batean

Arlo pertsonala

Gai da online eta zuzenean egiten diren eztabaida
profesional eta akademikoetan argudioak ebaluatzeko,
berriz azaltzeko eta zalantzan jartzeko.

Gai da online elkarreraginaren testuinguruaren arabera
bere erregistroa moldatzeko, truke beraren baitan
erregistro bat baino gehiago erabiliz, beharrezkoa
baldin bada.

Online elkarrizketak eta eztabaidak

gai sozialak edo
pertsonalak lantzen
dituen webgune bateko
online babes-taldeko
parte-hartzaile gisa
gai zehatz bati buruzko
online foro batean,
edukia eta gaiakebaluatzeko

gai zehatz bati buruzko
online foro batean,
edukia eta gaiakebaluatzeko

gai sozialak edo
pertsonalak lantzen
dituen webgune bateko
online babes-taldeko
parte-hartzaile gisa

unibertsitateko
eztabaida-taldearen
online eztabaida-foroanparte hartuz
arlo bereko irakasleen
eta ikasleen online foro
bateanenpresa handi bateko
sailen arteko txat
bateanlangile-batzordeak lanbaldintzez mintzatzeko
antolatu duen online
bilera batean, edo
lantalde baten online
bilera batean

arlo bereko irakasleen
eta ikasleen online foro
bateanHezkuntza-arloa

enpresa batean edo
proiektu batean online
bileran parte hartzen
duen aholkulari gisa

langile-batzordeak lanbaldintzez mintzatzeko
antolatu duen online
bilera batean, edo
lantalde baten online
bilera batean

Lan-arloa

Egoera (eta rolak)
Arlo publikoa

Online elkarreragina

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 197. orrialdea

B1

B1+

B2

Gai da Interneten argitalpen pertsonalak idazteko bere
esperientziei, sentipenei eta gertatu zaizkion gauzei buruz,
eta besteek egindako erantzunei nolabaiteko xehetasunez
erantzuteko, hala ere, hiztegiaren mugak tarteko, batzuetan
hitzak errepikatuko ditu eta formulazio desegokiak erabiliko ditu.

Gai da online eztabaida batean ekarpen ulergarri bat
egiteko, intereseko gai arrunt baten inguruan, baldin eta
testua aldez aurretik presta badezake eta Interneteko
baliabideak erabil baditzake hizkuntzako hutsuneak
betetzeko eta zehatz ari dela egiaztatzeko.

jaialdi publiko edo kulturalbaten webguneko foroan
ekarpenak eginez

software komertzialariedo bideo-jokoei buruzko
webgune batean, arazoen
eta iritzien atalean,ekarpenak eginez

jaialdi publiko edo kulturalbaten webguneko foroan
ekarpenak eginez

urruti dauden lagunekinedo adiskideekin online
mintzatuz, albisteen eta
planen berri emanez

gai zehatz bati buruzko
online foro batean, edukia
eta gaiak ebaluatzeko

Gai da ekitaldi sozialei, bere esperientziei eta jarduerei
buruzko kontakizunak online zabaltzeko, estekak eta
materialak gehituz eta sentipen pertsonalak adieraziz.

sare sozialetako
elkarrizketa batean

Gai da online elkarreraginean sortzen diren gaizki-ulertuez
eta desadostasunez ohartzeko eta horiei aurre egiteko,
baldin eta solaskideak laguntzeko prest badaude.

software komertzial bati
edo bideo-joko baten
webguneari buruzko foro
batean ekarpen bat eginez
gai sozialak edo
pertsonalak lantzen dituen
webgune bateko online
babes-taldeko partehartzaile gisa

software komertzial bati
edo bideo-joko baten
webguneari buruzko foro
batean ekarpen bat eginez

urruti dauden lagunekinedo adiskideekin online
mintzatuz, albisteen eta
planen berri emanez

Gai da hainbat parte-hartzaileren arteko online trukeetanparte hartzeko, bere ekarpenak besteen ekarpenei
eraginkortasunez gehituz, baldin eta moderatzaile batbadago eta hark laguntzen badu eztabaida bideratzen.

online eztabaida, foro edo
iruzkinen hari publiko
batean, komunikabide
batek antolatua

Arlo publikoa

garapen profesionala
lantzen duen foro batean
ekarpenak eginez

lantalde baten online
bilera sinple batean parte
hartuzenpresa bateko sail bati
dagokion ekitaldi sozialen
harian ekarpenak eginez

langile-batzordearen
online bilera batean, edo
eztabaida-talde baten(focus group) online bilera
bateanenpresa handi bateko
sailen arteko txat batean

langile-batzordearen
online bilera batean, edo
eztabaida-talde baten(focus group) online bilera
bateanlangile-batzordeak lanbaldintzez mintzatzeko
antolatu duen online bilera
batean, edo eztabaidatalde baten (focus group)
online bilera batean

Lan-arloa

Egoera (eta rolak)

Gai da denbora errealean egiten diren online trukeetanparte hartzeko, parte-hartzaile batekin baino gehiagorekin,parte-hartzaile bakoitzaren komunikazio-asmoei
antzemanez, baina baliteke esandakoaren xehetasunak edo
inplikazioak ez ulertzea ez badizkiote luzeago azaltzen.

lagunekin musikari edo
arteari buruz izandako
online elkarrizketa batean

Arlo pertsonala

Gai da online eztabaidetan era aktiboan parte hartzeko,
intereseko gaiei buruzko iritzi luze samarrak emanez
eta halakoei erantzunez, baldin eta parte-hartzaileek ezbadute hizkuntza ezohikoa edo konplexua erabiltzen eta
erantzuteko behar adina denbora ematen badiote.

Online elkarrizketak eta eztabaidak

Online elkarreragina

ikasgai berak ikasten ari
diren ikasleentzako online
foro batean

unibertsitateko ikasleen
elkarteko ekitaldi sozialen
hariari ekarpenak eginez

e-twinning proiektu
batean beste ikastetxe
bateko ikasleekin izandako
eztabaidan
e-twininng proiektu
batean beste ikastetxe
bateko ikasleekinlankidetza-bileranHezkuntza-arloa

198. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

A1

urruti dauden lagunekinedo adiskideekinInternet bidez mintzatuz(hizkuntza-ikasgelan
balizko simulazio bat
eginez ere bai)Gai da, formulazko esapideak erabiliz eta hitz/zeinu
errazak uztartuz, Interneteko argitalpen errazei eta
horietan biltzen diren estekei buruzko iruzkin negatibo
edo positibo laburrak idazteko, eta bere iruzkinaren harira
egiten dizkioten iruzkinei erantzuteko, esker oneko eta
barkamenezko esamolde estandarrak baliatuz.

A2

jaialdi edo ekitaldi baten
webguneko argitalpen
publikoak (hizkuntzaikasgelan balizko
simulazio bat eginez ere
bai)jaialdi edo ekitaldi baten
webguneko argitalpen
publikoakbidaiei buruzko online
aholkularitza-zerbitzu
batean ekarpenak eginez

urruti dauden lagunekinedo adiskideekinInternet bidez mintzatuz
berri pertsonalak eta
planak jakiteko

urruti dauden lagunekinedo adiskideekinInternet bidez mintzatuz(hizkuntza-ikasgelan
balizko simulazio bat
eginez ere bai)Gai da Internet bidezko oinarrizko komunikazio sozialean
jarduteko (adibidez, gai da, egokiera berezi batean, postal
birtual batean mezu erraz bat idazteko, albisteak emateko
eta hitzordu bat lotzeko edo baieztatzeko).
Gai da estekei edo materialei buruzko iruzkin positibo
edo negatiboak egiteko Interneten, motzean, oinarrizko
hizkuntza-errepertorio bat erabiliz, baina, oro har,itzultzaile automatikoak eta bestelako baliabideak
erabiltzeko beharra izango du.

A2+

Arlo publikoa

sail bateko saresozialetan laguntzaile
gisa sarrera errazen bidez(hizkuntza-ikasgelan
balizko simulazio bat
eginez ere bai)laneko sail bateko
online foro sinplean,
gai ezagunei buruz
ekarpenak eginez

Lan-arloa

Egoera (eta rolak)
Arlo pertsonala

Gai da mezuak eta argitalpen pertsonalak idazteko,
erraz-errazak, esaldi laburrak kateatuz, adibidez, bere
zaletasunak azaltzeko eta zer gustatzen zaion eta zer
ez zaion gustatzen jakinarazteko, itzulpen-baliabideen
laguntzaz.

Gai da Interneten bere burua aurkezteko eta truke errazak
egiteko, aurreikusteko moduko eguneroko gaien inguruan
galderak eginez, haiei erantzunez eta ideiak trukatuz,baldin eta erantzunak formulatzeko behar adina denbora
badauka eta aldi bakoitzean solaskide bakarrarekinari bada.
Gai da eguneroko gaiei, jarduera sozialei eta bere
sentimenduei buruzko deskribapenen argitalpen laburrak
osatzeko, xehetasun errazak eta funtsezkoak erabiliz.
Gai da beste batzuen argitalpenetan iruzkinak egiteko,
betiere hizkuntza errazean idatzita/zeinuz eginda
badaude, eta gai da esteka bidez bidalitako materialen
aurrean erreakzioak adierazteko, adibidez ezustea,interesa edo ezaxola modu sinplean adieraziz.

Online elkarrizketak eta eztabaidak

Online elkarreragina

eskolako ikaskuntzaplataforman, galderaerantzunen atalean(hizkuntza-ikasgelan
balizko simulazio bat
eginez ere bai)eskolako ikaskuntzaplataforman, galderaerantzunen atalean(hizkuntza-ikasgelan
balizko simulazio bat
eginez ere bai)eskolako ikaskuntzaplataforman, galderaerantzunen atalean

Hezkuntza-arloa

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 199. orrialdea

C1

C2

AurreA1

Gai da proiektu konplexuetan jarduteko, non elkarlanean idatzi
eta berridatzi behar den, eta online elkarlanari dagozkion
bestelako zereginak burutu behar diren, hala nola jarraibideak
ziurtasunez ematea eta betetzea, dagokion helburua lortzeko.
Gai da Internet bidezko elkarlanean eta transakzioetaneratzen diren komunikazio-arazoak eta arazo kulturalak
eraginkortasunez bideratzeko, birformulatuz, azalpenak emanez
eta irudien, audioen edo grafikoen bidez adibideak emanez.

Gai da, zerbitzu-emailea izanik, Internet bidezko transakzio
konplexuak bideratzeko (adibidez, baldintza zailak biltzen
dituzten aplikazioak kudeatzeko), hizkuntza malgutasunez
egokituz eta, hala, eztabaidak eta negoziazioak kudeatuz

Gai da gaizki-ulertuak zuzentzeko eta elkarlan-prozesuansortzen diren gatazkak eraginkortasunez bideratzeko.
Gai da taldearen gidari aritzeko eta taldearen lanarizehaztasuna gehitzeko, proiektuaren zirriborroak berregiteko
eta editatzeko garaian.
Gai da online proiektu batean lanean diharduen talde bat
koordinatzeko, jarraibide xeheak formulatuz eta berrikusiz,
taldeko kideek egindako proposamenak ebaluatuz eta ataza
partekatuak burutzeko behar diren azalpenak emanez.

Helburu bat lortzeko onlinetransakzioak eta elkarlana

Gai da Interneten jendea agurtzeko mezu errazak
idazteko, formulazko esapide oinarrizkoak eta
emotikonoak erabiliz.
Gai da bere buruari buruzko adierazpen labur sinpleak
online idazteko (adibidez, harreman-estatusa,
nazionalitatea, lanbidea) menu batetik aukeratu edo/
eta online itzulpen-tresna bat erabili ahal badu.

Online elkarrizketak eta eztabaidak[ez dagokio]

Arlo pertsonala[ez dagokio]

herritarrentzako
aholkularitza-zerbitzu
bateko edo galderaerantzunen foro
bateko borondatezko
moderatzaile gisa
erakunde batek,
adibidez, gobernuz
kanpoko erakundebatek, gizartean
esku hartzeko online
antolatu duen proiektu
bateko bitartekari gisa

erakunde batek,
adibidez, gobernuz
kanpoko erakundebatek, gizartean
esku hartzeko online
antolatu duen proiektu
bateko bitartekari gisa

Arlo publikoa

proiektu batean parte hartuz,
non online tresnak erabiltzen
baitira hainbat gunetatik
sartutako prozedura berriak
koordinatzeko

proiektu baten kudeatzaile
gisa, zeinak online tresnak
erabiltzen baititu urruneko
hainbat webgunetatik
sartzen diren sistema berriak
koordinatzeko
hezkuntza-instituzio bateko
laguntzaile pertsonal, bidaiaagentziako langile edo izenemateen idazkari gisa

online egiten den elkarlanproiektu bateko gidari gisa

Lan-arloa

Egoera (eta rolak)sare sozialen webgune
bateanLan-arloa

Egoera (eta rolak)
Arlo publikoa

Online elkarreragina

sare sozialen webgune
bateanArlo pertsonala

Online elkarreragina

ikerketa-programa
bateko parte-hartzaile
gisa, datuen bilketa eta
ebaluazioa online eginez[ez dagokio]

ikerketa-programa
bateko buru gisa, datu
kualitatiboen bilketa eta
ebaluazioa online eginez

Hezkuntza-arloa

hizkuntza-ikasgelan
simulazio bat eginez

Hezkuntza-arloa

200. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

B1

B1+

B2

B2+

Gai da informazio-truke handi bat behar duten onlinetransakzioetan jarduteko, baldin eta solaskideek ez badutehizkuntza zaila erabiltzen eta, behar izanez gero, errepikatzeko
eta beste era batean formulatzeko prest badaude.
Gai da Internet bidezko proiektu batean diharduen taldebatekin elkarlanean aritzeko, jarraibide garbiak betez, azalpenak
eskatuz eta ataza partekatuak burutzeko lanean lagunduz.
Gai da Internet bidezko elkarlan-ekintzetan eta transakzioetan
parte hartzeko, xehetasun garrantzitsuei buruzkoak erraz
esplikatuta badaude, adibidez, gai da ikastaro batean, bisitaldi
gidatu batean edo ekitaldi batean izena emateko, edo
bazkidetza-eskabide bat egiteko
Gai da talde txiki batekin edo kide batekin Internet bidezko
proiektu batean elkarreraginean aritzeko, baldin eta kontzeptu
konplexuagoak azaltzen dituzten baliabide bisualak badaude,hala nola irudiak, estatistikak eta grafikoak.
Gai da jarraibideak betetzeko, galderak egiteko eta azalpenak
eskatzeko, hartara Internet bidez ataza partekatu bat burutzeko.

Gai da Internet bidezko proiektu batean diharduen taldebatekin elkarlanean aritzeko, proposamenen arrazoiak azalduz,
azalpenak eskatuz eta babesa emanez, ataza partekatuak
betetzeko.

Gai da bere espezialitateko gaiekin zerikusia duen online
elkarlana zuzentzeko, taldeak bere lanari hel diezaion, eta
ezarritako helburuak bete ditzan, bakoitzak zer zeregin, arduraeta epemuga bete behar duen gogora ekarriz.
Gai da bere espezialitateko gaiekin zerikusia duten elkarlanezko
online jardueretan eta transakzioetan aritzeko, baldintzak
negoziatuz eta xehetasun konplexuak eta baldintza bereziak
azalduz.
Gai da online elkarlanean edo transakzioetan sortzen direngaizki-ulertuak eta ezusteko arazoak bideratzeko, gizabidez eta
modu aproposean erantzunez, auzia konpontze aldera.

Helburu bat lortzeko onlinetransakzioak eta elkarlana[ez dagokio]

Arlo pertsonala

online bisitaldi batean
tokia hartuz edo elkarte
edo ekitaldi batean
izena emanez, Internet
bidez
ingurumena hobetzeko
ekitaldiak antolatzen
dituen tokiko taldebateko kide gisa

zerbitzu publikoei
buruzko auzi baten berriemanez, online, udalari,adibidez, zaborren
bilketari lotutako zerbait
erakunde batek,
adibidez, Gobernuz
Kanpoko Erakundebatek, gizartean esku
hartzeko online antolatu
duen proiektu bateko
talde-buru gisa
zerbitzu publikoei
buruzko auzi baten berriemanez, online, udalari,adibidez, zaborren
bilketari lotutako zerbait

erakunde batek,
adibidez, Gobernuz
Kanpoko Erakundebatek, gizartean esku
hartzeko online antolatu
duen proiektu bateko
talde-buru gisa

elkarlaneko jarduera
egituratu batean, online
egiten dena, eskolan edo
unibertsitatean
elkarlaneko jarduera
egituratu batean, online
egiten dena, eskolan edo
unibertsitatean

elkarlaneko jarduera argi
batean, online egiten dena,
eskolan edo unibertsitateanprozedura berriak ezartzeari
buruz aritzeko lankideen
arteko online egiten den bilera
bateangarapen proiektu profesional
batean, zeina online egiten
baita, taldeko atazak zuzenduz;
helburu zehatz bat lortu nahi
duen elkarlana garatuz

online egiten den mintegi
batean parte hartuz, zeina
ongi egituratuta baitago eta
prozedura berri eta argiak
aurkezten baititu

Hezkuntza-arloa
elkarlaneko jarduera bateanparte hartuz, online egiten
dena eta egitura argi
bat duena, eskolan edo
unibertsitatean

Lan-arloa
garapen-proiektu profesional
batean, zeina online egiten
baita, taldeko atazak zuzenduz;
helburu zehatz bat lortu nahi
duen elkarlana garatuz

Egoera (eta rolak)
Arlo publikoa

Online elkarreragina

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 201. orrialdea

Aurre
-A1

A1

A2

A2+

[ez dagokio]

ondasunak online
eskatzean, hitz
ezagunak eta
ilustrazioak biltzen
dituen formularioerraz bat betez
ondasunak online
eskatzean, hitz
ezagunak eta
ilustrazioak biltzen
dituen kutxa bidezko
formulario erraz bat
betez

Gai da jarraibide errazak betetzeko eta galdera errazak
egiteko, Internet bidez ataza partekatu bat betetzeko,
laguntzeko prest dagoen solaskide batekin ari bada.

Gai da Internet bidez erosketa erraz bat egiteko edo
zerbaitetan izena emateko, oinarrizko informazio
pertsonala emanez (izena, posta elektronikoaren
helbidea edo telefono-zenbakia).

Gai da hautaketak egiteko Internet bidezko erosketa
erraz batean (adibidez, produktu bat aukeratzeko,
tamaina, kolorea) edo inprimaki batean, betiere ikusizko
baliabideak badaude.

Gai da produktu edo prestazio baten erabilgarritasunariburuzko oinarrizko galderak egiteko.

ondasunak online
eskatuz

Gai da Internet bidez transakzio errazak egiteko (halanola ondasunak eskatzea edo ikastaro batean izena
ematea), online formulario edo galdetegi bat betez,
xehetasun pertsonalak emanez, baldintzak onartzen
dituzula onartuz, zerbitzu gehigarriei ezetz esanez, etab.

txataren bidez
ondasunak online
eskatuz

Arlo publikoa

ekitaldi publikobaten, hala nola
kaleko jai baten
planifikazioan
eta promozioan
lagunduz, online[ez dagokio]

Arlo pertsonala

ikastaro batean izena
emanez, online, baina
hizkuntza ikasgelan
bakarrik, simulazio gisa

hitz ezagunak eta
ilustrazioak biltzen dituen
formulario erraz bat, sailen
artekoa, betez

hitz ezagunak eta
ilustrazioak biltzen dituen
kutxa bidezko formularioerraz bat, sailen artekoa,
betez

eskolako elkarlaneko
ataza batean parte
hartuz, online,
irakasleak gidatuta

ikastaro batean izena
emanez, online

eskolako elkarlaneko
ataza batean parte
hartuz, online,
irakasleak gidatuta

ikastaro batean izena
emanez, Internet bidez

Hezkuntza-arloa

beste herrialde bateko
lankide batekin ataza bat
eginez Skype bidez

sailen arteko agindu eta
eskakizun sinpleak burutuz

Lan-arloa

Egoera (eta rolak)

Gai da laguntzeko prest dagoen kide batekinelkarlanezko ataza erraz batean Internet bidez aritzeko,
jarraibide oinarrizkoei erantzunez eta azalpenak
eskatuz, baldin eta dagozkion kontzeptuak azaltzen
dituzten baliabide bisualak badaude, hala nola irudiak,estatistikak eta grafikoak.

Gai da, formulazko hizkuntza erabiliz, Internet bidezko
transakzioetan eratzen diren errutinazko arazoak
bideratzeko (adibidez, modelo bat edo eskaintza berezi
bat eskuragai dagoen, noiz bidaliko den, zer helbidetara
eta abar bideratzeko).

Helburu bat lortzeko onlinetransakzioak eta elkarlana

Online elkarreragina

202. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

B2

B2+

C1

C2
Interneteko artikulu,
webgune edo aurrez
aurreko elkarrizketa
batean, gaur egungo
gaiei buruzkoa edo
norberaren intereseko
gaiei buruzkoa
laguntza-talde bateko
azalpenak (adibidez,
nola konpondu
inprimagailua), gaijakin batekin edo
intereseko gaiei
buruzko artikuluak

etxebizitzarekin,aseguruekin, errenta
eta hipotekekin,lanarekin edo
osasungintzarekin
lotura duten politikak,
arauak edo prozedurak
laburbiltzen
dituzten oharrak,jakinarazpenak,gutunak eta e-mailak

Gai da (B hizkuntzan) adierazteko konferentzia bateko zer
aurkezpen (A hizkuntzan adieraziak) eta liburu bateko zer
artikulu (A hizkuntzan idatziak) erabil daitezkeen helburu
jakin bat betetzeko.

Gai da bere intereseko gaiekin zerikusia duten auziei edo
interes orokorreko gaiei buruzko gutun formaletan eta
txostenetan (A hizkuntzan) biltzen diren ideia nagusiak (Bhizkuntzan) adierazteko.

Arlo pertsonala

Gai da (A hizkuntzan idatzita dagoen) testu luze, konplexu
bateko atal jakin batean aurkitutako informazio konkretua(B hizkuntzan) azaltzeko.

Ez dago deskriptorerik: ikus C1.

Informazio zehatza adieraztea, ahoz edo zeinuz

proiektu jakinbatekin lotutako
hitzaldi akademikoak,
liburu akademikoak
eta argitalpen
akademikoak

unibertsitateko
politikak, prozedurak
eta arauak laburbiltzen
dituzten gutunak,e-mailak edo oharrak

proiektu jakin bati
lotutako merkataritzaazokak, hitzaldi
profesionalak,txostenak eta
egunkariko artikuluak

honako hauek
laburbiltzen dituzten
gutunak, e-mailak
edo oharrak: bilera
bat zergatik utzi denbertan behera, norbait
ideia baten alde edo
kontra dagoen eta
zergatik, lantokiko
politika eta arauak

bilera publikoetako
aurkezpenak, politikaaldaketei buruzko agiri
publikoak

agintari publiko batek
azpiegitura publiko
batean, hala nola
liburutegian edo
igerilekuan, egindako
ohar edo jakinarazpenbat, prozedurak edo
arauak azalduz

hainbat webgunetan
gai jakin bati lotuta
ematen diren
prentsaurrekoak

artikuluak, liburuak,
erreferentzia-liburuak
eta hitzaldi edo
aurkezpenak

Hezkuntza-arloa

enpresari buruzko
txostenak, artikuluak,erregulazioak edo
lantokiko politikak

Lan-arloa

bilera publikoetako
aurkezpenak eta agiri
publikoak, politikaaldaketei eta hitzaldi
politikoei buruzkoak

Arlo publikoa

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)

Testuen bitartekotza

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 203. orrialdea

B1

irratian edo telebistan

irratian edo telebistan,oinezko batek bideariburuzko informazioa
ematean, lagun batek
telefonoz azaltzean
nola iritsi festara

eskuorriak, liburuxkak,
gida-liburuak,
webguneak,etxebizitza-kontratu
bateko xehetasunak

Gai da( B hizkuntzan) adierazteko jarraibide eta argibide
xeheen edukia, baldin eta (A hizkuntzan) argi ahoskatzen
badira.

Gai da (B hizkuntzan) adierazteko (A hizkuntzan idatzitako)
informazio-testu argietan biltzen den informazio
konkretua, adibidez, eskuorrietan, liburuxketan, oharretan,
gutunetan edo posta elektronikoko mezuetan.

Arlo pertsonala

Gai da (B hizkuntzan) adierazteko (A hizkuntzan) argi eta
abiadura arruntean adierazitako jakinarazpen publikoen
eta mezuen edukia.

Informazio zehatza adieraztea, ahoz edo zeinuz

irakasle baten
azalpenak, arau,
politika eta prozedura
akademikoei buruz
eta izena emateko
baldintzei buruz;
eskolako ataza erraz
bat edo esperimentu
sinple bat gauzatzeko
balio duten ikerketatresna sinpleenerabilerari buruzko
jarraibideak
eskolako arauak eta
politika, ikastaro baten
egitaraua, eskolako
ataza bat burutzeko
urratsak, zereginen
eta horiek egiteko
irizpideen zerrenda,
oharrak, azterketetako
arauak, elkartrukeprograma batean partehartzeko baldintzak

bilera batean ematen
diren jarraibideak:nola egin laneko
ataza bat edo nolaerabili ekipamendu
sinpleak; hitzaldi edo
merkataritza-azoka
batean ematen
diren jarraibideak,lantegi, biltegi edo
itsasontzietako
segurtasun-simulazioei
buruzbaldintzak betetzen
dituzten produktuak,eskaintza komertzial
baten baldintzak,
ekipamendu
bat erabiltzeko
jarraibideak,segurtasun-prozedurak

aireportuetan,
geltokietan,hegazkinetan,
autobusetan edo
trenetan ematen direnjarraibideak: nolaerabili ekipamenduak,hala nola hoteleko
kutxa gotorra; nola
joan toki batetik bestebatera; ibilbidea

eskuorriak, museo eta
galerietako informaziooholak, berehalako
arrisku publikoei
buruzko oharrak,
elkarte bateko arauak,bidaiaren ibilbidea,
elkarte baten hitzordua
eta non bilduko den,eskaintza bati buruzko
informazioa

unibertsitateko hitzaldi
edo ekitaldi batean,
auditorio handi batean

Hezkuntza-arloa

segurtasunsimulazioetan,
merkataritza-azoka,
hitzaldi, lantegi,biltegi, findegi edo
itsasontzietan

Lan-arloa

geltokietan,
aireportuetan, kirolguneetan eta ekitaldi
politikoetan ematen
diren ohartarazpenak
eta jarraibideak, istripu
bat gertatu den tokian
edo eraikuntza-lanakegiten ari direnlekuetan ematen
direnen gisakoak

Arlo publikoa

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)

Testuen bitartekotza

204. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

A2

A2+

ezkontzei, jaiotzei eta
baldintza-aldaketei
buruzko jakinarazpenak,telebistan edo irratianfamiliari buruzko
albisteak, gutun edo
e-mail pertsonal bateaninteres pertsonaleko
jakinarazpenak, adibidez,
ezkontzei eta jaiotzei
buruzkoak; laneko edo
bizi-baldintzei lotutako
aldaketak, senideei
edo pisukideei utzitako
mezu errazak, hitzorduei
buruzkoak edo eginkizun
bat bete dezaten
eskatzekoak, adibidez,
zaborra ateratzea
errezetak, etxeko gailu
oinarrizko bat nolaerabili, altzari bat nola
muntatuGai da (A hizkuntzan idatzitako) testu labur eta sinpleetan,
etiketetan eta oharretan biltzen den informazio konkretu
eta garrantzizkoa, gai arruntei buruzkoa, (B hizkuntzan)
adierazteko.

Gai da (A hizkuntzako) mezu, jarraibide eta adierazpen labur,argi eta errazetan azaldu den ideia (B hizkuntzan) adierazteko,
baldin eta mantso eta argi ahoskatu bada, hizkuntza erraza
erabiliz.

Gai da (A hizkuntzan) adierazi diren jarraibide labur eta
errazak (B hizkuntzan) modu errazean adierazteko, baldin eta
argi eta mantso ahoskatu badira.

Arlo pertsonala

Gai da (A hizkuntzan egindako) ahozko adierazpen
argi batean jakinarazi den ideia nagusia (B hizkuntzan)
adierazteko, betiere eguneroko gai arruntei buruzkoa bada,baina baliteke, hori egiteko, mezua sinplifikatu behar izatea
eta hitzak/zeinuak bilatu behar izatea.

Informazio zehatza adieraztea, ahoz edo zeinuz

nola erabili bulegoko
ekipamendua,
adibidez, nola aldatu
fotokopiagailuaren
tonerra edo noladeskargatu softwarea

eskolako lanei edo
esperimentu sinpleei
buruzko jarraibideak

eskolako bidaiei edo
elkartruke-programei
buruzko informazioa,
eguraldi txarraren
ondorioz eskola noizireki eta noiz itxikoden adierazten duten
mezuak, etxeko lanei eta
eskolako atazei buruzko
informazioa
bezeroek edo lankideek
beste batzuei utzitako
mezu errazak, laneko
prozedurak aldatu
direla jakinarazteko
adierazpenak
aireportuetan,
geltokietan eta hegazkin,
tren eta autobusetan
ematen diren
jakinarazpenak, bideari,abiatzeko edo heltzeko
orduari, nasa- edo atealdaketei buruzkoak,
eguraldi-iragarpenak

trafikoa edo
aparkalekuak kudeatzen
dituzten agenteen
jarraibideak: nola joan
toki batetik bestera

eskolako jarduerei
buruzko albisteak,eskuorri bateanbaldintzak betetzen
dituzten produktuak,
segurtasun-prozedurak,
hitzordu baten
kokapenaren, dataren
eta ordutegiaren
informazioa, e-mail edo
gutun batean

eskuorriak, museo eta
galerietako informaziooholak, berehalako
arrisku publikoei buruzko
oharrak, elkarte bateko
arauak, bidaiaren
ibilbidea, elkarte baten
hitzordua eta nonbilduko den, eskaintza
bati buruzko informazioa

Hezkuntza-arloa
eskolan egingo den
test bati buruzko
informazioa: noiz egingo
den eta zer ebaluatuko
den; eskolak antolatuko
duen bidaia bati buruzko
xehetasunak

Lan-arloa
laneko arduren aldaketei
buruzko jakinarazpenak,lantokian ezarriko
diren prozedura berriei
buruzko informazioa

eguraldiari buruzko
jakinarazpenak, trena
abiatuko den nasaren
aldaketak, ekitaldi bateko
sarrerak nola erosi

Arlo publikoa

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)

Testuen bitartekotza

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 205. orrialdea

C2

AurreA1

A1

Ez dago deskriptorerik: ikus B2+.

Informazio zehatza adieraztea, idatziz

denda baten izena eta
helbidea, produktuen
prezioak; ordutegiak,
bidaia-ibilbideak,ikuskizun bati buruzko
informazioa, ordutegia,
lekuak libre al dauden,prezioa, etab.

oholetan edo
paretetan ipinitako
oharrak, denen
irekiera- eta itxieraorduei buruzkoak;
komunen kokapena

ekitaldi bat non
egingo den eta noizhasiko den, bidaiaren
ibilbidea

Arlo publikoa

Arlo pertsonala

Arlo publikoa

Lan-arloa

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)
Hezkuntza-arloa

eskolaren kokapena,
uniformeak edo
eskolako materialak
zenbat balio duten,
eskolako bidaia baten
helmuga edo kostua,
eskolako ordutegiak

eskolako ordutegia,
eskolako bidaia bat
egiteko bilgunearen
kokapena

hitzordu baten
kokapena eta ordua,e-mail bidez adierazia[ez dagokio]

eskolako txangoen
edo eskola osteko
jardueren tokia eta
ordua, kantina, komun
eta iturrien kokapena

Hezkuntza-arloa

bilera bat non egingoden, noiz hasiko den
eta noiz bukatuko
den; lanorduei,
atsedenaldiei,
komunen kokapenari
eta edatekoak saltzen
dituzten makinei
buruzko informazioa

Lan-arloa

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)

Testuen bitartekotza

jatetxe baten izena,
helbidea eta telefonozenbakia; jatetxeko
menuak, prezioak eta
osagai nagusiak

jatetxeetako
erreserbak, afaltzera
joateko gonbidapenak,data eta ordua
adieraziz

Gai da (A hizkuntzan adierazitako) jarraibide errazak, leku
eta ordutegiei buruzkoak, (B hizkuntzan) adierazteko,
baldin eta oso mantso eta oso argi errepikatzen badizkiote.

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) testu labur, erraz eta
ilustratuetan biltzen den informazio guztiz oinarrizkoa,
adibidez, zenbaki eta prezioei buruzkoa, (B hizkuntzan)
adierazteko.

intereseko programak
noiz emango dituzten
adierazten duten
telebistako iragarpenak

Arlo pertsonala

Gai da (A hizkuntzan egindako) adierazpen labur
eta errazetan jakinarazi den informazio erraza eta
aurreikusteko modukoa, hala nola ordutegiei eta lekuei
buruzko informazioa, (B hizkuntzan) adierazteko.

Informazio zehatza adieraztea, ahoz edo zeinuz

Testuen bitartekotza

206. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

B2

B2+

C1

bidaia edo zerbitzuen
erabilera-baldintzak

Gai da (A hizkuntzako) gutun formaletan biltzen diren ideia
nagusiak (B hizkuntzan) idatziz adierazteko.

alokairu-kontratuak
edo aseguru-politikak,
lagun edo senideentzat

elkarte batean

Gai da (A hizkuntzan) egindako bilera batean hartutako
erabaki garrantzitsuak (B hizkuntzan) txosten batean
idatziz adierazteko.

langileei bidalitako
zirkularrak, bazkide
batek abisu emateko
edo baldintza berriak
adierazteko idatzitako
gutunak, kexak

negozio-bilera batean

eskolako zuzendariak
gurasoei bidalitako
zirkularrak, proiektu
baten harira bidalitako
informazio-eskeari
erakunde batek
emandako erantzuna

ikasleen ordezkarien
bilera batean

artikulu, liburu eta
argitalpen bateko
informazioa, ikaskide
edo irakasle batentzat

komunitate baten
bileran, gai jakin bati
lotutaGai da (A hizkuntzan idatzitako) artikuluek, aldizkari
akademiko edo profesionaletan argitaratzen diren
gisakoek, azaltzen dituzten ideia nagusiak (B hizkuntzan)
idatziz adierazteko.

txostenak, negozioei
buruzko artikuluak

artikulu edo
webgune bati
buruzko informazioa;
unibertsitateko irakasle
batek emandako
hitzaldi edo aurkezpen
batean hartutako
oharraknegozioei lotutako
txostenak, arauak edo
lantokiko politikakaraudi publikoak, halanola etxebizitzari edo
zergei dagozkienak;agintari publiko batek
egindako oharrak edo
jakinarazpenak

Hezkuntza-arloa

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) testuetan biltzen diren
ideia garrantzitsuak (B hizkuntzan) idatziz adierazteko,nahiz eta testuok helburu konplexuak izan, baldin eta
ongi egituratuta badaude eta bere lanarekin, ikasketekinedo arlo pertsonalarekin zerikusia duten gaiei buruzkoak
badira.

Lan-arloa

hitzaldi akademikobatean, hainbat
webgunetan, proiektu
jakin baten harira

Arlo publikoa

merkataritza-azoka
batean, hitzaldi
profesional batean,
proiektu jakin baten
harira[ez dagokio]

Arlo pertsonala

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)

prentsaurreko batean,
hainbat webgunetan,
gai jakin bati buruz ari
direneanGai da (B hizkuntzan) idatziz adierazteko konferentzia
bateko zer aurkezpen (A hizkuntzan adierazia) den
garrantzitsua, kontuan hartu beharreko alderdiak
nabarmenduz.

Ez dago deskriptorerik: ikus B2+.

Informazio zehatza adieraztea, idatziz

Testuen bitartekotza

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 207. orrialdea

A2+

B1

lagun bati bidalitako
mezu labur bat edo
e-mail bat, berandu
zergatik iritsiko denazalduzetxeko gailuak erabiltzeko
jarraibideak, eskuliburu
batetik hartuak; senideei
edo pisukideei e-mailbidez bidalitako mezuak;
senide edo lagun batekinnon eta noiz biltzeko
informazioa, e-mailez
bidalia
hitzordu baten tokiari eta
orduari buruzko mezuak,
etxeko lan bat burutzeko
eskakizunak, adibidez,
janaria prestatzea edo
zaborra ateratzea
egunkariak, gailuei
eta botikei buruzko
jarraibideak

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) testu informatibo argietan
biltzen den informazio zehatz eta garrantzitsua (B hizkuntzan)
idatziz adierazteko, testuak gai arruntei buruzkoak badira.

Gai da (A hizkuntzan) grabatutako mezu argi batean jakinarazi
den informazioa zehatza (B hizkuntzan) adierazteko, baldin eta
aipatutako gaiak arruntak badira eta argi eta mantso ahoskatu
bada.

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) testu informatibo labur eta
errazetan biltzen den informazio zehatza (B hizkuntzan)
idatziz adierazteko, baldin eta testuak gai arruntei eta zehatzei
buruzkoak badira, eta eguneroko hizkuntza errazean ekoitzitabadaude.

Arlo pertsonala

Gai da gai arruntei buruzko ahozko testuetan (A hizkuntzan
egindakoak) biltzen diren informazio-ale zehatzak, adibidez,
deiak, jakinarazpenak eta jarraibideak, (B hizkuntzan) idatziz
adierazteko.

Informazio zehatza adieraztea, idatziz

laneko atazei buruzkoak,
gailu sinpleak erabiltzeko
jarraibideak, segurtasunprozedurei buruzkoak,
iragarki batean
aipatutako lan-baldintzak

ikastaroko programan
agertzen diren atazei,
azterketei eta etxeko lanei
buruz; eskuorri batean
agertutako zientziaesperimentu sinple bati
buruzko jarraibideak;museora egindako
bisitaldiak edo bestelako
eskola-txangoak, eskuorribatean deskribatzen
direnak

eskolako ordutegiei
eta ordutegi-aldaketei
buruzkoakbezeroen agindu,
zalantza edo kexu
sinpleak; lankide bati
bidalitako telefonozko
mezua; laneko
prozeduren aldaketak

enbaxadarekin
hitz egiteko zain,
erantzungailu automatiko
bat: administrazio-edo
bulego publiko batek
edo banku batek berriro
deitzeko eskatzea
eskuorriak, webguneak,iragarkiak, posterrak,
ordutegiak

eskolako txango bati edo
etxeko lan bati buruzko
jarraibideak, e-mailez
emanak; ikastaro baten
baldintzak, ikastaroaren
programatik hartuakbidezko agindu batean
agertzen diren kopuruak
eta banaketa-ordua;
bilera bati buruzko aktanbiltzen diren entregaepeak, ekipamendu
bati buruzko e-maileanbiltzen diren jarraibide
errazakekitaldi eta ordutegiei
buruzko e-mailak eta
gutunakeguraldi txarra tarteko
eskolaren irekiera- eta
itxiera-orduen aldaketak;eskolako txango bateko
bilgune edo kokapenaren
aldaketakHezkuntza-arloa

bezeroen aginduak,
galderak eta kexuak;
laneko ordutegi edo
prozeduren aldaketak;bulegoko ekipamendua
erabiltzeko jarraibideak

Lan-arloa

agintari publiko batek
egindako oharra edo
jakinarazpena

Arlo publikoa

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)

Testuen bitartekotza

208. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Aurre
-A1

A1

A2
etxeko gailuen
eskuliburuak; platerbat prestatzeko
jarraibideak

produktuak etengabe
erakusten dituen
telebistako kanala

jatetxe baten izena,
helbidea eta telefonozenbakia; jatetxeko
menuak, prezioak eta
osagai nagusiak

Gai da (A hizkuntzan adierazitako) izenak, zenbakiak,
prezioak eta berehalako interesak asetzen dituen ahozko
testuen informazioa (B hizkuntzan) zerrendatzeko, baldin
eta poliki eta argi artikulatzen bada, eta errepikapenak
badaude.

Gai da (A hizkuntzan ekoitzitako) testuetan agertzen
diren izenak, zenbakiak, prezioak eta informazio erraza,
berehalako interesak asetzen dituztenak, (B hizkuntzan)
zerrendatzeko, baldin eta testuak hizkuntza erraz-errazean
idatzita badaude eta marrazkiak badauzkate.

senide eta
pisukideentzako
telefono bidezko
mezu errazak;
interes pertsonaleko
jakinarazpenak,lagun edo senideei
zuzenduak

Arlo pertsonala

Gai da (A hizkuntzako) testu errazetan biltzen den
informazio zehatza, eguneroko gaiei buruzkoa, berehalako
interesak edo premiak asetzen dituena, (B hizkuntzan)
zerrendatzeko.

Gai da (A hizkuntzan adierazitako) mezu eta jakinarazpen
labur, argi eta errazetako ideia nagusiak (B hizkuntzan)
zerrendatzeko, baldin eta argi eta mantso ahoskatzen
bada.

Informazio zehatza adieraztea, idatziz

denda baten izena eta
helbidea, ondasunen
prezioak; ordutegiak,
bidaia-ibilbideak,emanaldiari buruzko
informazioa, ordutegia,
lekuak libre al dauden,prezioa, etab.

denda baten
irekiera- eta itxieraorduari buruzko
jakinarazpenak

iragarkiak,
prospektuak,
liburuxkak, eskuorriak,
bidaia-ibilbideak,
ordutegiak,
jarraibideak

jarraibideak: nola iritsi
Atik Bra, treneko nasa
edo aireportuko atea,
ordua, atzerapenak

Arlo publikoa

ordutegia, plana edo
biltzeko tokia aldatu
dela adierazten duen
telefono-mezu erraz
eta laburrak
eskolaren kokapena,
uniformeak edo
eskolako materialak
zenbat balio duten,
eskolako bidaia baten
helmuga edo kostua,
eskolako ordutegiak[ez dagokio]

testuliburuak,
eskolarako irakurgaiak,
eskola ataza, azterketa
edo lan bati buruzko
kontuak, zientziaesperimentu erraz bat
egiteko jarraibideak,museoko bisitaldi bati
edo eskolako txangoei
buruzko informazioa

eskolako ordutegiak,
irekiera- eta itxieraorduak, taldean egin
beharreko ataza baten
lan-banaketa

Hezkuntza-arloa

lankide bati telefonoz
utzitako mezu erraz eta
laburrak

gailu sinpleenerabilerari buruzko
jarraibideak;segurtasun-prozedurei
buruzko argibideak; lanbaterako baldintzak,
iragarki batean
agertzen direnak

lankide bati utzitako
telefono-mezua,
laneko prozeduren
aldaketakLan-arloa

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)

Testuen bitartekotza

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 209. orrialdea

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) diagrama sinpleetan(hala nola grafikoetan) erakusten diren joera nagusiak(B hizkuntzan) interpretatzeko eta deskribatzeko, baina
baliteke, hiztegiaren mugak tarteko, noizean behin
formulatzeko zailtasunak izatea.

B1+

B1

etxeko fakturetan
edo norberaren dirukontuetan agertzen
diren joerak, lagun edo
senide bati azalduak

Gai da, bere intereseko gaiekin lotuta, (A hizkuntzan
idatzitako) diagrametan agertzen den informazio xehea(B hizkuntzan) interpretatzeko eta deskribatzeko, baina,
hiztegiaren mugak tarteko, baliteke zalantzak izatea edo
formulazio ez-zehatzak egitea.

B2

C1

interes pertsonaleko
artikulu batean agertzen
diren diagramak;
etxeko gailu baten edo
aisialdirako softwarebaten erabilerariburuzko diagrama, lagunedo senide bati azaldua

Gai da, gai akademiko edo profesional konplexuekin
lotuta, (A hizkuntzan idatzitako) diagrama konplexuetan
eta bestelako informazio bisualetan biltzen diren ideia
nabarmenak eta xehetasunak (B hizkuntzan) argi eta
ziurtasunez interpretatzeko eta adierazteko.

C2

intereseko gaiei
buruzko diagramak
eta datu bisualak,adib., medikuntzari
edo ingurumenari
buruzkoak, lagun
eta senideentzat;
egunkariko artikulu
bati lagunduz datu
ekonomikoak azaltzen
dituzten grafikoak

Arlo pertsonala

Gai da, bere intereseko gaiekin lotuta, (A hizkuntzan
idatzitako) diagrama, koadro eta bestelako informazio bisualkonplexuetan biltzen den informazio xehea (B hizkuntzan)
ziurtasunez interpretatzeko eta deskribatzeko.

Gai da, gai akademiko eta profesionalekin lotuta, (Ahizkuntzan idatzitako) ikerketa kontzeptualki konplexuetan
agertzen diren datu enpirikoak, hainbat eratakoak, eta
bisualki antolatutako informazioa, (B hizkuntzan) argi eta
ziurtasunez interpretatzeko eta adierazteko.

Datuak azaltzea (grafikoak, diagramak,etab.), ahoz edo zeinuz

eguraldi-iragarpenak(estatistikak eta joerak),
tokiko ekitaldi bat
egiteko data onenak
erabakitzeko; elkartebaten bileran aurkeztu
diren finantza-joera
nagusiak; zientziamuseoetan agertzen
diren diagramak

enpresetako edo eremu
publikoko txostenetako
datuak biltzen dituzten
diagramak eta baliabidebisualak, zeintzuk
garrantzitsuak baitira
tokiko politikak edo
planifikazioa garatzeko

enpresetako edo eremu
publikoko txostenetako
datuak biltzen
dituzten diagramak
eta baliabide bisualak,zeintzuk garrantzitsuak
baitira politikak edo
planifikazioa garatzeko;
bilera publikoetako
aurkezpenetan
emandako datuak

Arlo publikoa

negozio-bilera
batean grafiko bidez
aurkeztu diren joerak;
langileak prestatzeko
saioetan erabiltzen
diren enpresakoorganigramak, ardurak
islatzen dituztenak

langileak prestatzeko
saioetan edo enpresaren
txostenetan aipatzen
diren grafikoak eta
koadroakbilera batean aurkeztu
diren datuen analisi
xehea: merkatu-inkestak,finantza-datuak edo
gobernuari lotutako
diagramak eta baliabidebisualak

Lan-arloa

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)

Testuen bitartekotza

grafiko eta diagrametan
agertzen diren joera
nagusiak, binakako
edo taldeko lanetan
erabiltzen direnak,bigarren hezkuntzan
edo unibertsitatean

ikasgelako aurkezpen
formal batean erabiltzen
diren grafikoak eta
diagramak, bigarren
hezkuntzan edo
unibertsitatean

hitzaldi edo mahaiinguru akademikobatean aurkeztu
diren baliabidebisualak, ikerketa
akademikoetatik hartuak
edo ikerketa-proiektu
baterako bilduak

hitzaldi edo mahaiinguru akademikobatean aurkeztu
diren diagramak eta
baliabide bisualak,ikerketa akademikoargitaratuetatik hartuak
edo ikerketa-proiektu
baterako bilduak

Hezkuntza-arloa

210. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Ez dago deskriptorerik.

Ez dago deskriptorerik.

A2

A1

Aurre
-A1

C2

Ez dago deskriptorerik.

A2+

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) gai akademiko
eta profesionalei dagozkien ikerketa kontzeptualki
konplexuetan agertzen diren datu enpirikoak, hainbat
eratakoak, (B hizkuntzan) idatziz interpretatzeko eta
adierazteko

Datuak azaltzea (grafikoak,
diagramak, etab.), idatziz

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) ikusizko baliabide errazak,
gai arruntei buruzkoak, (B hizkuntzan) interpretatzeko
eta deskribatzeko, adibidez, eguraldiari buruzko mapak
edo joerei buruzko oinarrizko koadroak, baina baliteke,hitz egitean, etenaldi nabarmenak egitea, behin baino
gehiagotan hasi behar izatea eta behin baino gehiagotan
birformulatu behar izatea.

Datuak azaltzea (grafikoak, diagramak,etab.), ahoz edo zeinuz[ez dagokio]

Arlo pertsonala[ez dagokio]

Arlo publikoa

enpresa baten
finantza-txosten baten
datuak, merkatuikerketako txosten
baten edo bestelako
txosten korporatiboen
datuak, zuzendaritzabatzordeko kideentzako
ikerketa- eta garapenjardueren datuak

Lan-arloa

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)

datu enpirikoak biltzen
dituen doktorego-tesi
edo master amaierako
lan bateko atal gisa

Hezkuntza-arloa

grafiko eta diagramenezaugarriak, adibidez,
nola aldatu den
biztanleria eta eguraldia
denboran, binakako
edo taldeko lanetan
erabiltzen direnak,bigarren hezkuntzan
edo unibertsitatean

laneko prozedura
edo jarduera sinple
bat azaltzen duen
grafikoa, adibidez,
fotokopiagailuko tonerra
aldatzea; enpresa
baten organigrama,
enpresako ardura eta
rol oinarrizkoak azaltzen
dituenaeguraldi-iragarpenen
historikoa, tokiko ekitaldi
bat egiteko data onenak
erabakitzeko; elkartebaten bileran aurkeztu
diren finantza-joera
nagusiak; autobusenedo metroaren ibilbidea
erakusten duen mapa;
eraikin edo merkataritzazentro bateko solairuen
planoaaire zabaleko jarduerak
planifikatzeko erabiltzen
den eguraldiaren mapa;
etxeko gailu baten
ezaugarri nagusiak,
diagrama baten bidez
bilduak, lagun edo
senide batentzat

Testuen bitartekotza

Hezkuntza-arloa

Lan-arloa

Arlo publikoa

Arlo pertsonala

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)

Testuen bitartekotza

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 211. orrialdea

toki batera heltzeko
jarraibide errazak
erantsitako mapa batean
dituen e-mail bat

Gai da, gai ezagunei buruz (testua A hizkuntzan idatzita
duten) baliabide bisualetan (adibidez, eguraldi mapa bateanedo oinarrizko fluxu-diagrama batean) azaltzen diren egitate
nagusiak (B hizkuntzan) deskribatzeko, esaldi errazak erabiliz.

Ez dago deskriptorerik.

Ez dago deskriptorerik.

Ez dago deskriptorerik.

B1

A2

A1

AurreA1

B1+

elkarte bateko online
elkarrizketa-foroan
argitaraturiko datu
demografiko errazak,
informazioa edo joera
sinpleakeguraldiari buruzko
datu errazak edo diruariburuzko oinarriko datuak,
talde baten edo ekitaldi
bati buruzko online
eztabaidan

etxeko fakturetan edo
norberaren finantzetan
agertzen diren joerak,
era bisualean adieraziak,
senideko kideentzat

Gai da (testu idatziz A hizkuntzan duten) diagrama sinpleetan(hala nola grafikoetan eta barra-diagrametan) agertzen diren
joera nagusiak interpretatzeko eta (B hizkuntzan) idatziz
adierazteko, ideia nagusiak xehetasun handiagoz azalduz,
baldin eta hiztegiak eta bestelako erreferentzia-tresnak erabili
baditzake.

B2

osasun- eta segurtasunprozedurak, adibidez,
erietxe batean, lantegi
batean, liburutegi batean

etxea zaintzen ari denari
utzitako jarraibideak
eta diagramak, gailu
konplexu bat nola erabiliazalduz

Gai da bere intereseko gaiei buruz (testua A hizkuntzan idatzita
duten) diagrama, koadro eta bestelako informazio bisualkonplexuetan biltzen den informazio xehea interpretatzeko eta(B hizkuntzan) idatziz ziurtasunez adierazteko

C1

enpresetako edo eremu
publikoko txostenen
diagramak eta baliabidebisualak, zeintzuk
garrantzitsuak baitirakomunitate-politiketarako
zein planifikatzeko
bileretarako; bilera
publikoetako
aurkezpenetan emandako
datuakArlo publikoa

intereseko gaiei buruzko
diagramak eta datu
bisualak, hala nola
ikerketa medikoari edo
ingurumenari buruzkoak
lagun eta senideentzat;
egunkariko artikulu
bati lagunduz datu
ekonomikoak azaltzen
dituzten grafikoak

Arlo pertsonala

eskolako edo
unibertsitateko proiektu
batean, idazlan bati
laguntzeko gehitutako
informazio bisual teknikoa

eskolako lan erraz
bat, inkesta bat edo
datu demografikoak
laburbiltzen dituena

irudi batekin edo
batzuekin batera doannarrazio idatzi erraz bat,eskolako lan gisa

eranskin bisual baten,
hala nola grafiko edo
barra-grafiko baten,
ezaugarri nagusiak
deskribatzen dituen
e-mail bat
bulegoko prozeduraerraz bat gauzatzeko
jarraibideak, fluxudiagrama batean
aurkeztuak

Hitzaldi batean, kongresu
akademiko bateanedo mahai-inguru
batean aurkeztutako
ikusizko baliabideak,ikerketa akademikoargitaratuetatik hartuak
edo ikerketa-proiektu
baterako bilduak

Hezkuntza-arloa

erantsita doan grafiko bat,barra-grafiko bat, taula
numeriko bat bezalako
fitxategi bisual bati
buruzko barneko txostenedo (enpresa) memoriabatfinantza-txostenen
edo merkatu-ikerketen
analisi xeheak edo bilera
batean aurkeztu direngobernuaren diagramak
eta baliabide bisualak

Lan-arloa

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)

Gai da gai akademiko edo profesional zailei buruz (testua
A hizkuntzan idatzita duten) diagrama konplexuetan eta
bestelako informazio bisualetan biltzen diren puntu nabarmen
eta garrantzitsuak interpretatzeko eta (B hizkuntzan) argi eta
ziurtasunez idatziz adierazteko.

Datuak azaltzea (grafikoak,
diagramak, etab.), idatziz

Testuen bitartekotza

212. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

C1

C2

eztabaidak,
gaurkotasuneko gaiei
buruzko programak

Gai da (A hizkuntzako) elkarrizketa bat, bere lanbidearekin edo
espezialitatearekin lotura duena, (B hizkuntzan) laburtzeko,
ikuspuntu ezberdinetan sakonduz eta horiek ebaluatuz, eta ideia
garrantzitsuenak identifikatuz.
Gai da (A hizkuntzako) ahozko zein idatzizko testu konplexuetan
azaltzen diren ideia nagusiak (B hizkuntzan) argi laburbiltzeko,
ongi egituratutako hizkuntzan, bere espezialitateko gaiekin lotuta
ez badaude ere, baina baliteke, tarteka, kontzeptu tekniko batzuk
egiaztatu behar izatea.

Gai da (A hizkuntzan) aurkeztutako datu eta argudioen arteko
ezberdintasun sotilak (B hizkuntzan) azaltzeko.

online hitzaldiak,konferentzia edo mintegi
akademikoetako hitzaldiak,artikulu akademikoak eta
liburuakhainbat parte-hartzaile
dituzten foro-eztabaidak,
mahai-inguruak eta
solasaldiak
jarraibide-materialak,
testuliburuak, irakurketaliburuak, hiztegiak,
argitalpen akademikoetako
idazlanak, hitzaldiak,konferentzietako
aurkezpenak eta
eztabaidak, online
hitzaldiak
konferentzia
akademikoetako hitzaldiak,
online hitzaldiak,jarraibide-materialak,
testuliburuak, argitalpen
akademikoetan
argitaratutako idazlanak,erreferentzia-liburuak
konferentzia, mintegi
edo bileretan egindako
aurkezpenak, txostenak,
kontratuak, araudiak

gaurkotasuneko gaiei
buruzko programak,
aldizkari eta egunkarietako
artikuluak

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) testu luze eta zailak (B hizkuntzan)
laburtzeko.

irakurlego jantzi orokorrari
zuzendutako eztabaidak,
gaurkotasuneko gaiei
buruzko saioak, liburuak,
artikuluak, iruzkinak,
editorialak, artikulu
espezializatuak eta
bestelako argitalpenak

egunkarietako
editorialak eta iruzkinak,
telebistako albistegiak
eta gaurkotasuneko gaiei
buruzko programak

konferentzia
akademikoetako hitzaldiak,
online hitzaldiak,jarraibide-materialak,
testuliburuak, argitalpen
akademikoetan
argitaratutako idazlanak,erreferentzia liburuak

konferentzia, mintegi
edo bileretan egindako
aurkezpenak, lanariburuzko argitalpenak,txosten teknikoak, prentsaoharrak eta konferentziak

udal batzar batean
egindako ekarpenak,eztabaida edo hitzaldi
publikoak, foroetako
eztabaidak, bilera
politikoak, eskuorri
politikoak, politika
publikoei buruzko agiriak,
zuzenbideari buruzko
iritziak, hitzaldi politikoak
hainbat parte-hartzaile
dituzten foro-eztabaidak,
hitzaldi politikoak,
sermoiak, iritzia eta
dokumentuak
hainbat parte-hartzaile
dituzten foro-eztabaidak

irakurlego jantzi orokorrari
zuzendutako eztabaidak,
gaurkotasuneko gaiei
buruzko saioak, liburuak,
artikuluak, iruzkinak,
editorialak, artikulu
espezializatuak eta
bestelako argitalpenak

Gai da (A hizkuntzan) modu esplizituan adierazten ez diren
inplikazioak edo loturak suertatzen direnean, inferentziak (Bhizkuntzan) esplikatzeko, eta adierazpen-moldearen inplikazio
soziokulturalak agerian jartzeko (adibidez, gutxiespena, ironia,
sarkasmoa).

entzulego espezializatu
bati zuzendutako txosten
teknikoak, negoziogutunak, kontratuak,arauak, konferentzietako
aurkezpenak

konferentzia, mintegi
edo bileretan egindako
aurkezpenak, argitalpen
profesionalak, txosten
teknikoak, prentsa-oharrak
eta konferentziak

legeak, agiri legal
publikoak, araudiak,aurkezpenak, hitzaldiak,sermoiakudal batzar batean
egindako ekarpenak,eztabaida edo hitzaldi
publikoak, foroetako
eztabaidak, bilera
politikoak, eskuorri
politikoak, politika
publikoei buruzko agiriak,
zuzenbideari buruzko
iritziak, hitzaldi politikoak

Bilerak eta mintegiak

Hezkuntza-arloa

Lan-arloa

Arlo publikoa

Testua (eta diskurtsoa)
Arlo pertsonala

Testuak prozesatzea, ahoz edo zeinuz

Testuen bitartekotza

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 213. orrialdea

B2

B2+

C1

familia-giroko
elkarrizketak,telebistako
albistegiak eta
gaurkotasuneko saioak,
elkarrizketa-saioak

gaurkotasuneko gaiei
buruzko hitzaldiak
edo elkarrizketak,
albistegiak, analisiak,
dokumentalak eta
artikuluak

Gai da (B hizkuntzan) laburbiltzeko, ongi egituratutako
hizkuntza baliatuz, (A hizkuntzako) testu konplexuetanbiltzen den informazioa eta argudioak, bere intereseko edo
espezializazioko gaien sail zabal baten harira.

Gai da (A hizkuntzako) hainbat iturritako informazioa
eta argudioak (B hizkuntzan) laburtzeko eta horien berri
emateko.

Gai da (A hizkuntzako) elkarrizketa konplexuetako ideia
nagusiak (B hizkuntzan) laburtzeko, aurkeztu direnikuspuntu ezberdinak konparatuz.

liburuak, egunkarietako
artikuluak, iruzkinak
eta editorialak, artikulu
espezializatuak,
telebistako albistegiak,
gaurkotasuneko gaiei
buruzko programak,elkarrizketa-saioak

liburuak, egunkarietako
artikuluak, iruzkinak
eta editorialak, artikulu
espezializatuak,
telebistako albistegiak,
gaurkotasuneko gaiei
buruzko programak,elkarrizketa-saioak

Arlo pertsonala

Gai da (A hizkuntzako) jatorrizko testuetan, gai espezializatu
batekin lotuta, adierazten diren jarrerak eta iritziak (Bhizkuntzan) azaltzeko, eta egiten dituen inferentziak
jatorrizko testuko pasarteak aipatuz indartzeko.

Gai da, (A hizkuntzako) testu konplexuetan agertzen den
informazioa eta argudioak erabiliz, (B hizkuntzan) gai bati
buruz hitz egiteko, iruzkin ebaluatiboak gehituz, bere iritzia
adieraziz, etab.

Testuak prozesatzea, ahoz edo zeinuz

zenbait hizlaribiltzen dituztenmahaiak, konferentzia
akademikoetan
proiektu bati ekitean:
online solasaldiak,hitzaldiak, herritarren
iritziak biltzeko
elkarrizketak, inkestak,blogak, dokumentalak
txosten edo bileretan:
enpresari/gobernuari
lotutako iragarpen edo
politika bat prentsan
nola azaldu denaztertzeko saioa
udaleko batzarretan
edo bilera politikoetan:
aipagai den gaiariburuzko albisteak,elkarrizketak eta
dokumentalak

hitzaldiak,konferentzietako
aurkezpenak eta
solasaldiak, online
hitzaldiak

jarraibide-materialak,
testuliburuak,
irakurketa-liburuak,
hiztegiak, argitalpen
akademikoetako
idazlanak, hitzaldiak,konferentzietako
aurkezpenak eta
eztabaidak, online
hitzaldiak

bilerak, informazioa
emateko saioak,
orientazio-saioak

konferentzietako
aurkezpenak

txosten teknikoak, lanariburuzko artikuluak,zehaztapenak,
kontratuak

Hezkuntza-arloa

zenbait parte-hartzaile
dituzten eztabaida
formalakaurkezpenak, hitzaldiak(politikoak), sermoiak

eskuorri politikoak,
politika publikoei
buruzko agiriak,
foro-eztabaidak,
aurkezpenak, hitzaldi
politikoak, sermoiak

Lan-arloa

Testua (eta diskurtsoa)
Arlo publikoa

Testuen bitartekotza

214. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

B1+

B2

argitalpen
akademikoetako idazlanak,erreferentzia liburuak
hizlari gonbidatuen
hitzaldiak, webguneak
eta online hitzaldiak,dokumentalak eta
artikuluak
talde-proiektu baten
baitanunibertsitateko
hitzaldiak, dokumental
esanguratsuak,
gaurkotasuneko gaiei
buruzko saioak eta online
hitzaldiak
online hitzaldiak,ikasketetarako
esanguratsuak diren
dokumentalak eta
artikuluak, kontakizun
laburrak
online hitzaldiak, atazakegiteko jarraibideak, gaiari
lotutako artikuluak

txosten teknikoak, lanariburuzko artikuluak,zehaztapenak, kontratuak
konferentzietako
aurkezpenak, txostenak,artikulu espezializatuak

taldeko bileretan edo
estrategia erabakitzeko
bileretan[ez dagokio]
aurkezpenak, hitzaldiak,dokumental esanguratsuak
eta gaurkotasuneko gaiei
buruzko saioak

konferentzia, mintegi eta
bileretako aurkezpenak eta
elkarrizketak; artikuluak

txostenak, bilerak,
gutunak, e-mailak,bileretako oharrak,
komunikabideen
tratamendua

eskuorri politikoak, politika
publikoari buruzko agiriak
elkarrizketak,jakinarazpenak, politikariburuzko adierazpenak

leku publikoetan izandako
elkarrizketa informalak,adibidez, aireportu edo
jatetxe batean[ez dagokio]
bilera publikoetako hitzaldi
eta solasaldiak

bilera publikoetako
hitzaldiak, elkarrizketak,ohar publikoak

ohar eta jakinarazpen
publikoak, bileretakooharrak, egunkari eta
aldizkarietako txosten
esanguratsuak

webguneak,gaurkotasuneko
gaiei buruzko saioak,
dokumentalak, artikuluak
eta editorialak
lagunekin izandako
elkarrizketa informalak,sare sozialetako txatak
lagunekin izandako
elkarrizketa informalak
telefono-dei luzeak,
gaurkotasuneko gaiei
buruzko telebista-saioak,
dokumentalak, online
hitzaldiak
lagunekin izandako
elkarrizketak,
dokumentalak, kontakizun
laburrak, egunkari eta
aldizkarietako artikuluak
elkarrizketa informalak,prospektuak, iragarkiak,
antzokietako programak,
kantuen letrak

Gai da (A hizkuntzako) testu bat, interes orokorrekoa, zer
entzulegori zuzentzan zaion identifikatzeko, eta autorearen
helburua, jarrera eta iritzia (B hizkuntzan) azaltzeko.

Gai da iritziak, argudioak eta analisiak azaltzen dituzten (Ahizkuntzako) albisteen, elkarrizketen edo dokumentalen
laburpena egiteko (B hizkuntzan).

Gai da (A hizkuntzako) filmen edo antzerki-lanen trama eta
gertaeren hurrenkera (B hizkuntzan) laburtzeko.

Gai da (A hizkuntzako) testu luzeetan, bere intereseko gaiei
buruzkoetan, azaltzen diren ideia nagusiak (B hizkuntzan)
laburtzeko, baldin eta zenbait esamolderen esanahia egiaztatu
badezake.

Gai da (A hizkuntzako) kontakizun, artikulu, hitzaldi, elkarrizketa
edo dokumental labur bat (B hizkuntzan) laburtzeko eta
xehetasunei buruzko galderei erantzuteko.

Gai da (A hizkuntzako) hainbat iturritako informazio laburrak (Bhizkuntzan) laburtzeko eta beste norbaiti adierazteko.

ikasgelan, proiektu baten
baitanargitalpen
akademikoetako idazlanak,erreferentzia-liburuak,eleberriak, narrazio
laburrak

txosten teknikoak, lanariburuzko artikuluak,zehaztapenak, kontratuak

eskuorri politikoak, politika
publikoari buruzko agiriak,
nobelak, narrazio laburrak

irakurlego jantzi orokorrari
zuzendutako liburuak,
artikuluak, iruzkinak,
editorialak, artikulu
espezializatuak eta
bestelako argitalpenak

Gai da gertaera jakinei buruzko testuak nahiz fikziozko testuak (Ahizkuntzan idatziak) laburtzeko (B hizkuntzan), gai nagusien eta
ikuspuntu desberdinen azterketa eta komentarioak eginez.

Gai da testu luze, konplexuetako ideia garrantzitsuak (Ahizkuntzan adieraziak), interes orokorreko gaiekin eta bereintereseko arloekin lotuak, (B hizkuntzan) laburtzeko.

Hezkuntza-arloa

Lan-arloa

Arlo publikoa

Testua (eta diskurtsoa)
Arlo pertsonala

Testuak prozesatzea, ahoz edo zeinuz

Testuen bitartekotza

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 215. orrialdea

A2+

B1

bilera publikoetako
hitzaldi eta solasaldiak

bilera publiko bati
buruz diharduten
gaurkotasuneko gaiensaioakalbisteak trukatzeko eta
planei buruz mintzatzeko
elkarrizketak, ezkontzetan
trukatutako berriak

telefono-dei luzeak,
gaurkotasuneko gaiei
buruzko telebista-saioak,
dokumentalak, online
hitzaldiak
film, eleberri labur edo
telesailetako eszenak

lagunekin izandako
elkarrizketa informalak,sare sozialetako txatak

Gai da (A hizkuntzako) elkarrizketa batean aipatu diren
ideia nagusiak, interes orokorreko edo bere intereseko gaiei
buruzkoak, (B hizkuntzan) laburtzeko, baldin eta pertsonak argi
ahoskatzen badu.

Gai da (A hizkuntzan ahoz adierazitako) testu luze bateko
ideia nagusiak, bere intereseko gaiekin lotuak, (B hizkuntzan)
laburtzeko, baldin eta hizkuntza estandarra erabiltzen bada eta
behin baino gehiagotan ikusi edo entzun badezake.

Gai da (A hizkuntzako) telebista-saioetako edo bideoetako
gertaerak eta ideia nagusiak (B hizkuntzan) laburtzeko, baldin
eta behin baino gehiagotan ikus baditzake.

Gai da gertaeren, kirolen, istripuen eta abarren berri (Ahizkuntzan) ematen duten telebista- edo irrati-albistegietako
ideia nagusiak (B hizkuntzan) adierazteko, baldin eta gai
ezagunak jorratzen badira eta mantso eta argi ahoskatzen bada.

leku publikoetan izandako
elkarrizketa informalak,adibidez, aireportu edo
jatetxe batean

agintari publikoekinizandako elkarrizketa
informaletako ideia
nagusiakidatzizko elkarrizketa edo
artikulu laburrak, bidaiei
buruzko eskuorriak,
gutunak, e-mailak,
egunkariko albisteen
laburpenak

Gai da (A hizkuntzako) testu zehatzen eduki nagusia, interesorokorreko gaiekin lotua, (B hizkuntzan) modu errazean
laburtzeko (adibidez, grabatutako elkarrizketa labur bat,aldizkari bateko artikulua eta bidaia-liburuxka bat).

artikulu laburrak,
gutun ofizial laburrak,adierazpen eta ohar
publikoak, arauak,eskuorriak, ekitaldien
programak

Arlo publikoa

gutun pertsonalak,artikulu laburrak,
liburuxkak, iragarkiak

Arlo pertsonala[ez dagokio]

erakundearentzat
garrantzitsuak diren
albistegietako pasarteak,elkarrizketak edo
adierazpen publikoak

aurkezpenak,hitzaldiak, mahaiinguruak, dokumental
esanguratsuak eta
gaurkotasuneko gaiei
buruzko saioak

komunikabideetako
iturrietatik informazioa
biltzea dakarren proiektu
baten baitan

dokumentaletako
eszenak, elkarrizketak

unibertsitateko
hitzaldiak, dokumental
esanguratsuak,
gaurkotasuneko gaiei
buruzko saioak eta online
hitzaldiak

aholkua eskatu zaion
aditu batek dagokion
eskakizunari buruz esan
duena; proiektu baterako
elkarrizketatu denpertsonak esan duena

deskribapenak,kontakizunak,
testuliburuetako sarrerak,
webguneak, albisteen
laburpenak, artikulu
laburrak

txostenak, negoziogutunak eta -e-mailak

aditu, kontulari edo
aholkulariekin izandako
aholkularitza-saioak

hizlari gonbidatuen
hitzaldiak, online
hitzaldiak, deskribapenak,kontakizunak,
testuliburuetako sarrerak,
webguneak, albisteen
laburpenak, artikulu
laburrak

Hezkuntza-arloa

aurkezpenak eta
erakustaldiak, txostenak,negozio-gutunak

Lan-arloa

Testua (eta diskurtsoa)

Gai da (A hizkuntzako) testu argi eta ongi egituratuetan, bereintereseko gaiak edo gai arruntak lantzen dituzten testuetan,
azaltzen diren ideia nagusiak (B hizkuntzan) laburtzeko, baina
tarteka zailtasunak izan ditzake egoki formulatzeko, hutsune
lexikoak tarteko.

Testuak prozesatzea, ahoz edo zeinuz

Testuen bitartekotza

216. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

AurreA1

A1

A2

A2+

eguraldi-iragarpenak,batzarrei buruzko
jarraibide oso errazak

nerabeen ateetakooharrak, hozkailuan
jarritako informazioa,
adibidez noren txanda
den janaria prestazeko,
garbitzeko edo
harrikoa egiteko.

Gai da (A hizkuntzako) testu labur, erraz eta ongi
egituratuetan biltzen diren ideia nagusiak (B hizkuntzan)
adierazteko, bere errepertorio mugatua bestelako
baliabideekin osatuz (adibidez keinu, marrazki eta beste
hizkuntzetako hitzekin).

Gai da (A hizkuntzako) seinale eta ohar oso errazetako,
posterretako eta saioetako informazio sinplea eta aurreikus
daitekeena (B hizkuntzan) adierazteko.

Ez dago deskriptorerik.

albiste batean biltzen
den informazioa,“nor, noiz, non”
erakoa; webgune
eta liburuxketako
deskribapenak,gidetako sarrera
errazakalbiste batean biltzen
den informazioa, “nor,noiz, non” erakoa

Arlo pertsonala

Gai da (A hizkuntzako) testu informatibo erraz eta
laburretako ideia nagusiak, gai arruntekin lotuak, (Bhizkuntzan) laburtzeko.

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) testu erraz, labur eta ongi
egituratuek, marrazkiak edo koadroak dituztenek, biltzen
duten informazioa (B hizkuntzan) adierazteko, esaldi
errazak erabiliz.

Testuak prozesatzea, ahoz edo zeinuz

argibidea ematen
duten seinaleak eta
oharrak, ekitaldiak
iragartzen eta
horien ordutegien
berri ematen duten
posterrak eta
programak

garraiobideen
ordutegiari eta
prezioari buruzko
informazioa, zerbitzuen
eskuragarritasunamuseotako informaziooholak, eskuorri
instituzionalak(erietxea, polizia)

kontzertu edo
kirol-jardueretara
joateko aukera, ohar
eta posterretako
informazioa,
ordutegiak, grafitiak,
saioak, sarrerak

eguraldi-iragarpenak,lekuei buruzko
deskribapen ilustratu
laburrak, marrazkiliburu erraz-errazak
Klaseko zerrendak,
programa sozialeko
ekitaldietako
informazioa

argibidea edo/eta
oharrak ematen
dituzten seinaleak
eta oharrak, seinaleak
ordutegiekin

atazei buruzko
xehetasunak, ikastaro
edo azterketen
deskribapenak

kontakizun ilustratuak,
herrialde bati
buruzko informaziotestu errazak,
informazio-koadroekinHezkuntza-arloa[Ez dagokio]

urteko finantzajardunari buruzko
txostenaklaneko ordutegiaren
xehetasunak

Lan-arloa

Testua (eta diskurtsoa)
Arlo publikoa

Testuen bitartekotza

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 217. orrialdea

C1

C2

Gai da (A hizkuntzako) testu konplexu eta luzeak (adibidez,
analisi politiko edo akademikoak, nobeletako pasarteak,laburpen literarioak, txostenak edo zientzia-liburuetako
zatiak) (B hizkuntzan) idatziz laburtzeko, edukia publikojakin batentzat egokituz, eta originalaren estiloa eta
erregistroa mantenduz.

Gai da (A hizkuntzako) testu luze eta konplexuak (Bhizkuntzan) idatziz laburtzeko, edukia modu egokian
interpretatuz, baldin eta, tarteka, termino ezohiko eta
teknikoen esanahi zehatza egiaztatu badezake.

Gai da hainbat iturritatik jasotako informazioa laburtzeko,
argudioak eta ondorioak adieraziz eta emaitza orokorrarenaurkezpen koherentea eginez.

Gai da (A hizkuntzako) testu batean gertaerak eta
argudioak nola aurkezten diren idatziz azaltzeko (Bhizkuntzan), bereziki beste norbaiten ikuspuntua
esplikatzen bada, kontuan hartuz autoreak nola erabiltzen
duen gutxiespena, kritika sotila, ironia eta sarkasmoa.

Testuak prozesatzea, idatziz
irakurlego jantzi
orokorrari zuzendutako
eztabaidak,
gaurkotasuneko
gaiei buruzko saioak,
liburuak, artikuluak,
iruzkinak, editorialak,artikulu espezializatuak
eta bestelako
argitalpenak

Arlo pertsonala

udal batzar batean
egindako ekarpenak,eztabaida edo hitzaldi
publikoak, foroetako
eztabaidak, bilera
politikoak, eskuorri
politikoak, politika
publikoei buruzko
agiriak, zuzenbideariburuzko iritziak

udal batzar batean
egindako ekarpenak,eztabaida edo hitzaldi
publikoak, foroetako
eztabaidak, bilera
politikoak, eskuorri
politikoak, politika
publikoei buruzko
agiriak

udal batzar batean
egindako ekarpenak,eztabaida edo hitzaldi
publikoak, foroetako
eztabaidak, bilera
politikoak, eskuorri
politikoak, politika
publikoei buruzko
agiriak, zuzenbideariburuzko iritziak

konferentzia
akademikoetako
hitzaldiak, online
hitzaldiak,jarraibide-materialak,
testuliburuak,
argitalpen
akademikoetan
argitaratutako
idazlanak,erreferentzia-liburuak

konferentzia
akademikoetako
hitzaldiak, online
hitzaldiak,jarraibide-materialak,
testuliburuak,
argitalpen
akademikoetan
argitaratutako
idazlanak

konferentzia, mintegi
edo bileretan egindako
aurkezpenak, lanariburuzko argitalpenak,txosten teknikoak,
konferentziak,
negozio-proposamenak

konferentzia, mintegi
edo bileretan egindako
aurkezpenak, lanariburuzko argitalpenak,txosten teknikoak eta
konferentziak

konferentzia
akademikoetako
hitzaldiak, online
hitzaldiak,jarraibide-materialak,
testuliburuak,
argitalpen
akademikoetan
argitaratutako
idazlanak,erreferentzia-liburuak

Hezkuntza-arloa

konferentzia, mintegi
edo bileretan egindako
aurkezpenak, lanariburuzko argitalpenak,txosten teknikoak eta
konferentziak

Lan-arloa

Testua (eta diskurtsoa)
Arlo publikoa

Testuen bitartekotza

218. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

B1

B1+

B2

B2+

[ez dagokio]

dokumentalak,gaurkotasuneko
gaiei buruzko
programak, aldizkari
eta egunkarietako
artikuluak, eleberriak,
istorio laburrak,
antzezlanak
dokumentalak,gaurkotasuneko
gaiei buruzko
programak, aldizkari
eta egunkarietako
artikuluak, eleberriak,
istorio laburrak,
antzezlanak
telefono-deiak,
online hitzaldiak,albiste-buletinak,
dokumentalak, gutun
pertsonalak, liburuxka
informatiboak

Gai da (A hizkuntzako) argitalpen akademiko edo
profesionaletan jasotako ikuspuntuak idatziz konparatzeko,
kontrastatzeko eta laburtzeko (B hizkuntzan), testuak bereinteresekoak badira.

Gai da (A hizkuntzako) testu konplexu batean adierazten
den ikuspuntu bat idatziz esplikatzeko (B hizkuntzan), eta
aipatzen dituen inferentziak jatorrizko testuko informazio
konkretua erabiliz indartzeko.

Gai da (A hizkuntzako) testuetako informazioa eta
argudioak (B hizkuntzan) idatziz laburtzeko, bereintereseko gaiekin edo interes orokorreko auziekin lotuta
badaude.

Gai da (A hizkuntzako) testu informatibo zehatzetan
aipatzen diren ideia nagusiak (B hizkuntzan) idatzizlaburtzeko, baldin eta testuak interes orokorrekoak edo
bere interesekoak badira, eta, betiere, ahozko testuak argi
ahoskatuak badira.

Gai da (A hizkuntzako) testu konplexuetan biltzen den
eduki nagusia idatziz laburtzeko (B hizkuntzan), bereinteresekin eta espezialitatearekin lotuta badaude.

familia-giroko
elkarrizketak,telebistako albistegiak
eta gaurkotasuneko
saioak,elkarrizketa-saioak

Arlo pertsonala

Gai da (A hizkuntzan) testu konplexu eta ongi
egituratuetako eduki nagusia (B hizkuntzan) idatzizlaburtzeko, testuek zerikusia badute bere lanbidearekin,ikasketekin edo interes pertsonalekin.

Testuak prozesatzea, idatziz

online hitzaldiak,hitzaldiak, mintegi
akademikoak,
idazlan eta liburu
akademikoak,
eleberriak, kontakizun
laburrak, antzezlanak
online hitzaldiak,hitzaldiak, mintegi
akademikoak,
idazlan eta liburu
akademikoak,
eleberriak, kontakizun
laburrak, antzezlanak

konferentzia,
mintegi, bilera, saio
informatibo edo
prentsaurrekoetako
aurkezpenak,txostenak, kontratuak,arauak eta artikuluak
konferentzia,
mintegi, bilera, saio
informatibo edo
prentsaurrekoetako
aurkezpenak,txostenak, kontratuak,arauak eta artikuluak
bilera bateko
aurkezpenak,bideoan grabatuak,
ataza bati buruzko
saio informatiboa,
txostenak eta
negozio-gutunak

zenbait parte-hartzaile
dituzten foroeztabaidak, blogak,
hitzaldiak, sermoiak,
eskaera legalak, iritzia
eta agiriak, politikariburuzko agiriak
zenbait parte-hartzaile
dituzten foroeztabaidak, blogak,
hitzaldiak, sermoiak,
eskaera legalak, iritzia
eta agiriak, politikariburuzko agiriak
bilera publikoetako
aurkezpenak,adierazpen eta ohar
publikoak

orientazio-saioak,
ataza bat egiteko
jarraibideak, hizlari
gonbidatuen
hitzaldiak,kontakizunak eta
artikulu laburrak

artikulu akademikoak,
ikerlanak, liburuak

hitzaldiak,konferentzietako
aurkezpenak eta
solasaldiak, online
hitzaldiak

lanari buruzko
argitalpenak eta
egunkariak, politikei
buruzko agiriak,
txosten teknikoak

konferentzietako
aurkezpenak

aurkezpenak,hitzaldiak, sermoiak

Hezkuntza-arloa

politika publikoari
buruzko agiriak

Lan-arloa

Testua (eta diskurtsoa)
Arlo publikoa

Testuen bitartekotza

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 219. orrialdea

AurreA1

A1

A2

A2+

B1

albisteak dakartzaten
gutunakGai da (A hizkuntzan) idatzitako testu labur-laburrak,
eguneroko gai arruntei buruzkoak eta ohiko hitzak
erabiltzen dituztenak, (B hizkuntzan) adierazteko,
hizkuntza sinplea erabiliz; akatsak baditu ere, testua ondo
ulertuko da.

Ez dago deskriptorerik.

Gai da inprimatutako formatu estandarrean idatzitako hitz
bakarrak eta testu laburrak kopiatzeko.

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako esaldi errazak (Bhizkuntzan) adierazteko, hiztegi baten laguntzaz, baina
baliteke batzuetan adiera egokia ez aukeratzea.

Gai da inprimatutako edo eskuz letra argiz idatzitako testu
laburrak kopiatzeko.
ohar publikoak,
garraiobideei buruzko
informazioa

ohar publikoak,
gidaliburuetako
testuakmuseoetako
informazio-oholak,
eskuorri instituzionalak(erietxea, polizia)

albiste batean biltzen
den informazioa,“nor, noiz, non”
erakoa; webgune
eta liburuxketako
deskribapenak,gidetako testu errazak

Gai da (A hizkuntzako) testu labur eta errazetan biltzen den
informazio nagusia (B hizkuntzan) puntuka zerrendatzeko,
baldin eta testuak gai konkretu eta arruntei buruzkoak
badira eta eguneroko hizkuntza errazean idatzita badaude.

Gai da bere gaitasun eta esperientzia mugatuarekin bat
datozen testu laburretako gako-hitz eta esaldi laburrak
ulertzeko eta erreproduzitzeko.

gutun ofizial laburrak,ohar eta adierazpen
publikoak, arauak,zerbitzuen aldaketei
buruzko eskuorriak,
ekitaldien egitarauak

Arlo publikoa

gutun pertsonalak,artikulu laburrak,
liburuxkak, iragarkiak,
webguneetako testuak

Arlo pertsonala

bere eremuko gaiei
buruzko jarraibide eta
txosten errazak

laneko jarraibide
errazak, adibidez, nola
aldatu inprimagailuko
tinta

oharrak, arauak,ataza bat egiteko
jarraibideak

txostenak,negozio-gutunak

Lan-arloa

Testua (eta diskurtsoa)

Gai da idatzizko pasarte laburrei buruzko parafrasi errazak
egiteko, jatorrizko testuko hitzak eta ordena erabiliz.

Testuak prozesatzea, idatziz

Testuen bitartekotza

kontakizun labur
eta errazak, arauakademikoak

kontakizun labur
eta errazak, arauakademiko orokorrak,
hala nola azterketa
bateko arauak

atazei buruzko
xehetasunak, ikastaro
edo azterketen
deskribapenak,
testuliburuetako
pasarteakdeskribapenak,kontakizunak,
testuliburuetako
sarrerak, webguneak,albisteen laburpenak,artikulu laburrak

Hezkuntza-arloa

220. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu konplexuak, bere
lanarekin, ikasketekin edo interes pertsonalekin lotura
duten gaiei buruzko informazioa eta argudioak biltzen
dituztenak, (B hizkuntzara) ahoz (edo zeinuz) itzultzeko.

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu konplexuak, bere
lanarekin, ikasketekin edo interes pertsonalekin lotura
duten gaiei buruzko informazioa eta argudioak biltzen
dituztenak, (B hizkuntzara) ahoz (edo zeinuz) itzultzeko,
baldin eta hizkuntza estandarrean idatzita badaude,aparteko zailtasunik gabe.

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu informatiboak, ondo
egituratuak eta argiak badira eta bere interesekoak edo
arruntak badira, (B hizkuntzara) ahoz (edo zeinuz) eta modu
orokorrean itzultzeko, baina baliteke, hutsune lexikoen
ondorioz, tarteka zailtasunak izatea formulatzeko.

C1

B2+

B1+

B1

A2+

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu konplexuak, era
askotako gai orokorrei eta espezializatuei buruzkoak, (Bhizkuntzara) ahoz (edo zeinuz) itzultzeko, jariotasunez,ñabardura gehienak islatuz.

C2

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu laburrak,
egunerokoak, hala nola liburuxkak, oharrak, jarraibideak,mezu elektronikoak edo gutunak, (B hizkuntzara) ahoz (edozeinuz) eta modu orokorrean itzultzeko.

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu abstraktuak, bere
lanarekin, ikasketekin edo interes pertsonalekin zerikusia
duten gaiei buruzkoak, (B hizkuntzara) ahoz (edo zeinuz)
itzultzeko, jariotasunez, testuaren alderdi ebaluatiboak
eta argudioak arrakastaz adieraziz, eta horiekin lotutakoñabardurak eta inplikazioak txertatuz.

Idatzizko testuak itzultzea, ahoz edo zeinuz

lagun edo senideen
berriak dakartzaten
mezu elektronikoak eta
gutunakzerbitzu publikoen
aldaketei buruzko
oharrak, adibidez,
aparkamendu-arauei
edo zabor-bilketariburuzkoak

txosten sinpleak,esaterako, ezbeharbaten lekukoaren
adierazpenak

museo eta
erakusketetan,artelanekin batera
jartzen diren
testuak; birziklapen,
aparkamendu edo
gisakoei buruzko
udal-araudiak

politika publikoei
buruzko agiriak,
adierazpenak, arauak
eta erregulazioak

interes pertsonaleko
gaiei buruzko aldizkariartikulu espezializatuak
eta txostenakinteres pertsonaleko
gaurkotasuneko gaiei
buruzko artikuluak,
egunkari edo
aldizkarietakoak

Arlo publikoa

Arlo pertsonala

lanpostu bat edo
praktikaldi bat lortu
nahi duen hautagaiaren
curriculum osoa eta
aurkezpen-gutuna

lanpostu bat edo
praktikaldi bat lortu
nahi duen hautagaiaren
curriculuma eta
aurkezpen-gutuna

bere lanbideari lotutako
txosten teknikoak

lanari buruzko
argitalpenak, txosten
teknikoak, kontratuak,
prentsa-oharrak

Lan-arloa

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)

Testuen bitartekotza

curriculumetik kanpoko
jardueren deskribapena
eta baldintzak biltzen
dituen liburuxka

arau akademikoak,
adibidez, idazlanak
idazteko arauak

proiektu akademikoak
eta horrekin lotutako
agiriakHezkuntza-arloa

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 221. orrialdea

C2

AurreA1

A1

A2[ez dagokio]

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako eguneroko hitz eta esaldi
errazak, seinale, ohar, poster, programa, eskuorri eta
gisakoetan topatzen diren modukoak, (B hizkuntzara) ahoz
(edo zeinuz) eta modu orokorrean itzultzeko, sinple-sinple.

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) material teknikoak, bereespezialitatekoak ez direnak, (B hizkuntzara) itzultzeko,
baldin eta gaiaren zehaztasuna dagokion eremuko
espezialista batek berrikusten badu.

Idatzizko testuak itzultzea, idatziz

seinaleak eta oharrak,
posterrak, programak,
eskuorriak, etab.

jarraibideak, oharrak,
posterretako
informazioa

bidaia-txartel bat nolaerosi azaltzen duten
jarraibideak

Arlo publikoa

irakurlego jantzi
orokorrari zuzendutako
gutunak, artikuluak,
iruzkinak, editorialak,artikulu espezializatuak
eta bestelako
argitalpenak

Arlo pertsonala

Lan-arloa
lanari buruzko
argitalpenak, txosten
teknikoak, kontratuak,
prentsa-oharrak

Arlo publikoa
panfleto politikoak,
politika publikoei
buruzko agiriak,
zuzenbideari buruzko
iritziak

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)seinaleak eta oharrak,
posterrak, eskuorriak,
etab.

oharrak, jarraibideak,osasun- eta
segurtasun-arauoinarrizkoak

lantokiko osasun- eta
segurtasun-arauoinarrizkoak

Lan-arloa

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)

Testuen bitartekotza

albiste pertsonalak
dakartzaten mezu
elektronikoak eta
gutunakGai da (A hizkuntzan) esaldi errazekin idatzitako
errutinazko informazioa, eguneroko gai arruntei buruzkoa,
hala nola norberari buruzko albisteak, kontakizun laburrak,
jarraibideak edo oharrak, (B hizkuntzara) ahoz (edo zeinuz)
eta modu orokorrean itzultzeko, sinple-sinple.

Ez dago deskriptorerik.

janari eta gailu
elektronikoetako
etiketak, botikak nolaerabili azaltzen duten
argibideak

Arlo pertsonala

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu labur eta sinpleak,hala nola gai arruntei buruzko oharrak, (B hizkuntzara)ahoz (edo zeinuz) eta modu orokorrean itzultzeko, sinplesinple, ideia nagusia adieraziz.

Idatzizko testuak itzultzea, ahoz edo zeinuz

Testuen bitartekotza

txosten akademikoak

Hezkuntza-arloa

seinaleak eta oharrak,
posterrak, ordutegiak

azterketak egiteko
jarraibideak

liburuei edo ikasgaien
trukeei buruzko
oharrakHezkuntza-arloa

222. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu labur eta zehatzetan
biltzen den informazioa, hizkuntza estandarrean eta aparteko
zailtasunik gabe idatzia, (B hizkuntzara) modu orokorrean
itzultzeko; akatsak egon arren, itzulpena ondo ulertuko da.

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu oso laburrak, eguneroko
gai arruntei buruzkoak eta hiztegi arrunta baliatzen dutenak,(B hizkuntzara) modu orokorrean itzultzeko, hizkuntza erraza
erabiliz; akatsak egon arren, itzulpena ondo ulertuko da.

Gai da, hiztegia erabiliz, (A hizkuntzan) idatzitako hitz eta esaldi
errazak (B hizkuntzara) itzultzeko, baina baliteke adiera egokia
ez hautatzea.

B1+

B1

A2

A1

Ez dago deskriptorerik.

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testu argi eta zehatzak,
hizkuntza estandarrean eta aparteko zailtasunik gabe idatziak,(B hizkuntzara) modu orokorrean itzultzeko, originalaren
egiturari gertutik jarraituz; baliteke akats linguistikoak egotea,
baina itzulpena ondo ulertuko da.

B2

AurreA1

albisteak dakartzaten
gutunak, interesorokorreko artikuluak

Gai da (A hizkuntzan) idatzitako testuak (B hizkuntzara)
itzultzeko, originaleko esaldi- eta paragrafo-antolaketari estu
jarraituz eta iturri-testuan biltzen diren ideia nagusiak adieraziz,baina baliteke itzulpenak arraro samar ematea belarrira.

B2+

albisteak dakartzaten
gutunakgutunak, aldizkari eta
egunkarietako artikuluak,
idazlan arruntak

Gai da ongi antolatutako itzulpenak egiteko, (A hizkuntzatik
B hizkuntzara), hizkuntzaren erabilera arrunta islatuz, baina
baliteke iturri-testuaren ordenak, paragrafoen antolaketak,puntuazioak eta formulazio bereziek eragin nabarmena izatea
itzulpenean.

C1ohar publikoak,
garraiobideei buruzko
informazioa

ohar publikoak,
gidaliburuetako testuakarau orokorrei buruzko
agiri publikoak,
gidaliburuetako testuak,iritzi-adierazpenak

hitzaldiak, sermoiak,
politikari buruzko agiriak

gutunak, aldizkari eta
egunkarietako artikuluak,
kontakizun laburrak

Arlo publikoa

bere arloko gaiei buruzko
jarraibide eta txosten
errazaklaneko jarraibide sinpleak,adibidez, nola aldatu
inprimagailuko tinta

gutun errazak,
jarraibideak, bere arloko
gaiei buruzko txostenak

gutun errazak,
jarraibideak, bere arloko
gaiei buruzko txostenak

txosten zientifikoak,
teknikoak edo finantzei
eta proiektu buruzkoak,
arauak, artikuluak eta
lanarekin lotutako
bestelako argitalpenak

Lan-arloa

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)
Arlo pertsonala

Gai da (A hizkuntzan idatzitako) testu abstraktuak, bereeremuari dagozkion gai sozial, akademiko eta profesionalei
buruzkoak, (B hizkuntzara) itzultzeko, testuko alderdi
ebaluatiboak eta argudioak eta horiekin lotutako
inplikazioetako asko arrakastaz adieraziz, baina baliteke
testu originalaren eragina oso nabarmena izatea esamoldebatzuetan.

Idatzizko testuak itzultzea, idatziz

Testuen bitartekotza

kontakizun sinpleak, arauakademikoak

kontakizun sinple eta
laburrak, arau akademikoorokorrak, adibidez,
azterketa bateko arauakarau akademiko orokorrak

kontakizun errazak, arauakademiko orokorrak

txosten eta liburu
akademikoak, eleberriak,
kontakizun laburrak,
antzezlanak

idazlan eta liburu
akademikoak, kritika
literarioa

Hezkuntza-arloa

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 223. orrialdea

C1

C2

bilera publikoetan,batzordeen bileretan,
elkarteen bileretan,
bere intereseko gaiei
buruzko mintegietan
eremu bat ikertzean
elkarte, presio-talde,alderdi politiko eta
gisakoentzat

Gai da oharretan zer idatzi eta zer ez idatzi erabakitzeko
hitzaldia edo mintegia aditu bitartean, baita hitzaldia gai
arrotzei buruzkoa bada ere.

Gai da era askotako ahozko iturritatik (adibidez, hitzaldi,
podcast, elkarrizketa eta eztabaida formal, elkarrizketa eta
abarretatik), gai konplexu eta abstraktuei buruz adierazten
den informazioa eta argudio xehe eta nagusiak hautatzeko,
baldin eta abiadura arruntean ahoskatzen bada.

bilera publikoetan,batzordeen bileretan,
elkarteen bileretan,
bere intereseko gaiei
buruzko mintegietan

Arlo publikoa

intereseko gaiei
buruzko hitzaldi
publikoetan

bere intereseko gaiei
buruz ikertzean[ez dagokio]

Arlo pertsonala

eremu bat ikertzean
txosten edo aurkezpenbat egiteko

kudeaketa-bileretan,
lanari buruzko
konferentzietan,
prestakuntzamintegietan

eremu bat ikertzean
txosten bat edo
mintegi bateko
aurkezpen bat
prestatzeko

mintegietan edo
eztabaida-foroetan,
hitzaldietan

hitzaldietan, online
hitzaldiak ikusi
bitartean

mintegietan edo
eztabaida-foroetan,
hitzaldietan

kudeaketa-bileretan,
lanari buruzko
konferentzietan,
prestakuntzamintegietan

lanari buruzko
konferentzietan,
prestakuntzamintegietan

mintegietan edo
eztabaida-foroetan

Hezkuntza-arloa

kudeaketa-bileretan,
prestakuntzamintegietan

Lan-arloa

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)

Gai da bere espezialitateari buruzko hitzaldi batean ohar
zehatzak idazteko; gai da informazioaren transkripzio
zehatza egiteko eta originalaren oso antzera emateko,
halako eran non bere oharrak besteentzat ere erabilgarriizan baitaitezke.

Gai da oharrak idazteko, informazioa hautatuz, parafrasiak
eginez eta laburdurak erabiliz, kontzeptu abstraktuak eta
ideien arteko harremanak adierazteko modua.

Gai da esaten denaren ondorioez eta zeharkako aipamenez
jabetzeko, eta gai da horri guztiari buruzko oharrak
idazteko, baita hizlariak erabiltzen dituen hitzei buruzkoakere.

Gai da, bilera edo mintegian parte hartzeari utzi gabe,ohar (edo akta) fidagarriak idazteko bertan ez dagoen
jendearentzat, baita gaia konplexua edo arrotza bada ere.

Oharrak hartzea(hitzaldietan, mintegietan, bileretan eta abarretan)

Testuen bitartekotza224. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Ez dago deskriptorerik.

AurreA1

azoketan edo
merkataritza-guneetan,intereseko produktuen
erakustaldiak egiten
direneanGai da erakustaldi edo aurkezpen batean ohar sinpleak
idazteko, gaia ezaguna bazaio eta aurreikusteko modukoa
bada, eta aurkezleak azalpenak eskatzeko eta oharrak
idazteko tartea eskaintzen badu.

Ez dago deskriptorerik.

bilera publikoetan,batzordeen bileretan,
elkarteen bileretan,
bere intereseko gaiei
buruzko mintegietan

intereseko gaiei
buruzko hitzaldi
publikoetan

Gai da hitzaldi erraz bateko oharrak funtsezko puntuen
zerrenda gisa idazteko, baldin eta gaia ezaguna bada,eta diskurtsoa hizkuntza sinplean formulatuta eta argi
artikulatuta badago.

Gai da gai ezagun bati buruzko bilera batean adierazten
diren errutinazko jarraibideak idatziz biltzeko, baldin eta
hizkuntza arruntean adierazten badira eta oharrak idazteko
nahikoa denbora badu.

intereseko gaiei
buruzko hitzaldi
publikoetan

Gai da hitzaldietan oharrak idazteko, gero erabiltzeko
adinako argitasunaz, baldin eta gaia interesatzen bazaio,
hitzaldia argi ahoskatzen bada eta ongi egituratua badago.

intereseko gaiei
buruzko hitzaldi
publikoetan

Arlo publikoa

bilera publikoetan,batzordeen bileretan,
elkarteen bileretan,
bere intereseko gaiei
buruzko mintegietan[ez dagokio]

Arlo pertsonala

lanari buruzko
konferentzietan,
prestakuntzamintegietan

barne-bileretan,
prestakuntzamintegietan

lanari buruzko
konferentzietan,
prestakuntzamintegietan

lanari buruzko
konferentzietan,
prestakuntzamintegietan

lanari buruzko
konferentzietan,
prestakuntzamintegietan

lanari buruzko
konferentzietan,
prestakuntzamintegietan

Lan-arloa

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)

Gai da bere intereseko eremuan sor daitezkeen gai
gehienei buruzko bilera eta mintegietan ohar zehatzak
idazteko.

A1

A2

B1

B1+

B2

Gai da gai ezagunez diharduten eta antolaketa argia duten
hitzaldiak ulertzeko eta garrantzizkoak iruditzen zaizkion
alderdiei buruzko oharrak idazteko, nahiz eta benetako
formulazioari gehiegi erreparatzen dion eta, beraz,
informazioaren parteren bat gal dezakeen.

Oharrak hartzea(hitzaldietan, mintegietan, bileretan eta abarretan)

Testuen bitartekotza[ez dagokio]

mintegietan edo
eztabaida-foroetan

hitzaldietan, online
hitzaldiak ikusi
bitartean

hitzaldietan, online
hitzaldiak ikusi
bitartean

mintegietan edo
eztabaida-foroetan

hitzaldietan, online
hitzaldiak ikusi
bitarteanHezkuntza-arloa

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 225. orrialdea

B2

C1

C2

lagunekiko elkarrizketak,irakurri diren nobela
eta kontakizun laburrei
buruz edo ikusi
diren antzezlan, film,
musikal edo bestelako
emanaldiei buruz
lagunekiko elkarrizketak,irakurri diren nobela
eta kontakizun
laburrei buruz, ikusi
diren antzezlan, film,
musikal edo bestelako
emanaldiei buruz eta
museo batean ikusitako
margolan, eskultura eta
bestelako lan kulturaleiburuz

Gai da lanean agertzen den pertsonaia bati buruzko bereinterpretazioa labur azaltzeko: pertsonaiaren egoera
psikologiko edo emozionala, beren ekintzen arrazoiak eta
ondorioak.

Gai da lan batek sortu dizkion erreakzioak modu argianaurkezteko, bere ideiak garatuz eta argudio eta adibideen
bitartez arrazoituz.

Gai da lan baten adierazpideak, estiloak eta edukiak sortu
dizkion erreakzioak nolabaiteko xehetasunez adierazteko, zergustatu zaion eta zergatik gustatu zaion azalduz.

Gai da lan baten aurrean izan duen erantzun emozionala
deskribatzeko eta erreakzio hori nola sortu den sakonago
azaltzeko.

Gai da narrazio, eleberri, film edo antzezlan baten
argumentuaren, pertsonaien edo gaien garapenari buruzko
bere interpretazio pertsonala adierazteko.

lagunekiko elkarrizketak,irakurri diren nobela
eta kontakizun
laburrei buruz, ikusi
diren antzezlan, film,
musikal edo bestelako
emanaldiei buruz eta
museo batean ikusitako
margolan, eskultura eta
bestelako lan kulturalei
buruz

Arlo pertsonala

Gai da lanari buruzko bere interpretazio pertsonala xehetasun
handiz deskribatzeko, lanaren zenbait ezaugarrik sortu
dioten erreakzioa laburbilduz eta ezaugarri horien esanahia
esplikatuz.

Ez dago deskriptorerik: ikus C1.

Sormenezko testuei buruzko iritzi
pertsonalak adieraztea (literatura barne)

irakasle batek edo
kultur zentro batek
antolatu duen atzerriko
hizkuntzako irakurletaldean irakurritako
nobela edo kontakizun
errazagoak

elkarte edo kultur
erakunde batek
antolatutako erakusketa

elkarte edo kultur
erakunde batek
antolatutako
ekitaldietan landu
diren eleberriak,
kontakizunak,antzezlanak eta poemak

Arlo publikoa[ez dagokio]

atzerriko lankide edo
bezeroekiko tratuan:beste pertsonaren
herrialdeko literaturari,zinemari eta kultur
lan nagusiei buruzko
solasaldi informalak[ez dagokio]

atzerriko lankide edo
bezeroekiko tratuan:beste pertsonaren
herrialdeko literaturari,zinemari eta kultur
lan nagusiei buruzko
solasaldi informalak

Lan-arloa

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)

Testuen bitartekotza

ikasgelan aztertu diren
nobelak, poemak,
antzezlanak, kontakizun
laburrak eta bestelako
literatur lanak

literaturako ikasgaian
aztertu diren nobelak,poemak, antzezlanak,kontakizun laburrak
edo bestelako
lanak, klasikoak zein
garaikideak

Hezkuntza-arloa

226. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

AurreA1

A1

A2

B1

Ez dago deskriptorerik.

Gai da lan batek zer sentipen sortu dizkion azaltzeko, hitz /zeinu errazak erabiliz

Gai da lan bat gustatu zaion ala ez zaion gustatu
adierazteko, eta zergatia azaltzeko, hizkuntza erraza
erabiliz.

Gai da testuaren zer arlo interesatu zaizkion adierazteko,
hizkuntza erraza erabiliz.

Gai da lan bati buruzko bere erreakzioak adierazteko, bere
sentipenak eta ideiak hizkuntza errazaren bidez adieraziz.

Gai da pertsonaia baten sentimenduak deskribatzeko eta
hala zergatik sentitzen den azaltzeko.

Gai da pertsonaia baten izaera deskribatzeko.

Gai da lanak sortu dizkion sentipenak eta iritziak laburki
azaltzeko.

Gai da narrazioko une konkretu batean sentitu dituen
emozioak, adibidez, pertsonaia baten egoerak sortutako
urduritasuna, deskribatzeko, eta hala zergatik sentitu den
azaltzeko.

Gai da pertsonaia baten sentipenak eta berak sentitu izan
dituenak lotzeko.

Gai da narrazio, film edo antzezlan bateko gertaerak bere
esperientziako gertaerekin edo kontatu dizkioten gauzekinlotzeko.

Gai da nolabaiteko xehetasunez azaltzeko zer
pertsonaiarekin identifikatu den eta zergatik.

Gai da lan baten ezaugarri eta atal batzuk zergatikinteresatu zaizkion azaltzeko.

Sormenezko testuei buruzko iritzi
pertsonalak adieraztea (literatura barne)[ez dagokio][ez dagokio]

eskolan irakurritako
kontakizun laburerrazak, kondairak edo
poemakikasgelan edo
etxeko lan moduan
irakurritako kontakizun
labur errazagoak,kondairak edo
nobeletako pasarteak;ikasgelan ikusitako
bideoakatzerriko lankide edo
bezeroekiko tratuan:eskolan ikasitako
literatur ondareari(adib., Cervantes,
Shakespeare, etab.)edo zinemako izar
famatuei buruzko
solasaldi informalak eta
erreferentziak

irakasle batek edo
kultur zentro batek
antolatu duen atzerriko
hizkuntzako irakurletaldean irakurritako
nobela edo kontakizun
errazagoak

lagunekiko
elkarrizketak: irakurri
diren eleberri edo
kontakizun errazagoei
eta ikusi diren film,
musikal edo bestelako
emanaldiei buruz[ez dagokio]

Hezkuntza-arloa

Lan-arloa

Arlo publikoa

Arlo pertsonala

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)

Testuen bitartekotza

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 227. orrialdea

B2

C1

C2

Gai da lan ezberdinek gai bera zer modutan lantzen duten
deskribatzeko.

Gai da lan batean pertsonaiekiko identifikazioa nola bultzatzen
den ebaluatzeko, adibideak emanez.

Gai da lan bati buruzko iritzia emateko, argudio eta guzti,
testuaren gaia, egitura eta ezaugarri formalak ezagutzen
dituela erakutsiz eta beste batzuen iritziak eta argudioak
aipatuz.

Gai da bi lan konparatzeko, gaiak, pertsonaiak eta eszenak
kontuan hartuz, bien arteko antzekotasunak eta aldeak
aztertuz eta bi lanen arteko loturen esanahia azalduz.

Gai da lan batean irakurleak erakartzeko zer teknika baliatu
diren deskribatzeko eta horiei buruzko iruzkinak egiteko(adibidez, zerbait gertatuko dela iradokitzea eta ondoren beste
zerbait gertatzea).

Gai da testu batek bere generoari dagozkion arauak zer
neurritan betetzen dituen ebaluatzeko.

Gai da hainbat eratako testuen ebaluazio kritikoak egiteko,
baita hainbat garaitako eta generotako literatur testuena ere.

Gai da, idazlan batean arau linguistikoak nahita hautsi
direnean, horri buruzko ebaluazio kritiko bat egiteko.

Gai da lan batean helburu jakin bat lortzeko egitura, hizkuntza
eta baliabide erretorikoak erabili diren moduaren ebaluazio
kritiko bat egiteko eta baliabide horien egokitasuna eta
eraginkortasuna argudioekin azaltzeko.

Gai da ñabardurak, baliabide erretorikoak eta estiloaren
erabilera ulertzeko (adibidez metaforak, sintaxi berezia,
anbiguotasuna), sotilak badira ere, esanahiak eta konnotazioak
interpretatuz eta azalduz.

Gai da hainbat garai eta eratako lanen (nobelak, poemak eta
antzezlanak) ebaluazio kritikoak egiteko, estiloaren ñabardura
sotilez ohartuz eta esanahi inplizituak nahiz esplizituak ulertuz.

Sormenezko testuen analisia eta
azterketa kritikoa (literatura barne)

lagunekiko elkarrizketak,irakurri diren nobela
eta kontakizun
laburrei buruz, ikusi
diren antzezlan, film,
musikal edo bestelako
emanaldiei buruz eta
museo batean ikusitako
margolan, eskultura eta
bestelako lan kulturalei
buruz[ez dagokio]

Arlo pertsonala

irakasle batek edo
kultur zentro batek
antolatutako atzerriko
hizkuntzen irakurletaldean irakurritako
eleberri edo kontakizun
labur errazagoak

kultur elkarte edo zentro
batek antolatzen duen
kultur taldearen blogean
edo argitalpenean
iruzkinak idaztea nobelei,
filmei, idazleen bizitzei
edo artisten bizitzei
buruz

Arlo publikoa[ez dagokio]

Lan-arloa

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)

Testuen bitartekotza

eskolan aztertu diren
nobelak, poemak,
antzezlanak, kontakizun
laburrak eta bestelako
literatur lanak

literaturako ikasgaian
aztertu diren nobelak,poemak, antzezlanak,kontakizun laburrak
edo bestelako
lanak, klasikoak zein
garaikideak

Hezkuntza-arloa

228. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Ez dago deskriptorerik.

Ez dago deskriptorerik.

A2

A1

AurreA1[ez dagokio]

Gai da egoera arruntei buruzko kontakizun laburretan
agertzen diren gai eta pertsonaia nagusiak deskribatzeko,
baldin eta eguneroko hizkuntza arruntean badaude.

Gai da, formulazko esaldi errazak erabiliz, egoera arruntak
kontatzen dituzten kontakizun labur eta errazetan
agertzen diren gaiak eta pertsonaiak identifikatzeko
eta laburki deskribatzeko, baldin eta testuak eguneroko
hizkuntza arruntean badaude.

B1

lagunekiko
elkarrizketak, irakurri
diren nobela eta
kontakizun laburrei
buruz, ikusi direnantzezlan, film,
musikal edo bestelako
emanaldiei buruz
eta museo batean
ikusitako margolan,
eskultura eta bestelako
lan kulturalei buruz

Arlo pertsonala

Gai da eguneroko hizkuntzan idatzitako eta argi
egituratutako kontakizunetan gertatzen diren atal
eta gertaera garrantzitsuenak aipatzeko, gertaera
horien esanahia azaltzeko eta gertaeren arteko loturak
esplikatzeko.

Sormenezko testuen analisia eta
azterketa kritikoa (literatura barne)[ez dagokio]

irakasle batek edo
zentro kultural
batek antolatutako
atzerriko hizkuntzen
irakurle taldean
irakurritako eleberri
edo kontakizun laburerrazagoak

Arlo publikoa[ez dagokio]

Lan-arloa

Testua (eta diskurtsoaren testuingurua)

Testuen bitartekotza

eskolan irakurritako
kontakizun laburerrazak, kondairak edo
poemakikasgelan edo
etxeko lan moduan
irakurritako kontakizun
labur errazagoak,kondairak edo
nobeletako pasarteakHezkuntza-arloa

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 229. orrialdea

C1

B1+

B2

B2+

Gai da talde batean dauden ikuspuntuak sentikortasunez
tratatzeko, ekarpenak kontuan hartuz eta errezeloak,
desadostasunak edo iruzkin kritikoak inor ez iraintzeko
moduan edo kideak ahalik eta gutxien mintzeko moduan
adieraziz.
Gai da elkarreragina garatzeko eta ondorioetarantz
zuhurtasunez bideratzeko.

Gai da ataza batean elkarlanean aritzeko, adibidez,
iradokizunak eginez eta halakoei erantzunez, jendearigaldetuz ea ados dauden, eta ikuspegi alternatiboak
proposatuz.
Gai da ataza arruntetan elkarlanean aritzeko eta taldebateko kide gisa helburu komun bat lortzeko bidean lanegiteko, galdera argiak eginez eta halakoei erantzunez.
Gai da, eztabaida batean, ataza termino oinarrizkoen
bidez definitzeko eta beste batzuei beren jakinduria eta
eskarmentua eskain dezaten eskatzeko.

Gai da elkarlanaren helburuak zehazten laguntzeko eta
helburu horiek lortzeko aukerak konparatzeko.
Gai da eztabaida bat bideratzeko, hurrengo gaiari eta
urratsei buruzko iradokizunak eginez.

Gai da, galderak eginez, taldeko kideek elkarlana
antolatzeko eraz hitz egin dezaten lortzeko

Gai da taldeko eztabaida baten edukia biltzeko, ideiak eta
erabakiak apuntatuz, bildu duena taldearekin eztabaidatuz
eta, ondoren, taldearen ikuspuntuak osoko bilkura batean
laburtuz.

Gai da, jendearen erreakzioak kontuan hartuta, taldeko
elkarreraginean galderak egiteko edo hitza hartzeko duen
modua egokitzeko.

Ez dago deskriptorerik: ikus C1.

C2

Kideen arteko elkarlana eta
elkarreragina bideratzea

lagunekin, senideekin
edo lankideekinegokiera informaletan
izaten diren truke
laburretan, adibidez,aholkua eskatzeko,
arazo baten
konponbide posibleen
artean bat hautatu
aurretiklagunekin, senideekin
edo lankideekinegokiera informaletan
izaten diren trukeetan,
berak ezagutzen
dituen gaiei buruz

Arlo pertsonala

eskolan edo
unibertsitatean
egindako elkarlanataza errazetan;laneko praktikakomunitateetan,beste irakasle batzuen
laguntzaz

gai erraz bati buruzko
komunitate-bileretan,
baliabide bisualen
laguntzarekinhitzaldi bateko hizlari
edo irakasle gisa,
galdera-erantzunen
tartean; eskolan edo
unibertsitatean aurrez
antolatu den eztabaida
batean; irakasleak
prestatzeko praktikaldi
komunitarioetan

eskolan edo
unibertsitatean
egindako elkarlanatazetan; irakasleak
prestatzeko praktikaldi
komunitarioetan

negozio-transakzio
erraz samarretan;
lankideen arteko
batzorde-bileretan

talde-bileretan parte
hartuz; negoziotransakzio erraz
samarretan; programariburuzko bileretan;batzorde-bileretan

Hezkuntza-arloa

gai zehatz bati buruzko
komunitate-bileretan,
baliabide bisualen
laguntzarekin

komunitate eta
elkarteen bileretan
edo dirua biltzeko
ekitaldietan parte
hartuz edo horiek
moderatuz; proiektu
baten aurkezpen
publikoan, adibidez,
eraikin edo azpiegitura
baten aurkezpenean,galdera-erantzunen
tarteanEgoera (eta rolak)
Arlo publikoa
Lan-arloa

Kontzeptuen bitartekotza

230. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Gai da oso ataza errazetan besteak ekarpenak egitera
gonbidatzeko, aldez aurretik prestatutako esaldi labur
eta sinpleak baliatuz. Gai da ulertu duen adierazteko eta
besteei ulertu duten galdetzeko.

A2

A1

Ez dago deskriptorerik.

Gai da elkarlaneko ataza erraz eta praktikoetan partehartzeko, besteei zer uste duten galdetuz, iradokizunak
eginez eta erantzunak ulertzeko, baldin eta, tarteka,
errepikatzeko edo beste era batera formulatzeko eskabadezake.

AurreA1

lagunekin, senideekin
edo lankideekin izaten
diren truke laburretan

Gai da ataza arruntetan elkarlanean aritzeko, baldin
eta besteek poliki artikulatzen badute eta taldeko kidebatek edo gehiagok iradokizunak eta ekarpenak egiten
laguntzen badiote.

A2+

B1

lagunekin, senideekin
edo lankideekinegokiera informaletan
izaten diren truke
laburretan, adibidez,aholkua eskatzeko,
arazo baten
konponbide posibleen
artean bat hautatu
aurretik

Arlo pertsonala

Gai da taldeko beste kide batzuek beren ikuspuntuak
parteka ditzaten gonbidatzeko.

Kideen arteko elkarlana eta
elkarreragina bideratzea[ez dagokio]

gai erraz bati buruzko
komunitate-bileretan,
baliabide bisualen
laguntzarekinnegozio-transakzio
erraz samarretan

talde-bileretan
parte hartuz;
negozio-transakzio
erraz samarretan;batzorde-bileretan

Egoera (eta rolak)
Arlo publikoa
Lan-arloa

Kontzeptuen bitartekotza

eskolan edo
unibertsitatean
egindako elkarlanataza errazetan

eskolan edo
unibertsitatean
egindako elkarlanataza errazetan;laneko praktikakomunitateetan,beste irakasle batzuen
laguntzaz

Hezkuntza-arloa

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 231. orrialdea

C1

C2

Gai da pentsamenduko hutsuneak azpimarratzeko eta
besteen ideiak auzitan jartzeko, denak ados jartzeko
ahaleginean betiere.

Gai da elkarlaneko eztabaida batean aipatzen direnarazoak, erronkak eta proposamenak ebaluatzeko,
hurrengo urratsak zehazteko moduan.

Gai da elkarrizketa bat bideratzeko kide batekin edo
taldearekin ekintza-ildoa zehazteko moduan, besteek esandutenaren berri emanez, hori laburtuz. garatuz eta era
askotako ikuspuntuak konparatuz.

Gai da kideen ekarpenak laburtzeko, ebaluatzeko eta
horien arteko loturak egiteko, hartara konponbiderako
adostasuna erraztu elkarlanean ari direnak ados jarri eta
konponbidea edota aurrera egiteko bidea errazteko.

Esanahia eraikitzeko elkarlana
lagunekin, senideekin
edo lankideekinegokiera informaletan
izaten diren trukeetan,
berak ezagutzen
dituen gaiei buruz

Arlo pertsonala

gai zehatz bati buruzko
komunitate-bileretan,
baliabide bisualen
laguntzarekin

komunitate eta
elkarteen bileretan
edo dirua biltzeko
ekitaldietan parte
hartuz edo horiek
moderatuz; proiektu
baten aurkezpen
publikoan, adibidez,
eraikin edo azpiegitura
baten aurkezpenean,galdera-erantzunen
tarteantalde-bileretan parte
hartuz; negoziotransakzioetan;
programariburuzko bileretan;batzorde-bileretan

Egoera (eta rolak)
Arlo publikoa
Lan-arloa

Kontzeptuen bitartekotza

taldean egin beharreko
ataza bat gauzatuz–arazo bat konpontzea–,
edo eskolako eztabaida
bateanhitzaldi bateko hizlari
edo irakasle gisa,
galdera-erantzunen
tartean; eskolan edo
unibertsitatean aurrez
antolatu den eztabaida
batean; irakasleak
prestatzeko praktikaldi
komunitarioetan

Hezkuntza-arloa

232. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

B2

B2+

lagunekin edo
senideekin izaten
diren elkarrizketak,ekitaldi sozial bereziak
planifikatzeko,
adibidez, (ezusteko)
festakoporraldirako asmo
guztiz ezberdinak
dituzten lagunekin
edo senideekin izaten
diren elkarrizketetan,
familia-bileretan, etxea
berritzeko lanetan

Gai da bere ideiak taldearen aurrean aurkezteko eta
taldeko beste kideen ikuspuntuak azaleratzen lagunduko
duten galderak egiteko.

lagun edo senideekintxango, oporraldi edo
proiektu konplexu bat
planifikatzean

lagun bati diruarekin
edo familiarekin
lotutako arazoak
konpontzen
laguntzean; ezkontzak,
urtemugak edo
gisako ospakizunak
planifikatzean

Arlo pertsonala

Gai da beste batzuen ideiak eta iritziak sakonago
garatzeko.

Gai da taldeko eztabaida antolatzen laguntzeko, besteekesan dutenaren berri emanez, laburtuz, garatuz eta era
askotako ikuspuntuak konparatuz.

Gai da elkarlanean erabakiak hartzeko eta arazoak
konpontzeko prozesuei ekarpenak egiteko, ideiak adierazizeta beste batzuekin batera garatuz, xehetasunak azalduz
eta etorkizuneko ekintzetarako iradokizunak eginez.

Gai da, ataza konplikatu batean, zer auzi nagusi konpondu
behar den eta zer alderdi hartu behar diren kontuan
nabarmentzeko.

Esanahia eraikitzeko elkarlana

tokiko arazo sozialak,hala nola segurtasuna,bandalismoa,
trafikoaren egoera,
berdeguneen gabezia
edota zerbitzuakbideratu nahi dituen
bilera komunitariobateanekitaldi publiko bat
antolatu nahi duen
elkarte bateko kidea
gisa, bilera komunitariobateankanpaina (politiko)edo proiektu bat
antolatzeko bileranparte hartuz edo horimoderatuz; elkartebatek antolatutako
ekitaldietan

proiektu bat
planifikatzeko edo
estrategia zehazteko
bileretan parte
hartuz; proiektu
bat gauzatzeko
elkarlan-ekintzetan

proiektu bat
planifikatzeko edo
estrategia zehazteko
bileretan parte hartuz

Egoera (eta rolak)
Arlo publikoa
Lan-arloa

Kontzeptuen bitartekotza

taldean egin
beharreko ataza bat
gauzatuz –arazo bat
konpontzea–, edo
ikasgelako eztabaida
batean; irakasleen
garapenerako praktikakomunitateetantaldeko lan edo
proiektu bat,hezkuntzarekin
lotutako txango bat
edo elkartruke-bisitaldi
bat planifikatzean,
ikaskide edo
lankideekin batera

talde-lan bat antolatuz,
hala nola iruzkinkolektibo bat idaztea
edo ikerketa-proiektu
bat diseinatzea;
elkartruke-proiektu
bat edo bisitaldi bat
planifikatzean

Hezkuntza-arloa

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 233. orrialdea

Gai da iruzkin errazak egiteko eta tarteka galderak egiteko,
hariari jarraitzen diola adierazteko.

A2

AurreA1

A1

Gai da, galderak egokiak eginez, solaskideak ulertzen dionegiaztatzeko.

A2+

Ez dago deskriptorerik.

Gai da ideia bat adierazteko eta besteek zer pentsatzen
duten galdetzeko, oso hitz/zeinu eta esaldi sinpleakerabiliz, aldez aurretik presta baditzake.

Gai da iradokizunak egiteko, modu errazean.

Gai da beste norbaitek esan duenaren puska bat
errepikatzeko, elkar ulertu dutela egiaztatzeko eta ideien
garapenak aurrera jarraitzeko.

Gai da taldeko kide bati bere ikuspuntuaren arrazoiei buruz
galdetzeko.

Gai da galderak, iruzkinak eta formulazio sinpleakerabiltzeko, eta, hala, eztabaidaren muinari eusteko.

gauerako planakerabakitzeko
elkarrizketetan, festak
antolatzean edo etxeko
arauak zehaztean

etxeko gauzak nola
antolatu, gailu bat
nola konpondu edo
ekitaldi bat nola
antolatu erabakitzeko
lagunekin edo
pisukideekin izaten
diren elkarrizketetan

Gai da elkarlaneko ataza argi batean egin behar den lana
antolatzeko, atazaren helburua jakinaraziz eta konpondu
behar den auzi nagusia modu errazean azalduz.

B1

B1+

B2

oporraldirako asmo
guztiz ezberdinak
dituzten lagunekin
edo senideekin izaten
diren elkarrizketetan,
familia-bileretan,
etxea berritzeko
lanetan, etxean bizi
diren kideen arteko
gatazketan

Arlo pertsonala

Gai da gai baten bi alderdi kontuan hartzeko, horien aldeko
eta kontrako argudioak emanez, eta gai da konponbide bat
edo akordio bat proposatzeko.

Esanahia eraikitzeko elkarlana

proiektu bat
gauzatzeko
elkarlan-ekintzetan

taldean egin beharreko
ataza bat gauzatuz –arazo bat konpontzea–

taldean egin beharreko
ataza bat gauzatuz –arazo bat konpontzea–,
edo eskolako eztabaida
bateanproiektu bat
planifikatzeko bileretan
parte hartuz; proiektu
bat gauzatzeko
elkarlan-ekintzetan

tokiko gaiei buruz,
hala nola garraioari,planifikazio-aplikazioei
edo politika eta ekitaldi
komunitarioei buruzko
auziak bideratu nahidituen kontsulta edo
bilera publiko bateanparte hartuz[ez dagokio]

taldean egin
beharreko ataza bat
gauzatuz –arazo bat
konpontzea–, edo
ikasgelako eztabaida
batean; irakasleen
garapenerako praktikakomunitateetan

proiektu bat
planifikatzeko edo
estrategia zehazteko
bileretan parte
hartuz; proiektu
bat gauzatzeko
elkarlan-ekintzetan

Hezkuntza-arloa

tokiko arazo sozialak,hala nola segurtasuna,bandalismoa,
trafikoaren egoera,
berdeguneen gabezia
edota zerbitzuakbideratu nahi dituen
bilera komunitariobateanEgoera (eta rolak)
Arlo publikoa
Lan-arloa

Kontzeptuen bitartekotza

234. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

C1

C2[ez dagokio]

Gai da, gai ugariak orekaz bilduz, osoko bilkura baten
ordena antolatzeko, taldeko eta bakarkako lana
antolatzeko, eta faseen arteko trantsizio leuna ziurtatzeko.

Gai da diplomaziaz hitza hartu eta eztabaida bideratzeko,
pertsona batek elkarreragina menderatu dezan eragozteko
eta elkarreragina oztopatzen duten jarrerei aurre egiteko.

lagunekin, senideekin
edo lankideekinegokiera informaletan
izaten diren truke
laburretan[ez dagokio]

Arlo pertsonala

Gai da elkarreraginaren azpi-korronteak identifikatzeko eta
urrats egokiak egiteko, eztabaidaren norabidea bideratze
aldera.

Gai da, ekintzaren eta parte-hartzaileen premien arabera,
zeregin ezberdinak betetzeko (baliabideak ematea,
elkarrizketa bideratzea, gainbegiratzea, etab.), eta kidebakoitzari dagokion babesa emateko.

Elkarreragina kudeatzea
komunitateko
bileretan parte hartuz
edo horiek moderatuz;elkarte politiko,boluntarioen elkarte
edo ongintza elkartebaten bileran; kirolekitaldietan: tokikoak,
eskualdekoak,nazionalak edo
nazioartekoakproiektu baten baitan
egindako elkarlanekintzen prozedurei
buruzko bileretan

antolakunde bateko
politikak edo
egitura aldatzeko
aholkularitzasaioetan; garapen
profesionaleko
saioetan; beste
negozio- edo
instituzio-kidebatzuekin elkarlanproiektu konplexuak
egiteanLan-arloa

Egoera (eta rolak)
Arlo publikoa

Kontzeptuen bitartekotza

taldeko edo binakakolana dakarten
ekintzetan, elkarlanatazetan, puzzleak
egitean, nork bere
aldetik pentsatutakoak
ikaskideen
konpartitzean,
proiektuak
egitean eskolan,
unibertsitatean
edo irakasleenprestakuntzan;
guraso eta ikasleen
batzarrean, protesta
edo oposizio-kanpaina
bat antolatzean,
eskolako txango
bat antolatzean;
doktoradutzako tailer
bateanHezkuntza-arloa

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 235. orrialdea

B2+

antolakunde bateko
politikak edo
egitura aldatzeko
aholkularitzasaioetan; garapen
profesionaleko
saioetan; beste
negozio- edo
instituzio-kidebatzuekin elkarlanproiektu konplexuak
egiteanantolakunde bateko
politikak edo
egitura aldatzeko
aholkularitzasaioetan; garapen
profesionaleko
saioetan; beste
negozio- edo
instituzio-kidebatzuekin elkarlanproiektu konplexuak
egiteanLan-arloa

Gai da hitza hartu eta babesa emateko, taldeko kideek
atazaren zenbait alderdiri erreparatu diezaioten, galdera
konkretuak eginez eta iradokizunak eskatuz.

komunitateko
bileretan parte hartuz
edo horiek moderatuz;elkarte politiko,boluntarioen elkarte
edo ongintza elkartebaten bileran; kirolekitaldietan: tokikoak,
eskualdekoak,nazionalak edo
nazioartekoak

Arlo publikoa

proiektu baten baitan
egindako elkarlanekintzen prozedurei
buruzko bileretan[ez dagokio]

Arlo pertsonala

Egoera (eta rolak)

Gai da bakarkako lana eta talde-lana kontrolatzeko,
tartean sartu gabe, eta, hitza hartuz, talde batek atazari hel
diezaion lortzeko eta parte-hartze orekatua sustatzeko.

Gai da talde-lana eraginkortasunez antolatzeko eta
kudeatzeko

Elkarreragina kudeatzea

Kontzeptuen bitartekotza

taldeko edo binakakolana dakarten
ekintzetan, elkarlanatazetan, puzzleak
egitean, nork bere
aldetik pentsatutakoak
ikaskideekinpartekatzean,
proiektuak
egitean eskolan,
unibertsitatean
edo irakasleenprestakuntzan;
guraso eta ikasleen
batzarrean, protesta
edo oposizio-kanpaina
bat antolatzean,
eskolako txango
bat antolatzean;
doktoradutzako tailer
bateanHezkuntza-arloa

236. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

B1

A2

helburu zehatz eta
espezifiko bat lortu nahi
duten komunitateko
bileretan parte hartuz edo
horiek moderatuz; jaialdi
batean talde batekin lan
eginez, helburu zehatz bat
lortzeko

Gai da jarraibide erraz eta argiak eman eta jarduera bat
antolatzeko.

B1+

Gai da talde kooperatibo bati jarraibide erraz-errazak emateko,
beharrezkoa denean formulatzeko laguntza emanda.

auzokideen bileretan, nonerrutinazko mantenuneurriak eta gisakoak
adosten diren

Gai da, eztabaida batean, hitz egiteko txandak banatzeko, jendea
bere ikuspuntuak azaltzera gonbidatuz

komunitateko bileretan
parte hartuz edo horiek
moderatuz; elkarte
politiko, boluntarioen
elkarte edo ongintzaelkarte baten bileran;kirol-ekitaldietan:
tokikoak, eskualdekoak,nazionalak edo
nazioartekoak

Arlo publikoa

helburu zehatz eta espezifikobat lortu nahi duten
komunitateko bileretan
parte hartuz edo horiek
moderatuz; jaialdi batean
talde batekin lan eginez,
helburu zehatz bat lortzeko[ez dagokio]

Arlo pertsonala

proiektu baten
baitan egindako
elkarlan-ekintzen
prozedurei buruzko
bileretan; prozedura
edo ekipamendu
berriak zirriborro baten
bidez aurkezten diren
langile-bileretan

talde berezi baten bileran,taldeko kide gisa

eskolan edo
unibertsitatean egitura
argiko elkarlan-jarduera
bat egitean

taldeko edo binakakolana dakarten ekintzetan,
elkarlan-atazetan,puzzleak egitean,
nork bere aldetik
pentsatutakoak ikaskideen
konpartitzean, proiektuak
egitean eskolan,
unibertsitatean edo
irakasleen prestakuntzan;
guraso eta ikasleen
batzarrean, protesta edo
oposizio-kanpaina bat
antolatzean, eskolakotxango bat antolatzean;
doktoradutzako tailer
bateanlantaldeen bileretan
talde bateko kide gisa
parte hartuz; batzordeen
bileretan

proiektu baten baitan
egindako elkarlanekintzen prozedurei
buruzko bileretan

Hezkuntza-arloa

Lan-arloa

Egoera (eta rolak)

Gai da, beharrezkoa baldin bada, hitza hartu eta talde batek
atazari hel diezaion lortzeko, jarraibide berriak emanez edo
parte-hartze orekatuagoa sustatuz

B2

Gai da talde txikitan egiten den eta arazoak konpontzeko
edo proposamen alternatiboak ebaluatzeko helburua duen
elkarlaneko elkarrizketaren oinarrizko arauak azaltzeko

Gai da elkarlan-prozesu bateko parte-hartzaileen zereginak
azaltzeko, talde-lana egiteko jarraibide argiak emanez.

Elkarreragina kudeatzea

Kontzeptuen bitartekotza

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 237. orrialdea

Ez dago deskriptorerik.

AurreA1

C1

B2+

Gai da galdera irekiak egiteko, hainbat ekarpenetatik
abiatuta, arrazoiketa logikoa sustatzearren (hipotesiak,
inferentziak, analisia, arrazoiketa eta aurreikuspenak).

C2

Gai da talde bateko kideei adorea emateko, beren
pentsamendua deskribatu eta garatu dezaten.
Gai da talde bateko kideei adorea emateko, batzuek
eta besteek eman duten informazioa eta ideiak baliatuz
kontzeptu bat edo konponbide bat sor dezaten.

Gai da, auzi konplexu eta abstraktuei buruzko
eztabaidetan, ideien garapena eraginkortasunez
zuzentzeko, elkarrizketa bideratuz, eta, horretarako,
galderak eginez eta kideek beren arrazoiketak gara
ditzaten adoretuz.

Solas kontzeptuala sustatzea

Ez dago deskriptorerik.

A1

Elkarreragina kudeatzea

lagun eta senideekinauzi sozial eta
politikoei buruz
jardutean

Arlo pertsonala
komunitateko bilera
batean, ekintza-planbaten xehetasunei
buruz jarduteko

Arlo publikoa

proiektu bat garatzenari den talde baten
bileran edo ideiajasetan lidergoa
hartzeanLan-arloa

Egoera (eta rolak)

Lan-arloa

Egoera (eta rolak)
Arlo publikoa

Kontzeptuen bitartekotza

Arlo pertsonala

Kontzeptuen bitartekotza

mintegi bat
zuzentzean, eskola
bat ematean,ikasgelako eztabaida
edo elkarrizketetan
jardutean; konferentzia
bateko hizlari edo
irakasle gisa, galderaerantzunen tartean

mintegi bat
zuzentzean, eskola
bat ematean,ikasgelako eztabaida
edo elkarrizketetan
jarduteanHezkuntza-arloa

Hezkuntza-arloa

238. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

AurreA1

A1

A2

B1

B1+

B2

lagun eta senideekin auzi
sozial eta pertsonalei
buruz jardutean

Gai da galderak egin eta jendeari beren arrazoiketa argitzera
gonbidatzeko.

gauean zer eginplanifikatzean, hainbat
aukeraren artean bakarra
hautatzeko

Gai da ideia bat interesatzen zaiola adierazteko, hitz / zeinu bakun
eta isolatuak eta hitzezkoak ez diren keinuak erabiliz.

Ez dago deskriptorerik.

senide, lagun edo
etxekideekin gauean
zer egin planifikatzean,
hainbat aukeraren artean
bakarra hautatzeko; festa
bat antolatzean

Gai da norbaiti galdetzeko ea zer pentsatzen duen ideia jakin bati
buruz.

Gai da norbaiti galdetzeko ea zergatik pentsatzen duenpentsatzen duena, edo zerbait ondo ateratzeko zer egin behar
litzatekeen galdetzeko.

[ez dagokio]

taldeko bileretan; proiektu
baten baitan elkarlaneko
jarduerak egitean[ez dagokio]

komunitateko bilera
batean[ez dagokio]

tokiko auziei buruz,
hala nola garraioari,planifikazio-aplikazioei
edo komunitateko politika
eta ekitaldiei buruz
jarduteko aholkularitzabilera publiko batean[ez dagokio]

taldeko jarduera
sinpleetan

eskolako eztabaida edo
elkarrizketa sinpleetan

eskolako eztabaida edo
elkarrizketa sinpleetan,
ikaskide edo ikasleekineskolako eztabaida edo
elkarrizketetan jardutean

proiektu bat garatzen ari
den talde baten bileran
edo ideia-jasetan lidergoa
hartzean; proiektu baten
baitan elkarlaneko
jarduerak egitean

tokiko auziei buruz,
hala nola garraioari,planifikazio-aplikazioei
edo komunitateko politika
eta ekitaldiei buruz
jarduteko aholkularitzabilera publiko batean

mintegi bat zuzentzean,
eskola bat ematean,ikasgelako eztabaida edo
elkarrizketetan jardutean;
konferentzia bateko hizlari
edo irakasle gisa, galderaerantzunen tartean

proiektu bat garatzen ari
den talde baten bileran
edo ideia-jasetan lidergoa
hartzeankomunitateko bilera
batean, ekintza-planbaten xehetasunei buruz
jarduteko

lagun eta senideekin auzi
sozial eta politikoei buruz
jardutean

lagun edo senideekinfilmei, antzezlanei eta
bestelako entretenimendumoldeei buruz jardutean

Hezkuntza-arloa

Lan-arloa

Arlo publikoa

Egoera (eta rolak)
Arlo pertsonala

Gai da, galdera egokiak eginez, azaldu diren kontzeptuak ulertu
diren egiaztatzeko.

Gai da jendeari eskatzeko beren lehen azalpenean agertu
dituzten ideia zehatzak gara ditzaten.

Gai da galderak eta erantzunak formulatzeko, jendeak bere
pentsamendua garatu dezan eta bere iritziak arrazoitu edo argitu
ditzan.
Gai da jendearen ideiak oinarritzat hartu eta pentsamendu-ildo
koherentetan uztartzeko.
Gai da jendeari galdetzeko ea nola lotzen zaion ideia jakin bat
eztabaidagai dagoen gaiari.

Solas kontzeptuala sustatzea

Kontzeptuen bitartekotza

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 239. orrialdea

C1

C2

Gai da esan edo idatzi dena jendeak gaizki ulertu
dezakeela aurreikusteko eta, hala, elkarreragin positiboak
izaten laguntzeko, dagokion gaiari buruzko ikuspuntu
kultural ezberdinak aipatuz eta interpretatuz.

Gai da bitartekari gisa aritzeko kulturarteko topaketetan,
komunikazioaren kultura partekatuari ekarpenak eginez,
anbiguotasuna kudeatuz, aholkuak eta babesa eskainiz eta
gaizki-ulertuak eragotziz.

Gai da eztabaida sentikor bat eraginkortasunez gidatzeko,ñabardurak eta azpi-korronteak identifikatuz.

Gai da bere komunitateko eta beste komunitatebatzuetako kideen arteko bitartekotza eraginkortasunez
eta natural egiteko, ezberdintasun soziokulturalak eta
soziolinguistikoak kontuan hartuz.

Espazio kulturaniztuna bideratzea

beste norbaiti
buruzko albisteak, gaidelikatuei buruzkoak,
jakinaraztean

topaketa
kulturaniztunetan
edo norberarentzat
garrantzitsuak diren
ospakizunetan, lagun
eta senideekin

Arlo pertsonala

ezkontzari, dibortzioari,haurren zaintzari eta
gisakoei buruzko
aholkularitza-saiokulturaniztunetan

komunitate-bilera
kulturaniztunetan,
eremu kulturaniztun
batean erosketak
egitean, bidaiatzean
edo auzi publikoetan
jardutean

hainbat alderditako
kontratuen baldintzez
jardutean; beste
herrialde bateko legeak
eta arauak azaltzean

zuzendaritzako
bileretan, maila
multinazionaleanLan-arloa

Egoera (eta rolak)
Arlo publikoa

Komunikazioaren bitartzekotza

unibertsitateko ikasgai
bat talde kulturaniztun
bati emateanhezkuntza-testuinguru
kulturaniztunetan
izaten direnmintegietan

Hezkuntza-arloa

240. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

B2

B2+

topaketa
kulturaniztunetan
edo norberarentzat
garrantzitsuak diren
ospakizunetan, lagun eta
senideekinlagun edo senideekin auzi
sozial edo pertsonalei
buruz jardutean, edoegoera kulturaniztun
informal batean aritzeko
moduez hitz egitean
kultura edo jatorri
ezberdineko pertsonenarteko egoera pribatu
eta gatazkak pizteko
modukoetan

interes berdinak dituzten
lagun edo pertsonen
talde batean norbera
sartzean edo beste
aurkeztean
lagun edo pisukideekinjarduera partekatuak
antolatzean

Gai da, kulturarteko topaketetan, bere mundu-ikuskeraz
kanpoko ikuspuntuen balioa aitortzeko, eta testuinguruari
ondo egokitzen zaion era batean bere iritzia emateko.

Gai da kulturarteko topaketetan sor daitezkeen gaizki-ulertuak
eta interpretazio okerrak argitzeko, gauzak zer zentzutan esandiren iradokiz eta, hala, egoera argituz eta eztabaida aurrerantz
bultzatuz.

Gai da komunikazioaren kultura partekatua sustatzeko, ideia,
sentipen eta ikuspuntu ezberdinak ulertzen eta baloratzen
dituela adieraziz, eta parte-hartzaileak gonbidatuz ekarpenak
egitera eta elkarren ideiei buruzko iritziak ematera.

Gai da orientazio kultural ezberdinak dituzten pertsonekinelkarlanean aritzeko, beren ikuspuntu eta iritzien arteko
antzekotasunak eta ezberdintasunak eztabaidatuz.

Arlo pertsonala

Gai da arau soziokulturalei buruz dakiena erabiltzeko eta,
hala, tartean direnek ezagutzen ez duten egoera jakin batean
ekiteko moduari buruzko kontsentsua bilatzeko.

Espazio kulturaniztuna bideratzea

beste jatorri kultural bat
duten lankideei laneko
arazoekin laguntzean

auzoko norbanako edo
taldeekin elkarreraginean
jarduteanbidaia bateko bidaideekinbatera egindako
jardueretan; ekitaldi
publikoetan, adibidez
jaialdi, hitzaldi eta
manifestaldietan partehartzen duten kideen
arteko elkarreraginean

ekitaldi publikoetan,
adibidez jaialdi, hitzaldi
eta manifestaldietan
parte hartzen duten
kideen arteko
elkarreraginean

ekitaldi publikoetan,
adibidez jaialdi, hitzaldi
eta manifestaldietan
parte hartzen duten
kideen arteko
elkarreraginean lotutako
gaiei buruzko eztabaida
publikoak egitean edo
moderatzean

hezkuntza-testuinguru
kulturaniztunetan izaten
diren mintegietan

zuzendaritzako bileretan,
maila multinazionalean

komunitate-bilera
kulturaniztunetan, eremu
kulturaniztun batean
erosketak egitean,bidaiatzean edo auzi
publikoetan jardutean

nazioarteko campus
batean ikasleen arteko
gatazkak bideratzen
dituen irakasle gisa

kulturarteko zentroetan
lehen hezkuntzako
ikasgela kulturaniztun
batean irakasle jardutean

ikaskideekin jarduera
akademikoak egitean

lankideekin nazioarteko
merkataritza-politiken
ezarpenari buruz
jardutean

beste herrialde
batzuetako lankideei hiria
edo enpresaren egoitza
erakustean

ataza sinpleei, lanordutegiei eta oporraldiei
buruz lankideekin izaten
diren elkarrizketetan

hezkuntza inklusiboa
babesteanHezkuntza-arloa

Lan-arloa

Egoera (eta rolak)
Arlo publikoa

Komunikazioaren bitartzekotza

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 241. orrialdea

jatetxeetan izaten direnelkarrizketa eta truke
sinpleetan

lagun eta senideekinedota bisitariekin izaten
dituzten elkarrizketa
informal arruntetan

Gai da kulturarteko trukeak hauspotzeko, eta, errepertorio
mugatu bat erabiliz, jatorri kultural ezberdinetatik datorren
jendea aurkezteko eta galderak egiteko eta halakoei
erantzuteko; jakinik galdera batzuk modu ezberdinean
jasoko direla dagokion kulturaren arabera.

Ez dago deskriptorerik.

A1

AurreA1

Gai da kulturarteko trukea errazteko, hitz / zeinu errazekin
eta ez hitzezko keinuekin harrera-jarrera eta interesa
erakutsiz, besteak ekarpenak egitera gonbidatuz eta
zuzenean zuzentzen zaizkienean ulertu duten ala ez
adieraziz.

A2

Gai da komunikazioaren kultura partekatua garatzeko,
hizkuntzari eta kulturari buruzko balioen eta jarreraren
informazioa era errazean trukatuz.

komunitate-bilera
kulturaniztunetan

lagun edo pisukideekinjarduera partekatuak
antolatzean

Gai da kulturarteko topaketetan era positiboan ekiteko,
taldeko kideen mundu-ikuskera eta sentipen ezberdinak
kontuan hartuz.

oporraldietan, bertako
jendearekiko tratuan

jatorri kulturalezberdineko lagunedo senideekin izaten
diren eguneroko
elkarrizketetan

Gai da kulturen arteko komunikazioa hauspotzeko,
elkarrizketa hasiz eta enpatia eta interesa agertuz,
horretarako galdera errazak eginez eta halakoei erantzunez,
eta adostasuna eta ulermena adieraziz.

Gai da kulturarteko trukeetan ekarpenak egiteko, hitz
errazen bidez jendeari gauzak azaltzeko eskatuz, esandutenari buruzko azalpenak eskatuz, eta, aldi berean, bere
errepertorio mugatuaren bidez honako hauek eginez:
adostasuna adierazi, gonbidapenak egin eta eskerrak eman.

B1

B1+

B2

komunitate-bilera
kulturaniztunetan

Arlo publikoa

lagun edo pisukideekinjarduera partekatuak
antolatzean

Arlo pertsonala

hasiberriak lantokian
aurkeztean

hasiberriak lantokian
aurkeztean

ataza sinpleei,
lan-ordutegiei eta
oporraldiei buruz
lankideekin izaten direnelkarrizketetan

lankideekin laneko
kontuei buruz telefonoz
izaten diren truke eta
elkarrizketetan

lankideekin nazioarteko
merkataritza-politiken
ezarpenari buruz
jardutean

Lan-arloa

Egoera (eta rolak)

Gai da beste kultura batzuetako jendearekin elkarlaneanaritzeko, bere lan egiteko modua egokituz, prozedura
partekatuak sortzeko moduan..

Espazio kulturaniztuna bideratzea

Komunikazioaren bitartzekotza

taldean sartzen den
pertsona berri bati
harrera egiten dion
ikasle gisa

eskolako kirol-taldean
ikasle berriak aurkezten
dituen entrenatzaile
gisa

hezkuntza-testuinguru
kulturaniztunetan
izaten direnmintegietan

ikaskideekin eskolaz
kanpoko jarduerak
egiteanhezkuntza-testuinguru
kulturaniztunetan
izaten direnmintegietan

Hezkuntza-arloa

242. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

B2

B2+

C1

C2

Gai da bere intereseko eremuari dagozkion gaiei buruz(A hizkuntzan) esan denaren zentzua (B hizkuntzan)
adierazteko, ikuspuntu eta adierazpen garrantzitsuen
esanahia adieraziz eta, beharrezkoa bada, azalduz, baldin eta
behar denetan solaskideek argibideak ematen badituzte.

Gai da bere eremuko ongietorri-hitzaldi batean, pasadizo
batean edo aurkezpen batean (A hizkuntzan) esan denarenzentzua (B hizkuntzan) adierazteko, gako kulturalak egoki
interpretatuz eta, beharrezkoa baldin bada, azalpen
gehigarriak emanez, baldin eta hiztunak geldialdiak egiten
baditu sarri samar, bitartekotza ahalbidetzeko moduan.

senide, lagun, gonbidatu
edo anfitrioiekingaurkotasuneko auzi
garrantzitsuei buruz
jardutean

senide edo lagunekinatzerrian lan egiteaz edo
ikasteaz jardutean

bisita gidatuetan,
adibidez, erakusketa
bateanbisita gidatuetan

bilera publikoetan,
ekitaldi
kulturaniztunetan

bilkura formaletan,
gonbidatuekin,zeremonia, adierazpen,
elkarrizketa eta
eztabaida konplexuak
interpretatzean
beste herrialde bateko
senide edo gonbidatuen
bisitak hartzean

Gai da bere interesekin, ikasketekin edo lanbidearekinzerikusia duten era askotako gaiei buruz (A hizkuntzan) esandena (B hizkuntzan) jariotasunez adierazteko, informazio
garrantzitsua argi eta zehatz adieraziz eta, era berean, kultur
erreferentziak azalduz.

Gai da bitartekotza-lanak egiteko (A hizkuntzaren eta
B hizkuntzaren artean), informazio xehea adieraziz, bi
alderdiek oinarrizko informazioari eta gako soziokulturalei
errepara diezaieten lortuz eta, beharrezkoa baldin bada,argitzeko galderak edo adierazpenak eginez.

kudeaketa-bileretan,beste herrialde batera
lanagatik joan eta bertan
antolatutako ekitaldi
sozial edo kulturaletan

hitzaldi publikoetan,
ekitaldi edo bilera
politikoetan, (erlijiozko)
zeremonietan

bilkura informaletan
lagun, senide, gonbidatu
edo anfitrioiekin
politikari, literaturari
eta abarrei buruz izaten
diren elkarrizketetan

Gai da (A hizkuntzan) era askotako gai orokor eta
espezializatuen inguruan esan dena (B hizkuntzan) argi,
jariotasunez eta ongi egituratuko diskurtso baten bidez
adierazteko, estilo eta erregistro egokia erabiliz, esanahiaren
geruza finak bilduz eta inplikazio soziokulturalei buruzkoak
garatuz.

bisitan etorritako
lankideekin afaltzean

enpresa, lantegi edo
unibertsitate batera
bisita egitean

antolakuntza-auziez
eztabaidatzean, adibidez
nazioarteko konferentzia
edo ekitaldiei eta
kontratuen negoziazioei
buruz
bisitan etorritako
bazkide edo bezeroekin,nazioarteko talde
batean antolakuntzaz,
proiektuez edo
baliabideen
planifikazioaz aritzean

Lan-arloa

Arlo publikoa

Arlo pertsonala

Egoera (eta rolak)

Bitartekari-lanak egitea egoera informaletan(lagunekin eta lankideekin)

Komunikazioaren bitartzekotza

irakasleek eta
gurasoek haurraren
errendimenduari buruz
aritzeko egiten dituzten
bileretan; akademiko
famatu batekin beren
espezialitateko eremuan
eztabaidan
irakasleek eta
gurasoek haurraren
errendimenduari buruz
aritzeko egiten dituzten
bileretan; eskolen arteko
trukeetan, zuzendari,irakasle edo ikaslea
gonbidatuak daudenean
eskolako ekitaldietan
edo gurasoen egunean

eskolako ekitaldietan,
adibidez, gurasoak
ere egongo diren saribanaketan; beste eskolabatzuetako bisitariei
ongietorria emateko
hitzaldietan edo
aurkezpenetan; Internetbidezko mintegietan,
eztabaidetan eta
elkarrizketetan
ikerketan proiektuen
baitan egiten direnelkarrizketetan;
konferentzia edo
mintegietan

Hezkuntza-arloa

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 243. orrialdea

B1

A1

Ez dago deskriptorerik.

Gai da (A hizkuntzan emandako) besteen xehetasun
pertsonalak edo aurreikus daitekeen oso informazio
sinplea (B hizkuntzan) komunikatzeko, beste pertsona
batzuek formulatzen laguntzen badute.

A2

AurreA1

Gai da aurreikusteko moduko eguneroko egoeretan (Ahizkuntzan) esaten denaren ideia nagusiak (B hizkuntzan)
adierazteko, nahi eta behar pertsonalei buruzko
informazioa adieraziz batzuei eta besteei, baldin eta
hiztunek formulatzen laguntzen badiote.

A2+

Gai da bere intereseko gaiei buruz (A hizkuntzan) esandenaren zentzu nagusia (B hizkuntzan) adierazteko,
gizalegearen arau nagusienak betez, baldin eta hiztunen
ahoskera argia bada eta argitzeko eta etenaldiak egiteko
eskatu badezake diskurtsoa planifikatze aldera.

B1+

Gai da eguneroko egoeretan (A hizkuntzan) esaten
denaren zentzu orokorra (B hizkuntzan adierazteko), arau
kultural oinarrizkoak betez eta oinarrizko informazioa
adieraziz, baldin eta hiztunen ahoskera argia bada eta
errepikatzeko zein argitzeko eska badezake.

Gai da bere intereseko eremuari dagozkion gaiei buruz (Ahizkuntzan) esan denaren zentzu nagusia (B hizkuntzan)
adierazteko, egitateei buruzko informazio argia adieraziz
eta kultur erreferentzia esplizituen berri emanez, baldin
eta aldez aurretik prestatu badezake eta hiztunak argi
ahoskatzen badu, eguneroko hizkuntza erabiliz.

Bitartekari-lanak egitea egoera informaletan(lagunekin eta lankideekin)bisitari edo
gonbidatuak senideen
edo lagunen aurreanaurkeztean

lagun eta senideentzat
interpretazio-lanaegitean, telefonoz,
adibidez Internet edo
bestelako zerbitzu
bat eskuratu nahi
duteneanlagun eta senideekinbisitarekin izandako
elkarrizketetan, txango
bat antolatze aldera

lagun edo senideekinegunerokoan izaten
diren elkarrizketetan,
adibidez, familia, lanari
edo eguneko gertaerei
buruz

Arlo pertsonala

zerbitzuak eskaintzen
dituen bulego publiko
batean, adibidez,
baimenak emateko
bulegoetan

zerbitzuak eskaintzen
dituen bulego publiko
batean, adibidez,
baimenak emateko
bulegoetan

jatetxeetan,
gonbidatuekin,jatorriari, zaletasunei
eta hezkuntzari buruz
hitz egitean

bidaia edo oporraldi
batean beste bidaiari
batzuekin izaten
diren elkarrizketa
informaletan, adibidez,
bidaiei, zaletasunei eta
interesei buruz

bezero baten
bisitaldianbezero baten
bisitaldian

lantokian, agur-festa
bat antolatzeko

lankideekin izaten
diren eguneroko
elkarrizketetan,
esaterako, interesei,
lanari eta eguneroko
gertaerei buruz

Lan-arloa

Egoera (eta rolak)
Arlo publikoa

Komunikazioaren bitartzekotza

bere jatorrizko
herrialdeko ikasle berribatekineskolen arteko
trukeetan; irakasleek
eta gurasoek haurraren
errendimenduari
buruz aritzeko egiten
dituzten bileretan

Hezkuntza-arloa

244. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

B2

B2+

C1

C2

Gai da, galderak eginez, zoru komuneko eremuak identifikatzeko
eta alderdiei balizko konponbideak nabarmentzera gonbidatzeko.

Gai da argi eta zehatz laburtzeko zer adostu den eta alderdi
bakoitzak zer egitea espero den.

Gai da bat ez datozen alderdiei elkar hobeto ulertzen laguntzeko,
beren posizioak modu argiagoan azalduz eta beren behar eta
helburuei lehentasuna emanez.

Gai da bat ez datozen alderdiei konponbide posibleak ateratzeko,
ados jartzen laguntzeko asmoarekin, galdera ireki eta neutralak
eginez, ahalik eta enbarazu edo irain gutxien sortzeko moduan.

Gai da, konbentzitzeko gaitasuna duen hizkuntza erabiliz, desados
dauden alderdiak posizio berri baterantz bideratzeko.

Gai da bat ez datozen alderdiei eskakizunak diplomaziaz
formulatzeko, jakite aldera zein den beren posizioaren muina eta
zeri amore emateko prest egongo liratekeen baldintza jakin batzuk
suertatuz gero.

ugazaba edo maizterrekiko
gatazketan, adibidez, pisu
bateko kalteen ardura
finantzarioa zeini dagokion
zehazteko eztabaidetan

etxeko arauetan adosjartzen ez diren etxekideen
artean; senideekin haurrak
edo adinekoak zaintzeko
ardurei buruz hitz egitean

etxeko arauetan adosjartzen ez diren etxekideen
artean; senideekin haurrak
edo adinekoak zaintzeko
ardurei buruz hitz egitean

Gai da beste ikuspuntuekiko sentikortasuna adierazteko,
errepikapenak eta parafrasiak baliatuz, alderdi bakoitzak akordio
bat lortzeko eskatzen dituen baldintzak xehe ulertzen dituela
erakusteko moduan.

Gai da printzipioekin lotutako gaietan bere jarrera konfiantzaz
azaltzeko, diplomaziaz baina tinko, eta besteen ikuspuntuak
errespetatuz betiere.

auzi pertsonal edo sozialei
buruz ari diren lagun edo
senideen artean sortzen
diren desadostasunetan

Arlo pertsonala

Gai da elkarrizketa zapuzten duten parte-hartzaileei diskrezioz
aurre egiteko, iruzkinak diplomaziaz eginez, egoera eta ikusmolde
kulturalak kontuan hartuta.

Komunikazioa bideratzea egoera
delikatuetan eta desadostasunetan

beste batzuei fakturei edo
zerbitzuei buruzko kexekinlaguntzean, adibidez
denda, garraio edo
bankuetan

istripu batekin lotutako
gatazketan

beste pertsona bati
eragiten dioten eta
eremu publikoetan,
hala nola jatetxe eta
zinemetan, gertatzen direneztabaidetan

oporraldi-pakete batean
edo ekitaldi publiko batean
gertatzen diren gatazketan

oporraldi “pakete” batean
edo ekitaldi publiko batean
gertatzen diren gatazketan

komunitatearen baitako
gatazkak daudenegoeretan

talde-lanak funtzionatzen
ez duenean, ikasleenarteko bitartekotza
antolatzean eta
bideratzean edo bi ikasletalde ados jartzen ez
direneanantolaketa eta
funtzionamenduari
dagozkion arazoak
konpontzean

lantokian izaten direngatazka txikietan

akordio kolektiboak
egitean edo laneko
artekaritzan

enplegatuen arteko
eguneroko elkarreraginjarduera negatiboei aurreegiteantalde-lanak funtzionatzen
ez duenean, ikasleenarteko bitartekotza
antolatzean eta
bideratzean edo bi ikasletalde ados jartzen ez
direneaneskolan bullyinga
edo arrazarekin edo
generoarekin lotura duen
indarkeria gertatzen
deneannegoziazioetan, murrizketa
eta berregituraketei
buruzko elkarrizketetan

antolaketa eta
funtzionamenduari
dagozkion arazoak
konpontzean

ikasgelako martxa
eragozten duten ikasleekinHezkuntza-arloa

elkarlanean zailtasunak
agertzen direnean

Lan-arloa

Egoera (eta rolak)
Arlo publikoa

Komunikazioaren bitartzekotza

Elkarreraginezko online eta bitartekotza-deskriptoreen erabileraren adibideak, zenbait arlotan 245. orrialdea

Gai da hiztunak bat ez datozela ohartzeko edo
elkarreraginean zailtasunak gertatu direla konturatzeko,
eta aurrez buruz ikasitako esaldi errazak erabiltzeko, haiekados jartze aldera.

Gai da hiztunak bat ez datozela ohartzeko eta norbaitek
arazo bat daukala konturatzeko, eta aurrez buruz ikasitako
esaldi eta hitz errazen bidez adeitasuna adierazteko(adibidez, “Ulertzen dut”, “Ondo al zaude?”).

B1

A2

A1

Ez dago deskriptorerik.

pisukide bat haserre
dagoenean, eztabaida
batean zehar edo
ondorenGai da desadostasunaren gako nagusiak ulertzen dituela
frogatzeko, gaia ezagutzen badu, eta gai da, eskakizun
errazak eginez, berrespena edo azalpenak eskatzeko.

B1+

AurreA1

etxeko ardurei buruz
pisukideekin izaten
diren eztabaidetan

Gai da bat ez datozen alderdiei bere ikuspuntuariburuz galdetzeko, eta gai da beren azalpenei laburrean
erantzuteko, baldin eta gaiak ezagutzen baditu eta
alderdiek argi hitz egiten badute.

etxeko ardurei edo
hobekuntzei buruz
pisukideekin izaten
diren eztabaidetan

ugazaba edo
maizterrekiko
gatazketan, adibidez,
pisu bateko
kalteen ardura
finantzarioa zeini
dagokion zehazteko
eztabaidetan

Gai da bi alderdien adierazpenak laburtzeko, ados dauden
eremuak eta ados jartzeko oztopoak azpimarratuz.

etxeko arauetan
ados jartzen ez direnetxekideen artean;
senideekin haurrak edo
adinekoak zaintzeko
ardurei buruz hitz
egiteanArlo pertsonala

B2

Gai da desadostasunaren funtsa nolabaiteko zehaztasunez
laburtzeko eta tartean dauden alderdien posizioak
azaltzeko.

Komunikazioa bideratzea egoera
delikatuetan eta desadostasunetan

eztabaida batean: festa
batean, irteera batean,
geltokia edo museoa
bezalako leku publiko
bateanbeste pertsona bati
eragiten dioten eremu
publikoetan, hala nola
jatetxe eta zinemetan,
gertatzen direneztabaidetanauzi sozialei edo
segurtasun-arazoei
buruz hitz egiteko
komunitate-bileretan
parte hartzean edo
moderatzean

beste pertsona bati
eragiten dioten eremu
publikoetan, hala nola
jatetxe eta zinemetan,
gertatzen direneztabaidetan

lankide bat haserre
dagoenean, eztabaida
batean zehar edo
ondorenlantokian bi pertsonak
zerbait nola egin edo
bukatu gabeko atazabatez eztabaidatzen
duteneanIkasleak eztabaidatzen
hasten direnean, edo
talde-lanean kanpoan
geratzen direnean

ikaskideen arteko
eguneroko
elkarreragin-ekintza
negatiboei aurreegiteanenplegatuen
arteko eguneroko
elkarreragin-jarduera
negatiboei aurreegiteanekintza-plan bat
edo etorkizuneko
agenda aztertu
eta berrikusteko
prestaketa-bileretan

talde-lanak
funtzionatzen ez
duenean, ikasleenarteko bitartekotza
antolatzean eta
bideratzean edo bi
ikasle-talde adosjartzen ez direnean

Hezkuntza-arloa

enplegatuen
arteko eguneroko
elkarreragin-jarduera
negatiboei aurreegiteanLan-arloa

Egoera (eta rolak)
Arlo publikoa

Komunikazioaren bitartzekotza

6. eranskina:
DESKRIPTORE ARGIGARRI OSAGARRIENGARAPENA ETA BALIOZTATZEA
2001EKO ESKALAK EGUNERATZEA
2001eko deskriptore argigarrien eskalak dira, Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren atalen artean, gehien
erabili diren elementuetako bat, eta deskriptore originalen garrantziak bere horretan eutsi dio luzaroan.
Horregatik, 2001eko deskriptore-multzoa osatzea zen asmoa, ez bertako deskriptoreak aldatzea. Nolanahi ere,
2001eko EEMBaren 4. eta 5. ataletan agertzen diren eskaletako deskriptore gutxi batzuk aldatzea proposatu da.
Besteak beste, C2 mailan, adierazpen “absolutu” batzuk aldatu dira, hobeto islatze aldera EEMBaren deskriptore
argigarriek ez dutela ama-hiztun idealizatu bat hartzen ikasle edo erabiltzaileen gaitasunen erreferentzia gisa.
Aldaketa txiki horiek Liburu osagarri honetako deskriptore-eskaletan biltzen dira, eta 7. eranskinean zerrendatu
dira. Lana egiteko, Eurocentres fundazioko egile-talde txiki batek, Atarikoan aipatzen diren iturriak abiapuntu gisa
hartuta, material kalibratu garrantzitsuak hautatu, txertatu eta, behar izanez gero, egokitu zituen. Ondoren, bilerak
egin zituzten aditu-talde batekin, aholkua eskatzeko, eta deskriptoreen sorta findu zen; azkenik, aholkulari-talde
handiago bati bidali zitzaion dena, berrikus zezaten.

ESKALA BERRIAK
Proiektuaren fase horretara iritsita, eskala berriak gehitu ziren alor hauetan: “Plazer hutsagatik irakurtzea”(“Idatzizkoaren ulermena”ren barruan), “Telekomunikazioak erabiltzea” (“Ahozko elkarreragina”ren barruan) eta“Bakarrizketa jarraitua: Informazioa ematea” (“Ahozko ekoizpena”ren barruan). Era berean, prozesu honetan,“Informazioa trukatzea” eskalatik “Bakarrizketa jarraitua: Informazioa ematea” eskalara aldatu ziren bakarrizketa
tankerako hitz-hartzeei zegozkien deskriptore batzuk.

AURRE-A1
Aurre-A1 mailak “mugarri” bat ezartzen du A1 mailara bidean: aurre-maila horretan, ikasleak oraindik ez dauka
hizkuntza-gaitasun sortzailerik, baina hitzen eta formula-erako esapideen errepertorio bat erabiltzen du. A1en
azpitik gaitasun-maila bat dagoela adierazten da 2001eko EEMBaren 3.5 atalean. Ikerketa Zientifikoen Suitzako
Proiektu Nazionalean, A1 mailaren azpitik neurtutako deskriptoreen zerrenda motz bat biltzen da. A1 mailako
ikasleen gaitasunei buruzko deskribapen xeheago bat eta A1 mailaren azpiko maila bat gehitzea garrantzitsua
zen ikasleentzat, eta hori argi geratu da deskriptoreak sortzeko proiektu ugari zentratu baitira behereneko maila
horietan. Ondorioz, Aurre-A1 esaten zaion gaitasun-maila bat txertatu da eskala gehienetan.

FONOLOGIA
2001eko EEMBan bazegoen fonologiari zegokion eskala bat, “Ahoskeraren kontrola”; hala ere, oraingoan, horialdatu eta deskriptore-multzo berri bat sortu da / ikus “Phonological Scale Revision Process Report” (Piccardo 2016).
Deskriptore originalak sortzeko egindako ikerketan hainbat eskala garatu ziren, eta horien artean, fonologiak
izan zuen arrakasta gutxiena. EEMBaren barruan, eskala horretan bakarrik hartu zen ama-hiztunen maila araugisa, nahiz eta modu inplizituan izan. Eskalak eguneratzeko prozesuan, ordea, egokiagotzat jo zen, ahoskeraren
kontrola neurtzeko orduan, ulergarritasunean zentratzea, gaur egungo ikerketekin bat eginez, eta bereziki halako
testuinguru batean, non errepertorio kulturaniztunak eta eleaniztunak eraikitzeko deskriptoreak ematen ari
baikara. Horren ondorioz garatutako Fonologia proiektuak behean aipatzen diren eta eskala berriei dagozkien
hiru balioztatze-faseak bete zituen, eta fase bakoitzean 250 informatzaile baino gehiagok hartu zuten parte.

IKASLE GAZTEAK
Ikasle gazteei dagozkien deskriptoreak Europako Erreferentzia Markoa Bateratuaren webgunean daude. Premia
dago, eta hala aitortu da, ikasle gazteen ikaskuntzak eta irakaskuntzak EEMBarekin lerrokatzeko tresnak sortzeko.
Nolanahi ere, proiektu honetan ez dira modu paraleloan ikasle gazteentzako deskriptore berriak diseinatu eta
neurtu; hala erabaki zen ikasle gazteentzako deskriptoreak EEMBaren deskriptore argigarrietatik eratortzen eta
egokitzen direlako, adina eta testuingurua aintzat hartuz. Gainera, alor honi dagokionez, lan eskerga egin dajada herrialde kideetan, ikasle gazteentzako Hizkuntzen Portfolio Europarrak diseinatu eta balioztatu baitira.
Horregatik, ikasle gazteei begira hartu den ikuspegia honako hau izan da: ikasle gazteentzako deskriptoreak

247. orrialdea

bildu eta bi adin-tartetan sailkatu dira, 7tik 10 urtera eta 11tik 15 urtera, hain justu ere, eskura zeuden Hizkuntzen
Portfolio Europarreko lagin gehienak bi tarte horiei baitzegozkien.
Ez du den-dena hartzen, baina proiektuak, hala ere, ikasle gazteentzako deskriptoreen hautaketa esanguratsu
bat bildu du, iturri gisa hartuz zenbait herrialde kideren Hizkuntzen Portfolio Europarrak, eta, batez ere, Europako
Kontseiluaren Hizkuntzen Portfolio Europarren bankuan egiaztatutako ereduak eta Europako Kontseiluan
erregistratu diren laginak, bai eta Cambridge English Language Assessment erakundeak emandako deskriptoreak
ere. Ikasle gazteentzako deskriptoreak hartu eta banan-banan lerrokatu ziren, mailaren arabera, 2001eko
deskriptore argigarriekin, eta antzekotasun esanguratsuak identifikatu ziren bien artean –gazteei zegozkien
deskriptoreen eta EEMBaren deskriptoreen artean–, eta adituen aholkularitza-batzorde bati aurkeztu zitzaizkien,
berrikus zitzaten. Bilketa- eta lerrokatze-lanaren asmoa izan zen ikasle gazteen kurrikulua, portfolioak eta
ebaluazio-tresnak gehiago garatzea, gogoan hartuta EEMBan deskribatzen den ikuspuntua, zeinak, gaitasunak
lortzeko bidean, bizitza osoko ikaskuntza bultzatzen baitu.
Gainera, deskriptore argigarri osagarriak irakasleentzako dokumentu batean bildu ziren, irakasleek erabaki zezaten
ea egokiak ziren ikasle gazteen programetarako, eta deskriptore bakoitzak ikasle gazteen adin-tarteetarako zuen
egokitasunari buruzko iritziak erantsi ziren, gida bezala. Aholkularitza-batzordeak berretsi zituen iritzi horiek,
kideen ebaluazioaren eta aholkularitza-tailer bereizi baten bitartez.
Deskriptoreak51 bi agiritan aurkezten dira: adin-tarte bakoitzak badu berea. Bi agiriek egitura bera dute:
deskriptoreak mailaka azaltzen dira, Aurre-A1 mailatik hasita, eta kanpoan utzi dira adin-tartearen ohiko gaitasun
kognitibo, sozial edo esperientziari dagozkion gaitasunetatik at dauden EEMBaren deskriptore argigarriak (batez
ere maila gorenetan). Hala, dokumentuek erakusten dute EEMBko zer deskriptorerekin dagoen lotuta ikasle
gazteei dagokien deskriptore bakoitza eta, ikasle gazteei dagokien deskriptorearen adibiderik ez dagoenean,
kasuan kasuko deskriptoreak adin-tarteetarako duen egokitasuna adierazten da. Horretaz aparte, artxiboko
dokumentu batean biltzen dira bi adin-tarteei dagozkien deskriptore guztiak, eskalen arabera antolatuta.
18. irudia – Ikasle Gazteen Proiektuaren garapena

Prestaketalana

Garapena

Balidazio
kualitatiboa

ELP balioztatuen
eta ebaluaziodeskriptoreen
lehen bilketa
35 iturrien zerrenda / 19
herrialde kideetatik bilduta

200eko deskriptore
argigarriekin duten
antzekotasuna epaitu
Ikertzaile nagusiaren
ardura, ikasle gazteei
dagozkien deskriptore-maila
balioztatuen arabera

Adituenaholkularitza
Ikasle gazteentzako
deskriptoreen lerrokaduraren
eta egokitasunari buruzko
iritzien azterketa

Adin-taldebakoitzarentzat
erreferentziadokumentu bana
Ixtea

SarreraDeskriptoreak mailaka
antolatzea eta ez
eskalen arabera
Artxiboko bertsioa, bi
adin-taldeen deskriptoreakbiltzen dituena, eskalaren
arabera antolatuta

Iturrienkategorizazioa
Iturriak lerrokatu
adinaren arabera

Bilketa-formatuarenazterketa,
zuzendaritzabatzordearen eskutik
EEMBaren deskriptore
argigarrien sorta eguneratua
osatu duten egile eta adituen
taldeko kideen ardura

Adituen aholkularitza
Adin-talde egokiak itxi

Deskriptore-multzo
zabalduak eta
egokitasuniritziak gehitu
Deskriptore zabalduek adintalde bakoitzerako duten
egokitasunaren ebaluazioa

Adituen tailerra
Lerrokaduren eguneratzea,
egokitasunari buruzko
iritziak eta iruzkinak

Azken eguneratzeak
Dokumentuen azken
egokitzapenak, EEMBko
deskriptore argigarrien multzo
zabalduan egindako aldaketa
balioztatuak islatzeko
Deskriptore argigarriak

Ikasle gazteentzako
deskriptoreen
bilduma berri bat

51. Deskriptore osagarrien bankua, www.coe.int/en/web/common-european-framework-reference-languages/bank-of- supplementary-descriptors

248. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

BITARTEKOTZA
Bitartekotzari buruzko ikuspegi kontzeptuala
1996an, Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren behin-behineko bertsio bat argitaratu zen, Suitzako
ikerketa-proiektuaren azken faseetan, eta, bertsio horretan zirriborro gisa agertzen ziren bitartekotzari zegozkion
deskriptore argigarrien eskalak, ulermenari, elkarreraginari eta ekoizpenari zegozkionen osagarri. Halere, ez zen
proiekturik abiatu deskriptore horiek garatzeko. Horrenbestez, eguneraketa honen xede garrantzitsuetako bat
da bitartekotzako deskriptoreak eskaintzea behingoz, kontuan hartuta eremu horrek gero eta munta handiagoa
duela hezkuntzan. Bitartekotzaren haritik, errepertorio eleaniztun eta kulturaniztunetan oinarritzeari buruzko
deskriptoreak ere gehitu dira. Atarikoan aipatzen diren erakundeek, hain zuzen ere, honako deskriptore hauek
balioztatzen lagundu dute: bitartekotza, online elkarreragina, literaturari buruzko iritziak eta errepertorio
eleaniztun eta kulturaniztunean oinarritzea.
Bitartekotza dugu eskala berrien arreta-gune nagusia: orain, bitartekotzari eskainitako 23 deskriptore-eskala daude(bitartekotza-jarduerak: 18; bitartekotza-estrategiak: 5). Bitartekotzari heltzeko orduan, ikuspegi zabalagoa hartu
da 2001eko EEMBan baino: argitalpen horretan –2.1.3 atalean, zehazki– hizkuntzaren komunikazio jardueretako
laugarren kategoriatzat hartzen zen bitartekotza –ulermena, elkarreragina eta ekoizpena dira beste hirurak–:
Bitartekotza izan zen eskala berriak garatzeko xede nagusia, alderdi batzuk hain zuzen, eta horretarako
dagoeneko eskuragarri daude 23 deskriptore-eskala (bitartekotza-jarduerak: 18; bitartekotza-estrategiak: 5).
Bitartekotzarako erabilitako ikuspegia 2001eko EEMBan aurkeztutakoa baino zabalagoa izan zen. Bertan, 2.1.3
atalak komunikazio-arloko hizkuntza-jardueren laugarren kategoria gisa aurkeztu zuen bitartekotza, harrerarekin,elkarreraginarekin eta ekoizpenarekin batera:Bai ulermen bai ekoizpenean, bitartekotza-jarduerek, idatzizkoek zein ahozkoek, elkarrekin zuzenean komunikatzerik
ez duten pertsonen arteko komunikazioa ahalbidetzen dute. Itzulpenak edo interpretazioak, parafrasiak, laburpenak edo
oharrak hartzeak jatorrizko testua birformulatzeko gaitasuna emango dio pertsona jakin bati, testu hartara zuzeneanjotzeko modurik ez duenean. Hizkuntz arloko bitartekotza-jarduerek, zeinetan testu bat birprozesatzen baita, garrantzi
handiko zeregina dute gure gizarteetako hizkuntz jarduera arruntean.

2001eko EEMBko 4.4 atalean, deskribapenean sakontzen da:
Bitartekotza-jardueretan, hizkuntzaren erabiltzaileak ez du esanahiak aditzera emateko ardurarik hartzen; bere
ardura da bitartekari gisa jardutea zuzenean elkar ulertu ezin duten solaskideen (oro har, baina ez beti, hizkuntza
desberdinetako solaskideen) artean. Bitartekotza-jardueren adibide dira ahozko interpretazioa eta idatzizko itzulpena,
eta baita hizkuntza berean egindako laburpena eta parafrasia ere, hartzaileak jatorrizko testuko hizkuntza ulertzenez duenean

Hortaz, 2001eko EEMBan, informazioaren transmisioari eta elkar ulertzen ez duten hiztunen arteko bitartekarilanari erreparatu zitzaion batez ere, izan hizkuntza beraren baitan izan bi hizkuntzen artean.
Nolanahi ere, proiektu honetan bitartekotzari heltzeko baliatu den ikuspuntu kontzeptualak antz handiagoa
du Coste eta Cavallik, hezkuntza-arlo zabalagoarekin bat eginez, 2015ean Europako Kontseiluaren aginduz
egindako txostenean erakutsi zuten ikuspegiarekin –“Education, mobility, otherness – The mediation functionsof schools” (Coste eta Cavalli 2015)–. Bitartekotzaren ikuspegi kontzeptualari buruzko deskribapen osoa txosten
honetan dago: “Developing illustrative descriptors of aspects of mediation for the CEFR” (North eta Piccardo2016). Bitartekotzaren baitako kategoriak garatzean, egile-taldeak, Coste eta Cavalliren bideari jarraituz, bi
hauek bereizi ditu:
f “Bitartekotza erlazionala”: pertsonen arteko harremanak sortzeko eta bideratzeko prozesua, elkarlanagauzatzeko giro positibo bat eratzeko asmoa duena (kategoria honetarako sei eskala sortu dira).
f “Bitartekotza kognitiboa”: jakinduria eta kontzeptuak ulertarazteko bidea ematen duen prozesua, batez
ere gizabanako bat ez denean gai hori bere kabuz egiteko, kontzeptuak oso berriak edo arrotzak direlako,
edo muga linguistiko edo kultural handi bat dagoelako.
Edonola ere, ia ezinezkoa da bitartekotza kognitiboari heltzea ez baldin badira kontuan hartzen prozesu horridagozkion alderdi erlazionalak. Benetako komunikazioa gauzatzeko, bi alderdiak uztartu behar dira, era holistikoan.
Horregatik, bitartekotzako eskalak lau taldetan banatu dira, ikuspegi praktikoago bati segituz:
f testuen bitartekotza;
f kontzeptuen bitartekotza;
f komunikazioaren bitartekotza;
f bitartekotza-estrategiak.

Deskriptore argigarri osagarrien garapena eta balioztatzea 249. orrialdea

Azkenik, hizkuntzen arteko bitartekotza eta bitartekotza kulturala lantzearekin batera, interesa piztu du errepertorio
eleaniztuna eta kulturaniztuna baliatzeko gaitasunak, eta hiru eskala gehigarri garatu dira alor horretan:
f errepertorio kulturaniztunean oinarritzea;
f ulermen eleaniztuna;
f errepertorio eleaniztunean oinarritzea.
Gaitasun eleaniztunari eta kulturaniztunari dagozkion deskriptoreak garatu dira, eta EEMBko maila bateratuekinlotu; hartara, irakasleek, eskolak planifikatzeko orduan, beren ikasleen gaitasun-mailarako aproposa den gaitasun
eleaniztun eta kulturaniztunen irakaskuntza kontuan har dezatela bultzatzeko.

METODOLOGIA
Proiektuak, Brian North-ek eta Günther Schneider-ek Suitzan egindako EEMBaren jatorrizko deskriptoreen
ikerketan erabilitako metodologiei jarraiki zien eta haiek egindakoa zabaldu. Hala, 12. irudian laburbilduta
dagoen bezala, metodo mistoen ikerketa-diseinu bati ekin zitzaion, garapen kualitatibo eta kuantitatiboarekin.
Literatura garrantzitsuaren azterketa zabal baten ondoren, idazketa lan-fase intuitibo bati ekin zitzaion; aholkubatzordearen iruzkinak ere izan zituen. Gero, 2015eko otsailetik 2016ko otsailera bitartean, balioztatze-jardueren
hiru fase egin ziren, 1.000 pertsona inguru partaide izan zirelarik. Ondoren, 2016ko uztailetik 2017ko otsailera
bitartean, hiru balioztatze-txanda egin ziren; pilotatzea, berriz, 2017ko urtarrila eta 2017ko uztaila bitartean.
Eskala berriak garatzeko eta balioztatzeko, jatorrizko ikerketa suitzarrean erabili zen metodologia islatu zuen
(ikus 2001eko EEMBko B eranskina), baina maila handiago batean. Jatorrizko ikerketa-egitasmoak bezalaxe, hirufase zabal izan zituen:
f hasierako ikerketa eta garapena (fase intuitiboa);
f kategorien eta deskriptoreen kalitatea egiaztatu eta hobetzea (fase kualitatiboa); eta, azkenik,
f deskriptore onenak eskala-matematiko baten arabera neurtzea eta mailen arteko banaketak berrestea(fase kuantitatiboa).
Prozesu hori 2014ko urtarrilean hasi eta 2016ko martxoan amaitu zen; ondoren, kontsulta eta pilotatzea egin ziren.

PRESTAKETA-LANAK
Hasteko, bitartekotzarekin lotutako tresnak eta artikuluak bildu ziren: ingelesera itzuli ziren Profile Deutsch-eko
bitartekotza-deskriptoreak eta beste iturri batzuetako materialak. Bilera batzuk antolatu ziren Daniel Coste eta
Marisa Cavallirekin, "Education, mobility, otherness – The mediation functions of schools” (Coste eta Cavalli 2015)
dokumentuaren egileekin; eta, horren harira, kategoria-sorta bat eta testuen eta kontzeptuen bitartekotzako
deskriptore-bilduma bat zirriborratu ziren. Hastapenean, kategoria nagusi hauetan banatu ziren deskriptore-eskalak:f bitartekotza kognitiboa (jakinduria, jabekuntza eta trebetasuna eskuratzeko bidea ematea);f pertsonen arteko bitartekotza (harremanak ezartzea eta izatea; rolak eta arauak zehaztu eta, horren bidez,
harkortasuna indartzea; gatazkak saihestea eta konpontzea eta konpromisoak negoziatzea);
f testuen bitartekotza (informazioa eta argudioak transmititzea: azalpenak, laburpenak, itzulpenak, etab.).
Gainera, hastapeneko bilduma horretan, instituzioetako bitartekotzari lotutako zenbait eskalaren zirriborroak bildu
ziren (adibidez, iritsi berriak integratzea; alderdiekin, instituzio gisa jardutea; harreman instituzionalak sortzea
eta izatea), eta orobat bildu ziren irakasleen bitartekotza-ekintzei lotutako hainbat alderdiri buruzko eskalak –bi
eremuek zerikusia dute Coste eta Cavalliren ikuspegiarekin, eskolek bitartekari moduan jardun behar dutela
azpimarratzen baitute–. Dena dela, 2014ko uztailean lehen kontsulta-bilera antolatu zen, eta bertan bildutakoak
ados jarri ziren: hiru eskala horietan, egiaz, elkarreraginari eta ekoizpenari lotutako alderdiak berrerabiltzen ziren,
aurrez ere EEMBan agertzen zirenak, eta ez zen bide berririk jorratzen. Horregatik, kontzeptuen, testuen eta
pertsonen arteko bitartekotzari erreparatu zitzaion. Deskriptoreen bilduma berregin zen, eta, 2014ko irailean,
adituen bilera batean aurkeztu zen, egile-talde bat osatuz.

GARAPENA
Ondoren, egile-taldeak gaiari buruzko literatura aztertu zuen, sakon, eta hastapeneko deskriptoreen bilduma
berridatzi zuen, hainbat bilera eginez 2014ko irailetik 2015eko otsailera. Beste azpi-lantalde batzuek online
elkarreragina, gaitasun eleaniztun eta kulturaniztuna eta fonologia jorratu zituzten. Gaitasun eleaniztuna
eta kulturaniztuna lantzeko premia era naturalean sortu zen, hizkuntzen arteko bitartekotza eta, batez ere,bitartekarien zeregina aztertzearen haritik. Aitzitik, fonologia jorratzea erabaki kontziente bat izan zen, zeren250. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

2001eko EEMBaren barruan Ahoskeraren kontrolari zegokion eskalak balizko ama-hiztun baten maila hartzenbaitzuen eredutzat, EEMBaren beste eskala argigarriek ez bezala, eta espektatiba ez-errealistak sortzen zituen(B2: “Ahoskera eta intonazio naturala bereganatu du”). Ikuspegi hori eta ikuspegi eleaniztuna bateraezinak
zirela iritzi zitzaion. Aholku-batzorde batek gertutik jarraitu zuen egile-taldearen jarduna, materialak eta iritziak
emanez. 2015eko otsailean, online elkarreragina, bitartekotza-jarduerak, bitartekotza-estrategiak eta gaitasun
eleaniztuna eta kulturaniztuna neurtzeko 427 deskriptore-zirriborro aurkeztu ziren, balioztatze-jardueren lehentxanda egiteko prest. Gaitasun eleaniztun eta kulturaniztunarekin eta fonologiarekin lotutako lana geroago
abiatu zen, eta horregatik, hasierako fase honetan, lehen arloko deskriptore gutxi batzuk baino ez ziren sartu,
eta bigarren arloko bat bera ere ez. Izan ere, fonologiako deskriptoreak 2015eko ekainean egindako tailer batean
pilotatu ziren, fonologiako adituei kontsultatzearekin batera.

BALIOZTATZE KUALITATIBOA
Fase honetan, 137 institutuk parte hartu zuten balioztatzeko prozesuan. Lehenengo ataza 2015eko otsailetik
martxora garatu zen, institutu horietan aurrez aurreko saioak eginez: guztira, ia 1000 lagunek hartu zuten parte.
EEMBaren deskriptore originalak garatzeko prozesuan egin ziren 32 tailerretan bertsio sistematikoago bat
erabili zen. Parte-hartzaileak, binaka, 3-5 eremurekin lotutako 60 deskriptoreri buruz –gutxi gorabehera– jardun
ziren, zer eremuri lotuta zeuden zehaztu zuten eta honako irizpideak kontuan hartuz ebaluatu zituzten: (a)argitasuna, (b) garrantzia pedagogikoa eta (c) hizkuntza-erabilera errealarekiko lotura; gainera, formulazioaren
hobekuntzak proposatu zituzten. Ondoren, 60 deskriptore inguru ezabatu ziren, tartean eskala oso bat.
Deskriptore-mordoxka bat, aldiz, beste modu batean formulatu ziren, gehienetan edukia laburtuz, eta bi
eskala berri sortu ziren, tailerretako parte-hartzaileek hala iradokita “(Idatzizko testuen ahozko itzulpena”;“Informazio konplexua xehetzea”). Une horretan, deskriptoreetako xehetasun batzuk kendu ziren, eta adibide
gisa erantsi (ikus 5. eranskina). Fonologiaren balioztatze kualitatiboa askoz geroago egin zen, 2015eko
azaroan eta abenduan: prozesu horretan, 250 parte-hartzailek jarduera berak (ezagunak) egin zituzten, online.

BALIOZTATZE KUANTITATIBOA
Hurrengo fasean 189 instituziok parte hartu zuten: guztira, 1.294 lagun, 45 herrialdetakoak. Parte hartu zuten
zentroek, berriro ere, aurrez aurreko tailerrak antolatu zituzten. Lehenik, ezagutza-jarduera batzuk egin ziren,“Relating Language Examinations to the Common European Framework of Reference for Languages: Learning,
Teaching, Assessment (CEFR) – A Manual” (Council of Europe 2009) eskuliburuan proposatzen direnen antzekoak;
ondoren, parte-hartzaileak estandarrak ezartzeko tailer batean aritu ziren: banaka, eta gaiari buruz hitz eginostean, deskriptoreen zirriborroak EEMBko zer mailari zegozkion proposatu zuten. EEMBaren deskriptoreaksortzeko jatorrizko ikerketan garatu ziren gaitasun-maila guzti-guztiak baliatu ziren (10 gaitasun-maila, AurreA1etik hasi eta C2ra bitarte). Parte-hartzaileek pdf inprimakitan adierazi zituzten beren erabakiak eta, amaieran,
online inkesta baten bidez adierazi zituzten beren behin betiko erabakiak.
Datuak analizatzeko orduan, lehenik, honako hau kalkulatu zen: deskriptore bat maila edo azpi-maila jakin batekinlotu zuten parte-hartzaileen batez bestekoa; ondoren, Rasch-en eredua erabili zuten, EEMBaren deskriptoreaksortzeko jatorrizko ikerketan bezalaxe. Rasch-en eredua erabiltzeko, uztartze-itemen matrize bat behar da,eta item bakoitzak (kasu honetan, deskriptore bakoitzak) ehun erantzun izan behar ditu. Hurrengo orrialdeko
matrizea, adibidez, elkarri gaina hartzen zioten multzoak osatzeko erabili zen, eta, ondoren, parte hartzen zuten
instituzioei banatu zitzaien. Modu horretan, deskriptore-eskala guzti-guztiek 151 erantzun jasoko zituzten
gutxienez, eta 273 gehienez.
Era horretako matrize bana erabili zen balioztatze-prozesuaren fase guztietan, eta ahalegin kontziente bat egin
zen taldeei bereziki interesatzen zitzaizkien kategoriei lotutako deskriptoreez galdetzeko. Rasch analisiak hainbat
abantaila izan zituen: batetik, aukera ematen zuen funtzionatzen ez zuten deskriptoreak eta ataza burutzeko
gai ez ziren parte-hartzaileak identifikatzeko eta kanporatzeko; bestetik, balio aritmetiko bat esleitzen zion
deskriptore bakoitzari. Hala, eta EEMBko zenbait deskriptore “ainguratze-item” moduan erabiliz, balio horiek
2001eko EEMBko jatorrizko deskriptoreen oinarrian zeuden eskala bihur zitezkeen.
Behin-behineko analisi kuantitatiboaren emaitzak aholkularitza-bilera batean eztabaidatu zituzten, 2015eko
uztailean. 36 deskriptore kendu ziren eta deskriptoreen erdia, gutxi gorabehera, kalibratze berrietara bideratu ziren,
iruzkinak egin ostean. Auzi garrantzitsu bat izan zen ez zegoela A1 eta A2 mailako deskriptorerik, bitartekotzarieta gaitasun eleaniztun eta kulturaniztunari zegokionik. Ahalegina egin zen hurrengo fasea hasi aurretik arlo
horretako deskriptoreak sortzeko.
Datu kuantitatiboen bilketa nagusiaren ondoren inkesta bat egin zen, online, 2015eko urritik abendura, ingelesez
eta frantsesez. Kasu hartan, parte-hartzaileek honako galdera honi erantzun behar zioten, banaka: “Zu zeu, edo

Deskriptore argigarri osagarrien garapena eta balioztatzea 251. orrialdeabururatzen zaizun norbait, gai izango litzateke deskriptore hau betetzeko?”. Galderari hiru aldiz erantzuteko
eskatu zitzaien, beren pertsonaia eleaniztunak edo oso ondo ezagutzen zituzten pertsonak kontuan hartuz(bizikideak, haurrak, etab.); hala, 3.503 erantzun erabilgarri jaso ziren, 1.500 bat lagunek emanak. 2001eko
EEMBaren deskriptoreak kalibratzeko baliatu zen ataza baten moldaera izan zen: ataza hartan, irakasleek beren
eskoletako ikasleen lagin esanguratsu bat ebaluatu zuten deskriptoreen bidez. Bi analisi egin ziren: analisi
global bat, deskriptore guztiak aintzat hartuz, eta bigarren analisi bat, non kategoria nagusiak banaka aztertu
baitziren. Ondoren, deskriptore bakoitzari buruzko erabakiak hartu zituzten, eskura zegoen informazio guztia
kontuan hartuta.
Fonologiari buruzko balioztatze kuantitatiboa 2016ko urtarrilean egin zuten; 272 lagunek parte hartu zuten. Bi
ataza burutu ziren: a) deskriptoreak mailakatzea eta b) ikasleen adierazpenak, bideoan grabatuak, ebaluatzea(“Bideoan agertzen den ikaslea gai al da deskriptorean deskribatzen dena egiteko?”). Estandarrak ezartzeko
hainbat teknika erabili zituzten; irakurleek “Phonological Scale Revision Process Report” (Piccardo 2016) txostenean
topatuko dituzte xehetasunak.
Rasch-en eredua
Rasch-en eredua George Rasch daniar matematikariaren omenez deitzen da horrela. Ezaugarri ezkutuen
analisia (edo itemari emandako erantzunaren teoria, IRT ingelesez) baliatzen duten probabilitate-ereduenartean gehien erabiltzen den eredua dugu. Eredu honek aztertzen du zer neurritan “egokitzen” denitem bat neurtzen ari den oinarri-eraikuntzarekin (ezaugarri ezkutuarekin). Halaber, eskala matematikobaten bidez, zailtasun-balioak kalkulatzen ditu (item bakoitzaren zailtasuna) lehenik, eta, bigarrenik,
gaitasunaren balioak neurtzen ditu (pertsona bakoitzak zenbateko gaitasuna duen kasuan kasuko
ezaugarrian). Eredua hainbat xedetarako erabiltzen da, baina honako hauek dira erabilera nagusiak:- item-bankuak sortzea, azterketak egiteko;- galdetegien analisia.
Galdetegiak aztertzeko, puntuazio-eskala izeneko aldaera (rating scale model, RSM) erabiltzen
da. Hainbat alderdi dituen puntuazio-eskalak ebaluatzailearen subjektibotasuna ezabatu dezake
ebaluatzailearen epaietatik. Horri buruzko azalpen xeheak biltzen dira “Relating Language
Examinations to the Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching,
Assessment (CEFR) – A Manual” (Council of Europe 2009) eskuliburuko erreferentzien gehigarrian.
Rasch-en ereduaren abantaila nagusia da, azterketen teoria klasikoan ez bezala, horren
bidez eskuratzen diren balioak orokortu egin daitezkeela, sektore orokor beraren parte direntaldeak ere bilduz (hau da, ezaugarri nahikoa konpartitzen dituzten taldeak ere bilduz).
Eskalatze objektiboari eta eskuratzen diren eskala-balioen orokortze-gaitasun potentzialari esker,
eredu hau bereziki aproposa da “Gai da” deskriptoreak erreferentzia eskala bateratu bateko zer mailatan
kokatu behar liratekeen zehazteko, adibidez, EEMBko zer mailatan kokatu behar liratekeen zehazteko.

GAITASUN ELEANIZTUNA ETA KULTURANIZTUNA BALIOZTATZEA
Azkenik, 2016ko otsailean, inkesta gehigarri bat egin zen, hiru arrazoirengatik. Lehenik, ulermen-estrategiei eta
ulermen eleaniztunari zegozkien deskriptoreak txertatzeko aukera ematen zuelako –gehienak MIRIADI Project52
proiektutik hartuak–; bigarrenik, online inkesta nagusian, eleaniztasunari lotutako ataza ez zelako oso ondo atera,eta, horregatik, inkesta osagarri bat egin zen, beste ataza batekin. Azkenik, inkesta gehigarriak bidea ematen zuen
gaitasun kulturaniztunari lotutako deskriptore gehiago ipintzeko, batez ere behereneko mailetakoak. Inkestaren
bi bertsio paralelo eta guztiz bereiziak egin ziren. Proiektuan parte hartutako 267 boluntariok burutu zuten
inkestaren bertsio bat; bestea, berriz, hezkuntza eleaniztuneko 62 adituk osatu zuten. Ondoren, bien emaitzak
konparatu zituzten; ez zegoela estatistikoki diferentzia esanguratsurik ondorioztatu zen. Mailakatzea ere, neurri
handi batean, bat zetorren 2001eko EEMBan egokitasun soziolinguistikoari dagokion eskalarekin.

52. www.miriadi.net/en/miriadi-plan.

252. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

19. irudia – Hainbat metodo uztartzen dituen ikerketa-diseinua

253. orrialdea

AUZIAK ETA ERANTZUNAK
Parte-hartzaileek erantzun eta ekarpen asko helarazi zituzten 2015eko balioztatze-jardueretan, aholkularitza
bileretan eta 2016-2017 bitartean egin ziren aholkularitza- eta proba-saioetan. Atal honetan biltzen dira proiektuak
iraun bitartean mahai gainean jarri ziren auzi gako batzuk, eta orobat azaltzen da nola erantzun zitzaion auzi
bakoitzari.

2001EKO ESKALEN ETA BITARTEKOTZA-ESKALEN ARTEKO LOTURA
Proiektu honen helburu nagusia Europako Erreferentzia Marko Bateratuko deskriptore-eskaletan agertzen ez zirenalderdiei zegozkien jarduerak eta estrategiak deskribatzeko deskriptoreak sortzea zen. Hala ere, bitartekotzaeskaletako alderdi batzuk, bereziki beheragoko mailetan EEMBko eskaletan deskribatzen diren jarduera-moten
antzekoak dira. Eta hala da zeren, bitartekotzaren alderdi batzuk, gaur egun hartzen dugun ikusmolde zabalagoaren
arabera, 2001ean argitaraturiko deskriptore argigarrien eskaletan agertzen baitziren jada. “Testuen bitartekotza”ri,“Informazio konkretua ematea”ri, “Datuak azaltze”ari eta “Testuak prozesatzea”ri dagozkion eskaletan, esaterako,“Testuak prozesatzea” eskalako kontzeptuetan sakondu da, zeina EEMBko 4.6.3 atalean agertzen baita, “Testua”
izenburuaren azpian. Era berean, taldeko elkarreraginari berariaz dagozkion eskaletan, hala nola “Kideekinelkarlanezko elkarreragina bideratzea”, “Esanahia elkarlanean eraikitzea” eta “Solasaldi kontzeptualak sustatzea”
eskaletan, neurri handi batean, “Elkarreraginezko estrategien” baitan biltzen den “Elkarlaneko estrategiak” eskalako
kontzeptuak garatu dira. Horrek agerian jartzen du zaila dela kategorizazio-eskemak eratzea. Ez genuke inoiz
ahaztu behar kategoriak ez direla artefaktu komenigarri eta asmatuak baino, mundua interpretatzen laguntzen
digutenak. Lausoak dira horien arteko mugak, eta ezin da eragotzi batzuk eta besteak gainjartzea.

HIZKUNTZEN ARTEKO BITARTEKOTZA
Deskriptoreen aurreko bertsioetan formulazio ugari probatu ziren puntu honen berri emateko. Hala ere, oso zaila
suertatu zen ezberdintasun argiak markatzea. Sarritan, “ama hizkuntza”, “lehen hizkuntza” eta “eskolako hizkuntza”
ez dira hizkuntza bera, eta nahasmendua sortu zuten, halaber, “jatorri-hizkuntza” eta “xede-hizkuntza” esapideek(adibide baterako, bi hizkuntzaren arteko bitartekotza egiten denean, gerta liteke norberaren ama hizkuntza
izatea bitartekotzaren xedea; kasu horretan, beste hizkuntza izango da jatorri-hizkuntza eta ama hizkuntza,
berriz, xede-hizkuntza). Halako aldaerak biltzeko ahaleginean, deskriptoreen neurria hirukoizten zen, premiarikgabe, formulazioa bera apenas aldatzen baitzen
Horregatik, proiektuko lantaldeak erabaki zuen, 2001ean argitaraturiko deskriptore argigarriekin egin zen bezala,hizkuntza funtzionalaren hautemandako zailtasuna neurtzea, aintzat hartu gabe zer hizkuntza den. Beraz,
komenigarria da erabiltzaileak berak zehaztea zer hizkuntzaren artean egingo den bitartekotza, deskriptoreak
erabilera praktikora moldatzeko prozesuaren parte moduan.
“Testuen bitartekotza”ri dagozkion eskaletan “A hizkuntza” eta “B hizkuntza” aipatzen dira: termino zabalak
dira, bitartekotzaren jatorria eta xedea adierazteko balio dutenak, hurrenez hurren. Oharretan azaltzen denez,
baliteke bitartekotza hizkuntza beraren barruan gertatzea, edo bi hizkuntzaren, aldaeraren edo erregistroren
artean (edo hiru horien konbinazio guztietan), eta erabiltzaileak kasuan kasuko hizkuntza konkretuak zehaztu
nahi izatea. Era berean, erabiltzaileak bere testuinguruan egokiak diren adibideak gehi ditzake, eta, nahi izatera,
abiapuntutzat har ditzake hizkuntzaren erabileraren lau arloak, 5. eranskinean azaltzen direnak: arlo publikoa,
arlo pertsonala, lan-arloa eta hezkuntza-arloa.
Adibidez, har liteke “Informazio zehatza ahoz edo zeinuz ematea”ri dagokion eskalako lehen deskriptorea,
Gai da (B hizkuntzan) azaltzeko (A hizkuntzako) testu luze eta konplexu bateko atal jakin batean aipatzen den informazio
konkretu baten egokitasuna.

eta honela moldatu daiteke:Gai da frantsesez azaltzeko ingelesezko testu luze eta konplexu bateko atal jakin batean aipatzen den informazio
konkretu baten egokitasuna (adibidez, artikulu, webgune, liburu edo solasaldi batean, aurrez aurrekoa zein online,
aipatu den informazio jakin bat azaltzeko, gaur egungo gaiekin edo bereziki interesatzen zaion edo kezkatzen duen
gai batekin lotua).

Edo, xede-hizkuntza baten baitako komunikazioaz ari bagara:
Gai da testu luze, konplexu bateko atal jakin batean aipatzen den informazio konkretu baten egokitasuna azaltzeko(adibidez, artikulu, webgune, liburu edo solasaldi batean, aurrez aurrekoa zein online, aipatu den informazio jakin bat
azaltzeko, gaur egungo gaiekin edo bereziki interesatzen zaion edo kezkatzen duen gai batekin lotua).

254. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Testuen bitartekotzari dagozkion deskriptore guztietan trebetasun integratuak biltzen dira: ulermen- eta
ekoizpen-gaitasunak, biak nahasian. Gakoa ez da ulermena; badaude gaitasun hori deskribatzen duten eskalak.
Aitzitik, deskriptoreak neurtu diren mailak honako hau islatzen du: jarduera egiteko behar den prozesamendueta ekoizpen-maila. Ulermena eta ekoizpena ez baldin badira hizkuntza berean egingo, deskriptorearen mailak
honako hau adieraziko du: jatorrizko mezua prozesatzeko eta xede-hizkuntzan (edo hizkuntzetan) artikulatzeko
behar den maila.

HIZKUNTZAREN GAITASUN OROKORRAK ETA KOMUNIKAZIO-GAITASUNAK
Europako Erreferentzia Marko Bateratuko deskriptore-eskaletan, maila bakoitzeko deskriptoreek azaltzen
dute zer lor dezakeen erabiltzaile edo ikasleak komunikazio-gaitasun zehatz bat daukanean (EEMB, 2001,
5.2 atala) dagokion hizkuntzan edo hizkuntzetan, betiere pertsona horrek halakoak arrakastaz egiteko behar
diren ezaugarri pertsonalak, ezagutza, heldutasun kognitiboa eta esperientzia ere baldin badauzka –hau da,halakoak arrakastaz egiteko behar diren gaitasun orokorren jabe baldin bada (EEMB, 5.1 atala)–. Trebetasunak
deskribatzeko erabiltzea: horra EEMBko eskalak sortzeko helburua. Ez da oso gertagarria “B1” maila orokorrean
sailkatzen diren ikasle guztiak gai izatea EEMBko deskriptore-eskala guztietako B1 mailetan deskribatzen dena
zehatz-mehatz egiteko. Litekeena da, ordea, oro har B1 maila duten ikasleek A2 edo A2+ mailako gaitasunaizatea jarduera batzuetan, eta B1+ edo are B2 mailako gaitasuna beste batzuetan, beren profil pertsonalaren
arabera –gaitasun orokorrak, adina, esperientzia eta abar–. Horixe gertatzen da trebetasun kognitiboei dagozkien
hainbat eskalarekin, hala nola “Oharrak hartzea”, “Informazioa eta argudioak bilatzeko irakurtzea”, “Eztabaida
formala (Bilerak)”, “Bakarrizketa jarraitua: jendaurrean hitz egitea” eta “Idazlanak eta txostenak (ekoizpena)”.
Eta hori gertatzen da, halaber, bitartekotzako hainbat jarduerekin. Testuen bitartekotzako eskala batzuk (adb.,“Testuak prozesatzea”) eta bitartekotzako estrategia batzuk (adb., “Testuak hobetzea”) gauzatzeko, beharrezkoa
da sofistikazio kognitiboko jarduera batzuk garatzea, eta baliteke ikasle guztiek maila bera ez izatea alderdi
horietan. Are gehiago, komunikazioaren bitartekotza egiteko, premiazkoak dira pertsonen artean jarduteko
zenbait trebetasun, eta halakoak ez dira berdinak ikasle guztien kasuan, ikasle bakoitzaren esperientziarekin
lotuta baitaude, besteak beste.
Bestalde, “Errepertorio kulturaniztun eta eleaniztunean oinarritzea”ri dagokionean, alde izugarria egongo da,esate baterako, B1 mailako ikasleen artean, eskala horrek zerikusia baitu ikasleen ibilbide pertsonalarekin eta
bide horretan erdietsi duten eskarmentu eta gaitasunarekin. Horrenbestez, banakoen arteko desberdintasunen
eragina ezabatzen saiatu ordez, deskriptoreak sortzeko erabili den ikuspegiak aintzat hartzen du ikasleen gaitasun
komunikazio-gaitasunaren profila modelatzeko funtsezko eragileak direla.

HIZKUNTZAREN GAITASUN OROKORRAK ETA KOMUNIKAZIO GAITASUNAK,ERREPERTORIO KULTURANIZTUNEAN OINARRITZEARI DAGOKIONEZ
Bitartekotzarekin gertatzen den bezalaxe, errepertorio kulturaniztunean oinarritzeko ere premiazkoak dira gaitasun
orokorrak (EEMB, 2001, 5.1 atala), bai eta gaitasun pragmatikoak eta soziolinguistikoak ere (EEMB, 2001, 5.2.2 eta
5.2.3 atalak). Hortaz, eskala honetan, bitartekotzako eskalan eta beste zenbait eskalatan gertatzen den bezalaxe,badaude hizkuntzari ez dagozkion bestelako gaitasunak. 2001eko Erreferentzia Markoak azaltzen duen eran, ez
dago muga argi-argirik munduaren ezagutzaren, ezagutza soziokulturalaren eta kulturarteko kontzientziaren
artean. Eta ez dago muga argi-argirik, ezta ere, trebetasun eta abilezia praktikoen –zeinaren baitan baitaudetrebetasun sozialak– eta kulturarteko trebetasun eta abilezien artean. Gaitasun sozio-pragmatikoen eremuak arlo
horietako alderdiak aztertzen ditu ikuspegi “linguistiko” batetik. Kategoriak gainjartzea baino garrantzitsuagoada, halere, erabiltzaile edo ikasleak alderdi horiek denak baliatzea, komunikazio-gaitasun aproposekin uztartuz,
komunikazio-egoera batean esanahia eratzeko. Ikasle edo erabiltzaile batzuek, beren trebetasun eta esperientziari
esker beharbada, gaitasun handiagoa izango dute hori egiteko, hizkuntz gaitasunaren mailak baimentzen duen
neurrian.

AHOLKULARITZA ETA PILOTATZEA
Deskriptoreak garatu eta balioztatu ostean, aholkularitza- eta pilotatze-prozesu bat egin zen, hiru fasetan:
f adituen tailerra;
f online inkesta bat adituekin, aholkularitza egin aurretik;f aholkularitza formala.
2016ko ekainean Europako Kontseiluko adituekin elkartu eta urte bereko udan EEMBko adituekin online inkesta
xehe bat egin eta gero, deskriptoreak berrikusi ziren, eta, azkenik, aholkularitza-bilera formalak egin ziren 2016ko
urritik 2017ko otsailera bitarte, ingelesez eta frantsesez. 500 bat informatzailek osatu zuten inkesta, nork bere

Deskriptore argigarri osagarrien garapena eta balioztatzea 255. orrialdea

aldetik, eta zenbait instituziok ere bai, tartean curriculuma osatzen duten agentziek eta ebaluazio-agentziek.
Besteak beste, parte-hartzaileei galdetu zitzaien eskala berri bakoitza zer neurritan iruditzen zitzaien erabilgarria
eta orobat eskatu zitzaien deskriptoreei buruz zuten iritzia azaltzeko. Parte-hartzaileen % 80k adierazi zuen
eskala berri guztiak zirela lagungarriak edo oso lagungarriak; instituzioek eta agentziek erantzun positiboagoak
eman zituzten oro har. Eskala berrien artean, hauek izan ziren arrakastatsuenak: Testuen bitartekotza, Taldetxikitako elkarlana eta Online elkarreragina. Bi deskriptore-eskala hauetan, norbanakoak eta instituzioak ez ziren
bat etorri: “Helburu bat lortzeko online transakzioak eta elkarlana” eta “Errepertorio eleaniztunean oinarritzea”.
Instituzioen % 96ri lagungarriak edo oso lagungarriak iruditu zitzaizkion bi eskala horiek; norbanakoen kasuan,berriz, % 81 edo % 82ri baino ez.
Aholkularitza formalean, parte-hartzaileen bi herenek argiki onartu zuten bitartekotzari lotutako deskriptoreeskalak hizkuntzen irakaskuntza modernoaren eredu klasikotik atera zirela (eta CLIL eredua eta Eskolatze
Hizkuntzaren eredua kontuan hartzen zutela): norbanakoen eta instituzioen % 90ek onartu zuen hori, neurribatean behintzat. Iruzkin eta iradokizun ugari bildu ziren, eta lagungarriak izan dira deskriptoreen formulazioa,
eskalen izenburuak eta eskalak aurkezteko moduak fintzeko.
Pilotatze-saioak 2017ko otsailetik ekainera bitartean gauzatu ziren, eta horietan bildutako emaitzak kontuan
hartu ziren deskriptore-eskalak formulatzeko eta aurkezteko orduan. Pilotatze-saio gehien-gehienetan, eskala
garrantzitsuetako deskriptoreak hautatu ziren, ikasgela barruan ataza komunikatiboak diseinatzeko helburuarekin,eta, gero, deskriptoreak baliatu ziren ikasleen hizkuntza-erabilerari erreparatzeko. Erantzun oso positiboak jaso
ziren deskriptoreei buruz, bai eta berrikuspen txikiak egiteko iradokizun erabilgarriak ere. Pilotatze-saioetan gehienbaloratu ziren arloak hauek izan ziren: Talde txikitako elkarlana, Testuen bitartekotza eta Gaitasun eleaniztunak
eta kulturaniztunak. Proba-saio batean, online elkarreraginari dagozkion bi eskalak inkesta bereizi baten bidez
aurkeztu zitzaizkien baliabide digitalei buruzko online ikastaro bat egiten ari ziren ingeleseko 1.175 irakasle
italiarri53. Parte-hartzaileen % 94,8ren iritziz, deskriptoreak oso argiak edo argi samarrak ziren; % 80,8ren iritziz,
berriz, deskriptoreak autoebaluazio gisa erabiltzeko errazak edo erraz samarrak ziren.
Aholkularitza formalarekin batera, galdetegi bat bidali zitzaien Europako Kontseiluko herrialde kideei, honako
hauek jakite aldera: ea nola erabiltzen zen EEMBa beren herrialdeetan, ea ezagutzen zituzten Europako
Kontseiluko Hezkuntza Politikaren Sailak (Hizkuntza Politikaren Programa) berriki eskainitako material osagarriak
eta ea zer iritzi zuten deskriptore-eskalei buruz. Era berean, herrialde kideei eskatu zitzaien proba-saioetan
parte har zezaketen instituzioak proposatzeko. Oso emaitza positiboak bildu ziren orokorrean, baina zalantzak
sortu ziren irakasleen prestakuntzaren hastapenetan EEMBa erabiltzearen harira: parte-hartzaileen erdiak baino
ez zuen pentsatzen oso erabilgarria zela. Espero izatekoa zen moduan, honako hauek ziren agiri ofizialetan
gehien aipatzen ziren eta praktikan gehien baliatzen ziren EEMBaren alderdiak: deskriptoreak (% 83), mailak(% 75) eta ekintzara bideratutako ikuspegia (% 63). Eskala berriak ontzat ematen al zituzten galdetuta, eskala
hauek jaso zituzten balorazio onenak: gaitasun eleaniztuna eta kulturaniztuna (% 79), online elkarreragina(% 75), bitartekotza (% 63) eta literatura (% 58).

ZEINU-HIZKUNTZAKO DESKRIPTOREAK TXERTATZEA
Gor jaio diren pertsonen kasuan, gerta liteke zeinu-hizkuntza izatea beren lehen hizkuntza, baldin eta horretarako
input egokia eman badiete beren gurasoek eta kideek. Zeinu-hizkuntza ez da soilik keinuetan oinarritutako
komunikazio-molde bat, ez eta ahozko hizkuntza bat adierazteko beste modu bat ere. Hizkuntzalaritza-arloko
ikerketek argi erakutsi dute zeinu-hizkuntzak beste giza hizkuntzen parekoak direla, eta ahozko hizkuntzetan
agertzen diren ezaugarri, baliabide, arau eta mugapen guztiak agertzen dituztela. Ezaugarri horien artean daude,besteak beste, hizkuntzaren jabekuntza, prozesatzea eta galera, bai eta ahozko hizkuntzetan aurkitzen direnprozesu psikologiko eta hizkuntzari dagozkion errepresentazio guztiak ere.
Goian aipatutako proiektuarekin batera, zeinu-hizkuntzako gaitasunak deskribatzeko deskriptoreak eratzeko
proiektuaren lehen fase bat egin zen Zientzia Aplikatuen Züricheko Unibertsitatean (ZHAW), antzeko metodologia
bati jarraituz, Suitzako Ikerketa Programa Nazionalaren diru-laguntzari esker54. Proiektu horrek deskriptoreak
identifikatu eta kalibratu zituen zeinu-hizkuntzako ekoizpen- eta ulermen-gaitasunetarako. Berariaz zeinuhizkuntzari dagozkion deskriptoreek Europako Erreferentzia Markoko ahozko hizkuntzetako deskriptoreakosatzen dituzte.
53. “Techno-CLIL 2017”, moderatzaileak: Letizia Cinganotto and Daniela Cuccurullo, https://moodle4teachers.org/enrol/index.php?id=90.
54. Europako Kontseiluak eskerrak eman nahi dizkio Suitzako Ikerketa Programa Nazionalari, 385.000 € inguru eman baitzituen, eta horri
esker gauzatu baitzen proiektua.

256. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Nolanahi ere, kontuan hartu behar da ezen EEMBko deskriptoreek, hizkuntzan ekiteko gaitasuna adierazten
dutenek, giza hizkuntza guztietarako balio dutela. Jarduerak betetzeko erabiltzen dira zeinu-hizkuntzak, ahozko
hizkuntzak bezalaxe. Hortaz, deskriptore berdinak erabil daitezke bi hizkuntza-modalitateetan; hori dela-eta,
Europako Erreferentzia Markoko deskriptoreak birformulatu ditugu, modalitatearen aldetik neutralak izan daitezen.
EEMBa argitaratu zenetik, zeinu-hizkuntzetarako ikaskuntza-xedeak, curriculuma eta mailak finkatzeko premia
agertu da. EEMBa gero eta gehiago erabiltzen da zeinu-hizkuntzako ikastaroak egituratzeko. Haur gorren
gehiengoaren gurasoak ez dira gorrak –% 95–; horrenbestez, gorren komunitatea txikia den arren, halako
ikastaroen premia handia dago, eta ez bakarrik haur gorren familientzat, baizik eta baita hezkuntza-helburuetarakoere (interpreteak, migratzaile gorrak, entzumen-arazoak dituztenak, pedagogoak, hizkuntzalariak eta abar).
Gainera, EEMBaren zeregina da, geroz eta gehiago, zeinu-hizkuntzako irakasleei eta interpreteei prestakuntza eta
kualifikazioak eskaintzea, eta, bereziki, zeinu-hizkuntzaren aitortza ofizialaren eta zeinu- hizkuntzako profesionalen
kualifikazioaren alde borrokatzea. Hori dela-eta, EEMBan zeinu-hizkuntzako deskriptoreak txertatzeko proiektuak
harrera beroa jaso du gorren komunitateko zenbait elkarteren partetik.
ZHAWren zeinu-hizkuntzako proiektua55 –“Common European Framework of Reference for Sign Languages:
development of descriptors for Swiss-German Sign Language” [“Zeinu Hizkuntzetarako Europako Erreferentzia
Marko Bateratua: suitzar-aleman zeinu-hizkuntzarako deskriptoreak garatzea”]– beste epe batean gauzatu zen:
2019ko ekainean amaitu zuten ikerketa, hau da, deskriptoreen proiektu nagusia bukatu eta 3 urtera. Beste behin
ere, zeinu-hizkuntzari buruzko egitasmoan, era askotako metodoak baliatu ziren ikerketa diseinatzeko, analisi
intuitiboa, kualitatiboa eta kuantitatiboa uztartuz. Dena den, zeinu-hiztunen komunitatea txikia denez, zeinuhizkuntzaren proiektua eskala txikiagoan garatu zen. Proiektuaren hiru fase nagusiak 20. irudian erakusten dira.
Egitasmoaren ikuspegia datuetan oinarritu zen erabat. EEMBan agertzen ziren deskriptoreak zeinu-hizkuntzara
moldatu ordez, ZHAWren proiektuak zeinu-gaitasunaren alderdiak deskribatzen zituzten deskriptoreak ekoitzi
nahi zituen, zeinu-egile adituen bideoak aztertu ostean. Zeinu-egile adituen bideoak grabatu ziren, testu-mota
ezberdinak adierazten zituztela; ondoren, adierazpen horiek banaka aztertzeko tailerrak antolatu ziren, zeinuhizkuntzako irakasleekin. Gero, ZHAWren proiektuaren egileek deskriptoreak osatu zituzten, zeinu-hizkuntzako
irakasleen iruzkinak eta analisiak abiapuntutzat hartuta. Hala, 300etik gora deskriptoreko sorta bat osatu zuten
ekoizpen-gaitasunetarako, eta 260 deskriptoreko beste sorta bat gaitasun hartzaileetarako. Bitartekotzaren
proiektuan gertatu bezala, une hartan ez ziren mailak kontuan hartu: gaitasunaren alderdi garrantzitsuak hitzetan
biltzea zen helburua. Bitartekotzaren proiektuan gertatu bezala, deskriptoreak hobetu ziren aholkularitza-saioetan
eta tailerretan, iterazio-prozesu baten bidez.
Halaber, proiektuaren baitan egindako balioztatze-proba sinple batek frogatu zuenez, pertsona entzumendunek–zeinu-hizkuntzarik ez zekitenek– eta irakasle gisa jarduten ez ziren pertsona gorrek oso bestelako moduaninterpretatzen zituzten deskriptoreen mailak, irakasle gorrekin alderatuz gero. Horregatik, deskriptoreak neurtzeko,
irakasleen iritzia bakarrik hartu zen aintzat, gor jaiotakoena zein (bideoan grabatutako) beren zeinuen arabera
komunitateak H1 maila aitortutako gaitasuna zutenena.
Ondoren, deskriptoreak kategoriatan sailkatu ziren. Hasieran, testu-mota ezberdinak neurtzeko eskalak sortu
nahi ziren (adibidez, testu narratiboak, deskriptiboak, azalpen-testuak eta abar)56.Edonola ere, deskriptore ugarik
zeharkako gaitasunak deskribatzen zituzten, eta, horregatik, testu-mota bati baino gehiagori zegozkion. Hortaz,azkenik, proiektuko lantaldeak abiatutako tailer batean, deskriptoreak taldeka sailkatu ziren, antzekotasunen
arabera. Lantaldearen barruan, hiru taldek beren aldetik sailkatu zituzten deskriptoreak, antzeko gaitasunei
zegozkielakoan. Ondoren, azken kategoria-sorta bat adostu zen. Kategoria bakoitzaren ezaugarriak aztertu eta
findu ziren, bederatzi eskalak honako kategoria hauetan sailkatuz:
Gaitasun linguistikoa:
1.

Zeinuen errepertorioa (ulermena/ekoizpena);2.

Zehaztasun diagramatikala (ulermena/ekoizpena).

Gaitasun soziolinguistikoa:
3.

Egokitasun soziolinguistikoa eta errepertorio kulturala (ulermena/ekoizpena).

55. Zurich University of Applied Sciences-eko egile-taldea: Jörg Keller, Petrea Bürgin, Aline Meili eta Dawei Ni
56. Keller J. et al. (2017), “Auf dem Weg zum Gemeinsamen Europäischen Referenzrahmen (GER) für Gebärdensprachen. Empirie-basierte
Bestimmung von Deskriptoren für Textkompetenz am Beispiel der Deutschschweizer Gebärdensprache (DSGS)”, Das Zeichen, 105, 86-97.
or.; Keller J. et al. (2018), “Deskriptoren zur gebärdensprachlichen Textstrukturierung im GER für Gebärdensprachen”, Das Zeichen, 109,242-5. or.; Keller J. (2019), “Deskriptoren für Textkompetenz in Gebärdensprachen”, in Barras M. et al. (ed.), IDT 2017, Band 2. Berlin: ESV,111-117. or.

Deskriptore argigarri osagarrien garapena eta balioztatzea 257. orrialdea

Gaitasun pragmatikoa:
4.

Testuen egitura (ulermena/ekoizpena);

5.

Kokapena eta ikuspegia (ulermena/ekoizpena);

6.

Hizkuntza-kontzientzia eta interpretazioa (ulermena);

7.

Presentzia eta eragina (ekoizpena) (alemanez: Auftritt & Wirkung);

8.

Prozesatze-abiadura (ulermena);

9.

Zeinuen jariotasuna (ekoizpena).

20. irudia – Zeinu-hizkuntzaren proiektuaren faseak

Prestatze-lanak

Testu-motak
identifikatzea

Testumotetarako
adituak
identifikatzea

Garapena

Deskriptoreak
formulatzea

Deskriptoreak
zeinu-egileekinbalioztatzea

Balioztatzea

Kategoriak
egiaztatzea

EEMBko mailekinkalibratzea

Zeinu-egile adituak
identifikatzea

Zeinuhizkuntzarako
deskriptoreak

Azkenengo urratsa deskriptoreak Europako Erreferentzia Marko Bateratuko mailen arabera sailkatzea izan zen.
Deskriptoreen eskalak sortzeko, Rasch-en eredua erabili zen, bitartekotzako eta fonologiako proiektu berrietan eta
EEMBko proiektu originalean egin zen bezala. Hala ere, oraingo honetan, deskriptoreen zeinuen bideoak aztertu
ziren. Helburu horretarako, zeinu-hizkuntza suitzar-alemanean eta nazioarteko zeinu-hizkuntzan grabatutako
bideoak baliatu ziren. Azken hori kontaktuzko lingua franca bat da, eta Europako hainbat herrialdetako zeinuegileen bideoak bildu ziren. Proiektuko lantaldeak puntuazio-eskala probatu eta arrakasta izan zuen; ondoren,
online inkestako parte-hartzaileei eskatu zitzaien deskriptoreen zailtasun-maila zehazteko, 1etik (ez da zaila)
4ra (oso zaila da).
Bildutako bideo guztiak (223) egiaztatu ziren, ebaluazio gutxi edo batere jaso ez zuten bideoen bila, eta, ondoren,halakoak kendu egin ziren. Gero, ebaluatutako bideoan neurrien eta sailkapenen laginak berrikusi ziren bi talde
nagusietan (suitzarra eta europarra). Talde suitzarrean (53 kide), ia denek ebaluatu zituzten ia deskriptore guztiak,
300etik gora, alegia. Europarren taldean (37 kide), berriz, parte-hartzaile guztiek ebaluatu zuten deskriptoreen
azpisail bat: deskriptore bakoitzeko 15 ebaluazio bildu ziren57, talde suitzar-alemanaren 53 ebaluazioei gehitu
zitzaiena.
Goian, Rasch-en ereduaz ari ginela esan dugun moduan, deskriptoreak zehatzago kokatuko dira maila egokian
baldin eta probableak ez diren eta eredura egokitzen ez diren pertsonen eta itemen datuak ezabatzen badira.
Proiektu honetan urrats hori egin zen, proiektu nagusian bezalaxe.
Azken urratsa honako hau izan zen: zeinu-hizkuntzako eskalak EEMBko mailen arabera sailkatzea. Prozesua erraztealdera, 2001eko argitalpeneko deskriptoreak erabili ziren, “ainguratze-item” gisa, sortutako eskalak EEMBko
eskalen azpian dautzan balio matematikoetara egokitzeko. Prozesu hori nola garatu zen jakin nahi duenak bi
57. Balore txikiak badira ere, bete egiten dituzte % 95eko konfiantzazko interbaloak, + / - 1 logit bitarteko zailtasun-parametroetan a priori
ezartzen direnak: ikus Linacre J, (1994), "Sample Size and Item Calibration Stability”. Rasch Measurement Transactions 7. libk., 4. zenb.,
328. or.) Zeinu-hizkuntzako deskriptoreetan, Akatsak Neurtzeko Estandarra (Standard Error of Measurement) beste deskriptoreena
baino handiagoa da; hala ere, eskala horren neurketa zentzuzkoa da intuitiboki. Kasu gutxi batzuetan, hurrengo gaitasun-mailako
akats-marjinaren barruan sartzen ziren deskriptoreak aurreko gaitasun-mailan kokatu dira, aditu-taldeak hala erabakita.

258. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

txosten hauetara jo dezake: “Developing illustrative descriptors of aspects of mediation for the CEFR” (North andPiccardo 2016) eta “Phonological Scale Revision Process Report” (Piccardo 2016). Hala ere, bi proiektu horietan
ez bezala, EEMBko “ainguratze” hauen balio matematikoak ez ziren sinesgarriak, eta ez ziren sinesgarriak izan
ainguratze ezegonkorrak kendu ostean ere. Horregatik, estandarrak ezartzeko metodo alternatibo bat garatu
zen, adituen iritzian oinarrituta58.

ITXIERA2015eko otsailetik 2017ko ekainera bitartean egin ziren balioztatze-, aholkularitza- eta pilotatze-faseetanbildutako feedbacka oso lagungarria izan zen arrakasta txikia izandako deskriptoreak eta eskalak identifikatu
eta kentzeko, baita formulazioak berrikusteko ere. Prozesuaren nondik norakoak artxibo batean bildu dira eta
Europako Kontseiluaren webgunean eskuratu daitezke. Deskriptoreen behin betiko bertsioak, dokumentu
honetan bildu denak, kontuan izan ditu jasotako erantzun guztiak.
Eskala batzuetako maila jakin batzuetan, batez ere B2 mailan, deskriptore mordo bat balioztatu zen, eta beraz,
deskriptore horietako batzuk ez dira deskriptore argigarrien Liburu osagarri honetan bildu, nahiz eta arrakastaz
balioztatu ziren. 9. eranskinean agertzen dira. Errepikapen hori, berez, gauza ona da, mailen neurketaren koherentzia
erakusten duelako, baina ez da beharrezkoa dagozkion deskriptore guzti-guztiak biltzea EEMBaren deskriptore
argigarrien eskaletan. Kanpoan gelditu diren deskriptoreak, gerora, EEMBarekin lotutako deskriptoreen bankuan
bilduko dira, Europako Kontseiluaren webgunean, deskriptore osagarri gisa.

58. Bookmark method edo "orri markatzailearen metodo"aren aldaera bat erabili zen, zeina txosten honetan azaltzen baita: “Relating
Language Examinations to the Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment (CEFR) – A
Manual” (Council of Europe 2009).

Deskriptore argigarri osagarrien garapena eta balioztatzea 259. orrialdea

7. eranskina:
2001ean ARGITARATUTAKODESKRIPTORE ZEHATZEI EGIN ZAIZKIEN
FUNTSEZKO ALDAKETAK
Entzutezko Ahozkoaren ulermena, orokorra oro har
C2
Gai da erraz ahozko edozein hizketa ulertzeko abiadura natural azkarrean ekoitzitako ahozko/zeinuzko ia edozein
diskurtso-mota, ama-hizkuntza dutenen lastertasunean esana bada ere, aurrez aurrekoa nahiz hedabideetatik
datorrena aurrez aurreko elkarrizketetan nahiz hedabideetatik datozenetan.
Ama hizkuntzan diharduten hiztunen Beste hiztun batzuen arteko elkarrizketak ulertzea
B2
Gai da xede-hizkuntzan ama-hizkuntzan diharduten hiztunen/zeinu-egileen arteko elkarrizketa biziak ulertzeko.
B2

Gai da bere inguruan esaten dena ia erabat ulertzeko, ahalegin handiak eginez bada ere, baina litekeena dazaila gertatzea xede-hizkuntzan ama-hizkuntzan diharduten eta beren diskurtsoa nolabait egokitzen ez duten
hiztunen/zeinu-egileen arteko eztabaidan parte hartzea.
Zuzeneko aurkezpenak eta hitzaldiak ulertzea entzutea
C2
Gai da lagunarteko esamolde, erregionalismo edo ohikoa ez den terminologia asko erabiltzen diren duten hitzaldi
eta aurkezpen espezializatuak ulertzeko.
Irakurmen orokorra Idatzizkoaren ulermena, oro har
C2
Gai da idatzizko/zeinuzko testu-era idatzizko hizkuntza era ia guztiak ulertzeko eta era kritikoan interpretatzeko,
baita testu abstraktuak eta egitura konplexukoak, eta lagunarteko esamolde asko dituztenak ere (literarioak nahiz
bestelakoak).
Ahozko elkarreragina orokorra, oro har
B2
Gai da elkarrizketetan jariotasunez eta bat-batekotasunez parte hartzeko, ama-hizkuntza duten xede-hizkuntzako
hiztunekiko/zeinu-egileekiko elkarreragin arruntean, eta inorentzako tentsiorik sortu gabe. Gai da gertaera eta
esperientzia jakin batzuek beretzat duten garrantzia nabarmentzeko, bere ikuspegia argi adierazteko eta azalpen eta
argudio egokiak emanez horri eusteko.
Ama-hizkuntzan diharduen hiztunari Solaskide bati ulertzea
C2
Gai da edozein solaskideri ulertzeko, ama hizkuntzan ari denari barne, baita gai abstraktuei buruz edo gai
espezializatu konplexuei buruz eta bere espezialitateaz haragoko gaiez badihardu ere, baldin eta hizkuntza edo
azentu ez estandarrera ezagutzen ez duen aldaerara ohitzeko modua badu.
Elkarrizketa
B2
Gai da xede-hizkuntzako erabiltzaileekin ama-hizkuntzan diharduten hiztunekin solasean aritzeko,
nahi gabe haiei barre eragin gabe edo haiek gogaitu gabe eta haiek xede-hizkuntzako ama-hizkuntza duen beste
hiztun/zeinu-egile trebe batekin norbaitekin izango luketen portaera aldatzera behartu gabe.
Eztabaida informala (lagunekin) (lagunartekoa)
B2
Gai da xede-hizkuntzan ama-hizkuntzan diharduten hiztunen/zeinu-egileen arteko eztabaida bizien erritmoari
jarraitzeko.
B2
Gai da inguruko elkarrizketetan eztabaidetan esaten dena ulertzeko, ahaleginak eginez bada ere, baina zailgerta dakioke ama-hizkuntza duten horiek xede-hizkuntzako erabiltzaile batzuekiko elkarrizketan eztabaidan
eraginkortasunez jardutea, horiek beren diskurtsoa nolabait moldatzen ez dutenean haiekiko elkarrizketan
eraginkortasunez aritzea.
Elkarrizketa Eztabaida formalak eta laneko bilerak (bilerak)
C2
Gai da gai konplexuei buruzko eztabaida formaletan moldatzeko, argudio ongi antolatuak eta erakargarriak erabiliz,
erabilitako hizkuntza ama-hizkuntza dutenei beste partaideei inolako eragozpenik sortu gabe.
Elkarrizketak egitea eta elkarrizketatua izatea
C2
Gai da elkarrizketan berari dagokion partea ongi aurkezteko, diskurtsoa esaten duena egituratzeko eta
autoritatez eta erabateko jariotasunez aritzeko, ahalegin handirik gabe, elkarrizketatzaile izan edo elkarrizketatu
izan, ama-hizkuntzan diharduenari beste parte-hartzaileei inolako eragozpenik sortu gabe.
Egokitasun soziolinguistikoa
C2
Eraginkortasunez egin dezake Gai da xede-hizkuntzako hiztunen/zeinu-egileen eta bere jatorrizko komunitateko
kideen arteko bitartekotza eraginkortasunez egiteko, desberdintasun soziokulturalak eta soziolinguistikoak kontuan
hartuta.
C2
Ongi jabetzen da xede-hizkuntzako gaitasun handiko hiztunek/zeinu-egileek ama-hizkuntza dutenek erabiltzen
duten hizkuntzaren inplikazio soziolinguistikoez eta soziokulturalez ia guztiez, eta badaki nola erreakzionatu
inplikazio horien aurrean.
B2
Gai da ama-hizkuntza dutenekin xede-hizkuntzako erabiltzaileekin harremanak izateko, nahi gabe haiei barre eragin
gabe edo eragozpenik sortu gabe, eta xede-hizkuntzako ama-hizkuntza duen beste hiztun trebe batekin norbaitekinizango luketen portaera aldatzera behartu gabe.
Ahozko Jariotasuna
B2
Gai da elkarrizketan jariotasunez eta bat-batekotasunez jarduteko, eta horri esker gai da xede-hizkuntzan amahizkuntzan diharduten erabiltzaileekin hiztunekin elkarreragin erregularra izateko, alderdi bati nahiz bestearitentsiorik sortu gabe.

261. orrialdea

8. eranskina:
DESKRIPTORE GEHIGARRIAK
Bitartekotzako deskriptoreak sortzeko proiektuaren baitan garatu, balioztatu eta kalibratu ziren eranskin honetan
bildutako deskriptoreak. Nolanahi ere, liburu honetako eskaletatik kanpo utzi dira errepikakorrak zirelako,
maila nahikotarako deskriptorerik sortu ezin izan zelako edo aholkularitza-fasean egindako iruzkinen ondorioz.
Deskriptore gehigarrien bankuan txertatuko dira, zeina Europako Kontseiluaren webgunean baitago.

ESKALAKInterpretazioa
Oharra: Hizkuntzen arteko bitartekotza egiten den edozein kasutan bezalaxe, baliteke erabiltzaileek dagozkien
hizkuntzak zehaztu nahi izatea; hona hemen C2 mailako deskriptore baten adibidea:
Gai da alemanezko diskurtso formal eta konplexuen frantsesezko interpretazio ia guztiz zehatzak egiteko, aldi berean edo
esan ostean, hizlariak esan nahi zuena fideltasunez adieraziz eta haren estiloa, erregistroa eta testuinguru kulturala islatuz,ezer kendu edo gehitu gabe.
Gai da diskurtso formal eta konplexuen interpretazio ia guztiz zehatzak egiteko, aldi berean edo esanostean, hizlariak esan nahi zuena fideltasunez adieraziz eta haren estiloa, erregistroa eta testuinguru
kulturala islatuz, ezer kendu edo gehitu gabe.
C2

Gai da, egoera informaletan, gai orokor zein espezializatuen sorta zabal bati buruz esan direnak aldi
berean edo esan ostean interpretatzeko, jariotasunez, hizkuntza argi eta ongi egituratuan, eta estiloaren,erregistroaren eta esanahiaren ñabardura sotilak zehatz adieraziz.
Gai da interpretazioak egiteko, aldi berean zein esan ostean, aurreikusi ezineko zailtasunei aurre eginez,
eta, mezu nagusiaz gainera, ñabardura eta aipamen kultural ugari adieraziz, baina baliteke bere esateko
era, batzuetan, egokitasun-arauekin bat ez etortzea.

C1

Gai da esan osteko interpretazioak jariotasunez egiteko, interes pertsonaleko, lanarekin lotutako eta
ikasketekin lotutako gaien sorta zabal bati buruz, informazio garrantzitsua argi eta labur adieraziz.
Gai da, elkarrizketa batean, bitartekotza egiteko, informazio konplexua adieraziz, bi alderdiei oinarrizko
informazioaren berri emanez eta, beharrezkoa baldin bada, azalpenak eskatuz edo gaiari lotutako
galderak eginez.
Gai da ongietorri-hitzaldiak, pasadizoak eta aurkezpenak, bere eremuari lotuak, esan osteaninterpretatzeko, baldin eta hizlaria sarritan geratzen bada eta horretarako tartea ematen badio.

B2

Gai da esan osteko interpretazioak egiteko, interes orokorreko edo bere eremuko gaiei buruz, adierazpen
eta ikuspuntu garrantzitsuak adieraziz, baldin eta hizlaria sarritan geratzen bada, horretarako tartea
emanez, eta beharrezko azalpenak ematen baditu.
Gai da, elkarrizketa batean, informazio xehea modu fidagarrian interpretatzeko eta adierazteko, baita
informazio gehigarria emateko ere, baina baliteke esamolde egokiaren bila aritu behar izatea eta,
batzuetan, formulazio batzuk azaltzeko eskatu beharko du.
Gai da, elkarrizketa batean, gertaerei buruzko informazio argia interpretatu eta adierazteko, baldin eta
aldez aurretik prestatu badezake eta hiztunek argi ahoskatzen badute, eguneroko hizkuntza erabiliz.

B1

Gai da bere intereseko edo interes orokorreko gaiei buruzkoak interpretatzeko, modu informalean, baldin
eta hiztunek argi eta hizkuntza estandarrean hitz egiten badute, eta azalpenak eskatu eta etenaldiak eginbaditzake, gauzak nola adierazi pentsatzeko.
Gai da eguneroko egoeretan interpretazioak egiteko, oinarrizko informazioa adieraziz, baldin eta hiztunek
argi eta hizkuntza estandarrean hitz egiten badute eta azalpenak emateko edo zerbait errepikatzeko
eskatu badezake.

A2

Gai da interpretazio informalak egiteko eguneroko eta aurreikusteko moduko egoeretan, nahi eta behar
pertsonalei buruzko informazioa hartuz eta emanez, baldin eta hiztunek formulatzen laguntzen badiote.
Gai da, elkarrizketa batean, interpretazio sinpleak egiteko, gai ezagunei buruzko informazio argia
adieraziz, baldin eta aldez aurretik presta badezake eta hizlariek argi ahoskatzen badute.
Gai da honako hau modu sinple batean adierazteko: beste norbaitek interpretazio-lanak egin ditzakeela.

263. orrialdea

A1

Gai da, hitz eta keinu sinpleak erabiliz, hirugarren batek egoera jakin batean dituen oinarrizko beharrak
adierazteko.

AurreA1

Ez dago deskriptorerik.

Ahoskeraren kontrola: soinuak ezagutzea
C2

Gai da ahoskerari lotutako ezaugarri erregional edo aldaera soziolinguistiko esanguratsuak nahita eta
egoki txertatzeko.

C1

Ahoskerari lotutako ezaugarri erregionalak edo aldaera soziolinguistikoak ezagutzen ditu eta gai daesanguratsuenak bere jardunean txertatzeko.

B2

Gai da hitz arruntak ezagutzeko, bera ohituta dagoen aldaera erregionalean ez baizik beste aldaera batean
ahoskatzen direnean.

B1

Gai da, ahoskeraren aldaera erregional baten ondorioz esaten dena ulertzeko zailtasunak dituenean,horretaz konturatzeko.

BANAKAKO DESKRIPTOREAK
Online elkarrizketak eta eztabaidak
C2

Gai da online eztabaida batean egiten dituen iruzkinen eraginak indartzeko, lagunarteko hizkera, umorea,
laburdura idiomatikoak edota erregistro berezitua zehaztasunez erabiliz.

C1

Gai da, bere eremuarekin lotutako gai konplexu edo espezializatuei buruzko online elkarrizketa batean,
bere iritziak eta ideiak zehaztasunez adierazteko, argudio-ildo konplexuak aurkeztuz eta halakoei
erantzunez, eta ziurtasunez, gainera.
Gai da online egindako iruzkinak jarrera kritikoz aztertzeko eta erantzun negatiboak diplomaziaz
adierazteko.

B2+

Gai da onlineko giro ezberdinetan harremanak hasteko eta izateko, hizkuntza jariotasunez erabiliz eta
esperientziak partekatuz, elkarreragina garatzeko galdera egokiak eginez.

B2

Gai da online eztabaida batean argudioak garatzeko, ikuspuntu jakin baten aldeko edo aurkako arrazoiak
emanez, baina baliteke ekarpen batzuk errepikakorrak suertatzea.
Gai da Internet bidezko argitalpen pertsonaletan emozioak adierazteko, gertaera eta esperientziek izan
duten garrantzia pertsonala azpimarratuz eta iruzkinei malgutasunez erantzunez.
Gai da, erantzun egoki bat emanez, online eztabaidetan sor daitezkeen gaizki-ulertuak konpontzeko.

B1

Gai da Internet bidezko elkarrizketa sinpleak abiatu, izan eta bukatzeko, ezagutzen dituen gaiei buruz,
baina baliteke tarteka etenak egin behar izatea, denbora errealean erantzuteko.

A2

Gai da nola sentitzen den edo zer egiten ari den Interneten adierazteko, formulazko esapideak erabiliz, eta
gai da iruzkinei erantzuteko, eskerrak emanez edo barkamena eskatuz, modu sinplean.

AurreA1

Gai da Internet bidez harreman sozial oinarrizkoak abiatzeko, “kaixo” eta “agur” esateko balio duten
eguneroko adeitasun-formula arruntak erabiliz.

Helburu bat lortzeko transakzioak eta elkarlana
C1

Gai da Internet bidezko elkarlan-ekintzetan edo transakzioetan sortzen diren komunikazio-arazoak eta auzi
kulturalak eraginkortasunez bideratzeko, bere erregistroa modu egokian moldatuz.

A2+

Gai da solaskide batekin oinarrizko informazioa trukatzeko, Internet bidez, arazo bat konpontzeko edo
elkarlaneko ataza sinple bat gauzatzeko helburuarekin.

264. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Giro positiboa sortzea
B2

Gai da babes-giroa sortzeko, bertan ideiak eta praktikak lasai trukatu daitezen, azalpen argiak emanez
eta jendeari aipagai den gaia aztertzeko eta hartaz eztabaidatzeko adorea emanez, gaia haienesperientziarekin lotuz.
Gai da egoera batean umorea egoki erabiltzeko (adibidez, pasadizo bat, txantxa bat edo iruzkin arin bat
eginez), eta, hala, giro positiboa sortzeko edo publikoaren arreta berbideratzeko.
Gai da, babes praktikoa eta emozionala emanez, giro positiboa sortu eta parte-hartzea sustatzeko.

B1

Gai da aldeko giroa sortzeko, jendea agurtzeko eta haiei ongietorria emateko duen moduaren bidez eta
interesa erakusten duten galderak eginez.

Testuak prozesatzea, ahoz edo zeinuz
C1

Gai da testu konplexuetan, bere intereseko eremuekin edo espezializazioarekin zerikusia izan zein ez,
agertzen diren ideia nagusiak argi eta jariotasunez laburtzeko, hizkuntza ongi egituratuz.
Gai da gai orokor eta espezializatuen sorta zabal bati buruzko testu konplexuetan –ahozkoak zein
idatzizkoak– agertzen den informazioa eta argudioak argi eta jariotasunez laburtzeko, diskurtsoa ongi
egituratuz.

B2+

Gai da hizlarien iritzi eta helburu inplizituak, baita jarrerak ere, azaltzeko.

B1+

Gai da bere intereseko eremuarekin lotuta dagoen informazio konkretua laburtzeko eta horri buruzko
iruzkinak egiteko.

Testuak prozesatzea, idatziz
B1

Gai da bere intereseko edo interes orokorreko gaiei buruzko testu informatibo argietan biltzen diren ideia
nagusiak idatziz laburtzeko.
Gai da bere intereseko testu informatiboetan –ahozkoak zein idatzizkoak– biltzen diren ideia nagusiak
idatziz laburtzeko, formulazio sinpleak erabiliz eta hiztegia erabiliz.

Informazioa bisualki adieraztea
B2

Gai da kontzeptu abstraktuak ulertarazteko, horiek modu bisualean erakutsiz (adibidez, mapa mentalen,koadroen, grafikoen eta abarren bidez), eta gai da ulermena errazteko, ideien arteko loturak azpimarratuz
eta azalduz.
Gai da informazioa modu bisualean adierazteko (antolaketa grafikoak erabiliz, hala nola mapa mentalak,koadroak, grafikoak eta abar), hartara, errazago uler daitezen kontzeptu giltzarriak eta horien arteko
harremanak (adibidez, arazoa-konponbidea, konparatu-kontrastatu).
Gai da, testu batetik abiatuta, grafiko bat sortu eta testuko ideia nagusiak horren bidez adierazteko(adibidez, mapa mental baten edo grafiko baten bidez), hartara, jendeak testuko kontzeptuak uler ditzan.
Gai da kontzeptu abstraktuei lotutako ideia giltzarriak errazago ulertzeko moduan adierazteko, informazioa
modu bisualean emanez (adibidez, mapa mentalak, koadroak edo grafikoak erabiliz).
Gai da kontzeptu edo prozedura bat modu bisualean adierazteko, datuen arteko harremanak modu
esplizituan islatzeko eran (adibidez, grafikoen bidez, kausa eta efektua islatzen duten koadroak erabiliz,
arazoa eta konponbidea erakutsiz).

B1

Gai da, marrazkiak edo baliabide grafikoak erabiliz, kontzeptu baten oinarrizko gakoak edo prozedura argi
bateko urrats nagusiak adierazteko.
Gai da informazio zehatza argitasunez adierazteko, baliabide grafikoen bidez (adibidez, PowerPointerako programa batekin konparazioak eginez: lehen eta orain, abantailak eta desabantailak, arazoak eta
konponbidea).
Gai da marrazki edo diagrama bat sortu eta, horren bidez, erabilera arrunteko hizkuntzan idatzita dagoen
testu sinple bat adierazteko.

Deskriptore gehigarriak 265. orrialdea

Sormenezko testuei buruzko iritzi pertsonalak adieraztea (literatura barne)
A2+

Gai da literatur lan batetik bereziki gustatu zaizkion pasarte sinpleak aukeratzeko, aipu gisa erabiltzeko.

A2

Gai da, esaldi sinpleak erabiliz, literatur lan batek zer sentiarazi dion azaltzeko.

Sormenezko testuen analisia eta kritika (literatura barne)
C2

Gai da testu literario konplexuak aztertzeko, esanahiak, iritziak eta jarrera inplizituak identifikatuz.

C1

Gai da baliabide literario edo erretorikoek irakurlearen gainean duten eragina azaltzeko, adibidez, zereratan aldatzen duen autoreak estiloa, adierazi nahi duen aldartearen arabera.

Elkarreragina eta elkarlana bideratzea
B2+

Gai da jendea parte hartzera gonbidatzeko, gaiak aurkezteko edo ekarpenak kudeatzeko, bere gaitasun
akademiko edo profesionalaren haritik betiere.

B2+

Gai da taldeko lanean sortu diren ideiak eta erabakiak biltzeko, horiek taldearekin eztabaidatzeko eta
txosten egituratu bat osoko bilkuran aurkezteko.

B2

Gai da arazoak konpontzeko elkarlan-jarduera bat, beste pertsona batek abiatu duena, berak jarraitzeko.

Esanahia eraikitzeko elkarlana
B2+

Gai da ideia nagusiak laburtzeko, eztabaidaren amaierarantz jotzeko.

Elkarreragina kudeatzea
B2+

Gai da, talde batean, arazoak bideratzeko edo parte-hartzaileen bazterketa eragozteko.

B2

Gai da, jarraibide argiak emanez, binakako eta taldeko lana antolatzeko eta lan hori ixteko, laburpentxostenak osoko bilkuran aurkeztuz.

Solas kontzeptuala bultzatzea
B2+

Gai da solaskideen jarduna modu ez-intrusiboan eta eraginkortasunez ikuskatzeko, oharrak idatziz eta,
gero, feedback argia eskainiz.
Gai da taldeko lana ikuskatzeko, ondo egindako lanaren ezaugarriak nabarmenduz eta kideen arteko
ebaluazioa hauspotuz.
Gai da talde txikitako elkarrizketak ikuskatzeko, hartara, ideiak trukatzeaz gainera, argudio- edo ikerketaildoak garatu ditzaten.

B2

Gai da informazioa aurkezteko eta jendeari informazio hori independentziaz erabil dezaten agintzeko,
arazoak konpontzeko moduan.

266. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Espazio kulturaniztunak bideratzea
C1

Gai da komunikazio-arauak eta horiek diskurtsoaren prozesuan izan ditzaketen ondorioak identifikatzeko,
bere jarduna horren arabera moldatzeko eta “arauak” ezartzeko, hartara, kulturen arteko komunikazio
eraginkorra sustatzeko.
Gai da, kulturen arteko auziak kontuan hartu behar diren egoeretan eta atazak elkarlanean bete behar
direnean, malgutasunez eta eraginkortasunez jarduteko, taldeetako bere kidetza baliatu arren, orekari eta
distantziari eusteko.

B2+

Gai da, enpatiaz, pertsona baten ikuspuntua, pentsamoldea eta sentipenak irudikatzeko, hitzen eta
ekintzen bidez modu egokian erantzute aldera.

B2

Gai da harreman bat izateko beste kultura batzuetako kideekin, eta haiei interesa eta enpatia adierazteko,
galderak eginez, ados dagoela adieraziz, eta haien premia emozionalak eta praktikoak identifikatuz.
Gai da eztabaida hauspotzeko, inor menderatu gabe, ideia, sentipen eta ikuspuntu ezberdinak ulertzen eta
estimatzen dituela adieraziz, eta parte-hartzaileei gonbidapena luzatuz, besteen ideiak garatu ditzaten eta
horiei buruzko beren ekarpenak egin ditzaten.
Gai da ulermen partekatua sortzen laguntzeko, zuzeneko eta zeharkako komunikazioa eta komunikazioa
esplizitu edo inplizitua erabiliz.

Komunikazioa bideratzea egoera delikatuetan eta desadostasunetan
B2+

Gai da egoera egoera delikatuei eta desadostasunei buruzko elkarrizketak bideratzeko, konpondu
beharreko auzi nagusiak laburbilduz.
Gai da, galdera ireki eta neutralak eginez, auzi arantzatsuei buruzko informazioa eskuratu eta balizko
enbarazu- edo irain-sentipenak minimizatzeko.
Gai da, errepikapenak eta parafrasiak baliatuz, alderdi bakoitzak akordio bat lortzeko jarri dituen baldintzak
xehe ulertzen dituela erakusteko.
Gai da egoera delikatu baten edo desadostasun baten oinarria azaltzeko, egin diren adierazpenak
errepikatuz eta laburbilduz.
Gai da, negoziazio batean, interesak eta helburuak argitzeko, giro neutral bat sortzen laguntzen duten
galderak irekiak eginez.
Gai da eztabaida edo desadostasun bat bideratzeko, arazoaren oinarriak azalduz, argudio-ildoen berriemanez, konpondu beharreko oinarrizko auziak laburbilduz eta komunean dituzten puntuak identifikatuz.
Gai da ados ez dauden alderdiei konponbide posibleak kontuan hartzen laguntzeko, konponbide
bakoitzaren abantailak eta desabantailak neurtuz.
Gai da, desadostasun batean, alderdi batek duen jarrera aztertu eta auziari beste ikuspegi batetik heltzera
gonbidatzeko, bere argudioak taldeak adierazi duen helburuarekin lotuz.

B2

Gai da adostu denaren muina laburbiltzeko.

Aurreko ezagutzarekin lotzea
B2

Gai da, aurkezpen bisualak eskainiz eta azalduz (hala nola diagramak, koadroak edo grafikoak erabiliz),
jendeari erakusteko nolako lotura duen zerbaitek eta haien aurreko ezagutzak.
Gai da jendeari argi azaltzeko zer lotura duen berri gisa aurkeztuko den zerbaitek batek eta haien aurreko
ezagutzak.

Informazio zaila zehaztea
C1

Gai da auzi konplexu bat errazago ulertzeko moduan azaltzeko, urratsen kate bat edo argudio-ildo bat
oinarritzat hartuz eta ideia gakoak laburbilduz.

Deskriptore gehigarriak 267. orrialdea

Hizkuntza egokitzea
C1

Gai da idatzizko testu konplexu batean agertzen den informazioa (adib., artikulu zientifiko batean agertzenden informazioa) errazago ulertzeko moduan adierazteko, edukia beste genero eta erregistro batean
aurkeztuz.

B2+

Gai da artikulazioa, esaldien azentua, intonazioa, abiadura eta bolumena moldatzeko, alderdi
garrantzitsuak azpimarratzearren eta gaia aldatu dela adieraztearren.
Gai da ahozko zein idatzizko testu konplexuetan agertzen diren kontzeptu zailak errazago ulertzeko
moduan adierazteko, parafrasiak eginez.

B1+

Gai da, parafrasiak eginez, gai ezagun bati buruzko testu baten edukia –testua ahozkoa zein idatzizkoa
izan– modu sinplifikatu eta zehatzagoan adierazteko.

Testu trinkoei buruzko azalpen gehigarriak ematea
B2

Gai da testu batean agertzen diren hitz ezezagunak ulertzen laguntzeko, antzeko hitzak erabiltzen diren
adibide gehigarriak emanez.

Testu baten ideia nagusiak nabarmentzea
C1

Gai da jatorrizko testu konplexu bat berridatzi eta berrantolatzeko, xede-hartzaileei gehien interesatuko
zaizkien ideietan arreta jartzeko moduan.

B2

Gai da xede-testuko zati ezberdinetako informazio esanguratsua hartu eta antolatzeko, hartzaileak ideia
nagusiak hobetu ulertu ditzan.
Gai da xede-testuko zati ezberdinetako informazioa hartu eta antolatzeko, bertan biltzen direnkonparazioak eta argudioak errazago ulertzeko eran.
Gai da testuan dauden errepikapenak eta digresioak ezabatzeko, oinarrizko mezua errazago irits dadin.

Errepertorio kulturaniztunean oinarritzea
C2

Gai da, hala aurrez aurre nola idatziz, estrategia komunikatibo sofistikatuen sorta zabal bat
eraginkortasunez erabili eta honako hauek modu kulturalki egokian egiteko: agindu, argudioak eman,zerbait egiteko konbentzitu, zerbait ez egiteko konbentzitu, negoziatu, aholkuak eman eta enpatia
erakutsi.

B2+

Gai da kulturen arteko antzekotasunez eta aldeez dakiena erabili eta, hala, kulturen arteko komunikazio
eraginkorra bideratzeko, hala eremu pertsonalean nola lanean.

B2+

Gai da komunikazioan egoki jarduteko, testuinguruari dagozkion arauak eta erritualak, hitzezkoak zein
hitzezkoak ez direnak, betez eta sortzen diren zailtasun gehienei aurre eginez.

B2

Gai da estereotipo kulturalak identifikatzeko –onuragarriak zein baztertzaileak– eta estereotipo horiek bere
edo besteen jarreran nola eragiten duten deskribatzeko.
Gai da akulturazioaren eta bere kulturari eusteko ahaleginaren artean izaten den egokitze-prozesuan zernolako oreka gordetzen duen aztertzeko eta azaltzeko.
Gai da bere jarrera eta hitzezko jarduna testuinguru kultural berrietara moldatzeko, itsusitzat har
daitezkeela badakien jarrerak bazter utziz.
Gai da kulturari lotutako iritzi, praktika, sinesmen eta balioei buruz egiten duen interpretazioa azaltzeko,
bere kulturaren eta beste kultura batzuen arteko antzekotasunak eta aldeak nabarmenduz.

B2

Gai da ezberdintasun kulturalei buruz hitz egiteko, bere esperientzia eta tradizioekin konparaketa sakonak
eginez.
Gai da kulturen arteko auziak kontuan hartu behar diren egoeretan eraginkortasunez jarduteko eta ataza
bat elkarlanean burutzeko.
Gai da, kulturarteko topaketa batean elkarlanean ari dela, arau eta praktika kultural nagusiei buruz
ikertzeko, eta, ondoren, ezagutza hori denbora errealeko elkarreraginaren mugen pean erabiltzeko.

Ulermen eleaniztuna
A2

Gai da erraz identifikatzeko moduko hitzak erabiltzeko (adibidez, nazioarteko esapideak, erro bera duten
hizkuntza ezberdinetako hitzak –bankua, musika…), eta, hala, testu baten esanahiari buruzko hipotesiak
egiteko.

268. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Errepertorio eleaniztunean oinarritzea
C2

Gai da, indar erretorikoa indartze aldera, bere errepertorio eleaniztuneko beste hizkuntzetako metaforak eta
esapideak maileguan hartzeko, horiek behar adina garatuz, birformulatuz eta azalduz.

C1

Gai da beste hizkuntza bateko txiste bat kontatzeko, jatorrizko hizkuntzako zirtoari eutsiz –txistearenzentzua hor datzalako– eta ulertu ez dutenei txistea azalduz.

B2

Gai da ulertzeko gai den hizkuntza batean edo gehiagotan bere inguruan izaten ari diren elkarrizketak
ulertzeko, eta bere ekarpena egiteko solaskide batek edo gehiagok ulertzen duten hizkuntza batean.
Gai da talde-lan eleaniztun batean ideien garapenari laguntzeko eta ulermena sustatzeko, taldekideek
erabiltzen dituzten bere errepertorio eleaniztuneko hizkuntzak malgutasunez erabiliz.
Gai da bere errepertorio eleaniztuneko bi hizkuntzatan edo gehiagotan jarduteko, solaskideei nork bere
hizkuntza malgutasunez erabiltzera gonbidatuz.
Gai da talde eleaniztun bateko elkarreragina bideratzeko eta taldekideek ekarpenak nork bere hizkuntzan
egin ditzaten hauspotzeko, istorio edo gertakizun bat bere errepertorio eleaniztuneko hizkuntza batean
kontatuz, eta, gero, gauza bera beste hizkuntza batean azalduz.
Gai da bere errepertorio eleaniztuneko beste hizkuntza bateko esamolde bat erabiltzeko, eta beharrezkoa
izanez gero, horren esanahia azaltzeko, baldin eta elkarrizketan erabiltzen ari diren hizkuntzan ez badago
berak adierazi nahi duena zehatz adierazten duen esapiderik.

B1

Gai da solaskideak hitz egiten duen beste hizkuntza bateko hitz egoki bat erabiltzeko, baldin eta ez bazaio
esamolde aproposik bururatzen elkarrizketan erabiltzen ari diren hizkuntzan.

ZEINU-HIZKUNTZAKO GAITASUNAK
Zeinu-hizkuntzako errepertorioa
C2

Gai da fenomeno bat, adibidez, identifikatu gabeko objektu hegalari bat, modu sortzaile eta abstraktuan
deskribatzeko.

C1

Gai da zeinu original eta artistikoak sortzeko, hiztegi ezagunetik harago joanez.

B2+

Gai da zerbaiten hainbat alderdi zehaztasunez azaltzeko.
Gai da erabaki batek ekarriko dituen ondorioak zehaztasunez azaltzeko.

B2

Gai da zeharkako diskurtsoa zeinu bidez adierazteko (zeharkako galderak, eskakizunak, nahiak eta
aginduak).
Gai da bozkatuko den proposamena laburtzeko, modu errazagoan eta hitz gakoen bidez formulatuz.
Gai da zer nahi duen argi eta zehaztasunez adierazteko, hiztegiaren mugak gorabehera.
Gai da zeinuak aldatzeko, eskuz eta ez eskuz.

B1+

Gai da, konparazioaren bidez, jendearen edo gauzen ezaugarriak deskribatzeko.
Zeinu-hizkuntzaren kulturarekin lotutako zeinuzko esamolde zehatzak ezagutzen ditu.
Gai da auzi baten abantailez eta desabantailez jarduteko.

B1

Gai da izaki bizidunen jarrerak imitatzeko (jendea, animaliak), egituratutako jarduerak erabiliz.
Gai da bisitatu dituen lekuak esaldi sinpleen bidez deskribatzeko (oporretan, esaterako).
Gai da parafrasien bidez kontzeptuei heltzeko, nahiz eta kontzeptu horien zeinurik egokiena zein den jakin
ez.

A2+

Gai da zerbait modu ulergarrian azaltzeko.

A2

Gai da zeinuzko testu sinple bat ulertzeko, hiztegi mugatua izan arren.
Gai da zeinu lexikalez animaliak adierazteko.
Gai da berriki sortu diren zeinuak egoki egiteko, adibidez, pertsona edo koloreei dagozkien zeinuak.

Deskriptore gehigarriak 269. orrialdea

A1

Gai da elkarrizketa bateko esamolde arruntak ulertzeko (adibidez, agurrak edo eskerrak).
Gai da hilabete, egun, zenbaki eta denborei dagozkien zeinu lexikalak ulertzeko.
Gai da zeinu-hizkuntzan egindako agurrak ulertzeko.
Gai da animaliei dagozkien zeinu lexikalizatuak ulertzeko.
Gai da argibide, azalpen eta arrazoien adierazpen errazei jarraitzeko.
Gai da testuinguruari ondo egokitzen zaizkion ahozko formak sinpleak erabiltzeko.

Zuzentasun diagramatikala
C1

Gai da objektuen eta izaki bizidunen mugimenduak adierazteko (adibidez, animalien ibilera).

B2+

Gai da konparazioak egiteko (…-en berdina; … ez bezalakoa).

B1+

Gai da, zeinu produktiboak erabiliz, plurala osatzeko.

B1

Gai da ezezkoa hainbat modutara adierazteko.

A1

Gai da baieztapen errazak ulertzeko.

Egokitasun soziolinguistikoa eta errepertorio kulturala

C1

Gai da adierazpen bat erregisto soziokultural bati esleitzeko.

B2+

Gai da tokiko ohitura eta arau soziokulturalak azaltzeko, adibidez hauteskundeetako prozedura.

Gai da lege garrantzitsuetako, organizazioetako eta gorren erakundeetako izendapenak ulertzeko(adibidez, WFDYS [World Federation of the Deaf Youth Section] edo EFSLI [European Forum of Sign Language
Interpreters]).
Gai da gorren komunitateetarako eta zeinu-hizkuntzarako garrantzitsuak diren pertsonak izendatzeko(herrialdean eta nazioartean).
Gai da bere herrialdeko data, pertsona eta instituzio garrantzitsuak (zeharkako diskurtsoan) aipatzeko.

B1+

Gai da presente dauden pertsonak zuhurtasunez aipatzeko, adibidez, zeinu-espazio txikiago bat erabiliz
edo hatz erakuslearen parean esku bat ipiniz, hartara, ez dadin garbi ikusi nori seinalatzen ari den.
Gai da bere herrialdean zeinu-hizkuntzarekin zerikusia duten instituzio, arau eta erregelamendu
garrantzitsuak aipatzeko.

B1

Bere herrialdeko gobernu-sail eta alderdi politiko garrantzitsuen izenak ezagutzen ditu.
Jende gorrarentzat garrantzitsuak diren erakundeak ezagutzen ditu (adibidez, gorren kontseilu nazionala,elkarteak).
Bere herrialdean erabiltzen diren zeinu-hizkuntzen egoera ezagutzen du (adibidez, Suitzan 3 zeinuhizkuntza daudela, eta suitzar-alemaniar zeinu-hizkuntzak 5 dialekto dituela).

Zeinuzko testuaren egitura
B2+

Gai da istorio bat hasieratik bukaerara kontatzeko, kanpoan zatirik utzi gabe.
Gai da zerbait deskribatzen ari denean kokapen espazialean ordena kanonikoa betetzeko (adibidez,
objektu handi mugiezinak objektu txiki mugiezinen aurretik izendatuz eta objektu mugikorrak estatikoen
ondoren aurkeztuz).

B2

Gai da garapen-ildo argi bati jarraitzen dion testu bat sortzeko.
Gai da film baten, ipuin ilustratu baten edo kontakizun baten argumentua kontatzeko.
Gai da behar-beharrezkoa den informazioa neurri egokian adierazteko eta garrantzitsuak ez direnelementuak alde batera uzteko.
Gai da zeinuak jariotasunez lotzeko, testu labur koherente bat sortuz.
Gai da besteen iritziak konparatzeko eta kontuan hartzeko.

270. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

B1+

Gai da, esperientzia pertsonalak adibide gisa jarriz, argudio bat sendotzeko.

B1

Gai da, pertsona, pertsonaia, edo animalia bat deskribatzen ari denean, ikus daitezkeen ezaugarriak ordena
egokian zerrendatzeko (adibidez, burutik hasi eta oinetaraino).
Gai da testu bati buruzko funtsezko galderei argi erantzuteko.

Kokapena eta ikuspegiak
C2tik
gora

Gai da zeinuzko formen eta tekniken sorta zabal bat modu artistikoan erabiltzeko.

C1

Gai da gertakariak eta hurbileko inguruak sortarazitako sentimenduak lotzeko (adibidez, egunsentia eta
alaitasun-sentimendua).

B2

Gai da jendea konbentzitzeko, adibidez ekitaldi batean izena emateko.

B1+

Gai da testu baterako beharrezkoak diren baldintzak ezartzeko (argia, atzealdea, gelako giroa).

A2

Gai da emozioak eskuzkoak ez diren bitartekoez adierazteko.

Hizkuntza-kontzientzia eta interpretazioa
C2

Gai da justifikazio-mota desberdinak bereizteko eta ebaluatzeko, adibidez, logikoa, morala eta
pragmatikoa.
Gai da atzemateko ondorio jakin bat lortzeko zeinu-egilea gai baten banakako alderdiak puzten ari dela.
Gai da sentimenduen eta pentsamenduen irudikapen artistikoak ulertzeko.

C1

Gai da gaiari buruzko hiztegi zehatza testuinguruaren arabera jasotzeko.
Gai da testu konplexu baten ideia nagusiak atzemateko, nahiz eta xehetasun zehatzak ulertzeko jauzi
batzuk izan.
Gai da jardueran murgildu ahal izateko testu batek beharrezkoak diren tentsio-elementuak dituen ala ez
epaitzeko.
Gai da testuen sofistikazio estilistikoa epaitzeko.
Gai da testu baten edukia eta aurreikusitako efektu emozionala ulertu eta azaltzeko.

B2+

Gai da gertaerak eta iritziak bereizteko.
Gai da azaltzeko zergatik testu batek liluratzen duen.

B2

Gai da pertsona edo pertsonaia bat identifikatzeko, zeinu-egilearen nortasunaren ezaugarriak edo mimikabidez azaldutako portaera edo hark adierazitakoa interpretatuz (adibidez, pertsona lotsati batek beste
aldera begiratzeko joera duela, pertsona kanporakoi batek agurtu egiten duela sartzean).
Gai da beste pertsonen iritzien deskribapena eta testuaren ekoizlearen iritzi pertsonala bereizteko.
Gai da txosten batetik funtsezko informazioa ateratzeko eta kronologikoki ordenatzeko.

B1+

Gai da gai bati buruz solaskidearen iritzia ulertu eta azaltzeko.
Gai da testu bati buruz bere iritzia emateko.

Prozesatze-abiaduraC2

Gai da xehetasun garrantzitsuak azkar ateratzeko, baita zeinu-hizkuntzako testu luzeetatik ere.

Deskriptore gehigarriak 271. orrialdea

9. eranskina:
DESKRIPTORE BERRIAK SORTZEKOERABILI DIREN ITURRIAK
Abbe A., Gulick L. M. V. eta Herman J. L. (2007), Cross-cultural competence in army leaders: a conceptual and empirical foundation,
United States Army Research Institute for the Behavioral and Social Sciences, Arlington, VA. Hemen eskuragarri: www.dtic.
mil/docs/ citations/ADA476072, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Alberta Teachers of English as a Second Language (2005), Section 7. Intercultural Communicative Competence. ATESL Adult ESL
Curriculum Framework, Alberta Teachers of English as a Second Language, Figure 2, Adapted Intercultural Knowledge andSkills Strand of the Massachusetts Curriculum Framework. Hemen eskuragarri: www.atesl.ca/resources/resource-library/,
2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Alexander R. (2008), “Culture, dialogue and learning: an emerging pedagogy”, in Mercer N. eta Hodgkinson S. (ed.), Exploringtalk in schools, Sage, London, 91-114. or.
ALTE Can Do Statements 2001, D eranskina 2001eko EEMBan. Hemen eskuragarri: www.coe.int/en/web/common-europeanframework- reference-languages, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Association of American Colleges and Universities, Intercultural Knowledge and Competence Value Rubric. Hemen eskuragarri:www. aacu.org/value/rubrics/intercultural-knowledge, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Barrett M. (2013), “Intercultural competence: a distinctive hallmark of interculturalism?”, in Barrett M. (ed.), Interculturalism
and multiculturalism: similarities and differences, Council of Europe Publishing, Strasbourg, 147-68. or.
Barrett M. (2014), “Competences for democratic culture and intercultural dialogue (CDCID)”, 3rd meeting of the Ad hoc groupof experts, Strasbourg, Council of Europe, 16 and 17 June, Phase One of CDCID: Collation of Existing Competence Schemes,
CDCID 3/2014 – Doc.4.0.
Barrett M. et al. (2014), Developing intercultural competence through education, Pestalozzi Series 3. zenb,, Council of Europe
Publishing, Strasbourg. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/16808ce258, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Beacco J.-C., Porquier R. eta Bouquet S. (2004), Niveau B2 pour le français : Un référentiel, Didier, Paris. Beacco J.-C. et al. (2006),
Niveau A1.1 pour le français/référentiel DILF livre, Didier, Paris.
BULATS Summary of typical candidate abilities (global scale). Hemen eskuragarri: www.englishtest.it/wp-content/
uploads/2015/05/ Cambridge_English_BULATS_Sample_Certificate.pdf, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Byram M. (1997), Teaching and assessing intercultural communicative competence, Multilingual Matters, Clevedon, Somerset.
Cambridge Assessment Scales for Speaking. Ikus www.cambridgeenglish.org/exams-and-tests/cambridge-english-scale/,
2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Cambridge Common Scale for Writing: Overall Writing Scales. Adibidez, hemen eskuragarri: Cambridge English Business
Certificates. Handbook for teachers for exams from 2016. Hemen eskuragarri: www.cambridgeenglish.org/images/businessenglish-certificates- handbook-for-teachers.pdf, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Cambridge Overall Speaking Scales.
Cambridge Overall Writing Scales.
CARAP/FREPA, A Framework of Reference for Pluralistic Approaches to Languages and Cultures. Hemen eskuragarri: http://carap.
ecml.at, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
CEFR-J project for Japanese secondary school learners of English, 2011. Eguneraketa baterako ikus http://events.cambridgeenglish.
org/alte-2014/docs/presentations/alte2014-masashi-negishi.pdf, 2019ko irailaren 9an kontsultatua; ikus hau ere bai: Negishi,
Takada eta Tono (2013).

273. orrialdea

Center for Applied Linguistics, Washington DC. Itzultzeko asmoz 1992an bildutako deskriptoreak eta EEMBaren deskriptoreen
ikerketan deskriptore-bankuan jasota baina ez dira inoiz erabili.
Center für berufsbezogenen Sprachen, das Sprachen-Kompetenzzentrum der Sektion Berufsbildung des BMBF, Vienna.
CERCLES Portfolio descriptors, in Lenz P. eta Schneider G. (2004), “A bank of descriptors for self-assessment in European Language”.
Hemen eskuragarri: www.coe.int/en/web/common-european-framework-reference-languages/bank-of- supplementarydescriptors, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Common European Framework of Reference for Sign Languages: development of descriptors for Swiss-German Sign
Language. Swiss National Science Foundation research project. ZHAW: Zurich University of Applied Sciences, School ofApplied Linguistics, Institute of Language Competence.
Corcoll López C. eta González-Davies M. (2016), "Switching codes in the plurilingual classroom”, ELT Journal 70. zenb., 2016ko
urtarrilaren 1a, 67-77. or.
Council of Europe, Autobiography of intercultural encounters. Hemen eskuragarri: www.coe.int/lang-autobiography, 2019ko
irailaren 9an kontsultatua.
Creese A. eta Blackledge A. (2010), “Translanguaging in the bilingual classroom: a pedagogy for learning and teaching?”,
Modern Language Journal 94. libk., I zenb., 103-15. or.
Dunbar S. (1992), “Integrating language and content: a case study”, TESL Canada Journal 10. libk., 1. zenb., 62-70. or.
Eaquals (2008), Eaquals can do SIP: Eaquals/ALTE Portfolio Descriptor revision. Hemen eskuragarri: https://www.coe.int/en/web/common-european-framework-reference-languages/bank-of-supplementary-descriptors, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
ELTDU (1976), “Stages of attainment scale”, English Language Development Unit, Oxford University Press, Oxford.
Eurocentres adaptation of ELTDU scale. Ikus: www.eurocentres.com, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
European Language Portfolio Serial No. 1 (Prototype based closely on CEFR/Swiss project descriptors). Ikus: www.coe.int/
en/ web/portfolio, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
European Profiling Grid, EPG Project. Hemen eskuragarri: www.epg-project.eu, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Fantini A. eta Tirmizi A. (2006), “Exploring and assessing intercultural competence”, World Learning Publications, Paper 1,
http://digitalcollections.sit.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1001&context=worldlearning_publications, 2019ko uztailaren
17an kontsultatua.
Federal Bureau of Investigation, Washington DC. Itzultzeko asmoz 1992an bildutako deskriptoreak eta EEMBaren deskriptoreen
ikerketan deskriptore-bankuan jasota baina ez dira inoiz erabili.
Frau-Meigs D. (2007), “General Rapporteur’s report on the workshop on ‘Media literacy and human rights: education forsustainable democratic societies’”, Graz, Austria, 5 to 7 December 2007.
GCSE: UK General Certificate of Secondary Education, assessment criteria for English.
Glaboniat M. et al. (2005), Profile deutsch A1 – C2. Lernzielbestimmungen, Kannbeschreibungen, Kommunikative Mittel,
Langenscheidt, Munich.
Gollob R., Krapf P. eta Weidinger W. (ed.) (2010), Educating for democracy: background materials on democratic citizenshipand human rights education for teachers, Council of Europe Publishing, Strasbourg. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.
int/16802f727b, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Green A. (2012a), Language functions revisited: theoretical and empirical bases for language construct definition across the ability
range, English Profile Studies, Volume 2, UCLES/Cambridge University Press, Cambridge.
Green A. (2012b), “Performance conditions added to descriptors”, Language functions revisited: theoretical and empirical bases
for language construct definition across the ability range argitalpenaren eranskina. English Profile Studies, Volume 2, UCLES/
Cambridge University Press, Cambridge.
Grindal K. (1997), EDC: Basic Concepts and Core Competences: The approach in Norway, Council of Europe Publishing, Strasbourg.
GSE (Global Scale of English: Pearson). Hemen eskuragarri: www.pearson.com/english/about/gse/learning-objectives.html,
2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Hardman F. (2008), “Teachers’ use of feedback in whole-class and group-based talk”, in Mercer N. eta Hodgkinson S. (ed.),
Exploring talk in schools, Sage, London, 131-50. or.

274. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

HarmoS: EDK (Schweizerischer Konferenz der Kantonalen Erziehungsdirektoren) (2008), Projekt Bildungsstandards HarmoS:
Vorschläge für Basisstandards Fremdsprachen. Hemen eskuragarri: www.edk.ch/dyn/11659.php, 2019ko irailaren 9an
kontsultatua.
Himmelmann G. (2003), Zukunft, Fachidentität und Standards der politischen Bildung, Institut für Sozialwissenschaften, TU
Braunschweig, Braunschweig [argitaratu gabea. Hemen laburtua:, Byram, 2008, From foreign language education to education
for intercultural citizenship, Multilingual Matters, Toronto].
Hodel H., Pädagogischer Hochschule Luzern: Descriptors for Literature 2007. Descriptors for Literature 2013 (Komunikazio
pertsonala: eskola-garaiko helburuei buruzko HarmoS proiektu nazionalarekin lotuta garatzen ari den lana).
Huber J., Mompoint-Gaillard P. eta Lázár I. (ed.) (2014), TASKs for democracy: developing competences for sustainable democraticsocieties, Council of Europe Publishing, Strasbourg.
INCA Project (2004), Intercultural Competence Assessment, INCA Assessor Manual. Hemen eskuragarri: ec.europa.eu/
migrant-integration/ librarydoc/the-inca-project-intercultural-competence-assessment, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Interagency Language Roundtable, Scale of Proficiency. Hemen eskuragarri: www.govtilr.org, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Jørgensen J. N. et al. (2011), “Polylanguaging in superdiversity”, Diversities 13. libk., 2. zenb., 22-37. or. Hemen eskuragarri:www.unesco. org/shs/diversities/vol13/issue2/art2, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Karwacka-Vögele K. (2012), “Towards indicators for intercultural understanding”, in Huber J. (ed.), Intercultural competence forall: preparation for living in a heterogeneous world, Council of Europe Publishing, Strasbourg, 51-60. or.
King J. eta Chetty R. (2014), “Codeswitching: linguistic and literacy understanding of teaching dilemmas in multilingualclassrooms”, Linguistics and Education 25. libk., 40-50. or.
Koch L. [Swiss ELP 2000 (CH-2000)-ren egilekidea], Proposed additional descriptors for reading in a secondary school context(argitaratu gabea).
Lázár I. et al. (ed.), Developing and assessing intercultural communicative competence. A guide for language teachers and teacher
educators, Council of Europe Publishing, Strasbourg/Graz. Hemen eskuragarri: http://archive.ecml.at/mtp2/publications/
B1_ICCinTE_E_internet.pdf, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Lenz P. eta Berthele R. (2010), “Assessment in plurilingual and intercultural education”, Satellite Study No. 2. Honen osagarri:
Beacco J.-C. et al. (2016a), Guide for the development and implementation of curricula for plurilingual and intercultural education,
Language Policy Unit, Council of Europe, Strasbourg. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/16805a1e55, 2019ko irailaren
9an kontsultatua.59
Lewis G., Jones B. eta Baker C. (2012), “Translanguaging: developing its conceptualisation and contextualisation”, Educational
Research and Evaluation 18. libk., 7. zenb., 655-70. or.
LICI Project, Handbook: language in content instruction. Hemen eskuragarri: www.yumpu.com/en/document/view/17817415/
language-in-content-instruction-lici-project, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Lingualevel/IEF (Swiss) project for 13-15 year olds, 2009. Hemen eskuragarri: www.lingualevel.ch, 2019ko irailaren 9an
kontsultatua.
Lüdi G. (2014), "Dynamics and management of linguistic diversity in companies and institutes of higher education: resultsfrom the DYLAN project", in Gromes P. eta Hu A. (ed.), Plurilingual Education: policies – practices – language development,
Studies on Linguistic Diversity 3, John Benjamins, Hamburg, 113-18. or.
Mercer N. eta Dawes L. (2008), “The value of exploratory talk”, in Mercer N. eta Hodgkinson S. (ed.), Exploring talk in schools,
Sage, London, 55-72. or.
MIRIADI Project, Skills reference data on multilingual communication in intercomprehension. Hemen eskuragarri: www.
miriadi.net/ en/printpdf/book/export/html/746, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
National Institute for Dispute Resolution (1995), “Performance-based assessment: a methodology, for use in selecting, training
and evaluating mediators”, Washington DC. Hemen eskuragarri: www.convenor.com/uploads/2/3/4/8/23485882/method.
pdf, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.

59. “The right of learners to quality and equity in education – The role of linguistic and intercultural competence” dokumentua Politikafororako prestatu zen. Genevan, Suitzan izan zen foro hori, 2010eko azaroaren 2tik 4ra.

Deskriptore berriak sortzeko erabili diren iturriak 275. orrialdea

Negishi M., Takada T. eta Tono Y. (2013), “A progress report on the development of the CEFR-J”, in Galaczi E. D. eta Weir C.
J. (2013) (ed.), Exploring Language Frameworks: proceedings of the ALTE Kraków Conference, July 2011, Studies in Language
Testing Series No. 36, Cambridge University Press, Cambridge, 135-63. or.
Neuner G. (2012), “The dimensions of intercultural education”, in Huber J. (ed.), Intercultural competence for all: preparation forliving in a heterogeneous world, Pestalozzi Series No. 2, Council of Europe Publishing, Strasbourg, 11-49. or. Hemen eskuragarri:
https://rm.coe.int/16808ce20c, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Newby D. et al. (2006), “European Portfolio for Student Teachers of Languages”, EPOSTL, European Centre for Modern
Languages, Council of Europe Publishing, Strasbourg. Hemen eskuragarri: www.ecml.at/tabid/277/PublicationID/16/Default.
aspx, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
North-South Centre of the Council of Europe (2012), “Global education guidelines. A handbook for educators to understandand implement global education”, North-South Centre of the Council of Europe, Lisbon. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.
int/168070eb85, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Oatley K. (1994), “A taxonomy of the emotions of literary response and a theory of identification in fictional narrative”, Poetics
23. libk., 53-74. or.
OECD (2005), “The definition and selection of key competencies. Executive summary”, Organisation for Economic Co-operation
and Development/DeSeCo, Paris. Hemen eskuragarri: www.oecd.org/pisa/35070367.pdf, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Pierce K. M. eta Gilles C. (2008), “From exploratory talk to critical conversations”, in Mercer N. eta Hodgkinson S. (ed.), Exploringtalk in schools, Sage, London, 37-54. or.
Purves A. C. (1971), “The evaluation of learning in literature”, in Bloom B. S., Hastings J. T. eta G. F Madaus (ed.), Handbook offormative and summative evaluation of student learning, McGraw-Hill, New York, 699-766. or.
Research Centre for Language Teaching, Testing and Assessment, National and Kapodistrian University of Athens, Mediation
descriptors related to the mediation tasks in the Greek KPG examinations.
Schneider G., North B. eta Koch L. (2000), A European Language Portfolio, Berner Lehrmittel und Medienverlag, Berne.
Takala S. (argitaratu gabea), AMMKIA: Finnish Project.
Thompson S., Hillman K. eta De Bortoli L. (2013), A Teacher’s Guide to PISA Reading Literacy, ACER, Melbourne. Hemen eskuragarri:
www.acer.org/files/PISA_Thematic_Report_-_Reading_-_web.pdf, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Trim J. L. M, “C1 Level Can Do Specifications for Profile Deutsch”, Appendix A, in Green A. (2012), Language functions revisited:theoretical and empirical bases for language construct definition across the ability range, English Profile Studies, Volume 2,
UCLES/Cambridge University Press, Cambridge.
Tuning Educational Structures in Europe (d.g.-a), Approaches to teaching, learning and assessment in competences based degree
programmes. Hemen eskuragarri: http://tuningacademy.org/?lang=en, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Tuning Educational Structures in Europe (d.g.-b), Generic competences. Hemen eskuragarri: http://tuningacademy.org/?lang=en,
2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Tuning Educational Structures in Europe (d.g.-c), Education – Specific competences. Hemen eskuragarri: http://tuningacademy.
org/?lang=en, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Vacca J. S. (2008), “Using scaffolding techniques to teach a social studies lesson about Buddha to sixth graders”, Journal of
Adolescent and Adult Literacy 51. libk., 8. zenb., 652-8. or.
Vollmer H. eta Thürmann E. (2016), "Language sensitive teaching of so-called non-language subjects: a checklist", in Beacco
J.-C. et al. (ed.), A handbook for curriculum development and teacher training – The language dimension in all subjects, Councilof Europe Publishing, Strasbourg.60
Walqui A. (2006), “Scaffolding instruction for English language learners: a conceptual framework”, International Journal of
Bilingual Education and Bilingualism 9. libk., 2. zenb., 159-80. or.
Webb N. (2009), “The teacher’s role in promoting collaborative dialogue in the classroom”, British Journal of Educational
Psychology 7. lbk., 1. Zenb., 1-28 or.
Zwiers J. (2008), Building academic language, Jossey-Bass, San Francisco.

60. Kontrol-zerrenda honen bertsio zabalagoa alemanieraz argitaratu zen: Thürmann, Eike eta Vollmer, Helmut Johannes (2012),“Schulsprache und Sprachsensibler Fachunterricht: Eine Checkliste mit Erläuterungen”, in Röhner C. eta Hövelbrinks B. (ed.), Fachbezogene
Sprachförderung in Deutsch als Zweitsprache, Juventa, Weinheim, 212-33. or.

276. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

10. eranskina:
ONLINE BALIABIDEAK
ALTE (2011), “Manual for language test development and examining – For use with the CEFR”, Language Policy Division,Council of Europe, Strasbourg. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/1680667a2b, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Bank of supplementary descriptors. Hemen eskuragarri: www.coe.int/en/web/common-european-framework-referencelanguages/ bank-of-supplementary-descriptors, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Barrett M. et al. (2016), Competences for democratic culture: living together as equals in culturally diverse democratic societies,
Council of Europe Publishing, Strasbourg. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/16806ccc07, 2019ko abenduaren 10eankontsultatua.
Beacco J.-C. et al. (2016a), Guide for the development and implementation of curricula for plurilingual and intercultural education,Council of Europe Publishing, Strasbourg. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/16806ae621, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Beacco J.-C. et al. (2016b), A Handbook for Curriculum Development and Teacher Training: the language dimension in all subjects,
Council of Europe Publishing, Strasbourg. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/16806af387, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Beacco J.-C. eta Byram M. (2007), From Linguistic Diversity to Plurilingual Education: guide for the development of language
education policies in Europe, Language Policy Division, Council of Europe. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/16802fc1c4,
2019ko irailaren 9an kontsultatua.
CEFR QualiMatrix, A quality assurance matrix for CEFR use. Hemen eskuragarri: www.ecml.at/CEFRqualitymatrix, 2019ko
irailaren 9an kontsultatua.
CEFTrain (Common European Framework of Reference for Languages in Teacher Training). Hemen eskuragarri: www.helsinki.
fi/project/ceftrain/ index.php.35.html, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Competences for Democratic Culture. Hemen eskuragarri: www.coe.int/competences, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Coste D. eta Cavalli M. (2015) Education, Mobility, Otherness – the mediation functions of schools, Language Policy Unit, Councilof Europe, Strasbourg. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/16807367ee, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Committee of Ministers, Recommendation CM/Rec(2008)7 on the use of the Council of Europe’s Common European Frameworkof Reference for Languages (CEFR) and the promotion of plurilingualism. Hemen eskuragarri: https://search.coe.int/cm/
Pages/result_details.aspx?ObjectId=09000016805d2fb1, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Committee of Ministers, recommendations on language and language learning. Hemen eskuragarri www.coe.int/en/web/common- european-framework-reference-languages/recommendations, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Council of Europe (2001), Common European Framework of Reference for Languages: Learning, teaching, assessment, Cambridge
University Press, Cambridge. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/1680459f97, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Council of Europe (2009a), Relating Language Examinations to the Common European Framework of Reference for Languages:
Learning, teaching, assessment (CEFR) – a manual, Language Policy Division, Council of Europe, Strasbourg. Hemen eskuragarri
https://rm.coe.int/1680667a2d, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Council of Europe (2009b), Autobiography of Intercultural Encounters. Hemen eskuragarri: www.coe.int/t/dg4/autobiography/
default_en.asp, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Council of Europe (2018), Reference framework of competences for democratic culture, Council of Europe Publishing, Strasbourg.
Hemen eskuragarri: https://go.coe.int/mWYUH, 2020ko apirilaren 17an kontsultatua.
Council of Europe, Official texts and guidelines relating to linguistic integration of adult migrants. Hemen eskuragarri www.
coe.int/ en/web/lang-migrants/officials-texts-and-guidelines, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Eaquals “Practical resources for language teaching”. Hemen eskuragarri: www.eaquals.org/our-expertise/cefr/our-workpractical- resources-for-language-teaching/, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.

277. orrialdea

European Centre for Modern Languages of the Council of Europe. Ikus: www.ecml.at, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
European Centre for Modern Languages thematic pages for the CEFR and the ELP. Ikus: www.ecml.at/Thematicareas/
CEFRandELP/tabid/1935/language/en-GB/Default.aspx, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Europass. Ikus: http://europass.cedefop.europa.eu/, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
European Language Portfolio (ELP). Ikus: www.coe.int/en/web/portfolio, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
FREPA/CARAP, A Framework of Reference for Pluralistic Approaches to Languages and Cultures. Hemen eskuragarri: http://carap.
ecml. at/Accueil/tabid/3577/language/en-GB/Default.aspx, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Goodier T. (ed.) (2018), Collated Representative Samples of Descriptors of Language Competences Developed for Young Learners– resource for educators, Volume 1: Ages 7-10, Education Policy Division, Council of Europe. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.
int/16808b1688, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Goodier T. (ed.) (2018), Collated Representative Samples of Descriptors of Language Competences Developed for Young Learners –resource for educators, Volume 2: Ages 11-15, Education Policy Division, Council of Europe. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.
int/16808b1689, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Goullier F. (2007), Council of Europe Tools for Language Teaching – Common European framework and portfolios, Didier/Councilof Europe, Paris/Strasbourg. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/168069ce6e, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Guidelines for intercultural dialogue in non-formal learning/education. Hemen eskuragarri: https://pjp-eu.coe.int/en/web/
youth- partnership/icd-guidelines, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
LINCDIRE: LINguistic & Cultural DIversity REinvented. Hemen eskuragarri: www.lincdireproject.org, 2019ko irailaren 10eankontsultatua.
MIRIADI Project Plan. Hemen eskuragarri: www.miriadi.net/en/miriadi-plan, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Noijons J., Bérešová J., Breton G. et al. (2011), Relating Language Examinations to the Common European Framework of Reference
for Languages: Learning, teaching, assessment (CEFR) – Highlights from the Manual, Council of Europe Publishing, Strasbourg.
Hemen eskuragarri: www.ecml.at/tabid/277/PublicationID/67/Default.aspx, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
North B. eta Piccardo E. (2016), “Developing illustrative descriptors of aspects of mediation for the CEFR”, Education Policy
Division, Council of Europe, Strasbourg. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/168073ff31, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
PETRA-E Network. Hemen eskuragarri https://petra-education.eu/, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Piccardo E. et al. (2011), Pathways through Assessing, Learning and Teaching in the CEFR, Council of Europe Publishing,
Strasbourg. Hemen eskuragarri: http://ecep.ecml.at/Portals/26/training-kit/files/2011_08_29_ECEP_EN.pdf, 2019ko irailaren
9an kontsultatua.
Piccardo E. (2014), “From communicative to action-oriented: a research pathway”, Curriculum Services Canada. Hemeneskuragarri: https://transformingfsl.ca/en/resources/?pagenum=2, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Piccardo E. (2016), “Phonological Scale Revision Process Report”, Education Policy Division, Council of Europe. Hemeneskuragarri: https://rm.coe.int/168073fff9, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Platform of resources and references for plurilingual and intercultural education. Hemen eskuragarri: www.coe.int/langplatform, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
PRO-Sign Project: Sign languages and the Common European Framework of Reference for Languages – Descriptors andapproaches to assessment. Hemen eskuragarri: www.ecml.at/ECML-Programme/Programme2012-2015/ProSign/PRO-Signreferencelevels/tabid/1844/Default.aspx.
Reference Level Descriptions (RLDs). Hemen eskuragarri: www.coe.int/en/web/common-european-framework-referencelanguages/ reference-level-descriptions, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Relating language curricula, tests and examinations to the Common European Framework of Reference (RELANG). Hemeneskuragarri https://relang.ecml.at/, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Techno-CLIL 2017, moderators: Letizia Cinganotto and Daniela Cuccurullo. Hemen eskuragarri: https://moodle4teachers.
org/enrol/ index.php?id=90, 2019ko irailaren 9an kontsultatua.
Trim J. (ed.) (2001), “Common European Framework of Reference for Languages: Learning, teaching, assessment –A Guide forUsers”, Language Policy Division, Council of Europe, Strasbourg. Hemen eskuragarri: https://rm.coe.int/1680697848, 2019ko
irailaren 9an kontsultatua.

278. orrialdea EEMB – Liburu osagarria

Non erosi Europako Kontseiluko argitalpenak

BELGIKA
La Librairie Européenne The European Bookshop
Rue de l’Orme, 1
BE-1040 BRUXELLES
Tel.: + 32 (0)2 231 04 35
Faxa: + 32 (0)2 735 08 60
E-maila: info@libeurop.eu
http://www.libeurop.be
Jean De Lannoy/DL Services
c/o Michot Warehouses
Bergense steenweg 77
Chaussée de Mons
BE-1600 SINT PIETERS LEEUW
Fax: + 32 (0)2 706 52 27
E-maila: jean.de.lannoy@dl-servi.com
http://www.jean-de-lannoy.be
DANIMARKA
GAD
Vimmelskaftet 32
DK-1161 KØBENHAVN K
Tel.: + 45 77 66 60 00
Faxa: + 45 77 66 60 01
E-maila: reception@gad.dk
http://www.gad.dk
ERRESUMA BATUAThe Stationery Office Ltd
PO Box 29
GB-NORWICH NR3 1GN
Tel.: + 44 (0)870 600 5522
Faxa: + 44 (0)870 600 5533
E-maila: book.enquiries@tso.co.uk
http://www.tsoshop.co.uk

FINLANDIA
Akateeminen Kirjakauppa
PO Box 128
Keskuskatu 1
FI-00100 HELSINKI
Tel.: + 358 (0)9 121 4430
Faxa: + 358 (0)9 121 4242
E-maila: akatilaus@akateeminen.com
http://www.akateeminen.com
FRANTZIA
Mesedez, jarri zuzenean harremanetan
Council of Europe Publishing
Éditions du Conseil de l’Europe
F-67075 STRASBOURG Cedex
Tel.: + 33 (0)3 88 41 25 81
Faxa: + 33 (0)3 88 41 39 10
E-maila: publishing@coe.int
http://book.coe.int
Librairie Kléber
1, rue des Francs-Bourgeois
F-67000 STRASBOURG
Tel.: + 33 (0)3 88 15 78 88
Faxa: + 33 (0)3 88 15 78 80
E-maila: librairie-kleber@coe.int
http://www.librairie-kleber.com
KANADA
Renouf Publishing Co. Ltd. 22-1010
Polytek Street
CDN-OTTAWA, ONT K1J 9J1
Tel.: + 1 613 745 2665
Faxa: + 1 613 745 7660
Toll-Free Tel.: (866) 767-6766
E-maila: order.dept@renoufbooks.com
http://www.renoufbooks.com

ERRUSIAKO FEDERAZIOAVes Mir
17b, Butlerova ul. - Office 338 RU-117342
MOSCOW
Tel.: + 7 495 739 0971
Faxa: + 7 495 739 0971
E-maila: orders@vesmirbooks.ru
http://www.vesmirbooks.ru

KROAZIA
Robert’s Plus d.o.o.
Marasoviçeva 67
HR-21000 SPLIT
Tel.: + 385 21 315 800, 801, 802, 803
Faxa: + 385 21 315 804
E-maila: robertsplus@robertsplus.hr

ESTATU BATUAK ETA KANADA
Manhattan Publishing Co
670 White Plains Road
USA-10583 SCARSDALE, NY
Tel: + 1 914 472 4650
Fax:a + 1 914 472 4316
E-maila: coe@manhattanpublishing.com
http://www.manhattanpublishing.com

NORVEGIA
Akademika
Postboks 84 Blindern
NO-0314 OSLO
Tel.: + 47 2 218 8100
Faxa: + 47 2 218 8103
E-maila: support@akademika.no
http://www.akademika.no

POLONIAArs Polona JSC
25 Obroncow Street
PL-03-933 WARSZAWA
Tel.: + 48 (0)22 509 86 00
Faxa: + 48 (0)22 509 86 10
E-maila: arspolona@arspolona.com.pl
http://www.arspolona.com.pl
PORTUGAL
Marka Lda
Rua dos Correeiros 61-3
PT-1100-162 LISBOA
Tel: 351 21 3224040
Faxa: 351 21 3224044
E-maila: apoio.clientes@marka.pt
www.marka.pt
TXEKIAR ERREPUBLIKA
Suweco CZ, s.r.o.
Klecakova 347
CZ-180 21 PRAHA 9
Tel.: + 420 2 424 59 204
Faxa: + 420 2 848 21 646
E-maila: import@suweco.cz
http://www.suweco.cz
SUITZA
Planetis Sàrl
16, chemin des Pins
CH-1273 ARZIER
Tel.: + 41 22 366 51 77
Faxa: + 41 22 366 51 78
E-maila: info@planetis.ch
TAIWAN
Tycoon Information Inc.
5th Floor, No. 500, Chang-Chun Road
Taipei, Taiwan
Tel.: 886-2-8712 8886
Faxa: 886-2-8712 4747, 8712 4777
E-maila: info@tycoon-info.com.tw
orders@tycoon-info.com.tw

Council of Europe Publishing/Éditions du Conseil de l’Europe
F-67075 STRASBOURG Cedex
Tel.: + 33 (0)3 88 41 25 81 – Faxa: + 33 (0)3 88 41 39 10 – E-maila: publishing@coe.int – Webgunea: http://book.coe.int

Europako Erreferentzia Marko Bateratuaren Liburu osagarriak hizkuntzen irakaskuntzaren ikusmoldea zabaltzen du. EEMBa argitaratuz geroztik, akademian eta gizartean izan diren garapenak islatzen ditu, eta 2001eko bertsioa eguneratzen. Askozor dio Europan zehar eta harago hizkuntzak irakasten dabiltzanen jardunari.
Argitalpen honetan honako hauek biltzen dira:► EEMBaren funtsezko alderdiei buruzko azalpen bat, irakaskuntza zein

ikaskuntzarako;► EEMBaren deskriptore-sorta osoa eta 2001eko sorta ordezkatzen duena,

honako elementu hauekin:- modalitateari eta generoari dagokienez, formulazio inklusiboa dutenak;- ahozkoaren ulermenari eta idatzizkoarenari buruzko xehetasun gehiago;- aurre-A1 maila (berria) eta deskribapen aberatsagoak, A1 eta C mailetan;- gaitasun fonologikoa ordezkatzen duen eskala bat;- eskala berriak bitartzekotzan, online elkarreraginean eta gaitasun eleaniztun eta kulturaniztunean;- eskala berriak zeinu-hizkuntzako gaitasunetan;► txosten labur bat garapen-, balioztatze- eta aholkularitza-prozesuari buruz–guztira 4 urte iraun du–.
EEMBaren Liburu osagarria beste pauso bat da, Europako Kontseiluak 1964. urteaz
geroztik hizkuntzen irakaskuntzarekiko erakutsi duen konpromisoaren bidean; honako helburu hauekin:► hizkuntza modernoen ikaskuntza eta irakaskuntza sustatu eta babestea;► kulturen arteko elkarrizketa aberastea, eta, hala, orobat sendotzea elkarren

arteko ulermena, kohesio soziala eta demokrazia;► aniztasun linguistiko zein kulturala babestea Europan; eta► herritar guztiek kalitatezko hezkuntza jasotzeko duten eskubidea sustatzea.

EDUCATION FOR DEMOCRACY

www.coe.int/lang-cefr
Europako Kontseilua da, kontinente horretan, giza
eskubideen aldeko erakunde nagusia. 46 herrialde
biltzen ditu, Europar Batasuneko kide guztiak barne.
Europako Kontseiluko herrialde kide guztiek sinatu
dute Giza Eskubideen Europako Hitzarmena, hots, giza
eskubideak, demokrazia eta legea babesteko diseinatu
den hitzarmena. Giza Eskubideen Europako Auzitegia
arduratzen da herrialde kideek hitzarmena gauzatzen
duten ikuskatzeaz.

ISBN 978-84-96769-12-0

EUS