‫ﻗﺎﻧﻮن اﺣﺘﺮام ﺑﻪ ﺁزادﯼهﺎﯼ ﻣﺸﺮوع و ﺣﻔﻆ ﺣﻘﻮق ﺷﻬﺮوﻧﺪﯼ‬‫از ﻻﻳﺤﻪ ﻗﻮﻩ ﻗﻀﺎﻳﻴﻪ ‪ -‬ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮراﯼ اﺳﻼﻣﯽ‬‫ﻣﺎدﻩ واﺣﺪﻩ‬‫از ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﺼﻮﻳﺐ اﻳﻦ ﻗﺎﻧﻮن‪ ،‬ﮐﻠﻴﻪ ﻣﺤﺎﮐﻢ ﻋﻤﻮﻣﯽ‪،‬اﻧﻘﻼب و‬‫ﻧﻈﺎﻣﯽ دادﺳﺮاهﺎ و ﺿﺎﺑﻄﺎن ﻗﻮﻩ ﻗﻀﺎﻳﻴﻪ ﻣﮑﻠﻔﻨﺪ در اﻧﺠﺎم‬‫وﻇﺎﻳﻒ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﺧﻮﻳﺶ ﻣﻮارد ذﻳﻞ را ﺑﻪ دﻗﺖ رﻋﺎﻳﺖ و اﺟﺮاء‬‫ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻣﺘﺨﻠﻔﻴﻦ ﺑﻪ ﻣﺠﺎزات ﻣﻨﺪرج در ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ ﻣﺤﮑﻮم‬‫ﺧﻮاهﻨﺪﺷﺪ‪:‬‬‫‪-١‬ﮐﺸﻒ و ﺗﻌﻘﻴﺐ ﺟﺮاﻳﻢ و اﺟﺮاﯼ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﺻﺪور ﻗﺮارهﺎﯼ‬‫ﺗﺎﻣﻴﻦ و ﺑﺎزداﺷﺖ ﻣﻮﻗﺖ ﻣﯽﺑﺎﻳﺪ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ رﻋﺎﻳﺖ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و‬‫ﺑﺎ ﺣﮑﻢ و دﺳﺘﻮر ﻗﻀﺎﻳﯽ ﻣﺸﺨﺺ و ﺷﻔﺎف ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد و از اﻋﻤﺎل‬‫هﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺳﻼﻳﻖ ﺷﺨﺼﯽ و ﺳﻮءاﺳﺘﻔﺎدﻩ از ﻗﺪرت و ﻳﺎ اﻋﻤﺎل‬‫هﺮﮔﻮﻧﻪ ﺧﺸﻮﻧﺖ و ﻳﺎ ﺑﺎزداﺷﺖهﺎﯼ اﺿﺎﻓﻲ و ﺑﺪون ﺿﺮورت‬‫اﺟﺘﻨﺎب ﺷﻮد‪.‬‬‫‪-٢‬ﻣﺤﮑﻮﻣﻴﺖهﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ و ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ‬‫ﻣﺒﺎﺷﺮ‪ ،‬ﺷﺮﻳﮏ و ﻣﻌﺎون ﺟﺮم ﺑﺎﺷﺪ و ﺗﺎ ﺟﺮم در دادﮔﺎﻩ ﺻﺎﻟﺢ‬‫اﺛﺒﺎت ﻧﺸﻮد و رأﯼ ﻣﺴﺘﺪل و ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻗﺎﻧﻮن و ﻳﺎ‬‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻓﻘﻬﯽ ﻣﻌﺘﺒﺮ )درﺻﻮرت ﻧﺒﻮدن ﻗﺎﻧﻮن( ﻗﻄﻌﯽ ﻧﮕﺮدﻳﺪﻩ‬‫اﺻﻞ ﺑﺮ ﺑﺮاﺋﺖ ﻣﺘﻬﻢ ﺑﻮدﻩ و هﺮ ﮐﺲ ﺣﻖ دارد در ﭘﻨﺎﻩ ﻗﺎﻧﻮن‬‫از اﻣﻨﻴﺖ ﻻزم ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫‪-٣‬ﻣﺤﺎﮐﻢ و دادﺳﺮاهﺎ ﻣﮑﻠﻔﻨﺪ ﺣﻖ دﻓﺎع ﻣﺘﻬﻤﺎن و ﻣﺸﺘﮑﯽ ﻋﻨﻬﻢ‬‫را رﻋﺎﻳﺖ ﮐﺮدﻩ و ﻓﺮﺻﺖ اﺳﺘﻔﺎدﻩ از وﮐﻴﻞ و ﮐﺎرﺷﻨﺎس را‬‫ﺑﺮاﯼ ﺁﻧﺎن ﻓﺮاهﻢ ﺁورﻧﺪ‪.‬‬‫‪ -۴‬ﺑﺎ دادﺧﻮاهﺎن واﺷﺨﺎص در ﻣﻈﺎن اﺗﻬﺎم و ﻣﺮﺗﮑﺒﺎن ﺟﺮاﻳﻢ‬‫و ﻣﻄﻠﻌﺎن از وﻗﺎﻳﻊ و ﮐﻼً در اﺟﺮاﯼ وﻇﺎﻳﻒ ﻣﺤﻮﻟﻪ و ﺑﺮﺧﻮرد‬‫ﺑﺎ ﻣﺮدم‪ ،‬ﻻزم اﺳﺖ اﺧﻼق و ﻣﻮازﻳﻦ اﺳﻼﻣﯽ ﮐﺎﻣﻼً ﻣﺮاﻋﺎت‬‫ﮔﺮدد‪.‬‬‫‪-۵‬اﺻﻞ ﻣﻨﻊ دﺳﺘﮕﻴﺮﯼ و ﺑﺎزداﺷﺖ اﻓﺮاد اﻳﺠﺎب ﻣﯽﻧﻤﺎﻳﺪ ﮐﻪ در‬‫ﻣﻮارد ﺿﺮورﯼ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺣﮑﻢ و ﺗﺮﺗﻴﺒﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ در ﻗﺎﻧﻮن ﻣﻌﻴﻦ‬‫ﮔﺮدﻳﺪﻩ اﺳﺖ و ﻇﺮف ﻣﻬﻠﺖ ﻣﻘﺮرﻩ ﭘﺮوﻧﺪﻩ ﺑﻪ ﻣﺮاﺟﻊ ﺻﺎﻟﺢ‬‫ﻗﻀﺎﻳﯽ ارﺳﺎل ﺷﻮد و ﺧﺎﻧﻮادﻩ دﺳﺘﮕﻴﺮﺷﺪﮔﺎن در ﺟﺮﻳﺎن ﻗﺮار‬‫ﮔﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬‫‪-۶‬در ﺟﺮﻳﺎن دﺳﺘﮕﻴﺮﯼ و ﺑﺎزﺟﻮﻳﯽ ﻳﺎ اﺳﺘﻄﻼع و ﺗﺤﻘﻴﻖ‪ ،‬از‬‫اﻳﺬاﯼ اﻓﺮاد ﻧﻈﻴﺮ ﺑﺴﺘﻦ ﭼﺸﻢ و ﺳﺎﻳﺮ اﻋﻀﺎء‪ ،‬ﺗﺤﻘﻴﺮ و‬‫اﺳﺘﺨﻔﺎف ﺑﻪ ﺁﻧﺎن‪ ،‬اﺟﺘﻨﺎب ﮔﺮدد‪.‬‬‫‪-٧‬ﺑﺎزﺟﻮﻳﺎن و ﻣﺎﻣﻮران ﺗﺤﻘﻴﻖ از ﭘﻮﺷﺎﻧﺪن ﺻﻮرت و ﻳﺎ ﻧﺸﺴﺘﻦ‬‫ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﻣﺘﻬﻢ ﻳﺎ ﺑﺮدن ﺁﻧﺎن ﺑﻪ اﻣﺎﮐﻦ ﻧﺎﻣﻌﻠﻮم و ﮐﻼً‬‫اﻗﺪامهﺎﯼ ﺧﻼف ﻗﺎﻧﻮن ﺧﻮددارﯼ ورزﻧﺪ‪.‬‬‫‪-٨‬ﺑﺎزرﺳﯽهﺎ وﻣﻌﺎﻳﻨﺎت ﻣﺤﻠﯽ ﺟﻬﺖ دﺳﺘﮕﻴﺮﯼ ﻣﺘﻬﻤﺎن ﻓﺮارﯼ ﻳﺎ‬‫ﮐﺸﻒِ ﺁﻻت و ادوات ﺟﺮم ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻘﺮرات ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ و ﺑﺪون‬‫ﻣﺰاﺣﻤﺖ و در ﮐﻤﺎل اﺣﺘﻴﺎط اﻧﺠﺎم ﺷﻮد و از ﺗﻌﺮض ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ‬‫اﺳﻨﺎد و ﻣﺪارﮎ و اﺷﻴﺎﻳﯽ ﮐﻪ ارﺗﺒﺎﻃﯽ ﺑﻪ ﺟﺮم ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﻳﺎ‬‫ﺑﻪ ﻣﺘﻬﻢ ﺗﻌﻠﻖ ﻧﺪارد و اﻓﺸﺎﯼ ﻣﻀﻤﻮن ﻧﺎﻣﻪهﺎ و ﻧﻮﺷﺘﻪهﺎ و‬‫ﻋﮑﺲهﺎﯼ ﻓﺎﻣﻴﻠﯽ و ﻓﻴﻠﻢهﺎﯼ ﺧﺎﻧﻮادﮔﯽ و ﺿﺒﻂ ﺑﯽﻣﻮرد ﺁنهﺎ‬‫ﺧﻮددارﯼ ﮔﺮدد‪.‬‬‫‪ -٩‬هﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺷﮑﻨﺠﻪ ﻣﺘﻬﻢ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﺧﺬ اﻗﺮار و ﻳﺎ اﺟﺒﺎر‬‫او ﺑﻪ اﻣﻮر دﻳﮕﺮ ﻣﻤﻨﻮع ﺑﻮدﻩ و اﻗﺮارهﺎﯼ اﺧﺬ ﺷﺪﻩ‬‫ﺑﺪﻳﻦوﺳﻴﻠﻪ ﺣﺠﻴﺖ ﺷﺮﻋﯽ و ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﻧﺨﻮاهﺪ داﺷﺖ‪.‬‬‫‪ -١٠‬ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﺑﺎزﺟﻮﻳﯽهﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ اﺻﻮل و ﺷﻴﻮﻩهﺎﯼ‬‫ﻋﻠﻤﯽ‪ ،‬ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ و ﺁﻣﻮزشهﺎﯼ ﻗﺒﻠﯽ و ﻧﻈﺎرت ﻻزم ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد و‬‫ﺑﺎ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒﺎت و ﻣﻘﺮرات را ﻧﺎدﻳﺪﻩ ﮔﺮﻓﺘﻪ و در‬‫اﺟﺮاﯼ وﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮد ﺑﻪ روشهﺎﯼ ﺧﻼف ﺁن ﻣﺘﻮﺳﻞ ﺷﺪﻩاﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺮ‬‫اﺳﺎس ﻗﺎﻧﻮن ﺑﺮﺧﻮرد ﺟﺪﯼ ﺻﻮرت ﮔﻴﺮد‪.‬‬‫‪ -١١‬ﭘﺮﺳﺶ هﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻔﻴﺪ و روﺷﻦ و ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﺗﻬﺎم ﻳﺎ‬‫اﺗﻬﺎﻣﺎت اﻧﺘﺴﺎب ﺑﺎﺷﺪ و از ﮐﻨﺠﮑﺎوﯼ در اﺳﺮار ﺷﺨﺼﻲ و‬‫ﺧﺎﻧﻮادﮔﯽ و ﺳﺆال از ﮔﻨﺎهﺎن ﮔﺬﺷﺘﻪ اﻓﺮاد و ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ‬‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻏﻴﺮ ﻣﺆﺛﺮ در ﭘﺮوﻧﺪﻩ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ اﺣﺘﺮاز ﮔﺮدد‪.‬‬‫‪-١٢‬ﭘﺎﺳﺦهﺎ ﺑﻪ هﻤﺎن ﮐﻴﻔﻴﺖِ اﻇﻬﺎر ﺷﺪﻩ و ﺑﺪون ﺗﻐﻴﻴﺮ و‬‫ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﻮد و ﺑﺮاﯼ اﻇﻬﺎرﮐﻨﻨﺪﻩ ﺧﻮاﻧﺪﻩ ﺷﻮد و اﻓﺮاد‬‫ﺑﺎﺳﻮاد در ﺻﻮرت ﺗﻤﺎﻳﻞ‪ ،‬ﺧﻮدﺷﺎن ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺧﻮد را ﺑﻨﻮﻳﺴﻨﺪ ﺗﺎ‬‫ﺷﺒﻬﻪ ﺗﺤﺮﻳﻒ ﻳﺎ اﻟﻘﺎء اﻳﺠﺎد ﻧﮕﺮدد‪.‬‬‫‪-١٣‬ﻣﺤﺎﮐﻢ و دادﺳﺮاهﺎ ﺑﺮ ﺑﺎزداﺷﺘﮕﺎﻩهﺎﯼ ﻧﻴﺮوهﺎﯼ ﺿﺎﺑﻂ ﻳﺎ‬‫دﺳﺘﮕﺎﻩهﺎﻳﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺧﺎص وﻇﺎﻳﻒ ﺁﻧﺎن را اﻧﺠﺎم‬‫ﻣﯽدهﻨﺪ و ﻧﺤﻮﻩ رﻓﺘﺎر ﻣﺄﻣﻮران و ﻣﺘﺼﺪﻳﺎن ﻣﺮﺑﻮط ﺑﺎ‬‫ﻣﺘﻬﻤﺎن‪ ،‬ﻧﻈﺎرت ﺟﺪﯼ ﮐﻨﻨﺪ و ﻣﺠﺮﻳﺎن ﺻﺤﻴﺢ ﻣﻘﺮرات را ﻣﻮرد‬‫ﺗﻘﺪﻳﺮ و ﺗﺸﻮﻳﻖ ﻗﺮار دهﻨﺪ و ﺑﺎ ﻣﺘﺨﻠﻔﺎن ﺑﺮﺧﻮرد ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ‬‫ﺷﻮد‪.‬‬‫‪-١۴‬از دﺧﻞ و ﺗﺼﺮف ﻧﺎروا در اﻣﻮال و اﺷﻴﺎء ﺿﺒﻄﯽ و ﺗﻮﻗﻴﻔﯽ‬‫ﻣﺘﻬﻤﺎن‪ ،‬اﺟﺘﻨﺎب ﻧﻤﻮدﻩ و در اوﻟﻴﻦ ﻓﺮﺻﺖ ﻣﻤﮑﻦ ﻳﺎ ﺿﻤﻦ ﺻﺪور‬‫ﺣﮑﻢ ﻳﺎ ﻗﺮار در ﻣﺤﺎﮐﻢ و دادﺳﺮاهﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻣﻮال و اﺷﻴﺎء‬‫ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﮑﻠﻴﻒ ﮔﺮدد و ﻣﺎدام ﮐﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺁنهﺎ اﺗﺨﺎذ ﺗﺼﻤﻴﻢ‬‫ﻗﻀﺎﻳﯽ ﻧﮕﺮدﻳﺪﻩ اﺳﺖ در ﺣﻔﻆ و ﻣﺮاﻗﺒﺖ از ﺁﻧﻬﺎ اهﺘﻤﺎم ﻻزم‬‫ﻣﻌﻤﻮل ﮔﺮدﻳﺪﻩ و در هﻴﭻ ﻣﻮردﯼ ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﺁنهﺎ اﺳﺘﻔﺎدﻩ‬‫ﺷﺨﺼﯽ و ادارﯼ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﺁﻳﺪ‪.‬‬‫‪-١۵‬رﺋﻴﺲ ﻗﻮﻩ ﻗﻀﺎﻳﻴﻪ ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ هﻴﺄﺗﯽ را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻈﺎرت و‬‫ﺣﺴﻦ اﺟﺮاﯼ ﻣﻮارد ﻓﻮق ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﮐﻠﻴﻪ دﺳﺘﮕﺎﻩهﺎﻳﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ‬‫ﻧﺤﻮﯼ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﻮارد ﻗﺮار دارﻧﺪ ﻣﻮﻇﻔﻨﺪ ﺑﺎ اﻳﻦ‬‫هﻴﺄت هﻤﮑﺎرﯼ ﻻزم را ﻣﻌﻤﻮل دارﻧﺪ‪ .‬ﺁن هﻴﺎت وﻇﻴﻔﻪ دارد در‬‫ﺻﻮرت ﻣﺸﺎهﺪﻩ ﺗﺨﻠﻒ از ﻗﻮاﻧﻴﻦ‪ ،‬ﻋﻼوﻩ ﺑﺮ ﻣﺴﺎع در اﺻﻼح‬‫روشهﺎ و اﻧﻄﺒﺎق ﺁنهﺎ ﺑﺎ ﻣﻘﺮرات‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﺘﺨﻠﻔﺎن ﻧﻴﺰ از ﻃﺮﻳﻖ‬‫ﻣﺮاﺟﻊ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﺮﺧﻮرد ﺟﺪﯼ ﻧﻤﻮدﻩ و ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻗﺪاﻣﺎت ﺧﻮد را ﺑﻪ‬‫رﺋﻴﺲ ﻗﻮﻩ ﻗﻀﺎﻳﻴﻪ ﮔﺰارش ﻧﻤﺎﻳﺪ‪.‬‬‫ﻗﺎﻧﻮن ﻓﻮق ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻣﺎدﻩ واﺣﺪﻩ در ﺟﻠﺴﻪ ﻋﻠﻨﯽ روز ﺳﻪ‬‫ﺷﻨﺒﻪ ﻣﻮرخ ﭘﺎﻧﺰدهﻢ اردﻳﺒﻬﺸﺖ ﻣﺎﻩ ﻳﮏ هﺰار و ﺳﻴﺼﺪ و هﺸﺘﺎد‬‫و ﺳﻪ ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮراﯼ اﺳﻼﻣﯽ ﺗﺼﻮﻳﺐ و در ﺗﺎرﻳﺦ ‪ ١٣٨٣/٢/١۶‬ﺑﻪ‬‫ﺗﺄﻳﻴﺪ ﺷﻮراﯼ ﻧﮕﻬﺒﺎن رﺳﻴﺪﻩ اﺳﺖ‪.‬‬