‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﻰ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‬‫ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه‪:‬‬‫ﻣﯿﺮﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ اﻟﻤﻮﺳﻮي اﻟﻠﮑﻬﻨﻮﺋﯽ اﻟﻨﯿﺸﺎﺑﻮري‬‫ﻧﺎﺷﺮ ﭼﺎﭘﯽ‪:‬‬‫ﺟﻤﺎﻋﻪ اﻟﻤﺪرﺳﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﻮزه اﻟﻌﻤﯿﻪ ﺑﻘﻢ ﻣﻮﺳﺴﻪ اﻟﻨﺸﺮ اﻻﺳﻼﻣﯽ‬‫ﻧﺎﺷﺮ دﯾﺠﯿﺘﺎﻟﯽ‪:‬‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت راﯾﺎﻧﻪ اي ﻗﺎﺋﻤﯿﻪ اﺻﻔﻬﺎن‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 5‬از ‪193‬‬‫ﻓ ﻬ ﺮﺳ ﺖ‬‫ﻓ ﻬ ﺮﺳ ﺖ‬‫‪5‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫‪9‬‬‫ﻣ ﺸ ﺨ ﺼ ﺎ ت ﮐﺘ ﺎ ب‬‫‪9‬‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﺆﻟ ﻒ‬‫‪9‬‬‫زﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ ﻣﺆﻟ ﻒ‬‫‪9‬‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ‬‫‪13‬‬‫اﺷﺎرة‬‫‪13‬‬‫ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ‬‫‪13‬‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ‬‫‪13‬‬‫رّدﯾﻪ ﻫﺎي ﺗﺤﻔﻪ‬‫‪15‬‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار‬‫‪17‬‬‫اﺷﺎرة‬‫‪17‬‬‫‪ -1‬ﻣﻮﺿﻮع و ﻧﺴﺨﻪ ﺷﻨﺎﺳﯽ‬‫‪17‬‬‫‪ -2‬ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺑﺤﺚ و ﺳﺒﮏ اﺳﺘﺪﻻل‬‫‪19‬‬‫‪ -3‬ﻗﺪرت ﻋﻠﻤﯽ‬‫‪20‬‬‫‪ -4‬رﻋﺎﯾﺖ آداب ﻣﻨﺎﻇﺮه و ﻗﻮاﻋﺪ ﺑﺤﺚ‬‫‪20‬‬‫‪ -5‬ﺷﯿﻮه رّد ﮐﺮدن‬‫‪21‬‬‫اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠ ﻒ ﻋﺒﻘﺎت‬‫‪23‬‬‫‪ -1‬ﺑﻌﺪ ﻋﻠﻤﯽ‬‫‪23‬‬‫‪ -2‬ﺑﻌﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‬‫‪23‬‬‫‪ -3‬ﺑﻌﺪ دﯾﻨﯽ‬‫‪23‬‬‫‪ -4‬ﺑﻌﺪ اﺧﻼص‬‫‪24‬‬‫‪ -5‬ﺑﻌﺪ اﻗﺘﺪا‬‫‪24‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 6‬از ‪193‬‬‫ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﻋﺒﻘﺎت‬‫‪25‬‬‫ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫‪26‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ‬‫‪26‬‬‫ﺗﻘﺪﯾﻢ ﺑﯿﺎن ﻓﯿﻪ ﻧﻮر و ﺑﺮﻫﺎن‬‫‪26‬‬‫آﻏﺎز در رد ﺑﺮ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ و اﺳﺎﻣﯽ روات ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ از ﻋﺼﺮ اﻣﺎم ﺷﺎﻓﻌﯽ ﺗﺎ ﻋﺼﺮ ﻣﺆﻟ ﻒ و ﻧﻘﻞ ﮐﻠﻤﺎت آﻧﻬﺎ درﯾﻦ ﺑﺎب‬‫‪26‬‬‫وﺟﻮه دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم »‪ 21‬وﺟﻪ«‬‫‪53‬‬‫ﻧﻘﻞ ﻋﺒﺎرات ﺷﺎهﺻﺎﺣﺐ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ و ﺟﻮاﺑﻬﺎي ﻣﺆﻟ ﻒ از آﻧﻬﺎ‬‫‪61‬‬‫ﮐﻼم ﺷﺎهﺻﺎﺣﺐ در ﺑﺎب ﺗﻤﺴﮏ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺠﻤﯿﻊ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ و ﺟﻮاب ﻣﺆﻟ ﻒ از اﯾﻦ ادﻋﺎ و اﺛﺒﺎت اﯾﻨﮑﻪ ﺣﻀﺮات ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺄﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﺣﻖ ﮐﺸﯽﻫﺎي‬‫اﺷﺎره‬‫‪71‬‬‫»اﻣﺎ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم«‬‫‪72‬‬‫»اﻣﺎ ﺟﻨﺎب ﺣﺴﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟﺴﻼم«‬‫‪75‬‬‫اﻋﺘﻘﺎد اﻫﻞ ﺳﻨﺖ در ﺑﺎب ﺣﻀﺮت ﺳﯿﺪ اﻟﺸﻬﺪا‬‫‪79‬‬‫»اﻣﺎ اﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم«‬‫‪87‬‬‫اﺷﺎره‬‫‪87‬‬‫»ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻟﮑﻞ ﻋﺎﻗﻞ ﻧﺒﯿﻪ«‬‫‪89‬‬‫ﻓﺘﺎوي اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺠﻮاز ﻧﮑﺎح ﻧﻪ زن!‬‫‪89‬‬‫»اﻣﺎ اﻣﺎم ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم«‬‫‪92‬‬‫»اﻣﺎ اﻣﺎم ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎدق ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم«‬‫‪93‬‬‫»اﻣﺎ اﻣﺎم ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﮑﺎﻇﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم«‬‫‪94‬‬‫»اﻣﺎ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم«‬‫‪95‬‬‫»و اﻣﺎ ﺑﺎﻗﯽ اﺋﻤﻪ ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم«‬‫‪96‬‬‫ﻋﺒﺎرت ﻣﻼ ﺟﻼل دواﻧﯽ در »ﺷﺮح ﻋﻘﺎﺋﺪ ﻋﻀﺪي«‬‫‪100‬‬‫ﻧﻘﻞ ﮐﻠﻤﺎت دﯾﮕﺮي از ﺷﺎهﺻﺎﺣﺐ در ﺑﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ و ﺟﻮاب آﻧﻬﺎ‬‫اﺷﺎره‬‫‪101‬‬‫‪101‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 7‬از ‪193‬‬‫»ﺗﻨﺒﯿﻪ و اﯾﻘﺎظ« ﯾﺮﻏﻢ أﻧ ﻒ ﮐﻞ ﺟﻌﻈﺮي ﺟﻮاظ‬‫‪112‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻔﯿﺲ ﻓﯽ ﺷﺄن اﻟﻌﺘﺮة اﻟﻄﺎﻫﺮة‬‫‪115‬‬‫ﻧﻘﻞ ﮐﻼم ﺷﺎهﺻﺎﺣﺐ در ﺗﻔﺴﯿﺮ »ﻓﺘﺢ اﻟﻌﺰﯾﺰ« و ﺟﻮاب از آﻧﻬﺎ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه‬‫‪115‬‬‫اﺷﺎره‬‫‪116‬‬‫اﺳﺘﻔﺎده ﺻﺤﺎﺑﻪ از ﻋﻠﻮم ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ‬‫‪122‬‬‫در ﺑﯿﺎن ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم‬‫‪122‬‬‫»اﻟﺰام و اﻓﺤﺎم« ﻓﯿﻪ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺪ ﻟﺬوي اﻻﻟﺒﺎب و اﻻﻓﻬﺎم‬‫‪135‬‬‫ﻧﻘﻞ اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﺴﯿﺎر ﮐﻪ در آﻧﻬﺎ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ اﮐﺮم ﺻﻠﯽ اﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻣﺖ را ﺑﺎﻗﺘﺪاي ﺑﺄﻫﻠﺒﯿﺖ اﻣﺮ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ‪ -1 -‬ﺣﺪﯾﺚ »اﻫﻠﺒﯿﺘﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ‪135 «...‬‬‫اﺷﺎره‬‫‪135‬‬‫ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ ﺷﺮﯾﻂ اﺷﺠﻌﯽ و ﭘﺪرش‬‫‪136‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ »اﻟﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟﺴﻤﺎء و أﻫﻠﺒﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻻرض«‬‫‪138‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ »اﻟﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟﺴﻤﺎء و أﻫﻠﺒﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻﻣﺘﯽ«‬‫‪142‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ »اﻟﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟﺴﻤﺎء ﻓﺎذا ذﻫﺒﺖ ‪«...‬‬‫‪144‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ »اﻟﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻻرض ﻣﻦ اﻟﻐﺮق ‪«...‬‬‫‪145‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺷﻤﺲ و ﻗﻤﺮ و زﻫﺮه و ﻓﺮﻗﺪﯾﻦ‬‫‪146‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ »ﯾﺎ ﻋﻠﯽ! ان اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻣﻦ أوﻻدك ﮐﺎﻟﺒﺪر ﺑﯿﻦ اﻟﻨﺠﻮم«‬‫‪148‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻮاﮐﺐ ﺑﻮدن اوﻻد ﺟﻨﺎب ﻓﺎﻃﻤﻪ‪ ،‬ﺳﻼم اﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ‬‫‪148‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﺜﻠﮏ و ﻣﺜﻞ اﻻﺋﻤﮥ ﻣﻦ وﻟﺪك ﺑﻌﺪي ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح«‬‫‪148‬‬‫اﺷﺎره‬‫‪149‬‬‫»أﻣﺎ ارﺷﺎدات اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم«‬‫‪149‬‬‫»أﻣﺎ آﺛﺎر ﺻﺤﺎﺑﻪ ﮐﺮام«‬‫‪151‬‬‫ﺑﯿﺎﻧﺎت ﻋﺎﻟﯿﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس در اوﺻﺎف اﻣﯿﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫‪151‬‬‫»أﻣﺎ اﻗﻮال و اﻓﺎدات ﻋﻠﻤﺎ«‬‫‪154‬‬‫اﻟﻤﺠﺪد ﻋﻠﯽ رأس ﮐﻞ ﺳﻨﮥ ﻣﻦ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ‬‫‪155‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 8‬از ‪193‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺒﻮي »ﻣﻦ ﺳﺮه أن ﯾﺤﯿﯽ ﺣﯿﻮﺗﯽ ‪ «...‬ﺑﻨﻘﻞ از ﻋﻠﻤﺎء ﻋﺎﻣﻪ‬‫‪157‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺒﻮي »ﻣﻦ أﺣﺐ أن ﯾﺤﯿﯽ ﺣﯿﻮﻧﯽ ‪ «...‬ﺑﻨﻘﻞ از »ذﯾﻞ اﻟﻤﺬﯾﻞ«‬‫‪159‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ دﯾﮕﺮ ﮐﻪ از ﺣﺠﺞ و آﯾﺎت ﺣﻖ اﺳﺖ درﺷﺄن أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‪ ،‬ﻣﻨﻘﻮل از »ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ«‬‫‪160‬‬‫ﮐﻠﻤﻪ ﻧﺎﺷﺮ‬‫‪161‬‬‫ﺿﻤﺎﺋﻢ ﮐﺘﺎب »ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺷﺶ ﺑﺨﺶ«‬‫‪162‬‬‫اﺷﺎره‬‫‪162‬‬‫ﺑﺨﺶ ﯾﮑﻢ‪» :‬ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ« ﭼﯿﺴﺖ؟‬‫‪162‬‬‫اﺷﺎره‬‫‪162‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ أﺑﻮاب ﺗﺤﻔﻪ‪:‬‬‫‪163‬‬‫ﺑﺨﺶ دوم‪ :‬ﺷﺮح ﺣﺎل ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ‬‫‪164‬‬‫ﺑﺨﺶ ﺳﻮم ردﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‬‫‪165‬‬‫ﺑﺨﺶ ﭼﻬﺎرم ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار‬‫‪168‬‬‫ﺑﺨﺶ ﭘﻨﺠﻢ ﺷﺮح ﺣﺎل ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‬‫‪171‬‬‫اﺷﺎره‬‫‪171‬‬‫و ﻻ د ت و وﻓ ﺎ ت‬‫‪171‬‬‫ا ﺳﺘ ﺎ د ا ن‬‫‪171‬‬‫ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت‬‫‪172‬‬‫ﻓﺮزﻧﺪان ﻣﺆﻟّﻒ‬‫‪172‬‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ‬‫‪174‬‬‫»ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ«‬‫‪174‬‬‫ﺑﺨﺶ ﺷﺸﻢ ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﻋﺒﻘﺎت‬‫‪180‬‬‫ﮐﺘﺒﯽ ﮐﻪ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺗﺄﻟﯿ ﻒ ﺷﺪه اﺳﺖ »ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ«‬‫‪187‬‬‫ﺧﺎﺗﻤﮥ اﻟﻄﺒﻊ‬‫‪188‬‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫‪189‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 9‬از ‪193‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺸﺨﺼﺎت ﮐﺘﺎب‬‫ﺳﺮﺷـﻨﺎﺳﻪ ‪ :‬ﮐﻨﺘﻮري ﺣﺎﻣﺪﺣﺴـﯿﻦﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪﻗﻠﯽ ‪1246 - 1306‬ق ﺷـﺎرح ﻋﻨﻮان و ﻧـﺎم ﭘﺪﯾـﺪآور ‪ :‬ﻋﺒﻘـﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﺛﺒﺎت اﻣﺎﻣﻪ اﻻﺋﻤﻪ‬‫اﻻﻃﻬـﺎر‪ /‬ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻣﯿﺮﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ اﻟﻤﻮﺳﻮي اﻟﻠﮑﻬﻨﻮﺋﯽ اﻟﻨﯿﺸﺎﺑﻮري ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻏﻼمرﺿﺎﺑﻦ ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﺮوﺟﺮدي ﻣﺸـﺨﺼﺎت ﻧﺸـﺮ ‪ :‬ﻗﻢ‬‫اﻟﺠﻤﺎﻋﻪ اﻟﻤﺪرﺳﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﻮزه اﻟﻌﻠﻤﯿﻪ ﺑﻘﻢ ﻣﻮﺳﺴﻪ اﻟﻨﺸﺮ اﻻﺳﻼﻣﯽ ‪1416‬ق = ‪.1374 -‬‬‫ﻓﺮوﺳﺖ ‪) :‬ﻣﻮﺳﺴﻪ اﻟﻨﺸﺮ اﻻﺳﻼﻣﯽ اﻟﺘﺎﺑﻌﻪ ﻟﺠﻤﺎﻋﻪ اﻟﻤﺪرﺳﯿﻦ ﺑﻘﻢ اﻟﻤﺸﺮﻓﻪ‪(801‬‬‫ﺷﺎﺑﮏ ‪ :‬ﺑﻬﺎ‪12000:‬رﯾﺎل ج ‪ (1‬؛ ﺑﻬﺎ‪12000:‬رﯾﺎل ج ‪(1‬‬‫ﯾـﺎدداﺷﺖ ‪ :‬ﮐﺘـﺎب ﺣﺎﺿـﺮ ردﯾـﻪاي و ﺷـﺮﺣﯽ اﺳـﺖ ﺑﺮ ﮐﺘـﺎب اﻟﺘﺤﻔﻪ اﻻﺛﻨﯽﻋﺸـﺮﯾﻪ اﺛﺮ ﻋﺒـﺪاﻟﻌﺰﯾﺰﺑﻦ اﺣﻤـﺪ دﻫﻠـﻮي ﯾـﺎدداﺷﺖ ‪ :‬ﻋﺮﺑﯽ‬‫ﯾـﺎدداﺷﺖ ‪ :‬ﮐﺘﺎﺑﻨـﺎﻣﻪ ﻋﻨـﻮان دﯾﮕﺮ ‪ :‬اﻟﺘﺤﻔـﻪ اﻻﺛﻨﯽﻋﺸــﺮﯾﻪ ﺷــﺮح ﻣﻮﺿـﻮع ‪ :‬دﻫﻠـﻮي ﻋﺒــﺪاﻟﻌﺰﯾﺰﺑﻦ اﺣﻤــﺪ‪1159 - 1239 ،‬ق اﻟﺘﺤﻔﻪ‬‫اﻻﺛﻨﯽﻋﺸﺮﯾﻪ ‪ --‬ﻧﻘﺪ و ﺗﻔﺴﯿﺮ‬‫ﻣﻮﺿﻮع ‪ :‬ﺷﯿﻌﻪ ‪ --‬دﻓﺎﻋﯿﻪﻫﺎ و ردﯾﻪﻫﺎ‬‫ﻣﻮﺿﻮع ‪ :‬اﻣﺎﻣﺖ ‪ --‬اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ‪ :‬ﻣﺤﺪﺛﺎن ﺷﻨﺎﺳﻪ اﻓﺰوده ‪ :‬دﻫﻠﻮي ﻋﺒﺪاﻟﻌﺰﯾﺰﺑﻦ اﺣﻤﺪ‪1159 - 1239 ،‬ق اﻟﺘﺤﻔﻪ اﻻﺛﻨﯽﻋﺸﺮﯾﻪ ﺷﺮح‬‫ﺷﻨﺎﺳﻪ اﻓﺰوده ‪ :‬ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﺮوﺟﺮدي ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ‪ ،‬ﻣﺼـﺤﺢ ﺷـﻨﺎﺳﻪ اﻓﺰوده ‪ :‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪرﺳـﯿﻦ ﺣﻮزه ﻋﻠﻤﯿﻪ ﻗﻢ دﻓﺘﺮ اﻧﺘﺸﺎرات اﺳـﻼﻣﯽ رده ﺑﻨﺪي‬‫ﮐﻨﮕﺮه ‪/BP212/5 :‬د‪9‬ت‪1374 30218‬‬‫رده ﺑﻨﺪي دﯾﻮﯾﯽ ‪297/417 :‬‬‫ﺷﻤﺎره ﮐﺘﺎﺑﺸﻨﺎﺳﯽ ﻣﻠﯽ ‪ :‬م‪3739-77‬‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﺆﻟﻒ‬‫زﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ ﻣﺆﻟﻒ‬‫ﺳﯿـﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻫﻨـﺪي ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري از ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ ﻣﺘﮑّﻠﻤﺎن و ﻋﻈﯿﻢﺗﺮﯾﻦ ﻋﺎﻟﻤﺎن و از ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺷـﯿﻌﻪ در اواﺋﻞ ﺳـﺪه ﺳـﯿﺰدﻫﻢ ﻫﺠﺮي‬‫ﻗﻤﺮي در ﺑﻠﺪه ﻣﯿﺮه ﻟﮑﻬﻨﻮ ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺗﺎرﯾﺦ ﭘﻨﺠﻢ ﻣﺤﺮم ‪ 1246‬ه‪ .‬ق ﺑﻪ دﻧﯿﺎ آﻣﺪ‪.‬‬‫اﯾﺸـﺎن ﺗﻌﻠﯿﻢ را از ﺳﻦ ‪ 6‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﺎ رﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﮑﺘﺒﺨﺎﻧﻪ و ﭘﯿﺶ ﺷـﯿﺨﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم ﺷـﯿﺦ ﮐﺮﻣﻌﻠﯽ ﺷـﺮوع ﮐﺮد‪ .‬اّﻣﺎ ﭘﺲ از ﻣـﺪت ﮐﻮﺗﺎﻫﯽ ﭘـﺪر‬‫اﯾﺸﺎن ﺧﻮد ﻋﻬﺪهدار ﺗﻌﻠﯿﻢ وي ﮔﺮدﯾﺪ و ﺗﺎ ﺳﻦ ‪ 14‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﮐﺘﺐ ﻣﺘﺪاول اﺑﺘﺪاﺋﯽ را ﺑﻪ وي آﻣﻮﺧﺖ‪.‬‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ در ﺳﻦ ‪ 15‬ﺳﺎﻟﮕﯽ و ﭘﺲ از رﺣﻠﺖ ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮارش ﺑﺮاي ﺗﮑﻤﯿﻞ ﺗﺤﺼﯿﻼت ﺑﻪ ﺳﺮاغ اﺳﺎﺗﯿﺪ دﯾﮕﺮ رﻓﺖ‪.‬‬‫ﻣﻘﺎﻣﺎت ﺣﺮﯾﺮي و دﯾﻮان ﻣﺘﻨﺒﯽ را ﻧﺰد ﻣﻮﻟﻮي ﺳﯿﺪ ﺑﺮﮐﺖ ﻋﻠﯽ و ﻧﻬﺞ اﻟﺒﻼﻏﻪ را ﻧﺰد ﻣﻔﺘﯽ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺎس ﺗﺴﺘﺮي ﺧﻮاﻧﺪ‪ .‬ﻋﻠﻮم ﺷﺮﻋﯿﻪ‬‫را ﻧﺰد ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ و ﺑﺮادر اﯾﺸﺎن ﺳﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺳﯿﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ‪ -‬ﮐﻪ ﻫﺮ دو از ﻋﻠﻤﺎء ﺑﺰرگ ﺷﯿﻌﻪ‬‫در ﻫﻨﺪ ﺑﻮدﻧﺪ‪ -‬و ﻋﻠﻮم ﻋﻘﻠﯿﻪ را ﻧﺰد ﻓﺮزﻧﺪ ﺳﯿﺪ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﺳﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء‪ ،‬ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻪ ﺧﻼﺻﮥ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﺮا ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬‫در اﯾﻦ زﻣﺎن اﯾﺸﺎن ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻫﺞ اﻟﺘﺪﻗﯿﻖ را ﮐﻪ از ﺗﺼـﻨﯿﻔﺎت ﻋﺎﻟﯿﻪ اﺳـﺘﺎدش ﺳـﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑﻮد از اﯾﺸﺎن أﺧﺬ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺣﻮاﺷـﯽ وي ﺑﺮ آن‬‫ﮐﺘﺎب ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ ﻋﻈﻤﺖ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﻗﺪرت ﻧﻘﺪ اﯾﺸﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل اﯾﺸﺎن ﭘﺲ از ﭼﻨـﺪﯾﻦ ﺳﺎل ﺗﺤﺼـﯿﻞ ﺑﻪ أﻣﺮ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﭘﮋوﻫﺶ ﭘﺮداﺧﺖ و در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ اﺑﺘﺪاء ﺑﻪ ﺗﺼـﺤﯿﺢ و ﻧﻘﺪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﭘﺪر‬‫ﺑﺰرﮔﻮارش ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﻓﺘﻮﺣﺎت ﺣﯿﺪرﯾﻪ‪ ،‬رﺳﺎﻟﻪ ﺗﻘّﯿﻪ و ﺗﺸﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ ﭘﺮداﺧﺖ و ﺳﺎﻟﻬﺎي ﺳﺎل را ﺻﺮف ﺗﺼﺤﯿﺢ و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 10‬از ‪193‬‬‫ﻋﺒﺎرات اﯾﻦ ﮐﺘﺐ ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺗﺸﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ‪ -‬ﮐﻪ رّدﯾﻪاي ﺑﺮ ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﺑﻮد‪ -‬ﺑﺎ اﺻﻮل ﮐﺘﺐ و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﮐﺮد‪.‬‬‫ﻫﻨﻮز از اﯾﻦ ﮐﺎر ﻓﺎرغ ﻧﺸﺪه ﺑﻮد ﮐﻪ ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم ﺗﻮﺳﻂ ﯾﮑﯽ از ﻋﻠﻤﺎء اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻓﯿﺾآﺑﺎدي در رّد ﺑﺮ‬‫اﻣﺎﻣﯿﻪ ﺑﺎ ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت ﻓﺮاوان ﻧﺸـﺮ و ﮔﺴﺘﺮش ﯾﺎﻓﺖ ﺑﻪﮔﻮﻧﻪاي ﮐﻪ ﻋﺮﺻﻪ ﺑﺮ ﻋﻮام و ﺧﻮاص از ﺷﯿﻌﻪ ﺗﻨﮓ ﺷﺪ‪ .‬از ﯾﮏ ﻃﺮف ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﻣﺪﻋﯽ‬‫ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﯿﻌﻪ ﻗﺎدر ﺑﺮ ﺟﻮاب ﻣﻄﺎﻟﺐ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻧﯿﺴﺖ ﺗﺎ آﻧﺠﺎ ﻣﺆﻟﻒ ﮐﺘﺎب ﻣﯽﮔﻔﺖ اﮔﺮ اوﻟﯿﻦ و آﺧﺮﯾﻦ ﺷﯿﻌﻪ ﺟﻤﻊ ﺷﻮﻧﺪ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ‬‫ﺟﻮاب ﮐﺘـﺎب ﻣﺮا ﺑﻨﻮﯾﺴـﻨﺪ و از ﻃﺮف دﯾﮕﺮ ﻋﻠﻤـﺎء ﺑﺰرگ ﺷـﯿﻌﻪ ﻫﻨـﺪ از ﺟﻤﻠﻪ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء‪ ،‬ﺳـﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء‪ ،‬ﻣﻔﺘﯽ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒﺎس‬‫ﺗﺴﺘﺮي و دﯾﮕﺮ أﻋﻼم ﺑﻪ ﺳـﺒﺐ اوﺿﺎع ﺧﺎص ﺳـﻠﻄﻨﺖ و ﻣﻼﺣﻈﺎت دﯾﮕﺮ اﻣﮑﺎن ﺟﻮاب دادن را ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ در اﯾﻦ زﻣﺎن ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ‬‫ﺣﺴـﯿﻦ وارد ﻣﯿـﺪان ﺷـﺪ و در ﻓﺎﺻـﻠﻪ ﺷـﺶ ﻣـﺎه ﮐﺘـﺎب اﺳـﺘﻘﺼﺎء اﻹﻓﺤﺎم ﻓﯽ ﻧﻘﺾ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم را ﺑﻪﮔﻮﻧﻪاي ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ‬‫ﺣﯿﺮت ﻋﻠﻤﺎء ﺣﺘﯽ اﺳﺎﺗﯿﺪ اﯾﺸﺎن ﮔﺸـﺘﻪ و ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده آﻧﺎن ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و ﻧﺸﺮ آن ﭼﻨﺎن ﺿﺮﺑﻪاي ﺑﺮ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ وارد ﮐﺮد ﮐﻪ ﻫﯿﭽﯿﮏ از‬‫آﻧـﺎن ﺣﺘﯽ ﺧﻮد ﻣﺆﻟﻒ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼـم ﭘﺲ از ﺳﺎﻟﻬـﺎ ﺗﻼش و ﮐﻤﮏ ﮔﺮﻓﺘﻦ از واﻟﯿﺎن ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ و ﺑﺮﮔﺰاري اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﻋﻬـﺪه‬‫ﺟﻮاب آن ﺑﺮﻧﯿﺎﻣﺪﻧﺪ‪.‬‬‫ﭘﺲ از آن ﺑﻪ ﺗـﺄﻟﯿﻒ ﮐﺘﺎب ﺷﻮارق اﻟﻨﺼﻮص ﭘﺮداﺧﺖ و ﺳـﭙﺲ ﻣﺸـﻐﻮل ﺗﺄﻟﯿﻒ ﮐﺘﺎب ﻋﻈﯿﻢ ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺗﺎ آﺧﺮ ﻋﻤﺮ در اﻣﺮ‬‫ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺼﻨﯿﻒ آن ﻫّﻤﺖ ﮔﻤﺎﺷﺖ‪.‬‬‫در ﺳـﺎل ‪ 1282‬ه‪ .‬ق ﻋـﺎزم ﺳـﻔﺮ ﺣـﺞ و ﺳـﭙﺲ ﻋﺘﺒـﺎت ﻋﺎﻟﯿـﺎت ﺷـﺪ اّﻣـﺎ در آﻧﺠـﺎ ﻫﻢ از ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻋﻠﻤﯽ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﺎز ﻧﻤﺎﻧـﺪ و در ﺣﺮﻣﯿﻦ‬‫ﺷﺮﯾﻔﯿﻦ ﯾﺎدداﺷـﺘﻬﺎﯾﯽ از ﮐﺘﺐ ﻧـﺎدر ﺑﺮداﺷﺖ و در ﻋﺮاق در ﻣﺤﺎﻓـﻞ ﻋﻠﻤﯽ ﻋﻠﻤـﺎء ﻋﺮاق ﺷـﺮﮐﺖ ﺟﺴﺖ ﮐﻪ ﻣـﻮرد اﺣـﺘﺮام ﻓﻮق‪ -‬اﻟﻌـﺎده‬‫اﯾﺸـﺎن ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬وي ﭘﺲ از ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺎر ﻋﻠﻤﯽ ﺧﻮد را در ﻗﺎﻟﺐ ﮐﺘﺎب أﺳـﻔﺎر اﻻﻧﻮار ﻋﻦ وﻗﺎﯾﻊ أﻓﻀﻞ اﻻﺳـﻔﺎر ﮔﺮدآوري‬‫ﻧﻤﻮد‪.‬‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﺎﻟﻤﯽ ﭘﺮ ﺗﺘﺒﻊ و ﭘﺮ اﻃﻼع و ﻣﺤﯿﻂ ﺑﺮ آﺛﺎر و اﺧﺒﺎر و ﻣﯿﺮاث ﻋﻠﻤﯽ اﺳـﻼﻣﯽ ﺑﻮد ﺗﺎ ﺣّﺪي ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﯾﮏ از ﻣﻌﺎﺻـﺮان و‬‫ﻣﺘـﺄﺧﺮان و ﺣـﺘﯽ ﺑﺴـﯿﺎري از ﻋﻠﻤـﺎء ﭘﯿﺸـﯿﻦ ﺑـﻪ ﭘـﺎﯾﻪ او ﻧﺮﺳـﯿﺪﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﻪ ﻋﻤﺮ ﺧـﻮﯾﺶ را ﺑﻪ ﺑﺤﺚ و ﭘﮋوﻫﺶ در اﺳـﺮار اﻋﺘﻘـﺎدات دﯾﻨﯽ و‬‫ﺣﺮاﺳﺖ اﺳـﻼم و ﻣﺮزﺑـﺎﻧﯽ ﺣﻮزه دﯾﻦ راﺳﺘﯿﻦ ﮔﺬراﻧﯿـﺪ و ﻫﻤﻪ ﭼﯿﺰ ﺧﻮد را در راه اﺳـﺘﻮاري ﺣﻘـﺎﯾﻖ ﻣﺴـﻠﻢ دﯾﻨﯽ از دﺳﺖ داد ﭼﻨـﺎﻧﮑﻪ‬‫ﻣﺆﻟﻒ رﯾﺤﺎﻧﮥ اﻻدب در اﯾﻦ ﺑﺎره ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪:‬‬‫»‪ ...‬و در ﻣﺪاﻓﻌﻪ از ﺣﻮزه دﯾﺎﻧﺖ و ﺑﯿﻀﻪ ﺷـﺮﯾﻌﺖ اﻫﺘﻤﺎم ﺗﻤﺎم داﺷـﺘﻪ و ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺳﺎﻋﺎت و دﻗﺎﯾﻖ ﻋﻤﺮ ﺷﺮﯾﻔﺶ در ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت دﯾﻨﯽ ﻣﺼﺮوف‬‫ﺑﻮده و آﻧﯽ ﻓﺮوﮔـﺬاري ﻧﺪاﺷـﺘﻪ ﺗـﺎ آﻧﮑﻪ دﺳﺖ راﺳﺖ او از ﮐﺜﺮت ﺗﺤﺮﯾﺮ و ﮐﺘـﺎﺑﺖ ﻋﺎﻃـﻞ ﺷـﺪه و در اواﺧﺮ ﺑـﺎ دﺳﺖ ﭼﭗ ﻣﯽﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ‬‫اﺳﺖ‪«...‬‬‫و ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺆﻟﻒ ﻧﺠﻮم اﻟﺴـﻤﺎء زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ دﺳﺖ ﭼﭗ اﯾﺸﺎن ﻫﻢ از ﮐﺎر ﻣﯽاﻓﺘﺎده اﺳﺖ اﯾﺸﺎن دﺳﺖ از ﮐﺎر ﺑﺮﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﻣﻄﺎﻟﺐ را ﺑﺎ زﺑﺎن‬‫اﻣﻼء ﻣﯽﮐﺮده اﺳﺖ و ﻫﯿﭻ ﻣﺎﻧﻌﯽ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ اﯾﺸﺎن را از ﺟﻬﺎد ﻋﻠﻤﯽ ﺑﺎز دارد‪.‬‬‫ﺳﺮاﻧﺠﺎم اﯾﺸﺎن در ﻫﺠـﺪﻫﻢ ﻣﺎه ﺻـﻔﺮ ﺳﺎل ‪ 1306‬ه‪ .‬ق دﻋﻮت ﺣﻖ را ﻟﺒﯿـﮏ ﮔﻔﺖ و در ﺣﺴـﯿﻨﯿﻪ ﺟﻨﺎب ﻏﻔﺮان ﻣﺂب ﻣـﺪﻓﻮن ﺷـﺪ‪ .‬ﺧﺒﺮ‬‫وﻓﺎت اﯾﺸﺎن در ﻋﺮاق ﺑﺮﭘﺎﯾﯽ ﻣﺠﺎﻟﺲ ﻣﺘﻌّﺪد ﻓﺎﺗﺤﻪﺧﻮاﻧﯽ را در ﭘﯽ داﺷﺖ‪ .‬ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻋﻠﻤﺎء ﺷﺮﯾﮏ ﻋﺰا ﮔﺸﺘﻪ و ﺑﺰرﮔﺎن زﯾﺎدي در رﺛﺎء او‬‫ﺑﻪ ﺳﺮودن ﻗﺼﯿﺪه و ﻣﺮﺛﯿﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ‪.‬‬‫*ﺧﺎﻧﺪان و ﻧﯿﺎﮐﺎن‪ :‬اﺑﺘﺪا‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻫﻨـﺪي در داﻣﺎن ﺧﺎﻧـﺪاﻧﯽ ﭼﺸﻢ ﮔﺸﻮد و ﭘﺮورش ﯾﺎﻓﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ﻋﺎﻟﻤﺎﻧﯽ آﮔﺎه و ﻓﺎﺿـﻼﻧﯽ ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﺑﻮدﻧـﺪ‪ .‬در ﻣﯿﺎن‬‫ﺑﺮادران و ﻓﺮزﻧﺪان و ﻓﺮزﻧﺪزادﮔﺎن وي ﻧﯿﺰ ﻋﺎﻟﻤﺎﻧﯽ ﺧﺪﻣﺘﮕﺰار و ﻣﺘﻌﻬﺪ ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﯽﺧﻮرﻧﺪ‪.‬‬‫از اﯾـﻦ ﺧﺎﻧـﺪان ﻣﻌﻈـﻢ در آﺳـﻤﺎن ﻋﻠـﻢ و ﻓﻘـﺎﻫﺖ ﺳـﺘﺎرﮔﺎﻧﯽ درﺧﺸـﺎن ﺑـﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﯽﺧﻮرﻧـﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾـﮏ در ﻋﺼـﺮ ﺧـﻮﯾﺶ راﻫﻨﻤـﺎي‬‫ﮔﻤﺸﺪﮔﺎن ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬اﯾﻨﮏ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﺗﻦ از آﻧﻬﺎ اﺷﺎره ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 11‬از ‪193‬‬‫‪ -1‬ﺟّﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‪ :‬ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺳﯿﺪ اﷲ ﮐﺮم ﻣﻮﺳﻮي ﮐﻨﺘﻮري ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري‪.‬‬‫وي ﺟـﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ و از اﻋﻼـم ﻓﻘﻬـﺎء و زﻫـﺎد زﻣـﺎن و ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺮاﻣﺎت در ﻧﯿﻤﻪ دوم ﺳـﺪه دوازدﻫﻢ ﻫﺠﺮي اﺳﺖ‪ .‬اﯾﺸﺎن ﻋﻼﻗﻪ‬‫زﯾـﺎدي ﺑﻪ اﺳـﺘﻨﺴﺎخ ﻗﺮآن ﮐﺮﯾﻢ و ﮐﺘﺐ ﻧﻔﯿﺴﻪ ﺑﻪ ﺧـﻂ ﺧـﻮد داﺷـﺘﻪ و ﻗﺮآن و ﺣـﻖ اﻟﯿﻘﯿﻦ و ﺗﺤﻔـﮥ اﻟﺰاﺋﺮ و ﺟـﺎﻣﻊ ﻋﺒﺎﺳـﯽ ﺑﻪ ﺧـﻂ او در‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -2‬واﻟﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‪ :‬ﻣﻔﺘﯽ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﻣﻮﺳﻮي ﮐﻨﺘﻮري ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري‬‫وي واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ و از ﭼﻬﺮهﻫﺎي درﺧﺸﺎن ﻋﻘﺎﺋﺪ و ﻣﻨﺎﻇﺮات در ﻧﯿﻤﻪ اول ﻗﺮن ﺳﯿﺰدﻫﻢ ﻫﺠﺮي ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫او در دوﺷﻨﺒﻪ ﭘﻨﺠﻢ ﻣﺎه ذي ﻗﻌﺪه ﺳﺎل ‪ 1188‬ﺑﻪ دﻧﯿﺎ آﻣﺪ‪ .‬وي از ﺷﺎﮔﺮدان ﺑﺎرز ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي از اﻋﺎﻇﻢ داﻧﺸﻤﻨﺪان ﺷﯿﻌﻪ در ﻗﺮن‬‫ﺳﯿﺰدﻫﻢ ﺑﻮده و در اﮐﺜﺮ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻣﺤﻘﻘﯽ ﺑﯽﻧﻈﯿﺮ ﺑﻮد و ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت ارزﻧﺪهاي از ﺧﻮد ﺑﻪﺟﺎ ﮔﺬاﺷﺖ‪.‬‬‫اﯾﺸﺎن ﯾﮑﯽ از ﺑﺮﺟﺴﺘﻪﺗﺮﯾﻦ ﭼﻬﺮهﻫﺎي ﻋﻠﻢ ﻋﻘﺎﯾﺪ و ﻣﻨﺎﻇﺮات و از ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎي ﮐﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﺘﺒﻊ و اﺳﺘﻘﺼﺎء ﺑﻮد‪.‬‬‫ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ در ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﻬﻢ ﻣﺤﺮم ‪ 1260‬ه‪ .‬ق در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﻪ رﺣﻤﺖ اﯾﺰدي ﭘﯿﻮﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -3‬ﺑﺮادر ارﺷﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‪ :‬ﺳﯿﺪ ﺳﺮاج ﺣﺴﯿﻦ‬‫او ﻧﯿﺰ ﭼﻮن ﭘـﺪر و ﺑﺮادراﻧﺶ از ﻋﺎﻟﻤـﺎن و ﻓﺮزاﻧﮕـﺎن ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﮔﺮﭼﻪ در ﻧﺰد ﭘـﺪرش و ﺳـﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤـﺎء ﺷـﺎﮔﺮدي ﻧﻤﻮده اﺳﺖ اّﻣﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ‬‫ﺗﺄﻟﯿﻔـﺎت وي در ﻋﻠـﻮم رﯾﺎﺿـﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺘـﺎب ﺣـﻞ ﻣﻌﺎدﻻـت ﺟـﺒﺮ و ﻣﻘـﺎﺑﻠﻪ و رﺳـﺎﻟﻪاي در ﻣﺨﺮوﻃـﺎت ﻣﻨﺤﻨﯽ اﺳﺖ‪ .‬اﯾﺸـﺎن ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‬‫ﻓﯿﻠﺴﻮف و ﭘﺰﺷﮑﯽ ﻧﺎﻣﯽ ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺳﯿﺪ ﺳﺮاج ﺣﺴﯿﻦ ﺑﺎ وﺟﻮد اﺷﺘﻐﺎل ﺑﻪ ﻋﻠﻮم ﻋﺮﺑﯿﻪ و ﻓﻨﻮن ﻗﺪﯾﻤﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺣﺪي ﺑﺮ زﺑﺎن اﻧﮕﻠﯿﺴﯽ‪ ،‬ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺟﺪﯾﺪ و ﻋﻠﻮم رﯾﺎﺿﯽ ﺗﺴﻠﻂ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮد‬‫ﮐﻪ ﺑﺰرﮔﺎن ﻧا ﮕﻠﯿﺲ در ﺣﯿﺮت ﻓﺮو رﻓﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﯾﮏ ﻋﺎﻟﻢ اﺳﻼﻣﯽ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺎﻫﺮ در ﻓﻨﻮن ﺣﮑﻤﺖ ﻣﻐﺮب ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫وي در ‪ 27‬رﺑﯿﻊ اﻷول ﺳﺎل ‪ 1282‬ه‪ .‬ق رﺣﻠﺖ ﮐﺮد‪.‬‬‫‪ -4‬ﺑﺮادر ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‪ :‬ﺳﯿﺪ اﻋﺠﺎز ﺣﺴﯿﻦ‬‫وي ﻓﺮزﻧﺪ اوﺳﻂ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﺑﻮده و وﻻدﺗﺶ در ‪ 21‬رﺟﺐ ‪ 1240‬واﻗﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫اﯾﺸﺎن ﻧﯿﺰ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺪر و ﺑﺮادراﻧﺶ از داﻧﺸﻤﻨﺪان ﻧﺎﻣﯽ ﺷﯿﻌﻪ در ﮐﺸﻮر ﻫﻨﺪ و ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت و ﺗﺼﻨﯿﻔﺎت ﻣﺘﻌﺪدي ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺮادر ﺧﻮد ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ را در ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﮐﺘـﺎب اﺳـﺘﻘﺼﺎء اﻻﻓﺤـﺎم در زﻣﯿﻨﻪ اﺳـﺘﺨﺮاج ﻣﻄـﺎﻟﺐ و اﺳـﺘﻨﺒﺎط ﻣﻘﺎﺻـﺪ ﮐﻤﮏ‬‫ﻓﺮاواﻧﯽ ﻧﻤﻮد ﺗﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﮐﺎر ﮐﺘﺎب را او اﻧﺠﺎم داد اّﻣﺎ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﺷﻬﺮت ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻪ ﻧﺎم او اﻧﺘﺸﺎر ﯾﺎﻓﺖ‪.‬‬‫از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت اﯾﺸﺎن ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ» ﺷﺬور اﻟﻌﻘﯿﺎن ﻓﯽ ﺗﺮاﺟﻢ اﻷﻋﯿﺎن« و» ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ و اﻻﺳﺘﺎر ﻋﻦ اﺣﻮال اﻟﮑﺘﺐ و اﻻﺳﻔﺎر«‬‫اﺷﺎره ﮐﺮد‪.‬‬‫اﯾﺸﺎن در ﻫﻔﺪﻫﻢ ﺷﻮال ‪ 1286‬ه‪ .‬ق و ﭘﺲ از ﻋﻤﺮي ﮐﻮﺗﺎه اّﻣﺎ ﭘﺮﺑﺮﮐﺖ ﺑﻪ رﺣﻤﺖ اﯾﺰدي ﭘﯿﻮﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -5‬ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‪ :‬ﻓﺮزﻧﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻪ ﺷﻤﺲ اﻟﻌﻠﻤﺎء‬‫وي در ‪ 19‬ﺟﻤﺎدي اﻟﺜﺎﻧﯿﻪ ‪ 1284‬ه‪ .‬ق ﻣﺘﻮﻟـﺪ ﺷـﺪ‪ .‬او را در ﻋﻠﻢ و ﺗﺘﺒﻊ ﺗﺎﻟﯽ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﭘـﺪر ﺷـﻤﺮدهاﻧﺪ ﭼﺮا ﮐﻪ ﻧﮕﺬاﺷﺖ زﺣﻤﺎت ﭘﺪرش ﺑﻪ‬‫ﻫـﺪر رود و ﻟﺬا ﺑﻪ ﺗﺘﻤﯿﻢ ﻋﺒﻘﺎت ﭘﺮداﺧﺖ و ﭼﻨﺪﯾﻦ ﺟﻠﺪ دﯾﮕﺮ از آن را ﺑﻪ ﺳـﺒﮏ و ﺳـﯿﺎق ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮارش ﺗﺄﻟﯿﻒ و ﺑﺎ ﻧﺎم اﯾﺸﺎن ﻣﻨﺘﺸـﺮ‬‫ﺳﺎﺧﺖ‪.‬‬‫اﯾﺸﺎن ﻋﺎﻟﻤﯽ ﻣﺘﺒﺤﺮ‪ ،‬ﻓﻘﯿﻪ‪ ،‬اﺻﻮﻟﯽ‪ ،‬ﻣﺤﺪث و رﺟﺎﻟﯽ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺘﺘﺒﻊ و ﻣﻔﺘﯽ و ﻣﺮﺟﻊ اﻫﺎﻟﯽ ﺑﻼد ﺧﻮد ﺑﻮده و اﯾﻦ ﻋﻠﻮم را از واﻟﺪ ﻣﻌﻈﻢ ﺧﻮد‬‫و ﻣﻔﺘﯽ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺎس اﺧﺬ ﮐﺮده ﺑﻮد‪.‬‬‫در ﻧﻬﺎﯾﺖ اﯾﺸﺎن در ‪ 25‬ذي ﺣﺠﻪ ‪ 1361‬ه‪ .‬ق دار ﻓﺎﻧﯽ را وداع ﮔﻔﺖ و ﺑﻨﺎ ﺑﻪ وﺻـﯿﺘﺶ در ﺟﻮار ﻣﺮﻗﺪ ﻗﺎﺿﯽ ﺷﻮﺷﺘﺮي در آﮔﺮه ﻫﻨﺪ ﺑﻪ‬‫ﺧﺎك ﺳﭙﺮده ﺷﺪ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 12‬از ‪193‬‬‫‪ -6‬ﺳﯿﺪ ذاﮐﺮ ﺣﺴﯿﻦ‪ :‬ﻓﺮزﻧﺪ دﯾﮕﺮ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‬‫وي ﻧﯿﺰ ﻫﻤﭽﻮن ﺑﺮادر ﺧﻮد ﻋﺎﻟﻤﯽ ﻓﺎﺿﻞ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ از ادﺑﺎء و ﺷﻌﺮاء زﻣﺎن ﺧﻮد ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﺮادرش را در ﺗﺘﻤﯿﻢ ﻋﺒﻘﺎت ﯾﺎري ﻧﻤﻮد‪ .‬دﯾﻮان‬‫ﺷﻌﺮ ﺑﻪ ﻓﺎرﺳﯽ و ﻋﺮﺑﯽ و ﺗﻌﻠﯿﻘﺎﺗﯽ ﺑﺮ ﻋﺒﻘﺎت از آﺛﺎر اوﺳﺖ‪.‬‬‫‪ 7‬و ‪ -8‬ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﻌﯿﺪ و ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻧﺼﯿﺮ‪ :‬ﻓﺮزﻧﺪان ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‬‫اﯾﻦ دو ﺑﺰرﮔﻮار ﮐﻪ ﻧﻮهﻫﺎي ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻧﯿﺰ از ﻓﻀـﻼء و ﻋﻠﻤﺎء ﺑﺰرگ زﻣﺎن ﺧﻮد ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ در ﻧﺠﻒ اﺷﺮف ﻧﺰد اﺳﺎﺗﯿﺪ‬‫ﺑﺮﺟﺴـﺘﻪ ﺗﺤﺼـﯿﻼت ﻋﺎﻟﯿﻪ ﺧﻮد را ﮔﺬراﻧﯿﺪﻧـﺪ‪ .‬ﭘﺲ از ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﻫﻨـﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺳـﻌﯿﺪ ﺷﺆون رﯾﺎﺳﺖ ﻋﻠﻤﯽ و دﯾﻨﯽ را ﺑﻌﻬﺪه ﮔﺮﻓﺖ و‬‫آﺛﺎر و ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت ﻣﺘﻌـﺪدي را از ﺧﻮد ﺑﻪ ﺟﺎي ﮔـﺬاﺷﺖ ﺗﺎ اﯾﻨﮑﻪ در ﺳﺎل ‪ 1387‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨـﺪ وﻓﺎت ﯾﺎﻓﺖ و در ﺟﻮار ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮارش در‬‫ﺻﺤﻦ ﻣﺮﻗـﺪ ﻗﺎﺿـﯽ ﺷﻮﺷﺘﺮي ﺑﻪ ﺧﺎك ﺳﭙﺮده ﺷـﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻧﺼـﯿﺮ ﭘﺲ از ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﺷـﺮاﯾﻂ ﺧﺎص زﻣﺎﻧﯽ وارد‬‫ﮐﺎرﻫﺎي ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺷﺪه و از ﺟﺎﻧﺐ ﺷﯿﻌﯿﺎن ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﯽ ﻣﺠﻠﺲ ﻧﯿﺎﺑﯽ رﺳﯿﺪ‪.‬‬‫او ﻧﯿﺰ ﭘﺲ از ﻋﻤﺮي ﭘﺮﺑﺎر در ﻟﮑﻬﻨﻮ رﺣﻠﺖ ﮐﺮد وﻟﯽ ﺟﺴـﺪ وي را ﺑﻪ ﮐﺮﺑﻼء ﺑﺮده و در ﺻـﺤﻦ ﺷـﺮﯾﻒ و در ﻣﻘﺒﺮه ﻣﯿﺮزاي ﺷـﯿﺮازي ﺑﻪ‬‫ﺧﺎك ﺳﭙﺮدﻧﺪ‪.‬‬‫*ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت‪ :‬اﺑﺘﺪا‬‫‪ -1‬ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻷﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر) ‪ 30‬ﻣﺠﻠّﺪ(‬‫‪ -2‬اﺳـﺘﻘﺼﺎء اﻻﻓﺤـﺎم و اﺳﺘﯿﻔـﺎء اﻻﻧﺘﻘﺎم ﻓﯽ ﻧﻘﺾ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم) ‪ 10‬ﻣﺠّﻠـﺪ( ﻃﺒﻊ ﻓﯽ ‪ 1315‬ه‪ .‬ق ﺑﺤﺚ ﻓﯽ ﺗﺤﺮﯾـﻒ اﻟﮑﺘـﺎب و اﺣﻮال‬‫اﻟﺤﺠﮥ و اﺛﺒﺎت وﺟﻮده و ﺷﺮح اﺣﻮال ﻋﻠﻤﺎء اﻫﻞ اﻟﺴﻨﮥ و‪[...‬‬‫‪ -3‬ﺷﻮارق اﻟﻨﺼﻮص) ‪ 5‬ﻣﺠّﻠﺪ(‬‫‪ -4‬ﮐﺸﻒ اﻟﻤﻌﻀﻼت ﻓﯽ ﺣّﻞ اﻟﻤﺸﮑﻼت‬‫‪ -5‬اﻟﻌﻀﺐ اﻟﺘﺒﺎر ﻓﯽ ﻣﺒﺤﺚ آﯾﻪ اﻟﻐﺎر‬‫‪ -6‬اﻓﺤﺎم اﻫﻞ اﻟﻤﯿﻦ ﻓﯽ رّد ازاﻟﮥ اﻟﻐﯿﻦ) ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻓﯿﺾآﺑﺎدي(‬‫‪ -7‬اﻟﻨﺠﻢ اﻟﺜﺎﻗﺐ ﻓﯽ ﻣﺴﺌﻠﮥ اﻟﺤﺎﺟﺐ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ) در ﺳﻪ ﻗﺎﻟﺐ ﮐﺒﯿﺮ و وﺳﯿﻂ و ﺻﻐﯿﺮ(‬‫‪ -8‬اﻟﺪرر اﻟﺴﻨﯿﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﮑﺎﺗﯿﺐ و اﻟﻤﻨﺸﺂت اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ‬‫‪ -9‬زﯾﻦ اﻟﻮﺳﺎﺋﻞ اﻟﯽ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ) ﻓﯿﻪ ﻓﺘﺎوﯾﻪ اﻟﻔﻘﻬﯿﮥ(‬‫‪ -10‬اﺳﻔﺎر اﻷﻧﻮار ﻋﻦ وﻗﺎﯾﻊ اﻓﻀﻞ اﻻﺳﻔﺎر) ذﮐﺮ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﺳﻨﺢ ﻟﻪ ﻓﯽ ﺳﻔﺮه إﻟﯽ اﻟﺤﺞ و زﯾﺎرة اﺋﻤﮥ اﻟﻌﺮاق ﺳﻼم اﷲ ﻋﻠﯿﻬﻢ( ‪1‬‬‫‪ -11‬اﻟﺬراﺋﻊ ﻓﯽ ﺷﺮح اﻟﺸﺮاﺋﻊ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ) ﻟﻢ ﯾﺘّﻢ(‬‫‪ -12‬اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ اﻟﻐﺮاء) ﻓﻘﻪ ﮐﺎﻣﻞ( ﻣﻄﺒﻮع‬‫‪ -13‬اﻟﺸﻌﻠﮥ ﻟا ﺠﻮاﻟﮥ) ﺑﺤﺚ ﻓﯿﻪ اﺣﺮاق اﻟﻤﺼﺎﺣﻒ ﻋﻠﯽ ﻋﻬﺪ ﻋﺜﻤﺎن( ﻣﻄﺒﻮع‬‫‪ -14‬ﺷﻤﻊ اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ) ﻗﺼﺎﺋﺪ ﻟﻪ ﻓﯽ رﺛﺎء اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺳﯿﺪ اﻟﺸﻬﺪاء ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم(‪.‬‬‫‪ -15‬اﻟﻄﺎرف‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ أﻟﻐﺎز و ﻣﻌﻤﯿﺎت‬‫‪ -16‬ﺻﻔﺤﮥ اﻻﻟﻤﺎس ﻓﯽ اﺣﮑﺎم اﻻرﺗﻤﺎس) ﻓﯽ اﻟﻐﺴﻞ اﻻرﺗﻤﺎﺳﯽ(‬‫‪ -17‬اﻟﻌﺸﺮة اﻟﮑﺎﻣﻠﮥ) ﺣﻞ ﻓﯿﻪ ﻋﺸﺮة ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺸﮑﻠﮥ( ‪ 2‬ﻣﻄﺒﻮع‬‫‪ -18‬ﺷﻤﻊ و دﻣﻊ) ﺷﻌﺮ ﻓﺎرﺳﯽ(‬‫‪ -19‬اﻟﻈﻞ اﻟﻤﻤﺪود و اﻟﻄﻠﺢ اﻟﻤﻨﻀﻮد‬‫‪ -20‬رﺟﺎل ﻟا ﻤﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 13‬از ‪193‬‬‫‪ -21‬درة اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ‪3‬‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ‬‫اﺷﺎرة‬‫ﺧﺎﻧﺪان ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ از آﻏﺎز ﺳﺪه ﺳـﯿﺰدﻫﻢ‪ ،‬ﺑﻪ ﭘﯽرﯾﺰي ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪاي ﻫﻤﺖ ﮔﻤﺎﺷـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺮور زﻣﺎن ﺗﮑﻤﯿﻞ ﮔﺸﺖ و ﻧﺴﺨﻪﻫﺎي‬‫ﻓﺮاوان و ﻧﻔﯿﺴـﯽ ﺑﻪ ﺗﺪرﯾـﺞ در آن ﮔﺮدآوري ﺷﺪ ﮐﻪ ﺗﺎ ‪ 30 / 000‬ﻧﺴـﺨﻪ رﺳـﯿﺪ ﺗﺎ اﯾﻨﮑﻪ در دوران ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻪ ﻧﺎم وي ﻧﺎﻣﯿﺪه‬‫ﺷـﺪ و در زﻣﺎن ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺳـﻌﯿﺪ و ﺗﻮﺳﻂ اﯾﺸﺎن ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﮔﺮﭼﻪ از ﻧﻈﺮ ﮐّﻤﯽ داراي ﻧﻈﺎﯾﺮ ﻓﺮاوان‬‫اﺳﺖ اّﻣﺎ از ﻧﻈﺮ ﮐﯿﻔﯽ و ﺑﻪ ﺟﻬﺖ وﺟﻮد ﻧﺴﺨﻪﻫﺎي ﻧﺎدر ﮐﻢﻧﻈﯿﺮ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ‬‫در ﻧﯿﻤﻪ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺳﺪه ﺳـﯿﺰدﻫﻢ ﻫﺠﺮي ﮐﻪ ﻧﯿﺮوﻫﺎي اﺳـﺘﻌﻤﺎر ﺑﻪوﯾﮋه اﻧﮕﻠﯿﺲ و ﻓﺮاﻧﺴﻪ ﭼﺸﻢ ﻃﻤﻊ ﺑﻪ ﺳـﺮزﻣﯿﻦ ﭘﻬﻨﺎور ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن دوﺧﺘﻪ‬‫ﺑﻮدﻧـﺪ و ﺑﯽﮔﻤﺎن اﺳـﻼم ﺳـّﺪ ﺑﺰرﮔﯽ در ﺑﺮاﺑﺮ آﻧﺎن ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﯽآﻣﺪ ﯾﮑﯽ از ﻋﺎﻟﻤﺎن اﻫﻞ ﺗﺴـﻨﻦ ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ دﻫﻠﻮي ﮐﻪ ﺑﻪ»‬‫ﺳﺮاج اﻟﻬﻨﺪ«‬‫ﺷﻬﺮت داﺷﺖ و ﺑﺎ ‪ 31‬واﺳـﻄﻪ ﻧﺴـﺒﺶ ﺑﻪ ﻋﻤﺮ ﺧﻄﺎب ﺧﻠﯿﻔﻪ دوم ﻣﯽرﺳـﯿﺪ و ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت او را ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺧﻄﺎب ﻣﯽﮐﻨﺪ‬‫ﮐﺘﺎﺑﯽ را در رّد اﻋﺘﻘﺎدات و آراء ﺷﯿﻌﻪ ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺷﯿﻌﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮد و آن را» ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ« ﻧﺎﻣﯿﺪ‪.‬‬‫وي در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ دﻧﯿﺎي اﺳـﻼم و واﻗﻌﯿﺘﻬﺎي ﺗﺎرﯾﺦ اﺳﻼﻣﯽ و ﺑﺪون ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺣﺪود و ﻗﻮاﻋﺪ ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ و ﺑﺪون‬‫در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺟﺎﯾﮕﺎه ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ) ص( و ﺧﺎﻧـﺪان ﭘﺎﮐﺶ ﻋﻘﺎﯾﺪ‪ ،‬اﺻﻮل‪ ،‬ﻓﺮوع‪ ،‬اﺧﻼق و ﺳﺎﯾﺮ آداب و اﻋﻤﺎل ﺷـﯿﻌﻪ را ﺑﺪون رﻋﺎﯾﺖ آداب‬‫ﻣﻨﺎﻇﺮه و اﻣﺎﻧﺖداري در ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺚ‪ ،‬ﻫﺪف ﺗﻬﻤﺖﻫﺎ و اﻓﺘﺮاآت ﺧﻮد ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪.‬‬‫اﻟﺒﺘﻪ ﻋﻼﻣﻪ دﻫﻠﻮي ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻨﺎﯾﺖ أﺣﻤﺪ ﺧﺎن ﮐﺸـﻤﯿﺮي در ﮐﺘﺎب اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻪ ﮐﻪ در رّد ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ‪ ،‬ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺳـﺮﻗﺘﯽ از ﮐﺘﺎب ﺻﻮاﻗﻊ ﻣﻮﺑﻘﻪ ﺧﻮاﺟﻪ ﻧﺼـﺮ اﷲ ﮐﺎﺑﻠﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ دﻫﻠﻮي آن را ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮاﺗﯽ ﺑﻪ ﻓﺎرﺳـﯽ‬‫ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪه اﺳﺖ ‪ .4‬وي در ﭼﺎپ اول اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺗﺮس از‬‫) ‪ (1‬ﺷﺎﯾﺪ ﻫﻤﺎن اﻟﺮﺣﻠﮥ اﻟﻤﮑﯿﮥ و اﻟﺴﻮاﻧﺢ اﻟﺴﻔﺮﯾﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ رﺿﺎ ﮐﺤﺎﻟﻪ آن را ذﮐﺮ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫) ‪ (2‬ﺷﺎﯾﺪ ﻫﻤﺎن ﮐﺘﺎب ﮐﺸﻒ اﻟﻤﻌﻀﻼت ﺑﺎﺷﺪ‬‫) ‪ (3‬اﯾﻦ ﮐﺘﺎب را ﻣﺆﻟﻒ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮑﯽ از آﺛﺎر ﻗﻠﻤﯽاش در ﻣﺠّﻠﺪ ﻣﺪﻧﯿﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﺒﻘﺎت ﯾﺎد ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫) ‪ .(4‬اﻟﺒﺘﻪ ﺧﻮد ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﻧﯿﺰ در ﭼﻨـﺪﯾﻦ ﻣﻮرد ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﺷﺎره ﻧﻤﻮده اﺳﺖ‪ .‬از ﺟﻤﻠﻪ در ﺑﺤﺚ ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ در ذﯾﻞ ﺗﺼـﺮﯾﺢ‬‫ذﻫـﺒﯽ ﺑﻪ ﺗﻮاﺗﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻏـﺪﯾﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ‪ »:‬و ﻧﺼـﺮ اﷲ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺷـﻔﯿﻊ ﮐـﺎﺑﻠﯽ ﮐﻪ ﭘﯿﺮ و ﻣﺮﺷـﺪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ اﺳﺖ و ﺑﻀـﺎﻋﺖ‬‫ﻣﺰﺟـﺎﺗﺶ ﻣﺴـﺮوق از اﻓـﺎدات او ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ در) ﺻﻮاﻗﻊ( او را ﺑﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﻼـﻣﻪ و اﻣـﺎم اﻫـﻞ ﺣـﺪﯾﺚ وﺻﻒ ﻣﯽﮐﻨـﺪ و اﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ ﻗﻮل او‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺧﻮد ﻣﺨـﺎﻃﺐ) ﺻـﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ( ﺑﺘﻘﻠﯿـﺪش در اﯾﻦ ﺑﺎب ﺧﺎص ﻫﻢ در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﯾﻌﻨﯽ) ﺗﺤﻔﻪ( او را ﺑﺎﻣﺎم اﻫﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻠﻘﺐ‬‫ﻣﯽﺳﺎزد و اﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ ﮐﻼﻣﺶ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺣﺎﮐﻢ ﺷـﯿﻌﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻧﻮاب ﻧﺠﻒ ﺧﺎن اﺳﻢ ﺧﻮد را ﻣﺨﻔﯽ ﮐﺮد و ﻣﺆﻟﻒ ﮐﺘﺎب را» ﻏﻼم‬‫ﺣﻠﯿﻢ«‪ -‬ﮐﻪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺳﺎل ﺗﻮﻟّﺪ وي ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺣﺮوف أﺑﺠﺪ ﺑﻮد‪ -‬ﻧﺎﻣﯿﺪ اّﻣﺎ در ﭼﺎپ ﺑﻌﺪي ﺑﻪ ﻧﺎم ﺧﻮد وي ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪.‬‬‫در ﺳﺎل ‪ 1227‬ه‪ .‬ق ﺷﺨﺼـﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻏﻼم ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺳـﻠﻤﯽ در ﺷـﻬﺮ» ﻣﺪارس« ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن ﮐﺘﺎب» ﺗﺤﻔﻪ« را از ﻓﺎرﺳـﯽ ﺑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 14‬از ‪193‬‬‫ﻋﺮﺑﯽ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮐﺮد و در ﺳﺎل ‪ 1300‬ه‪ .‬ق ﻣﺤﻤﻮد ﺷـﮑﺮي آﻟﻮﺳـﯽ در ﺑﻐﺪاد ﺑﻪ اﺧﺘﺼﺎر ﻧﺴﺨﻪ ﻋﺮﺑﯽ آن ﭘﺮداﺧﺖ و آن را اﻟﻤﻨﺤﮥ اﻹﻟﻬﯿﮥ‬‫ﻧﺎﻣﯿﺪ و در ﻣﻘﺪﻣﻪاش آن را ﺑﻪ ﺳـﻠﻄﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺧﺎن ﺗﻘﺪﯾﻢ ﮐﺮد‪ .‬وﻟﯽ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺑﺮﺧﯽ ﻣﺤﺪودﯾﺘﻬﺎي ﺳﯿﺎﺳـﯽ و ﮐﻢ ﺑﻮدن وﺳـﯿﻠﻪ ﻃﺒﻊ‬‫از ﭼـﺎپ و اﻧﺘﺸـﺎر آن در ﻋﺮاق ﺟﻠﻮﮔﯿﺮي ﺷـﺪ‪ .‬ﻟـﺬا در ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن و ﺷـﻬﺮ ﺑﻤﺒﺌﯽ ﮐﻪ ﺗﺤﺖ ﻧﻔﻮذ اﺟـﺎﻧﺐ ﺑﻮده و ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﺸـﺮ اﯾﻨﮕﻮﻧﻪ‬‫ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ ﻣﺴﺎﻋﯽ ﺑﺴـﯿﺎر ﻣﺒـﺬول ﻣﯽﺷـﺪ ﻣﻨﺘﺸـﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ و ﭘﺲ از ﻣـّﺪﺗﯽ ﻣﺠـّﺪدا در ﻣﺼـﺮ ﭼﺎپ ﺷـﺪ و ﺑﻌـﺪ از آن ﺑﻪ زﺑﺎن اردو در ﻻﻫﻮر‬‫ﭘﺎﮐﺴـﺘﺎن ﺑﻪ ﻃﺒﻊ رﺳـﯿﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣـﺎل ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺎ ﺗﺤّﻮﻻت و اﻧﺘﺸﺎر ﻣﺘﻌـّﺪد‪ ،‬در اﯾﺠﺎد اﺧﺘﻼف ﺑﯿﻦ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﺗﯿﺮه ﺳﺎﺧﺘﻦ رواﺑﻂ ﻓﺮق‬‫اﺳﻼﻣﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﻤﺪﯾﮕﺮ و ﺗﺤﺮﯾﮏ ﺣّﺲ ﺑﺪﺑﯿﻨﯽ و ﻋﺼﺒّﯿﺖ أﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﺑﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﺷﯿﻌﯿﺎن ﺗﺄﺛﯿﺮ زﯾﺎدي ﮔﺬاﺷﺖ‪ .‬اّﻣﺎ ﺑﻪ ﻣﺼﺪاق ﻋﺪو ﺷﻮد‬‫ﺳﺒﺐ ﺧﯿﺮ اﮔﺮ ﺧﺪا ﺧﻮاﻫﺪ اﻧﺘﺸﺎر اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺳـﺒﺐ ﺷﺪ ﺗﺎ ﻋّﺪه زﯾﺎدي از ﻋﻠﻤﺎء و ﻣﺘﮑﻠﻤﯿﻦ ﺷـﯿﻌﻪ اﺣﺴﺎس وﻇﯿﻔﻪ ﮐﺮده و ﺑﻪ ﻣﯿﺪان ﺑﯿﺎﯾﻨﺪ‬‫و ﺑﺎ ﻣﻨﻄﻖ و زﺑﺎن ﻋﻠﻤﯽ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻫﺮﭼﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻋﻘﺎﯾﺪ و ﻣﺬﻫﺐ ﺷـﯿﻌﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮي ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب ﮔﺮاﻧﺴـﻨﮓ ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار در اﯾﻦ‬‫ﻣﯿﺎن ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺗﺘﺒﻊ ﻓﺮاوان و زﺣﻤﺎت ﻃﺎﻗﺖﻓﺮﺳﺎي ﻣﺆﻟﻒ آن از درﺧﺸﺶ ﺑﯿﺸﺘﺮي ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻧﺴـﺨﻪاي ﮐﻪ از ﺗﺤﻔﻪ ﻫﻢاﮐﻨﻮن ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﭼـﺎپ دﻫﻠﯽ در ﺳـﺎل ‪ 1271‬ه‪ .‬ق اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻄﺒﻊ ﺣﺴـﻨﯽ ﺑﻪ اﻫﺘﻤﺎم ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺣﺴﻦ آن را در ‪ 776‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ ﻗﻄﻊ وزﯾﺮي ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﺎﻧﯿﺪه اﺳﺖ‪ .‬در اﯾﻦ ﭼﺎپ ﻧﺎم ﻣﺆﻟﻒ ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ ذﮐﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﺤﺘﻮاي ﺗﺤﻔﻪ‪:‬‬‫ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺑﻪ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳـﯽ و در رّد ﺷـﯿﻌﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺆﻟﻒ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﮔﺮﭼﻪ در ﻣﻘـﺪﻣﻪ و در ﻣﺘﻦ ﮐﺘﺎب ﺧﻮد را ﻣﻠﺘﺰم داﻧﺴـﺘﻪ ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ‬‫ﻣﺴّﻠﻤﺎت ﺧﻮد ﺷﯿﻌﻪ اﺳﺘﻨﺎد ﮐﻨﺪ و ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺧﻮد را از ﻣﺪارك ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻧﻘﻞ ﮐﻨﺪ وﻟﯽ ﮐﻤﺘﺮ ﺑﻪ اﯾﻦ اﻟﺘﺰام ﻋﻤﻞ ﮐﺮده و ﮐﺘﺎب ﺧﻮد را ﻣﻤﻠّﻮ از‬‫اﻓﺘﺮاآت و ﺗﻬﻤﺖﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﯿﻌﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫دﻫﻠﻮي در ﺑﺨﺶ ﻫﻔﺘﻢ ﮐﺘﺎب ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺧﻮد را در دو ﺑﺨﺶ آورده اﺳﺖ‪:‬‬‫ﺑﺨﺶ اول‪ :‬آﯾﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺷﯿﻌﻪ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ) ع( اﺳﺘﻨﺎد ﻣﯽﮐﻨﺪ‬‫در اﯾﻦ ﺑﺨﺶ وي ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ‪ 6‬آﯾﻪ اﮐﺘﻔﺎ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺨﺶ دوم‪ :‬اﺣـﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺷـﯿﻌﻪ در راﺳـﺘﺎي اﺛﺒـﺎت وﻻـﯾﺖ و اﻣﺎﻣﺖ رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ‪ .‬در اﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﻧﯿﺰ ﻓﻘﻂ ‪ 12‬رواﯾـﺖ را ﻣﻄﺮح ﮐﺮده‬‫اﺳﺖ‪.‬‬‫و در ﻣﺠﻤﻮع ﻣﺴﺘﻨﺪات ﺷﯿﻌﻪ را ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ‪ 6‬آﯾﻪ و ‪ 12‬رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و ادﻟّﻪ و اﺳﺎﻧﯿﺪ آﻧﻬﺎ را ﻣﺨﺪوش داﻧﺴﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ أﺑﻮاب ﺗﺤﻔﻪ‪:‬‬‫‪ -1‬در ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺣﺪوث ﻣﺬﻫﺐ ﺗﺸﯿﻊ و اﻧﺸﻌﺎب آن ﺑﻪ ﻓﺮق ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ‬‫‪ -2‬در ﻣﮑﺎﺋﺪ ﺷﯿﻌﻪ و ﻃﺮق اﺿﻼل و ﺗﻠﺒﯿﺲ‬‫‪ -3‬در ذﮐﺮ أﺳﻼف ﺷﯿﻌﻪ و ﻋﻠﻤﺎء و ﮐﺘﺐ اﯾﺸﺎن‬‫‪ -4‬در اﺣﻮال أﺧﺒﺎر ﺷﯿﻌﻪ و ذﮐﺮ رواة آﻧﻬﺎ‬‫‪ -5‬در اﻟﻬﯿﺎت‬‫‪ -6‬در ﻧﺒّﻮت و اﯾﻤﺎن اﻧﺒﯿﺎء) ع(‬‫‪ -7‬در اﻣﺎﻣﺖ‬‫‪ -8‬در ﻣﻌﺎد و ﺑﯿﺎن ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺷﯿﻌﻪ ﺑﺎ ﺛﻘﻠﯿﻦ‬‫‪ -9‬در ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻓﻘﻬﯿﻪ ﮐﻪ ﺷﯿﻌﻪ در آن ﺧﻼف ﺛﻘﻠﯿﻦ ﻋﻤﻞ ﮐﺮده اﺳﺖ‬‫‪ -10‬در ﻣﻄﺎﻋﻦ ﺧﻠﻔﺎء ﺛﻼﺛﻪ و أم اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و دﯾﮕﺮ ﺻﺤﺎﺑﻪ‬‫‪ -11‬در ﺧﻮاص ﻣﺬﻫﺐ ﺷﯿﻌﻪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ‪ 3‬ﻓﺼﻞ) اوﻫﺎم‪ -‬ﺗﻌﺼﺒﺎت‪ -‬ﻫﻔﻮات(‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 15‬از ‪193‬‬‫‪ -12‬در ﺗﻮّﻻ و ﺗﺒّﺮي) ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻣﻘّﺪﻣﺎت ﻋﺸﺮه(‬‫ﭘﺲ از آﻧﮑﻪ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ و ﻣﻨﺘﺸـﺮ ﺷﺪ‪ ،‬آﺛﺎر ﻣﺘﻌّﺪدي از ﻋﻠﻤﺎء ﺷﯿﻌﻪ در ﻫﻨﺪ‪ ،‬ﻋﺮاق و اﯾﺮان در اﺑﻄﺎل و ﻧﻘﺾ آن ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪ ﮐﻪ‬‫ﺑﻌﻀﯽ ﺑﻪ رّد ﺳﺮاﺳﺮ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﺑﺮﺧﯽ ﯾﮏ ﺑﺎب از آن را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ و ﻧﻘﺪ ﻋﻠﻤﯽ ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪.‬‬‫رّدﯾﻪ ﻫﺎي ﺗﺤﻔﻪ‬‫آﻧﭽﻪ ﮐﻪ در رّد ﻫﻤﻪ اﺑﻮاب ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫‪ -1‬اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﻪ‬‫در دوازده دﻓﺘﺮ‪ ،‬و ﻫﺮ دﻓﺘﺮ وﯾﮋه ﯾﮏ ﺑﺎب از اﺻﻞ ﮐﺘﺎب‪ ،‬اﺛﺮ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻨﺎﯾﺖ اﺣﻤﺪ ﺧﺎن ﮐﺸﻤﯿﺮي دﻫﻠﻮي) م ‪ 1235‬ه‪ .‬ق(‬‫اﻟﺒﺘﻪ ‪ 5‬دﻓﺘﺮ از آن ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ آن را دﯾﺪه از ﺑﻘﯿﻪ ﻣﺸﻬﻮرﺗﺮ ﺑﻮده و در ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1255‬ه‪ .‬ق ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از ﺟﻮاﺑﯿﻪﻫـﺎي وي ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻬـﺎي ﯾﮑﻢ‪ ،‬ﺳﻮم‪ ،‬ﭼﻬﺎرم‪ ،‬ﭘﻨﺠﻢ و ﻧﻬﻢ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﭘﺎﺳـﺦ اﻋﺘﺮاض ﻫﺸـﺘﻢ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم»‬‫ﺟﻮاب اﻟﮑﯿﺪ اﻟﺜﺎﻣﻦ« ﮐﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﺴﺢ اﺳﺖ ﺗﺄﻟﯿﻒ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﻧﺴـﺨﻪ ﺧﻄﯽ دﻓﺘﺮ ﻫﻔﺘﻢ آن در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻـﺮﯾﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮ و ﻧﺴﺨﻪ ﺧﻄﯽ دﻓﺘﺮ ﻫﺸﺘﻢ آن در ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮراي اﺳﻼﻣﯽ ﺗﻬﺮان ﻧﮕﻬﺪاري‬‫ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬‫‪ -2‬ﺳـﯿﻒ اﷲ اﻟﻤﺴـﻠﻮل ﻋﻠﯽ ﻣﺨّﺮﺑﯽ دﯾﻦ اﻟﺮﺳﻮل) ﻧﺎﻣﯿﺪه ﺷﺪه ﺑﻪ( اﻟﺼﺎرم اﻟﺘﺒﺎر ﻟﻘّﺪ اﻟﻔّﺠﺎر و ﻗّﻂ اﻻﺷﺮار در ﺷﺶ دﻓﺘﺮ ﺗﺄﻟﯿﻒ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ‬‫ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري اﮐﺒﺮآﺑﺎدي) ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪه در ﺳﺎل ‪ .1232‬ق(‬‫ﻓﺎرﺳـﯽ و در رّد ﺑﺮ ﺗﻤﺎم ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷـﺪه اﺳﺖ ﺑـﺪﯾﻨﺼﻮرت ﮐﻪ ﻋﺒﺎرات ﺗﺤﻔﻪ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان» ﻣﺘﻦ« و ﮐﻼم ﺧﻮد در رّد آن را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان»‬‫ﺷﺮح« آورده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -3‬ﺗﺠﻬﯿﺰ اﻟﺠﯿﺶ ﻟﮑﺴﺮ ﺻﻨﻤﯽ ﻗﺮﯾﺶ‪ :‬اﺛﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ ﺑﻦ اﻣﺎن اﷲ دﻫﻠﻮي ﻋﻈﯿﻢ آﺑﺎدي) م ‪ 1260‬ه‪ .‬ق(‬‫ﻧﺴﺨﻪ ﺧﻄﯽ آن در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ آﯾﺖ اﷲ ﻣﺮﻋﺸﯽ ﻧﺠﻔﯽ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪.‬‬‫آﻧﭽﻪ ﮐﻪ در رّد ﯾﮏ ﺑﺎب از اﺑﻮاب ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫ﺑﺎب اول‪ :‬ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﺎرﯾﺦ ﺗﺸﯿﻊ‪:‬‬‫‪ -1‬ﺳـﯿﻒ ﻧﺎﺻـﺮي‪ :‬اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب اﺛﺮ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﻗﻠﯽ ﮐﻨﺘـﻮري ﭘـﺪر ﺑﺰرﮔﻮار ﺻـﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘـﺎت ﺑﻮده و در رّد ﺑـﺎب اول ﺗﺤﻔﻪ ﮐﻪ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ‬‫ﺣﺪوث ﻣﺬﻫﺐ ﺷﯿﻌﻪ اﺳﺖ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻓﺎﺿﻞ رﺷﯿﺪ ﺧﺎن ﺷﺎﮔﺮد ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ‪ ،‬در رّد اﯾﻦ ﮐﺘﺎب‪ ،‬ﮐﺘﺎب ﮐﻮﭼﮑﯽ را ﻧﻮﺷﺖ ﮐﻪ‬‫ﻣﺘﻘﺎﺑﻼ ﻋﻼﻣﻪ ﮐﻨﺘﻮري ﮐﺘﺎب اﻷﺟﻮﺑﮥ اﻟﻔﺎﺧﺮة ﻓﯽ اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ اﻷﺷﺎﻋﺮة را ﻧﻮﺷﺖ و ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻔّﺼﻠﯽ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ وي داد‪.‬‬‫ﺑﺎب دوم‪ :‬در ﻣﮑﺎﯾﺪ و ﺣﯿﻠﻪﻫﺎي ﺷﯿﻌﯿﺎن‪:‬‬‫‪ -2‬ﺗﻘﻠﯿﺐ اﻟﻤﮑﺎﺋﺪ‪ :‬اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻧﯿﺰ اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ ﮐﻨﺘﻮري اﺳﺖ ﮐﻪ در ﮐﻠﮑﺘﻪ) ‪ .1262‬ق( ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﺳﻮم‪ :‬در اﺣﻮال اﺳﻼف و ﮔﺬﺷﺘﮕﺎن ﺷﯿﻌﻪ‪:‬‬‫ﯾﮑﯽ از دﻓﺘﺮﻫﺎي ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﮥ ﺑﻪ رّد اﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﺗﻌﻠّﻖ دارد ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1255‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨﺪ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﭼﻬﺎرم‪ :‬در ﮔﻮﻧﻪﻫﺎي اﺧﺒﺎر ﺷﯿﻌﻪ و رﺟﺎل آن‪:‬‬‫‪ -1‬ﻫﺪاﯾﮥ اﻟﻌﺰﯾﺰ‪ :‬اﺛﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﺧﯿﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻫﻨﺪي إﻟﻪآﺑﺎدي) ﺑﻪ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳﯽ( ﭼﺎپ ﻫﻨﺪ‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﯾﮑﯽ از ﻣﺠﻠّﺪات ﭼﺎﭘﯽ اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ رّد ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎب اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﭘﻨﺠﻢ‪ :‬اﻟﻬّﯿﺎت‬‫‪ -1‬اﻟﺼﻮارم اﻹﻟﻬﯿﺎت ﻓﯽ ﻗﻄﻊ ﺷـﺒﻬﺎت ﻋﺎﺑﺪي اﻟﻌﺰي و اﻟﻼت‪ :‬اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ ﺳـﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1215‬ه‪ .‬ق در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 16‬از ‪193‬‬‫ﮐﻠﮑﺘﻪ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪ ).‬ﻓﺎرﺳﯽ(‬‫دﻓﺘﺮ ﭘﻨﺠﻢ اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ اﯾﻦ ﺑﺎب اﺧﺘﺼﺎص دارد‪.‬‬‫ﺑﺎب ﺷﺸﻢ‪ :‬در ﭘﯿﺎﻣﺒﺮي‬‫‪ -1‬ﺣﺴﺎم اﻻﺳﻼم و ﺳﻬﺎم اﻟﻤﻼم‪ ،‬اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1215‬ه‪ .‬ق ﭼﺎپ ﺳﻨﮕﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ‪ :‬در اﻣﺎﻣﺖ‬‫در رّد اﯾﻦ ﺑﺎب ﮐﻪ ﺟﻨﺠﺎﻟﯽﺗﺮﯾﻦ ﻗﺴﻤﺖ از ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﯽرود آﺛﺎر ﮔﺮاﻧﺒﻬﺎﯾﯽ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -1‬ﺧﺎﺗﻤﮥ اﻟﺼﻮارم‪ :‬اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي‬‫‪ -2‬اﻟﺒﻮارق اﻟﻤﻮﺑﻘﻪ‪ :‬اﺛﺮ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮزﻧﺪ ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي) ﺑﻪ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳﯽ(‬‫‪ -3‬اﻻﻣﺎﻣﮥ‪ :‬اﺛﺮ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮزﻧﺪ ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي) ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ(‬‫‪ -4‬ﺑﺮﻫﺎن اﻟﺼﺎدﻗﯿﻦ‪ :‬اﺛﺮ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن ﻣﻮﺳﻮي ﺑﻨﺎرﺳـﯽ‪ ،‬ﮐﻪ در ﺑﺎب ﻧﻬﻢ آن ﺑﻪ ﺑﺮرﺳـﯽ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻧﺰاﻋﯽ ﻓﻘﻬﯽ ﻫﻤﭽﻮن ﻣﺴﺢ ﭘﺎﻫﺎ در وﺿﻮ‬‫و ﺣّﻠﯿﺖ ﻧﮑﺎح ﻣﻮّﻗﺖ ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬اﯾﺸﺎن ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﺨﺘﺼﺮ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب را ﺑﺎ ﻧﺎم ﻣﻬﺠﮥ اﻟﺒﺮﻫﺎن ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -5‬ﺑﺮﻫﺎن اﻟﺴﻌﺎدة‪ :‬اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ ﮐﻨﺘﻮري ﭘﺪر ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‪.‬‬‫‪ -6‬اﻟﺠﻮاﻫﺮ اﻟﻌﺒﻘﺮﯾـﮥ‪ :‬اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﺪ ﻣﻔﺘﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒﺎس ﺷﻮﺷﺘﺮي اﺳـﺘﺎد ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﺑﻪ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳـﯽ ﮐﻪ در ﻫﻨـﺪ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳـﯿﺪه‬‫اﺳﺖ‪ .‬اﯾﺸﺎن در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺷﺒﻬﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻏﯿﺒﺖ ﺣﻀﺮت وﻟﯽ ﻋﺼﺮ) ﻋﺞ( را ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﻫﺸﺘﻢ‪ :‬در آﺧﺮت‬‫‪ -1‬اﺣﯿﺎء اﻟﺴﻨﮥ و اﻣﺎﺗﮥ اﻟﺒﺪﻋﮥ ﺑﻄﻌﻦ اﻷﺳّﻨﮥ‪ :‬اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1281‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫دﻓﺘﺮ ﻫﺸﺘﻢ اﻟﻨﺰﻫﻪ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﮐﺸﻤﯿﺮي ﻧﯿﺰ در ﺧﺼﻮص رّد اﯾﻦ ﺑﺎب اﺳﺖ‪ ).‬ﻓﺎرﺳﯽ(‬‫ﺑﺎب ﻧﻬﻢ‪ :‬در ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺧﺘﻼﻓﯽ ﻓﻘﻪ‪:‬‬‫‪ -1‬دﻓﺘﺮ ﻧﻬﻢ از اﻟﻨﺰﻫﮥ ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1255‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨﺪ ﭼﺎپ ﺷﺪه در ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺷﺒﻬﺎت و ﺣّﻞ ﻣﺸﮑﻼت اﯾﻦ ﺑﺎب اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻮﻟﻮي اﻓﺮاد ﻋﻠﯽ‬‫ﮐﺎﻟﭙﻮي ﺳـّﻨﯽ ﮐﺘﺎب رﺟﻮم اﻟﺸـﯿﺎﻃﯿﻦ را در رّد اﯾﻦ دﻓﺘﺮ از ﻧﺰﻫﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ و در ﻣﻘﺎﺑﻞ‪ ،‬ﺟﻌﻔﺮ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن ﻣﻮﺳﻮي ﺑﻨﺎرﺳﯽ ﺷﺎﮔﺮ ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﻧﺰﻫﻪ ﻫﻢ ﺑﺎ ﮐﺘﺎب ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺼﺎدﻗﯿﻦ ﺑﻪ اﺑﻄﺎل و اﺳﮑﺎت وي ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -2‬ﺻﺎﺣﺐ ﻟا ﻨﺰﻫﮥ ﮐﺘﺎب دﯾﮕﺮي در ﻧﻘﺾ ﮐﯿﺪ ﻫﺸـﺘﻢ از اﯾﻦ ﺑﺎب در ﻣﻮﺿﻮع ﻧﮑﺎح ﻣﻮﻗّﺖ و ﻣﺴﺢ ﭘﺎﻫﺎ در وﺿﻮ دارد ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﺧﻄﯽ‬‫آن در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -3‬ﮐﺘﺎب ﮐﺸﻒ اﻟﺸـﺒﻬﻪ ﻋﻦ ﺣّﻠﯿـﮥ اﻟﻤﺘﻌﮥ اﺛﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﮐﺮﻣﺎﻧﺸﺎﻫﯽ ﮐﻪ در ﭘﺎﺳﺦ اﯾﻦ ﺑﺨﺶ از ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎب ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷﺪه و در‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻣﻮزه ﻣّﻠﯽ ﮐﺮاﭼﯽ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب دﻫﻢ‪ :‬در ﻣﻄﺎﻋﻦ‬‫‪ -1‬ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ و ﮐﺸﻒ اﻟﻀـﻐﺎﺋﻦ اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﮐﻨﺘﻮري ﮐﻪ در دو دﻓﺘﺮ ﺑﺰرگ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه و ﺑﺨﺶ ﻣﻌﻈﻤﯽ از آن در‬‫ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1283‬ه‪ .‬ق ﭼﺎپ ﺳﻨﮕﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ).‬ﻣﻄﺒﻌﻪ ﻣﺠﻤﻊ اﻟﺒﺤﺮﯾﻦ(‬‫‪ -2‬ﺗﮑﺴﯿﺮ اﻟﺼﻨﻤﯿﻦ‪ :‬اﺛﺮ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن ﻫﻨﺪي‪ ).‬ﻓﺎرﺳﯽ(‬‫‪ -3‬ﻃﻌﻦ اﻟﺮﻣﺎح‪ :‬اﺛﺮ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي در رّد ﺑﺨﺸﯽ از اﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ داﺳﺘﺎن ﻓﺪك و ﺳﻮزاﻧﺪن ﺧﺎﻧﻪ ﺣﻀﺮت ﻓﺎﻃﻤﻪ‬‫ﺳﻼم اﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1308‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨﺪ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫در رّد اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﻮﺳﻂ ﺷﯿﺦ ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻓﯿﺾآﺑﺎدي ﺳّﻨﯽ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻧﻘﺾ اﻟّﺮﻣﺎح ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﯾﺎزدﻫﻢ‪ :‬در اوﻫﺎم و ﺗﻌﺼﺒﺎت ﺷﯿﻌﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 17‬از ‪193‬‬‫‪ -1‬ﻣﺼﺎرع اﻷﻓﻬﺎم ﻟﻘﻠﻊ اﻷوﻫﺎم‪ :‬اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﮐﻨﺘﻮري) ﭼﺎپ ﻫﻨﺪ ﺑﺎب دوازدﻫﻢ‪ :‬در ﺗﻮﻟﯽ و ﺗﺒّﺮي و دﯾﮕﺮ ﻋﻘﺎﯾﺪ ﺷﯿﻌﻪ‬‫‪ -1‬ذو اﻟﻔﻘﺎر‪ :‬اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ دﻟـﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي) ﻓﺎرﺳـﯽ( و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﭘﺎﺳـﺦ ﮔﻔﺘﻪﻫﺎي ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ در ﻣﺒﺤﺚ ﻏﯿﺒﺖ اﻣﺎم زﻣﺎن) ﻋـﺞ( از‬‫ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ‬‫ﮐﺘﺎﺑﻬﺎي دﯾﮕﺮي ﮐﻪ در رّد ﻗﺴﻤﺘﯽ از ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫‪ -1‬ﺻﻮارم اﻻﺳـﻼم‪ :‬اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي‪ .‬رﺷـﯿﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﺎن ﺳّﻨﯽ ﻣﺆﻟﻒ اﻟﺸﻮﮐﮥ اﻟﻌﻤﺮﯾﮥ‪ -‬ﮐﻪ از ﺷﺎﮔﺮدان ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ اﺳﺖ‪-‬‬‫اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب و اﻟﺼﻮارم اﻻﻟﻬﯿﺎت را ﺑﺎ ﺷـﺒﻬﺎﺗﯽ رّد ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺣﮑﯿﻢ ﺑﺎﻗﺮ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن از ﺷﺎﮔﺮدان ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﮐﺎﻣﻞ اﯾﻦ ﺷـﺒﻬﺎت را ﭘﺎﺳـﺦ‬‫داده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -2‬اﻟـﻮﺟﯿﺰة ﻓﯽ اﻷـﺻﻮل‪ :‬ﻋﻼـﻣﻪ ﺳـﺒﺤﺎن ﻋﻠﯿﺨـﺎن ﻫﻨـﺪي‪ ،‬وي در اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب ﭘﺲ از ﺑﺤﺚ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﻋﻠﻢ اﺻﻮل و ذﮐﺮ اﺣـﺎدﯾﺚ داّل ﺑﺮ‬‫اﻣﺎﻣﺖ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ) ع( ﺑﻪ ﺗﻌّﺮض و رّد ﮐﻠﻤﺎت ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﻣﺠﻬﻮﻻت ﺧﻠﻔﺎي ﺳﻪﮔﺎﻧﻪ را ﺑﯿﺎن ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -3‬ﺗﺼﺤﯿﻒ اﻟﻤﻨﺤﮥ اﻹﻟﻬّﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﻨﻔﺜﮥ اﻟﺸﯿﻄﺎﻧﯿﮥ‪ ،‬در رّد ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺗﺤﻔﻪ ﺑﻪ ﻋﺮﺑﯽ ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﻣﺤﻤﻮد آﻟﻮﺳﯽ) ‪ 3‬ﻣﺠﻠﺪ(‪ :‬اﺛﺮ ﺷﯿﺦ ﻣﻬﺪي ﺑﻦ ﺷﯿﺦ‬‫ﺣﺴﯿﻦ ﺧﺎﻟﺼﯽ ﮐﺎﻇﻤﯽ) م ‪ 1343‬ه‪ .‬ق(‬‫‪ -4‬رّد ﻋﻼﻣﻪ ﻣﯿﺮزا ﻓﺘﺢ اﷲ ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ» ﺷﯿﺦ اﻟﺸﺮﯾﻌﻪ« اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ) م‪ 1339 .‬ه‪ .‬ق(‪ -‬وي ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﮐﺘﺎﺑﯽ در رّد اﻟﻤﻨﺤﮥ اﻻﻟﻬﯿﻪ دارد‪.‬‬‫‪ -5‬اﻟﻬﺪﯾﮥ اﻟﺴﻨﯿﮥ ﻓﯽ رّد اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﮥ‪ ):‬ﺑﻪ زﺑﺎن اردو( اﺛﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﻫﺎدي ﻟﮑﻬﻨﻮي‬‫‪ -6‬اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻟﻤﻨﻘﻠﺒﮥ‪ :‬در ﺟﻮاب ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ) ﺑﻪ زﺑﺎن اردو(‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار‬‫اﺷﺎرة‬‫) ‪ (1‬ﮐﺘﺎب ﻋﻈﯿﻢ ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار ﺷﺎﻫﮑﺎر ﻋﻠﻤﯽ و ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﻣﺮﺣﻮم ﺳـﯿﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻫﻨﺪي ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري اﺳﺖ ﮐﻪ در رّد ﺑﺎب اﻣﺎﻣﺖ‬‫ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ دﻫﻠﻮي‪ -‬ﮐﻪ در رّد ﻋﻘﺎﯾﺪ ﺷﯿﻌﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه‪ -‬ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫‪ -1‬ﻣﻮﺿﻮع و ﻧﺴﺨﻪ ﺷﻨﺎﺳﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت در ﻧﻘﺾ و رّد ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ ﺗﺤﻔﻪ در زﻣﯿﻨﻪ ادﻟّﻪ اﻣﺎﻣﯿﻪ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ اﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﺎن ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫وي در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻣﯽﮐﻮﺷﺪ ﺗﺎ ﻓﻠﺴﻔﻪ اﻣﺎﻣﺖ را روﺷﻦ ﮐﻨﺪ و ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﮐﻪ اﺳﻼم آن دﯾﻨﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در درﺑﺎر ﺧﻠﻔﺎ ﻣﻄﺮح ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺣﺮف ﺑﻪ ﺣﺮف ﻣّﺪﻋﯿﺎت دﻫﻠﻮي را ﺑﺎ ﺑﺮاﻫﯿﻦ اﺳﺘﻮار و ﻣﺴﺘﻨﺪ ﻧﻘﺾ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫وي ﮐﺘﺎب ﺧﻮد را در دو ﻣﻨﻬﺞ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ در ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ ﺗﺤﻔﻪ آﻣﺪه ﺳﺎﻣﺎن ﺑﺨﺸﯿﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﻨﻬﺞ ﻧﺨﺴﺖ‪ :‬در آﯾﺎت‬‫از اﯾﻦ ﻣﻨﻬﺞ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺷـﺶ دﻓﺘﺮ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ) ﭼﻮن دﻫﻠﻮي ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ‪ 6‬آﯾﻪ از آﯾﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺷـﯿﻌﻪ ﺑﻪ آن اﺳﺘﺪﻻل ﻣﯽﮐﻨﺪ اﺷﺎره‬‫ﮐﺮده اﺳﺖ(‬‫) ‪ ](1‬ﻋﺒﻘﺎت ﺑﻪ ﻓﺘﺢ ﻋﯿﻦ و ﮐﺴـﺮ ﺑﺎء ﺟﻤﻊ ﻋﺒﻘﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﭼﯿﺰي اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻮي ﺧﻮش دارد و اﻧﻮار ﺑﻔﺘﺢ ﻧﻮن و ﺳﮑﻮن واو ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﮔﻞ‬‫و ﯾﺎ ﮔﻞ ﺳﻔﯿﺪ اﺳﺖ‬‫دﺳﺖﻧﻮﺷﺘﻬﺎ و ﯾﺎدداﺷﺘﻬﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﯿﺶﻧﻮﯾﺲ در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻮده و ﺗﺎﮐﻨﻮن ﺑﻪ ﭼﺎپ ﻧﺮﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪1 .‬‬‫ﻣﻨﻬﺞ دوم‪ :‬در رواﯾﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 18‬از ‪193‬‬‫در اﯾﻦ ﻣﻨﻬﺞ ﺑﺮاي ﻫﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﯾﮏ ﯾﺎ دو دﻓﺘﺮ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ذﯾﻞ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ دﻓﺘﺮ ﻧﺨﺴﺖ‪ :‬وﯾﮋه ﺣﺪﯾﺚ» ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻬﺬا ﻋﻠﯽ ﻣﻮﻻه« ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ در دو ﺑﺨﺶ‬‫ﺑﺨﺶ ﻧﺨﺴﺖ‪ :‬ﻧـﺎم ﺑﯿﺶ از ﯾﮑﺼـﺪ ﺗﻦ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺗـﺎﺑﻌﯿﻦ و ﺗـﺎﺑﻊ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ و ﺣّﻔﺎظ و ﭘﯿﺸﻮاﯾﺎن ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـّﻨﯽ از آﻏﺎز ﺗﺎ روزﮔﺎر ﻣﺆﻟﻒ‬‫ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﮔﺰارﺷﯽ از اﺣﻮال آﻧﻬﺎ و ﺗﻮﺛﯿﻖ ﻣﺼﺎدر رواﯾﺖ‬‫ﺑﺨﺶ دوم‪ :‬ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﺤﺘﻮاﯾﯽ ﺧﺒﺮ و وﺟﻮه دﻻﻟﯽ و ﻗﺮاﯾﻦ ﭘﯿﭽﯿﺪه آن ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ اﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﺎن ﻋﻠﯽ) ع( و ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺷﺒﻬﺎت دﻫﻠﻮي‪.‬‬‫ﺑﺨﺶ اول در ﯾﮏ ﻣﺠﻠـﺪ ‪ 1251‬ﺻـﻔﺤﻪاي و ﺑﺨﺶ دوم در دو ﻣﺠّﻠﺪ در ﺑﯿﺶ از ﻫﺰار ﺻـﻔﺤﻪ در زﻣﺎن ﺣﯿﺎت ﻣﺆﻟﻒ) ‪ 1293‬و ‪.1294‬‬‫ق( ﭼﺎپ ﺳﻨﮕﯽ ﺷﺪه و ﻫﺮ ﺳﻪ ﻣﺠﻠﺪ در ده ﺟﻠﺪ ﺣﺮوﻓﯽ ﺑﺎ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﺮوﺟﺮدي در ﻗﻢ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‬‫ﺧﻼﺻﻪ اﯾﻦ دﻓﺘﺮ ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﻧﺎم ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ از ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺎس ﻗﻤﯽ در ‪ 462‬ﺻﻔﺤﻪ در ﻗﻢ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪2 .‬‬‫ دﻓﺘﺮ دوم‪ :‬وﯾﮋه ﺧﺒﺮ ﻣﺘﻮاﺗﺮ» ﯾﺎ ﻋﻠﯽ أﻧﺖ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳـﯽ إﻻ أﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي« ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺰﻟﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ در دو ﺑﺨﺶ اﺳﻨﺎد و دﻻﻟﺘﻬﺎ ﺳﺎﻣﺎن ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در زﻣـﺎن ﺣﯿـﺎت ﻣﺆﻟﻒ در ‪ 977‬ﺻـﻔﺤﻪ ﺑﺰرگ در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﻪ ﺳـﺎل ‪ 1295‬ه‪ .‬ق ﭼﺎپ ﺷـﺪه و ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ ﯾﮑﺼـﺪﻣﯿﻦ ﺳﺎﻟﮕﺮد‬‫درﮔﺬﺷﺖ ﻣﻮﻟﻒ در اﺻﻔﻬﺎن اﻓﺴﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ دﻓﺘﺮ ﺳﻮم‪ :‬وﯾﮋه ﺣﺪﯾﺚ» إن ﻋﻠﯿﺎ ﻣﻨﯽ و أﻧﺎ ﻣﻨﻪ‪ ،‬و ﻫﻮ وﻟّﯽ ﮐّﻞ ﻣﺆﻣﻦ ﺑﻌﺪي« ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ وﻻﯾﺖ‪.‬‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در ‪ 585‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ ﻗﻄﻊ رﺣﻠﯽ در ﺳﺎل ‪ 1303‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨﺪ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ دﻓﺘﺮ ﭼﻬـﺎرم‪ :‬وﯾﮋه ﺣـﺪﯾﺚ»‪ ...‬اﻟﻠﻬﻢ اﺋﺘﻨﯽ ﺑـﺄﺣّﺐ ﺧﻠﻘـﮏ إﻟﯿـﮏ ﯾﺄﮐـﻞ ﻣﻌﯽ ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﻄﯿﺮ« ﮐﻪ درﺑـﺎره داﺳـﺘﺎن ﻣﺮغ ﺑﺮﯾﺎن و آﻣـﺪن‬‫ﺣﻀﺮت ﻋﻠﯽ) ع( ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ) ص( ﭘﺲ از ﮔﻔﺘﻦ اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺣﻀﺮت) ص( ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ).‬ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ(‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در ‪ 736‬ﺻﻔﺤﻪ در دو ﻣﺠﻠّﺪ ﺑﺰرگ در ﺳﺎل ‪ 1306‬ه‪ .‬ق در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪ ).‬ﻣﻄﺒﻌﻪ ﺑﺴﺘﺎن ﻣﺮﺗﻀﻮي(‬‫ دﻓﺘﺮ ﭘﻨﺠﻢ‪ :‬وﯾﮋه ﺣﺪﯾﺚ» أﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‪«...‬‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در دو ﻣﺠّﻠﺪ ﺑﺰرگ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷﺪه ﮐﻪ ﻣﺠّﻠﺪ ﻧﺨﺴﺖ آن در ‪ 745‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1317‬ه‪ .‬ق و ﻣﺠّﻠـﺪ دوم آن در ‪ 600‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ‬‫ﺳﺎل ‪ 1327‬ه‪ .‬ق اﻧﺘﺸﺎر ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ).‬ﺑﻪ اﻫﺘﻤﺎم ﺳﯿﺪ ﻣﻈﻔﺮ ﺣﺴﯿﻦ(‬‫ دﻓﺘﺮ ﺷﺸﻢ‪ :‬وﯾﮋه ﺣﺪﯾﺚ» ﻣﻦ أراد أن ﯾﻨﻈﺮ إﻟﯽ آدم و ﻧﻮح‪ ...‬ﻓﯿﻨﻈﺮ إﻟﯽ ﻋﻠﯽ« ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ ﻫﻢ در دو ﻣﺠﻠّﺪ ﯾﮑﯽ در ‪ 456‬ﺻﻔﺤﻪ و دﯾﮕﺮي در ‪ 248‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1301‬ه‪ .‬ق ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ).‬در ﻟﮑﻬﻨﻮ(‬‫ دﻓﺘﺮ ﻫﻔﺘﻢ‪ :‬درﺑﺎره ﺧﺒﺮ» ﻣﻦ ﻧﺎﺻﺐ ﻋﻠّﯿﺎ اﻟﺨﻼﻓﮥ ﺑﻌﺪي ﻓﻬﻮ ﮐﺎﻓﺮ« ﮐﻪ ﭘﺎﮐﻨﻮﯾﺲ آن ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﻧﺮﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ دﻓﺘﺮ ﻫﺸﺘﻢ‪ :‬وﯾﮋه ﺣﺪﯾﺚ» ﮐﻨﺖ أﻧﺎ و ﻋﻠّﯽ ﻧﻮرا ﺑﯿﻦ ﯾﺪي اﻟّﻠﻪ ﻗﺒﻞ أن ﯾﺨﻠﻖ اﷲ آدم‪ «...‬ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮر‬‫) ‪ (1‬و ﻫﻮ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﮐﺒﯿﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﻄﺒﻮع ﻟﮑﻨﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﻓﯽ ﻣﮑﺘﺒﮥ اﻟﻤﺼﻨﻒ ﺑﻠﮑﻬﻨﻮ‪ ،‬و ﻓﯽ ﻣﮑﺘﺒﮥ اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﺴﯿﺪ رﺟﺐ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن ﺳﺒﺤﺎن اﻟﺰﻣﺎن‬‫ﻓﯽ ﺟﮑﺮاوان اﻟﺬي ﮐﺎن ﻣﻦ ﺗﻼﻣﯿﺬ اﻟﻤﺼﻨﻒ‪ )...‬اﻟﺬرﯾﻌﻪ(‬‫) ‪ (2‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺟﺰء ﯾﮑﻢ از ﻣﺠﻠـﺪات ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ» ﻋﺒﻘﺎت« در ﺗﻬﺮان ﺑﻪ دﺳـﺘﻮر ﻣﺮﺣﻮم آﯾﺖ اﷲ ﺳـﯿﺪ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﺻﺪر) ﺳﺎﮐﻦ ﻗﻢ و‬‫ﻣﺘﻮﻓﺎي ‪ (1373‬در ﻗﻄـﻊ رﺣﻠﯽ ﺑﻪ ﻫﻤﺖ ﻓﻀـﻼي ﺣﻮزه ﻋﻠﻤﯿﻪ ﻗﻢ‪ -‬ﭼﺎﭘﺨـﺎﻧﻪ ﺷـﺮﮐﺖ ﺗﻀـﺎﻣﻨﯽ ﻋﻠﻤﯽ) در ‪ 600‬ﺻـﻔﺤﻪ( ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه‬‫اﺳﺖ ‪.‬‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در ‪ 786‬ﺻﻔﺤﻪ ﻗﻄﻊ ﺑﺰرگ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1303‬ه‪ .‬ق در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫دﻓﺘﺮ ﻧﻬﻢ‪ :‬ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﺧﺒﺮ راﯾﺖ در ﭘﯿﮑﺎر ﺧﯿﺒﺮ ﮐﻪ روي ﮐﺎﻏﺬ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ ).‬در ﯾﮏ ﻣﺠّﻠﺪ(‬‫دﻓﺘﺮ دﻫﻢ‪ :‬وﯾﮋه ﺧﺒﺮ» ﻋﻠّﯽ ﻣﻊ اﻟﺤﻖ و اﻟﺤﻖ ﻣﻊ ﻋﻠﯽ) ع(« ﮐﻪ دﺳﺖﻧﻮﺷﺖ ﻧﺎﻗﺼـﯽ از ﭘﯿﺶﻧﻮﯾﺲ آن در ﮐﺘﺎﺑﺨـﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻـﺮﯾﻪ وﺟﻮد داﺷـﺘﻪ‬‫اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 19‬از ‪193‬‬‫دﻓﺘﺮ ﯾﺎزدﻫﻢ‪ :‬وﯾﮋه ﺧﺒﺮ» إن ﻣﻨﮑﻢ ﻣﻦ ﯾﻘﺎﺗﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺄوﯾﻞ اﻟﻘﺮآن ﮐﻤﺎ ﻗﺎﺗﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﺗﻨﺰﯾﻠﻪ«‪ .‬از اﯾﻦ دﻓﺘﺮ ﻫﻢ ﭘﺎﮐﻨﻮﺷﺘﯽ ﺑﺪﺳﺖ ﻧﯿﺎﻣﺪه اﺳﺖ‪).‬‬‫در ‪ 3‬ﻣﺠﻠﺪ(‬‫دﻓﺘﺮ دوازدﻫﻢ‪ :‬در ﺑﺮرﺳـﯽ اﺳـﻨﺎد و دﻻﻻت ﺧﺒﺮ ﻣﺘﻮاﺗﺮ و ﻣﻌﺮوف ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺑﻪ ﭘﯿﻮﺳﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻣﻔﺎد‪ ].‬ﭼﺎپ در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺳﺎل‬‫‪ 1313‬و ‪ 1351‬ه‪ .‬ق اﺻﻔﻬﺎن ‪ 1380‬ه‪ .‬ق) در ‪ 6‬ﺟﻠﺪ( ﻣﺪرﺳﮥ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﻬﺪي ‪ 1406‬ه‪ .‬ق اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در زﻣﺎن ﺣﯿﺎت ﻣﺆﻟﻒ ﭼﺎپ ﺳـﻨﮕﯽ‬‫ﺑﻪ اﻧﺪازه رﺣﻠﯽ ﺧﻮرده و ﻃﺒﻊ ﺣﺮوﻓﯽ آن) در ‪ 6‬ﺟﻠﺪ( ﺑﺎ اﻫﺘﻤﺎم ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ روﺿﺎﺗﯽ در اﺻﻔﻬﺎن ﺑﻪ اﻧﻀﻤﺎم اﻧﺠﺎم ﻧﺎﻣﻪاي ﭘﺮﻓﺎﯾﺪه)‬‫درﺑﺎره ﻋﺒﻘﺎت و ﻣﺆﻟﻔﺶ و ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ و‪ (...‬ﺻﻮرت ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻓﺸـﺮده ﻣﺒﺎﺣﺚ و ﻓﻮاﯾـﺪ ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ اﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ را ﻣﯽﺗﻮان در ﮐﺘﺎب ﻧﻔﺤﺎت اﻷزﻫﺎر ﻓﯽ ﺧﻼﺻﮥ ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ ﺑﻪ‬‫ﻗﻠﻢ آﻗﺎي ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﯿﻼﻧﯽ ﺑﺪﺳﺖ آورد ﮐﻪ در ‪ 20‬ﺟﻠﺪ ﻣﺘﻮﺳﻂ در ﻗﻢ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫در ﻣﺠﻤﻮع از اﯾﻦ دوازده دﻓﺘﺮ‪ ،‬ﭘﻨـﺞ دﻓﺘﺮ ﺑـﺪﺳﺖ ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ‪ ،‬ﺳﻪ دﻓﺘﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﺮزﻧﺪش ﺳـﯿﺪ ﻧﺎﺻـﺮ ﺣﺴـﯿﻦ و دو دﻓﺘﺮ آن‬‫ﺗﻮﺳﻂ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﻌﯿﺪ ﻓﺮزﻧﺪ ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﺎ ﻫﻤﺎن اﺳﻠﻮب ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻪ ﺗﻔﺼﯿﻞ ذﯾﻞ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫اﻟﻒ‪ :‬ﻣﺮﺣﻮم ﺳﯿﺪ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‪:‬‬‫‪ -1‬ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -2‬ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺰﻟﺖ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -3‬ﺣﺪﯾﺚ وﻻﯾﺖ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -4‬ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -5‬ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮر از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫ب‪ :‬ﻣﺮﺣﻮم ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‬‫‪ -1‬ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -2‬ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎب از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -3‬ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ و ﺳﻔﯿﻨﻪ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫ج‪ :‬ﻣﺮﺣﻮم ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﻌﯿﺪ‬‫‪ -1‬ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺎﺻﺒﺖ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ) ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ(‬‫‪ -2‬ﺣﺪﯾﺚ ﺧﯿﺒﺮ‪ ،‬از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ ﻓﻘﻂ) ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ(‬‫اﻟﺒﺘﻪ اﯾﻦ دو ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺎﮐﻨﻮن ﭼﺎپ ﻧﺸﺪهاﻧﺪ‪.‬‬‫اﻟﺒﺘﻪ ﭘﻨﺞ ﺣﺪﯾﺚ اﺧﯿﺮ‪ -‬ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﺮزﻧﺪ و ﻧﻮه ﻣﯿﺮﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ‪ -‬را ﺑﻪ ﻧﺎم ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻗﺮار دادﻧﺪ ﺗﺎ از ﻣﻘﺎم‬‫ﺷﺎﻣـﺦ اﯾﺸﺎن ﺗﺠﻠﯿﻞ ﺷﻮد و از ﻃﺮﻓﯽ اﯾﻦ دو ﻧﻔﺮ ﻫﻤﺎن ﻣﺴـﯿﺮي را ﭘﯿﻤﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﯿﺎﻧﮕﺬار ﻋﺒﻘﺎت آن را ﺗﺮﺳـﯿﻢ ﮐﺮده و رﺋﻮس ﻣﻄﺎﻟﺐ و‬‫ﻣﺼﺎدر آﻧﻬﺎ را ﺑﺠﻬﺖ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﺳﯿﺮ ﺑﺮاي دﯾﮕﺮان آﻣﺎده ﮐﺮده ﺑﻮد‪.‬‬‫از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺘﺐ دﯾﮕﺮ ﮐﻪ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻋﺒﻘﺎت ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از‪:‬‬‫‪ -1‬ﺗﺬﯾﯿﻞ ﻋﺒﻘﺎت ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺳﯿﺪ ذاﮐﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﻓﺮزﻧﺪ دﯾﮕﺮ ﻣﺆﻟﻒ‬‫‪ -2‬ﺗﻌﺮﯾﺐ ﺟﻠﺪ اول ﺣﺪﯾﺚ» ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﺴﻦ ﻧﻮاب ﻟﮑﻬﻨﻮي‬‫‪ -3‬ﺗﻠﺨﯿﺺ ﺗﻤﺎم ﻣﺠﻠـﺪ دوم‪ ،‬ﭘﻨﺠﻢ‪ ،‬ﺷـﺸﻢ و ﺑﺨﺸـﯽ از ﻣﺠّﻠـﺪ ﯾﮑﻢ و ﺗﻌﺮﯾﺐ ﺗﻤﺎﻣﯽ اﯾﻦ ﻣﺠﻠﺪات ﺑﻪ ﻧﺎم» اﻟﺜﻤﺮات« ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﺴـﻦ‬‫ﻧﻮاب‬‫‪ -2‬ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺑﺤﺚ و ﺳﺒﮏ اﺳﺘﺪﻻل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 20‬از ‪193‬‬‫وي ﻫﺮ ﻣﺠّﻠـﺪ از ﻣﻨﻬـﺞ دّوم ﮐﺘﺎب را در ﯾﮏ ﯾﺎ دو ﺟﺰء ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪ .‬ﻧﺨﺴﺖ در ﺳـﻨﺪ ﺣـﺪﯾﺚ و اﺛﺒﺎت ﺗﻮاﺗﺮ و ﻗﻄﻌﯽ اﻟﺼﺪور ﺑﻮدن‬‫آن‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ از ﻃﺮق ﻋﺎّﻣﻪ ﺑﺤﺚ ﻧﻤﻮده و ﺑﺎ اﺳـﺘﻨﺎد ﺑﻪ ﻣﺪارك ﻣﻌﺘﺒﺮه اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ از زﻣﺎن ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ اﮐﺮم) ص( و ﻋﺼـﺮ ﺻﺪور ﺗﺎ زﻣﺎن ﻣﺆﻟّﻒ)‬‫ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻗﺮن ﺑﻪ ﻗﺮن( اﺑﺘـﺪا ﺑﻪ ﺗﻮﺛﯿﻖ و ﺗﻌـﺪﯾﻞ ﻫﺮ ﯾﮏ از راوﯾﺎن ﺑﻼ واﺳـﻄﻪ ﺣـﺪﯾﺚ از ﻃﺮﯾﻖ ﻗﻮل دﯾﮕﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺳـﭙﺲ ﺑﻪ ﺗﻮﺛﯿﻖ و‬‫ﺗﻌﺪﯾﻞ ﻫﺮ ﯾﮏ از ﺻﺤﺎﺑﻪ و ﺗﻮﺛﯿﻖ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن آﻧﻬﺎ از ﻃﺮﯾﻖ ﻗﻮل ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ و در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻪ ﺗﻮﺛﯿﻖ و ﺗﻌﺪﯾﻞ ﻃﺒﻘﺎت ﺑﻌﺪ از ﻃﺮﯾﻖ ﮐﺘﺐ رﺟﺎل و‬‫ﺗﺮاﺟﻢ و ﺟﻮاﻣﻊ ﺣـﺪﯾﺜﯽ و ﻣﺼﺎدر ﻣﻮرد وﺛﻮق ﺧﻮد آﻧﻬﺎ ﺗﺎ ﺑﻪ زﻣﺎن ﺧﻮد‪ ،‬ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬آﻧﮕﺎه ﺑﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻣﺘﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﭘﺮداﺧﺘﻪ‬‫و ﺳـﭙﺲ وﺟﻮه اﺳـﺘﻔﺎده و ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ دﻻﻟﺖ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﺮ وﻓﻖ ﻧﻈﺮ ﺷـﯿﻌﻪ ﺗﺸـﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده و در ﭘﺎﯾﺎن ﮐﻠﯿﻪ ﺷـﺒﻬﺎت و اﻋﺘﺮاﺿﺎت وارده از‬‫ﻃﺮف ﻋـﺎﻣﻪ را ﯾـﮏ ﺑﻪ ﯾـﮏ ﻧﻘـﻞ و ﺑﻪ ﻫﻤﻪ آﻧﻬـﺎ ﭘﺎﺳـﺦ داده اﺳﺖ‪ .‬و در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﮔﺎﻫﯽ ﺑﺮاي رّد دﻟﯿﻠﯽ از آﻧﺎن ﺑﻪ ﮐﻠﻤﺎت ﺧﻮد آﻧﺎن‬‫اﺳﺘﺪﻻل ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -3‬ﻗﺪرت ﻋﻠﻤﯽ‬‫ﻗـﺪرت ﻋﻠﻤﯽ و ﺳـﻌﻪ اﻃﻼع و اﺣﺎﻃﻪ ﻓﻮق اﻟﻌﺎده ﻣﺆﻟﻒ ﺑﺰرﮔﻮار از ﺳﺮاﺳـﺮ ﻣﺠّﻠـﺪات اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﺨﻮﺑﯽ واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر اﺳﺖ ﻣﺜﻼ در‬‫ﯾﮏ ﺟﺎ دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ را ﺑﺮ ﻣﻄﻠﻮب ﺷﯿﻌﻪ ﺑﻪ ‪ 66‬وﺟﻪ ﺑﯿﺎن ﻓﺮﻣﻮده و در ﺟﺎي دﯾﮕﺮ ﺗﺨﻄﺌﻪ اﺑﻦ ﺟﻮزي ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ‬‫ﻣﻄﻠﻮب ﺷﯿﻌﻪ را ﺑﻪ ‪ 165‬ﻧﻘﺾ و ﺗـﺎﻟﯽ ﻓﺎﺳـﺪ ﺟﻮاب داده و در اﺑﻄﺎل ادﻋﺎي ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﻋﺘﺮت ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي أﻗﺎرب اﺳﺖ و‬‫ﻻزﻣﻪاش واﺟﺐ اﻻﻃﺎﻋﻪ ﺑﻮدن ﻫﻤﻪ ﻧﺰدﯾﮑﺎن ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ اﺳﺖ ﻧﻪ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻓﻘﻂ‪ 51 ،‬ﻧﻘﺾ و اﻋﺘﺮاض ﺑﺮ او وارد ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﯾﺸـﺎن در ﻫﺮ ﻣﻄﻠﺐ و ﻣﺒﺤﺚ ﮐﻪ وارد ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻠﯿﻪ ﺟﻬﺎت و ﺟﻮاﻧﺐ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺤﺚ آﻧﺮا ﻣـّﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار داده و ﺣﻖ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺘﺒﻊ را‬‫ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﺑﻪ ﻣﻨﺘﻬﯽ درﺟﻪ اداء ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﻨﻨـﺪه را ﺑﺮاي ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﯽ ﮐﻪ در اﯾﻦ‬‫ﮐﺘـﺎب ﻣﻄﺮح ﺷـﺪه از ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﮐﺘﺐ و ﻣﺼﺎدر دﯾﮕﺮ ﺑﯽﻧﯿﺎز ﻣﯽﮐﻨـﺪ‪ ،‬ﺧﺼﻮﺻﺎ در ﻣﻮرد ﺗﺮاﺟﻢ رﺟﺎل ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﻪ ﺷـﺮح ﺣﺎل آﻧﺎن را‬‫ﻧﻮﻋﺎ از ﺗﻤﺎﻣﯽ ﮐﺘﺐ ﺗﺮاﺟﻢ و ﻣﻮاﺿﻌﯽ ﮐﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده واﻗﻊ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻪ ﻋﯿﻦ اﻟﻔﺎظ ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫اﯾﺸﺎن ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻘﺪار ﻫﻢ اﮐﺘﻔﺎء ﻧﮑﺮده و ﮐﻠﻤﺎت ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ و اﺳـﺘﺪﻻﻻت وي را از ﺳﺎﯾﺮ ﮐﺘﺐ او و ﺣﺘﯽ ﮐﻠﻤﺎت اﺳﺎﺗﯿﺪ وي ﻫﻤﭽﻮن‬‫ﭘﺪرش ﺷـﯿﺦ وﻟﯽ اﷲ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ و ﺧﻮاﺟﻪ ﻧﺼﺮ اﷲ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب ﺻﻮاﻗﻊ‪ -‬ﮐﻪ در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺮﮔﺮدان ﻓﺎرﺳﯽ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب‬‫اﺳﺖ‪ -‬و ﺳﺎﯾﺮ ﻣﺸﺎﯾﺦ و ﺑﺰرﮔﺎن اﻫﻞ ﺳﻨﺖ را ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﭘﺎﺳﺦ ﻣﯽدﻫﺪ‪1 .‬‬‫‪ -4‬رﻋﺎﯾﺖ آداب ﻣﻨﺎﻇﺮه و ﻗﻮاﻋﺪ ﺑﺤﺚ‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎﯾﺮ ﻋﺎﻟﻤﺎن ﺷـﯿﻌﯽ در اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ‪ ،‬آداب و ﻗﻮاﻋﺪ ﺑﺤﺚ و ﻣﻨﺎﻇﺮه را رﻋﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ در ﺣﺎﻟﯿﮑﻪ ﻃﺮف‬‫ﻣﻘﺎﺑﻞ ﮔﺮﭼﻪ ادﻋﺎي اﯾﻦ اﻣﺮ را ﻧﻤﻮده اّﻣﺎ ﺑﺪان ﻋﻤﻞ ﻧﮑﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫اﻟﻒ‪ :‬از ﻗﻮاﻋـﺪ ﺑﺤﺚ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺷـﺨﺺ ﮐﻼم ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﻮد را درﺑﺎره ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺪون ﮐﻢ و زﯾﺎد و ﺑﺎ دﻗﺖ و أﻣﺎﻧﺖ ﻧﻘﻞ و‬‫ﺗﻘﺮﯾﺮ ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﺳـﭙﺲ ﻣﺤﻞ اﺷﮑﺎل را ﻣﺸﺨﺺ ﮐﺮده و ﺑﻪ ﺟﻮاب ﻧﻘﻀﯽ ﯾﺎ ﺣﻠّﯽ آن ﺑﭙﺮدازد‪ .‬در اﯾﻨﺼﻮرت اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺎ ﺷﻨﯿﺪن ادﻟّﻪ دو‬‫ﻃﺮف ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻗﻀﺎوت ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﻧﻈﺮ ﺻﺤﯿﺢ ﯾﺎ أﺣﺴﻦ را اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬‫ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ در ﻋﺒﻘﺎت ﭘﺲ از ﺧﻄﺒﻪ ﮐﺘﺎب ﻋﯿﻦ ﻋﺒﺎرت دﻫﻠﻮي) ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ( را ﺑﺪون ﮐﻢ و ﮐﺎﺳﺖ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺣﺘﯽ‬‫ﻫﺮ آﻧﭽﻪ را ﮐﻪ او در ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﮐﺘـﺎﺑﺶ از ﺧﻮد ﯾﺎ ﻏﯿﺮ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﻣﺘﻌﺮض ﻣﯽﺷﻮد و ﺳـﭙﺲ ﺑﻪ ﺟﻮاب آن ﻣﯽﭘﺮدازد‪ .‬اّﻣﺎ در ﻣﻘﺎﺑﻞ دﻫﻠﻮي‬‫اﯾﻦ ﻗﺎﻋـﺪه را رﻋﺎﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ‪ .‬ﻣﺜﻼ ﭘﺲ از ﻧﻘﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ‪ »:‬و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻫﻢ ﺑﺪﺳـﺘﻮر أﺣﺎدﯾﺚ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺑﺎ ﻣّﺪﻋﯽ ﻣﺴﺎس‬‫ﻧـﺪارد« اّﻣﺎ ﺑﻪ اﺳـﺘﺪﻻل ﺷـﯿﻌﻪ درﺑﺎره اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﺷﺎرهاي ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ و ﯾﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﭘﺲ از ﻧﻘﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻮر ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪ ...»:‬و ﺑﻌﺪ اﻟﻠﺘﯿﺎ و اﻟﺘﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 21‬از ‪193‬‬‫دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻣﺪﻋﺎ ﻧﺪارد« اّﻣﺎ دﻟﯿﻞ ﺷﯿﻌﻪ را ﺑﺮاي اﯾﻦ ﻣّﺪﻋﺎي ﺧﻮد ﻣﻄﺮح ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ب‪ :‬از دﯾﮕﺮ ﻗﻮاﻋـﺪ ﺑﺤـﺚ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﭼﯿﺰي اﺣﺘﺠـﺎج ﮐﻨـﺪ ﮐﻪ ﻃﺮف ﻣﻘـﺎﺑﻠﺶ آن را ﺣﺠﺖ ﺑﺪاﻧـﺪ ﻧﻪ آن ﭼﯿﺰي ﮐﻪ در ﻧﺰد ﺧـﻮدش‬‫ﺣﺠﺖ اﺳﺖ و ﺑﻪ آن اﻋﺘﻤﺎد دارد‪ .‬ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت در ﻫﺮ ﺑﺎﺑﯽ ﮐﻪ وارد ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻪ ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ اﺣﺘﺠﺎج ﮐﺮده و ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪﻫﺎي ﺣﻔﺎظ‬‫و ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻋﻠﻤﺎء آﻧﻬﺎ در ﻋﻠﻮم ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳـﺘﺪﻻل ﻣﯽﮐﻨـﺪ‪ .‬اّﻣﺎ دﻫﻠﻮي اﻟﺘﺰام ﻋﻤﻠﯽ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻗﺎﻋـﺪه ﻧـﺪارد ﻟﺬا ﻣﯽﺑﯿﻨﯿﻢ ﮐﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺑﻪ ﺣـﺪﯾﺚ» ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺑﺴـّﻨﺘﯽ و ﺳـﻨﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺮاﺷـﺪﯾﻦ اﻟﻤﻬﺪﯾﯿﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي و ﻋﻀﻮا ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺑﺎﻟﻨﻮاﺟﺬ« ﺗﻤﺴﮏ ﻣﯽﮐﻨﺪ در ﺣﺎﻟﯿﮑﻪ اﯾﻦ‬‫رواﯾﺖ را ﻓﻘﻂ اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ‪.‬‬‫ج‪ :‬از دﯾﮕﺮ ﻗﻮاﻋـﺪ ﺑﺤﺚ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷـﺨﺺ در ﻣﻘﺎم اﺣﺘﺠﺎج و رّد ﺑﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ اﻋﺘﺮاف ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ اﺣﺎدﯾﺜﯽ را‬‫ﮐﻪ ﺧﻮد ﻣﯽﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻪ آﻧﻬـﺎ اﺳـﺘﺪﻻل ﮐﻨـﺪ از ﻃﺮق اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻣﺴـﺘﻨﺪ ﻣﯽﮐﻨـﺪ رواﯾﺎﺗﯽ را ﮐﻪ ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻠﺶ ﺑﻪ آن اﺳـﺘﻨﺎد ﮐﺮده را ﻧﯿﺰ‬‫ﻣﺴﺘﻨﺪ ﻣﯽﮐﻨﺪ و در اﯾﻦ راه ﮐﻮﺗﺎﻫﯽ ﻧﮑﺮده و ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﯾﮑﯽ دو ﻧﻔﺮ ﺑﺴﻨﺪه ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻤﻪ اﺳﻨﺎد آن را ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ﮐﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ آن را ﻣﯽﺗﻮان در ﺑﺮﺧﻮرد اﯾﺸﺎن ﺑﺎ رواﯾﺖ» اﻗﺘﺪوا ﺑﺎﻟﻠﺬﯾﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ«‪ -‬ﮐﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﺪﯾﺚ» ﻃﯿﺮ«‬‫ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧـﺪ‪ -‬ﻣﺸﺎﻫـﺪه ﻧﻤﻮد‪ .‬اﻣﺎ در ﻣﻘﺎﺑﻞ دﻫﻠﻮي ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ را ﻓﻘﻂ از ﻃﺮﯾﻖ» زﯾـﺪ ﺑﻦ ارﻗﻢ« ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ در ﺣﺎﻟﯿﮑﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ از ‪20‬‬‫ﻧﻔﺮ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ آن را ﻧﻘـﻞ ﮐﺮدهاﻧـﺪ‪ .‬ﻋﻼـوه ﺑﺮ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﻧﯿﺰ ﻧﺎﻗﺺ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﺟﻤﻠﻪ» أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ و اﻧﻬﻤﺎ ﻟﻦ ﯾﻔﺘﺮﻗﺎ ﺣﺘﯽ ﯾﺮدا‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض«‬‫را ﮐﻪ در ﻣﺴﻨﺪ اﺣﻤﺪ و ﺻﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣﺬي آﻣﺪه از آن ﺣﺬف ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -5‬ﺷﯿﻮه رّد ﮐﺮدن‬‫اﻟﻒ‪ :‬ﻧﻘﻞ ﮐﻼم ﺧﺼﻢ ﺑﻪﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ‬‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ ﻗﺒﻼ اﺷﺎره ﺷﺪ اﯾﺸﺎن ﮐﻼم دﻫﻠﻮي را ﺑﺪون ﮐﻢ و زﯾﺎد ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺣﺘﯽ آن را ﻧﻘﻞ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎ ﻧﯿﺰ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ب‪ :‬ﺑﺤﺚ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﻪ‬‫اﯾﺸـﺎن ﺑﻪ ﻫﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ ﮐﻪ وارد ﺷـﺪه ﺗﻤـﺎم ﺟﻮاﻧﺐ آن را ﺑﺮرﺳـﯽ ﮐﺮده و ﻣﻮرد دّﻗﺖ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫـﺪ‪ .‬ﻟـﺬا زﻣـﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫـﺪ ﺣﺮف‬‫ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﻮد را اﺑﻄﺎل ﮐﻨﺪ ﺑﻪ ﯾﮏ دﻟﯿﻞ و دو دﻟﯿﻞ اﮐﺘﻔﺎء ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻤﻪ ﺟﻮاﻧﺐ را ﺑﺮرﺳﯽ ﮐﺮده و ﺑﻪاﻧﺪازهاي دﻟﯿﻞ و ﻣﺪرك‬‫اراﺋﻪ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﮐﻪ اﺳـﺘﺪﻻل ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ از ﭘﺎﯾﻪ و اﺳﺎس ﻧﺎﺑﻮد ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﻟﺬا زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻗﺪح اﺑﻦ ﺟﻮزي در ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ وارد ﻣﯽﺷﻮد‬‫‪ 156‬وﺟﻪ در رّد آن ﺑﯿﺎن ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ج‪ :‬ﺗﺤﻘﯿﻖ ﮐﺎﻣﻞ‬‫ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ در ﻫﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ ﮐﻪ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار داده‪ ،‬ﺗﻤﺎم اﻗﻮاﻟﯽ را ﮐﻪ درﺑﺎره آن ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻄﺮح ﺷﺪه ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺑﻪ‬‫آن ﭘﺎﺳﺦ ﻣﯽدﻫﺪ ﺣﺘﯽ اﻗﻮاﻟﯽ را ﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ در اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻄﺮح ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﻟﺬا زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ در رّد ﻗﻮل دﻫﻠﻮي وارد ﺑﺤﺚ‬‫ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻼـم اﻓﺮاد دﯾﮕﺮي ﭼﻮن ﻧﺼـﺮ اﷲ ﮐﺎﺑﻠﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻃﺒﺮي و‪ ...‬را ﻧﯿﺰ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﺑﻪ ﭘﺎﺳـﺦ دادن ﻣﯽﭘﺮدازد‪ .‬ﻣﺜﻼ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ‬‫دﻫﻠﻮي ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ را ﻣﻄﺮح ﮐﺮده و دﻻـﻟﺖ آن ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ ﻋﻠﯽ) ع( را اﻧﮑﺎر ﻣﯽﮐﻨـﺪ اّﻣﺎ ﻣﺘﻌﺮض ﺳـﻨﺪ آن ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‬‫اﺑﺘﺪا ‪ 92‬ﻧﻔﺮ از ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻧﺎم ﻣﯽﺑﺮد) ﭼﻮن از ﻧﻈﺮ اﯾﺸﺎن ﺑﺤﺚ از ﺳـﻨﺪ ﻣﻘـّﺪم ﺑﺮ ﺑﺤﺚ از دﻻﻟﺖ اﺳﺖ( و‬‫ﻋّﻠﺖ ﻣﻄﺮح ﮐﺮدن ﻧـﺎم اﯾﻦ اﻓﺮاد آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﯽﺳـﻨﺪ داﻧﺴـﺘﻪ و ﻣﻨﮑﺮ ﺳـﻨﺪ‪ -‬ﺣﺘﯽ ﺿـﻌﯿﻒ‪ -‬ﺑﺮاي آن ﻣﯽﺷﻮد و‬‫ﺳﭙﺲ ﻧﺎم ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮي ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ در آﻧﻬﺎ ﻧﻘﻞ ﺷﺪه را ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫د‪ :‬رﯾﺸﻪﯾﺎﺑﯽ ﺑﺤﺚ‬‫ﯾﮑﯽ از ﻗﻮاﻋﺪي ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت در رّد اﺳﺘﺪﻻل ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﻮد ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮده رﯾﺸﻪﯾﺎﺑﯽ اﻗﻮاﻟﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ اﺳﺘﺪﻻل ﺷﺪه و ﺑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 22‬از ‪193‬‬‫ﻋﻨﻮان دﻟﯿﻞ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ و از اﯾﻦ راه ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻫﺪاف ﺧﻮﺑﯽ دﺳﺖ ﭘﯿﺪا ﮐﻨﺪ‪:‬‬‫‪ -1‬اﯾﺸـﺎن در ﺻـﺪد آن ﺑـﻮده ﮐﻪ روﺷﻦ ﮐﻨـﺪ دﻫﻠﻮي ﻣﻄﻠﺐ ﺟﺪﯾـﺪي را در ﮐﺘـﺎب ﺧﻮد ﻣﻄﺮح ﻧﮑﺮده اﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺗﻤـﺎم ﻣﻄـﺎﻟﺐ او در‬‫ﮐﺘﺎﺑﻬـﺎي ﭘﯿﺶ از وي ﻧﯿﺰ ﻣﻄﺮح ﺷـﺪه اﺳﺖ و ﻟـﺬا ﺑـﺎ ﺗﺤﻘﯿﻘـﺎت ﺧـﻮد ﺛـﺎﺑﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﮐﻪ دﻫﻠـﻮي ﺻﻮاﻗﻊ ﻧﺼـﺮ اﷲ ﮐـﺎﺑﻠﯽ را ﺑﻪ ﻓﺎرﺳـﯽ‬‫ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪه‬‫و ﻋﻼـوه ﺑﺮ آن ﻣﻄـﺎﻟﺒﯽ را از ﭘـﺪرش ﺣﺴـﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻬﺎرﻧﺒﻮري‪ -‬ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﻤﺮاﻓﺾ‪ -‬ﺑﻪ آن اﻓﺰوده اﺳﺖ و آن را ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان» ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ‬‫ﻋﺸﺮﯾﻪ« اراﺋﻪ ﮐﺮده اﺳﺖ و ﯾﺎ اﯾﻨﮑﻪ» ﺑﺴﺘﺎن اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ« وي ﺑﺮﮔﺮدان» ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ« ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ دﻫﺎن اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -2‬اﯾﺸﺎن در رﯾﺸﻪﯾﺎﺑﯽ اﻗﻮال ﺑﻪ اﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻣﯽرﺳﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ از اﻗﻮال ﯾﺎ ﻧﺴﺒﺖﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﻌﻀﯽ اﻓﺮاد داده ﺷﺪه ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻧﺪارد‪.‬‬‫ﻣﺜﻼـ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ درﺑﺎره ﺣـﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ از ﻗﻮل ﺷـﻌﺮاﻧﯽ در ﯾﻮاﻗﯿﺖ ﻣﻄﺮح ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﺑﻦ ﺟﻮزي آن را در ﺷـﻤﺎر اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ آورده‬‫ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪ ...»:‬اوﻻ ادﻋﺎي ذﮐﺮ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت از اﻗﺒﺢ اﻓﺘﺮاآت و اﺳـﻤﺞ اﺧﺘﻼﻗﺎت و اوﺿﺢ ﮐﺬﺑﺎت و اﻓﻀـﺢ‬‫ﺧﺰﻋﺒﻼـﺗﺴﺖ و ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از آن ﮐﻪ از ﺗﻔﺤﺺ و ﺗﺘﺒﻊ ﺗـﺎم ﮐﺘـﺎب» اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت« اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن ﺑﺤﻤـﺪ اﷲ اﻟﻐﺎﻓﺮ ﭘﯿﺶ‬‫ﻗﺎﺻـﺮ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﻫﺮﮔﺰ اﺛﺮي از اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﭘﯿﺪا ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺳﺎﺑﻘﺎ درﯾﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻼي ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﯾﻌﻨﯽ‬‫اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را در ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت ذﮐﺮ ﻧﮑﺮده‪ ،‬و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻧﯿﺰ ﺻـﺮاﺣﮥ اﻓـﺎده ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت‬‫ﺧﻮد آن را ذﮐﺮ ﻧﻨﻤﻮده ﭘﺲ اﮔﺮ ﺷـﻌﺮاﻧﯽ اﺻﻞ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت را ﻧﺪﯾﺪه و ﺑﺮ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻼي ﻫﻢ ﻣﻄﻠﻊ ﻧﮕﺮدﯾﺪه ﺑﻮد ﮐﺎش ﺑﺮ‬‫اﻓـﺎده اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻪ در ﻟﻮاﻗـﺢ اﻻﻧﻮار ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﺪﺣﺖﺳـﺮاﯾﯽ او ﻧﻤﻮده ﻣﻄﻠﻊ ﻣﯽﮔﺮدﯾـﺪ و ﺧﻮﻓﺎ ﻣﻦ اﻟﺨﺰي و اﻟﺨﺴـﺮان ﮔﺮد اﯾﻦ ﮐـﺬب و‬‫ﺑﻬﺘﺎن ﻧﻤﯽﮔﺮدﯾﺪ و‪«...‬‬‫) ‪ (1‬ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ اﮐﺮم) ص( ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ ...:‬و ﻟﮑﻦ اﷲ ﯾﺤﺐ ﻋﺒﺪا إذا ﻋﻤﻞ ﻋﻤﻼ أﺣﮑﻤﻪ‪ .‬اﻣﺎﻟﯽ ﺻﺪوق‪ -‬ص ‪[344‬‬‫‪ -3‬ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﺑﺎ اﯾﻦ ﺷﯿﻮه ﺧﻮد ﺗﺤﺮﯾﻔﺎت و ﺗﺼﺮﻓﺎﺗﯽ ﮐﻪ در ﺑﻌﻀﯽ اﻗﻮال و اﻧﺘﺴﺎبﻫﺎ روي داده را ﮐﺸﻒ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﺜﻼ درﺑﺎره ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻮر دﻫﻠﻮي ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ‪ »:‬اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻪ اﺟﻤﺎع اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﻮﺿﻮع اﺳﺖ و در اﺳـﻨﺎد آن‪ ...‬در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﺑﻪ ﮐﻼم اﺑﻦ‬‫روزﺑﻬﺎن ﮐﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﺴﺘﻨﺪ ﻧﺼﺮ اﷲ ﮐﺎﺑﻠﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ دﻫﻠﻮي ﻫﻢ از ﮐﺎﺑﻠﯽ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺧﻮد را أﺧﺬ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪ .‬وي در اﯾﻦ ﺑﺎره‬‫ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ‪ »:‬اﺑﻦ ﺟﻮزي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را در ﮐﺘـﺎب ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت آورده و ﻧﻘﻞ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎ ﮐﺮده اﺳﺖ‪ .‬و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻮده و در اﺳـﻨﺎد‬‫آن‪ «...‬ﺳﭙﺲ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪ »:‬و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎﻃﻞ اﺳﺖ ﭼﻮن ﺑﻪ اﺟﻤﺎع أﻫﻞ ﺧﺒﺮ وﺿﻌﯽ اﺳﺖ و در اﺳﻨﺎد آن‪«...‬‬‫ﭘﺲ اﺟﻤـﺎع اﻫـﻞ ﺧﺒﺮ را در اﯾﻨﺠـﺎ ﮐـﺎﺑﻠﯽ اﺿـﺎﻓﻪ ﻣﯽﮐﻨـﺪ‪ .‬اّﻣﺎ اﯾﻨﮑﻪ اﺑﻦ ﺟﻮزي آن را در ﮐﺘﺎب ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺧﻮد ﻧﻘﻞ ﮐﺮده‪ ،‬ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ دﯾﮕﺮي ﻏﯿﺮ از ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮر اﺳﺖ ‪ ...‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟّﻠﻪ» ص«‪ :‬ﺧﻠﻘﺖ أﻧﺎ و ﻫﺎرون ﺑﻦ ﻋﻤﺮان و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ زﮐﺮﯾﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻣﻦ ﻃﯿﻨﮥ واﺣﺪة[‬‫ه‪ :‬ذﮐﺮ ﻣﻮارد ﻣﺨﺎﻟﻒ اﻟﺘﺰام‬‫اﯾﺸﺎن در ﻣﻮارد ﻣﺘﻌﺪد‪ ،‬ﺑﻪ رﻋﺎﯾﺖ ﻧﮑﺮدن ﻗﻮاﻋﺪ ﺑﺤﺚ ﺗﻮﺳﻂ دﻫﻠﻮي و آﻧﭽﻪ ﮐﻪ وي ﺧﻮد را ﻣﻠﺘﺰم ﺑﻪ آن داﻧﺴﺘﻪ‪ ،‬اﺷﺎره ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ﻣﺜﻼ دﻫﻠﻮي ﺧﻮد را ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﻠﺘﺰم داﻧﺴﺘﻪ اﺳﺖ‪:‬‬‫‪ -1‬در ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻗﺎﻋـﺪه آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺘﺎب ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ آن ﺧﻮد را ﻣﻠﺘﺰم ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺧﺼﻮص أﺧﺒﺎر ﺻـﺤﯿﺢ ﻧﺪاﻧﺪ‪ ،‬اﺣﺎدﯾﺚ‬‫آن ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﯿﺴﺖ‬‫‪ -2‬ﻫﺮ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺳﻨﺪ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ اﺻﻼ ﺑﻪ آن ﮔﻮش داده ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬‫‪ -3‬ﺑﺎﯾﺪ در اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺮ ﺷﯿﻌﻪ ﺑﺎ اﺧﺒﺎر ﺧﻮدﺷﺎن ﺑﺮ آﻧﻬﺎ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﻤﻮد‪ ،‬ﭼﻮن اﺧﺒﺎر ﻫﺮ ﻓﺮﻗﻪاي ﻧﺰد ﻓﺮﻗﻪ دﯾﮕﺮ ﺣﺠّﯿﺖ ﻧﺪارد‪.‬‬‫‪ -4‬اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎ اﺣﺎدﯾﺚ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺮ ﺷﯿﻌﻪ ﺟﺎﯾﺰ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬‫اّﻣﺎ در ﻋﻤﻞ در ﻣﻮارد زﯾﺎدي ﺑﺮ ﺧﻼف آﻧﻬﺎ ﻋﻤﻞ ﮐﺮده و ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻮارد ﺗﻮﺟﻪ داده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 23‬از ‪193‬‬‫و‪ :‬رّد ﺑﺮ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﺑﺎ ﮐﻼم ﺧﻮدﺷﺎن‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت در رّد ﻣﻄﺎﻟﺐ دﻫﻠﻮي ﮔﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﮐﻠﻤﺎت وي در ﺟﺎي دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺎﺑﺶ ﯾﺎ ﺑﻪ ﮐﻠﻤﺎت ﭘﺪرش و ﺳﺎﯾﺮ ﻋﻠﻤﺎء اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﺟﻮاب‬‫داده و آن را ﻧﻘﺾ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ز‪ :‬ﺑﺮرﺳﯽ اﺣﺎدﯾﺚ از ﻫﻤﻪ ﺟﻮاﻧﺐ‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ وارد ﺑﺤﺚ از اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﯽﺷﻮد آن را از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ‪ ،‬ﺷﺄن ﺻﺪور و ﻣﺘﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﺪ و در‬‫ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎ ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ دﻗﯿﻖ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻻزم را ﻣﻄﺮح ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ح ‪ :‬ﻧ ﻘ ﺾ و ﻣ ﻌ ﺎر ﺿ ﮥ‬‫اﯾﺸﺎن در ﻣﻮارد ﻣﺘﻌّﺪد اﺳﺘﺪﻻل ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ را ﺑﺎ ﻣﻮارد ﻣﺸﺎﺑﻪ‪ -‬ﮐﻪ ﺧﻮد آﻧﻬﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آن اذﻋﺎن دارﻧﺪ‪ -‬ﻧﻘﺾ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ﻣﺜﻼ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ دﻫﻠﻮي در ﺟﻮاب ﺣـﺪﯾﺚ ﻏـﺪﯾﺮ ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ‪ »:‬اﮔﺮ ﻧﻈﺮ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ) ص( ﺑﯿﺎن ﮐﺮدن ﻣﺴـﺌﻠﻪ اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ ﺑﻮد آن را ﺑﺎ ﻟﻔﻆ‬‫ﺻﺮﯾـﺢ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﺗﺎ در آن اﺧﺘﻼﻓﯽ ﻧﺒﺎﺷـﺪ« ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت آن را ﺑﺎ ﺣـﺪﯾﺚ» اﻷﺋﻤـﮥ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪي اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮ« ﮐﻪ ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻘﺾ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﺟﻮاب ﺑﻌﺾ اﺳﺘﺪﻻﻻت آﻧﺎن ﺑﻪ ﻣﻌﺎرض آﻧﻬﺎ از ﮐﺘﺐ و اﻗﻮال ﺧﻮدﺷﺎن اﺳﺘﺪﻻل ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ﻟﺬا اﺳـﺘﺪﻻل دﻫﻠﻮي ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ» اﺻـﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﻓﺒﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺪﯾﺘﻢ« را ﺑﺎ اﺣﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ در ذّم اﺻـﺤﺎب در ﮐﺘﺐ ﺻـﺤﺎح اﻫﻞ ﺳﻨﮥ‬‫وارد ﺷﺪه ﻧﻘﺾ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻋﺒﻘﺎت‬‫‪ -1‬ﺑﻌﺪ ﻋﻠﻤﯽ‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﻪ دﯾﺪ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷﺪه ﮐﻪ از ﻧﻈﺮ دﯾﻦ و ﻋﻠﻢ و ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﺷـﺮف ﻣﻮﺿﻊ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺗﻮﺿﯿﺢ اﺷﺘﺒﺎه اﻧﮕﯿﺰﯾﻬﺎي آن‬‫ﭘﺮداﺧﺖ و ﺟﻬﻞ ﭘﺮاﮐﻨﯿﻬﺎي آن را ﺟﺒﺮان و ﺗﻔﺮﻗﻪ آﻓﺮﯾﻨﯿﻬﺎي آن را ﺑﺎزﭘﺲ راﻧﺪه و دروﻏﻬﺎي آن را ﺑﺮ ﻣﻼ ﺳﺎﺧﺖ‬‫در اﺑﺘﺪاء ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻌﻠﻮﻣﺎت ﺧﻮﯾﺶ و ﭘﯿﺪا ﮐﺮدن ﻣﺂﺧﺬ و اﻃﻼﻋﺎت وﺳﯿﻊ ﻣﯽرود و ﺳﺎﻟﻬﺎي ﺳﺎل از ﻋﻤﺮ ﺧﻮﯾﺶ را در اﯾﻦ راه‬‫ﺻﺮف ﻣﯽﮐﻨﺪ‪1 .‬‬‫در ﺣﺎﻟﯿﮑﻪ ﭘﺎﺳـﺦ دادن ﺑﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪﻫﺎي واﻫﯽ و ﺑﯽرﯾﺸﻪ ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺎ ﯾﮏ ﺻـﺪم ﻣﻌﻠﻮﻣﺎت اﯾﺸﺎن ﻫﻢ ﻣﻤﮑﻦ ﺑﻮد‪ ،‬اّﻣﺎ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﺎ اﯾﻦ‬‫ﮐﺎر ﺧﻮد ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻋﻠﻤﯽ ﻣﮑﺘﺐ ﺗﺸﯿﻊ و ژرفﻧﮕﺮي ﯾﮏ ﻋﺎﻟﻢ ﺷﯿﻌﯽ و اﺣﺘﺮام ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﺑﻪ ﺷﻌﻮر اﻧﺴﺎﻧﯽ را ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﺶ ﻣﯽﮔﺬارد‪.‬‬‫‪ -2‬ﺑﻌﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‬‫ﮐﺘﺎﺑﻬـﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻗﺼـﺪ ﺗﺨﻄﺌﻪ و رّد ﻣـﺬﻫﺐ اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ) ع( ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺗﺤﻘﯿﺮ ﻣﻔـﺎﻫﯿﻢ ﻋـﺎﻟﯽ اﺳـﻼم‪ ،‬رّد ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻋـﺎدل‬‫ﻣﻌﺼﻮم ﺑﺮ ﺣﻖ‪ ،‬ﻃﺮﻓـﺪاري از ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺟﺒـﺎران‪ ،‬دور داﺷـﺘﻦ ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﺎن از ﭘﯿﺮوي ﻣﮑﺘﺒﯽ ﮐﻪ ﺑـﺎ ﻇﻠﻢ و ﻇـﺎﻟﻢ در ﺳﺘﯿﺰ اﺳﺖ و ﺧﯿـﺎﻧﺖ ﺑﻪ‬‫اﺳـﻼم و ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ اﺳﺖ و اﯾﻦ آﺛﺎر از ﺳـﻄﺢ ﯾﮏ ﺷـﻬﺮ و ﻣﻤﻠﮑﺖ ﺷﺮوع ﺷﺪه و داﻣﻨﻪ آن ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻋﺎﻟﯽ ﺑﺸﺮي ﻣﯽﮐﺸﺪ‪ .‬ﻟﺬا ﮐﺘﺎﺑﻬﺎﯾﯽ‬‫ﮐﻪ ﻋﺎﻟﻤﺎن ﺷـﯿﻌﻪ ﺑﻪ ﻗﺼﺪ دﻓﺎع و ﻧﻪ ﻫﺠﻮم در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﻨﺪ ﻧﻈﺮ ﻧﺎدرﺳﺖ دﯾﮕﺮان را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﯿﻌﻪ و ﭘﯿﺮوي از آل ﻣﺤﻤﺪ) ص(‬‫درﺳﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﮐﻢ ﮐﻢ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺣﻖ و ﻧﺰدﯾﮏ ﺷﺪن ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ ﺑﻪ ﻫﻢ‪ -‬ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺻﺤﯿﺢ آن ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬‫‪ -3‬ﺑﻌﺪ دﯾﻨﯽ‬‫اﻫﻤﯿﺖ ﻫﺮ دﯾﻦ و ﻣﺮام ﺑﻪ ﻣﺤﺘﻮاي ﻋﻘﻠﯽ و ﻋﻠﻤﯽ آن اﺳﺖ و ﺑﻪ ﺑﯿـﺎن دﯾﮕﺮ ﻣﻬﻤـﺘﺮﯾﻦ ﺑﺨﺶ از ﯾـﮏ دﯾﻦ و ﻋﻘﯿـﺪه ﺑﺨﺶ اﺟﺘﻬـﺎدي آن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 24‬از ‪193‬‬‫اﺳـﺖ ﻧـﻪ ﺑﺨﺶ ﺗﻘﻠﯿـﺪي‪ .‬ﭼـﻮن اﯾﻦ ﺑﺨﺶ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫـﻮﯾﺖ اﻋﺘﻘـﺎدي و ﺷﺨﺼـﯿﺖ دﯾﻨﯽ ﻓﺮد را ﻣﯽﺳـﺎزد‪ .‬ﺑﻨـﺎﺑﺮاﯾﻦ ﮐﻮﺷـﻨﺪﮔﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ‬‫ﭘﯿﮕﯿﺮﯾﻬﺎي ﻋﻠﻤﯽ و ﭘﮋوﻫﺸـﻬﺎي ﺑﯿﮑﺮان ﺧﻮﯾﺶ ﻣﺒﺎﻧﯽ اﻋﺘﻘﺎدي را ﺗﻮﺿـﯿﺢ ﻣﯽدﻫﻨﺪ و ﺣﺠﻢ دﻻﯾﻞ و ﻣﺴـﺘﻨﺪات دﯾﻦ را ﺑﺎﻻ ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ و ﺑﺮ‬‫ﺗﻮان اﺳـﺘﺪﻻﻟﯽ و ﻧﯿﺮوي ﺑﺮﻫﺎﻧﯽ دﯾﻦ ﻣﯽاﻓﺰاﯾﻨـﺪ و ﻧﻘﺎط ﻧﯿﺎزﻣﻨـﺪ ﺑﻪ اﺳـﺘﻨﺎد و ﺑﯿﺎن را ﻣﻄﺮح ﻣﯽﺳﺎزﻧـﺪ و روﺷﻦ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ‪ ،‬اﯾﻨﺎن در واﻗﻊ‬‫ﻫﻮﯾﺖ اﺳﺘﻮار دﯾﻦ را ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﺎﻧﻨﺪ و ﺟﺎذﺑﻪ ﻣﻨﻄﻖ ﻣﺴﺘﻘﻞ آﯾﯿﻦ ﺣﻖ را ﻧﯿﺮو ﻣﯽﺑﺨﺸﻨﺪ‪.‬‬‫‪ -4‬ﺑﻌﺪ اﺧﻼص‬‫ﻧﻘﺶ اﺧﻼـص در زﻧـﺪﮔﺎﻧﯽ و ﮐﺎرﻧـﺎﻣﻪ ﻋﺎﻟﻤـﺎن دﯾﻦ ﻣﺴـﺌﻠﻪاي اﺳﺖ ﺑﺴـﯿﺎر ﻣﻬﻢ‪ .‬اﮔﺮ زﻧـﺪﮔﯽ و ﮐـﺎر و زﻫـﺪ و وﻓﻮر اﺧﻼص ﻧﺰد اﯾﻦ‬‫ﻋﺎﻟﻤـﺎن ﺑـﺎ ﻋﺎﻟﻤـﺎن دﯾﮕﺮ ادﯾـﺎن و اﻗﻮام و ﯾـﺎ اﺳـﺘﺎدان و ﻣﺆﻟﻔـﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﻫـﻞ ﻣﻘـﺎم و ﻣﺪرﮐﻨـﺪ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺷﻮد اﻫﻤﯿﺖ آﻧﭽﻪ ﯾﺎد ﺷـﺪ آﺷـﮑﺎر‬‫ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬‫ﻋﺎﻟﻤﺎن ﺑﺎ اﺧﻼص و ﺑﻠﻨﺪ ﻫﻤﺖ و ﺗﻘﻮي ﭘﯿﺸﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎن ﮐﻪ در ﻃﻮل ﻗﺮون و اﻋﺼﺎر اﻧﻮاع ﻣﺼﺎﺋﺐ را ﺗﺤﻤﻞ ﮐﺮدﻧﺪ و ﻣﺸﻌﻞ ﻓﺮوزان ﺣﻖ و‬‫ﺣﻖﻃﻠﺒﯽ را ﺳﺮدﺳﺖ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﭼﻨﺎن ﺑﻮدﻧﺪ و ﭼﻨﺎن اﺧﻼﺻﯽ در ﮐﺎر و اﯾﻤﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻊ ﺧﻮﯾﺶ داﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬‫‪ -5‬ﺑﻌﺪ اﻗﺘﺪا‬‫ﯾﻘﯿﻨـﺎ اﻃﻼـع از اﺣﻮال اﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﻋﺎﻟﻤـﺎن و ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﮐﺎر و اﺧﻼص آﻧﺎن و ﮐﻮﺷﺸـﻬﺎي ﺑﯿﮑﺮاﻧﯽ ﮐﻪ در راه ﺧـﺪﻣﺘﻬﺎي ﻣﻘـﺪس و ﺑﺰرگ‬‫ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻋﺎﻣﻠﯽ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﮐﻨﻨﺪه و ﺳﺎزﻧﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﭼﻪ ﺑﺴـﯿﺎر ﻋﺎﻟﻤـﺎﻧﯽ ﮐﻪ در زﯾﺴـﺘﻨﺎﻣﻪ آﻧـﺎن آﻣـﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺻـﺎﺣﺐ دوﯾﺴﺖ اﺛﺮ ﺑﻮدهاﻧـﺪ ﯾـﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ‪ .‬آﻧـﺎن از ﻫﻤﻪ ﻟﺤﻈـﺎت ﻋﻤﺮ اﺳـﺘﻔﺎده‬‫ﻣﯽﮐﺮدهاﻧﺪ و ﺑﺎ ﭼﺸﻢﭘﻮﺷﯽ از ﻫﻤﻪ ﺧﻮاﻫﺎﻧﯿﻬﺎ و ﻟّﺬﺗﻬﺎ دﺳﺖ ﺑﻪ اداي رﺳﺎﻟﺖ ﺧﻮﯾﺶ ﻣﯽزدهاﻧﺪ‪.‬‬‫ﺻـﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت روز و ﺷﺐ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻦ و ﺗﺤﻘﯿﻖ اﺧﺘﺼﺎص داده ﺑﻮد و ﺟﺰ ﺑﺮاي ﮐﺎرﻫﺎي ﺿـﺮوري از ﺟﺎي ﺧﻮد ﺑﺮﻧﻤﯽﺧﺎﺳﺖ و‬‫ﺟﺰ ﺑﻪ ﻗﺪر ﺿﺮورت ﻧﻤﯽﺧﻮرد و ﻧﻤﯽﺧﻮاﺑﯿﺪ‪ ،‬ﺣﺘﯽ در اﻋﻤﺎل و ﻋﺒﺎدات ﺷﺮﻋﯽ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﻓﺮاﺋﺾ اﮐﺘﻔﺎء ﻣﯽﮐﺮد‪.‬‬‫ﺗـﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ دﺳﺖ راﺳﺖ وي از ﮐﺘﺎﺑﺖ ﺑﺎزﻣﺎﻧـﺪ‪ ،‬ﭘﺲ ﺑﺎ دﺳﺖ ﭼﭗ ﺧﻮد ﻧﻮﺷﺖ‪ .‬ﻫﺮﮔﺎه از ﻧﺸﺴـﺘﻦ ﺧﺴـﺘﻪ ﻣﯽﺷـﺪ ﺑﻪ رو ﻣﯽﺧﻮاﺑﯿـﺪ و‬‫ﻣﯽﻧﻮﺷﺖ و اﮔﺮ ﺑـﺎز ﻫﻢ ﺧﺴـﺘﻪ ﻣﯽﺷـﺪ ﺑﻪ ﭘﺸﺖ ﻣﯽﺧﻮاﺑﯿـﺪ و ﮐﺘﺎب را روي ﺳـﯿﻨﻪ ﺧﻮد ﻣﯽﮔـﺬاﺷﺖ و ﻣﯽﻧﻮﺷﺖ ﺗﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ آﯾـﮥ اﻟﻠّﻪ‬‫اﻟﻌﻈﻤﯽ ﻣﺮﻋﺸﯽ ﻧﺠﻔﯽ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ از ﻓﺮزﻧﺪ اﯾﺸﺎن ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ »:‬زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺟﻨﺎزه اﯾﺸﺎن را روي ﻣﻐﺘﺴﻞ ﻗﺮار دادﻧﺪ اﺛﺮ ﻋﻤﯿﻖ‬‫ﯾﮏ ﺧﻂ اﻓﻘﯽ ﺑﺮ روي ﺳﯿﻨﻪ ﺷﺮﯾﻒ اﯾﺸﺎن ﮐﻪ ﺣﺎﮐﯽ از ﻣﺤﻞ ﻗﺮار دادن ﮐﺘﺎب ﺑﺮ آن ﺑﻮد دﯾﺪه ﺷﺪ‪«.‬‬‫درﺑﺎره ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻫﻨﺪي‪ -‬رﺣﻤﮥ اﷲ ﻋﻠﯿﻪ‪ -‬ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ از ﺑﺲ ﻧﻮﺷﺖ دﺳﺖ راﺳـﺘﺶ از ﮐﺎر اﻓﺘﺎد‪ .‬اﯾﻦ ﺗﻌﻬﺪ ﺷـﻨﺎﺳﺎن اﯾﻨﺴﺎن ﺑﻪ‬‫ﺑﺎزﺳﺎزﯾﻬﺎي ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و اﻗﺪاﻣﺎت ﻋﻠﻤﯽ ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﻧﯿﺮوﻫﺎي ﺑﺪﻧﯽ ﺧﻮد را در راه آرﻣﺎﻧﻬﺎي ﺑﻠﻨﺪ ﻧﻬﺎده و ﺑﺎ ﻫﻤﺖ ﺑﻠﻨﺪ ﺗﻦ ﺑﻪ رﻧﺞ داﺷﺘﻪاﻧﺪ‬‫ﺗﺎ ﺟﺎﻧﻬﺎي دﯾﮕﺮ ﻣﺮدﻣﺎن آﮔﺎه و آزاد ﮔﺮدد‪.‬‬‫) ‪ (1‬ﺗﻌﺪادي از ﻣﻨﺎﺑﻊ وي ﻣﺜﻞ زاد اﻟﻤﺴـﯿﺮ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮارش ﮐﻪ ﺑﻌﺪا ﺑﻪ ﺗﺸـﮑﯿﻞ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﺪ‪-‬‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺗﻌﺪادي از آﻧﻬﺎ را در ﺿـﻤﻦ ﺳﻔﺮﻫﺎي ﺧﻮد ﺑﻪ ﺑﻼد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻔﺮ ﺣﺞ و ﻋﺘﺒﺎت ﺧﺮﯾﺪاري ﻧﻤﻮده اﺳﺖ‪ .‬در اﯾﻦ ﺳﻔﺮﻫﺎ از‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪﻫﺎي ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺣﺮﻣﯿﻦ ﺷـﺮﯾﻔﯿﻦ و ﻋﺮاق ﻧﯿﺰ اﺳـﺘﻔﺎدهﻫﺎي ﻓﺮاواﻧﯽ ﺑﺮده و ﺑﻪ ﻧﺴـﺨﻪﻫﺎي اﺻـﻠﯽ دﺳﺖ ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺗﻌـﺪادي از‬‫ﮐﺘﺐ ﻧﯿﺰ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﻌﻀـﯽ ﻋﻠﻤﺎء ﺑﻪ درﺧﻮاﺳﺖ اﯾﺸﺎن ﺑﺮاﯾﺶ ﻓﺮﺳـﺘﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﺮاي اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻌﻀﯽ ﻣﺼﺎدر ﻧﯿﺰ ﻧﺎﭼﺎر ﺷﺪه ﺗﺎ ﺑﺎ ﺗﻼش‬‫ﻓﺮاوان و ﯾﺎ ﺳﺨﺘﯽ از ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪﻫﺎي ﺧﺼﻮﺻﯽ اﻓﺮاد ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬‫ﻣﺮﺣﻮم ﺷـﯿﺦ آﻗـﺎ ﺑﺰرگ ﭘﺲ از ﺑﺮﺷـﻤﺮدن ﺗﺄﻟﯿﻔـﺎت ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴـﺪ‪ »:‬اﻣﺮي ﻋﺠﯿﺐ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ‪ ،‬اﯾﻦ ﻫﻤﻪ‬‫ﮐﺘﺎﺑﻬـﺎي ﻧﻔﯿﺲ و اﯾـﻦ داﯾﺮة اﻟﻤﻌﺎرفﻫـﺎي ﺑﺰرگ را ﺗـﺄﻟﯿﻒ ﮐﺮده اﺳﺖ در ﺣـﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺟﺰ ﺑـﺎ ﮐﺎﻏـﺬ و ﻣﺮﮐﺐ اﺳـﻼﻣﯽ) ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺎﻏـﺬ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 25‬از ‪193‬‬‫ﻣﺮﮐﺒﯽ ﮐﻪ در ﺳـﺮزﻣﯿﻨﻬﺎي اﺳـﻼﻣﯽ و ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن ﺗﻬﯿﻪ ﻣﯽﺷﺪه اﺳﺖ( ﻧﻤﯽﻧﻮﺷﺘﻪ اﺳﺖ و اﯾﻦ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺗﻘﻮاي ﻓﺮاوان و ورع ﺑﺴﯿﺎر‬‫او ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫اﺻﻮﻻ دوري وي از ﺑﮑﺎر ﺑﺮدن ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻏﯿﺮ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن ﻣﺸﻬﻮر ﻫﻤﮕﺎن اﺳﺖ«‪.‬‬‫ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﻋﺒﻘﺎت‬‫ﻣﯿﺮزاي ﺷـﯿﺮازي و ﺷـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻣﺎزﻧﺪراﻧﯽ‪ ،‬ﻣﺤﺪث ﻧﻮري‪ ،‬ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺷﻬﺮﺳـﺘﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺷﺮﯾﻒ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺧﺮاﺳﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺣﺎج ﺳﯿﺪ‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺻﺪر‪ ،‬ﺷﯿﺦ اﻟﺸﺮﯾﻌﻪ اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ و اﮐﺜﺮ ﺑﺰرﮔﺎن آن زﻣﺎن‪ ،‬ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﺑﺴﯿﺎري ﺑﺮ آن ﮐﺘﺎب ﻧﻮﺷﺘﻪاﻧﺪ و ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻠﯿﻞ ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺎس ﺑﻦ‬‫اﺣﻤﺪ اﻧﺼﺎري ﻫﻨﺪي ﺷـﯿﺮواﻧﯽ‪ ،‬رﺳﺎﻟﻪ ﻣﺨﺼﻮﺻـﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم» ﺳﻮاﻃﻊ اﻷﻧﻮار ﻓﯽ ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار« ﺗﺄﻟﯿﻒ ﮐﺮده و در آن ﺗﺎ ﺑﯿﺴﺖ و‬‫ﻫﺸﺖ ﺗﻘﺮﯾﻆ از ﻋﻠﻤﺎء ﻃﺮاز اول ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺑﻌﻀﯽ از آﻧﻬﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺷﺪه ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﺮﮐﺖ آن ﮐﺘﺎب در ﯾﮏ ﺳﺎل‬‫ﺟﻤﻊ ﮐﺜﯿﺮي ﺷﯿﻌﻪ و ﻣﺴﺘﺒﺼﺮ ﺷﺪهاﻧﺪ‪.‬‬‫اﯾﻦ ﮐﺘﺎب در زﻣﺎن ﺣﯿﺎت ﻣﺆﻟﻒ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1303‬ه‪ .‬ق در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻨﺘﺨـﺒﯽ از اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب در ﺳـﺎل ‪ 1322‬ه‪ .‬ق ﺑـﻪ ﭼـﺎپ رﺳـﯿﺪه ﮐـﻪ در دو ﺑﺨﺶ ﻣﺮﺗـﺐ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﻧﺨﺴﺖ ﺗﻘﺮﯾﻈﻬـﺎ و‬‫ﻧﺎﻣﻪﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در ﺣﯿﺎت ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت رﺳـﯿﺪه و ﺑﺨﺶ دوم آﻧﻬﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از وﻓﺎت وي و ﺧﻄﺎب ﺑﻪ ﻓﺮزﻧﺪش ﺳـﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‬‫ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮزاي ﺷﯿﺮازي در ﺑﺨﺸﯽ از ﻧﺎﻣﻪ ﺧﻮد ﺧﻄﺎب ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪:‬‬‫»‪ ...‬واﺣﺪ أﺣﺪ أﻗﺪس‪ -‬ﻋﺰت اﺳـﻤﺎﺋﻪ‪ -‬ﮔﻮاه اﺳﺖ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺷـﮑﺮ ﻧﻌﻤﺖ وﺟﻮد ﺷـﺮﯾﻒ را ﻣﯿﮑﻨﻢ و ﺑﻪ ﮐﺘﺐ و ﻣﺼـّﻨﻔﺎت رﺷـﯿﻘﻪ ﺟﻨﺎﺑﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻣﺴـﺘﺄﻧﺴﻢ و ﺣﻖ زﺣﻤﺎت و ﺧـﺪﻣﺎت آن وﺟﻮد ﻋﺰﯾﺰ را در اﺳـﻼم ﻧﯿﮑﻮ ﻣﯽﺷـﻨﺎﺳﻢ‪ .‬اﻧﺼﺎف ﺗﻮان ﮔﻔﺖ‪ :‬ﺗﺎﮐﻨﻮن در اﺳـﻼم در ﻓّﻦ ﮐﻼم‬‫ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﺎﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﻧﺎﻓﻊ و ﺗﻤﺎم ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺧﺼﻮﺻﺎ ﮐﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﮐﻪ از ﺣﺴﻨﺎت اﯾﻦ دﻫﺮ و ﻏﻨﺎﺋﻢ اﯾﻦ زﻣﺎن اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺮ ﻫﺮ ﻣﺴﻠﻢ ﻣﺘﺪﯾﻦ ﻻزم اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻋﻘﺎﺋﺪ و اﺻﻼح ﻣﻔﺎﺳﺪ ﺧﻮد ﺑﻪ آن ﮐﺘﺎب ﻣﺒﺎرك رﺟﻮع ﻧﻤﺎﯾﺪ و اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻫﺮ ﮐﺲ‬‫ﺑﻪ ﻫﺮ ﻧﺤﻮ ﺗﻮاﻧﺪ در ﻧﺸـﺮ و ﺗﺮوﯾﺞ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ اﻋﺘﻘﺎد أﺣﻘﺮ ﺑﺎﯾﺪ ﺳـﻌﯽ و ﮐﻮﺷـﺶ را ﻓﺮو ﮔﺬاﺷﺖ ﻧﺪارد ﺗﺎ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻧﻈﺮ اﺳﺖ اﻋﻼء ﮐﻠﻤﻪ‬‫ﺣﻖ و ادﺣﺎض ﺑﺎﻃﻞ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺧﺪﻣﺘﯽ ﺷﺎﯾﺴﺘﻪﺗﺮ از اﯾﻦ ﺑﻄﺮﯾﻘﻪ ﺣّﻘﻪ و ﻓﺮﻗﻪ ﻧﺎﺟﯿﻪ ﮐﻤﺘﺮ در ﻧﻈﺮ اﺳﺖ‪«.‬‬‫و در ﻧﺎﻣﻪاي دﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬‫» ﻣﻦ در ﮐﺘﺎب ﺷـﻤﺎ‪ ،‬ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﺎﻟﯽ و ارﺟﻤﻨـﺪ ﺧﻮاﻧﺪم‪ ،‬ﻧﺴـﯿﻢ ﺧﻮش ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺷـﻤﺎ ﺑﺮاي ﭘﯿﺪا ﮐﺮدن اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮدهاﯾﺪ‪ ،‬ﺑﺮ‬‫ﻫﺮ ﻣﺸﮏ ﭘﺮورده و ﻣﻌﺠﻮن دﻣﺎﻏﭙﺮوري ﺑﺮﺗﺮي دارد‪ .‬ﻋﺒﺎرات رﺳﺎي ﮐﺘﺎب‪ ،‬دﻟﯿﻞ ﭘﺨﺘﮕﯽ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه اﺳﺖ و اﺷﺎرات ﺟﻬﻞ زداي آن ﻣﺎﯾﻪ‬‫دﻗﺖ و آﻣﻮﺧﺘﻦ‪ .‬و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ؟ در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب از ﺳﺮﭼﺸـﻤﻪﻫﺎي ﻓﮑﺮي ﺗﺎﺑﻨﺎك ﻧﺸﺄت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﺠﺴـﻤﻪ اﺧﻼص‬‫و ﺗﻘﻮي ﺗﺄﻟﯿﻒ ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬آري ﮐﺘﺎب ﺑﺎﯾﺪ از اﯾﻦ دﺳﺖ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺆﻟﻒ از اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ و اﮔﺮ ﻏﯿﺮ از اﯾﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺒﺎد و ﻣﺒﺎد‪«.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺷـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ ﻣﺎزﻧـﺪراﻧﯽ ﻧﺎﻣﻪﻫـﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﺑﺰرﮔـﺎن ﻫﻨـﺪ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴـﺪ و در آﻧﻬﺎ از ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ و ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت اﯾﺸﺎن ﺗﺠﻠﯿﻞ‬‫ﻣﯽﮐﻨﺪ و آﻧﺎن را ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﺗﺎ دﯾﮕﺮ آﺛﺎر ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ را ﺑﻪ ﭼﺎپ ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ و ﺿـﻤﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﻔﺼﻠﯽ ﺧﻄﺎب ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ‬‫ﺣﺴﯿﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬‫»‪ ...‬ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻟﯿﺎﻗﺖ و ﻣﺘﺎﻧﺖ و اﺗﻘﺎن ﺗﺎ اﻵن از ﺑﻨﺎن ﺗﺤﺮﯾﺮ ﻧﺤﺮﯾﺮي ﺳـﺮ ﻧﺰده و ﺗﺼﻨﯿﻔﯽ در اﺛﺒﺎت ﺣّﻘﯿﺖ ﻣﺬﻫﺐ و اﯾﻘﺎن ﺗﺎ اﯾﻦ زﻣﺎن‬‫از ﺑﯿﺎن ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺣﺒﺮ ﺧﺒﯿﺮي ﺻﺎدر و ﻇﺎﻫﺮ ﻧﮕﺸـﺘﻪ‪ .‬از ﻋﺒﻘﺎﺗﺶ راﺋﺤﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ وزان و از اﺳـﺘﻘﺼﺎﯾﺶ اﺳـﺘﻘﺼﺎ ﺑﺮ ﺟﻤﯿﻊ دﻻﺋﻞ ﻋﯿﺎن و ﻟّﻠﻪ دّر‬‫ﻣﺆﻟّﻔﻬﺎ و ﻣﺼّﻨﻔﻬﺎ‪«...‬‬‫ﻣﺮﺣﻮم ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺎس ﻗﻤﯽ در ﻓﻮاﺋﺪ اﻟﺮﺿﻮﯾﻪ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 26‬از ‪193‬‬‫» وﺟﻮد آﻧﺠﻨﺎب از آﯾﺎت اﻟﻬﯿﻪ و ﺣﺠـﺞ ﺷـﯿﻌﻪ اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻪ ﺑﻮد ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﺘﺎب ﻣﺴـﺘﻄﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﮐﻪ از ﻗﻠﻢ دررﺑﺎر آن ﺑﺰرﮔﻮار‬‫ﺑﯿﺮون آﻣﺪه ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﻨﺪ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ در ﻓﻦ ﮐﻼم ﺳّﯿﻤﺎ در ﻣﺒﺤﺚ اﻣﺎﻣﺖ از ﺻﺪر اﺳﻼم ﺗﺎﮐﻨﻮن اﺣﺪي ﺑﺪان ﻣﻨﻮال ﺳﺨﻦ ﻧﺮاﻧﺪه و ﺑﺮ آن‬‫ﻧﻤﻂ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻧﭙﺮداﺧﺘﻪ و اﻟﺤﻖ ﻣﺸﺎﻫﺪ و ﻋﯿﺎن اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ اﺣﺎﻃﻪ و اﻃﻼع و ﺳﻌﻪ ﻧﻈﺮ و ﻃﻮل ﺑﺎع ﻧﯿﺴﺖ ﺟﺰ ﺑﺘﺄﯾﯿﺪ و اﻋﺎﻧﺖ ﺣﻀﺮت إﻟﻪ‬‫و ﺗﻮﺟﻪ ﺳﻠﻄﺎن ﻋﺼﺮ روﺣﻨﺎ ﻟﻪ ﻓﺪاه«‪.‬‬‫ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ‬‫ﺗﻘﺪﯾﻢ ﺑﯿﺎن ﻓﯿﻪ ﻧﻮر و ﺑﺮﻫﺎن‬‫از ﺑﺲ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺎ ﻣﯽﺧﻮاﻫـﺪ ﮐﻪ در ﻗﻮل آﺗﯽ ﺧﻮد ﺑﺮ ﻣﻀـﻤﻮن ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﮐﻼم ﺧـﺪﯾﻌﺖ اﻧﻀـﻤﺎم ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬و در ﺻـﺮف آن از‬‫ﻣﻄﻠﻮب و ﻣﺮام اﻫـﻞ ﺣّﻖ ﮐﺮام راه زﯾﻎ و ﻋـﺪوان ﺑﭙﯿﻤﺎﯾـﺪ‪ ،‬ﻟﻬـﺬا ﻣﻨـﺎﺳﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣـﺎ »أّوﻻ« در إﺛﺒﺎت و اﺣﻘﺎق ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ‪ -‬رﻏﻤﺎ‬‫ﻷـﻧﻒ ﺑﻌﺾ أﺻـﺤﺎب اﻟﺒﻐﻀﺎء و اﻟـّﻀ ﻐﯿﻨﻪ‪ -‬ﻫّﻤﺖ ﺧﻮد ﺑﺮﮔﻤﺎرﯾﻢ‪ ،‬و »ﺛﺎﻧﯿﺎ« در ﺗﺒﯿﯿﻦ و ﺗﻮﺿـﯿﺢ دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ و‬‫ﺧﻼـﻓﺖ اﻫﻠـﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﯿـﺎﻧﯽ ﻣـﻮﺟﺰ ﺑﺮ روي ﮐـﺎر آرﯾﻢ‪ ،‬و ﺑﻌـﺪ از آن ﺑﻨﻘﺾ ﺑﻘﯿﻪ ﮐﻼـم ﺳـﺨﺎﻓﺖ ﻧﻈـﺎم ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻣﺘﺒـﻮع اﻟﻌﻮام‬‫ﭘﺮدازﯾﻢ‪ ،‬و ﭘﺮده از روي ﺗﻠﺒﯿﺴﺎت و ﺗﺪﻟﯿﺴﺎت ﺣﻀﺮﺗﺶ ﺑﺮاﻧﺪازﯾﻢ‪.‬‬‫ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﯿﻠﯽ ﻣﻐﺘﻨﻢ اﺳﺖ از ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ أﻋﻨﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ را ﺑﺎﺗّﺒﺎع ﭘﯿﺮ و ﻣﺮﺷﺪ ﺧﻮد ﺧﻮاﺟﻪ‬‫ﮐـﺎﺑﻠﯽ ﺻـﺎﺣﺐ »ﺻﻮاﻗـﻊ« ﻗﺒﻮل ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ و راه ﺗﻀـﻌﯿﻒ و ﺗﻮﻫﯿﻦ آن ﻧﭙﯿﻤﻮدﻧـﺪ‪ ،‬ور ﻧﻪ اﮔﺮ ﺑﺎﺗّﺒـﺎع ﺑﻌﺾ أﺳـﻼف ﻧﺎاﻧﺼـﺎف ﺧﻮد درﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻃﺮﯾﻖ ﻗﺪح و ﺟﺮح ﻣﺴﻠﻮك ﻣﯽﺳﺎﺧﺘﻨﺪ و ﺑﺮّد و ﺗﻀﻌﯿﻒ آن ﻣﯽﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ ﮐﺪام ﮐﺲ ﻣﺎﻧﻊ ﻣﯽﺷﺪ؟!‪.‬‬‫ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽداﻧﯽ ﮐـﻪ اﺑـﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ ﺣّﺮاﻧﯽ‪ -‬ﮐﻪ ﺳـﺮﮐﺮده ﺧﯿـﻞ ﻋﺜﻤـﺎﻧﯽ و ﭘﯿﺸـﺮو ﻋﺼـﺎﺑﻪ ﻣﺮواﻧﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‪ -‬از راه ﮐﻤـﺎل ﻋﺼـﺒﯿﺖ و ﻋﻨـﺎد و‬‫ﺣﺮورّﯾﺖ و ﻟـﺪاد‪ ،‬ﺑﻨـﺎ ﺑﺮ ﺳـﺠّﯿﻪ ﻧﺎﻣﺮﺿـﯿﻪ ﺧﻮد درﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﯿﺰ ﻃﻌﻦ ﻣﺮدود و ﺟﺮح ﻣﻄﺮود آﻏـﺎز ﻧﻬﺎده‪ ،‬داد ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺧﻼﻋﺖ و رﻗﺎﻋﺖ‬‫داده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در »ﻣﻨﻬﺎج« ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬‫]أّﻣﺎ‬‫ﻗﻮﻟﻪ‪» :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح«‬‫ﻓﻬﺬا ﻻ ﯾﻌﺮف ﻟﻪ إﺳـﻨﺎد أﺻـﻼ! ﺻﺤﯿﺢ و ﻻ ﺿﻌﯿﻒ و ﻻ ﻫﻮ ﻓﯽ ﺷﯽء ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺘﯽ ﯾﻌﺘﻤﺪ ﻋﻠﯿﻬﺎ‪ ،‬و إن ﮐﺎن ﻗﺪ رواه ﻣﻦ ﯾﺮوي‬‫أﻣﺜﺎﻟﻪ ﻣﻦ ﺣّﻄﺎب اﻟﻠّﯿﻞ اﻟّﺬﯾﻦ ﯾﺮوون اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت! ﻓﻬﺬا ﻣّﻤﺎ ﯾﺰﯾﺪه و ﻫﻨﺎ و ﺿﻌﻔﺎ![‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪914 :‬‬‫آﻏﺎز در رد ﺑﺮ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ و اﺳﺎﻣﯽ روات ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ از ﻋﺼﺮ اﻣﺎم ﺷﺎﻓﻌﯽ ﺗﺎ ﻋﺼﺮ ﻣﺆﻟﻒ و ﻧﻘﻞ ﮐﻠﻤﺎت آﻧﻬﺎ درﯾﻦ ﺑﺎب‬‫و ﺑﻄﻼن و ﻫﻮان اﯾﻦ ﮐﻼم ﺳـﺨﺎﻓﺖ اﻧﻀـﻤﺎم اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺮ ﺑﺮﻧﺎ و ﭘﯿﺮ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺮاي ﻣﺰﯾـﺪ ﺗﺒﺼـﯿﺮ و ﺗـﺬﮐﯿﺮ أرﺑﺎب اﯾﻤﺎن و‬‫اﺳـﻼم و ﺗﺴـﮑﯿﺖ و ﺗﺒﮑﯿﺖ ﺧﺼـﺎم أﻏﺜـﺎم ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ ﮐﻪ‪ :‬اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺴـﯿﺎري از ﻋﻠﻤـﺎء أﻋﻼـم و ﻋﻈﻤـﺎي ﻓﺨﺎم ﻣﺘﻘـّﺪﻣﯿﻦ و‬‫ﻣﺘـﺄّﺧﺮﯾﻦ ﺳـّﻨّﯿﻪ ﺑﺄﺳﺎﻧﯿـﺪ ﻣﺘﮑـﺎﺛﺮه و ﻃﺮق ﻣﺘﻀـﺎﻓﺮه رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧـﺪ‪ ،‬و ﺑﺈﺛﺒﺎت و اﺣﻘﺎق آن‪ -‬رﻏﻢ آﻧﺎف ﻧﻮاﺻﺐ ﻟﺌﺎم‪ ،‬و ﺟـﺪع ﻣﻌﺎﻃﺲ‬‫ﺧﻮارج ﻃﻐﺎم‪ -‬ﺑﻌﻤﻞ آورده‪ ،‬ﻣﺜﻞ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﺬﻫﺐ اﻟﻤﻌﺮوف اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﻪ ‪ ،204‬و أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟﺸﯿﺒﺎﻧﯽ‬‫ﺻﺎﺣﺐ »اﻟﻤﺴﻨﺪ« اﻟﻤﺸﻬﻮر اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،241‬و ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ اﻟﺤّﺠﺎج اﻟﻘﺸﯿﺮي ﺻﺎﺣﺐ »اﻟﺼﺤﯿﺢ« اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،261‬و أﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ ﻗﺘﯿﺒﮥ اﻟّﺪﯾﻨﻮري اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﻪ ‪ ،276‬و أﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺨـﺎﻟﻖ اﻟﺒﺼـﺮي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺒّﺰار ﺻﺎﺣﺐ »اﻟﻤﺴـﻨﺪ«‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 27‬از ‪193‬‬‫اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﻪ ‪ ،292‬و أﺑـﻮ ﯾﻌﻠﯽ أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ اﻟﻤﻮﺻـﻠﯽ ﺻـﺎﺣﺐ »اﻟﻤﺴـﻨﺪ« اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﻪ ‪ ،307‬و أﺑـﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ‬‫اﻟﻄﺒﺮي ﺻﺎﺣﺐ »اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ« و »اﻟّﺘﺎرﯾﺦ« اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،310‬و أﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟّﺼﻮﻟﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب »اﻷوراق« اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪،335‬‬‫و أﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻻﺻﻔﻬﺎﻧﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،356‬و أﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ أﺣﻤﺪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﻌﺎﺟﻢ اﻟﻤﺸﻬﻮرة اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ‬‫ﺳﻨﻪ ‪ ،360‬و أﺑﻮ اﻟﻠﯿﺚ ﻧﺼـﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺴـﻤﺮﻗﻨﺪي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،375‬و أﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺤﺎﮐﻢ اﻟّﻨﯿﺴﺎﺑﻮري‬‫ﺻﺎﺣﺐ »اﻟﻤﺴﺘﺪرك« اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،405‬و أﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﻋﺒﺪاﻟﻤﻠﮏ اﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟّﻨﯿﺴﺎﺑﻮري اﻟﺨﺮﮐﻮﺷﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،407‬و أﺑﻮ ﺑﮑﺮ أﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،410‬و أﺑﻮ إﺳﺤﺎق أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ إﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺜﻌﻠﺒﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ‪ -‬ﺳﻨﻪ ‪ ،427‬و أﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر‬‫ﻋﺒﺪاﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟّﺜﻌﺎﻟﺒﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،430‬و أﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ أﺣﻤﺪ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،430‬و أﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒّﺮ اﻟّﻨﻤﺮي اﻟﻘﺮﻃﺒﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،463‬و أﺑﻮ ﺑﮑﺮ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ‬‫ﺳﻨﻪ ‪ ،463‬و أﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣّﺘﻮﯾﻪ اﻟﻮاﺣﺪي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،468‬و أﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻄﯿﺐ اﻟﺠﻠّﺎﺑﯽ‬‫اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،483‬و أﺑﻮ اﻟﻤﻈّﻔﺮ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟّﺴﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،489‬و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪915 :‬‬‫ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺧﻀﺮ اﻟﻤﻮﺻﻠﯽ‪ -‬اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻤّﻠﺎ‪ -‬ﺻﺎﺣﺐ اﻟّﺴﯿﺮة اﻟﻤﻌﺮوﻓﻪ‪ ،‬و أﺑﻮ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺎﻣﺪ ﺑﻦ اﻟّﺴﺮي ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب‬‫»اﻟّﺴـ ﻨﮥ« و أﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺻـﻤﯽ‪ ،‬و أﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﻮارس اﻟّﺮازي‪ ،‬و ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ أﺑﻮ‬‫اﻟّﺴﻌﺎدات ﻣﺒﺎرك اﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟﺠﺰري اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،606‬و ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻟا ﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﯿﻤﯽ اﻟﺒﮑﺮي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﻟﻔﺨﺮ اﻟﺮازي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﻪ ‪ ،606‬و أﺑﻮ ﺳﺎﻟﻢ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ اﻟﻘﺮﺷـﯽ ﻟا ّﻨﺼـﯿﺒّﯽ‬‫اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،652‬و ﺷـﻤﺲ اﻟّﺪﯾﻦ أﺑﻮ اﻟﻤﻈّﻔﺮ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻗﺰﻏﻠﯽ اﻟﺤﻨﻔﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺴﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،654‬و أﺑﻮ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﮑﻨﺠﯽ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﻪ ‪ ،658‬و ﻣﺤﺐ اﻟـّﺪﯾﻦ أﺑﻮ اﻟﻌّﺒﺎس أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻄﺒﺮي اﻟﻤّﮑﯽ‬‫اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،694‬و ﺟﻤﺎل اﻟـّﺪﯾﻦ أﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﮑﺮم اﻷﻧﺼﺎري اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ‪ ،711‬و ﺻﺪر اﻟّﺪﯾﻦ أﺑﻮ اﻟﻤﺠﺎﻣﻊ إﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺆّﯾـﺪ اﻟﺤّﻤﻮﺋﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ‪ ،722‬و ﺷـﻬﺎب اﻟـّﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﺎن اﺑﻦ ﻓﻬـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺤﻠﺒﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﻪ ‪ ،725‬و ﻧﻈﺎم‬‫اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟّﻨﯿﺴﺎﺑﻮري اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟّﻨﻈﺎم اﻻﻋﺮج اﻟّﺬي ﮐﺎن ﺣّﯿﺎ إﻟﯽ ﺳﻨﮥ ‪ ،728‬و وﻟّﯽ اﻟّﺪﯾﻦ أﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟّﺘﺒﺮﯾﺰي ﺻﺎﺣﺐ »اﻟﻤﺸـﮑﻮة« اﻟّﺬي ﮐﺎن ﺣّﯿﺎ إﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ ،740‬و ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻄﯿﺒﯽ ﺷﺎرح »اﻟﻤﺸـﮑﻮة« اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ‬‫ﺳﻨﻪ ‪ ،743‬و ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟّﺰرﻧﺪي اﻟﻤﺪﻧﯽ اﻻﻧﺼﺎري اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺑﻀﻊ و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ‪ ،‬و ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﻬﻤـﺪاﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب »اﻟﻤﻮّدة ﻓﯽ اﻟﻘﺮﺑﯽ« اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﻪ ‪ .786‬و ﻧـﻮر اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ‬‫اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،807‬و اﻟّﺴـ ّﯿﺪ اﻟّﺸﺮﯾﻒ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،816‬و أﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﻠﻘﺸـﻨﺪي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ‬‫‪ ،821‬و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺤﺎﻓﻈﯽ اﻟﺒﺨﺎري اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺨﻮاﺟﻪ ﭘﺎرﺳﺎ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﻪ ‪ ،822‬و أﺑـﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻤﻮي اﻟﻤﻌﺮوف‬‫ﺑﺎﺑﻦ ﺣّﺠﮥ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،837‬و ﻣﻠﮏ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﻟّﺰاوﻟﯽ اﻟّﺪوﻟﺖآﺑﺎدي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،849‬و ﻧﻮر اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟـّﺼ ّﺒﺎغ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،855‬و ﮐﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﯿﺰدي اﻟﻤﯿﺒﺬي اﻟّﺬي ﮐﺎن ﺣّﯿﺎ إﻟﯽ‬‫ﺳﻨﮥ ‪ ،890‬و اﺧﺘﯿﺎر اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪916 :‬‬‫اﺑﻦ ﻏﯿـﺎث اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻬﺮوي اﻟّـﺬي ﮐﺎن ﺣّﯿﺎ إﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ ،897‬و ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺴـ ﻼم اﻟـّﺼ ﻔﻮري‪ ،‬و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ أﺣﻤـﺪ اﻟﮕﯿﻼﻧﯽ‪ ،‬و‬‫ﺷﻤﺲ اﻟـّﺪﯾﻦ أﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟّﺴـ ﺨﺎوي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﻪ ‪ ،902‬و ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺎﺷـﻔﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،910‬و ﺟﻼل‬‫اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،911‬و ﻧﻮر اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟـّﺴ ﻤﻬﻮدي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﻪ ‪ ،911‬و أﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ اﻟﻤﮑّﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،973‬و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺴﺎم اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻤّﺘﻘﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،975‬و ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 28‬از ‪193‬‬‫اﻟﻔﺘﻨﯽ اﻟﮕﺠﺮاﺗﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،986‬و ﺷﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس اﻟﯿﻤﻨﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،990‬و ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺠﻬﺮﻣﯽ‪ ،‬و‬‫ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺸـﯿﺮازي‪ ،‬و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻬﺮوي‪ -‬اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻌﻠﯽ اﻟﻘﺎري‪ -‬اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ 1014‬و ﻋﺒﺪ اﻟّﺮؤوف‬‫ﺑﻦ ﺗﺎج اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ اﻟﻤﻨﺎوي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،1031‬و اﻟﺸـﯿﺦ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻷﺣﺪ اﻟﻌﻤﺮي اﻟﺴﻬﺮﻧﺪي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻤﺠّﺪد اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪،1034‬‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺎﻟﺢ اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اﻟّﺘﺮﻣﺬي و أﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤّﮑﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﻪ ‪ ،1047‬و اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤّﻖ ﺑﻦ ﺳﯿﻒ اﻟّﺪﯾﻦ‬‫اﻟﺪﻫﻠﻮي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،1052‬و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻌﺰﯾﺰي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﻪ ‪ 1070‬و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺸﻠّﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪1093‬‬‫و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﻪ ‪ ،1094‬و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟّﺸـ ﯿﺨﺎﻧﯽ اﻟﻘﺎدري اﻟّﺬي ﮐﺎن ﺣّﯿﺎ إﻟﯽ ﺳـﻨﻪ‬‫‪ ،1094‬و ﺣﺴﺎم اﻟـّﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﺎﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ ﺑـﺪﯾﻊ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟّﺴـ ﻬﺎرﻧﭙﻮري اﻟّﺬي ﮐﺎن ﺣّﯿﺎ إﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ ،1106‬و ﻣﯿﺮزا ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤـﺪ ﺧﺎن‬‫اﻟﺒﺪﺧﺸﯽ اﻟّﺬي ﮐﺎن ﺣّﯿﺎ إﻟﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،1126‬و ﻣﺤّﻤﺪ ﺻﺪر اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟّﺬي ﮐﺎن ﺣّﯿﺎ إﻟﯽ ﺳﻨﮥ ‪ ،1146‬و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ اﻟﻌﻤﺮي‬‫اﻟّﺪﻫﻠﻮي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﻪ ‪ ،1176‬و ﻫﻮ واﻟـﺪ اﻟﻤﺨـﺎﻃﺐ‪ ،‬و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺨﻔﻨﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﻪ ‪ ،1181‬و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ إﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻﻼح‬‫اﻷﻣﯿﺮ اﻟـّﺼ ﻨﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،1182‬و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟـّﺼ ﺒﺎن اﻟﻤﺼـﺮي اﻟّﺬي ﮐﺎن ﺣّﯿﺎ إﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ ،1185‬و ﻣﺤّﻤﺪ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫اﻟﻮاﺳﻄﯽ اﻟﺒﻠﺠﺮاﻣﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺑﻌﺪ ﺳﻨﮥ ‪ ،1200‬و اﻟﺸـﯿﺦ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﺑﮑﺮي اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ اﻟّﺬي ﮐﺎن ﺣّﯿﺎ إﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ ،1203‬و ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﻣﺒﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻷﻧﺼﺎري اﻟّﻠﮑﻬﻨﻮي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،1220‬و ﻣﺤّﻤﺪ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺜﻤﺎﻧﯽ اﻟّﻨﻘﺸﺒﻨﺪي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪917 :‬‬‫اﻟﻤﺠّﺪدي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،1225‬و ﻣﺤّﻤﺪ ﺳﺎﻟﻢ اﻟّﺪﻫﻠﻮي اﻟﺒﺨﺎري‪ ،‬و ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﻠﯽ اﻟﻘﺮﺷـﯽ اﻟﻬﺎﺷﻤﯽ‪ ،‬و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﺣﺒﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻷﻧﺼﺎري اﻟّﻠﮑﻬﻨﻮي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ ،1270‬و ﻣﺤّﻤﺪ رﺷﯿﺪ اﻟّﺪﯾﻦ ﺧﺎن اﻟّﺪﻫﻠﻮي‪ ،‬و اﻟﺸﯿﺦ ﺣﺴﻦ اﻟﻌﺪوي اﻟﺤﻤﺰاوي اﻟﻤﻌﺎﺻﺮ‪ ،‬و‬‫أﺣﻤـﺪ ﺑـﻦ زﯾﻨﯽ دﺣﻼـن اﻟﻤّﮑﯽ اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮ‪ ،‬و اﻟﺴـّﯿﺪ ﻣـﺆﻣﻦ ﺑـﻦ ﺣﺴﻦ ﻣـﺆﻣﻦ اﻟﺸـﺒﻠﻨﺠﯽ اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮ‪ ،‬و اﻟﺸـﯿﺦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ إﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ‬‫اﻟﻤﻌﺎﺻﺮ‪ ،‬و اﻟﺸﯿﺦ ﺣﺴﻦ اﻟّﺰﻣﺎن اﻟّﺘﺮﮐﻤﺎﻧﯽ اﻟﻤﻌﺎﺻﺮ‪.‬‬‫اﻣﺎ ﺷﺎﻓﻌﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﺴﻨﺪ ﺧﻮد از ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذّر ﻏﻔﺎري‪ -‬ﻋﻠﯿﻪ آﻻف اﻟﺮﺣﻤﮥ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺨﺎﻟﻖ اﻟﺒﺎري‪ -‬رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده‪،‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺻﺪر اﻟّﺪﯾﻦ أﺑﻮ اﻟﻤﺠﺎﻣﻊ اﻟﺤﻤﻮﺋﯽ در ﮐﺘﺎب »ﻓﺮاﺋﺪ اﻟّﺴﻤﻄﯿﻦ« ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ آورده‪] :‬‬‫و ﻗـﺪ أﺧﺒﺮﻧﯽ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ ﻧﺠﻢ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﻤﻮّﻓﻖ اﻷذﮐﺎﻧﯽ ﻓﯿﻤﺎ أﺟﺎزوا ﻟﯽ رواﯾﺘﻪ ﻋﻨﻬﻢ‪ ،‬ﻗﺎﻟﻮا أﻧﺒﺄﻧﺎ اﻟﻤﺆّﯾﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻄﻮﺳـّﯽ‪ ،‬ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺠﺒﺎر ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺠﻮازي‪ ،‬إﺟﺎزة‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬أﻧﺒﺄﻧﺎ أﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠّﯽ اﻟﻮاﺣـﺪي‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬أﻧﺒﺄﻧﺎ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫إﺑﺮاﻫﯿﻢ‪ ،‬أﻧﺒﺄﻧـﺎ أﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻔﻘﯿﻪ‪ ،‬أﻧﺒﺄﻧـﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ إدرﯾﺲ اﻟّﺸـ ﺎﻓﻌﯽ‪ ،‬ﻧّﺒﺄﻧـﺎ اﻟﻤﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ‪ ،‬ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق اﻟّﺴﺒﯿﻌﯽ‪ ،‬ﻋﻦ‬‫ﺣﻨﺶ ﺑﻦ اﻟﻤﻌﺘﻤﺮ اﻟﮑﻨـﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻗـﺎل ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﺎ ذّر و ﻫﻮ آﺧـﺬ ﺑﺒﺎب اﻟﮑﻌﺒـﮥ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل‪ :‬أّﯾﻬﺎ اﻟّﻨﺎس! ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ ﻓﺄﻧﺎ ﻣﻦ ﻗـﺪ ﻋﺮﻓﺘﻢ‪ ،‬و ﻣﻦ ﻻ‬‫ﯾﻌﺮﻓﻨﯽ ﻓﺄﻧﺎ أﺑﻮ ذّر‪ ،‬إﻧّﯽ ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ دﺧﻠﻬﺎ ﻧﺠﺎ‬‫و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ ‪.‬‬
‫و ﺷﺎﻓﻌﯽ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮواﯾﺖ ﮐﺮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﮐﺘﻔﺎ ﻧﻨﻤﻮده ﺑﻠﮑﻪ آن را در أﺷـﻌﺎر آﺑﺪار ﺧﻮد ﺑﮑﻤﺎل ﺣﺴﻦ ﻧﻈﻢ ﻫﻢ ﻓﺮﻣﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﻋﺠﯿﻠﯽ در »ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬أّﻣﺎ ﺷﻬﺎدة اﻷﺋّﻤﮥ اﻷرﺑﻌﮥ ﻓﻤﻦ ﮐﻼم اﻻﻣﺎم اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ‪:‬‬‫و ﻟّﻤﺎ رأﯾﺖ اﻟّﻨﺎس ﻗﺪ ذﻫﺒﺖ ﺑﻬﻢ ﻣﺬاﻫﺒﻬﻢ ﻓﯽ أﺑﺤﺮ اﻟﻐّﯽ و اﻟﺠﻬﻞ‬‫رﮐﺒﺖ ﻋﻠﯽ اﺳﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﺳﻔﻦ اﻟّﻨﺠﺎ و ﻫﻢ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﺮﺳﻞ‬‫و أﻣﺴﮑﺖ ﺣﺒﻞ اﻟﱠﻠﻪ و ﻫﻮ وﻻﺋﻬﻢ ﮐﻤﺎ ﻗﺪ أﻣﺮﻧﺎ ﺑﺎﻟّﺘﻤّﺴﮏ ﺑﺎﻟﺤﺒﻞ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪918 :‬‬‫إذا اﻓﺘﺮﻗﺖ ﻓﯽ اﻟّﺪﯾﻦ ﺳﺒﻌﻮن ﻓﺮﻗﮥ و ﻧﯿﻔﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺟﺎء ﻓﯽ واﺿﺢ اﻟّﻨﻘﻞ‬‫و ﻟﻢ ﯾﮏ ﻧﺎج ﻣﻨﻬﻢ ﻏﯿﺮ ﻓﺮﻗﮥ ﻓﻘﻞ ﻟﯽ ﺑﻬﺎ ﯾﺎ ذا اﻟّﺮﺟﺎﺣﮥ و اﻟﻌﻘﻞ‪:‬‬‫أ ﻓﯽ اﻟﻔﺮﻗﮥ اﻟﻬّﻠﺎك آل ﻣﺤّﻤﺪ؟ أم اﻟﻔﺮﻗﮥ اﻟﻼﺗﯽ ﻧﺠﺖ ﻣﻨﻬﻢ؟ ﻗﻞ ﻟﯽ!‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 29‬از ‪193‬‬‫ﻓﺎن ﻗﻠﺖ ﻓﯽ اﻟّﻨﺎﺟﯿﻦ ﻓﺎﻟﻘﻮل واﺣﺪ و إن ﻗﻠﺖ ﻓﯽ اﻟﻬﻠّﺎك ﺣﻔﺖ ﻋﻦ اﻟﻌﺪل!‬‫إذا ﮐﺎن ﻣﻮﻟﯽ اﻟﻘﻮم ﻣﻨﻬﻢ ﻓﺈﻧّﻨﯽ رﺿﯿﺖ ﺑﻬﻢ ﻻ زال ﻓﯽ ﻇّﻠﻬﻢ ﻇّﻠﯽ‬‫رﺿﯿﺖ ﻋﻠّﯿﺎ ﻟﯽ إﻣﺎﻣﺎ و ﻧﺴﻠﻪ و أﻧﺖ ﻣﻦ اﻟﺒﺎﻗﯿﻦ ﻓﯽ أوﺳﻊ اﻟﺤّﻞ!‬‫ﻓﻬﺬه ﺷـﻬﺎدة اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ‪ -‬ﮐﻤﺎ ﺗﺴﻤﻊ‪ -‬ﻣﺼّﺮﺣﮥ ﺑﺮﮐﻮب ﺗﻠﮏ اﻟّﺴﻔﯿﻨﮥ اﻟّﻨﺎﺟﯿﮥ و ﺗﻤّﺴﮑﻪ ﺑﺬﻟﮏ اﻟﺤﺒﻞ و أﻧّﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﻔﺮﻗﮥ اﻟّﻨﺎﺟﯿﮥ‪ ،‬و ﻣﻦ ﺣﮑﻢ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺑﺎﻟﻬﻼك ﻓﻘﺪ ﺣﺎف ﻋﻦ اﻟﻌﺪل و رﺿﺎه ﺑﺈﻣﺎﻣﮥ آل ﻓﺎﻃﻤﮥ و ﺗﺤﻠﯿﻞ آل ﻫﻨﺪ و آل ﻣﺮﺟﺎﻧﮥ و أﺷﺒﺎﻫﻬﻢ‪ ،‬ﻓﺄﯾﻦ اﻟﻤﻘﻠّﺪون؟![‪.‬‬‫أﻣـﺎ أﺣﻤـﺪ ﺑـﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑـﻦ ﺣﻨﺒـﻞ ﺷـﯿﺒﺎﻧﯽ‪ ،‬ﭘﺲ رواﯾﺖ ﮐﺮدن او اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را از ﻣﻄـﺎﻟﻌﻪ »ﻣﺸـﮑﺎة اﻟﻤﺼﺎﺑﯿـﺢ« ﺛـﺎﺑﺖ و ﻣﺤّﻘﻖ‬‫ﻣﯽﮔﺮدد‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر در ﺑﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺴﻄﻮر اﺳﺖ‪] :‬‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر أﻧّﻪ ﻗﺎل‪ -‬و ﻫﻮ آﺧﺬ ﺑﺒﺎب اﻟﮑﻌﺒﮥ‪ :-‬ﺳـﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬أﻻ إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ‬‫ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪ .‬رواه أﺣﻤﺪ[‪.‬‬‫و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮدن أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را از ﮐﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣّﮑﯽ در »ﺻﻮاﻋﻖ« و ﻧﺼـﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎﺑﻠﯽ در »ﺻﻮاﻗﻊ«‬‫ﻧﯿﺰ واﺿﺢ و آﺷﮑﺎرﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﺳﺘﻌﺮف ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪.‬‬‫أﻣـﺎ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ ﺣّﺠـ ﺎج اﻟﻘﺸـﯿﺮي ﺻﺎﺣﺐ »اﻟﺼـﺤﯿﺢ«‪ ،‬ﭘﺲ رواﯾﺖ ﮐﺮدن او ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ را از اﻓﺎده اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣّﮑﯽ و ﻣﻮﻟﻮي وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻟﮑﻬﻨﻮي ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤّﻘﻘﺴﺖ‪.‬‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در »ﺻﻮاﻋﻖ« آورده‪] :‬و ﺟﺎء ﻣﻦ ﻃﺮق ﻋﺪﯾﺪة ﯾﻘﻮي ﺑﻌﻀﻬﺎ ﺑﻌﻀﺎ‪:‬‬‫إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ‪ ،‬و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻣﺴﻠﻢ‪:‬‬‫و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪ ،‬و ﻓﯽ رواﯾﮥ‪ :‬ﻫﻠﮏ و إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣّﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ اﻟّﺬﻧﻮب ‪.‬‬
‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪919 :‬‬‫و ﻋﺒﺎرت »ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ« ﻣﻮﻟﻮي وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي‪ ،‬آﯾﻨﺪه اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺬﮐﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬‫اﻣﺎ اﺑﻦ ﻗﺘﯿﺒﻪ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را از ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذّر رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب »اﻟﻤﻌﺎرف« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬أﺑﻮ ذّر‬‫اﻟﻐﻔـﺎري رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ ،‬ﻗـﺎل أﺑﻮ اﻟﯿﻘﻈﺎن‪ :‬اﺳـﻤﻪ ﺟﻨـﺪب ﺑﻦ اﻟﺴـﮑﻦ و ﻟﻘﺒﻪ ﺑﺮﯾﺮ‪ ،‬و ﻗﺎل اﻟﻮاﻗـﺪي‪ :‬اﺳـﻤﻪ ﺑﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة‪ ،‬و ﻗﺎل آﺧﺮون‪:‬‬‫ﺟﻨﺪب ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة‪،‬‬‫ﻗﺎل‪ :‬و ﺣـّﺪﺛﻨﯽ أﺑﻮ اﻟﺨﻄﺎب‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ أﺑﻮ ﻋﺘﺎب ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ ﺣّﻤﺎد‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ‪ ،‬ﻋﻦ اﺑﻦ )أﺑﯽ‪ .‬ظ( اﺳـﺤﺎق‪ ،‬ﻋﻦ ﺣﻨﺶ ﺑﻦ‬‫اﻟﻤﻌﺘﻤﺮ ﻗﺎل‪ :‬ﺟﺌﺖ و أﺑﻮ ذّر آﺧـﺬ ﺑﺤﻠﻘﮥ ﺑﺎب اﻟﮑﺒﮥ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل‪ :‬أﻧﺎ أﺑﻮ ذّر اﻟﻐﻔﺎرّي‪ ،‬ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﻌﺮﻓﻨﯽ ﻓﺄﻧﺎ ﺟﻨﺪب ﺻﺎﺣﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‪ ،‬ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ‪.‬‬‫و ﻫﻮ ﻣﻦ ﻏﻔﺎر‪ ،‬و ﻏﻔﺎر ﻗﺒﯿﻠﮥ ﻣﻦ ﮐﻨﺎﻧﮥ‪ ،‬و ﻫﻮ ﻏﻔﺎر ﺑﻦ ﻣﻠﯿﮏ ﺑﻦ ﺿـﻤﺮة ﺑﻦ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﻣﻨﺎة ﺑﻦ ﮐﻨﺎﻧﮥ ﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﮥ‪ .‬و أﺳـﻠﻢ أﺑﻮ ذّر ﺑﻤّﮑﮥ و‬‫ﻟﻢ ﯾﺸـﻬﺪ ﺑـﺪرا و ﻻ أﺣﺪا و ﻻ اﻟﺨﻨﺪق‪ ،‬ﻷﻧّﻪ ﺣﯿﻦ أﺳـﻠﻢ رﺟﻊ إﻟﯽ ﺑﻼد ﻗﻮﻣﻪ ﻓﺄﻗﺎم ﺣّﺘﯽ ﻣﻀﺖ ﻫﺬه اﻟﻤﺸﺎﻫﺪ ﺛّﻢ ﻗﺪم اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﯽ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ و ﮐﺎن ﻋﺜﻤﺎن ﺳّﯿﺮه إﻟﯽ اﻟّﺮﺑﺬة ﻓﻤﺎت ﺑﻬﺎ ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﯿﻦ و ﻟﯿﺲ ﻟﻪ ﻋﻘﺐ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﻗﺘﯿﺒﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در ﮐﺘﺎب »ﻋﯿﻮن اﻷﺧﺒﺎر« آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺟﺰء ﺛﺎﻧﯽ ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ‪:‬‬‫]ﺣﻨﺶ ﺑﻦ اﻟﻤﻐﯿﺮة )اﻟﻤﻌﺘﻤﺮ‪ .‬ظ( ﻗﺎل‪ :‬ﺟﺌﺖ و أﺑﻮ ذّر آﺧـﺬ ﺑﺤﻠﻘـﮥ ﺑﺎب اﻟﮑﻌﺒـﮥ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل‪ :‬أﻧﺎ أﺑﻮ ذّر اﻟﻐﻔﺎرّي ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﻌﺮﻓﻨﯽ ﻓﺄﻧﺎ ﺟﻨﺪب‬‫ﺻﺎﺣﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‪ ،‬ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ‬‫ﻧﺠﺎ[‪.‬‬‫اﻣﺎ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑّﺰار‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در »ﺻﺤﯿﺢ« ﺧﻮد از اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و اﺑﻦ اﻟّﺰﺑﯿﺮ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﺳﯿﺄﺗﯽ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﺑﻌﺪ ﻓﯽ ﻋﺒﺎرات أﻋﻼم اﻟﻘﻮم ﺗﻔﺼﯿﻼ و إﺟﻤﺎﻻ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 30‬از ‪193‬‬‫أﻣﺎ أﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ اﻟﻤﻮﺻﻠﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در »ﻣﺴﻨﺪ« ﺧﻮد آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر‪ -‬ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ‪ -‬ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪920 :‬‬‫ﻣﻔّﻀﻞ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﻨﺶ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﺎ ذّر رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻫﻮ أﺧﺬ ﺑﺤﻠﻘﮥ اﻟﺒﺎب ﯾﻘﻮل أّﯾﻬﺎ اﻟّﻨﺎس! ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ‬‫ﻓﻘﺪ ﻋﺮﻓﻨﯽ و ﻣﻦ أﻧﮑﺮﻧﯽ ﻓﺄﻧﺎ أﺑﻮ ذر‪ ،‬ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬اﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺼﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم ﻣﻦ دﺧﻠﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ ‪.‬‬
‫اﻣﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﮐﺘﺎب »ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻵﺛﺎر« ﮐﻪ در آن اﻟﺘﺰام ذﮐﺮ أﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﮐﺮده ﺑﺮواﯾﺖ‬‫ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذّر رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﺳﺘﻌﺮف ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ إﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪.‬‬‫اﻣـﺎ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺻﻮﻟﯽ‪ ،‬ﭘﺲ در ﮐﺘـﺎب »اﻷوراق« اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ آﯾﻨـﺪه اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ از »ﻗﻮل‬‫ﻣﺴﺘﺤﺴﻦ« ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ‪.‬‬‫اﻣﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در ﮐﺘﺎب »ﻣﺮج اﻟﺒﺤﺮﯾﻦ« ﺑﺴﻨﺪ ﺧﻮد از ﺟﻨﺎب أﺑﯽ ذّر رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮده‪،‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ آﯾﻨﺪه اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ از ﻋﺒﺎرت »ﺗﺬﮐﺮه ﺧﻮاص اﻻّﻣﻪ« ﺗﺼﻨﯿﻒ ﺳﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ‪.‬‬‫اﻣﺎ أﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ أﺣﻤﺪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ‪ ،‬ﭘﺲ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ را در »ﻣﻌﺠﻢ ﺻﻐﯿﺮ« رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﺳﻤﺎر )ﺳﺤﺎرة‪ .‬ظ( اﻟﺒﻐﺪادي‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘّﺪوس‪ ،‬ﻋﻦ اﻷﻋﻤﺶ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق‪ ،‬ﻋﻦ‬‫ﺣﻨﺶ ﺑﻦ اﻟﻤﻌﺘﻤﺮ أﻧّﻪ ﺳﻤﻊ أﺑﺎ ذّر اﻟﻐﻔﺎرّي ﯾﻘﻮل‪ :‬ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ‬‫ﻧﻮح ﻓﯽ ﻗﻮم ﻧﻮح‪ ،‬ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪ ،‬و ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣّﻄـ ﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ‪ .‬ﻟﻢ ﯾﺮوه ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ إﻟّﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻘﺪوس ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﻃﺒﺮاﻧﯽ در »ﻣﻌﺠﻢ ﺻﻐﯿﺮ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ رﺑﯿﻌﮥ اﻟﮑﻼﺑﯽ أﺑﻮ ﻋﻠﯿﻞ اﻟﮑﻮﻓﯽ‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ أﺑﯽ‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣّﻤﺎد اﻟﻤﻘﺮي‪ ،‬ﻋﻦ‬‫أﺑﯽ ﺳـﻠﻤﮥ اﻟّﺼﺎﺋﻎ‪ ،‬ﻋﻦ ﻋﻄّﯿﮥ‪ ،‬ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ‬‫ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪ ،‬و إﻧّﻤﺎ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣّﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ‪ ،‬ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ‪ .‬ﻟﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪921 :‬‬‫ﯾﺮوه ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻠﻤﮥ إﻟّﺎ اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣّﻤﺎد‪ ،‬ﺗﻔّﺮد ﺑﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ[‪.‬‬‫اﻣﺎ اﺑﻮ اﻟﻠﯿﺚ اﻟّﺴـ ﻤﺮﻗﻨﺪي‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﮐﺘﺎب »اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ« اﺛﺒﺎت ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر در ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺳﻮره و‬‫اﻟّﺘﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪َ] :‬و ﻫَﺬا اﻟ َْﺒَﻠِﺪ اﻟ َْﺄﻣِﯿِﻦ‬‫ﻋﻠّﯽ‪ ،‬ﺷﺒﻬﻪ ﺑﻤّﮑﮥ ﻷّن ﻣﻦ دﺧﻞ ﻣّﮑﮥ ﺻﺎر آﻣﻨﺎ ﻣﻦ ﻋﺬاب اﻟﱠﻠﻪ‪ ،‬ﮐﺬﻟﮏ ﻋﻠّﯽ‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺼﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ ‪.‬‬
‫اﻣـﺎ ﺣـﺎﮐﻢ ﻧﯿﺴـﺎﺑﻮري ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در »ﻣﺴـﺘﺪرك ﻋﻠﯽ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺤﯿﻦ« ﺑﺮواﯾﺖ ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذّر رﺿـﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﺧﺮاج‬‫ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺴﺘﺪرك در ﮐﺘﺎب اﻟّﺘﻔﺴﯿﺮ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮره ﻫﻮد ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]أﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﯿﻤﻮن ﺑﻦ إﺳـﺤﺎق اﻟﻬﺎﺷـﻤّﯽ‪ ،‬ﺛﻨﺎ أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺠّﺒﺎر‪ ،‬ﺛﻨﺎ ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ ﺑﮑﯿﺮ‪ ،‬ﺛﻨﺎ اﻟﻤﻔّﻀﻞ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ‪ ،‬ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق‪ ،‬ﻋﻦ ﺣﻨﺶ‬‫اﻟﮑﻨـﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻗـﺎل‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ أﺑـﺎ ذّر ﯾﻘﻮل و ﻫﻮ آﺧـﺬ ﺑﺒﺎب اﻟﮑﻌﺒـﮥ‪ :‬أّﯾﻬﺎ اﻟّﻨﺎس! ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ ﻓﺄﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﺮﻓﺘﻢ‪ ،‬و ﻣﻦ أﻧﮑﺮﻧﯽ ﻓﺄﻧﺎ أﺑﻮ ذّر‪ ،‬ﺳـﻤﻌﺖ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﺜـﻞ أﻫـﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪ .‬و ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺻﺤﯿﺢ ﻋﻠﯽ ﺷﺮط ﻣﺴﻠﻢ و ﻟﻢ ﯾﺨﺮﺟﺎه ‪.‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 31‬از ‪193‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري در »ﻣﺴﺘﺪرك ﻋﻠﯽ اﻟّﺼﺤﯿﺤﯿﻦ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ در ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]أﺧﺒﺮﻧﯽ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺣﻤﺪان اﻟﺰاﻫﺪ ﺑﺒﻐﺪاد‪:‬‬‫ﺣـّﺪﺛﻨﺎ اﻟﻌّﺒﺎس ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻘﺮاﻃﯿﺴـﯽ‪ ،‬ﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻷﺣﻤﺴـﯽ‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻣﻔّﻀﻞ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﻨﺶ اﻟﮑﻨﺎﻧﯽ‪،‬‬‫ﻗـﺎل‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﺎ ذّر و ﻫﻮ آﺧـﺬ ﺑﺒﺎب اﻟﮑﻌﺒـﮥ‪ :‬ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ ﻓﺄﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ و ﻣﻦ أﻧﮑﺮﻧﯽ ﻓﺄﻧﺎ أﺑﻮ ذّر‪ ،‬ﺳـﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠّﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ )ﻓﯽ‪ .‬ظ( ﻗﻮﻣﻪ‪ ،‬ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و ﻣﺜﻞ ﺣّﻄﮥ ﻟﺒﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ‪.‬‬
‫اﻣﺎ ﺧﺮﮐﻮﺷـﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﮐﺘﺎب »ﺷﺮف اﻟّﻨﺒّﻮة ]‪ «[1‬آورده ]‪ [1‬ﮐﺘﺎب »ﺷـﺮف اﻟﻨﺒﻮة« از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﮐﺘﺐ و أﺳﻔﺎرﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي در ﺻﺪر »رﯾﺎض ﻧﻀﺮة« آن را در ﺿﻤﻦ ﻣﺂﺧﺬ ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ذﮐﺮ ﮐﺮده‪ ،‬و ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪922 :‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ آﯾﻨﺪه إﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ از ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﻠﮏ اﻟﻌﻠﻤﺎء دوﻟﺖآﺑﺎدي در »ﻫﺪاﯾﮥ اﻟّﺴﻌﺪا« ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ‪.‬‬‫اﻣﺎ اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و ﺣﻀـﺮت اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ آﯾﻨﺪه‬‫اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ از ﻋﺒﺎرت »أﺳﺎس« ﺳﯿﻮﻃﯽ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ‪.‬‬‫اﻣﺎ ﺛﻌﻠﺒﯽ‪ ،‬ﭘﺲ رواﯾﺖ ﮐﺮدن او اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را از ﻋﺒﺎرت »ﮐﻨﻮز اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ« ﻣﻨﺎوي و »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« ﺑﻠﺨﯽ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ‪ ،‬ﮐﻤﺎ‬‫ﺳﺘﻌﺮف ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ‪ ،‬اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪.‬‬‫اﻣﺎ اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟّﺜﻌﺎﻟﺒﯽ اﻟّﻨﯿﺴﺎﺑﻮري‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﮐﺘﺎب »ﺛﻤﺎر اﻟﻘﻠﻮب ﻓﯽ اﻟﻤﻀﺎف و اﻟﻤﻨﺴﻮب«‬‫آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪» ] :‬ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح«‪.‬‬‫ﻗﺎل اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‪ :‬اّن ﻋﺘﺮﺗﯽ ﮐﺴﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺄّﺧﺮ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪.‬‬‫و أﺧﺬ ﻫﺬا ﻟا ﻤﻌﻨﯽ أﺑﻮ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺨﺎﻟﺪّي ﻓﻘﺎل ﻣﻦ ﻗﺼﯿﺪة‪:‬‬‫أ ﻋﺎذل أّن ﮐﺴﺎء اﻟّﺘﻘﯽ ﮐﺴﺎﻧﯿﻪ ﺣّﺒﯽ ﻷﻫﻞ اﻟﮑﺴﺎء‬‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓﻤﻦ ﯾﻌﺘﻠﻖ ﺑﺤﺒﻠﻬﻢ ﯾﻌﺘﻠﻖ ﺑﺎﻟّﻨﺠﺎ[‪ .‬اﻣﺎ أﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در ﮐﺘﺎب »ﻣﻨﻘﺒﮥ اﻟﻤﻄّﻬﺮﯾﻦ« ﺑﻄﺮق ﻋﺪﯾﺪه‬‫و ﺳﯿﺎﻗﺎت ﺳﺪﯾﺪه اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر‪ -‬ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ‪ -‬ﺑﺴﻨﺪ ﺧﻮد آورده‪:‬‬‫]ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر‪ ،‬ﻗـﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﻤﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ‪ ،‬و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪ ،‬و ﻣﻦ ﻗﺎﺗﻠﻨﺎ ﻓﯽ آﺧﺮ‬‫اﻟّﺰﻣﺎن ﻓﮑﺄﻧّﻤﺎ ﻗﺎﺗﻞ ﻣﻊ اﻟّﺪّﺟﺎل ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﺑﺴﻨﺪ ﺧﻮد آورده‪:‬‬‫]ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس‪ ،‬ﻗـﺎل‪ :‬ﻗـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‪ ،‬ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﺎ‪ ،‬و ﻣﻦ ﻗﺴـﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در »ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن«‬‫ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺷـﺮف اﻟﻨﺒﻮة ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻷﺣﺎدﯾﺚ ﻷﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺜﻤﺎن ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻮاﻋﻆ اﻟﺨﺮﮐﻮﺷـﯽ اﻟﻤﺎر ذﮐﺮه‪ .‬ﮐﺬا ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ‬‫اﻟﻌﺸﺮة‪.‬‬‫»‪ 12‬ن«‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪923 :‬‬‫ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر‪ -‬ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ‪ -‬ﺑﺴﻨﺪ ﺧﻮد آورده‪:‬‬‫]ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ‬‫ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪ ،‬إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣّﻄﮥ‪ ،‬ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ‪ ،‬ﺑﺴﻨﺪ ﺧﻮد آورده‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 32‬از ‪193‬‬‫]ﻋﻦ ﺣﻨﺶ ﺑﻦ اﻟﻤﻌﺘﻤﺮ‪ ،‬ﻗـﺎل‪ :‬رأﯾﺖ أﺑـﺎ ذر آﺧـﺬ ﺑﻌﻀـﺎدﺗﯽ ﺑﺎب اﻟﮑﻌﺒـﮥ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ ﻓﻘـﺪ ﻋﺮﻓﻨﯽ و ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﻌﺮﻓﻨﯽ ﻓﺄﻧﺎ أﺑﻮ ذر‬‫اﻟﻐﻔـﺎرّي‪ ،‬ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ‪ :‬ﻣﺜـﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﻤﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻗﻮم ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ و ﻣﺜﻞ ﺑﺎب‬‫ﺣﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ‪.‬‬
‫اﻣﺎ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ اﻟﻘﺮﻃﺒﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را در ﮐﺘﺎب »اﻹﻧﺒﺎه ﻋﻠﯽ ﻗﺒﺎﺋﻞ اﻟﺮواه« آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ذﮐﺮ اﺑﻦ ﺳﻨﺠﺮ ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪه‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻗﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺛﻨﺎ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺛﻨﺎ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻦ ﺳﻨﺠﺮ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺛﻨﺎ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ‪ ،‬ﻗﺎل‪:‬‬‫ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺼـﻬﺒﺎء‪ ،‬ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ‪ ،‬ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‬‫ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻫﻠﮏ ‪.‬‬
‫اﻣﺎ ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻐﺪادي‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در »ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد« در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺷّﺪاد آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ ‪:‬‬‫]ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺷّﺪاد أﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﻄﺮز‪ ،‬ﺣّﺪث ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺒﺎﻏﻨﺪي و أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺒﻐﻮي‪ .‬ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻨﺠﺎر‪ ،‬أﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟّﻨﺠﺎر‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺷّﺪاد اﻟﻤﻄّﺮز‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﺒﺎﻏﻨﺪي‪ ،‬ﺣﺪﺛﻨﺎ‬‫أﺑﻮ ﺳـﻬﯿﻞ اﻟﻘﻄﯿﻌﯽ‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﺣّﻤﺎد ﺑﻦ زﯾﺪ ﺑﻤّﮑﮥ و ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ واﻗﺪ ﻋﻦ أﺑﺎن ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋّﯿﺎش‪ ،‬ﻋﻦ أﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‪ :‬إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻠﯽ و ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﺴﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق ‪.‬‬
‫اﻣﺎ واﺣﺪي‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را از »ﺻﺤﯿﺢ ﺣﺎﮐﻢ« ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪924 :‬‬‫در »ﺗﻔﺴﯿﺮ« ﺧﻮد ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ آورده‪:‬‬‫]روي اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﻋﻦ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﺑﻦ ﺣﻤﺪان‪ ،‬ﻋﻦ ﻋّﺒﺎس ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻘﺮاﻃﯿﺴـﯽ‪ ،‬ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻷﺣﻤﺴﯽ‪ ،‬ﻋﻦ‬‫اﻟﻤﻔّﻀﻞ اﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ‪ ،‬ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق‪ ،‬ﻋﻦ ﺣﻨﺶ اﻟﮑﻨﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﺎ ذر و ﻫﻮ آﺧﺬ ﺑﺒﺎب اﻟﮑﻌﺒﮥ‪ :‬ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ ﻓﺄﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ‪ ،‬و ﻣﻦ‬‫أﻧﮑﺮﻧﯽ ﻓﺄﻧﺎ أﺑﻮ ذر‪ ،‬ﺳـﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـﻠﻌﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻗﻮﻣﻪ‪ ،‬ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪ ،‬و‬‫ﻣﺜﻞ )ﺑﺎب‪ .‬ﺻﺢ‪ .‬ظ( ﺣﻄﮥ ﻟﺒﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ‪.‬‬
‫و رواﯾﺖ ﮐﺮدن واﺣـﺪي‪ ،‬اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﺴـﻨﺪ دﯾﮕﺮ از ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر ﻏﻔﺎري رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ از ﻋﺒﺎرت »ﻓﺮاﺋـﺪ اﻟّﺴـ ﻤﻄﯿﻦ« ﺣﻤﻮﺋﯽ‬‫اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ آﯾﻨﺪه ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ‪.‬‬‫اﻣﺎ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺄﺳﺎﻧﯿـﺪ ﻣﺘﻌّﺪده رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و ﺑﺎﺧﺮاج آن از اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺑﺪو ﻃﺮﯾﻖ و از ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر‬‫رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺪو ﻃﺮﯾﻖ و از ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ اﻷﮐﻮع ﺑﯿﮏ ﻃﺮﯾﻖ‪ ،‬در اﻣﺘﻨﺎن أﻫﻞ ﺣّﻖ و اﯾﻘﺎن اﻓﺰوده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب »اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ« ﮐﻪ ﻧﺴﺨﻪ‬‫ﻋﺘﯿﻘﻪ آن ﺑﺨﻂ ﻋﺮب ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ ﻗﺎﺻﺮ ﺣﺎﺿﺮﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‪.‬‬‫أﺧﺒﺮﻧﺎ أﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈّﻔﺮ ﺑﻦ أﺣﻤـﺪ اﻟﻌﻄﺎر اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ‪ -‬رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬ﻧﺎ‪ :‬أﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﻤﻠّﻘﺐ‬‫ﺑـﺎﺑﻦ اﻟّﺴـ ﻘﺎء اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻟﻮاﺳـﻄﯽ‪ ،‬ﻗـﺎل‪ :‬ﺣـّﺪﺛﻨﯽ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟّﺼﻮﻟﯽ اﻟّﻨﺤﻮي‪ ،‬ﻧـﺎ‪ :‬ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ زﮐﺮﯾﺎ اﻟﻐّﻠﺎﺑﯽ‪ .‬ﻧﺎ‪ :‬ﺟﻬﻢ ﺑﻦ‬‫اﻟّﺴﺒﺎق اﻟّﺮﯾﺎﺣﯽ‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﯽ ﺑﺸﺮ ﺑﻦ اﻟﻤﻔّﻀﻞ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺳﻤﻌﺖ اﻟﺮﺷﯿﺪ‪ ،‬ﯾﻘﻮل‪ :‬ﺳﻤﻌﺖ اﻟﻤﻬﺪّي‪ ،‬ﯾﻘﻮل‪ :‬ﺳﻤﻌﺖ اﻟﻤﻨﺼﻮر‪ ،‬ﯾﻘﻮل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ‬‫أﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋـّﺒ ﺎس‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ‬‫ﻫﻠﮏ‪.‬‬‫أﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن‪ ،‬ﻧﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 33‬از ‪193‬‬‫أﺑﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ إذﻧﺎ‪ ،‬ﻧﺎ‪ :‬ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﺒﺎﻏﻨﺪي‪ ،‬ﻧﺎ‪ :‬ﺳﻮﯾﺪ‪ ،‬ﻧﺎ‪ :‬ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ‪،‬‬‫ﻋﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﯿـﺪة‪ ،‬ﻋﻦ إﯾـﺎس ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﮥ اﺑﻦ اﻷـﮐﻮع‪ ،‬ﻋﻦ أﺑﯿﻪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ‬‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ‪.‬‬‫أﺧﺒﺮﻧﺎ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن‪ ،‬أﻧﺎ أﺑﻮ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈّﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ إذﻧﺎ‪ ،‬ﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن‪ ،‬ﻧﺎ‬‫ﺳﻮﯾﺪ‪ ،‬ﻧﺎ اﻟﻤﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪925 :‬‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟﻤﻌﺘﻤﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ذر‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ :‬إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ‬‫رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪.‬‬‫أﺧﺒﺮﻧﺎ أﺑﻮ ﻏﺎﻟﺐ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ اﻟّﻨﺤﻮّي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ ،‬ﻧﺎ أﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟّﺴـ ﻘﻄﯽ إﻣﻼء‪ ،‬ﻧﺎ أﺑﻮ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﺳﻬﻞ‪ ،‬ﻧﺎ‬‫اﻟﺤﻀـﺮﻣﯽ‪ ،‬ﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ أﺑﯽ رزﻣﮥ‪ ،‬ﻧﺎ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ‪ ،‬ﻧﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ‪ ،‬ﻧﺎ أﺑﻮ اﻟّﺼﻬﺒﺎء ﻋﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﻋﻦ‬‫اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪.‬‬‫أﺧﺒﺮﻧـﺎ أﺑﻮ ﻧﺼـﺮ اﻟﻄّﺤـ ﺎن إﺟـﺎزة ﻋﻦ اﻟﻘﺎﺿـﯽ أﺑﯽ اﻟﻔﺮج اﻟﺤﻨﻮﻃﯽ‪ ،‬ﻧﺎ أﺑﻮ اﻟﻄّﯿﺐ ﺑﻦ ﻓﺮح‪ ،‬ﻧﺎ إﺑﺮاﻫﯿﻢ‪ ،‬ﻧﺎ إﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﺳـﻨﺎن‪ ،‬ﻧﺎ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ‬‫إﺑﺮاﻫﯿﻢ‪ ،‬ﻧﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ‪ ،‬ﻧﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ زﯾﺪ‪ ،‬ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠّﻢ‪:‬‬‫ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و ﻣﻦ ﻗﺎﺗﻠﻨﺎ آﺧﺮ اﻟّﺰﻣﺎن ﻓﮑﺄﻧّﻤﺎ ﻗﺎﺗﻞ ﻣﻊ اﻟّﺪّﺟﺎل ‪.‬‬
‫اﻣﺎ اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﮐﺘﺎب »ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ« رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر‪ -‬ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ‬‫ﻋﻨﻪ‪ -‬ﺑﺴﻨﺪ ﺧﻮد آورده‪:‬‬‫]ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق ‪.‬‬
‫و رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را از »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ ﻧﯿﺰ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﺳـﺘﻘﻒ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ‪.‬‬
‫أﻣﺎ ﺷـﻬﺮدار دﯾﻠﻤﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در »ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس« ﺑﺮواﯾﺖ أﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﺧـﺪري اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﺳـﺘﻌﺮف ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ‬‫اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪.‬‬‫أﻣﺎ ﻋﻤﺮ ﻣﻼ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﺳﯿﺮت ﺧﻮد ﮐﻪ ﻣﺴّﻤﯽ ﺑﻪ »وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻤﺘﻌّﺒﺪﯾﻦ« اﺳﺖ ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ آﯾﻨﺪه‬‫اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ از ﻋﺒﺎرت »ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ« ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻣﺤّﺐ ﻃﺒﺮي ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ‪.‬‬‫اﻣﺎ اﺑﻦ اﻟﺴـﺮي‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در »ﮐﺘﺎب اﻟﺴّﻨﻪ ]‪ «[1‬ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﻨﺎب ]‪ [1‬ﮐﺘﺎب اﻟﺴـﻨﮥ اﺑﻦ اﻟﺴﺮي از ﻣﺂﺧﺬ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮﯾﺴﺖ و‬‫ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي آن را در ﺻﺪر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪926 :‬‬‫أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﺳﺘﻌﺮف ﻣﻦ ﻋﺒﺎرة اﻟﻤﺤّﺐ اﻟﻄﺒﺮي ﻓﯽ »ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ«‪.‬‬‫أﻣﺎ ﻋﺎﺻـﻤﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در »زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ« در ﻣﺸﺎﺑﻬﻪ ﺟﻨﺎب ﻧﻮح و ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺄﺳﺎﻧﯿـﺪ ﻋﺪﯾﺪه‬‫آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و أّﻣﺎ اﻟّﺴﻔﯿﻨﮥ ﻓﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪َ :‬و اْﺻَﻨِﻊ اﻟ ُْﻔﻠَْﮏ ﺑ َِﺄْﻋﯿُﻨِﻨﺎ َو َوْﺣﯿِﻨﺎ‬‫‪ ،‬إﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ‪ :‬و ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪:‬‬‫اْرَﮐﺒُﻮا ﻓِﯿﻬﺎ ﺑ ِْﺴِﻢ اﻟﱠﻠِﻪ َﻣْﺠﺮاﻫﺎ َو ُﻣْﺮﺳﺎﻫﺎ‬‫‪ ،‬ﻓﻤﻦ رﮐﺐ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻧﺠﺎ ﻣﻦ اﻟﻐﺮق و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﺻﺎر ﻣﻦ اﻟﻤﻐﺮﻗﯿﻦ‪ .‬ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪َ :‬و ﻧﺎدي ﻧُﻮٌح اﺑ َْﻨُﻪ َو ﮐﺎَن ﻓِﯽ َﻣْﻌِﺰٍل ﯾﺎ ﺑ َُﻨﱠﯽ اْرَﮐْﺐ‬‫َﻣَﻌﻨﺎ َو ﻻ َﺗُﮑْﻦ َﻣَﻊ اﻟ ْﮑﺎﻓِِﺮﯾَﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 34‬از ‪193‬‬‫‪ ،‬إﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ‪َ :‬و ﺣﺎَل ﺑَﯿَْﻨُﻬَﻤﺎ اﻟ َْﻤْﻮُج َﻓﮑﺎَن ﻣَِﻦ اﻟ ُْﻤْﻐَﺮﻗِﯿَﻦ‬‫ﻓﮑﺬﻟﮏ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﮐﺎﻧﻮا ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ذﻟﮏ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‪.‬‬‫أﺧﺒﺮﻧﯽ ﺷﯿﺨﯽ اﻹﻣﺎم رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‪ ،‬ﻗﺎل‪:‬‬‫أﺧﺒﺮﻧـﺎ اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﻮ إﺳـﺤﺎق اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟّﺸﻮرﻣﯿﻨﯽ‪ -‬رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‪ -‬ﻗـﺎل أﺧﺒﺮﻧـﺎ أﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ اﻟﻬّﯿﺎج اﻷﻧﺼﺎري‪،‬‬‫ﻗﺎل‪ :‬ﺣـّﺪﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﻤﺮان اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ )اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ‪ .‬ظ( اﻟّﻨﺴﺎﺋّﯽ‪ ،‬ﻗﺎﻟﻮا‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻋﺎﺑﺲ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﻨﺶ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬رأﯾﺖ أﺑﺎ ذر ﻣﺘﻌّﻠﻘﺎ ﺑﺒﺎب اﻟﮑﻌﺒﮥ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﻦ ﯾﻌﺮﻓﻨﯽ‬‫ﻓﻠﯿﻌﺮﻓﻨﯽ و ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﻌﺮﻓﻨﯽ ﻓﺄﻧﺎ أﺑﻮ ذّر‪ ،‬ﻗﺎل ﺣﻨﺶ‪ :‬ﻓﺤّﺪﺛﻨﯽ ﺑﻌﺾ أﺻـﺤﺎﺑﯽ أﻧّﻪ ﺳـﻤﻌﻪ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‪:‬‬‫إﻧّﯽ ﺗـﺎرك ﻓﯿﮑﻢ اﻟّﺜﻘﻠﯿﻦ ﮐﺘـﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﺘﺮﺗﯽ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﺈﻧّﻬﻤﺎ ﻟﻦ ﯾﻔﺘﺮﻗﺎ ﺣّﺘﯽ ﯾﺮدا ﻋﻠّﯽ اﻟﺤﻮض‪ ،‬أﻻ و إّن أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺑﻨﯽ‬‫إﺳﺮاﺋﯿﻞ و ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‪.‬‬‫و أﺧﺒﺮﻧﯽ ﺷـﯿﺨﯽ اﻹﻣـﺎم رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‪ -‬ﻗـﺎل‪ :‬أﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ إﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟّﺸﻮرﻣﯿﻨﯽ‪ -‬رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬ﻗﺎل أﺧﺒﺮﻧﺎ أﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ‬‫ﯾﻮﻧﺲ اﻷﻧﺼﺎري‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣـّﺪﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﻤﺮان ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ )اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‪ .‬ظ( ﻗﺎﻟﻮا‪:‬‬‫ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ إﺑﺮاﻫﯿﻢ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴﻦ‪ -‬ﯾﻌﻨﯽ اﺑﻦ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ‪ -‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ زﯾﺪ ﻋﻦ »رﯾﺎض ﻧﻀـﺮه« ذﮐﺮ ﮐﺮده‪ ،‬و ﻣﺼﻄﻔﯽ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺴﻄﻨﻄﯿﻨﯽ ﻧﯿﺰ آن را در »ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن« ﻣﺬﮐﻮر ﺳﺎﺧﺘﻪ‪ .12) .‬ن(‪ .‬ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪927 :‬‬‫ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‪ :‬إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﯽ‬‫و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و ﻣﻦ ﻗﺎﺗﻠﻨﺎ ﻓﯽ آﺧﺮ اﻟّﺰﻣﺎن ﮐﻤﻦ ﻗﺎﺗﻠﻨﺎ ﻣﻊ اﻟّﺰﻣﺎن‪.‬‬‫و أﺧﺒﺮﻧﯽ ﺷـﯿﺨﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ أﺣﻤـﺪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣـّﺪﺛﻨﺎ أﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟّﺮازّي اﻟّﺼﻮﻓّﯽ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أّﯾﻮب اﻟّﺮازّي ﻗﺎل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ‬‫ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ إﺑﺮاﻫﯿﻢ‪ ،‬ﻗﺎل‪:‬‬‫ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ أﺑﻮ اﻟـّﺼ ﻬﺒﺎء‪ ،‬ﻋﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ‪ ،‬ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‪:‬‬‫ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪.‬‬‫و أﺧﺒﺮﻧﯽ ﺷﯿﺨﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺣﻤﺪ‪ -‬رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ إﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻗﺎل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﺎﻟﻮﯾﻪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬أﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ إﺑﺮاﻫﯿﻢ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ زﯾﺪ ﻋﻦ ﺳﻌﯿﺪ‬‫ﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ‪ ،‬ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ و ذﮐﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﻨﺤﻮ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻷّول‪ .‬و أﺧﺒﺮﻧﯽ ﺷﯿﺨﯽ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺑﻦ أﺣﻤـﺪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ ،‬ﻗـﺎل ﺣـّﺪﺛﻨﺎ أﺑـﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟّﺮازي اﻟـّﺼ ﻮﻓّﯽ‪ .‬ﻗـﺎل‪ :‬ﻗﺮئ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﻬﺮوﯾﻪ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﺑﻬـﺎ ﻓﯽ‬‫اﻟﺠﺎﻣﻊ و أﻧﺎ أﺳـﻤﻊ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣـّﺪﺛﻨﺎ أﺑﻮ اﺣﻤـﺪ داود ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﻔّﺮاء )اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ‪ .‬ظ( ﻗﺎل‪ :‬ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺮﺿﺎ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣـّﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ‬‫ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﻋﻦ أﺑﯿﻪ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‪ ،‬ﻋﻦ أﺑﯿﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ‪ ،‬ﻋﻦ أﺑﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯿﻪ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‪ ،‬ﻋﻦ‬‫أﺑﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ‪ -‬ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻮﻫﻬﻢ‪ -‬ﻗـﺎل‪ :‬ﻗـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‪ :‬ﻣﺜـﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ‬‫ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ زّج ﻓﯽ اﻟّﻨﺎر‪ .‬ﻗﻠﺖ‪ :‬و اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ‪ -‬رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‪ -‬ﻻ ﯾﺸّﮏ ﻣﻮّﺣﺪ و ﻻ ﻣﻠﺤﺪ أﻧّﻪ ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ‪.‬‬‫اﻣـﺎ اﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻔـﻮارس اﻟﺮازي‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در »أرﺑﻌﯿﻦ« ﺧـﻮد ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم آورده‪ ،‬ﮐﻤـﺎ ﻋﺮﻓﺖ ﻣﻦ ﻋﺒـﺎرﺗﻪ اﻟﻤﺎﺿـﯿﮥ ﻓﯽ‬‫ﺗﺨﺮﯾﺞ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ‪ ،‬و ﺳﺘﻌﺮف ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ أﯾﻀﺎ إﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪.‬‬‫أﻣﺎ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در »ﻧﻬﺎﯾﮥ اﻟّﻠﻐﮥ« ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ‪» ] :‬زﺧﺦ«‪.‬‬‫ﻓﯿﻪ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 35‬از ‪193‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪928 :‬‬‫ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ زّخ ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟّﻨﺎر‬‫‪ ،‬أي دﻓﻊ و رﻣﯽ‪ ،‬ﯾﻘﺎل زّﺧﻪ ﯾﺰّﺧﻪ زّﺧﺎ[‪.‬‬‫أﻣﺎ ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ رازي‪ ،‬ﭘﺲ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ را در »ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ اﻟﻐﯿﺐ« در ﺗﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ ﻣﻮّدت ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﺳﺘﺴﻤﻊ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪.‬‬‫أﻣﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺷﺎﻓﻌﯽ ﭘﺲ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ را در ﺿﻤﻦ أﺷﻌﺎر ﻣﺪح أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در »ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟّﺴﺌﻮل‬‫ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ آل اﻟّﺮﺳﻮل« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﯾﺎ رب ﺑﺎﻟﺨﻤﺴﮥ أﻫﻞ اﻟﻌﺒﺎ ذوي اﻟﻬﺪي و اﻟﻌﻤﻞ اﻟّﺼﺎﻟﺢ‬‫و ﻣﻦ ﻫﻢ ﺳﻔﻦ ﻧﺠﺎة و ﻣﻦ وﻟّﯿﻬﻢ ذو ﻣﺘﺠﺮ راﺑﺢ‬‫و ﻣﻦ ﻟﻬﻢ ﻣﻘﻌﺪ ﺻﺪق إذا ﻗﺎم اﻟﻮري ﻓﯽ اﻟﻤﻮﻗﻒ اﻟﻔﺎﺿﺢ‬‫ﻻ ﺗﺨﺰﻧﯽ و اﻏﻔﺮ ذﻧﻮﺑﯽ ﻋﺴﯽ أﺳﻠﻢ ﻣﻦ ﺣّﺮ ﻟﻈﯽ اﻟﻼﻓﺢ‬‫ﻓﺈﻧّﻨﯽ أرﺟﻮ ﺑﺤّﺒﯽ ﻟﻬﻢ ﺗﺠﺎوزا ﻋﻦ ذﻧﺒﯽ اﻟﻔﺎدح‬‫ﻓﻬﻢ ﻟﻤﻦ واﻻﻫﻢ ﺟّﻨﮥ ﺗﻨﺠﯿﻪ ﻣﻦ ﻃﺎﺋﺮه اﻟﺒﺎرح‬‫و ﻗﺪ ﺗﻮّﺳﻠﺖ ﺑﻬﻢ راﺟﯿﺎ ﻧﺠﺢ ﺳﺆال اﻟﻤﺬﻧﺐ اﻟﻄﺎﻟﺢ‬‫ﻟﻌّﻠﻪ ﯾﺤﻈﯽ ﺑﺘﻮﻓﯿﻘﻪ ﻓﯿﻬﺘﺪي ﺑﺎﻟﻤﻨﻬﺞ اﻟﻮاﺿﺢ‬‫اﻣﺎ ﺳﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي‪ ،‬ﭘﺲ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ را در »ﺗﺬﮐﺮه ﺧﻮاص اﻻّﻣﻪ« آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ذﮐﺮ أﺑﻮ ﻟا ﻔﺮج اﻷﺻـﺒﻬﺎﻧّﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب »ﻣﺮج اﻟﺒﺤﺮﯾﻦ« ﺑﺎﺳـﻨﺎده إﻟﯽ أﺑﯽ ذّر‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ‬‫ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‪ ،‬ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق ‪.‬‬
‫اﻣﺎ ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻨﺠﯽ ﺷﺎﻓﻌﯽ‪ ،‬ﭘﺲ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ را ﺑﺴﻨﺪ ﻣّﺘﺼﻞ از ﺟﻨﺎب أﺑﯽ ذّر ﻏﻔﺎري و ﻧﯿﺰ ﺑﺴﻨﺪ دﯾﮕﺮ از أﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ ﺧﺪري رواﯾﺖ ﮐﺮده‪،‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در »ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]أﺧﺒﺮﻧﺎ ﻧﻘﯿﺐ اﻟّﻨﻘﺒﺎء أﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ إﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺤﺴـﯿﻨّﯽ و ﻏﯿﺮه ﺑﺪﻣﺸﻖ‪ ،‬و أﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻞ اﻟّﺪﻣﺸﻘﯽ ﺑﺤﻠﺐ‪،‬‬‫ﻗﺎﻟﻮا‪ :‬أﺧﺒﺮﻧﺎ أﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟّﺜﻘﻔّﯽ أﺧﺒﺮﻧﺎ أﺑﻮ ﻋـﺪﻧﺎن و ﻓﺎﻃﻤـﮥ ﺑﻨﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‪ ،‬ﻗﺎﻟﻮا أﺧﺒﺮﻧﺎ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺑﻦ زﺑﺪه‪ ،‬أﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫اﺑﻮ اﻟﻘـﺎﺳﻢ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ أّﯾﻮب اﻟﻄـﺒﺮي )اﻟﻄـﺒﺮاﻧﯽ‪ .‬ظ( ﺣـّﺪﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﺳـﺠﺎده‪ ،‬ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻘّﺪوس ﻋﻦ اﻷﻋﻤﺶ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪929 :‬‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﻨﺶ ﺑﻦ اﻟﻤﻌﺘﻤﺮ أﻧّﻪ ﺳﻤﻊ أﺑﺎ ذّر اﻟﻐﻔﺎرّي ﯾﻘﻮل‪ :‬ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ‬‫ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬـﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻪ ﻫﻠﮏ و ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄـﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ إﻣﺎم اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻢ ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﮐﻤﺎ أﺧﺮﺟﻨﺎه‬‫ﺳﻮاء‪ ،‬و رواه ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﺴـﻨﺪ آﺧﺮ ﮐﻤـﺎ أﺧﺒﺮﻧـﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﻮ اﻟﺤّﺠﺎج ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻞ اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ ﺑﺤﻠﺐ‪ ،‬ﻗﺎل أﺧﺒﺮﻧﺎ اﻷﻣﯿﻦ أﺑﻮ ﻋﻠﯽ‬‫داود ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ أﺣﻤـﺪ و ﻣﻮﻻﻧﺎ وزﯾﺮ وزراء اﻟّﺸـ ﺮق و اﻟﻐﺮب ﻣﺤﯿﯽ اﻟّﺸـ ﺮﯾﻌﮥ ﻧﻈﺎم اﻟﻤﻠﮏ أﺑﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ إﺳـﺤﺎق‪ ،‬ﻗﺎل أﺧﺒﺮﻧﺎ‬‫ﻓﺎﻃﻤﮥ اﻟﺠﻮز داﻧّﯿﮥ و ﺧﺠﺴﺘﮥ اﻟﺼﺎﻟﺤﯿﮥ‪ ،‬ﻗﺎﻟﺖ أﺧﺒﺮﻧﺎ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ زﺑﺪة أﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ أﺣﻤﺪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ رﺑﯿﻌﮥ )ﺣّﺪﺛﻨﺎ أﺑﯽ‪ .‬ﺻﺢ‪ .‬ظ( ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣّﻤﺎد اﻟﻤﻘﺮي ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻠﻤﮥ اﻟّﺼﺎﺋﻎ ﻋﻦ ﻋﻄّﯿﮥ ﻋﻦ‬‫أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ‬‫ﻏﺮق و إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ‪.‬‬‫ﻗﻠﺖ‪ :‬ﻫﻮ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟّﺘﺮﺟﻤﮥ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ‪ ،‬و أّﻣﺎ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ ﻟﻔﻈﻪ ﻓﻈﺎﻫﺮ ﻋﻨﺪ أﻫﻞ اﻟّﻨﻘﻞ ‪.‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 36‬از ‪193‬‬‫اﻣﺎ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي‪ ،‬ﭘﺲ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ را ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس در رواﯾﺖ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در »ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ‬‫ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ذوي اﻟﻘﺮﺑﯽ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ذﮐﺮ اﻧّﻬﻢ ﮐﺴﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ‪.‬‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس )رض( ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ )ص(‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻪ ﻏﺮق‪.‬‬‫أﺧﺮﺟﻪ اﻟﻤﻠّﺎ ﻓﯽ ﺳﯿﺮﺗﻪ‪.‬‬‫و ﻋﻦ ﻋﻠﯽ )رض( ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ )ص(‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﻤﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﻌّﻠﻖ ﺑﻬﺎ ﻓﺎز و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ زجّ‬‫ﻓﯽ اﻟّﻨﺎر‪.‬‬‫أﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ اﻟّﺴﺮي ‪.‬‬
‫اﻣﺎ اﺑﻦ ﻣﻨﻈﻮر اﻓﺮﯾﻘﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در »ﻟﺴﺎن اﻟﻌﺮب« آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻟﻐﺖ »زﺧﺦ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ زّخ ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟّﻨﺎر‪.‬‬‫أي دﻓﻊ و رﻣﯽ‪ ،‬ﯾﻘﺎل زّﺧﻪ ﯾﺰّﺧﻪ زّﺧﺎ[‪.‬‬‫اﻣﺎ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﺣﻤﻮي‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ أﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ ﺧﺪري‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪930 :‬‬‫اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب »ﻓﺮاﺋﺪ اﻟّﺴﻤﻄﯿﻦ« ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ آورده‪:‬‬‫]أﺧﺒﺮﻧﯽ اﻟّﺸﯿﺦ اﻟّﺼﺎﻟﺢ ﮐﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ أﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻮﯾﻨﯽ‪ ،‬ﻓﯿﻤﺎ ﮐﺘﺐ إﻟّﯽ و أﺟﺎز ﻟﯽ ﻓﯽ رواﯾﺘﻪ ﻓﯽ ذي اﻟﺤّﺠﮥ‬‫ﺳﻨـﮥ أرﺑﻊ و ﺳّﺘﯿﻦ و ﺳـّﺘﻤﺎﺋﻪ‪ ،‬ﻗـﺎل‪ :‬أﻧﺒﺄﻧـﺎ اﻹﻣـﺎم ﺟﻤـﺎل اﻟـّﺪﯾﻦ أﺑﻮ اﻟﻔﻀـﻞ ﺟﻤـﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﻄﺒﺮي‪ ،‬ﻗـﺎل‪ :‬أﻧﺒﺄﻧﺎ زاﻫﺮ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻟﻤﺴـﻠﻤﯽ‪ ،‬أﻧﺒﺄﻧـﺎ أﺑﻮ اﻟﻔﺘـﺢ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤـﺬّﮐﺮ ﺑﻬﺮات‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬أﻧﺒﺄﻧﺎ إﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ زاﻫﺮ اﻟﺒﻮﻗﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬أﻧﺒﺄﻧﺎ أﺑﻮ‬‫اﻟﺤﺴﻦ أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ إﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻷﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻧﺒﺄﻧﺎ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ أﺣﻤـﺪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻧﺒﺄﻧﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﮑﻼﺑﯽ ﻗﺎل‪ :‬أﻧﺒﺄﻧﺎ ﻋﺒـﺪ‪-‬‬‫اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺣﻤﺎد اﻟﻤﻘﺮي ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻠﻤﮥ اﻟّﺼﺎﺋﻎ ﻋﻦ ﻋﻄﯿﮥ اﻟﻌﻮﻓﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري ﻗﺎل‪ :‬ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ )ص( ﯾﻘﻮل‪ :‬اﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ‬‫أﻫـﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜـﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‪ ،‬ﻣﻦ رﮐﺒﻬـﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻏﺮق و إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄـﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ إﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ‬‫دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﺣﻤﻮي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذّر اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﻋﺮﻓﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﺳﺒﻖ‪ .‬و از ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ إﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻠﺨﯽ‬‫در »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﻤﻮي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻧﯿﺰ اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﺳﺘﻌﺮف ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪.‬‬‫اﻣﺎ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺣﻠﺒﯽ ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را در ﺿـﻤﻦ ﻧﺴـﺨﻪ ﺗﻘﻠﯿﺪي ﮐﻪ از ﺟﺎﻧﺐ ﺳـﻠﻄﺎن ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﻼوون ﺑﻨﺎم ﭘﺴـﺮ او أﺣﻤﺪ‬‫ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻧﺴـﺨﻪ ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻣﺬﮐﻮر ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻣﺴﻄﻮر اﺳﺖ ]ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ ﺳﻔﻦ اﻟّﻨﺠﺎة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﻤﺨﺎوف اﻟﻤﻨﻘﺬﯾﻦ ﻣﻦ اﻟﻤﻬﺎﻟﮏ ‪.‬‬
‫و اﯾﻦ ﺗﻘﻠﯿﺪ را ﺑﺎﻟّﺘﻤﺎم ﻗﻠﻘﺸﻨﺪي در ﮐﺘﺎب »ﺻﺒﺢ اﻷﻋﺸﯽ« وارد ﻧﻤﻮده‪.‬‬‫أﻣﺎ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ اﻷﻋﺮج اﻟّﻨﯿﺴﺎﺑﻮري‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در ﺗﻔﺴﯿﺮ »ﻏﺮاﺋﺐ اﻟﻘﺮآن« آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ ﻣﻮّدت ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﻗﺎل ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺬّﮐﺮﯾﻦ إّن اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻗﺎل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ‬‫ﻏﺮق‪ ،‬إﻟﺦ ‪.‬‬
‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪931 :‬‬‫أﻣﺎ ﺧﻄﯿﺐ ﺗﺒﺮﯾﺰي ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در »ﻣﺸﮑﺎة اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ« در ﺑﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ آورده‪،‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 37‬از ‪193‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ داﻧﺴﺘﯽ و آﯾﻨﺪه ﻧﯿﺰ إﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ‪.‬‬‫أﻣﺎ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻄﯿﺒﯽ ﭘﺲ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ را در »ﮐﺎﺷﻒ‪ -‬ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة« ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻗﻮﻟﻪ‪ :‬و ﻫﻮ آﺧﺬ ﺑﺒﺎب اﻟﮑﻌﺒﮥ‪.‬‬‫أراد اﻟّﺮاوي ﺑﻬﺬا ﻣﺰﯾﺪ ﺗﻮﮐﯿﺪ ﻹﺛﺒﺎت ﻫﺬا‪ ،‬و ﮐﺬا أﺑﻮ ذّر اﻫﺘّﻢ ﺑﺸﺄن رواﯾﺘﻪ ﻓﺄورده ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﻘﺎم ﻋﻠﯽ رءوس اﻻﻧﺎس ﻟﯿﺘﻤّﺴﮑﻮا ﺑﻪ‪ .‬و‬‫ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻟﻪ ﺑﻘﻮﻟﻪ‪ :‬ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ ﻓﺄﻧﺎ ﻣﻦ ﻗﺪ ﻋﺮﻓﻨﯽ‪ ،‬و ﻣﻦ أﻧﮑﺮﻧﯽ ﻓﺄﻧﺎ أﺑﻮ ذّر‪ ،‬ﺳﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ‪ :‬أﻻ إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‪ ،‬اﻟﺤﺪﯾﺚ‪.‬‬‫أراد ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻓﺄﻧﺎ أﺑﻮ ذّر اﻟﻤﺸﻬﻮد ﺑﺼﺪق اﻟﻠّﻬﺠﮥ و ﺛﻘﮥ اﻟّﺮواﯾﮥ و أّن ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﻻ ﻣﺠﺎل ﻟﻠّﺮد ﻓﯿﻪ‪ .‬و ﻫﺬا ﺗﻠﻤﯿﺢ إﻟﯽ ﻣﺎ‬‫روﯾﻨﺎ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﺎص ﯾﻘﻮل‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﺎ أﻇّﻠﺖ اﻟﺨﻀﺮاء و ﻻ أﻗّﻠﺖ اﻟﻐﺒﺮاء‬‫أ ﺻ ﺪ ق ﻣ ﻦ أ ﺑ ﯽ ذر ‪.‬‬
‫و ﻓﯽ رواﯾﮥ أﺑﯽ ذّر‪ :‬ﻣﻦ ذي ﻟﻬﺠﮥ أﺻﺪق و ﻻ أوﻓﯽ ﻣﻦ أﺑﯽ ذر‪ ،‬ﺷﺒﻪ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ‪ .‬ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﮐﺎﻟﺤﺎﺳﺪ‪:‬‬‫ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ! أ ﻓﺘﻌﺮف ذﻟﮏ؟ ﻗﺎل‪ :‬ذﻟﮏ ﻓﺎﻋﺮﻓﻮه! أﺧﺮﺟﻪ اﻟّﺘﺮﻣﺬّي و ﺣّﺴﻨﻪ اﻟّﺼﻐﺎﻧﯽ‬‫ﻓﯽ »ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺎب« ﺷـﺒﻪ اﻟـّﺪﻧﯿﺎ ﺑﻤﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﮑﻔﺮ و اﻟﻀـﻼﻻت و اﻟﺒﺪع و اﻷﻫﻮاء اﻟّﺰاﺋﻐﮥ ﺑﺒﺤﺮ ﻟّﺠّﯽ ّﯾﻐﺸﺎه ﻣﻮج ﻣﻦ ﻓﻮﻗﻪ ﻣﻮج ﻣﻦ ﻓﻮﻗﻪ‬‫ﺳﺤﺎب ﻇﻠﻤﺎت ﺑﻌﻀـﻬﺎ ﻓﻮق ﺑﻌﺾ‪ ،‬و ﻗـﺪ أﺣﺎط ﺑﺄﮐﻨﺎﻓﻪ و أﻃﺮاﻓﻪ اﻻرض ﮐّﻠﻬﺎ و ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻪ ﺧﻼص و ﻣﻨﺎص إﻟّﺎ ﺗﻠﮏ اﻟّﺴـ ﻔﯿﻨﮥ و ﻫﯽ ﻣﺤّﺒﮥ‬‫اﻫﻞ ﺑﯿﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ‪.‬‬
‫أﻣﺎ ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ زرﻧﺪي‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ أﺑﯽ اﻟﻄﻔﯿﻞ از ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذّر رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در »ﻧﻈﻢ‬‫درر اﻟّﺴـ ﻤﻄﯿﻦ« زﯾﺮ ﻋﻨﻮان »ذﮐﺮ وﺻـﺎة رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺑـﺄﻫﻠﺒﯿﺘﻪ و ﻓﻀـﻞ ﻣﻮّدﺗﻬﻢ و أّن ﻣﺤّﺒﺘﻬﻢ ﻣﻦ اﻻﯾﻤﺎن ﺑﺎﻟّﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ و رﺳﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻋﻦ أﺑﯽ ﻟا ﻄﻔﯿﻞ أﻧّﻪ رأي أﺑﺎ ذّر ﻗﺎﺋﻤﺎ و ﻫﻮ ﯾﻨﺎدي‪ :‬ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ ﻓﻘﺪ ﻋﺮﻓﻨﯽ و ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﻌﺮﻓﻨﯽ ﻓﺄﻧﺎ ﺟﻨﺪب‪ ،‬أﻻ و أﻧﺎ أﺑﻮ ذّر! ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ )ﯾﻘﻮل‪ .‬ﺻﺢ‪ .‬ظ( ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و إنّ‬‫ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ[‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪932 :‬‬‫و ﻧﯿﺰ زرﻧﺪي در »ﻧﻈﻢ درر اﻟّﺴـ ﻤﻄﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ اﻟّﺴﻤﻂ اﻷّول ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و إﻣﺎم اﻟﻤّﺘﻘﯿﻦ ﻋﯿﻦ ﻣﻨﺎﻫﺞ اﻟﺤّﻖ و‬‫اﻟﯿﻘﯿﻦ و رأس اﻻوﻟﯿﺎء و اﻟـّﺼ ﺪﯾﻘﯿﻦ زوج ﻓﺎﻃﻤـﮥ اﻟﺒﺘﻮل ﻗّﺮة ﻋﯿﻦ اﻟّﺮﺳﻮل اﺑﻦ ﻋّﻤﻪ و ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﻮازره و أﺧﯿﻪ و ﻗّﺮة ﻋﯿﻦ ﺻـﻨﻮ أﺑﯿﻪ‬‫اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ اﻟﻤﺠﺘﺒﯽ اﻟّﺬي ﻓﯽ اﻟّﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة إﻣﺎم ﺳـّﯿﺪ و ﻓﯽ ذات اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ و إﻗﺎﻣﮥ دﯾﻨﻪ ﻗﻮّي أّﯾﺪ ذي اﻟﻘﻠﺐ اﻟﻌﻘﻮل و اﻻذن‬‫اﻟﻮاﻋﯿﮥ و اﻟﻬّﻤﮥ اﻟّﺘﯽ ﻫﯽ ﺑﺎﻟﻌﻬﻮد و اﻟّﺰﻣﺎم واﻓﯿﮥ ﯾﻌﺴﻮب اﻟّﺪﯾﻦ و أﺧﯽ رﺳﻮل رّب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ‪.‬‬‫ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻌﺎﻟﯽ ﺳﺮادق ﻣﺠﺪه ﻋﻠﯽ ﻗّﻤﮥ اﻟﻌﺮش اﻟﻤﺠﯿﺪ ﺗﻌﺎﻟﯿﺎ‬‫ﻋﻠّﯽ ﻋﻼ ﻓﻮق اﻟﺴﻤﻮات ﻗﺪره و ﻣﻦ ﻓﻀﻠﻪ ﻧﺎل اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ اﻷﻣﺎﻧﯿﺎ‬‫ﻓﺄّﺳﺲ ﺑﻨﯿﺎن اﻟﻮﻻﯾﮥ ﻣﺘﻘﻨﺎ و ﺣﺎز ذووا اﻟّﺘﺤﻘﯿﻖ ﻣﻨﻪ اﻻﻣﺎﻧﯿﺎ‬‫اﻟّﻠﯿﺚ اﻟﻘﺎﻫﺮ و اﻟﻌﻘﺎب اﻟﮑﺎﺳـﯽ و اﻟّﺴﯿﻒ اﻟﺒﺘﻮر و اﻟﺒﻄﻞ اﻟﻤﻨﺼﻮر و اﻟﻀﯿﻐﻢ اﻟﻬﺼﻮر و اﻟﺴّﯿﺪ اﻟﻮﻗﻮر و اﻟﺒﺤﺮ اﻟﻤﺴﺠﻮر و اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻤﻨﺸﻮر و‬‫اﻟﻌﺒﺎب اﻟﺰاﺧﺮ اﻟﺨﻀﻢ و اﻟّﻄﻮد اﻟّﺸﺎﻫﻖ اﻷﺷّﻢ و ﺳﺎﻗﯽ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﺤﻮض ﺑﺎﻷوﻓﯽ و اﻻﺗّﻢ أﺳﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑّﺮار أﺑﯽ اﻻﺋّﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﻟا ﻤﺸﺮف‬‫ﺑﻤﺰّﯾﮥ‬‫»ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠّﯽ ﻣﻮﻻه«‬‫اﻟﻤﺆّﯾﺪ ﺑﺪﻋﻮة‬‫»اﻟّﻠﻬﻢ وال ﻣﻦ واﻻه و ﻋﺎد ﻣﻦ ﻋﺎداه«‬‫ﮐﺎﺳـﺮ اﻻﻧﺼﺎب و ﻫﺎزم اﻻﺣﺰاب اﻟﻤﺘﺼـّﺪق ﺑﺨﺎﺗﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺮاب ﻓﺎرس ﻣﯿـﺪان اﻟﻄﻌﺎن و اﻟـّﻀ ﺮاب ﻫﺰﺑﺮ ﮐّﻞ ﻋﺮﯾﻦ و ﺿـﺮﻏﺎم ﮐّﻞ ﻏﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 38‬از ‪193‬‬‫اﻟّـﺬي ﮐّﻞ ﻟﺴﺎن ﮐّﻞ ﻣﻌﺘﺎب و ﻣﻐﺘﺎب و ﺑﯿﺎن ﮐّﻞ ذاّم و ﻣﺮﺗﺎب ﻋﻦ ﻗـﺪح ﻓﯽ ﻗﺪح ﻣﻌﺎﻟﯿﻪ ﻟﻨﻘﺎء ﺟﻨﺎﺑﻪ ﻋﻦ ﮐّﻞ ذّم و ﻋﺎب اﻟﻤﺨﺼﻮص ﻣﻦ‬‫اﻟﺤﻀـﺮة اﻟﻨﺒﻮّﯾﮥ ﺑﮑﺮاﻣﮥ اﻻﺧّﻮة و اﻻﻧﺘﺨﺎب اﻟﻤﻨﺼﻮص ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺄﻧّﻪ ﻟﺪار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎب‪ ،‬و ﺑﻔﻀﻠﻪ و اﺻﻄﻔﺎﺋﻪ ﻧﺰل اﻟﻮﺣﯽ و ﻧﻄﻖ‬‫اﻟﮑﺘﺎب‪ ،‬اﻟﻤﮑﻨﯽ ﺑﺄﺑﯽ اﻟّﺮﯾﺤﺎﻧﺘﯿﻦ و أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ و أﺑﯽ اﻟﺘﺮاب‪.‬‬‫ﻫﻮ اﻟّﻨﺒﺄ اﻟﻌﻈﯿﻢ و ﻓﻠﮏ ﻧﻮح و ﺑﺎب اﻟﱠﻠﻪ و اﻧﻘﻄﻊ اﻟﺨﻄﺎب‬‫و ﻧﯿﺰ زرﻧﺪي در ﮐﺘﺎب »اﻻﻋﻼم« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺑﺎب ﻓﯽ ﺧﻼﻓﮥ أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ أﺑﯽ‪ -‬اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻄﻠﺐ اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ رﺿﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ ،‬ﯾﺠﺘﻤـﻊ ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻓﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻄﻠﺐ ﻓﻬﻮ اﺑﻦ ﻋﻤﻪ و ﺑـﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﻋﻠﻤﻪ و ﻣﻮازره و ﻣﻮاﺧﯿﻪ و ﻗّﺮة ﻋﯿﻦ‬‫ﺻﻨﻮ أﺑﯿﻪ و زوج ﻓﺎﻃﻤﮥ اﻟﺒﺘﻮل و ﻗّﺮة ﻋﯿﻦ اﻟّﺮﺳﻮل‪ ،‬اّول ﻫﺬه اﻻّﻣﮥ إﺳﻼﻣﺎ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪933 :‬‬‫أوﻓﺎﻫﺎ ﻋﻬﺪا و ذﻣﺎﻣﺎ ﯾﻌﺴﻮب اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺒّﯿﻦ ﻣﻨﺎﻫﺞ اﻟﺤﻖ و اﻟﯿﻘﯿﻦ و رأس اﻻوﻟﯿﺎء و اﻟّﺼّﺪﯾﻘﯿﻦ و إﻣﺎم اﻟﺒﺮرة اﻟﻤّﺘﻘﯿﻦ اﻟﺒﺤﺮ اﻟﻤﺴﺠﻮر و اﻟﻌﻠﻢ‬‫اﻟﻤﻨﺸﻮر و اﻟّﻠﯿﺚ اﻟﻬﺼﻮر و اﻟّﺴـ ﯿﻒ اﻟﺒﺘﻮر ذو اﻟﮑﺮاﻣﺎت اﻟﻈﺎﻫﺮة و اﻟﺒﺮاﻫﯿﻦ اﻟﻘﺎﻃﻌـﮥ و اﻟﺤﺠـﺞ اﻟﺒﺎﻟﻐـﮥ أﺳﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑّﺮار أﺑﻮ اﻻﺋّﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‬‫اﻟﻤﺨﺼـﻮص ﻣﻦ اﻟﺤﻀـﺮة اﻟّﻨﺒﻮّﯾـﮥ ﺑﮑﺮاﻣـﮥ اﻻـﺧّﻮة و اﻻﻧﺘﺨـﺎب واﻟﻤﻨﺼـﻮص ﻋﻠﯿﻪ ﺑـﺄﻧّﻪ ﻟـﺪار اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑـﺎب اﻟﻤﮑﻨﯽ ﺑـﺄﺑﯽ‬‫اﻟّﺮﯾﺤﺎﻧﺘﯿﻦ و أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ و أﺑﯽ اﻟّﺘﺮاب‪.‬‬‫ﻫﻮ اﻟّﻨﺒﺄ اﻟﻌﻈﯿﻢ و ﻓﻠﮏ ﻧﻮح و ﺑﺎب اﻟﱠﻠﻪ و اﻧﻘﻄﻊ اﻟﺨﻄﺎب‬‫ازﯾﻦ دو ﻋﺒﺎرت واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ زرﻧﺪي در ﻣﺪح ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺷﻌﺮ ﻣﺸﻬﻮر‪:‬‬‫ﻫﻮ اﻟّﻨﺒﺄ اﻟﻌﻈﯿﻢ و ﻓﻠﮏ ﻧﻮح و ﺑﺎب اﻟﱠﻠﻪ و اﻧﻘﻄﻊ اﻟﺨﻄﺎب‬‫آورده و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺷﻌﺮ ﺑﻼ ارﺗﯿﺎب ﻣﺜﺒﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و إﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﺎﺋﻞ اﯾﻦ ﺷﻌﺮ ﻋﻤﺮو‬‫ﺑﻦ اﻟﻌﺎﺻﺴﺖ‪ ،‬ﻓﮑﻦ ﻣﻦ اﻟﻤﻨﺘﻈﺮﯾﻦ‪.‬‬‫اﻣـﺎ ﻋﻠﯽ ﻫﻤـﺪاﻧﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﻨـﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم آورده‪ ،‬ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘـﺎب »ﻣﻮّدة اﻟﻘﺮﺑﯽ« در‬‫ﻣﻮّدت ﺛﺎﻧﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ ﺗﻌّﻠﻖ )ﺑﻬﺎ‪ .‬ﺻﺢ‪ .‬ظ( ﻧﺠﺎ‬‫و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ زّخ ﻓﯽ اﻟﻨﺎر[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﻋﻠﯽ ﻫﻤـﺪاﻧﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﻨـﺎب أﺑﻮ ذّر رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ آورده‪ ،‬ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘـﺎب »ﻣﻮّدة اﻟﻘﺮﺑﯽ« در ﻣﻮّدت‬‫ﺛﺎﻧﯿﻪ ﻋﺸﺮ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ذر رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ‬‫رﻏﺐ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق ‪.‬‬
‫اﻣـﺎ ﻧـﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﻫﯿﺘﻤﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﮐﺘـﺎب »ﻣﺠﻤﻊ اﻟّﺰواﺋـﺪ« ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ﻧﻘـﻞ ﻋﻨﻪ ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ اﻟّﺰﺑﯿﺮ و ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذّر‬‫رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ آورده و آن را از ﻋﻠﻤﺎي ﮐﺒﺎر ﺧﻮد ﻣﺜﻞ ﺑّﺰار و ﻃﺒﺮاﻧﯽ و أﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ و أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده‪.‬‬‫اﻣﺎ ﺳﯿﺪ ﺷﺮﯾﻒ ﺟﺮﺟﺎﻧﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در ﺣﺎﺷﯿﻪ ﺧﻮد ﺑﺮ »ﻣﺸﮑﺎة«‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪934 :‬‬‫ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺣﺎﺷﯿﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﺑﺸﺮح‬‫ﻗﻮل ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذّر )رض(‪ :‬ﺳﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬أﻻ إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‪،‬‬‫ا ﻟ ﺦ‪ ،‬ﮔ ﻔﺘ ﻪ ‪:‬‬‫]ﻗﻮﻟﻪ ﺳﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ إﻟﺦ‪ ،‬و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 39‬از ‪193‬‬‫ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻗﺎل ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ ﻓﺄﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ و ﻣﻦ أﻧﮑﺮﻧﯽ ﻓﺄﻧﺎ أﺑﻮ ذّر‪ ،‬ﺳﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ إﻟﺦ‪.‬‬‫ﮐﺎن ﻣﺸﻬﻮرا ﺑﺼﺪق اﻟّﻠﻬﺠﮥ‪،‬‬‫ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬ﻣﺎ أﻇّﻠﺖ اﻟﺨﻀﺮاء و ﻻ أﻗّﻠﺖ اﻟﻐﺒﺮاء أﺻﺪق ﻣﻦ أﺑﯽ ذّر[‪.‬‬‫اﻣﺎ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس ﻗﻠﻘﺸﻨﺪي ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در ﮐﺘﺎب »ﺻﺒﺢ اﻷﻋﺸﯽ« در دو ﻣﻘﺎم ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ راﺟﻌﻪ‪.‬‬‫اﻣﺎ ﺧﻮاﺟﻪ ﭘﺎرﺳﺎ اﻟﺒﺨﺎري‪ ،‬ﭘﺲ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ را در »ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب« ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ »ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻟﺮازي« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﺳﻤﻌﺖ ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺬّﮐﺮﯾﻦ ﯾﻘﻮل اّن اﻟﺮﺳﻮل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻗﺎل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم ﻣﻦ‬‫رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﺎ[ إﻟﺦ‪.‬‬‫اﻣﺎ اﺑﻦ ﺣﺠﻪ ﺣﻤﻮي‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در ﻋﻬﺪي ﮐﻪ از ﺟﺎﻧﺐ ﻣﺴﺘﻌﯿﻦ ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻟﻌﺒﺎﺳﯽ ﺑﻨﺎم ﻣﻈّﻔﺮ ﺷﺎه ﻧﻮﺷﺘﻪ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده‪ .‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻧﺤﻤﺪه ﺣﻤﺪ ﻣﻦ ﻋﻠﻢ اّن آل ﻫﺬا اﻟﺒﯿﺖ اﻟّﺸﺮﯾﻒ ﮐﺴﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح و ﺗﻌﻠّﻖ ﺑﻬﻢ ﻓﻨﺠﺎ[‪.‬‬‫و اﯾﻦ ﻋﻬﺪ را ﺷﯿﺦ أﺑﻮ اﻟﻌّﺒﺎس أﺣﻤﺪ ﻗﻠﻘﺸﻨﺪي در ﮐﺘﺎب »ﺻﺒﺢ اﻷﻋﺸﯽ« ﺑﺎﻟّﺘﻤﺎم ﻧﻘﻞ ﮐﺮده‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ راﺟﻊ‪.‬‬‫اﻣﺎ ﻣﻠﮏ اﻟﻌﻠﻤﺎء دوﻟﺖآﺑﺎدي‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﮑﻤﺎل اﻫﺘﻤﺎم ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده‪ .‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در »ﻫﺪاﯾﮥ اﻟّﺴﻌﺪا« در ﺟﻠﻮه ﺛﺎﻟﺜﻪ از ﻫﺪاﯾﻪ‬‫ﺛـﺎﻧﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﮔﺮ اﯾﻤـﺎن ﺑﺨـﺪا داري ﺷـﺮط اﯾﻤﺎن ﺑﺠﺎ آر‪ ،‬در ﻃﻮﻓﺎن ﻏﻮﻏﺎء آﺧﺮ اﻟّﺰﻣﺎن »ﻇﻬﺮ اﻟﻔﺴﺎد ﻓﯽ اﻟﺒّﺮ و اﻟﺒﺤﺮ« ﻓﺴﺎد اﻟﻘﻠﻮب ﻋﻠﯽ‬‫ﻗﺪر ﻓﺴﺎد اﻟﺰﻣﺎن‪ ،‬ﻏﺮق ﻏّﺮه ﻧﮕﺮدي‪ .‬ﻓﯽ »ﺷﺮف اﻟّﻨﺒﻮة« و »اﻟﻤﺸﮑﺎة«‪:‬‬‫روي أﺣﻤـﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر أﻧّﻪ ﻗﺎل آﺧﺬا ﺑﺜﯿﺎب اﻟﮑﻌﺒﮥ‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﻨﺒّﯽ ﯾﻘﻮل‪ :‬أﻻ! ﻣﺜﻞ أوﻻدي )أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‪ .‬ظ( ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓﻤﻦ‬‫)ﻣﻦ‪ .‬ظ( رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ زاغ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ ﻷّن ﻣﻦ ﮐﺎن ﻓﯽ اﻟﺒﺤﺮ ﻓﺎﻟّﺴﻔﯿﻨﮥ ﺷﺮط اﻟّﻨﺠﺎة‪.‬‬‫و ﻓﯽ اﻟﺘﺸﺮﯾﺢ و ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻟﻦ ﯾﺨﺮق ﺳﻔﯿﻨﮥ و ﻻ ﯾﻌﯿﺒﻬﺎ واﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﻤّﻠﺎﺣﯿﻦ و اﻟّﺴﻔﯿﻨﮥ إن ﺻﻠﺢ ﺣﺎﻟﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪935 :‬‬‫ﺻﻠﺢ ﺣﺎل ﻧﻮح و إن ﻏﺮﻗﺖ دﻟّﺖ ﻋﻠﯽ ﻋﺪم اﻟّﻨﺠﺎة‪ ،‬و ﻗﺪ أﻣﺮ ﺑﺮﮐﻮب اﻟّﺴﻔﯿﻨﮥ ﻟﻨﺠﺎﺗﻬﺎ و أﻫﻠﻪ )أﻫﻠﻬﺎ‪ .‬ظ(‪ ،‬و اﻟﻤﺮاد ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻧﺠﺎة‬‫اﻟﻤﺘﺒﯿﻦ )اﻟﻤﺘﺸـّﺒﺜﯿﻦ‪ .‬ظ( ﺑﺄﻫﻠﻪ و ﻋﺘﺮﺗﻪ ﻟﯿﻔﻮزوا ﺑﺮﺿﻮاﻧﻪ و ﺟّﻨﺘﻪ‪ .‬و ﻓﯽ اﻟﺘﺸـﺮﯾﺢ ﻋﻨـﺪ ذﮐﺮ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﻤﺄﻣﻮر ﺑﻤﺘﺎﺑﻌﺘﻪ ﻻ ﯾﺼـﯿﺮ ﺗﺒﻌﺎ‬‫ﺣّﺘﯽ ﯾﺘﺒﻌﻪ و اﻟﻤﻨﺪوب إﻟﯽ إﻣﺎﻣﺘﻪ ﻻ ﯾﺼـﯿﺮ ﻣﺄﻣﻮﻣﺎ ﺣّﺘﯽ ﯾﻮاﻓﻘﻪ‪ ،‬ﻓﻌﻠﻢ ﮐّﻞ ﻋﺎﻟﻢ و ﻓﻌﻞ ﮐّﻞ ﻣﺆﻣﻦ دّل ﻋﻠﯽ ﻣﺨﺎﻟﻔﮥ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـﻠﻌﻢ ﻓﻬﻮ زﻧﺪﻗﮥ‬‫و ﺷـﯿﻄﻨﮥ‪ .‬ﺣﺎﺻﻞ‪ ،‬ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﻓﺮﻣﻮد )ﺻﻠﻌﻢ(‪ :‬ﺣّﺐ ﻓﺮزﻧﺪان ﻣﻦ در اﯾﻤﺎن ﺷﻤﺎ ﺷﺮط ﻫﻤﭽﻮ ﮐﺸﺘﯽ ﻧﻮﺣﺴﺖ‪ ،‬ﻫﺮ ﮐﻪ در ﻃﻮﻓﺎن زﻣﺎﻧﻪ آﺧﺮ‬‫ﮐﻪ »أﺻـﺒﺢ ﻟا ّﺮﺟﻞ ﻣﺆﻣﻨﺎ و أﻣﺴـﯽ ﮐﺎﻓﺮا« و ﺑـﺪار اﻧﺠﺎم و ﺷﻮر ﻋﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﻪ اﯾﻤﺎن ﺳـﻼﻣﺖ ﺑﺮد او ﺑﺎ اﯾﺸﺎن ﺑﺎ ﺣﺮﻣﺖ و رﻋﺎﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ و‬‫ﻫﺮ ﮐﻪ آواره و ﺧﺮاب و در ﭘﺮﯾﺸﺎﻧﯽ و ﺑـﺪﺑﺨﺘﯽ ﮔﺮﻓﺘﺎر ﺷﺪه ﻫﺮ آﯾﻨﻪ رﻋﺎﯾﺖ و ﻣﺤّﺒﺖ رﺳﻮل ﺑﮕﺬارد و ﻫﻼك ﺷﻮد‪ ،‬ﭼﻪ ﮔﻮﯾﻢ اﮔﺮ ﮐﻪ‬‫ﺑﺎﺷﺪ و ﭼﻪ ﺑﻮد‪ .‬و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﯿﺰ دﻟﯿﻠﺴﺖ ﮐﻪ ﺣّﺐ اﯾﺸﺎن ﺑﺮاي ﺻـّﺤﺖ اﯾﻤﺎن ﺷﺮﻃﺴﺖ از آﻧﮑﻪ روز ﻃﻮﻓﺎن ﻧﻮح ﮐﺸﺘﯽ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺷﺮط و‬‫ﻋﻼﻣﺖ اﯾﻤﺎن ﺑﻮده‪ ،‬ﻣﺆﻣﻦ و ﮐﺎﻓﺮ از وي ﻣﻌﻠﻮم ﻣﯽﺷـﺪ‪ ،‬ﮐﻘﻮﻟﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ‪َ :‬ﻓَﺄﻧ َْﺠﯿْﻨﺎُه َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﻣَﻌُﻪ ﻓِﯽ اﻟ ُْﻔﻠِْﮏ َو َأْﻏَﺮﻗَْﻨﺎ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﮐـ ﱠﺬﺑ ُﻮا ﺑ ِﺂﯾﺎﺗِﻨﺎ‬‫ِإﱠﻧُﻬْﻢ ﮐﺎﻧُﻮا َﻗْﻮﻣًﺎ َﻋِﻤﯿَﻦ‬‫‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ روز ﻃﻮﻓـﺎن ﺷـﺮط ﻧﺠـﺎت از ﻏﺮق ﮐﺸـﺘﯽ ﺑـﻮد و ﭼـﻮن ﻧـﻮح ﺑﺪﯾـﺪ ﭘﺴـﺮ را »َو ﮐـﺎَن ﻓِﯽ َﻣْﻌِﺰٍل ﯾـﺎ ﺑ َُﻨﱠﯽ اْرَﮐْﺐ َﻣَﻌﻨـﺎ َو ﻻـ َﺗُﮑْﻦ َﻣَﻊ‬‫اﻟ ْﮑﺎﻓِِﺮﯾَﻦ«‬‫أي ﭘﺴﺮ! ﺑﻨﺸﯿﻦ ﺑﺮ ﮐﺸﺘﯽ ﮐﻪ اﻣﺮوز ﻧﺠﺎت ﮐﺸﺘﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﺎ ﮐﺎﻓﺮان )ﻣﺒﺎش‪ .‬ﺻﺢ‪ .‬ظ(‪ ،‬ﻻ ﻋﺎِﺻَﻢ اﻟ َْﯿْﻮَم ﻣِْﻦ َأﻣِْﺮ اﻟﱠﻠِﻪ ِإﻟﱠﺎ َﻣْﻦ َرِﺣَﻢ‬‫‪ ،‬ﻧﯿﺴﺖ ﻧﺠﺎت اﻣﺮوز ﻣﮕﺮ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺗﻮﻓﯿﻖ ﻧﺸﺴـﺘﻦ ﮐﺸﺘﯽ ﯾﺎﻓﺖ ﺑﺮ وي رﺣﻤﺖ ﺧـﺪاﺳﺖ‪ .‬و اﻣﺮوز ﻓﺮزﻧﺪان رﺳﻮل ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮐﺸﺘﯽ ﻧﻮحاﻧﺪ‬‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﮔﺮﻓﺖ اﯾﻤﺎن ﺑﺴﻼﻣﺖ ﺑﺮد‪ ،‬و ﻫﺮ ﮐﻪ ﮔﺬﺷﺖ ﻫﻼك و ﺧﺮاب ﮔﺸﺖ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ دوﻟﺖآﺑﺎدي در »ﻫﺪاﯾﮥ اﻟّﺴﻌﺪا« در ﺟﻠﻮه أوﻟﯽ از ﻫﺪاﯾﺖ راﺑﻌﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻓﯽ »ﺷـﺮف اﻟّﻨﺒّﻮة« و »اﻟﻤﺸﮑﻮة«‪ :‬روي أﺣﻤﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر أﻧّﻪ ﻗﺎل آﺧﺬا ﺑﺒﺎب اﻟﮑﻌﺒﮥ‪ :‬ﺳﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﺜﻞ أوﻻدي )أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‪ .‬ظ(‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 40‬از ‪193‬‬‫ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓﻤﻦ )ﻣﻦ‪ .‬ظ( رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ زاغ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪.‬‬‫ﺗﺮﺟﻤﻪ‪ :‬ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮد‪ :‬و در آن ﺣﺎل در ﮐﻌﺒﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮد ]‪ [1‬ﮔﻔﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ أوﻻد ﻣﻦ در ﺷﻤﺎ ﻫﻤﭽﻮ ﮐﺸﺘﯽ‬‫ﻧﻮح اﺳﺖ‪ [1] ،‬ﮔﺮﻓﺘﻦ در ﮐﻌﺒﻪ در ﺣﺎل ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﺣﻀﺮت اﺑﻮ ذر‪ -‬رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‪ -‬وارد ﺷﺪه‪ ،‬ﻓﺘﻨﺒﻪ )‪ .12‬ن(‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪936 :‬‬‫ﭘﺲ ﻫﺮ ﮐﻪ ﭼﻨﮓ در زد در آن ﻧﺠﺎت ﯾﺎﻓﺖ و ﻫﺮ ﮐﻪ ﮔﺬاﺷﺖ در ﺿﻼﻟﺖ ﻫﻼك ﺷﺪ‪ ،‬و اﯾﻦ ﻓﺮﻣﺎن در وﻗﺖ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﺷﺪه ﺑﻮد از آﻧﮑﻪ‬‫ﻣﺼﻄﻔﯽ ﻣﯽداﻧﺴﺖ ﮐﻪ در آﺧﺮ اﻟّﺰﻣﺎن ﻃﻮل ﻣﺪت ﺷﻮد از ﻏﯿﺒﺖ ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ‪،‬‬‫ﻇﻬﺮ اﻟﻔﺴﺎد ﻓﯽ اﻟﺒّﺮ و اﻟﺒﺤﺮ‪ ،‬ﻓﺴﺎد اﻟﻘﻠﻮب ﻋﻠﯽ ﻗﺪر ﻓﺴﺎد اﻟّﺰﻣﺎن‪ ،‬ﺧﯿﺮ اﻟﻘﺮون ﻗﺮﻧﯽ ﺛّﻢ ﻣﻦ ﯾﻠﯿﻪ ﺛّﻢ ﻣﻦ ﯾﻠﯿﻪ ﺛّﻢ ﯾﻔﺸﻮ اﻟﮑﺬب‪،‬‬‫آن روز درﯾـﺎي ﻓﺴـﺎد زﻣـﺎﻧﻪ در ﻣﻮج آﯾـﺪ‪ ،‬و ﻣﻦ ﮐـﺎن ﻓﯽ اﻟﺒﺤﺮ ﻻـ ﯾﻨﺠﻮ إﻟّـﺎ ﺑﺎﻟّﺴـ ﻔﯿﻨﮥ‪ .‬و ﺑﯿﺎن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ در ﺟﻠﻮه اوﻟﯽ )ﺛﺎﻟﺜﻪ‪ .‬ظ( از‬‫ﻫﺪاﯾﺖ ﺛﺎﻧﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ دوﻟﺖآﺑﺎدي در »ﻫﺪاﯾﮥ اﻟّﺴـ ﻌﺪاء« در ﻫﺪاﯾﺖ ﺗﺎﺳـﻌﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻟﺠﻠﻮة اﻟﺴﺎدﺳﮥ )اﻟﺜﺎﻟﺜﮥ‪ .‬ظ( و اﻟﻌﺸـﺮون ﻓﯽ ﻋّﺰﺗﻬﻢ ﺑﺨﻄﺎب ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﯾﮑﯽ از ﻋّﺰت ﺳﺎدات آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺼﻄﻔﯽ ﻓﺮﻣﻮد‪ :‬أوﻻد ﻣﻦ در ﺷﻤﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮐﺸﺘﯽ ﻧﻮﺣﺴﺖ ﻫﺮ ﮐﻪ ﮔﺮﻓﺖ رﺳﺖ‪» ،‬ﺑﯿﺖ«‪:‬‬‫ﭼﻪ ﻏﻢ دﯾﻮار اّﻣﺖ را ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﭼﻮن ﺗﻮ ﭘﺸﺘﯿﺒﺎن ﭼﻪ ﺑﺎك از ﻣﻮج ﺑﺤﺮ آن را ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﻮح ﮐﺸﺘﯿﺒﺎن‬‫و ﻫﺮ ﮐﻪ ﮔﺬاﺷﺖ ﻫﻼك ﺷﺪ‪» .‬ﻣﺼﺮاع«‪:‬‬‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﺑﯽ ﮐﺸﺘﯽ در آﯾـﺪ ﻏﺮق در درﯾﺎ ﺷﻮد و اﯾﻦ ﺗﻤﺎم ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻨﻘﻞ »ﺷـﺮف اﻟﻨﺒّﻮة« در ﺟﻠﻮه ﺛﺎﻟﺜﻪ از ﻫﺪاﯾﮥ ﺛﺎﻧﯿﻪ و ﻧﯿﺰ در ﺟﻠﻮه اوﻟﯽ از‬‫ﻫﺪاﯾﮥ راﺑﻌﻪ ﮔﻔﺘﯿﻢ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ دوﻟﺖآﺑﺎدي در »ﻫﺪاﯾﮥ اﻟّﺴﻌﺪا« در ﺟﻠﻮه ﺳﺎدﺳﻪ ﻫﺪاﯾﮥ راﺑﻌﻪ ﻋﺸﺮ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻓﯽ »ﺷﺮف اﻟّﻨﺒّﻮة« و »اﻟﻤﺸﮑﺎة«‪ :‬ﻣﺜﻞ أوﻻدي )أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‪ .‬ظ( ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓﻤﻦ )ﻣﻦ‪ .‬ظ( رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺮﮐﻬﺎ ﻫﻠﮏ ‪.‬‬
‫أﻣﺎ اﺑﻦ اﻟﺼـﺒﺎغ ﻣﺎﻟﮑﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذّر رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در »ﻓﺼﻮل ﻣﻬّﻤﻪ« در ذﮐﺮ‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻋﻠﯽ ذﮐﺮ ﺷﯽء ﻣّﻤﺎ ﺟﺎء ﻓﯽ ﻓﻀﻠﻬﻢ و ﻓﻀﻞ ﻣﺤّﺒﯿﻬﻢ‪.‬‬‫ﻋﻦ راﻓﻊ ﻣﻮﻟﯽ أﺑﯽ ذّر ﻗﺎل‪ :‬ﺻﻌﺪ أﺑﻮ ذر ﻋﻠﯽ ﻋﺘﺒﮥ ﺑﺎب اﻟﮑﻌﺒﮥ و أﺧﺬ ﺑﺤﻠﻘﮥ اﻟﺒﺎب و أﺳﻨﺪ ﻇﻬﺮه إﻟﯿﻪ و ﻗﺎل‪:‬‬‫أّﯾﻬـﺎ اﻟّﻨـﺎس! ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ ﻓﻘـﺪ ﻋﺮﻓﻨﯽ و ﻣﻦ أﻧﮑﺮﻧﯽ ﻓﺄﻧﺎ أﺑﻮ ذّر ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ‬‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‪ ،‬ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ‪ ،‬و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ زّج ﻓﯽ اﻟّﻨﺎر‪،‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪937 :‬‬‫و ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬اﺟﻌﻠﻮا أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﻨﮑﻢ ﻣﮑﺎن اﻟّﺮأس ﻣﻦ اﻟﺠﺴﺪ و ﻣﮑﺎن اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﻣﻦ اﻟّﺮأس‪ ،‬ﻓﺎّن‬‫اﻟﺠﺴﺪ ﻻ ﯾﻬﺘﺪي إﻟّﺎ ﺑﺎﻟّﺮأس و ﻻ ﯾﻬﺘﺪي اﻟّﺮأس إﻟّﺎ ﺑﺎﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ‪.‬‬
‫أﻣﺎ ﻣﯿﺒـﺬي‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﻓﻮاﺗﺢ »ﺷـﺮح دﯾﻮان ﻣﻨﺴﻮب ﺑﺠﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم« ﺑﺮواﯾﺖ أﺑﯽ ذّر رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ آورده‪ ،‬ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣـﺬﮐﻮر ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و أﺣﻤـﺪ از أﺑﻮ ذّر ﻏﻔﺎري رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ رواﯾﺖ ﮐﻨـﺪ ﮐﻪ ﻧﺒﯽ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮده‪:‬‬‫أﻻ إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ ‪.‬‬
‫أﻣﺎ اﺧﺘﯿﺎر اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻏﯿﺎث اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﻬﺮوي‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﮐﺘﺎب »أﺳﺎس اﻻﻗﺘﺒﺎس« آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﻠﻤﻪ راﺑﻌﻪ اﻓﺘﺘﺎح‬‫ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ آﯾﺎت ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫] »اﻻﺣﺎدﯾﺚ«‪:‬‬‫ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق ‪.‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 41‬از ‪193‬‬‫أﻣﺎ ﺻﻔﻮري‪ ،‬ﭘﺲ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ را در »ﻧﺰﻫﮥ اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ« آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺑﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻨﺎب ﺳّﯿﺪه ﻋﻠﯿﻬﺎ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻋﻦ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻗﺎل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﺳﻠﻢ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ زّج ﻓﯽ اﻟّﻨﺎر[‪.‬‬‫اﻣﺎ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﮔﯿﻼﻧﯽ‪ ،‬ﭘﺲ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ را در »ﻣﻨﺎﻇﺮ اﻻﻧﺸﺎ« آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر در أﻣﺜﻠﻪ ﺑﻮدن ﻣﺸـّﺒﻪ و ﻣﺸـّﺒﻪ ﺑﻪ‬‫ﺣّﺴﯽ و وﺟﻪ ﺷﺒﻪ ﻋﻘﻠﯽ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻣﺜﺎل دﯾﮕﺮ‪ :‬ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ رﺳﺎﻟﺖ ﭘﻨﺎه ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟّﺼﻠﻮة اﻓﻀﻠﻬﺎ و ﻣﻦ اﻟّﺘﺤّﯿﺎت أﮐﻤﻠﻬﺎ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ‪:‬‬‫)ﻣﺜﻞ ظ‪ (.‬أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪.‬‬‫ﺗﺸﺒﯿﻪ ﮐﺮده اﺳﺖ اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ را ﺑﺴـﻔﯿﻨﻪ ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و ﻫﺮ دو ﺣـّﺴ ﯽاﻧﺪ و وﺟﻪ ﺷـﺒﻪ ﻣـﺎ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﺳـﺒﺐ ﺣﺼﻮل ﻧﺠﺎﺗﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻘﻠﯿﺴـﺖ‬‫ا ﻧﺘ ﻬ ﯽ ‪.‬‬
‫اﻣﺎ ﺳـﺨﺎوي ﭘﺲ در ﺟﻤﻊ ﻃﺮق اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺳـﻌﯽ ﻣﺸﮑﻮر و ﺟﻬﺪ ﻣﻮﻓﻮر ﺑﻌﻤﻞ آورده و ﺑﻨﻘﻞ أﻟﻔﺎظ و ﺳﯿﺎﻗﺎت و إﺛﺒﺎت أﺳﻤﺎي‬‫ﻣﺨّﺮﺟﯿﻦ و روات آن ﻣﺴـﻠﮏ أﺣﺒﺎر ﮐﺒﺎر ﺧﻮد ﺳﭙﺮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب »اﺳﺘﺠﻼب ارﺗﻘﺎء اﻟﻐﺮف ﺑﺤّﺐ أﻗﺮﺑﺎء اﻟّﺮﺳﻮل و ذوي اﻟﺸﺮف«‬‫در ﺑﺎب ﺳﺎدس ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﮐﻪ آن را ﻣﻌﻨﻮن ﺑﺎﯾﻦ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮده »ﺑﺎب اﻷﻣﺎن ﺑﺒﻘﺎﺋﻬﻢ و اﻟّﻨﺠﺎة ﻓﯽ اﻗﺘﻔﺎﺋﻬﻢ« ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬‫]و ﻋﻦ أﺑﯽ إﺳﺤﺎق اﻟّﺴﺒﯿﻌﯽ ﻋﻦ ﺣﻨﺶ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪938 :‬‬‫اﻟﻤﻌﺘﻤﺮ اﻟـّﺼ ﻨﻌﺎﻧﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ ،‬ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓﯽ‬‫ﻗﻮﻣﻪ ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪ ،‬و ﻣﺜﻞ ﺣﻄﮥ ﻟﺒﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ‪.‬‬‫أﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻣﻦ وﺟﻬﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق‪ ،‬ﻫﺬا ﻟﻔﻆ أﺣﺪﻫﻤﺎ و ﻟﻔﻆ اﻵﺧﺮ‪ :‬أﻻ إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‪.‬‬‫و ذﮐﺮه دون ﻗﻮﻟﻪ »و ﻣﺜﻞ ﺣﻄﮥ« إﻟﯽ آﺧﺮه‪ ،‬و ﮐﺬا ﻫﻮ ﻋﻨﺪ أﺑﯽ ﯾﻌﻠﯽ ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪه‪ .‬و‬‫أﺧﺮﺟﻪ اﻟﻄﺒﺮاﻧّﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻤﻪ اﻷوﺳـﻂ و اﻟـّﺼ ﻐﯿﺮ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﻷـﻋﻤﺶ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق و ﻗـﺎل‪ :‬إّن ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘـّﺪوس ﺗﻔّﺮد ﺑﻪ ﻋﻦ‬‫اﻷـﻋﻤﺶ‪ ،‬و رواه ﻓﯽ اﻷوﺳـﻂ أﯾﻀـﺎ ﻣﻦ ﻃﺮﯾـﻖ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو اﻟﻔﻘﯿﻤﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق و ﻣﻦ ﻃﺮﯾـﻖ ﺳـّﻤﺎك ﺑﻦ ﺣﺮب ﻋﻦ ﺣﻨﺶ‪ .‬و‬‫أﺧﺮﺟﻪ أﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ أﯾﻀـﺎ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ أﺑﯽ اﻟﻄﻔﯿﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﻠﻔﻆ اّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ‬‫ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و اّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ‪ .‬و أﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒّﺰار ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر ﻧﺤﻮه‪،‬‬‫و ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟـّﺼ ﻬﺒﺎء ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ‪ ،‬ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‬‫ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و أﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ »اﻟﺤﻠﯿﮥ« و اﻟﺒّﺰار و ﻏﯿﺮﻫﻢ‪،‬‬‫و ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ اّن اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻗﺎل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﺳﻠﻢ و ﻣﻦ‬‫ﺗﺮﮐﻬﺎ ﻏﺮق‪ ،‬رواه اﻟﺒّﺰار‪.‬‬‫و ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ :‬ﺳﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ‬‫رﮐﺒﻬـﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬـﺎ ﻏﺮق و اﻧّﻤـﺎ ﻣﺜـﻞ أﻫـﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜـﻞ ﺑـﺎب ﺣﻄـﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ‪ .‬رواه اﻟﻄﺒﺮاﻧّﯽ ﻓﯽ‬‫اﻟّﺼﻐﯿﺮ و اﻷوﺳﻂ‪،‬‬‫و ﺑﻌﺾ ﻫﺬه اﻟﻄﺮق ﯾﻘّﻮي ﺑﻌﻀﺎ[‪.‬‬‫اﻣﺎ ﮐﺎﺷﻔﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در »رﺳﺎﻟﻪ ﻋﻠّﯿﻪ ﻓﯽ اﻷﺣﺎدﯾﺚ اﻟّﻨﺒﻮّﯾﮥ« ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اّﻣﺎ روز ﻋﺎﺷﻮرا ﺑﻮد ﮐﻪ ﮐﺸﺘﯽ‬‫ﻧﻮح ﺑﮑﻮه ﺟﻮدي ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و ﻫﻢ درﯾﻦ روز ﺑﻮد ﮐﻪ ﮐﺸﺘﯽ‬‫»ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﺎ«‬‫ﺑﻄﻮﻓﺎن ﺑﻼ در دﺷﺖ ﮐﺮﺑﻼ ﻏﺮﻗﻪ ﺷﺪ و ﺗﺎ روز ﻗﯿﺎﻣﺖ درد ﻣﺼﯿﺒﺖ ﻋﺘﺮت ﺑﺮ ﺟﺎن ﭘﮋﻣﺮده اﯾﻦ اﻣﺖ ﻣﺎﻧﺪه اﺳﺖ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﮐﺎﺷﻔﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در ﻧﻈﻢ ﻫﻢ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در رﺳﺎﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 42‬از ‪193‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪939 :‬‬‫زﯾﺮ ﻋﻨﻮان ﻓﻀﯿﻠﺖ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﮐﺮام ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫ﻫﻢ اﻟﮑﻠﻤﺎت اﻟﻄّﯿﺒﺎت اﻟّﺘﯽ ﺑﻬﺎ ﯾﺘﺎب ﻋﻠﯽ اﻟﺨﺎﻃﯽ ﻓﯿﺤﺒﯽ و ﯾﺰﻟﻒ‬‫ﻫﻢ اﻟﺒﺮﮐﺎت اﻟّﻨﺎزﻻت ﻋﻠﯽ اﻟﻮري ﺗﻌّﻢ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و ﺗﮑﻨﻒ‬‫ﻫﻢ اﻟﺒﺎﻗﯿﺎت اﻟّﺼﺎﻟﺤﺎت ﺑﺬﮐﺮﻫﺎ ﻟﺬاﮐﺮﻫﺎ ﺧﯿﺮ اﻟّﺜﻮاب ﯾﻀّﻌﻒ‬‫ﻫﻢ اﻟﺤﺮم اﻟﻤﺄﻣﻮن ﻣﻦ أﺟﻞ أﻫﻠﻪ و أﻋﺪاؤه ﻣﻦ ﺣﻮﻟﻪ ﯾﺘﺨﻄﻒ‬‫ﻫﻢ اﻟﻮﺟﻪ وﺟﻪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﺠﻨﺐ ﺟﻨﺒﻪ و ﻫﻢ ﻓﻠﮏ ﻧﻮح ﺧﺎب ﻋﻨﻪ اﻟﻤﺨّﻠﻒ‬‫و ﻧﯿﺰ ﮐﺎﺷﻔﯽ در آﺧﺮ »رﺳﺎﻟﻪ ﻋﻠّﯿﻪ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬أي ﻋﺰﯾﺰ! اﯾﻦ راه را ﺑﯽﺣﻤﺎﯾﺖ رﻫﺒﺮي ﻧﺘﻮان رﻓﺖ‪ ،‬ﮐﻪ در ﻫﺮ ﻗﺪﻣﯽ ﺧﻄﺮﯾﺴﺖ‪ ،‬و ﻫﺮ ﮐﻪ در‬‫ﻇّﻞ دوﻟﺖ ﺻﺎﺣﺒﺪﻟﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﻤﺎن ﻣﺜﺎل ﻣﺘﺎﺑﻌﺎن ﻧﻮح )ع( آﯾﺪ‪.‬‬‫ﺑﻬﺮ آن ﻓﺮﻣﻮد ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻫﻤﭽﻮ ﮐﺸﺘﯽام ﺑﻄﻮﻓﺎن زﻣﻦ‬‫ﻣﺎ و أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ]‪[1‬‬‫ﭼﻮن ﮐﺸﺘﯽ ﻧﻮح ﻫﺮ ﮐﻪ دﺳﺖ اﻧﺪر زﻧﺪ ﯾﺎﺑﺪ ﻓﺘﻮح‬‫اﻣﺎ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ ﭘﺲ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ را ﺑﻮﺟﻮه ﺳﺪﯾﺪه در ﮐﺘﺐ ﻋﺪﯾﺪه ﺧﻮد آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﻔﺴﯿﺮ »دّر ﻣﻨﺜﻮر« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و أﺧﺮج اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر‪ -‬رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬ﻗﺎل‪ :‬ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ‬‫رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در »ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪) .‬ك( ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در »ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﻣﺜـﻞ أﻫـﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜـﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬـﺎ ﻧﺠـﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪ .‬اﻟﺒّﺰار ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس و ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ‪) .‬ك( ]‪ [1‬اﯾﻦ اﺷﻌﺎر از‬‫»ﻣﺜﻨﻮي« ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻠﺨﯽ اﺳﺖ‪ ،‬و اﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ در ﻋﻤﻮم ﻧﺴﺦ ﻣﺜﻨﻮي »ﻣﺎ و اﺻﺤﺎﺑﯿﻢ« آﻣﺪه و در ﻋﻨﻮان اﺷﻌﺎرﻫﻢ‬‫»ﻣﺜﻞ أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺴﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح«‬‫ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷﺪه‪ ،‬و ﻣﻌﻠﻮم ﻧﯿﺴﺖ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺜﻨﻮي ﺑﭽﻪ ﻋﻠﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﮐﻪ ﻣﺨﺘﺺ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﻃﻬﺎرﺳﺖ و ﻣﯿﺎن ﺷـﯿﻌﻪ و ﺳـﻨﯽ ﻫﯿﭻ‬‫اﺧﺘﻼـﻓﯽ در آن ﻧﯿﺴﺖ ﺗﺤﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده ﺑـﺎﯾﻦ ﺻﻮرت آورده اﺳﺖ! ﺑﻌﻀـﯽ از روي ارادت ﺑﺒﻠﺨﯽ آن را ﺗﻐﯿﯿﺮ داده »ﻣـﺎ أوﻻدﯾﻢ« ﯾﺎ »ﻣﺎ و‬‫أﻫﻞ ﺑﯿﺖ« ﻧﻮﺷﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﺎﺷﻔﯽ ﻫﻢ از آﻧﻬﺎﺳﺖ‪ .‬م‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪940 :‬‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در »ﺧﺼﺎﺋﺺ ﮐﺒﺮي« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و أﺧﺮج أﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ اﻟﺒّﺰار و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‬‫ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در »إﺣﯿﺎء اﻟﻤﯿﺖ ﺑﻔﻀﻞ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺮاﺑﻊ و اﻟﻌﺸﺮون ]‪.[1‬‬‫أﺧﺮج اﻟﺒّﺰار ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟّﺰﺑﯿﺮ أّن اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻗﺎل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺮﮐﻬﺎ‬‫ﻏﺮق‪.‬‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺨﺎﻣﺲ و اﻟﻌﺸﺮون‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 43‬از ‪193‬‬‫أﺧﺮج اﻟﺒّﺰار ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ‬‫ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪.‬‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺴﺎدس و اﻟﻌﺸﺮون‪.‬‬‫أﺧﺮج اﻟﻄﺒﺮاﻧّﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ‬‫ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ و ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ‪.‬‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺴﺎﺑﻊ و اﻟﻌﺸﺮون‪.‬‬‫أﺧﺮج اﻟﻄﺒﺮاﻧّﯽ ﻓﯽ »اﻷوﺳﻂ« ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﻤﺜﻞ‬‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺣّﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ‪ ،‬ﻣﻦ دﺧﻞ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در »ﻧﻬﺎﯾﮥ اﻹﻓﻀﺎل ﻓﯽ ﺗﺸﺮﯾﻒ اﻵل« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﻋﻦ أﺑﯽ ذر‪ -‬رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ -‬أّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻗﺎل‪ :‬اّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و‬‫ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻫﻮ ﺻﺤﯿﺢ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در »اﺳﺎس« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ أّن اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻗﺎل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺮﮐﻬﺎ ﻏﺮق‪ .‬رواه‬‫اﻟﺒّﺰار ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪه‪،‬‬‫و‬‫أﺧﺮج اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﻣﺜﻠﻪ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ و اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ]‪ [1‬اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت از ﻧﺴـﺨﻪ‬‫ﮐﺒﺮي از »اﺣﯿﺎء اﻟﻤﯿﺖ« ﻧﻘﻞ ﺷـﺪه ﮐﻪ در آن ﺷـﺼﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺮﻗﻮﻣﺴﺖ و در ﻧﺴـﺨﻪ ﺻـﻐﺮي از »اﺣﯿﺎء اﻟﻤﯿﺖ« ﮐﻪ در آن ﭼﻬﻞ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺴـﻄﻮرﺳﺖ ﻧﯿﺰ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ در ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺴﺘﻢ و ﺑﺴﺖ و ﯾﮑﻢ و ﺑﺴﺖ و دوم ﻣﻨﻘﻮﻟﺴﺖ‪ ،‬ﻓﺘﻨﺒﻪ‪ .12) .‬ن(‪ .‬ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ‬‫اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪941 :‬‬‫ﯾﻘﻮل‪ :‬أﻻـ إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و ﻣﻦ ﻗﺎﺗﻠﻨﺎ ﻓﯽ آﺧﺮ اﻟّﺰﻣﺎن ﮐﺎن ﮐﻤﻦ ﻗﺎﺗﻞ ﻣﻊ‬‫اﻟّﺪﺟﺎل‪ .‬رواه اﻟﺒّﺰار و أﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪﯾﻬﻤﺎ و اﻟﻄﺒﺮاﻧّﯽ ﻓﯽ »اﻷوﺳﻂ« و اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺻّﺤﺤﻪ ‪.‬‬
‫اﻣﺎ ﺳﻤﻬﻮدي‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﮑﻤﺎل اﻫﺘﻤﺎم إﺛﺒﺎت ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در »ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻟّﺬﮐﺮ اﻟﺨﺎﻣﺲ‪ :‬ذﮐﺮ‬‫أﻧّﻬﻢ أﻣﺎن اﻻّﻣﮥ و أﻧّﻬﻢ ﮐﺴﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ در »ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق اﻟّﺴﺒﯿﻌﯽ‪ ،‬ﻋﻦ ﺣﻨﺶ ﺑﻦ اﻟﻤﻌﺘﻤﺮ اﻟـّﺼ ﻨﻌﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر‪ -‬رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ -‬ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠّﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و ﻣﺜﻞ ﺣّﻄﮥ ﻟﺒﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻣﻦ‬‫وﺟﻬﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق‪.‬‬‫ﻫﺬا ﻟﻔﻆ أﺣﺪﻫﻤﺎ و ﻟﻔﻆ اﻵﺧﺮ‪:‬‬‫ان ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‪ .‬و ذﮐﺮه دون ﻗﻮﻟﻪ »و ﻣﺜﻞ ﺣّﻄﮥ« اﻟﯽ آﺧﺮه‪.‬‬‫و ﮐﺬا ﻫﻮ ﻋﻨﺪ أﺑﯽ ﯾﻌﻠﯽ ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪه‪ .‬و‬‫أﺧﺮﺟﻪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻟـّﺼ ﻐﯿﺮ و اﻻوﺳﻂ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق و ﻗﺎل‪ :‬اّن ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘّﺪوس ﺗﻔّﺮد ﺑﻪ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ‪ .‬و‬‫رواه ﻓﯽ اﻷوﺳـﻂ أﯾﻀـﺎ ﻣﻦ ﻃﺮﯾـﻖ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو اﻟﻔﻘﯿﻤﯽ‪ ،‬و أﺑـﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق و ﻣﻦ ﻃﺮﯾـﻖ ﺳـّﻤﺎك ﺑﻦ ﺣﺮب ﻋﻦ ﺣﻨﺶ‪ .‬و‬‫أﺧﺮﺟﻪ أﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ أﯾﻀﺎ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ اﻟﻄﻔﯿﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر‪ -‬رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ -‬ﺑﻠﻔﻆ اّن أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ‪ .‬و أﺧﺮﺟﻪ ﻟا ﺒّﺰار ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 44‬از ‪193‬‬‫ﻃﺮﯾﻖ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر ﻧﺤﻮه‪ .‬و ﮐـﺬا أﺧﺮﺟﻪ اﻟﻔﻘﯿﻪ أﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و زادوا‪ :‬ﻣﻦ ﻗﺎﺗﻠﻨﺎ آﺧﺮ اﻟّﺰﻣﺎن ﻓﮑﺄﻧّﻤﺎ ﻗﺎﺗﻞ ﻣﻊ‬‫اﻟّﺪﺟﺎل‪.‬‬‫و ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟـّﺼ ﻬﺒﺎء ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‬‫ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‪ ،‬ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ اﻟﻄﺒﺮاﻧّﯽ و أﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ »اﻟﺤﻠﯿﮥ« و اﻟﺒّﺰار و ﻏﯿﺮﻫﻢ‪.‬‬‫و‬‫أﺧﺮﺟﻪ اﻟﻔﻘﯿﻪ أﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﻓﯽ »اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ« ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺑﺸﺮ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ )اﻟﻤﻔﻀﻞ‪ .‬ظ( ﻗﺎل‪ :‬ﺳﻤﻌﺖ اﻟّﺮﺷﯿﺪ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﺳﻤﻌﺖ ﻟا ﻤﻬﺪّي‬‫ﯾﻘﻮل‪ :‬ﺳﻤﻌﺖ اﻟﻤﻨﺼﻮر ﯾﻘﻮل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ أﺑﯿﻪ‪ -‬رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ -‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪942 :‬‬‫ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ‪.‬‬‫و ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟّﺰﺑﯿﺮ‪ -‬رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤـﺎ‪ -‬أّن اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻗﺎل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ‬‫ﺗﺮﮐﻬﺎ ﻏﺮق‪ .‬رواه اﻟﺒّﺰار‪.‬‬‫و ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري‪ -‬رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ -‬ﺳﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‬‫ﻣﻦ رﮐﺒﻬـﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄـﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ إﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ‪ .‬رواه اﻟﻄﺒﺮاﻧّﯽ ﻓﯽ‬‫اﻟّﺼﻐﯿﺮ و اﻷوﺳﻂ[‪.‬‬‫أﻣـﺎ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻫﯿﺘﻤﯽ ﻣﮑﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در »ﺻﻮاﻋﻖ ﻣﺤﺮﻗﻪ« در ﺑـﺎب ﺣﺎدي ﻋﺸـﺮ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺑﺎﻟّﺘﮑﺮار ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻓﺼﻞ أّول ﺑﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﮐﻪ در آن آﯾﺎت وارده در ﺷﺄن اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ذﮐﺮ‬‫ﮐﺮده در ﺗﺤﺖ آﯾﻪ ﺳﺎﺑﻌﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﺟﺎء ﻣﻦ ﻃﺮق ﻋﺪﯾﺪة ﯾﻘﻮي ﺑﻌﻀـﻬﺎ ﺑﻌﻀﺎ‪ :‬إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ‪ .‬و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻣﺴﻠﻢ‪ :‬و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ‬‫ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪.‬‬‫و ﻓﯽ رواﯾﮥ‪ :‬ﻫﻠﮏ‪ ،‬و إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ‪ .‬و ﻓﯽ رواﯾﮥ‪ :‬ﻏﻔﺮ ﻟﻪ اﻟّﺬﻧﻮب ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺻﻮاﻋﻖ در ﻓﺼـﻞ ﺛـﺎﻧﯽ در ﺑـﺎب ﺣﺎدي ﻋﺸـﺮ ﮐﻪ در آن اﺣﺎدﯾﺚ وارده در ﺷﺄن أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ذﮐﺮ ﮐﺮده‪،‬‬‫ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺜﺎﻧﯽ‪.‬‬‫أﺧﺮج اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر أّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻗﺎل‪ :‬إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ‬‫ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪.‬‬‫و ﻓﯽ رواﯾـﮥ ﻟﻠﺒّﺰار‪ :‬ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋـّﺒ ﺎس و ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟّﺰﺑﯿﺮ و ﻟﻠﺤـﺎﮐﻢ ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر أﯾﻀـﺎ‪ :‬ﻣﺜـﻞ أﻫـﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜـﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬـﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ‬‫ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در »ﻣﻨﺢ ﻣّﮑّﯿﻪ ﺑﺸﺮح ﻗﺼﯿﺪه ﻫﻤﺰّﯾﻪ« اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده و ﺑﺼّﺤﺖ آن ﻣﻌﺘﺮف ﮔﺮدﯾﺪه‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‬‫آل ﺑﯿﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ ﻃﺒﺘﻢ و ﻃﺎب ال ﻣﺪح ﻟﯽ ﻓﯿﮑﻢ و ﻃﺎب اﻟّﺮﺛﺎء‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ ‪:‬‬‫]و ﺻّﺢ ﺣﺪﯾﺚ إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ ‪.‬‬
‫أﻣﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ ﭘﺲ در »ﮐﻨﺰ اﻟﻌّﻤﺎل« اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﻄﺮق ﻋﺪﯾﺪه و ﺳﯿﺎﻗﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪943 :‬‬‫ﺳﺪﯾﺪه آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر در ﮐﺘﺎب اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ در ﻓﺼﻞ اّول ﺑﺎب ﺧﺎﻣﺲ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 45‬از ‪193‬‬‫]إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ )ك( ]‪ [1‬ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﮐﻨﺰ اﻟﻌّﻤﺎل« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪ .‬اﻟﺒّﺰار ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس و ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟّﺰﺑﯿﺮ )ك( ]‪ [2‬ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﮐﻨﺰ اﻟﻌّﻤﺎل« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪.‬‬‫و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر‪ :‬ﻣﺜـﻞ أﻫـﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ و ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣّﻄـ ﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ‬‫إﺳﺮاﺋﯿﻞ )ﻃﺐ( ]‪ [3‬ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر[‪.‬‬‫اﻣﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﻓﺘﻨﯽ‪ ،‬ﭘﺲ در »ﻣﺠﻤﻊ اﻟﺒﺤﺎر« اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر در ﻟﻐﺖ »زﺧﺦ« ﮔﻔﺘﻪ‪) ] :‬ﯾﻪ( ]‪:[4‬‬‫ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ زّخ ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟّﻨﺎر‪.‬‬‫أي وﻗﻊ و رﻣﯽ‪ .‬ﻣﻦ زّﺧﻪ ﯾﺰّﺧﻪ ‪.‬‬
‫اﻣﺎ ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس اﻟﯿﻤﻨﯽ‪ ،‬ﭘﺲ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ را در »ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي و ﺳـّﺮ ﻣﺼـﻄﻔﻮي« آورده و ﺗﺼـﺮﯾﺢ‬‫ﺑﺼّﺤﺖ آن ﮐﺮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﺻّﺢ ﺣﺪﯾﺚ إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ در »ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و وﺟﻪ ﺗﺸﺒﯿﻬﻬﻢ ﺑﺎﻟّﺴـ ﻔﯿﻨﮥ أّن ﻣﻦ أﺣّﺒﻬﻢ و ﻋﻈﻤﻬﻢ ﺷﮑﺮا ﻟﻨﻌﻤﮥ ﻣﺸّﺮﻓﻬﻢ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ و أﺧﺬا‬‫ﺑﻬﺪي ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﻢ ﻧﺠﺎ ﻣﻦ ﻇﻠﻤﺎت اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﺎت‪ ،‬و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻦ ذﻟﮏ ﻏﺮق ﻓﯽ ﺑﺤﺮ ﻇﻠﻤﺎت ﮐﻔﺮ اﻟﻨﻌﻢ و ﻫﻠﮏ ﻓﯽ ﻣﻔﺎوز اﻟﻄﻐﯿﺎن ‪.‬‬
‫اﻣـﺎ ﮐﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﺟﻬﺮﻣﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در »ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻗﺎﻃﻌﻪ« ﻣﮑّﺮر ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣـﺬﮐﻮر در ﺗﻔﺴـﯿﺮ آﯾﻪ‬‫ﻫﻔﺘﻢ از آﯾﺎت ﻓﻀﺎﺋﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و از ﻃﺮق ﻣﺘﻌّﺪده ﮐﻪ ﺑﻌﻀـﯽ از آن ﻣﻘّﻮي ﺑﻌﻀـﺴﺖ وارد ﺷﺪه ﮐﻪ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ‬‫ﻣﻦ در ﻣﯿﺎن ﺷﻤﺎ ﻣﺜﻞ ﮐﺸﺘﯽ ﻧﻮﺣﺴﺖ‪ ،‬ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﺑﺮ آن ﺳﻮار ﺷﺪ ﻧﺠﺎت ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬و در ]‪ [2 -1‬أي أﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ‪.(12) .‬‬‫]‪ [3‬أي أﺧﺮﺟﻪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ‪.(12) .‬‬‫]‪ [4‬أي ﻓﯽ »اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ«‪.(12) .‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪944 :‬‬‫رواﯾﺖ ﻣﺴﻠﻢ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬‫»و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق«‬‫و ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ از آن ﺗﺨّﻠﻒ ﮐﺮد ﻏﺮق ﺷـﺪ‪ .‬و در رواﯾﺖ دﯾﮕﺮ‪ :‬ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﺗﺨﻠﻒ ﮐﺮد ﻫﻼك ﺷﺪ و ﺟﺰ اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ‬‫ﻣﻦ در ﻣﯿـﺎن ﺷـﻤﺎ ﻣﺜـﻞ ﺑـﺎب ﺣﻄﻪ اﺳﺖ در ﻣﯿﺎن ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺲ در آن ﺑﺎب در آﻣـﺪ آﻣﺮزﯾـﺪه ﺷـﺪ‪ .‬و در ﯾﮏ رواﯾﺖ آﻧﮑﻪ‬‫ﮔﻨﺎﻫﺎن وي آﻣﺮزﯾﺪه ﺷﺪ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در آن ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و أّﻣـﺎ وﺟﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﺑﮑﺸﺘﯽ ﻧﻮح آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺲ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ را دوﺳﺖ دارد و ﺗﻌﻈﯿﻢ اﯾﺸﺎن ﮐﻨـﺪ و‬‫ﭘﯿﺮوي ﻋﻠﻤﺎي اﯾﺸﺎن ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﺷـﮑﺮ ﻧﻌﻤﺖ ﺧـﺪا و رﺳﻮل ﺧـﺪا ﺑﺠﺎ آورده ﺑﺎﺷـﺪ و از ﻇﻠﻤﺖ ﻣﺨﺎﻟﻔﺎن ﻧﺠﺎت ﺧﻮاﻫـﺪ ﯾﺎﻓﺖ و ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ‬‫ازﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺗﺨﻠﻒ ﮐﻨﺪ در ﺑﺤﺮ ﮐﻔﺮان ﻧﻌﻤﺖ ﻏﺮق ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و در ﺑﯿﺎﺑﺎن ﻃﻐﯿﺎن ﻫﻼك ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺸﺖ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ در »ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻗﺎﻃﻌﻪ« در ذﮐﺮ أﺧﺒﺎر وارده در ﺷﺄن أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﺣﺪﯾﺚ دوم‪ .‬ﻣﺮويﺳﺖ ﺑﺮواﯾﺖ ﺣﺎﮐﻢ از أﺑﻮ ذّر رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻓﺮﻣﻮد‪:‬‬‫ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪.‬‬‫ﻣﺜﻞ و ﺷﺎن أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻣﻦ در ﻣﯿﺎن ﺷـﻤﺎ ﻣﺜﻞ ﮐﺸﺘﯽ ﻧﻮﺣﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﺑﺮ آن ﮐﺸﺘﯽ ﺳﻮار ﺷـﺪ ﻧﺠﺎت ﯾﺎﻓﺖ و ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﺗﺨّﻠﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 46‬از ‪193‬‬‫ورزﯾﺪ و ﺗﻘﺎﻋﺪ ﺟﺴﺖ از آن ﻫﻼك ﺷﺪ‪ .‬و در رواﯾﺖ ﺑّﺰار از اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس و اﺑﻦ زﺑﯿﺮ‪ -‬رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ‪ -‬و در رواﯾﺖ ﺣﺎﮐﻢ از اﺑﻮ ذّر ﻧﯿﺰ‬‫وارد ﺷـﺪه ﺑـﺎﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﮐﻪ‪ :‬ﻣﺜـﻞ اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻣﻦ ﻣﺜـﻞ ﮐﺸـﺘﯽ ﻧﻮﺣﺴﺖ ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﺑﺮ آن ﺳﻮار ﺷـﺪ ﻧﺠـﺎت ﯾـﺎﻓﺖ و ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﺗﺨّﻠﻒ‬‫ورزﯾﺪ ﻏﺮق ﺷﺪ[‪.‬‬‫اﻣﺎ ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤـﺪث‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﺻﺪر ﮐﺘﺎب »اﻷرﺑﻌﯿﻦ« در ﺿـﻤﻦ أوﺻﺎف ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم‬‫ﺛـﺎﺑﺖ ﻧﻤـﻮده‪ ،‬ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘـﻪ‪] :‬ﻫـﺬه أرﺑﻌـﻮن ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﻓﯽ ﻣﻨـﺎﻗﺐ أﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ و إﻣـﺎم اﻟﻤّﺘﻘﯿﻦ و ﯾﻌﺴـﻮب اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و رأس اﻷوﻟﯿـﺎء و‬‫اﻟـّﺼ ّﺪﯾﻘﯿﻦ و ﻣﺒّﯿﻦ ﻣﻨﺎﻫـﺞ اﻟﺤّﻖ و اﻟﯿﻘﯿﻦ ﮐﺎﺳـﺮ اﻷﻧﺼـﺎب و ﻫـﺎزم اﻷﺣﺰاب اﻟﻤﺘﺼـّﺪق ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺮاب‪ ،‬ﻓﺎرس ﻣﯿـﺪان اﻟﻄﻌﺎن و اﻟـّﻀ ﺮاب‪،‬‬‫اﻟﻤﺨﺼﻮص ﺑﮑﺮاﻣـﮥ اﻻﺧّﻮة و اﻻﻧﺘﺠﺎب اﻟﻤﻨﺼﻮص ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺄﻧّﻪ ﻟـﺪار اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎب‪ ،‬و ﺑﻔﻀـﻠﻪ و اﺻـﻄﻔﺎﺋﻪ ﻧﺰل اﻟﻮﺣﯽ و ﻧﻄﻖ‬‫اﻟﮑﺘﺎب‪ ،‬اﻟﻤﮑﻨﯽ ﺑﺄﺑﯽ اﻟﺮﯾﺤﺎﻧﺘﯿﻦ و أﺑﯽ ﺗﺮاب‪،‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪945 :‬‬‫ﻫﻮ اﻟّﻨﺒﺄ اﻟﻌﻈﯿﻢ و ﻓﻠﮏ ﻧﻮح و ﺑﺎب اﻟﱠﻠﻪ و اﻧﻘﻄﻊ اﻟﺨﻄﺎب‬‫اﻣﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در »ﻣﺮﻗﺎة‪ -‬ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة« ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده و ﺑﻨﻘﻞ اﻓﺎدات ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻤﺎي أﻋﻼم ﺧﻮد در ﺗﺸﯿﯿﺪ ﻣﺒﺎﻧﯽ‬‫آن ﮐﻤـﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ اﻓﺰوده‪ ،‬ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣـﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ‪» ] :‬و ﻋﻦ أﺑﯽ ذر« ﻗﺎل اﻟﻤﺆﻟّﻒ‪ :‬ﻫﻮ ﺟﻨـﺪب ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة اﻟﻐﻔﺎرّي‪ ،‬و ﻫﻮ ﻣﻦ أﻋﻼم‬‫اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و زّﻫﺎدﻫﻢ‪ ،‬أﺳـﻠﻢ ﻗـﺪﯾﻤﺎ ﺑﻤـّﮑ ﮥ‪ ،‬و ﯾﻘﺎل ﮐﺎن ﺧﺎﻣﺴﺎ ﻓﯽ اﻹﺳـﻼم ﺛّﻢ اﻧﺼـﺮف إﻟﯽ ﻗﻮﻣﻪ ﻓﺄﻗﺎم ﻋﻨـﺪﻫﻢ إﻟﯽ أن ﻗﺪم اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻌﺪ اﻟﺨﻨﺪق ﺛّﻢ ﺳﮑﻦ اﻟّﺮﺑﺬة إﻟﯽ أن ﻣﺎت ﺑﻬﺎ ﺳﻨﮥ اﺛﻨﯿﻦ و ﺛﻼﺛﯿﻦ ﻓﯽ ﺧﻼﻓﮥ ﻋﺜﻤﺎن‪ ،‬و ﮐﺎن ﯾﺘﻌّﺒﺪ ﻗﺒﻞ ﻣﺒﻌﺚ‬‫اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ روي ﻋﻨﻪ ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ و اﻟّﺘﺎﺑﻌﯿﻦ »أﻧّﻪ ﻗﺎل« أي أﺑﻮ ذّر و »ﻫﻮ آﺧﺬ« أي ﻣﺘﻌّﻠﻖ »ﺑﺒﺎب اﻟﮑﻌﺒﮥ«‪ ،‬ﻗﺎل‬‫اﻟﻄﯿﺒّﯽ‪ :‬أراد اﻟّﺮاوي ﺑﻬـﺎ ﻣﺰﯾـﺪ ﺗﻮﮐﯿـﺪ ﻹﺛﺒـﺎت ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﮐـﺬا أﺑﻮ ذّر اﻫﺘّﻢ ﺑﺸﺎن رواﯾﺘﻪ ﻓﺄورده ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﻤﻘﺎم ﻋﻠﯽ رءوس اﻻﻧﺎم‬‫ﻟﯿﺘﻤﺴﮑﻮا ﺑﻪ »ﺳﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒﯽ« و ﻓﯽ ﻧﺴﺨﮥ ﺻﺤﯿﺤﮥ‪:‬‬‫»رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬أﻻ! إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ«‬‫ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻤﯿﻢ و اﻟﻤﺜّﻠﺜﮥ أي ﺷﺒﻬﻬﻢ‬‫»ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح«‬‫أي ﻓﯽ ﺳﺒﺒّﯿﮥ اﻟﺨﻼص ﻣﻦ اﻟﻬﻼك إﻟﯽ اﻟّﻨﺠﺎة‬‫»ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ«‬‫ﻓﮑـﺬا ﻣﻦ اﻟﺘﺰم ﻣﺤّﺒﺘﻬﻢ و ﻣﺘـﺎﺑﻌﺘﻬﻢ ﻧﺠـﺎ ﻓﯽ اﻟـّﺪارﯾﻦ و إﻟّﺎ ﻓﻬﻠﮏ ﻓﯿﻬﻤﺎ و ﻟﻮ ﮐﺎن ﯾﻔﺮق اﻟﻤﺎل و اﻟﺠﺎه أو أﺣـﺪﻫﻤﺎ »رواه أﺣﻤـﺪ« و ﮐـﺬا‬‫اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻟﮑﻦ ﺑﺪون ﻟﻔﻆ »اّن«‪ ،‬ﻗﺎل اﻟﻄﯿﺒﯽ و‬‫ﻓﯽ رواﯾﮥ اﺧﺮي ﻷﺑﯽ ذّر ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ ﻓﺄﻧﺎ ﻣﻦ ﻗﺪ ﻋﺮﻓﻨﯽ و ﻣﻦ أﻧﮑﺮﻧﯽ ﻓﺄﻧﺎ أﺑﻮ ذّر ﺳـﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬أﻻ! إنّ‬‫ﻣﺜ ﻞ أ ﻫ ﻞ ﺑﯿﺘ ﯽ‪،‬‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ‪ .‬أراد ﺑﻘﻮﻟﻪ‪ :‬ﻓﺄﻧﺎ ﻣﻦ ﻗـﺪ ﻋﺮﻓﻨﯽ‪ ،‬و ﺑﻘﻮﻟﻪ‪ :‬ﻓﺄﻧﺎ أﺑﻮ ذّر‪ ،‬أﻧﺎ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﺼـﺪق اﻟّﻠﻬﺠـﮥ و ﺛﻘﮥ اﻟّﺮواﯾﮥ‪ ،‬و اّن ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ ﻻ‬‫ﻣﺠﺎل ﻟﻠّﺮّد ﻓﯿﻪ‪ .‬و ﻫﺬا ﺗﻠﻤﯿﺢ إﻟﯽ ﻣﺎ‬‫روﯾﻨﺎ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﺎص ﻗﺎل‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻻ أﻇّﻠﺖ اﻟﺨﻀﺮاء و ﻻ أﻗّﻠﺖ اﻟﻐﺒﺮاء أﺻﺪق‬‫ﻣﻦ أﺑﯽ ذّر‪،‬‬‫و ﻓﯽ رواﯾـﮥ ﻷﺑﯽ ذّر‪ :‬ﻣﻦ ذي ﻟﻬﺠـﮥ أﺻـﺪق و ﻻ أوﻓﯽ ﻣﻦ أﺑﯽ ذّر ﺷـﺒﻪ ﻋﯿﺴـﯽ اﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ‪ .‬ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب‪ -‬ﮐﺎﻟﺤﺎﺳﺪ!‪ -‬ﯾﺎ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ! أ ﻓﺘﻌﺮف ذﻟﮏ ﻟﻪ؟ ﻗﺎل‪:‬‬‫أﻋﺮف ذﻟﮏ ﻓﺎﻋﺮﻓﻮه! أﺧﺮﺟﻪ اﻟّﺘﺮﻣﺬّي و ﺣّﺴﻨﻪ اﻟّﺼﻐﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺎب ‪.‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 47‬از ‪193‬‬‫اﻣﺎ ﻣﻨﺎوي‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در »ﮐﻨﻮز اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ« آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪946 :‬‬‫در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر در أﺣﺎدﯾﺚ ﺣﺮف اﻟﻤﯿﻢ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﻣﺜﻞ ﻋﺘﺮﺗﯽ ﮐﺴﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﺎ )ﺛﻌﻠﺒﯽ([‪.‬‬‫اﻣﺎ ﻣﺠﺪد ﺳﻬﺮﻧﺪي‪ ،‬ﭘﺲ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ را در ﺧﺎﺗﻤﻪ »رﺳﺎﻟﻪ ﮐﻼﻣﯿﻪ« ﺧﻮد آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر أﻧّﻪ ﻗﺎل و ﻫﻮ آﺧﺬ ﺑﺒﺎب اﻟﮑﻌﺒﮥ‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬أﻻ! إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ‬‫ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ ‪.‬‬
‫أﻣﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺎﻟﺢ ﺗﺮﻣﺬي‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در ﮐﺘﺎب »ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻣﺮﺗﻀﻮي« آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺑﺎب دوم آن ﮔﻔﺘﻪ‪» ] :‬ﻣﻨﻘﺒﺖ«‪:‬‬‫ﻗﺎل اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ‪ :‬أﻻ! إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪.‬‬‫»ﺗﺮﺟﻤﻪ«‪:‬‬‫در »ﻣﺴـﻨﺪ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ« و »ﻣﺸـﮑﺎة« و »ﺷﺮف اﻟّﻨﺒّﻮة« و »ﻫﺪاﯾﮥ اﻟّﺴﻌﺪاء« از أﺑﯽ ذّر ﻏﻔﺎري‪ -‬رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ -‬ﻣﺮوﯾﺴﺖ ﮐﻪ او در ﮐﻌﺒﻪ‬‫را ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﯽﮔﻔﺖ‪ :‬ﺷـﻨﯿﺪم از رﺳـﻮل ﮐﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣـﻮد ﻣﺜـﻞ أﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻣﻦ در ﺷـﻤﺎ ﻣﺜـﻞ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﻧـﻮﺣﺴﺖ‪ ،‬ﻫﺮ ﮐﻪ ﺳﻮار ﺷـﺪ ﺑﺮ آن ﮐﺸـﺘﯽ‬‫ﺧﻼﺻﯽ ﯾﺎﻓﺖ و ﻫﺮ ﮐﻪ ﺗﺨﻠّﻒ ﮐﺮد ﻫﻼك ﺷﺪ[‪.‬‬‫اﻣﺎ أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﻤﮑﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﺮواﯾﺎت ﻋﺪﯾـﺪه و ﻃﺮق ﺳﺪﯾـﺪه در ﮐﺘﺎب »وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﻤﺂل ﻓﯽ ﻋّﺪ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻵل« آورده‪،‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس‪ -‬رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ‪ -‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ‬‫ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬـﺎ ﻏﺮق‪ .‬و أﺧﺮﺟﻪ اﻟﻤﻠّـﺎ ﻓﯽ ﺳـﯿﺮﺗﻪ و اﻟﻄـﺒﺮاﻧّﯽ و أﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ و اﻟﺒّﺰار و ﻏﯿﺮﻫﻢ‪ .‬و أﺧﺮج أﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﻐـﺎزﻟّﯽ ﻓﯽ »اﻟﻤﻨـﺎﻗﺐ« ﻣﻦ‬‫ﻃﺮﯾﻖ ﺑﺸـﺮ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ اﻟّﺮﺷـﯿﺪ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﻤﻬﺪّي ﯾﻘﻮل‪ :‬ﺳﻤﻌﺖ اﻟﻤﻨﺼﻮر ﯾﻘﻮل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ أﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس‪-‬‬‫رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ‪ -‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺄّﺧﺮ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪.‬‬‫و‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟّﺰﺑﯿﺮ‪ -‬رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ‪ -‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﺳﻠﻢ و ﻣﻦ ﺗﺮﮐﻬﺎ‬‫ﻏﺮق‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒّﺰار‪.‬‬‫و ﻋﻦ ﻋﻠﯽ‪ -‬ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ‪ -‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﻌّﻠﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪947 :‬‬‫ﺑﻬﺎ ﻓﺎز و ﻣﻦ ﺗﺄّﺧﺮ ﻋﻨﻬﺎ زّج ﻓﯽ اﻟّﻨﺎر‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ اﻟّﺴﺮي‪.‬‬‫و ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر اﻟﻐﻔﺎري‪ -‬رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ -‬ﻗﺎل‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓﯽ‬‫ﻗﻮﻣﻪ ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪ ،‬و ﻣﺜﻞ ﺣﻄﮥ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ‪،‬‬‫و‬‫أﺧﺮج أﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻄﻔﯿﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ ذر‪ -‬رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ -‬و ﻟﻔﻈﻪ‪ :‬اّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‪ ،‬ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﺎ‪ ،‬و ﻣﻦ‬‫ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ‪.‬‬‫و أﺧﺮج أﺑﻮ ﻟا ﺤﺴﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟّﯽ ﻋﻨﻪ و زاد ﻓﯿﻪ‪ :‬و ﻣﻦ ﻗﺎﺗﻠﻨﺎ آﺧﺮ‪ -‬اﻟّﺰﻣﺎن ﻓﮑﺄﻧّﻤﺎ ﻗﺎﺗﻞ ﻣﻊ اﻟّﺪﺟﺎل‪.‬‬‫و ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري‪ -‬رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ -‬ﻗﺎل‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ‬‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﺑﺎب ﺣّﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ إﺳﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 48‬از ‪193‬‬‫رواه اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻻوﺳﻂ و اﻟّﺼﻐﯿﺮ[‪.‬‬‫أﻣﺎ ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ اﻟﺪﻫﻠﻮي‪ ،‬ﭘﺲ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ را در رﺳﺎﻟﻪ »ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻻﺷﺎرة اﻟﯽ ﺗﻌﻤﯿﻢ اﻟﺒﺸﺎره« آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]إّن ﻣﺜـﻞ أﻫـﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜـﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪ .‬رواه اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ »اﻟﻤﺴـﺘﺪرك« و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫ذّر‪.‬‬‫و ﻓﯽ رواﯾﮥ اﻟﺒّﺰار ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس و اﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ‪ -‬رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪» -‬ﻏﺮق« ﺑﺪل »ﻫﻠﮏ«[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در »ﻟﻤﻌﺎت‪ -‬ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة« ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺷﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﻗﻮﻟﻪ‪ :‬و ﻫﻮ آﺧﺬ ﺑﺒﺎب اﻟﮑﻌﺒﮥ‪ ،‬و زاد ﻓﯽ رواﯾﮥ‪ :‬و ﻫﻮ أي أﺑﻮ ذّر ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ ﻓﺄﻧﺎ ﻣﻦ ﻗﺪ ﻋﺮﻓﻨﯽ و ﻣﻦ أﻧﮑﺮﻧﯽ ﻓﺄﻧﺎ أﺑﻮ ذّر‬‫أي اﻟﻤﺸﻬﻮر ﺑﺼﺪق اﻟﻠﻬﺠﮥ‪ -‬ﺗﻠﻤﯿﺤﺎ إﻟﯽ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻣﺎ أﻇﻠّﺖ اﻟﺨﻀﺮاء و ﻻ أﻗﻠّﺖ اﻟﻐﺒﺮاء ﻋﻠﯽ أﺻﺪق ﻟﻬﺠﮥ ﻣﻦ أﺑﯽ ذر[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در »أﺷﻌﮥ اﻟّﻠﻤﻌﺎت‪ -‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻣﺸﮑﺎة« ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر‪ ،‬ﻗﺎل و ﻫﻮ‬‫آﺧﺬ ﺑﺒﺎب اﻟﮑﻌﺒﮥ‪:‬‬‫ﺳﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ‪ .‬رواﯾﺘﺴﺖ از أﺑﯽ ذّر ﮐﻪ وي ﮔﻔﺖ و ﺣﺎل آﻧﮑﻪ وي ﮔﯿﺮﻧﺪه اﺳﺖ در ﮐﻌﺒﻪ را‪ :‬ﺷﻨﯿﺪم ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ را‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬أﻻ! إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‪.‬‬‫ﻣﯽﮔﻔﺖ آن ﺣﻀﺮت‪ :‬آﮔﺎه ﺑﺎﺷﯿﺪ ﮐﻪ ﺣﺎل ﻋﺠﯿﺐ و داﺳﺘﺎن أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻣﻦ در ﻣﯿﺎن ﺷﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪948 :‬‬‫ﺑﻤﺜﻞ و داﺳـﺘﺎن ﮐﺸﺘﯽ ﻧﻮﺣﺴﺖ‪ ،‬ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ‪ ،‬ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺳﻮار ﺷﺪ ﮐﺸﺘﯽ ﻧﻮح را رﺳـﺘﮕﺎر ﺷﺪ‪ ،‬و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪ ،‬و ﮐﺴﯽ ﮐﻪ‬‫ﭘﺲ ﻣﺎﻧﺪ و ﺳﻮار ﻧﺸﺪ آن را ﻫﻼك ﺷﺪ‪.‬‬‫رواه أﺣﻤﺪ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در »رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة« در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺟﻨﺎب ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻓﺎﻃﻤـﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﻻ ﺗﻌّﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ‪،‬‬‫ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﺟﺎء ﻣﺠﻤﻼ ﻓﯽ ﻋﻨﻮان أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ‪ ،‬ﻣﺜﻞ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‪ :‬اّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪ .‬و زاد ﻓﯽ رواﯾﮥ‪ :‬و ﻣﺜﻞ ﺑﺎب‬‫ﺣﻄﮥ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در رﺳﺎﻟﻪ »ﻣﻨﺎﻗﺐ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم« اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﻧﻈﻤﺎ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در آﺧﺮ آن ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﯾﻦ ﻧﺎﻣﻪ اﺗﻤﺎم ﯾﺎﻓﺖ ﺑﺘﻮﻓﯿﻖ اﯾﺰد ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﯾﺎﻓﺖ‬‫اﮔﺮ ﭼﻨﺪ از روي ﺻﻨﻌﺖ ﮐﻤﺴﺖ ز ﺑﺎر ﺗﮑّﻠﻒ ﻧﻪ ﭘﺸﺘﺶ ﺧﻢﺳﺖ‬‫وﻟﯽ ﺑﺎرﻫﺎي دو ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺮ اوﺳﺖ ﺷﺮﻓﻨﺎﻣﻪ ﻧﺴﻞ آدم در اوﺳﺖ‬‫ﻏﺮﯾﻖ ﮔﻨﻪ را ﺑﻮي اﻟﺘﺠﺎ ﭼﻮ ﮐﺸﺘﯽ ﻧﻮح‪ ،‬إن رﮐﺐ ﻗﺪ ﻧﺠﺎ[‬‫أﻣﺎ ﻋﺰﯾﺰي ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در »ﺳـﺮاج ﻣﻨﯿﺮ‪ -‬ﺷـﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻـﻐﯿﺮ« إﺛﺒﺎت ﻧﻤﻮده و ﺑﻨﻘﻞ ﺗﺼﺤﯿﺢ آن از ﺣﺎﮐﻢ در ﺗﺸﯿﯿﺪ ﻣﺒﺎﻧﯽ‬‫آن اﻓﺰوده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬‬‫»إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ«‬‫ﻫﻢ ﻋﻠّﯽ و ﻓﺎﻃﻤﮥ و اﺑﻨﺎﻫﻤﺎ و ﺑﻨﻮﻫﻤﺎ‬‫»ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ«‬‫ﻗـﺎل اﻟﻤﻨـﺎوّي‪ :‬وﺟﻪ اﻟﺸـﺒﻪ ﺑﯿﻨﻬﻤـﺎ أّن اﻟّﻨﺠـﺎة ﺛﺒﺘﺖ ﻷﻫـﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓـﺄﺛﺒﺖ ﻻـّﻣﺘﻪ ﺑﺎﻟّﺘﻤّﺴـ ﮏ ﺑﺄﻫﻠﺒﯿﺘﻪ اﻟّﻨﺠﺎة‪ ،‬اﻧﺘﻬﯽ‪ ،‬و ﻟﻌّﻞ اﻟﻤﻘﺼﻮد ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 49‬از ‪193‬‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺤّﺚ ﻋﻠﯽ إﮐﺮاﻣﻬﻢ و اﺣﺘﺮاﻣﻬﻢ و اﺗّﺒﺎﻋﻬﻢ ﻓﯽ اﻟّﺮأي »ك« ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﻋﺰﯾﺰي در »ﺳﺮاج ﻣﻨﯿﺮ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬‬‫»ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ«‬‫زاد ﻓﯽ رواﯾﮥ‪ :‬ﻓﯿﮑﻢ‬‫»ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح«‬‫ﻓﯽ رواﯾﮥ‪ :‬ﻓﯽ ﻗﻮﻣﻪ‬‫»ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق«‬‫ﻗـﺎل اﻟﻤﻨـﺎوّي‪ :‬و ﻟﻬـﺬا ذﻫﺐ ﺟﻤﻊ إﻟﯽ أّن ﻗﻄﺐ اﻷوﻟﯿﺎء ﻓﯽ ﮐّﻞ زﻣﻦ ﻻ ﯾﮑﻮن إﻟّﺎ ﻣﻨﻬﻢ »اﻟﺒّﺰار ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس و ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟّﺰﺑﯿﺮ‪) ،‬ك( ﻋﻦ‬‫أﺑﯽ ذّر« و ﻗﺎل ﺻﺤﯿﺢ ‪.‬‬
‫أﻣﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺸﻠﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺎت ﻋﺪﯾﺪه و ﺳﯿﺎﻗﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪949 :‬‬‫ﺳﺪﯾﺪه در ﮐﺘﺎب »ﻣﺸﺮع روّي« آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر زﯾﺮ ﻋﻨﻮان »ﻓﻀﻞ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻗـﺎل ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‪ :‬ﻣﺜـﻞ أﻫـﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﺴـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻗﻮﻣﻪ ﻣﻦ رﮐﺒﻬـﺎ ﻧﺠـﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬـﺎ ﻏﺮق و ﻣﺜـﻞ ﺣﻄـﮥ ﻟﺒﻨﯽ‬‫إﺳﺮاﺋﯿﻞ‪.‬‬‫و ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‪ :‬أﻻ إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪.‬‬‫و ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‪ :‬إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ‪،‬‬‫و ﻗﺎل ﺻﻠّﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪،‬‬‫و ﻓﯽ رواﯾﮥ‪ :‬و ﻣﻦ ﺗﺄّﺧﺮ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪.‬‬‫و ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ‪.‬‬‫و ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﺳﻠﻢ و ﻣﻦ ﺗﺮﮐﻬﺎ ﻏﺮق‪.‬‬‫و ﻗـﺎل ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‪ :‬إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪ .‬و إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‬‫ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ إﺳﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﺷـﻠﯽ در »ﻣﺸـﺮع روّي« اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﻌﻨﻮان ﻧﻈﻢ ﺛـﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺑﻌﺾ رواﯾﺎت ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﺴﺎ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻓﯽ أﻫﻞ‬‫اﻟﮑﺴﺎء ﯾﻘﻮل اﻟّﺸﺎﻋﺮ‪:‬‬‫ﺑﺄﺑﯽ ﺧﻤﺴﮥ ﻫﻢ ﺟﻨﺒﻮا اﻟّﺮج س ﮐﺮام و ﻃّﻬﺮوا ﺗﻄﻬﯿﺮا‬‫ﻣﻦ ﺗﻮﻟّﺎﻫﻢ ﺗﻮﻟّﺎه ذو اﻟﻌﺮ ش و ﻟّﻘﺎه ﻧﻀﺮة و ﺳﺮورا‬‫و ﻋﻠﯽ ﻣﺒﻐﻀﯿﻬﻢ ﻟﻌﻨﮥ اﻟّﻞ ه و أﺻﻼﻫﻢ اﻟﻤﻠﯿﮏ ﺳﻌﯿﺮا‬‫و ﻗﺎل ‪:‬‬
‫أ ﻋﺎذل! إّن ﮐﺴﺎء اﻟّﺘﻘﯽ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺣّﺒﯽ ﻷﻫﻞ اﻟﮑﺴﺎء‬‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح و ﻣﻦ ﯾﻌﺘﺼﻢ ﺑﺤﺒﻠﻬﻢ ﯾﻌﺘﻠﻖ ﺑﺎﻟّﻨﺠﺎ[‬‫أﻣﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﮐﺘﺎب »ﺟﻤﻊ اﻟﻔﻮاﺋـﺪ« آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر در‬‫ﻣﻨﺎﻗﺐ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]اﺑﻦ اﻟّﺰﺑﯿﺮ‪ ،‬رﻓﻌﻪ‪ :‬ﻣﺜـﻞ أﻫـﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜـﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬـﺎ ﻧﺠـﺎ و ﻣﻦ ﺗﺮﮐﻬـﺎ ﻏﺮق‪ .‬اﻟﺒّﺰار زاد ﻓﯽ اﻻوﺳﻂ‪ :‬ﻧﺠﯽ و إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 50‬از ‪193‬‬‫ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ‪ -‬إﺳﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ‬‫‪ .‬ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪950 :‬‬‫أﻣﺎ ﻣﺤﻤﻮد ﺷـﯿﺨﺎﻧﯽ ﻗﺎدري‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در »ﺻـﺮاط ﺳﻮّي ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ آل اﻟﻨﺒﯽ« ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده و ﺑﺮواﯾﺎت ﻋﺪﯾﺪه آورده‪،‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و اﻋﻠﻢ أّن أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ أﻣﺎن ﻟﻼّﻣﮥ و أﻧّﻬﻢ ﮐﺴﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ در »ﺻﺮاط ﺳﻮّي« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر‪ -‬رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ -‬ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻗﻮﻣﻪ ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ‬‫ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و ﻣﺜﻞ ﺣﻄﮥ ﻟﺒﻨﯽ إﺳﺮاﺋﯿﻞ‪ ،‬أﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ‪.‬‬‫ﻫﺬا ﻓﯽ ﻟﻔﻆ و‬‫ﻓﯽ ﻟﻔـﻆ آﺧﺮ‪ :‬أﻻـ! إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‪ .‬و زاد ﻓﯽ رواﯾـﮥ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ‪ :‬و ﻣﻦ ﻗﺎﺗﻠﻨﺎ آﺧﺮ اﻟّﺰﻣﺎن ﻓﮑﺄﻧّﻤﺎ ﻗﺎﺗﻞ‬‫ﻣﻊ اﻟّﺪّﺟﺎل‪.‬‬‫و ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨـﺪري رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬إﻧّﻤـﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ‬‫رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻏﺮق‪ ،‬و إﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣّﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ‪ ،‬ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ اﻟّﺬﻧﻮب ﮐﻤﺎ ﻓﯽ رواﯾﮥ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﻗﺎدري در »ﺻﺮاط ﺳﻮي« در ذﮐﺮ ﻣﻨﺼﻮر دواﻧﻘﯽ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻣﻦ رواﯾﮥ اﻟﻤﻨﺼﻮر و ﻋﺪم اﻟﻌﻤﻞ ﺑﻬﺎ اﻧّﻪ ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﻓﯽ أﮐﺜﺮ ﻣﺠﺎﻟﺴﻪ‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ أﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس‪ ،‬ﻗﺎل‪:‬‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺄﺧﺮ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ ‪.‬‬
‫أﻣﺎ ﺳـﻬﺎرﻧﭙﻮري‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذّر‪ -‬رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‪ -‬آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در »ﻣﺮاﻓﺾ« در ﺑﯿﺎن أﺣﺎدﯾﺚ‬‫وارده در ﺷﺄن أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر أﻧّﻪ ﻗـﺎل و ﻫﻮ آﺧـﺬ ﺑﺒﺎب اﻟﮑﻌﺒـﮥ‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ :‬أﻻ! إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ‬‫رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪ ،‬رواه أﺣﻤﺪ‪.‬‬‫ﮔﻔﺖ أﺑﻮ ذر و ﺣﺎل آﻧﮑﻪ وي ﮔﯿﺮﻧﺪه ﺑﻮد در ﮐﻌﺒﻪ را‪ :‬ﺷﻨﯿﺪم ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺧﺪا ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ را ﻣﯽﮔﻔﺖ‪ :‬آﮔﺎه ﺑﺎﺷﯿﺪ ﺣﺎل و داﺳﺘﺎن‬‫أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻣﻦ در ﻣﯿﺎن ﺷـﻤﺎ ﻣﺜﻞ ﺣﺎل و داﺳﺘﺎن ﮐﺸﺘﯽ ﻧﻮﺣﺴﺖ‪ ،‬ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺳﻮار ﺷﻮد ﮐﺸﺘﯽ ﻧﻮح را رﺳﺘﮕﺎر ﺷﺪ‪ ،‬و ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﺎز ﻣﺎﻧﺪ و‬‫ﺳﻮار ﻧﺸﺪ ﻫﻼك ﮔﺸﺖ‪ .‬رواﯾﺖ ﮐﺮد اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را أﺣﻤﺪ[‪.‬‬‫أﻣﺎ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪ ﺧﺎن ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در »ﻧﺰل اﻷﺑﺮار ﺑﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪951 :‬‬‫ﺻّﺢ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻻﻃﻬﺎر« ﮐﻪ در آن اﻟﺘﺰام اﯾﺮاد أﺣﺎدﯾﺚ ﺻﺤﯿﺤﻪ ﻧﻤﻮده آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و أﺧﺮج أﺣﻤـﺪ و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ أﺑﯽ ذر )رض( أﻧّﻪ ﻗﺎل و ﻫﻮ آﺧـﺬ ﺑﺒﺎب اﻟﮑﻌﺒﮥ‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪:‬‬‫أﻻ! إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪.‬‬‫و ﻓﯽ رواﯾﮥ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﻟﺤﺎﮐﻢ‪ :‬ﻏﺮق‪ ،‬ﺑﺪل ﻫﻠﮏ‪ ،‬و ﻫﻮ ﻋﻨﺪ اﻟﺒّﺰار ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در »ﻣﻔﺘﺎح اﻟّﻨﺠﺎ« ﺑﻄﺮق ﻋﺪﯾﺪه آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻓﺼﻞ ﺛﺎﻧﯽ ﺑﺎب اّول ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و أﺧﺮج اﻹﻣـﺎم أﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ أﺣﻤـﺪ اﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒـﻞ اﻟّﺸـ ﯿﺒﺎﻧﯽ اﻟﻤﺮوزّي اﻟﺒﻐـﺪادّي ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه و اﻹﻣـﺎم أﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ‬‫اﻟﻄﺒﺮّي ﻓﯽ »ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻵﺛـﺎر« و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ »اﻟﻤﺴـﺘﺪرك« ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر‪ -‬رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ -‬أﻧّﻪ ﻗﺎل و ﻫﻮ آﺧـﺬ ﺑﺒﺎب اﻟﮑﻌﺒـﮥ‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒﯽ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬أﻻ إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 51‬از ‪193‬‬‫و ﻋﻨـﺪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻋﻨﻪ‪ :‬ﻣﺜـﻞ أﻫـﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻗﻮم ﻧﻮح‪ ،‬ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ و ﻣﺜﻞ‬‫ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ‪.‬‬‫و أﺧﺮج اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ اﻟﺒّﺰار اﻟﺒﺼـﺮّي ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫ذر‪ ،‬ﻗﺎﻟﻮا‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ )ص(‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﺪﺧﺸـﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﺻـﺪر »ﻣﻔﺘﺎح اﻟّﻨﺠﺎ« ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬أّﻣﺎ ﺑﻌـﺪ‪ ،‬ﻓﻼ ﯾﺨﻔﯽ أﻧّﻪ‬‫ﻟﯿﺲ ﻟﻨﺠﺎة اﻟﻌﻘﺒﯽ ذرﯾﻌﮥ أﻗﻮي ﻣﻦ ﻣﺤّﺒﮥ آل اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ‪ -‬ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺼـﻠﻮات ﻣﺎ ﻫﻮ اﻷزﮐﯽ و ﻣﻦ اﻟّﺘﺤّﯿﺎت ﻣﺎ ﻫﻮ اﻷﺻﻔﯽ‪ -‬ﻷّن ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و‬‫ﺟّﻞ أوﺟﺐ ﻣﺤّﺒﺘﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﮐّﻞ ﻣﺆﻣﻦ ﻣﺨﻠﺺ و ﻣﻮﻗﻦ ﺧﺎﻟﺺ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل‪ :‬ﻗُْﻞ ﻻ َأْﺳَﺌﻠُُﮑْﻢ َﻋَﻠﯿِْﻪ َأْﺟﺮًا ِإﻟﱠﺎ اﻟ َْﻤَﻮﱠدَة ﻓِﯽ اﻟ ُْﻘْﺮﺑﯽ‬‫‪ ،‬و أوﺻﯽ اﻟّﻨﺒﯽ )ص( ﻓﯿﻬﻢ ﮐّﻞ ﻣﺆﻣﻦ ﻣﻦ ﺟّﻦ و إﻧﺲ و ﻣﻠﮏ‪ ،‬و‬‫ﻗﺎل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ ‪.‬‬
‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪952 :‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﺻـﺪر »ﺗﺤﻔـﮥ اﻟﻤﺤّﺒﯿﻦ« ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم ﺛـﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬أّﻣﺎ ﺑﻌـﺪ‪ ،‬ﻓﻼ‬‫ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اوﻟﯽ اﻟّﻨﻬﯽ أّن ﻣﺤﺒﮥ آل اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و أﺻﺤﺎﺑﻪ ﺟﺰء ﻟﻺﯾﻤﺎن‪ ،‬و ﺗﻌﻈﯿﻢ ﻫﺆﻻء اﻟﮑﺮام رﮐﻦ ﻋﻈﯿﻢ ﻟﻼﯾﻘﺎن ﻓﺈﻧّﻪ‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﺣّﺚ ﻋﻠﯽ وﻻﺋﻬﻢ و دﻋﺎ ﺑﺎﻟﺨﯿﺒﮥ و اﻟﺨﺴﺎر ﻷﻋﺪاﺋﻬﻢ‪ ،‬ﺣﯿﺚ‬‫ﻗﺎل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ ‪.‬‬
‫أﻣﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺻـﺪر اﻟﻌﺎﻟﻢ‪ ،‬ﭘﺲ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ را ﺑﺮواﯾﺖ ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذّر و اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس و اﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ در »ﻣﻌﺎرج اﻟﻌﻠﯽ« آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در‬‫ﺗﺤﺖ آﯾﻪ راﺑﻌﻪ از آﯾﺎت ﻓﻀﺎﺋﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و أﺧﺮج أﺣﻤـﺪ و اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻋﻦ أﺑﯽ ذر و اﻟﺒّﺰار ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋـّﺒ ﺎس و اﺑﻦ اﻟّﺰﺑﯿﺮ أّن اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻗﺎل‪ :‬اّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ‬‫ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ ‪.‬‬
‫اﻣﺎ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟا ﻌﻤﺮي اﻟّﺪﻫﻠﻮي‪ ،‬واﻟﺪ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ‪ ،‬ﭘﺲ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ را در رﺳﺎﻟﻪ »ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺳﻨّﯿﻪ« آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر‪ ،‬ﻗﺎل و ﻫﻮ آﺧﺬ ﺑﺒﺎب اﻟﮑﻌﺒﮥ‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬أﻻ! إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ‬‫رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺑﻌﺾ أﺣﺎدﯾﺚ در ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻗـﺎل‪ :‬ﻣﺜـﻞ أﻫـﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜـﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و ﻣﺜﻞ ﺣﻄـﮥ ﻟﺒﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ‪ .‬أﺧﺮج اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻫـﺬه‬‫اﻷﺣﺎدﯾﺚ ﮐّﻠﻬﺎ ﻓﯽ »اﻟﻤﺴﺘﺪرك«[‪.‬‬‫و رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ را و اﻋﺘﻘﺎد او ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از اﻓﺎده ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺎ ﻫﻢ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫در رﺳﺎﻟﻪﯾﯽ ﮐﻪ در آن ﻋﻘﺎﺋـﺪ واﻟـﺪ ﺧﻮد ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ‪] :‬ﻓﺼﻞ دوم‪ .‬در ﺑﯿﺎن اﻋﺘﻘﺎد اﯾﺸﺎن در ﺟﻨﺎب ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺑﯿﺖ‪ -‬ﻋﻠﯽ‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺒﯿﺖ و ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟّﺴـ ﻼم‪ -‬ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﻋﺘﻘﺎد در ﺟﻨﺎب آن ﺣﻀـﺮات دو ﻣﺮﺗﺒﻪ دارد‪ .‬ﻣﺮﺗﺒﻪ اّول ﮐﻪ ﺑﺎﺗّﻔﺎق ﺷـﯿﻌﻪ و‬‫ﺳّﻨﯽ ﻻزم اﯾﻤﺎن و رﮐﻦ اﺳـﻼﻣﺴﺖ و ﻋﻮام و ﺧﻮاص در آن ﺷـﺮﯾﮏاﻧﺪ‪ ،‬اﮔﺮ ﺷﺨﺼـﯽ در آن ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻗﺼﻮر ﮐﻨـﺪ در ﺧﻮارج و ﻧﻮاﺻـﺐ‬‫ﻣﻌﺪود‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪953 :‬‬‫ﺷﻮد و از داﺋﺮه اﯾﻤـﺎن و اﺳـﻼم ﺑﯿﺮون رود‪ ،‬ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ذﻟـﮏ‪ ،‬و آن ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺤّﺒﺖ آن ﺣﻀـﺮات را ﻣﺜـﻞ اﯾﻤﺎن ﺑﻪ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ‬‫ﻓﺮض ﺷﻤﺎرد و ﻋﺪاوت آن ﺣﻀﺮات را ﻣﺜﻞ ﮐﻔﺮ ﺣﺮام اﻧﮕﺎرد و آن ﺣﻀﺮات را ﯾﻘﯿﻨﺎ از أﻫﻞ ﺑﻬﺸﺖ داﻧﺪ و ﺑﺘﻌﻈﯿﻢ و ﺗﻮﻗﯿﺮ ﭘﯿﺶ آﯾﺪ‪.‬‬‫و اﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ را ﺣﻀـﺮت اﯾﺸـﺎن در رﺳـﺎﻟﻪ »ﺣﺴﻦ اﻟﻌﻘﯿـﺪه« ﮐﻪ ﻋﻘﺎﺋـﺪ ﺧﻮد را در آن ﺟﻤﻊ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ و ﺧـﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻣﻼﺋﮏ و ﺟّﻦ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 52‬از ‪193‬‬‫اﻧﺲ را ﺑﺮ آن ﻋﻘﺎﺋﺪ ﺷﺎﻫﺪ ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ ﺑﯿﺎن ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺑﺎﯾﻦ ﻋﺒﺎرت‪ :‬و ﻧﺸﻬﺪ ﺑﺎﻟﺠّﻨﮥ و اﻟﺨﯿﺮ ﻟﻔﺎﻃﻤﮥ و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و‬‫ﻧﻮّﻗﺮﻫﻢ و ﻧﻌﺘﺮف ﺑﻌﻈﻢ ﻣﺤّﻠﻬﻢ ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم‪ .‬ﯾﻌﻨﯽ ﮔﻮاﻫﯽ ﻣﯽدﻫﯿﻢ ﺑﻪ ﺑﻬﺸﺖ و ﻧﯿﮑﯽ ﺑﺮاي ﻓـﺎﻃﻤﻪ زﻫﺮاء و ﺣﺴﻦ و ﺣﺴـﯿﻦ‪ -‬رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻬﻢ‪ -‬و ﺗـﻮﻗﯿﺮ و ﺗﻌﻈﯿﻢ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ اﯾﺸـﺎن را و اﻋـﺘﺮاف ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ ﺑﻪ ﺑﺰرﮔﯽ در اﺳـﻼم‪ .‬و ﻻـزم اﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ‪ ،‬اﻋﺘﻘـﺎد آﻧﺴﺖ ﮐﻪ دﺷـﻤﻨﺎن آن‬‫ﺟﻨﺎب را ﻣﺒﻐﻮض دارد‪ ،‬و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ را در ﻗﺼﯿﺪه »أﻃﯿﺐ اﻟّﻨﻐﻢ ﻓﯽ ﻣﺪح ﺳﯿﺪ اﻟﻌﺮب و اﻟﻌﺠﻢ« ﮐﻪ از ﻣﻨﻈﻮﻣﺎت اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ و ﺷﺮح ﻓﺎرﺳﯽ‬‫آن ﻗﺼﯿﺪه ﻫﻢ از ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ ﺑﺎﯾﻦ ﻋﺒﺎرت أدا ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬‫و آل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻻ زال أﻣﺮﻫﻢ ﻗﻮﯾﻤﺎ ﻋﻠﯽ إرﻏﺎم أﻧﻒ اﻟّﻨﻮاﺻﺐ‬‫ﯾﻌﻨﯽ أﻫـﻞ ﺑﯿﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺑـﺎد ﺣـﺎل اﯾﺸـﺎن راﺳﺖ و درﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺨﺎك آﻟﻮده ﮐﺮدن ﺑﯿﻨﯽ ﺟﻤﻌﯽ ﮐﻪ‬‫ﻋـﺪاوت أﻫﻞ ﺑﯿﺖ دارﻧﺪ‪ ،‬اﻧﺘﻬﯽ‪ .‬ﺑﻨﺪه ﺿـﻌﯿﻒ ﮔﻮﯾﺪ‪ :‬ﺧﺎك آﻟﻮده ﮐﺮدن ﺑﯿﻨﯽ در ﻣﺤﺎوره ﻋﺮب ﮐﻨﺎﯾﺖ از ﺧﻮاري و ذﻟّﺖ و ﻫﻼﮐﺴﺖ‪،‬‬‫و ﻧﻮاﺻﺐ ﻓﺮﻗﻪ را ﮔﻮﯾﻨـﺪ ﮐﻪ ﻋـﺪاوت أﻫﻞ ﺑﯿﺖ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ .‬ﭘﺲ درﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﻫﻢ إﻇﻬﺎر ﺗﻮﻟّﺎ اﺳﺖ ﺑﺠﻨﺎب ﺣﻀـﺮات و ﻫﻢ دﻋﺎي ﺑـﺪ و‬‫ﺗﺒّﺮاﺳﺖ از دﺷﻤﻨﺎن اﯾﺸﺎن‪.‬‬‫ﺿﻤﯿﻤﻪ اﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ اﻋﺘﻘﺎد آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﺎﻗﺐ آن ﺣﻀـﺮات را ﮐﻪ از روي أﺣﺎدﯾﺚ و آﯾﺎت ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ در ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺧﻮد رواﯾﺖ ﮐﻨﻨـﺪ‪ ،‬و اﯾﻦ‬‫ﻣﻌﻨﯽ را ﺑﻔﻀـﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺣﻀـﺮت اﯾﺸﺎن در ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺧﻮد ﺑﺤـّﺪي اﺳﺘﯿﻌﺎب ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﮐﻢ ﮐﺴـﯽ آن ﻣﻘﺪار درﯾﻦ ﺑﺎب ﺳـﻌﯽ و ﺟﻬﺪ‬‫ﮐﺮده ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬آن ﻫﻤﻪ را اﮔﺮ در اﯾﻨﺠﺎ ﻧﻘﻞ ﮐﻨﯿﻢ ﻣﺠﻠّﺪات ﻣﯽﺑﺎﯾﺪ ﭘﺮداﺧﺖ‪ ،‬و اﮔﺮ ﮐﺴـﯽ را اﺷﺘﯿﺎق اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﺘﺎب »إزاﻟﮥ اﻟﺨﻔﺎ«‬‫و دﯾﮕﺮ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﮐﺒﺎر اﯾﺸﺎن را ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﭼﯿﺰي ازﯾﻦ ﺑﺎب ﻫﻢ ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪954 :‬‬‫در ﮐﺘﺎب »ﻣﻘّﺪﻣﻪ ﺳـﻨّﯿﻪ« ﮐﻪ در ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻨّﻮره ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ :‬و ﻧﺨﺘﻢ اﻟّﺮﺳﺎﻟﮥ ﺑﺎﻟﺨﺎﺗﻤﮥ اﻟﺤﺴﻨﮥ ذﮐﺮ ﻣﻨﺎﻗﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ رﺿﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ‪ .‬ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﺧﺘﻢ ﮐﻨﯿﻢ اﯾﻦ رﺳـﺎﻟﻪ ﺑﺨـﺎﺗﻤﻪ ﻧﯿـﮏ ﮐﻪ ذﮐﺮ ﻣﻨـﺎﻗﺐ أﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﺳﺖ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ‪ .‬ﺑﻌـﺪ از آن ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﯾﻦ‬‫ﺣﻀـﺮات را ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺗﻤﺎم ﺑﯿﺎن ﮐﺮدهاﻧـﺪ‪ ،‬از آن ﺟﻤﻠﻪ آﯾﻪ ﺗﻄﻬﯿﺮ را از روي أﺣﺎدﯾﺚ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ در ﺣّﻖ اﯾﻦ ﭘﻨﺞ ﺗﻦ ﭘﺎك ﻧﺎزل‬‫ﺷـﺪه و ﮔﻔﺘﻪاﻧـﺪ ﮐﻪ ﻣﺮاد از رﺟﺲ ﮔﻨـﺎه و ﺷـﺮﮐﺴﺖ و اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات از ﮔﻨﺎه و ﺷـﺮك ﭘﺎك ﺑﻮدﻧـﺪ‪ ،‬و از آن ﺟﻤﻠﻪ آﯾﻪ ﻣﺒﺎﻫﻠﻪ و دﯾﮕﺮ‬‫آﯾﺎت را در ﺣّﻖ آن ﺣﻀﺮات اﻋﺘﻘﺎد ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬و‬‫ﺣﺪﯾﺚ »إﻧّﯽ ﺗﺎرك ﻓﯿﮑﻢ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ«‬‫و ﺣﺪﯾﺚ »أﻧﺎ ﺣﺮب ﻟﻤﻦ ﺣﺎرﺑﻬﻢ و ﺳﻠﻢ ﻟﻤﻦ ﺳﺎﻟﻤﻬﻢ«‬‫و ﺣﺪﯾﺚ »أﻻ إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ«‬‫و أﺣﺎدﯾﺚ دﯾﮕﺮ را در ﺷﺎن اﯾﻦ ﺣﻀﺮات رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ[‪.‬‬‫أﻣﺎ ﺣﻔﻨﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در »ﺣﺎﺷﯿﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ« ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬‬‫ﻗﻮﻟﻪ »ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ«‬‫إﻟﺦ‪ ،‬أي ﻣﻦ رﮐﺐ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻧﺠﺎ‪ ،‬إﻟﺦ‪ ،‬ﻓﮑﺬﻟﮏ ﻣﻦ ﺗﻤّﺴﮏ ﺑﺄﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻧﺠﺎ‪ ،‬ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻻﻗﺘﺪاء ﺑﻬﻢ إن ﮐﺎﻧﻮا ﻋﻠﻤﺎء‪،‬‬‫و إﻟّﺎ ﻓﺒﻤﻌﻨﯽ اﻋﺘﻘﺎدﻫﻢ و اﺣﺘﺮاﻣﻬﻢ و ﻣﺤّﺒﺘﻬﻢ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﺣﻔﻨﯽ در »ﺣﺎﺷﯿﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻗﻮﻟﻪ‪ :‬ﻏﺮق‪ ،‬ﻣﻦ ﺑﺎب ﺗﻌﺐ‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﻓﯽ »اﻟﻤﺼﺒﺎح« ﻓﯿﻨﺒﻐﯽ اﺣﺘﺮاﻣﻬﻢ و اﻻﻗﺘﺪاء ﺑﻌﻠﻤﺎﺋﻬﻢ ‪.‬‬
‫اﻣﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻷﻣﯿﺮ اﻟـّﺼ ﻨﻌﺎﻧﯽ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در »روﺿﻪ ﻧﺪّﯾﻪ« ﺑﺮواﯾﺎت ﻋﺪﯾﺪه از ﮐﺘﺐ أﻋﻼم ﺧﻮد ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده‪،‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‪:‬‬‫ﻓﻐﺪت ﻋﺘﺮﺗﻪ ﻣﻦ أﺟﻠﻬﺎ ﻋﺘﺮة اﻟﻤﺨﺘﺎر ﻧّﺼﺎ ﻧﺒﻮّﯾﺎ‬‫ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﻫﻢ اﻟّﺴﻔﯿﻨﮥ اﻟﻤﺸﺎر إﻟﯿﻬﺎ ﻓﯿﻤﺎ أﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ ﻣﺴﺘﺪرﮐﻪ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 53‬از ‪193‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ذّر اﻟﻐﻔﺎري‪ -‬رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ -‬ﻋﻨﻪ )ﺻﻠﻌﻢ(‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪.‬‬‫و أﺧﺮج اﻟﻤّﻠﺎ ﻓﯽ ﺳﯿﺮﺗﻪ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﺴﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪.‬‬‫و أﺧﺮج‬‫وﺟﻮه دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم »‪ 21‬وﺟﻪ«‬‫و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﺮ ﻃﺮق ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ و ﺷﻮاﻫﺪ آن آﮔﺎﻫﯽ ﯾﺎﻓﺘﯽ‪ ،‬ﭘﺲ ﺑﺪاﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ أﻫﻞ‬‫ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم دارد‪.‬‬‫وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ وﺟﻮب اﺗّﺒﺎع أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق‪ ،‬و وﺟﻮب اﺗّﺒﺎع ﻋﻠﯽ اﻹﻃﻼق ﺑﻌﺪ‬‫ﺧـﺪا و رﺳﻮل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺑﺮاي اﺣـﺪي ﺟﺰ اﻣـﺎم زﻣـﺎﻧﻪ و ﺧﻠﯿﻔﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺛﺎﺑﺖ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﻓﯽ أدﻟّﮥ‬‫دﻻﻟﮥ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻄﻠﻮب‪ ،‬و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻬﺎدي ﻟﻌﺒﺎده إﻟﯽ اﻟّﻠﻘﻢ اﻟﻤﻠﺤﻮب‪ .‬و آﻧﭽﻪ ﺷﻬﺎب اﻟّﺪﯾﻦ دوﻟﺖآﺑﺎدي در »ﻫﺪاﯾﺖ اﻟّﺴﻌﺪا« از‬‫ﮐﺘـﺎب »ﺗﺸـﺮﯾﺢ« در ﺷـﺮح ﻣﻄـﺎﻟﺐ ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده و ﺳﺎﺑﻘـﺎ آن را ﺷـﻨﯿﺪي‪ ،‬درﯾﻦ ﻣﻘـﺎم ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻮّﺟﻪ أرﺑﺎب أﻓﻬﺎم و ﻻﺋﻖ ﻏﻮر‬‫أﺻـﺤﺎب اﺣﻼـﻣﺴﺖ‪ ،‬و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ آﻧﭽﻪ ﻋﺠﯿﻠﯽ در »ذﺧﯿﺮة اﻟﻤـﺂل« آورده و در آﺧﺮ ﻋﺒـﺎرات او ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﻣـﺬﮐﻮر ﮔﺸـﺘﻪ ﻣـﻮﺟﺐ ﮐﻤـﺎل‬‫اﻧﺒﺴﺎط ﺧﻮاﻃﺮ ﻧﺎﻇﺮﯾﻦ ﺑﺎ اﯾﻘﺎن و ﻣﻤﻌﻨﯿﻦ ﺑﺎ اﯾﻤﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﻷّن ﻓﯿﻪ إﺛﺒﺎت اﻟّﺰﻋﺎﻣﮥ و اﻻﻣﺎﻣﮥ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ ﺑﻠﯿﻎ ﺗﻬﺘّﺰ ﻟﻪ ﻃﺒﺎع ذوي اﻟّﺴـ ﻼﻣﮥ و‬‫اﻻﺳﺘﻘﺎﻣﮥ‪.‬‬‫وﺟﻪ دوم آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ اﺗّﺒﺎع اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﻣﻮﺟﺐ ﻧﺠﺎﺗﺴﺖ‪ ،‬و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﺰد‬‫ﮐﺴـﯽ ﮐـﻪ أدﻧﯽ ﺑﺼـﯿﺮﺗﯽ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ دﻟﯿـﻞ ﻋﺼـﻤﺖ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬و ﻋﺼـﻤﺖ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑﻼـ ﺷـﺒﻬﻪ ﻣـﻮﺟﺐ اﻣـﺎﻣﺖ و‬‫ﺧﻼﻓﺘﺸﺎﻧﺴﺖ‪ ،‬و ﻣﺠّﻮز ﺗﻘّﺪم ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺼﻮم ﺑﺮ ﻣﻌﺼﻮم ﻧﺰد أرﺑﺎب ﻋﻘﻮل و ﺣﻠﻮم ﻧﻬﺎﯾﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪976 :‬‬‫ﻣﺪﺣﻮر و ﻣﻠﻮم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ .‬و اﮔﺮ ﭼﻪ دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﻧﺠﺎت ﺑﻮدن اﺗّﺒﺎع اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم أﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟّﺸﻤﺲ و أﺑﯿﻦ ﻣﻦ‬‫اﻷﻣﺴـﺴﺖ و ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺎ ﻫﻢ ﻃﻮﻋﺎ و ﮐﺮﻫﺎ اﻋﺘﺮاف ﺑﺂن دارد‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ را ﺑﻐﺮض ﻣﺰﯾـﺪ إﻓﺤﺎم ﺧﺼﺎم از ﮐﻠﻤﺎت‬‫دﯾﮕﺮ ﻋﻠﻤﺎي أﻋﻼم ﺳّﻨّﯿﻪ ﻫﻢ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ‪.‬‬‫واﺣـﺪي در »ﺗﻔﺴـﯿﺮ« ﺧﻮد ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ﻧﻘـﻞ ﻋﻨﻪ آورده‪] :‬اﻧﻈﺮ ﮐﯿﻒ دﻋـﺎ اﻟﺨﻠﻖ إﻟﯽ اﻟّﻨﺴﺐ اﻟﯽ وﻻﺋﻬﻢ و اﻟّﺴـ ﯿﺮ ﺗﺤﺖ ﻟﻮاﺋﻬﻢ ﺑﻀـﺮب ﻣﺜﻠﻬﻢ‬‫ﺑﺴـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺟﻌﻞ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻵﺧﺮة ﻣﻦ ﻣﺨﺎوف اﻷﺧﻄﺎر و أﻫﻮال اﻟّﻨﺎر ﮐﺎﻟﺒﺤﺮ اﻟّـﺬي ﻟـّﺞ ﺑﺮاﮐﺒﻪ ﻓﯿﻮرده ﻣﺸﺎرع اﻟﻤﻨّﯿﮥ و ﯾﻔﯿﺾ‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﺳـﺠﺎل اﻟﺒﻠّﯿﮥ‪ ،‬و ﺟﻌﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﺳﺒﺐ اﻟﺨﻼص ﻣﻦ ﻣﺨﺎوﻓﻪ و اﻟّﻨﺠﺎة ﻣﻦ ﻣﺘﺄﻟّﻔﻪ‪ ،‬و ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﻌﺒﺮ اﻟﺒﺤﺮ اﻟﻬّﯿﺎج ﻋﻨﺪ‬‫ﺗﻼﻃﻢ اﻷﻣﻮاج إﻟّﺎ ﺑﺎﻟّﺴـ ﻔﯿﻨﮥ‪ ،‬ﮐﺬﻟﮏ ﻻ ﯾﺄﻣﻦ ﻧﻔﺦ اﻟﺠﺤﯿﻢ و ﻻ ﯾﻔﻮز ﺑﺪار اﻟّﻨﻌﯿﻢ إﻟّﺎ ﻣﻦ ﺗﻮﻟّﯽ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﻟﺮﺳﻮل ﺻﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫و ﺗﺨّﻠﯽ ﻟﻬﻢ وّده و ﻧﺼـﯿﺤﺘﻪ و أّﮐﺪ ﻓﯽ ﻣﻮاﻻﺗﻬﻢ ﻋﻘﯿﺪﺗﻪ ﻓﺈّن اﻟّﺬﯾﻦ ﺗﺨﻠﻔﻮا ﻋﻦ ﺗﻠﮏ اﻟﺴﻔﯿﻨﮥ آﻟﻮا ﺷّﺮ ﻣﺂل و ﺧﺮﺟﻮا ﻣﻦ اﻟّﺪﻧﯿﺎ إﻟﯽ أﻧﮑﺎل‬‫و ﺟﺤﯿﻢ ذات أﻏﻼل‪ ،‬و ﮐﻤﺎ ﺿﺮب ﻣﺜﻠﻬﻢ ﺑﺴﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻗﺮﻧﻬﻢ ﺑﮑﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﺠﻌﻠﻬﻢ ]‪ [1‬ﺛﺎﻧﯽ اﻟﮑﺘﺎب و ﺷﻔﻊ اﻟﺘﺰﯾﻞ ‪.‬‬
‫و ﻋﺎﺻـﻤﯽ در »زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ« ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻣﻌﻨﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻨـﺪﻧﺎ‪ :‬ﻣﻦ أﺣّﺐ أﻫـﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﺑﻘﻠﺒﻪ و أﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺑﻠﺴﺎﻧﻪ و‬‫اﻗﺘـﺪي ﺑﻬﻢ ﻓﯽ أﻗﻮاﻟﻬﻢ و ﻻـ ﯾﺰﯾـﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ذﮐﺮ ﻣﻦ ﻣﻘﺎﻟﻬﻢ ﻓﻘـﺪ ﻧﺠﺎ ﻣﻦ اﻟﺒﺪﻋـﮥ و اﻟّﺘﻐﺎل و ﻣﻦ زاد ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻮه و ﻧﺴـﺒﻬﻢ اﻟﯽ ﺧﻼف ﻣﺎ‬‫ﻧﺴﺒﻮا إﻟﯿﻪ أﻧﻔﺴﻬﻢ ﻓﻘﺪ ﻫﻠﮏ إذ ﻟﻢ ﯾﺮض ﺑﻬﻢ ﻗﺪوة و إﻣﺎﻣﺎ و ﻟﻢ ﯾﻘﺘﺪ ﺑﻬﻢ ﺷﺮﻓﺎ و اﺣﺘﺮاﻣﺎ ﮐﺎﻟّﺮاﻓﻀﮥ و اﻟّﻨﺎﺻﺒﮥ![‪.‬‬‫و ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺧﺒﯿﺮ ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﻌـﺪ اﻗﺮار ﺑﺤﻖ ﺑﺴﻮي ﺑﺎﻃﻞ ﻃﻔﺮه زده و در آﺧﺮ آن ﻣﺘﻌﻠّﻖ ﺑﺄﻫﻞ ﺣّﻖ ﺗﻔّﻮه‬‫ﻧﻤﻮده ﻣﺼـﺪاق ﻣﺜـﻞ »ذّﻣﺘﻨﯽ ﺑـﺪاﺋﻬﺎ و اﻧﺴـﻠّﺖ« ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﮐـﺎر أﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم اﻓﺘﺮا‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و در ﻧﺴـﺒﺖ اﯾﺸـﺎن ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺧﻼـف واﻗﻊ ﻣﯽﺷﻮﻧـﺪ‪ .‬اﻣـﺎ أﻫﻞ ﺣﻖ ﭘﺲ ﺳﺎﺣﺖ ﻋﻠﯿﺎﯾﺸﺎن از وﺻـﻤﺖ اﯾﻦ ﺗﻬﻤﺖ ﺑﺎﻻﺗﺮﺳﺖ‪ ،‬و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 54‬از ‪193‬‬‫اﯾﺸﺎن ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺳﺮ ﻣﻮ از ارﺷﺎدات ]‪ [1‬ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺬﻟﮏ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ‪.12 .‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪977 :‬‬‫أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﺗﺠﺎوز ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬و ﻣﻦ اّدﻋﯽ ﺧﻼف ذﻟﮏ ﻓﻠﯿﺄت ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺒﺮﻫﺎن و أﻧّﯽ ﻟﻪ ذﻟﮏ و أﯾﻦ إﻟﯽ آﺧﺮ اﻟﺰﻣﺎن؟!‪.‬‬‫و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺳﻤﻬﻮدي در »ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ« در ﺑﯿﺎن ﺗﻨﺒﯿﻬﺎت ذﮐﺮ ﺧﺎﻣﺲ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫] ﺛ ﺎ ﻧﯿ ﻬ ﺎ‪،‬‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻗﻮﻣﻪ‪ ،‬اﻟﺤﺪﯾﺚ‪.‬‬‫و وﺟﻬﻪ أّن اﻟّﻨﺠﺎة ﺛﺒﺘﺖ ﻷﻫﻞ اﻟّﺴـ ﻔﯿﻨﮥ ﻣﻦ ﻗﻮم ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و ﻗﺪ ﺳـﺒﻖ ﻓﯽ اﻟّﺬﮐﺮ ﻗﺒﻠﻪ ﻓﯽ ﺣّﺜﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻟّﺘﻤّﺴﮏ‬‫ﺑﺎﻟّﺜﻘﻠﯿﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﺘﺮﺗﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ‪ :‬ﻓﺈﻧّﻬﻤﺎ ﻟﻦ ﯾﻔﺘﺮﻗﺎ ﺣّﺘﯽ ﯾﺮدا ﻋﻠّﯽ اﻟﺤﻮض‪،‬‬‫و ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﻄﺮق‪ :‬ﻧّﺒﺄﻧﯽ اﻟّﻠﻄﯿﻒ اﻟﺨﺒﯿﺮ‪،‬‬‫ﻓﺄﺛﺒﺖ ﻟﻬﻢ ﺑﺬﻟﮏ اﻟّﻨﺠﺎة و ﺟﻌﻠﻬﻢ وﺻـﻠﮥ إﻟﯿﻬﺎ‪ ،‬ﻓﺘّﻢ اﻟّﺘﻤّﺴﮏ اﻟﻤﺬﮐﻮر‪ ،‬و ﻣﺤّﺼﻠﻪ اﻟﺤّﺚ ﻋﻠﯽ اﻟّﺘﻌّﻠﻖ ﺑﺤﺒﻠﻬﻢ و و ﺣّﺒﻬﻢ و إﻋﻈﺎﻣﻬﻢ ﺷﮑﺮا‬‫ﻟﻨﻌﻤـﮥ ﻣﺸـّﺮﻓﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ و اﻷﺧـﺬ ﺑﻬﺪي ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﻢ و ﻣﺤﺎﺳﻦ أﺧﻼﻗﻬﻢ و ﺷـﯿﻤﻬﻢ‪ ،‬ﻓﻤﻦ أﺧﺬ ﺑﺬﻟﮏ ﻧﺠﺎ ﻣﻦ ﻇﻠﻤﺎت‬‫اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﮥ و أّدي ﺷﮑﺮ اﻟّﻨﻌﻤﮥ اﻟﻮاﻓﺮة و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻪ ﻏﺮق ﻓﯽ ﺑﺤﺎر اﻟﮑﻔﺮان و ﺗﯿﺎر اﻟﻄﻐﯿﺎن ﻓﺎﺳﺘﻮﺟﺐ اﻟّﻨﯿﺮان ‪.‬‬
‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻫﯿﺘﻤﯽ ﻣﮑﯽ در »ﺻﻮاﻋﻖ« ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و وﺟﻪ ﺗﺸﺒﯿﻬﻬﻢ ﺑﺎﻟّﺴـ ﻔﯿﻨﮥ ﻓﯿﻤﺎ ﻣّﺮ أّن ﻣﻦ أﺣّﺒﻬﻢ و ﻋّﻈﻤﻬﻢ ﺷـﮑﺮا‬‫ﻟﻨﻌﻤﮥ ﻣﺸـّﺮﻓﻬﻢ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و أﺧﺬ ﺑﻬﺪي ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﻢ ﻧﺠﺎ ﻣﻦ ﻇﻠﻤﮥ اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﺎت و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻦ ذﻟﮏ ﻏﺮق ﻓﯽ ﺑﺤﺮ ﮐﻔﺮ اﻟّﻨﻌﻢ و‬‫ﻫﻠﮏ ﻓﯽ ﻣﻔﺎوز )ﺗﯿﺎر‪ .‬ظ( اﻟﻄﻐﯿﺎن ‪.‬‬
‫وﺟﻪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ أﻓﻀـﻠّﯿﺖ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺮ ﻗﺎﻃﺒﻪ ﺧﻼﺋﻖ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ ﺳﻮاي اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات‬‫ﮐﺴـﯽ دﯾﮕﺮ‪ -‬ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬أﻓﻀﻞ ﻣﯽﺑﻮد ﻻﺑـّﺪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻫﻤﺎن ﮐﺲ را ﺷﺒﯿﻪ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﻧﻮح ﻗﺮار داده‬‫اّﻣﺖ را ﺑﺮ اﺗّﺒـﺎع و اﻃـﺎﻋﺖ او آﻣﺎده ﻣﯽﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ‪ .‬و دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮ أﻓﻀـﻠّﯿﺖ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم اﮔﺮ ﭼﻪ ﮐﺎﻟّﻨﻮر ﻓﯽ‬‫اﻟﻈﻼـم ﺧﻮد ﻇـﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ اﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﮐﻠﻤﺎت ﺳﺎﺑﻘﻪ أﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﺳـﻨّﯿﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﻈﻬﺮ و ﻣﺒّﯿﻦ آﻧﺴﺖ‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺎﻇﺮ اﻟﺒﺼـﯿﺮ‪َ ،‬و ﻻ‬‫ﯾَُﻨﱢﺒﺌَُﮏ ﻣِﺜُْﻞ َﺧﺒِﯿٍﺮ‬‫‪.‬‬‫وﺟﻪ ﭼﻬـﺎرم آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ دﻻـﻟﺖ دارد ﺑﺮ وﺟـﻮب ﻣﺤّﺒﺖ أﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼـق‪ ،‬و وﺟـﻮب ﻣﺤّﺒﺖ ﻋﻠﯽ‬‫اﻹﻃﻼق‪ -‬ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﻓﯽ ﻣﺠّﻠﺪ آﯾﮥ اﻟﻤﻮّدة‪ -‬دﻟﯿﻞ وﺟﻮب اﻃﺎﻋﺖ و ﻋﺼﻤﺖ و أﻓﻀﻠﯿﺖ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات اﺳﺖ و اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﺴﺘﻠﺰم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪978 :‬‬‫اﻣﺎﻣﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﻣّﺮ ﻏﯿﺮ ﻣّﺮة‪.‬‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻣﺤﺒﺖ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﺳﺒﺐ ﻧﺠﺎﺗﺴﺖ‪ ،‬و در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺴـﺘﻠﺰم ﻋﺼـﻤﺖ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ‪ -‬ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬ازﯾﻦ ﺣﻀـﺮات أﻣﺮي ﺧﻼف رﺿﺎي رّب اﻷرﺑﺎب ﺑﻈﻬﻮر رﺳـﺪ‬‫ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺤّﺒﺘﺸﺎن ﺟﺎﺋﺰ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ ﺳـﺒﺐ ﻧﺠﺎت در دﻧﯿﺎ و آﺧﺮت ﺷﻮد! و ﻫﺬا ﻓﯽ اﻟﻮﺿﻮح و اﻟﻈﻬﻮر ﮐﺎﻟّﻨﻮر ﻋﻠﯽ ﺷﺎﻫﻖ‬‫اﻟﻄﻮر‪ ،‬و ﻫﺮ ﮔﺎه ﻋﺼﻤﺖ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ در اﻣﺎﻣﺘﺸﺎن رﯾﺒﯽ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ‪.‬‬‫وﺟﻪ ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ ﮐﻔﺮ و ﺿﻼل ﻣﺘﺨّﻠﻔﯿﻦ از اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم‪ ،‬و ﺗﺨّﻠﻒ ﺣﻀﺮات ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ و‬‫أﺣﺰاﺑﺸﺎن از أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم أﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟّﺸـ ﻤﺲ و أﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴـﺴﺖ‪ ،‬و ﻟﻘﺪ أﺛﺒﺘﻪ ﻋﻠﻤﺎﺋﻨﺎ اﻷﻋﻼم‪ -‬أﺣّﻠﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ دار اﻟّﺴـ ﻼم‪ -‬ﻓﯽ‬‫ﮐﺘﺐ اﻟﮑﻼـم‪ ،‬ﺑﺤﯿﺚ ﻻـ ﯾﺮﺗﺎب ﻓﯿﻪ أوﻟﻮ اﻷﺣﻼم‪ ،‬ﭘﺲ ﺧﻼﻓﺘﺸﺎن ﺑﺴـﺒﺐ اﯾﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻓﺎﺳـﺪ و ﺑﺎﻃﻞ ﮔﺮدﯾـﺪ و ﺑﻌـﺪﺷﺎن ازﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻋﻠﯿﺎ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 55‬از ‪193‬‬‫ﻣﻨﺰﻟﺖ ﮐﺒﺮي ﺑﺤﺪ ﺗﺤّﻘﻖ و ﺛﺒﻮت رﺳـﯿﺪ‪ ،‬و ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﮐﯿﺴﺖ ﮐﻪ در وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر ﺧﻼﻓﺖ ﺑﻼ ﻓﺼﻞ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم‬‫ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷّﮏ و ارﺗﯿﺎب داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و از آﻓﺘﺎب اﻣﺎﻣﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻣﺜﻞ ﺧّﻔﺎش إﻋﺮاض ﻧﻤﻮده ﺧﺎك ﻣﺬﻟّﺖ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺧﻮد ﭘﺎﺷﺪ؟! وﺟﻪ‬‫ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ دﻻـﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻧﻔﻮس ﻗﺪﺳـّﯿﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﻧﻮح ﻣﻤّﯿﺰ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺆﻣﻦ و اﻟﮑﺎﻓﺮ‬‫ﻫﺴـﺘﻨﺪ‪ .‬و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﻢ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻣﻮﺟﺐ رﯾـﺎﺳﺖ ﻋـﺎّﻣﻪ و اﻣـﺎرت ﺗﺎّﻣﻪ اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﺗﻤﯿﯿﺰ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺆﻣﻦ و اﻟﮑﺎﻓﺮ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ‬‫ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻋﻈﻤﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺼﻮم داراي آن ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ‪.‬‬‫وﺟﻪ ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﺑﻘﺎي إﻣﺎم ﻣﻌﺼﻮم از ﻧﻔﻮس ﻗﺪﺳّﯿﻪ ﺣﻀﺮات أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم إﻟﯽ ﯾﻮم‬‫اﻟﻘﯿﺎﻣـﮥ ﻻـزم اﺳﺖ ﺗـﺎ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺑﺮاي اّﻣﺖ ﻃﺒﻘـﮥ ﺑﻌـﺪ ﻃﺒﻘﻪ رﮐﻮب ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﻣﻨﺠﯿﻪ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺷـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﻨﺤﻮي ﮐﻪ دﻟﯿـﻞ ﺣﻘّﯿﺖ‬‫ﻣﺬﻫﺐ أﻫﻞ ﺣﻖ و ﺑﻄﻼن ﻣﺬﻫﺐ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ اﺳﺖ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﻪ ﺑﯿﺎن ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬‫وﺟﻪ ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ را در ﺿﻤﻦ ﺳﯿﺎق ﻃﻮﻻﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪979 :‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ »إﻧّﯽ ﺗﺎرك ﻓﯿﮑﻢ«‬‫ﮐﻪ ﻫﺮ ﻫﺮ ﺟﻤﻠﻪ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﺮ ﻫﺮ ﮐﻠﻤﻪ آن ﻧﻮر ﺑﺼﯿﺮت ﺑﺮاي أﻫﻞ اﯾﻤﺎن ﻣﯽاﻓﺰاﯾﺪ و روي ﺷﺎﻫﺪ ﺣﻖ را ﺑﺄﻧﻮاع زﯾﺐ و زﯾﻨﺖ اﻟﯽ أﻗﺼﯽ اﻟﻐﺎﯾﻪ‬‫ﻣﯽآراﯾـﺪ‪ ،‬ﺑﻨﺤﻮي ﺑﯿﺎن ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ آن در دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﻫﺮﮔﺰ رﯾﺒﯽ ﻋﺎرض‬‫ﺧﻮاﻃﺮ ﻋﻘﻼ ﻧﻤﯽﺷﻮد و أﺻـﻼ ﺗﺸـﮑﯿﮑﯽ در ﺻّﺤﺖ اﺳﺘﺪﻻل أﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﺂن در ﻗﻠﻮب أﻟّﺒﺎ ﻓﺮو ﻧﻤﯽرود‪ ،‬اﻟﺤﺎل آن ارﺷﺎد ﻫﺪاﯾﺖ ﺑﻨﯿﺎد را‬‫ﺑﮕﻮش دل ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ و وﺿﻮح اﻣﺮ ﺣّﻖ را ﮐﺎﻟّﺼﺒﺢ اﻟﻤﺴﻔﺮ ﺑﭽﺸﻢ ﺑﺼﯿﺮت ﺑﺎﯾﺪ دﯾﺪ‪.‬‬‫أﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﻮارس اﻟّﺮازي در ﺻﺪر »أرﺑﻌﯿﻦ« ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم‪ -‬ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ‪-‬‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ ‪:‬‬‫]و ﻗﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ :‬إﻧّﯽ ﺗﺎرك ﻓﯿﮑﻢ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﺘﺮﺗﯽ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‪ ،‬ﻓﻬﻤﺎ ﺧﻠﯿﻔﺘﺎن ﺑﻌﺪي أﺣﺪﻫﻤﺎ أﮐﺒﺮ ﻣﻦ اﻵﺧﺮ ﺳـﺒﺐ‬‫ﻣﻮﺻﻮل ﻣﻦ ﻟا ّﺴﻤﺎء إﻟﯽ اﻻرض ﻓﺎن اﺳﺘﻤﺴﮑﺘﻢ ﺑﻬﻤﺎ ﻟﻦ ﺗﻀّﻠﻮا ﻓﺈﻧّﻬﻤﺎ ﻟﻦ ﯾﻔﺘﺮﻗﺎ ﺣّﺘﯽ ﯾﺮدا ﻋﻠّﯽ اﻟﺤﻮض ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ ﻓﻼ ﺗﺴﺒﻘﻮا أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‬‫ﺑـﺎﻟﻘﻮل ﻓﺘﻬﻠﮑﻮا و ﻻـ ﺗﻘﺼـﺮوا ﻋﻨﻬﻢ ﻓﺘـﺬﻫﺒﻮا ﻓـﺈّن ﻣﺜﻠﻬﻢ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ و ﻣﺜﻠﻬﻢ ﻓﯿﮑﻢ‬‫ﮐﻤﺜـﻞ ﺑﺎب ﺣﻄـﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ إﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ‪ .‬أﻻ! و إّن أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن اّﻣﺘﯽ ﻓﺎذا ذﻫﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﺟﺎء اّﻣﺘﯽ ﻣﺎ ﯾﻮﻋـﺪون‪ .‬أﻻ و إنّ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺼـﻤﻬﻢ ﻣﻦ اﻟـّﻀ ﻼﻟﮥ و ﻃّﻬﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﻔﻮاﺣﺶ و اﺻـﻄﻔﺎﻫﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻌـﺎﻟﻤﯿﻦ‪ .‬أﻻـ و إّن اﻟﱠﻠﻪ أوﺟﺐ ﻣﺤّﺒﺘﻬﻢ و أﻣﺮ ﺑﻤﻮّدﺗﻬﻢ‪ .‬أﻻ و إﻧّﻬﻢ‬‫اﻟّﺸﻬﺪاء ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺒﺎد ﻓﯽ اﻟّﺪﻧﯿﺎ و ﯾﻮم اﻟﻤﻌﺎد‪ .‬أﻻ و إﻧّﻬﻢ أﻫﻞ اﻟﻮﻻﯾﮥ اﻟّﺪاﻟّﻮن ﻋﻠﯽ ﻃﺮق اﻟﻬﺪاﯾﮥ‪.‬‬‫أﻻ و إّن اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺮض ﻟﻬﻢ اﻟّﻄﺎﻋـﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺮق و اﻟﺠﻤﺎﻋـﮥ‪ ،‬ﻓﻤﻦ ﺗﻤّﺴﮏ ﺑﻬﻢ ﺳـﻠﮏ و ﻣﻦ ﺣﺎّد ﻋﻨﻬﻢ ﻫﻠﮏ‪ .‬أﻻ و إّن اﻟﻌﺘﺮة اﻟﻬﺎدﯾـﮥ اﻟّﻄﯿﺒﯿﻦ‬‫دﻋﺎة اﻟّﺪﯾﻦ و أﺋّﻤﮥ اﻟﻤّﺘﻘﯿﻦ و ﺳﺎدة اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻗﺎدة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و أﻣﻨﺎء رّب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺮّﯾﮥ أﺟﻤﻌﯿﻦ‪ ،‬اﻟّﺬﯾﻦ ﻓّﺮﻗﻮا ﺑﯿﻦ اﻟﺸﮏ و اﻟﯿﻘﯿﻦ‬‫و ﺟﺎؤا ﺑﺎﻟﺤّﻖ اﻟﻤﺒﯿﻦ ‪.‬‬
‫وﺟﻪ دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻷﻃﯿﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ را در ﺑﻌﺾ ﻣﻮاﻗﻊ ﺑﺨﻄﺎب أﺻﺤﺎب ﺧﻮد ﺑﺴﯿﺎﻗﯽ‬‫ارﺷﺎد ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﻣﺎﻣﺖ أﺋﻤﻪ اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم را ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟّﻨﻬﺎر واﺿﺢ و آﺷﮑﺎر ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ و ﻣﺘﺒﻮع و ﻣﻄﺎع واﺟﺐ‬‫اﻟّﺘﻤﺴﮏ و اﻻﺗّﺒﺎع ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﻀﺮات را ﺑﻨﺺ ﺟﻠﯽ ﮐﻪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ أﺣﺴﻦ ﮐﻠﻤﺎت ﺑﻼﻏﺖ آﯾﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪980 :‬‬‫و أﺟﻤﻞ ﺟﻤﻼت ﺑﺮاﻋﺖ ﺳﻤﺎت ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﻤﻨّﺼﻪ ﺷﻬﻮد ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ‪.‬‬‫أﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ دﯾﻠﻤﯽ ﮐﻪ از أﺟّﻠﻪ ﻣﻌﺎرﯾﻒ ﺣّﻔﺎظ و أﮐﺎﺑﺮ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ أﯾﻘﺎظ ﺳـﻨّﯿﻪ اﺳﺖ‪ ،‬و ﺟﻼﻟﺖ ﺷﺄن و رﻓﻌﺖ ﻣﮑﺎن او‬‫ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات در ﻣﺠّﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ وﻻﯾﺖ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺟﻤﯿﻞ ﺷـﻨﯿﺪي و ﺑﮑﻤﺎل اﺳـﺘﻨﺎد و اﻋﺘﻤﺎد و اﺷـﺘﻬﺎر و اﻋﺘﺒﺎر او ﻧﺰدﺷﺎن ﺑﺨﻮﺑﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 56‬از ‪193‬‬‫وارﺳﯿﺪي‪ ،‬در ﮐﺘﺎب »ﻣﺴﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس« ﮐﻪ ﺑﻪ »ﻓﺮدوس ﮐﺒﯿﺮ« ﻧﯿﺰ ﻣﺴّﻤﯽ ﻣﯽﺷﻮد ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ آورده‪:‬‬‫]ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨـﺪري‪ ،‬ﻗـﺎل‪ :‬ﺻـّﻠﯽ ﺑﻨـﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺻـﻼة اﻻوﻟﯽ ﺛّﻢ أﻗﺒﻞ ﺑﻮﺟﻬﻪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻓﻘﺎل‪ :‬ﯾﺎ ﻣﻌﺎﺷـﺮ‬‫أﺻـﺤﺎﺑﯽ! إّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح و ﺑﺎب ﺣﻄـﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ إﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻓﺘﻤّﺴـ ﮑﻮا ﺑﺄﻫﻠﺒﯿﺘﯽ ﺑﻌـﺪي اﻷﺋّﻤـ ﮥ اﻟّﺮاﺷﺪﯾﻦ ﻣﻦ ذرّﯾﺘﯽ‬‫ﻓﺈﻧّﮑﻢ ﻟﻦ ﺗﻀّﻠﻮا أﺑﺪا‪ .‬ﻓﻘﯿﻞ‪ :‬ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ! ﮐﻢ اﻻﺋّﻤﮥ ﺑﻌﺪك؟ ﻗﺎل‪ :‬اﺛﻨﺎ‪ -‬ﻋﺸﺮ ﻣﻦ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‪ ،‬أو ﻗﺎل‪ :‬ﻣﻦ ﻋﺘﺮﺗﯽ ‪.‬‬
‫ازﯾﻦ رواﯾﺖ ﺳﺮاﺳـﺮ ﻫﺪاﯾﺖ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﺑﻌﺪ ﻧﻤﺎز ﺟﻤﺎﻋﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﻞ اﺟﺘﻤﺎع‬‫ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺑﻮد ﺑﺨﻄﺎب أﺻـﺤﺎب ﺧﻮد ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ‪ :‬أي ﮔﺮوه ﯾﺎران ﻣﻦ! ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﮐﻪ ﻣﺜﺎل أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻣﻦ در ﻣﯿﺎن ﺷـﻤﺎ ﻣﺜﺎل ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻧﻮح‬‫اﺳـﺖ و ﻣﺜـﺎل ﺑـﺎب ﺣﻄﻪ اﺳﺖ در ﺑﻨﯽ إﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﭘﺲ ﺗﻤّﺴـ ﮏ ﺑﻨﻤﺎﺋﯿـﺪ ﺑﺄﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪ از ﻣﻦ ﮐﻪ اﯾﺸـﺎن اﺋّﻤﻪ راﺷـﺪﯾﻦ از ذّرّﯾﺖ ﻣﻦ‬‫ﻫﺴـﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﮐﻪ ﺷـﻤﺎ در ﺣﺎل ﺗﻤﺴﮏ ﺑﺎﯾﺸﺎن ﻫﺮﮔﺰ ﮔﻤﺮاه ﻧﺨﻮاﻫﯿﺪ ﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﺄﺑﺪ‪ .‬و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﻌﺪ اﺳﺘﻤﺎع اﯾﻦ ارﺷﺎد ﻫﺪاﯾﺖ ﺑﻨﯿﺎد ﺑﻌﺾ‬‫ﺣﺎﺿـﺮﯾﻦ ﻋﺮض ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ! أﺋّﻤﻪ ﺑﻌﺪ ﺟﻨﺎب ﺷﻤﺎ ﭼﻘﺪر ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ؟ آن ﺟﻨﺎب در ﺟﻮاب ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ دوازده ﻧﻔﺮ از‬‫اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻣﻦ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪ ،‬ﯾﺎ آﻧﮑﻪ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ دوازده ﻧﻔﺮ از ﻋﺘﺮت ﻣﻦ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪.‬‬‫و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ أﺛﯿﺮ ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ را ﺑﺴﻮي ﺣﻖ ﻣﻨﯿﺮ رﻫﻨﻤﺎﺋﯽ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪:‬‬‫اول آﻧﮑﻪ درﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺑﺨﻄﺎب أﺻـﺤﺎب ﺧﻮد ﺑﻮدن أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﻟّﺴﻼم درﯾﺸﺎن ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﺣﻀﺮت ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﺒّﯿﻦ ﻧﻤﻮده‪.‬‬‫دوم آﻧﮑﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم را ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﻪ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮده‪.‬‬‫ﺳﻮم آﻧﮑﻪ أﺻﺤﺎب ﺧﻮد را ﺑﻌﺪ ﺧﻮد ﺣﮑﻢ ﺗﻤّﺴﮏ ﺑﺄﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم داده‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪981 :‬‬‫ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم را ﺑﻮﺻﻒ ﺟﻠﯿﻞ »أﺋّﻤﻪ راﺷﺪﯾﻦ« ﺳﺘﻮده‪.‬‬‫ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ در ﺻﻮرت ﺗﻤّﺴﮏ ﺑﺄﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم أﺻﺤﺎب ﺧﻮد را از ﺿﻼل و ﮔﻤﺮاﻫﯽ ﻣﺄﻣﻮن ﻓﺮﻣﻮده‪.‬‬‫ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﺑﻌـﺪ ﺳـﺆال ﺑﻌﺾ ﺳـﺎﺋﻠﯿﻦ از ﻋـﺪد أﺋّﻤﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ آن ﺟﻨـﺎب ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺷـﺪ ارﺷـﺎد ﮐﺮده ﮐﻪ اﯾﺸـﺎن دوازده ﻧﻔﺮ‬‫ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ از أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻣﻦ ﯾﺎ از ﻋﺘﺮت ﻣﻦ‪.‬‬‫و ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ اﯾﻦ ﺗﺼﺮﯾﺤﺎت ﺻﺮﯾﺤﻪ و ارﺷﺎدات ﻧﺼﯿﺤﻪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ از آن ﺑﺮاي واﺟﺐ اﻹﻃﺎﻋﮥ ﺑﻮدن أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﮐﺎﻓﯽ و‬‫واﻓﯽ اﺳﺖ ﻫﺮﮔﺰ ﮐﺎر ﻋﺎﻗﻠﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ أﺋّﻤﻪ اﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﺷّﮏ و رﯾﺐ آرد و ﻫّﻤﺖ ﺧﻮد‬‫ﺑﺮ ﻣﻌﺎﻧﺪت ﺣﻖ أﺑﻠﺞ و ﻣﻮازرت ﺑﺎﻃﻞ ﻟﺠﻠﺞ ﺑﺮﮔﻤﺎرد‪.‬‬‫وﺟﻪ ﯾـﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب‪ -‬ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣـﺎ ﻫﻤﺮ ﺳـﺤﺎب‪ -‬ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ را ﺑﻤﺨﺎﻃﺒﻪ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺄﺳـﻠﻮب ﺑـﺪﯾﻊ و ﺳـﯿﺎق رﻓﯿﻊ ﮐﻪ ﻫﺮ ﻫﺮ ﺟﻤﻠﻪ آن دﻟﯿـﻞ ﺳـﺎﻃﻊ و ﺑﺮﻫـﺎن ﻗـﺎﻃﻊ اﻣـﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ آن ﺟﻨﺎﺑﺴﺖ ﺑﯿﺎن ﻓﺮﻣﻮده‪ ،‬و ﺑﺮ‬‫ﻣﺨﺼﻮص ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺂﻧﺠﻨـﺎب و أﺋّﻤﻪ ﻃﺎﻫﺮﯾﻦ از أوﻻد آن ﺟﻨﺎب ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ أﺟﻤﻌﯿﻦ ﻧّﺺ ﺻـﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده‪ .‬و ﺑﻌﺪ‬‫ﻣﻼـﺣﻈﻪ آن ﮐـﺎر أﺣـﺪي از أﻫـﻞ ﻋﻘﻮل و أﺣﻼـم ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ أﺋّﻤﻪ اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﻟﺴﻼم ﻗﯿﻞ و ﻗﺎل ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬و ﻫﯿﭻ ﻣﺠﺎدﻟﯽ را ﺗﺎب آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺮﻓﯽ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ أﻫﻞ ﺣّﻖ درﯾﻦ ﺑﺎب آراﯾﺪ‪.‬‬‫ﻋﻼﻣﻪ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻘﻨﺪوزي در »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬‬‫أﺧﺮج اﻟﺤﻤﻮﯾﻨّﯽ ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ‪ :‬ﯾﺎ ﻋﻠﯽ! أﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﮑﻤﮥ و أﻧﺖ ﺑﺎﺑﻬﺎ و‬‫ﻟﻦ ﺗﺆﺗﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ إﻟّﺎ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻟﺒﺎب و ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ أﻧّﻪ ﯾﺤّﺒﻨﯽ و ﯾﺒﻐﻀﮏ ﻷﻧّﮏ ﻣّﻨﯽ و أﻧﺎ ﻣﻨﮏ‪ ،‬ﻟﺤﻤﮏ ﻣﻦ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﮏ ﻣﻦ دﻣﯽ‬‫و روﺣـﮏ ﻣﻦ روﺣﯽ و ﺳـﺮﯾﺮﺗﮏ ﻣﻦ ﺳـﺮﯾﺮﺗﯽ و ﻋﻼﻧﯿﺘـﮏ ﻣﻦ ﻋﻼـﻧﯿﺘﯽ‪ ،‬و أﻧﺖ إﻣـﺎم اّﻣﺘﯽ و وﺻـﯿﯽ‪ ،‬ﺳـﻌﺪ ﻣﻦ أﻃﺎﻋﮏ و ﺷـﻘﯽ ﻣﻦ‬‫ﻋﺼﺎك و رﺑﺢ ﻣﻦ ﺗﻮﻟّﺎك و ﺧﺴﺮ ﻣﻦ ﻋﺎداك‪ ،‬ﻓﺎز ﻣﻦ ﻟﺰﻣﮏ و ﻫﻠﮏ ﻣﻦ ﻓﺎرﻗﮏ‪ ،‬و ﻣﺜﻠﮏ و ﻣﺜﻞ اﻷﺋّﻤﮥ ﻣﻦ وﻟﺪك ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 57‬از ‪193‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪982 :‬‬‫ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و ﻣﺜﻠﮑﻢ ﻣﺜﻞ اﻟّﻨﺠﻮم ﮐّﻠﻤﺎ ﻏﺎب ﻧﺠﻢ ﻃﻠﻊ ﻧﺠﻢ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ[‪.‬‬‫وﺟﻪ دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣﻀـﻤﻮن ﺑﻼﻏﺖ ﻣﺸـﺤﻮن ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ را در ﺣﺪﯾﺚ دﯾﮕﺮ ﮐﻪ‬‫ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه ﻣﺼـّﺮح ﺑﺨﻼﻓﺖ و اﻣﺎﻣﺖ أﺋّﻤﻪ ﻃﺎﻫﺮﯾﻦ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ أﺟﻤﻌﯿﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﻌﻨﻮاﻧﯽ ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ اﮔﺮ ﻋﺎﻗﻞ ﺑﺼﯿﺮ أدﻧﯽ‬‫ﺗﺄّﻣﻠﯽ در آن ﻧﻤﺎﯾﺪ أﺻـﻼ رﯾﺒﯽ در دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺑﺮ ﻣﻄﻠﻮب أﻫﻞ ﺣّﻖ داﻣﻦﮔﯿﺮ او ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﯾﺪ و اﻣﺮ ﺣّﻖ را ﮐﺎﻟّﺼﺒﺢ اﻟﻤﺴﻔﺮ‬‫اﻟﻤﻨﯿﺮ واﺿﺢ و ﻣﺴﺘﻨﯿﺮ دﯾﺪه ﺑﺼﺪ ﺟﺎن و دل ﺑﺎﻋﺘﻘﺎد آن ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮوﯾﺪ‪.‬‬‫ﺣﺎﻻ أﻟﻔﺎظ ﻣﺒﺎرﮐﻪ آن ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺷـﻨﯿﺪه آن را از آﯾﺎت ﺣﻖ ﺑﺎﯾﺪ ﺷـﻤﺮد‪ ،‬و ﺣّﻆ واﻓﺮ از ﮐﻤﺎل ﺑﻼﻏﺖ و ﺗﻤﺎم إﺑﻼغ ﺟﻨﺎب ﺑﺸﯿﺮ‬‫ﻧﺬﯾﺮ‪ -‬ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟّﺴﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻘﺪﯾﺮ‪ -‬ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮد‪.‬‬‫ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ در »ﻣﻮّدة اﻟﻘﺮﺑﯽ« ﮐﻤﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ :‬ﻣﻦ أﺣّﺐ أن ﯾﺮﮐﺐ ﺳﻔﯿﻨﮥ اﻟّﻨﺠﺎة و ﯾﺴﺘﻤﺴﮏ ﺑﺎﻟﻌﺮوة اﻟﻮﺛﻘﯽ و‬‫ﯾﻌﺘﺼﻢ ﺑﺤﺒﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺘﯿﻦ ﻓﻠﯿﻮال ﻋﻠّﯿﺎ ﺑﻌـﺪي و ﻟﯿﻌﺎد ﻋـﺪّوه و ﻟﯿﺄﺗّﻢ ﺑﺎﻷﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻬـﺪاة ﻣﻦ وﻟـﺪه‪ ،‬ﻓﺈﻧّﻬﻢ ﺧﻠﻔﺎﺋﯽ و أوﺻـﯿﺎﺋﯽ و ﺣﺠﺞ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ‬‫ﺧﻠﻘﻪ ﺑﻌﺪي و ﺳﺎدة اّﻣﺘﯽ و ﻗﺎدة اﻻﺗﻘﯿﺎء إﻟﯽ اﻟﺠّﻨﮥ‪ ،‬ﺣﺰﺑﻬﻢ ﺣﺰﺑﯽ و ﺣﺰﺑﯽ ﺣﺰب اﻟﱠﻠﻪ‪ ،‬و ﺣﺰب أﻋﺪاﺋﻬﻢ ﺣﺰب اﻟّﺸﯿﻄﺎن‬‫‪ .‬و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ إﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻠﺨﯽ ﻧﯿﺰ در »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« آورده‪ ،‬ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﺳﺒﻖ‪.‬‬‫وﺟﻪ ﺳـﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب‪ ،‬ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻧﺠﺎت ﺑﻮدن أﻫﻞ‪ -‬ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم را در ﺣﺪﯾﺚ أﺷﺒﺎح‬‫ﺧﻤﺴﻪ ﺑﻪ ﻧﻬﺠﯽ ارﺷـﺎد ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ﻣﻼـﺣﻈﻪ آن در دﻻﻟﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺑﺮ أﻓﻀـﻠّﯿﺖ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات از ﺗﻤﺎﻣﯽ ﮐﺎﺋﻨﺎت ﺷـﺒﻬﻪ ﺑﺎﻗﯽ‬‫ﻧﻤﯽﻣﺎﻧﺪ و اﻧﺪك ﺗﻮّﺟﻪ ﻫﻢ در ﻣﻔﺎد آن اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات را ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه ﺑﻤﻨّﺼﻪ ﻋﺎﻟﯿﻪ ﺷﻬﻮد ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ‪.‬‬‫ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ أﺑﻮ اﻟﻤﺠﺎﻣﻊ إﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺆّﯾﺪ اﻟﺤﻤﻮﺋﯽ در »ﻓﺮاﺋﺪ اﻟّﺴﻤﻄﯿﻦ«‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪983 :‬‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]أﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟّﺸـ ﯿﺦ اﻟﻌـﺪل ﺑﻬﺎء اﻟـّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺒﺮزاﻟّﯽ ﺑﻘﺮاءﺗﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺴـﻔﺢ ﺟﺒﻞ ﻗﺎﺳـﯿﻮن ﻣّﻤﺎ ﯾﻠﯽ ﻋﻘﺒﮥ دﻣﺮ‪ ،‬ﻇﺎﻫﺮ ﻣﺪﯾﻨﮥ دﻣﺸـﻖ‬‫اﻟﻤﺤﺮوﺳﮥ‪.‬‬‫ﻗﻠﺖ ﻟﻪ‪ :‬أﺧﺒﺮك اﻟﺸـﯿﺦ أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﺮج اﻻﻣﻮّي إﺟﺎزة‪ ،‬ﻓﺄﻗّﺮ ﺑﻪ‪» .‬ح« و أﺧﺒﺮﻧﯽ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟّﺼﺎﻟـﺢ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺪّﮐﻮﯾﻪ اﻟﻘﺰوﯾﻨّﯽ و ﻏﯿﺮه إﺟـﺎزة ﺑﺮواﯾﺘﻬﻢ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﻹﻣـﺎم اﻣـﺎم اﻟـّﺪﯾﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ‬‫اﻟﺮاﻓﻌﯽ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ إﺟﺎزة‪ ،‬ﻗﺎﻻ‪ :‬أﻧﺒﺄﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ أﺑﯽ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﺠﯿﻠّﯽ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬أﻧﺒﺎ أﺑﻮ اﻟﺒﺮﮐﺎت ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺴـ ﻔﻄّﯽ‪،‬‬‫ﻗﺎل‪ :‬أﻧﺒﺎ اﻟﻘﺎﺿـﯽ أﺑﻮ اﻟﻤﻈّﻔﺮ ﻫﻨﺎد ﺑﻦ إﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟّﻨﺴـﻔﯽ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬أﻧﺒﺎ أﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﮐﺮﯾﺐ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬أﻧﺒﺄﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻟا ﻔﺮﺣﺎن‪،‬‬‫ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﻘﺎﺿـﯽ‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﻟﻠّﺒﯿﺐ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ‪ ،‬ﻋﻦ اﻟﻌﻼء ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ‪ ،‬ﻋﻦ أﺑﯿﻪ‪ ،‬ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة‪ ،‬ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳّﻠﻢ أﻧّﻪ ﻗﺎل‪ :‬ﻟّﻤﺎ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ أﺑﺎ اﻟﺒﺸـﺮ و ﻧﻔﺦ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ روﺣﻪ اﻟﺘﻔﺖ آدم ﯾﻤﻨﮥ اﻟﻌﺮش ﻓﺈذا ﻧﻮر ﺧﻤﺴﮥ أﺷـﺒﺎح‪ ،‬ﺳّﺠﺪا و رّﮐﻌﺎ‪ ،‬ﻗﺎل آدم‪:‬‬‫ﯾﺎ رب! ﻫﻞ ﺧﻠﻘﺖ أﺣـﺪا ﻣﻦ ﻃﯿﻦ ﻗﺒﻠﯽ؟ ﻗﺎل‪ :‬ﻻ ﯾﺎ آدم! ﻗﺎل‪ :‬ﻓﻤﻦ ﻫﺆﻻء اﻟﺨﻤﺴﮥ اﻟّﺬﯾﻦ أراﻫﻢ ﻓﯽ ﻫﯿﺌﺘﯽ و ﺻﻮرﺗﯽ؟ ﻗﺎل‪ :‬ﻫﺆﻻء ﺧﻤﺴـﮥ‬‫ﻣﻦ وﻟـﺪك‪ ،‬ﻟﻮﻻﻫﻢ ﻣﺎ ﺧﻠﻘﺘﮏ و ﻟﻮﻻﻫﻢ ﻣﺎ ﺧﻠﻘﺖ اﻟﺠّﻨﮥ و ﻻ اﻟّﻨﺎر و ﻻ اﻟﻌﺮش و ﻻ اﻟﮑﺮﺳـﯽ و ﻻ اﻟّﺴـ ﻤﺎء و ﻻ اﻷرض و ﻻ اﻟﻤﻠﺌﮑﮥ و ﻻ‬‫اﻹﻧﺲ و ﻻ اﻟﺠّﻦ‪ ،‬ﻫﺆﻻء ﺧﻤﺴﮥ ﺷـﻘﻘﺖ ﻟﻬﻢ ﺧﻤﺴﮥ أﺳﻤﺎء ﻣﻦ أﺳﻤﺎﺋﯽ‪ ،‬ﻓﺄﻧﺎ اﻟﻤﺤﻤﻮد و ﻫﺬا ﻣﺤّﻤﺪ‪ ،‬و أﻧﺎ اﻟﻌﺎﻟﯽ و ﻫﺬا ﻋﻠّﯽ‪ ،‬و أﻧﺎ اﻟﻔﺎﻃﺮ‬‫و ﻫـﺬه ﻓﺎﻃﻤـﮥ‪ ،‬و أﻧﺎ اﻻﺣﺴﺎن و ﻫـﺬا اﻟﺤﺴﻦ‪ ،‬و أﻧﺎ اﻟﻤﺤﺴﻦ و ﻫـﺬا اﻟﺤﺴـﯿﻦ آﻟﯿﺖ ﺑﻌّﺰﺗﯽ أﻧّﻪ ﻻ ﯾﺄﺗﯿﻨﯽ أﺣـﺪ ﺑﻤﺜﻘﺎل ﺣـّﺒ ﮥ ﻣﻦ ﺧﺮدل ﻣﻦ‬‫ﺑﻐﺾ أﺣـﺪﻫﻢ إﻟّﺎ أدﺧﻠﺘﻪ ﻧﺎري و ﻻ اﺑﺎﻟﯽ‪ ،‬ﯾﺎ آدم! ﻫﺆﻻء ﺻـﻔﻮﺗﯽ ﻣﻦ ﺧﻠﻘﯽ‪ ،‬ﺑﻬﻢ أﻧﺠﯿﻬﻢ و أﻫﻠﮑﻬﻢ‪ ،‬ﻓﺈذا ﮐﺎن ﻟﮏ إﻟّﯽ ﺣﺎﺟـﮥ ﻓﺒﻬﺆﻻء‬‫ﺗﻮّﺳﻞ‪ .‬ﻓﻘﺎل اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬ﻧﺤﻦ ﺳﻔﯿﻨﮥ اﻟّﻨﺠﺎة ﻣﻦ ﺗﻌّﻠﻖ ﺑﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺣﺎد ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‪ ،‬ﻓﻤﻦ ﮐﺎن ﻟﻪ إﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺎﺟﮥ ﻓﻠﯿﺴﺄل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 58‬از ‪193‬‬‫ﺑﻨﺎ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ‪.‬‬
‫وﺟﻪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ آﻧﮑﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ از ﻃﺮق ﻋﺪﯾـﺪه ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ درﯾﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻷﻃﯿﺎب ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺳﻔﯿﻨﻪ را ﺑﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎب ﺣﻄﻪ ﯾﮑﺠﺎ ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده‪ ،‬و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎب ﺣﻄﻪ دﻟﯿﻞ ﻗﺎﻃﻊ ﻟﺰوم اﻧﻘﯿﺎد ﺗﺎّم و وﺟﻮب اﻃﺎﻋﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪984 :‬‬‫ﻣﻄﻠﻘﻪ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم و ﻣﻔﯿﺪ ﻋﺼﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت اﯾﻦ ذوات ﺑﺎ ﺑﺮﮐﺎت و ﻣﺜﺒﺖ ﮐﻔﺮ ﻣﻌﺮﺿﯿﻦ و ﻣﺪﺑﺮﯾﻦ ازﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﭘﺲ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﻧﯿﺰ دﻟﯿـﻞ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ‪ ،‬و ﻣﻄﻠﻮب و ﻣﻘﺼﻮد ﺻـﺎﺣﺐ ﻣﻘﺎم ﻣﺤﻤﻮد از ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺴـﻌﻮد‬‫ﺑﻌﻨﻮان ﻃﻠﺢ ﻣﻨﻀﻮد‪ ،‬إﺛﺒﺎت اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ اﯾﻦ أﺷﺒﺎح ﻣﻘﺪﺳﻪ ﻣﻄﻬﺮه و إﻇﻬﺎر ﻋﺼﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت اﯾﻦ ﻧﻔﻮس ﻣﺒﺎرﮐﻪ ﻣﻨّﻮره ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬‬‫وﺟﻪ ﭘـﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺟﻨـﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻣﻦ »اﻟـّﺪر اﻟﻤﻨﺜﻮر« ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﻣﺜﻞ ﻣﺎ در اﯾﻦ اّﻣﺖ ﻣﺜﻞ‬‫ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻧﻮح و ﻣﺜـﻞ ﺑـﺎب ﺣﻄﻪ اﺳﺖ‪ ،‬و اﯾﻦ ارﺷـﺎد ﺑﺎﺳـﺪاد وﺟﻮب اﻃـﺎﻋﺖ و ﻟﺰوم اﻧﻘﯿـﺎد آن ﺟﻨـﺎب و دﯾﮕﺮ اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم را‬‫ﺑﮑﻤﺎل ﺻـﺮاﺣﺖ واﺿـﺢ ﻣﯽﮔﺮداﻧـﺪ و ﻓﻀـﯿﻠﺖ و أﮐﺮﻣّﯿﺖ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات را ﺑﺄﻋﻼي ﻣﺮاﺗﺐ وﺿﻮح و ﺻـﺮاﺣﺖ ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ‪ ،‬و ﺑﻌﺪ از آن‬‫ﻫﺮﮔﺰ ﻋﺎﻗﻠﯽ در اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ اﯾﻦ ﻧﻔﻮس ﻗﺪﺳّﯿﻪ ﺷّﮏ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﮐﺮد‪.‬‬‫وﺟﻪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم در ﺧﻄﺒﻪ ﺑﻠﯿﻐﻪ ﺧﻮد ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ از »ﺗﺎرﯾﺦ ﯾﻌﻘﻮﺑﯽ« ﻧﻘﻞ ﺷﺪه ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺑﻮدن أﻫﻞ ﺑﯿﺖ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم را ﺑﺎ واﻗﻌﻪ روز ﻏـﺪﯾﺮ ﯾﮑﺠﺎ ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده در اﯾﻤﺎن ﻣﻮﻗﻨﯿﻦ و اﯾﻘﺎن ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ إﻟﯽ أﻗﺼـﯽ اﻟﻐﺎﯾﮥ اﻓﺰوده‪ ،‬و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﺰد أﻫﻞ‬‫ﺧﺒﺮت و اﻋﺘﺒﺎر و ﻧﻘﺪ و اﺳـﺘﺒﺼﺎر‪ ،‬دﻟﯿﻞ واﺿـﺤﺴﺖ ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻣﺜﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ از أدﻟّﻪ واﺿﺤﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻻﺋﺤﻪ اﻣﺎﻣﺖ آن‬‫ﺟﻨﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺪﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم در ﺧﻄﺒﻪ ﻣﺬﮐﻮره »ﺳـﻔﯿﻨﻪ« ﺑﻮدن اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم را ﺑﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﻧا ﻀـﻤﺎم‬‫داده اﺑﻮاب ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺑﺮ وﺟﻮه ﻣﺴﺘﺒﺼـﺮﯾﻦ ﮔﺸـﺎده‪ ،‬و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺮاي أﻟﺒﺎب در إﺛﺒﺎت اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ آن ﺟﻨﺎب ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ‪ ،‬و اﯾﻦ‬‫اﻧﻀﻤﺎم ﺑﻼﻏﺖ ﻧﻈﺎم ﺷﺒﻬﺎت ﻣﺪﻏﻠﯿﻦ ﻣﻌﺎﻧﺪﯾﻦ و ﺗﺸﮑﯿﮑﺎت ﻣﺮﺗﺎﺑﯿﻦ ﺟﺎﺣﺪﯾﻦ را ﻧﺎﻓﯽ و ﻋﺎﻓﯿﺴﺖ‪.‬‬‫وﺟﻪ ﻫﯿﺠـﺪﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺧـﺎّﺻﻪ اﯾﺰد ﺑﺎري ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذّر ﻏﻔﺎري‪ -‬ﻋﻠﯿﻪ آﻻف اﻟﺘﺤّﯿﺎت ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻫﻄﻠﺖ اﻟﻐﻮادي و اﻟﺴﻮاري‪ -‬ﺑﻌـﺪ أﺧﺬ‬‫ﺣﻠﻘﻪ ﺑﺎب ﮐﻌﺒﻪ و ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻧﻔﺲ ﻧﻔﯿﺲ ﺧﻮد ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ را از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده در إﺛﺒﺎت‬‫اﻫﻤّﯿﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪985 :‬‬‫آن ﺑـﺄﺣﺴﻦ وﺟﻮه و أﺑﻠﻎ ﻃﺮق اﻓﺰوده‪ ،‬ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺳﺎﺑﻘـﺎ در رواﯾﺖ »ﻣﺴـﻨﺪ أﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ« و ﻏﯿﺮ آن دﯾـﺪي‪ ،‬و ﺗﻔﺼـﯿﻞ آن از ﻋﺒﺎرت ﻃﯿﺒﯽ در‬‫»ﮐﺎﺷﻒ‪ -‬ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة« و دﯾﮕﺮ ﻋﺒﺎرات ﺷـﻨﯿﺪي‪ .‬و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ اﻫﺘﻤﺎم ﺧﺎص ازﯾﻦ ﺻـﺤﺎﺑﯽ ﺑﺎ اﺧﺘﺼﺎص در ﻧﻘﻞ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻃّﯿﺐ اﻟﻤﺼـﺎص ﻧﺰد أﻫـﻞ اﯾﻤﺎن و اﺧﻼص ﮐﺎﺷﻒ از آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ رﻓﯿﻊ اﻟﻤﮑﺎن ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ ﻧﺰد آن ﺻـﺤﺎﺑﯽ ﺟﻠﯿﻞ اﻟّﺸﺄن دﻟﯿﻞ‬‫وﺻﻮل اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﻣﻄﺎﻋّﯿﺖ ﺧﻼﺋﻖ و ﻣﻨﺼﺐ ﻣﺘﺒﻮﻋّﯿﺖ أﻧﺎم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻫﺬا ﻫﻮ اﻟّﺬي ﯾﺮﻏﻢ آﻧﺎف اﻷﻋﺪاء اﻟﻠّﺌﺎم و ﯾﺮﻓﻊ‬‫رءوس اﻷوﻟﯿﺎء اﻟﮑﺮام‪.‬‬‫وﺟﻪ ﻧﻮزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذّر ﻏﻔﺎري ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ را ﺑﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎب ﺣّﻄﻪ ﻣﻘﺮوﻧﺎ رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮده ﺟﻼﻟﺖ ﺷﺎن و رﻓﻌﺖ ﻣﮑﺎن و‬‫ﻃﻬﺎرت ﮐﺎﻣﻠﻪ و ﻋﺼﻤﺖ ﻓﺎﺿﻠﻪ و اﻓﻀﻠّﯿﺖ و اﮐﺮﻣّﯿﺖ ﺣﻀﺮات اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم را ﺑﺎﺗّﺒﺎع ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠّﻢ و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‪ -‬اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺄﺣﺴﻦ وﺟﻮه واﻧﻤﻮده‪ ،‬ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﺳﺒﻖ ﻣﻦ رواﯾﮥ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و ﻏﯿﺮه‪.‬‬‫و ﺑﻌـﺪ ﻣﻼـﺣﻈﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﮐـﺎر ﺧﺮدﻣﻨـﺪي ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ از دﻻـﻟﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺑﺮ ﺧﻼـﻓﺖ و اﻣﺎﻣﺖ اﯾﻦ ذوات ﻗﺪﺳـّﯿﻪ إﻧﮑﺎر ﻧﻤﺎﯾـﺪ و‬‫ﻣﺴﻠﮏ ﻋﺪول و اﻧﺤﺮاف از ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻣﻨﺠﯿﻪ و ﺑﺎب ﺣﻄﻪ ﺑﺄﻗﺪام ﻋﻨﺎد و ﻟﺪاد ﭘﯿﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬‫وﺟﻪ ﺑﺴـﺘﻢ آﻧﮑﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ از »ﻓﺼﻮل ﻣﻬّﻤﻪ« اﺑﻦ اﻟـّﺼ ّﺒﺎغ ﻣﺎﻟﮑﯽ و ﻏﯿﺮ آن داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذّر ﻏﻔﺎري ﺑﺮ ﻋﺘﺒﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﮐﻌﺒﻪ رﻓﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 59‬از ‪193‬‬‫ﺑﺎﻫﺘﻤﺎم ﺗﻤﺎم اّوﻻ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ را رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮده‪ ،‬ﻣﻦ ﺑﻌﺪ ﺑﻐﺮض اﯾﻀﺎح ﻣﻌﺎﻧﯽ و ﺗﺸﯿﯿﺪ ﻣﺒﺎﻧﯽ آن‬‫ﺣﺪﯾﺚ »اﺟﻌﻠﻮا أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﻨﮑﻢ ﻣﮑﺎن اﻟّﺮأس ﻣﻦ اﻟﺠﺴﺪ و ﻣﮑﺎن اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﻣﻦ اﻟّﺮأس«‬‫را ﮐﻪ دﻟﯿـﻞ واﺿـﺢ و ﺑﺮﻫـﺎن ﻻﺋـﺢ رﯾـﺎﺳﺖ و اﻣـﺎرت و اﻣـﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ و اﻓﻀـﻠّﯿﺖ و اﮐﺮﻣّﯿﺖ و ﻋﺼـﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﻟّﺴـ ﻼﻣﺴﺖ ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن آورده ﺑﺈﻇﻬﺎر ﺣّﻖ أﺑﻠـﺞ‪ ،‬ﺑﺎﻃﻞ ﻟﺠﻠـﺞ را ﺑﺄﻗـﺪام إﺑﻄﺎل ﻓﺮﺳﻮده‪ ،‬و ﮔﻤﺎن ﻧـﺪارم ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ ﻫﯿـﭻ ﻋﺎﻗﻠﯽ در‬‫ﻣﻌﻨﺎي ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب آرد و از دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم إﻧﮑﺎر ﻧﻤﻮده دﯾﻦ و اﯾﻤﺎن‬‫ﺧﻮد را ﺑﺪﺳﺖ ﺧﺪوع ﻏﺮور ﺑﺴﭙﺎرد! وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﯾﮑﻢ آﻧﮑﻪ ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذّر ﻏﻔﺎري در ﺑﻌﺾ اﺣﻮال ﻫﺪاﯾﺖ اﺷﺘﻤﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪986 :‬‬‫ﺧﻮد ﺑﻌﺪ أﺧﺬ ﺣﻠﻘﻪ ﺑﺎب ﮐﻌﺒﻪ ﺑﮑﻤﺎل اﻫﺘﻤﺎم و ﺗﻤﺎم اﺣﺘﻔﺎل ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ و ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎب ﺣﻄﻪ و ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ را ﯾﮑﺠﺎ در ﻣﻌﺮض ﺑﯿﺎن‬‫آورده ﻃﺮﯾﻖ ﻓﺘـﺢ اﺑﻮاب ﻋﺮﻓـﺎن ﺑﺮاي اﻫـﻞ اﯾﻤﺎن و اﯾﻘﺎن و ﺳﺒﯿﻞ ﺧﺘﻢ ﺣّﺠﺖ و ﺑﺮﻫﺎن ﺑﺮ اﺻـﺤﺎب ﻋـﺪوان و ﺷـﻨﺂن ﺑﺄﺣﺴﻦ ﺑﯿﺎن و أﻗﻬﺮ‬‫ﺳﻠﻄـﺎن ﺳﭙﺮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ از ﻋﺒﺎرت ﺑﺎب ﺳﺎﺑﻊ‪» ،‬ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ داﻧﺴﺘﯽ‪ .‬و ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺘﻮّﻫﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ ﮐﺴـﯽ از‬‫اﻫﻞ اﻧﺼﺎف در دﻻﻟﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ ارﺗﯿﺎﺑﯽ ﺧﻮاﻫـﺪ داﺷﺖ‪ ،‬ﯾﺎ آﻧﮑﻪ در ﺑﻮدن آن دﻟﯿﻞ ﺣﻘّﯿﺖ ﻣـﺬﻫﺐ اﻣﺎﻣّﯿﻪ اﺛﻨﺎ‬‫ﻋﺸﺮّﯾﻪ ﻗﯿﻞ و ﻗﺎل آﻏﺎز ﻧﻬﺎده أﻋﻼم ﺻﻔﺎﻗﺖ و رﻗﺎﻋﺖ ﺧﻮاﻫﺪ اﻓﺮاﺷﺖ‪ ،‬و ﻟّﻠﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ‪ ،‬و ﻫﻮ اﻟﻤﻨّﻮر اﻟﻤﺰﺣﺰح ﻟﻠﻈﻠﻢ اﻟﺤﻮاﻟﮏ‪.‬‬‫و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم از إﺛﺒﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ و ﺑﯿﺎن دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ ﺧﻼﻓﺖ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﻓﺮاغ دﺳﺖ داد‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻨﮏ ﺑﺎﯾﺪ‬‫داﻧﺴﺖ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺘﻌّﻠﻖ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺗﻔّﻮه ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﺳﺮاﺳﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺄﻧﯿﺐ و ﺗﺜﺮﯾﺐ اﯾﺸﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﻗﻮﻟﻪ‪:‬‬‫]و ﻫﻤﯿﻦ ﻗﺴﻢ ﺣﺪﯾﺚ‬‫»ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق«‬‫دﻻﻟﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﻣﮕﺮ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻓﻼح و ﻫﺪاﯾﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﺪوﺳﺘﯽ اﯾﺸﺎن و ﻣﻨﻮط ﺑﺎﺗﺒﺎع اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‪ ،‬و ﺗﺨﻠﻒ از دوﺳﺘﯽ و اﺗﺒﺎع اﯾﺸﺎن ﻣﻮﺟﺐ‬‫ﻫﻼك ‪.‬‬‫اﻗﻮل‪:‬‬‫ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺴﺐ اﻋﺘﺮاف ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻓﻼح و ﻫﺪاﯾﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﺪوﺳﺘﯽ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم و ﻣﻨﻮط‬‫ﺑﺎﺗّﺒـﺎع اﯾﺸـﺎﻧﺴﺖ‪ ،‬و ﺗﺨﻠّـﻒ از دوﺳـﺘﯽ و اﺗّﺒﺎﻋﺸـﺎن ﻣـﻮﺟﺐ ﻫﻼـﮐﺴﺖ‪ ،‬ﭘﺲ ﭼﺮا ﺣﻀـﺮﺗﺶ اﻋـﺘﺮاف ﺑﺨﻼـﻓﺖ و اﻣـﺎﻣﺖ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات‬‫ﻧﻤﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ؟ و ﭼﮕﻮﻧﻪ راه ﻧﮑﻮص و ﻋـﺪول از ﻗﺒﻮل ﻋﻘﯿـﺪه ﺣّﻘﻪ ﺑﻮدن اﯾﺸـﺎن ﺧﻠﻔـﺎي رﺳﻮل‪ -‬ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﺎ ﻫّﺐ اﻟﻘﺒﻮل‬‫ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾﺪ؟! زﯾﺮا ﮐﻪ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﺟﻤﯿﻞ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ وﺟﻮب دوﺳﺘﯽ و اﺗّﺒﺎع اﯾﻦ ﻧﻔﻮس ﻗﺪﺳّﯿﻪ ﺑﻼ ﺷﺒﻬﻪ و ارﺗﯿﺎب ﺑﻮﺟﻮه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪987 :‬‬‫ﻋﺪﯾﺪه ﻣﺜﺒﺖ ﺧﻼﻓﺖ و دﻟﯿﻞ ﻇﺎﻫﺮ رﯾﺎﺳﺖ و زﻋﺎﻣﺖ اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‪ ،‬و ﻫﮑﺬا ﻣﻮﺟﺐ ﻧﺠﺎت ﺑﻮدن دوﺳﺘﯽ و اﺗّﺒﺎﻋﺸﺎن و ﻣﻮﺟﺐ ﻫﻼك ﺑﻮدن‬‫ﺗﺨّﻠﻒ از دوﺳﺘﯽ و اﺗّﺒﺎﻋﺸﺎن ﺑﺮﻫﺎن ﺑﺎﻫﺮ رﯾﺎﺳﺖ ﻋﺎﻣﻪ و ﺧﻼﻓﺖ ﺗﺎﻣﻪ اﯾﻦ ذوات ﻣﻘﺪﺳﻪ اﺳﺖ‪ ،‬و ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ آﯾﻨﺪه ﻣﻌﺘﺮف‬‫ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﻌﻨﯽ اﻣﺎم ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﺗّﺒﺎع او ﻣﻮﺟﺐ ﻧﺠﺎت آﺧﺮت ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﭘﺲ ﺑﻌـﺪ از اﯾﻦ از ﻋﻘﯿﺪه ﺣّﻘﻪ اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ أﺋّﻤﻪ اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ أﺟﻤﻌﯿﻦ اﻧﺤﺮاف ورزﯾﺪن‪ ،‬و ﺑﺮاي ﺧﻼﻓﺖ و رﯾﺎﺳﺖ‪،‬‬‫ﻓﻼـن و ﺑﻬﻤـﺎن را ﺑﺮﮔﺰﯾـﺪن ﯾﻘﯿﻨـﺎ ﺑﺎﻃﻞ و ﻧﺎﺻﻮاب و ﺳﺎﺋﻖ ﺑﺴﻮي أﻗﺼﺎي ﺗﺒﺎر و ﺗﺒﺎب اﺳﺖ‪ ،‬و اﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ ﻋﻠﯽ ﻇﻬﻮر ﻧﻮر اﻟﺤّﻖ ﻓﯽ ﮐّﻞ‬‫ﺑﺎب‪ ،‬و ﺑﻮار ﻣﺘﺎع اﻟﺒﺎﻃﻞ ﻋﻨﺪ اوﻟﯽ اﻻﻟﺒﺎب‪.‬‬‫ﻗﻮﻟﻪ‪:‬‬‫]و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﻔﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺤﺾ ﻧﺼـﯿﺐ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ اﺳﺖ و ﺑﺲ از ﺟﻤﯿﻊ ﻓﺮق اﺳﻼﻣﯿﻪ‪ ،‬و ﺧﺎص اﺳﺖ ﺑﻤﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ‪ ،‬ﻻ ﯾﻮﺟﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 60‬از ‪193‬‬‫ﻓﯽ ﻏﯿﺮﻫﻢ![ أﻗﻮل‪:‬‬‫ﺑﺮ ﻋﺎﻗﻞ ﻫﻮﺷـﯿﺎر و ﻣﺘﺪﺑّﺮ ﻧﺼـﻔﺖ ﺷـﻌﺎر ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟّﻨﻬﺎر واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻫﺮﮔﺰ ﺣّﻈﯽ از وﻻ و اﺗّﺒﺎع أﻫﻞ‬‫ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻟا ّﺴـ ﻼم ﻧﺪارﻧﺪ‪ ،‬ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺤﺾ ﻧﺼﯿﺐ اﯾﺸﺎن ﺑﺎﺷﺪ؟! ﺳﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ! ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻇﺎﻟﻤﯿﻦ و ﻏﺎﺻﺒﯿﻦ و ﻣﺤﺎرﺑﯿﻦ‬‫و ﻣﻘـﺎﺗﻠﯿﻦ و ﺳـﺎّﻣﯿﻦ و ﻗﺎﺗﻠﯿﻦ و ﺳﺎﺑّﯿﻦ و ﺷﺎﺗﻤﯿﻦ و ﻣﻨﺤﺮﻓﯿﻦ و ﻣﺒﻐﻀـﯿﻦ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم را دوﺳﺖ دارﻧـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻘﺘـﺪا و ﭘﯿﺸﻮاي‬‫ﺧﻮد اﻧﮕﺎرﻧﺪ‪ ،‬ﺑﭽﻪ رو دﻋﻮي دوﺳﺘﯽ و وﻻي ﺣﻀـﺮاﺗﺸﺎن ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﮐﺮد؟! و آﻧﺎﻧﮑﻪ ﻋﻠﯽ اﻹﻋﻼن ﻧﻔﯽ ﻋﺼـﻤﺖ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم‬‫ﮐﻨﻨﺪ و ﺗﺨﻄﯿﻪ و ﺗﻮﻫﯿﻢ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات در أﻗﻮال و أﻓﻌﺎل و ﻣﺬاﻫﺐ و أﻋﻤﺎﻟﺸﺎن ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و إﺟﻤﺎع أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم را ﺣّﺠﺖ ﻧﺪاﻧﻨﺪ‬‫و در أدﻟّﻪ آن ﻗـﺪح و ﺟﺮح آﻏـﺎز ﻧﻬﻨـﺪ‪ -‬ﮐﻤـﺎ ﻻـ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻧـﺎﻇﺮ ﮐﺘﺐ ﮐﻼـﻣﻬﻢ و أﺳـﻔﺎر اﺻﻮﻟﻬﻢ‪ -‬ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺧﻮد را ﻣّﺘﺒﻊ و ﻣﻄﯿﻊ اﯾﻦ‬‫ﺣﻀﺮات ﺛﺎﺑﺖ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮐﺮد؟! ﻫﻞ ﻫﺬا إﻟّﺎ ﻣﺼﺎدﻣﮥ اﻟﻌﯿﺎن و ﻣﺒﺎﻫﺘﮥ ﺗﺘﺤّﯿﺮ ﻟﻬﺎ اﻷﺣﻼم و اﻷذﻫﺎن؟! ﻗﻮﻟﻪ‪:‬‬‫]زﯾﺮا ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﻣﺘﻤﺴﮏاﻧﺪ ﺑﺤﺒﻞ و داد ﺟﻤﯿﻊ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ‪ ،‬و ﺑﺮ ﻗﯿﺎس ﮐﺘﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪988 :‬‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﮐﻪ »َأ َﻓﺘُْﺆﻣِﻨُﻮَن ﺑ َِﺒْﻌِﺾ اﻟ ِْﮑﺘﺎِب َو َﺗْﮑُﻔُﺮوَن ﺑ َِﺒْﻌٍﺾ«‬‫و در رﻧﮏ اﯾﻤﺎن ﺑﺎﻷﻧﺒﯿﺎ ﮐﻪ »ﻻ ﻧَُﻔﱢﺮُق ﺑَﯿَْﻦ َأَﺣٍﺪ ﻣِْﻦ ُرُﺳﻠِِﻪ«‬‫ﺑﺎ ﺑﻌﺾ‪ ،‬ﻣﺤﺒﺖ و اﯾﻤﺎن و ﺑﺎ ﺑﻌﺾ ﺑﻐﺾ و ﮐﻔﺮان ﻧﻤﯽورزﻧﺪ[‪.‬‬‫أﻗﻮل‪:‬‬‫اّدﻋـﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ درﯾﻦ ﮐﻼـم ﺟـﺎﻟﺐ اﻟﻤﻼم ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ اّدﻋﺎﺋﯽ اﺳﺖ ﺑﺎﻃﻞ و اﻧﺘﺤﺎﻟﯽ اﺳﺖ ﻋﺎﻃﻞ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺗﮑـﺬﯾﺐ و ﺗﻮﻫﯿﻨﺶ‬‫ﺑﺎﻟﺘﻔﺼﯿﻞ دﻓﺎﺗﺮ ﻃﻮال ﻫﻢ ﮐﻔﺎﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬و ﺑﻤﻄﺎﻟﻌﻪ آن ﺑﺴﯿﺎري از آﯾﺎت ﻗﺮآن ﻣﺠﯿﺪ و ﻓﺮﻗﺎن ﺣﻤﯿﺪ ﺑﯿﺎد ﻣﯽآﯾﺪ‪.‬‬‫از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻗـﻮل ﺧﺪاوﻧـﺪ ﻋـﺎﻟﻢ »ِإذا ﺟـﺎَءَك اﻟ ُْﻤﻨـﺎﻓُِﻘﻮَن ﻗـﺎﻟ ُﻮا َﻧْﺸـ َﻬُﺪ ِإﱠﻧَﮏ ﻟََﺮُﺳـ ﻮُل اﻟﱠﻠِﻪ َو اﻟﱠﻠُﻪ َﯾْﻌَﻠُﻢ ِإﱠﻧَﮏ ﻟََﺮُﺳـ ﻮﻟ ُُﻪ َو اﻟﱠﻠُﻪ َﯾْﺸـ َﻬُﺪ ِإ ﱠن‬‫اﻟ ُْﻤﻨﺎﻓِِﻘﯿَﻦ ﻟَﮑﺎِذﺑ ُﻮَن«‬‫‪.‬‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻗﻮل ﺧﺪاوﻧـﺪ ﻋﺎﻟﻢ »َو ﻣَِﻦ اﻟﱠﻨﺎِس َﻣْﻦ َﯾُﻘﻮُل آَﻣﱠﻨﺎ ﺑ ِﺎﻟﱠﻠِﻪ َو ﺑ ِﺎﻟ َْﯿْﻮِم اﻟ ْﺂِﺧِﺮ َو ﻣﺎ ُﻫْﻢ ﺑ ُِﻤْﺆﻣِﻨِﯿَﻦ‪ ،‬ﯾُﺨﺎِدُﻋﻮَن اﻟﱠﻠَﻪ َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا وَ‬‫ﻣﺎ َﯾْﺨَﺪُﻋﻮَن ِإﻟﱠﺎ َأﻧ ُْﻔَﺴُﻬْﻢ َو ﻣﺎ َﯾْﺸُﻌُﺮوَن«‬‫‪.‬‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻗﻮل ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ »َو ﻣَِﻦ اﻟﱠﻨﺎِس َﻣْﻦ ﯾُْﻌِﺠﺒَُﮏ َﻗْﻮﻟ ُُﻪ ﻓِﯽ اﻟ َْﺤﯿﺎِة اﻟﱡﺪﻧ ْﯿﺎ َو ﯾُْﺸِﻬُﺪ اﻟﱠﻠَﻪ َﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻓِﯽ َﻗﻠْﺒِِﻪ َو ُﻫَﻮ َأﻟَﱡﺪ اﻟ ِْﺨﺼﺎِم«‬‫‪.‬‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻗﻮل ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ »ﻗُْﻞ ِإْن ﺗُْﺨُﻔﻮا ﻣﺎ ﻓِﯽ ُﺻُﺪوِرُﮐْﻢ َأْو ﺗُﺒُْﺪوُه َﯾْﻌَﻠْﻤُﻪ اﻟﱠﻠُﻪ«‬‫‪.‬‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻗﻮل ﺣﻖ ﺟّﻞ و ﻋﻼ »َو َﯾُﻘﻮﻟ ُﻮَن ﻃﺎَﻋٌﮥ َﻓِﺈذا ﺑََﺮُزوا ﻣِْﻦ ِﻋﻨِْﺪَك ﺑَﱠﯿَﺖ ﻃﺎﺋَِﻔٌﮥ ﻣِﻨُْﻬْﻢ َﻏﯿَْﺮ اﻟﱠِﺬي َﺗُﻘﻮُل َو اﻟﱠﻠُﻪ َﯾْﮑﺘُُﺐ ﻣﺎ ﯾَُﺒﱢﯿﺘُﻮَن«‬‫‪.‬‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻗﻮل ﺣّﻖ ﺗﻌـﺎﻟﯽ »ﯾـﺎ َأﱡﯾَﻬـ ﺎ اﻟﱠﺮُﺳﻮُل ﻻـ َﯾْﺤُﺰﻧ ْـَﮏ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ﯾُﺴـﺎِرُﻋﻮَن ﻓِﯽ اﻟ ُْﮑْﻔِﺮ ﻣَِﻦ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ﻗـﺎﻟ ُﻮا آَﻣﱠﻨﺎ ﺑ َِﺄﻓْﻮاِﻫِﻬْﻢ َو ﻟَْﻢ ﺗُْﺆﻣِْﻦ‬‫ﻗُﻠُﻮﺑ ُُﻬْﻢ«‬‫‪.‬‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻗﻮل ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ »َو َﯾْﺤﻠُِﻔﻮَن ﺑ ِﺎﻟﱠﻠِﻪ ِإﱠﻧُﻬْﻢ ﻟَِﻤﻨُْﮑْﻢ َو ﻣﺎ ُﻫْﻢ ﻣِﻨُْﮑْﻢ َو ﻟِﮑﱠﻨُﻬْﻢ َﻗْﻮٌم َﯾْﻔَﺮﻗُﻮَن«‬‫‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 61‬از ‪193‬‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻗﻮل ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ »َأ ﻟَْﻢ َﺗَﺮ ِإﻟَﯽ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﺗَﻮﻟﱠْﻮا َﻗْﻮﻣًﺎ َﻏِﻀَﺐ اﻟﱠﻠُﻪ َﻋَﻠﯿِْﻬْﻢ ﻣﺎ ُﻫْﻢ ﻣِﻨُْﮑْﻢ َو ﻻ ﻣِﻨُْﻬْﻢ َو َﯾْﺤﻠُِﻔﻮَن َﻋَﻠﯽ اﻟ َْﮑِﺬِب َو ُﻫْﻢ‬‫َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن«‬‫‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪989 :‬‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻗـﻮل اﯾﺰد ﻣﺘﻌـﺎل »َﯾـْﻮَم َﯾﺒَْﻌﺜُُﻬُﻢ اﻟﱠﻠُﻪ َﺟِﻤﯿﻌـًﺎ َﻓَﯿْﺤﻠُِﻔـﻮَن ﻟَُﻪ َﮐﻤـﺎ َﯾْﺤﻠُِﻔﻮَن ﻟَُﮑْﻢ َو َﯾْﺤَﺴـ ﺒُﻮَن َأﱠﻧُﻬْﻢ َﻋﻠﯽ َﺷـ ْﯽٍء َأﻻـ ِإﱠﻧُﻬْﻢ ُﻫُﻢ‬‫اﻟ ْﮑﺎِذﺑ ُﻮَن«‬‫‪.‬‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻗﻮل ﺣﻖ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ »ﻻ َﺗِﺠُﺪ َﻗْﻮﻣًﺎ ﯾُْﺆﻣِﻨُﻮَن ﺑ ِﺎﻟﱠﻠِﻪ َو اﻟ َْﯿْﻮِم اﻟ ْﺂِﺧِﺮ ﯾُﻮاﱡدوَن َﻣْﻦ َﺣﺎﱠد اﻟﱠﻠَﻪ َو َرُﺳﻮﻟَُﻪ«‬‫‪.‬‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻗﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺒﺎرك و ﺗﻌﺎﻟﯽ »َﻗْﺪ ﺑََﺪِت اﻟ َْﺒْﻐﻀﺎُء ﻣِْﻦ َأﻓْﻮاِﻫِﻬْﻢ َو ﻣﺎ ﺗُْﺨِﻔﯽ ُﺻُﺪوُرُﻫْﻢ َأْﮐَﺒُﺮ«‬‫‪.‬‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻗﻮل ﺧّﻠﺎق ﻋﺎﻟﻢ ﺟّﻞ و ﻋﻼ »َﯾُﻘﻮﻟ ُﻮَن ﺑ َِﺄﻓْﻮاِﻫِﻬْﻢ ﻣﺎ ﻟَﯿَْﺲ ﻓِﯽ ﻗُﻠُﻮﺑ ِِﻬْﻢ َو اﻟﱠﻠُﻪ َأْﻋَﻠُﻢ ﺑ ِﻤﺎ َﯾْﮑﺘُُﻤﻮَن«‬‫‪.‬‬‫و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ ﻫﻢ آﯾﺎت ﺑﺴﯿﺎرﺳﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻼوﺗﺴﺖ‪ ،‬ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻗﻮل ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ »ﻗُْﻞ ﻫﺎﺗُﻮا ﺑ ُْﺮﻫﺎَﻧُﮑْﻢ ِإْن ُﮐﻨْﺘُْﻢ ﺻﺎِدﻗِﯿَﻦ«*‬‫و ﺑـﺎﻟﺨﺼﻮص ﻗﻮل ﺣّﻖ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌـﺎﻟﯽ »َﻓَﻤْﻦ ـَﺣ ﺎﱠﺟَﮏ ﻓِﯿِﻪ ﻣِْﻦ ﺑَْﻌـِﺪ ﻣـﺎ ﺟـﺎَءَك ﻣَِﻦ اﻟ ِْﻌﻠِْﻢ َﻓُﻘـْﻞ َﺗﻌﺎﻟَْﻮا َﻧـْﺪُع َأﺑ ْﻨﺎَءﻧﺎ َو َأﺑ ْﻨﺎَءُﮐْﻢ َو ﻧِﺴﺎَءﻧﺎ وَ‬‫ﻧِﺴﺎَءُﮐْﻢ َو َأﻧ ُْﻔَﺴﻨﺎ َو َأﻧ ُْﻔَﺴُﮑْﻢ ﺛُﱠﻢ َﻧﺒَْﺘِﻬْﻞ َﻓَﻨْﺠَﻌْﻞ ﻟَْﻌَﻨَﺖ اﻟﱠﻠِﻪ َﻋَﻠﯽ اﻟ ْﮑﺎِذﺑ ِﯿَﻦ«‪.‬‬‫ﻧﻘﻞ ﻋﺒﺎرات ﺷﺎهﺻﺎﺣﺐ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ و ﺟﻮاﺑﻬﺎي ﻣﺆﻟﻒ از آﻧﻬﺎ‬‫و ﻟﻨﻌﻢ ﻣﺎ ﻗﺎل ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻤﺎﺋﻨﺎ اﻷﻋﻼم ﻓﯽ ﺟﻮاب ﻣﺨﺎﻃﺒﻨﺎ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﻤﻘﺎم‪ :‬ﺗﻤّﺴﮏ ﺑﺤﺒﻞ وداد ﻋﺘﺮت ﺑﺪون ﺗﺒّﺮي از أﻋﺎدي ﻏﯿﺮ ﻣﺴـﻠّﻢ‪ ،‬ﮐﻤﺎ‬‫ﻗﯿ ﻞ ‪:‬‬
‫ﺗﻮّد ﻋﺪّوي ﺛّﻢ ﺗﺰﻋﻢ أﻧّﻨﯽ ﺻﺪﯾﻘﮏ‪ ،‬إّن اﻟّﺮأي ﻋﻨﮏ اﻟﻌﺎزب!‬‫و إﻇﻬﺎر وداد ﻟﺴﺎﻧﯽ ﻣﻌﻨﯽ ﺗﻤّﺴﮏ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺗﻌﻠﯿﻖ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﻗﻮل »ﺣﺴـﺒﻨﺎ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ« ﺑﺪون ﻋﻤﻞ ﺑﺮ آن ﻏﯿﺮ ﻣﻔﯿﺪ‪ ،‬و ﺣﺎل ﺛﻘﻠﯿﻦ‬‫أﻋﻨﯽ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ و ﻗﺮآن در ﺗﻤّﺴﮏ ﯾﮑﺴﺎﻧﺴﺖ‪ ،‬ﻟﻘﺮان اﻟﻌﺘﺮة ﺑﺎﻟﻘﺮآن‪.‬‬‫ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ‪ ،‬اّدﻋﺎي ﺳّﻨّﯿﺎن ﻣﻮاﻻت و اﺗّﺒﺎع أﻫﻞ ﺑﯿﺖ را ﺑﺎ وﺟﻮد ﻣﻮاﻻت و اﺗّﺒﺎع ﻣﺤﺎرﺑﯿﻦ و أﻋﺎدي اﯾﺸﺎن ﻣﺜﻞ ﻋﺎﺋﺸﻪ و ﻃﻠﺤﻪ و زﺑﯿﺮ و ﻣﻌﺎوﯾﻪ‬‫و ﻧﻈﺮ اﯾﺸﺎن اﮔﺮ ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﭘﺲ ﻣﻮاﻻت و اﺗّﺒﺎع ﺷـﯿﻌﯿﺎن‪ ،‬ﺷـﯿﺨﯿﻦ و اﺧﻮان آﻧﻬﺎ را ﺑﺎ وﺟﻮد ﻟﻌﻦ و ﻃﻌﻦ ﺑﺮ آﻧﻬﺎ ﮐﻪ اﺳﺘﺤﻘﺎق آن از‬‫أﺧﺒﺎر ﺳّﻨﯿﺎن ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﭼﺮا ﺻﺤﯿﺢ ﻧﺒﻮده ﺑﺎﺷﺪ؟! اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼﻣﻪ‪ ،‬رﻓﻊ ﻓﯽ اﻟﺨﻠﺪ ﻣﻘﺎﻣﻪ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪990 :‬‬‫و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ ﻫﺮ ﮐﻪ ﻗﺪري ﻫﻢ ﺗﺘﺒﻊ ﮐﺘﺐ ﺳـّﻨﯿﻪ ﺑﻨﻤﺎﯾﺪ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ اّدﻋﺎي ﺗﻤّﺴﮏ اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﺑﺤﺒﻞ و داد ﺟﻤﯿﻊ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﻟّﺴﻼم ﻣﺼﺪاق »ﮐﺴﺮاب ﺑﻘﯿﻌﮥ ﯾﺤﺴﺒﻪ اﻟﻈﻤﺂن ﻣﺎء ﺣّﺘﯽ إذا ﺟﺎءه ﻟﻢ ﯾﺠﺪه ﺷﯿﺌﺎ« ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬و ﮐﻠﻤﺎت ﻧﺎﺻﺒّﯿﺖ آﯾﺎت و ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﺣﺮورّﯾﺖ‬‫ﺳﻤـﺎت در ﮐﺘﺐ اﯾﺸـﺎن ﺑﺤـّﺪي ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﮐﻪ اﺣﺼـﺎي آن در دﻓﺎﺗﺮ ﮐﺒﺎر ﻫﻢ ﺧﯿﻠﯽ ﻋﺴـﯿﺮ و دﺷﻮار ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﺮاي‬‫ﺗﻨﺒﯿﻪ أوﻟﯽ اﻷﺣﻼم ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرت ﺧﺎرﺟّﯿﺖ ﺻـﻔﺎت از ﻣﺼـﻨﻔﺎت واﻟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﻧﻤﺎﺋﯿﻢ‪ ،‬ﺗﺎ واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر ﮔﺮدد ﮐﻪ دﻋﻮي ﺷﺎه‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﭼﻪ ﻗـﺪر از واﻗﻌّﯿﺖ ﺑﻌﯿـﺪ اﻓﺘﺎده اﺳﺖ‪ ،‬و اﮔﺮ ﭼﻪ ﻗﻠﻢ ﻋﺮﻓﺎن ﺷـﯿﻢ از ﻧﻘﻞ اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻋﺒﺎرات ﮐﻔﺮآﻣﯿﺰ‪ ،‬آﺑﯽ و ﻣﺴـﺘﻨﮑﻔﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ‬‫ﺑﻤﻔـﺎد »اﻟـّﻀ ﺮورات ﺗﺒﯿـﺢ اﻟﻤﺤﻈﻮرات« و ﻧﻈﺮ ﺑﻤﻘﻮﻟﻪ »ﻧﻘـﻞ ﮐﻔﺮ ﮐﻔﺮ ﻧﺒﺎﺷـﺪ« اﺿـﻄﺮارا ﺑﻄﻮر اﻧﻤﻮذج ﺑﻌﺾ آن را ذﮐﺮ ﻧﻤﻮدن ﺿـﺮوري‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 62‬از ‪193‬‬‫اﺳﺖ‪.‬‬‫ﭘﺲ ﺑﺸـﻨﻮ ﮐـﻪ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در »إزاﻟـﮥ اﻟﺨﻔـﺎء« در ﻓﺼـﻞ ﭘﻨﺠﻢ ﻣﻘﺼـﺪ أّول ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ در‬‫أﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺘﻮاﺗﺮه ﺑﺎﻟﻤﻌﻨﯽ اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﻋﺜﻤﺎن ﻣﻘﺘﻮل ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷﺪ و ﻧﺰدﯾﮏ ﺑﻘﺘﻞ او ﻓﺘﻨﻪ ﻋﻈﯿﻤﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻐﯿﺮ‬‫اوﺿﺎع و رﺳﻮم ﻣﺮدم ﮐﻨـﺪ و ﺑﻼي آن ﻣﺴـﺘﻄﯿﺮ ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ از آن ﻓﺘﻨﻪ اﺳﺖ آن را ﺑﻪ أوﺻﺎف ﻣﺪح ﺳـﺘﻮدﻧﺪ و ﻣﺎ ﺑﻌﺪ آن را‬‫ﺑﺄﺻﻨﺎف ذّم ﻧﮑﻮﻫﯿﺪﻧﺪ‪ ،‬و اﺳﺘﻘﺼﺎ ﻧﻤﻮدﻧﺪ در ﺑﯿﺎن آن ﻓﺘﻨﻪ ﺗﺎ آﻧﮑﻪ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﻣﻮﺻﻮف ﺑﺮ آﻧﭽﻪ واﻗﻊ ﺷﺪ ﺑﺮ ﻫﯿﭻ ﻓﺮدي ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ‪ ،‬و ﺑﻪ‬‫أﺑﻠﻎ ﺑﯿﺎن واﺿـﺢ ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ ﮐﻪ اﻧﺘﻈﺎم ﺧﻼﻓﺖ ﺧﺎّﺻﻪ ﺑﺂن ﻓﺘﻨﻪ ﻣﻨﻘﻄﻊ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﺑﻘّﯿﻪ ﺑﺮﮐﺎت اّﯾﺎم ﻧﺒّﻮت روي ﺑﺎﺧﺘﻔﺎ ﺧﻮاﻫﺪ آورد‪ ،‬و اﯾﻦ‬‫ﻣﻌﻨﯽ را ﺗﺎ ﺑﺤـّﺪي اﯾﻀﺎح ﮐﺮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﭘﺮده از روي ﮐﺎر ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ و ﺣّﺠـ ﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ ﺛﺒﻮت آن ﻗﺎﺋﻢ ﺷﺪ و آن ﺧﺒﺮ در ﺧﺎرج ﻣﺘﺤّﻘﻖ ﮔﺸـﺖ‬‫ﺑﺂن وﺟﻪ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺑﺎ وﺟﻮد رﺳﻮخ ﻗﺪم در ﺳﻮاﺑﻖ اﺳﻼﻣّﯿﻪ و وﻓﻮر أوﺻﺎف ﺧﻼﻓﺖ ﺧﺎّﺻﻪ و اﻧﻌﻘﺎد ﺑﯿﻌﺖ ﺑﺮاي او و وﺟﻮب‬‫اﻧﻘﯿﺎد رﻋّﯿﺖ ﻓﯽ ﺣﮑﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ ﻧﺴـﺒﺖ او‪ ،‬ﻣﺘﻤّﮑﻦ ﻧﺸﺪ در ﺧﻼﻓﺖ‪ ،‬و در أﻗﻄﺎر أرض ﺣﮑﻢ او ﻧﺎﻓﺬ ﻧﮕﺸﺖ‪ ،‬و ﺗﻤﺎﻣﻪ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺗﺤﺖ ﺣﮑﻢ‬‫او ﺳـﺮ ﻓﺮود ﻧﯿﺎوردﻧﺪ‪ ،‬و ﺟﻬﺎد در زﻣﺎن وي رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﺎﻟﮑﻠّﯿﻪ ﻣﻨﻘﻄﻊ ﺷﺪ‪ ،‬و اﻓﺘﺮاق ﮐﻠﻤﻪ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺑﻈﻬﻮر ﭘﯿﻮﺳﺖ‪ ،‬و اﯾﺘﻼف اﯾﺸﺎن‬‫رﺧﺖ ﺑﻌﺪم ﮐﺸﯿﺪ‪ ،‬و ﻣﺮدم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪991 :‬‬‫ﺑﺤﺮوب ﻋﻈﯿﻤﻪ ﺑـﺎ او ﭘﯿﺶ آﻣﺪﻧـﺪ‪ ،‬و دﺳﺖ او را از ﺗﺼـّﺮف ﻣﻠﮏ ﮐﻮﺗﺎه ﺳﺎﺧﺘﻨـﺪ‪ ،‬و ﻫﺮ روز داﺋﺮه ﺳـﻠﻄﻨﺖ او‪ -‬ﻻ ﺳـّﯿﻤﺎ ﺑﻌـﺪ ﺗﺤﮑﯿﻢ‪-‬‬‫ﺗﻨﮕﺘﺮ ﺷـﺪن ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬ﺗﺎ آﻧﮑﻪ در آﺧﺮ ﺑﺠﺰ ﮐﻮﻓﻪ و ﻣﺎ ﺣﻮل آن ﺑﺮاي اﯾﺸﺎن ﺻﺎﻓﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ! و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ اﯾﻦ ﺧﻠﻠﻬﺎ در ﺻـﻔﺎت ﮐﺎﻣﻠﻪ ﻧﻔﺴﺎﻧّﯿﻪ‬‫اﯾﺸﺎن ﺧﻠﻠﯽ ﻧﯿﻨﺪاﺧﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺧﻼﻓﺖ‪ -‬ﻋﻠﯽ وﺟﻬﻬﺎ‪ -‬ﻣﺘﺤّﻘﻖ ﻧﮕﺸﺖ و ﺑﻌﺪ ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﭼﻮن ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳﻔﯿﺎن ﻣﺘﻤّﮑﻦ‬‫ﺷﺪ اﺗّﻔﺎق ﻧﺎس ﺑﺮ وي ﺑﺤﺼﻮل ﭘﯿﻮﺳﺖ و ﻓﺮﻗﮥ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ از ﻣﯿﺎن ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در »إزاﻟـﮥ اﻟﺨﻔـﺎ« در ﺑﯿـﺎن ﻓﺘﻮر ﻋﻈﯿﻢ اﻓﺘﺎدن در أرﮐﺎن اﺳـﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻣﻌﻠﻮﻣﺴﺖ از ﺗﺎرﯾـﺦ ﮐﻪ اﻗﺎﻣﺖ ﺣـّﺞ ﺑﻌـﺪ ﺣﻀـﺮت‬‫ﻋﺜﻤﺎن ﻫﯿﭻ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺑﺬات ﺧﻮد ﻧﮑﺮده اﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻧﺎﺋﺒﯽ را ﻣﻘّﺮر ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ‪ ،‬و ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺑﺮاي آن اﻗﺎﻣﺖ ﺣّﺞ ﺑﺬات ﺧﻮد ﻧﺘﻮاﻧﺴﺖ‬‫ﻧﻤﻮد ﺑﻠﮑﻪ در ﺑﻌﺾ ﺳﻨﯿﻦ ﻧﺎﺋﺐ ﻫﻢ ﻧﺘﻮاﻧﺴﺖ ﻓﺮﺳﺘﺎد‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﻣﺬﮐﻮر ﻓﯽ »اﻟﻤﺴﺘﺪرك«‪ .‬و ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳﻔﯿﺎن‪ ،‬أﺑﺎن ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن را أﻣﯿﺮ‬‫اﻟﺤـّﺞ ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮد در أّﯾـﺎم ﺧﻼـﻓﺖ ﺧﻮد‪ ،‬ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ ﺧﻠﻔﺎي ﺳﺎﺑﻖ اﻗﺎﻣﺖ ﺣـّﺞ ﺑﻨﻔﺲ ﺧﻮد ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ إﻟّﺎ ﺑﻌـﺬر و اﻗﺎﻣﺖ ﺣـّﺞ ﺿـﻤﯿﻤﻪ‬‫ﺧﻼـﻓﺖ ﺑﻮد ﺑﻠﮑﻪ از ﺧﻮاص ﺧﻠﯿﻔﻪ‪ ،‬ﭼﻨـﺎﻧﮑﻪ ﺑﺮ ﺗﺨﺖ ﻧﺸﺴـﺘﻦ و ﺗـﺎج ﺑﺮ ﺳـﺮ ﻧﻬـﺎدن ﯾـﺎ در ﮐﻮﺷـﮏ ﭘﺎدﺷﺎﻫﺎن ﭘﯿﺸـﯿﻦ اﻗﺎﻣﺖ ﻧﻤﻮدن در‬‫أﮐﺎﺳﺮه و ﻗﯿﺎﺻﺮه ﻋﻼﻣﺖ ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ ﺑﻮد[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در »إزاﻟـﮥ اﻟﺨﻔﺎ« در ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ ﻣﻘﺼﺪ أّول ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺑﻨﻘﻞ ﻣﺘﻮاﺗﺮ‪ -‬ﮐﻪ در ﺷـﺮﻋّﯿﺎت ﻧﻘﻠﯽ ﻣﻌﺘﻤﺪﺗﺮ از آن ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻧﻤﯽﺷﻮد‪ -‬ﺑﻪ‬‫ﺛﺒﻮت ﭘﯿﻮﺳـﺘﻪ ﮐﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻓﺘﻨﻪ را ﮐﻪ ﻧﺰدﯾﮏ ﻣﻘﺘﻞ ﺣﻀﺮت ﻋﺜﻤﺎن ﭘﯿﺪا ﺷﺪ ﻣﻄﻤﺢ اﺷﺎره ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬و آن را‬‫ﺑﺘﻔﺼـﯿﻠﯽ ﮐﻪ زﯾﺎده از آن در ﺷـﺮاﯾﻊ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻧﺸﻮد ﺑﯿﺎن ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ‪ ،‬و آن را ﺣّﺪ ﻓﺎﺻﻞ ﻧﻬﺎدهاﻧﺪ در ﻣﯿﺎن زﻣﺎن ﺧﯿﺮ و زﻣﺎن ﺷـّﺮ‪ ،‬و ﮔﻮاﻫﯽ‬‫دادهاﻧـﺪ ﮐﻪ درﯾﻦ وﻗﺖ »ﺧﻼـﻓﺖ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﻬﺎج اﻟّﻨﺒّﻮة« ﻣﻨﻘﻄﻊ ﺷﻮد و ﻣﻠﮏ ﻋﻀﻮض ﭘﺪﯾـﺪ آﯾـﺪ‪ ،‬و ﻣﻌﻨﯽ ﻟﻔﻆ ﻋﻀﻮض دﻻﻟﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﺑﺮ‬‫ﺣﺮوب و ﻣﻘﺎﺗﻼت و ﺟﻬﯿـﺪن ﯾﮑﯽ ﺑﺮ دﯾﮕﺮي و ﻣﻨﺎزﻋﺖ ﯾﮑﯽ ﺑﺎ دﯾﮕﺮي در ﻣﻠﮏ‪ ،‬و ﻟﻬـﺬا در أﺣﺎدﯾﺚ ﺑﺴـﯿﺎر ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ را در ﯾﮏ‬‫ﺣﮑﻢ ﺟﻤﻊ ﮐﺮدﻧﺪ ﺗﺎ آﻧﮑﻪ ﻇّﻦ ﻗﻮي ﺑﻬﻤﺮﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺳﻪ ﺑﺰرگ ﻓﯽ ﻣﺮﺗﺒﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﺮاﺗﺐ ﻣّﺘﻔﻖاﻧﺪ و ﻏﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪992 :‬‬‫اﯾﺸـﺎن در آن ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺷـﺮﯾﮏ اﯾﺸـﺎن ﻧﯿﺴﺖ! و در ﺑﻌﺾ أﺣـﺎدﯾﺚ ﻟﻔﻈﯽ ﮐﻪ ﻣﺸـﻌﺮ ﺑﺎﻧﻘﻄـﺎع ﺧﻼـﻓﺖ ﺑﺎﺷـﺪ ارﺷـﺎد ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ‪ ،‬در ﺣـﺪﯾﺚ‬‫»ﺗﺤّﺮك ﺟﺒﻞ« ﺑﺮواﯾﺖ ﺣﻀـﺮت ﻋﺜﻤﺎن و أﻧﺲ ذﮐﺮ ﻫﺮ ﺳﻪ ﺑﺰرگ رﻓﺖ‪ ،‬و در »ﻗّﺼﻪ ﺣﺎﺋﻂ« ﺑﺮواﯾﺖ أﺑﻮ ﻣﻮﺳـﯽ ﻣـﺬﮐﻮر ﻫﺮ ﺳﻪ ﻓﻘﻂ‪ ،‬و‬‫در ﺣﺪﯾﺚ »وزن ﺑﺎ اّﻣﺖ« ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﻤﻌﯽ ذﮐﺮ ﻫﺮ ﺳﻪ‪ ،‬و در ﺑﻌﺾ أﻟﻔﺎظ »ﺛّﻢ رﻓﻊ اﻟﻤﯿﺰان« و در »رؤﯾﺎي ﻇّﻠﻪ« ﻫﻢ ﭼﻨﺎن‪ ،‬و در ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ‬‫ﻋﻤﺮ »ﮐّﻨﺎ ﻧﺨّﯿﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ« ﺑﯿﺎن ﻫﻤﯿﻦ ﺳﻪ ﺑﺰرگ‪ ،‬ﺑﻌﺪ از آن اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ‪» :‬ﻧﺴﮑﺖ« و در رؤﯾﺎي »ﻧﻮط ﺑﻌﻀﻬﻢ ﺑﺒﻌﺾ« ذﮐﺮ ﻫﻤﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 63‬از ‪193‬‬‫ﻫﺮ ﺳﻪ‪ ،‬و در رؤﯾﺎء »دﻟﻮ دﻟﯽ ﻣﻦ اﻟّﺴﻤﺎء« ﻣﺬﮐﻮر ﻫﺮ ﺳﻪ‪ ،‬و در ﻣﺮﺗﺒﻪ ﭼﻬﺎرم »اﻧﺘﺸﺎط ﻋﺮﻗﻮه« ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ‪ ،‬و در ﻗّﺼﻪ ﺳﺆال ﺑﻨﯽ ﻣﺼﻄﻠﻖ‬‫ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﻫﺮ ﺳﻪ »ﻓﺘّﺒﺎ ﻟﮑﻢ« و در ﻗّﺼﻪ ﺗﺄﺳـﯿﺲ ﻣﺴـﺠﺪ و وﺿﻊ أﺣﺠﺎر ﻟﻔﻆ ﺣﺼـﺮ ﮐﻪ »ﻫﻢ اﻟﺨﻠﻔﺎء« وارد ﺷﺪ‪ ،‬و در ﻗّﺼﻪ اﺷﺘﺮاي ﻗﻼﺋﺺ‬‫ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﻫﺮ ﺳﻪ ﻋﺰﯾﺰ ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﺪ »ﻓﺘـّﺒ ﺎ ﻟﮏ«‪ ،‬و در ﻗّﺼﻪ ﺗﺴﺒﯿـﺢ ﺣﺼـﯽ ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﻪ ﮐﺲ اﮐﺘﻔﺎ رﻓﺖ‪ ،‬و در ﻗّﺼﻪ »ﺗﺰول رﺣﯽ اﻻﺳـﻼم«‬‫زﻣﺎﻧﯽ ﻣﻌّﯿﻦ ﮔﺸﺖ ﮐﻪ ﺑﺄﺑﻠﻎ وﺟﻪ ﺑﺮﯾﻦ ﻓﺘﻨﻪ دﻻﻟﺖ ﻧﻤﻮدﻧـﺪ‪ ،‬ﺑﻌـﺪ از آن ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ »ﻓﺈن ﯾﻬﻠﮑﻮا ﻓﺴﺒﯿﻞ ﻣﻦ ﻫﻠﮏ و إن ﯾﻘﻢ ﻟﻬﻢ دﯾﻨﻬﻢ ﯾﻘﻢ‬‫ﻟﻬﻢ ﺳﺒﻌﯿﻦ ﻋﺎﻣﺎ‪ .‬ﻗﺎل اﻟﺒﻐﻮّي‪ :‬أراد ﺑﺎﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻤﻠﮏ‪ .‬ﻗﺎل أﺑﻮ ﺳﻠﯿﻤﺎن‪:‬‬‫و ﯾﺸـﺒﻪ أن ﯾﮑﻮن ارﯾـﺪ ﺑﻬـﺬا ﻣﻠـﮏ ﺑﻨﯽ أﻣـّﯿ ﮥ و اﻧﺘﻘـﺎﻟﻪ ﻋﻨﻬﻢ إﻟﯽ ﺑﻨﯽ اﻟﻌّﺒﺎس و ﮐﺎن ﻣﺎ ﺑﯿﻦ أن اﺳـﺘﻘّﺮ اﻟﻤﻠﮏ ﻟﺒﻨﯽ أﻣـّﯿ ﮥ إﻟﯽ أن ﻇﻬﺮت‬‫اﻟّﺪﻋﺎة ﺑﺨﺮاﺳﺎن و ﺿﻌﻒ أﻣﺮ ﺑﻨﯽ أﻣّﯿﮥ و دﺧﻞ اﻟﻮﻫﻦ ﻓﯿﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﻦ ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ‪ ،‬و در‬‫ﺣﺪﯾﺚ »اﻟﺨﻼﻓﮥ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﻟﻤﻠﮏ ﺑﺎﻟّﺸﺎم«‬‫ﺗﻌّﯿﻦ ﻣﻠﮏ واﻗﻌﺸﺪ‪ ،‬اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻤﺎ ﻻ ﯾﺤﺼﯽ‪ .‬ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪ آﻧﮑﻪ در ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﺑﮑﺮه ﺛﻘﻔﯽ وارد ﺷﺪه‬‫»اﻟﺨﻼﻓﮥ ﺑﻌﺪي ﺛﻠﺜﻮن ﺳﻨﮥ«‬‫ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﻌﻨﯽ آن ﻧﯿﺰ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻼـﻓﺖ ﺧـﺎّﺻﻪ ﻣﻨﺘﻈﻤﻪ ﻣﺮّﮐﺒﺴﺖ از دو وﺻﻒ‪ :‬وﺻﻒ اّول‪ ،‬وﺟﻮد ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺧـﺎص و وﺻﻒ ﺛﺎﻧﯽ‬‫ﻧﻔﺎذ ﺗﺼـّﺮف و اﺟﺘﻤﺎع ﮐﻠﻤﻪ ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ‪ ،‬و اﻧﺘﻔﺎي ﻣﺠﻤﻮع ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻨﻔﯽ ﯾﮑﯽ ازﯾﻦ دو وﺻﻒ‪ ،‬و ﺑﻨﻔﯽ ﻫﺮ دو ﻣﻌﺎ‪ ،‬و ﺣﮑﻤﺖ إﻟﻬﯽ‬‫ﻣﻘﺘﻀـﯽ ﺗـﺪرﯾﺠﺴﺖ ﺑﯿﻦ ﮐـّﻞ ﺿـّﺪﯾﻦ‪ ،‬ﭘﺲ در ﺣﺎﻟﺖ أوﻟﯽ اﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮع ﻣﻔﻘﻮد ﺷـﺪ ﺑﻔﻘـﺪ وﺻﻒ اﺟﺘﻤﺎع ﮐﻠﻤﻪ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻋـﺪم اﻧﺘﻈﺎم‬‫ﻣﻠـﮏ‪ .‬ﭘﺲ ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺑﺼـﻔﺎت ﮐﺎﻣﻠﻪ ﺧﻼﻓﺖ ﺧﺎﺻﻪ اﺗّﺼﺎف داﺷـﺘﻨﺪ و ﺧﻼﻓﺖ اﯾﺸﺎن ﺷـﺮﻋﺎ ﻣﻨﻌﻘـﺪ ﺷـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻓﺮﻗﺖ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ‬‫ﭘﺪﯾﺪار ﮔﺸﺖ و ﺗﺼّﺮف اﯾﺸﺎن در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪993 :‬‬‫أﻗﻄﺎر أرض ﻧﻔﺎذ ﻧﯿﺎﻓﺖ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ ﻋﺎدل ﻣﺪّرﺳـﯽ را در ﻣﺪرﺳﻪ ﻧﺼﺐ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و ﻃﻠﺒﻪ ﻋﻠﻢ را أﻣﺮ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ از ﺟﻨﺎب او اﺳﺘﻔﺎده‬‫ﮐﻨﻨﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻃﻠﺒﻪ ﻋﻠﻢ را ﺑﺎﺗّﻔﺎﻗﺎت ﺑﺴـﯿﺎر ﮐﻪ ﺑﻌﺾ آن ﺑﺎﺧﺘﯿﺎر اﯾﺸﺎن ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻌﺾ ﺑﻐﯿﺮ اﺧﺘﯿﺎر وﺟﻮد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺎﻟﻔﻌﻞ ﺻﻮرت ﻧﮕﺮﻓﺖ‪ ،‬در‬‫اﯾﻦ وﻗﺖ ﻫﺮ دو اﺳـﺘﻌﻤﺎل ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ درﯾﻦ ﻣﺪرﺳﻪ ﻣﺪّرﺳـﯽ ﻫﺴﺖ اّﻣﺎ ﻣﺮدم ﺑﺮ وي ﻧﻤﯽﺧﻮاﻧﻨﺪ و ﺟﻤﻊ ﻧﻤﯽﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬و‬‫ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ ﻣﺪرﺳﻪ ﻣﺪّرﺳـﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﻣّﺘﺼﻒ ﺑﺪرس ﺑﺎﻟﻔﻌﻞ‪ ،‬ﻓﯿﻤﺎ ﻧﺤﻦ ﻓﯿﻪ‪ ،‬ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺧﺎص ﻣّﺘﺼﻒ ﺑﺄوﺻﺎف‬‫ﮐﺎﻣﻠﻪ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ و ﺧﻼﻓﺖ او ﺑﺎﻟﻔﻌﻞ ﻧﯿﺴﺖ ! و ﻧﯿﺰ در »إزاﻟـﮥ اﻟﺨﻔﺎ« در آﺧﺮ ﻣﻘﺼﺪ اول ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﺳﻪ ﮐﺲ را ﻧﺎم ﺑﺮدهاﻧﺪ ﮐﻪ در زﻣﺎن‬‫ﺧﯿﺮ ﻣﺘـﻮﻟّﯽ ﺧﻼـﻓﺖ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺑـﻮد‪ :‬ﺻـّﺪﯾﻖ أﮐـﺒﺮ‪ ،‬و ﻋﻤﺮ ﻓـﺎروق‪ ،‬و ذي اﻟّﻨﻮرﯾﻦ‪ ،‬و در زﻣـﺎن ﻓﺘﻨﻪ ﺑﺤﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺑﯿﻌﺖ ﮐﻨﻨـﺪ ﻟﯿﮑﻦ‬‫ﺧﻼـﻓﺖ او ﻣﻨﺘﻈﻢ ﻧﺸﻮد و ﻗﻮم ﺑﺮ وي ﻣﺠﺘﻤﻊ ﻧﺸﻮﻧـﺪ‪ ،‬اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ ﺗـﺎ آﻧﮑﻪ ﺑﺮأي اﻟﻌﯿﻦ داﻧﺴﺘﯿﻢ ﮐﻪ ﻣﺮاد ﻫﻤﯿﻦ ﺣـﺎﻟﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ﻗﺘﻞ‬‫ﺣﻀـﺮت ﻋﺜﻤـﺎن ﺑﻈﻬﻮر آﻣـﺪ از اﺧﺘﻼـف ﻧـﺎس در ﺣﺮب ﺟﻤﻞ و ﺻـّﻔﯿﻦ‪ ،‬ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺑﻀـﺮورت ﻋﻘﻞ درﯾﺎﻓﺘﻪ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ ﺑﺮاي‬‫ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺑﯿﻌﺖ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و ﺧﻼﻓﺖ ﻣﻨﻌﻘﺪ ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ و در ﺣﮑﻢ ﺷـﺮع ﮐﻪ ﺑﻨﺎي آن ﻣﻈّﻨﺎﺗﺴﺖ ﻻزم ﺷﺪ اﻃﺎﻋﺖ او‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ ﻣﺮاد ﺣّﻖ اﺻـﻼح‬‫ﻋـﺎﻟﻤﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻼـﻓﺖ وﺳـﯿﻠﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺗﻘﺮﯾﺐ آن ﻣﻘﺼﻮد ﻣﺸـﺮوع ﺳﺎﺧﺘﻪ‪ ،‬و اﮔﺮ ﻣﺮاد ﺣﻖ ﻣﯽﺑﻮد از وﺟﻮد ﻣﺘﺨﻠّﻒ ﻧﻤﯽﺷـﺪ‪ ،‬و‬‫ﻣﺮﺗﻀﯽ درﯾﻦ ﺧﻼﻓﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ »ﻧﯽ« در دﻫﺎن ﻧﺎﺋﯽ ﻧﺒﻮد و ﻧﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺟﺎرﺣﻪ ﺑﺮاي إﺗﻤﺎم ﻣﺮاد ﺣّﻖ و ﻗﻮم ﻣﺄﻣﻮر ﻧﺸﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﺤﺖ راﯾﺖ او ﻗﺘﺎل‬‫ﮐﻨﻨـﺪ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻣﺄﻣﻮر ﺷﺪﻧـﺪ ﺑﻘﺘﺎل ﺗﺤﺖ راﯾﺖ ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﺛﻼﺛﻪ‪ ،‬و ﻣﻄﺎﺑﻖ آﻧﭽﻪ ازﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻔﻬﻮم ﺷـﺪ ﺑﻪ ﻣﻌﺎﯾﻨﻪ در ﺧﺎرج دﯾﺪﯾﻢ ﮐﻪ در‬‫زﻣﺎن ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﻋﻨﺎﯾﺖ إﻟﻬﯽ ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻖ ﻓﻮج ﻓﻮج ﻧﺎزل ﻣﯽﺷﺪ ﻣﺴـﺘﺘﺮ ﮔﺸﺖ‪ ،‬ﮐﻮﺷﺶ ﺑﺴﯿﺎر ﻓﺎﺋﺪه اﻧﺪﮐﯽ ﻫﻢ ﻧﺪاد و ﺧﯿﺮّﯾﺖ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﺎرت از اﻟﻔﺖ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﯿﻨﻬﻢ و ﺗﺮك ﻣﻨﺎزﻋﻪ اﺳﺖ و اﺗّﻔﺎق ﺑﺮ ﺟﻬﺎد ﮐّﻔﺎر و روز ﺑﺮوز ﺷـﮑﺴﺖ ﺑﺮ ﮐّﻔﺎر اﻓﺘﺎدن رو ﺑﺎﺳـﺘﺘﺎر ﻧﻬﺎد و‬‫ﻣﻌﻨﯽ »َو ﻟَﯿَُﻤﱢﮑَﻨﱠﻦ ﻟَُﻬْﻢ ِدﯾَﻨُﻬُﻢ اﻟﱠِﺬي اْرَﺗﻀﯽ ﻟَُﻬْﻢ«‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻟﯿﻤّﮑﻨّﻦ ﺑﺴـﻌﯿﻬﻢ دﯾﻨﻬﻢ‪ ،‬ﺻﻮرت ﻧﻪ ﺑﺴﺖ‪ ،‬و ﺗﻤﮑﯿﻦ ﻓﯽ اﻷرض ﮐﻪ ﺑﺮاي دﻓﻊ ﮐّﻔﺎر و إﻋﻼء ﮐﻠﻤﮥ اﻻﺳـﻼم ﻣﻘّﺮر ﺑﻮد واﻗﻊ ﻧﺸﺪ‪» ،‬وَ‬‫اْﺟَﻌْﻞ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪994 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 64‬از ‪193‬‬‫ﻟ ِﯽ ﻣِْﻦ ﻟَُﺪﻧ َْﮏ ُﺳﻠْﻄﺎﻧًﺎ َﻧِﺼﯿﺮًا«‬‫درﯾﻦ زﻣﺎن ﻣﺘﺤّﻘﻖ ﻧﮕﺸﺖ‪ ،‬و در ﺗﻤﺎم ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺣﮑﻢ او ﻧﺎﻓـﺬ ﻧﺸـﺪ‪ ،‬و ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ‪ -‬ﮐّﻠﻬﻢ‪ -‬ﺗﺤﺖ ﺣﮑﻢ او در ﻧﯿﺎﻣﺪﻧﺪ‪ ،‬و ﻫﯿﭻ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﺑﺮﯾﻦ‬‫ﻣﻌﻨﯽ إﻧﮑـﺎر ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﮐﺮد‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ إﻧﮑﺎر ﻧﻤﻮد ﮐﻪ آﻓﺘﺎب اﻣﺮوز از ﻣﺸـﺮق ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ ﻧﮑﺘﻪ دﯾﮕﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻏﯿﺮ‬‫أﻫﻞ ﺑﺼﯿﺮت ﻧﻤﯽﺷﻨﺎﺳﺪ‪،‬‬‫ﺑﻬﺮ ﻧﻈﺮ ﻣﻪ ﻣﻦ ﺟﻠﻮه ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﮐﺲ آن ﮐﺮﺷﻤﻪ ﻧﺒﯿﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻫﻤﯽ ﻧﮕﺮم‬‫و آن ﻧﮑﺘﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ أﻧﺒﯿﺎ ﺑﺮ اّﻣﺖ ﺧﻮد و ﺧﻠﻔﺎ ﺑﺮ رﻋّﯿﺖ ﺧﻮد ﻓﻀـﯿﻠﺘﯽ ﮐﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪاﻧـﺪ ﺳـﺮ آن و ﻣّﺦ در آن ﺟﺎرﺣﻪ ﺗﺪﺑﯿﺮ إﻟﻬﯽ ﺑﻮدﻧﺴﺖ و‬‫واﺳـﻄﻪ إﺻـﻼح ﻋﺎﻟﻢ ﺷﺪن‪ ،‬و اﯾﻦ ﺳّﺮ و ﻣﺦ در ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ ﻋﻠﯽ وﺟﻬﻪ ﻣﺘﺤّﻘﻖ ﺑﻮد‪ -‬ﺑﺸﻬﺎدة اﻟﻨﻘﻞ و اﻟﻌﻘﻞ‪ -‬و در ﺣﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻧﻪ!‬‫ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ در ﺣّﻖ وي‪ -‬رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ -‬ﻧﻘﺼـﯽ ﭘﯿـﺪا ﻧﮑﺮد‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ وي ﺳـﺎﻋﯽ ﺑﻮد در اﻗﺎﻣﺖ دﯾﻦ اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﯿّﺴـ ﺮ ﻧﺸـﺪ‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ‬‫ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺟـﺎرﺣﻪ إﻟﻬﯽ ﺑﻮدن دﯾﮕﺮﺳﺖ‪ ،‬و آن اﮔﺮ ﻣﯽﺑﻮد أﺣﮑـﺎم ﺧﻼـﻓﺖ ﺧﺎّﺻﻪ از وي ﻣﺘﺨﻠّﻒ ﻧﻤﯽﺷـﺪ‪ ،‬و اﯾﻦ أﻗﻮي وﺟﻮه أﻓﻀـﻠّﯿﺖ‬‫ﻣﺸﺎﯾﺦ ﺛﻼﺛﻪ اﺳﺖ ﺑﺮ ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ‪ ،‬ﺗﻔﺎﺿﻞ أﺻﺤﺎب ﯾﻤﯿﻦ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﺻّﺤﺖ ﻧّﯿﺖ و ﮐﺜﺮت ﻋﻤﻠﺴﺖ‪ ،‬و ﺗﻔﺎﺿﻞ اﯾﻦ ﺑﺰرﮔﻮاران ﺑﺎ‬‫ﻫﻢ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﻣﺎﻧﻨﺪ »ﻧﯽ« در دﺳﺖ ﻧﺎﺋﯽ ﺑﻮدﻧﺴﺖ و ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺣﺠﺮ در دﺳﺖ راﻣﯽ‪ ،‬و »ﻣﺎ َرَﻣﯿَْﺖ ِإْذ َرَﻣﯿَْﺖ َو ﻟِﮑﱠﻦ اﻟﱠﻠَﻪ َرﻣﯽ‬‫ﺑﻮﯾﯿﺴﺖ ازﯾﻦ ﺑﻮﺳﺘﺎن‪ ،‬و‬‫»إﻧّﯽ ﻣﮑﺎﺛﺮ ﺑﮑﻢ اﻻﻣﻢ«‬‫رﻣﺰﯾﺴﺖ ازﯾﻦ داﺳـﺘﺎن‪ .‬آن ﺣﻀـﺮت ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﺻّﺤﺖ ﻧّﯿﺖ اﻓﻀﻞ ﻧﺸﺪﻧﺪ از آن اﻧﺒﯿﺎ ﮐﻪ اّﻣﺖ اﯾﺸﺎن ﮐﻢ ﺑﻮد از اّﻣﺖ‬‫آن ﺣﻀﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ اّﻣﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺟﺎرﺣّﯿﺖ ﻓﯿﻮض إﻟﻬﯽ ﻗﻮﯾﺘﺮ‪:‬‬‫ﺗﺸﺮﯾﻒ دﺳﺖ ﺷﺎﻫﺎن ﭼﻮﮔﺎن ﺑﺮد و ﻟﯿﮑﻦ ﺑﯽ ﮔﻮي روز ﻣﯿﺪان ﭼﻮﮔﺎن ﭼﻪ ﮐﺎر دارد‬‫آن ﺣﻀـﺮت ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﺑﺴﺒﺐ ﻓﺘﺢ ﻣّﮑﻪ ﻣﺘﺰاﯾﺪ ﻧﺸﺪﻧﺪ در ﻧﺒّﻮت ﺧﻮد و أوﺻﺎف ﺑﺎﻃﻨّﯿﻪ ﺧﻮد ﮐﻪ ﺧﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ آن ﺣﻀﺮت را‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺑﺂن ﻣﺨﺼﻮص ﮔﺮداﻧﯿﺪه ﺑﻮد‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﺪن ﻓﺘﻮح ﺑﺎﻟﯿﺪهﺗﺮ‪ ،‬روح »ِإﱠﻧﺎ َﻓَﺘْﺤﻨﺎ ﻟََﮏ َﻓﺘْﺤًﺎ ُﻣﺒِﯿﻨًﺎ ﻟ َِﯿْﻐِﻔَﺮ ﻟََﮏ ﻟا ﱠﻠُﻪ‬‫‪ ،‬اﻵﯾﮥ« روﺷﻦﺗﺮ‪.‬‬‫ﺳﺆال‪ :‬اﮔﺮ ﮔﻮﯾﯽ اﯾﻦ ﺳﺨﻦ در ﺣﺮب ﺟﻤﻞ و ﺻّﻔﯿﻦ ﻣﺴّﻠﻤﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺮﮐﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪995 :‬‬‫ﻋﻨﯿﻔﻪ ﻣﻔﻀﯽ ﺑﺨﯿﺮ ﻧﺸﺪﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺳﺎﻋﺖ ﺑﺴﺎﻋﺖ اﺧﺘﻼف ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ و ﻓﻘﺪ ﺟﻤﻌّﯿﺖ اﯾﺸﺎن ﺑﺮ روي ﮐﺎر آﻣﺪ‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ در ﺣﺮب ﻧﻬﺮوان ﺟﺎرﺣﻪ‬‫ﻓﯿﺾ إﻟﻬﯽ ﺑﻮده اﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ آن ﺣﻀﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ در ﺣّﻖ آن ﺟﻤﺎﻋﺖ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ‬‫»ﻟﺌﻦ أدرﮐﺘﻬﻢ ﻷﻗﺘﻠّﻨﻬﻢ ﻗﺘﻞ ﻋﺎد«‪.‬‬‫ﮔﻮﯾﯿﻢ‪ :‬اﯾﻨﺠﺎ ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ اﺳﺖ ﺷـﺮﯾﻒ‪ :‬ﻓﺮق اﺳﺖ در آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﻮع اﺳـﻼم و اﯾﺘﻼف ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ‪ -‬ﻓﯿﻤﺎ ﺑﯿﻨﻬﻢ‪ -‬و ﮐﺒﺖ ﮐّﻔﺎر و ﺷـﮑﺴﺖ اﯾﺸﺎن‬‫روز ﺑﺮوز ﻣﺘﺰاﯾﺪ ﺷﻮد‪ ،‬و در آﻧﮑﻪ از ﻣﯿﺎن ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻓﺮﻗﻪ ﻣﺎرﻗﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﺷـﺒﻬﻪ ﮐﻪ از ﺑﻌﺾ أﺣﮑﺎم ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻧﺎﺷﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺳﺮ ﺑﺮ آرﻧﺪ و ﺑﺎ‬‫ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﺎن ﺑﻪ ﭘﯿﭽﻨﺪ و ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺳـﻌﯽ در ﮐﺒﺖ آن ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ ،‬ﻣﺜﻞ أّول آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻃﻔﻞ را ﭘﺮورش دﻫﻨﺪ ﺗﺎ از ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻃﻔﻠﯽ ﺑﺴّﻦ ﺗﺮﻋﺮع‬‫ﺑﺮﺳـﺪ و از آن ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﺤـّﺪ ﺟﻮاﻧﯽ ﺗﺮﻗﯽ ﻧﻤﺎﯾـﺪ‪ ،‬و ﻣﺜﻞ ﺛﺎﻧﯽ ﻣﺜﻞ آﻧﮑﻪ اﺳـﺘﺎد ﻧّﺠﺎر ﺑﺮاي ﻣﺼـﻠﺤﺘﯽ ﻣﻬّﻤﻪ ﺗﯿﺸﻪ ﺑﺮ ﭼﻮب ﻣﯽزد اﺗّﻔﺎﻗﺎ ﺧﻄﺎ‬‫ﮐﺮد ﺗﯿﺸﻪ ﺑﺮ ﭘﺎي ﺧﻮدش رﺳـﯿﺪ درﯾﻦ ﺣﺎﻟﺖ واﺟﺐ ﺷﺪ ﺑﺮ وي ﮐﻪ ﺗﺮك ﺷـﻐﻞ ﻧّﺠﺎري ﮐﻨﺪ و ﺑﺈﺻـﻼح ﭘﺎي ﺧﻮد ﻣﺸﻐﻮل ﮔﺮدد‪ .‬درﯾﻦ‬‫ﻣﺒﺤﺚ ﻏﻠﻂ ﻧﮑﻨﯽ و اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ دﻗﯿﻘﻪ را ﺑﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﺤﻤﻞ آن ﻓﺮود ﻧﯿﺎري‪ ،‬ﻏﺮض ﻣﻦ آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻧﺒﻮد ﯾﺎ در ﺣﮑﻢ‬‫ﺷﺮع ﺧﻼـﻓﺖ او ﻣﻨﻌﻘـﺪ ﻧﮕﺸﺖ ﯾﺎ ﺳـﻌﯽ او در ﺣﺮوﺑﯽ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ آﻣﺪﻧـﺪ ﻟّﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺒﻮد‪ ،‬أﻋﻮذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻦ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﮐﺮه اﻟﱠﻠﻪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻘﺼﻮد‬‫ﻣﻦ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻓﻀﯿﻠﺖ ﺟﺎرﺣﻪ ﻓﯿﺾ إﻟﻬﯽ ﺑﻮدن ﻇﺎﻫﺮ ﻧﺸﺪ درﯾﻦ ﻣﻘﺎﺗﻼت و إﻟّﺎ ﺧﯿﺮّﯾﺖ و إﺻﻼح ﺧﻠﻖ ﻓﻮج ﻓﻮج ﻇﻬﻮر ﻣﯽﻧﻤﻮد‪ ،‬و اﯾﻦ‬‫دﻗﯿﻘﻪ زﺑﺎن ﻓﻘﻬﺎء و ﻣﺘﮑّﻠﻤﯿﻦ از ﺗﻘﺮﯾﺮ آن ﮐﻮﺗﺎه اﺳﺖ إﺛﺒﺎﺗﺎ و ﻧﻔﯿﺎ از آن ﮔﻔﺘﮕﻮ ﻧﺪارﻧﺪ‪ ،‬و ﻓﻘﻬﺎي ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﺒﺮﮐﺖ ﺻـﺤﺒﺖ آن ﺣﻀـﺮت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 65‬از ‪193‬‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ را ﺷﻨﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ و در أﺣﺎدﯾﺚ ﺻﺤﯿﺤﻪ ﺑﺂن ﻧﮑﺘﻪ اﺷﺎره رﻓﺘﻪ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ در زﻣـﺎن ﺧﻼـﻓﺖ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﻣﺮدم ﭼﻬﺎر ﮔﺮوه ﮔﺸـﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺟﻤﻌﯽ ﺑﺎ ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ رﻓﯿﻖ‬‫ﺷﺪﻧـﺪ‪ ،‬و دﻟﯿـﻞ اﯾﺸـﺎن آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻣﺮدم اﺳﺖ درﯾﻦ ﻋﺼـﺮ و أﺣّﻖ اﺳﺖ ﺑﺨﻼـﻓﺖ و ﺟﻤﻌﯽ ﮐﻪ ﻣﺨـﺎﻟﻔﺖ‪ -‬ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ راه‬‫ﺑﻔﺴﺎد دارﻧﺪ و اﺧﻤﺎل ﻓﺴﺎد و ﺳﻌﯽ در اﻧﺘﻈﺎم ﺧﻼﻓﺖ ﻣﻄﻠﻮﺑﺴﺖ‪ ،‬و ﺟﻤﻌﯽ دﯾﮕﺮ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺷﺪﻧﺪ و ﺑﺠﻨﮓ ﺑﺮآﻣﺪﻧﺪ‪ ،‬و ﺷﺒﻬﻪ اﯾﺸﺎن آﻧﮑﻪ‬‫ﺧﻼﻓﺖ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻣﻨﻌﻘﺪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ و ﺑﯿﻌﺖ أﻫﻞ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺑﮑﺮه ﺑﻮد ﯾﺎ ﺑﺴﺒﺐ أﻏﺮاض ﻧﻪ ﺑﺎﺟﺘﻬﺎد و ﺑﯿﻌﺖ أﻫﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪996 :‬‬‫ﮐﻮﻓﻪ ﻫﻢ ﻫﻤﭽﻨﺎن‪ ،‬و در ﻗﺘﻞ ﺣﻀـﺮت ﻋﺜﻤﺎن ﺷـﺮﮐﺖ داﺷﺖ و ﺑﺎ ﻗﺎﺗﻼن اﯾﺸﺎن آﺷﺘﯽ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ را ﻣﺴـﻘﻂ ﻋـﺪاﻟﺖ ﻣﯽداﻧﺴـﺘﻨﺪ‪ ،‬و در‬‫ﻗﻀـّﯿﻪ ﺗﺤﮑﯿﻢ ﺧﻮد را ﺧﻠﻊ ﮐﺮد‪ ،‬و ﺑﺤﻘﯿﻘﺖ ﻣﺮﺗﻀـﯽ از ﻟﻮث ﻗﺘﻞ ﻣﺒّﺮا ﺑﻮد و أّﻣﺎ ﺑﻈﺎﻫﺮ ﺷـﺒﻬﻪ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﯽآﯾﺪ‪ ،‬ازﯾﻦ ﺟﻬﺖ آن ﻣﺨﺎﻟﻔﺎن در‬‫ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﻣﺮﺗﻀﯽ »ﻣﺠﺘﻬﺪ ﻣﺨﻄﯽ!« ﺑﻮدﻧﺪ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺟﻤﻌﯽ دﯾﮕﺮ از ﻓﻘﻬﺎء ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﺜﻞ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وّﻗﺎص و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و أﺳﺎﻣﮥ ﺑﻦ زﯾﺪ و أﺑﻮ ﻣﻮﺳﯽ و‬‫أﺑﻮ ﻣﺴـﻌﻮد ﺗﻘﺎﻋﺪ ﮐﺮدﻧﺪ‪ ،‬و دﻟﯿﻞ اﯾﺸﺎن آن ﺑﻮد ﮐﻪ آن ﺣﻀـﺮت »ﺻـﻠﻌﻢ« أﻣﺮ ﮐﺮدﻧﺪ ﺑﻘﻌﻮد در أّﯾﺎم ﻓﺘﻨﻪ‪ ،‬و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺘﻮاﺗﺮﺳﺖ و از‬‫ﺟﻨـﮓ در ﻣﯿـﺎن ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﺎن ﻧﻬﯽ ﻓﺮﻣﻮد‪ ،‬اﯾﺸـﺎن ﺑـﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺛﻨﺎي ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ و ذﮐﺮ ﻣﻨﺎﻗﺐ او ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧـﺪ و او را أﺣّﻖ‬‫ﺑﺎﻟﺨﻼﻓﻪ ﻣﯽداﻧﺴـﺘﻨﺪ‪ ،‬از ﮐﻼم ﺑﻌﻀـﯽ ﺷـﺒﻬﻪ در ﻋﻘﺪ ﺧﻼﻓﺖ ﻣﻌﻠﻮم ﻣﯽﺷﻮد و از ﮐﻼم ﺑﻌﻀﯽ ﻧﻪ‪» .‬ﺗﻨﺒﯿﻪ«‪ :‬ﮔﻤﺎن أﮐﺜﺮ ﻧﺎس آن اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﻣﺴـﺘﻤﺴﮏ اﯾﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻋﻤﻮﻣـﺎت ﻧﻬﯽ اﺳﺖ از ﻗﺘـﺎل ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ و آن ﺑﺤﻘﯿﻘﺖ ﻣﺨﺼﻮص اﺳﺖ ﺑﻘﺘﺎل ﻫﻤﺮاه اﻣﺎم ﺣّﻖ‪ ،‬اﮔﺮ ﭼﻪ اﯾﺸﺎن اﯾﻦ‬‫ﻗﺴﻢ ﻧﻔﻬﻤﯿﺪﻧﺪ و اﯾﻦ از ﺑﻌﺾ اﻟﻈّﻦ اﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺴـﺘﻨﺪ اﯾﺸﺎن أﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺘﻮاﺗﺮه در ﻧﻬﯽ ازﯾﻦ ﻗﺘﺎل ﺑﻪ أوﺻﺎﻓﯽ و ﻋﻼﻣﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ آن ﻣﻨﻄﺒﻖ‬‫ﯾﺎﻓﺘﻨـﺪ‪ ،‬و ﻣﺘﻮن اﯾﻦ أﺣﺎدﯾﺚ از دو ﺻـﺪ زﯾﺎده در ﮐﺘﺐ ﻣﺘﺪاوﻟﻪ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ و ﺣﺴﺎب ﻃﺮق ﻣﻨﺸـﻌﺒﻪ او از ﺣّﺪ اﺣﺼﺎ ﺑﯿﺮون‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ از ﺗﺘّﺒﻊ‬‫اﺣﻮال ﭼﻨﺎن ﻣﺘﺒﺎدر ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﺴـﺘﻨﺪ ﻗﻮﻣﯽ ﮐﻪ ﻗﺘﺎل ﻧﻤﻮدﻧـﺪ ﻗﯿﺎس اﺳﺖ اﮔﺮ ﻧﺼـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻧﮑﻨﻨﺪ ﻓﺴﺎد ﻋﺎﻟﻢ ﻻزم ﻣﯽآﯾﺪ و ﺳـﻌﯽ در‬‫اﺧﻤﺎل ﻓﺴﺎد ﻣﺄﻣﻮر ﺑﻪ اﺳﺖ در ﺷـﺮع و ﻋﻤﻮﻣﺎت ﺟﻮاز ﻗﺘﺎل ﺑﺎ ﻇﺎﻟﻤﺎن و اﺳـﺘﺤﻘﺎق ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺧﻼﻓﺖ را ﺑﺴﻮاﺑﻖ و ﺧﺼﺎﺋﺺ ﺧﻮد و ﻣﺴﺘﻨﺪ‬‫اﯾﻦ ﻓﺮﯾﻖ ﻧﺼﻮص ﮐﻪ رّد آن ﻗﯿﺎس در اﯾﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﮐﻨﺪ و ﻣﺨﺼﻮص ﻋﻤﻮﻣﺎت ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬و اﻟﱠﻠﻪ أﻋﻠﻢ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬أّﻣﺎ أﻓﻀـﻠّﯿﺖ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﺗﺸّﺒﻪ ﺑﺈراده ﺑﻌﺜﺖ ﭘﺲ ﺑﺪو وﺟﻪ ﻣﯽﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ‪ :‬ﯾﮑﯽ ﺑﺸﺎرات ﺻﺮﯾﺤﻪ ﮐﻪ در‬‫ﻣﻨﺎﻣﺎت واﻗﻊ ﺷﺪ ﻣﺼـّﺮحاﻧﺪ ﺑﺤﺎل ﺷﯿﺨﯿﻦ ﻧﻪ ﺑﺤﺎل ﻣﺮﺗﻀﯽ‪ .‬دوم آﻧﭽﻪ واﻗﻊ ﺷﺪ در ﺧﺎرج‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ وﺟﻮه ﺧﺎرﺟﯽ ﻣﺒّﯿﻦ و ﻣﻔّﺴﺮ ﺑﺸﺎرات‬‫ﺻﺎدق ﻣﺼﺪوﻗﺴﺖ‪ ،‬ﭘﺲ آن ﺣﻀﺮت ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪997 :‬‬‫ﺣّﻖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺸﺎرت دادﻧﺪ ﮐﻪ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ و ﮐﺎر دﯾﻦ از دﺳﺖ اﯾﺸﺎن ﻣﻨﺘﻈﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﻓﺘﻮح ﺑﺴـﯿﺎر ﺑﺮ دﺳﺖ اﯾﺸﺎن از ﻣﮑﻤﻦ‬‫ﻏﯿﺐ ﺑﻈﻬﻮر ﺧﻮاﻫـﺪ رﺳـﯿﺪ‪ ،‬و واﻗﻌﺸﺪ آﻧﭽﻪ ﺑﺸﺎرت دادﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺨﻼف ﻣﺮﺗﻀـﯽ! ﮐﻪ ﻓﺘﻮح اﺳـﻼم در اّﯾﺎم ﺧﻼﻓﺖ وي ﻣﺘﺤّﻘﻖ ﻧﺸﺪ‪ ،‬و ﺧﻮد‬‫ﭼﻪ إﻣﮑﺎن دارد ﮐﻪ آن ﺣﻀﺮت ﺑﺸﺎرت دﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﭼﯿﺰي ﮐﻪ واﻗﻊ ﻧﺸﻮد[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و در زﻣـﺎن ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ اﺟﻤـﺎﻋﯽ ﻣﻨﻌﻘـﺪ ﻧﮕﺸﺖ و ﻣﺸﺎورﺗﯽ ﺑﺎ ﻋﻠﻤﺎ در ﻣﯿﺎن ﻧﯿﺎﻣـﺪه و ﻋﻠﻤﯽ ﮐﻪ در‬‫ﻫﻤﻪ اﻫﻞ اﺳﻼم ﺷﺎﺋﻊ ﮔﺮدد ﻇﺎﻫﺮ ﻧﺸﺪ! و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺮ ﺷﺨﺼﯽ ﮐﻪ أدﻧﯽ ﻣﻌﺮﻓﺘﯽ ﺑﺂﺛﺎر ﺳﻠﻒ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ واﺿﺢ ﻏﯿﺮ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﻪ ﺑﯿﺎن اﺳﺖ‬‫‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و دﯾﻦ ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از ﭼﯿﺰﯾﮑﻪ ﻣﺮدﻣﺎن ﺑﺮ وي ﺟﻤﻊ ﺷﻮﻧـﺪ و از ﺻﺎﺣﺐ ﻣﻠّﺖ ﻧﻘﻞ ﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬و أﺻـﺤﺎب ﻣﺮﺗﻀـﯽ‬‫ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺷﺪﻧﺪ در ﻓﻬﻢ ﮐﻼم او و ﺑﻤﺬاﻫﺐ ﺷّﺘﯽ رو ﻧﻬﺎدﻧﺪ‪ .‬ﻣﺜﻼ ﺟﻤﻌﯽ از وي رواﯾﺖ ﮐﺮدﻧﺪ ﺗﺒﺮﺋﻪ ﺧﻮد از ﺷـﺮﮐﺖ در دم ﻋﺜﻤﺎن رﺿﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ ،‬و ﺟﻤﻌﯽ از ﮐﻼم وي رﺿﺎي ﻗﺘﻞ وي ﻓﻬﻢ ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ‬‫»ﻗﺘﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ و أﻧﺎ ﻣﻌﻪ! ﻗﺎل اﺑﻦ ﺳﯿﺮﯾﻦ‪ :‬رواه اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ«‪.‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 66‬از ‪193‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﻫﺮ ﺣﺎدﺛﻪ ﻣﺸـﮑﻠﻪ از ﻓﻘﻪ و ﻏﯿﺮ آن ﻣﺜﻞ ﺗﺤﺮﯾﻢ ﻣﺘﻌﻪ و ﻏﺴﻞ رﺟﻠﯿﻦ ﮐﻠﻤﻪاي دﻗﯿﻘﻪ از ﺣﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ ﺷﻨﯿﺪﻧﺪ در ﺗﻄﺒﯿﻖ آن‬‫ﻣﺘﺤّﯿﺮ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ و ﻓﺘﺢ ﺑﺎب اﺧﺘﻼف واﻗﻌﺸﺪ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬أّﻣﺎ أﻓﻀـﻠّﯿﺖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﺗﺸـّﺒﻪ در ﺟﺰء ﻋﻤﻠﯽ ﻧﻔﺲ ﻧﺎﻃﻘﻪ ﺑﻨﺴـﺒﺖ ﺳـﯿﺎﺳﺖ ﻣﺪن و ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺟﯿﻮش ﭘﺲ‬‫اﻣﺮﯾﺴﺖ ﻇـﺎﻫﺮ ﮐﺎﻟّﺸـ ﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌـﮥ اﻟّﻨﻬـﺎر‪ ،‬در وﻗﺖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻋـﺎﻟﻢ ﻣﺠﺘﻤﻊ ﺑﻮد ﺑﺮ رأي واﺣـﺪ و اﺧﺘﻼف در ﻣﯿﺎن اﯾﺸﺎن ﻧﯽ‪ ،‬ﺑﺎ ﻫﻢ ﻫﻤﻪ‬‫ﻣﺘﻔﻖ ﻣﺸﻐﻮل ﺑﺠﻬﺎد ﮐّﻔﺎر ﺑﻮدﻧﺪ‪َ ،‬أِﺷﱠﺪاُء َﻋَﻠﯽ اﻟ ُْﮑﱠﻔﺎِر ُرَﺣﻤﺎُء ﺑَﯿَْﻨُﻬْﻢ‬‫ﺻﻔﺖ ﺣﺎل اﯾﺸﺎن ﺑﻮد!‪ ،‬و در أّﯾﺎم ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ اﺧﺘﻼف در اﺧﺘﻼف واﻗﻊ ﺷﺪ و ﻣﺮدﻣﺎن أﺣﺰاب ﻣﺘﺤّﺰﺑﻪ ﮔﺸﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺳﯿﻮف ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ از‬‫ﮐّﻔﺎر ﻣﻐﻤﻮد ﮔﺸﺖ و در ﻣﯿﺎن ﺧﻮدﻫﺎ ﻣﺴـﻠﻮل و ﻫﺮ ﺗﺪﺑﯿﺮي ﮐﻪ ﺑﺮاي رّد اﯾﻦ ﺑﯽ اﻧﺘﻈﺎﻣﯽ واﻗﻊ ﺷﺪ ﺧﺮق را ﻣّﺘﺴﻊ ﺳﺎﺧﺖ و ﻋﺎﺋﺪ ﺑﺄﻣﻨﯽ و‬‫اﻃﻤﯿﻨﺎﻧﯽ ﻧﺸﺪ ﺗﺎ آﻧﮑﻪ ﻫﻤﻪ أﻣﺮ از دﺳﺖ ﻣﺮﺗﻀـﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﺮ آﻣﺪ و ﺑﺠﺰ ﺣﻮاﻟﯽ ﮐﻮﻓﻪ در ﺗﺼّﺮف ﻧﻤﺎﻧﺪ آن ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﻫﺰاران ﻣﻨﺎزﻋﺖ‬‫و ﻣﺰاﺣﻤﺖ! ﻣﻮاﻓﻖ و ﻣﺨﺎﻟﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪998 :‬‬‫ﺑﺮ اﺻﻞ اﯾﻦ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻣّﺘﻔﻖاﻧﺪ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ در ﺗﺼﺪﯾﻖ و ﺗﺨﻄﯿﻪ و ﻣﻌﺬور داﺷﺘﻦ و ﻋﮑﺲ آن ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎﺷﻨﺪ[!‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻣﺼﺎﺣﺒﺎن ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﺘﺄّدب ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ ﺑﺸـﺮﯾﻌﺖ و راﻏﺐ ﺑﺈﺣﺴﺎن و از ﮐﺴـﯽ ﺣﺮﮐﺖ ﺷـﻨﯿﻌﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﺸﺪ‪ ،‬و‬‫ﻣﺼﺎﺣﺒﺎن ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ اﮐﺜﺮ اﯾﺸﺎن ﺳـﭙﺎﻫﯽﻣﻨﺸﺎن ﺑﻮدﻧـﺪ أﻫﻞ ﻃﻤﻊ و ﺣﺮص و ﺣﺴﺪ و ﺣﻘﺪ و ﺑﺎ ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺧﻠﻮص ﻣﺤّﺒﺖ‬‫ﻧﺪاﺷـﺘﻪ و ﻧﻪ رﺳﻮخ اﻧﻘﯿﺎد‪ ،‬ﺟﻨﺎب ﻣﺮﺗﻀـﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﮑّﺮر ازﯾﺸﺎن ﺑﺮ ﺳـﺮ ﻣﻨﺒﺮ ﺷـﮑﺎﯾﺘﻬﺎ ﻣﯽﮐﺮد ﮐﻪ ﮐﺎﺷـﮑﯽ أﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ را ﺻﺮف‬‫ﮐﻨﻢ ﺑـﺎ أﻫـﻞ ﺷـﺎم ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺻـﺮف دراﻫﻢ و دﻧـﺎﻧﯿﺮ‪ ،‬ده ﮐﺲ را دﻫﻢ و ﯾﮑﯽ را ﺑﺴـﺘﺎﻧﻢ! و ﺑﯽ وﻓﺎﺋﯿﻬـﺎ ازﯾﺸـﺎن ﻇـﺎﻫﺮ ﺷـﺪه ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺗﺎ ﺣﺎل‬‫»اﻟﮑﻮﻓّﯽ ﻻ ﯾﻮﻓﯽ« ﻣﺜﻞ ﺳﺎﺋﺮﺳﺖ‪ ،‬و ﺑﺎ ﺣﺴﻦ ﻣﺠﺘﺒﯽ و ﺣﺴﯿﻦ ﺷﻬﯿﺪ ﮐﺮﺑﻼ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ آﻧﭽﻪ از ﺑﯽوﻓﺎﺋﯿﻬﺎ ﮐﺮدﻧﺪ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﯿﺎن ﻧﯿﺴﺖ‪،‬‬‫و ﺟﻤﻌﯽ ﮐﻪ ﺧﻠﻮص ﻣﺤّﺒﺖ و رﺳﻮخ اﻧﻘﯿﺎد داﺷـﺘﻨﺪ در اﻋﺘﻘﺎد ﺧﻮد ﺷﺘﺮ و ﮔﺮﺑﻪ اﻓﺘﺎدﻧﺪ‪ ،‬ﺟﻤﻌﯽ اﻓﺮاط ﮐﺮدﻧﺪ در اﻋﺘﻘﺎد و ﺗﻌﻈﯿﻢ ﺗﺎ آﻧﺠﺎ‬‫رﺳﺎﻧﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺣّﺪ ﻏﯿﺮ ﻧﺒﯽ ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ اﯾﺸﺎن را از آن اﻓﺮاط ﻣﮑّﺮر ﺑﺎز ﻣﯽداﺷﺖ و اﯾﺸﺎن ﻣﻨﺰﺟﺮ ﻧﺸﺪﻧﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻗّﺼﻬﺎي‬‫ﺑﺴـﯿﺎر ﺑﻨﺴﺒﺖ آن ﺟﻤﺎﻋﺖ ﮐﻪ در ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻃﻌﻦ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﻣﻨﻘﻮﻟﺴﺖ‪ ،‬و ﺟﻤﻌﯽ ﺗﻔﺮﯾﻂ ﮐﺮدﻧﺪ دون آﻧﭽﻪ در ﺣّﻖ او ﻣﯽﺑﺎﯾﺴﺖ‪ ،‬و ﺟﻤﻌﯽ‬‫ﻣﺘﻮﺳﻂ اﻟﺤﺎل ﺑﻮدﻧﺪ و اﯾﺸﺎن أﺻـﺤﺎب ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮداﻧﺪ‪ ،‬و در ﺣﻤﻞ ﮐﻼم او ﺑﺮ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﯿﺰ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺷﺪﻧﺪ‪ ،‬ﺟﻤﻌﯽ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ‬‫ﻣﺒﺎﻟﻐﻬﺎ و ﺗﺄﮐﯿﺪﻫﺎ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺳـﺮ ﻣﻨﺒﺮﻫﺎ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ إﺻـﻐﺎ ﻧﻤﯽﮐﺮدﻧﺪ و ﻣﯽﮔﻔﺘﻨﺪ ﻣﺮد ﻣﺤﺎرب اﺳﺖ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﺧﻼف آﻧﭽﻪ در ﺧﺎﻃﺮ دارد!‬‫و ﻫﻤﯿﻦ ﻋﻘﯿـﺪه ﻓﺎﺳـﺪه ﺗﺨﻢ ﻣـﺬاﻫﺐ ﻓﺎﺳـﺪه ﺷـﺪ از ﺗﻘّﯿﻪ و اﺧﺘﯿﺎر آﻧﭽﻪ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺟﻤﻬﻮر ﺑﺎﺷـﺪ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺷـﯿﻌﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ‪ ،‬و ﺟﻤﻌﯽ ﺣﻤﻞ‬‫ﮐﺮدﻧـﺪ ﮐﻼم او را ﺑﺮ آﻧﭽﻪ ﻣﻮاﻓﻖ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺑﺎﺷـﺪ و اﯾﺸﺎن أﺻـﺤﺎب ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﺑﻮدﻧﺪ و رواﯾﺎت اﯾﺸﺎن ﻫﻤﺎﻧﺴﺖ ﻋﻤﺪه ﻧﺰدﯾﮏ‬‫أﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ و ﺟﻤﺎﻋـﮥ‪ ،‬ﭘﺲ اﮔﺮ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ اﯾﺸﺎن را در ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ اﯾﻦ اﺧﺘﻼﻓﻬﺎ ﭘﯿﺪا ﻧﻤﯽﺷﺪ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ در زﻣﺎن آن ﺣﻀـﺮت‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و ﺷﯿﺨﯿﻦ ﭘﯿﺪا ﻧﺸﺪ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« در ﻣﻘﺎم اّدﻋﺎي اﻧﺤﻄﺎط أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم از »ﻣّﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪999 :‬‬‫اﻟﺤّﻖ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و اﯾﻦ ﺳـﺨﻨﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺳﺒﯿﻞ ﺗﻨّﺰل ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد و إﻟّﺎ اﮔﺮ ﻣّﺮ اﻟﺤّﻖ را ﺑﺮﺷـﮕﺎﻓﯿﻢ ﺑﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﺗﺠّﻮز در ﻣﺂﮐﻞ و ﻣﻼﺑﺲ و‬‫ﺗﻘﻠﯿـﻞ ﻣﻌـﺎش و ﻣﺎﻧﻨـﺪ آن ﻣﺴـّﻠﻤﺴﺖ و ﺑـﺎ ﻣﺒﺤﺚ ﻣﺎ ﺗﻌّﻠﻘﯽ ﻧـﺪارد و اﺧﺘﺼﺎص آن ﻣﺴـّﻠﻢ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬و اﮔﺮ ﺑﻪ ﻧﺴـﺒﺖ اﻣﻮري ﮐﻪ ﺑﺨﻼﻓﺖ و‬‫رﯾﺎﺳﺖ ﺗﻌﻠّﻖ دارد و ﺑﻨﺴﺒﺖ ﺗﺮك ﻣﻘﺎﺗﻼت ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ ﮐﻪ ﺧﻄﺮ أﻋﻈﻢ اﺳﺖ ﻧﮕﺮﯾﻢ‬‫»ﻣّﺮ اﻟﺤّﻖ«‬‫ﺑﺠﺎﻧﺐ ﺷـﯿﺨﯿﻦ اﺳﺖ‪ ،‬و ﻧﻬﺎﯾﺖ أﻣﺮ ﻣﺮﺗﻀـﯽ آن ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ »ﻻ ﻟﻪ« و »ﻻ ﻋﻠﯿﻪ«! و اﮔﺮ ﺑﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﻗّﻠﺖ اﻋﺘﻨﺎ ﺑﺘﺄﻟﯿﻒ ﺟﻤﻌﯽ ﮐﻪ ﻫﻤﺮاه او ﺑﻮد‬‫اﻋﺘﺒﺎر ﮐﻨﻢ‪ ،‬ﭘﺲ ﻣّﺮ اﻟﺤﻖ ﺗﺄﻟﯿﻒ اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﮐﺮدﻧـﺪ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ اﻧﺘﻈﺎم ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﭼﻮن ﺑﻐﯿﺮ اﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 67‬از ‪193‬‬‫ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺘﺤّﻘﻖ ﻧﻤﯽﺷﻮد اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﯾﮑﯽ از اﻣﻮر ﻣﻬّﻤﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﮔﺮ ﻏﻤﻮض ﺳـﺨﻦ را ﺑﺮﺷﮕﺎﻓﯿﻢ ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﻋﻠﻮم دﻗﯿﻘﻪ ﻣﺤّﻞ ﺑﺤﺚ‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ واﻗﻊ ﻫﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺑﻪ ﺗﻔﺼﯿﻞ ﺑﯿﺎن ﮐﺮدﯾﻢ‪ ،‬و اﮔﺮ ﺑﻨﺴﺒﺖ ﺗﻮرﯾﻪ در ﺳﺨﻦ و دور دور رﻓﺘﻦ در ﻣﻘﺘﻀﺎي‬‫»اﻟﺤﺮب ﺧﺪﻋﻪ«‬‫اﻋﺘﺒﺎر ﮐﻨﯿﻢ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﺪﺣﯽ ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ دﻋﻮي ﻣﺎﺋﻞ ﺑﻮدن ﺑﺘﺠّﺮد ﺑﺎ وﺟﻮد آن ﻫﻤﻪ ﻣﺪاﺧﻼت و ﻣﻨﺎزﻋﺎت و ﮐﺸـﺶ و ﮐﻮﺷـﺶ‬‫ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ از ﻫﯿﭻ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻣﺜﻞ آن ﻇﺎﻫﺮ ﻧﺸﺪ اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﻨﺘﺞ ﺛﻤﺮات ﻧﮕﺮدﯾﺪ ﮔﻨﺠﺎﯾﺶ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﻧﺪارد![‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ در أّﯾﺎم ﺧﻼﻓﺖ ﺧﻮد در ﺷـﻐﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﻪﻫﺎ و ﻣﻨﺎزﻋﻪﻫﺎ اﻓﺘﺎد و در أّﯾﺎم او ﻫﯿﭻ ﺑﻠﺪ ﻣﻔﺘﻮح‬‫ﻧﺸﺪ و ﻫﯿﭻ ﻓﺘﺤﯽ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﮕﺮدﯾﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺟﻬﺎد ﺑﺎﻟﮑّﻠّﯿﻪ ﻣﺴﺪود ﻣﺎﻧﺪ‪ ،‬ﭘﺲ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﺗﺤّﻤﻞ أﻋﺒﺎء ﺟﻬﺎد‪ ،‬ﺷﯿﺨﯿﻦ أﻓﻀﻞ و أرﺟﺢ ﺷﺪﻧﺪ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬أّﻣﺎ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﺻﻔﺎت ﻗﻠﺒﯿﻪ ﮐﻪ آن را ﺑﻌﺮف أﻫﻞ زﻣﺎن ﺑﻄﺮﯾﻘﻪ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﮐﻨﻨﺪ ﭘﺲ ﺑﺪو وﺟﻪ ﺑﯿﺎن‬‫ﮐﻨﯿﻢ‪ :‬أّول آﻧﮑﻪ زﻫـﺪ ﻣﺮﺗﻀـﯽ از ﻗﺴﻢ زﻫـﺪ اوﻟﯿـﺎء ﺑﻮد و زﻫـﺪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻣﺎﻧﻨـﺪ زﻫـﺪ أﻧﺒﯿﺎ! و ورع ﻣﺮﺗﻀـﯽ از ﻗﺴﻢ ورع اوﻟﯿﺎ ﺑﻮد و ورع‬‫ﺷﯿﺨﯿﻦ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ورع أﻧﺒﯿﺎ! و دﻟﯿﻞ واﺿـﺢ ﺑﺮﯾﻦ ﻣـّﺪﻋﺎ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺗّﻔﺎق ﺟﻤﯿﻊ أﻫﻞ ﺗﺎرﯾﺨﺴﺖ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ورع ﻣﺮﺗﻀـﯽ و زﻫﺪ او ﺳـﺒﺐ ﻋﺪم‬‫اﻧﺘﻈﺎم ﺧﻼﻓﺖ او ﺷﺪ‪ ،‬و ورع ﺷﯿﺨﯿﻦ و زﻫﺪ اﯾﺸﺎن ﺳﺒﺐ اﻧﺘﻈﺎم ﺧﻼﻓﺖ اﯾﺸﺎن ﮔﺸﺖ! و ﻣﻌﻠﻮﻣﺴﺖ ﮐﻪ أوﺻﺎف ﮐﺎﻣﻠﻪ أﻧﺒﯿﺎ ﺑﻮﺟﻬﯽ واﻗﻊ‬‫اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎﻧﻊ رﯾﺎﺳﺖ ﻋﺎﻟﻢ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺑﺨﻼف زﻫﺪ اوﻟﯿﺎ! وﺟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1000 :‬‬‫ﺛـﺎﻧﯽ آﻧﮑﻪ‪ ،‬اﻋﻈﻢ اﻧـﻮاع زﻫـﺪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﯽرﻏﺒـﺘﯽ ﮐﻨـﺪ در ﺧﻼـﻓﺖ ﮐﻪ ﺻﻮرت ﺟـﺎهﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ ﺑﺤﻘﯿﻘﺖ رﺟﻮع ﮐﻨﯿﻢ زﻫـﺪ ﺗﺮك‬‫ﻣﻘﺘﻀﺎي ﻧﻔﺲ ﺧﻮد اﺳﺖ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﭘﺲ اﮔﺮ ﺷﺨﺼﯽ ﮐﻪ ﻣﻘﺘﻀﺎي ﻧﻔﺲ او ﻣﺎل اﺳﺖ ﻧﻪ ﺟﺎه‪ ،‬زﻫﺪ او ﺗﺮك ﻣﺎل ﺑﺎﺷﺪ از ﺧﻮف ﺧﺪا‬‫ﯾﺎ ﺑﺠﻬﺖ ﺗﻔّﺮغ ﺑﺮاي ذﮐﺮ او ﻧﻪ ﺗﺮك ﺟﺎه‪ ،‬و ﺷﺨﺼﯽ ﮐﻪ ﻣﻘﺘﻀﺎي ﻧﻔﺲ او ﺟﺎه ﺑﺎﺷﺪ ﻧﻪ ﻣﺎل‪ ،‬زﻫﺪ او ﺗﺮك ﺟﺎه ﺑﺎﺷﺪ ﻧﻪ ﺗﺮك ﻣﺎل‪ .‬ﭘﺲ‬‫ﺣﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ ﺳﻌﯿﻬﺎ ﮐﺮد ﺑﺮاي ﺧﻼﻓﺖ و ﺟﻨﮕﻬﺎ ﺑﻌﻤﻞ آورد و ﺗﺪﺑﯿﺮﻫﺎ ﻧﻤﻮد ﻫﺮ ﭼﻨﺪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ اﺟﺘﻬﺎد وي ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺮﺧﺼﺖ‬‫ﺷﺮع ﺑﻮد‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ اﺻﻞ اﯾﻦ ﺣﺎدﺛﻪﻫﺎ از وي واﻗﻊ ﻧﺸـﺪ ﺣﺎل او أﺻـﻔﺎﺳﺖ از ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺎدﺛﻪﻫﺎ اﻓﺘﺎد!‪ ،‬و أﻋﻈﻢ أﻧﻮاع ورع‬‫آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﺮك ﮐﻨـﺪ ﻣﻘﺎﺗﻼـت را ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻗﺘـﻞ ﺧﻄﺮ او أﻋﻈﻢ اﺳﺖ‪ ،‬و إﺛﻢ او أﺷـّﺪ‪ ،‬ﭘﺲ اﮔﺮ ﭼﻪ در ﺷـﺮع وﺟﻪ إﺑﺎﺣﺖ‬‫ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﺑﺄدﻧﯽ ﺷﺒﻬﻪ ﺗﺮك ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬و اﯾﻦ ﻣﻘﺎﺗﻼت در ﺷﯿﺨﯿﻦ واﻗﻊ ﻧﺸﺪ ﺑﺨﻼف ﺣﺎل ﻣﺮﺗﻀﯽ‪ ،‬و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺗﻮاﺿﻊ أﻋﻈﻢ اﻧﻮاع او ﺗﻮاﺿﻊ‬‫ﺑـﺎ أﻗﺮان ﺧﻮد اﺳﺖ در ﻓّﻨﯽ ﮐﻪ ﺑـﺎ اﯾﺸـﺎن در آن ﻓﻦ ﻫﻤﻌﻨﺎن ﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ ،‬و ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎ أﻫﻞ ﻋﻠﻢ و ﺑﺎ ﻣﺴـﺘﺤّﻘﯿﻦ ﺧﻼﻓﺖ در زﻣﺎن ﺧﻮد ﺑﻐﺎﯾﺖ‬‫ﺗﻮاﺿﻊ داﺷـﺘﻨﺪ زﯾﺎده از ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ‪ ،‬و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻫﺮ ﺻـﻔﺘﯽ ازﯾﻦ ﺻـﻔﺎت ﭼﻮن ﺑﺮﺷـﮕﺎﻓﯿﻢ أﻧﻮاع ﺑﺴﯿﺎر دارد و أﻋﻈﻢ أﻧﻮاع آن در‬‫ﺷﯿﺨﯿﻦ ﻣﯽﯾﺎﺑﯿﻢ! و اﮔﺮ زﻫﺪ و ورع ﺑﻤﻌﻨﯽ ﺗﻘّﻠﻞ در ﻣﻌﺎش ﺑﮕﯿﺮﯾﻢ ﻓﻀﻞ ﺣﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ ﺑﺤﺴﺐ آن ﻧﯿﺰ ﻣﺤّﻞ ﺗﺄّﻣﻠﺴﺖ!‬‫»ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ اﻟﻘﺮﻇﯽ أّن ﻋﻠّﯿﺎ ﻗﺎل‪ :‬ﻟﻘﺪ رأﯾﺘﻨﯽ ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و إﻧﯽ ﻷرﺑﻂ اﻟﺤﺠﺮ ﻋﻠﯽ ﺑﻄﻨﯽ ﻣﻦ اﻟﺠﻮع و‬‫إّن ﺻﺪﻗﺘﯽ اﻟﯿﻮم ﻷرﺑﻌﻮن أﻟﻔﺎ‪ ،‬و ﻓﯽ رواﯾﮥ‪ :‬و اّن ﺻﺪﻗﮥ ﻣﺎﻟﯽ ﻟﺘﺒﻠﻎ أرﺑﻌﯿﻦ أﻟﻒ دﯾﻨﺎر‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ أﺣﻤﺪ«‪.‬‬‫و اﮔﺮ ﺑﻤﻌﻨﯽ اﺣﺘﯿﺎط در ﺗﺼـّﺮف ﺑﯿﺖ اﻟﻤﺎل اﻋﺘﺒﺎر ﮐﻨﻢ ﻫﻤﻪ در آن ﻣﺴﺎوي اﻷﻗﺪاماﻧﺪ‪ ،‬از ﻗﺼﺺ‪ ،‬اﺧﺘﺼﺎص ﺣﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ ﺑﺂن ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﻧﻤﯽﺷﻮد![‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« در ﻣﻘﺎم ﺗﻨﻘﯿﺺ ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﺑﻠﮑﻪ ﻏﻠﻂ از ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ واﻗﻊ ﺷـﺪ!!! و آن ﻏﻠﻂ در ﻧﻔﺲ ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﻓﻘﻬّﯿﻪ ﺑﻮد در ﻗّﺼﻪ اﺣﺮاق ﻣﺮﺗّﺪ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﺑﺮ آن ﻣﺘﻨّﺒﻪ‬‫ﺳﺎﺧﺖ‬‫»ﻋﻦ ﻋﮑﺮﻣﮥ أّن ﻋﻠّﯿﺎ ﺣّﺮق ﻗﻮﻣﺎ ارﺗّﺪوا ﻋﻦ اﻹﺳﻼم‪ ،‬ﻓﺒﻠﻎ ذﻟﮏ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﻓﻘﺎل‪ :‬ﻟﻮ ﮐﻨﺖ أﻧﺎ ﻟﻘﺘﻠﺘﻬﻢ ﺑﻘﻮل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1001 :‬‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ ،‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ :‬ﻣﻦ ﺑّﺪل دﯾﻨﻪ ﻓﺎﻗﺘﻠﻮه‪ ،‬و ﻟﻢ أﮐﻦ ﻻﺣّﺮﻗﻬﻢ ﻷّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 68‬از ‪193‬‬‫ﺳﻠّﻢ ﻗﺎل‪ :‬ﻻ ﺗﻌّﺬﺑﻮا ﺑﻌﺬاب اﻟﱠﻠﻪ‪ .‬ﻓﺒﻠﻎ ذﻟﮏ ﻋﻠّﯿﺎ ﻓﻘﺎل‪ :‬ﺻﺪق اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس! أﺧﺮﺟﻪ اﻟّﺘﺮﻣﺬي«‪.‬‬‫ﺑﻠﮑـﻪ ﻗﻀﺎﯾـﺎي ﻓـﺎروق ﺑﻤﺤﻀـﺮ ﺟّﻢ ﻏﻔﯿﺮ از ﻓﻘﻬـﺎي ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﯽﺑـﻮد‪ ،‬اﮔﺮ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﻪ اﻧﺤﺮاﻓﯽ در ﻗﻀـﺎ واﻗـﻊ ﻣﯽﺷـﺪ در ﻣﻌﺮض ﻣﺒـﺎﺣﺜﻪ‬‫ﻣﯽآﻣﺪ‪ ،‬ﻣﻌﻬﺬا اﻧﮕﺸﺖ ﻧﻨﻬﺎدﻧﺪ ﻣﮕﺮ ﺑﺮ ﻗﺪري ﯾﺴـﯿﺮ‪ ،‬و در آن ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺟﺎي ﺗﻔﺘﯿﺶ ﺑﺎﻗﯿﺴﺖ‪ ،‬و ﻗﻀﺎﯾﺎي ﺣﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ ﺑﻤﺤﻀﺮ ﺻﺤﺎﺑﻪ‬‫واﻗﻊ ﻧﻤﯽﺷﺪ‪ ،‬و ﻣﻤﮑﻦ ﮐﻪ ﻏﻠﻄﻬﺎي ﺑﺴـﯿﺎر در آن ﻣﺴـﺘﻮر ﻣﯽﻣﺎﻧﺪ‪ ،‬ﭼﻮن ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺑﺮ ﺳﺠّﻠﺎت ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻣﻄﻠﻊ ﺷﺪ اﻋﺘﺮاض ﻧﻤﻮد‪.‬‬‫»ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻠﯿﮑﮥ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﮐﺘﺒﺖ إﻟﯽ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس أﺳﺄﻟﻪ أن ﯾﮑﺘﺐ ﻟﯽ ﮐﺘﺎﺑﺎ و ﯾﺤﻔﯽ ﻋّﻨﯽ‪ ،‬ﻓﻘﺎل‪ :‬وﻟﺪ ﻧﺎﺻﺢ أﻧﺎ أﺧﺘﺎر ﻟﻪ اﻻﻣﻮر اﺧﺘﯿﺎرا و اﺣﻔﯽ‬‫ﻋﻨﻪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻓﺪﻋﺎ ﺑﻘﻀﺎء ﻋﻠﯽ ﻓﺠﻌﻞ ﯾﮑﺘﺐ ﻣﻨﻪ أﺷﯿﺎء و ﯾﻤّﺮ ﺑﻪ اﻟﺸﯽء ﻓﯿﻘﻮل‪ :‬و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻗﻀﯽ ﺑﻬﺬا ﻋﻠّﯽ إﻻ أن ﯾﮑﻮن ﺿّﻞ! أﺧﺮﺟﻪ ﻣﺴﻠﻢ ﻓﯽ‬‫ﻣﻘّﺪﻣﮥ ﺻـﺤﯿﺤﻪ«‪ .‬ﭘﺲ ﻋﺪم ذﮐﺮ ﻏﻠﻄﺎت ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ در ﮐﺘﺐ ﻣﺘﺪاوﻟﻪ ﺑﺠﻬﺖ اﺧﺘﻔﺎء ﻋﻠﻢ او و اﺧﺘﻼط ﻗﻀﺎﯾﺎي اوﺳﺖ ﭼﻮن رواة‬‫او ﻣﺴﺘﻮر اﻟﺤﺎل ﻏﯿﺮ ﺣّﻔﺎظ ﺑﻮده !‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« در ﻣﻘﺎم ﺗﻨﻘﯿﺺ زﻫﺪ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ‪ -‬ﻻ ﻣﺤﺎﻟﻪ‪ -‬ﻧﺼﯿﺐ أوﻓﯽ داﺷﺖ از زﻫﺪ و أﺧﺒﺎر زﻫﺪ وي ﺑﺴﯿﺎر ﺻﺤﯿﺢ ﺷﺪه و رﺟﺤﺎن او ﺑﺮ ﺑﺴﯿﺎري‬‫از ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﺘﺤّﻘﻘﺴﺖ‪ ،‬أّﻣﺎ ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﻣﺤّﻞ ﺗﺄّﻣﻠﺴﺖ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﯽرﻏﺒﺘﯽ ﺑﺪﻧﯿﺎ أﻋﻈﻢ آن ﺑﯽرﻏﺒﺘﯽ اﺳﺖ در ﺧﻼﻓﺖ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ‬‫در ﺻـّﺪﯾﻖ و ﻓﺎروق ﺑﻮﺟﻪ اﺗّﻢ ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪ‪ ،‬ﻗﺎل أﺑﻮ ﺑﮑﺮ‪ :‬و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻃﻠﺒﺘﻬﺎ ﻓﯽ ﻟﯿﻞ و ﻻ ﻧﻬﺎر! ﺑﺨﻼف ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﮐﻪ ﺳـﻌﯿﻬﺎ در ﻃﻠﺐ‬‫إﻧﺸﺎء ﺧﻼﻓﺖ و اﺳﺘﻤﺮار آن ﺑﮑﺎر ﺑﺮد[! و ﻧﯿﺰ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« در ﻣﻘﺎم ﺗﻨﻘﯿﺺ ﻋﺒﺎدت ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ در ﮐﺜﺮت ﻋﺒﺎدت ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ و رﺟﺤﺎن او ﺑﺮ ﺑﺴﯿﺎري از ﺻﺤﺎﺑﻪ در آن ﻓﻀﯿﻠﺖ ﻫﯿﭻ ﺷﺒﻬﻪ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬اّﻣﺎ ﻓﻀﯿﻠﺖ او‬‫ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﻏﯿﺮ ﻣﺴّﻠﻢ ﻫﺴﺖ‪.‬‬‫»ﻋﻦ اﻟّﺰﻫﺮي‪ ،‬ﻗـﺎل‪ :‬أﺧﺒﺮﻧﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ أّن ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ أﺧﺒﺮه أّن ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ أﺧﺒﺮه أّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻃﺮﻗﻪ و ﻓﺎﻃﻤـﮥ ﺑﻨﺖ‬‫اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻓﻘﺎل‪ :‬أ ﻻ ﺗﺼﻠّﯿﺎن؟ ﻓﻘﻠﺖ‪:‬‬‫ﯾﺎ رﺳﻮل! أﻧﻔﺴﻨﺎ ﺑﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺈذا ﺷﺎء أن ﯾﺒﻌﺜﻨﺎ ﺑﻌﺜﻨﺎ! ﻓﺎﻧﺼﺮف ﺣﯿﻦ ﻗﻠﺖ ذﻟﮏ و ﻟﻢ ﯾﺮﺟﻊ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1002 :‬‬‫إﻟﯽ ﺷﯽء ﺛّﻢ ﺳﻤﻌﺘﻪ و ﻫﻮ ﻣﻮّل ﯾﻀﺮب ﻓﺨﺬه و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل‪ :‬و ﮐﺎن اﻹﻧﺴﺎن أﮐﺜﺮ ﺷﯽء ﺟﺪﻻ! أﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﺨﺎرّي‬‫‪،‬و‬‫ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻷﺣﻤﺪ‪ :‬دﺧﻞ ﻋﻠّﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ و ﻋﻠﯽ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﻣﻦ اﻟﻠّﯿﻞ ﻓﺄﯾﻘﻈﻨﺎ ﻟﻠّﺼﻠﻮة‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺛّﻢ رﺟﻊ اﻟﯽ ﺑﯿﺘﻪ ﻓﺼﻠّﯽ ﻫﻮّﯾﺎ‬‫ﻣﻦ اﻟّﻠﯿﻞ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻓﻠﻢ ﯾﺴـﻤﻊ ﻟﻨﺎ ﺣّﺴﺎ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻓﺮﺟﻊ إﻟﯿﻨﺎ ﻓﺄﯾﻘﻈﻨﺎ و ﻗﺎل‪ :‬ﻗﻮﻣﺎ ﻓﺼـّﻠﯿﺎ! ﻗﺎل‪ :‬ﻓﺠﻠﺴﺖ و أﻧﺎ أﻋﺮك ﻋﯿﻨﯽ و أﻗﻮل إﻧّﺎ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻧﺼّﻠﯽ‬‫إﻟّﺎ ﻣﺎ ﮐﺘﺐ ﻟﻨﺎ! إﻧّﻤﺎ أﻧﻔﺴـﻨﺎ ﺑﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺈذا ﺷﺎء أن ﯾﺒﻌﺜﻨﺎ ﺑﻌﺜﻨﺎ! ﻗﺎل‪ :‬ﻓﻮﻟّﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل و ﯾﻀـﺮب ﺑﯿﺪه ﻋﻠﯽ‬‫ﻓﺨﺬه‪ :‬ﻣﺎ ﻧﺼّﻠﯽ إﻟّﺎ ﻣﺎ ﮐﺘﺐ ﻟﻨﺎ! ﻣﺎ ﻧﺼّﻠﯽ إﻟّﺎ ﻣﺎ ﮐﺘﺐ ﻟﻨﺎ! و ﮐﺎن اﻹﻧﺴﺎن أﮐﺜﺮ ﺷﯽء ﺟﺪﻻ! و ﻋﻦ ﺳﺮّﯾﮥ ﻟﻌﻠﯽ‪ ،‬ﻗﺎﻟﺖ‪:‬‬‫ﻗـﺎل ﻋﻠّﯽ‪ :‬ﮐﻨﺖ رﺟﻼـ ﻧﺌﻮﻣﺎ و ﮐﻨﺖ إذا ﺻـﻠّﯿﺖ اﻟﻤﻐﺮب و ﻋﻠّﯽ ﺛﯿﺎﺑﯽ ﻧﻤﺖ‪ .‬ﺛّﻢ ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ‪ :‬ﻓﺄﻧﺎم ﻗﺒﻞ اﻟﻌﺸﺎء ﻓﺴﺄﻟﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻋﻦ ذﻟﮏ ﻓﺮّﺧﺺ ﻟﯽ‪.‬‬‫أﺧﺮﺟﻪ أﺣﻤﺪ«[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« در ﻣﻘﺎم ﺗﻨﻘﯿﺺ ﺣﺴﻦ ﺧﻠﻖ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺴﻦ ﺧﻠﻖ و ﻃﻼﻗﺖ وﺟﻪ ﻧﻪ‬‫ﻫﻤﯿﻦ ﻣﺰاﺣﺴﺖ ﻓﻘـﻂ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻫﺮ ﮐﺴـﯽ ﺷـﻨﺎﺧﺘﻦ اﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻠﻤﻪ ﻣﺮﺗﻀﻮﯾﻪ »ﻻ ﺧﻤﺴـﯿﻦ إﻻ رﺿﻒ اﻟﺠﻨﺎدل و أﺧﻄﺄت اﺳـﺘﮏ اﻟﺤﻔﺮة و‬‫أﺿـﺮاﻃﻪ‪ ،‬ﻋﻨﺪ ذﮐﺮ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة« ﺑﺎ ﮐﻠﻤﻪ ﻓﺎروق »ﻟﻮ ﻻ ﻋﻠّﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ« ﺑﺎﯾﺪ ﺳـﻨﺠﯿﺪ‪ ،‬و ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ در ﺑﺎب ﻋﻘﯿﻞ ﻣﺮﻋﯽ‬‫داﺷﺖ و ﻋﻘﯿﻞ ﺑﺂن ﺳـﺒﺐ از وي ﺟـﺪا ﺷـﺪه ﺑﺸﺎم رﻓﺖ ﺑﺎ ﺧﻠﻖ ﺣﻀـﺮت ﻣﺤّﻤﺪ ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﮐﻪ ﻋّﺒﺎس را ﺑﻤﺎل ﮐﺜﯿﺮ‬‫ﺗـﺄﻟﯿﻒ ﻓﺮﻣﻮد ﺑﺎﯾـﺪ ﺳـﻨﺠﯿﺪ! و ﺑﺤﻘﯿﻘﺖ ﻃﻼـﻗﺖ وﺟﻪ را ﺑـﺎ ﺧﻼـﻓﺖ رﺑﻄﯽ ﻧﯿﺴﺖ اﻟّﺎ ﺑﺎﻟﻌﺮض و آن آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻃﻼﻗﺖ ﺳـﺒﺐ ﺗﺄﻟﯿﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 69‬از ‪193‬‬‫ﻗﻠﻮب و ﺗﺮك اﺧﺘﻼـف ﺑﺮ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻣﯽﺷﻮد و ﺗـﺄﻟﯿﻒ و ﺗﺮك اﺧﺘﻼـف ﺳـﺒﺐ أﻣﻦ ﻋﺎم و اﻃﻤﯿﻨﺎن ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻣﯽﮔﺮدد و ﭼﻮن آن ﻣﻄﻠﺐ از‬‫دﺳﺖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺧﻮﺑﺘﺮ از ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻣﺘﺤّﻘﻖ ﺷﺪ ﻃﻼﻗﺖ وﺟﻪ را ﮐﺠﺎ ﮔﻨﺠﺎﯾﺶ ﻣﺒﺎﺣﺜﻪ اﺳﺖ! ﻻ ﻋﺒﺮة ﺑﺎﻟﻤﻈّﻨﮥ ﺑﻌﺪ ﺣﺼﻮل اﻟﻤﺌّﻨﮥ! و‬‫ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ رﺟﺤﺎن ﻣﺮﺗﻀﯽ در اﺻﻞ ﻃﻼﻗﺖ ﮐﻪ ﺧﺎﻟﯽ از دﻋﺎﺑﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻏﯿﺮ ﻣﺴﻠﻤﺴﺖ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« در ﻣﻘﺎم ﺗﻨﻘﯿﺺ ﻓﺼﺎﺣﺖ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻓﺼﺎﺣﺖ ﻟﺴﺎن ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ذات ﺧﻮد ﺑﺎ ﺧﻼﻓﺖ ﻧﺒّﻮت رﺑﻄﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1003 :‬‬‫ﻧـﺪارد و إﻟّـﺎ ﺷـﻌﺮا ﮔﻮي ﻣﺴـﺎﺑﻘﺖ از ﻋﻠﻤﺎ و اوﻟﯿﺎ رﺑﻮدهاﻧـﺪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ اﯾﻨﺠﺎ ﻣﻄﻠﻮب ﺑﺎﻟﻌﺮض اﺳﺖ ﺑﺴـﺒﺐ آﻧﮑﻪ ﺧﻼﻓﺖ ﻧﺒّﻮت ﻣﻮﻗﻮﻓﺴﺖ ﺑﺮ‬‫إﻇﻬﺎر ﻋﻠﻮم ﺣّﻘﻪ و آن ﺑﻔﺼﺎﺣﺖ ﺑﻮﺟﻪ اﺗّﻢ ﻣﺘﺤّﻘﻖ ﻣﯽﮔﺮدد‪ ،‬و واﻗﻊ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﻣﻌﻀﻠﻪ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ آﻣﺪ در زﻣﺎن ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺷﯿﺨﯿﻦ آن را‬‫ﺑﺮ وﺟﻬﯽ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﮐﺮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﻣﺨـﺎﻟﻔﺖ و ﻣﻨﺎزﻋﺖ ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ و ﻣﺨﺎﻟﻔﺎن و ﻣﻨﺎزﻋﺎن را ﻃﺎﻗﺖ دم زدن ﻧﻤﺎﻧـﺪ‪ ،‬ﻣﻨﺼﻒ را ﺑﺎﯾـﺪ ﺗﺄّﻣﻞ ﮐﺮد ﮐﻪ‬‫ﻓﺎروق در ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺧﻮد ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻗﻀّﯿﻪ ﻣﺮﺗﻀﯽ و ﻋﺒﺎس را ﺑﭽﻪ ﻧﻮع ﺑﺄﻗﺼﯽ ﻣﺮاﺗﺐ ﺑﻼﻏﺖ أدا ﻧﻤﻮد و در ﻗﻀّﯿﻪ وﻗﻒ أرض ﺷﺎم و‬‫ﻋﺮاق ﺑﭽﻪ آﺋﯿﻦ داد ﺑﯿﺎن داد! ﺑﺨﻼﻓﺖ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﮐﻪ در أّﯾﺎم او ﻣﻌﻀـﻼت ﺑﺴـﯿﺎر ﭘﯿﺶ آﻣﺪﻧـﺪ و ﯾﮑﯽ از آن ﻣﻌﻀـﻼت ﺣّﻞ ﻧﺸﺪ! ﺗﺎ ﺣﺎل‬‫ﻓﻘﯿﺮ را ﻣﻌﻠﻮم ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺻﺤﺎﺑﯽ از اﺟﺘﻬﺎد ﺧﻮد ﺑﺤﺴﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﺮﺗﻀﯽ رﺟﻮع ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ![‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« در ﻣﻘـﺎم ﺗﻨﻘﯿﺺ ﺳـﺪاد رأي ﺟﻨـﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اّﻣـﺎ در ﺣـّﻞ و ﻋﻘـﺪ اﻣﻮر ﺧﻼـﻓﺖ رﺟﺤﺎن‬‫ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر اﯾﻦ ﺧﺼﻠﺖ ﺑﺮ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﻏﯿﺮ ﻣﺴّﻠﻤﺴﺖ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﺻّﺪﯾﻖ در وﻗﺖ ارﺗﺪاد ﻋﺮب ﺗﺪﺑﯿﺮﻫﺎ اﻧﺪﯾﺸﯿﺪ و ﻫﻤﻪ ﻣﺜﻤﺮ ﻓﻮاﺋﺪ ﺧﻮﯾﺶ‬‫ﮔﺸـﺘﻨﺪ‪ ،‬و ﻓﺎروق از ﻓﺘـﺢ ﻗﺎدﺳـّﯿﻪ و ﯾﺮﻣﻮك و ﺑﻨﺎء ﺑﺼـﺮه و ﮐﻮﻓﻪ ﻣﺼـﻠﺤﺘﻬﺎ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺑﺴﺖ و ﻫﻤﻪ آن ﻣﺜﻤﺮ ﺧﯿﺮات ﺑﺴـﯿﺎر و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺑﯿﺸـﻤﺎر‬‫ﮔﺸـﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺨﻼف ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﮐﻪ در اّﯾﺎم ﺧﻼﻓﺖ ﺧﻮد ﻫﺮ ﺗﺪﺑﯿﺮي ﮐﻪ اﻧﺪﯾﺸـﯿﺪ ﻣﻨﻌﮑﺲ ﮔﺸﺖ و ﻣﺜﻤﺮ ﺧﻼف ﻣﻄﻠﻮب ﺷﺪ و اﻫﻞ‬‫رأي در ﻫﺮ ﺣـﺎدﺛﻪ ﻣﺸﻮره دادﻧـﺪ و ﻣﺸﻮره اﯾﺸﺎن ﭘﯿﺶ ﻣﺮﺗﻀـﯽ درﺟﻪ ﭘـﺬﯾﺮاﺋﯽ ﻧﯿﺎﻓﺖ‪ .‬اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﺎﺟﺮا را إﺟﻤﺎﻻ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﮐﺮد‪،‬‬‫»ﻗﺎل‪ :‬ﮐﺎن و اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺪ ﻣﻠﺊ ﻋﻠﻤﺎ و ﺣﻠﻤﺎ ﻣﻦ رﺟﻞ ﻏّﺮﺗﻪ ﺳﺎﺑﻘﺘﻪ و ﻗﺮاﺑﺘﻪ‪ ،‬ﻓﻘّﻞ ﻣﺎ أﺷـﺮف ﻋﻠﯽ ﺷـﯽء ﻣﻦ اﻟّﺪﻧﯿﺎ إﻟّﺎ ﻓﺎﺗﻪ‪ ،‬أﺧﺮﺟﻪ أﺑﻮ ﻋﻤﺮو«‪ .‬و‬‫إﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﻣﺠﺘﺒﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺗﻔﺼﯿﻼ‬‫»ﻋﻦ ﻃﺎرق ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب ﻗﺎل‪ :‬ﺟﺎءﻧﺎ ﻗﺘﻞ ﻋﺜﻤﺎن‪ ،‬ﻓﺬﮐﺮ اﻟﻘّﺼﮥ ﺣﺘﯽ إذا ﮐﻨﺖ ﺑﺎﻟّﺮﺑﺬة إذا ﻋﻠّﯽ ﺑﻬﺎ ﻓﺼّﻠﯽ ﺑﻬﻢ اﻟﻌﺼﺮ ﻓﻠّﻤﺎ ﺳّﻠﻢ أﺳﻨﺪ ﻇﻬﺮه ﻓﯽ‬‫ﻣﺴـﺠﺪﻫﺎ و اﺳـﺘﻘﺒﻞ اﻟﻘﻮم ﻗـﺎل‪ :‬ﻓﻘـﺎم إﻟﯿﻪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﯾﮑﻠّﻤﻪ و ﻫﻮ ﯾﺒﮑﯽ‪ ،‬ﻗـﺎل‪ :‬ﻓﻘـﺎل ﻟﻪ ﻋﻠﯽ‪ :‬ﺗﮑﻠّﻢ و ﻻـ ﺗﺤّﻦ ﺣﻨﯿﻦ اﻟﺠﺎرﯾـﮥ! ﻗـﺎل‪:‬‬‫أﻣﺮﺗـﮏ ﺣﯿﻦ ﺣﺼـﺮ اﻟّﻨـﺎس ﻫـﺬا اﻟﺮﺟـﻞ أن ﺗـﺄﺗﯽ ﻣـّﮑ ﮥ ﻓﺘﻘﯿﻢ ﺑﻬﺎ ﻓﻌﺼـﯿﺘﻨﯽ ﺛّﻢ أﻣﺮﺗﮏ ﺣﯿﻦ ﻗﺘﻞ أن ﺗﻠﺰم ﺑﯿﺘﮏ ﺣّﺘﯽ ﺗﺮﺟﻊ إﻟﯽ اﻟﻌﺮب‬‫ﻋﻮاذب أﺣﻼﻣﻬﺎ ﻓﻠﻮ ﮐﻨﺖ ﻓﯽ ﺟﺤﺮ ﺿّﺐ ﻟﻀﺮﺑﻮا إﻟﯿﮏ آﺑﺎط‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1004 :‬‬‫اﻹﺑﻞ ﺣّﺘﯽ ﯾﺴـﺘﺨﺮﺟﻮك ﻣﻦ ﺟﺤﺮك ﻓﻌﺼـﯿﺘﻨﯽ و أﻧﺎ أﻧﺸﺪك ﺑﺎﻟّﻠﻪ أن ﺗﺄﺗﯽ اﻟﻌﺮاق ﻓﻨﻘﺘﻞ ﺑﺤﺎل ﻣﻀﯿﻌﮥ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻓﻘﺎل ﻋﻠﯽ‪ :‬أّﻣﺎ ﻗﻮﻟﮏ آﺗﯽ‬‫ﻣّﮑـ ﮥ ﻓﻠﻢ أﮐﻦ ﺑﺎﻟّﺮﺟﻞ اﻟّـﺬي ﺗﺴـﺘﺤّﻞ ﺑﯽ )ﺑﻪ‪ .‬ظ( ﻣّﮑـ ﮥ‪ ،‬و أّﻣﺎ ﻗﻮﻟﮏ ﻗﺘﻞ اﻟّﻨﺎس ﻋﺜﻤﺎن ﻓﻤﺎ ذﻧﺒﯽ إن ﮐﺎن اﻟّﻨﺎس ﻗﺘﻠﻮه‪ ،‬اﻟﺤﺪﯾﺚ‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ‬‫اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ«‪.‬‬‫ﭘﺲ ﺳـﺪاد رأي ﻧﺘـﻮان ﺷـﻨﺎﺧﺖ إﻟّـﺎ ﺑـﺂﻧﮑﻪ ﻫﺮ ﺗـﺪﺑﯿﺮي ﮐﻪ اﻧﺪﯾﺸـﺪ ﻣﺜﻤﺮ ﺑﺮﮐـﺎت ﮔﺮدد‪ ،‬ﭼﻮن ﺗﺰاﺣﻢ واﻗﻊ ﺷﻮد در آرا و وي رأي زﻧﺪ‬‫ﺧﺎرج ﻣﺼّﺪق رأي او ﮔﺮدد‪ ،‬و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ در ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺑﻮﺟﻪ اﺗّﻢ ﻇﻬﻮر ﻧﻤﻮد ﺑﺨﻼف ﻣﺮﺗﻀﯽ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿـﻦ« در ﻣﻘـﺎم ﺗﻨﻘﯿﺺ ﺧـﻮارق ﻋـﺎدات ﺟﻨـﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺧـﻮارق ﻋـﺎدات از‬‫ﺷﯿﺨﯿﻦ و ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﻫﻤﻪ اﯾﺸـﺎن ﻣﻨﻘﻮل اﺳﺖ‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ اﯾﻨﺠـﺎ ﺳـﺨﻨﯽ ﺑـﺎﻗﯿﺴﺖ و آن آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺮاﻣـﺎت ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﻤـﺎ رﺳـﯿﺪهاﻧﺪ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﻧﻘﻞ‬‫ﺻﺤﯿﺢ ﺑﺨﻼف ﮐﺮاﻣﺎت ﻣﺮﺗﻀﯽ![‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« در ﻣﻘﺎم ﺗﻨﻘﯿﺺ اﺧّﻮت ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 70‬از ‪193‬‬‫]ﻣﻌﻬﺬا ﻗﻀـّﯿﻪ ﻣﻮاﺧﺎة ﻣﺸﻌﺮ ﺑﺂﻧﺴﺖ ﮐﻪ آن ﺣﻀﺮت ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﺣﺎﺟﺖ ﺧﻮد ﻫﯿﭻ ﮐﺲ را ﺑﺮادر ﺧﻮد ﻧﺴﺎﺧﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ‬‫آن ﺣﻀـﺮت را رﻓﻘﺎ و ﺧﺪم ﺑﺴـﯿﺎر ﺑﻮدﻧﺪ از ﻣﻬﺎﺟﺮﯾﻦ و أﻧﺼﺎر‪ ،‬و ﭼﻮن رّﻗﺘﯽ و ﺑﮑﺎﺋﯽ در ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻮد ﺑﺠﻬﺖ‬‫ﺣﺎﺟﺖ او را ﺗﺸﺮﯾﻒ اﺧّﻮت داد![‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« در ﻣﻘﺎم إﻧﮑﺎر ﮐﺜﺮت اﻧﺘﻔﺎع از ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺑﺒﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ ﮐﺜﺮة اﻧﺘﻔﺎع‬‫در اﺳـﻼم ﺑﺸـﯿﺨﯿﻦ واﻗﻊ ﺷـﺪه اﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺟﻤﻊ ﻗﺮآن و ﺣﻤﻞ ﻧﺎس ﺑﺮ رواﯾﺖ ﺣـﺪﯾﺚ و ﺗﻨﻘﯿـﺢ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺷـﺮﻋّﯿﻪ و ﻓﺘﺢ ﻋﺮب و ﻋﺠﻢ ﺑﺮ‬‫وﻗﺖ ﺷﯿﺨﯿﻦ واﻗﻊ ﺷﺪه‪ ،‬و اﮐﺜﺮ اﻫﻞ اﺳﻼم ﺣﻨﻔﯿﺎن و ﻣﺎﻟﮑﯿﺎن و ﺷﺎﻓﻌﯿﺎناﻧﺪ‪ ،‬و أﺻﻞ ﻣﺬاﻫﺐ اﯾﺸﺎن ﻣﻌﺘﻤﺪﺳﺖ ﺑﺮ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺟﻤﺎﻋّﯿﻪ ﺷﯿﺨﯿﻦ‬‫ﺑﺠﺰ در ﻣﺴﺎﺋﻠﯽ ﭼﻨﺪ ﺑﺮ آﺛﺎر ﻣﺮﺗﻀـﯽ اﻋﺘﻤﺎد ﻧﺪارﻧﺪ‪ ،‬و ﺑﺮ دﺳﺖ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﻓﺘﺢ اﺳﻼم واﻗﻊ ﻧﺸﺪ‪ ،‬و در ﻫﯿﭻ ﻓّﻨﯽ از ﻓﻨﻮن ﺷﺮع اﻋﺘﻤﺎد ﮐّﻠﯽ‬‫ﺑﺮ آﺛﺎر ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺑﻈﻬﻮر ﻧﯿﺎﻣﺪ‪ ،‬و ﺑﺮ دﺳﺖ اﯾﺸﺎن ﺧﻼﻓﺖ ﻣﻨﺘﻈﻢ ﻧﮕﺸﺖ‪ ،‬ﭘﺲ اﻧﺘﻔﺎع اّﻣﺖ ﺑﺸـﯿﺨﯿﻦ أﻋﻈﻢ اﺳﺖ از اﻧﺘﻔﺎع اﯾﺸﺎن ﺑﻤﺮﺗﻀـﯽ‪،‬‬‫ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻘّﺮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﮑﺜﺮت أﺗﺒﺎع ﺛﻮاب ﺑﻤﺘﺒﻮع ﻣﯽرﺳﺪ و أﺗﺒﺎع ﺷﯿﺨﯿﻦ اﻫﻞ ﺳّﻨﺖاﻧﺪ ﮐﻪ ﻏﺎﻟﺐ و ﻓﺎش در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1005 :‬‬‫ﺑﻠـﺪان اﺳـﻼم اﯾﺸﺎناﻧـﺪ‪ ،‬و از ذّرّﯾﻪ ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺳﻪ ﻓﺮﻗﻪ ﺿﺎﻟّﻪ ﺑﺮآﻣﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﺗﻘﺼـﯿﺮ ﻧﮑﺮدﻧﺪ در ﺑﺮ ﻫﻢ زدن دﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪي اﮔﺮ‬‫ﺣﻔـﻆ او ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺷﺎﻣـﻞ ﺣـﺎل اﯾﻦ ﻣّﻠﺖ ﻧﺒﻮدي! از آن ﺟﻤﻠﻪ ﺷـﯿﻌﻪ اﻣـﺎﻣّﯿﻪ ﮐﻪ ﻧﺰدﯾـﮏ اﯾﺸـﺎن ﻗﺮآن ﺑﻨﻘﻞ ﺛﻘﺎت ﺛﺎﺑﺖ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻧﻘﻞ‬‫ﺻﺤـﺎﺑﻪ و ﻗّﺮاء ﺳـﺒﻌﻪ ﭘﯿﺶ اﯾﺸـﺎن ﺣـّﺠ ﺖ ﻧﯿﺴـﺖ و رواﯾـﺖ از اﺋّﻤـ ﻪ اﯾﺸـﺎن ﻣﻨﻘﻄـﻊ اﺳﺖ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ أﺣـﺎدﯾﺚ ﻣﺮﻓـﻮﻋﻪ رواﯾﺖ ﻧﺪارﻧـﺪ و‬‫اﺳـﺘﻔﺎﺿﻪ أﺣﺎدﯾﺚ ﭘﯿﺶ اﯾﺸﺎن ﻣﺘﺼّﻮر ﻧﯿﺴﺖ و در ﺧﺘﻢ ﻧﺒّﻮة زﻧﺪﻗﻪ ﭘﯿﺶ ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬و زﯾﺪّﯾﻪ اﮐﺜﺮ ﻋﻘﺎﺋﺪ اﺳﻼﻣّﯿﻪ ﮐﻪ ﺑﺄﺣﺎدﯾﺚ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪه‬‫ﻣﻨﮑﺮاﻧﺪ و ﺳـﺒﺐ ﺟﻨﮕﻬﺎ و ﺟﺪﻟﻬﺎ ﺷﺪﻧﺪ‪ ،‬و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻠّﯿﻪ ﺧﻮد أﺧﺒﺚاﻧﺪ از ﻫﻤﻪ‪ ،‬ﺑﺤﻘﯿﻘﺖ ﻣﺬﻫﺐ اﯾﺸﺎن ﺳﺴﺖ ﮐﺮدن اﺳﻼﻣﺴﺖ و ﺑﺪﻋﺎت‬‫ﺑﯿﺸـﻤﺎر در ﻋﻘﯿـﺪه و ﻋﻤﻞ اﻫﻞ اﺳـﻼم ازﯾﻦ ﺳﻪ ﻓﺮﯾﻖ ﭘﯿﺪا ﺷﺪه ﮐﻪ ﺗﻔﺼـﯿﻞ آن ﻃﻮﻟﯽ ﺗﻤﺎم ﻣﯽﻃﻠﺒﺪ‪ ،‬اﮔﺮ ﭼﻪ ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ از ﻟﻮث‬‫اﯾﺸﺎن ﺑﺮﯾﺴﺖ‪ ،‬و ﺑﺎل اﯾﺸﺎن راﺟﻊ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺑﺮﯾﺸﺎن‪ ،‬ﻟﮑﻦ ﺛﻮاب ﻫﻢ از ﺟﻬﺖ اﯾﺸﺎن ﺑﺤﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ راﺟﻊ ﻧﺸﺪ‪ ،‬ﭘﺲ ﺑﺸﯿﺨﯿﻦ اﻧﺘﻔﺎع‬‫ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺷﺪ و اﻧﺘﻔﺎع از اﯾﺸﺎن ﻏﯿﺮ ﻣﺸﻮﺑﺴﺖ ﺑﻀـﺮر‪ ،‬و ﺛﻮاﺑﯽ ﮐﻪ ﺑﺸـﯿﺨﯿﻦ راﺟﻊﺳﺖ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﺗﺎﺑﻌﺎن اﮐﺜﺮﺳﺖ از ﺛﻮاﺑﯽ ﮐﻪ ﺑﺤﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ‬‫راﺟﻊ ﺷﻮد‪ ،‬ﭘﺲ ﺷﯿﺨﯿﻦ اﻓﻀﻞاﻧﺪ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﮐﺜﺮة ﺛﻮاب![‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« در ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺗﻨﻘﯿﺺ ﮐﻤﺎﻻت ﻧﻔﺴﺎﻧّﯿﮥ و ﺑﺪﻧّﯿﻪ و ﺧﺎرﺟّﯿﻪ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و اﮔﺮ در‬‫اوﻻد ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ أﺧﯿﺎر أﻋﻼم ﭘﯿـﺪا ﺷـﺪه ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن ﻧﯿﺰ ﭘﯿﺪا ﺷﺪهاﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺼﺪر إﺿـﻼل ﻋﺎﻟﻢ ﮔﺸـﺘﻪ و ﻣﻨﺸﺄ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻠّﯿﻪ و زﯾﺪّﯾﻪ و‬‫اﻣﺎﻣّﯿﻪ ﺑﻮده‪ ،‬در ﺗﺎرﯾـﺦ ﻗﺮﯾﺐ ﺻـﺪ ﻋﻠﻮي را ﺗﻮان ﯾﺎﻓﺖ ﮐﻪ ﺧﺮوج ﮐﺮده ﻋﺎﻟﻤﯽ را ﺑﺒﺎد دادهاﻧـﺪ! آﺧﺮ ﻫﻤﻪ ﺧﻮد ﻧﯿﺰ ﺑﺒﺎد رﻓﺘﻨﺪ و از أوﻻد‬‫ﺷﯿﺨﯿﻦ ﻫﯿـﭻ ﮐﺲ ﭘﯿـﺪا ﻧﺸـﺪه إﻟّـﺎ اﺋّﻤﻪ ﻫـﺪي ﻣﺜﻞ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﺣﻀـﺮت ﻋﺎﺋﺸﻪ و ﺳﺎﻟﻢ و ﻗﺎﺳﻢ و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻋﻤﺮي و ﻏﯿﺮ‬‫اﯾﺸﺎن‪ ،‬و ﺑﻌـﺪ از آن اﺋّﻤﻪ ﻃﺮﯾﻘـﮥ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷـﯿﺦ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﻬﺮوردي و اﺻـﺤﺎب ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻣﺎم رازي و ﺻﺎﺣﺐ »ﻣﺸـﮑﺎة« و ﻏﯿﺮ‬‫اﯾﺸﺎن‪ ،‬و ﺟﻤﺎﻋﺎت ﺑﺴـﯿﺎر ﺑﺴـﺒﺐ اﯾﺸﺎن ﻣﻬﺘﺪي ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﯾﺎ ﻋﻮام ﻻ ﻟﻠّﻨﺎس و ﻻ ﻋﻠﯿﻬﻢ‪ ،‬و ﻫﯿﭻ ﮐﺲ ازﯾﺸﺎن ﺧﺮوج ﻧﮑﺮده و ﺳـﺒﺐ ﺗﻘﺎﺗﻞ‬‫ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ ﻧﮕﺸﺖ![‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1006 :‬‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺠﺎﺋﺐ دﻫﺮ و ﻏﺮاﺋﺐ ﻋﺼـﺮ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻋﺪّو اﻟﱠﻠﻪ را ﺑﺮﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﺰﺧﺮﻓﺎت واﻫﯿﻪ ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺧﺰﻋﺒﻼت ﻧﺎﻣﺘﻨﺎﻫﯿﻪ اﺳﺖ و‬‫از ﺟـﺎﻧﺐ ﺧﻮد آن را ﺑﺮ ﺻـﻔﺤﻪ ﻗﺮﻃـﺎس ﻧـﺎﺻﺒّﯿﺖ اﺳﺎس رﯾﺨﺘﻪ اﺳﺖ ﺳـﯿﺮي ﺣﺎﺻﻞ ﻧﮕﺮدﯾـﺪ ﺗﺎ آﻧﮑﻪ در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﭘﺮ ﮐـﺬب و ﻣﯿﻦ‬‫أﻋﻨﯽ »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« از ﺟـﺎﻧﺐ ﻧﻮاﺻﺐ ﺷﺎم و ﺣﺮورّﯾﻪ ﻟﺌﺎم وﮐﺎﻟﺖ ﻓﻀﻮﻟﯽ اﺧﺘﯿﺎر ﻧﻤﻮده‪ -‬ﻧﻌﻮذ ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﻣﻦ ذﻟﮏ‪ -‬ﺑـﺬﮐﺮ ﻣﻄﺎﻋﻦ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺈﻃﻨﺎب و اﺳـﻬﺎب ﺗﻤﺎم ﺻـﺮاﺣﮥ ﻣﺴـﻠﮏ ﻣﻬﻠﮏ ﻧﺼﺐ و ﺧﺮوج ﺑﺄﻗـﺪام ﺟﺴﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﺴﺎرت ﭘﯿﻤﻮده و ﭼﻨﺎن‬‫ﺑﯽﺑﺎﮐﺎﻧﻪ ﻣﻬﻤﻼت ﺑﺎﻃﻠﻪ و ﺗﺮﻫﺎت ﻋﺎﻃﻠﻪ ﻣﺮﻗﻮم ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﺑﻨﺤﻮي ﺳﻮي ﺗﺴـﻄﯿﺮ اﮐﺎذﯾﺐ ﺻـﺮﯾﺤﻪ و ﻣﻔﺘﺮﯾﺎت ﻓﻀﯿﺤﻪ ﺗﺎﺧﺘﻪ ﮐﻪ اﮔﺮ أرواح‬‫ﺧﺒﯿﺜﻪ آن أﺷـﻘﯿﺎ ﺑﺮ آن ﻣﻄﻠﻊ ﺷﻮﻧـﺪ ﯾﻘﯿﻨـﺎ اﻋﺘﺮاف ﺗﻔّﻮق اﯾﻦ وﮐﯿﻞ ﭘﺮ ﺗﺴﻮﯾﻞ و ﺗﻀـﻠﯿﻞ ﺑﺮ ﺧﻮد ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺑﻤﻔﺎد »ﮐﻢ ﺗﺮك اﻷّول ﻟﻶﺧﺮ«‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 71‬از ‪193‬‬‫اذﻋﺎن ﻧﻤﻮده در ﺗﺮوﯾﺢ روح آن ﺷـﻤﻮس ﺟﻤﻮح إﻟﯽ أﻗﺼـﯽ اﻟﻐﺎﯾﮥ ﺑﯿﻔﺰاﯾﻨﺪ‪ ،‬و ﭼﻮن ﻧﻘﻞ آن ﮐﻼم ﺿـﻼﻟﺖ اﻟﺘﯿﺎم ﺑﻌﺪ ﻋﺒﺎرات ﻣﺬﮐﻮره‬‫آﻧﻔﺎ ﭼﻨـﺪان ﺿـﺮوري ﻧﺒﻮد ﻟﻬـﺬا از ذﮐﺮ آن إﻋﺮاض ورزﯾـﺪﯾﻢ‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ اﮔﺮ ﺧﻮاﻫﺪ رﺟﻮع ﺑﮑﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﻧﻤﺎﯾﺪ و درﯾﺎﺑﺪ ﮐﻪ‬‫ﭼﮕﻮﻧﻪ اﯾﻦ وﮐﯿﻞ ﻓﻀﻮﻟﯽ ﻧﻮاﺻﺐ و ﺧﻮارج از ﺟﺎﻧﺒﺸﺎن ﻫﻨﮕﺎم ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻋﻠﻢ ﺗﺰوﯾﺮ ﺑﺮ اﻓﺮاﺧﺘﻪ و در ﻣﻘﺎم ﺗﺤﺮﯾﺮ ﺟﻮاب از راه ﻗّﻠﺖ ﺣﯿﺎ ﺳﭙﺮ‬‫اﻧﺪاﺧﺘﻪ‪ ،‬و ﻟﯿﺲ ﻫﺬا ﺑﺄّول ﻗﺎرورة ﮐﺴﺮت ﻓﯽ اﻻﺳﻼم‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اوﻟﯽ اﻷﻟﺒﺎب و اﻷﺣﻼم‪.‬‬‫ﻗﻮﻟﻪ‪:‬‬‫ﺑﺨﻼف ﺷﯿﻌﻪ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﻓﺮﻗﻪ اﯾﺸﺎن ﺟﻤﯿﻊ اﻫﻠﺒﯿﺖ را دوﺳﺖ ﻧﺪارد‪ ،‬ﺑﻌﻀﯽ ﯾﮏ ﻃﺎﺋﻔﻪ را ﻣﺤﺒﻮب ﻣﯽﺳﺎزﻧﺪ و ﺑﻘﯿﻪ را ﻣﺒﻐﻮض ﻣﯽدارﻧﺪ‪ ،‬و‬‫ﺑﻌﻀﯽ ﻃﺎﺋﻔﻪ دﯾﮕﺮ را[‪.‬‬‫أﻗﻮل‪:‬‬‫در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﺎن اﻟﻤﻨﻌﺎم ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺗﻤﺎم واﺿﺢ و ﻣﺒﺮﻫﻦ و ﻣﻌﻠﻮم و ﻣﺘﯿّﻘﻦ ﮔﺮدﯾﺪه ﮐﻪ در ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ و ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﻣﺮاد‬‫از اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﺻﺎﺣﺒﺎن ﻋﺼﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻼ رﯾﺐ ﻓﺮﻗﻪ ﺣّﻘﻪ ﺷﯿﻌﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮّﯾﮥ ﺟﻤﯿﻊ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﺼﻤﺖ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1007 :‬‬‫ﻃﻬﺎرت ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم را از ﺻـﻤﯿﻢ ﻗﻠﺐ دوﺳﺖ ﻣﯽدارﻧﺪ و اﯾﺸﺎن را ﻣﻔﺘﺮض اﻟﻄﺎﻋﮥ و واﺟﺐ اﻻﺗّﺒﺎع داﻧﺴﺘﻪ ﻫّﻤﺖ ﺧﻮد را ﺑﺮ اﻃﺎﻋﺖ و‬‫اﻧﻘﯿـﺎد و ﺗﻤّﺴﮏ و اﺗّﺒﺎﻋﺸﺎن ﺑﺮﻣﯽﮔﻤﺎرﻧـﺪ‪ ،‬أّﻣﺎ ﻓﺮق ﺿﺎﻟّﻪ زﯾـﺪﯾﻪ و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻠﯿﻪ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﮐﻪ ﺧﻮد را ﻣﺘﺴـّﻤﯽ ﺑﺸـﯿﻌﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧـﺪ و ﺑﺴـﺒﺐ‬‫ﻋـﺪاوت ﺑـﺎ ﺑﻌﺾ أﺋّﻤﻪ اﺛﻨـﺎ ﻋﺸـﺮ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ أﺟﻤﻌﯿﻦ و إﻋﺮاض از اﺗّﺒﺎﻋﺸـﺎن و ﻧﺼﺐ ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﻦ ﺑﺠـﺎي ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﻦ ﯾﻘﯿﻨﺎ ﺗﺎرك‬‫ﻋﻤﻞ ﺑﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ و ﻣﺘﺨّﻠﻒ از ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﻧﺠﺎت ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ ،‬ﭘﺲ ﻫﺮﮔﺰ در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺷـﯿﻌﻪ ﻧﯿﺴـﺘﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺜﻞ ﻧﻮاﺻﺐ و ﺧﻮارج ﻫﺴـﺘﻨﺪ و‬‫اّدﻋﺎي اﯾﺸﺎن ﺗﺸـّﯿﻊ را ﻣﺜﻞ اّدﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد را ﺷـﯿﻌﻪ أوﻟﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ و آﯾﺎت و أﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺪح ﺷـﯿﻌﻪ را ﺑﺮ ﺧﻮد ﻓﺮود‬‫آوردن ﻣﯽﺧﻮاﻫﻨﺪ‪ ،‬و ذﻟﮏ ﻋﻨﺪ اوﻟﯽ اﻷﻟﺒﺎب ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﺤﺎل‪ ،‬و ﻫﻢ ﯾﺠﺎدﻟﻮن اﻟﱠﻠﻪ و ﻫﻮ ﺷﺪﯾﺪ اﻟﻤﺤﺎل‪.‬‬‫ﮐﻼم ﺷﺎهﺻﺎﺣﺐ در ﺑﺎب ﺗﻤﺴﮏ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺠﻤﯿﻊ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ و ﺟﻮاب ﻣﺆﻟﻒ از اﯾﻦ ادﻋﺎ و اﺛﺒﺎت اﯾﻨﮑﻪ ﺣﻀﺮات ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺄﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﺣﻖ‬‫ﮐﺸﯽﻫﺎي ﻓﺮاوان دارﻧﺪ‬‫اﺷﺎره‬‫ﻗﻮﻟﻪ‪:‬‬‫]و ﻫﻤﯿﻦ اﺳﺖ ﺣﺎل اﺗﺒﺎع ﮐﻪ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﯾﮏ ﻃﺎﺋﻔﻪ را ﺧﺎص ﻧﻤﯽﮐﻨﻨـﺪ از ﻫﺮ ﻫﻤﻪ رواﯾﺎت دﯾﻦ ﺧﻮد ﻣﯽآرﻧـﺪ ﺑﺪان ﺗﻤﺴﮏ ﻣﯽﺟﻮﯾﻨﺪ‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮐﺘﺐ ﺗﻔﺴﯿﺮ و ﺣﺪﯾﺚ و ﻓﺌﻪ ﺑﺮاﯾﺸﺎن ﮔﻮاه اﺳﺖ ‪.‬‬
‫أﻗﻮل‪:‬‬‫ﺑﺮ اوﻟﯽ اﻷﻟﺒﺎب در ﺣّﯿﺰ ﺧﻔﺎ و اﺣﺘﺠﺎب ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺎل اﺗّﺒﺎع اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم را ﻣﺜﻞ ﺣﺎل اﺗّﺒﺎع ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻨﺴﺖ ﺑﺮاي ﺟﻨﺎب‬‫ﺧﺎﺗﻢ اﻟّﻨﺒّﯿﯿﻦ ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ أﺟﻤﻌﯿﻦ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺑـﺪﺗﺮ از آن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ اّدﻋﺎي اﺗّﺒﺎع اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم آﻏﺎز ﻧﻬﺎدن و ﺑﺎز‬‫ﺧﻮد را در اﺻﻮل دﯾﻦ اﺷـﻌﺮي و ﻣﺎﺗﺮﯾﺪي و ﮐّﺮاﻣﯽ ﮔﻔﺘﻦ و در ﻓﺮوع دﯾﻦ ﺧﻮﯾﺶ را ﺣﻨﻔﯽ و ﻣﺎﻟﮑﯽ و ﺷﺎﻓﻌﯽ و ﺣﻨﺒﻠﯽ واﻧﻤﻮدن‪ ،‬ﻃﺮﻓﻪ‬‫ﻣـﺎﺟﺮاﺳﺖ و ﭼﯿﺰﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻨـﺎﻓﻘﯿﻦ ﻫﻢ ﺟﺴﺎرت ﺑﺮ آن ﻧﺪاﺷـﺘﻨﺪ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ در اﻧﺤﺮاف از اﺗّﺒﺎع ﻧﺒﻮي اﮔﺮ ﭼﻪ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺸﺎﻗّﺖ و‬‫ﻣﻌﺎﻧـﺪت و ﻣﺨـﺎﻟﻔﺖ و ﻣﻌـﺎدات آن ﺟﻨـﺎب را ارﺗﮑﺎب ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺧﻮد را ﺑﺄﻋﺎدي آن ﺟﻨﺎب ﻧﻤﯽﺑﺴـﺘﻨﺪ و ﺧﻮﯾﺸـﺘﻦ را ﯾﻬﻮدي و‬‫ﻧﺼـﺮاﻧﯽ و ﺻﺎﺑﯽ و ﻣﺠﻮﺳـﯽ ﻧﻤﯽﮔﻔﺘﻨﺪ‪ ،‬و اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﺑﺎ وﺻﻒ دﻋﻮاي اﺗّﺒﺎع اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﺑﺄﻋﺪا و ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﺳﻼم‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ أﺟﻤﻌﯿﻦ ﺑﻼ ﺗﺴّﺘﺮ و اﺣﺘﺠﺎب اﻋﺘﺰا و اﻧﺘﺴﺎب ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﻣﺴﺎﻟﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 72‬از ‪193‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1008 :‬‬‫ﭘﺮ ﻣﻬﺎﻟﮏ اﯾﺸﺎن را در اﺻﻮل و ﻓﺮوع ﺑﻼ ﺧﻮف و ﺧﻄﺮ ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬‫أﻣـﺎ آﻧﭽﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺟﺎﻟﺐ ﻣﻼم اّدﻋﺎ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﯾﮏ ﻃﺎﺋﻔﻪ را ﺧﺎص ﻧﻤﯽﮐﻨﻨـﺪ‪ ،‬از ﻫﻤﻪ رواﯾﺎت دﯾﻦ ﺧﻮد‬‫ﻣﯽآرﻧﺪ و ﺑﺪان ﺗﻤّﺴﮏ ﻣﯽﺟﻮﯾﻨﺪ‪ ،‬ﭘﺲ ﻣﺮدود و ﻣﻨﻘﻮﺿـﺴﺖ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﻧﻘﻞ رواﯾﺎت از أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﺜﻞ دﯾﮕﺮ آﺣﺎد‬‫ﻧـﺎس دﻟﯿﻞ ﺗﻤّﺴﮏ و اﺗّﺒﺎع اﯾﻦ ﻧﻔﻮس ﻣﻘـّﺪﺳﻪ ﻧﯿﺴﺖ ﺗﺎ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن را ﻣﺜﻞ ﻗﺮآن ﻣﻌﺼﻮم ﻧﺪاﻧﻨـﺪ و ﺣﮑﻢ اﯾﺸﺎن را ﻣﺜﻞ ﺣﮑﻢ ﺧـﺪا و‬‫رﺳﻮل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ واﺟﺐ اﻻﺗّﺒﺎع ﻧﮕﺮداﻧﻨﺪ و ﻟﻨﻌﻢ ﻣﺎ ﻗﺎل ﺑﻌﺾ اﻷﻋﻼم ﻹﻓﺤﺎم ﻣﺨﺎﻃﺒﻨﺎ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﻘﺎم‪:‬‬‫]اﮔﺮ ﻣﺠّﺮد ﻧﻘـﻞ رواﯾﺎت از ﺷﺨﺼـﯽ دﻟﯿﻞ ﻣﺤّﺒﺖ و اﺗّﺒﺎع او ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﺑﺨﺎري ﮐﻪ از ﺧﻮارج رواﯾﺎت را ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﺗﺎﺑﻊ و راﮐﺐ ﺳـﻔﯿﻨﻪ‬‫ﺧﻮارج ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﻓﻼـ ﯾﮑﻮن ﻣﻦ راﮐـﺒﯽ ﺳـﻔﯿﻨﮥ أﻫـﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم و إﻟّـﺎ ﻟﺰم اﺟﺘﻤـﺎع اﻟّﻨﻘﯿﻀـﯿﻦ ‪ .‬اﻧﺘﻬﯽ ﻣﻠّﺨﺺ ﮐﻼـﻣﻪ زاد اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ‬‫اﮐﺮاﻣﻪ‪.‬‬‫و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ ﻫﺮﮔﺰ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ از ﺟﻤﯿﻊ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم رواﯾﺎت دﯾﻦ ﺧﻮد ﻣﯽآرﻧﺪ و ﺑﺪان ﺗﻤّﺴﮏ ﻣﯽﺟﻮﯾﻨﺪ‪،‬‬‫ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽداﻧﯽ ﮐﻪ أﮐـﺎﺑﺮ و أﺟّﻠﻪ ﺳـّﻨّﯿﻪ در ﺣّﻖ ﻣﺮوّﯾـﺎت و أﻗﻮال أﺋّﻤﻪ ﻃﺎﻫﺮﯾﻦ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ أﺟﻤﻌﯿﻦ ﺑﻠﮑﻪ در ﺑﺎب ذوات ﻗﺪﺳـﯿﻪ اﯾﻦ‬‫ﺣﻀـﺮات ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻟﻨﻘـﻞ و اﻟّﺮواﯾـﮥ و اﻟﻤـﺬﻫﺐ و اﻟﻌﻠﻢ و ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ ﭼﻪ ﺧﯿﺎﻻت ﻓﺎﺳـﺪه و ﻣﺰﻋﻮﻣﺎت ﮐﺎﺳـﺪه دارﻧـﺪ‪ ،‬و در ﺷﺄن اﯾﺸﺎن‬‫ﮐـﺪاﻣﯿﻦ ﮐﻠﻤﺎت ردّﯾﻪ ﻣﻮﺑﻘﻪ و ﺟﻤﻼت ﻣﺮدﯾﻪ ﻣﺰﻫﻘﻪ ﺑﺮ زﺑﺎن ﺧﻼﻋﺖ ﺗﺮﺟﻤﺎن ﻣﯽآرﻧﺪ‪ ،‬و اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺮاي ذﮐﺮ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﮐﻠﻤﺎت ﺑﺎﻃﻠﻪ و‬‫ﻫﻔﻮات ﻋـﺎﻃﻠﻪ ﺗﻔﺼـﯿﻼ دﻓـﺎﺗﺮ ﻃﻮال ﻫﻢ ﮐﻔـﺎﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ إﺟﻤﺎﻻ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ »ﻣﻨﻬﺎج« اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ‪ -‬ﺧـﺬﻟﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬و »إزاﻟـﮥ اﻟﺨﻔﺎ« و »ﻗّﺮة‬‫اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﻼـﺣﻈﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘـﺎب »ﺗﺤﻔﻪ« ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﺑﺮاي اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﮐـﺎﻓﯽ و واﻓﯽ اﺳﺖ‪ ،‬و ﻣﺎ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ اﺧﺘﺼﺎر‬‫ﺑﻌﺾ ﻋﺒـﺎرات از ﮐﺘﺐ ﻋﻠﻤـﺎي ﺳـّﻨﯿﻪ ﻣﺘﻌّﻠﻖ ﺑـﺄﺋّﻤﻪ اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﻘﻞ ﻣﯽﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﺗﺎ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ از آن ﺣﺴﻦ اﻋﺘﻘﺎد ﮐﺒﺮاي اﻫﻞ‬‫ﺳّﻨﺖ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺄﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم درﯾﺎﻓﺖ ﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺣﺎل ﮐﻤﺎل اﺗّﺒﺎع و اﻗﺘـﺪاﯾﺸﺎن ﺑـﺬرّﯾﻪ ﻃﺎﻫﺮه ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ أﺟﻤﻌﯿﻦ ﺑﺮأي اﻟﻌﯿﻦ‬‫ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧﻤﻮده در ﺗﺜﺮﯾﺐ و ﻣﻼم ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ و أﺳﻼﻓﺸﺎن إﻟﯽ أﻗﺼﯽ اﻟﻐﺎﯾﮥ ﺑﯿﻔﺰاﯾﺪ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1009 :‬‬‫»اﻣﺎ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم«‬‫ﭘﺲ ﻣﺘﻌﻠّﻖ ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب ﻋﺒﺎرات ﻋﺪﯾـﺪه آﻧﻔﺎ ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪه و در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﺑﺎﯾﺪ دﯾﺪ ﺗﺎ اﻧﺤﺮاف ﺣﻀـﺮات أﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ از اﺗّﺒﺎع‬‫آن ﺟﻨﺎب أﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟّﺸﻤﺲ ﮔﺮدد‪.‬‬‫اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در »ﻣﻨﻬـﺎج« در ذﮐﺮ ﮐﺘﺐ ﻣﺸـﺘﻤﻠﻪ ﺑﺮ أﺣﮑـﺎم زﮐـﺎة ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و أّﻣﺎ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻤﻨﻘﻮل ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ ﻓﻔﯿﻪ أﺷـﯿﺎء ﻟﻢ ﯾﺄﺧـﺬ ﺑﻬﺎ أﺣـﺪ ﻣﻦ‬‫اﻟﻌﻠﻤﺎء‪ ،‬ﻣﺜﻞ ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯽ ﺧﻤﺲ و ﻋﺸﺮﯾﻦ‪ :‬ﺧﻤﺲ ﺷﺎة[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در »ﻣﻨﻬﺎج« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻗـﺪ ﺟﻤﻊ اﻟّﺸﺎﻓﻌّﯽ و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ اﻟﻤﺮوزي ﮐﺘﺎﺑﺎ ﮐﺒﯿﺮا ﻓﯿﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺄﺧﺬ ﺑﻪ اﻟﻤﺴـﻠﻤﻮن ﻣﻦ ﻗﻮل ﻋﻠّﯽ‬‫ﻟﮑﻮن ﻗﻮل ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ أﺗﺒﻊ ﻟﻠﮑﺘﺎب و اﻟّﺴﻨﮥ!!![‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در »ﻣﻨﻬﺎج« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻟﻢ ﯾﻌﺮف ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﺘﯿﺎ و ﻻ ﺣﮑﻢ ﺧﺎﻟﻒ ﻧّﺼﺎ و ﻗـﺪ ﻋﺮف ﻟﻌﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ذﻟﮏ أﺷـﯿﺎء و‬‫اﻟّﺬي ﻋﺮف ﻟﻌﻠﯽ أﮐﺜﺮ ﻣﻤﺎ ﻋﺮف ﻟﻬﻤﺎ ﻣﺜﻞ ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﺎﻣﻞ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﻋﻨﻬﺎ زوﺟﻬﺎ إﻧّﻬﺎ ﺗﻌﺘّﺪ أﺑﻌﺪ اﻷﺟﻠﯿﻦ‪ ،‬و‬‫ﻗﺪ ﺛﺒﺖ ﻓﯽ »اﻟّﺼﺤﯿﺤﯿﻦ« ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ‪ -‬ص‪ -‬أﻧّﻪ ﻗﺎل ﻟﺴﺒﯿﻌﮥ ﻟّﻤﺎ وﺿﻌﺖ ﺑﻌﺪ وﻓﺎة زوﺟﻬﺎ ﺑﻠﯿﺎل‪:‬‬‫ﻓﺎﻧﮑﺤﯽ ﻣﻦ ﺷﺌﺖ‪ ،‬و ﻟّﻤﺎ ﻗﺎﻟﺖ ﻟﻪ‪ :‬إّن أﺑﺎ اﻟّﺴﻨﺎﺑﻞ ﻗﺎل‪ :‬ﻣﺎ أﻧﺖ ﺑﻨﺎﮐﺤﮥ ﺣّﺘﯽ ﯾﻤﻀﯽ ﻋﻠﯿﮏ آﺧﺮ اﻷﺟﻠﯿﻦ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﮐﺬب أﺑﻮ اﻟّﺴﻨﺎﺑﻞ‪،‬‬‫و ﻗـﺪ ﺟﻤﻊ ﻟا ّﺸـ ﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﮐﺘـﺎب ﺧﻼـف ﻋﻠﯽ و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ أﻗﻮال ﻋﻠﯽ اﻟّﺘﯽ ﺗﺮﮐﻬـﺎ اﻟّﻨﺎس ﻟﻤﺨﺎﻟﻔﺘﻬﺎ اﻟّﻨﺺ أو ﻣﻌﻨﯽ اﻟﻨّﺺ ﺟﺰوا ﮐﺜﯿﺮا و‬‫ﺟﻤﻊ ﺑﻌﺪه ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻧﺼﺮ اﻟﻤﺮوزّي أﮐﺜﺮ ﻣﻦ ذﻟﮏ ‪.‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 73‬از ‪193‬‬‫و ﺳـﺒﮑﯽ در »ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ« در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ اﻟﻤﺮوزي ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻗﺎل اﻟّﺸـ ﯿﺦ أﺑﻮ اﺳـﺤﺎق اﻟّﺸـ ﯿﺮازي‪ :‬ﺻـّﻨﻒ ﻣﺤّﻤﺪ ﻫﺬا ﮐﺘﺒﺎ‬‫ﺿّﻤﻨﻬﺎ اﻵﺛﺎر و اﻟﻔﻘﻪ و ﮐﺎن ﻣﻦ أﻋﻠﻢ اﻟّﻨﺎس ﺑﺎﺧﺘﻼف اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ و ﻣﻦ ﺑﻌﺪﻫﻢ ﻓﯽ اﻻﺣﮑﺎم و ﺻـّﻨﻒ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻓﯿﻤﺎ ﺧﺎﻟﻒ ﻓﯿﻪ أﺑﻮ‪ -‬ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻋﻠﯿﺎ‬‫و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ[‪.‬‬‫و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬أّﻣﺎ أﻓﻀـﻠّﯿﺖ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﻧﺸﺮ ﻋﻠﻮم دﯾﻦ‪ .‬ﺑﯿﺎن آن آﻧﺴﺖ ﮐﻪ أﻓﻀﻞ ﻋﻠﻮم ﻗﺮآن ﻋﻈﯿﻢ اﺳﺖ و ﺟﻤﻊ‬‫ﮐﻨﻨﺪه ﻗﺮآن و ﻧﺼﺐ ﮐﻨﻨﺪه ﻗﺎرﯾﺎن در آﻓﺎق ﺷﯿﺨﯿﻦاﻧﺪ‪ ،‬و ﺣﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ رواﯾﺖ ﻗﺮآن ﮐﺮده اﺳﺖ أّﻣﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1010 :‬‬‫رواﯾﺖ آن ﻧﮑﺮدهاﻧﺪ إﻻ أﺻـﺤﺎب ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد از أﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ ﻣﺜﻞ زّر ﺑﻦ ﺟﯿﺶ ]‪ [1‬و أﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟّﺴـ ﻠﻤﯽ‪ ،‬و اﯾﺸﺎن اّول ﺑﺎر‬‫ﻗﺮآن را ﺑﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد ﺧﻮاﻧﺪه ﺑﻮدﻧﺪ و ﺑﺮ ﻣﺮﺗﻀﯽ دوﺑﺎره ﮔﺬراﻧﯿﺪﻧﺪ و اﮔﺮ ﻧﻤﯽﮔﺬراﻧﯿﺪﻧﺪ ﻫﻢ رواﯾﺖ اﯾﺸﺎن ﺻﺤﯿﺢ ﻣﯽﺑﻮد‪.‬‬‫»ﻋﻦ ﺳﻌﺪ ]‪ [2‬ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﯿـﺪة ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟّﺴـ ﻠﻤﯽ ﻋﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻗﺎل‪ :‬ﺧﯿﺮﮐﻢ ﻣﻦ ﺗﻌﻠّﻢ ﻟا ﻘﺮآن و‬‫ﻋّﻠﻤﻪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬و أﻗﺮأﻧﯽ ]‪ [3‬أﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﻓﯽ اﻣﺮة ﻋﺜﻤﺎن ﺣّﺘﯽ ﮐﺎن اﻟﺤّﺠﺎج‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬و ذﻟﮏ اﻟّﺬي أﻗﻌﺪﻧﯽ ﻣﻘﻌﺪي ﻫﺬا‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﺨﺎري«‬‫‪ .‬و ﺑﻌـﺪ از ﻗﺮآن ﻋﻈﯿﻢ ﺣـﺪﯾﺚ آن ﺣﻀـﺮت اﺳﺖ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‪ ،‬و ﻓـﺎروق ﻣﺤـّﺪﺛﯿﻦ را در آﻓﺎق ﻓﺮﺳـﺘﺎد و أﺻﻞ ﻋﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﻫﻤﺎﻧﺴﺖ‪ ،‬از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﺸﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد ﺑﻮد در ﮐﻮﻓﻪ و رواﯾﺖ او در ﮐﻮﻓﻪ ﺛﺎﺑﺖ اﺳﺖ‪ ،‬و از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﺸﺎن أﺑﻮ ﻣﻮﺳﯽ و ﺟﻤﻌﯽ دﯾﮕﺮ‬‫در ﺑﺼـﺮه‪ ،‬و ﻫﻤﭽﻨﺎن در ﺷﺎم ﺟﻤﻌﯽ از ﺻﺤﺎﺑﻪ‪ .‬أّﻣﺎ ﻣﺮﺗﻀﯽ در ﺑﻼد ﮐﺴﯽ را ﻧﺼﺐ ﻧﮑﺮد‪ ،‬وي در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺜﻞ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد اﺳﺖ‬‫ﻟﯿﮑﻦ اﯾﻨﺠﺎ ﻓﺮﻗﯽ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ أﻫﻞ ﺣﺪﯾﺚ آن را ﻣﯽداﻧﻨﺪ و آن آﻧﺴﺖ ﮐﻪ أﺻـﺤﺎب ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﺛﻘﺎت و ﻓﻘﻬﺎاﻧﺪ و رواة ﺣﻀـﺮت‬‫ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﻟﺸـﮕﺮﯾﺎن ﻣﺴـﺘﻮر اﻟﺤﺎل! و ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﺑﺪرﺟﻪ ﺻّﺤﺖ ﻧﺮﺳﯿﺪه إﻟّﺎ آﻧﭽﻪ أﺻﺤﺎب ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ‪» .‬ﻋﻦ‬‫أﺑﯽ ﻣﻠﯿﮑﮥ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﮐﺘﺒﺖ إﻟﯽ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس أﺳﺄﻟﻪ أن ﯾﮑﺘﺐ ﻟﯽ ﮐﺘﺎﺑﺎ و ﯾﺤﻔﯽ ﻋّﻨﯽ‪ ،‬ﻓﻘﺎل‪ :‬وﻟﺪ ﻧﺎﺻﺢ أﻧﺎ أﺧﺘﺎر ﻟﻪ اﻻﻣﻮر اﺧﺘﯿﺎرا و اﺣﻔﯽ ﻋﻨﻪ‪.‬‬‫و ﻗﺎل‪ :‬ﻓﺪﻋﺎ ﺑﻘﻀﺎء ﻋﻠﯽ ﻓﺠﻌﻞ ﯾﮑﺘﺐ ﻣﻨﻪ أﺷـﯿﺎء و ﯾﻤّﺮ ﺑﻪ اﻟﺸـﯽء ﻓﯿﻘﻮل‪ :‬و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻗﻀﯽ ﺑﻬﺬا ﻋﻠﯽ إﻟّﺎ أن ﯾﮑﻮن ﺿّﻞ! و ﻋﻦ أﺑﯽ إﺳﺤﺎق‪،‬‬‫ﻗﺎل‪ :‬ﻟّﻤﺎ أﺣﺪﺛﻮا ﺗﻠﮏ اﻷﺷﯿﺎء ﺑﻌﺪ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل رﺟﻞ ﻣﻦ أﺻﺤﺎب ﻋﻠّﯽ‪ :‬ﻗﺎﺗﻠﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ! أّي ﻋﻠﻢ أﻓﺴﺪوا‪ .‬و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺳﻤﻌﺖ اﻟﻤﻐﯿﺮة‪.‬‬‫أﻗﻮل‪ :‬ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﯾﺼﺪق ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻨﻪ إﻟّﺎ ﻣﻦ أﺻـﺤﺎب ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد‪ .‬روي اﻷﺣﺎدﯾﺚ اﻟّﺜﻠﺜﮥ ﻣﺴﻠﻢ ﻓﯽ ﻣﻘّﺪﻣﮥ ﺻﺤﯿﺤﻪ«‪.‬‬‫]‪ [1‬اﻟﺼﺤﯿﺢ ﺣﺒﯿﺶ ﺑﻤﻬﻤﻠﮥ و ﻣﻮﺣﺪة و ﻣﻌﺠﻤﮥ ﻣﺼﻐﺮا‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﻓﯽ »اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ«‪.12 .‬‬‫]‪ [2‬اﻟﺼﺤﯿﺢ ﺳﻌﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪة‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻧﺎﻇﺮ »اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ« و »اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ« و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ ﻋﻠﻢ اﻟﺮﺟﺎل‪ .12) .‬ن(‪.‬‬‫]‪ [3‬ﻟﯿﺲ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﮑﻼم أﺛﺮ ﻣﻦ ﻗﺮاءة أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺴﻠﻤﯽ ﻋﻠﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد‪ ،‬ﻓﺘﻨﺒﻪ‪ .12) .‬ن(‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1011 :‬‬‫و أّﻣﺎ أﻫﻞ ﻣﺪﯾﻨﻪ و أﻫﻞ ﺷﺎم از ﺣﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺪارﻧﺪ إﻟّﺎ ﻗﻠﯿﻠﯽ‪ .‬و ﺑﻌﺪ از ﻗﺮآن و ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪار اﺳﻼم ﺑﺮ ﻓﻘﻪ اﺳﺖ و أّﻣﻬﺎت ﻓﻘﻪ‬‫ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺟﻤﺎﻋّﯿﻪ ﻋﻤﺮ ﻓﺎروﻗﺴﺖ!!! و اﮔﺮ أﮐﺜﺮ أﻫﻞ اﺳﻼم را ﺑﻨﻈﺮ اﻣﺘﺤﺎن ﻧﮕﺎه ﮐﻨﯽ ﺣﻨﻔﯿﺎن و ﻣﺎﻟﮑﯿﺎن و ﺷﺎﻓﻌﯿﺎناﻧﺪ‪.‬‬‫أّﻣﺎ ﻣـﺬﻫﺐ ﻣﺎﻟﮏ ﭘﺲ ﻣﺒﻨﯽ )ﻣﺒﻨﺎي‪ .‬ظ( آن »ﻣﻮّﻃﺄ« اﺳﺖ و در ﻣﻮّﻃﺄ از رواﯾﺖ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺑﺠﺰ ﭼﻨـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺮﻓﻮﻋﻪ )ﻣﺮﻓﻮع‪ .‬ظ( و ﭼﻨﺪ‬‫أﺛﺮ ﺷـﻤﺮده ﻣﻨﻘﻮل ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در »ﻣﺴـﻨﺪ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﻪ« و »آﺛﺎر إﻣﺎم ﻣﺤّﻤﺪ« ﮐﻪ ﻣﺒﻨﺎي ﻓﻘﻪ ﺣﻨﻔﯿﻪ اﺳﺖ از رواﯾﺖ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺑﺠﺰ ﭼﻨﺪ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺮﻓﻮع و ﭼﻨـﺪ اﺛﺮ ﺷـﻤﺮده ﺷـﺪه زﯾـﺎده از آﻧﭽﻪ در »ﻣﻮﻃـﺄ« اﺳﺖ ﺑﻘﻠﯿﻠﯽ ﻣﻨﻘﻮل ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در »ﻣﺴـﻨﺪ ﺷـﺎﻓﻌﯽ« ﮐﻪ ﻣﺒﻨﺎي‬‫ﻣﺬﻫﺐ ﺷﺎﻓﻌّﯿﻪ اﺳﺖ از رواﯾﺖ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺑﺠﺰ ﭼﻨﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺮﻓﻮع و ﭼﻨﺪ اﺛﺮ ﻣﻮﻗﻮف ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ أﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺮوّﯾﻪ آﺧﺮ دﯾﮕﺮان در ﻧﻬﺎﯾﺖ‬‫ﻗﻠّﺖ اﺳﺖ ﻣﻨﻘﻮل ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬و ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ اﺻﻮل و اّﻣﻬـﺎت اﯾﻦ ﻣـﺬاﻫﺐ اﻃﻼـع دارد ﺷﮏ ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ در آن ﮐﻪ اﺻﻞ اﯾﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺟﻤﺎﻋّﯿﻪ‬‫ﻓﺎروق اﺳﺖ و آن ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻣﺮ ﻣﺸﺘﺮك اﺳﺖ در ﻣﯿﺎن ﻫﻤﻪ آﻧﻬﺎ‪ ،‬ﺑﻌﺪ از آن اﻋﺘﻤﺎد ﺑﺮ ﻓﻘﻬﺎي ﺻـﺤﺎﺑﻪ از أﻫﻞ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﻋﺎﺋﺸـﻪ‬‫و ﻓﻘﻬﺎء ﺳـﺒﻌﻪ از ﮐﺒﺎر ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ و زﻫﺮي و ﻣﺎﻧﻨـﺪ آن از ﺻـﻐﺎر ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﻣﺪﯾﻨﻪ اﺻﻞ ﻣﺬﻫﺐ ﻣﺎﻟﮏ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺻﻮرت ﺧﺎص ﻣﺬﻫﺐ او از آن‬‫ﭘﯿﺪا ﺷﺪه‪ ،‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﻋﺘﻤﺎد ﺑﺮ ﻓﺘﺎوي ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد در ﻏﺎﻟﺐ ﺣﺎل و ﺑﺮ ﻗﻀﺎ ﺑﺎ ﻣﺮﺗﻀﯽ در ﺑﻌﺾ أﺣﻮال ﺑﺂن ﺷﺮط ﮐﻪ اﺻﺤﺎب ﻋﺒﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 74‬از ‪193‬‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد رواﯾﺖ ﮐﺮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ و إﺛﺒﺎت ﻧﻤﻮده‪ ،‬و ﺑﻌـﺪ از آن ﺑﺮ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت إﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻧﺨﻌﯽ و ﺷـﻌﺒﯽ و ﺗﺨﺮﯾﺠﺎت اﯾﺸﺎن أﺻﻞ ﻣﺬﻫﺐ‬‫أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺴـﺒﺐ آن ﺻﻮرت ﺧﺎص ﻣﺬﻫﺐ او ﭘﯿﺪا ﺷﺪه‪ ،‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺗﻔﺘﯿﺶ ﻣﻌﺘﻤﺪ ﻓﻘﻬﺎي ﻣّﮑﻪ و ﻣﺪﯾﻨﻪ و ﻋﺮض أﻗﻮال اﯾﺸﺎن ﺑﺮ‬‫أﺣـﺎدﯾﺚ ﻣﺮﻓﻮﻋﻪ و ﺗﺜﻘﯿﻒ آﻧﻬـﺎ ﺑﺮ ﻗﻮاﻋـﺪ اﺻﻮل و ﺑﺮ ﺗﻄﺒﯿﻖ ﻣﺨﺘﻠﻔـﺎت از آﻧﻬﺎ و ﻣﺄﺧـﺬ آن ﺳـﺒﺐ ﺻﻮرت ﺧﺎص ﻣـﺬﻫﺐ ﺷﺎﻓﻌﯽ ﺷـﺪه‬‫اﺳﺖ‪ ،‬و ﺟﻤﻊ و ﺗﻨﻘﯿﺢ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺮﺗﻀـﯽ و آﺛﺎر ﻣﺮوّﯾﻪ وي ﺑﻌﺪ ﺗﻘﺮﯾﺮ اﯾﻦ ﻣﺬاﻫﺐ و ﺗﺄﺳﯿﺲ ﻣﺒﺎﻧﯽ آن واﻗﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﭘﺲ اﻋﺘﻤﺎد ﮐّﻠﯽ‬‫در ﻓﻘﻪ و ﺑﺮ ﻣﺬاﻫﺐ ﻣﺸﻬﻮره ﺑﺮ آﺛﺎر ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬أّﻣﺎ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ را ﺑﺠﺰ ﻣﺎﻫﺮ در اﺻﻮل و اّﻣﻬﺎت اﯾﻦ ﻣﺬاﻫﺐ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ ﯾﮑﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1012 :‬‬‫از ﮐﺎﻣﻼن و ﻣﮑّﻤﻼﻧﺴﺖ و ﺣﻘﯿﻘﺴﺖ ﺑﺂﻧﮑﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﻓﻀـﻼ ﺑﺎو اﺳﺘﻨﺎد ﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ در ﺧﺎرج اﮔﺮ ﮐﺴﯽ را دﯾﺪه ﺣﻖﺷﻨﺎس ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻀﺮورت‬‫ﻋﻘﻞ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ اﺳـﺘﻨﺎد ﺟﻤﯿﻊ ﻓﻀـﻼ ﺑﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ أﮐﺜﺮ اﺳﺖ از اﺳـﺘﻨﺎد اﯾﺸﺎن ﺑﺤﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ‪ .‬ﺗﻔﺼﯿﻞ اﯾﻦ اﺟﻤﺎل آﻧﮑﻪ ﻓﻀﻼء را ﭼﻮن‬‫ﺑﺮﺷﮕﺎﻓﯿﻢ ﭼﻨﺪ ﺟﻤﺎﻋﺘﻨﺪ‪ :‬ﻗّﺮا و ﻓﻘﻬﺎء و ﻣﻔّﺴﺮﯾﻦ و اﺻﻮﻟﯿﯿﻦ و ﺻﻮﻓّﯿﻪ و ﻣﺘﮑّﻠﻤﯿﻦ و أﻫﻞ ﻋﺮﺑّﯿﺖ‪.‬‬‫أّﻣﺎ ﻗّﺮا‪ ،‬ﭘﺲ أﺷﻬﺮ اﯾﺸﺎن ﻫﻔﺖ ﮐﺲاﻧﺪ و أﺻﻞ ﻣﺬﻫﺐ اﯾﺸﺎن اﺧﺘﯿﺎر ﻣﻮاﻓﻘﺖ رواﯾﺖ اﺳﺖ ﺑﺎ رﺳﻢ ﻣﺼﺤﻒ ﻋﺜﻤﺎﻧﯽ‪ ،‬و ﻣﺼﺤﻒ ﻋﺜﻤﺎﻧﯽ‬‫ﻣﺄﺧﻮذ از ﺷـﯿﺨﯿﻨﺴﺖ‪ ،‬و رواﯾﺖ ﻗﺮاﺋﺖ ﺑﺄﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ ﺑﻮد و ﻓﯿﺼﻞ ﮐﻨﻨﺪه اﯾﻦ اﺧﺘﻼف رﺟﻮع اﺳﺖ ﺑﻘﺮارداد ﺷﯿﺨﯿﻦ ﻻ ﻏﯿﺮ‪ ،‬و ﺳﻠﺴﻠﻪ اﯾﻦ‬‫ﻗّﺮا ﻧﻤﯽرﺳـﺪ إﻟّﺎ ﺑﺠﻤﻌﯽ ﮐﻪ ﻓﺎروق اﯾﺸﺎن را ﺑﺠﻬﺖ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻗﺮآن ﻧﺼﺐ ﻓﺮﻣﻮد ﻣﮕﺮ زّر ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺶ و أﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟـّﺴ ﻠﻤﯽ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از‬‫آﻧﮑﻪ ﻗﺮآن را ﺑﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﮔﺬراﻧﯿﺪه ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﺮ ﻣﺮﺗﻀـﯽ دوﺑﺎره ﮔﺬراﻧﯿﺪﻧﺪ‪ ،‬و آﻧﭽﻪ اﻣﺮوز از رواﯾﺖ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﭘﯿﺶ ﻗّﺮا ﺑﺎﻗﯿﺴﺖ‬‫رواﯾﺖ اﯾﻦ دو ﮐﺲ اﺳﺖ ﻓﻘﻂ و أﮐﺜﺮ رواﯾﺖ اﯾﺸﺎن از ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد اﺳﺖ‪.‬‬‫أّﻣﺎ ﻓﻘﻬﺎ‪ ،‬ﭘﺲ أﺷـﻬﺮ اﯾﺸﺎن ﺣﻨﻔﯿﺎن و ﺷﺎﻓﻌﯿﺎن و ﻣﺎﻟﮑﯿﺎناﻧﺪ و ﺑﻨﺎي ﻣﺬﻫﺐ اﯾﺸﺎن اﺟﻤﺎﻋﯿﺎت ﻓﺎروﻗﺴﺖ و أّﻣﻬﺎت ﮐﺘﺐ اﯾﺸﺎن از ﻣﺮﺗﻀـﯽ‬‫رواﯾﺖ ﻧﺪارﻧﺪ إﻟّﺎ اﻧﺪﮐﯽ‪ ،‬و ﮐﺴﯽ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺷﺒﻬﻪ دارد ﮔﻮ »ﻣﻮّﻃﺄ« و »ﻣﺴﻨﺪ ﺷﺎﻓﻌﯽ« و »آﺛﺎر اﻣﺎم ﻣﺤّﻤﺪ« و »ﻣﺴﻨﺪ اﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﻪ« ﺑﺒﯿﻦ‪.‬‬‫و اّﻣﺎ ﻣﺤّﺪﺛﯿﻦ‪ ،‬ﭘﺲ أﻗﻮي ﺣﺪﯾﺚ و اﮐﺜﺮ آن ﭘﯿﺶ اﯾﺸﺎن رواﯾﺖ أﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮه و اﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﻋﺎﺋﺸﻪ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫و أﻧﺲ و اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﺧـﺪري و ﺟﺎﺑﺮﺳﺖ‪ ،‬و اﯾﺸﺎن ﻣﺴـّﻤﯽ ﺑﻤﮑﺜﺮﯾﻦاﻧﺪ‪ ،‬و ﺑﻌﺪ از اﯾﺸﺎن ﺟﻤﻌﯽ ﮐﻪ ﻓﺎروق اﯾﺸﺎن را در آﻓﺎق ﻧﺼﺐ ﮐﺮده‬‫ﺑﻮد ﭼﻮن اﺑﻮ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﺒﺼـﺮه و أﺑﻮ دردا ﺑﺸـﺎم و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌـﺎص‪ ،‬و ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﻟﻘﯿﺎس‪ .‬و ﭼﻮن ﺑﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ در ﻣﯽﻧﮕﺮﯾﻢ ﻋﻠﻢ‬‫ﻫﻤﻪ اﯾﺸﺎن ﻣﺴـﺘﻤّﺪﺳﺖ از ﺷـﯿﺨﯿﻦ‪ ،‬ﯾﺎ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ از ﺷﯿﺨﯿﻦ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ارﺳﺎل ﻧﻤﻮده ﯾﺎ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺻﻞ ﺣﺪﯾﺚ اﯾﺸﺎن را ﻣﺴﻤﻮع‬‫ﺑﻮد از آن ﺣﻀﺮت ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ اّﻣﺎ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺜﺒﯿﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ آﻧﺮا ﺑﺮ ﺷﯿﺨﯿﻦ‪ .‬و اﻫﻞ ﻣﺪﯾﻨﻪ و اﻫﻞ ﺷﺎم و اﻫﻞ ﯾﻤﻦ و اﻫﻞ ﻣﺼﺮ از‬‫ﻣﺮﺗﻀﯽ رواﯾﺖ ﻧﺪارﻧﺪ اﻟّﺎ در ﻏﺎﯾﺖ ﻗّﻠﺖ و اﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ رواﯾﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1013 :‬‬‫دارﻧﺪ اّﻣﺎ ﭘﯿﺶ ﻣﺤّﺪﺛﯿﻦ اﮐﺜﺮ رواة ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﻣﺴـﺘﻮر اﻟﺤﺎلاﻧﺪ ﻏﯿﺮ ﺣّﻔﺎظ در رواﯾﺖ از ﻣﺮﺗﻀﯽ‪ ،‬ﭘﯿﺶ اﯾﺸﺎن ﺻﺤﯿﺢ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‬‫اﻟّﺎ از ﻗﺒﻞ اﺻـﺤﺎب ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد‪» .‬ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﻗﺎل‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﻤﻐﯿﺮة ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﯾﺼـﺪق ﻋﻠﯽ ﻋﻠّﯽ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ‬‫اﺻـﺤﺎب ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ ﻣﺴﻠﻢ ﻓﯽ ﻣﻘﺪﻣﮥ ﺻﺤﯿﺤﻪ«‪ .‬و ﭼﻮن ﺣﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ در ﺧﻄﺐ و ﻣﺠﺎﻟﺲ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺣﺎﺿﺮ ﻣﯽﺷﺪ و‬‫در ﻣﺸﺎوره ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻓﻘﻪ ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﯽﮐﺮد در اّﻣﻬﺎت ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ اﺳـﺘﻤﺪادﻫﺎ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ از ﺷـﯿﺨﯿﻦ!!! ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ از ﺗﺘّﺒﻊ ﻗﺮاﺋﻦ اﺣﻮال ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬ﻣﻌﻬﺬا از ﻣﮑﺜﺮﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ و از ﺣﺪﯾﺚ او ﺻـﺤﯿﺢ ﻧﺸﺪه اﻟّﺎ اﻧﺪﮐﯽ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﯾﮑﯽ از ﻋﺠﺎﺋﺐ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮه ﮐﻪ ﺻﺤﺒﺖ‬‫او ﺑﺂﻧﺤﻀـﺮت ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻗﻠﯿﻠﺴﺖ و در ﻓﻘﻪ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﻬﺎي ﺑﺴﯿﺎر ﻓﺮودﺗﺮ از ﻣﺮﺗﻀﯽ ﭘﻨﺠﻬﺰار ﺣﺪﯾﺚ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ!!! و ﺛﻘﺎت‬‫از وي آن را ﯾﺎد ﮐﺮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ ،‬و ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺑﺎ وﺟﻮد ﺻـﺤﺒﺖ داﺋﻤﻪ و ﮐﻤﺎل ﻓﻘﺎﻫﺖ و ﺗﻤﺎم ﺣﻔﻆ و اﻧﻀـﻤﺎم اﺳـﺘﻤﺎع ﺣـﺪﯾﺚ از‬‫ﺻﺪﯾﻖ و ﻓﺎروق ﺑﺴﯿﺎري را از ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎ ﻣﺴﻤﻮﻋﺎت ﺧﻮﯾﺶ و ﻋﺪم ﻣﺎﻧﻊ از رواﯾﺖ ﮐﻪ ﻋﺒﺎرت از ﻗّﻠﺖ ﺑﻘﺎﺳﺖ ﺑﻌﺪ آن ﺣﻀﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺻّﺪﯾﻖ اﮐﺒﺮ ﺑﻮده اﺳﺖ ﯾﺎ اﺷـﺘﻐﺎل ﺑﺎﻣﻮر ﻧﺎس در ﺗﻤﺎم ﻋﻤﺮ ﺧﻮد ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ در ﻓﺎروق ﺑﻮد ﯾﺎ ﻗّﻠﺖ اﺷﺘﻐﺎل ﺑﻤﺸﺎورت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 75‬از ‪193‬‬‫در ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻓﻘﻬّﯿﻪ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ در ﻃﻠﺤﻪ و زﺑﯿﺮ ﺑﻮد‪ ،‬ﻣـّﺪﺗﻬﺎي دراز ﺑﻤـﺪﯾﻨﻪ ﺑﺎﺷـﺪ و رواﯾﺖ ﻧﮑﻨـﺪ و ﻣﺮدﻣﺎن از وي ﺣـﺪﯾﺚ ﯾﺎد ﻧﮕﯿﺮﻧﺪ! ﺑﺎز در‬‫ﮐﻮﻓﻪ ﭼﻮن رواﯾﺖ ﮐﻨﺪ ﺣﺪﯾﺚ او ﺗﺎ ﭘﺎﻧﺼﺪ ﺑﺮﺳﺪ و آن ﻧﯿﺰ ﻣﺨﺘّﻞ ﮔﺮدد و ﺑﺸﺮط ﺻّﺤﺖ ﻧﺮﺳﺪ اﻟّﺎ ﻗﻠﯿﻠﯽ! َو ﻟِﮑﱠﻦ اﻟﱠﻠَﻪ َﯾْﻔَﻌُﻞ ﻣﺎ ﯾُِﺮﯾُﺪ‬‫[‪.‬‬‫و در ﻣـﺎ ﺳـﺒﻖ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« در ﻣﻘـﺎم إﻧﮑﺎر ﮐﺜﺮت اﻧﺘﻔﺎع از ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و اﮐﺜﺮ اﻫﻞ‬‫اﺳـﻼم ﺣﻨﻔﯿﺎن و ﻣﺎﻟﮑﯿﺎن و ﺷﺎﻓﻌﯿﺎن و اﺻﻞ ﻣﺬاﻫﺐ اﯾﺸﺎن ﻣﻌﺘﻤﺪﺳﺖ ﺑﺮ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺟﻤﺎﻋّﯿﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ‪ ،‬ﺑﺠﺰ در ﻣﺴﺎﺋﻠﯽ ﭼﻨﺪ ﺑﺮ آﺛﺎر ﻣﺮﺗﻀـﯽ‬‫اﻋﺘﻤﺎد ﻧﺪارﻧـﺪ‪ ،‬و ﺑﺮ دﺳﺖ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﻓﺘـﺢ اﺳـﻼم واﻗﻊ ﻧﺸـﺪ‪ ،‬و در ﻫﯿﭻ ﻓّﻨﯽ از ﻓﻨﻮن ﺷـﺮع اﻋﺘﻤﺎد ﮐﻠﯽ ﺑﺮ آﺛﺎر ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺑﻈﻬﻮر ﻧﯿﺎﻣﺪ و ﺑﺮ‬‫دﺳﺖ اﯾﺸﺎن ﺧﻼﻓﺖ ﻣﻨﺘﻈﻢ ﻧﮕﺸﺖ![ اﻧﺘﻬﯽ‪.‬‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ ﻃﺎﻣﺎت ﻣﻮﺑﻘﻪ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪﺳﺖ آﻧﭽﻪ در اواﺧﺮ »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1014 :‬‬‫]ﺗﻨﺒﯿﻪ‪ .‬ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ رﺳﻮم ﺻﻮﻓّﯿﻪ و اﺳﻢ ﺗﺼﻮف در زﻣﺎن ﺻﺤﺎﺑﻪ و ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﻧﺒﻮد‪ ،‬ﺗﺮك اﮐﺘﺴﺎب و ﻟﺒﺎس ﻣﺮّﻗﻊ و ﺗﺮك ﻧﮑﺎح و ﻧﺸﺴﺘﻦ‬‫در ﺧﺎﻧﻘﺎﻫﺎت در آن زﻣﺎن ﻋﺎدت ﻧﺪاﺷـﺘﻨﺪ و اﺷﺎرات ﺗﻮﺣﯿﺪ و رﻣﻮز اﺿـﻤﺤﻼل ﻫﻤﻪ اﺷﯿﺎ و وﺟﻮد واﺣﺪ از اﯾﺸﺎن ﻣﻨﻘﻮل ﻧﺸﺪ‪ ،‬آﻧﭽﻪ از‬‫آن ﻗﺮون ﻣﻨﻘـﻮل ﺷـﺪه اﺳـﺖ ﺗﻮزﯾـﻊ اوﻗـﺎت ﺑﺮ ﻋﺒـﺎدات اﺳـﺖ و اﺣـﻮاﻟﯽ ﮐﻪ از ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﻟﻄﯿﻔﻪ ﻋﻘـﻞ و ﻗﻠﺐ و ﻧﻔﺲ ﺧﯿﺰد و اﯾﻦ ﻣﻘـﺪﻣﻪ‬‫ﮐﺎﻟﺒـﺪﯾﻬﯿﺴﺖ ﻧﺰدﯾـﮏ ﺗﺘّﺒﻊ آﺛـﺎر ﺳـﻠﻒ ﮐﻪ ﺑﺮواﯾﺖ ﺻـﺤﯿﺤﻪ در ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه ﻣﺮوي ﺷـﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻇّﻦ اﻫـﻞ زﻣﺎن آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺑﯿﻦ آن‬‫ﻗﺮون از ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ و ﺣﻀـﺮت ﺣﺴـﻨﯿﻦ ﺧﺎـّﺻ ﮥ اﻣﺜـﺎل اﯾﻦ اﻣﻮر ﻣﻨﻘﻮل اﺳﺖ‪ ،‬و اﯾﻦ ﻇّﻦ ﻣﺤّﻞ ﻧﻈﺮﺳﺖ‪،‬‬‫زﯾﺮا ﮐﻪ ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه اﻫـﻞ ﺳـّﻨﺖ را ﺗﺘّﺒﻊ ﮐﺮدﯾﻢ ﻫﯿـﭻ ﺟـﺎ ﮐﻠﻤﻪ ازﯾﻦ ﺑﺎب دﯾـﺪه ﻧﺸـﺪ و از ﺣﻀـﺮت ﺣﺴـﻨﯿﻦ و اﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ ﺧﻮد‬‫رواﯾﺖ ﺑﺴـﯿﺎر ﮐﻢ آﻣﺪه اﺳﺖ و اﮔﺮ ﮐﻠﻤﺎت زﻫﺪّﯾﻪ و وﻋﻈّﯿﻪ اﯾﻦ ﺑﺰرﮔﻮاران ﺷﻤﺮﯾﻢ آن از ﻗﺒﯿﻞ ﻟﻄﺎﺋﻒ ﺑﺎرزه ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﺳﺎﺋﺮ ﺻﺤﺎﺑﻪ‬‫و ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﻧﯿﺰ در آن ﻣﺸﺎركاﻧﺪ‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ‪ ،‬و اﮔﺮ ﻇﻬﻮر ﮐﺮاﻣﺎت و ﺧﺮق ﻋﺎدات را اﻋﺘﺒﺎر ﮐﻨﯿﻢ آن ﻧﯿﺰ در آن ﻃﺒﻘﻪ ﻗﻠﯿﻞ اﻟﻮﻗﻮعﺳﺖ‬‫و ﻏﯿﺮ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺤﻀﺮت اﻣﯿﺮ و ﻓﺮزﻧﺪان اﯾﺸﺎن ‪ .‬اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼﻣﻪ و ﻻ ﯾﻨﺘﻬﯽ ﻣﻼﻣﻪ‪.‬‬‫»اﻣﺎ ﺟﻨﺎب ﺣﺴﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟﺴﻼم«‬‫ﭘﺲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺎﯾﺸﺎن ﻧﯿﺰ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ‪.‬‬‫اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ‪ -‬ﺧـﺬﻟﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬در »ﻣﻨﻬـﺎج« ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻧﻘﻞ أﺋّﻤﻪ ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم از ﺟـّﺪ ﺑﺰرﮔﻮار ﺧﻮد ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﮐﻼم‬‫ﮐﺮده ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و اّﻣﺎ اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻓﻤﺎت اﻟﻨﺒّﯽ »ﺻﻠﻌﻢ« و ﻫﻤﺎ ﺻﻐﯿﺮان ﻓﯽ ﺳّﻦ اﻟّﺘﻤﯿﯿﺰ ﻓﺮواﯾﺘﻬﻤﺎ ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ »ﺻﻠﻌﻢ« ﻗﻠﯿﻠﮥ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ‪ -‬ﺧﺬﻟﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬در »ﻣﻨﻬﺎج« ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺣﺴﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴﻼم را رّد ﮐﺮده ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و أّﻣﺎ ﮐﻮﻧﻬﻤﺎ أزﻫﺪ اﻟﻨﺎس و أﻋﻠﻤﻬﻢ‬‫ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻬﻢ ﻓﻬﺬا ﻗﻮل ﺑﻼ دﻟﯿﻞ‪ .‬و أّﻣﺎ ﻗﻮﻟﻪ‪ :‬و ﺟﺎﻫﺪا ﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺣّﻖ ﺟﻬﺎده ﺣّﺘﯽ ﻗﺘﻼ‪ ،‬ﻓﻬﺬا ﮐﺬب ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ![‪.‬‬‫و ﻋﺒﺎرت أواﺧﺮ »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« ﮐﻪ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﺜﺒﺖ ﮐﻤﺎل اﻧﺤﺮاف ﺳّﻨّﯿﻪ از ﺟﻨﺎب ﺣﺴﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1015 :‬‬‫و ﺳﺒﮑﯽ در »اﺑﻬﺎج‪ -‬ﺷﺮح ﻣﻨﻬﺎج« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻟﮑّﻦ اﻟﺤﺴﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻟﻢ ﺗّﺘﺴﻊ ﻣﻬﻠﺘﻪ و ﻟﻢ ﺗﺒﺮز أواﻣﺮه و ﻻ ﻋﺮﻓﺖ ﻃﺮﯾﻘﺘﻪ ﻟﻘّﻠﮥ اﻟﻤّﺪة[‪.‬‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻬﻠﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣـﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم وﺳـﯿﻊ ﻧﺸـﺪ و أواﻣﺮ آن ﺟﻨـﺎب ﻇـﺎﻫﺮ ﻧﮕﺮدﯾـﺪ و ﻃﺮﯾﻘﻪ آن ﺟﻨـﺎب‬‫ﻣﻌﺮوف ﻧﮕﺸﺖ ﺑﺴـﺒﺐ ﻗﻠّﺖ ﻣـّﺪت‪ .‬و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﻧﺰد ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻃﺮﯾﻘﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻌﺮوف‬‫ﻧﺒﺎﺷﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات را اﺗّﺒﺎع آن ﺟﻨﺎب ﻧﺼﯿﺐ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺠـﺎﺋﺐ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺾ أﮐـﺎﺑﺮ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑـﺎ وﺻـﻒ دﻋﻮاي ﺳـّﻨّﯿﺖ در ﺑﻮدن ﺟﻨـﺎب اﻣـﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺧـﺎﻣﺲ‬‫ﺧﻠﻔﺎي راﺷـﺪﯾﻦ ﮐﻼم دارﻧﺪ و ﺑﺘﻘﺮﯾﺮ ﻣﻨﺎﻓﻘﺎﻧﻪ ﻧﻔﯽ ﺧﻼﻓﺖ از آن ﺟﻨﺎب ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ را ﺧﺎﻣﺲ ﺧﻠﻔﺎي راﺷﺪﯾﻦ ﻗﺮار‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 76‬از ‪193‬‬‫ﻣﯽدﻫﻨﺪ! ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣّﮑﯽ در »ﻣﻨﺢ ﻣﮑّﯿﻪ‪ ،‬ﺷـﺮح ﻗﺼـﯿﺪه ﻫﻤﺰﯾﻪ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻣّﻤﺎ ﯾﺒﻄﻞ ﺗﻮﺟﯿﻪ ﺗﻠﮏ اﻟﮑﻠﻤﮥ ﻣﺎ ذﮐﺮﺗﻪ ﻓﯽ ﻣﺨﺘﺼـﺮي‬‫»ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء« ﻟﻠﺤﺎﻓﻆ اﻟّﺴـ ﯿﻮﻃﯽ أّن رﺟﻼ ﺳّﻤﯽ ﯾﺰﯾﺪ أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﺄﻣﺮ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ‪ -‬ﺧﺎﻣﺲ أو ﺳﺎدس اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟّﺮاﺷﺪﯾﻦ و ﻻ‬‫ﯾﺮد اﻟﺤﺴﻦ »رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ« ﻋﻠﯽ اﻟّﺬﯾﻦ ﻋﺒﺮوا ﺑﺎﻻّول ﻓﺈﻧّﻪ و إن ﮐﺎن ﻣﻨﻬﻢ ﺑﻨّﺺ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺼﺤﯿﺢ ﻋﻠﯽ أّن اﻟﺨﻼﻓﮥ ﺑﻌﺪه ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺛﻼﺛﻮن ﺳـﻨﮥ و ﻣّﺪة ﺧﻼﻓﺘﻪ ﺳـّﺘﮥ أﺷﻬﺮ ﺗﮑﻤﻠﮥ ﻫﺬه اﻟﺜﻼﺛﯿﻦ ﻷﻧّﻬﺎ ﻟﻢ ﺗﻄﻞ و ﻟﻢ ﯾﺪن ﻟﻪ ﻣﺎ دان ﻟﻸرﺑﻌﮥ ﻣﻦ ﺟﻤﯿﻊ ﺑﻼد اﻹﺳﻼم‬‫ﻓﮑﺄﻧّﻪ اﻧـﺪرج ﻓﯽ ﺧﻼﻓﮥ أﺑﯿﻪ ﻓﻬﻤﺎ ﮐﺮﺟﻞ واﺣﺪ ﻓﻬﻮ ﻣﻦ اﻷرﺑﻌﮥ و ﺣﯿﻨﺌﺬ ﺗﻌّﯿﻦ أّن ﺧﺎﻣﺴـﻬﻢ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ -‬ﺑﻀـﺮﺑﻪ ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﺳﻮﻃﺎ[‬‫إﻟﺦ ‪.‬‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺒـﺎرات ﻧـﺎﺻﺒّﯿﺖ آﯾﺎت ﮐﻪ دﻟﯿﻞ ﺑّﯿﻦ اﻧﺤﺮاف از ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻋﺒﺎرت اﺑﻦ اﻟﻬﻤﺎم اﺳﺖ ﮐﻪ در آن‬‫اﺳـﺎﺋﺖ أدب را در ﺣّﻖ آن ﺟﻨـﺎب ﺑﯽ ﭘﺮده ﺑﻌﻤـﻞ آورده‪ ،‬ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در »ﻓﺘـﺢ اﻟﻘـﺪﯾﺮ« در ﮐﺘـﺎب اﻟﻄﻼق ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و أّﻣﺎ وﺻـﻔﻪ ﻓﻬﻮ أﺑﻐﺾ‬‫اﻟﻤﺒﺎﺣﺎت اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪ ،‬ﻋﻠﯽ ﻣﺎ‬‫رواه أﺑﻮ داود و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ ﻋﻨﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ أﻧّﻪ ﻗﺎل‪ :‬إّن أﺑﻐﺾ اﻟﻤﺒﺎﺣﺎت ﻋﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻄﻼق‪،‬‬‫ﻓﻨّﺺ ﻋﻠﯽ إﺑﺎﺣﺘﻪ و ﮐﻮﻧﻪ ﻣﺒﻐﻮﺿﺎ و ﻫﻮ ﻻ ﯾﺴـﺘﻠﺰم ﺗﺮﺗّﺐ ﻻزم اﻟﻤﮑﺮوه اﻟّﺸﺮﻋﯽ إﻟّﺎ ﻟﻮ ﮐﺎن ﻣﮑﺮوﻫﺎ ﺑﺎﻟﻤﻌﻨﯽ اﻻﺻﻄﻼﺣﯽ و ﻻ ﯾﻠﺰم ذﻟﮏ‬‫ﻣﻦ وﺻﻔﻪ ﺑﺎﻟﺒﻐﺾ إﻟّﺎ ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﺼﻔﻪ ﺑﺎﻹﺑﺎﺣﮥ ﻟﮑّﻨﻪ وﺻﻔﻪ ﺑﻬﺎ ﻷّن أﻓﻌﻞ اﻟّﺘﻔﻀﯿﻞ ﺑﻌﺾ ﻣﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1016 :‬‬‫أﺿـﯿﻒ إﻟﯿﻪ‪ ،‬و ﻏﺎﯾﮥ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ أﻧّﻪ ﻣﺒﻐﻮض إﻟﯿﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻟﻢ ﯾﺘﺮﺗّﺐ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎ رﺗﺐ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﮑﺮوه‪ ،‬و دﻟﯿﻞ ﻧﻔﯽ اﻟﮑﺮاﻫﮥ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪ :‬ﻻ‬‫ُﺟﻨﺎَح َﻋَﻠﯿُْﮑْﻢ ِإْن َﻃﱠﻠْﻘﺘُُﻢ اﻟﱢﻨﺴﺎَء ﻣﺎ ﻟَْﻢ َﺗَﻤﱡﺴﻮُﻫَﻦ‬‫‪ ،‬و ﻃﻼﻗﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺣﻔﺼﮥ ﺛّﻢ أﻣﺮه ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ أن ﯾﺮاﺟﻌﻬﺎ ﻓﺈﻧّﻬﺎ ﺻّﻮاﻣﮥ ﻗّﻮاﻣﮥ‪ .‬و ﺑﻪ ﯾﺒﻄﻞ ﻗﻮل اﻟﻘﺎﺋﻠﯿﻦ‪ :‬ﻻ ﯾﺒﺎح إﻟّﺎ ﻟﮑﺒﺮ‪،‬‬‫ﻟﻄﻼق ﺳﻮدة‪ ،‬أو رﯾﺒﮥ‪ ،‬ﻓﺈّن ﻃﻼﻗﻪ ﺣﻔﺼﮥ ﻟﻢ ﯾﻘﺮن ﺑﻮاﺣﺪ ﻣﻨﻬﻤﺎ‪ .‬و أّﻣﺎ ﻣﺎ‬‫روي‪ :‬ﻟﻌﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﮐّﻞ ذّواق ﻣﻄﻼق‬‫‪ ،‬ﻓﻤﺤﻤﻠﻪ اﻟﻄﻼق ﺑﻐﯿﺮ ﺣﺎﺟﮥ ﺑﺪﻟﯿﻞ ﻣﺎ‬‫روي ﻣﻦ ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ أّﯾﻤﺎ اﻣﺮأة اﺧﺘﻠﻌﺖ ﻣﻦ زوﺟﻬﺎ ﺑﻐﯿﺮ ﻧﺸﻮز ﻓﻌﻠﯿﻬﺎ ﻟﻌﻨﮥ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻤﻠﺌﮑﮥ و اﻟّﻨﺎس أﺟﻤﻌﯿﻦ‪.‬‬‫و ﻻ ﯾﺨﻔﯽ أّن ﮐﻼﻣﻬﻢ ﻓﯿﻤﺎ ﺳـﯿﺄﺗﯽ ﻣﻦ اﻟّﺘﻌﺎﻟﯿﻞ ﯾﺼـّﺮح ﺑﺄﻧّﻪ ﻣﺤﻈﻮر ﻟﻤﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ﮐﻔﺮان ﻧﻌﻤﮥ اﻟّﻨﮑﺎح و ﻟﻠﺤﺪﯾﺜﯿﻦ اﻟﻤﺬﮐﻮرﯾﻦ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ‪ .‬و‬‫إﻧّﻤﺎ اﺑﯿـﺢ ﻟﻠﺤﺎﺟـﮥ و اﻟﺤﺎﺟـﮥ ﻣﺎ ذﮐﺮﻧﺎ ﻓﯽ ﺑﯿﺎن ﺳـﺒﺒﻪ‪ ،‬ﻓﺒﯿﻦ اﻟﺤﮑﻤﯿﻦ ﻣﻨﻬﻢ ﺗـﺪاﻓﻊ‪ ،‬و اﻷﺻّﺢ ﺣﻈﺮه إﻟّﺎ ﻟﺤﺎﺟﮥ ﻟﻸدﻟّﮥ اﻟﻤﺬﮐﻮرة‪ ،‬و ﯾﺤﻤﻞ‬‫ﻟﻔﻆ اﻟﻤﺒﺎح ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اﺑﯿﺢ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻷوﻗﺎت أﻋﻨﯽ أوﻗﺎت ﺗﺤّﻘﻖ اﻟﺤﺎﺟﮥ اﻟﻤﺒﯿﺤﮥ و ﻫﻮ ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻻﺑﯽ‪ -‬داود‪ :‬ﻣﺎ أﺣّﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﯿﺌﺎ أﺑﻐﺾ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻄﻼق‪،‬‬‫و أّن اﻟﻔﻌﻞ ﻻ ﻋﻤﻮم ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟّﺰﻣﺎن ﻏﯿﺮ أّن اﻟﺤﺎﺟـﮥ ﻻ ﺗﻘﺘﺼـﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺒﺮ و اﻟّﺮﯾﺒﮥ‪ ،‬ﻓﻤﻦ اﻟﺤﺎﺟﮥ اﻟﻤﺒﯿﺤﮥ أن ﯾﻠﻘﯽ إﻟﯿﻪ ﻋﺪم اﺷـﺘﻬﺎﺋﻬﺎ ﺑﺤﯿﺚ‬‫ﯾﻌﺠﺰ أو ﯾﺘﻀـّﺮر ﺑﺈﮐﺮاﻫﻪ ﻧﻔﺴﻪ ﻋﻠﯽ ﺟﻤﺎﻋﻬﺎ‪ ،‬ﻓﻬﺬا إذا وﻗﻊ ﻓﺈن ﮐﺎن ﻗﺎدرا ﻋﻠﯽ ﻃﻮل ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻊ اﺳﺘﺒﻘﺎﺋﻬﺎ و رﺿﯿﺖ ﺑﺈﻗﺎﻣﺘﻬﺎ ﻓﯽ ﻋﺼﻤﺘﻪ ﺑﻼ‬‫وطء أو ﺑﻼـ ﻗﺴﻢ ﻓﯿﮑﺮه ﻃﻼﻗﻪ ﮐﻤﺎ ﮐﺎن ﺑﯿﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﺳﻮدة‪ ،‬و إن ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻗﺎدرا ﻋﻠﯽ ﻃﻮﻟﻬﺎ أو ﻟﻢ ﺗﺮض ﻫﯽ‬‫ﺑﺘﺮك ﺣّﻘﻬـﺎ ﻓﻬﻮ ﻣﺒـﺎح ﻷـّن ﻣﻘّﻠﺐ اﻟﻘﻠﻮب رّب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ‪ .‬و أّﻣﺎ ﻣﺎ روي ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ‪ ،‬و ﮐﺎن ﻗﯿﻞ ﻟﻪ ﻓﯽ ﮐﺜﺮة ﺗﺰّوﺟﻪ و ﻃﻼﻗﻪ‪ ،‬ﻓﻘﺎل‪ :‬اﺣّﺐ‬‫اﻟﻐﻨﯽ‪ ،‬ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪:‬‬‫َو ِإْن َﯾَﺘَﻔﱠﺮﻗﺎ ﯾُْﻐِﻦ اﻟﱠﻠُﻪ ُﮐﻠ‪‬ﺎ ﻣِْﻦ َﺳَﻌﺘِِﻪ‬‫‪ ،‬ﻓﻬﻮ رأي ﻣﻨﻪ إن ﮐـﺎن ﻋﻠﯽ ﻇـﺎﻫﺮه! و ﮐـّﻞ ﻣـﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻦ ﻃﻼق اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﮐﻄﻼق ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ أّم ﻋﺎﺻﻢ‪ ،‬و ﻋﺒﺪ‬‫اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف ﺗﻤﺎﺿﺮ‪ ،‬و اﻟﻤﻐﯿﺮة ﺑﻦ ﺷﻌﺒﮥ اﻟّﺰوﺟﺎت اﻷرﺑﻊ دﻓﻌﮥ واﺣﺪة‬‫ﻓﻘﺎل ﻟﻬّﻦ‪ :‬أﻧﺘّﻦ ﺣﺴﻨﺎت اﻷﺧﻼق ﻧﺎﻋﻤﺎت اﻷﻃﻮاق ﻃﻮﯾﻼت اﻷﻋﻨﺎق‪ ،‬اذﻫﺒﻦ ﻓﺄﻧﺘّﻦ ﻃﻼق!‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 77‬از ‪193‬‬‫ﻓﺤﻤﻠﻪ وﺟﻮد اﻟﺤﺎﺟﮥ ﻣّﻤﺎ ذﮐﺮﻧﺎ‪ .‬و أّﻣﺎ إذا ﻟﻢ ﺗﮑﻦ ﺣﺎﺟﮥ ﻓﻤﺤﺾ ﮐﻔﺮان ﻧﻌﻤﮥ و ﺳﻮء ادب ﻓﯿﮑﺮه‪ ،‬و اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ أﻋﻠﻢ ‪.‬‬
‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1017 :‬‬‫و ﭼﻮن ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ أﻣﯿﻦ ﺳـﻨﺪي در اﻇﻬﺎر ﺷﻨﺎﻋﺖ و ﻓﻈﺎﻋﺖ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻧﺎﺻﺒّﯿﺖ اﻧﻀﻤﺎم اﺑﻦ اﻟﻬﻤﺎم اﻓﺎده أﻧﯿﻘﻪ ﻣﺒﺴﻮﻃﻪ‬‫رﻗﻢ ﻧﻤﻮده و در آن ﺟﺎﺑﺠﺎ اﻋﺘﺮاف ﺑﺄﻣﺮ ﺣّﻖ ﻓﺮﻣﻮده‪ ،‬ﻟﻬﺬا ﺑﻨﻘﻞ آن ﻣﯽﭘﺮدازم‪.‬‬‫ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﻣﺬﮐﻮر در »دراﺳﺎت اﻟﻠّﺒﯿﺐ« ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺣﺠّﯿﺖ ﻋﻤﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻟّﺬي أﻋﺘﻘﺪ‬‫ﻓﯽ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﻟّﻨﺒّﻮة أﻧﺘﻘـﺪ ﻋﻠﯽ إﻣﺎم اﻟﺤﻨﻔـّﯿ ﮥ ﮐﻤﺎل اﻟـّﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﻬﻤﺎم ﻣﻮﺿـﻌﯿﻦ ﻣﻦ ﮐﺘﺎﺑﻪ »ﻓﺘﺢ اﻟﻘﺪﯾﺮ« ﻓﻘﺪ أﺣﺮق ﻗﻠﺒﯽ ﺑﻤﺎ أﻓﺮط ﻓﯿﻬﻢ ﻣﻊ‬‫وﻓﻮر ﻋﻠﻤﻪ و ﺣﺴﻦ ﺳـﯿﺮﺗﻪ و ﺷـﻤﺎﺋﻠﻪ‪ ،‬ﻓﺴﺘﺮﻧـﺎ اﻟﱠﻠﻪ و إّﯾﺎه ﺑﺠﻤﯿﻞ ﻋﻔﻮه و رﺣﻤﺘﻪ‪ ،‬ﺑﻌّﺰﻫﻢ و ﺟﺎﻫﻬﻢ‪ ،‬ﻋﻠﯽ ﺟـّﺪﻫﻢ و ﻋﻠﯿﻬﻢ أﻓﻀﻞ اﻟـّﺼ ﻠﻮة و‬‫اﻟّﺘﺴﻠﯿﻤﺎت‪ ،‬أﺣﺪﻫﻤﺎ ﻓﯽ ﻣﺒﺎﺣﺚ اﻟﻄﻼق ﺣﯿﺚ ذﮐﺮ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻟﻌﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﮐّﻞ ذّواق ﻣﻄﻼق‬‫و ﺣّﺮم ﺑـﺬﻟﮏ ﻓﻌﻠﻪ‪ ،‬ﺛّﻢ ﻗـﺎل‪ :‬و أّﻣـﺎ ﻣـﺎ ﻓﻌﻠﻪ اﻟﺤﺴﻦ )رض( ﻓﺮأي ﻣﻨﻪ! ﯾﻌﻨﯽ ﻣـﺎ ﻓﻌﻠﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ ﮐﺜﺮة اﻟﻄﻼق ﻓﺮأي ﻣﻨﻪ ﻓﯽ‬‫ﻣﻘﺎﺑﻠـﮥ اﻟّﻨّﺺ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺗﻤّﺴﮏ ﺑﻨّﺺ آﺧﺮ! و ﻻ ﺟﻮاب ﻋﻦ ﻫﺬا ﻓﻼ ﯾﻘﺒﻞ ﻓﺈّن ﻣﺎ ﯾﮑﻮن ﺑﺘﻤّﺴﮏ ﻣﻦ ﻧّﺺ أو ﺟﻮاب ﻋّﻤﺎ ﯾﺮد ﻋﻠﯿﻪ ﻟﯿﺲ ﻫﺬا‬‫ﻋﻨﻮان ذﮐﺮه ﻓﯿﻔﯿـﺪ ﻋـﺪم ﻗﺒﻮل ﻗﻮﻟﻪ )رض( ﻣﻊ أّن اﻟﺤﻨﻔـّﯿ ﮥ ﯾﻘﺒﻠﻮن أﻟﻒ رأي ﮐﺬﻟﮏ ﻋﻦ ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﻢ و ﯾﺮﺗﮑﺒﻮن ﻷﻗﻮاﻟﻬﻢ ﺗﺄوﯾﻞ اﻟّﻨﺼﻮص‪،‬‬‫ﺑﻞ ﯾّﺪﻋﻮن ﻧﺴﺨﻬﺎ ﺣﻤﺎﯾﮥ ﻟﻬﻢ‪ ،‬و ﻻ ﯾﺄﺗﻮن ﻓﯽ آراﺋﻬﻢ ﺑﻤﺜﻞ ﻫﺬا اﻟﻘﻮل اﻟّﺬي ﺟﺎء ﺑﻪ إﻣﺎم ﻣﻦ أﺋّﻤﺘﻬﻢ ﻓﯽ رأي اﻟﺤﺴﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ‬‫ﻏﯿﺮ ﻣﺒﺎل ﻹﺻـﻼﺣﻪ و ﻃﺮﺣﻪ ﻣﺤﺠﻮﺟﺎ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ! و ﺛﺎﻧﯿﻬﻤﺎ ﻓﯽ ﺑﺎب اﻟﻐﻨﺎﺋﻢ ﺣﯿﺚ ﺗﮑّﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﻗﻮل أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺎﻗﺮ رﺿـﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻓﯿﻤﺎ أﺧﺒﺮ ﺑﻪ ﻋﻦ ﺟـّﺪه ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ أﻧّﻪ ﮐﺎن ﯾﺮي ﺳـﻬﻢ ذوي اﻟﻘﺮﺑﯽ ﻟﮑﻦ ﻟﻢ ﯾﻌﻄﻬﻢ ﻣﺨﺎﻓﮥ‬‫أن ﯾـﺪﻋﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺨﻼـف ﺳـﯿﺮة أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﺑﮑﻼم ﻣﺤﺼﻮﻟﻪ ﮐﻮن ﺧﺒﺮه ذﻟﮏ ﺧﻼف اﻟﻮاﻗﻊ ﻓﯿﮑﻮن ذﻟﮏ إّﻣﺎ‬‫ﻣﻦ ﺟﻬﻠﻪ ﺑﻤـﺬﻫﺐ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ )رض( أو ﺳـﻬﻮه أو ﻧﺴـﯿﺎﻧﻪ أو ﮐـﺬﺑﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻟﺘﺮوﯾـﺞ ﻣـﺬﻫﺒﻪ و ﻣﺬﻫﺐ اﻷﺋّﻤﮥ ﻣﻦ وﻟﺪه! و ﮐّﻞ ذﻟﮏ‬‫َﺗْﻘَﺸِﻌﱡﺮ ﻣِﻨُْﻪ ُﺟﻠُﻮُد اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﯾْﺨَﺸْﻮَن َرﺑﱠُﻬْﻢ‬‫‪ ،‬و ﻟﻮ ﮐـﺎن رأﯾـﺎ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﺮّده ﺑﻤﺎ ﺑـﺪي ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟـّﺪﻟﯿﻞ ﻟﮑﺎن أﻫﻮن ﻣﻦ رّد ﻣﺎ روي و أﺧﺒﺮ ﺑﻪ‪ ،‬ﻓﺎﻟﻔﺠﯿﻌـﮥ ﮐّﻞ‬‫اﻟﻔﺠﯿﻌﮥ ﻋﻠﯽ اﻻّﻣﮥ أن ﺧﻠﺖ ﮐﺘﺐ اﻟﻤﺬاﻫﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1018 :‬‬‫اﻷرﺑﻌﮥ ﻋﻦ ﻣﺬﻫﺐ أﺋّﻤﮥ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ أﺟﻤﻌﯿﻦ‪ ،‬ﺛّﻢ إذا وﺟﺪ ﻓﯿﻬﺎ ﺷـﯽء ﻣﻦ ذﻟﮏ ﯾﻌﺎرض ﺑﻤﺜﻞ ﻫﺬا! و ﻟﻘﺪ ﺳـﺒﻘﺖ‬‫ﻣّﻨـﺎ رﺳﺎﻟـﮥ ﻣﻔﺮدة ﻓﯽ اﻧﺘﻘـﺎد اﻟﻤﻮﺿـﻌﯿﻦ ﺗﮑّﻠﻤﻨـﺎ ﻓﯿﻬـﺎ ﻋﻠﯽ اﻟّﺜـﺎﻧﯽ و اﺳـﺘﻮﻓﯿﻨﺎ اﻟﮑﻼـم ﻓﯽ اﻟﺠﻮاب ﻋﻦ اﻹﻣﺎم اﻟﺤّﻖ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ‪،‬‬‫ﻓﻠﻨﮑﺘﻒ ﺑﻪ و ﻟﻨﺘﮑّﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻷّول‪ .‬ﻓﺎﻋﻠﻢ أّن اﻷﺋّﻤـ ﮥ اﻟّﻄﺎﻫﺮﯾﻦ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ ﯾﺤّﺮﻣﻮن اﻟّﺮأي و اﻟﻘﯿﺎس و ﻟﻬـﺬا ﻟّﻤﺎ دﺧﻞ أﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﮥ‬‫ﻋﻠﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ‪ -‬ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ﺣﮑﺎه اﻟّﺸـ ﻌﺮاﻧّﯽ ﻓﯽ »اﻟّﻠﻮاﻗـﺢ«‪ -‬ﻗﺎل ﻟﻪ‪ :‬ﺑﻠﻐﻨﯽ أﻧّﮏ ﺗﻘﯿﺲ‪ ،‬ﻻ ﺗﻘﺲ! ﻓﺈّن أّول ﻣﻦ‬‫ﻗـﺎس إﺑﻠﯿﺲ‪ .‬ﻓﺎﺳـﺘﻨﺎد )ﻓﺎﺳـﻨﺎد‪ .‬ظ( ذﻟـﮏ إﻟﯽ اﻹﻣـﺎم اﻟﺤﺴﻦ ﺑﺎﻃـﻞ و إﻧّﻤـﺎ ﻋﻤﻠﻬﻢ ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺼـﻮص و اﻹﻟﻬـﺎم و اﻟﮑﺸﻒ و اﻟﻔﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺳﺒﺤـﺎﻧﻪ ﻓﯽ ﻣﻌﺎﻧﯿﻬـﺎ‪ ،‬ﺛّﻢ إّن اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻟﻌﻦ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﮐـّﻞ ذّواق ﻣﻄﻼـق‪ ،‬ﻓﺨّﺺ ﻣـﺎ ﻋّﻢ ﻓﺄﻓﺎد اﻟّﻨﻬﯽ ﻋﻦ ﮐﺜﺮة‬‫اﻟﻄﻼـق اﻟﻤﺴـّﺒﺐ ﺑﮑﺜﺮة اﻟّﺘﻠـّﺬذ ﻣﻦ ﺻﺎﺣﺒﻪ ﺑﺎﻟّﻨﺴﺎء ﻟﺮداءة ﺣﺎﻟﻪ ﻓﯽ ﺷـﺮه ﺷـﻬﻮﺗﻪ اﻟﻤﻔﻀـﯽ إﻟﯽ ارﺗﮑﺎب أﺑﻐﺾ اﻟﻤﺒﺎﺣﺎت اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪،‬‬‫ﻓﺎﻟﻤﻄﻼق ﻻ ﻟﻠـّﺬوق ﺑﻞ ﻷﻣﺮ ﺻـﺤﯿﺢ ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻻ ﯾﺘﻮّﺟﻪ إﻟﯿﻪ ﻫـﺬا اﻟّﻠﻌﻦ ﮐﺎﻟّـﺬي اﺗّﻔﻖ ﻟﻪ ﻓﯽ ﮐّﻞ زوﺟﮥ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﻀـّﯿﻖ اﻟّﺸـ ﺮع ﻓﯽ دﻓﻌﻪ ﻋﻦ‬‫ﻧﻔﺴﻪ ﮐﺎﻟﻤﺮض اﻟّﺴﺎري أو اﻟﻌﻘﻢ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻗﺎدرا إﻟّﺎ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﻘـﮥ اﻟﻮاﺣـﺪة أو اﻟّﻨﺸﻮز أو اﻟﻔﺴﻖ أو ﻏﯿﺮﻫﺎ أو ﯾﮑﻮن ﻃﺒﯿﺒﺎ ﯾﺮﯾـﺪ اﻻﻃﻼع ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﺎ ﯾﺨﺘّﺺ ﺑﻄﺒﺎﺋﻌﻬّﻦ ﻣّﻤﺎ ﻻ ﯾﺘﯿّﺴـ ﺮ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻣﺤﺮﻣّﯿﺘﻪ ﻧﮑﺎح ﺑﺠﻤﺎﻋﻪ ﻣﻨﻬّﻦ‪ .‬و ﻫـﺬا ﻣّﻤﺎ أﺧﺒﺮ ﺑﻪ ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺘﺒـّﺼ ﺮﯾﻦ ﺑﺎﻟّﻄﺒﺎﺋﻊ اﻟﻤﺨﺘّﺼﮥ ﺑﻬّﻦ ﻋﻦ‬‫ﻧﻔﺴﻪ و ﻋﻤﻠﻪ أو ﯾﮑﻮن ﻓﻘﯿﻬـﺎ ﯾﺮﯾـﺪ اﻻﻃﻼع ﻋﻠﯽ دﻗﺎﺋﻖ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻟﺤﯿﺾ ﻣّﻤﺎ ﯾﺘﻮّﻗﻒ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺤﺮﻣـّﯿ ﮥ‪ ،‬و ﮐّﻞ ذﻟﮏ ﻣﻘﺎﺻـﺪ ﺻـﺤﯿﺤﮥ ﻟﮑﺜﺮة‬‫اﻟﻄﻼق و ﻻ ﯾﺼﺪق ﻋﻠﯽ أﺣﺪ ﻣّﻤﻦ ﯾﻄّﻠﻖ ﻟﻤﺎ ذﮐﺮ »ذّواق« ﻓﺈﻧّﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻓﯿﻤﻦ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺜﺮة اﻟّﺬوق ﺑﻌﺴﯿﻠﮥ اﻟﺠﻤﺎع ﻋﻠﯽ ﮐﺜﺮة اﻟﻄﻼق‪ ،‬ﻓﺈذا ﮐﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 78‬از ‪193‬‬‫اﻟﻠّﻔـﻆ ﻇـﺎﻫﺮا ﻓﯽ ﻣﺜـﻞ ﻫـﺬا اﻟﻤﺤﻤﻞ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻧّﺼﺎ ﻓﯽ ﻣﻌﺎرﺿـﮥ اﻟﻌﻤﻞ ﻣﻦ ﻣﺜﻠﻪ )رض( ﯾﺠﺐ أن ﯾﺤﻤﻞ ﻋﻠﯽ أﺣﺴﻦ اﻟﻤﺤﺎﻣﻞ و ﻟﻮ ﻋﻠﯽ‬‫اﻹرﺳـﺎل و ﻋـﺪم اﻟّﺘﻌﯿﻦ ﻟﻬـﺎ ﻓﯿﻘﺎل‪ :‬اﻟّﻨﻬﯽ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﮑّﻞ ﺣﺮﯾﺺ ﺷـﺮه ﻻ ﯾﺤﻤﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻄﻼق إﻟّﺎ اﻟﺸـﻬﻮة و اﻟّﻠـﺬة‪ .‬و أدﻧﯽ اﻟﻤﻘﺒﻠﯿﻦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻵﺧﺮﯾﻦ )اﻵﺧﺮة‪ .‬ظ( ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻟﻤﺘﻮّﺟﻬﯿﻦ إﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﺴـﺘﻨﮑﻒ أن ﯾﺮﺗﮑﺐ ذﻟﮏ ﻟـﺬﻟﮏ‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻫﺬا ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺷﺎﻫﺪ ﺑﻌﺪه‬‫ﻋﻦ ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺸﺘﻐﻠﯿﻦ ﺑﺎﻟﺨﯿﺮ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻨﺎ‪ .‬ﻓﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1019 :‬‬‫ﻇّﻨﮏ ﺑﺎﻹﻣﺎم اﻟﺤّﻖ ﺳّﯿﺪ أﻗﻄﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ أرﺿﻪ‪.‬‬‫ﻓﮑﺎن اﻟﻮاﺟﺐ أن ﯾﻘﻮل‪ :‬و أّﻣﺎ ﻣﺎ ﻓﻌﻠﻪ اﻹﻣﺎم اﻟﺤﺴﻦ‪ -‬رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ‪ -‬ﻓﻠﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻣﻘﺎﺻـﺪ ﺣﺴـﻨﮥ ﻻ ﺗﺮّد ﺑﻬﺎ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺣّﺠﮥ‪ ،‬ﻓﻤﺎ‬‫أﺣﻮﺟﻪ إﻟﯽ ذﻟﮏ و ﺗﺮك ﻣﺎ ﻗﺎل ﻟﻤﺎ ﻋﺮﻓﺖ أّن اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﯿﺲ ﻣﺘﻌّﯿﻨﺎ ﻓﯽ ﻣﻌﺎرﺿﮥ ﻓﻌﻠﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ‪ ،‬ﺑﻞ ﻋﻨﺪﻧﺎ ﻣﻌﺎرﺿﮥ اﻷﺣﺎدﯾﺚ‬‫اﻟـّﺼ ﺤﯿﺤﮥ ﺑﻌﻤﻞ ﻫﺆﻻء اﻷﺋّﻤﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ و اﻟّﺜﺎﺑﺖ ﻋﻨﻬﻢ ﺛﺒﻮت اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﻌﺎرض ﻋﻦ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻋﻠﯽ ﻓﺮض‬‫وﺟﻮدﻫـﺎ ﻟﻬـﺎ ﺣﮑﻢ ﻣﻌﺎرﺿـﮥ اﻟّﻨﺼﻮص ﺑﻌﻀـﻬﺎ ﺑﺒﻌﺾ‪ ،‬ﻓـﺈن ﻓﻬﻢ اﻟﺠﻤﻊ ﻓﯿﻬـﺎ و إﻟّﺎ ﯾﺘﻮﻗﻒ ﻣﻊ اﻟﺠﺰم ﺑﺄن ﻻ ﺗﻌﺎرض ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ )ﺑﯿﻨﻬﺎ‪ .‬ظ( ﻓﯽ‬‫ﻧﻔﺲ اﻷﻣﺮ‪.‬‬‫ﺛّﻢ إّن اﻹرﺳـﺎل ﻓﯽ ﻣﺤﻤـﻞ ﺣﺴﻦ ﻟﻌﻤﻠﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﯾﮑﻔﯿﻨﺎ ﻓﯽ اﻟﺠﻮاب ﺑﻌـﺪ ﻣﺎ اﺗّﻀـﺢ ﻋﻠﯿﮏ أّن اﻟّﻨّﺺ ﻻ ﯾﻘﻮم ﻣﻌﺎرﺿﺎ ﺑﻌﻤﻠﻪ‬‫)رض( إﻟّﺎ ﺑﺎﻟﺘﺰام أﻧّﻪ ﻓﻌﻠﻪ ﻟﻤﺎ ﯾﺴـﺘﻨﺰه ﻣﻨﻪ أﺻـﻔﯿﺎء اﻟﻄﺮﯾﻘـﮥ و اﻟﺠﺰم ﺑﺘﻌّﯿﻨﻪ ﻓﯿﻪ ﻣّﻤﺎ ﯾﻌـّﺪ ﺟﺤﻮدا ﺑﺄﻫﻞ ﻫﺬا اﻟﺒﯿﺖ اﻟﻤﻘّﺪس »رض« أﻋﺎذ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ ﮐّﻞ ﻣﺴّﻠﻢ ﻋﻦ ذﻟﮏ‪ ،‬و ﻗﺪ ﺑﺪا ﻟﯽ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ وﺟﻬﺎن ﻟﻔﻌﻠﻪ )رض( اﻟّﻠﺎﺋﻖ ﺑﺤﺎﻟﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻣﻦ ذﻟﮏ‪.‬‬‫أﺣﺪﻫﻤﺎ أّن ﻟﻠﻌﺎرﻓﯿﻦ ﻓﯽ ﻣﺠﺎﻟﯽ اﻟّﻨﺴﺎء ﺗﺠّﻠﯽ إﻟﻬّﯽ ﺧﺎّص أﺷﺎر أﻋﺮف ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ إﻟﯽ ذﻟﮏ‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ‪ :‬ﺣّﺒﺐ إﻟّﯽ ﻣﻦ دﻧﯿﺎﮐﻢ ﺛﻠﺚ‪ ،‬و ذﮐﺮ اﻟّﻨﺴﺎء‪.‬‬‫و ﺳـّﺮ ذﻟـﮏ ﯾﻄﻠﺐ ﻣﻦ اﻟﺤﮑﻤـﮥ اﻟﻔﺮدّﯾـﮥ ﻓﯽ اﻟﻔّﺺ اﻟﻤﺨﺘﺘﻢ ﺑﻪ ﮐﺘـﺎب »ﻓﺼﻮص اﻟﺤﮑﻢ« و ﻓﯽ ﻏﯿﺮه ﻣﻦ ﮐﻼم اﻟﺸـﯿﺦ اﻷﮐﺒﺮ‪ -‬رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ‪ -‬و ﺗﻠّﻮن اﻟﻌﺎرف ﺑﺎﻟّﺘﺠﻠﯿﺎت اﻹﻟﻬﯿـﮥ ﺧﯿﺮ ﻋﻨﺪه ﻣﻦ اﻟﺘﻤّﮑﻦ و ﮐّﻞ ﺷـﯽء ﻣﻦ اﻷﺷـﯿﺎء ﻓﯿﻪ ﺳـّﺮ إﻟﻬّﯽ ﯾﺨﺘّﺺ ﺑﺬﻟﮏ اﻟّﺸـ ﯽء‪ ،‬ﻓﻤﺒﺎﺷـﺮة‬‫ﮐﺜﺮة اﻟّﻨﺴﺎء ﺗﻌﺮض ﻟﻠّﻨﻔﺤﺎت اﻹﻟﻬّﯿﮥ اﻟﻤﺘﺠّﺪدة و ﻻ ﯾﺘﯿّﺴﺮ ﺗﻠﮏ اﻟﮑﺜﺮة إﻟّﺎ ﺑﮑﺜﺮة اﻟﻄﻼق و اﻷﻧﮑﺤﮥ‪ ،‬و ﻓﯽ ﺣّﻞ اﻟّﻨﮑﺎح ﺳّﺮ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ ﻣﻠﮏ‬‫اﻟﯿﻤﯿﻦ ﻓﺈﻧّﻪ وﻫﺐ و ﻗﺒﻮل ﻟﺴّﺮ ﻣﺘﺤّﺮك و ﺑﯿﻦ اﻟّﺰوﺟﯿﻦ ﺻﻠﮥ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺘﻔّﺮﻗﯿﻦ و ﻻ ﯾﻮﺟﺪ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﻣﻠﮏ اﻟﯿﻤﯿﻦ ﻓﺈّن ﺣّﻞ اﻟﻤﺒﺎﺷﺮة ﻓﯿﻪ ﻋﺮض‬‫ﻃﺮء ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻠﮏ و ﻟﯿﺲ اﻟﻌﻘـﺪ ﻋﻘـﺪ اﻟﻮﺻـﻠﮥ و ﺟﻤﻊ اﻟّﺘﻔﺮﻗﮥ و اﻟّﻨﮑﺎح و اﻟّﺘﺰوﯾﺞ ﯾﻨﺒﺌﺎن ﻟﻐﮥ ﻋﻦ ذﻟﮏ‪ ،‬إذ اﻟّﻨﮑﺎح ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻟﻀّﻢ و اﻟّﺘﺰوﯾﺞ‬‫ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻟّﺘﻠﻔﯿﻖ و ﻫﻮ ﻟﯿﺲ ﺳّﺮ اﻟﻤﻠﮏ و ﻣﻌﻨﺎه ﻣﻦ ﺣﯿﺚ أﻧّﻪ ﻣﻠﮏ ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﻣﻌﻨﯽ اﻟّﻨﮑﺎح و اﻟّﺘﺰوﯾﺞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1020 :‬‬‫و ﺳـّﺮﻫﻤﺎ ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ‪ .‬و ﻫﺬا ﯾﺆّﯾﺪ ﻣﺬﻫﺐ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﻦ أّن اﻟّﻨﮑﺎح ﻻ ﯾﻨﻌﻘﺪ ﺑﻠﻔﻆ اﻟﺘﻤﻠﯿﮏ ﻟﻠﻤﺒﺎﯾﻨﮥ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﻣﻌﻨﯽ ﻷّن ﻟﻮازم اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ‬‫ﻏﯿﺮ داﺧﻠﮥ ﻓﯽ أﺻﻼﺑﻬﺎ‪ ،‬ﻓﻠﺰوم اﻟّﺘﻠﻔﯿﻖ و اﻟﻀّﻢ ﺷﺮﻋﺎ ﺑﻤﻠﮏ اﻟﯿﻤﯿﻦ ﻻ ﯾﺆﺛّﺮ ﻓﯽ زوال اﻟﻤﺒﺎﯾﻨﮥ اﻟﻤﺬﮐﻮرة ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ‪.‬‬‫ﻓﮑﺜﺮة ﻃﻼﻗﻪ و ﻧﮑﺎﺣﻪ )رض( ﮐﺎن ﺻﻮرة ﻟﺘﻠّﻮﻧﻪ )رض( ﺑﺎﻟّﺘﺠﻠّﯿﺎت اﻻﻟﻬّﯿﮥ اﻟﻤﺘﻠّﻮﻧﮥ اﻟﻐﯿﺮ اﻟﻤﺘﮑّﺮرة‪ ،‬و ﯾﺮزق اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺒﺎده اﻟﮑّﻤﻞ ﻣﻦ ﻧﻔﺴﻪ ﺑﻤﺎ‬‫ﺷﺎء ﻣﻦ ﻣﺠﺎﻟﯿﻪ اﻟﻤﻌﻨﻮّﯾﮥ و اﻟّﺮوﺣّﯿﮥ و اﻟﻤﺜﺎﻟّﯿﮥ و اﻟﺤّﺴـ ﯿﮥ‪ ،‬و ﻟﯿﺲ اﻟﺤّﺲ دون اﻟﻌﻮاﻟﻢ إﻟّﺎ ﺑﺎﻟﻨﺴﺒﮥ إﻟﯽ اﻟﻤﺘﺮﻗﯽ ﻣﻨﻪ إﻟﯽ اﻟﻌﻮاﻟﻢ اﻟﻌﻠﻮّﯾﮥ‪ .‬و أّﻣﺎ‬‫ﺑﺎﻟّﻨﺴـﺒﮥ إﻟﯽ اﻟﻌﺎرف اﻟّﺼﺎﻋـﺪ اﻟّﺮاﺟﻊ ﻓﺎﻷﻣﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﮑﺲ )ﻋﮑﺲ‪ .‬ظ( ذﻟﮏ‪ ،‬و ﻫﻮ ﻣﻌﻨﯽ ﻗﻮﻟﻬﻢ »ﻣﻘﺎم اﻟّﻨﺰول أﺗّﻢ ﻣﻦ ﻣﻘﺎﻣﺎت اﻟﻌﺮوج« و‬‫إﻟﯿﻪ اﻹﺷﺎرة ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ »َو ﻟََﻘْﺪ َﮐَﺘﺒْﻨﺎ ﻓِﯽ اﻟﱠﺰﺑ ُﻮِر ﻣِْﻦ ﺑَْﻌِﺪ اﻟﱢﺬْﮐِﺮ َأﱠن اﻟ َْﺄْرَض َﯾِﺮﺛُﻬﺎ ِﻋﺒﺎِدَي اﻟﱠﺼﺎﻟ ُِﺤﻮَن« و ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫»اﻋﻄﯿﺖ ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ ﺧﺰاﺋﻦ اﻷرض‬‫)و ﺟﻌﻞ اﻷرض‪ .‬ﺻﺢ‪ .‬ظ(‬‫ﮐّﻠﻪ ﻣﺴﺠﺪا و ﻃﻬﻮرا«‬‫‪ ،‬و ﺑﯿﺎن ﻫﺬه اﻷﺳﺮار ﻣﺤّﻠﻬﺎ ﮐﺘﺎﺑﻨﺎ »أﻧﻮار اﻟﻮﺟﺪ« و ﻫﺬا اﻟﻘﺪر ﯾﮑﻔﯽ ﻣﻨﻪ ﻫﻬﻨﺎ‪ .‬و ﻫﺬا اﻟﻮﺟﻪ ﻓﯽ ﻓﻌﻠﻪ )رض( ﺗﺤﻔﮥ ﻣﻬﺪاة إﻟﯽ أﻫﻞ اﻟﻄﺮﯾﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 79‬از ‪193‬‬‫ﻣﻦ اﻟﻔﻘﺮاء اﻟّﺼﺎدﻗﯿﻦ‪ ،‬ﻓﻘﺪ ﻋﻠﻢ ﮐّﻞ أﻧﺎس ﻣﺸﺮﺑﻬﻢ‪ ،‬و ِإ ﱠن اﻟﱠﻠَﻪ َﯾْﺄُﻣُﺮُﮐْﻢ َأْن ﺗَُﺆﱡدوا اﻟ َْﺄﻣﺎﻧﺎِت ِإﻟﯽ َأْﻫﻠِﻬﺎ‬‫‪.‬‬‫و ﺛﺎﻧﯿﻬﻤﺎ أﻧّﻪ ﻗﺪ ﺛﺒﺖ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺎ دّل ﻋﻠﯽ أّن أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻻ ﯾﺘﺰّوﺟﻮن إﻟّﺎ ﻣﻦ أﻫﻞ اﻟﺠّﻨﮥ‪ ،‬ﻓﺄراد رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻪ دﺧﻮل ﺻـﻬﺮه ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﺒﺸـﺎرة و ﺷـﻘﺎوة ﺟـّﺪه ﻻـ ﯾﻨﺎﻓﯽ ﺳـﻌﺎدة أﻫﻠﻪ اﻟّـﺬﯾﻦ وﺻـﻠﻮا ﺑﺎﻹﻣﺎم اﻟﺤّﻖ و ﮐﺄﻧّﻪ ﺑﺎرادﺗﻪ ﻫـﺬه ﺗﻨّﺒﻪ رﺟﻞ ﻣﻦ‬‫ﻫﻤﺪان ﺑﺤﯿﺚ ﻗﺎل ﻣﺎ ﻗﺎل‪ .‬و ﻗّﺼﮥ ذﻟﮏ ﻣﺎ‬‫أورده اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ أّن ﻋﻠّﯿﺎ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻟّﻤﺎ دﺧﻞ ﮐﻮﻓـﮥ ﻗﺎل‪ :‬ﯾﺎ أﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓـﮥ! إّن اﻟﺤﺴﻦ رﺟﻞ ﻣﻄﻼق ﻓﻼ ﺗﺰّوﺟﻮه! ﻓﻘﺎم رﺟﻞ ﻣﻦ‬‫ﻫﻤﺪان ﻓﻘﺎل‪ :‬ﻟﻨﺰوﺟّﻨﻪ ﻓﻤﺎ ﺷﺎء أﻣﺴﮏ ﻓﻤﺎ )و ﻣﺎ‪ .‬ظ( ﺷﺎء ﻃّﻠﻖ!‬‫ا ﻧﺘ ﻬ ﯽ ‪.‬‬
‫ﻓﺬﻫﺐ ﺑﺨﯿﺮ اﻟّﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة‪ ،‬و ذﻟﮏ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺆﺗﯿﻪ ﻣﻦ ﯾﺸﺎء و اﻟﱠﻠﻪ ذو اﻟﻔﻀﻞ اﻟﻌﻈﯿﻢ ‪.‬‬
‫و از ﺟﻤﻠﻪ دﻻﺋﻞ ﺣﺴﻦ اﻋﺘﻘﺎد ﺣﻀـﺮات ﺳـّﻨّﯿﻪ در ﺑﺎب ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم آﻧﺴﺖ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب را ﺑﺮ أﻓﻌﺎل ﻋﺼـﻤﺖ اﺷﺘﻤﺎل‬‫ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﻌﺘﺮض و ﺧﻮردهﮔﯿﺮ واﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺷﻨﯿﺪي ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1021 :‬‬‫]اﻫـﻞ رأي در ﻫﺮ ﺣﺎدﺛﻪ ﻣﺸﻮره دادﻧـﺪ و ﻣﺸﻮره اﯾﺸﺎن ﭘﯿﺶ ﻣﺮﺗﻀـﯽ درﺟﻪ ﭘـﺬﯾﺮاﺋﯽ ﻧﯿﺎﻓﺖ‪ ،‬اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﺎﺟﺮا را إﺟﻤﺎﻻ ﺗﻘﺮﯾﺮ‬‫ﮐﺮد‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﮐﺎن و اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺪ ﻣﻠﺊ ﻋﻠﻤﺎ و ﺣﻠﻤﺎ ﻣﻦ رﺟﻞ ﻏّﺮﺗﻪ ﺳﺎﺑﻘﺘﻪ و ﻗﺮاﺑﺘﻪ‪ ،‬ﻓﻘّﻞ ﻣﺎ أﺷـﺮف ﻋﻠﯽ ﺷـﯽء ﻣﻦ اﻟّﺪﻧﯿﺎ إﻟّﺎ ﻓﺎﺗﻪ! أﺧﺮﺟﻪ أﺑﻮ ﻋﻤﺮ‪.‬‬‫و اﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﻣﺠﺘﺒﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺗﻔﺼﯿﻼ‬‫ﻋﻦ ﻃﺎرق ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺟﺎءﻧﺎ ﻗﺘﻞ ﻋﺜﻤﺎن‪ ،‬ﻓﺬﮐﺮ اﻟﻘّﺼﮥ‪ ،‬ﺣّﺘﯽ إذا ﮐﻨﺖ ﺑﺎﻟّﺮﺑﺬة إذا ﻋﻠّﯽ ﺑﻬﺎ ﻓﺼـّﻠﯽ ﺑﻬﻢ اﻟﻌﺼـﺮ ﻓﻠّﻤﺎ ﺳـّﻠﻢ أﺳﻨﺪ ﻇﻬﺮه‬‫ﻓﯽ ﻣﺴـﺠﺪﻫﺎ و اﺳـﺘﻘﺒﻞ اﻟﻘﻮم‪ ،‬ﻗﺎل‪ .‬ﻓﻘﺎم إﻟﯿﻪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﯾﮑﻠّﻤﻪ و ﻫﻮ ﯾﺒﮑﯽ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﻋﻠّﯽ‪ :‬ﺗﮑﻠّﻢ و ﻻ ﺗﺤّﻦ ﺣﻨﯿﻦ اﻟﺠﺎرﯾـﮥ! ﻗﺎل‪:‬‬‫أﻣﺮﺗﮏ ﺣﯿﻦ ﺣﺼﺮ اﻟّﻨﺎس ﻫﺬا اﻟﺮﺟﻞ ]‪ [1‬أن ﺗﺄﺗﯽ ﻣّﮑﮥ ﻓﺘﻘﯿﻢ ﺑﻬﺎ ﻓﻌﺼـﯿﺘﻨﯽ! ﺛّﻢ أﻣﺮﺗﮏ ﺣﯿﻦ ﻗﺘﻞ أن ﺗﻠﺰم ﺑﯿﺘﮏ ﺣّﺘﯽ ﺗﺮﺟﻊ إﻟﯽ اﻟﻌﺮب‬‫ﻋﻮازب أﺣﻼﻣﻬﺎ‪ ،‬ﻓﻠﻮ ﮐﻨﺖ ﻓﯽ ﺟﺤﺮ ﺿّﺐ ﻟﻀـﺮﺑﻮا إﻟﯿﮏ آﺑﺎط اﻹﺑﻞ ﺣّﺘﯽ ﯾﺴـﺘﺨﺮﺟﻮك ﻣﻦ ﺟﺤﺮك ﻓﻌﺼـﯿﺘﻨﯽ! و أﻧﺎ أﻧﺸﺪك ﺑﺎﻟّﻠﻪ إن‬‫ﺗﺄﺗﯽ اﻟﻌﺮاق ﻓﺘﻘﺘﻞ ﺑﺤﺎل ﻣﻀﯿﻌﮥ! ﻗﺎل‪ :‬ﻓﻘﺎل ﻋﻠّﯽ‪ :‬أّﻣﺎ ﻗﻮﻟﮏ آﺗﯽ ﻣّﮑﮥ ﻓﻠﻢ أﮐﻦ ﺑﺎﻟّﺮﺟﻞ اﻟّﺬي ﺗﺴﺘﺤّﻞ ﺑﯽ )ﺑﻪ‪ .‬ظ( ﻣّﮑﮥ‪ ،‬و أّﻣﺎ ﻗﻮﻟﮏ ﻗﺘﻞ‬‫اﻟّﻨﺎس ﻋﺜﻤﺎن‪ ،‬ﻓﻤﺎ ذﻧﺒﯽ إن ﮐﺎن اﻟّﻨﺎس ﻗﺘﻠﻮه؟ اﻟﺤﺪﯾﺚ‪ .‬اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ[‪.‬‬‫اﻋﺘﻘﺎد اﻫﻞ ﺳﻨﺖ در ﺑﺎب ﺣﻀﺮت ﺳﯿﺪ اﻟﺸﻬﺪا‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺣﺴﻦ اﻋﺘﻘﺎد ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ در ﺑﺎب ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮐﻼم ﮐﻔﺮ اﻟﺘﯿﺎم اﺑﻦ اﻟﻌﺮﺑﯽ و أﻣﺜﺎل اوﺳﺖ‬‫در ﺣﻖ آن ﺟﻨـﺎب و ﻗﺎﺗﻼـن آن ﺟﻨـﺎب‪ ،‬ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣّﮑﯽ در »ﻣﻨـﺢ ﻣّﮑّﯿﻪ« در ذﮐﺮ ﯾﺰﯾـﺪ ﻣﻠﻌﻮن ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺑـﻞ ﻗﺎل أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ‬‫ﺑﮑﻔﺮه و ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺑﻪ ورﻋﺎ و ﻋﻠﻤﺎ ﯾﻘﻀـﯿﺎن ﺑﺄﻧّﻪ ﻟﻢ ﯾﻘﻞ ذﻟﮏ إﻟّﺎ ﻟﻘﻀﺎﯾﺎ وﻗﻌﺖ ﻣﻨﻪ ﺻـﺮﯾﺤﮥ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺛﺒﺘﺖ ﻋﻨـﺪه و ان ﻟﻢ ﺗﺜﺒﺖ ﻋﻨﺪ ﻏﯿﺮه‬‫ﮐﺎﻟﻐﺰاﻟﯽ ﻓﺈﻧّﻪ أﻃﺎل ﻓﯽ رّد ﮐﺜﯿﺮ ﻣّﻤﺎ ﻧﺴﺐ إﻟﯿﻪ ﮐﻘﺘﻞ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻓﻘﺎل‪ :‬ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺖ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺻﺤﯿﺢ أﻧّﻪ ﻗﺘﻠﻪ و ﻻ أﻣﺮ ﺑﻘﺘﻠﻪ! ﺛّﻢ ﺑﺎﻟﻎ ﻓﯽ ﺗﺤﺮﯾﻢ‬‫ﺳّﺒﻪ و ﻟﻌﻨﻪ‪ ،‬و ﮐﺎﺑﻦ اﻟﻌﺮﺑﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ ]‪ [2‬ﻓﺈﻧّﻪ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﻣﺎ ﯾﻘﺸﻌّﺮ ﻣﻨﻪ ]‪ [1‬ﯾﻌﻨﯽ ﻋﺜﻤﺎن‪.12 .‬‬‫]‪ [2‬ﻣﻘﺼﻮد ﻗﺎﺿـﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺑﻦ ﻋﺮﺑﯽ ﻣـﺎﻟﮑﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺷـﻨﯿﻊ را در ﮐﺘـﺎب »اﻟﻌﻮاﺻﻢ و اﻟﻘﻮاﺻﻢ« ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ در ص‬‫‪ 1026‬ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ‪ .‬م‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1022 :‬‬‫اﻟﺠﻠﺪ اﻧّﻪ ﻗﺎل‪ :‬ﻟﻢ ﯾﻘﺘﻞ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ إﻟّﺎ ﺑﺴـﯿﻒ ﺟّﺪه! أي ﺑﺤﺴﺐ اﻋﺘﻘﺎده اﻟﺒﺎﻃﻞ أﻧّﻪ اﻟﺨﻠﯿﻔﮥ و اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﺎغ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﺒﯿﻌﮥ ﺳـﺒﻘﺖ ﻟﯿﺰﯾﺪ و‬‫ﯾﮑﻔﯽ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻌﺾ أﻫﻞ اﻟﺤّﻞ و اﻟﻌﻘﺪ و ﺑﯿﻌﺘﻪ ﮐﺬﻟﮏ ﻷّن ﮐﺜﯿﺮﯾﻦ أﻗﺪﻣﻮا ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻣﺨﺘﺎرﯾﻦ ﻟﻬﺎ‪ ،‬ﻫﺬا ﻣﻊ ﻋﺪم اﻟّﻨﻈﺮ إﻟﯽ اﺳﺘﺨﻼف أﺑﯿﻪ ﻟﻪ‪ ،‬اّﻣﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 80‬از ‪193‬‬‫ﻣﻊ اﻟّﻨﻈﺮ ﻟﺬﻟﮏ ﻓﻼ ﯾﺸﺘﺮط ﻣﻮاﻓﻘﮥ أﺣﺪ ﻣﻦ أﻫﻞ اﻟﺤّﻞ و اﻟﻌﻘﺪ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ![ إﻟﺦ‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در »ﻣﻨﺢ ﻣّﮑّﯿﻪ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻗﻮل ﺑﻌﻀـﻬﻢ »ﻻ ﻣﻼم ﻋﻠﯽ ﻗﺘﻠﮥ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻷﻧّﻬﻢ إﻧّﻤﺎ ﻗﺘﻠﻮه ﺑﺴﯿﻒ ﺟّﺪه اﻵﻣﺮ ﺑﺴّﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﻐﺎة‬‫و ﻗﺘﺎﻟﻬﻢ« ﻻ ﯾﻌّﻮل ﻋﻠﯿﻪ إﻟﺦ‪.‬‬‫و ﻣﻨﺎوي در »ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻗﯿﻞ ﻻﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﻫﻮ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺮﺳﯽ‪:‬‬‫ﮐﯿﻒ ﯾﻘﺎل ﯾﺰﯾﺪ ﻗﺘﻞ اﻟﺤﺴﯿﻦ و ﻫﻮ ﺑﺪﻣﺸﻖ و اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻌﺮاق )ﺑﺎﻟﻌﺮاق‪ .‬ظ(؟! ﻓﻘﺎل‪:‬‬‫ﺳﻬﻢ أﺻﺎب و راﻣﯿﻪ ﺑﺬي ﺳﻠﻢ ﻣﻦ ﺑﺎﻟﻌﺮاق ﻟﻘﺪ أﺑﻌﺪت ﻣﺮﻣﺎﮐﺎ‬‫و ﻗﺪ ﻏﻠﺐ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﻌﺮﺑﯽ اﻟﻐّﺾ ﻣﻦ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﺣّﺘﯽ ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺘﻠﻪ ﺑﺴﯿﻒ ﺟّﺪه![‪.‬‬‫و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺸـﻠﯽ اﻟﺤﻀـﺮﻣﯽ در »ﻣﺸـﺮع روي« در ذﮐﺮ ﯾﺰﯾـﺪ ﻟﻌﻨﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻟﻘﺪ وﻗﻊ ﻻﺑﻦ اﻟﻌﺮﺑﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ ﻣﺎ ﯾﻘﺸـﻌّﺮ ﻣﻨﻪ‬‫اﻟﺠﻠﺪ ﻓﺈﻧّﻪ ﻗﺎل‪ :‬ﻟﻢ ﯾﻘﺘﻞ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﺤﺴﯿﻦ إﻟّﺎ ﺑﺴﯿﻒ ﺟّﺪه اﻵﻣﺮ ﺑﺴﻠّﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﻐﺎة و ﻗﺘﺎﻟﻬﻢ‪ ،‬و اﻟﺒﯿﻌﮥ ﺳﺒﻘﺖ ﻟﯿﺰﯾﺪ و ﯾﮑﻔﯽ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻌﺾ أﻫﻞ اﻟﺤّﻞ‬‫و اﻟﻌﻘﺪ و ﺑﯿﻌﺘﻪ ﮐﺬﻟﮏ ﻷّن ﮐﺜﯿﺮﯾﻦ أﻗﺪﻣﻮا ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻣﺨﺘﺎرﯾﻦ ﻟﻬﺎ‪ ،‬ﻫﺬا ﻣﻊ ﻋﺪم اﻟّﻨﻈﺮ إﻟﯽ اﺳـﺘﺨﻼف أﺑﯿﻪ ﻟﻪ أّﻣﺎ ﻣﻊ اﻟّﻨﻈﺮ ﻟﺬﻟﮏ ﻓﻼ ﯾﺸﺘﺮط‬‫ﻣﻮاﻓﻘﮥ أﺣﺪ ﻣﻦ أﻫﻞ اﻟﺤّﻞ و اﻟﻌﻘﺪ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ إﻟﺦ‪.‬‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺠﺎﺋﺐ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺧﻠﺪون ﻣﻐﺮﺑﯽ ﻫﻢ اﺳﺎﺋﺖ أدب را در ﺣّﻖ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم إﻟﯽ أﻗﺼﯽ اﻟﻐﺎﯾﮥ رﺳﺎﻧﯿﺪه‪،‬‬‫و ﻟﻬـﺬا ﺑﻌﺾ اﮐـﺎﺑﺮ ﺣّﻔـ ﺎظ ﺳـﻨّﯿﻪ ﮐﻪ ﺣﻈﯽ از إﻧﺼـﺎف داﺷـﺘﻨﺪ ﻣﺒـﺎﻟﻐﻪ در ﻋﯿﺐ او ﻣﯽﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ و ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺟﺴـﺎرت او ﺑﻠﻌﻦ و ﺳّﺐ او‬‫ﻣﺒﺎدرت ﻧﻤﻮدﻧﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﺨﺎوي در »ﺿﻮء ﻻﻣﻊ« در ﺗﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ ﺧﻠﺪون ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﻗﺎل ]‪ :[1‬و ﻗﺪ ﮐﺎن ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ‪ -‬ﯾﻌﻨﯽ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ‪ -‬ﯾﺒﺎﻟﻎ ﻓﯽ اﻟﻐّﺾ ﻣﻨﻪ‪ [1] ،‬أي اﻟﻤﻘﺮﯾﺰي‪.12 .‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1023 :‬‬‫ﻓﻠّﻤـ ﺎ ﺳﺄﻟﺘﻪ ﻋﻦ ﺳـﺒﺐ ذﻟﮏ ذﮐﺮ ﻟﯽ أﻧّﻪ ﺑﻠﻐﻪ أﻧّﻪ ذﮐﺮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻓﻘﺎل‪ :‬ﻗﺘﻞ ﺑﺴـﯿﻒ ﺟـّﺪه! و ﻟّﻤﺎ ﻧﻄﻖ‬‫ﺷﯿﺨﻨﺎ ﺑﻬﺬه ﻟا ﻠﻔﻈﮥ أردﻓﻬﺎ ﺑﻠﻌﻦ اﺑﻦ ﺧﻠﺪون و ﺳـّﺒﻪ و ﻫﻮ ﯾﺒﮑﯽ‪ .‬ﻗﺎل ﺷـﯿﺨﻨﺎ ]‪ [1‬ﻓﯽ »رﻓﻊ اﻹﺻﺮ ]‪ «[2‬و ﻟﻢ ﺗﻮﺟـﺪ ﻫﺬه اﻟﮑﻠﻤﮥ ﻓﯽ اﻟّﺘﺎرﯾﺦ‬‫اﻟﻤﻮﺟﻮد اﻵن و ﮐﺄﻧّﻪ ذﮐﺮﻫﺎ ﻓﯽ اﻟّﻨﺴﺨﮥ اﻟّﺘﯽ رﺟﻊ ﻋﻨﻬﺎ[‪.‬‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ أﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻫﯿﺘﻤﯽ ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ در ﻋﯿﺐ اﺑﻦ ﺧﻠﺪون ﻣﯽﻧﻤﻮد و ﺑﻌﺪ اﺳﺘﻔﺴﺎر ﺳﺒﺐ اﯾﻦ ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ‬‫او را ﺧﺒﺮ رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ اﺑﻦ ﺧﻠـﺪون در ﺗﺎرﯾـﺦ ﺧﻮد در ﺣّﻖ ﺟﻨـﺎب إﻣـﺎم ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪» :‬ﻗﺘﻞ ﺑﺴـﯿﻒ ﺟـّﺪه!« و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎﻓﻆ‬‫ﻣـﺬﮐﻮر ﺑـﺎﯾﻦ ﻟﻔـﻆ ﻧﻄـﻖ ﻧﻤﻮد در ﻋﻘﺐ آن اﺑﻦ ﺧﻠـﺪون را ﺑﻠﻌﻦ و ﺳﺐ ﻧﻮاﺧﺖ در ﺣـﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﮔﺮﯾﻪ ﻣﯽﮐﺮد‪ ،‬و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در‬‫ﮐﺘﺎب »رﻓﻊ اﻹﺻـﺮ« اﮔﺮ ﭼﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ در »ﺗﺎرﯾﺦ اﺑﻦ ﺧﻠﺪون« ﮐﻪ اﻵن ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻧﺸﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ‬‫ﮔﻮﯾﺎ اﺑﻦ ﺧﻠﺪون آن را در ﻧﺴﺨﻪ ﮐﻪ از آن رﺟﻮع ﮐﺮده ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫و ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺑﺤﺎل در »ﻣﻘـّﺪﻣﻪ ﺗﺎرﯾـﺦ اﺑﻦ ﺧﻠﺪون« ﮐﻠﻤﺎت ﻋﺪﯾﺪه ﻣﺘﻌّﻠﻖ ﺑﯿﺰﯾﺪ ﻣﻠﻌﻮن و ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴـﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻮﺟـﻮدﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺧﻠـﺪون در آن ﺧﺒﺚ ﺳـﺮﯾﺮت ﺧـﻮد را ﻇـﺎﻫﺮ ﺳـﺎﺧﺘﻪ و ﭘﺮده از ﻧـﺎﺻﺒّﯿﺖ و ﺧـﺎرﺟﯿﺖ ﺧﻮد ﺑﺮاﻧـﺪاﺧﺘﻪ‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻓﺼﻞ وﻻﯾﺖ ﻋﻬﺪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻋﺮض ﻫﻨﺎ اﻣﻮر ﺗﺪﻋﻮ اﻟّﻀﺮورة إﻟﯽ ﺑﯿﺎن اﻟﺤّﻖ ﻓﯿﻬﺎ‪ .‬ﻓﺎﻷّول ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﺣﺪث ﻓﯽ ﯾﺰﯾﺪ ﻣﻦ اﻟﻔﺴﻖ أّﯾﺎم‬‫ﺧﻼﻓﺘﻪ ﻓﺈّﯾﺎك أن ﺗﻈﻦ ﺑﻤﻌﺎوﯾﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧّﻪ ﻋﻠﻢ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﻓﺈﻧّﻪ أﻋﺪل ﻣﻦ ذﻟﮏ و أﻓﻀﻞ‪ ،‬ﺑﻞ ﮐﺎن ﯾﻌﺬﻟﻪ أّﯾﺎم ﺣﯿﺎﺗﻪ ﻓﯽ ﺳﻤﺎع‬‫اﻟﻐﻨﺎء و ﯾﻨﻬﺎه ﻋﻨﻪ و ﻫﻮ أﻗّﻞ ﻣﻦ ذﻟﮏ‪ ،‬و ﮐﺎﻧﺖ ﻣـﺬاﻫﺒﻬﻢ ﻓﯿﻪ ﻣﺨﺘﻠﻔـﮥ‪ ،‬و ﻟّﻤﺎ ﺣﺪث ﻓﯽ ﯾﺰﯾﺪ ﻣﺎ ﺣﺪث ﻣﻦ اﻟﻔﺴﻖ اﺧﺘﻠﻒ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﺣﯿﻨﺌﺬ‬‫ﻓﯽ ﺷﺄﻧﻪ‪ [1] ،‬أي اﺑﻦ ﺣﺠﺮ‪.12 .‬‬‫]‪» [2‬رﻓﻊ اﻻﺻـﺮ ﻋﻦ ﻗﻀﺎة ﻣﺼـﺮ« ﻟﻠﺸـﯿﺦ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و‬‫ﺛﻤﺎن ﻣﺎﺋﮥ‪ .‬أوﻟﻪ‪ :‬اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟﺬي ﻻ ﻣﻌﻘﺐ ﻟﺤﮑﻤﻪ‪ ،‬اﻟﺦ‪» .12 .‬ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن«‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1024 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 81‬از ‪193‬‬‫ﻓﻤﻨﻬﻢ ﻣﻦ رأي اﻟﺨﺮوج ﻋﻠﯿﻪ و ﻧﻘﺾ ﺑﯿﻌﺘﻪ ﻣﻦ أﺟـﻞ ذﻟـﮏ‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﻓﻌﻞ اﻟﺤﺴـﯿﻦ و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻦ اﻟّﺰﺑﯿﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﻣﻦ اﺗّﺒﻌﻬﻤﺎ ﻓﯽ‬‫ذﻟﮏ‪ ،‬و ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ أﺑﺎه ﻟﻤﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ إﺛﺎرة اﻟﻔﺘﻨـﮥ و ﮐﺜﺮة اﻟﻘﺘﻞ ﻣﻊ اﻟﻌﺠﺰ ﻋﻦ اﻟﻮﻓﺎء ﺑﻪ ﻷّن ﺷﻮﮐﮥ ﯾﺰﯾﺪ ﯾﻮﻣﺌﺬ ﻫﯽ ﻋﺼﺎﺑﮥ ﺑﻨﯽ أﻣّﯿﮥ و ﺟﻤﻬﻮر‬‫أﻫﻞ اﻟﺤّﻞ و اﻟﻌﻘﺪ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ و ﺗﺘﺒﻊ ﻋﺼﺒّﯿﮥ ﻣﻀﺮ أﺟﻤﻊ و ﻫﯽ أﻋﻈﻢ ﻣﻦ ﮐّﻞ ﺷﻮﮐﮥ و ﻻ ﺗﻄﺎق ﻣﻘﺎوﻣﺘﻬﻢ‪ ،‬ﻓﺄﻗﺼﺮوا ﻋﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﺴﺒﺐ ذﻟﮏ‬‫و أﻗـﺎﻣﻮا ﻋﻠﯽ اﻟـّﺪﻋﺎء ﺑﻬـﺪاﯾﺘﻪ و اﻟّﺮاﺣـﮥ ﻣﻨﻪ‪ ،‬و ﻫـﺬا ﮐـﺎن ﺷﺄن ﺟﻤﻬﻮر اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و اﻟﮑّﻞ ﻣﺠﺘﻬـﺪون و ﻻ ﯾﻨﮑﺮ ﻋﻠﯽ أﺣـﺪ ﻣﻦ اﻟﻔﺮﯾﻘﯿﻦ‪،‬‬‫ﻓﻤﻘﺎﺻﺪﻫﻢ ﻓﯽ اﻟﺒّﺮ و ﺗﺤّﺮي اﻟﺤّﻖ ﻣﻌﺮوﻓﮥ‪ ،‬وﻓﻘﻨﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻼﻗﺘﺪاء ﺑﻬﻢ ‪.‬‬
‫و درﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺟﺴﺎرت‪ ،‬ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﭼﻨﺪ ﻣﻨﺪرج ﮔﺮدﯾﺪه ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﻋﺒﺮت أرﺑﺎب ﺧﺒﺮﺗﺴﺖ‪.‬‬‫اّول آﻧﮑﻪ‪ .‬اﺑﻦ ﺧﻠﺪون اّدﻋﺎ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻓﺴﻖ ﯾﺰﯾﺪ ﻣﻠﻌﻮن در اّﯾﺎم ﺧﻼﻓﺖ او ﺣﺎدث ﮔﺮدﯾﺪه‪ ،‬و ﻏﺮض ازﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺗﺒﺮﯾﻪ ﯾﺰﯾﺪﺳﺖ از ﻓﺴﻖ‬‫در زﻣﺎن وﻻﯾﺖ ﻋﻬﺪ‪.‬‬‫دوم آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﺗﻤﺎم ﻧﺎﻇﺮ را ﺗﺤﺬﯾﺮ ﻧﻤﻮده از اﯾﻨﮑﻪ ﮔﻤﺎن ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺑﻤﻌﺎوﯾﻪ ﮐﻪ او ﻓﺴﻖ ﯾﺰﯾﺪ را ﻣﯽداﻧﺴﺖ‪.‬‬‫ﺳﻮم آﻧﮑﻪ‪ :‬ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﻃﺎﻏﯿﻪ را ﮐﻪ ﺑﻨﺺ ﻧﺒﻮي داﻋﯽ إﻟﯽ اﻟّﻨﺎر ﺑﻮد و ﻣﺨﺎزي و ﻣﻄﺎﻋﻦ او از ﺣـّﺪ ﺣﺼـﺮ و ﺣﺴﺎب اﻓﺰوﻧﺴﺖ أﻋﺪل و اﻓﻀـﻞ‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ ‪.‬‬
‫ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ‪ :‬ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﯾﺰﯾﺪ را در أّﯾﺎم ﺣﯿﺎت ﺧﻮد در ﺑﺎب ﺳـﻤﺎع ﻏﻨﺎ ﻣﻼﻣﺖ ﻣﯽﮐﺮد و ﻧﻬﯽ ﻣﯽﮐﺮد و اﯾﻦ أﻣﺮ أﻗّﻞ از ﻓﺴﻘﺴـﺖ‬‫و ﻣﺬاﻫﺐ أﺻﺤﺎب و ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ در آن ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻮد!‪.‬‬‫ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺑﺎر دﯾﮕﺮ ﺣﺪوث ﻓﺴﻖ ﯾﺰﯾﺪ را ﻣّﺪﻋﯽ ﺷﺪه و ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻓﺴﻖ ﯾﺰﯾﺪ ﺣﺎدث ﺷﺪ ﺻﺤﺎﺑﻪ در ﺑﺎب او ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬‫ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ ﻧﺴﺒﺖ ﺧﺮوج و ﻧﻘﺾ ﺑﯿﻌﺖ ﺑﺠﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و اﺑﻦ اﻟّﺰﺑﯿﺮ و ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ اﯾﺸﺎن ﻧﻤﻮده‪.‬‬‫ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻔﺮﯾﻖ دﯾﮕﺮ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن از ﺧﺮوج و ﻧﻘﺾ ﺑﯿﻌﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1025 :‬‬‫ﯾﺰﯾﺪ إﻧﮑﺎر ﮐﺮدﻧﺪ و آن را ﺳﺒﺐ اﺛﺎره ﻓﺘﻨﻪ و ﮐﺜﺮت ﻗﺘﻞ داﻧﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬‫ﻫﺸﺘﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺟﻤﻬﻮر أﻫﻞ ﺣّﻞ و ﻋﻘﺪ را از ﻗﺮﯾﺶ ﻫﻤﺮاه ﯾﺰﯾﺪ واﻧﻤﻮده‪.‬‬‫ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬ﻓﺮﯾﻖ دﯾﮕﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ را ﮐﻪ ﺗـﺎب ﻣﻘـﺎوﻣﺖ ﯾﺰﯾـﺪ ﻧﺪاﺷـﺘﻨﺪ از ﺟﻤﻠﻪ داﻋﯿـﺎن ﻫـﺪاﯾﺖ ﯾﺰﯾـﺪ و ﺣﺼﻮل راﺣﺖ ازو ﻇـﺎﻫﺮ ﮐﺮده و‬‫ﺟﻤﻬﻮر ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ را درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﺎ اﯾﺸﺎن ﺷﺮﯾﮏ داﻧﺴﺘﻪ‪.‬‬‫دﻫﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬ﻫﺮ دو ﻓﺮﯾﻖ ﺻﺤﺎﺑﻪ را ﻣﺠﺘﻬﺪ وا ﻧﻤﻮده و ﮐﺴﯽ را ﻗﺎﺑﻞ إﻧﮑﺎر ﻧﺪاﻧﺴﺘﻪ و ﻣﻘﺎﺻﺪﺷﺎن را در ﻧﯿﮑﻮي و ﻃﻠﺐ ﺣّﻖ ﻣﻌﺮوف ﮔﻔﺘﻪ‬‫و از ﺧﺪا دﻋﺎ ﮐﺮده ﮐﻪ او را و أﻣﺜﺎل او را ﺗﻮﻓﯿﻖ اﻗﺘﺪا ﺑﺎﯾﺸﺎن ﮐﺮاﻣﺖ ﮐﻨﺪ!‪.‬‬‫و اﺑﻦ ﺧﻠـﺪون در »ﻣﻘـّﺪﻣﻪ ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻮد« ﻋﺒﺎرﺗﯽ دﯾﮕﺮ آورده ﮐﻪ ﮐﺎﺷﻒ ﺑﺴـﯿﺎري از أﺳـﺮار و ﻫﺎﺗﮏ ﮐﺜﯿﺮي از أﺳـﺘﺎر ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و أّﻣﺎ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻓﺈﻧّﻪ ﻟّﻤﺎ ﻇﻬﺮ ﻓﺴﻖ ﯾﺰﯾـﺪ ﻋﻨـﺪ اﻟﮑﺎّﻓـﮥ ﻣﻦ أﻫﻞ ﻋﺼـﺮه ﺑﻌﺜﺖ ﺷـﯿﻌﮥ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓـﮥ ﻟﻠﺤﺴـﯿﻦ أن ﯾﺄﺗﯿﻬﻢ ﻓﯿﻘﻮﻣﻮا‬‫ﺑﺄﻣﺮه‪ ،‬ﻓﺮأي اﻟﺤﺴﯿﻦ أّن اﻟﺨﺮوج ﻋﻠﯽ ﯾﺰﯾﺪ ﻣﺘﻌﯿﻦ ﻣﻦ أﺟﻞ ﻓﺴﻘﻪ ﻻ ﺳّﯿﻤﺎ ﻣﻦ ﻟﻪ اﻟﻘﺪرة ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ و ﻇّﻨﻬﺎ ﻣﻦ ﻧﻔﺴﻪ ﺑﺄﻫﻠّﯿﺘﻪ و ﺷﻮﮐﺘﻪ‪ ،‬ﻓﺄّﻣﺎ‬‫اﻷﻫﻠّﯿﮥ ﻓﮑﺎﻧﺖ ﮐﻤﺎ ﻇّﻦ و زﯾﺎدة‪ ،‬و أّﻣﺎ اﻟّﺸﻮﮐﮥ ﻓﻐﻠﻂ ﯾﺮﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻬﺎ! ﻷّن ﻋﺼﺒّﯿﮥ ﻣﻀﺮ ﮐﺎﻧﺖ ﻓﯽ ﻗﺮﯾﺶ و ﻋﺼﺒّﯿﮥ ﻗﺮﯾﺶ ﻓﯽ ﻋﺒﺪ ﻣﻨﺎف و‬‫ﻋﺼﺒّﯿﮥ ﻋﺒﺪ ﻣﻨﺎف إﻧّﻤﺎ ﮐﺎﻧﺖ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ أﻣّﯿﮥ ﺗﻌﺮف ذﻟﮏ ﻟﻬﻢ ﻗﺮﯾﺶ و ﺳﺎﺋﺮ اﻟّﻨﺎس و ﻻ ﯾﻨﮑﺮوﻧﻪ و إﻧّﻤﺎ ﻧﺴـﯽ ذﻟﮏ اّول اﻹﺳـﻼم ﻟﻤﺎ ﺷـﻐﻞ‬‫اﻟّﻨﺎس ﻣﻦ اﻟّﺬﻫﻮل ﺑﺎﻟﺨﻮارق و أﻣﺮ اﻟﻮﺣﯽ و ﺗﺮّدد اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﻟﻨﺼﺮة اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﻓﺄﻏﻔﻠﻮا اﻣﻮر ﻋﻮاﺋﺪﻫﻢ و ذﻫﺒﺖ ﻋﺼﺒّﯿﮥ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ و ﻣﻨﺎزﻋﻬﺎ و‬‫ﻧﺴـﯿﺖ و ﻟﻢ ﯾﺒﻖ إﻟّﺎ اﻟﻌﺼﺒﯿـﮥ اﻟّﻄﺒﯿﻌﯿـﮥ ﻓﯽ اﻟﺤﻤﺎﯾـﮥ و اﻟـّﺪﻓﺎع ﯾﻨﺘﻔﻊ ﺑﻬﺎ ﻓﯽ إﻗﺎﻣـﮥ اﻟـّﺪﯾﻦ و ﺟﻬﺎد اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ‪ ،‬و اﻟّﺪﯾﻦ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺤﮑﻢ و اﻟﻌﺎدة‬‫ﻣﻌﺰوﻟـﮥ ﺣّﺘﯽ إذا اﻧﻘﻄﻊ أﻣﺮ اﻟّﻨﺒّﻮة و اﻟﺨﻮارق اﻟﻤﻬﻮﻟـﮥ ﺗﺮاﺟﻊ اﻟﺤﮑﻢ ﺑﻌﺾ اﻟّﺸـ ﯽء ﻟﻠﻌﻮاﺋـﺪ ﻓﻌـﺎدت اﻟﻌﺼﺒـّﯿ ﮥ ﮐﻤﺎ ﮐﺎﻧﺖ و ﻟﻤﻦ ﮐﺎﻧﺖ‪ ،‬و‬‫أﺻـﺒﺤﺖ ﻣﻀـﺮ أﻃﻮع ﻟﺒﻨﯽ أﻣـّﯿ ﮥ ﻣﻦ ﺳﻮاﻫﻢ ﺑﻤﺎ ﮐﺎن ﻟﻬﻢ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻗﺒﻞ‪ ،‬ﻓﺘﺒّﯿﻦ ﻟﮏ ﻏﻠﻂ اﻟﺤﺴـﯿﻦ! إﻟّﺎ أﻧّﻪ ﻓﯽ أﻣﺮ دﻧﯿﻮي ﻻ ﯾﻀـّﺮه اﻟﻐﻠﻂ‬‫ﻓﯿﻪ!‪ ،‬و أّﻣﺎ اﻟﺤﮑﻢ اﻟّﺸﺮﻋﯽ ﻓﻠﻢ ﯾﻐﻠﻂ ﻓﯿﻪ ﻷﻧّﻪ ﻣﻨﻮط ﺑﻈّﻨﻪ و ﮐﺎن ﻇّﻨﻪ اﻟﻘﺪرة ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ و ﻟﻘﺪ ﻋﺬﻟﻪ اﺑﻦ اﻟﻌّﺒﺎس و اﺑﻦ اﻟّﺰﺑﯿﺮ و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 82‬از ‪193‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1026 :‬‬‫و اﺑﻦ اﻟﺤﻨﻔـّﯿ ﮥ أﺧﻮه و ﻏﯿﺮه ﻓﯽ ﻣﺴـﯿﺮه إﻟﯽ اﻟﮑﻮﻓـﮥ و ﻋﻠﻤﻮا ﻏﻠﻄﻪ ﻓﯽ ذﻟـﮏ! و ﻟﻢ ﯾﺮﺟﻊ ﻋّﻤﺎ ﻫﻮ ﺑﺴﺒﯿﻠﻪ ﻟﻤﺎ أراده اﻟﱠﻠﻪ! و أّﻣﺎ ﻏﯿﺮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ‬‫ﻣﻦ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ اﻟّﺬﯾﻦ ﮐﺎﻧﻮا ﺑﺎﻟﺤﺠﺎز و ﻣﻊ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﺎﻟّﺸﺎم و اﻟﻌﺮاق و ﻣﻦ اﻟّﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﻟﻬﻢ ﻓﺮأوا أّن اﻟﺨﺮوج ﻋﻠﯽ ﯾﺰﯾﺪ و إن ﮐﺎن ﻓﺎﺳﻘﺎ ﻻ ﯾﺠﻮز ﻟﻤﺎ‬‫ﯾﻨﺸﺄ ﻣﻦ اﻟﻬﺮج و اﻟـّﺪﻣﺎء ﻓﺄﻗﺼـﺮوا ﻋﻦ ذﻟﮏ و ﻟﻢ ﯾﺘﺎﺑﻌﻮا اﻟﺤﺴـﯿﻦ و ﻻ أﻧﮑﺮوا ﻋﻠﯿﻪ و ﻻ أﺛّﻤﻮه ﻷﻧّﻪ ﻣﺠﺘﻬـﺪ و ﻫﻮ اﺳﻮة اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ‪ ،‬و ﻻ‬‫ﯾﺬﻫﺐ ﺑﮏ اﻟﻐﻠﻂ أن ﺗﻘﻮل ﺑﺘﺄﺛﯿﻢ ﻫﺆﻻء ﺑﻤﺨﺎﻟﻔﮥ اﻟﺤﺴـﯿﻦ و ﻗﻌﻮدﻫﻢ ﻋﻦ ﻧﺼـﺮه ﻓﺈﻧّﻬﻢ أﮐﺜﺮ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ و ﮐﺎﻧﻮا ﻣﻊ ﯾﺰﯾﺪ و ﻟﻢ ﯾﺮوا اﻟﺨﺮوج‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﮐﺎن اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﯾﺴﺘﺸـﻬﺪ ﺑﻬﻢ و ﻫﻮ ﯾﻘﺎﺗﻞ ﺑﮑﺮﺑﻼء ﻋﻠﯽ ﻓﻀﻠﻪ و ﺣّﻘﻪ و ﯾﻘﻮل‪ :‬ﺳﻠﻮا ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و أﺑﺎ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪرّي و أﻧﺲ ﺑﻦ‬‫ﻣﺎﻟـﮏ و ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ )ﺳـﻌﺪ‪ .‬ظ( و زﯾـﺪ ﺑﻦ أرﻗﻢ و أﻣﺜﺎﻟﻬﻢ‪ ،‬و ﻟﻢ ﯾﻨﮑﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻗﻌﻮدﻫﻢ ﻋﻦ ﻧﺼـﺮه و ﻻ ﺗﻌّﺮض ﻟـﺬﻟﮏ ﻟﻌﻠﻤﻪ أﻧّﻪ ﻋﻦ‬‫اﺟﺘﻬـﺎد ﻣﻨﻬﻢ ﮐﻤـﺎ ﮐـﺎن ﻓﻌﻠﻪ ﻋﻦ اﺟﺘﻬﺎد ﻣﻨﻪ‪ .‬و ﮐـﺬﻟﮏ ﻻ ﯾـﺬﻫﺐ ﺑﮏ اﻟﻐﻠﻂ أن ﺗﻘﻮل ﺑﺘﺼﻮﯾﺐ ﻗﺘﻠﻪ ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﻋﻦ اﺟﺘﻬﺎد و إن ﮐﺎن ﻫﻮ‬‫ﻋﻠﯽ اﺟﺘﻬﺎد و ﯾﮑﻮن ذﻟﮏ ﮐﻤﺎ ﯾﺤـّﺪ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ و اﻟﻤﺎﻟﮑّﯽ اﻟﺤﻨﻔّﯽ ﻋﻠﯽ ﺷـﺮب اﻟّﻨﺒﯿـﺬ!‪ .‬و اﻋﻠﻢ أّن اﻻﻣﺮ ﻟﯿﺲ ﮐﺬﻟﮏ و ﻗﺘﺎﻟﻪ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻦ‬‫اﺟﺘﻬﺎد ﻫﺆﻻء و إن ﮐﺎن ﺧﻼﻓﻪ ﻋﻦ اﺟﺘﻬﺎدﻫﻢ و إﻧّﻤﺎ اﻧﻔﺮد ﺑﻘﺘﺎﻟﻪ ﯾﺰﯾـﺪ و أﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﻻ ﺗﻘﻮﻟّﻦ اّن ﯾﺰﯾـﺪ و إن ﮐﺎن ﻓﺎﺳـﻘﺎ و ﻟﻢ ﯾﺠﺰ ﻫﺆﻻء‬‫اﻟﺨﺮوج ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺄﻓﻌﺎﻟﻪ ﻋﻨﺪﻫﻢ ﺻـﺤﯿﺤﮥ‪ .‬و اﻋﻠﻢ أﻧّﻪ إﻧّﻤﺎ ﯾﻨﻔﺬ ﻣﻦ أﻋﻤﺎل اﻟﻔﺎﺳﻖ ﻣﺎ ﮐﺎن ﻣﺸـﺮوﻋﺎ و ﻗﺘﺎل اﻟﺒﻐﺎة ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻣﻦ ﺷـﺮﻃﻪ أن ﯾﮑﻮن‬‫ﻣﻊ اﻹﻣﺎم اﻟﻌﺎدل و ﻫﻮ ﻣﻔﻘﻮد ﻓﯽ ﻣﺴـﺌﻠﺘﻨﺎ ﻓﻼ ﯾﺠﻮز ﻗﺘﺎل اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﻊ ﯾﺰﯾـﺪ و ﻻ ﻟﯿﺰﯾﺪ ﺑﻞ ﻫﯽ ﻣﻦ ﻓﻌﻼﺗﻪ اﻟﻤﺆّﮐﺪة ﻟﻔﺴـﻘﻪ و اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻓﯿﻬﺎ‬‫ﺷﻬﯿـﺪ ﻣﺜﺎب و ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﺣّﻖ و اﺟﺘﻬﺎد‪ ،‬و اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ اﻟّـﺬﯾﻦ ﮐﺎﻧﻮا ﻣﻊ ﯾﺰﯾﺪ ﻋﻠﯽ ﺣﻖ أﯾﻀﺎ و اﺟﺘﻬﺎد! و ﻗﺪ ﻏﻠﻂ اﻟﻘﺎﺿـﯽ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﻟﻌﺮﺑﯽ‬‫اﻟﻤﺎﻟﮑّﯽ ﻓﯽ ﻫﺬا ﻓﻘﺎل ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟّﺬي ﺳّﻤﺎه »ﺑﺎﻟﻌﻮاﺻﻢ و اﻟﻘﻮاﺻﻢ« ﻣﺎ ﻣﻌﻨﺎه أّن اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻗﺘﻞ ﺑﺸﺮع ﺟّﺪه‪ ،‬و ﻫﻮ ﻏﻠﻂ ﺣﻤﻠﺘﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻐﻔﻠﮥ ﻋﻦ‬‫اﺷﺘﺮاط اﻹﻣﺎم اﻟﻌﺎدل و ﻣﻦ أﻋﺪل ﻣﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ ﻓﯽ إﻣﺎﻣﺘﻪ و ﻋﺪاﻟﺘﻪ ﻓﯽ ﻗﺘﺎل أﻫﻞ اﻵراء؟![‪.‬‬‫و درﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻧﻔﺎقآﻣﯿﺰ و ﺷـﻘﺎقاﻧﮕﯿﺰ ﺑﺎ وﺻﻒ اﺣﺘﺮاس و اﺣﺘﺮاز از ﻇﻬﻮر ﻋـﺪاوت ﺷﺪﯾـﺪه‪ ،‬اﺑﻦ ﺧﻠـﺪون ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﻋﺪﯾـﺪه آورده ﮐﻪ‬‫ﺗﻨﺒﯿﻪ ﺑﺮ آن ﻻزم اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1027 :‬‬‫اّول آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺑﻘﻮل ﺧﻮد »ﻓﺮأي اﻟﺤﺴـﯿﻦ أّن اﻟﺨﺮوج ﻋﻠﯽ ﯾﺰﯾﺪ ﻣﺘﻌّﯿﻦ‪ ،‬إﻟﺦ« ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﺧﺮوج ﺑﺮ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﺠﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﻧﻤﻮده‪.‬‬‫دوم آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺑﻘﻮل ﺧﻮد »و أّﻣﺎ اﻟّﺸﻮﮐـﮥ ﻓﻐﻠﻂ ﯾﺮﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻬﺎ« ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ در ﮔﻤﺎن ﺷﻮﮐﺖ‬‫ﺧﻮد ﻏﻠﻂ ﮐﺮده‪.‬‬‫ﺳﻮم آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس و اﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﺑﻦ اﻟﺤﻨﻔّﯿﻪ ﻣﻼﻣﺖ ﮐﺮدﻧﺪ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم را در‬‫رﻓﺘﻦ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺴﻮي ﮐﻮﻓﻪ و ﻏﻠﻂ آن ﺟﻨﺎب را درﯾﻦ ﺑﺎب داﻧﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬‫ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ‪ :‬اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﻮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﻪ در ﺣﺠﺎز ﺑﻮدﻧﺪ و ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﻪ در ﺷﺎم ﻫﻤﺮاه ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻮدﻧﺪ و ﺻﺤﺎﺑﻪ ﮐﻪ در ﻋﺮاق ﺑﻮدﻧﺪ‬‫و ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ اﯾﻦ ﺻـﺤﺎﺑﻪ رأﯾﺸﺎن اﯾﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺧﺮوج ﺑﺮ ﯾﺰﯾﺪ ﺟﺎﺋﺰ ﻧﯿﺴﺖ اﮔﺮ ﭼﻪ او ﻓﺎﺳﻖ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﭘﺲ ﺑﺎز ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ از آن و ﻣﺘﺎﺑﻌﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم‬‫ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻧﮑﺮدﻧﺪ‪.‬‬‫ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺑﺼﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم ﻣﻨﻊ ﮐﺮده از ﻗﻮل ﺑﮕﻨﺎﻫﮑﺎري اﺷﺨﺎﺻﯽ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻧﻤﻮدﻧﺪ و از ﻧﺼﺮت آن‬‫ﺟﻨﺎب ﻗﻌﻮد ﮐﺮدﻧﺪ و ﻫﻤﺮاه ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻮدﻧﺪ و رأﯾﺸﺎن ﻧﺒﻮد ﮐﻪ ﺧﺮوج ﺑﺮ ﯾﺰﯾﺪ واﻗﻊ ﺷﻮد‪.‬‬‫ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺑﻘﻮل ﺧﻮد »و ﻻ ﺗﻘﻮﻟّﻦ إّن ﯾﺰﯾﺪ‪ ،‬إﻟﺦ« ﺑﺎر دﯾﮕﺮ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻧﺰد أﺻﺤﺎب ﺧﺮوج ﺑﺮ ﯾﺰﯾﺪ ﺟﺎﯾﺰ ﻧﺒﻮد‪.‬‬‫ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺑﻘﻮل ﺧﻮد »و ﻗﺘـﺎل اﻟﺒﻐﺎة ﻋﻨـﺪﻫﻢ ﻣﻦ ﺷـﺮﻃﻪ أن ﯾﮑﻮن ﻣﻊ اﻹﻣﺎم اﻟﻌﺎدل و ﻫﻮ ﻣﻔﻘﻮد ﻓﯽ ﻣﺴـﺌﻠﺘﻨﺎ ﻓﻼ ﯾﺠﻮز ﻗﺘﺎل اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﻊ‬‫ﯾﺰﯾﺪ و ﻻ ﻟﯿﺰﯾﺪ« ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎﻏﯽ ﺑﻮد! ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن ﻣﻘﺎﺗﻠﯿﻦ آن ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﻋﺎدل ﻫﻤﺮاه ﺧﻮد‬‫ﻧﺪاﺷـﺘﻨﺪ ﻟﻬـﺬا ﻗﺘـﺎل آن ﺟﻨﺎب ﺟﺎﺋﺰ ﻧﺒﻮد‪ ،‬ﻣﻘﺘﻀﺎي اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﻣﻘﺎﺗﻠﯿﻦ آن ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﻋﺎدل ﻫﻤﺮاه ﺧﻮد ﻣﯽداﺷـﺘﻨﺪ ﻗﺘﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 83‬از ‪193‬‬‫آن ﺟﻨﺎب ﺟﺎﺋﺰ ﻣﯽﺷﺪ!!!‪.‬‬‫ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺑﻘﻮل ﺧﻮد »و اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ اﻟّـﺬﯾﻦ ﮐﺎﻧﻮا ﻣﻊ ﯾﺰﯾـﺪ ﻋﻠﯽ ﺣﻖ أﯾﻀﺎ و اﺟﺘﻬﺎد« اﻋﺘﺮاف ﺻـﺤﯿﺢ ﻧﻤﻮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﻪ ﻫﻤﺮاه‬‫ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﺮ ﺣّﻖ ﺑﻮدﻧﺪ و ﻣﺠﺘﻬﺪ ﺑﻮدﻧﺪ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1028 :‬‬‫ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺟﺴﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﺴﺎرت اﺑﻦ اﻟﻌﺮﺑﯽ را در ﺑﺎب ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﺤﺾ ﻣﻌّﺒﺮ ﺑﻐﻠﻂ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﺣﺎل آﻧﮑﻪ وﺻﻮل‬‫آن ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﮐﻔﺮ و اﻟﺤﺎد أﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟّﺸﻤﺲ و أﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻷﻣﺲ اﺳﺖ‪.‬‬‫دﻫﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺟﺴـﺎرت ﺳـﺮا ﭘـﺎ ﺧﺴـﺎرت اﺑﻦ اﻟﻌﺮﺑﯽ را از راه ﺣﺴﻦ ﻇﻦ ﻣﺤﻤـﻮل ﺑﺮ ﻏﻔﻠﺖ از ﺣﮑﻢ اﺷـﺘﺮاط اﻣـﺎم ﻋـﺎدل داﻧﺴـﺘﻪ ﺑﺮاه ﮐﺮم‬‫ﻋﺬري ﺑﺮاي او و أﻣﺜﺎل او ﺗﺮاﺷﯿﺪه‪ ،‬و ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺎﻇﺮ اﻟّﻠﺒﯿﺐ أن ﮐّﻞ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﺧﺪﻋﻪ اﻟّﺘﯽ ﻻ ﺗﺰﯾﺪه ﻏﯿﺮ ﺗﺘﺒﯿﺐ‪.‬‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ دﻻﺋـﻞ واﺿـﺤﻪ اﻧﺤﺮاف أﺳـﻼف اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات از ﺟﻨـﺎب اﻣﺎم ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺻـﺤﺎﺑﯽ آن‬‫ﺣﻀـﺮت را‪ -‬ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ذﻟـﮏ‪ -‬ﻃـﺎﻟﺐ دﻧﯿـﺎ ﻣﯽداﻧﺴﺖ و آن ﺟﻨﺎب را ﺑﺮ ﺳـﻔﺮ ﻋﺮاق ﻣﻼﻣﺖ ﻧﻤﻮد و ﺑﻌﻨﻮاﻧﯽ ﻣﻨﻊ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﺮاي اﻫﻞ‬‫اﯾﻤﺎن و أﺻـﺤﺎب ﻋﺮﻓﺎن ﺧﯿﻠﯽ دﻟﺨﺮاﺷـﺴﺖ‪ ،‬و ﻧﯿﺰ ﺑﻌﺪ ﺳـﻔﺮي ﺷﺪن آن ﺟﻨﺎب در ﺣّﻖ آن ﺟﻨﺎب ﮐﻠﻤﺎت ﺧﺮاﻓﺖ ﺳﻤﺎت ﮐﻪ ﮐﺎﺷﻒ از‬‫ﮐﻤﺎل ﺳﻮء ﺳﺮﯾﺮت اوﺳﺖ ﺑﺮ زﺑﺎن ﻣﯽآورد‪.‬‬‫ﺳﯿﻮﻃﯽ در »ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء« در ذﮐﺮ ﺟﻨﺎب إﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻗـﺎل ﻟﻪ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ‪ :‬ﻻ ﺗﺨﺮج! ﻓﺈّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺧّﯿﺮه اﻟﱠﻠﻪ ﺑﯿﻦ اﻟـّﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة ﻓﺎﺧﺘﺎر اﻵﺧﺮة و إﻧّﮏ ﺑﻀـﻌﮥ ﻣﻨﻪ و ﻻ‬‫ﺗﻨﺎﻟﻬﺎ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ اﻟّﺪﻧﯿﺎ! و اﻋﺘﻨﻘﻪ و ﺑﮑﯽ و وّدﻋﻪ‪ .‬ﻓﮑﺎن اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻏﻠﺒﻨﺎ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﺎﻟﺨﺮوج و ﻟﻌﻤﺮي ﻟﻘﺪ رأي ﻓﯽ أﺑﯿﻪ و أﺧﯿﻪ ﻋﺒﺮة![‪.‬‬‫و ﺳﻤﻬﻮدي در »ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﺟﺎء اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻟﻠﺤﺴﯿﻦ )إﻟﯽ اﻟﺤﺴﯿﻦ‪.‬‬‫ظ( رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و ﻗﺪ ﺑﻠﻐﻪ ﻣﺴﯿﺮه و ﻫﻮ ﺑﻤﺎل ﻟﻪ و ﻟﺤﻘﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺴﯿﺮة ﯾﻮﻣﯿﻦ أو ﺛﻼﺛﮥ و ﻻﻣﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺴﯿﺮ و ذﮐﺮ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻪ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس‪ .‬ﻓﻠّﻤﺎ‬‫رآه ﻣﺼّﺮا ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺴﯿﺮ ﻗّﺒﻞ ﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﻋﯿﻨﯿﻪ و ﺑﮑﯽ و ﻗﺎل‪ :‬أﺳﺘﻮدﻋﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﻗﺘﯿﻞ‪ .‬و‬‫ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻟﻠﺸﻌﺒﯽ أّن اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﻟﻠﺤﺴﯿﻦ‪ :‬إّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺧّﯿﺮ ﺑﯿﻦ اﻟّﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة ﻓﺎﺧﺘﺎر اﻵﺧﺮة و إﻧّﮑﻢ ﺑﻀﻌﮥ ﻣﻦ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ ،‬و ﻓﯽ رواﯾـﮥ أﻧّﻪ ﻟﻦ ﯾﻨﺎﻟﻬﺎ‪ -‬ﯾﻌﻨﯽ اﻟّﺪﻧﯿﺎ‪ -‬و وﻻﯾﺘﻬﺎ أﺣﺪ ﻣﻨﮑﻢ ﻓﺎرﺟﻊ! ﻓﺄﺑﯽ ﻓﺎﻋﺘﻨﻘﻪ و ﻗﺎل‪ :‬اﺳـﺘﻮدﻋﮏ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﻣﻘﺘﻮل‪ ،‬و اﻟّﺴﻼم‪.‬‬‫و ﻗﺪ أﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒّﺰار ﺑﺮﺟﺎل ﺛﻘﺎت ﻋﻦ اﻟّﺸـ ﻌﺒﯽ إﻟّﺎ أﻧّﻪ ﻗﺎل‪ :‬ﻓﻘﺎل‪ -‬أي اﻟﺤﺴـﯿﻦ‪ -‬إﻧّﯽ ارﯾﺪ اﻟﻌﺮاق‪ ،‬ﻓﻘﺎل‪ :‬ﻻ ﺗﻔﻌﻞ! ﻓﺎّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻗﺎل‪ :‬ﺧّﯿﺮت ﺑﯿﻦ أﮐﻮن ﻧﺒّﯿﺎ ﻣﻠﮑﺎ أو ﻧﺒّﯿﺎ ﻋﺒﺪا‪ .‬ﻓﻘﯿﻞ ﻟﯽ‪ :‬ﺗﻮاﺿﻊ!‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1029 :‬‬‫ﻓﺎﺧﺘﺮت أن أﮐﻮن ﻧﺒّﯿﺎ ﻋﺒﺪا‪ ،‬و إﻧّﮏ ﺑﻀﻌﮥ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻓﻼ ﺗﺨﺮج! ﻓﺄﺑﯽ ﻓﻮّدﻋﻪ و ﻗﺎل‪ :‬اﺳﺘﻮدﻋﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﻣﻘﺘﻮل‬‫‪.‬‬‫و ﺷﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻌﯿﺪروس اﻟﯿﻤﻨﯽ در »ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﺟﺎء اﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﯽ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻟّﻤﺎ ﺗﻮﺟﻪ إﻟﯽ اﻟﻌﺮاق ﻓﺄدرﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﻣﺴﯿﺮ ﻟﯿﻠﺘﯿﻦ أو ﺛﻼث ﻓﻘﺎل‪ :‬ﻧﺎﺷﺪﺗﮏ اﻟﱠﻠﻪ! إّن أﻫﻞ اﻟﻌﺮاق ﻗﻮم ﻗﺒﻠﻮا أﺑﺎك‬‫و ﺧﺬﻟﻮا أﺧﺎك‪ .‬ﻓﻠّﻤﺎ ﯾﺌﺲ ﻣﻨﻪ ﻋﺎﻧﻘﻪ و ﻗّﺒﻞ ﺑﯿﻦ ﻋﯿﻨﯿﻪ و ﻗﺎل‪ :‬أﺳـﺘﻮدﻋﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﻗﺘﯿﻞ! ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﯾﻘﻮل‪ :‬إّن اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ‬‫أﺑﯽ ﻟﮑﻢ اﻟّﺪﻧﯿﺎ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻟﻠﺤﺴـﯿﻦ‪ :‬ﻻ ﺗﺨﺮج ﻓﺈّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺧّﯿﺮه اﻟﱠﻠﻪ ﺑﯿﻦ اﻟّﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة ﻓﺎﺧﺘﺎر اﻵﺧﺮة و إﻧّﮏ ﺑﻀـﻌﮥ ﻣﻦ‬‫رﺳـﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿـﻪ و ﺳـّﻠﻢ و إﻧّﻪ ﻟﻦ ﺗﻨﺎﻟﻬـﺎ‪ -‬ﯾﻌﻨﯽ اﻟـّﺪﻧﯿﺎ‪ -‬و وﻻﯾﺘﻬـﺎ أﺣـﺪ ﻣﻨﮑﻢ‪ ،‬ﻓـﺎرﺟﻊ! ﻓـﺄﺑﯽ ﻓـﺎﻋﺘﻨﻘﻪ و ﺑﮑﯽ و وّدﻋﻪ و ﻗـﺎل‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 84‬از ‪193‬‬‫اﺳـﺘﻮدﻋﺘﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﻣﻘﺘﻮل و اﻟّﺴـ ﻼم‪ .‬و ﮐـﺎن اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻏﻠﺒﻨﺎ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﺎﻟﺨﺮوج و ﻟﻌﻤﺮي ﻟﻘـﺪ رأي ﻓﯽ أﺑﯿﻪ و أﺧﯿﻪ ﻋﺒﺮة و رأي ﻣﻦ‬‫اﻟﻔﺘﻨﮥ و ﺧﺬﻻن اﻟّﻨﺎس ﻟﻬﻢ ﻣﺎ ﮐﺎن ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﻪ أن ﻻ ﯾﺘﺤّﺮك ﻣﺎ ﻋﺎش و أن ﯾﺪﺧﻞ ﻓﯽ ﺻﺎﻟﺢ ﻣﺎ دﺧﻞ ﻓﯿﻪ اﻟّﻨﺎس ﻓﺈّن اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ ﺧﯿﺮ[‪.‬‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟّﺸﻠﯽ اﻟﺤﻀﺮﻣﯽ در »ﻣﺸﺮع روّي« در ذﮐﺮ ﺟﻨﺎب إﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﺟـﺎءه اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﮐﺎن ﺑﻤﺎل ﻟﻪ‪ -‬أي ﺑﺄرض‪ -‬ﻓﻠﺤﻘﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺴـﯿﺮة ﯾﻮﻣﯿﻦ و ﻻﻣﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﯿﺮ و ﻗﺎل‪ :‬إّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ‬‫ﺧّﯿﺮ ﺑﯿﻦ اﻟّﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة ﻓﺎﺧﺘﺎر اﻵﺧﺮة و إﻧّﮑﻢ ﺑﻀـﻌﮥ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ و إﻧّﻪ ﻟﻦ ﯾﻨﺎﻟﻬﺎ و ﻻ وﻻﯾﺘﻬﺎ أﺣﺪ ﻣﻨﮑﻢ ﻓﺎرﺟﻊ‬‫ﻓﺄﺑﯽ‪ ،‬ﻓﺎﻋﺘﻨﻘﻪ و ﻗّﺒﻞ ﺑﯿﻦ ﻋﯿﻨﯿﻪ و ﺑﮑﯽ و ﻗﺎل‪ :‬أﺳﺘﻮدﻋﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﻗﺘﯿﻞ ‪.‬‬
‫و ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺒﺎن ﻣﺼﺮي در »إﺳﻌﺎف اﻟّﺮاﻏﺒﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﻓﺨﺮج اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻣﻦ ﻣّﮑﮥ ﻗﺎﺻﺪا ﻟﻠﻌﺮاق و ﻟﻢ ﯾﻌﻠﻢ ﺑﺨﺮوﺟﻪ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻓﺨﺮج ﺧﻠﻔﻪ ﻓﺄدرﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﯿﻠﯿﻦ ﻣﻦ ﻣّﮑﮥ ﻓﻘﺎل‪ :‬ارﺟﻊ! ﻓﺄﺑﯽ ﻓﻘﺎل‪ :‬إﻧّﯽ‬‫ﻣﺤّﺪﺛﮏ ﺣﺪﯾﺜﺎ‪ :‬إّن ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ أﺗﯽ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـﻠﻌﻢ ﻓﺨّﯿﺮه ﺑﯿﻦ اﻟّﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة ﻓﺎﺧﺘﺎر اﻵﺧﺮة و إﻧّﮏ ﺑﻀـﻌﮥ ﻣﻨﻪ و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﻠﯿﻬﺎ أﺣﺪ ﻣﻨﮑﻢ ﻓﻘﺎل‪:‬‬‫إّن ﻣﻌﯽ ﺣﻤﻠﯿﻦ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ أﻫﻞ اﻟﻌﺮاق ﺑﺒﯿﻌﺘﻬﻢ‪ ،‬ﻓﻘﺎل‪ :‬ﻣﺎ ﺗﺼﻨﻊ ﺑﻘﻮم ﻗﺘﻠﻮا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1030 :‬‬‫أﺑـﺎك و ﺧـﺬﻟﻮا أﺧـﺎك! ﻓـﺄﺑﯽ إﻟّﺎ اﻟﻤﻀـّﯽ ﻓﺎﻋﺘﻨﻘﻪ و ﺑﮑﯽ و ﻗﺎل‪ :‬اﺳـﺘﻮدﻋﺘﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﻗﺘﯿﻞ ﺛّﻢ ﺳﺎﻓﺮ‪ .‬ﻓﮑﺎن اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﯾﻘﻮل ﻏﻠﺒﻨﺎ اﻟﺤﺴـﯿﻦ‬‫ﺑﺎﻟﺨﺮوج و ﻟﻌﻤﺮي ﻟﻘﺪ رأي ﻓﯽ أﺧﯿﻪ و أﺑﯿﻪ ﻋﺒﺮة[‪.‬‬‫و ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ در رﺳﺎﻟﻪ »ﺳّﺮ اﻟّﺸﻬﺎدﺗﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و أﺧﺮج اﻟﺒﯿﻬﻘّﯽ ﻋﻦ اﻟﺸـﻌﺒﯽ ﻗﺎل‪ :‬إّن اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗـﺪم اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻓﺄﺧﺒﺮ أّن اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻗﺪ ﺗﻮّﺟﻪ إﻟﯽ اﻟﻌﺮاق ﻓﻠﺤﻘﻪ ﻓﯽ ﻣﺴـﯿﺮه ﻟﯿﻠﺘﯿﻦ ﻣﻦ اﻟّﺮﺑﺬة‬‫ﻓﻘﺎل ﻟﻪ‪ :‬إّن ﻟا ﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺧّﯿﺮ ﻧﺒّﯿﻪ ﺑﯿﻦ اﻟـّﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة ﻓﺎﺧﺘﺎر اﻵﺧﺮة و ﻟﻢ ﯾﺮد اﻟـّﺪﻧﯿﺎ و إﻧّﮑﻢ ﺑﻀـﻌﮥ ﻣﻨﻪ و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﻠﯿﻬﺎ أﺣـﺪ ﻣﻨﮑﻢ أﺑـﺪا و ﻣﺎ‬‫ﺻﺮﻓﻬﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﮑﻢ إﻟّﺎ ﻟﻠّﺬي ﻫﻮ ﺧﯿﺮ ﻟﮑﻢ ﻓﺎرﺟﻌﻮا )ﻓﺎرﺟﻊ‪ .‬ظ( ﻓﺄﺑﯽ ﻓﺎﻋﺘﻨﻘﻪ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﻗﺎل‪:‬‬‫أﺳﺘﻮدﻋﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﻗﺘﯿﻞ ‪.‬‬
‫و ﻗﯿﺎﻣﺖ ﮐﺒﺮي اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﻣﺮوّﯾﺎت اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات أﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ ﺧﺪري ﮐﻪ ﺻﺤﺎﺑﯽ ﺟﻠﯿﻞ ﺑﻮد‪ -‬اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ‪ -‬ﯾﺰﯾﺪ را إﻣﺎم ﺟﻨﺎب إﻣﺎم‬‫ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﯽداﻧﺴﺖ و آن ﺟﻨﺎب را از ﺧﺮوج ﺑﺮ او ﻣﻨﻊ ﻣﯽﮐﺮد!‪.‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺷﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس اﻟﯿﻤﻨﯽ در »ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻗﺎل أﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪرّي‪ :‬ﻏﻠﺒﻨﯽ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﺮوج و ﻗﺪ ﻗﻠﺖ ﻟﻪ اﺗّﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﻧﻔﺴﮏ و اﻟﺰم ﺑﯿﺘﮏ ﻓﻼ ﺗﺨﺮج ﻋﻠﯽ إﻣﺎﻣﮏ![‪.‬‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺑّﯿﻨﻪ اﻧﺤﺮاف اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات از ﺟﻨﺎب ﺳﯿﺪ اﻟﺸﻬﺪا ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب را‪ -‬اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ‪ -‬در ﺳﻔﺮ ﺷﻬﺎدت‬‫ﻇﻔﺮ ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻟﻒ وﺻـّﯿﺖ ﺑﺮادر ﻋﺎﻟﯽ ﻣﻘـﺪار ﺧﻮد ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﻨـﺪ و درﯾﻦ ﺑﺎب آﻧﭽﻪ اﻓﺘﺮا ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻣﺨﺒﺮ از ﮐﻤﺎل ﺟﺴﺎرت و ﮐﺎﺷﻒ از‬‫ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺧﺴﺎرﺗﺴﺖ‪.‬‬‫اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﻗﺮﻃﺒﯽ در »اﺳﺘﯿﻌﺎب« در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و روﯾﻨـﺎ ﻣﻦ وﺟﻮه أّن اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻟّﻤـ ﺎ ﺣﻀـﺮﺗﻪ اﻟﻮﻓـﺎة ﻗﺎل ﻟﻠﺤﺴـﯿﻦ أﺧﯿﻪ‪ :‬ﯾﺎ أﺧﯽ! إّن أﺑﺎﻧﺎ‪ -‬رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪ -‬ﻟّﻤﺎ ﻗﺒﺾ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﺳﺘﺸـﺮف ﻟﻬـﺬا اﻻـﻣﺮ و رﺟﺎ أن ﯾﮑﻮن ﺻﺎﺣﺒﻪ ﻓﺼـﺮﻓﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و وﻟﯿﻬﺎ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ‪ ،‬ﻓﻠّﻤﺎ ﺣﻀـﺮت أﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﻟﻮﻓﺎة‬‫ﺗﺸّﻮف إﻟﯿﻬﺎ ﻓﺼﺮﻓﺖ ﻋﻨﻪ إﻟﯽ ﻋﻤﺮ‪ ،‬ﻓﻠّﻤﺎ اﺣﺘﻀﺮ ﻋﻤﺮ ﺟﻌﻠﻬﺎ ﺷﻮري ﺑﯿﻦ ﺳّﺘﮥ ﻫﻮ أﺣﺪﻫﻢ ﻓﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1031 :‬‬‫ﯾﺸّﮏ أﻧّﻬﺎ ﻻ ﺗﻌﺪوه ﻓﺼﺮﻓﺖ ﻋﻨﻪ إﻟﯽ ﻋﺜﻤﺎن‪ ،‬ﻓﻠّﻤﺎ ﻫﻠﮏ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻮﯾﻊ ﺛّﻢ ﻧﻮزع ﺣّﺘﯽ ﺟّﺮد اﻟّﺴﯿﻒ و ﻃﻠﺒﻬﺎ ﻓﻤﺎ ﺻﻔﺎ ﻟﻪ ﺷﯽء ﻣﻨﻬﺎ‪ ،‬و إﻧّﯽ و‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ أري أن ﯾﺠﻤﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻨﺎ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻟّﻨﺒّﻮة و اﻟﺨﻼﻓﮥ!!! ﻓﻸﻋﺮﻓّﻦ ﻣﺎ اﺳﺘﺨّﻔﮏ ﺳﻔﻬﺎء أﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓﮥ ﻓﺄﺧﺮﺟﻮك ‪.‬‬
‫و ﺳﯿﻮﻃﯽ در »ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 85‬از ‪193‬‬‫]ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒّﺮ‪ :‬و روﯾﻨﺎ ﻣﻦ وﺟﻮه أﻧّﻪ ﻟّﻤﺎ اﺣﺘﻀﺮ ﻗﺎل ﻷﺧﯿﻪ‪ :‬ﯾﺎ أﺧﯽ! إّن أﺑﺎك اﺳﺘﺸﺮف ﻟﻬﺬا اﻷﻣﺮ ﻓﺼﺮﻓﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و وﻟﯿﻬﺎ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺛّﻢ‬‫اﺳﺘﺸﺮف ﻟﻬﺎ ﻓﺼﺮﻓﺖ ﻋﻨﻪ إﻟﯽ ﻋﻤﺮ ﺛّﻢ ﻟﻢ ﯾﺸّﮏ وﻗﺖ اﻟﺸﻮري أﻧّﻬﺎ ﻻ ﺗﻌﺪوه ﻓﺼﺮﻓﺖ ﻋﻨﻪ إﻟﯽ ﻋﺜﻤﺎن ﻓﻠّﻤﺎ ﻗﺘﻞ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻮﯾﻊ ﻋﻠّﯽ ﺛّﻢ ﻧﻮزع‬‫ﺣّﺘﯽ ﺟﺮد اﻟّﺴـ ﯿﻒ ﻓﻤﺎ ﺻﻔﺖ ﻟﻪ و إﻧّﯽ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ أري أن ﯾﺠﻤﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻨﺎ اﻟّﻨﺒّﻮة و اﻟﺨﻼﻓﮥ! ﻓﻸﻋﺮﻓّﻦ ﻣﺎ اﺳﺘﺨّﻔﮏ ﺳﻔﻬﺎء اﻟﮑﻮﻓﮥ ﻓﺄﺧﺮﺟﻮك‬‫‪.‬‬‫و ﺳﻤﻬﻮدي در »ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻗﺪ ﮐﺎن ﻓﯿﻤﺎ ﻗﺎﻟﻪ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻨﺪ ﻣﺎ اﺣﺘﻀـﺮ ﻷﺧﯿﻪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ‪ :‬أﺑﯽ اﻟﱠﻠﻪ أن ﯾﺠﻌﻞ ﻓﯿﻨﺎ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻟّﻨﺒّﻮة و اﻟّﺪﻧﯿﺎ و اﻟﺨﻼﻓﮥ و‬‫اﻟﻤﻠﮏ ﻓﺈّﯾﺎك و ﺳـﻔﻬﺎء أﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓﮥ أن ﯾﺴـﺘﺨّﻔﻮك ﻓﯿﺨﺮﺟﻮك ﻓﯿﺴـّﻠﻤﻮك ﻓﺘﻨﺪم و ﻻت ﺣﯿﻦ ﻣﻨﺎص! و ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﻤﺮ اﻟّﻨﻤﯿﺮّي )اﻟّﻨﻤﺮي‪:‬‬‫ظ( روﯾﻨﺎ ﻣﻦ وﺟﻮه أّن اﻟﺤﺴﻦ اﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﻟّﻤﺎ ﺣﻀـﺮﺗﻪ اﻟﻮﻓﺎة ﻗﺎل ﻟﻠﺤﺴـﯿﻦ أﺧﯿﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ‪ :‬ﯾﺎ أﺧﯽ! إّن أﺑﺎك ﺣﯿﻦ ﻗﺒﺾ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠّﻢ اﺳﺘﺸﺮف ﻟﻬﺬا اﻻﻣﺮ و رﺟﺎ أن ﯾﮑﻮن ﺻﺎﺣﺒﻪ ﻓﺼﺮﻓﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و وﻟﯿﻬﺎ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ‪ ،‬ﻓﻠّﻤﺎ ﺣﻀﺮت‬‫أﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﻟﻮﻓﺎة ﺗﺸّﻮف إﻟﯿﻬﺎ أﯾﻀﺎ ﻓﺼـﺮﻓﺖ ﻋﻨﻪ اﻟﯽ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ‪ ،‬ﻓﻠّﻤﺎ ﻗﺒﺾ ﻋﻤﺮ ﺟﻌﻠﻬﺎ ﺷﻮري ﺑﯿﻦ ﺳـّﺘﮥ ﻫﻮ أﺣـﺪﻫﻢ ﻓﻠﻢ ﯾﺸـﮏ‬‫أﻧّﻬﺎ ﻻ ﺗﻌﺪوه ﻓﺼـﺮﻓﺖ ﻋﻨﻪ إﻟﯽ ﻋﺜﻤﺎن رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ‪ ،‬ﻓﻠّﻤﺎ ﻫﻠﮏ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻮﯾﻊ ﻟﻪ ﺛّﻢ ﻧﻮزع ﻓﺠّﺮد اﻟّﺴﯿﻒ ﻓﻄﻠﺒﻬﺎ ﻓﻤﺎ ﺻﻔﺎ ﻟﻪ ﺷﯽء ﻣﻨﻬﺎ و‬‫إﻧّﯽ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ أري أن ﯾﺠﻤﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻨﺎ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﻟّﻨﺒﻮة اﻟّﻨﺒّﻮة و اﻟﺨﻼﻓﮥ ﻓﻸﻋﺮﻓّﻦ ﻣﺎ اﺳﺘﺨّﻔﮏ ﺳﻔﻬﺎء أﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓﮥ ﻓﺄﺧﺮﺟﻮك‪.‬‬‫ﻗﻠﺖ‪ :‬و ﻗﺪ ﺗﺬّﮐﺮ ذﻟﮏ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻟﯿﻠﮥ ﻗﺘﻠﻪ ﻓﮑﺎن ﯾﺘﺮّﺣﻢ ﻋﻠﯽ أﺧﯿﻪ اﻟﺤﺴﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ[!‬‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در »ﺻﻮاﻋﻖ« در ﺣﺎل ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻟّﻤﺎ اﺣﺘﻀـﺮ ﻗﺎل ﻷﺧﯿﻪ‪ :‬ﯾﺎ أﺧﯽ! إّن أﺑﺎك ﻗﺪ اﺳﺘﺸـﺮف ﻟﻬﺬا اﻷﻣﺮ ﻓﺼـﺮﻓﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و وﻟﯿﻬﺎ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺛّﻢ اﺳﺘﺸﺮف ﻟﻬﺎ و ﺻﺮﻓﺖ ﻋﻨﻪ إﻟﯽ‬‫ﻋﻤﺮ ﺛّﻢ ﻟﻢ ﯾﺸّﮏ وﻗﺖ اﻟّﺸﻮري أﻧّﻬﺎ ﻻ ﺗﻌﺪوه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1032 :‬‬‫ﻓﺼـﺮﻓﺖ ﻋﻨﻪ إﻟﯽ ﻋﺜﻤـﺎن ﻓﻠّﻤـ ﺎ ﻗﺘﻞ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻮﯾﻊ ﺛّﻢ ﻧﻮزع ﺣّﺘﯽ ﺟﺮد اﻟّﺴـ ﯿﻒ ﻓﻤﺎ ﺻـﻔﺖ ﻟﻪ و إﻧّﯽ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ أري أن ﯾﺠﻤﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻨﺎ اﻟّﻨﺒّﻮة و‬‫اﻟﺨﻼﻓﮥ ﻓﻸﻋﺮﻓّﻦ ﺑﻤﺎ اﺳﺘﺨّﻔﮏ ﺳﻔﻬﺎء اﻟﮑﻮﻓﮥ ﻓﺄﺧﺮﺟﻮك ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در »ﺻﻮاﻋﻖ« در ﺣﺎل ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻣّﺮ‬‫ﻗﻮل أﺧﯿﻪ اﻟﺤﺴﻦ ﻟﻪ‪ :‬إّﯾﺎك و ﺳـﻔﻬﺎء اﻟﮑﻮﻓـﮥ أن ﯾﺴـﺘﺨّﻔﻮك ﻓﯿﺨﺮﺟﻮك و ﯾﺴـﻠّﻤﻮك ﻓﺘﻨـﺪم و ﻻت ﺣﯿﻦ ﻣﻨﺎص‪ .‬و ﻗﺪ ﺗﺬّﮐﺮ ذﻟﮏ ﻟﯿﻠﮥ‬‫ﻗﺘﻠﻪ ﻓﺘﺮّﺣﻢ ﻋﻠﯽ أﺧﯿﻪ اﻟﺤﺴﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در »ﻣﻨﺢ ﻣﮑّﯿﮥ« در ذﮐﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ ﮐﻼﻣﻪ ﻷﺧﯿﻪ ﻟّﻤﺎ اﺣﺘﻀـﺮ‪ :‬ﯾﺎ أﺧﯽ! اّن أﺑﺎك اﺳﺘﺸـﺮف ﻟﻬﺬا اﻷﻣﺮ اﻟﻤّﺮة ﺑﻌﺪ اﻟﻤّﺮة ﻓﺼـﺮﻓﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﯽ اﻟّﺜﻼﺛﮥ ﻗﺒﻠﻪ ﺛّﻢ وﻟﯽ ﻓﻨﻮزع‬‫ﺣّﺘﯽ ﺟّﺮد اﻟّﺴﯿﻒ ﻓﻤﺎ ﺻﻔﺖ ﻟﻪ و اﻧّﯽ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ أري أن ﯾﺠﻤﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻨﺎ اﻟّﻨﺒّﻮة و اﻟﺨﻼﻓﮥ و رﺑّﻤﺎ ﯾﺴﺘﺨّﻔّﻨﮏ ﺳﻔﻬﺎء اﻟﮑﻮﻓﮥ ﻓﯿﺨﺮﺟﻮﻧﮏ ‪.‬‬
‫و ﺷﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس اﻟﯿﻤﻨﯽ در »ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي« ﮔﻔﺘﻪ‬‫]و ﻗـﺎل أﺑﻮ ﻋﻤﺮ اﻟّﻨﻤﺮّي‪ :‬روﯾﻨـﺎ ﻣﻦ وﺟﻮه أّن اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻟّﻤـ ﺎ ﺣﻀـﺮﺗﻪ اﻟﻮﻓﺎة ﻗﺎل ﻟﻠﺤﺴـﯿﻦ أﺧﯿﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ‪ :‬ﯾﺎ أﺧﯽ! اّن أﺑﺎك‬‫ﺣﯿﻦ ﻗﺒﺾ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﺳﺘﺸـﺮف ﻟﻬـﺬا اﻻـﻣﺮ و رﺟـﺎ أن ﯾﮑﻮن ﺻﺎﺣﺒﻪ ﻓﺼـﺮﻓﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و وﻟﯿﻬﺎ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻓﻠّﻤﺎ ﺣﻀـﺮت أﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﻟﻮﻓﺎة ﺗﺸّﻮف ﻟﻬﺎ أﯾﻀﺎ ﻓﺼـﺮﻓﺖ ﻋﻨﻪ اﻟﯽ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻓﻠّﻤﺎ ﻗﺒﺾ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺟﻌﻠﻬﺎ ﺷﻮري‬‫ﺑﯿﻦ ﺳـّﺘﮥ ﻫﻮ أﺣـﺪﻫﻢ ﻓﻠﻢ ﯾﺸّﮏ أﻧّﻬﺎ ﻻ ﺗﻌﺪوه ﻓﺼـﺮﻓﺖ ﻋﻨﻪ اﻟﯽ ﻋﺜﻤﺎن ﻓﻠّﻤﺎ ﻫﻠﮏ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻮﯾﻊ ﻟﻪ ﺛّﻢ ﻧﻮزع ﺣّﺘﯽ ﺟّﺮد اﻟّﺴـ ﯿﻒ ﻓﻄﻠﺒﻬﺎ ﻓﻤﺎ‬‫ﺻﻔﯽ ﻟﻪ ﺷـﯽء ﻣﻨﻬﺎ و أﺑﯽ اﻟﱠﻠﻪ أن ﯾﺠﻤﻊ ﻓﯿﻨﺎ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻟّﻨﺒّﻮة و اﻟّﺪﯾﻦ و اﻟﺨﻼﻓﮥ و اﻟﻤﻠﮏ‪ ،‬ﻓﺎّﯾﺎك و ﺳـﻔﻬﺎء أﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓﮥ أن ﯾﺴﺘﺨّﻔﻮك‬‫ﻓﯿﺨﺮﺟﻮك ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ در »ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 86‬از ‪193‬‬‫]و ﻗﺪ ﮐﺎن ﻓﯿﻤﺎ ﻗﺎﻟﻪ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻨﺪ ﻣﺎ اﺣﺘﻀـﺮ ﻷﺧﯿﻪ اﻟﺤﺴﯿﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ‪ :‬أﺑﯽ اﻟﱠﻠﻪ أن ﯾﺠﻤﻊ ﻓﯿﻨﺎ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻟّﻨﺒّﻮة و اﻟّﺪﯾﻦ و اﻟﺨﻼﻓﮥ و‬‫اﻟﻤﻠﮏ ﻓﺈّﯾﺎك و ﺳﻔﻬﺎء أﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓﮥ أن ﯾﺴﺘﺨّﻔﻮك ﻓﯿﺨﺮﺟﻮك و ﯾﺴّﻠﻤﻮك ﻓﺘﻨﺪم َو ﻻَت ِﺣﯿَﻦ َﻣﻨﺎٍص‬‫[‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1033 :‬‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟّﺸﻠﯽ اﻟﺤﻀﺮﻣﯽ در »ﻣﺸﺮع روي« در ذﮐﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻗﺪ ﮐﺎن ﻓﯿﻤﺎ ﻗﺎﻟﻪ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻨﺪ ﻣﺎ اﺣﺘﻀـﺮ ﻷﺧﯿﻪ اﻟﺤﺴﯿﻦ‪ :‬أﺑﯽ اﻟﱠﻠﻪ أن ﯾﺠﻌﻞ ﻓﯿﻨﺎ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻟّﻨﺒّﻮة و اﻟّﺪﻧﯿﺎ و اﻟﺨﻼﻓﮥ و اﻟﻤﻠﮏ ﻓﺈّﯾﺎك و‬‫ﺳﻔﻬـﺎء أﻫـﻞ اﻟﮑﻮﻓـﮥ أن ﯾﺴـﺘﺨّﻔﻮك ﻓﯿﺨﺮﺟﻮك و ﯾﺴـّﻠﻤﻮن )ﯾﺴـّﻠﻤﻮك‪ .‬ظ( ﻓﺘﻨـﺪم و ﻻـت ﺣﯿﻦ ﻣﻨﺎص! ﯾﺎ أﺧﯽ! إّن أﺑﺎك ﺣﯿﻦ ﻗﺒﺾ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﺳﺘﺸﺮف ﻟﻬﺬا اﻻﻣﺮ و رﺟﺎ أن ﯾﮑﻮن ﺻﺎﺣﺒﻪ ﻓﺼﺮﻓﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و وﻟﯿﻪ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﻠّﻤﺎ ﺣﻀﺮت‬‫اﻟﻮﻓـﺎة أﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﺗﺸّﻮق )ﺗﺸﻮف‪ .‬ظ( ﻟﻬﺎ أﯾﻀﺎ ﻓﺼـﺮﻓﺖ ﻋﻨﻪ إﻟﯽ ﻋﻤﺮ ﻓﻠّﻤﺎ ﻗﺒﺾ ﻋﻤﺮ ﺟﻌﻠﻬﺎ ﺷﻮري ﺑﯿﻦ ﺳـّﺘﮥ ﻫﻮ أﺣـﺪﻫﻢ ﻓﻠﻢ ﯾﺸﮏ أﻧّﻬﺎ ﻻ‬‫ﺗﻌﺪوه ﻓﺼـﺮﻓﺖ ﻋﻨﻪ إﻟﯽ ﻋﺜﻤﺎن ﻓﻠّﻤﺎ ﻫﻠﮏ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻮﯾﻊ ﻟﻪ ﺛّﻢ ﻧﻮزع ﺣّﺘﯽ ﺟّﺮد اﻟّﺴـ ﯿﻒ و ﻃﻠﺒﻬﺎ ﻓﻤﺎ ﺻﻔﺎ ﻟﻪ ﺷﯽء ﻣﻨﻬﺎ و إﻧّﯽ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ أري‬‫أن ﯾﺠﻤﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻨﺎ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻟّﻨﺒّﻮة و اﻟﺨﻼﻓﮥ ﻓﻸﻋﺮﻓّﻦ ﻣﺎ اﺳـﺘﺨّﻔﮏ ﺳﻔﻬﺎء اﻟﮑﻮﻓﮥ‪ .‬و ﻗﺪ ﺗﺬّﮐﺮ ذﻟﮏ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻟﯿﻠﮥ ﻗﺘﻠﻪ ﻓﮑﺎن ﯾﺘﺮّﺣﻢ ﻋﻠﯽ‬‫أﺧﯿﻪ اﻟﺤﺴﻦ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ در »ﻣﺸﺮع روي« در ذﮐﺮ اﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻟّﻤﺎ اﺣﺘﻀﺮ ﻗﺎل ﻷﺧﯿﻪ اﻟﺤﺴﯿﻦ‪ :‬إّﯾﺎك و ﺳﻔﻬﺎء أﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓﮥ‪ ،‬إﻟﯽ آﺧﺮ ﻣﺎ ﻣّﺮ[‪.‬‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺒﺎن ﻣﺼﺮي در »إﺳﻌﺎف اﻟّﺮاﻏﺒﯿﻦ« در ذﮐﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻟّﻤﺎ اﺣﺘﻀﺮ ﻗﺎل ﻷﺧﯿﻪ اﻟﺤﺴﯿﻦ‪ :‬ﯾﺎ أﺧﯽ! اوﺻﯿﮏ أن ﻻ ﺗﻄﻠﺐ اﻟﺨﻼﻓﮥ ﻓﺈﻧّﯽ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ أري أن ﯾﺠﻤﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻨﺎ اﻟّﻨﺒّﻮة و اﻟﺨﻼﻓﮥ ﻓﺎّﯾﺎك أن‬‫ﯾﺴﺘﺨّﻔﮏ ﺳﻔﻬﺎء اﻟﮑﻮﻓﮥ و ﯾﺨﺮﺟﻮك ﻓﺘﻨﺪم ﻣﻦ ﺣﯿﺚ ﻻ ﯾﻨﻔﻌﮏ اﻟّﻨﺪم![‪.‬‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺒـﺎرات ﻧﺎﺻﺒّﯿﺖ ﺳـﻤﺎت‪ :‬ﻋﺒﺎرت ﻏﻮث ﺣﻀـﺮات ﺳـﻨّﯿﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺑﺎب روز ﺷـﻬﺎدت ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻘﻠﻢ‬‫ﺣﺮورّﯾﺖ رﻗﻢ ﺑﺮ ﺻـﻔﺤﻪ ﻗﺮﻃـﺎس ﺧـﺎرﺟّﯿﺖ أﺳـﺎس رﯾﺨﺘﻪ‪ ،‬رﺳﻦ دﯾﻦ و اﯾﻤـﺎن ﺧﻮد را ﺑﺄﻧﺎﻣﻞ ﻧﮑﺚ و ﻗﺴﻮط و ﻣﺮوق ﺗﺎرﺗﺎر ﮔﺴـﯿﺨﺘﻪ‪،‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در »ﻏﻨﯿـﮥ اﻟﻄﺎﻟﺒﯿﻦ« در ذﮐﺮ روز ﻋﺎﺷﻮرا ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻓﺼﻞ‪ .‬و ﻗـﺪ ﻃﻌﻦ ﻗﻮم ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺻﺎم ﻫﺬا اﻟﯿﻮم اﻟﻌﻈﯿﻢ و ﻣﺎ ورد ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟّﺘﻌﻈﯿﻢ و‬‫زﻋﻤﻮا أﻧّﻪ ﻻ ﯾﺠﻮز ﺻﯿﺎﻣﻪ ﻻﺟﻞ ﻗﺘﻞ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﻗﺎﻟﻮا‪ :‬ﯾﻨﺒﻐﯽ أن ﯾﮑﻮن اﻟﻤﺼﯿﺒﮥ ﻓﯿﻪ ﻋﺎّﻣﮥ ﻟﺠﻤﯿﻊ اﻟّﻨﺎس ﻟﻔﻘﺪه ﻓﯿﻪ‬‫و أﻧﺘﻢ ﺗّﺘﺨﺬوﻧﻪ ﯾﻮم ﻓﺮح و ﺳﺮور و ﺗﺄﻣﺮون ﻓﯿﻪ ﺑﺎﻟّﺘﻮﺳﻌﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﯿﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1034 :‬‬‫و اﻟّﻨﻔﻘﮥ اﻟﮑﺜﯿﺮة و اﻟّﺼﺪﻗﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﻘﺮاء و اﻟّﻀﻌﻔﺎء و اﻟﻤﺴﺎﮐﯿﻦ‪ ،‬و ﻟﯿﺲ ﻫﺬا ﻣﻦ ﺣّﻖ اﻟﺤﺴﯿﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻠﯽ ﺟﻤﺎﻋﮥ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ‪.‬‬‫و ﻫـﺬا اﻟﻘﺎﺋﻞ ﺧﺎﻃﺊ و ﻣـﺬﻫﺒﻪ ﻗﺒﯿﺢ ﻓﺎﺳﺪ ﻷّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﺧﺘﺎر ﻟﺴـﺒﻂ ﻧﺒّﯿﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﻟّﺸـ ﻬﺎدة ﻓﯽ أﺷـﺮف اﻻّﯾﺎم و أﻋﻈﻤﻬﺎ و‬‫أﺟﻠّﻬﺎ و أوﻗﻌﻬﺎ ﻋﻨﺪه ﻟﯿﺰﯾﺪه ﺑﺬﻟﮏ رﻓﻌﮥ ﻓﯽ درﺟﺎﺗﻪ و ﮐﺮاﻣﺎﺗﻪ ﻣﻀﺎﻓﮥ إﻟﯽ ﮐﺮاﻣﺘﻪ و ﺑﻠّﻐﻪ ﻣﻨﺎزل اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟّﺮاﺷﺪﯾﻦ اﻟﺸﻬﺪاء ﺑﺎﻟّﺸﻬﺎدة‪ ،‬و ﻟﻮ‬‫ﺟﺎز أن ﻧّﺘﺨﺬ ﯾﻮم ﻣﻮﺗﻪ ﯾﻮم ﻣﺼﯿﺒﮥ ﻟﮑﺎن ﯾﻮم اﻹﺛﻨﯿﻦ أوﻟﯽ ﺑﺬﻟﮏ ان )ﻷن‪ .‬ظ( ﻗﺒﺾ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻧﺒّﯿﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻓﯿﻪ‪ ،‬و ﮐﺬﻟﮏ‬‫أﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟّﺼّﺪﯾﻖ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺒﺾ ﻓﯿﻪ‪ ،‬و ﻫﻮ ﻣﺎ روي ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﺮوة ﻋﻦ ﻋﺎﺋﺸﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﺎﻟﺖ‪ :‬ﻗﺎل أﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪:‬‬‫أّي ﯾﻮم ﺗﻮﻓﯽ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻓﯿﻪ؟ ﻗﻠﺖ‪ :‬ﯾﻮم اﻹﺛﻨﯿﻦ‪ ،‬ﻗﺎل رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ :‬إﻧﯽ أرﺟﻮ أن أﻣﻮت ﻓﯿﻪ‪.‬‬‫ﻓﻤﺎت رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﯿﻪ‪ ،‬و ﻓﻘﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ و ﻓﻘﺪ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ أﻋﻈﻢ ﻣﻦ ﻓﻘﺪ ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ و ﻗﺪ اﺗّﻔﻖ اﻟّﻨﺎس‬‫ﻋﻠﯽ ﺷـﺮف ﯾﻮم اﻹﺛﻨﯿﻦ و ﻓﻀﯿﻠﮥ ﺻﻮﻣﻪ و أﻧّﻪ ﺗﻌﺮض أﻋﻤﺎل اﻟﻌﺒﺎد ﻓﯿﻪ و ﻓﯽ ﯾﻮم اﻟﺨﻤﯿﺲ ﺗﺮﻓﻊ اﻻﻋﻤﺎل ﮐﺬﻟﮏ ﯾﻮم ﻋﺎﺷﻮرا ﻻ ﯾّﺘﺨﺬ ﯾﻮم‬‫ﻣﺼـﯿﺒﮥ و ﻷّن ﯾﻮم ﻋﺎﺷﻮراء ان اﺗّﺨﺬ ﯾﻮم ﻣﺼـﯿﺒﮥ ﻟﯿﺲ ﺑﺄوﻟﯽ ﻣﻦ أن ﯾّﺘﺨﺬ ﯾﻮم ﻓﺮح و ﺳـﺮور ﻟﻤﺎ ﻗّﺪﻣﻨﺎ ذﮐﺮه و ﻓﻀﻠﻪ ﻣﻦ أﻧّﻪ ﯾﻮم ﻧﺠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯿﻪ أﻧﺒﯿﺎءه ﻣﻦ أﻋﺪاﺋﻬﻢ و أﻫﻠﮏ ﻓﯿﻪ أﻋﺪاﺋﻬﻢ اﻟﮑّﻔﺎر ﻣﻦ ﻓﺮﻋﻮن و ﻗﻮﻣﻪ ﻏﯿﺮﻫﻢ و أﻧّﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺧﻠﻖ اﻟّﺴـ ﻤﻮات و اﻷرض و اﻷﺷـﯿﺎء ﻓﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 87‬از ‪193‬‬‫و آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻣﺎ أﻋـّﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻤﻦ ﺻﺎﻣﻪ ﻣﻦ اﻟّﺜﻮاب اﻟﺠﺰﯾﻞ و اﻟﻌﻄﺎء اﻟﻮاﻓﺮ و ﺗﮑﻔﯿﺮ اﻟّﺬﻧﻮب و ﺗﻤﺤﯿﺺ ﻟا ّﺴـ ّﯿﺌﺎت‬‫ﻓﺼﯿﺎم ﻋﺎﺷﻮرا ﺑﻤﺜﺎﺑﮥ ﺑﻘّﯿﮥ اﻷّﯾﺎم اﻟﺸﺮﯾﻔﮥ ﮐﺎﻟﻌﯿﺪﯾﻦ و اﻟﺠﻤﻌﮥ و ﻋﺮﻓﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﺛّﻢ ﻟﻮ ﺟﺎز أن ﯾّﺘﺨﺬ ﻫﺬا اﻟﯿﻮم ﯾﻮم ﻣﺼﯿﺒﮥ ﻻﺗّﺨﺬه ﻟا ّﺼﺤﺎﺑﮥ‬‫و اﻟﺘﺎﺑﻌﻮن رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻷﻧّﻬﻢ أﻗﺮب إﻟﯿﻪ ﻣّﻨﺎ و أﺧّﺺ ﺑﻪ‪ ،‬و ﻗﺪ ورد ﻋﻨﻬﻢ اﻟﺤّﺚ ﻋﻠﯽ اﻟّﺘﻮﺳﻌﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﯿﺎل ﻓﯿﻪ و اﻟّﺼﻮم ﻓﯿﻪ‪.‬‬‫ﻣﻦ ذﻟ ﮏ ﻣﺎ‬‫روي ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ أﻧّﻪ ﻗﺎل‪ :‬ﮐﺎن ﺻﻮم ﯾﻮم ﻋﺎﺷﻮرا ﻓﺮﯾﻀﮥ و ﮐﺎن ﻋﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﺄﻣﺮ ﺑﺼﯿﺎﻣﻪ ﻓﻘﺎﻟﺖ ﻟﻬﻢ ﻋﺎﺋﺸﮥ‬‫رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ‪ :‬ﻣﻦ ﯾﺄﻣﺮﮐﻢ ﺑﺼﻮم ﯾﻮم ﻋﺎﺷﻮرا؟ ﻗﺎﻟﻮا ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ ،‬ﻗﺎﻟﺖ‪ :‬إﻧّﻪ أﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﺑﻘﯽ ﺑﺎﻟّﺴّﻨﮥ‪.‬‬‫و روي ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬ﻣﻦ أﺣﯿﺎ ﻟﯿﻠﮥ ﻋﺎﺷﻮرا أﺣﯿﺎه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1035 :‬‬‫ﻣﺎ ﺷﺎء‪.‬‬‫ﻓﺪّل ﻋﻠﯽ ﺑﻄﻼن ﻣﺎ ذﻫﺐ إﻟﯿﻪ ﻫﺬا اﻟﻘﺎﺋﻞ‪ ،‬و اﻟﱠﻠﻪ أﻋﻠﻢ ‪.‬‬‫»اﻣﺎ اﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم«‬‫اﺷﺎره‬‫ﭘﺲ ﻗّﻠﺖ رواﯾﺖ اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ از آن ﺟﻨﺎب ﺣﺴﺐ اﻋﺘﺮاف ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ« ﮐﻤﺎ ﺳﺒﻖ داﻧﺴﺘﯽ‪.‬‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺠـﺎﺋﺐ ﻣﺰﻋﻮﻣـﺎت ﻓﺎﺳـﺪه اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم را آﺧـﺬ و ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪ از‬‫ﻣﺮدﻣـﺎن دون ﭘﺴـﺖ ﻣﺮﺗﺒـﻪ ﻣﯽداﻧﻨـﺪ و آن ﺟﻨـﺎب را ﻣﻨﺘﻔـﻊ از آن ﺟﻤﺎﻋـﮥ دون و آن ﻫـﻢ در دﯾﻦ واﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ! اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در‬‫»ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟّﺘﻬﺬﯾﺐ« در ﺗﺮﺟﻤﻪ آن ﺟﻨﺎب ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻗـﺎل ﻣﺎﻟـﮏ‪ :‬ﻗـﺎل ﻧﺎﻓﻊ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﺑﻦ ﻣﻄﻌﻢ ﻟﻌﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ‪ :‬إﻧّﮏ ﺗﺠﺎﻟﺲ أﻗﻮاﻣﺎ دوﻧﺎ؟! ﻓﻘﺎل ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ‪ :‬إﻧّﯽ اﺟﺎﻟﺲ ﻣﻦ أﻧﺘﻔﻊ‬‫ﺑﻤﺠﺎﻟﺴﺘﻪ ﻓﯽ دﯾﻨﯽ !‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ اﻓﺘﺮاءات ﺑّﯿﻨﻪ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺗﻨﻘﯿﺺ ﺷﺄن ﺟﻨﺎب ﺳـّﯿﺪ ﺳـّﺠﺎد ﻋﻠﯿﻪ آﻻف ﺳﻼم رّب اﻟﻌﺒﺎد ﺑﺮ ﺑﺎﻓﺘﻪاﻧﺪ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ‪ -‬ﻣﻌﺎذ‬‫اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬آن ﺟﻨـﺎب ﻋﻼـوه ﺑﺮ ﻓﻼـن و ﺑﻬﻤـﺎن از ﻣﺮوان ﺑﻦ اﻟﺤﮑﻢ ﻟﻌﯿﻦ ﺑﻦ ﻟﻌﯿﻦ ﮐﻪ ﺑـﺎ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از دﯾﮕﺮ ﻣﻄﺎﻋﻦ ﻗﺒﯿﺤﻪ و ﻣﺸﺎﺋﻦ ﻓﻀـﯿﺤﻪ او‬‫ﻧﺎﺻﺒّﯿﺘﺶ ﺑﺤّﺪي رﺳﯿﺪه ﮐﻪ ﺑﺤﺴﺐ اﻋﺘﺮاف ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺎ رﺋﯿﺲ ﮔﺮوه ﺷﻘﺎوت ﭘﮋوه ﻧﻮاﺻﺐ ﺑﻮد رواﯾﺖ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮده! و اﯾﻦ أﻣﺮ در ﺷﻨﺎﻋﺖ‬‫و ﻓﻈﺎﻋﺖ ﺑﺤّﺪي رﺳﯿﺪه ﮐﻪ أﺣﺪي از ﻋﻘﻼ در ﮐﺬب ﺻﺮﯾﺢ و اﻓﮏ ﻗﺒﯿﺢ ﺑﻮدﻧﺶ ارﺗﯿﺎب ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ﺣﺎﻻ ﺑﻌﻀﯽ از ﻋﺒﺎرات ﮐﻪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ اﯾﻦ ﺑﻬﺘﺎن واﺿﺢ اﻟﺒﻄﻼن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ‪.‬‬‫ﻣﺤﯿﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﻧﻮوي در »ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻷﺳـﻤﺎء و اﻟّﻠﻐـﺎت« در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺳـﻤﻊ أﺑﺎه و اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس و‬‫اﻟﻤﺴﻮر و أﺑﺎ راﻓﻊ و ﻋﺎﺋﺸﮥ و أّم ﺳـﻠﻤﮥ و ﺻﻔّﯿﮥ أزواج اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و ﻣﺮوان ﺑﻦ اﻟﺤﮑﻢ! و ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ و آﺧﺮﯾﻦ ﻣﻦ‬‫اﻟّﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ‪.‬‬
‫و اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ‪ -‬ﺧـﺬﻟﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬در »ﻣﻨﻬـﺎج« در ذﮐﺮ ﺟﻨـﺎب اﻣـﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬أﺧـﺬ ﻋﻦ أﺑﯿﻪ و اﺑﻦ ﻋـّﺒ ﺎس و اﻟﻤﺴﻮر ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﺰﻣﮥ و أﺑﯽ راﻓﻊ ﻣﻮﻟﯽ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1036 :‬‬‫و ﻋﺎﺋﺸﮥ و أّم ﺳـﻠﻤﮥ و ﺻـﻔّﯿﮥ أّﻣﻬﺎت اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﻋﻦ ﻣﺮوان ﺑﻦ اﻟﺤﮑﻢ و ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن و ذﮐﻮان ﻣﻮﻟﯽ ﻋﺎﺋﺸﮥ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 88‬از ‪193‬‬‫ﻏﯿﺮﻫﻢ![‪.‬‬‫و ذﻫﺒﯽ در »ﮐﺎﺷﻒ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻣﺮوان ﺑﻦ اﻟﺤﮑﻢ اﻻﻣﻮي وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﯿﻦ و ﻟﻢ ﯾﺼّﺢ ﻟﻪ ﺳﻤﺎع و ﻟﻪ ﻋﻦ ﻋﺜﻤﺎن و ﺳﺒﺮة‪ ،‬و ﻋﻨﻪ ﻋﺮوة و ﻣﺠﺎﻫﺪ‬‫و ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ![‪.‬‬‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در »ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟّﺘﻬـﺬﯾﺐ« ﮔﻔﺘﻪ‪) ] :‬ع(‪ .‬ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ‪ ،‬أﺑﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ و ﯾﻘﺎل اﺑﻮ‬‫اﻟﺤﺴﻦ و ﯾﻘﺎل أﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ و ﯾﻘﺎل اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺪﻧﯽ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ‪ ،‬روي ﻋﻦ أﺑﯿﻪ و ﻋّﻤﻪ اﻟﺤﺴﻦ و أرﺳﻞ ﻋﻦ ﺟّﺪه ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و‬‫روي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس و اﻟﻤﺴﻮر ﺑﻦ ﻣﺤﺰﻣـﮥ و أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة و ﻋﺎﺋﺸـﮥ و ﺻـﻔّﯿﮥ ﺑﻨﺖ ﺣﯿﯽ و أّم ﺳـﻠﻤﮥ و ﺑﻨﺘﻬﺎ زﯾﻨﺐ ﺑﻨﺖ أﺑﯽ ﺳـﻠﻤﮥ و أﺑﯽ راﻓﻊ‬‫ﻣﻮﻟﯽ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و اﺑﻨﻪ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻦ أﺑﯽ راﻓﻊ و ﻣﺮوان ﺑﻦ اﻟﺤﮑﻢ و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن و ذﮐﻮان أﺑﯽ ﻋﻤﺮو ﻣﻮﻟﯽ ﻋﺎﺋﺸﮥ و‬‫ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ و ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺮﺟﺎﻧﮥ و ﺑﻨﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در »ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟّﺘﻬﺬﯾﺐ« ﮔﻔﺘﻪ‪) ] :‬خ‪ .‬ع(‪ .‬ﻣﺮوان ﺑﻦ اﻟﺤﮑﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻌﺎص ﺑﻦ أﻣّﯿﮥ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺷـﻤﺲ ﺑﻦ ﻣﻨﺎف ﺑﻦ‬‫ﻗﺼـﯽ اﻻﻣﻮّي أﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ و ﯾﻘﺎل أﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ و ﯾﻘﺎل أﺑﻮ اﻟﺤﮑﻢ‪ ،‬أّﻣﻪ آﻣﻨﮥ ﺑﻨﺖ ﻋﻠﻘﻤﮥ ﺑﻦ ﺻﻔﻮان اﻟﮑﻨﺎﻧﯽ و ﺗﮑﻨﯽ أّم ﻋﺜﻤﺎن اﻟﻤﺪﻧﯽ‪،‬‬‫وﻟﺪ ﺑﻌﺪ اﻟﻬﺠﺮة ﺑﺴـﻨﺘﯿﻦ و ﻗﯿﻞ ﺑﺄرﺑﻊ و روي ﻋﻦ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﻻ ﯾﺼّﺢ ﻟﻪ ﻣﻨﻪ ﺳـﻤﺎع‪ ،‬و روي أﯾﻀﺎ ﻋﻦ ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠﯽ و‬‫زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة و ﺑﺴـﺮة ﺑﻨﺖ ﺻـﻔﻮان و ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻷﺳﻮد ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﯾﻐﻮث‪ ،‬روي ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ و ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ‬‫اﻟّﺴﺎﻋﺪي و ﻫﻮ أﮐﺒﺮ ﻣﻨﻪ و ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ و ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ! و ﻋﺮوة اﺑﻦ اﻟّﺰﺑﯿﺮ و أﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث و ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺘﺒﮥ و ﻣﺠﺎﻫﺪ و أﺑﻮ ﺳﻔﯿﺎن ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ أﺑﯽ أﺣﻤﺪ[‪.‬‬‫و وﻟﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺘﺒﺮﯾﺰي در »رﺟﺎل ﻣﺸﮑﺎة« در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻣﺮوان ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]روي ﻋﻦ ﻧﻔﺮ ﻣﻦ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ ﻣﻨﻬﻢ ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠﯽ‪ ،‬و ﻋﻨﻪ ﻋﺮوة ﺑﻦ اﻟّﺰﺑﯿﺮ و ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ ‪.‬‬
‫و ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در »رﺟﺎل ﻣﺸﮑﺎة« در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻣﺮوان ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬روي ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1037 :‬‬‫ﻧﻔﺮ ﻣﻦ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ ﻣﻨﻬﻢ ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠّﯽ‪ ،‬و روي ﻋﻨﻪ ﻋﺮوة ﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ و ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ أﻋﻨﯽ اﻹﻣﺎم اﻟﺠﻠﯿﻞ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﮔﻤﺎن ﻓﺎﺳﺪ أﮐﺎﺑﺮ ﺳﻨﯿﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﺜﻞ آﺣﺎد ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ ﺗﻌّﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ از ﻋﻠﻤﺎء ﺣﺪﯾﺚ ﻣﯽﮐﺮد‪،‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ‪ -‬ﺧـﺬﻟﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬در »ﻣﻨﻬﺎج« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و أّﻣﺎ ﻗﻮﻟﻪ‪ :‬و أﺧـﺬوا أﺣﮑﺎﻣﻬﻢ اﻟﻔﺮوﻋـّﯿ ﮥ ﻋﻦ اﻷﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻤﻌﺼﻮﻣﯿﻦ اﻟّﻨﺎﻗﻠﯿﻦ ﻋﻦ ﺟـّﺪﻫﻢ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‪ ،‬إﻟـﺦ‪ ،‬ﻓﯿﻘﺎل اّوﻻ‪ :‬اﻟﻘﻮم اﻟﻤـﺬﮐﻮرون إﻧّﻤﺎ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﺘﻌﻠّﻤﻮن اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑﻪ ﮐﻤﺎ ﯾﺘﻌﻠّﻢ ﺳﺎﺋﺮ‬‫اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ‪ ،‬و ﻫﺬا ﻣﺘﻮاﺗﺮ ﻋﻨﻬﻢ‪،‬‬‫ﻓﻌﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﯾﺮوي ﺗﺎرة ﻋﻦ أﺑﺎن ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋّﻔﺎن ﻋﻦ أﺳﺎﻣـﮥ ﺑﻦ زﯾﺪ ﻣﻮﻟﯽ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ »ﻻ ﯾﺮث اﻟﻤﺴـﻠﻢ‬‫اﻟﮑﺎﻓﺮ و ﻻ اﻟﮑﺎﻓﺮ اﻟﻤﺴﻠﻢ« رواه اﻟﺒﺨﺎرّي و ﻣﺴﻠﻢ و أﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﯾﺮوي ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺎﺳﮏ اﻟﺤّﺞ ﻟا ﻄﻮﯾﻞ‪،‬‬‫و ﻫﻮ أﺣﺴﻦ ﻣﺎ روي ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب و ﻣﻦ ﻫﺬه اﻟﻄﺮﯾﻖ رواه ﻣﺴﻠﻢ ﻓﯽ ﺻﺤﯿﺤﻪ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺟﻌﻔﺮ اﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ![‪.‬‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ دﻻﺋﻞ اﻧﺤﺮاف ﺳـّﻨّﯿﻪ از ﺟﻨﺎب اﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در »ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري« در ﺷﺮح ﺟﻤﻠﻪ‬‫»و‬‫ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻟا ﺤﺴﯿﻦ‪ :‬ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺜﻨﯽ أو ﺛﻼث أو رﺑﺎع«‬‫ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻫـﺬا ﻣﻦ أﺣﺴﻦ اﻷدﻟّـﮥ ﻓﯽ اﻟّﺮّد ﻋﻠﯽ اﻟّﺮاﻓﻀـﮥ‪ ،‬ﻟﮑـﻮﻧﻪ ﻣﻦ ﺗﻔﺴـﯿﺮ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ و ﻫـﻮ ﻣﻦ اﺋّﻤﺘﻬﻢ اﻟّـﺬﯾﻦ ﯾﺮﺟﻌﻮن إﻟﯽ ﻗﻮﻟﻬﻢ و‬‫ﯾﻌﺘﻘﺪون ﻋﺼﻤﺘﻬﻢ ‪.‬‬
‫و ﻋﯿﻨﯽ در »ﻋﻤـﺪة اﻟﻘـﺎري« ﮔﻔﺘـﻪ‪] :‬و اﺳـﺘﺪﻻﻟﻪ ﺑﻘـﻮل ﻋﻠﯽ ﺑـﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ زﯾﻦ‪ -‬اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ أﺣﺴﻦ اﻷدﻟّـﮥ ﻓﯽ اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ‬‫اﻟّﺮواﻓﺾ ﻟﮑﻮﻧﻪ ﻣﻦ أﺋّﻤﺘﻬﻢ اﻟّﺬﯾﻦ ﯾﺮﺟﻌﻮن إﻟﯽ ﻗﻮﻟﻬﻢ و ﯾّﺪﻋﻮن أﻧّﻬﻢ ﻣﻌﺼﻮﻣﻮن ‪.‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 89‬از ‪193‬‬‫و ﻗﺴـﻄﻼﻧﯽ در »إرﺷﺎد اﻟّﺴﺎري« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻗﺎل ﻓﯽ »اﻟﻔﺘﺢ«‪ :‬و ﻫﺬا ﻣﻦ أﺣﺴﻦ اﻷدﻟّﮥ ﻓﯽ اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ اﻟّﺮاﻓﻀﮥ ﻟﮑﻮﻧﻪ ﻣﻦ ﺗﻔﺴـﯿﺮ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ و‬‫ﻫﻮ ﻣﻦ أﺋّﻤﺘﻬﻢ اﻟّﺬﯾﻦ ﯾﺮﺟﻌﻮن إﻟﯽ ﻗﻮﻟﻬﻢ و ﯾﻌﺘﻘﺪون ﻋﺼﻤﺘﻬﻢ‪ ،‬اﻧﺘﻬﯽ ‪.‬‬
‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرات ﺛﻠﺜﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ و ﻋﯿﻨﯽ و ﻗﺴـﻄﻼﻧﯽ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺨﺎري ﺑﮑﻼم ﺟﻨﺎب اﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم از‬‫أﺣﺴﻦ أدﻟّﻪ اﺳﺖ در رّد راﻓﻀﻪ زﯾﺮا ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1038 :‬‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم از آن اﺋّﻤﻪ رواﻓﻀﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﺑﺴﻮي ﻗﻮلﺷﺎن رﺟﻮع ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و اﻋﺘﻘﺎد ﻋﺼﻤﺖ اﯾﺸﺎن دارﻧﺪ‪ ،‬و‬‫اﯾﻦ ﮐﻠﻤﺎت ﺑﻠﺤﻦ ﻗﻮل دﻻﻟﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ آن ﺟﻨﺎب را إﻣﺎم ﻧﻤﯽداﻧﻨـﺪ و ﺑﺴﻮي ﻗﻮلﺷﺎن رﺟﻮع ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ و‬‫ﻣﻌﺘﻘـﺪ ﻋﺼـﻤﺖﺷﺎن ﻧﯿﺴـﺘﻨﺪ‪ ،‬و ازﯾﻨﺠـﺎ ﻓﺮق ﺣّﻖ و ﺑﺎﻃـﻞ ﺑﺮ ﻧـﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﮐﺎﻟـّﺼ ﺒﺢ اﻟﻤﻨﯿﺮ روﺷﻦ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮ ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬و ﺑﻄﻼـن دﻋﻮي ﺷﺎه‬‫ﺻﺎﺣﺐ در ﺑﺎب اﺗّﺒﺎع ﺟﻤﻠﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﮐﺎﻟّﺸﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟﻨﻬﺎر آﺷﮑﺎر ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬‫»ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻟﮑﻞ ﻋﺎﻗﻞ ﻧﺒﯿﻪ«‬‫ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ در آﯾﻪ »َﻓﺎﻧ ِْﮑُﺤﻮا ﻣﺎ ﻃﺎَب ﻟَُﮑْﻢ ﻣَِﻦ اﻟﱢﻨﺴﺎِء َﻣﺜْﻨﯽ َو ﺛُﻼَث َو ُرﺑﺎَع«‬‫ﻫﺮﮔﺰ ﮐﺴـﯽ از أﻫـﻞ ﺣّﻖ ﺧﻼـف ﻗﻮل ﺟﻨﺎب اﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬و ﻧﺴـﺒﺖ ﺗﺠﻮﯾﺰ زﯾﺎدت ﺑﺮ أرﺑﻊ ﺑﺎﯾﺸﺎن ﺑﺎﻃﻞ‬‫ﻣﺤﺾ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺧﻮﺷﻮﻗﺘﯿﻬـﺎي اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻋﯿﻨﯽ و ﻗﺴـﻄﻼﻧﯽ ﺑـﺬﮐﺮ ﻧﻤﻮدن ﺑﺨـﺎري ﻗﻮل ﺟﻨـﺎب اﻣـﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم را ﺧﯿﻠﯽ ﺑﯽ ﻣﺤـّﻞ و ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﯿﺠـﺎﺳﺖ‪ ،‬و آن را اﺣﺴـﻦ أدﻟّـﻪ ﺑﺮ رّد ﻗـﻮل اﻫـﻞ ﺣـﻖ داﻧﺴـﺘﻦ ﻣﺤﺾ ﺗﻬـّﺠ ﻢ و ﺗﻬّﺠﺲ و ﺗﻘـّﻮل و‬‫اﻋﺘﺪاﺳﺖ‪.‬‬‫آري‪ ،‬در أﺳـﻼف ﺣﻀـﺮات اﻫـﻞ ﺳـّﻨﺖ ﺑﻌﺾ ﺑﺰرﮔـﺎن دﯾﻦ ﭼﻨـﺎن ﮔﺬﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ از آﯾﻪ ﻣـﺬﮐﻮره ﺟﻮاز ﻧﮑﺎح زﯾﺎده از ﭼﺎر زن ﮔﻤﺎن‬‫ﻧﻤﻮده راه ﻋﺪوان و ﻃﻐﯿﺎن ﭘﯿﻤﻮدهاﻧﺪ!‬‫ﻓﺘﺎوي اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺠﻮاز ﻧﮑﺎح ﻧﻪ زن!‬‫ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽداﻧﯽ ﮐﻪ ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟّﺰﯾﻠﻌﯽ اﻟﺤﻨﻔﯽ در »ﺗﺒﯿﯿﻦ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ‪ -‬ﺷﺮح ﮐﻨﺰ اﻟﺪﻗﺎﺋﻖ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ‪:‬‬‫ﯾﺠﻮز اﻟّﺘﺰّوج ﺑﺎﻟّﺘﺴﻊ ﻷّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ أﺑﺎح ﻧﮑﺎح ﺛﻨﺘﯿﻦ ﺑﻘﻮﻟﻪ »َﻣﺜْﻨﯽ‬‫ﺛّﻢ ﻋﻄﻒ ﻋﻠﯿﻪ »ﺛُﻼَث َو ُرﺑﺎَع«‬‫ﺑـﺎﻟﻮاو و ﻫﯽ ﻟﻠﺠﻤـﻊ ﻓﯿﮑﻮن اﻟﻤﺠﻤﻮع ﺗﺴـﻌﺎ! و ﻣﺜﻠﻪ ﻋﻦ اﻟﻨﺨﻌﯽ ]‪ [1‬و اﺑـﻦ أﺑﯽ‪ [1] -‬ﻗﺎل اﻟﻨﻮوي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ »ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻻﺳـﻤﺎء و ﻟا ﻠﻐﺎت«‪:‬‬‫]اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ ﺑﻦ اﻷﺳﻮد ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ رﺑﯿﻌﮥ ﺑﻦ ذﻫﻞ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اﻟﻨﺨﻊ اﻟﻨﺨﻌﯽ اﻟﮑﻮﻓﯽ‪ ،‬ﻓﻘﯿﻪ اﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓﮥ‪ ،‬ﮐﻨﯿﺘﻪ‬‫أﺑﻮ ﻋﻤﺮان‪ ،‬ﺗﮑﺮر ﻓﯽ »اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ« و ذﮐﺮه ﻓﯽ »اﻟﻤﻬـﺬب« ﻓﯽ ﻣﯿﺮاث أﻫﻞ اﻟﻔﺮض ﺛﻢ ﻓﯽ اﻟﺸـﻬﺎدات ﻓﯽ ﻣﺴـﺌﻠﮥ اﻟﺘﻮﺑـﮥ‪ ،‬و أﻣﻪ ﻣﻠﯿﮑـﮥ ﺑﻨﺖ‬‫ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1039 :‬‬‫ﻟﯿﻠﯽ ]‪.[[1‬‬‫و ﺑـﺪر اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ أﺣﻤـﺪ اﻟﻌﯿﻨﯽ اﻟﺤﻨﻔﯽ در »رﻣﺰ اﻟﺤﻘـﺎﺋﻖ‪ -‬ﺷـﺮح ﮐﻨﺰ اﻟـﺪﻗﺎﺋﻖ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻗـﺎل اﻟﻘـﺎﺳﻢ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ‪ :‬ﯾﺠﻮز اﻟـﺘﺰّوج‬‫ﺑﺎﻟّﺘﺴﻊ‪ ،‬و ﻣﺜﻠﻪ ﻋﻦ اﻟﻨﺨﻌﯽ أﺧﺖ اﻷﺳﻮد ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ‪ .‬و ﻫﻮ ﺗﺎﺑﻌﯽ ﺟﻠﯿﻞ دﺧﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﺎﺋﺸﮥ )رض( و ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺖ ﻟﻪ ﻣﻨﻬﺎ ﺳﻤﺎع‪ ،‬و ﺳﻤﻊ ﺟﻤﺎﻋﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 90‬از ‪193‬‬‫ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ‪ ،‬ﻣﻨﻬﻢ ﻋﻠﻘﻤـﮥ و ﺧﺎﻻه اﻷﺳﻮد و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﺑﻨﺎ ﯾﺰﯾﺪ و ﻣﺴـﺮوق و أﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻏﯿﺮﻫﻢ‪ .‬روي ﻋﻨﻪ ﺟﻤﺎﻋﺎت‬‫ﻣﻦ اﻟﺘـﺎﺑﻌﯿﻦ‪ ،‬ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺴـﺒﯿﻌﯽ و اﺑﻦ ﻋﻮف و ﺣـﺒﯿﺐ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺛـﺎﺑﺖ و ﺳـﻤﺎك ﺑﻦ ﺣﺮب و اﻟﺤﮑﻢ و اﻷـﻋﻤﺶ و اﺑﻦ ﻋﻮن و ﺣﻤـﺎد ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺷﯿﺦ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ‪ .‬و أﺟﻤﻌﻮا ﻋﻠﯽ ﺗﻮﺛﯿﻘﻪ و ﺟﻼﻟﺘﻪ و ﺑﺮاﻋﺘﻪ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ‪.‬‬‫روﯾﻨﺎ ﻋﻦ اﻟﺸـﻌﺒﯽ أﻧﻪ ﻗﺎل ﺣﯿﻦ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﻨﺨﻌﯽ‪ :‬ﻣﺎ ﺗﺮك أﺣﺪا أﻋﻠﻢ ﻣﻨﻪ أو أﻓﻘﻪ‪ .‬ﻗﯿﻞ‪ :‬و ﻻ اﻟﺤﺴﻦ و اﺑﻦ ﺳﯿﺮﯾﻦ؟ ﻗﺎل‪ :‬و ﻻ اﻟﺤﺴﻦ و ﻻ اﺑﻦ‬‫ﺳﯿﺮﯾﻦ و ﻻ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺒﺼـﺮة و ﻻ اﻟﮑﻮﻓـﮥ و ﻻ اﻟﺤﺠﺎز و ﻻ اﻟﺸﺎم!!! و روﯾﻨﺎ ﻋﻦ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ اﻟﻌﺠﻠﯽ ﻗﺎل‪ :‬ﻟﻢ ﯾﺤﺪث اﻟﻨﺨﻌﯽ ﻋﻦ أﺣﺪ‬‫ﻣﻦ أﺻـﺤﺎب اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻗـﺪ أدرك ﻣﻨﻬﻢ ﺟﻤﺎﻋـﮥ و رأي ﻋﺎﺋﺸـﮥ‪ .‬و روﯾﻨـﺎ ﻋﻦ اﻷـﻋﻤﺶ ﻗـﺎل‪ :‬ﮐﺎن اﻟﻨﺨﻌﯽ ﺻـﯿﺮﻓﯽ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ‪ ،‬و ﻗﺎل أﺑﻮ ذرﻋﮥ‪ :‬اﻟﻨﺨﻌﯽ ﻋﻠﻢ ﻣﻦ أﻋﻼم أﻫﻞ اﻻﺳـﻼم‪ .‬و ﻗﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ‪ :‬ﮐﺎن اﻟﻨﺨﻌﯽ ﺻﺎﻟﺤﺎ ﻓﻘﯿﻬﺎ ﻣﺘﻮﻗﯿﺎ ﻗﻠﯿﻞ اﻟﺘﮑﻠﻒ ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ‬‫ﺳﺖ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺗﺴﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ‪ .‬و ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري اﺑﻦ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴﯿﻦ ﺳﻨﮥ[‪.‬‬‫]‪ [1‬ﻗﺎل اﻟﻨﻮوي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ »ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻷﺳﻤﺎء و اﻟﻠﻐﺎت«‪] :‬ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ‪.‬‬‫ﻣﺬﮐﻮر ﻓﯽ » ﻟا ﻤﺨﺘﺼـﺮ« ﻓﯽ ﺗﻔﺮﯾﻖ اﻟﺨﻤﺲ و ﻓﯽ »اﻟﻤﻬﺬب« ﻓﯽ أواﺧﺮ اﻟﺼـﯿﺎم و ﻓﯽ أول ﺑﺎب اﻗﺎﻣﮥ اﻟﺤﺪ‪ .‬ﻫﻮ أﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ و اﺳﻢ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ ﯾﺴﺎر و ﻗﯿﻞ ﺑﻼل و ﻗﯿﻞ ﺑﻠﯿﻞ و ﻗﯿﻞ داود‪ ،‬اﻷﻧﺼﺎري اﻷوﺳﯽ اﻟﮑﻮﻓﯽ‪ .‬و أﺑﻮ ﻟﯿﻠﯽ ﺻﺤﺎﺑﯽ ﺷﻬﺪ أﺣﺪا و ﻣﺎ ﺑﻌﺪﻫﺎ‬‫ﻣﻦ اﻟﻤﺸﺎﻫﺪ ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‪ ،‬ﺛﻢ اﻧﺘﻘﻞ اﻟﯽ اﻟﮑﻮﻓﮥ ﻓﺴـﮑﻨﻬﺎ‪ ،‬و ﺣﻀﺮ ﻣﻊ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ )رض( ﻣﺸﺎﻫﺪه‪ ،‬و ﻗﺘﻞ‬‫ﻣﻌﻪ ﺑﺼـﻔﯿﻦ‪ .‬و أﻣﺎ اﺑﻨﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺮﺟﻤﮥ ﻓﺘﺎﺑﻌﯽ ﮐﺒﯿﺮ ﺟﻠﯿﻞ وﻟﺪ ﻟﺴﺖ ﺳـﻨﯿﻦ ﺑﻘﯿﺖ ﻣﻦ ﺧﻼﻓﮥ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب )رض( روي‬‫ﻋﻦ ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠﯽ و ﺳـﻌﺪ و أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و أﺑﯽ ذر و ﺣﺬﯾﻔـﮥ و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﻟﻤﻘـﺪاد و أﺑﯽ اﯾﻮب و أﺑﯽ اﻟـﺪرداء و‬‫زﯾﺪ ﺑﻦ أرﻗﻢ و أﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و ﮐﻌﺐ ﺑﻦ ﻋﺠﺮة و ﺻـﻬﯿﺐ و ﺧﻮات ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ و أﺑﯽ ﻣﻮﺳـﯽ و اﻟﺒﺮاء ﺑﻦ ﻋﺎزب و ﺳﻬﻞ ﺑﻦ ﺣﻨﯿﻒ و أﺑﯽ‬‫ﺳﻌﯿـﺪ اﻟﺨﺪري و ﺳـﻤﺮة ﺑﻦ ﺟﻨﺪب و أﺑﯽ ﺟﺤﯿﻔﮥ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ زﯾﺪ و ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ و أﺑﯿﻪ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ و أم ﻫﺎﻧﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ‪ .‬روي‬‫ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ ﻋﯿﺴـﯽ و ﻣﺠﺎﻫـﺪ و ﺛـﺎﺑﺖ و اﻟﺤﮑﻢ و اﻟﺸـﻌﺒﯽ و اﺑﻦ ﺳـﯿﺮﯾﻦ و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﯿﻤﻮن و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﺮة و آﺧﺮون ﻣﻦ اﻟﺘـﺎﺑﻌﯿﻦ‪ ،‬و اﺗﻔﻘﻮا‬‫ﻋﻠﯽ ﺗﻮﺛﯿﻘﻪ و ﺟﻼﻟﺘﻪ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1040 :‬‬‫و اﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ ﻷّن اﻟﻮاو ﻟﻠﺠﻤﻊ ‪.‬‬
‫و ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟّﺸﻮﮐﺎﻧﯽ در »ﻧﯿﻞ اﻷوﻃﺎر« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ذﻫﺒﺖ اﻟّﻈﺎﻫﺮّﯾﮥ إﻟﯽ أﻧّﻪ ﯾﺤّﻞ ﻟﻠﺮﺟﻞ أن ﯾﺘﺰّوج ﺗﺴـﻌﺎ! و‬‫ﻟﻌّﻞ وﺟﻬﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َﻣﺜْﻨﯽ َو ﺛُﻼَث َو ُرﺑﺎَع‬‫‪ ،‬و ﻣﺠﻤﻮع ذﻟـﮏ ﻻـ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻌـﺪل ﺗﺴﻊ‪ ،‬و ﺣﮑﯽ ذﻟﮏ ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟـّﺼ ﺒﺎغ ]‪ [1‬و اﻟﻌﻤﺮاﻧﯽ ]‪ .[[2‬ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ‪ :‬ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻊ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄـﺎب و ﻟﻢ ﯾﺮه‪ ،‬ﻓﻘﯿـﻞ ﻟﻪ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤﺮوي »ﮐﻨـﺎ ﻣﻊ ﻋﻤﺮ ﻧﺘﺮاءي اﻟﻬﻼـل« ﻓﻘﺎل‪ :‬ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء!‪ .‬ﻗﺎل‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻏﯿﺮه‪:‬‬‫ﻟﻢ ﯾﺪرك اﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ ﺑﻼﻻ ﻷن ﺑﻼﻻ ﺗﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﻋﺸﺮﯾﻦ ﺑﺎﻟﺸﺎم و وﻟﺪ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ ﻗﺒﻞ ذﻟﮏ ﺑﻨﺤﻮ ﺳﻨﮥ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓﮥ‪ .‬ﻗﺎل ﻋﻄﺎء ﺑﻦ ﻟا ﺴﺎﺋﺐ‪:‬‬‫ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ‪ :‬أدرﮐﺖ ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋﮥ ﻣﻦ أﺻﺤﺎب اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﻠﻬﻢ ﻣﻦ اﻷﻧﺼﺎر‪ .‬و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ اﺑﻦ‬‫ﻋﻤﯿﺮ‪ :‬رأﯾﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ ﻓﯽ ﺣﻠﻘﮥ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﻔﺮ ﻣﻦ أﺻـﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺴﺘﻤﻌﻮن ﻟﺤﺪﯾﺜﻪ و ﯾﻨﺼﺘﻮن ﻟﻪ‪،‬‬‫ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺒﺮاء ﺑﻦ ﻋﺎزب‪ .‬و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث‪ :‬ﻣﺎ ﺷﻌﺮت أن ﻧﺴﺎء وﻟﺪن ﻣﺜﻞ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ‪ .‬ﺗﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺛﻼث و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ‪.‬‬‫]‪ [1‬ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻻﺳـﺪي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ »ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﻪ«‪] :‬ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﺑﻦ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ‪ ،‬اﺑﻮ ﻧﺼـﺮ ﺑﻦ اﻟﺼـﺒﺎغ‬‫اﻟﺒﻐﺪادي‪ ،‬ﻓﻘﯿﻪ اﻟﻌﺮاق‪ ،‬ﻣﻮﻟﺪه ﺳﻨﮥ ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ‪ .‬أﺧﺬ ﻋﻦ اﻟﻘﺎﺿﯽ أﺑﯽ اﻟﻄﯿﺐ اﻟﻄﺒﺮي‪ ،‬و رﺟﺢ ﻓﯽ اﻟﻤﺬﻫﺐ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﯿﺦ أﺑﯽ‪ -‬اﺳﺤﺎق‪ ،‬و ﮐﺎن‬‫ﺧﯿﺮا دﯾﻨﺎ‪ ،‬درس ﺑﺎﻟﻨﻈﺎﻣﯿﮥ أول ﻣﺎ ﻓﺘﺤﺖ‪ ،‬و ذﻟﮏ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ‪ ،‬ﺛﻢ ﻋﺰل ﺑﻌﺪ ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﯾﻮﻣﺎ ﺑﺎﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق‪ ،‬و درس ﺑﻬﺎ‬‫ﺑﻌـﺪ ﻣﻮت اﻟﺸـﯿﺦ ﺑﺴـﻨﮥ و اﻋﻔﯽ ﻓﺘﻮﻻﻫﺎ اﻟﻤﺘﻮﻟﯽ ﻓﺤﻤﻠﻪ أﻫﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻃﻠﺒﻬﺎ ﻓﺨﺮج اﻟﯽ ﻧﻈﺎم اﻟﻤﻠﮏ ﺑﺎﺻـﺒﻬﺎن ﻓﺄﻣﺮ أن ﯾﺒﻨﯽ ﻟﻪ ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻓﻌﺎد ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 91‬از ‪193‬‬‫اﺻـﺒﻬﺎن و ﻣـﺎت ﺑﻌـﺪ ﺛﻼﺛـﮥ أﯾـﺎم ﻣﻦ ﻋﻮده‪ .‬و ﮐﺎن ورﻋﺎ ﻧﺰﻫﺎ ﺛﺒﺘﺎ ﺻﺎﻟﺤﺎ زاﻫـﺪا ﻓﻘﯿﻬﺎ اﺻﻮﻟﯿﺎ ﻣﺤﻘﻘﺎ‪ .‬ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ و ﻗﯿﻞ ﻓﯽ‬‫ﺷﻌﺒـﺎن ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و أرﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ و دﻓﻦ ﺑـﺪاره ﺛﻢ ﻧﻘـﻞ اﻟﯽ ﺑـﺎب ﺣﺮب‪ .‬و ﻣﻦ ﺗﺼـﺎﻧﯿﻔﻪ »اﻟﺸﺎﻣـﻞ« و ﻫﻮ اﻟﮑﺘـﺎب اﻟﺠﻠﯿـﻞ اﻟﻤﻌﺮوف و ﮐﺘﺎب‬‫»اﻟﮑﺎﻣـﻞ« ﻓﯽ اﻟﺨﻼـف ﺑﯿﻨﻨـﺎ و ﺑﯿﻦ اﻟﺤﻨﻔﯿـﮥ و ﻫﻮ ﻗﺮﯾﺐ ﻣﻦ ﺣﺠﻢ اﻟﺸﺎﻣـﻞ و ﮐﺘﺎب »اﻟﻄﺮﯾﻖ اﻟﺴﺎﻟﻢ« و ﻫﻮ ﻣﺠﻠـﺪ ﻗﺮﯾﺐ ﻣﻦ ﺣﺠﻢ »اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ«‬‫ﻣﺸﺘﻤﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﺴﺎﺋﻞ و أﺣﺎدﯾﺚ و ﺑﻌﺾ ﺗﺼﻮف و رﻗﺎﺋﻖ ‪.12 .‬‬‫]‪ [2‬ﻗـﺎل أﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻻﺳـﺪي ﻓﯽ ﮐﺘـﺎﺑﻪ »ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺸﺎﻓﻌﯿـﮥ«‪] :‬ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺨﯿﺮ اﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ‪ ،‬أﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ اﻟﻌﻤﺮاﻧﯽ اﻟﺒﯿﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺻﺎﺣﺐ »اﻟﺒﯿﺎن«‪ ،‬وﻟﺪ‬‫ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و أرﺑﻌﻤﺎﺋﮥ‪ .‬ﺗﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ ﺟﻤﺎﻋﺎت ﻣﻨﻬﻢ زﯾﺪ اﻟﺒﻘﺎﻋﯽ‪ ،‬ﮐﺎن ﺷﯿﺦ اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﮥ ﺑﺒﻼد اﻟﯿﻤﻦ و ﮐﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1041 :‬‬‫و ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري در ﺗﻔﺴﯿﺮ »ﻏﺮاﺋﺐ اﻟﻘﺮآن« در ﺗﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ »َﻓﺎﻧ ِْﮑُﺤﻮا ﻣﺎ ﻃﺎَب ﻟَُﮑْﻢ ﻣَِﻦ اﻟﱢﻨﺴﺎِء َﻣﺜْﻨﯽ َو ﺛُﻼَث َو ُرﺑﺎَع«‬‫دو ﻣﺴﺌﻠﻪ ذﮐﺮ ﮐﺮده و ﺑﻌﺪ ﺑﯿﺎن ﻣﺴﺌﻠﻪ اوﻟﯽ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻟّﺜﺎﻧﯿﮥ‪ .‬ذﻫﺐ ﺟﻤﺎﻋﮥ إﻟﯽ أﻧّﻪ ﯾﺠﻮز اﻟّﺘﺰّوج ﺑﺄّي ﻋﺪد ارﯾﺪ‪ ،‬ﻷّن ﻗﻮﻟﻪ »َﻓﺎﻧ ِْﮑُﺤﻮا ﻣﺎ ﻃﺎَب‬‫ﻟَُﮑْﻢ ﻣَِﻦ اﻟﱢﻨﺴﺎِء«‬‫إﻃﻼق ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻷﻋﺪاد‪ ،‬ﻟﺼّﺤﮥ اﺳﺘﺜﻨﺎء ﮐّﻞ ﻋﺪد ﻣﻨﻪ‪ .‬و ﻗﻮﻟﻪ »َﻣﺜْﻨﯽ َو ﺛُﻼَث َو ُرﺑﺎَع«‬‫ﻻ ﯾﺼـﻠﺢ ﻣﺨّﺼﺼﺎ ﻟﺬﻟﮏ اﻟﻌﻤﻮم ﻷّن ﺗﺨﺼﯿﺺ ﺑﻌﺾ اﻷﻋﺪاد ﺑﺎﻟّﺬﮐﺮ ﻻ ﯾﻨﺎﻓﯽ ﺛﺒﻮت اﻟﺤﮑﻢ ﻓﯽ اﻟﺒﺎﻗﯽ‪ ،‬ﺑﻞ ﻧﻘﻮل‪ :‬ذﮐﺮﻫﺎ ﯾﺪّل ﻋﻠﯽ ﻧﻔﯽ‬‫اﻟﺤﺮج و اﻟﺤﺠﺮ ﻣﻄﻠﻘﺎ ﻓﺈّن ﻣﻦ ﻗﺎل ﻟﻮﻟـﺪه‪ :‬اﻓﻌﻞ ﻣﺎ ﺷـﺌﺖ‪ ،‬اذﻫﺐ إﻟﯽ اﻟﺴﻮق و إﻟﯽ اﻟﻤﺪرﺳـﮥ و إﻟﯽ اﻟﺒﺴـﺘﺎن‪ ،‬ﮐﺎن ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎ ﻓﯽ أّن زﻣﺎم‬‫اﻻﺧﺘﯿﺎر ﺑﯿﺪه و ﻻ ﯾﮑﻮن ﺗﺨﺼﯿﺼﺎ و أﯾﻀﺎ ذﮐﺮ ﺟﻤﯿﻊ اﻷﻋﺪاد ﻣﺘﻌّﺬر ﻓﺬﮐﺮ ﺑﻌﻀﻬﺎ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺣﺼﻮل اﻹذن ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻌﻬﺎ!‪.‬‬‫و ﻟﺌﻦ ﺳـّﻠﻤﻨﺎ ﻟﮑّﻦ اﻟﻮاو ﻟﻠﺠﻤﻊ اﻟﻤﻄﻠﻖ ﻓﯿﻔﯿـﺪ اﻹذن ﻓﯽ ﺟﻤﻊ ﺗﺴـﻌﮥ ﺑﻞ ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ ﻋﺸـﺮ ﻟﺘﻀـﻌﯿﻒ ﮐّﻞ ﻣﻨﻬﺎ‪ .‬و أّﻣﺎ اﻟّﺴـ ّﻨﮥ ﻓﻠﻤﺎ ﺛﺒﺖ ﺑﺎﻟّﺘﻮاﺗﺮ أﻧّﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﺎت ﻋﻦ ﺗﺴﻊ و ﻗﺪ اﻣﺮﻧﺎ ﺑﺎﺗّﺒﺎﻋﻪ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ »َﻓﺎﱠﺗﺒُِﻌﻮُه«*‬‫و أﻗّﻞ ﻣﺮاﺗﺐ اﻷﻣﺮ اﻻﺑﺎﺣﮥ‪ ،‬و‬‫ﻗﺪ ﻗﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ »ﻓﻤﻦ رﻏﺐ ﻋﻦ ﺳـّﻨﺘﯽ ﻓﻠﯿﺲ ﻣّﻨﯽ«‪ .‬اﻣﺎﻣﺎ زاﻫﺪا ورﻋﺎ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺧﯿﺮا ﻣﺸﻬﻮر اﻻﺳﻢ ﺑﻌﯿﺪ اﻟﺼﯿﺖ ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻟﻔﻘﻪ و‬‫اﺻـﻮﻟﻪ و اﻟﮑﻼـم و اﻟﻨﺤـﻮ‪ ،‬ﻣـﻦ أﻋﺮف أﻫـﻞ اﻻـرض ﺑﺘﺼـﺎﻧﯿﻒ اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق اﻟﺸـﯿﺮازي ﻓﯽ اﻟﻔﻘـﻪ و اﻻـﺻﻮل و اﻟﺨﻼـف ﯾﺤﻔﻆ‬‫»اﻟﻤﻬـﺬب« ﻋﻦ ﻇﻬﺮ ﻗﻠﺐ‪ ،‬و ﻗﯿـﻞ اﻧﻪ ﮐـﺎن ﯾﻘﺮأه ﻓﯽ ﮐـﻞ ﻟﯿﻠـﮥ واﺣـﺪة‪ ،‬و ﮐﺎن ورده ﻓﯽ ﮐﻞ ﻟﯿﻠـﮥ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﻣﺎﺋـﮥ رﮐﻌـﮥ ﺑﺴـﺒﻊ ﻣﻦ اﻟﻘﺮآن‬‫اﻟﻌﻈﯿﻢ‪ ،‬رﺣﻞ إﻟﯿﻪ اﻟﻄﻠﺒـﮥ ﻣﻦ اﻟﺒﻼد‪ .‬ﻗﺎل اﻟﻨﻮوي ﻓﯽ »اﻟﺘﻨﻘﯿﺢ« اﻧﻪ ﯾﺤﮑﯽ ﻃﺮﯾﻘﮥ اﻟﻌﺮاﻗﯿﯿﻦ و ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻻﻣﺎﮐﻦ ﯾﻨﻘﻞ اﻟﻄﺮﯾﻘﺘﯿﻦ‪ .‬ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ‬‫ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ‪ ،‬و ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ »اﻟﺒﯿﺎن« ﻓﯽ ﻧﺤﻮ ﻋﺸـﺮ ﻣﺠﻠﺪات‪ ،‬ﺟﻤﻊ ﻓﯿﻪ ﻓﺮوﻋﺎ زاﺋﺪة ﻋﻠﯽ »اﻟﻤﻬﺬب« ﻣﻦ ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺪودة‪ ،‬و‬‫ﮐﺘﺎب »اﻟﺴﺆال ﻋﻦ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﻬﺬب ﻣﻦ اﻻﺷـﮑﺎل« و ﻫﻮ ﻣﺨﺘﺼﺮ و »اﻟﻔﺘﺎوي« ﻣﺨﺘﺼﺮ اﯾﻀﺎ و »ﻏﺮاﺋﺐ اﻟﻮﺳﯿﻂ« و »ﻣﺨﺘﺼﺮ اﻻﺣﯿﺎء« و ﻟﻪ ﻓﯽ‬‫ﻋﻠﻢ اﻟﮑﻼم ﮐﺘﺎب »اﻻﻧﺘﺼﺎر ﻓﯽ اﻟﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺪرﯾﮥ« و اﺑﺘﺪأ ﺑﺘﺼـﻨﯿﻒ »اﻟﺰواﺋﺪ« ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳﺒﻊ ﻋﺸﺮة ﻓﻤﮑﺚ ﻓﯿﻬﺎ أرﺑﻊ ﺳﻨﯿﻦ اﻻ ﻗﻠﯿﻼ و ﮐﺎن‬‫ذﻟﮏ ﻣﻨﻪ ﺑﺎﺷﺎرة ﺷﯿﺨﻪ زﯾﺪ اﻟﺒﻘﺎﻋﯽ و اﺑﺘﺪأ ﺑﺘﺼﻨﯿﻒ »اﻟﺒﯿﺎن« ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﻓﺮغ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ ﺛﻼث و ﺛﻠﺜﯿﻦ‪) .‬ذاﮐﺮ ﺣﺴﯿﻦ اﻟﻤﻮﺳﻮي(‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1042 :‬‬‫و اﻟﻤﻌﺘﻤﺪ ﻋﻨﺪ اﻟﺠﻤﻬﻮر ﻓﯽ ﺟﻮاﺑﻬﻢ أﻣﺮان‪ :‬أﺣﺪﻫﻤﺎ اﻟﺨﺒﺮ ﮐﻨﺤﻮ ﻣﺎ‬‫روي أّن ﻧﻮﻓﻞ ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ أﺳﻠﻢ و ﺗﺤﺘﻪ ﺧﻤﺲ ﻧﺴﻮة ﻓﻘﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬أﻣﺴﮏ أرﺑﻌﺎ و ﻓﺎرق واﺣﺪة‪،‬‬‫و زّﯾﻒ ﺑﺄّن اﻟﻘﺮآن دّل ﻋﻠﯽ ﻋـﺪم اﻟﺤﺼـﺮ و ﻧﺴـﺦ اﻟﻘﺮآن ﺑﺨﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ ﻏﯿﺮ ﺟﺎﺋﺰ‪ ،‬و ﺑﺄّن اﻷﻣﺮ ﺑﻤﻔﺎرﻗـﮥ اﻟّﺰاﺋﺪة ﻗﺪ ﯾﮑﻮن ﻟﻤﺎﻧﻊ اﻟﻨﺴﺐ أو‬‫اﻟّﺮﺿﺎع‪ .‬و أﻗﻮل إّن اﻟﻘﺮآن ﻟﻢ ﯾﺪّل ﻋﻠﯽ ﻋﺪم اﻟﺤﺼـﺮ‪ ،‬ﻏﺎﯾﺘﻪ أﻧّﻪ ﻟﻢ ﯾﺪّل ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺼﺮ ﻓﯿﮑﻮن ﻣﺠﻤﻼ و ﺑﯿﺎن اﻟﻤﺠﻤﻞ ﺑﺨﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ ﺟﺎﺋﺰ‪ ،‬و‬‫أﯾﻀﺎ‬‫ﻗﻮﻟﻪ‪ :‬أﻣﺴﮏ أرﺑﻌﺎ‬‫ﻋﻠﯽ اﻹﻃﻼق و ﮐﺬا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 92‬از ‪193‬‬‫»ﻓﺎرق واﺣﺪة«‬‫دﻟﯿـﻞ ﻋﻠﯽ أّن اﻟﻤـﺎﻧﻊ ﻫﻮ اﻟّﺰﯾـﺎدة ﻋﻠﯽ اﻻـرﺑﻊ ﻻـ ﻏﯿﺮﻫـﺎ‪ ،‬و ﮐـﺬا ﻓﯽ ﻧﻈﺎﺋﺮ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺛﺎﻧﯿﻬﻤﺎ إﺟﻤﺎع ﻓﻘﻬﺎء اﻷﻣﺼﺎر‪ ،‬و ﺿـّﻌﻒ ﺑﺄّن‬‫اﻹﺟﻤﺎع ﻣﻊ وﺟﻮد اﻟﻤﺨﺎﻟﻒ ﻻ ﯾﻨﻌﻘـﺪ‪ ،‬و ﺑﺘﻘـﺪﯾﺮ اﻟّﺘﺴـﻠﯿﻢ ﻓﺈّن اﻹﺟﻤﺎع ﻻ ﯾﻨﺴـﺦ و ﻻ ﯾﻨﺴﺦ ﺑﻪ‪ .‬و اﻟﺠﻮاب أّن اﻟﻤﺨﺎﻟﻒ إذا ﮐﺎن ﺷﺎّذا ﻓﻼ‬‫ﯾﻌﺒﺄ ﺑﻪ و اﻟﻘﺮآن ﻟﻢ ﯾﺪّل ﻋﻠﯽ ﻋﺪم اﻟﺤﺼﺮ ﺣّﺘﯽ ﯾﻠﺰم ﻧﺴﺦ اﻹﺟﻤﺎع إّﯾﺎه و ﻟﮑّﻦ اﻹﺟﻤﺎع دّل ﻋﻠﯽ وﺟﻮد ﻣﺒّﯿﻦ ﻓﯽ زﻣﺎن اﻟّﺮﺳﻮل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ‪ ،‬و ﻟﺌﻦ ﺳـﻠّﻢ أّن اﻟﻘﺮآن دّل ﻋﻠﯽ ﻋـﺪم اﻟﺤﺼـﺮ ﻓﺎﻹﺟﻤﺎع ﯾﮑﺸﻒ ﻋﻦ وﺟﻮد ﻧﺎﺳـﺦ ﻓﯽ ﻋﻬﺪه و ذﻟﮏ ﺟﺎﺋﺰ ﺑﺎﻻﺗّﻔﺎق‪ .‬ﻻ ﯾﻘﺎل‬‫ﻓﻌﻠﯽ ﺗﻘﺪﯾﺮ اﻟﺤﺼﺮ ﮐﺎن ﯾﻨﺒﻐﯽ أن ﯾﻘﺎل ﻣﺜﻨﯽ أو ﺛﻼث أو رﺑﺎع‪ ،‬ﺑﺄو اﻟﻔﺎﺻﻠﮥ‪ ،‬ﻷﻧّﺎ ﻧﻘﻮل‪ :‬ﯾﻠﺰم ﺣﯿﻨﺌﺬ أن ﻻ ﯾﺠﻮز اﻟّﻨﮑﺎح إﻟّﺎ ﻋﻠﯽ أﺣﺪ ﻫﺬه‬‫اﻻﻗﺴﺎم ﻓﻼ ﯾﺠﻮز ﻟﺒﻌﻀـﻬﻢ أن ﯾﺄﺗﯽ ﺑﺎﻟﺘﺜﻨﯿـﮥ و ﻟﻔﺮﯾﻖ ﺛﺎن ﺑﺎﻟﺜﻼث و ﻵﺧﺮﯾﻦ ﺑﺎﻟﺘﺮﺑﯿﻊ‪ ،‬ﻓﯿﺬﻫﺐ ﻣﻌﻨﯽ ﺗﺠﻮﯾﺰ اﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ أﻧﻮاع اﻟﻘﺴـﻤﮥ اﻟّﺬي‬‫دﻟّﺖ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻮاو[‪.‬‬‫»اﻣﺎ اﻣﺎم ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم«‬‫ﭘﺲ در ﻏّﺾ و ﺗﻨﻘﯿﺺ آن ﺟﻨﺎب اﮔﺮ ﭼﻪ ﻋﺒﺎرت ﺳﺎﺑﻘﻪ »ﻣﻨﻬﺎج« ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻣﺰﯾـﺪ ﺑﺮ آن ﺑﺎﯾﺪ ﺷـﻨﯿﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ ﺧﺬﻟﻪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫در »ﻣﻨﻬﺎج« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و أّﻣﺎ ﺳﺎﺋﺮ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ ﻓﻠﻢ ﯾﺪرﮐﻮا اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻓﻘﻮل اﻟّﻨﺒﯽ »ﮐﺬا‪ .‬م« اﻧّﻬﻢ ﻧﻘﻠﻮا ﻋﻦ ﺟّﺪﻫﻢ‪ ،‬إن أراد‬‫ﺑـﺬﻟﮏ أﻧﻪ اوﺣﯽ إﻟﯿﻬﻢ ﻣـﺎ ﻗﺎل ﺟـّﺪﻫﻢ‪ ،‬ﻓﻬـﺬه ﻧﺒّﻮة ﮐﻤﺎ ﮐﺎن ﯾﻮﺣﯽ اﻟﯽ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻷﻧﺒﯿﺎء‪ ،‬و إن أراد‬‫اﻧّﻬﻢ ﺳـﻤﻌﻮا ذﻟﮏ ﻣﻦ ﻏﯿﺮﻫﻢ‪ ،‬ﻓﯿﻤﮑﻦ أن ﯾﺴـﻤﻊ ﻣﻦ ذﻟﮏ اﻟﻐﯿﺮ اﻟّﺬي ﺳﻤﻌﻮه ﻣﻨﻬﻢ ﺳﻮاء ﮐﺎن ذﻟﮏ ﻣﻦ ﺑﻨﯽ ﻫﺎﺷﻢ أو ﻏﯿﺮﻫﻢ‪ .‬ﻓﺄّي ﻣﺰّﯾﮥ‬‫ﻟﻬﻢ ﻓﯽ اﻟّﻨﻘﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1043 :‬‬‫ﻋﻦ ﺟّﺪﻫﻢ إﻟّﺎ ﺑﮑﻤﺎل اﻟﻌﻨﺎﯾﮥ و اﻻﻫﺘﻤﺎم؟ ﻓﺈّن ﮐّﻞ ﻣﻦ ﮐﺎن أﻋﻈﻢ اﻫﺘﻤﺎﻣﺎ و ﻋﻨﺎﯾﮥ ﺑﺄﺣﺎدﯾﺚ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﺗﻠّﻘﯿﻬﺎ ﻣﻦ‬‫ﻣﻈﺎﻧّﻬـﺎ ﮐﺎن أﻋﻠﻢ ﺑﻬﺎ‪ ،‬و ﻟﯿﺲ ﻣﻦ ﺧﺼﺎﺋﺺ ﻫﺆﻻء ﺑﻞ ﻓﯽ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ ﻫﻮ أﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟّﺴـ ﻨﮥ ﻣﻦ أﮐﺜﺮﻫﻢ ﮐﻤﺎ ﯾﻮﺟـﺪ ﻓﯽ ﮐّﻞ ﻋﺼـﺮ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺑﻨﯽ‬‫ﻫﺎﺷﻢ أﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟّﺴـ ﻨﮥ ﻣﻦ أﮐﺜﺮ ﺑﻨﯽ ﻫﺎﺷﻢ‪ .‬ﻓﺎﻟّﺰﻫﺮي أﻋﻠﻢ ﺑﺄﺣﺎدﯾﺚ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و أﺣﻮاﻟﻪ و أﻗﻮاﻟﻪ ﺑﺎﺗّﻔﺎق أﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻦ أﺑﯽ‬‫ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ!!! و ﮐﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮا ﻟﻪ ‪.‬‬
‫و درﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻋﻼوه ﺑﺮ دﯾﮕﺮ ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ اﻟﺤﺎدآﮔﯿﻦ‪ ،‬ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﮐﻪ‪ -‬ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬زﻫﺮي ﺑﺎﺗّﻔﺎق اﻫﻞ ﻋﻠﻢ اﻋﻠﻤﺴﺖ ﺑﺄﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠّﻢ و أﺣﻮال و أﻗﻮال آن ﺟﻨﺎب از اﻣﺎم ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم! و ﻗﺒﺎﺋـﺢ و ﻓﻀﺎﺋـﺢ زﻫﺮي‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻤﻮم و ﺑﺨﺼﻮص در ﺑﺎب ﻧﻘﻞ و رواﯾﺖ أﺣﺎدﯾﺚ ﻧﻪ ﭼﻨﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﻣﺘﺘّﺒﻊ ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬و ﻗﺪ ﺳﻤﻌﺖ ﺷﻄﺮا ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ‪ .‬ﻓﯿﺎ ﻟﻠﻌﺠﺐ! ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﺳـّﻨﯿﻪ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻘـﺪوح ﻣﺠﺮوح را از ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻠﻢ أﻋﻠﻢ ﮔﻮﯾـﺪ و ﺑﺎز‬‫ﺣﻀﺮات ﺳﻨّﯿﻪ ادﻋﺎي ﻣﻮاﻻت و اﺗّﺒﺎع آن ﺟﻨﺎب ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ!‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ‪ -‬ﺧـﺬﻟﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬در »ﻣﻨﻬﺎج« ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ إﻧﮑﺎر ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم آﻏﺎز ﻧﻬﺎده ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و أّﻣﺎ ﮐﻮﻧﻪ أﻋﻠﻢ‬‫أﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ ﻓﻬﺬا ﯾﺤﺘﺎج إﻟﯽ دﻟﯿﻞ و اﻟّﺰﻫﺮي ﻣﻦ أﻗﺮاﻧﻪ و ﻫﻮ ﻋﻨﺪ اﻟّﻨﺎس أﻋﻠﻢ ﻣﻨﻪ‪ ،‬و ﻧﻘﻞ ﺗﺴـﻤﯿﺘﻪ ﺑﺎﻟﺒﺎﻗﺮ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻻ‬‫أﺻﻞ ﻟﻪ ﻋﻨـﺪ أﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ‪ ،‬ﺑﻞ ﻫﻮ ﻣﻦ اﻷﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﮥ‪ ،‬و ﮐـﺬﻟﮏ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺒﻠﯿﻎ ﺟﺎﺑﺮ ﻟﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻋﻨﺪ أﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ![‪.‬‬‫و ﺳﺎﺑﻘﺎ از ﻋﺒﺎرت »دراﺳﺎت اﻟﻠّﺒﯿﺐ« داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻣﻌﯿﻦ ﺳﻨﺪي در آن اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﻬﻤﺎم در »ﻓﺘﺢ اﻟﻘﺪﯾﺮ« در دو ﻣﻘﺎم‬‫در ﺣّﻖ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﮐﻼـﻣﯽ آورده ﮐﻪ اﺣﺮاق ﻗﻠﺐ ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﻣـﺬﮐﻮر ﮐﺮده‪ ،‬در ﻣﻘﺎم اّول ﮐﻼﻣﯽ ﻣﺘﻌﻠّﻖ ﺑﮑﺜﺮت ﻃﻼق ﺟﻨﺎب اﻣﺎم‬‫ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﻤﻮده و در آن ﮐﻼـم ﺟﻨـﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم را‪ -‬ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬ﻣﺮﺗﮑﺐ رأي ﺑﻤﺨﺎﻟﻔﺖ ﻧّﺺ ﻇﺎﻫﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ‪ ،‬و در‬‫ﻣﻘـﺎم دﯾﮕﺮ در ﺑـﺎب ﺟﻨـﺎب اﻣﺎم ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮐﻼﻣﯽ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﮐﻪ ﻣﺤﺼﻮل آن اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﺒﺮ آن ﺟﻨﺎب در ﺑﺎب ﺳـﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 93‬از ‪193‬‬‫ذوي اﻟﻘﺮﺑﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1044 :‬‬‫ﺧﻼف واﻗﻊﺳﺖ و ﻣﻨﺸﺄ آن ﯾﺎ ﺟﻬﻞ اﺳﺖ ﺑﻤـﺬﻫﺐ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﯾﺎ ﺳـﻬﻮ و ﻧﺴـﯿﺎﻧﺴﺖ ﯾﺎ ﮐـﺬﺑﺴﺖ ﺑﺮ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺮاي‬‫ﺗﺮوﯾـﺞ ﻣـﺬﻫﺐ ﺧﻮد و ﻣـﺬﻫﺐ اﺋﻤﻪ از أوﻻـد آن ﺟﻨـﺎب! و ﻫﺮ أﻣﺮ ازﯾﻦ اﻣﻮر ﭼﯿﺰﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺸـﻌّﺮ ﻣﯽﺷﻮد از آن ﺟﻠﻮد آﻧـﺎﻧﮑﻪ ﺧﻮف‬‫ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ از ﭘﺮوردﮔﺎر ﺧﻮد‪ .‬و ﻧﯿﺰ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﻣﺬﮐﻮر اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﮔﺮ آﻧﭽﻪ اﻣﺎم ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ رأي آن‬‫ﺟﻨـﺎب ﻣﯽﺑﻮد و اﺑﻦ اﻟﻬﻤﺎم آن را رّد ﻣﯽﮐﺮد ﺑـﺪﻟﯿﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي او ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪه ﺑﻮد أﻫﻮن ﺑﻮد از رّد آﻧﭽﻪ آن ﺟﻨﺎب رواﯾﺖ آن ﻓﺮﻣﻮده و‬‫ﺧﺒﺮ ﺑـﺂن داده‪ .‬و ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ ﻋّﻠـﺎﻣﻪ ﻣﻮﺻﻮف از ﺳـﺮ إﻧﺼـﺎف ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﻣﺼـﯿﺒﺖ ﺗﻤﺎم ﻣﺼـﯿﺒﺖ ﺑﺮ اّﻣﺖ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺘﺐ ﻣـﺬاﻫﺐ ارﺑﻌﻪ از‬‫ﻣـﺬﻫﺐ اﺋﻤﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﺧﺎﻟﯿﺴﺖ و ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ اﮔﺮ ﭼﯿﺰي از آن در آن ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻤﺜﻞ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻌﺎرﺿﻪ ﮐﺮده ﻣﯽآﯾﺪ!‬‫و ﻓﯽ ﮐّﻞ ﻣﺎ أﻓﺎده ﻫﺬا اﻟﻌﻠّﺎﻣﮥ ﻋﺒﺮة ﻷﻫﻞ اﻟّﺪﯾﻦ و اﻻﺳﺘﻘﺎﻣﮥ‪.‬‬‫»اﻣﺎ اﻣﺎم ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎدق ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم«‬‫ﭘﺲ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻫﻢ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ و ﺑﮑﻨﻪ ﻋﺪوان و ﻃﻐﯿﺎن ﺳﻨّﯿﻪ در ﺣﻖ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎﯾﺪ رﺳﯿﺪ‪.‬‬‫اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ‪ -‬ﺧـﺬﻟﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬در »ﻣﻨﻬﺎج« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠـﮥ‪ ،‬ﻓﻬﺆﻻء اﻷﺋّﻤـ ﮥ اﻷرﺑﻌـﮥ ﻟﯿﺲ ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ أﺧـﺬ ﻋﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻦ ﻗﻮاﻋﺪ اﻟﻔﻘﻪ ﻟﮑﻦ‬‫رووا ﻋﻨﻪ اﻷﺣﺎدﯾﺚ ﮐﻤﺎ رووا ﻋﻦ ﻏﯿﺮه‪ ،‬و أﺣﺎدﯾﺚ ﻏﯿﺮه أﺿـﻌﺎف أﺣﺎدﯾﺜﻪ‪ ،‬و ﻟﯿﺲ ﺑﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟّﺰﻫﺮي و ﺣـﺪﯾﺜﻪ ﻧﺴـﺒﮥ ﻻ ﻓﯽ اﻟﻘّﻮة و ﻻ‬‫ﻓﯽ اﻟﮑﺜﺮة!!! و ﻗﺪ اﺳﺘﺮاب اﻟﺒﺨﺎرّي ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻟﻤﺎ ﺑﻠﻐﻪ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﻘﻄﺎن ﻓﯿﻪ ﮐﻼم ﻓﻠﻢ ﯾﺨﺮج ﻟﻪ و ﯾﻤﺘﻨﻊ أن ﯾﮑﻮن ﺣﻔﻈﻪ‬‫ﻟﻠﺤﺪﯾﺚ ﮐﺤﻔﻆ ﻣﻦ ﻣﻦ ﯾﺤﺘّﺞ ﺑﻬﻢ اﻟﺒﺨﺎرّي![‪.‬‬‫و ذﻫﺒﯽ در »ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال« در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎدق ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﻟﻢ ﯾﺤﺘـﺞ ﺑﻪ اﻟﺒﺨـﺎرّي‪ ،‬ﻗـﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ‪ :‬ﻣﺠﺎﻟـﺪ أﺣّﺐ إﻟّﯽ ﻣﻨﻪ! ﻓﯽ ﻧﻔﺴـﯽ ﻣﻨﻪ ﺷـﯽء! و ﻗﺎل ﻣﺼـﻌﺐ ﻋﻦ اﻟـّﺪراوردي‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻟﻢ ﯾﺮو‬‫ﻣﺎﻟﮏ ﻋﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺣّﺘﯽ ﻇﻬﺮ أﻣﺮ ﺑﻨﯽ اﻟﻌّﺒﺎس‪.‬‬‫ﻋﻦ ﻣﺼﻌﺐ ﺑﻦ ﻋّﺒﺎس‪ :‬ﮐﺎن ﻣﺎﻟﮏ ﻻ ﯾﺮوي ﻋﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺣّﺘﯽ ﯾﻀّﻤﻪ إﻟﯽ أﺣﺪ! و ﻗﺎل أﺣﻤﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1045 :‬‬‫اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺮﯾﻢ‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﮐﻨﺖ ﻻـ أﺳـﺄل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻓﻘﺎل ﻟﯽ‪ :‬ﻟﻢ ﻟﻢ ﺗﺴﺄﻟﻨﯽ ﻋﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺟﻌﻔﺮ؟ ﻗﻠﺖ‪ :‬ﻻ ارﯾﺪه! ﻓﻘﺎل ﻟﯽ‪ :‬إن ﮐﺎن ﯾﺤﻔﻆ ﻓﺤﺪﯾﺚ أﺑﯿﻪ اﻟﻤﺴﻨﺪ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در »ﻣﻐﻨﯽ« ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ آن ﺟﻨﺎب ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻟﻢ ﯾﺨﺮج ﻟﻪ اﻟﺒﺨﺎرّي و ﻗـﺪ وﺛّﻘﻪ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﺑﻦ ﻋﺪي و أّﻣﺎ اﻟﻘّﻄﺎن ﻓﻘﺎل‪ :‬ﻣﺠﺎﻟﺪ أﺣّﺐ‬‫إﻟّﯽ ﻣﻨﻪ !‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ذﻫـﺒﯽ در »ﺗـﺬﻫﯿﺐ« ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ آن ﺟﻨـﺎب ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻗـﺎل اﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ‪ :‬ﺳـﺌﻞ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻘﻄـﺎن ﻋﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻓﻘـﺎل‪ :‬ﻓﯽ ﻧﻔﺴـﯽ ﻣﻨﻪ‬‫ﺷﯽء![‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در »ﮐﺎﺷﻒ« ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ آن ﺟﻨﺎب ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺳﻤﻊ أﺑﺎه و اﻟﻘﺎﺳﻢ و ﻋﻄﺎ‪ ،‬و ﻋﻨﻪ ﺷﻌﺒﮥ و اﻟﻘﻄﺎن‪ ،‬و ﻗﺎل‪ :‬ﻓﯽ ﻧﻔﺴﯽ ﻣﻨﻪ ﺷﯽء![‪.‬‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در »ﺗﻬﺬﯾﺐ« ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ آن ﺟﻨﺎب ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻗﺎل اﻟّﺪراوردّي‪:‬‬‫ﻟﻢ ﯾﺮو ﻣﺎﻟـﮏ ﻋﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺣّﺘﯽ ﻇﻬﺮ أﻣﺮ ﺑﻨﯽ اﻟﻌـّﺒ ﺎس‪ .‬و ﻗـﺎل ﻣﺼـﻌﺐ اﻟّﺰﺑﯿﺮّي‪ :‬ﮐﺎن ﻣﺎﻟﮏ ﻻ ﯾﺮوي ﻋﻨﻪ ﺣّﺘﯽ ﯾﻀـّﻤﻪ إﻟﯽ آﺧﺮ‪ .‬و ﻗﺎل اﺑﻦ‬
‫اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ‪ :‬ﺳﺌﻞ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل‪:‬‬‫ﻓﯽ ﻧﻔﺴﯽ ﻣﻨﻪ ﺷﯽء و ﻣﺠﺎﻟﺪ أﺣّﺐ إﻟّﯽ ﻣﻨﻪ !‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در »ﺗﻬﺬﯾﺐ« ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ آن ﺟﻨﺎب ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻗﺎل ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺮﯾﻢ‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 94‬از ‪193‬‬‫ﻗﯿﻞ ﻷﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋّﯿﺎش‪ :‬ﻣﺎﻟﮏ ﻟﻢ ﺗﺴـﻤﻊ ﻣﻦ ﺟﻌﻔﺮ و ﻗﺪ أدرﮐﺘﻪ؟ ﻗﺎل ﺳﺄﻟﻨﺎه ﻋّﻤﺎ ﯾﺘﺤّﺪث ﺑﻪ ﻣﻦ اﻷﺣﺎدﯾﺚ‪ :‬أ ﺷـﯽء ﺳـﻤﻌﺘﻪ؟ ﻗﺎل‪ :‬ﻻ‪ ،‬و‬‫ﻟﮑّﻨﻬﺎ رواﯾﮥ روﯾﻨﺎﻫﺎ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻨﺎ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﺗﻬـﺬﯾﺐ« ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ آن ﺟﻨﺎب ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻗﺎل أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺮﯾﻢ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ‪ :‬ﮐﻨﺖ ﻻ أﺳﺄل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﻦ ﺣـﺪﯾﺜﻪ‬‫ﻓﻘﺎل ﻟﯽ‪ :‬ﻟﻢ ﻻ ﺗﺴﺄﻟﻨﯽ ﻋﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ؟ ﻗﻠﺖ‪ :‬ﻻ ارﯾﺪه! ﻓﻘﺎل ﻟﯽ إﻧّﻪ ﮐﺎن ﯾﺤﻔﻆ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﺗﻬـﺬﯾﺐ« ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ آن ﺟﻨﺎب ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ‪ :‬ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻻ ﯾﺤﺘّﺞ ﺑﻪ و ﯾﺴﺘﻀـﻌﻒ! ﺳـﺌﻞ ﻣّﺮة‪ :‬ﻫﺬه اﻻﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﻣﻦ أﺑﯿـﮏ؟ ﻓﻘﺎل‪ :‬ﻧﻌﻢ! و ﺳـﺌﻞ ﻣّﺮة ﻓﻘﺎل‪ :‬إﻧّﻤﺎ وﺟـﺪﺗﻬﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻪ‪ .‬ﻗﻠﺖ‪ :‬ﯾﺤﺘﻤﻞ أن ﯾﮑﻮن اﻟﺴﺆاﻻن وﻗﻌﺎ ﻋﻦ أﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺨﺘﻠﻔـﮥ ﻓـﺬﮐﺮ ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﺳﻤﻌﻪ أﻧّﻪ ﺳﻤﻌﻪ و ﻓﯿﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺴﻤﻌﻪ أﻧﻪ وﺟﺪه‪ ،‬و ﻫﺬا ﯾﺪّل ﻋﻠﯽ ﺗﺜّﺒﺘﻪ ‪.‬‬
‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1046 :‬‬‫و ﻣﻨﺎوي در »ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ« در ﺷﺮح‬‫ﺣﺪﯾﺚ »اّدﺑﻮا اوﻻدﮐﻢ ﻋﻠﯽ ﺛﻠﺚ ﺧﺼﺎل‪:‬‬‫ﺣّﺐ ﻧﺒّﯿﮑﻢ و ﺣّﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ و ﻗﺮاءة اﻟﻘﺮآن«‬‫در ﻣﻘﺎم ﻗـﺪح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻟﻢ ﯾﺮﻣﺰ ﻟﻪ ﺑﺸـﯽء و ﻫﻮ ﺿـﻌﯿﻒ ﻷّن ﻓﯿﻪ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻷﺳﻮد‪ ،‬ﻟﻪ ﻣﻨﺎﮐﯿﺮ‪ .‬و ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻟا ّﺼﺎدق‪،‬‬‫ﻗﺎل ﻓﯽ »اﻟﮑﺎﺷﻒ« ﻋﻦ اﻟﻘﻄﺎن‪ :‬ﻓﯽ اﻟّﻨﻔﺲ ﻣﻨﻪ ﺷﯽء![‪.‬‬‫»اﻣﺎ اﻣﺎم ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﮑﺎﻇﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم«‬‫ﭘﺲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب ﻫﻢ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ‪:‬‬‫اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ‪ -‬ﺧﺬﻟﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬در »ﻣﻨﻬﺎج« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و أّﻣﺎ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻓﻼ ﯾﺴﺘﺮﯾﺐ ﻣﻦ ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﺼﯿﺐ‬‫أّن ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ أﻧﺲ و ﺣّﻤﺎد ﺑﻦ زﯾﺪ و ﺣّﻤﺎد ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻤﮥ و اﻟﻠّﯿﺚ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ و اﻷوزاﻋﯽ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ و وﮐﯿﻊ ﺑﻦ اﻟﺠّﺮاح و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫اﻟﻤﺒﺎرك و اﻟّﺸﺎﻓﻌّﯽ و أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و إﺳـﺤﺎق ﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ و أﻣﺜﺎﻟﻬﻢ أﻋﻠﻢ ﺑﺄﺣﺎدﯾﺚ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣﻦ ﻫﺆﻻء!!! و‬‫ﻫﺬا أﻣﺮ ﺗﺸـﻬﺪ ﺑﻪ اﻵﺛﺎر اﻟّﺘﯽ ﺗﻌﺎﯾﻦ و ﺗﺴـﻤﻊ‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﺗﺸﻬﺪ اﻵﺛﺎر ﺑﺄّن ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﺎن أﮐﺜﺮ ﻓﺘﻮﺣﺎ و ﺟﻬﺎدا ﺑﺎﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و‬‫أﻗـﺪر ﻋﻠﯽ ﻗﻤﻊ اﻟﮑّﻔـ ﺎر و اﻟﻤﻨـﺎﻓﻘﯿﻦ ﻣﻦ ﻏﯿﺮه ﻣﺜـﻞ ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ أﺟﻤﻌﯿﻦ!‪ .‬و ﻣّﻤﺎ ﯾﺒّﯿﻦ ذﻟﮏ أّن اﻟﻘـﺪر اﻟّـﺬي ﯾﻨﻘﻞ ﻋﻦ‬‫ﻫﺆﻻء ﻣﻦ اﻷﺣﮑﺎم اﻟﻤﺴﻨﺪة إﻟﯽ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﯾﻨﻘﻞ ﻋﻦ اوﻟﺌﮏ ﻣﺎ ﻫﻮ أﺿﻌﺎﻓﻪ ‪.‬‬
‫و ذﻫﺒﯽ در »ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال« ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﻣﺎم ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﮑﺎﻇﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬روي ﻋﻨﻪ ﺑﻨﻮه ﻋﻠّﯽ اﻟّﺮﺿﺎ و إﺑﺮاﻫﯿﻢ و إﺳﻤﺎﻋﯿﻞ و ﺣﺴﯿﻦ و‬‫أﺧﻮاه ﻋﻠّﯽ و ﻣﺤّﻤﺪ‪ ،‬و إﻧّﻤﺎ أوردﺗﻪ ﻷّن اﻟﻌﻘﯿﻠّﯽ ذﮐﺮه ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ و ﻗﺎل‪ :‬ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﺤﻔﻮظ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻓﯽ اﻻﯾﻤﺎن‪ ،‬ﻗﺎل‪:‬‬‫اﻟﺤﻤﻞ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ اﻟّﺼﻠﺖ اﻟﻬﺮوي‪ ،‬ﻗﻠﺖ‪ :‬ﻓﺎذا ﮐﺎن اﻟﺤﻤﻞ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ اﻟّﺼﻠﺖ ﻓﻤﺎ ذﻧﺐ ﻣﻮﺳﯽ ﺗﺬﮐﺮه ‪.‬‬
‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در »ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟّﺘﻬـﺬﯾﺐ« ﺑـﺘﺮﺟﻤﻪ آن ﺟﻨـﺎب ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬روي ﻋﻦ أﺑﯿﻪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ دﯾﻨـﺎر و ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠـﮏ ﺑﻦ ﻗـﺪاﻣﮥ‬‫اﻟﺠﻤﺤﯽ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ در »ﺗﻬﺬﯾﺐ« ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﻣﺘﻮﻟّﺪ ﺷﺪن آن ﺟﻨﺎب در ﺳﻨﻪ ﺛﻤﺎن و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1047 :‬‬‫ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻗﻠﺖ‪ :‬إّن ﺛﺒﺖ أّن ﻣﻮﻟﺪه ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن ﻓﺮواﯾﺘﻪ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر ﻣﻨﻘﻄﻌﮥ‪ ،‬ﻷّن ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر ﺗﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﻋﺸﺮﯾﻦ ‪.‬‬
‫و اﺑﻦ ﺣﺒﺎن در »ﮐﺘﺎب اﻟﺜﻘﺎت« در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎدق ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﯾﺤﺘّﺞ ﺑﺮواﯾﺘﻪ ﻣﺎ ﮐﺎن ﻣﻦ ﻏﯿﺮ رواﯾﮥ أوﻻده ﻋﻨﻪ! ﻷّن ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ وﻟﺪه ﻋﻨﻪ ﻣﻨﺎﮐﯿﺮ ﮐﺜﯿﺮة! و إﻧّﻤﺎ ﻣّﺮض اﻟﻘﻮل ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ﻣّﺮض ﻣﻦ أﺋّﻤﺘﻨﺎ‪ ،‬ﻟﻤﺎ‬‫روي ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺜﻪ ﻣﻦ رواﯾـﮥ أوﻻده‪ ،‬و ﻗﺪ اﻋﺘﺒﺮت ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﻟّﺜﻘﺎت ﻋﻦ ﻣﺜﻞ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺢ و اﻟّﺜﻮري و ﻣﺎﻟﮏ و ﺷـﻌﺒﮥ و اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 95‬از ‪193‬‬‫وﻫﺐ ﺑﻦ ﺧﺎﻟﺪ و ذوﯾﻬﻢ ﻓﺮأﯾﺖ أﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺴـﺘﻘﯿﻤﮥ ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻬﺎ ﺷﯽء ﯾﺨﺎﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ اﻷﺛﺒﺎت‪ ،‬و رأﯾﺖ ﻓﯽ رواﯾﮥ وﻟﺪه ﻋﻨﻪ أﺷﯿﺎء ﻟﯿﺴﺖ ﻣﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﻻ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯿﻪ و ﻻ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺟّﺪه‪ ،‬و ﻣﻦ اﻟﻤﺤﺎل أن ﯾﻠﺰق ﺑﻪ ﻣﺎ ﺟﻨﺖ ﯾﺪ ﻏﯿﺮه ‪.‬‬
‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در »ﺗﻬـﺬﯾﺐ« در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎدق ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺣّﺒﺎن آورده‪] :‬ﯾﺤﺘـّﺞ ﺑﺤـﺪﯾﺜﻪ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ‬‫رواﯾﮥ أوﻻده ﻋﻨﻪ ‪.‬‬
‫و ازﯾﻨﺠﺎ آﻧﭽﻪ از ﺑﯽأدﺑﯽ و ﺟﺴﺎرت در ﺷﺎن واﻻﺷﺎن ﺟﻨﺎب ﻣﻮﺳﯽ اﻟﮑﺎﻇﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﻣﺤﺘﺎج ﺑﻪ ﺑﯿﺎن ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬‫»اﻣﺎ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم«‬‫ﭘﺲ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﻧﺎﺻﺒّﯿﺖ آﯾﺎت ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب ﻫﻢ ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬‫اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ‪ -‬ﺧﺬﻟﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬در »ﻣﻨﻬﺎج« ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻋﺒﺎرت ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ إﻧﮑﺎر ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]أّﻣﺎ ﻗﻮﻟﻪ ]‪» :[1‬ﮐﺎن ]‪ [2‬أزﻫـﺪ اﻟّﻨﺎس و أﻋﻠﻤﻬﻢ« ﻓـﺪﻋﻮي ﻣﺠّﺮدة ﺑﻼ دﻟﯿﻞ‪ ،‬ﻓﮑّﻞ ﻣﻦ ﻏﻼ ﻓﯽ ﺷـﺨﺺ أﻣﮑﻨﻪ أن ﯾـّﺪﻋﯽ ﻟﻪ ﻫﺬه اﻟّﺪﻋﻮي‪،‬‬‫ﮐﯿﻒ و اﻟّﻨﺎس ﯾﻌﻠﻤﻮن أﻧّﻪ ﮐﺎن ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ ﻣﻦ ﻫﻮ أﻋﻠﻢ ﻣﻨﻪ و أزﻫـﺪ ﻣﻨﻪ! ﮐﺎﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ و اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ و أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و أﺷـﻬﺐ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ و أﺑﯽ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟّﺪاراﻧﯽ و ﻣﻌﺮوف اﻟﮑﺮﺧﯽ و أﻣﺜﺎل ﻫﺆﻻء‪ ،‬ﻫﺬا و ﻟﻢ ﯾﺄﺧﺬ ﻋﻨﻪ أﺣﺪ ﻣﻦ أﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ ﺷـﯿﺌﺎ و ﻻ روي‬‫ﻟﻪ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻟّﺴّﻨﮥ و إﻧّﻤﺎ ﯾﺮوي ﻟﻪ أﺑﻮ اﻟّﺼﻠﺖ اﻟﻬﺮوّي ]‪ [1‬ﯾﻌﻨﯽ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺤﻠﯽ »رح«‪.12 .‬‬‫]‪ [2‬أي اﻟﺮﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‪.12 .‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1048 :‬‬‫و أﻣﺜﺎﻟﻪ ﻧﺴـﺨﺎ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ اﻷﮐﺎذﯾﺐ ﻣﺎ ﻧّﺰه اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟّﺼﺎدﻗﯿﻦ ﻣﻨﻬﻢ‪ .‬و أّﻣﺎ ﻗﻮﻟﻪ »إﻧّﻪ أﺧـﺬ ﻋﻨﻪ اﻟﻔﻘﻬﺎء اﻟﻤﺸـﻬﻮرون ﮐﺜﯿﺮا« ﻓﻬـﺬا ﻣﻦ‬‫أﻇﻬﺮ اﻟﮑـﺬب! ﻫﺆﻻء ﻓﻘﻬﺎء اﻟﺠﻤﻬﻮر اﻟﻤﺸـﻬﻮرون ﻟﻢ ﯾﺄﺧـﺬوا ﻋﻨﻪ ﻣﺎ ﻫﻮ ﻣﻌﺮوف‪ ،‬و إن أﺧﺬ ﻋﻨﻪ ﺑﻌﺾ ﻣﻦ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻣﻦ ﻓﻘﻬﺎء ﻟا ﺠﻤﻬﻮر‬‫ﻓﻬﺬا ﻻ ﯾﻨﮑﺮ ﻓﺈّن ﻃﻠﺒﮥ اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻗﺪ ﯾﺄﺧﺬون ﻋﻦ اﻟﻤﺘﻮﺳﻄﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و ﻣﻦ ﻫﻢ دون اﻟﻤﺘﻮّﺳﻄﯿﻦ![‪.‬‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﻘﺪﺳﯽ در »ﺗﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ادﻫﻨﻮا ﺑﺎﻟﺒﻨﻔﺴﺞ ﻓﺈﻧّﻪ ﺣﺎّر ﻓﯽ اﻟّﺸﺘﺎء ﺑﺎرد ﻓﯽ اﻟّﺼﯿﻒ‪ .‬رواه ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ‪ ،‬ﮐﺎن ﯾﺄﺗﯽ ﻋﻨﻬﻢ ﺑﺎﻟﻌﺠﺎﺋﺐ![‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﻘﺪﺳﯽ در »ﺗﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﮐﺎن إذا ﻋﻄﺲ ﻗﺎل ﻟﻪ ﻋﻠّﯽ‪:‬‬‫رﻓﻊ اﻟﱠﻠﻪ ذﮐﺮك‪ .‬ﻓﯿﻪ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟّﺮﺿﺎ‪ ،‬ﮐﺎن ﯾﺄﺗﯽ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ ﺑﺎﻟﻌﺠﺎﺋﺐ![‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﻘﺪﺳﯽ در »ﺗﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﻟّﻤﺎ أﺳﺮي ﺑﯽ إﻟﯽ اﻟّﺴﻤﺎء ﺳﻘﻂ ﻣﻦ ﻋﺮﻗﯽ ﻓﻨﺒﺖ ﻣﻨﻪ اﻟﻮرد‪ .‬ﻓﯿﻪ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ ﮐﺎن ﯾﺄﺗﯽ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ ﺑﺎﻟﻌﺠﺎﺋﺐ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﻣﻘﺪﺳﯽ در »ﺗﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﻣﻦ أﮐﻞ رّﻣﺎﻧﮥ ﺣّﺘﯽ ﯾﺘّﻤﻬﺎ أﻧﺎر اﻟﱠﻠﻪ ﻗﻠﺒﻪ‪ .‬ﻓﯿﻪ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ‪ ،‬ﮐﺎن ﯾﺄﺗﯽ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ ﺑﺎﻟﻌﺠﺎﺋﺐ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﻣﻘﺪﺳﯽ در »ﺗﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﻣﻦ أّدي ﻓﺮﯾﻀﮥ ﻓﻠﻪ ﻋﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ دﻋﻮة ﻣﺴﺘﺠﺎﺑﮥ‪ .‬ﻓﯿﻪ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﯾﺄﺗﯽ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ ﺑﺎﻟﻌﺠﺎﺋﺐ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﻣﻘﺪﺳﯽ در »ﺗﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]اﻻﯾﻤﺎن ﻣﻌﺮﻓﮥ ﺑﺎﻟﻘﻠﺐ و اﻗﺮار ﺑﺎﻟﻠّﺴﺎن و ﻋﻤﻞ ﺑﺎﻻرﮐﺎن‪ .‬ﻓﯿﻪ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ‪ ،‬ﯾﺄﺗﯽ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ ﺑﺎﻟﻌﺠﺎﺋﺐ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﻣﻘﺪﺳﯽ در »ﺗﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]اﻟﺤﻨﺎء ﺑﻌﺪ اﻟّﻨﻮرة أﻣﺎن ﻣﻦ اﻟﺠﺬام‪ .‬ﻓﯿﻪ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ‪ ،‬ﮐﺎن ﯾﺄﺗﯽ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ ﺑﺎﻟﻌﺠﺎﺋﺐ ‪.‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 96‬از ‪193‬‬‫و ﻧﯿﺰ در »ﺗﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]اﻟـّﺴ ﺒﺖ ﻟﻨﺎ و اﻷﺣﺪ ﻟﺸـﯿﻌﺘﻨﺎ و اﻻﺛﻨﯿﻦ ﻟﺒﻨﯽ أﻣّﯿﮥ و اﻟّﺜﻼﺛﺎء ﻟﺸـﯿﻌﺘﻬﻢ و اﻷرﺑﻌﺎء ﻟﺒﻨﯽ اﻟﻌّﺒﺎس و اﻟﺨﻤﯿﺲ ﻟﺸـﯿﻌﺘﻬﻢ و اﻟﺠﻤﻌﮥ ﻟﺴﺎﺋﺮ اﻟّﻨﺎس و‬‫ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻪ ﺳﻔﺮ‪ .‬ﻓﯿﻪ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ‪ ،‬ﮐﺎن ﯾﺄﺗﯽ ﺑﺎﻟﻌﺠﺎﺋﺐ![‪.‬‬‫و ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﻤﻌﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب »اﻷﻧﺴﺎب« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻟّﺮﺿﺎ‪ ،‬ﺑﮑﺴﺮ اﻟّﺮاء و ﻓﺘﺢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1049 :‬‬‫اﻟـّﻀ ﺎد اﻟﻤﻌﺠﻤـﮥ‪ .‬ﻫـﺬا ﻟﻘـﺐ أﺑﯽ اﻟﺤﺴـﻦ ﻋﻠﯽ ﺑـﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑـﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ‬‫اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟّﺮﺿﺎ‪ .‬ﻗﺎل أﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﺑﻦ ﺣّﺒﺎن اﻟﺒﺴﺘّﯽ‪:‬‬‫ﯾﺮوي ﻋﻦ أﺑﯿﻪ اﻟﻌﺠﺎﺋﺐ‪ .‬روي ﻋﻨﻪ أﺑﻮ اﻟّﺼﻠﺖ و ﻏﯿﺮه‪ ،‬ﮐﺄﻧّﻪ ﮐﺎن ﯾﻬﻢ و ﯾﺨﻄﺊ ‪.‬‬
‫و ذﻫﺒﯽ در »ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘـﺪال« ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣـﺎم رﺿـﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻗـﺎل اﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ‪ :‬ﯾﺄﺗﯽ ﻋﻦ أﺑﯿﻪ ﺑﻌﺠﺎﺋﺐ‪ .‬ﻗﻠﺖ‪ :‬إﻧّﻤﺎ اﻟّﺸﺄن ﻓﯽ‬‫ﺛﺒﻮت اﻟّﺴﻨﺪ إﻟﯿﻪ و إﻟّﺎ ﻓﺎﻟّﺮﺟﻞ ﻗﺪ ﮐﺬب ﻋﻠﯿﻪ و وﺿﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﻧﺴﺨﮥ ﺳﺎﺋﺮﻫﺎ اﻟﮑﺬب ﻋﻠﯽ ﺟّﺪه ﺟﻌﻔﺮ اﻟّﺼﺎدق‪ ،‬ﻓﺮوي ﻋﻨﻪ أﺑﻮ اﻟّﺼﻠﺖ اﻟﻬﺮوّي‬‫أﺣـﺪ اﻟﻤّﺘﻬﻤﯿﻦ‪ ،‬و ﻟﻌﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻬـﺪي اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻋﻨﻪ ﻧﺴـﺨﮥ و ﻷـﺑﯽ أﺣﻤـﺪ ﻋـﺎﻣﺮ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﻄﺎﺋﯽ ﻋﻨﻪ ﻧﺴـﺨﮥ ﮐﺒﯿﺮة‪ ،‬و ﻟـﺪاود ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن‬‫اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﻋﻨﻪ ﻧﺴـﺨﮥ‪ .‬ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ‪ .‬ﻗﺎل أﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟـّﺪارﻗﻄﻨّﯽ‪ :‬أﻧﺎ اﺑﻦ ﺣّﺒﺎن ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺮﺿﺎ ﯾﺮوي ﻋﻦ‬‫أﺑﯿﻪ ﻋﺠﺎﺋﺐ‪ ،‬ﯾﻬﻢ و ﯾﺨﻄﯽ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در »ﻣﻐﻨﯽ« ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ آن ﺟﻨـﺎب ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻗـﺎل اﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ‪ :‬ﯾﺄﺗﯽ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ ﺑﻌﺠﺎﺋﺐ‪ .‬ﻗﻠﺖ اﻟﺸﺄن ﻓﯽ ﺻـّﺤﮥ اﻻﺳـﻨﺎد إﻟﯿﻪ ﻓﺈﻧّﻪ ﮐـﺬب‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ ﺟّﺪه ‪.‬‬
‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در »ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟّﺘﻬﺬﯾﺐ« ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ آن ﺟﻨﺎب ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻗﺎل أﺑﻮ‪ -‬ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ اﻟّﺴـ ﻤﻌﺎﻧﯽ ﻓﯽ »اﻻﻧﺴﺎب«‪ :‬ﻗﺎل أﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﺑﻦ‬‫ﺣّﺒﺎن‪ :‬ﯾﺮوي ﻋﻦ أﺑﯿﻪ اﻟﻌﺠﺎﺋﺐ ﮐﺎﻧّﻪ ﮐﺎن ﯾﻬﻢ و ﯾﺨﻄﯽ ‪.‬‬‫»و اﻣﺎ ﺑﺎﻗﯽ اﺋﻤﻪ ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم«‬‫ﭘﺲ در ﺷﺄن اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﻫﻢ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﻧﺎﺻﺒﯿﺖ آﯾﺎت ﻋﻠﻤﺎي ﺳّﻨﯿﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ آﻧﭽﻪ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ‪.‬‬‫ﻓﺨﺮ رازي در »ﻧﻬﺎﯾـﮥ اﻟﻌﻘﻮل« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و اﻟﻌﺠﺐ أﻧّﻬﻢ ﯾﺰﻋﻤﻮن ﻓﯽ اﻟّﺘﻘﯽ و اﻟّﻨﻘﯽ و اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻌﺴـﮑﺮي أﻧّﻬﻢ ﮐـﺎﻧﻮا ﻋﺎﻟﻤﯿﻦ ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻟا ﻤﺴﺎﺋﻞ‬‫اﻻﺻﻮﻟـّﯿ ﮥ و اﻟﻔﺮوﻋـّﯿ ﮥ ﺟﻤﻠﻬـﺎ و ﺗﻔﺎﺻـﯿﻠﻬﺎ ﻣﻊ أﻧّﻬﻢ ﮐﺎﻧﻮا ﻓﯽ زﻣﺎن ﮐﺜﺮ ﺧﻮض اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ أﺻـﻨﺎف اﻟﻌﻠﻮم و ﮐﺜﺮت ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻬﻢ و ﻣﻊ ذﻟﮏ‬‫ﻓﻠﻢ ﯾﻈﻬﺮ ﻣﻦ أﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﺷـﯽء ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﻻ ﺑﺎﻟﻘﻠﯿﻞ و ﻻ ﺑﺎﻟﮑﺜﯿﺮ! و ﻟﻢ ﯾﺤﻀـﺮوا ﻣﺤﻔﻼ! و ﻻ ﺗﮑّﻠﻤﻮا ﻓﯽ ﺷﯽء ﻣﻦ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ ﻣﻊ اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﯿﻦ!‬‫و ﻟﻢ ﯾﻈﻬﺮ ﻣﻨﻬﻢ ﺗﺼﻨﯿﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1050 :‬‬‫ﻣﻨﺘﻔﻊ ﺑﻪ! ﮐﻤﺎ ﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻣﻦ اﻟﻔﻘﻬﺎء و اﻟﻤﺘﮑﻠّﻤﯿﻦ و اﻟﻤﻔّﺴﺮﯾﻦ![‪.‬‬‫و اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ‪ -‬ﺧـﺬﻟﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬در »ﻣﻨﻬـﺎج« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻟّﺜﺎﻟﺚ أن ﯾﻘﺎل‪ :‬اﻟﻘﻮل ﺑﺎﻟﺮأي و اﻻﺟﺘﻬﺎد و اﻟﻘﯿﺎس و اﻻﺳـﺘﺤﺴﺎن ﺧﯿﺮ ﻣﻦ اﻷﺧـﺬ ﺑﻤﺎ ﯾﻨﻘﻠﻪ‬‫ﻣﻦ ﯾﻌﺮف ﺑﮑﺜﺮة اﻟﮑﺬب ﻋّﻤﻦ ﯾﺼﯿﺐ و ﯾﺨﻄﯽ ﻧﻘﻞ ﻏﯿﺮ ﻣﺼّﺪق ﻋﻦ ﻗﺎﺋﻞ ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺼﻮم‪ ،‬و ﻻ ﯾﺸّﮏ ﻋﺎﻗﻞ أّن رﺟﻮع ﻣﺜﻞ ﻣﺎﻟﮏ و اﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ذﺋﺐ و اﺑﻦ ﻟا ﻤﺎﺟﺸﻮن و اﻟّﻠﯿﺚ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ و اﻷوزاﻋﯽ و اﻟّﺜﻮري و اﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ و ﺷـﺮﯾﮏ و أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ و أﺑﯽ ﯾﻮﺳﻒ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ‬‫و زﻓﺮ و اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ زﯾﺎد و اﻟﻠّﺆﻟﺆي و اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ و اﻟﺒﻮﯾﻄﯽ و اﻟﻤﺰﻧﯽ و أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و أﺑﯽ داود اﻟّﺴﺠﺴﺘﺎﻧﯽ و اﻷﺛﺮم و اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺤﺮﺑﯽ و‬‫اﻟﺒﺨـﺎري و ﻋﺜﻤـﺎن ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟـّﺪارﻣﯽ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤـﮥ و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄـﺒﺮي و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ اﻟﻤﺮوزي و ﻏﯿﺮ ﻫﺆﻻـء إﻟﯽ‬‫اﺟﺘﻬـﺎدﻫﻢ و اﻋﺘﺒـﺎرﻫﻢ‪ ،‬ﻣﺜـﻞ أن ﯾﻌﻠﻤﻮا ﺳـّﻨﮥ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﻟّﺜﺎﺑﺘـﮥ ﻋﻨﻪ و ﯾﺠﺘﻬـﺪوا ﻓﯽ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﻨـﺎط اﻷﺣﮑﺎم و ﺗﻨﻘﯿﺤﻬﺎ و‬‫ﺗﺨﺮﯾﺠﻬـﺎ‪ ،‬ﺧﯿﺮ ﻟﻬﻢ ﻣﻦ أن ﯾﺘﻤّﺴـ ﮑﻮا ﺑﻨﻘـﻞ اﻟّﺮواﻓﺾ ﻋﻦ اﻟﻌﺴـﮑﺮّﯾﯿﻦ و أﻣﺜﺎﻟﻬﻤـﺎ! ﻓـﺎّن اﻟﻮاﺣـﺪ ﻣﻦ ﻫﺆﻻـء ﻷﻋﻠﻢ ﺑـﺪﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 97‬از ‪193‬‬‫اﻟﻌﺴـﮑﺮّﯾﯿﻦ أﻧﻔﺴـﻬﻤﺎ! ﻓﻠﻮ أﻓﺘـﺎه أﺣـﺪﻫﻤﺎ ﺑﻔﺘﯿـﺎ ﮐﺎن رﺟﻮﻋﻪ إﻟﯽ اﺟﺘﻬﺎده أوﻟﯽ ﻣﻦ رﺟﻮﻋﻪ إﻟﯽ ﻓﺘﯿﺎ أﺣـﺪﻫﻤﺎ‪ ،‬ﺑﻞ ذﻟﮏ ﻫﻮ اﻟﻮاﺟﺐ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻓﮑﯿﻒ إذا ﮐﺎن ذﻟﮏ ﻧﻘﻼ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻣﻦ ﻣﺜﻞ اﻟّﺮاﻓﻀﮥ‪ ،‬و اﻟﻮاﺟﺐ ﻋﻠﯽ ﻣﺜﻞ اﻟﻌﺴﮑﺮّﯾﯿﻦ و أﻣﺜﺎﻟﻬﻤﺎ أن ﯾﺘﻌّﻠﻤﻮا ﻣﻦ اﻟﻮاﺣﺪ ﻣﻦ ﻫﺆﻻء!!![‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ‪ -‬ﺧـﺬﻟﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬در »ﻣﻨﻬـﺎج« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻟّﺜـﺎﻧﯽ أن ﯾﻘـﺎل‪ :‬اﻟﻘﯿﺎس و ﻟﻮ أﻧّﻪ ﺿـﻌﯿﻒ ﻫﻮ ﺧﯿﺮ ﻣﻦ ﺗﻘﻠﯿـﺪ ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻎ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺒﻠﻎ‬‫اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ‪ ،‬ﻓـﺎّن ﮐـّﻞ ﻣﻦ ﻟﻪ ﻋﻠﻢ و إﻧﺼﺎف ﯾﻌﻠﻢ أّن ﻣﺜﻞ ﻣﺎﻟﮏ و اﻟّﻠﯿﺚ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ و اﻷوزاﻋﯽ و أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ و اﻟّﺜﻮري و اﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ و‬‫ﻣﺜﻞ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ و اﺣﻤـﺪ و إﺳـﺤﺎق و أﺑﯽ ﻋﺒﯿـﺪ و أﺑﯽ ﺛﻮر أﻋﻠﻢ و أﻓﻘﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﺴـﮑﺮّﯾﯿﻦ و أﻣﺜﺎﻟﻬﻢ! و أﯾﻀﺎ ﻓﻬﺆﻻء ﺧﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻤﻨﺘﻈﺮ اﻟّﺬي ﻻ‬‫ﯾﻌﻠﻢ ﻣﺎ ﯾﻘﻮل!!![‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ‪ -‬ﺧـﺬﻟﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬در »ﻣﻨﻬﺎج« ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ إﻧﮑﺎر ﻓﻀﺎﺋﻞ أﺋّﻤﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم آﻏﺎز ﻧﻬﺎده ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و اّﻣﺎ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪ ﻣﻮﺳـﯽ ﻓﻠﻢ ﯾﺆﺧﺬ‬‫ﻋﻨﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺎ ﯾﺬﮐﺮ ﺑﻪ أﺧﺒﺎرﻫﻢ ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻟﻤﺸﻬﻮرﯾﻦ و ﺗﻮارﯾﺨﻬﻢ ﻓﺈّن اوﻟﺌﮏ اﻟّﺜﻼﺛﮥ ﺗﻮﺟﺪ أﺣﺎدﯾﺜﻬﻢ ﻓﯽ اﻟّﺼﺤﺎح و اﻟّﺴﻨﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1051 :‬‬‫و اﻟﻤﺴﺎﻧﺪ و ﺗﻮﺟﺪ ﻓﺘﺎوﯾﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﺼـّﻨﻔﮥ ﻓﯽ ﻓﺘﺎوي اﻟّﺴـ ﻠﻒ ﻣﺜﻞ ﮐﺘﺐ اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر و ﻋﺒﺪ اﻟّﺮزاق و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ و ﻏﯿﺮ ﻫﺆﻻء‪ ،‬و اّﻣﺎ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪﻫﻢ ﻓﻠﯿﺲ ﻟﻪ رواﯾـﮥ ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺐ اﻻّﻣﻬﺎت ﻣﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻻ ﻓﺘﺎوي ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﻌﺮوﻓـﮥ اﻟّﺘﯽ ﻧﻘﻞ‬‫ﻓﯿﻬﺎ ﻓﺘﺎوي اﻟّﺴﻠﻒ و ﻻ ﻟﻬﻢ ﺗﻔﺴﯿﺮ و ﻻ ﻏﯿﺮه و ﻻ ﻟﻬﻢ أﻗﻮال ﻣﻌﺮوﻓﮥ[‪.‬‬‫و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﮐﺘﺎب »اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت« در ﺑﺎب ﻓﻀﻞ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺜﺎﻧﯽ ﻓﯽ ذﮐﺮ ﺣﺴﻦ ﻓﺎﻃﻤﮥ‪.‬‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﺒّﺰار ﻗﺎل‪ :‬أﻧﺒﺎ اﻟﻘﺎﺿـﯽ أﺑﻮ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻬﺘﺪي‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺷﺎذان‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻬﺮان اﻟﺠّﻤﺎل ﻗﺎل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻌﺴـﮑﺮ‪ ،‬ﻗﺎل‪:‬‬‫ﺣّﺪﺛﻨﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‪ ،‬ﻗﺎل‪:‬‬‫ﺣـّﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‪ ،‬ﻗـﺎل‪ :‬ﺣـّﺪﺛﻨﯽ اﺑﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺮﺿﺎ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣـّﺪﺛﻨﯽ اﺑﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣـّﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ‪ ،‬ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‪ ،‬ﻋﻦ ﺟـﺎﺑﺮ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‪ ،‬ﻗـﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ :‬ﻟّﻤﺎ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ آدم ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم و ﺣّﻮا ﺗﺒﺨﺘﺮا ﻓﯽ اﻟﺠّﻨـﮥ و ﻗﺎﻻ‪ :‬ﻣﺎ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﺧﻠﻘﺎ اﺣﺴﻦ ﻣّﻨﺎ! ﻓﺒﯿﻨﺎﻫﻤﺎ ﮐﺬﻟﮏ إذا ﻫﻤﺎ ﺑﺼﻮرة ﺟﺎرﯾﮥ ﻟﻢ ﯾﺮ اﻟّﺮاؤون اﺣﺴﻦ ﻣﻨﻬﺎ‪ ،‬ﻟﻬﺎ‬‫ﻧﻮر ﺷﻌﺸـﻌﺎﻧﯽ ﯾﮑﺎد ﯾﻄﻔﯽ اﻷﺑﺼﺎر‪ ،‬ﻋﻠﯽ رأﺳـﻬﺎ ﺗﺎج و ﻓﯽ أذﻧﯿﻬﺎ ﻗﺮﻃﺎن‪ .‬ﻓﻘﺎﻻ‪ :‬ﯾﺎ رب! ﻣﺎ ﻫـﺬه اﻟﺠﺎرﯾﮥ؟! ﻗﺎل‪ :‬ﺻﻮرة ﻓﺎﻃﻤﮥ ﺑﻨﺖ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺳّﯿﺪة وﻟﺪي »وﻟﺪك‪ .‬ظ‪ .‬م« ﻓﻘﺎل‪ :‬ﻣﺎ ﻫﺬا اﻟّﺘﺎج ﻋﻠﯽ رأﺳـﻬﺎ؟ ﻗﺎل‪ :‬ﻫﺬا ﺑﻌﻠﻬﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‪ .‬ﻗﺎل‪ :‬ﻓﻤﺎ ﻫﺬا اﻟﻘﺮﻃﺎن‪ :‬ﻗﺎل اﺑﻨﺎﻫﺎ اﻟﺤﺴﻦ‬‫و اﻟﺤﺴﯿﻦ‪ ،‬وﺟﺪ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﻏﺎﻣﺾ ﻋﻠﻤﯽ ﻗﺒﻞ أن أﺧﻠﻘﮏ ﺑﺄﻟﻔﯽ ﻋﺎم‪.‬‬‫ﻗﺎل اﻟﻤﺼـّﻨﻒ ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع و اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻌﺴـﮑﺮ ﻫﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ أﺑﻮ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻌﺴﮑﺮي أﺣﺪ ﻣﻦ ﯾﻌﺘﻘﺪ ﻓﯿﻪ اﻟّﺸﯿﻌﮥ اﻹﻣﺎﻣﮥ‪ .‬روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ و ﻟﯿﺲ ﺑﺸﯽء![‪.‬‬‫و ﺳﯿﻮﻃﯽ در »ﻵﻟﯽ ﻣﺼﻨﻮﻋﻪ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]اﺑﻮ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻬﺘﺪي ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﻓﯽ ﻓﻮاﺋﺪه‪:‬‬‫أﻧـﺎ أﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻬﻤﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺷﺎذان‪ ،‬ﺛﻨﺎ أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﻬﺮان ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ‬‫اﻟﺮازي ﺑﺤﻀـﺮة أﺑﯽ ﺧﯿﺜﻤـﮥ‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﯽ ﻣﻮﻻي اﻟﺤﺴﻦ اﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻌﺴـﮑﺮ‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‪،‬‬‫ﺣّﺪﺛﻨﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1052 :‬‬‫أﺑﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺮﺿﺎ‪ ،‬ﺣـّﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‪ ،‬ﻋﻦ أﺑﯿﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‪ ،‬ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‪،‬‬‫ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ‪ :‬ﻟّﻤﺎ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ آدم و ﺣّﻮا ﺗﺒﺨﺘﺮا ﻓﯽ اﻟﺠّﻨﮥ و ﻗﺎﻻ‪ :‬ﻣﺎ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﺧﻠﻘﺎ أﺣﺴﻦ ﻣّﻨﺎ! ﻓﺒﯿﻨﺎ ﻫﻤﺎ ﮐﺬﻟﮏ إذ ﻫﻤﺎ ﺑﺼﻮرة ﺟﺎرﯾﮥ ﻟﻢ ﯾﺮ‬‫اﻟّﺮاؤن أﺣﺴﻦ ﻣﻨﻬـﺎ‪ ،‬ﻟﻬـﺎ ﻧﻮر ﺷﻌﺸـﻌﺎﻧّﯽ ﯾﮑﺎد ﯾﻄﻔﯽ اﻷﺑﺼﺎر‪ ،‬ﻋﻠﯽ رأﺳـﻬﺎ ﺗﺎج و ﻓﯽ اذﻧﯿﻬﺎ ﻗﺮﻃﺎن‪ ،‬ﻓﻘﺎﻻ‪ :‬ﯾﺎ رّب! ﻣﺎ ﻫـﺬه اﻟﺠﺎرﯾـﮥ؟! ﻗﺎل‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 98‬از ‪193‬‬‫ﺻﻮرة ﻓﺎﻃﻤـﮥ ﺑﻨﺖ ﻣﺤّﻤﺪ ﺳـّﯿﺪ وﻟﺪك! ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﻫﺬا اﻟّﺘﺎج ﻋﻠﯽ رأﺳـﻬﺎ؟ ﻗﺎل‪ :‬ﻫﺬا ﺑﻌﻠﻬﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‪ ،‬ﻗﺎﻻ‪ :‬ﻓﻤﺎ ﻫﺬان اﻟﻘﺮﻃﺎن؟ ﻗﺎل‬‫اﺑﻨﺎﻫﺎ اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ‪ ،‬وﺟﺪ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﻏﺎﻣﺾ ﻋﻠﻤﯽ ﻗﺒﻞ أن أﺧﻠﻘﮏ ﺑﺄﻟﻔﯽ ﻋﺎم‪ .‬ﻣﻮﺿﻮع‪ .‬اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻌﺴﮑﺮّي ﻟﯿﺲ ﺑﺸﯽء!!![‪.‬‬‫و ﺷﯿﺦ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴﻨﺪي در »ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟّﺸﺮﯾﻌﮥ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﺣـﺪﯾﺚ ﻟّﻤﺎ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ آدم و ﺣّﻮا ﺗﺒﺨﺘﺮا ﻓﯽ اﻟﺠّﻨـﮥ و ﻗﺎل‪ :‬ﻣﺎ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﺧﻠﻘﺎ أﺣﺴﻦ ﻣّﻨﺎ‪ ،‬اﻟﺤـﺪﯾﺚ‪ ،‬و آﺧﺮه‪ :‬وﺟﺪ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﻏﺎﻣﺾ‬‫ﻋﻠﻤﯽ ﻗﺒﻞ أن أﺧﻠﻘﮏ ﺑﺄﻟﻒ )ﺑﺄﻟﻔﯽ‪ .‬ظ( ﻋﺎم‪ .‬اﺑﻦ اﻟﻤﻬﺘﺪي ﻓﯽ ﻓﻮاﺋﺪه‪ ،‬ﻓﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﺤﺴﻦ و ﻟﻌﻠّﻪ ﻣﻦ وﺿﻊ أﺣﺪﻫﻤﺎ!!![‪.‬‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﮔﺠﺮاﺗﯽ ﻓﺘﻨﯽ در »ﻗﺎﻧﻮن اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت« ﮐﻪ در اّول آن ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﻟّﻤﺎ اﺳﺘﺮﺣﺖ ﻋﻦ أﻋﺒﺎء ﺟﻤﻊ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻣﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ ﺗﻨﻘﯿـﺪات اﻟﻔﻀـﻼء اﻟﺒﺮرة ﺣّﺮﮐﻨﯽ ﺑﻌﺾ اﻷﻋّﺰة و ﻣﯿﺰ اﻷﺣـّﺒ ﮥ و ﺻـﺪق اﻟﻄﻮّﯾﮥ و‬‫ﻓﺮط اﻟﻤﺤّﺒﮥ أن أﺟﻤﻊ اﻟّﻀﻌﻔﺎء ﻣﻦ اﻟّﺮواة اﻟﮑّﺬاﺑﯿﻦ و أﺳﺮد اﻟﻮّﺿﺎع و اﻟﻤﻔﺘﺮﯾﻦ ﻟﯿﮑﻮن ﻗﺎﻧﻮﻧﺎ ﮐّﻠّﯿﺎ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻷﺧﺒﺎر اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﺿﺒﻂ‬‫اﻟّﻀﻌﺎف و اﻟﻤﻔﺘﺮﯾﺎت ‪ ،‬در ﺣﻖ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﺴﮑﺮي ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪] :‬اﻟﺤﺴﻦ اﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻌﺴﮑﺮ‪ ،‬ﻟﯿﺲ ﺑﺸﯽء[‪.‬‬‫و ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫـﺎب ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻏـﻮث اﻟﻤﺪارﺳـﯽ در »ﮐﺸﻒ اﻷـﺣﻮال ﻓﯽ ﻧﻘـﺪ اﻟّﺮﺟـﺎل« ﮐﻪ آن را ﺑﺮاي ذﮐﺮ ﺿـﻌﻔﺎء و ﻣـﺘﺮوﮐﯿﻦ و ﻏﯿﺮﻫﻢ‬‫ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻌﺴﮑﺮ‪ ،‬ﻟﯿﺲ ﺑﺸﯽء‪ ،‬ﺳﻤﻊ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‪ ،‬روي ﻋﻨﻪ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻬﺮان اﻟّﺮازّي‬‫ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ‪.‬‬
‫و اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ‪ -‬ﺧﺬﻟﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬در »ﻣﻨﻬﺎج« در ﻣﻘﺎم إﻧﮑﺎر ﻓﻀﺎﺋﻞ اﺋﻤﻪ أﻃﻬﺎر ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و اﻣﺎ ﻗﻮﻟﻪ‪» :‬و ﮐﺎن وﻟﺪه اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻌﺴـﮑﺮّي‬‫ﻋﺎﻟﻤﺎ زاﻫﺪا ﻓﺎﺿﻼ ﻋﺎﺑﺪا أﻓﻀﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1053 :‬‬‫اﻫـﻞ زﻣـﺎﻧﻪ و روت ﻋﻨﻪ اﻟﻌﺎّﻣـﮥ ﮐﺜﯿﺮا« ﻓﻬـﺬا ﻣﻦ ﻏﻠـﻂ ﻣـﺎ ﻗﺒﻠﻪ ﻣﻦ اﻟـّﺪﻋﺎوي اﻟﻤﺠّﺮدة و اﻷﮐﺎذﯾﺐ اﻟﻤﺜﺒﺘـﮥ‪ ،‬ﻓﺈّن اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﻤﻌﺮوﻓﯿﻦ ﺑﺎﻟّﺮواﯾﮥ‬‫اﻟّـﺬﯾﻦ ﮐـﺎﻧﻮا ﻓﯽ زﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺴـﮑﺮي ﻟﯿﺴﺖ ﻟﻬﻢ ﻋﻨﻪ رواﯾـﮥ ﻣﺸـﻬﻮرة ﻓﯽ ﮐﺘﺐ أﻫـﻞ اﻟﻌﻠﻢ‪ ،‬و ﺷـﯿﻮخ أﻫـﻞ ﮐﺘﺐ اﻟّﺴـ ّﻨﮥ‬‫اﻟﺒﺨـﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و أﺑﯽ داود و اﻟﺘﺮﻣـﺬي و اﻟّﻨﺴـﺎﺋّﯽ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟـﮥ ﮐـﺎﻧﻮا ﻣﻮﺟﻮدﯾﻦ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﺰﻣﺎن و ﻗﺮﯾﺒﺎ ﻣﻨﻪ ﻗﺒﻠﻪ و ﺑﻌـﺪه‪ ،‬و ﻗـﺪ ﺟﻤﻊ‬‫اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺑﻮ ﻟا ﻘـﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻋﺴـﺎﮐﺮ اﺳـﻤﺎء ﺷـﯿﻮخ اﻟﮑـّﻞ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺷـﯿﻮخ ﻫﻮﻻـء اﻷﺋﻤـﮥ‪ ،‬ﻓﻠﯿﺲ ﻓﯽ ﻫﺆﻻء اﻷﺋّﻤـ ﮥ ﻣﻦ روي ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻌﺴـﮑﺮي ﻣﻊ رواﯾﺘﻬﻢ ﻋﻦ اﻟﻮف ﻣﺆﻟّﻔـﮥ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺤـﺪﯾﺚ‪ ،‬ﻓﮑﯿﻒ ﯾﻘﺎل‪ :‬روت ﻋﻨﻪ اﻟﻌﺎﻣﮥ ﮐﺜﯿﺮا! و اﯾﻦ ﻫﺬه اﻟﺮواﯾﺎت؟! و ﻗﻮﻟﻪ‪» :‬اﻧّﻪ ﮐﺎن‬‫اﻓﻀﻞ اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ«‪ ،‬ﻫﻮ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟّﻨﻤﻂ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ‪ -‬ﺧﺬﻟﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬در »ﻣﻨﻬﺎج« در ذﮐﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺛﺎﻧﯽ ﻋﺸـﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻫﺬا ﻟﻮ ﮐﺎن ﻣﻮﺟﻮدا ﻣﻌﻠﻮﻣﺎ ﻟﮑﺎن اﻟﻮاﺟﺐ‬‫ﻓﯽ ﺣﮑﻢ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺜـﺎﺑﺖ ﺑﻨّﺺ اﻟﻘﺮآن و اﻟـّﺴ ّﻨﮥ و اﻹﺟﻤـﺎع أن ﯾﮑﻮن ﻣﺤﻀﻮﻧـﺎ ﻋﻨـﺪ ﻣﻦ ﯾﺤﻀـﻨﻪ ﻓﯽ ﺑـﺪﻧﻪ ﮐﺄّﻣﻪ و أّم أّﻣﻪ و ﻧﺤﻮﻫﻤﺎ ﻣﻦ اﻫﻞ‬‫اﻟﺤﻀﺎﻧﮥ و أن ﯾﮑﻮن ﻣﺎﻟﻪ ﻋﻨﺪ ﻣﻦ ﯾﺤﻔﻈﻪ إّﻣﺎ وﺻـّﯽ اﺑﯿﻪ إن ﮐﺎن ﻟﻪ وﺻﯽ و إّﻣﺎ ﻏﯿﺮ اﻟﻮﺻّﯽ إّﻣﺎ ﻗﺮﯾﺐ و إّﻣﺎ ﻧﺎﺋﺐ ﻟﺪي اﻟﺴﻠﻄﺎن ﻓﺈﻧّﻪ ﯾﺘﯿﻢ‬‫ﻟﻤﻮت اﺑﯿﻪ و اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﻘﻮل »َو اﺑ َْﺘﻠُﻮا اﻟ َْﯿﺘﺎﻣﯽ َﺣﱠﺘﯽ ِإذا ﺑََﻠُﻐﻮا اﻟﱢﻨﮑﺎَح َﻓِﺈْن آَﻧْﺴـ ﺘُْﻢ ﻣِﻨُْﻬْﻢ ُرْﺷـ ﺪًا َﻓﺎْدَﻓُﻌﻮا ِإﻟَﯿِْﻬْﻢ َأﻣْﻮاﻟَُﻬْﻢ َو ﻻ َﺗْﺄُﮐﻠُﻮﻫﺎ ِإْﺳـﺮاﻓًﺎ وَ‬‫ﺑ ِﺪارًا َأْن َﯾْﮑَﺒُﺮوا«‬‫ﻓﻬﺬا ﻻ ﯾﺠﻮز ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻣﺎﻟﻪ إﻟﯿﻪ ﺣّﺘﯽ ﯾﺒﻠﻎ اﻟّﻨﮑﺎح و ﯾﻮﻧﺲ ﻣﻨﻪ اﻟّﺮﺷﺪ ﮐﻤﺎ ذﮐﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻓﮑﯿﻒ ﯾﮑﻮن ﻣﻦ ﯾﺴﺘﺤّﻖ اﻟﺤﺠﺮ‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﺑـﺪﻧﻪ و ﻣﺎﻟﻪ إﻣﺎﻣﺎ ﻟﺠﻤﯿﻊ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻣﻌﺼﻮﻣﺎ ﻻ ﯾﮑﻮن اﺣـﺪ ﻣﺆﻣﻨﺎ إﻟّﺎ ﺑﺎﻻﯾﻤﺎن ﺑﻪ‪ .‬ﺛّﻢ ﻫﺬا ﺑﺎﺗّﻔﺎق ﻣﻨﻬﻢ ﺳﻮاء ﻗّﺪر وﺟﻮده او ﻋﺪﻣﻪ‬‫ﻻ ﯾﻨﺘﻔﻌﻮن ﺑﻪ ﻻ ﻓﯽ اﻟـّﺪﯾﻦ و ﻻ ﻓﯽ اﻟـّﺪﻧﯿﺎ و ﻻ ﻋّﻠﻢ اﺣـﺪا ﺷـﯿﺌﺎ و ﻻ ﻋﺮف ﻟﻪ ﺻـﻔﮥ ﻣﻦ ﺻـﻔﺎت اﻟﺨﯿﺮ و ﻻ اﻟّﺸـ ّﺮ ﻓﻠﻢ ﯾﺤﺼﻞ ﺑﻪ ﺷـﯽء ﻣﻦ‬‫ﻣﻘﺎﺻـﺪ اﻹﻣﺎﻣـﮥ و ﻣﺼﺎﻟﺤﻬـﺎ ﻻ اﻟﺨﺎـّﺻ ﮥ و ﻻ اﻟﻌﺎّﻣـﮥ‪ ،‬ﺑﻞ إن ﻗـّﺪر وﺟﻮده ﻓﻬﻮ ﺿـﺮر ﻋﻠﯽ اﻫﻞ اﻷرض ﺑﻼ ﻧﻔﻊ اﺻـﻼ‪ ،‬ﻓﺈّن اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﻪ ﻟﻢ‬‫ﯾﻨﺘﻔﻌﻮا ﺑﻪ اﺻـﻼ و ﻻ ﺣﺼﻞ ﻟﻬﻢ ﺑﻪ ﻟﻄﻒ و ﻻ ﻣﺼـﻠﺤﮥ‪ ،‬و اﻟﻤﮑـّﺬﺑﻮن ﺑﻪ ﯾﻌّﺬﺑﻮن ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻋﻠﯽ ﺗﮑﺬﯾﺒﻬﻢ ﺑﻪ‪ ،‬ﻓﻬﻮ ﺷـّﺮ ﻣﺤﺾ ﻻ ﺧﯿﺮ ﻓﯿﻪ! و‬‫ﺧﻠﻖ ﻣﺜﻞ ﻫﺬا ﻟﯿﺲ ﻣﻦ ﻓﻌﻞ اﻟﺤﮑﯿﻢ اﻟﻌﺎدل !‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1054 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 99‬از ‪193‬‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ‪ -‬ﺧـﺬﻟﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬در »ﻣﻨﻬـﺎج« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺛﻢ اﻧّﻬﻢ ﯾﻘﻮﻟـﻮن إّن اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺠﺐ ﻋﻠﯿﻪ أن ﯾﻔﻌـﻞ أﺻـﻠﺢ ﻣـﺎ ﯾﻘـﺪر ﻋﻠﯿﻪ ﻟﻠﻌﺒـﺎد ﻓﯽ دﯾﻨﻬﻢ و‬‫دﻧﯿﺎﻫﻢ و ﻫﻮ ﯾﻤّﮑﻦ اﻟﺨﻮارج اﻟّـﺬﯾﻦ ﯾﮑﻔﺮون ﺑﻪ ﺑـﺪار ﻟﻬﻢ ﻓﯿﻬﺎ ﺷﻮﮐـﮥ و ﻣﻦ ﻗﺘﺎل أﻋـﺪاﺋﻬﻢ و ﯾﺠﻌﻠﻬﻢ و اﻷﺋّﻤﮥ اﻟﻤﻌﺼﻮﻣﯿﻦ ﻓﯽ ذّل أﻋﻈﻢ‬‫ﻣﻦ ذّل اﻟﯿﻬﻮد و اﻟّﻨﺼـﺎري و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ أﻫـﻞ اﻟّﺬّﻣـﮥ! ﻓﺈّن أﻫﻞ اﻟّﺬّﻣـﮥ ﯾﻤﮑﻨﻬﻢ إﻇﻬﺎر دﯾﻨﻬﻢ و ﻫﺆﻻء اﻟّـﺬﯾﻦ ﯾـّﺪﻋﯽ أﻧّﻬﻢ ﺣﺠـﺞ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒﺎده و ﻟﻄﻔﻪ ﻓﯽ ﺑﻼده و أﻧّﻪ ﻻ ﻫـﺪي إﻟّﺎ ﺑﻬﻢ و ﻻ ﻧﺠﺎة إﻟّﺎ ﺑﻄﺎﻋﺘﻬﻢ و ﻻ ﺳـﻌﺎدة إﻟّﺎ ﺑﻤﺘﺎﺑﻌﺘﻬﻢ ﻗـﺪ ﻏﺎب ﺧﺎﺗﻤﺘﻬﻢ ﻣﻦ أرﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ‬‫ﺳﻨﮥ ﻓﻠﻢ ﯾﻨﺘﻔﻊ ﺑﻪ أﺣﺪ ﻓﯽ دﯾﻨﻪ و دﻧﯿﺎه! و ﻫﻢ ﻻ ﯾﻤﮑﻨﻬﻢ اﻇﻬﺎر دﯾﻨﻬﻢ ﮐﻤﺎ ﺗﻈﻬﺮ اﻟﯿﻬﻮد و اﻟّﻨﺼﺎري دﯾﻨﻬﻢ![‪.‬‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺒﺎرات داﻟﻪ ﺑﺮ ﺳﻮء اﻋﺘﻘﺎد در ﺑﺎب ﺣﻀﺮات أﺋّﻤﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﻋﺒﺎرﺗﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻓﺨﺮ رازي در ﮐﺘﺎب »ﻣﺤّﺼﻞ« آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫در آﺧﺮ ﺑﺤﺚ اﻣﺎﻣﺖ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ذﮐﺮ ﺗﻘّﯿﻪ ﺑﻤﯿﺎن آورده ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻟﻨﺨﺘﻢ ﻫـﺬا اﻟﮑﻼم ﺑﻤﺎ ﯾﺤﮑﯽ ﻋﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟّﺰﯾﺪي أﻧّﻪ ﻗﺎل‪ :‬إنّ‬‫أﺋّﻤﮥ اﻟّﺮاﻓﻀﮥ وﺿﻌﻮا ﻣﻘﺎﻟﺘﯿﻦ ﻟﺸﯿﻌﺘﻬﻢ ﻻ ﯾﻈﻔﺮ ﻣﻌﻬﻤﺎ أﺣﺪ ﻋﻠﯿﻬﻢ‪:‬‬‫اﻻـّول اﻟﻘﻮل ﺑﺎﻟﺒـﺪاء‪ ،‬ﻓـﺈذا ﻗـﺎﻟﻮا إﻧّﻪ ﺳـﯿﮑﻮن ﻟﻬﻢ ﻗّﻮة و ﺷﻮﮐـﮥ ﺛّﻢ ﻻـ ﯾﮑﻮن اﻷﻣﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ أﺧﺒﺮوه ﻗﺎﻟﻮا‪ :‬ﺑـﺪا ﻟﻠّﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯿﻪ! ﻗﺎل زرارة ﺑﻦ‬‫أﻋﯿﻦ‪ -‬ﻣﻦ ﻗﺪﻣﺎء اﻟّﺸﯿﻌﮥ و ﻫﻮ ﯾﺨﺒﺮ ﻋﻦ ﻋﻼﻣﺎت ﻇﻬﻮر اﻹﻣﺎم‪ -‬رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ -‬ﻫﺬه اﻷﺑﯿﺎت‪:‬‬‫ﻓﺘﻠﮏ إﻣﺎرات ﺗﺠﯽء ﺑﻮﻗﺘﻬﺎ و ﻣﺎﻟﮏ ﻋّﻤﺎ ﻗّﺪر اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺬﻫﺐ‬‫و ﻟﻮ ﻻ اﻟﺒﺪا ﺳّﻤﯿﺘﻪ ﻏﯿﺮ ﻓﺎﺋﺖ و ﻧﻌﺖ اﻟﺒﺪا ﻧﻌﺖ ﻟﻤﻦ ﯾﺘﻘّﻠﺐ‬‫و ﻟﻮ ﻻ اﻟﺒﺪا ﻣﺎ ﮐﺎن ﺛّﻢ ﺗﺼّﺮف و ﮐﺎن ﮐﻨﺎر دﻫﺮﻫﺎ ﺗﺘﻠّﻬﺐ‬‫و ﮐﺎن ﮐﻀﻮء ﻣﺸﺮق ﺑﻄﺒﯿﻌﮥ و ﻟّﻠﻪ ﻋﻦ ذﮐﺮ اﻟﻄﺒﺎﺋﻊ ﻣﺮﻏﺐ‬‫و اﻟّﺜﺎﻧﯽ اﻟّﺘﻘّﯿﮥ‪ ،‬ﻓﮑّﻠﻤﺎ أرادوا ﺷﯿﺌﺎ ﯾﺘﮑّﻠﻤﻮن ﺑﻪ‪ ،‬ﻓﺈذا ﻗﯿﻞ ﻟﻬﻢ ﻫﺬا ﺧﻄﺄ و ﻇﻬﺮ ﺑﻄﻼﻧﻪ ﻗﺎﻟﻮا‪ :‬إﻧّﻤﺎ ﻗﻠﻨﺎه ﺗﻘّﯿﮥ[‪.‬‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺨﺮ رازي ﮐﻼم ﺟﺴﺎرت اﻟﺘﯿﺎم ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ زﯾﺪي را ﮐﻪ از راه ﺧﺒﺚ ﻧﻔﺲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺤﻀﺮات أﺋّﻤﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﻟّﺴﻼم ﺗﻔّﻮه ﺑﺂن ﻧﻤﻮده ﺑﺎﺑﺘﻬﺎج ﺗﻤﺎم در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1055 :‬‬‫ﺧﺎﺗﻤﻪ ﮐﻼم ﺧﻮد آورده ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺴـﻠﯿﻢ و ﻗﺒﻮل آن را ﺑﺄﻗﺪام ﺳﺮور و اﺑﺘﻬﺎج ﭘﯿﻤﻮده‪ ،‬و ذﻟﮏ أﻇﻬﺮ دﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ اﺗّﺒﺎع اﻟّﺮازي وﺗﯿﺮة ﻟا ّﻨﻮاﺻﺐ‬‫اﻟّﻠﺌﺎم و وﻃﺌﮥ ﻗﺪة اﻟﺨﻮارج اﻷﻏﺜﺎم‪.‬‬‫و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺷـﻨﯿﻌﻪ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ را ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟّﺸﻬﺮﺳﺘﺎﻧﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻫﻢ در ﮐﺘﺎب »ﻣﻠﻞ و ﻧﺤﻞ« وارد ﻧﻤﻮده‪،‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ذﮐﺮ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻣﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺛّﻢ اﻧّﻪ ﻃﻌﻦ ﻓﯽ اﻟّﺮاﻓﻀﮥ ﻓﻘﺎل‪ :‬إّن أﺋّﻤﮥ اﻟّﺮاﻓﻀﮥ ﻗﺪ وﺿﻌﻮا ﻣﻘﺎﻟﺘﯿﻦ ﻟﺸﯿﻌﺘﻬﻢ ﻻ ﯾﻈﻬﺮ أﺣﺪ ﻗّﻂ ﺑﻬﻤﺎ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ‪ :‬إﺣـﺪاﻫﻤﺎ اﻟﻘﻮل ﺑﺎﻟﺒـﺪاء ﻓـﺈذا أﻇﻬﺮوا ﻗﻮﻻـ أﻧّﻪ ﺳـﯿﮑﻮن ﻟﻬﻢ ﻗّﻮة و ﺷﻮﮐـﮥ و ﻇﻬﻮر ﺛّﻢ ﻻ ﯾﮑﻮن اﻷﻣﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ أﺧﺒﺮوه ﻗﺎﻟﻮا‪ :‬ﺑـﺪا ﻟّﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ذﻟﮏ! و اﻟّﺜﺎﻧﯿﮥ اﻟّﺘﻘّﯿﮥ و ﮐّﻞ ﻣﺎ أرادوا ﺗﮑّﻠﻤﻮا ﺑﻪ‪ ،‬ﻓﺈذا ﻗﯿﻞ ﻟﻬﻢ ذﻟﮏ ﻟﯿﺲ ﺑﺤّﻖ و ﻇﻬﺮ ﻟﻬﻢ اﻟﺒﻄﻼن ﻗﺎﻟﻮا‪ :‬إﻧّﻤﺎ ﻗﻠﻨﺎه ﺗﻘّﯿﮥ و ﻓﻌﻠﻨﺎه‬‫ﺗﻘّﯿﮥ[‪.‬‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺠـﺎﺋﺐ ﺟﺴـﺎرات ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻓﻈﯿﻊ اﻟﺤﺮﮐﺎت اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ او در ﺑﻌﺾ ﺣﻮاﺷـﯽ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب »ﺗﺤﻔﻪ« ﻋﺒﺎرت ﻣـﺬﮐﻮره »ﻣﻠﻞ و‬‫ﻧﺤﻞ« ﺷﻬﺮﺳـﺘﺎﻧﯽ را ﺑﺘﺤﺮﯾﻒ و ﺗﺒﺪﯾﻞ ﮐﻠﻤﺎت و ﺟﻤﻼت ﻋﺪﯾﺪه و إﺿﺎﻓﻪ و اﻗﺤﺎم ﺧﺮاﻓﺎت و ﻣﻬﻤﻼت ﻋﺘﯿﺪه وارد ﺳﺎﺧﺘﻪ ﭘﺮده از دﯾﻦ و‬‫دﯾﺎﻧﺖ و ﺻﺪق و أﻣﺎﻧﺖ ﺧﻮد ﺑﺪﺳﺖ ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺮاﻧﺪاﺧﺘﻪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺣﺎﺷﯿﻪ ﮐﯿﺪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﻢ از ﺑﺎب ﻣﮑﺎﯾﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻗﺪ ﻧﻘﻞ ﺻﺎﺣﺐ‬‫»اﻟﻤﻠـﻞ و اﻟّﻨﺤـﻞ« ﻋﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻣﻦ اﻟّﺰﯾﺪّﯾـﮥ أﻧّﻪ ﻗـﺎل‪ :‬إّن أﺋّﻤـ ﮥ اﻟّﺮﻓﺾ وﺿـﻌﻮا ﻣﻘـﺎﻟﺘﯿﻦ ﻟﺸـﯿﻌﺘﻬﻢ ﻻ ﯾﻈﻬﺮ أﺣـﺪ ﻗّﻂ ﺑﻬﻤﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ‪،‬‬‫أﺣـﺪﻫﻤﺎ اﻟﻘﻮل ﺑﺎﻟﺒﺪاء‪ ،‬ﻓﺎذا ﺗﻠﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻵﯾﺎت اﻟّﺪاﻟّﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﺪح اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ و اﻟّﺜﻨﺎء اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ أّوﻟﻮﻫﺎ ﺑﺎﻟﺒﺪاء و ﻗﺎﻟﻮا‪ :‬ﺑﺪا ﻟﻠّﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ‬‫ﺣﺎﻟﻬﻢ! و ﮐـﺬا إذا أﺧﺒﺮوا أﺗﺒﺎﻋﻬﻢ ﺑﺄﻧّﻪ ﺳـﯿﮑﻮن ﻟﻬﻢ ﺷﻮﮐـﮥ و ﻗّﻮة ﺛّﻢ ﻻ ﯾﮑﻮن اﻻﻣﺮ ﻋﻠﯽ وﻓﻖ ﻣﺎ وﻋﺪوه ﻗﺎﻟﻮا‪ :‬ﺑﺪا ﻟّﻠﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ‪ .‬و اﻟّﺜﺎﻧﯿﮥ‪:‬‬‫اﻟّﺘﻘـّﯿ ﮥ‪ ،‬ﻓﮑّﻠﻤـﺎ روﯾﺖ ﻋﻨـﺪﻫﻢ ﻋﻦ أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻷﺋّﻤـ ﮥ ﻣﺎ ﯾـﺪّل ﻋﻠﯽ اﻟّﺜﻨﺎء اﻟﺤﺴﻦ ﻓﯽ ﺣّﻖ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ و اﻻﻟﻔـﮥ ﻣﻌﻬﻢ و اﻟﻤﺆاﻧﺴـﮥ ﺑﻬﻢ و‬‫اﻟﻤﺼﺎﻫﺮة و اﻟﻤﻮاﮐﻠـﮥ و اﻟﻤﺸﺎرﺑـﮥ و اﻟـّﺼ ﻠﻮة ﺧﻠﻒ اﻟﺨﻠﻔﺎء و رواﯾـﮥ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻨﻬﻢ و ﻟﻬﻢ ﻗﺎﻟﻮا‪ :‬ﻫـﺬا ﮐّﻠﻪ ﻣﺤﻤﻮل ﻋﻠﯽ اﻟّﺘﻘـّﯿ ﮥ! ﺑﻞ ﺑﻌﺾ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 100‬از ‪193‬‬‫ﻓﻀـﻼﺋﻬﻢ إذا ﺗﮑﻠّﻢ ﺑﮑﻼم ﺑﺎﻃﻞ ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ‪ :‬ﻫـﺬا ﺑﺎﻃﻞ ﻋﻨـﺪك و ﻋﻠﯽ وﻓﻖ ﻗﻮاﻋﺪك و ﻗﻮاﻋﺪ أﺻـﺤﺎﺑﮏ و رواﯾﺎت أﺋّﻤﺘﮏ ﻗﺎل‪ :‬إﻧّﻤﺎ ﻗﻠﻨﺎه‬‫ﺗﻘّﯿﮥ و ﺗﻠﺒﯿﺴﺎ ﻟﻸﻣﺮ‪ .‬و أﻗﻮل‪ :‬ﻫﯿﻬﻨﺎ ﻣﻘﺎﻟﮥ ﺛﺎﻟﺜﮥ ﻫﯽ ﺣﺼﻨﻬﻢ اﻟﺤﺼﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1056 :‬‬‫و ﺣﺮزﻫﻢ اﻟﺤﺮﯾﺰ! و ﻫﯽ اﻟّﺮﺟﻌـﮥ‪ ،‬ﻓﺈّن اﻵﯾﺎت اﻟّﺪاﻟّـﮥ ﻋﻠﯽ ﻏﻠﺒـﮥ اﻟﺤّﻖ و أﻫﻠﻪ و ﮐـﺬا اﻷﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺒﺸـﺮة ﺑﺤﺼﻮل اﻷﻣﻦ و اﻟﻐﻨﯽ و اﻟﺠﺎه و‬‫اﻟّﺜﺮوة إذا أوردت ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻗﺎﻟﻮا‪:‬‬‫ﻫﺬه اﻟﻤﻮاﻋﯿﺪ ﮐّﻠﻬﺎ ﯾﮑﻮن ﻋﻨﺪ اﻟّﺮﺟﻌﮥ[‪.‬‬‫و درﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﺷـﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﺤﺮﯾﻔﺎت ﺟﺰﺋّﯿﻪ ﮐﻪ از ﻧﻈﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﻧﯿﺴﺖ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺗﺤﺮﯾﻔﺎت ﮐّﻠﯿﻪ و إﺿﺎﻓﺎت ﻋﻈﯿﻤﻪ‬‫ﮔﺮدﯾﺪهاﻧﺪ‪.‬‬‫از آن ﺟﻤﻠﻪ آﻧﮑﻪ در ﻣﻘﺎم ذﮐﺮ ﺑﺪا اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﺴﺎرت اﻓﺰودهاﻧﺪ‪:‬‬‫»ﻓﺎذا ﺗﻠﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻵﯾﺎت اﻟّﺪاﻟّـﮥ ﻋﻠﯽ ﻣـﺪح اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ و اﻟّﺜﻨﺎء اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ أّوﻟﻮﻫﺎ ﺑﺎﻟﺒﺪا و ﻗﺎﻟﻮا‪ :‬ﺑﺪا ﻟّﻠﻪ ﻓﯽ ﺣﺎﻟﻬﻢ«‪ ،‬و اﯾﻦ ﺟﺴﺎرﺗﯽﺳـﺖ‬‫ﮐﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺻﺮﯾﺢ و اﻗﺤﺎم ﻓﻀﯿﺢ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﮐﺬب ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﻬﺘﺎن ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ‪.‬‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ آﻧﮑﻪ در ﻣﻘﺎم ذﮐﺮ ﺗﻘّﯿﻪ اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺳﺮا ﭘﺎ ﺧﺴﺎرت اﻓﺰودهاﻧﺪ‪:‬‬‫»ﻓﮑﻠّﻤﺎ روﯾﺖ ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻋﻦ أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻷﺋّﻤﮥ ﻣﺎ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ اﻟّﺜﻨﺎء اﻟﺤﺴﻦ ﻓﯽ ﺣّﻖ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ و اﻻﻟﻔﮥ ﻣﻌﻬﻢ و اﻟﻤﺆاﻧﺴﮥ ﺑﻬﻢ و اﻟﻤﺼﺎﻫﺮة و‬‫اﻟﻤﻮاﮐﻠﮥ و اﻟﻤﺸﺎرﺑﮥ و اﻟّﺼﻠﻮة ﺧﻠﻒ اﻟﺨﻠﻔﺎء و رواﯾﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻨﻬﻢ و ﻟﻬﻢ ﻗﺎﻟﻮا‪ :‬ﻫﺬا ﮐّﻠﻪ ﻣﺤﻤﻮل ﻋﻠﯽ اﻟّﺘﻘّﯿﮥ«‪.‬‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ آﻧﮑﻪ ﺑﺠـﺎي اﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت أﺻـﻠّﯿﻪ ﻣﻠـﻞ و ﻧﺤـﻞ »و ﮐّﻠﻤﺎ أرادوا ﺗﮑّﻠﻤﻮا ﺑﻪ ﻓﺈذا ﻗﯿﻞ ﻟﻬﻢ ذﻟﮏ ﻟﯿﺲ ﺑﺤّﻖ و ﻇﻬﺮ ﻟﻬﻢ اﻟﺒﻄﻼن‬‫ﻗﺎﻟﻮا إﻧﻤﺎ ﻗﻠﻨﺎه ﺗﻘـّﯿ ﮥ و ﻓﻌﻠﻨﺎه ﺗﻘـّﯿ ﮥ« اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻣﻤﺴﻮﺧﻪ آورده »ﺑﻞ ﺑﻌﺾ ﻓﻀـﻼﺋﻬﻢ إذا ﺗﮑّﻠﻢ ﺑﮑﻼم ﺑﺎﻃﻞ ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ ﻫـﺬا ﺑﺎﻃﻞ ﻋﻨـﺪك و‬‫ﻋﻠﯽ وﻓﻖ ﻗﻮاﻋﺪك و ﻗﻮاﻋﺪ أﺻﺤﺎﺑﮏ و رواﯾﺎت أﺋﻤﺘﮏ ﻗﺎل إﻧّﻤﺎ ﻗﻠﻨﺎه ﺗﻘّﯿﮥ و ﺗﻠﺒﯿﺴﺎ ﻟﻸﻣﺮ«‪.‬‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ آﻧﮑﻪ ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺗﺤﺮﯾﻔـﺎت ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﺗﺼـّﺮﻓﺎت ﻣﻠﯿﻤﻪ ﻋﺒـﺎرﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ذﮐﺮ رﺟﻌﺘﺴﺖ اﻓﺰوده و آن را ﻣﺼـّﺪر ﺑﻪ‬‫»أﻗﻮل« ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﺗﺎ ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﻧﺎﻇﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﺎﻫﺮ آﻧﭽﻪ ﻗﺒﻞ از »أﻗﻮل« ﻣـﺬﮐﻮر ﺷـﺪه ﺑﺎﻟّﺘﻤﺎم ﮐﻼم ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ زﻋﻢ ﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﻣﺎ ﺑﻌـﺪ آن را‬‫ﮐﻼـم ﺻـﺎﺣﺐ »ﻣﻠـﻞ و ﻧﺤـﻞ« ﮔﻤﺎن ﮐﻨـﺪ! و ﮐّﻞ ﻫـﺬا ﻣّﻤﺎ ﯾﺘﻌّﺠﺐ ﻣﻨﻪ اﻟّﻨﺎﻇﺮون اﻟﻤﺒﺼـﺮون و ﯾﺜﺒﺖ أّن اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ زﻋﯿﻢ اﻟّـﺬﯾﻦ ﻗﯿﻞ ﻓﯽ‬‫ﺣّﻘﻬﻢ »ِإْن َأﻧ ْﺘُْﻢ ِإﻟﱠﺎ ُﻣْﻔَﺘُﺮوَن«‬‫! و از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺒﺎرات ﻧﺎﺻﺒّﯿﺖ آﯾﺎت ﮐﻪ ﮐﺎﺷﻒ أﺳﺮار و ﻫﺎﺗﮏ أﺳﺘﺎر و ﻣﺜﺒﺖ اﻧﺤﺮاف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1057 :‬‬‫اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ از ﺣﻀﺮات اﺋّﻤﻪ أﻃﻬﺎر‪ -‬ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﺎ اﺧﺘﻠﻒ اﻟﻠﯿﻞ و اﻟّﻨﻬﺎر‪ -‬ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪،‬‬‫ﻋﺒﺎرت ﻣﻼ ﺟﻼل دواﻧﯽ در »ﺷﺮح ﻋﻘﺎﺋﺪ ﻋﻀﺪي«‬‫ﻋﺒﺎرت ﺟﻼل دّواﻧﯽ اﺳﺖ در »ﺷـﺮح ﻋﻘﺎﺋﺪ ﻋﻀﺪي« ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺷـﺮح ﻣﺬﮐﻮر ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﻋﻀﺪي در ﻋﻘﺎﺋﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻓﺘﺮاق اّﻣﺖ ﺑﺮ ﻫﻔﺘﺎد‬‫و ﺳﻪ ﻓﺮﻗﻪ ذﮐﺮ ﮐﺮده و ﺑﻌﺪ آن دﻋﻮاي ﻓﺮﻗﻪ ﻧﺎﺟﯿﻪ ﺑﻮدن أﺷﺎﻋﺮه آﻏﺎز ﻧﻬﺎده‪ ،‬ﻣﺴـﻄﻮرﺳﺖ‪] :‬ﻓﺈن ﻗﻠﺖ‪ :‬ﮐﯿﻒ ﺣﮑﻢ ﺑﺄّن اﻟﻔﺮﻗﮥ اﻟّﻨﺎﺟﯿﮥ ﻫﻢ‬‫اﻷﺷﺎﻋﺮة و ﮐّﻞ ﻓﺮﻗـﮥ ﺗﺰﻋﻢ أﻧّﻬﺎ اﻟّﻨﺎﺟﯿﮥ؟ ﻗﻠﺖ‪ :‬ﺳـﯿﺎق اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺸـﻌﺮ ﺑﺄﻧّﻬﻢ ﻣﻘﺘﺪون ﺑﻤﺎ روي ﻋﻦ اﻟّﻨﺒّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و أﺻـﺤﺎﺑﻪ‪ ،‬و ذﻟﮏ‬‫إﻧّﻤﺎ ﯾﻨﻄﺒﻖ ﻋﻠﯽ اﻷﺷﺎﻋﺮة ﻓﺈﻧّﻬﻢ ﯾﺘﻤـّﺴ ﮑﻮن ﻓﯽ ﻋﻘﺎﺋﺪﻫﻢ ﺑﺎﻷﺣﺎدﯾﺚ اﻟّﺼﺤﯿﺤﮥ اﻟﻤﺮوّﯾﮥ ﻋﻨﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و ﻋﻦ أﺻﺤﺎﺑﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻻ‬‫ﯾﺘﺠـﺎوزون ﻋﻦ ﻇﻮاﻫﺮﻫـﺎ اﻟّـﺎ ﺑﻀـﺮورة و ﻻ ﯾﺴﺘﺮﺳـﻠﻮن ﻣﻊ ﻋﻘﻮﻟﻬﻢ ﮐﺎﻟﻤﻌﺘﺰﻟـﮥ و ﻣﻦ ﯾﺤـﺬو ﺣـﺬوﻫﻢ‪ ،‬و ﻻ ﻣﻊ اﻟّﻨﻘﻞ ﻋﻦ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﮐﺎﻟّﺸـ ﯿﻌﮥ‬‫اﻟﻤﺘﺸّﺒﺜﯿﻦ ﺑﻤﺎ روي ﻋﻦ أﺋّﻤﺘﻬﻢ ﻻﻋﺘﻘﺎدﻫﻢ اﻟﻌﺼﻤﮥ ﻓﯿﻬﻢ‪ ،‬اﻧﺘﻬﯽ ‪.‬‬
‫اﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﺄﺻـﺮح دﻻﻻت دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﻌﻪ اﺗّﺒﺎع أﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺮوّﯾﻪ از اﺋّﻤﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﮐﻪ اﻋﺘﻘﺎد ﻋﺼﻤﺖ آﻧﻬﺎ دارﻧﺪ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 101‬از ‪193‬‬‫و ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ از آن ﺗﺤﺎﺷﯽ و إﻧﮑﺎر ﺗﻤﺎم ﺑﺮ زﺑﺎن ﻣﯽآرﻧﺪ و ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻓﺨﺮ و ﻣﺒﺎﻫﺎت ﻣﺎﻻ ﮐﻼم دارﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺗﺮك اﺗّﺒﺎع اﻫﻞ‬‫ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم را دﻟﯿﻞ ﺣﻘّﯿﺖ ﺧﻮد ﻣﯽﭘﻨﺪارﻧﺪ‪.‬‬‫و ﺣﺴـﯿﻦ ﺧﻠﺨﺎﻟﯽ در »ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﺷـﺮح ﻋﻘﺎﺋﺪ« ﻗﯿﺎﻣﺖ ﮐﺮده اﻋﺘﻘﺎد ﻣﺤﻔﻮﻇّﯿﺖ اﺋّﻤﻪ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم را از ﮐﺬب و اﻓﺘﺮا ﺑﺎﻃﻞ و ﺷـﻨﯿﻊ‬‫اﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ ﺑﺈﻇﻬﺎر ﺣﺎل واﻗﻌﯽ ﻣـﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺣّﻖ و ﻣﺸـﺮب ﺧﻮد ﭘﺮداﺧﺘﻪ‪ ،‬ﺣﯿﺚ ﻗﺎل‪] :‬ﻗﻮﻟﻪ‪ :‬اﻟﻤﺘﺒﻌﯿﻦ )اﻟﻤﺘﺸـّﺒﺜﺘﯿﻦ‪ .‬ظ( ﺑﻤﺎ روي ﻋﻦ اﺋّﻤﺘﻬﻢ‬‫ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﺳـﺘﻨﺎدﻫﻢ )إﺳـﻨﺎدﻫﻢ‪ .‬ظ( اﻟﻤﺮوّي إﻟﯽ اﻟّﻨﺒّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و أﺻﺤﺎﺑﻪ‪ ،‬و ذﻟﮏ اﻻﺗّﺒﺎع ﻣﻨﻬﻢ ﻷﺟﻞ اﻋﺘﻘﺎدﻫﻢ اﻟﻌﺼﻤﮥ ﻓﯽ اﺋّﻤﺘﻬﻢ و‬‫ﻋﺪم ﺻﺪور ﻟا ﮑﺬب و اﻻﻓﺘﺮاء ﻣﻨﻬﻢ‪ ،‬اﻧﺘﻬﯽ ‪.‬‬
‫و اﯾﻦ ﺑﺎﻧﮏ ﺑﯽﻫﻨﮕﺎم و ﮐﻼم ﻧﺎﺻﺒّﯿﺖ ﻧﻈﺎم ﺻـﺮﯾﺤﺴﺖ درﯾﻦ ﮐﻪ اﻋﺘﻘﺎد ﻋﺼـﻤﺖ اﺋّﻤﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم و ﻋﺪم ﺻﺪور ﮐﺬب و اﻓﺘﺮا ازﯾﻦ‬‫ﺣﻀﺮات ﻣﺨﺼﻮص أﻫﻞ ﺣّﻖﺳﺖ‪ ،‬و ﻟّﻠﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﺣﻤﺪ اﻟّﺸﺎﮐﺮﯾﻦ‪ ،‬و ﺳّﻨّﯿﻪ ﺑﺎﯾﻦ اﻋﺘﻘﺎد ﻧﻤﯽﮔﺮاﯾﻨﺪ و ﺗﺼﻮﯾﺐ آن ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪،‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1058 :‬‬‫ﺑﻠﮑﻪ آن را ﻣﻨﮑﺮ و ﻗﺒﯿﺢ ﻣﯽﺷﻤﺎرﻧﺪ‪ ،‬و ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ آن را دﻟﯿﻞ ﺣﻘّﯿﺖ ﻣﺬﻫﺐ ﺧﻮد ﻣﯽﭘﻨﺪارﻧﺪ‪.‬‬‫ﭘﺲ اﯾﻦ ﻣـﺬﻫﺐ ﺳـّﻨّﯿﻪ را ﻣﺒﺎرﮐﺒﺎد ﮐﻪ ﻟﯿﺎﻗﺖ اﻋﺘﻘﺎد آن ﺟﺰ اﯾﺸﺎن ﮐﺴـﯽ ﻧـﺪارد! و ﻫﯿﭻ ﻣﺴـﻠﻤﯽ را ﺗﺎب آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﺼّﻮر آن ﻧﻤﺎﯾﺪ‬‫ﻓﮑﯿﻒ ﮐﻪ راه ﺗﺼﺪﯾﻖ آن ﭘﯿﻤﺎﯾﺪ! ﻗﻮﻟﻪ‪:‬‬‫]و اﮔﺮ ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ را اﻋﺘﺒﺎر ﻧﮑﻨﻨﺪ ﻣﺮوﯾﺎت ﺷﯿﻌﻪ را ﮐﻪ از ﻋﻘﺎﺋﺪ اﻟﻬﯿﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﻓﺮوع ﻓﻘﻬﯿﻪ ﻣﻮاﻓﻖ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ درﯾﻦ رﺳﺎﻟﻪ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده‬‫ﺷﺪ ﭼﻪ ﺟﻮاﺑﺴﺖ؟[‪.‬‬‫أﻗﻮل‪:‬‬‫ﺟـﻮاب اﺳـﺘﺪﻻﻻت ﻓﺎﺳـﺪه و اﺣﺘﺠﺎﺟـﺎت ﮐﺎﺳـﺪه ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ ﺑﻤﺮوّﯾـﺎت ﺷـﯿﻌﻪ ﮐﻪ از راه ﺟﻬـﻞ ﯾـﺎ ﺗﺠﺎﻫـﻞ در ﻣﺒـﺎﺣﺚ اﺻﻮل و ﻓﺮوع‬‫آوردهاﻧـﺪ‪ -‬ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌـﺎم‪ -‬ﻋﻠﻤـﺎي أﻋﻼم و ﻣﺤّﻘﻘﯿﻦ ﻓﺨﺎم اﻫﻞ ﺣﻖ ﮐﺮام در ﻣﺼـّﻨﻔﺎت ﺧﻮد ﮐﻪ ﺑﺮاي ﻧﻘﺾ أﺑﻮاب »ﺗﺤﻔﻪ« ﻣﺮدوده‬‫ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ ﺑﻨﺤﻮي ﻣﺮﻗﻮم و ﻣﺴـﻄﻮر ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﮐﻪ اوﻟﯿﺎي ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺑﻤﻼﺣﻈﻪ آن ﻏﺮﯾﻖ ﺑﺤﺮ ﻓﮑﺮ و ﻣﻨﻐﻤﺲ ﻟّﺠﻪ ﺗﺤّﯿﺮ ﺷﺪه از‬‫ﻋـﺎﻟﻢ ﻗﯿـﻞ و ﻗﺎل ﻣﯽﮔﺬرﻧـﺪ و ﺗﺨّﻠﻒ ﺧﻮد را از ﺳـﻔﯿﻨﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺮأي اﻟﻌﯿﻦ ﻣﺸﺎﻫـﺪه ﻧﻤﻮده ﺧﻼص و ﻧﺠﺎت ﺧﻮد را از‬‫ﻣﺤﺎﻻت ﻣﯽﺷﻤﺮﻧﺪ! و ﻟﻘﺪ ﮐﺎن ﻟﻬﻢ أن ﯾﻌﺘﺒﺮوا ﺑﻘﻮل اﻟﱠﻠﻪ رّب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ »َو َأْﻏَﺮﻗَْﻨﺎ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﮐﱠﺬﺑ ُﻮا ﺑ ِﺂﯾﺎﺗِﻨﺎ ِإﱠﻧُﻬْﻢ ﮐﺎﻧُﻮا َﻗْﻮﻣًﺎ َﻋِﻤﯿَﻦ«‪.‬‬‫ﻧﻘﻞ ﮐﻠﻤﺎت دﯾﮕﺮي از ﺷﺎهﺻﺎﺣﺐ در ﺑﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ و ﺟﻮاب آﻧﻬﺎ‬‫اﺷﺎره‬‫ﻗﻮﻟﻪ‪:‬‬‫و در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﻌﻀـﯽ از ﺧﻮشﻃﺒﻌﺎن ﺷـﯿﻌﻪ ﺗﻘﺮﯾﺮي دارد ﺧﯿﻠﯽ دﻟﻔﺮﯾﺐ ﻻ ﺑـﺪ ذﮐﺮ آن ﺗﻘﺮﯾﺮ و ﺣﻞ آن ﺗﺰوﯾﺮ ﻧﻤﻮده آﻣﺪ‪ ،‬ﮔﻔﺘﻪ اﺳـﺖ‬‫ﮐﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ در اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺴـﻔﯿﻨﻪ اﻗﺘﻀﺎ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﻣﺤﺒﺖ ﺟﻤﯿﻊ اﻫﻠﺒﯿﺖ و اﺗﺒﺎع ﮐﻞ اﯾﺸﺎن در ﻧﺠﺎت و ﻓﻼح ﺿـﺮور ﻧﯿﺴﺖ‪،‬‬‫زﯾﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ ﺷﺨﺼـﯽ در ﯾﮏ ﮐﻨـﺞ ﮐﺸﺘﯽ ﺟﺎ ﮔﺮﻓﺖ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ از ﻏﺮق او را ﻧﺠﺎت ﺣﺎﺻﻞ ﺷـﺪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ دوران در ﺗﻤﺎم ﮐﺸﺘﯽ و ﮔﺎﻫﯽ‬‫ﺑﮑﻨﺠﯽ ﻧﺸﺴـﺘﻦ و ﮔـﺎﻫﯽ ﺑﮑﻨـﺞ دﯾﮕﺮ ﻣﻌﻤﻮل و ﻋﺎدي ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﭘﺲ ﺷـﯿﻌﻪ ﭼﻮن ﻣﺘﻤﺴﮏ ﺑﻪ ﺑﻌﺾ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﺷﺪﻧـﺪ و اﺗﺒﺎع ﺑﻌﻀـﯽ ازﯾﺸﺎن‬‫ﭘﯿﺶ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﺑﻼ ﺷﺒﻬﻪ ﻧﺎﺟﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻃﻌﻨﯽ ﮐﻪ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺮاﯾﺸﺎن ﺑﺎﺑﺖ اﻧﮑﺎر ﺑﻌﺾ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1059 :‬‬‫دﻓﻊ ﺷﺪ‪ ،‬و اﻟﺤﻤﺪ ﻟﱠﻠﻪ ‪.‬‬
‫أﻗﻮل‪:‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 102‬از ‪193‬‬‫اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺳـﻔﺎﻫﺖ ﺗﺨﻤﯿﺮ را ﻫﺮﮔﺰ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ از ﺷـﯿﻌﻪ ﺑﺮ زﺑـﺎن ﻧﻤﯽآرد و ﻟﻮ در ﻣﻘﺎم ﺧﻮش ﻃﺒﻌﯽ ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻧﺎ ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ از راه‬‫ﺧـﺪع و ﺗﺰوﯾﺮ اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ را ﺑﺒﻌﻀـﯽ از ﺧﻮشﻃﺒﻌﺎن ﺷـﯿﻌﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﻧﻤﻮده در ﺻـﻔﺎﻗﺖ و وﻗﺎﺣﺖ ﺧﻮد اﻓﺰودهاﻧـﺪ‪ ،‬و ﻏﺎﻟﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻋﻤﻞ ﯾﺪ ﺧﻮد ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻐﺮض ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ اﻫﻞ ﺣّﻖ و ﯾﻘﯿﻦ و ﺗﻨﺸـﯿﻂ ﻗﻠﻮب ﻧّﺪاﻓﯿﻦ و ﻧّﺴﺎﺟﯿﻦ اﻫﻞ ﻧﺤﻠﻪ ﺧﻮد‬‫آن را ﺑﺮ ﻣﻨﻮال ﺣﯿﺎﮐﺖ و ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻧﺴﺞ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺠﻮاب آن ﭘﺮداﺧﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬و اﻟّﺎ اوﻟﯿﺎﯾﺸﺎن ﺑﯿﺎن ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﮐﺪام ﺷﯿﻌﻪ ﺧﻮش ﻃﺒﻊ اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ‬‫را ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﯾﺎ ﺑﺠﺎي ﺧﻮد ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن آورده؟! و اﮔﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﺟﻮر ﺗﻘﺮﯾﺮات را ﻣﻨﺎط رّد و ﻗـﺪح و ﻧﻘﺾ و إﺑﺮام ﺳﺎﺧﺘﻪ آﯾـﺪ و‬‫در ﻣﻘـﺎم ﻣﻨـﺎﻇﺮه و ﮐﻼـم و ﻣﺤـﺎّﺟﻪ و ﺧﺼـﺎم دﺳﺖآوﯾﺰ ﺧﻮد ﮐﺮده ﺷﻮد ﯾﻘﯿﻨـﺎ ﺑﺴﺎط ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗـﺪﻗﯿﻖ ﻧﻮردﯾـﺪه و ﻋﺎﻟﻢ ﺗﺄّﻣﻞ و ﺗﺤـﺪﯾﻖ‬‫ﻣﺒﺘﻼي اﻧﻘﻼب ﮔﺮدﯾﺪه ﺑﻨﻈﺮ ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ‪.‬‬‫ﺳﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ! ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ را ﯾﺎراي آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﻌّﻠﻖ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺗﻘﺮﯾﺮي از ﺗﻘﺮﯾﺮات اﻫﻞ ﺣﻖ از ﮐﺘﺐ و أﺳـﻔﺎرﺷﺎن ﻧﻘﻞ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و‬‫ﺟـﻮاب آن ﺧﻮاه ﺑﻨﻬـﺞ ﻣﻌﻘﻮل ﺑﺎﺷـﺪ ﯾـﺎ ﻏﯿﺮ ﻣﻌﻘﻮل رﻗﻢ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻃﺎّﻣـﺎت و ﻫﻔﻮات را ﮐﻪ اﺑﻦ ﻫﺒّﻨﻘﻪ را ﻫﻢ از آن إﺑـﺎ و‬‫اﺳـﺘﻨﮑﺎف ﻋـﺎرض ﻣﯽﺷـﻮد ﺧـﻮاه ﻣﺨـﻮاه ﺑﮕﺮدن ﺷـﯿﻌﻪ ﻣﯽاﻧﺪازﻧـﺪ و ﺟـﻮاب آن ﺑﺰﻋﻢ ﺧﻮد داده ﻧـﺎﻇﺮﯾﻦ ﻣـﺎﻫﺮﯾﻦ را ﻣﺒﺘﻼـي ﺣﯿﺮت و‬‫اﺳﺘﻌﺠﺎب ﻣﯽﺳﺎزﻧﺪ!‪.‬‬‫ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻣـﺎ ﻫﺮﮔﺰ ﻗﺒﻮل ﻧﻤﯽﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﮐﺴـﯽ از أﻫـﻞ اﯾﻤـﺎن اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺑـﺎدي اﻟﻬﻮان را ﺑﺮ زﺑﺎن ﺟﺎري ﮐﺮده ﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬و ﻫﺮ ﮐﻪ أدﻧﯽ‬‫ﻋﺜﻮري ﺑﺮ اﻋﺘﻘﺎدات اﻫﻞ ﺣّﻖ دارد ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺎور ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﮐﺴـﯽ از ﻋﻮاّم ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﻫﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺤّﺒﺖ ﺟﻤﯿﻊ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ و اﺗّﺒﺎع‬‫ﮐّﻞ اﯾﺸﺎن در ﻧﺠﺎت و ﻓﻼح ﺿﺮور ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﯾﺎ آﻧﮑﻪ ﺟﺎﻫﻠﯽ از اﻣﺎﻣّﯿﻪ ﺗﻔّﻮه ﻧﻤﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ »ﺷﯿﻌﻪ ﭼﻮن ﻣﺘﻤّﺴﮏ ﺑﺒﻌﺾ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﺷﺪﻧﺪ و‬‫اﺗّﺒﺎع ﺑﻌﻀﯽ ازﯾﺸﺎن ﭘﯿﺶ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﺑﻼ ﺷﺒﻬﻪ ﻧﺎﺟﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ«‪ ،‬ﻫﻞ ﻫﺬا اﻟّﺎ ﮐﺬب ﺑﻬﺘﺎن ﻻ ﯾﺘﻔّﻮه ﺑﻪ أﺣﺪ ﻣﻦ أﻫﻞ اﻻﯾﻤﺎن!‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1060 :‬‬‫آري‪ ،‬اﮔﺮ أﻫﻞ ﺳّﻨﺖ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ واﻫﯽ و ﺗﻔّﻮه ﻣﻮﺟﺐ ﻫﻼك و ﺗﺒﺎﻫﯽ ﺑﺮ زﺑﺎن آرﻧﺪ ﺑﺠﺎﺳﺖ و ﻧﺰد اﯾﺸﺎن اﻇﻬﺎر اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ رواﺳﺖ‪،‬‬‫زﯾﺮا ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﺑﺎ وﺻﻒ اّدﻋﺎي ﻣﺤّﺒﺖ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﺼـﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت‪ ،‬ﻣﺴﻠﮏ ﻣﻬﻠﮏ ﻣﺤّﺒﺖ أﻋﺪا و ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ اﯾﺸﺎن ﻣﯽﺳﭙﺎرﻧﺪ و در ﺣّﻖ‬‫أﺋّﻤﻪ ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﮐﻠﻤـﺎت ﻧـﺎﺻﺒّﯿﺖ آﯾﺎت ﮐﻪ ﺷـﻄﺮي از آن ﺷـﻨﯿﺪي ﺑﻼ ﻣﺤﺎﺑﺎ ﺑﺮ زﺑﺎن ﻣﯽآرﻧـﺪ‪ ،‬و إﺟﻤﺎع اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﻟّﺴـ ﻼم را ﺣّﺠﺖ ﻧﻤﯽداﻧﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ اﯾﻦ أرﮐﺎن دﯾﻦ را ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻘﻠﯿﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻻﺋﻖ أﺧﺬ أﺣﺎدﯾﺚ و رواﯾﺎت ﻫﻢ ﻧﺪاﻧﺴﺘﻪ ﻣﺮﮐﺐ ﮐﻔﺮ ﻣﻬﯿﻦ در راه‬‫ﺿﻼل ﻣﺒﯿﻦ ﻣﯿﺮاﻧﻨﺪ‪.‬‬‫و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺎ ﮐﻪ ﮐﺎﺷﻒ أﺳـﺮار و ﻫﺎﺗﮏ أﺳﺘﺎر ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺧﻠﯿﻊ اﻟﻌﺬارﺳﺖ ﺣﺎﺟﺘﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﻮّﺟﻬﯽ ﺑﺴﻮي ﮐﻠﻤﺎت ﺑﺎ رده‬‫و ﻫﻔﻮات ﺷـﺎرده ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﮐﻪ در ﺟﻮاب اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﺨﺘﺮع آورده ﮐﺮدهاﯾـﺪ‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺮاي ﻣﺰﯾـﺪ إﻓﺤـﺎم و إﻟﺰام ﺧﻠﻠﯽ ﮐﻪ در ﺧﻼـل ﻧﺴـﺞ‬‫ﻋﻨﮑﺒﻮﺗﯽ ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻣﻨﺪﻣـﺞ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻤﻌﺮض إﻇﻬـﺎر ﻣﯽآرم و ﭘﺲ از اﻧﮑﺸﺎف ﺗﻠﺒﯿﺲ و ﺗﺰوﯾﺮ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﻈﯿﻢ اﻟّﺘﻐﺮﯾﺮ آﻧﭽﻪ در ﺣﻖ آن‬‫ﺳﺎﻟﮏ ﻣﺴﺎﻟﮏ ﺗﺨﺴﯿﺮ ﻻزم‪ -‬ﻣﯽآﯾﺪ ﺑﻨﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ و ﻣﻤﻌﻦ ﺧﺒﯿﺮ ﻣﯽﺳﭙﺎرم‪.‬‬‫ﻗﻮﻟﻪ‪:‬‬‫]اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ درﯾﻦ ﺟﻮاب او ﺑﺪو وﺟﻪ ﺳـﺨﻦ دارﻧﺪ‪ .‬اول ﺑﻄﺮﯾﻖ ﻧﻘﺾ آﻧﮑﻪ درﯾﻦ ﺻﻮرت اﻣﺎﻣﯿﻪ را ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ زﯾﺪﯾﻪ و ﮐﯿﺴﺎﻧﯿﻪ و ﻧﺎوﺳﯿﻪ و‬‫أﻓﻄﺤﯿﻪ را ﮔﻤﺮاه ﻧﺪاﻧﻨﺪ و ﻧﺎﺟﯽ و ﻣﻔﻠﺢ اﻧﮕﺎرﻧﺪ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮑﯽ ازﯾﻦ ﻓﺮق ﻣﺬﮐﻮره و اﻣﺜﺎل اﯾﺸﺎن ﮐﻨﺠﯽ ازﯾﻦ ﮐﺸﺘﯽ وﺳـﯿﻊ ﮔﺮﻓﺘﻪ و‬‫در آن ﮐﻨﺞ ﺟﺎي ﺧﻮد ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﯾﮏ ﮐﻨﺞ ﮐﺸﺘﯽ ﺑﺮاي ﻧﺠﺎت از ﻏﺮق ﮐﺎﻓﯿﺴﺖ ‪.‬‬
‫أﻗﻮل‪:‬‬‫ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺄدﻟّﻪ ﻗﺎﻫﺮه و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺑﺎﻫﺮه ﻣﻌﻠﻮم ﺷـﺪ ﮐﻪ ﻣﺼﺪاق ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﻧﻔﻮس ﻗﺪﺳـﯿﻪ أﺋّﻤﻪ ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﻦ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫أﺟﻤﻌﯿﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و راﮐﺐ ﺳـﻔﯿﻨﻪ اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﺼـﻤﺖ و ﻃﻬـﺎرت ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﻫﻤـﺎن ﮐﺲ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات را ﺑﻮﺻـﻒ ﺟﻤﯿﻞ‬‫ﻋﺼﻤﺖ ﻣّﺘﺼﻒ ﺑﺪاﻧﺪ و ﺟﻤﻠﻪ أﻗﻮال و أﻓﻌﺎﻟﺸﺎن را ﻣﺜﻞ آﯾﺎت ﻗﺮآن ﻣﺠﯿﺪ و ﻓﺮﻗﺎن ﺣﻤﯿﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 103‬از ‪193‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1061 :‬‬‫از ﺧﻄﺎ و ﺧﻠﻞ و ﻋﺜﺎر و زﻟﻞ ﻣﺒّﺮا داﻧﺴﺘﻪ ﻋﺼﻤﺖ و اﻣﺎﻣﺘﺸﺎن را ﺟﺰو اﻋﺘﻘﺎد ﺧﻮد ﮔﺮداﻧﺪ‪.‬‬‫و ﭼﻮن اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ در زﯾـﺪّﯾﻪ و ﮐﯿﺴـﺎﻧّﯿﻪ و ﻧﺎوﺳـّﯿﻪ و اﻓﻄﺤﯿﻪ و أﻣﺜﺎﻟﻬﻢ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻧﻤﯽﺷﻮد‪ ،‬ﻟﻬـﺬا اﯾﺸﺎن از رﮐﻮب ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﻧﺎﺟﯿﻪ ﻣﻨﺠﯿﻪ ﺑﻤﺮاﺣﻞ‬‫ﻗﺎﺻـﯿﻪ دور و در ﮔﺮداب ﻫﻼك و ﺧﺴﺎر و ﺗﺒﺎب و ﺗﺒﺎر ﻣﻨﻐﻤﺲ و ﻣﻐﻤﻮر ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ! و ﻫﺮ ﮔﺎه اﯾﺸﺎن را اﺻﻞ رﮐﻮب ﻧﺼﯿﺐ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ‬‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮑﯽ ازﯾﺸﺎن ﮐﻨﺠﯽ ازﯾﻦ ﮐﺸﺘﯽ وﺳـﯿﻊ ﮔﺮﻓﺘﻪ و در آن ﮐﻨـﺞ ﺟﺎي ﺧﻮد ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﯾﮏ ﮐﻨـﺞ ﮐﺸﺘﯽ ﺑﺮاي‬‫ﻧﺠﺎت از ﻏﺮق ﮐﺎﻓﯽﺳﺖ؟! ﻫﻞ ﻫﺬا إﻟّﺎ اﻓﮏ و ﺑﻬﺘﺎن و ﺗﻘّﻮل ﺑﻤﺎ ﯾﮑﺬﺑﻪ اﻟﻤﺸﺎﻫﺪة و اﻟﻌﯿﺎن؟!‪.‬‬‫ﻗﻮﻟﻪ‪:‬‬‫]ﺑﻠﮑﻪ درﯾﻦ ﺻﻮرت ﺗﻌﯿﻦ اﺋﻤﻪ اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ ﻧﯿﺰ ﻣﺨﺪوش ﮔﺸﺖ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﻨﺞ ﮐﺸﺘﯽ در ﻧﺠﺎت ﺑﺨﺸﯿﺪن از درﯾﺎ ﮐﺎﻓﯿﺴﺖ و ﻣﻌﻨﯽ اﻣﺎم‬‫ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﺗﺒﺎع او ﻣﻮﺟﺐ ﻧﺠﺎت آﺧﺮت ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬و ﺗﻤﺎم ﻣﺬﻫﺐ اﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﺑﻠﮑﻪ اﻣﺎﻣﯿﻪ ﺑﺮ ﻫﻢ ﺷﺪ![‪.‬‬‫أﻗﻮل‪:‬‬‫ﭼﻮن ﺑﻨﺼﻮص ﻧﺒﻮّﯾﻪ‪ -‬ﻋﻠﯽ ﺻﺎﺣﺒﻬﺎ و آﻟﻪ آﻻف اﻟـّﺴ ﻼم و اﻟّﺘﺤّﯿﮥ‪ -‬و ارﺷﺎدات ﺧﻮد اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم و دﯾﮕﺮ أدﻟّﻪ ﻗﺎﻃﻌﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ‬‫ﺳﺎﻃﻌﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮدﯾﺪه ﮐﻪ ﻣﺼﺪاق ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ أﺋّﻤﻪ ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﻦ اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺎز ﭼﮕﻮﻧﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺣّﻖ ﺑﺄﻣﺜﺎل اﯾﻦ‬‫ﺷﺒﻬﺎت رﮐﯿﮑﻪ واﻫﯿﻪ ﻣﺨـﺪوش ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ؟! و ﺑﺮ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ أدﻧﯽ ﺷـﻌﻮري داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه رﮐﻮب ﺳـﻔﯿﻨﻪ‬‫ﻧﺎﺟﯿﻪ ﻣﻨﺠﯿﻪ ﻣﻮﻗﻮف ﺑﺮ اﻋﺘﻘﺎد ﻋﺼـﻤﺖ و اﻣﺎﻣﺖ أﺋّﻤﻪ اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﺷﺪ ﺗﺤّﻘﻖ رﮐﻮب ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻧﺎﺟﯿﻪ ﻣﻨﺠﯿﻪ ﺑﺮاي ﻏﯿﺮ اﻣﺎﻣّﯿﻪ اﺛﻨﺎ‬‫ﻋﺸـﺮّﯾﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺤﺎﻻت ﮔﺮدﯾﺪ‪ .‬و در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻐﯿﺮ رﮐﻮب ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﻫﯿﭻ ﮐﻨﺞ ﮐﺸﺘﯽ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ ﭼﻪ ﺟﺎي ﻧﺠﺎت‬‫از ﻣﻮج درﯾﺎ! ﭘﺲ ﺗﺼّﻮر رﮐﻮب ﮐﺸﺘﯽ و ﺣﺼﻮل ﮐﻨﺠﯽ و ﻧﺠﺎت از ﻣﻮج درﯾﺎ ﺑﺮاي ﻏﯿﺮ اﻣﺎﻣّﯿﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮّﯾﻪ ﻣﺼﺪاق »ُﻇﻠُﻤﺎٌت ﺑَْﻌُﻀﻬﺎ َﻓْﻮَق‬‫ﺑَْﻌٍﺾ«‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﻣﻌﺘﻘﺪ اﻣﺎﻣﺖ اﺋّﻤﻪ اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺮاي اﻇﻬﺎر ﺳﻮء ﺣﺎل و ﺧﺴـﺮان ﻣﺂل او ﻗﻮل ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ »َأوْ‬‫َﮐُﻈﻠُﻤﺎٍت ﻓِﯽ ﺑَْﺤٍﺮ ﻟ ُﱢﺠﱟﯽ َﯾْﻐﺸﺎُه َﻣْﻮٌج ﻣِْﻦ َﻓْﻮﻗِِﻪ َﻣْﻮٌج ﻣِْﻦ َﻓْﻮﻗِِﻪ َﺳـ ﺤﺎٌب ُﻇﻠُﻤﺎٌت ﺑَْﻌُﻀﻬﺎ َﻓْﻮَق ﺑَْﻌٍﺾ ِإذا ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪،‬‬‫ج‪ ،23‬ص‪1062 :‬‬‫َأْﺧَﺮَج َﯾَﺪُه ﻟَْﻢ َﯾَﮑْﺪ َﯾﺮاﻫﺎ َو َﻣْﻦ ﻟَْﻢ َﯾْﺠَﻌِﻞ اﻟﱠﻠُﻪ ﻟَُﻪ ﻧُﻮرًا َﻓﻤﺎ ﻟَُﻪ ﻣِْﻦ ﻧُﻮٍر«‬‫ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ‪ ،‬ﺑﺮﻫﻤﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮّﯾﻪ ﺑﻌﺪ ﻓﻬﻢ ﻣﻌﻨﺎي ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺧﯿﺎل ﻣﺤﺎﻟﺴﺖ‪ ،‬و ﻫﺮ ﮐﻪ ﻣﻄﻠﺐ ﺻـﺤﯿﺢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ‬‫ﻓﻬﻤﯿﺪه ﻧﺰد او ﺑﻨﺎي ﻣﺮﺻﻮص اﯾﻦ ﻣﺬﻫﺐ ﺣّﻖ أرﺳﺦ ﻣﻦ اﻟﺠﺒﺎﻟﺴﺖ‪.‬‬‫ﻗﻮﻟﻪ‪:‬‬‫]و اﮔﺮ اﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ را زﯾﺪﯾﻪ ﮔﻮﯾﻨﺪ ﻫﻤﯿﻦ ﺣﺮف در ﻣﻘﺎﺑﻞ آﻧﻬﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ[‪.‬‬‫أﻗﻮل‪:‬‬‫اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﺎ ﮐﺎري ﺑﺰﯾـﺪّﯾﻪ ﻧـﺪارﯾﻢ و اﯾﺸﺎن را ﺑﺴـﺒﺐ ﻋﻘﺎﺋـﺪ ﺑﺎﻃﻠﻪ و ﻣﺬاﻫﺐ ﻓﺎﺳﺪه ﺷﺎن از ﻓﺮق ﺿﺎﻟّﻪ ﻫﺎﻟﮑﻪ ﻣﯽﺷـﻤﺎرﯾﻢ‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ اﯾﻦ ﻗﺪر‬‫ﻣﯽﮔﻮﺋﯿﻢ ﮐﻪ زﯾـﺪّﯾﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻧﺨﻮاﻫﻨـﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺴـﻔﯿﻨﻪ اﻗﺘﻀﺎ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﺤّﺒﺖ ﺟﻤﯿﻊ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ و اﺗّﺒﺎع‬‫ﮐـّﻞ اﯾﺸﺎن در ﻧﺠﺎت و ﻓﻼح ﺿـﺮور ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬اﻟﯽ آﺧﺮ ﻣﺎ ﺳﺎﻗﻪ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﺳـﺨﺎﻓﺖ اﻧﻀـﻤﺎم در ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن ﺑﺤـّﺪي‬‫رﺳﯿﺪه ﮐﻪ ﻫﺮ ﻣﺤّﻖ و ﻣﺒﻄﻞ از آن إﺑﺎ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻫﺮﮔﺰ زﺑﺎن ﺧﻮد را ﺑﺂن ﻧﻤﯽآﻻﯾﺪ‪ ،‬و ﻫﺮ ﮐﻪ ﮐﻠﻤﺎت زﯾﺪّﯾﻪ را ﻣﺘﻌّﻠﻖ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ در‬‫»ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل« ﻋﺠﯿﻠﯽ و ﻏﯿﺮ آن دﯾـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن اﮔﺮ ﭼﻪ ﺧﻠﻂ ﺣّﻖ ﯾﺎ ﺑﺎﻃﻞ ﻧﻤﻮده ﮐﻠﻤﺎت ﺑﺴـﯿﺎر ﭼﺎوﯾﺪهاﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﮐﺴـﯽ‬‫ازﯾﺸﺎن ﺑﻤﺜﻞ اﯾﻦ ﮐﻼم ﺳﺨﺎﻓﺖ اﻟﺘﯿﺎم ﻣﺘﻔّﻮه ﻧﮕﺮدﯾﺪه‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 104‬از ‪193‬‬‫ﻗﻮﻟﻪ‪:‬‬‫ﭘﺲ ﺗﻌﯿﻦ ﻣﺬﻫﺒﯽ ﺑﺮاي ﺧﻮد ﻫﯿﭻ ﻓﺮﻗﻪ را از ﻓﺮق ﺷﯿﻌﻪ درﺳﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺬاﻫﺐ را ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺣﻖ داﻧﻨﺪ و ﺻﻮاب اﻧﮕﺎرﻧﺪ[‪.‬‬‫أﻗﻮل‪:‬‬‫ﭼﻮن أﺣﺪي از ﻓﺮق ﺷـﯿﻌﻪ ﻣﺘﻔّﻮه ﺑﺘﻘﺮﯾﺮ اﺧﺘﺮاﻋﯽ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻧﺸﺪه‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻧﺎﻓﺮﺟﺎم ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﯿﺠﺎﺳﺖ و از ﻗﺒﯿﻞ ﺑﻨﺎء‬‫اﻟﻔﺎﺳﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺎﺳﺪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬آري ﺣﻀﺮات اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ اﮔﺮ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺬاﻫﺐ را ﺣﻖ ﺑﺪاﻧﻨﺪ ﺣﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1063 :‬‬‫اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻤﺬاﻗﺸﺎن ﻫﻤﻪ ازوﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻤﻪ اوﺳﺖ‪.‬‬‫ﻗﻮﻟﻪ‪:‬‬‫]ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ در ﻣﯿـﺎن ﻣـﺬاﻫﺐ اﯾﻨﻬـﺎ ﺗﻨـﺎﻗﺾ و ﺗﻀـﺎد واﻗﻊﺳﺖ‪ ،‬و ﻫﺮ دو ﺟﺎﻧﺐ ﺗﻨﺎﻗﺾ را ﺣﻖ داﻧﺴـﺘﻦ در ﻏﯿﺮ اﺟﺘﻬﺎدﯾﺎت ﻗﺎﺋﻞ ﺑﺎﺟﺘﻤﺎع‬‫ﻧﻘﯿﻀﯿﻦ ﺷﺪﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺪﯾﻬﯽ اﻻﺳﺘﺤﺎﻟﻪ اﺳﺖ ‪.‬‬
‫أﻗﻮل‪:‬‬‫اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ وﻗـﺎﺣﺖ ﺗﺨﻤﯿﺮ ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺮاي اﻇﻬﺎر ﻣﻌﻘﻮﻟّﯿﺖ ﺧﻮد ﺑﺮ زﺑﺎن ﺻـﻔﺎﻗﺖ ﺗﺮﺟﻤﺎن آوردهاﻧـﺪ در ﻣﻔﺎد آن اﮔﺮ ﻗـﺪري ﺗﺄّﻣﻞ‬‫ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺘﻔّﻮه ﺑﺂن ﻧﻤﯽﺷﺪﻧﺪ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ اﺧﺘﻼف ﻣﺬاﻫﺐ ﭘﯿﺸﻮاﯾﺎن اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ أﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟّﺸـ ﻤﺲ و أﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻷﻣﺲ اﺳﺖ‪ ،‬و ﻫﺮ‬‫ﮐﻪ أدﻧﯽ ﻧﻈﺮي ﺑﺮ ﮐﺘﺐ و أﺳـﻔﺎر ﺳـّﻨّﯿﻪ ﺑﯿﻨـﺪازد از اﺧﺘﻼـف ﻣـﺬاﻫﺐﺷﺎن در اﺻﻮل و ﻓﺮوع ﻣﺘﺤّﯿﺮ ﻣﯽﮔﺮدد و اﺧﺘﻼﻓﺎﺗﯽ ﮐﻪ در ﻃﺒﻘﺎت‬‫أﺳـﻼف و أﺧﻼـف اﯾﺸـﺎن ﮔﺬﺷـﺘﻪ و ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﻧـﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ را ﺑﭽﺎر ﻣﻮﺟﻪ ﺣﯿﺮت ﻣﯽاﻧـﺪازد! و از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺠﺎﺋﺐ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺤّﺒﺖ‬‫ﺑﻌﺾ ﺣﻀﺮات اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺎﺧﺘﻼف ﻣﺬاﻫﺐ ﺑﺤّﺪي رﺳﯿﺪه ﮐﻪ ﺗﻌّﺪد ﻣﺬاﻫﺐ را ﺑﻌﺪد ﺻﺤﺎﺑﻪ ﺑﻨﻈﺮ ﻗﺒﻮل و اﺳﺘﺤﺴﺎن ﻣﯽﻧﮕﺮﻧﺪ و ﻣﺬاﻫﺐ‬‫ﺻﺤﺎﺑﻪ را ﺑﯿﮏ ﻟﮏ و ﭼﺎرده ﻫﺰار ﻣﺬﻫﺐ رﺳﺎﻧﯿﺪه ﻫﺮ ﯾﮑﯽ را ﻗﺎﺑﻞ اﻗﺘﺪا و ﻣﻮﺟﺐ اﻫﺘﺪا ﮔﻤﺎن ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ!‪.‬‬‫ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺠﯿﻠﯽ در »ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻗﺪ وﺿﻊ اﻟّﺸـ ﯿﺦ اﻟّﺮﺑﺎﻧﯽ و إﻣﺎم أﻫﻞ اﻟﮑﺸﻒ ﻋﺒﺪ اﻟﻮّﻫﺎب اﻟﺸﻌﺮاﻧّﯽ ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ روﺣﻪ ﻓﯽ ﻣﯿﺰاﻧﻪ‬‫ﻻﺧﺘﻼف اﻟﻤﺬاﻫﺐ ﻓﻤﺜﺎل )ﺗﻤﺜﺎﻻ‪ .‬ظ( ﮐﺎﻟﺸـﺠﺮة و ﮐﺘﺐ ﻋﻠﯿﻪ‪ :‬ﻓﺎﻧﻈﺮ ﯾﺎ أﺧﯽ إﻟﯽ اﻟﻌﯿﻦ اﻟّﺘﯽ ﻓﯽ أﺳـﻔﻞ اﻟّﺸﺠﺮة و إﻟﯽ اﻟﻔﺮوع و اﻷﻏﺼﺎن‬‫و اﻟّﺜﻤﺎر ﺗﺠﺪﻫﺎ ﮐّﻠﻬﺎ ﻣﺘﻔّﺮﻋﮥ ﻣﻦ أﺻﻞ اﻟّﺸـ ﺠﺮة و ﻫﯽ اﻟّﺸـ ﺮﯾﻌﮥ‪ ،‬و اﻟﻔﺮوع اﻟﮑﺒﺎر ﻣﺜﺎل أﻗﻮال أﺋّﻤﮥ اﻟﻤﺬاﻫﺐ‪ ،‬و اﻟﻔﺮوع اﻟـّﺼ ﻐﺎر ﻣﺜﺎل أﻗﻮال‬‫اﻟﻤﻘﻠّـﺪﯾﻦ‪ ،‬و اﻷﻏﺼـﺎن اﻟﻤﺘﻔﺮﻋـﮥ ﻣﻦ ﺟﻮاﻧﺐ اﻟﻔﺮوع ﻣﺜﺎل أﻗﻮال اﻟﻄﻠﺒـﮥ اﻟﻤﻘﻠّـﺪﯾﻦ‪ ،‬و اﻟّﻨﻘﻂ اﻟﺤﻤﺮ اﻟّﺘﯽ ﻓﯽ أﻋﻠﯽ اﻷﻏﺼﺎن ﻣﺜﺎل ﻟا ﻤﺴﺎﺋﻞ‬‫اﻟﻤﺴـﺘﺨﺮﺟﮥ ﻣﻦ أﻗﻮال اﻟﻌﻠﻤﺎء‪ ،‬ﻓﻠﻢ ﯾﺨﺮج اﺣﺪ ﻣﻦ ﻋﯿﻦ ﺷـﺮﯾﻌﺘﻪ و ﺷـﺠﺮة ﻋﻠﻤﻪ‪ ،‬و ﻣﺎ ﻣﻦ ﻗﻮل ﻣﻦ أﻗﻮال ﻫﺆﻻء اﻷﺋّﻤﮥ إﻻ و ﻫﻮ ﻣﺘﻔّﺮع ﻣﻦ‬‫ﻫﺬه اﻟّﺸﺠﺮة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1064 :‬‬‫و ﻓﺮوﻋﻬﺎ و أﻏﺼﺎﻧﻬﺎ! ﺛّﻢ وﺿﻊ ﻣﺜﺎﻻ آﺧﺮ ﻻﺗّﺼﺎل ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻤﺬاﻫﺐ ﺑﻌﯿﻦ اﻟّﺸـ ﺮﯾﻌﮥ و ﺧّﻂ ﺧﻄﻮﻃﺎ ﮐﺜﯿﺮة ﺗﺸـﺮع إﻟﯽ اﻟﻌﯿﻦ اﻟﻮﺳـﻄﯽ ﻣﻦ ﺳﺎﺋﺮ‬‫اﻟﺠﻮاﻧﺐ و ﻟﻢ ﯾﺤﺼـﺮﻫﺎ ﻓﯽ أرﺑﻌـﮥ و ﻻ ﺧﻤﺴـﮥ ﺑﻞ ذﮐﺮ ﻧﺤﻮ ﺛﻤﺎﻧﯿﻪ ﻋﺸـﺮ ﻣـﺬﻫﺒﺎ ﮐﻤﺎ ﺟﻌﻠﻬﺎ ﻏﯿﺮه ﻣﺎﺋـﮥ أﻟﻒ و أرﺑﻌﮥ ﻋﺸـﺮ أﻟﻔﺎ ﻋﻠﯽ ﻋﺪد‬‫اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ )رض( و‬‫ﺑﺄّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫!!![‪ .‬و ﺑﺎﻻـﺗﺮ از اﯾـﻦ ﻫﻤـﻪ آﻧﺴـﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﻀـﯽ از أﮐـﺎﺑﺮ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات در ﺗﺼـﻮﯾﺐ ﻣـﺬاﻫﺐ ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ ﺑﺤـّﺪي ﻣﺒـﺎﻟﻐﻪ دارﻧـﺪ ﮐﻪ از ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﻣﯽآرﻧﺪ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻀﻤﻮن ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب‪ -‬ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﺷﺮﯾﻌﺖ ﻣﻦ ﺑﺮ ﺳﯽ‬‫ﺻـﺪ و ﺷـﺼﺖ ﻃﺮﯾﻘﻪ آﻣـﺪهﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻤﯽرود ﮐﺴـﯽ در ﻃﺮﯾﻘﻪ از آن ﻃﺮق ﻣﮕﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﻧﺠﺎت ﻣﯽﯾﺎﺑـﺪ! و ﺑﻌﺪ از آن ﺗﺄﯾﯿﺪش ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و در ﺗﺤّﯿﺮ اﺻﺤﺎب ﻋﻘﻮل و أﺣﻼم إﻟﯽ أﻗﺼﯽ اﻟﻐﺎﯾﮥ ﻣﯽاﻓﺰاﯾﻨﺪ‪.‬‬‫ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺠﯿﻠﯽ در »ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل« ﮐﻼﻣﯽ از ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮّﻫﺎب ﺷﻌﺮاﻧﯽ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ در آﺧﺮ آن واﻗﻊﺳﺖ‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 105‬از ‪193‬‬‫]و ﻗـﺪ روي اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻣﺮﻓﻮﻋـﺎ أّن ﺷـﺮﯾﻌﺘﯽ ﺟﺎءت ﻋﻠﯽ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و ﺳّﺘﯿﻦ ﻃﺮﯾﻘـﮥ ﻣﺎ ﺳـﻠﮏ أﺣـﺪ ﻣﻨﻬﺎ ﻃﺮﯾﻘـﮥ إﻟّﺎ و ﻧﺠﺎ! و ﯾﺆّﯾـﺪه ﺣـﺪﯾﺚ‬‫أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم ﺑﺄّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‪ .‬اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﻟّﺸﻌﺮاﻧﯽ ﻧﻔﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ ‪.‬‬
‫ﻗﻮﻟﻪ‪:‬‬‫]دوم ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺣﻞ آﻧﮑﻪ ﺟﺎ ﮔﺮﻓﺘﻦ در ﯾﮏ ﮐﻨـﺞ ﮐﺸﺘﯽ وﻗﺘﯽ ﻧﺠﺎت ﺑﺨﺶ از ﻏﺮق درﯾﺎﺳﺖ ﮐﻪ در ﮐﻨﺞ دﯾﮕﺮ از آن ﮐﺸﺘﯽ رﺧﻨﻪ ﻧﮑﻨﺪ‬‫و ﭼﻮن در ﯾﮏ ﮐﻨﺞ ﻧﺸـﺴﺖ و در ﮐﻨﺞ دﯾﮕﺮ رﺧﻨﻪ ﮐﺮدن آﻏﺎز ﻧﻬﺎد ﺑﻼ ﺷﺒﻬﻪ ﻏﺮق ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ ،‬و ﻫﯿﭻ ﻓﺮﻗﻪ از ﻓﺮق ﺷﯿﻌﻪ ﻧﯿﺴﺖ اﻻ در‬‫ﯾﮏ ﮐﻨﺞ اﯾﻦ ﮐﺸﺘﯽ ﻧﺸﺴﺘﻪ و در ﮐﻨﺞ دﯾﮕﺮ رﺧﻨﻪ ﭘﯿﺪا ﮐﺮد[‪.‬‬‫اﻗﻮل‪:‬‬‫اﯾﻦ ﮐﻼم ﺳـﻔﺎﻫﺖ اﻧﻀﻤﺎم ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ از ﮐﻼم ﺳﺎﺑﻖ أوﻫﻦ و أﻓﺴﺪﺳﺖ و آﻧﭽﻪ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺣﻞ اﻓﺎده ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ از آﻧﭽﻪ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﻧﻘﺾ اﻓﺎده‬‫ﻧﻤﻮده ﺑﻮدﻧﺪ ﻃﺮﯾﻔﺘﺮ اﻓﺘﺎده اﺳﺖ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﺻﺎﺣﺐ ﻓﻬﻢ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ در ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ‬‫اﻫﻠﺒﯿﺖ ﺧﻮد را ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻧﻮح ﻗﺮار داده و ﻣﺼﺪاق اﻫﻠﺒﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺜﻞ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1065 :‬‬‫ﺛﻘﻠﯿﻦ أﺋّﻤﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻫﺴـﺘﻨﺪ‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﺛﺒﺖ ﻣّﺮة ﺑﻌﺪ ﻣّﺮة‪ ،‬ﭘﺲ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮي ﻧﺒﺎﺷﺪ او را رﮐﻮب ﺳﻔﯿﻨﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﻟّﺴـ ﻼم ﮐﯽ ﻧﺼﯿﺐ ﺷﺪه ﺗﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﮐﻪ در ﯾﮏ ﮐﻨﺞ ﮐﺸﺘﯽ ﻧﺸﺴﺘﻪ اﺳﺖ و ﮐﻨﺞ دﯾﮕﺮ را رﺧﻨﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ؟! ﺑﻠﮑﻪ او ﻣﺘﺨﻠّﻒ ازﯾﻦ ﺳﻔﯿﻨﻪ‬‫اﺳﺖ و ﻣﺼـﺪاق ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اّﻣﺎ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮّﯾﻪ ﭘﺲ ﭼﻮن ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ راﮐﺐ ﺳـﻔﯿﻨﻪ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻫﺴـﺘﻨﺪ و ﻫﻤﻪ‬‫اﺟﺰاي ﺳﻔﯿﻨﻪ را ﻣﺤﺘﺮم و ﻣﻌﻈﻢ و ﺳﺒﺐ ﻧﺠﺎت ﺧﻮد ﻣﯽداﻧﻨﺪ ﺗﺼّﻮر ﺑﺎﻃﻞ رﺧﻨﻪ ﮐﺮدن ﮐﺸﺘﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺎﯾﺸﺎن ﻧﻘﺶ ﺑﺮ آب اﺳﺖ‪.‬‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺠﺎﺋﺐ روزﮔﺎر ﮐﻪ ﺳـﺮﻣﺎﯾﻪ ﺣﯿﺮت ﺑﯽﻧﻬﺎﯾﺖ اوﻟﯽ اﻷﺑﺼﺎر ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺳﻔﯿﻨﻪ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم را‬‫ﻣﺜـﻞ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﭼﻮﺑﯽ ﮐﻪ ﻣﺮدﻣـﺎن ﻧﺎﻗﺺ اﻟـّﺼ ﻨﻌﮥ ﻣﯽﺳﺎزﻧـﺪ ﺗﺼّﻮر ﻧﻤﻮده و ﻟﻬـﺬا آن را ﻗﺎﺑﻞ رﺧﻨﻪ ﮐﺮدن ﺗﺼّﻮر ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ! ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ‬‫ﺳﻔﯿﻨﻪ ﺧﺪاﺳﺎزﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺟّﻦ و إﻧﺲ ﻣﺠﺘﻤﻊ ﺷﻮﻧﺪ در آن ﻫﯿﭻ رﺧﻨﻪ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﮐﺮد َو ﻟَْﻮ ﮐﺎَن ﺑَْﻌُﻀُﻬْﻢ ﻟ َِﺒْﻌٍﺾ َﻇِﻬﯿﺮًا‬‫! ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ‪ ،‬ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ راﮐﺐ اﯾﻦ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﻣﺘﯿﻨﻪ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺎﯾﺸﺎن ﺗﺼّﻮر رﺧﻨﻪ ﮐﺮدن از ﻫﺮ ﺟﻬﺖ ﺧﯿﺎل ﻣﺤﺎﻟﺴﺖ و ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ راﮐﺐ‬‫اﯾﻦ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﻧﺸﺪﻧﺪ اﯾﺸﺎن را ﻏﺮق و ﻫﻼك ﺑﺤﺮ ﻓﻨﺎ ﮐﯽ ﻗﺎﺑﻞ اﯾﻦ اﻣﺮ ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﮐﻪ ﺗﺼّﻮر ﺑﺎﻃﻞ رﮐﻮب و رﺧﻨﻪاﻧﺪازي درﯾﻦ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ!‬‫آري اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺗﺼّﻮرات ﺑـﺎﻃﻠﻪ و ﺗﻮّﻫﻤـﺎت ﻋـﺎﻃﻠﻪ ﮐـﺎر ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ و أوﻟﯿﺎﯾﺸﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﻔﺮﻗﻪ ﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﺳـﺮاب و آب ﻧﮑﺮده ﻃﺮﯾﻖ زﯾﻎ و‬‫اﻋﻮﺟﺎج ﻣﯽﺳﭙﺮﻧﺪ و ﺗﻤﯿﯿﺰ ﺧﻄﺎ از ﺻﻮاب ﻧﻨﻤﻮده در ﺑﺤﺮ ﻏّﯽ و ﺿﻼل ﻣﻨﻐﻤﺲ و ﻣﻨﻐﻤﺮﻧﺪ! ﻗﻮﻟﻪ‪:‬‬‫]آري اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ در ﮐﻨﺠﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ ﺳـﯿﺮ و دور ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ اﻣﺎ ﮐﺸﺘﯽ اﯾﺸﺎن ﺳﺎﻟﻤﺴﺖ‪ ،‬در ﻫﯿﭻ ﮐﻨﺞ رﺧﻨﻪ ﻧﮑﺮدهاﻧﺪ ﺗﺎ از آن‬‫ﻃﺮف ﻣﻮج درﯾﺎ درآﯾﺪ و ﻏﺮق ﮐﻨﺪ[‪.‬‬‫اﻗﻮل‪:‬‬‫اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺑﺎﻻﺧﻮاﻧﯽ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﻣﺰﻋﻮﻣﺎت ﻓﺎﺳـﺪه و ﻣﻮﻫﻮﻣﺎت ﮐﺎﺳـﺪه اﯾﺸﺎن اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﻄﻼن آن ﺑـﺪﻻﺋﻞ ﺳﺎﻃﻌﻪ و‬‫ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻗﺎﻃﻌﻪ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﮔﺮدﯾﺪه و ﻫﺮ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1066 :‬‬‫در ﺑﯿﺎﻧﺎت ﺷﺎﻓﯿﻪ اﻫﻞ ﺣّﻖ ﻧﻈﺮي ﮐﺮده ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺼﺪاق أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ در ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص اﺋّﻤﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم‬‫ﻫﺴـﺘﻨﺪ و راﮐﺐ ﺳـﻔﯿﻨﻪ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻫﻤﺎن ﮐﺴـﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﻋﺼـﻤﺖ و اﻣﺎﻣﺖ اﯾﺸﺎن ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ و در اﺻﻮل و ﻓﺮوع اﺗّﺒﺎع و‬‫اﻗﺘﻔﺎي اﯾﺸﺎن ﺑﮑﻨﺪ و ﺑﻔﻼن و ﺑﻬﻤﺎن اﺻـﻼ ﮐﺎري ﻧﺪارد‪ ،‬و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ازﯾﻦ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﻋﻈﻤﯽ و ﻣﻮﻫﺒﺖ ﮐﺒﺮي اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﯾﮑﺴﺮ ﻣﺤﺮوم و‬‫ﺑﯽﻧﺼـﯿﺐ ﻫﺴـﺘﻨﺪ و ﮐﻠﻤﺎت ﻧﺎﺻﺒّﯿﺖ آﯾﺎﺗﺸﺎن در ﺧﺼﻮص اﺋّﻤﻪ اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم دﻻﻟﺖ ﺻﺮﯾﺤﻪ دارد ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ اﯾﺸﺎن أﻋﺪي ﻋﺪّو‬‫اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺑﺄﻓﻌﺎل و أﻗﻮال ﺧﻮد ﺑﻐﺾ و ﻋـﺪاوت اﯾﻦ ﻧﻔﻮس ﻗﺪﺳـّﯿﻪ را واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎر ﻧﻤﻮده ﺧﺎك ﻣﺬﻟّﺖ و ﺻـﻐﺎر ﺑﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 106‬از ‪193‬‬‫رءوس ﺧﻮد ﻣﯽﭘﺎﺷـﻨﺪ! و ازﯾﻨﺠـﺎ ﮐـﺎﻟّﻨﻮر ﻋﻠﯽ ﺷـﺎﻫﻖ اﻟﻄﻮر ﺑﺮ ﻫﺮ ذي ﺷـﻌﻮر ﻇـﺎﻫﺮ و ﺑـﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻫﺮﮔﺰ راﮐﺐ ﺳـﻔﯿﻨﻪ‬‫اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ و ﭼﻮن اﯾﺸﺎن را رﮐﻮب اﯾﻦ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻧﺼﯿﺐ ﻧﺸﺪ ﻧﻪ ﻧﺸﺴﺘﻦ در ﮐﻨﺠﯽ ﺑﺮاﯾﺸﺎن ﻣﻤﮑﻨﺴﺖ و ﻧﻪ ﺳﯿﺮ و دور در‬‫ﮐﻨﺠﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ در اﻣﮑﺎﻧﺸﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ اﯾﺸﺎن ﻫﯿﭻ ﮐﺸﺘﯽ و ﻟﻮ ﺷﮑﺴﺘﻪ و رﺧﻨﻪدار ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﻧﺪارﻧﺪ ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ ﮐﺸﺘﯽ اﯾﺸﺎن‬‫ﺳـﺎﻟﻢ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ! ﺑﻠﯽ اﯾﺸﺎن ﻣﺜﻞ ﮐّﻔﺎر ﻗﻮم ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﺗﺨّﻠﻒ از ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻏﺮق درﯾﺎي ﻫﻼك‬‫ﮔﺸﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻓﺼﺪق ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﺒﺎرك و ﺗﻌﺎﻟﯽ‪ :‬ﻣِﱠﻤﺎ َﺧِﻄﯿﺌﺎﺗِِﻬْﻢ ُأْﻏِﺮﻗُﻮا َﻓُﺄْدِﺧﻠُﻮا ﻧﺎرًا َﻓَﻠْﻢ َﯾِﺠُﺪوا ﻟَُﻬْﻢ ﻣِْﻦ ُدوِن اﻟﱠﻠِﻪ َأﻧ ْﺼﺎرًا‬‫! ﻗﻮﻟﻪ‪:‬‬‫]و ﺑﺎﺧﺘﯿﺎر روش اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ اﻟﺰام ﺗﻮان داد ﻧﻮاﺻﺐ را در اﻧﮑﺎر اﯾﻦ دو ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﻪ ﺑـﺪﻟﯿﻞ ﻋﻘﻠﯽ در ﺻـﺤﺖ اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﻗﺪح ﮐﺮدهاﻧﺪ و‬‫ﮔﻔﺘﻪاﻧـﺪ ﮐﻪ ﻣﻔـﺎد اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﮑﻠﯿﻒ ﺑﻤﻤﺘﻨﻌـﺎت ﻋﻘﻠﯿﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﻟﺒﺪاﻫـﮥ ﻣﺤﺎﻟﺴﺖ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ ﺗﻤﺴﮏ ﺑﺠﻤﯿﻊ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻧﻤﻮده‬‫آﯾـﺪ و ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ در ﻋﻘﺎﺋـﺪ و ﻓﺮوع اﯾﺸﺎن اﺧﺘﻼف و ﺗﻨﺎﻗﺾ رو داده‪ ،‬ﻣﯽﺑﺎﯾـﺪ ﮐﻪ اﻣﺖ ﻣﮑﻠﻒ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﻨﻘﯿﻀـﯿﻦ‪ ،‬و ﻫﻮ ﻣﺤﺎل‬‫ﺑﺎﻟﺒﺪاﻫﮥ‪ ،‬و اﮔﺮ ﺗﻤﺴﮏ ﺑﺒﻌﺾ اﯾﺸﺎن ﮐﺮده آﯾﺪ ﯾﺎ ﺑﺘﻌﯿﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﯾﺎ ﺑﻐﯿﺮ ﺗﻌﯿﻦ‪ ،‬در ﺷﻖ اول ﺗﺮﺟﯿﺢ ﺑﻼ ﻣﺮﺟﺢ ﻻزم ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ‪ ،‬و در‬‫رواﯾﺎت ﺗﻌﯿﻦ ﺣﻖ ﺑﺠﺎﻧﺐ ﺧﻮد ﻧﯿﺰ اﯾﻨﻬﺎ را اﺧﺘﻼف واﻗﻊﺳﺖ ﺑﺎز ﻫﻤﺎن آش اﺟﺘﻤﺎع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1067 :‬‬‫اﻟﻨﻘﯿﻀﯿﻦ در ﮐﺎﺳﻪ ﻣﯽآﯾﺪ ﯾﺎ ﺗﺮﺟﯿﺢ ﺑﻼ ﻣﺮﺟﺢ‪ ،‬و اﮔﺮ ﺷﻖ ﺛﺎﻧﯽ ﻣﺮاد ﺑﺎﺷﺪ ﻻزم آﯾﺪ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻋﻘﺎﺋﺪ ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ و ﺷﺮاﺋﻊ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻪ در ﯾﮏ دﯾﻦ‬‫واﺣﺪ از ﺧﻮد ﺷﺎرع‪ ،‬ﺣﺎل آﻧﮑﻪ »ﻟ ُِﮑﱟﻞ َﺟَﻌﻠْﻨﺎ ﻣِﻨُْﮑْﻢ ِﺷْﺮَﻋًﮥ َو ﻣِﻨْﻬﺎﺟًﺎ«‬‫ﺻﺮﯾـﺢ ﻣﺨﺎﻟﻒ اﯾﻦ ﺗﺠﻮﯾﺰﺳﺖ و ﺑﻀـﺮورت دﯾﻨﯿﻪ اﺳـﺘﺤﺎﻟﻪ آن ﺛﺎﺑﺖ‪ .‬و ﻫﯿـﭻ ﻓﺮﻗﻪ از ﻓﺮق ﺷـﯿﻌﻪ از ﻋﻬـﺪه ﺟﻮاب اﯾﻦ ﺧـﺪﺷﻪ آن اﺷـﻘﯿﺎ‬‫ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ آﻣﺪ اﻻ ﭼﻮن روش اﻫﻞ ﺳﻨﺖ اﺧﺘﯿﺎر ﮐﻨﺪ[‪.‬‬‫اﻗﻮل‪:‬‬‫ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ و ﻣﺘﺘّﺒﻊ ﺧﺒﯿﺮ واﺿﺢ و ﻣﺴﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺟﺎﺑﺠﺎ در ﮐﺘﺎب ﺧﻮد وﮐﺎﻟﺖ ﻓﻀﻮﻟﯽ ﻧﻮاﺻﺐ اﺧﺘﯿﺎر ﻧﻤﻮده ﻧﺎﻣﻪ أﻋﻤﺎل‬‫ﺧﻮد را ﺳـﯿﺎه و ﺣﺎل زار ﺧﻮد را ﺗﺒﺎه ﮐﺮدهاﻧﺪ! و اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻫﻢ از ﺟﻤﻠﻪ آن ﻣﻘﺎﻣﺎﺗﺴﺖ‪ .‬اﮔﺮ اوﻟﯿﺎي ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ را ﻗﺒﻮل ﻧﮑﻨﻨﺪ‬‫و ﺟـﺎﻧﯽ در ﺗﻦ و ﻣﻬـﺎرﺗﯽ در ﻓﻦ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺑﺮﯾﺸـﺎن ﻻزم و واﺟﺐ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻧﻮاﺻﺐ را از ﮐﺘﺐ اﯾﺸﺎن ﺑﺮآورده ﭘﯿﺶ اﻫﻞ‬‫ﺣّﻖ ﺑﮕﺬارﻧﺪ ﺗﺎ ﺻﺪق و راﺳﺘﯽ ﻧﻘﻞ و ﺣﮑﺎﯾﺖ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺮ أﺻـﺤﺎب أﻧﻈﺎر و أرﺑﺎب أﺑﺼﺎر واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر ﮔﺮدد‪َ ،‬ﻓِﺈْن ﻟَْﻢ َﺗْﻔَﻌﻠُﻮا وَ‬‫ﻟَْﻦ َﺗﻔَْﻌﻠُﻮا َﻓﺎﱠﺗُﻘﻮا اﻟﱠﻨﺎَر اﻟﱠﺘِﯽ َوﻗُﻮُدَﻫﺎ اﻟﱠﻨﺎُس َو اﻟ ِْﺤﺠﺎَرُة ُأِﻋﱠﺪْت ﻟ ِﻠْﮑﺎﻓِِﺮﯾَﻦ‬‫‪.‬‬‫و ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣـﺎل اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺿـﻼﻟﺖ ﺗﺨﻤﯿﺮ ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ وﮐﺎﻟـﮥ ﻋﻦ اﻟّﻨﻮاﺻﺐ ذﮐﺮ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻣﺄﺧﻮذ از ﮐﻠﻤﺎت ﺳـﺨﺎﻓﺖ‬‫آﯾﺎت ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺟﻮاب ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ و ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻣﻠﺠﺄ و ﻣﻀﻄّﺮ ﺷﺪه ﺑﺮ أﻟﺴﻨﻪ ﺳﻠﯿﻄﻪ ﺧﻮد آوردهاﻧﺪ!‪.‬‬‫ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽداﻧﯽ ﮐﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﮐﺮدي ﮐﻪ از ﻣﺸﺎﯾـﺦ اﺟـﺎزه ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟـﺪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ اﺳﺖ و ﺧـﻮد ﻣﺨـﺎﻃﺐ در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘـﺎب »ﺗﺤﻔﻪ« در‬‫ﻣﺒﺤﺚ آﯾﻪ »ِإﱠﻧﻤﺎ َوﻟ ِﱡﯿُﮑُﻢ اﻟﱠﻠُﻪ«‬‫او را ﺑﮑﻤﺎل ﺗﺒﺠﯿﻞ و ﺗﻔﺨﯿﻢ ﯾﺎد ﻧﻤﻮده و ﺑﺒﻌﺾ ﻫﻔﻮات او اﺣﺘﺠﺎج ﮐﺮده‪ ،‬در ﮐﺘﺎب »ﻧﺒﺮاس« ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪] :‬و اّﻣﺎ ﺧﺒﺮ اﻟّﺴﻔﯿﻨﮥ و‬‫»إﻧّﯽ ﺗﺎرك ﻓﯿﮑﻢ«‬‫ﻻ دﻻﻟـﮥ ﻓﯿﻪ إﻟّﺎ ﻋﻠﯽ أّن اﻟﻤﺘﻤّﺴﮏ ﺑﻐﯿﺮﻫﻢ ﻏﯿﺮ ﺿﺎّل‪ ،‬و ﻻ دﻻﻟـﮥ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ أّن ﺗﻘﻠﯿﺪﻫﻢ أوﻟﯽ‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﻻ دﻻﻟﮥ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ أّن اﻟﻤﺘﻤّﺴﮏ ﺑﻐﯿﺮﻫﻢ‬‫ﻣﻦ اﻟّﺘـﺎﺑﻌﯿﻦ ﻟﻠﮑﺘـﺎب و اﻟّﺴـ ّﻨﮥ ﻟﯿﺲ ﻋﻠﯽ ﻫـﺪي! و أﻗﺮب ﻣـﺎ ﯾﺘـﺒّﯿﻦ ﺑﻪ أﻧّﻪ ﻻـ دﻻﻟـﮥ ﻓﯽ ذﻟـﮏ ﻋﻠﯽ اﻷوﻟﻮّﯾـﮥ‪ ،‬اّن اﻷوﻟﻮّﯾـﮥ ﻻـ ﺗﺜﺒﺖ ﺑﻬـﺬه‬‫اﻷﺣﺎدﯾﺚ إﻟّﺎ إذا دﻟّﺖ ﻋﻠﯽ أﻧّﻬﻢ ﻻ ﯾﺨﻄﺌﻮن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1068 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 107‬از ‪193‬‬‫أﺑـﺪا‪ ،‬و ﻻ دﻻﻟﮥ ﻓﯿﻬﺎ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﮐﻤﺎ ﯾﺸـﻬﺪ ﺑﻪ اﻟﻮاﻗﻊ‪ ،‬ﻟّﻤﺎ ﻣّﺮ أﻧّﻬﻢ ﻗﺪ اﺧﺘﻠﻔﻮا ﺑﺎﻋﺘﺮاﻓﮑﻢ و ﻧﻘﻠﮑﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ اﻻﺻﻮﻟّﯿﮥ و ﻗﺪ اﻋﺘﺮﻓﺘﻢ ﺑﺄّن‬‫اﻟﺤّﻖ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل واﺣﺪ و إذا ﮐﺎن اﻟﺤّﻖ واﺣﺪا و ﻫﻢ ﻗﺪ اﺧﺘﻠﻔﻮا اﺧﺘﻼﻓﺎ ﻣﺘﻨﺎﻗﻀﺎ‪ ،‬دّل ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ ﺗﻄّﺮق اﻟﺨﻄﺄ اﻻﺟﺘﻬﺎدي إﻟﯿﻬﻢ ﻗﻄﻌﺎ و ﻻ‬‫ﻣﺤﯿﺺ ﻹﻧﮑﺎره‪ ،‬و ﮐّﻠﻤﺎ ﺗﻄّﺮق إﻟﯿﻬﻢ ﮐﺎﻧﻮا ﮐﺴﺎﺋﺮ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ ﻣﻦ اﻻّﻣﮥ‪ ،‬ﻓﻼ أوﻟﻮّﯾﮥ ﺑﻬﺬه اﻷﺣﺎدﯾﺚ أﺻﻼ[‪.‬‬‫و ﺳﺎﺑﻘـﺎ ﺷـﻨﯿﺪي ﮐﻪ ﺧﻮد ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ در ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﮐﺘﺎب ﺧﻮد در ﻫﻤﯿﻦ ﻣﺒﺤﺚ آوردهاﻧـﺪ‪] :‬و اﻟﺤﺎﺻﻞ أّن اﻟﻤﺮاد ﺑﺎﻟﻌﺘﺮة إّﻣﺎ ﺟﻤﯿﻊ أﻫﻞ‬‫ﺑﯿﺖ اﻟّﺴـ ﮑﻨﯽ أو ﺟﻤﯿﻊ ﺑﻨﯽ ﻫـﺎﺷﻢ أو ﺟﻤﯿﻊ أوﻻـد ﻓﺎﻃﻤـﮥ و ﻋﻠﯽ‪ ،‬و ﻋﻠﯽ ﮐـّﻞ ﺗﻘـﺪﯾﺮ ﻓﺎﻟّﺘﻤّﺴـ ﮏ اﻟﻤـﺄﻣﻮر ﺑﻪ إّﻣﺎ ﺑﮑّﻞ ﻣﻨﻬﻢ أو ﺑﮑﻠّﻬﻢ أو‬‫ﺑـﺎﻟﺒﻌﺾ اﻟﻤﺒﻬﻢ أو ﺑـﺎﻟﺒﻌﺾ اﻟﻤﻌّﯿﻦ‪ ،‬و اﻟّﺸـ ﻘﻮق ﮐّﻠﻬﺎ ﺑﺎﻃﻠـﮥ‪ .‬أّﻣﺎ اﻷّول ﻓﻸﻧّﻪ ﯾﺴـﺘﻠﺰم اﻟّﺘﻤّﺴﮏ ﺑﺎﻟّﻨﻘﯿﻀـﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻮاﻗﻊ ﻻﺧﺘﻼف اﻟﻌﺘﺮة ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﺑﯿﻨﻬﻢ ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟـّﺪﯾﻦ ﮐﻤﺎ ﻣّﺮ ﻣﻔـّﺼ ﻼ‪ ،‬و ﻋﻠﯽ اﻟّﺜﺎﻧﯽ ﯾﻠﻐﻮ اﻟﮑﻼم ﻷّن اﻟّﺘﻤّﺴﮏ ﺑﻤﺎ أﺟﻤﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﮐّﻠﻬﻢ ﺑﺤﯿﺚ ﻻ ﯾﺸـّﺬ ﻋﻨﻪ ﻓﺮﻗـﮥ ﻻ ﯾﺠﺪي‬‫ﻧﻔﻌﺎ إذ اﻟﺒﺤﺚ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ اﻟﺨﻼﻓـّﯿ ﮥ‪ ،‬و ﻋﻠﯽ اﻟﺜﺎﻟﺚ ﯾﻠﺰم ﺗﺼﻮﯾﺐ اﻟﻄﺮﻓﯿﻦ اﻟﻤﺘﺨﺎﻟﻔﯿﻦ و ﯾﻠﺰم ﻋﻠﯽ اﻹﻣﺎﻣّﯿﮥ ﺗﺼﻮﯾﺐ اﻟّﺰﯾﺪّﯾﮥ و اﻟﮑﯿﺴﺎﻧّﯿﮥ و‬‫ﺑﺎﻟﻌﮑﺲ‪ ،‬و ﻋﻠﯽ اﻟّﺮاﺑﻊ ﯾﻠﺰم اﻟّﺘﺠﻬﯿﻞ و اﻟّﺘﻠﺒﯿﺲ ﻓﯽ اﻟّﺘﺒﻠﯿﻎ إذ اﻟﺒﻌﺾ اﻟﻤﺮاد ﻏﯿﺮ ﻣـﺬﮐﻮر ﻓﯽ اﻟﮑﻼم ﻓﯿﻔﻀـﯽ إﻟﯽ اﻟّﻨﺰاع ﻓﯽ ﺗﻌﯿﯿﻨﻪ ﮐﻤﺎ ﻫﻮ‬‫اﻟﻮاﻗﻊ ! ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ‪ ،‬ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرات ﺑﺮ اوﻟﯽ اﻷﺣﻼم ﺑﮑﻤﺎل ﻇﻬﻮر ﻣﻨﺠﻠﯽ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺗﻘﺮﯾﺮي ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ از ﺟﺎﻧﺐ ﻧﻮاﺻﺐ ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ‬‫ﻣﺄﺧﻮذ از ﻫﻔﻮات ﺧﻮد اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﻄﻼن اﯾﻦ ﻫﻔﻮات و ﺳﻘﻄﺎت از اﻓﺎدات ﻣﺘﯿﻨﻪ و ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت رزﯾﻨﻪ ﻣﺎ ﮐﻪ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ‬‫ذﮐﺮ ﻧﻤﻮدهاﯾﻢ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﺷﺪه‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﺎز ﺑﻐﺮض اﻓﺎده ﻧﺎﻇﺮﯾﻦ اﺧﺘﺼﺎرا ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ ﮐﻪ‪:‬‬‫ﭼﻮن ﻣﺼﺪاق اﻫﻞ ﺑﯿﺖ در ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ و ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺑﻼ رﯾﺐ ﺣﻀﺮات أﺋّﻤﻪ اﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻫﺮﮔﺰ در ﻋﻘﺎﺋﺪ و‬‫ﻓﺮوع اﯾﺸﺎن اﺧﺘﻼف و ﺗﻨﺎﻗﺾ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻟﻬﺬا ﻣﺴﺎﻏﯽ ﺑﺮاي اﯾﻦ ﻗﯿﻞ و ﻗﺎل و ﻣﺤّﻠﯽ ﺑﺮاي اﯾﻦ ﻣﻘﺎل ﺿﻼﻟﺖ اﺷﺘﻤﺎل ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺮ زﺑﺎن‬‫آوردهاﻧﺪ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺮاد ﺑﻮدن اﺋّﻤﻪ اﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم در ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1069 :‬‬‫ﻣﻌﺼﻮم ﺑﻮدﻧﺸﺎن از ﺧﻄﺎ و زﻟﻞ و اﺗّﻔﺎق و اﺟﺘﻤﺎﻋﺸﺎن در ﻣـﺬﻫﺐ و ﻓﻘﺪان اﺧﺘﻼف در ﻣﯿﺎن‪ -‬ﺷﺎن اﻣﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ دﻻﺋﻞ ﻗﺎﻃﻌﻪ و‬‫ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺳـﺎﻃﻌﻪ ﮐﻪ اﻫـﻞ ﺣّﻖ ذﮐﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ از اﻓـﺎدات ﻣﺤّﺮره و اﻋﺘﺮاﻓـﺎت ﻣﮑّﺮره ﻣﻨﺼـﻔﯿﻦ ﻋﻠﻤـﺎي اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻣﺜﻞ ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻣﻌﯿﻦ‬‫ﺳﻨﺪي در »دراﺳﺎت اﻟّﻠﺒﯿﺐ« ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤّﻘﻖ ﺷﺪه‪ ،‬و ﻫﺮ ﮔﺎه أﻋﯿﺎن أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻌﻠﻮم ﮔﺮدﯾﺪ و ﻋﺼﻤﺖ و اﺗّﻔﺎﻗﺸﺎن‬‫در اﺻﻮل و ﻓﺮوع ﺑﻤﻨّﺼﻪ ﺷـﻬﻮد رﺳـﯿﺪ‪ ،‬ﻫﻤﻪ ﮐﻠﻤـﺎت ﺳـﺨﯿﻔﻪ و ﺟﻤﻠﻪ ﺟﻤﻼـت رﮐﯿﮑﻪ ﮐﻪ ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ ﺑﻮﮐﺎﻟﺖ ﻧﻮاﺻﺐ ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ‬‫ﺑﺎﻃﻞ ﺑﺮآﻣﺪ و ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺸﺖ ﮐﻪ ﻣﮑﻠّﻒ ﺷﺪن اّﻣﺖ ﺑﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟّﻨﻘﯿﻀﯿﻦ در ﺻﻮرت ﺗﻤّﺴﮏ ﺑﺠﻤﯿﻊ اﻫﻠﺒﯿﺖ و اﺣﺘﻤﺎل ﺗﻤّﺴﮏ ﺑﺒﻌﻀﺸﺎن و‬‫ﺑﻮدن آن ﺑﺘﻌّﯿﻦ ﯾﺎ ﺑﻐﯿﺮ ﺗﻌّﯿﻦ و ﻟﺰوم ﺗﺮﺟﯿـﺢ ﺑﻼ ﻣﺮّﺟـ ﺢ در ﺷّﻖ اّول و اﺧﺘﻼف رواﯾﺎت ﺗﻌّﯿﻦ و آﻣﺪن آش اﺟﺘﻤﺎع اﻟﻨﻘﯿﻀـﯿﻦ در ﮐﺎﺳﻪ ﯾﺎ‬‫ﺗﺮﺟﯿـﺢ ﺑﻼ ﻣﺮّﺟـ ﺢ و ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻋﻘﺎﺋﺪ ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ و ﺷـﺮاﯾﻊ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻪ در ﺷّﻖ ﺛﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻫﻤﻪ ﺣﺮﻓﻬﺎي ﭘﻮچ و ﺑﯿﻤﻌﻨﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﯽ ﻣﺤّﻞ و ﺑﯿﺠﺎ‬‫ﺻﺮف ﺷﺪه و أﺻـﻼ ﺿﺮري ﺑﺄﻫﻞ ﺣّﻖ ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﮐﻤﺎل أﺟﻨﺒّﯿﺖ وﮐﯿﻞ ﻧﻮاﺻﺐ از ادراك ﺣﻘﺎﺋﻖ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻌﺪ او از ﺳﺎﺣﺖ اﮐﺘﻨﺎه‬‫دﻗﺎﺋﻖ واﺿﺢ ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ!‪.‬‬‫و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ وﮐﺎﻟـﮥ از ﻧﻮاﺻﺐ ﻟﺌﺎم آورده اﮔﺮ وﻗﻌﯽ ﺑﺮاي آن ﮔﺬاﺷـﺘﻪ ﺷﻮد ﻫﺎدم أﺳﺎس اﺳـﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬زﯾﺮا‬‫ﮐﻪ ﻣﺜﻞ آن ﮐّﻔﺎر أﺷﺮار در ﺣّﻖ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺴﺞ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﮐﺮد‪ ،‬و ﻟﻨﻌﻢ ﻣﺎ ﻗﺎل ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻤﺎﺋﻨﺎ اﻷﻋﻼم ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﻘﺎم‪:‬‬‫]أّﻣـﺎ آﻧﭽﻪ اﯾﻦ ﻧـﺎﺻﺐ از ﻧﻮاﺻﺐ ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده ﭘﺲ آن در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻗـﺪح در اﺳـﻼﻣﺴﺖ‪ ،‬ﻣﺜﻼ ﮐّﻔﺎر را ﻣﯽرﺳـﺪ ﮐﻪ ﺑﮕﻮﯾﻨـﺪ آﯾﺎت ﮐﺘﺎب‬‫إﻟﻬﯽ ﻣﺘﻨﺎﻗﻀـﻨﺪ و ﻣﺘﺨﺎﻟﻒ و ﺗﮑﻠﯿﻒ ﺑﻌﻤﻞ ﻋﻠﯽ ﮐّﻞ ﻣﻦ اﻟﻤﺘﻨﺎﻗﻀﯿﻦ ﻣﺤﺎﻟﺴﺖ‪ ،‬و اﮔﺮ ﺗﻤّﺴﮏ ﺑﺒﻌﺾ آﯾﺎت ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ ﻋﻠﯽ اﻟّﺘﻌﯿﯿﻦ‬‫ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺮﺟﯿﺢ ﺑﻼ ﻣﺮّﺟﺢ ﻻزم آﯾﺪ‪ ،‬و أﯾﻀﺎ وﺟﻮه ﻣﺨـّﺼ ﺼﻪ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﻫﺮ ﮐﺴـﯽ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻋﻘﯿﺪه ﺧﻮد وﺟﻪ ﺗﺮﺟﯿﺤﯽ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﺪ‪،‬‬‫ﭘﺲ آﻣﺪن ﻫﻤﺎن آش اﺟﺘﻤﺎع اﻟّﻨﻘﯿﻀـﯿﻦ در ﮐﺎﺳﻪ ﯾﺎ ﺗﺮﺟﯿﺢ ﺑﻼ ﻣﺮّﺟﺢ ﻻزﻣﺴﺖ و ﺑﺮ ﺷّﻖ ﺛﺎﻧﯽ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﺷﺮاﺋﻊ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻪ ﻻزم آﯾﺪ‪ .‬و ﻧﯿﺰ اﯾﻦ‬‫ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺷـﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﮐﻪ ﺑﻮﮐﺎﻟﺖ ﻧﻮاﺻﺐ اﺧﺘﺮاع آن ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﺑﺮاي ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ و اوﻟﯿﺎﯾﺸﺎن ﺧﯿﻠﯽ دﻟـﺪاده آن ﻫﺴـﺘﻨﺪ‬‫ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﻀّﺮﺳﺖ‪ ،‬زﯾﺮا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 108‬از ‪193‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1070 :‬‬‫ﮐﻪ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﻗﺘﺪاي أﺻـﺤﺎب ﮐﻪ ﻣﺜﻞ ﻧﺠﻮماﻧﺪ اﻗﺘﺪا ﺑﮑّﻞ أﺻـﺤﺎﺑﺴﺖ ﯾﺎ ﺑﺒﻌﺾ‪ ،‬ﻋﻠﯽ اﻻّول ﯾﻠﺰم اﺟﺘﻤﺎع اﻟّﻨﻘﯿﻀﯿﻦ و‬‫ﻋﻠﯽ اﻟّﺜـﺎﻧﯽ ﺑﻌﺾ ﻣﻌّﯿﻦ ﻣﺮادﻧـﺪ ﯾـﺎ ﻏﯿﺮ ﻣﻌﯿﻦ‪ ،‬ﻋﻠﯽ اﻻـّول ﯾﻠﺰم اﻟّﺘﺮﺟﯿـﺢ ﺑﻼ ﻣﺮّﺟـ ﺢ‪ ،‬و أﯾﻀﺎ رواﯾﺎت اﻗﺘـﺪا ﺑﺄﺻـﺤﺎب و ارﺗـﺪادﺷﺎن ﻋﻠﯽ‬‫اﻻﻋﻘﺎب ﻣﺘﻌﺎرﺿـﻨﺪ‪ ،‬ﭘﺲ ﻫﻤﺎن آش در ﮐﺎﺳﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻣﯽآﯾـﺪ‪ ،‬و ﻧﯿﺰ ﺷـﯿﻌﻪ ﭼﻮن اﻗﺘﺪا ﺑﺄﻓﻀﻞ أﺻـﺤﺎب دارﻧﺪ ﭘﺲ ﭼﺮا ﻣﻮرد ﻣﻼم‬‫ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬و ﻋﻠﯽ اﻟّﺜﺎﻧﯽ ﺗﺠﻮﯾﺰ اﻟﻤﺘﻨﺎﻓﯿﺎت ﻻزم ﻣﯽآﯾﺪ[‪ .‬ﻫﮑﺬا أﻓﺎد ﺑﻌﺾ اﻷﻋﻼم‪ ،‬رﻓﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻘﺎﻣﻪ ﻓﯽ دار اﻟّﺴﻼم‬‫و ﻫﺮ ﮔﺎه اﯾﻦ ﻫﻤﻪ داﻧﺴﺘﯽ ﺑﺮ ﺗﻮ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﺴـﻠﮏ أﻫﻞ ﺣﻖ در ﺑﺎب اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺤﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ و ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ‬‫ﭼﻨـﺎن روﺷﻦ و ﻣﺴـﺘﻘﯿﻢ اﺳﺖ ﮐﻪ ارﺑـﺎب إﻧﺼـﺎف را در آن اﺻـﻼ ﮔﻨﺠـﺎﯾﺶ ﻗﯿـﻞ و ﻗﺎل ﻧﯿﺴﺖ و ﺗﻘﺮﯾﺮاﺗﺸﺎن درﯾﻦ ﺧﺼﻮص ﻣﺜﻞ ﺑﻨﯿﺎن‬‫ﻣﺮﺻﻮﺻﺴﺖ و ﺑﺤّﺪي ﻣﺒﺮم و ﻣﺤﮑﻢ اﻓﺘﺎده ﮐﻪ اﺻﻼ ﺧﺪﺷﻪ ﺑﺮ آن وارد ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬‫و ازﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﮔﺎﻫﯽ از ﺟﺎﻧﺐ ﺑﻌﺾ ﻣﺠﺎﻫﯿﻞ ﺷـﯿﻌﻪ در ﺑﺎب ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺗﻘﺮﯾﺮﺗﺮاﺷـﯽ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ ﺗﺎ ﺑﺮ آن زﻧـﺦ زﻧﯽ‬‫ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬و ﮔﺎﻫﯽ وﮐﺎﻟﺖ ﻓﻀﻮﻟﯽ ﻧﻮاﺻﺐ اﺧﺘﯿﺎر ﻧﻤﻮده ﻣﯽﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺪﻟﯿﻞ ﻋﻘﻠﯽ در ﺻـّﺤﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ و ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻗﺪح ﮐﻨﻨﺪ‬‫و ﺗﻤﺎم ﻓﺮق ﺷـﯿﻌﻪ را از ﺟﻮاب ﺧﺪﺷﻪ آن أﺷـﻘﯿﺎ ﻋﺎﺟﺰ ﻇﺎﻫﺮ ﺳﺎزﻧﺪ‪ ،‬ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ اﺿـﻄﺮاب و ﺳﺮﮔﺮداﻧﯿﺸﺎن أﺻﻼ آﺑﯽ ﺑﺮ روي ﮐﺎر‬‫ﻧﻤﯽآﯾـﺪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺳـﻌﯽ ﺑﯽﺣﺎﺻـﻞ و ﺟﻬـﺪ ﻻـ ﻃﺎﺋﻠﺸﺎن ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺮ ﺑﺎد ﻣﯽرود و ﺑﺮ ﻫﺮ ﻋﺎﻗﻞ ﻣﺘـﺪﺑّﺮ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﻨﮑﺸﻒ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ آﻧﭽﻪ ﺷﺎه‬‫ﺻـﺎﺣﺐ از ﺑﻌﺾ ﺧﻮشﻃﺒﻌﺎن ﺷـﯿﻌﻪ ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧـﺪ اﻓﺘﺮاي ﻣﺤﺾ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺧﺎك ﻣـﺬﻟّﺖ و ﻫﻮان ﺑﺮ ﺳـﺮ ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺣﻠﯿﻒ اﻟﺒﻬﺘﺎن‬‫ﻣﯽﭘﺎﺷـﺪ! و آﻧﭽﻪ ﺑﻌﻨـﻮان وﮐـﺎﻟﺖ از ﺟـﺎﻧﺐ ﻧﻮاﺻﺐ ﻟﺌـﺎم ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿـﺎن آوردهاﻧـﺪ ﻫﻤﻪ از اﻧﺒـﺎن أﺳـﻼف ﻧﺎاﻧﺼـﺎف ﺧﻮد ﺑﺮداﺷـﺘﻪ ﺗﺨﻢ‬‫ﻧـﺎﺻﺒّﯿﺖ و اﻧﺤﺮاف در ﻣﺰارع ﻗﻠﻮب اوﻟﯿـﺎي ﺧﻮد ﮐﺎﺷـﺘﻪاﻧﺪ‪ ،‬و در ﻣﻘـﺎم ﺟﻮاب ﺑﻨﺤﻮي ﮐﻪ ﭘﻬﻠﻮ ﺗﻬﯽ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﺑﺮ ﻧـﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ واﺿـﺢ و‬‫ﻣﺴﺘﻨﯿﺮﺳﺖ‪.‬‬‫و ﻋﺠﺐﺗﺮ آﻧﮑﻪ ﺑـﺎ وﺻﻒ اﯾﻦ وﮐـﺎﻟﺖ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺿـﻼﻟﺖ دﻋﻮي ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ ﮐﻪ روش اﯾﺸﺎن ﺑﺮاي ﺧﻼص از ﺧـﺪﺷﻪ ﻧﻮاﺻﺐ ﻟﺌﺎم ﯾﮕﺎﻧﻪ‬‫ﺗﺪﺑﯿﺮﺳﺖ! ﺣﺎل آﻧﮑﻪ روش اﯾﺸﺎن ﺑﻼ رﯾﺐ روش ﻏﺮاﺑﺴﺖ و ﻣّﺘﺒﻊ اﯾﺸﺎن ﺑﻼ ﺷﺒﻬﻪ واﺻﻞ إﻟﯽ اﻟّﺘﺒﺎر و اﻟّﺘﺒﺎب!‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1071 :‬‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺠـﺎﺋﺐ ﻣﻀـﺤﮑﻪ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ در ﺑـﺎب ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺑﺮ آﻧﭽﻪ در ﻣﺘﻦ ﮐﺘـﺎب ﺧـﻮد ذﮐﺮ ﮐﺮده ﺑﻮدﻧـﺪ اﮐﺘﻔﺎ‬‫ﻧﻮرزﯾﺪه در ﺣﺎﺷﯿﻪ آن از ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻤﺎي ﺧﻮد ﺗﻘﺮﯾﺮي ﺳﺨﯿﻒﺗﺮ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﺑﺎﺳﺘﺤﺴﺎن آن ﮔﺮوﯾﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬‫]ﻣﻠّـﺎ ﯾﻌﻘﻮب ﻣﻠﺘـﺎﻧﯽ ﮐﻪ از ﻋﻠﻤـﺎي أﻫـﻞ ﺳـّﻨﺘﺴﺖ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺣـﺪﯾﺚ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﺑﺴـﻔﯿﻨﻪ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﻨﺠﻮم اﺷـﺎره‬‫ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﮐﻪ ﺷـﺮﯾﻌﺖ را از ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﺎﯾـﺪ ﮔﺮﻓﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺖ را از اﻫﻞ ﺑﯿﺖ! زﯾﺮا ﮐﻪ ﺧﻮض در ﺣﻘﯿﻘﺖ و ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺑـﺪون اﻋﻤﺎل ﻃﺮﯾﻘﺖ و‬‫ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﻣﺤﺎﻟﺴﺖ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳـﻔﺮ درﯾﺎي ﻇﺎﻫﺮ ﺑـﺪون رﮐﻮب ﮐﺸﺘﯽ و اﻫﺘـﺪا ﺑﻨﺠﻮم ﻣﺤﺎﻟﺴﺖ‪ ،‬و ﻓﻘﻂ ﺳﻮار ﺷﺪن ﺑﺮ ﮐﺸﺘﯽ ﻫﺮ‬‫ﭼﻨـﺪ ﻧﺠـﺎت ﺑﺨﺶ از ﻏﺮق اﺳﺖ اّﻣﺎ وﺻﻮل ﺑﻤﻘﺼـﺪ ﺑـﺪون ﻣﺮاﻋﺎت ﻧﺠﻮم ﻣﺤﺎﻟﺴﺖ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻓﻘﻂ ﻣﺮاﻋﺎت ﻧﺠﻮم ﺑـﺪون ﮐﺸﺘﯽ ﺑﯽ اﺛﺮ و‬‫ﺑﺎﻃﻞ‪ ،‬درﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺗﺄّﻣﻞ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎر ﻋﻤﯿﻘﺴﺖ![ اﻧﺘﻬﯽ‪.‬‬‫و اﺑﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺗﺰوﯾﺮ ﮐﻪ اﺻﻞ ]‪ [1‬و ﻣﺄﺧﺬ آن ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺳـﺨﺎﻓﺖ ﺗﺨﻤﯿﺮ ﺑﻌﺾ ﻣﺬّﮐﺮﯾﻦ ﭘﺮ ﺗﻐﺮﯾﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻣﻮﻫﻮن و ﻣﺮدودﺳﺖ ﺑﻮﺟﻮه‬‫ﻋﺪﯾـﺪه و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺳﺪﯾﺪه‪ [1] :‬در »ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﮐﺒﯿﺮ« در ﺗﺤﺖ آﯾﻪ ﻣﻮدت ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ‪] :‬و اﻟﺤﺎﺻﻞ أن ﻫـﺬه اﻵﯾﮥ ﺗﺪل ﻋﻠﯽ وﺟﻮب ﺣﺐ آل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﺣﺐ أﺻﺤﺎﺑﻪ‪ ،‬و ﻫﺬا اﻟﻤﻨﺼﺐ ﻻ ﯾﺴﻠﻢ اﻻ ﻋﻠﯽ ﻗﻮل أﺻﺤﺎﺑﻨﺎ أﻫﻞ اﻟﺴﻨﮥ و اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ اﻟﺬﯾﻦ ﺟﻤﻌﻮا ﺑﯿﻦ‬‫ﺣﺐ اﻟﻌﺘﺮة و اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ‪ ،‬و‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺬﮐﺮﯾﻦ ﻗﺎل‪ :‬اﻧﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل‪ :‬ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﺎ‪ ،‬و ﻗﺎل ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ‪ :‬أﺻـﺤﺎﺑﯽ ﮐـﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘـﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘـﺪﯾﺘﻢ‪ ،‬و ﻧﺤﻦ اﻵن ﻓﯽ ﺑﺤﺮ اﻟﺘﮑﻠﯿﻒ و ﺗﻀـﺮﺑﻨﺎ أﻣﻮاج اﻟﺸـﺒﻬﺎت و اﻟﺸـﻬﻮات‪ ،‬و راﮐﺐ اﻟﺒﺤﺮ‬‫ﯾﺤﺘﺎج اﻟﯽ أﻣﺮﯾﻦ‪» :‬أﺣﺪﻫﻤﺎ« اﻟﺴـﻔﯿﻨﮥ اﻟﺨﺎﻟﯿﮥ ﻋﻦ اﻟﻌﯿﻮب و اﻟﺜﻘﺐ‪» ،‬و اﻟﺜﺎﻧﯽ« اﻟﮑﻮاﮐﺐ اﻟﻈﺎﻫﺮة اﻟﻄﺎﻟﻌﮥ اﻟﻨﯿﺮة‪ ،‬ﻓﺎذا رﮐﺐ ﺗﻠﮏ اﻟﺴﻔﯿﻨﮥ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 109‬از ‪193‬‬‫وﻗﻊ ﻧﻈﺮه ﻋﻠﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﮑﻮاﮐﺐ اﻟﻈﺎﻫﺮة ﮐﺎن رﺟﺎء اﻟﺴـﻼﻣﮥ ﻏﺎﻟﺒﺎ‪ ،‬ﻓﮑﺬﻟﮏ رﮐﺐ أﺻـﺤﺎﺑﻨﺎ أﻫﻞ اﻟﺴـﻨﮥ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﺣﺐ آل ﻣﺤﻤﺪ و وﺿـﻌﻮا‬‫أﺑﺼﺎرﻫﻢ ﻋﻠﯽ ﻧﺠﻮم اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ‪ ،‬ﻓﺮﺟﻮا ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ أن ﯾﻔﻮزوا ﺑﺎﻟﺴﻼﻣﮥ و اﻟﺴﻌﺎدة ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة[‪.‬‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ و ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﺗﻘﺮﯾﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ »ﺗﻔﺴﯿﺮ ﮐﺒﯿﺮ« آن را از ﺑﻌﺾ ﻣﺬﮐﺮﯾﻦ‬‫ﺷﻨﯿﺪه ﺑﻌﻨﻮان اﺳﺘﺤﺴﺎن ﻧﺎﻗﻞ آن ﮔﺮدﯾﺪه ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺲ ﻋﺠﯿﺐ و ﻏﺮﯾﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ از ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯿﻪ ﭼﻨﺎن دﻟﺪاده اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﭘﺮ ﺗﻐﺮﯾﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1072 :‬‬‫اول آﻧﮑﻪ ﻣﺒﻨﺎي اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺑﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم‬‫اﺳﺖ‪ ،‬ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ ﻗـﺪح و ﺟﺮح آن ﺣﺴﺐ اﻓـﺎدات ﻋﻠﻤـﺎي أﻋﻼـم ﺳـﻨّﯿﻪ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺗﻤـﺎم در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺷـﻨﯿﺪي‪ ،‬و ﺣﺎل ﭘﺮ اﺧﺘﻼل آن ﺑﻨﻈﺮ‬‫ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﯿﻦ دﯾﺪي‪ ،‬ﭘﺲ ﺗﻤّﺴﮏ ﻣﻠﺘﺎﻧﯽ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻓﺎﺳﺪ اﻟﻤﺒﺎﻧﯽ ﻧﺰد أرﺑﺎب ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿﺪ ﻣﻮﺟﺐ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗﻨﺪﯾﺪﺳﺖ‪.‬‬‫دوم آﻧﮑﻪ ﺑﺮ ﻓﺮض ﺻّﺤﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ »أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم«‬‫ﻣﺮاد از أﺻـﺤﺎﺑﯽ در آن ﺷﺪهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﺗﻌﻤـﺪا ﯾـﺎ ذﻫﻮﻻ آن را ﺑﻔﺨﺮ رازي ﻧﺴـﺒﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ! ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽداﻧﯽ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻃﯿﺒﯽ در »ﮐﺎﺷﻒ‪-‬‬‫ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة« در ﺷﺮح ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﺷﺒﻪ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻟﻤﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﮑﻔﺮ و اﻟﻀﻼﻻت و اﻟﺒﺪع و اﻷﻫﻮاء اﻟﺰاﺋﻐﮥ ﺑﺒﺤﺮ ﻟﺠﯽ ﯾﻐﺸﺎه ﻣﻮج ﻣﻦ ﻓﻮﻗﻪ ﻣﻮج ﻣﻦ ﻓﻮﻗﻪ ﺳﺤﺎب ﻇﻠﻤﺎت ﺑﻌﻀﻬﺎ‬‫ﻓﻮق ﺑﻌﺾ‪ ،‬و ﻗـﺪ أﺣـﺎط ﺑﺄﮐﻨـﺎﻓﻪ و أﻃﺮاﻓﻪ اﻷرض ﮐﻠﻬﺎ و ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻪ ﺧﻼص و ﻣﻨﺎص اﻻ ﺗﻠﮏ اﻟﺴـﻔﯿﻨﮥ و ﻫﯽ ﻣﺤﺒـﮥ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫)ص( و ﻣﺎ أﺣﺴﻦ اﻧﻀﻤﺎﻣﻪ ﻣﻊ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻣﺜﻞ أﺻـﺤﺎﺑﯽ ﻣﺜﻞ اﻟﻨﺠﻮم ﻣﻦ اﻗﺘﺪي ﺑﺸﯽء ﻣﻨﻬﺎ اﻫﺘﺪي! ﻗﺎل اﻻﻣﺎم ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺮازي ﻓﯽ ﺗﻔﺴﯿﺮه‪ :‬ﻧﺤﻦ ﻣﻌﺎﺷﺮ أﻫﻞ اﻟﺴﻨﮥ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫رﮐﺒﻨﺎ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻣﺤﺒﮥ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﯽ )ص( و اﻫﺘﺪﯾﻨﺎ ﺑﻨﺠﻢ ﻫﺪي أﺻﺤﺎب اﻟﻨﺒﯽ )ص( و ﻧﺮﺟﻮ اﻟﻨﺠﺎة ﻣﻦ أﻫﻮال اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ و درﮐﺎت اﻟﺠﺤﯿﻢ و‬‫اﻟﻬﺪاﯾﮥ اﻟﯽ ﻣﺎ ﯾﺰﻟﻔﻨﺎ اﻟﯽ درﺟﺎت اﻟﺠﻨﺎن و اﻟﻨﻌﯿﻢ اﻟﻤﻘﯿﻢ ‪.‬‬
‫و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در »ﻣﺮﻗﺎة‪ -‬ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة« در ﺷﺮح ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﻄﯿﺒﯽ آورده‪] :‬ﺷﺒﻪ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﺑﻤﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﮑﻔﺮ و اﻟﻀﻼﻻت و‬‫اﻟﺒـﺪع و اﻟﺠﻬﺎﻻت و اﻻﻫﻮاء اﻟﺰاﺋﻐـﮥ ﺑﺒﺤﺮ ﻟﺠﯽ ﯾﻐﺸﺎه ﻣﻮج ﻣﻦ ﻓﻮﻗﻪ ﻣﻦ ﻓﻮﻗﻪ ﺳـﺤﺎب ﻇﻠﻤﺎت ﺑﻌﻀـﻬﺎ ﻓﻮق ﺑﻌﺾ‪ ،‬و ﻗـﺪ أﺣﺎط ﺑﺄﮐﻨﺎﻓﻪ و‬‫أﻃﺮاﻓﻪ اﻻرض ﮐﻠﻬﺎ و ﻟﯿﺲ ﻣﻨﻪ ﺧﻼص و ﻻ ﻣﻨﺎص اﻻ ﺗﻠﮏ اﻟﺴـﻔﯿﻨﮥ و ﻫﯽ ﻣﺤﺒﮥ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﻟﺮﺳﻮل ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‪ ،‬و ﻣﺎ أﺣﺴـﻦ‬‫ا ﻧ ﻀ ﻤ ﺎ ﻣ ﻪ ﻣﻊ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻣﺜﻞ أﺻـﺤﺎﺑﯽ ﻣﺜﻞ اﻟﻨﺠﻮم ﻣﻦ اﻗﺘﺪي ﺑﺸـﯽء ﻣﻨﻪ )ﻣﻨﻬﺎ‪ .‬ظ( اﻫﺘﺪي‪ ،‬و ﻧﻌﻢ ﻣﺎ ﻗﺎل اﻻﻣﺎم ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺮازي ﻓﯽ ﺗﻔﺴـﯿﺮه‪ :‬ﻧﺤﻦ ﻣﻌﺎﺷـﺮ‬‫أﻫﻞ اﻟﺴـﻨﮥ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ رﮐﺒﻨﺎ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻣﺤﺒﮥ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ و اﻫﺘﺪﯾﻨﺎ ﺑﻨﺠﻢ ﻫﺪي أﺻـﺤﺎب اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‪ ،‬ﻓﻨﺮﺟﻮ اﻟﻨﺠﺎة ﻣﻦ أﻫﻮال‬‫اﻟﻘﯿﻤـﮥ و درﮐـﺎت اﻟﺠﺤﯿـﻢ و اﻟﻬﺪاﯾـﮥ اﻟﯽ ﻣـﺎ ﯾـﻮﺟﺐ درﺟـﺎت اﻟﺠﻨـﺎن و اﻟﻨﻌﯿـﻢ اﻟﻤﻘﯿـﻢ‪ ،‬اﻧﺘﻬﯽ‪ .‬و ﺗﻮﺿـﯿﺤﻪ أن ﻣـﻦ ﻟـﻢ ﯾـﺪﺧﻞ اﻟﺴـﻔﯿﻨﮥ‬‫ﮐـﺎﻟﺨﻮارج ﻫﻠـﮏ ﻣﻊ اﻟﻬـﺎﻟﮑﯿﻦ ﻓﯽ أول وﻫﻠـﮥ و ﻣﻦ دﺧﻠﻬـﺎ و ﻟﻢ ﯾﻬﺘـﺪ ﺑﻨﺠﻮم اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﮐﺎﻟﺮواﻓﺾ ﺿﻞ و وﻗﻊ ﻓﯽ ﻇﻠﻤﺎت ﻟﯿﺲ ﺑﺨﺎرج‬‫ﻣﻨﻬـﺎ[! و ﺑﻄﻼـن و ﻫﻮان اﯾﻦ ﻫﻔﻮات ﺑـﺎرده و ﺳـﻘﻄﺎت ﺷﺎرده از آﻧﭽﻪ در ﻣﺘﻦ ﺑﺠﻮاب ﻣﻠﺘﺎﻧﯽ و ﺑﺠﻮاب ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﻣـﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺮ‬‫أرﺑﺎب أﻟﺒﺎب ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ )‪ .12‬ﻣﻨﻪ‪ .‬ره(‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1073 :‬‬‫اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯿﺴﺖ‪ ،‬و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ از ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت أﻧﯿﻘﻪ ﻣﺎ ﮐﻪ درﯾﻦ ﮐﺘﺎب و در ﮐﺘﺎب »اﺳـﺘﻘﺼﺎء اﻹﻓﺤﺎم« ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺗﻤﺎم ﻣـﺬﮐﻮر ﺷـﺪه‬‫ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤّﻘﻖ ﮔﺮدﯾـﺪه‪ .‬ﭘﺲ ﻫﻮﯾـﺪا و آﺷـﮑﺎر ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم أﺧـﺬ ﺷـﺮﯾﻌﺖ از اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد ﻧﻪ از‬‫أﻏﯿﺎر‪ ،‬و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮاﻗﯽ ﻋﻦ ﺳﻠﻮك ﻣﺴﻠﮏ اﻟّﺘﺒﺎب و اﻟّﺘﺒﺎر‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 110‬از ‪193‬‬‫ﺳﻮم آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض در‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم‬‫ﻣﺮاد از أﺻـﺤﺎﺑﯽ أﻫـﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻧﺒﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺎز ﻫﻢ ﭼﻮن اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﺼـﺮ ﻧﺒﻮي ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ و ارﺗﯿﺎب داﺧﻞ در زﻣﺮه أﺻـﺤﺎب‬‫ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻧﺰد اﻫﻞ اﯾﻤﺎن و ﯾﻘﯿﻦ رأس و رﺋﯿﺲ اﯾﺸﺎن ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ‪ ،‬ﻟﻬﺬا‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم‬‫اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم را ﻫﻢ ﺷﺎﻣـﻞ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد‪ ،‬و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺴـﺒﺐ اﺗّﺼﺎف ﺑﻮﺻﻒ ﺻـﺤﺎﺑّﯿﺖ در‬‫ﻣﺼﺪاق ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم داﺧﻞ ﮔﺸـﺘﻨﺪ أﺧﺬ ﺷﺮﯾﻌﺖ ازﯾﺸﺎن واﺟﺐ و ﻻزم ﮔﺮدﯾﺪ و ﺗﻨﺤﯿﻪ و ﺗﺒﻌﯿﺪﺷﺎن از ﻣﻘﺎم ﻣﻨﯿﻊ ﻧﺸﺮ ﺷﺮﯾﻌﺖ و ﻗﺼﺮ و‬‫ﺣﺼﺮ اﯾﺸﺎن در داﺋﺮه ارﺷﺎد و ﻃﺮﯾﻘﺖ ﺑﻪ ﺳﺮ ﺣّﺪ ﺑﻄﻼن رﺳﯿﺪ‪ ،‬و ﻟﻘﺪ ﺻﺪق اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﻤﯿﺪ اﻟﻤﺠﯿﺪ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ‪َ :‬و ِإﱠن اﻟﱠﻈﺎﻟ ِِﻤﯿَﻦ ﻟَِﻔﯽ ِﺷﻘﺎٍق ﺑَِﻌﯿٍﺪ‬‫‪.‬‬‫ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﺑﺮ ﻧﻔﻮس ﻗﺪﺳـﯿﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺷﺎﻣﻞ آﻣﺪ و اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات در ﻣﺼﺎدﯾﻖ آن داﺧﻞ ﺷﺪﻧﺪ و‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺑﻼ ﻣﻨﺎزﻋﺖ ﻣﺨﺘّﺺ ﺑﺎﯾﺸﺎن ﮔﺸﺖ ﻣﺼّﺪق و ﻣﺤّﻘﻖ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﻗﺪﺳـﯽ ﺻـﻔﺎت ﺑﻠﺤﺎظ ﺟﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﻔﻀﯿﻠﺘﯿﻦ‬‫أﺣّﻖ و أوﻟﯽ ﺑﺎﻟﺘﻘـﺪﯾﻢ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﻫﻢ در ﻣﻘﺎم أﺧـﺬ ﺷـﺮﯾﻌﺖ و ﻫﻢ در ﻣﺤّﻞ أﺧﺬ ﻃﺮﯾﻘﺖ‪ ،‬و ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم و ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻫﺮ دو دﻟﯿﻞ واﺿـﺢ و ﺑﺮﻫﺎن ﻻﺋـﺢ ﺟﻼﻟﺖ ﺷﺄن و ﻋﻈﻤﺖ ﻣﮑﺎن و ﺗﻘّﺪم و ﺗﻔّﻮق و زﻋﺎﻣﺖ و اﻣﺎﻣﺖ اﯾﻦ أرﮐﺎن دﯾﻦ ﻣﺒﯿﻦ و أﻋﻼم‬‫ﺷﺮع ﻣﺘﯿﻦ و ﺣﺠـﺞ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻌـﺎﻟﻤﯿﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬و ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺗﺰوﯾﺮ ﻣﻠﺘـﺎﻧﯽ ﻏﺮﯾﺮ ﻣﻨﻘﻠﺐ ﺷـﺪه ﺧـﺎك ﻣـﺬﻟّﺖ و ﻫﻮان ﺑﺮ ﺳـﺮ ﺧﻮدش‬‫ﻣ ﯽ ﭘ ﺎﺷ ﺪ ‪.‬‬
‫ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﺗﻌّﻠﻘﯽ ﺑﺄﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﺪاﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺎز ﻫﻢ ﻣﻔﺎد آن ﻫﺮﮔﺰ اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺷـﺮﯾﻌﺖ را از‬‫أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﻧﺒﺎﯾﺪ ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮐﺴﯽ از ﻋﻘﻼ اﻗﺪام ﺑﺮﯾﻦ ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﺣﺎل آﻧﮑﻪ آﯾﺎت ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه ﻗﺮآن ﻣﺠﯿﺪ و أﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﻣﺘﻀﺎﻓﺮه رﺳﻮل رّب ﺣﻤﯿﺪ‪ -‬ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻟّﺼﻨﺎدﯾﺪ ﻣﺎدام ﻟﻠﺤﻤﺎم ﺗﻐﺮﯾﺪ‪ -‬أﺧﺬ ﺷﺮﯾﻌﺖ را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1074 :‬‬‫از اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﺼـﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت واﺟﺐ و ﻻزم ﻣﯽﮔﺮداﻧـﺪ‪ ،‬و ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﻣﻌﺎدن ﻋﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺖ و ﻣﻨﺎﺑﻊ دﯾﻦ و ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﺑﻤﻨـّﺼ ﻪ‬‫ﺷﻬﻮد ﻣﯽرﺳﺎﻧـﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺑﻨـﺎﺑﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم أﺻـﺤﺎب را ﻗﺎﺑﻞ أﺧـﺬ ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﮔﻤﺎن ﮐﺮدن و ﻧﻔﻮس ﻗﺪﺳـّﯿﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﺼـﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم را ﻗﺎﺑﻞ أﺧﺬ ﺷﺮﯾﻌﺖ ﻧﺪاﻧﺴﺘﻦ ﻏﻀﺐ ﺧﺎﻟﻖ را ﺧﺮﯾﺪن و روح ﻧﺒﻮي را ﺑﺄﻗﺒﺢ وﺟﻮه رﻧﺠﺎﻧﯿﺪﻧﺴﺖ‪.‬‬‫ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ را ﺻـﺮف ﻣﺸـﯿﺮ ﺑﺄﺧـﺬ ﻃﺮﯾﻘﺖ از اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم داﻧﺴـﺘﻦ و آن را دﻟﯿﻞ أﺧـﺬ ﺷـﺮﯾﻌﺖ ازﯾﻦ ﻧﻔﻮس‬‫ﻗﺪﺳـّﯿﻪ ﻧﮕﺮداﻧﯿـﺪن ﺧﻼـف ﺗﺤﻘﯿﻘـﺎت ﻋﻠﻤـﺎي أﻋﻼـم و ﻣﺤّﻘﻘﯿـﻦ ﻋﻈـﺎم ﺳـﻨّﯿﻪ اﺳﺖ‪ ،‬و ﻫﺮ ﮐﻪ اﻓـﺎدات اﯾﺸـﺎن را دﯾـﺪه اﺳﺖ و ﺟﺮﻋﻪ از‬‫اﻓﺎﺿﺎتﺷﺎن ﮐﺸـﯿﺪه ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را آﻣﺮ و ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺄﺧﺬ ﺷﺮﯾﻌﺖ از اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﻣﯽداﻧﻨﺪ‪ ،‬و‬‫اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ را ﺑﻌﻨـﺎوﯾﻦ ﺷّﺘﯽ از ﻋﺒـﺎرات و ﮐﻠﻤـﺎت ﺧﻮﯾﺶ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﻣﯽﮔﺮداﻧﻨـﺪ‪ ،‬و ﻗـﺪ رأﯾﺖ ﻓﯿﻤﺎ أﺳـﻠﻔﻨﺎه ﺷـﻄﺮا ﻣﻦ ﻋﺒﺎرات ﻫﺆﻻء‬‫اﻷﻋﻼم‪ ،‬ﻓﻌﻠﯿﮏ اﻟّﻨﻈﺮ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﺎﻹﻣﻌﺎن و اﻹﻧﻌﺎم‪.‬‬‫ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ دﻻﻟﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺑﺮ وﺟﻮب أﺧﺬ ﺷـﺮﯾﻌﺖ از اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺤّﺪي واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺼـﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﮐﻪ‬‫ﺧﻮاﺟﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺒﺴﺖ ﺑﺂن اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﻮده و ﺑﺈﻟﺠﺎء ﻗﺎدر ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق رﺟﻮع ﺧﻠﻔﺎء و ﺻﺤﺎﺑﻪ را ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫در ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺸـﮑﻠﻪ ﻧﺎﺷـﯽ ازﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ داﻧﺴـﺘﻪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در »ﺻﻮاﻗﻊ« ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻻ ﺷّﮏ أّن اﻟﻔﻼح ﻣﻨﻮط ﺑﻮﻻﺋﻬﻢ و‬‫ﻫﺪﯾﻬﻢ‪ ،‬و اﻟﻬﻼك ﺑﺎﻟﺘﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﻢ‪.‬‬‫و ﻣﻦ ﺛّﻤـ ﮥ ﮐﺎن اﻟﺨﻠﻔﺎء و اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﯾﺮﺟﻌﻮن إﻟﯽ أﻓﻀـﻠﻬﻢ ﻓﯿﻤﺎ أﺷـﮑﻞ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ‪ ،‬و ذﻟﮏ ﻷّن وﻻءﻫﻢ واﺟﺐ و ﻫـﺪﯾﻬﻢ ﻫـﺪي‬‫اﻟّﻨﺒّﯽ )ﺻﻠﻌﻢ([‪.‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 111‬از ‪193‬‬‫ﭘﺲ ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ ﭘﺴـﻨﺪﯾﺪن ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﺧﺮاﻓﺖ ﻣﻠﺘﺎﻧﯽ را ﺟﺰ آﻧﮑﻪ ﮐﺎﺷﻒ از ﻋﻘﻮق ﭘـﺪر ﻣﻌﻨﻮي ﺧﻮد ﺑﺎﺷـﺪ دﯾﮕﺮ ﭼﻪ ﺗﻮان ﮔﻔﺖ؟! ﻫﺸـﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ دﻻﻟﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺑﺮ ﻟﺰوم أﺧـﺬ ﺷـﺮﯾﻌﺖ از اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم أﻣﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ از ﮐﻼم ﺧﻮد ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺻـﺮاﺣﮥ واﺿﺢ و‬‫آﺷﮑﺎرﺳﺖ‪ ،‬ﺑﯿﺎﻧﺶ اﯾﻨﮑﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ در ﻣﺘﻦ ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ‪] :‬و ﻫﻤﯿﻦ ﻗﺴﻢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1075 :‬‬‫ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق«‬‫دﻻﻟﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ ﻣﮕﺮ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻓﻼح و ﻫﺪاﯾﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﺪوﺳﺘﯽ اﯾﺸﺎن و ﻣﻨﻮط ﺑﺎﺗّﺒﺎع اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ و ﺗﺨّﻠﻒ از دوﺳﺘﯽ و اﺗّﺒﺎع اﯾﺸﺎن ﻣﻮﺟﺐ‬‫ﻫﻼك ‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ در ﻣﺘﻦ ﮐﺘـﺎب ﺧﻮد ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ‪] :‬و ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﺣـﺎل اﺗّﺒـﺎع ﮐﻪ اﻫـﻞ ﺳـّﻨﺖ ﯾـﮏ ﻃﺎﺋﻔﻪ را ﺧﺎص ﻧﻤﯽﮐﻨﻨـﺪ از ﻫﺮ ﻫﻤﻪ‬‫رواﯾﺎت دﯾﻦ ﺧﻮد ﻣﯽآرﻧﺪ و ﺑﺪان ﺗﻤّﺴﮏ ﻣﯽﺟﻮﯾﻨﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮐﺘﺐ ﺗﻔﺴﯿﺮ و ﺣﺪﯾﺚ و ﻓﻘﻪ اﯾﺸﺎن ﺑﺮ آن ﮔﻮاه اﺳﺖ ‪ ،‬اﻧﺘﻬﯽ‪.‬‬‫و ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف ﺻـﺮﯾﺢ در ﻣﺘﻦ ﮐﺘﺎب در ﺣﺎﺷـﯿﻪ آن ﮐﻼم ﺳـﺨﯿﻒ ﻣﻠﺘﺎﻧﯽ را ذﮐﺮ ﮐﺮدن و ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم را دﻟﯿﻞ أﺧـﺬ ﺷـﺮﯾﻌﺖ از‬‫أﺻﺤﺎب و ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ را دﻟﯿﻞ أﺧﺬ ﻃﺮﯾﻘﺖ از اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم واﻧﻤﻮدن ﻋﻼﻧﯿﻪ ﻃﺮق ﻣﻨﺎﻗﻀﻪ و ﻣﺒﺎﻫﺘﻪ ﭘﯿﻤﻮدﻧﺴﺖ‪.‬‬‫ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ اﮔﺮ اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﻠﺘﺎﻧﯽ ﺣﻈﯽ از ﺻـﺤﺖ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻻزم ﻣﯽآﯾﺪ ﮐﻪ ﺟﻤﺎﻋﺖ أﺻﺤﺎب و زﻣﺮه اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﻫﺮ دو‪-‬‬‫اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ‪ -‬ﺧﻼف ﺣﮑﻢ ﻧﺒﻮي ﻧﻤﻮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﻫﺮﮔﺰ أﺧﺬ ﺷﺮﯾﻌﺖ از أﺻﺤﺎب ﻧﻨﻤﻮدﻧﺪ و‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ أﺻـﺤﺎب راه أﺧـﺬ ﻃﺮﯾﻘﺖ از اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻧﭙﯿﻤﻮدﻧـﺪ و اﮔﺮ ﺑﻌﻀـﯽ را ﻓﺮض ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﺳﺎﻟـﮏ اﯾﻦ راه ﺑﻮدﻧـﺪ اﮐـﺜﺮ ﮐﻪ ﺑﻼـ ﺷـﺒﻬﻪ‬‫ﻣﻨﺤﺮف ازﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﮔﺮدﯾﺪﻧﺪ‪.‬‬‫ﭘﺲ اﯾﻨﮏ ﻣﻠﺘﺎﻧﯽ را ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﻗﺪري در ﻣﺂل ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺳﻔﺎﻫﺖ ﺗﺨﻤﯿﺮ ﺧﻮد اﻧﺪﯾﺸﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﺒﯿﻨﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻧﺎﻓﺮﺟﺎﻣﺶ او را ﺑﮑﺪام وادي‬‫ﻣﻬﻠﮏ ﻣﯽاﻧﺪازد و ﺑﭽﻪ ﺑﻼي ﺑﯽدرﻣﺎن ﻣﺒﺘﻼ ﻣﯽﺳﺎزد‪ ،‬ﻓﻠﯿﻀﺤﮏ ﻗﻠﯿﻼ و ﻟﯿﺒﮏ ﮐﺜﯿﺮا‪.‬‬‫دﻫﻢ آﻧﮑﻪ إﻇﻬﺎر ﻣﻠﺘﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺧﻮض در ﺑﺤﺮ ﺣﻘﯿﻘﺖ و ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺑﺪون اﻋﻤﺎل ﻃﺮﯾﻘﺖ و ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﻣﺤﺎﻟﺴﺖ ﺑﺮاي ﺣﻀﺮات ﺻﻮﻓّﯿﻪ‬‫ﻗﯿﺎﻣﺖ ﮐﺒﺮي ﺑﺮ ﺳـﺮ ﻣﯽآرد زﯾﺮا ﮐﻪ ﺣﻀـﺮاﺗﺸﺎن ﺑﺴﯿﺎري از ﻧﺎﻣﻘّﯿﺪان و ﻗﻠﻨﺪران را ﮐﻪ أﺻﻼ ﺑﺄﻋﻤﺎل ﻃﺮﯾﻘﺖ و ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷﺮﯾﻌﺖ ﮐﺎري‬‫ﻧﺪاﺷـﺘﻨﺪ و ﺗﺠﺎﻫﺮ ﺑﻤﻨﮑﺮات و ﻗﺒﺎﺋـﺢ ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ و إﻋﻼن ﺑﻔﺴﻖ و ﻓﺠﻮر ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧـﺪ واﺻﻞ ﺑﺤّﻖ و ﻋﺎرف ﮐﺎﻣﻞ ﻣﯽداﻧﻨـﺪ‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ‬‫ﻋﻠﯽ ﻧﺎﻇﺮ »ﻟﻮاﻗﺢ اﻷﻧﻮار« و »ﻧﻔﺤﺎت اﻻﻧﺲ« و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﻤﺘﺼّﻮﻓﯿﻦ اﻷﻋﻼم‪ ،‬و ﻗﺪ ﺑّﯿﻨﺎ ﺷـﻄﺮا ﻣﻦ أﺣﻮاﻟﻬﻢ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻨﺎ »اﺳـﺘﻘﺼﺎء‬‫اﻹﻓﺤﺎم«‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1076 :‬‬‫ﭘﺲ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺑﺰرﮔﺎن دﯾﻦ ﺧﻮد را ﺑﺎﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ازرا و ﺗﻬﺠﯿﻦ ﻧﻤﻮدن ﺳﺮاﺳـﺮ از ﻣﺼﻠﺤﺖاﻧﺪﯾﺸﯽ دور اﻓﺘﺎدن و داد اﻧﺤﺮاف ازﯾﻦ ﺟﻤﺎﻋﺖ‬‫ﺑﺪﯾﻌﮥ اﻷﻃﺮاف دادﻧﺴﺖ‪.‬‬‫ﯾـﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ اّدﻋـﺎي ﻣﻠﺘـﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺳـﻔﺮ درﯾـﺎي ﻇـﺎﻫﺮ ﺑـﺪون رﮐﻮب ﮐﺸﺘﯽ و اﻫﺘـﺪا ﺑﻨﺠﻮم ﻣﺤﺎﻟﺴﺖ‪ ،‬دﻋﻮي ﺑﯽدﻟﯿﻞ ﺑﻠﮑﻪ دﻟﯿﻞ ﺑﯿﺨﺒﺮي‬‫اوﺳﺖ از واﺿـﺤﺎت ﺟﻠّﯿﻪ‪ ،‬ﭼﻪ ﻫﺮ ذي ﺑﺼـﺮي ﻣﯽداﻧـﺪ ﮐﻪ ﺿـﺮورت اﻫﺘﺪا ﺑﻨﺠﻮم در وﻗﺘﯽ ﻻﺣﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﻈﻠﻢ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ »َو ُﻫَﻮ اﻟﱠِﺬي َﺟَﻌَﻞ ﻟَُﮑُﻢ اﻟﱡﻨُﺠﻮَم ﻟ َِﺘْﻬَﺘُﺪوا ﺑ ِﻬﺎ ﻓِﯽ ُﻇﻠُﻤﺎِت اﻟ َْﺒﱢﺮ َو اﻟ َْﺒْﺤِﺮ«‬‫‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ در ﺻﻮرت ﺗﺒّﯿﻦ ﻃﺮﯾﻖ و ﻋـﺎرف ﺑﻮدن ﮐﺸﺘﯿﺒـﺎن و وزﯾـﺪن ﺑـﺎد ﻣﺮاد و ﺟﺮﯾـﺎن ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺑـﺈذن اﻟﱠﻠﻪ راﮐﺐ ﺳـﻔﯿﻨﻪ را ﻫﺮﮔﺰ اﺣﺘﯿﺎﺟﯽ‬‫ﺑﻨﺠﻮم ﻧﻤﯽاﻓﺘﺪ و ﺳﻔﯿﻨﻪاش ﯾﻘﯿﻨﺎ ﺑﺴﺎﺣﻞ ﻧﺠﺎت و ﻣﻨﺰل ﻣﻘﺼﻮد ﻣﯽرﺳﺪ‪ ،‬و ذﻟﮏ ﻇﺎﻫﺮ ﻋﻨﺪ اﻟﺮاﮐﺐ اﻟﺒﺼﯿﺮ َو ﻻ ﯾَُﻨﱢﺒﺌَُﮏ ﻣِﺜُْﻞ َﺧﺒِﯿٍﺮ‬‫‪.‬‬‫دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻗﻮل ﻣﻠﺘـﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻓﻘﻂ ﺳﻮار ﺷـﺪن ﺑﺮ ﮐﺸﺘﯽ ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ ﻧﺠﺎتﺑﺨﺶ از ﻏﺮق اﺳﺖ اّﻣﺎ وﺻﻮل ﺑﻤﻘﺼـﺪ ﺑـﺪون ﻣﺮاﻋﺎت ﻧﺠﻮم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 112‬از ‪193‬‬‫ﻣﺤﺎﻟﺴﺖ‪ ،‬ﮐﻼﻣﯿﺴﺖ ﮐﻪ أﺟﻨﺒّﯿﺖ او از درك ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺑﺮ ﻫﺮ ﺻـﻐﯿﺮ و ﮐﺒﯿﺮ واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﮔﺮداﻧـﺪ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﺎ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮدﯾﻢ‬‫ﮐﻪ در ﺳـﻔﺮ درﯾـﺎ وﺻﻮل ﺑﻤﻘﺼـﺪ ﺑـﺪون ﻣﺮاﻋـﺎت ﻧﺠﻮم ﻣﻤﮑﻨﺴﺖ‪ ،‬و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ ﻣﯽﮔﻮﺋﯿﻢ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻣﻘﺼﻮد اﺻـﻠﯽ ﻧﺠﺎت از ﻏﺮق ﺑﻮده‬‫ﺑﺎﺷـﺪ ﺳﻮار ﺷـﺪن در ﮐﺸﺘﯽ ﮐﻔـﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ و اﺣﺘﯿـﺎﺟﯽ ﺑﻤﺮاﻋﺎت ﻧﺠﻮم ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﻇﺎﻫﺮ ﻋﻨـﺪ اوﻟﯽ اﻟﺒﺼﺎﺋﺮ و اﻷﺑﺼﺎر و إن ﮐﺎن‬‫ﺧﻔّﯿﺎ ﻋﻦ اﻟّﻨﻮاﺻﺐ اﻟﻔﺎﻗﺪﯾﻦ ﻟﻸﻧﻈﺎر‪.‬‬‫ﺳﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﮐﻼم ﻣﻠﺘﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻓﻘﻂ ﻣﺮاﻋﺎت ﻧﺠﻮم ﺑـﺪون ﮐﺸﺘﯽ ﺑﯽاﺛﺮ و ﺑﺎﻃﻞ اﺳﺖ اﻋﺘﺮاﻓﯿﺴﺖ ﮐﻪ أﻣﺮ ﺣﻖ را ﺑﺮ زﺑﺎن او ﺟﺎري ﻧﻤﻮده‪،‬‬‫ﻟﯿ ﮑ ﻦ ﺑ ﻤ ﻔ ﺎ د‬‫»ﮐﻠﻤﮥ ﺣّﻖ ﯾﺮاد ﺑﻬﺎ ﺑﺎﻃﻞ«‬‫ﻣﻘﺼﻮد او ازﯾﻦ ﮐﻼم ﻏﯿﺮ ﻣﺤﻤﻮدﺳﺖ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﺣﺴﺐ دﺳـﺘﻮر ﮐﻠﻤﺎت ﺳﺎﺑﻘﻪاش ﺑﺎﯾﻦ ﮐﻼم ﻫﻢ ﻣﯽﺧﻮاﻫـﺪ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم را در ﺣﻖ‬‫أﺳـﻼف ﻧﺎاﻧﺼﺎف ﺧﻮد ﻓﺮود آرد‪ ،‬ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﻠﺤﺎظ ﺑﯿﺎﻧﺎت ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻣﺎ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﮔﺮدﯾﺪه ﮐﻪ اﺣﺘﺠﺎج اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﺑﻨﺤﻮ‬‫ﻣﻦ اﻷﻧﺤﺎء درﺳﺖ ﻧﻤﯽﻧﺸﯿﻨﺪ و ﻫﯿﭻ ﻣﺤﻤﻠﯽ از ﻣﺤﺎﻣﻞ ﻣﻘّﺮره اﯾﺸﺎن در أذﻫﺎن أﺻﺤﺎب إﻧﺼﺎف ﺟﺎ ﻧﻤﯽﮔﺰﯾﻨﺪ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1077 :‬‬‫ﭼﻬـﺎردﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻓﺮﻣﺎﯾﺶ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﮐﻪ درﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺗﺄّﻣﻞ ﺑﺎﯾـﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﺴـﯿﺎر ﻋﻤﯿﻘﺴﺖ! ﻓﺮﻣﺎﯾﺸـﯿﺴﺖ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﯿﺠﺎ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ‬‫ﺳﻄﺤّﯿﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻋﻤﻘﯽ ﻧـﺪارد و آﺛـﺎر ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن و أﻋﻼم ﻣﻬﺎﻧﺖ و ﻫﻮان ﺑﺮ ﺳـﻄﺢ آن ﺑﺤـّﺪي واﺿـﺢ و ﻧﻤﺎﯾﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﯿـﭻ ﻧﺎﻇﺮي را‬‫ﺑﺸﺮﻃﯽ ﮐﻪ ﺑﺼﯿﺮ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ اﺣﺘﯿﺎج ﺑﺘﺄّﻣﻞ در آن ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬‫»ﺗﻨﺒﯿﻪ و اﯾﻘﺎظ« ﯾﺮﻏﻢ أﻧﻒ ﮐﻞ ﺟﻌﻈﺮي ﺟﻮاظ‬‫ﺑﺮ اﺻـﺤﺎب أﺑﺼـﺎر و أرﺑـﺎب أﻧﻈـﺎر ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌـﮥ اﻟّﻨﻬـﺎر واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎر اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻠﺘﺎﻧﯽ و ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻫﺮ دو در ﻓﻬﻢ ﻣﻌﻨﺎي‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻃﺮﯾﻖ ﺟﻮر و اﻋﺘﺴﺎف ﮔﺰﯾﺪه از ﻣﻄﻠﺐ واﺿﺢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺗﻌﺎﻣﯽ ﺻﺮﯾﺢ ورزﯾﺪهاﻧﺪ‪.‬‬‫ﺑﯿﺎﻧﺶ اﯾﻨﮑﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺑﻼ رﯾﺐ و ﺑﻼ اﺷﺘﺒﺎه اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم را ﺑﺴﻔﯿﻨﻪ ﻧﻮح ﻋﻠﯽ ﻧﺒﯿﻨﺎ و آﻟﻪ و‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺗﺸﺒﯿﻪ دادهاﻧﺪ ﻧﻪ ﺑﺴﻔﯿﻨﻪ ﮐﻪ ﻣﺮدم دﯾﮕﺮ آن را ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬و در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺤﺘﺎج‬‫ﺑﻨﺠﻮم ﻧﺒﻮد ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ‪.‬‬‫اول آﻧﮑﻪ ﻣﻘﺼﻮد أﺻﻠﯽ از رﮐﻮب آن ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻧﺠﺎت از ﻏﺮق در ﻃﻮﻓﺎﻧﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﻌﻨﻮان ﻋﺬاب ﺑﺮ ﻗﻮم ﺣﻀﺮت ﻧﻮح ﻧﺎزل ﺷﺪه ﺑﻮد و اﯾﻦ‬‫ﻣﻌﻨﯽ ﺑﻤﺠّﺮد رﮐﻮب ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﺷﺪ و ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻮﻗﻮف ﺑﺮ ﻣﺮاﻋﺎت ﻧﺠﻮم ﻧﺒﻮد‪ ،‬و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ در وﻗﺖ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﻟّﺴﻼم ﺑﺴﻔﯿﻨﻪ ﻧﻮح ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻘﺼﻮد ﻣﺤﻤﻮد أﺻﺎﻟﮥ ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺑﻮد و از اﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺮﻣﻮد‬‫»ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق«‬‫ﭘﺲ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﮐﻪ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺟﻨﺎب ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎﺷﺪ رﮐﻮﺑﺶ را ﮐﺎﻓﯽ ﻧﺪاﻧﺴﺘﻦ و راﮐﺒﯿﻦ آن را ﻣﺤﺘﺎج ﺑﻨﺠﻮم واﻧﻤﻮدن ﺳﺮاﺳﺮ راه‬‫ﺿﻼل و إﺿﻼل ﭘﯿﻤﻮدﻧﺴﺖ‪.‬‬‫دوم آﻧﮑﻪ ﻫﻤﺮاﻫﯽ ﺣﻀـﺮت ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮐﻪ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ اوﻟﯽ اﻟﻌﺰم و ﻧﺒّﯽ ﻣﻌﺼﻮم ﺑﻮد ﺑﺮاي راﮐﺒﯿﻦ ﺳﻔﯿﻨﻪ از ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺒﺎب ﯾﻘﯿﻨّﯿﻪ اﻫﺘﺪا و‬‫ﻧﺠﺎت و ﻣﻮﺟﺐ ﺑﯽﻧﯿﺎزي از ﺗﻤﺎﻣﯽ آﺛﺎر و ﻋﻼﻣﺎت ﺑﻮد‪ ،‬و ﺑﻌـﺪ ادراك اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ أﺣـﺪي از أرﺑﺎب أﺣﻼم ﺑﻠﮑﻪ ﻫﯿـﭻ ﮐﺴـﯽ از ﺳـﻔﻬﺎي‬‫اﺧﻔﺎء إﻟﻬﺎم ﻫﻢ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﮐﺸﺘﯽ را اﺣﺘﯿﺎﺟﯽ ﺑﻨﺠﻮم ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1078 :‬‬‫ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﺟﻨﺎب اﺣﺪّﯾﺖ ﺟّﻞ و ﻋﻼ در ﺑﺎب ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم در ﺳﻮره ﻫﻮد ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ »َو اْﺻَﻨِﻊ اﻟ ُْﻔﻠَْﮏ ﺑ َِﺄْﻋﯿُﻨِﻨﺎ َو َوْﺣﯿِﻨﺎ«‬‫و در ﮐﻤـﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑـﺪﺳﺖ ﺣّﻖﭘﺮﺳﺖ آن ﺟﻨﺎب و ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ رب اﻷرﺑﺎب و ﻣﻄﺎﺑﻖ وﺣﯽ ﺧﺎﻟﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 113‬از ‪193‬‬‫آب و ﺗﺮاب ﻣﺮﺗّـﺐ ﺷـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ ﺑـﺎز ﭼﻨﯿـﻦ ﺳـﻔﯿﻨﻪ را در ﺳـﯿﺮ ﻣﺤﺘـﺎج ﻧﺠـﻮم ﮔﻤـﺎن ﮐﺮدن ﺳﺮاﺳـﺮ راه ﻇﻠﻢ و ﻋـﺪوان و ﺟﻬـﻞ و ﻃﻐﯿـﺎن‬‫ﺳﭙﺮدﻧﺴﺖ‪.‬‬‫ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﺣّﻖ ﺟّﻞ و ﻋﻼ در ﺳﻮره ﻫﻮد در ﺑﺎب ﺳﻔﯿﻨﻪ ﺣﻀﺮت ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻓﺮﻣﻮده »ﺑ ِْﺴِﻢ اﻟﱠﻠِﻪ َﻣْﺠﺮاﻫﺎ َو ُﻣْﺮﺳﺎﻫﺎ«‬‫و ﻃﺒﺮي در »ﺗﻔﺴـﯿﺮ« ﺧﻮد در ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﯾﻦ ﮐﻼـم ﺑﻼـﻏﺖ ﻧﻈـﺎم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺣـّﺪﺛﻨﺎ أﺑﻮ ﮐﺮﯾﺐ‪ ،‬ﻗـﺎل‪ :‬ﺛﻨـﺎ ﺟـﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻧﻮح‪ ،‬ﻗـﺎل ﺛﻨـﺎ‪ :‬أﺑﻮ روق ﻋﻦ‬‫اﻟّﻀّﺤﺎك ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ »اْرَﮐﺒُﻮا ﻓِﯿﻬﺎ ﺑ ِْﺴِﻢ اﻟﱠﻠِﻪ َﻣْﺠﺮاﻫﺎ َو ُﻣْﺮﺳﺎﻫﺎ«‬‫ﻗﺎل‪ :‬إذا أراد أن ﯾﺮﺳﯽ ﻗﺎل ﺑ ِْﺴِﻢ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫ﻓﺄرﺳﺖ )ﻓﺮﺳﺖ‪ .‬ظ( و إذا أراد أن ﺗﺠﺮي ﻗﺎل ﺑ ِْﺴِﻢ اﻟﱠﻠِﻪ*‬‫ﻓﺠﺮت ‪.‬‬
‫و ﺑﻐﻮي در ﺗﻔﺴﯿﺮ »ﻣﻌﺎﻟﻢ اﻟّﺘﻨﺰﯾﻞ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬‬‫ﻗﺎل اﻟّﻀﺤﺎك‪ :‬ﮐﺎن ﻧﻮح إذا أراد أن ﺗﺠﺮي اﻟّﺴﻔﯿﻨﮥ ﻗﺎل ﺑ ِْﺴِﻢ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫ﺟﺮت و إذا أراد أن ﺗﺮﺳﻮ ﻗﺎل ﺑ ِْﺴِﻢ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫رﺳﺖ ‪.‬‬‫و ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ رازي در »ﺗﻔﺴﯿﺮ« ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‪ :‬ﺗﺠﺮي ﺑ ِْﺴِﻢ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫و ﻗﺪرﺗﻪ و ﺗﺮﺳﻮ ﺑ ِْﺴِﻢ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫و ﻗﺪرﺗﻪ‪ ،‬و ﻗﯿﻞ‪ :‬ﮐﺎن إذا أراد أن ﺗﺠﺮي ﺑﻬﻢ ﻗﺎل ﺑ ِْﺴِﻢ اﻟﱠﻠِﻪ َﻣْﺠﺮاﻫﺎ‬‫ﻓﺘﺠﺮي و إذا أراد أن ﺗﺮﺳﻮ ﻗﺎل ﺑ ِْﺴِﻢ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫ﻣﺮﺳﻬﺎ ﻓﺘﺮﺳﻮ[‪.‬‬‫و ﻧﻈﺎم اﻋﺮج ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري در »ﺗﻔﺴﯿﺮ« ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬‬‫ﯾﺮوي أﻧّﻪ ﮐﺎن إذا أراد أن ﺗﺠﺮي ﻗﺎل ﺑ ِْﺴِﻢ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫ﻓﺠﺮت و إذا أراد أن ﺗﺮﺳﻮ ﻗﺎل ﺑ ِْﺴِﻢ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫ﻓﺮﺳﺖ ‪.‬‬
‫و ﻋﻼء اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺨﺎزن اﻟﺒﻐﺪادي در »ﺗﻔﺴﯿﺮ« ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﯾﻌﻨﯽ ﺑ ِْﺴِﻢ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫إﺟﺮاؤﻫﺎ‬‫ﻗﺎل اﻟّﻀﺤﺎك‪ :‬ﮐﺎن ﻧﻮح إذا أراد أن ﺗﺠﺮي اﻟّﺴﻔﯿﻨﮥ ﻗﺎل‪ :‬ﺑ ِْﺴِﻢ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫ﻓﺘﺠﺮي و ﮐﺎن إذا أراد أن ﺗﺮﺳﻮ ﯾﻌﻨﯽ ﺗﻘﻒ ﻗﺎل ﺑ ِْﺴِﻢ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫ﻓﺘﺮﺳﻮ أي ﺗﻘﻒ ‪.‬‬
‫و ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺗﻔﺴﯿﺮ »دّر ﻣﻨﺜﻮر« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و أﺧﺮج اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻋﻦ اﻟّﻀّﺤﺎك ﻗﺎل‪ :‬ﮐﺎن إذا أراد أن ﺗﺮﺳﯽ ﻗﺎل ﺑ ِْﺴِﻢ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫ﻓﺎرﺳﺖ )ﻓﺮﺳﺖ‪ .‬ظ( و إذا أراد أن ﺗﺠﺮي ﻗﺎل ﺑ ِْﺴِﻢ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫ﻓﺠﺮت ‪.‬‬
‫و در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﮐﺎﻣﻠﻪ ﻣﮑﻤﻠﻪ ﮐﻪ ﺑﻨﺎم ﺧﺪا ﺟﺎري ﺷﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1079 :‬‬‫و ﺑﻨﺎم ﺧﺪا ﺗﻮﻗﻒ ﮐﻨﺪ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﻨﺠﻮم ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ »ﮐﺬا‪ .‬م«‪.‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 114‬از ‪193‬‬‫ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﺟﻨـﺎب رب اﻷرﺑـﺎب در ﺑﺎب ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺣﻀـﺮت ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﺳﻮره ﻗﻤﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ »َو َﺣَﻤﻠْﻨﺎُه َﻋﻠﯽ ذاِت َأﻟ ْﻮاٍح َو ُدُﺳـ ٍﺮ‬‫َﺗْﺠِﺮي ﺑ َِﺄْﻋﯿُﻨِﻨﺎ َﺟﺰاًء ﻟ َِﻤْﻦ ﮐﺎَن ُﮐِﻔَﺮ«‬‫‪ ،‬و ﻃﺒﺮي در »ﺗﻔﺴﯿﺮ« ﺧﻮد آورده‪] :‬و ﻗﻮﻟﻪ َﺗْﺠِﺮي ﺑ َِﺄْﻋﯿُﻨِﻨﺎ‬‫ﯾﻘﻮل ﺟّﻞ ﺛﻨﺎءه ﺗﺠﺮي اﻟّﺴـ ﻔﯿﻨﮥ اﻟّﺘﯽ ﺣﻤﻠﻨﺎ ﻧﻮﺣﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻤﺮأي ﻣّﻨﺎ و ﻣﻨﻈﺮ‪ .‬و ذﮐﺮ ﻋﻦ ﺳـﻔﯿﺎن ﻓﯽ ﺗﺄوﯾﻞ ذﻟﮏ ﻣﺎ ﺣـّﺪﺛﻨﺎ اﺑﻦ ﺣﻤﯿـﺪ ﻗﺎل‪ :‬ﺛﻨﺎ‬‫ﻣﻬﺮان ﻋﻦ ﺳﻔﯿﺎن ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ َﺗْﺠِﺮي ﺑ َِﺄْﻋﯿُﻨِﻨﺎ‬‫ﯾﻘﻮل‪ :‬ﺑﺄﻣﺮﻧﺎ[‪.‬‬‫و ﺛﻌﻠﺒﯽ در »ﺗﻔﺴﯿﺮ« ﺧﻮد آورده‪] :‬ﻗﻮﻟﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ »َﺗْﺠِﺮي ﺑ َِﺄْﻋﯿُﻨِﻨﺎ«‬‫أي ﺑﻤﺮأي ﻣّﻨﺎ‪.‬‬‫ﻣﻘﺎﺗﻞ ﺑﻦ ﺣّﯿﺎن‪ :‬ﺑﺤﻔﻈﻨﺎ‪ ،‬و ﻣﻨﻪ ﻗﻮل اﻟّﻨﺎس ﻟﻠﻤﻮّدع‪ :‬ﻋﯿﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮏ‪ .‬ﻣﻘﺎﺗﻞ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن‪:‬‬‫ﻟﻮﺣﯿﻨﺎ‪ .‬ﺳﻔﯿﺎن‪ :‬ﺑﺄﻣﺮﻧﺎ[‪.‬‬‫و ﺑﻐﻮي در »ﺗﻔﺴﯿﺮ« ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‪َ] :‬ﺗْﺠِﺮي ﺑ َِﺄْﻋﯿُﻨِﻨﺎ‬‫أي ﺑﻤﺮأي ﻣّﻨﺎ‪ .‬و ﻗﺎل ﻣﻘﺎﺗﻞ اﺑﻦ ﺣّﯿﺎن‪ :‬ﺑﺤﻔﻈﻨﺎ و ﻣﻨﻪ ﻗﻮﻟﻬﻢ ﻟﻠﻤﻮّدع‪ :‬ﻋﯿﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮏ‪ ،‬و ﻗﺎل ﺳﻔﯿﺎن‪ :‬ﺑﺄﻣﺮﻧﺎ[‪.‬‬‫و ﺧﺎزن ﺑﻐﺪادي در »ﺗﻔﺴﯿﺮ« ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‪َ] :‬ﺗْﺠِﺮي‬‫ﯾﻌﻨﯽ اﻟّﺴﻔﯿﻨﮥ ﺑ َِﺄْﻋﯿُﻨِﻨﺎ‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻤﺮأي ﻣّﻨﺎ‪ ،‬و ﻗﯿﻞ ﺑﺤﻔﻈﻨﺎ و ﻗﯿﻞ ﺑﺄﻣﺮﻧﺎ[‪.‬‬‫و اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﺷﺎﻣﯽ در »ﺗﻔﺴﯿﺮ« ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻗﻮﻟﻪ‪َ :‬ﺗْﺠِﺮي ﺑ َِﺄْﻋﯿُﻨِﻨﺎ‬‫أي ﺑﺄﻣﺮﻧﺎ ﺑﻤﺮأي ﻣّﻨﺎ و ﺗﺤﺖ ﺣﻔﻈﻨﺎ و ﮐﻼءﺗﻨﺎ[‪.‬‬‫و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺟﺮﯾﺎن ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ ﺟﻨﺎب أﺣـﺪّﯾﺖ و ﺑﺤﮑﻢ او ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺷﺎﻧﻪ و زﯾﺮ ﺣﻔﻆ و ﺻـﯿﺎﻧﺖ آن‬‫ﻗﺎدر ﻣﺘﻌﺎل ﺑﻮد ﺑﺎز ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﺻـﺤﺎب اﯾﻦ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﮑﻮاﮐﺐ و ﻧﺠﻮم ﺑﻮدﻧﺪ؟! ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴـ ﻼم ﭼﻮن از ﻋﺠﺎﺋﺐ آﯾﺎت اﻟﻬّﯿﻪ ﺑﻮد ﻟﻬـﺬا ﺧﻮد ﺑﻮﺣﯽ رﺑّﺎﻧﯽ ﻣﺸـّﺮف ﻣﯽﮔﺸﺖ و ﺑﺎ ﺟﻨﺎب ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺟﺎﺑﺠﺎ ﮐﻼم ﻣﯽﮐﺮد‪ ،‬و‬‫در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺳﻔﯿﻨﻪ را در ﺳﯿﺮ و ﻃﻮاف اﺣﺘﯿﺎﺟﯽ ﺑﻨﺠﻮم ﻧﻤﯽاﻓﺘﺪ‪.‬‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑﺴﺎﺋﯽ در »ﻗﺼﺺ اﻷﻧﺒﯿﺎء« در ﻗّﺼﻪ ﺣﻀﺮت ﻧﻮح آورده‪:‬‬‫]ﻗﺎل‪ :‬و أوﺣﯽ اﻟﱠﻠﻪ إﻟﯽ اﻟـّﺴ ﻔﯿﻨﮥ أن ﺗﻄﻮف أﻗﻄﺎر اﻷرض‪ ،‬ﻓﻌﻨـﺪ ذﻟﮏ أﻃﺒﻖ ﻧﻮح أﺑﻮاﺑﻬﺎ و ﺟﻌﻞ ﯾﺘﻠﻮ ﺻـﺤﻒ ﺷـﯿﺚ و إدرﯾﺲ و ﮐﺎﻧﻮا ﻻ‬‫ﯾﻌﺮﻓﻮن اﻟّﻠﯿﻞ و اﻟّﻨﻬﺎر ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1080 :‬‬‫اﻟـّﺴ ﻔﯿﻨﮥ إﻟّﺎ ﺑﺨﺮزة ﺑﯿﻀﺎء ﮐﺎﻧﺖ ﻣﺮﮐﺒﮥ ﻓﯽ اﻟﺴﻔﯿﻨﮥ إذا ﻧﻘﺺ ﺿﻮءﻫﺎ ﻋﻠﻤﻮا أﻧّﻪ ﻟﯿﻞ و إذا زاد ﺿﻮءﻫﺎ ﻋﻠﻤﻮا أﻧّﻪ ﻧﻬﺎر‪ ،‬و ﮐﺎن اﻟّﺪﯾﮏ ﯾﺼﻘﻊ‬‫ﻋﻨﺪ اﻟّﺼﺒﺎح ﻓﯿﻌﻠﻤﻮن أﻧّﻪ ﻗﺪ ﻃﻠﻊ اﻟﻔﺠﺮ‪.‬‬‫ﻗﺎل وﻫﺐ‪ :‬إذا ﺻﻘﻊ اﻟّﺪﯾﮏ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﺳﺒﺤﺎن اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻘّﺪوس ﺳﺒﺤﺎن ﻣﻦ أذﻫﺐ اﻟّﻠﯿﻞ و ﺟﺎء ﺑﺎﻟّﻨﻬﺎر‪ ،‬ﯾﺎ ﻧﻮح‪ :‬اﻟّﺼﻠﻮة‪ ،‬ﯾﺮﺣﻤﮏ اﻟﱠﻠﻪ! ﻗﺎل‪ :‬و‬‫اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﮐّﻠﻬﺎ أﻃﺒﻘﺖ ﺑﺎﻟﻤﺎء و ﻻ ﯾﺮي ﻓﯿﻬﺎ ﺟﺒﻞ و ﻻ ﺣﺠﺮ و ﻻ ﺷـﺠﺮ و ﮐﺎن اﻟﻤﺎء ﻗﺪ ﻋﻼ أﻋﻠﯽ اﻟﺠﺒﺎل أرﺑﻌﯿﻦ ذراﻋﺎ و ﺳﺎرت اﻟّﺴـ ﻔﯿﻨﮥ ﺣّﺘﯽ‬‫وﻗﻌﺖ ﺑﺒﯿﺖ اﻟﻤﻘـﺪس ﺛّﻢ وﻗﻔﺖ و ﻗﺎﻟﺖ‪ :‬ﯾﺎ ﻧﻮح! ﻫـﺬا اﻟﺒﯿﺖ اﻟﻤﻘـّﺪس اﻟّـﺬي ﯾﺴـﮑﻨﻪ اﻷﻧﺒﯿﺎء ﻣﻦ وﻟﺪك ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم‪ ،‬ﺛّﻢ ﮐّﺮت راﺟﻌﮥ‬‫ﺣّﺘﯽ ﺻﺎرت ﻣﻮﺿﻊ اﻟﮑﻌﺒﮥ و ﻃﺎﻓﺖ ﺳﺒﻌﺎ و ﻧﻄﻘﺖ ﺑﺎﻟّﺘﻠﺒﯿﮥ ﻓﻠّﺒﯽ ﻧﻮح و ﻣﻦ ﻣﻌﻪ ﻓﯽ اﻟّﺴﻔﯿﻨﮥ‪ ،‬و ﮐﺎﻧﺖ ﻻ ﺗﻘﻒ ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ إﻟّﺎ ﺗﻨﺎدﯾﻪ و ﺗﻘﻮل‪:‬‬‫ﯾﺎ ﻧﻮح! ﻫﺬه ﺑﻘﻌﮥ ﮐﺬا و ﻫﺬا ﺟﺒﻞ ﮐﺬا و ﮐﺬا ﺣّﺘﯽ ﻃﺎﻓﺖ ﺑﻨﻮح اﻟّﺸـ ﺮق و اﻟﻐﺮب‪ ،‬ﺛّﻢ ﮐّﺮت راﺟﻌﮥ إﻟﯽ دﯾﺎر ﻗﻮﻣﻪ و ﻗﺎﻟﺖ‪ :‬ﯾﺎ ﻧﻮح! ﯾﺎ ﻧﺒّﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ! أ ﻻـ ﺗﺴـﻤﻊ ﺻﻠﺼـﻠﮥ اﻟـّﺴ ﻼﺳﻞ ﻓﯽ أﻋﻨﺎق ﻗﻮﻣﮏ »ﻣّﻤﺎ ﺧﻄﯿﺌﺎﺗﻬﻢ اﻏﺮﻗﻮا ﻓﺎدﺧﻠﻮا ﻧﺎرا ﻓﻠﻢ ﯾﺠـﺪوا ﻟﻬﻢ ﻣﻦ دون اﻟﱠﻠﻪ أﻧﺼﺎرا« ﻗﺎل‪ :‬و ﻟﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 115‬از ‪193‬‬‫ﺗﺰل اﻟّﺴﻔﯿﻨﮥ ﮐﺬا ﺳّﺘﮥ أﺷﻬﺮ أّوﻟﻬﺎ رﺟﺐ و آﺧﺮﻫﺎ ذي اﻟﺤّﺠﮥ[‪.‬‬‫ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺳـﺒﺐ اﺻﻠﯽ ﺳﯿﺮ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﺣﻀﺮت ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و ﻧﺠﺎت از ﻏﺮق و ﻫﻼك ذوات ﻣﻘّﺪﺳﻪ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﺼﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﺮاي ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺮﮐﺎت اﯾﻦ ﻧﻔﻮس ﻋﺎﻟﯿﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎز ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺣﺘﯿﺎﺟﯽ ﺑﺴﻮي‬‫ﻧﺠﻮم ﺳﻤﺎ ﺑﺮاي آن در ﻣﺘﺨّﯿﻠﻪ أﻫﻞ اﯾﻤﺎن و أرﺑﺎب ﻋﺮﻓﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬﺷﺖ؟! ﺣﺎﻻ ﺧﺒﺮي ﮐﻪ دﻟﯿﻞ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺒﺴﺖ و از ﻋﺠﺎﯾﺐ آﯾﺎت اﻟﻬّﯿﻪ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺣﻘّﯿﺖ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺣﻖ از آن ﮐﺎﻟّﺸـ ﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟّﻨﻬﺎر واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺷـﻨﯿﺪ‪ ،‬و ﺟﻠﻮه ﻇﻬﻮر ﺣﻖ ﺑﭽﺸﻢ ﺑﺼﯿﺮت‬‫ﻋﯿﺎﻧﺎ ﺑﺎﯾﺪ دﯾﺪ‪.‬‬‫ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺎرع ﻣﻮّرخ اﻟﻌﺼﺮ ﻣﻔﯿﺪ اﻟﻌﺮاق ﻣﺤّﺐ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﺎﺳﻦ ﺑﻦ اﻟّﻨﺠﺎر ﻟا ﺒﻐﺪادي‬‫ﮐﻪ از أﺟّﻠﻪ ﺣّﻔـ ﺎظ أﻋﻼـم و أﺛﺒـﺎت ﻋﻈـﺎم ﺳـﻨّﯿﻪ اﺳﺖ و ﺟﻼﻟﺖ ﺷﺄن و رﻓﻌﺖ ﻣﮑﺎن او ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ »ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤّﻔﺎظ« ذﻫﺒﯽ و »ﻋﺒﺮ« ذﻫﺒﯽ و‬‫»دول اﻻﺳﻼم« ذﻫﺒﯽ و »ﻓﻮات اﻟﻮﻓﯿﺎت« ﺻﻼح اﻟّﺪﯾﻦ ﮐﺘﺒﯽ و »واﻓﯽ ﺑﺎﻟﻮﻓﯿﺎت«‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1081 :‬‬‫ﺻﻼح اﻟـﺪﯾﻦ ﺻـﻔﺪي و »ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن« ﯾﺎﻓﻌﯽ و »ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ« ﺗﺎج اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﺒﮑﯽ و »ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ« ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﺳـﻨﻮي و »ﻃﺒﻘﺎت‬‫ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ« ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺳﺪي و »ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻮم« ازﻧﯿﻘﯽ و »أﺑﺠﺪ اﻟﻌﻠﻮم« و »ﺗﺎج ﻣﮑّﻠﻞ« و »إﺗﺤﺎف اﻟّﻨﺒﻼء« ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ‪،‬‬‫ﻇـﺎﻫﺮ و ﺑـﺎﻫﺮﺳﺖ‪ ،‬در »ذﯾـﻞ ﮐﺘﺎب ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐـﺪاد« ﮐﻪ از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﮐﺘﺐ و ﻣﺼـّﻨﻔﺎت او ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‪ -‬ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ‪ -‬در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ‬‫أﺣﻤﺪ اﻟﻤﺤﻤﺪي ﺑﺴﻨﺪ ﺧﻮد ﻣﯽآرد‪:‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻔﯿﺲ ﻓﯽ ﺷﺄن اﻟﻌﺘﺮة اﻟﻄﺎﻫﺮة‬‫]ﻋﻦ أﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟـﮏ ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ )ص( أﻧّﻪ ﻗـﺎل‪ :‬ﻟّﻤـ ﺎ أراد اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ أن ﯾﻬﻠﮏ ﻗﻮم ﻧﻮح )ع( أوﺣﯽ اﻟﱠﻠﻪ إﻟﯿﻪ أن ﺷّﻖ أﻟﻮاح اﻟّﺴﺎج‪ ،‬ﻓﻠّﻤﺎ‬‫ﺷّﻘﻬﺎ ﻟﻢ ﯾـﺪر ﻣﺎ ﺻـﻨﻊ‪ ،‬ﻓﻬﺒﻂ ﺟﺒﺮاﺋﯿﻞ )ع( ﻓﺄراه ﻫﯿﺌﮥ اﻟـّﺴ ﻔﯿﻨﮥ و ﻣﻌﻪ ﺗﺎﺑﻮت ﻓﯿﻪ ﻣﺎﺋﮥ أﻟﻒ ﻣﺴـﻤﺎر و ﺗﺴـﻌﮥ و ﻋﺸـﺮون أﻟﻒ ﻣﺴـﻤﺎر ﻓﺴـﻤﺮ‬‫اﻟﻤﺴﺎﻣﯿﺮ ﮐّﻠﻬﺎ ﻓﯽ اﻟّﺴﻔﯿﻨﮥ إﻟﯽ أن ﺑﻘﯿﺖ ﺧﻤﺴﮥ ﻣﺴﺎﻣﯿﺮ ﻓﻀﺮب ﺑﯿﺪه إﻟﯽ ﻣﺴﻤﺎر ﻣﻨﻬﺎ ﻓﺄﺷﺮق ﻓﯽ ﯾﺪه و أﺿﺎء ﮐﻤﺎ ﯾﻀﯽء اﻟﮑﻮﮐﺐ اﻟّﺪرّي‬‫ﻓﯽ اﻓﻖ اﻟﺴـﻤﺎء‪ .‬ﻓﺘﺤّﯿﺮ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻧﻮح ﻓﺄﻧﻄﻖ اﻟﱠﻠﻪ ذﻟﮏ اﻟﻤﺴﻤﺎر ﺑﻠﺴﺎن ﻃﻠﻖ ذﻟﻖ ﻓﻘﺎل‪ :‬أﻧﺎ ﻋﻠﯽ اﺳﻢ ﺧﯿﺮ اﻷﻧﺒﯿﺎء ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‪ ،‬ﻓﻬﺒﻂ‬‫ﺟﺒﺮاﺋﯿﻞ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ‪ :‬ﯾﺎ ﺟﺒﺮاﺋﯿﻞ! ﻣﺎ ﻫﺬا اﻟﻤﺴﻤﺎر اﻟّﺬي ﻣﺎ رأﯾﺖ ﻣﺜﻠﻪ؟ ﻗﺎل‪:‬‬‫ﻫﺬا ﺑﺴﻢ ﺧﯿﺮ اﻷّوﻟﯿﻦ و اﻵﺧﺮﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ )ص( أﺳـﻤﺮه ﻓﯽ اّوﻟﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﺟﺎﻧﺐ اﻟـّﺴ ﻔﯿﻨﮥ اﻷﯾﻤﻦ‪ .‬ﺛّﻢ ﺿـﺮب ﺑﯿﺪه ﻋﻠﯽ ﻣﺴـﻤﺎر ﺛﺎن‬‫ﻓﺄﺷﺮق و أﻧﺎر‪ .‬ﻓﻘﺎل ﻧﻮح )ع(‪ :‬و ﻣﺎ ﻫﺬا اﻟﻤﺴﻤﺎر؟‬‫ﻗﺎل‪ :‬ﻣﺴـﻤﺎر أﺧﯿﻪ و اﺑﻦ ﻋّﻤﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‪ ،‬ﻓﺄﺳـﻤﺮه ﻋﻠﯽ ﺟﺎﻧﺐ اﻟّﺴـ ﻔﯿﻨﮥ اﻟﯿﺴﺎر ﻓﯽ اّوﻟﻬﺎ‪ .‬ﺛّﻢ ﺿـﺮب ﺑﯿﺪه إﻟﯽ ﻣﺴـﻤﺎر ﺛﺎﻟﺚ ﻓﺰﻫﺮ و‬‫أﺷـﺮق و أﻧﺎر ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﺟﺒﺮاﺋﯿﻞ )ع(‪ :‬ﻫﺬا ﻣﺴﻤﺎر ﻓﺎﻃﻤﮥ )ع( ﻓﺄﺳﻤﺮه إﻟﯽ ﺟﺎﻧﺐ ﻣﺴﻤﺎر أﺑﯿﻬﺎ )ص(‪ .‬ﺛّﻢ ﺿﺮب ﺑﯿﺪه إﻟﯽ ﻣﺴﻤﺎر راﺑﻊ ﻓﺰﻫﺮ و‬‫أﻧﺎر ﻓﻘﺎل ﻟﻪ‪ :‬ﻫﺬا ﻣﺴﻤﺎر اﻟﺤﺴﻦ )ع( ﻓﺄﺳﻤﺮه إﻟﯽ ﺟﺎﻧﺐ ﻣﺴﻤﺎر أﺑﯿﻪ )ع( ﺛّﻢ ﺿﺮب ﺑﯿﺪه إﻟﯽ ﻣﺴﻤﺎر ﺧﺎﻣﺲ ﻓﺄﺷﺮق و أﻧﺎر و ﺑﮑﯽ و أﻇﻬﺮ‬‫اﻟّﻨﺪاوة ﻓﻘﺎل‪ :‬ﯾﺎ ﺟﺒﺮاﺋﯿﻞ! ﻣﺎ ﻫﺬه اﻟّﻨﺪاوة؟ ﻓﻘﺎل‪ :‬ﻫﺬا ﻣﺴـﻤﺎر اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺳّﯿﺪ اﻟّﺸﻬﺪاء ﻓﺄﺳﻤﺮه إﻟﯽ ﺟﺎﻧﺐ ﻣﺴﻤﺎر أﺧﯿﻪ‪ .‬ﺛّﻢ ﻗﺎل اﻟّﻨﺒّﯽ‬‫)ص(‪ :‬ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪َ :‬و َﺣَﻤﻠْﻨﺎُه َﻋﻠﯽ ذاِت َأﻟ ْﻮاٍح َو ُدُﺳٍﺮ‬‫‪.‬‬‫ﻗﺎل اﻟّﻨﺒﯽ )ص(‪ :‬اﻷﻟﻮاح ﺧﺸﺐ اﻟّﺴﻔﯿﻨﮥ و ﻧﺤﻦ اﻟّﺪﺳﺮ‪ ،‬و ﻟﻮﻻﻧﺎ ﻣﺎ ﺳﺎرت اﻟﺴﻔﯿﻨﮥ ﺑﺄﻫﻠﻬﺎ[‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1082 :‬‬‫ﻧﻘﻞ ﮐﻼم ﺷﺎهﺻﺎﺣﺐ در ﺗﻔﺴﯿﺮ »ﻓﺘﺢ اﻟﻌﺰﯾﺰ« و ﺟﻮاب از آﻧﻬﺎ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 116‬از ‪193‬‬‫اﺷﺎره‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ ﺻـﻨﺎﺋﻊ ﺷـﻨﺎﺋﻊ و ﺑﺪاﺋﻊ ﺧﺪاﺋﻊ ﺷﺎه »ﺻﺎﺣﺐ« آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻐﺮض ﻓﺎﺳﺪ ﺻﺮف ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ از ﻣﻔﺎد ﺣﻘﯿﻘﯽ و ﻣﻄﻠﺐ اﺻﻠﯽ آن‪،‬‬‫در ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺧﻮد ﮐﻪ ﻣﺴـّﻤﯽ ب »ﻓﺘـﺢ اﻟﻌﺰﯾﺰﺳﺖ« ﺑﺘﻘﻠﯿـﺪ ﻧﺎﺳﺪﯾـﺪ ﻣّﻠـﺎ ﯾﻌﻘﻮب ﻣﻠﺘـﺎﻧﯽ ﺗﻘﺮﯾﺮي ﻋﺠﯿﺐ و ﺗﺰوﯾﺮي ﻏﺮﯾﺐ آورده‪ ،‬و اﮔﺮ ﭼﻪ‬‫ﺑﺮاي ﺧـﺪع ﻗﻠﻮب ﻋﻮاّم و ﺗﻐﺮﯾﺮ زراﻓﻪ أﻏﺜـﺎم ﻣﺴـﻠﮏ ﻇـﺎﻫﺮي ﺗﺒﺠﯿـﻞ و اﻋﻈﺎم اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﮐﺮام‪ -‬ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟّﺴـ ﻼم‪ -‬ﺳﭙﺮده‪،‬‬‫ﻟﯿﮑﻦ در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﺠﺎﻧﺒﺪاري و ﺣﻤﺎﯾﺖ أﺻـﺤﺎب ﻣﺴﺘﺤّﻘﯿﻦ ﻋﺘﺎب ﻗﺼﺐ اﻟّﺴﺒﻖ از ﺧﻮارج و ﻧّﺼﺎب ﺑﺮده و ﺑﺬﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم در ﻣﻘﺎﺑﻞ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ و اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺂن ﺑﺮ دﻋﻮاي ﺑﺎﻃﻠﻪ ﮐﻤﺎل ﻋﻠﻤﯽ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﺄﻗﺒـﺢ وﺟﻮه ﭘﯿﺶ ﭘﺎ ﺧﻮرده! و ﻣﺎ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻋﯿﻦ ﮐﻼم‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺘﺒﻮع اﻟﻌﻮام ﻧﻘﻞ ﻣﯽﻧﻤﺎﺋﯿﻢ و ﺑﻌـﺪ از آن ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﺗﻤﯿﯿﺰ ﺻـﺤﯿﺢ از ﻓﺎﺳـﺪ و ﺗﺰﯾﯿﻞ راﺋﺞ از ﮐﺎﺳﺪ ﻧﻤﻮده در ﺗﺒﺼـﯿﺮ ﻧﺎﻇﺮ‬‫ﺧﺒﯿﺮ ﻣﯽاﻓﺰاﺋﯿﻢ‪.‬‬‫ﭘﺲ ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ در ﺗﻔﺴﯿﺮ »ﻓﺘﺢ اﻟﻌﺰﯾﺰ« در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮره ﺣﺎّﻗﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪َ» ] :‬ﺣَﻤﻠْﻨﺎُﮐْﻢ ﻓِﯽ اﻟ ْﺠﺎِرَﯾِﮥ«‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺮداﺷﺘﯿﻢ ﺷـﻤﺎ را در ﺳﻔﯿﻨﻪ ﺟﺎرﯾﻪ ﮐﻪ ﻫﻢ در آب ﻃﻮﻓﺎن ﺑﻮد و ﻫﻢ ﻏﺮق ﻧﻤﯽﺷﺪ‪ ،‬ﭘﺲ ﺑﺎ وﺟﻮد ﺷﺮﮐﺖ در ﻋﺬاب ﺷﻤﺎ را ﻣﺤﻔﻮظ‬‫داﺷﺘﯿﻢ ﺑﻄﻔﯿﻞ آﻧﮑﻪ در أﺻـﻼب ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﻮدﯾـﺪ و ﮐﺸﺘﯽ ﺷـﻤﺎ ﺑﺮ ﻣﺎّده ﻋـﺬاب ﮐﻪ آب ﻃﻮﻓﺎن ﺑﻮد ﺑﮑﻤﺎل آﻫﺴـﺘﮕﯽ ﺟﺎري ﺷﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ روز ﻗﯿـﺎﻣﺖ ﺑﺮ ﭘـﻞ ﺻـﺮاط ﮐﻪ ﺑﺮ ﭘﺸﺖ ﺟﻬﻨﻢ ﺑﺎﺷـﺪ ﺟﺎري ﺷﻮﻧـﺪ‪ ،‬و در ﺗﻌﻠﯿﻢ اﯾﻦ ﺗـﺪﺑﯿﺮ ﺷـﻤﺎ را ﻣﻨﻔﻌﺘﯽ دﯾﮕﺮ ﺑﺮاي ﺷـﻤﺎ اراده‬‫ﻓﺮﻣﻮدهاﯾﻢ ﮐﻪ »ﻟ َِﻨْﺠَﻌَﻠﻬﺎ ﻟَُﮑْﻢ َﺗْﺬِﮐَﺮًة«‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﺗـﺎ ﺑﮕﺮداﻧﯿﻢ آن ﮐﺸﺘﯽ را ﺑﺮاي ﺷـﻤﺎ ﯾﺎدﮔﺎر و در ﻫﺮ ﺟﺎ ﮐﻪ ﺧﻮف ﻏﺮق داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﯿﺪ و ﺧﻮاﻫﯿـﺪ ﮐﻪ ﺳـﻄﺢ آب را ﻗﻄﻊ ﮐﺮده از‬‫ﻣﻠﮑﯽ ﺑﻤﻠﮑﯽ و از ﮐﻨـﺎري ﺑﮑﻨﺎري اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻤﺎﺋﯿـﺪ ﻫﻤﯿﻦ ﻗﺴﻢ ﺧﺎﻧﻪ رواﻧﯽ از أﺟﺴﺎم ﻧﺒﺎﺗّﯿﻪ ﺧﺸﺒّﯿﻪ درﺳﺖ ﮐﺮده ﺑﮑﺎر ﺑﺮﯾـﺪ و ﺑﺘﺄّﻣﻞ ﻋﻘﻠﯽ‬‫ﭘﯽ ﺑﺮﯾﺪ ﮐﻪ ﻧﺠﺎت از ﺛﻘﻞ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﮔﻨﺎﻫﺎن ﮐﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ آب ﻏﺮق ﮐﻨﻨﺪهاﻧﺪ و در ﻗﻌﺮ ﻫﺎوﯾﻪ ﻣﯽاﻧﺪازﻧﺪ ﺑﺪون آﻧﮑﻪ ﺗﻮّﺳﻞ ﺑﮑﺴﺎﻧﯽ ﮐﺮده آﯾﺪ‬‫ﮐﻪ ﺧﻮد را »ﻇﺮف أﻟﻄﻒ اﻟّﻠﻄﻔـﺎ« ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﭼﻮب ﮐﻪ ﺧﻮد را ﻇﺮف ﻫﻮاي ﻟﻄﯿﻒ ﮐﺮده اﺳﺖ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﭘﺲ ﺑﻬﺮ ﻧﻮع ﮐﻪ‬‫ﻣﻤﮑﻦ ﺷﻮد ﺧﻮد را در دل آن ﻇﺮوف ﻟﻄﯿﻔﻪ ﺟﺎ ﺑﺎﯾﺪ داد ﮐﻪ ﺑﺮﮐﺖ آن ﻟﻄﯿﻒ ﮐﻪ ﻣﻈﺮوف آن ﻇﺮوﻓﺴﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﺣﺎل ﻣﺎ ﻫﻢ ﺷﻮد‪،‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1083 :‬‬‫و ﺑﺤﮑﻢ آﻧﮑﻪ ﻣـﺎ ﻫﻢ ﻣﻈﺮوف آن ﻇﺮوفاﯾﻢ و آن ﻟﻄﯿﻒ ﻫﻢ ﻣﻈﺮوف آن ﻇﺮوﻓﺴﺖ اﺗّﺤـﺎد ﻇﺮف ﺑـﺂن ﻟﻄﯿﻒ ﺑﻬﻢ رﺳﺎﻧﯿﻢ و ﺧﻮد را از‬‫ﺛﻘﻞ ﮔﻨﺎﻫﺎن وارﻫﺎﻧﯿﻢ‪ ،‬و آن ﻇﺮوف ﻟﻄﯿﻔﻪ در ﻫﺮ وﻗﺖ ﮐﻤﯿﺎب و ﻧﺎدر اﻟﻮﺟﻮد ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻻ ﺟﺮم در ﻃﻠﺐ و ﺗﻔﺘﯿﺶ آﻧﻬﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﺪ و ﺑﺪل‬‫و ﺟـﺎن در ﻣﺘـﺎﺑﻌﺖ و ﻣﺤّﺒﺖ آﻧﻬﺎ ﺑﺎﯾـﺪ ﮐﻮﺷـﯿﺪ ﮐﻪ در دﻟﻬﺎي آﻧﻬﺎ ﺟﺎ ﭘﯿـﺪا ﮐﻨﯿﻢ‪ ،‬و ﺑﺮاي اﯾﻦ اّﻣﺖ ﻣﺮﺣﻮﻣﻪ آن ﻇﺮوف ﻟﻄﯿﻔﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ‬‫ﻣﺼـﻄﻔﻮياﻧﺪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﻪ ﻣﺤّﺒﺖ اﯾﺸـﺎن و ﻣﺘـﺎﺑﻌﺖ اﯾﺸـﺎن ﻣﻮﺟﺐ آن ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ در دﻟﻬﺎي آﻧﻬﺎ اﯾﻦ ﮐﺲ را ﺟﺎي ﭘﯿـﺪا ﺷﻮد و‬‫ﭼﻮن آن دﻟﻬﺎ از ﻧﻮر ﻟﻄﯿﻒ ﺣﻀـﺮت ﺑﺎري ﺟّﻞ اﺳـﻤﻪ ﻣﻌﻤﻮر و ﻣﻤﻠّﻮﺳﺖ ﺑﺴـﺒﺐ ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻇﺮف و ﻣﺠﺎورت ﻣﮑﺎن آن ﺟﻨﺎب ﻣﻨﺎﺳـﺒﺘﯽ‬‫ﭘﯿﺪا آﯾﺪ ﮐﻪ در دﻓﻊ ﺛﻘﻞ ﻃﺒﻌﯽ ﮔﻨﺎﻫﺎن ﺣﮑﻢ ﺗﺮﯾﺎق دارد‪ ،‬و ﻟﻨﻌﻢ ﻣﺎ ﻗﯿﻞ‪ ،‬ﺑﯿﺖ‪:‬‬‫ﻣﻮر ﺑﯿﭽﺎره ﻫﻮس ﮐﺮده ﮐﻪ در ﮐﻌﺒﻪ رﺳﺪ دﺳﺖ در ﭘﺎي ﮐﺒﻮﺗﺮ زد و ﻧﺎﮔﺎه رﺳﯿﺪ‬‫و ﻟﻬﺬا در ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ واردﺳﺖ ﮐﻪ‬‫»ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق«‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺜﺎل اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻣﻦ در ﺷﻤﺎ ﻣﺜﺎل ﮐﺸﺘﯽ ﺣﻀﺮت ﻧﻮﺣﺴﺖ ﻫﺮ ﮐﻪ ﺳﻮار ﺷﺪ در آن ﮐﺸﺘﯽ از ﻃﻮﻓﺎن ﻧﺠﺎت ﯾﺎﻓﺖ و ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﭘﺲ‬‫ﻣﺎﻧـﺪ از آن ﮐﺸـﺘﯽ ﻏﺮق ﻃﻮﻓـﺎن ﮔﺸـﺖ‪ .‬و وﺟﻪ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺣﻀـﺮات اﻫﻠـﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑـﺎﯾﻦ ﻣﺮاﺗﺐ و ﻓﻀـﯿﻠﺖ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺸـﺘﯽ‬‫ﺣﻀـﺮت ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺻﻮرت ﮐﻤـﺎل ﻋﻤﻠﯽ آن ﺟﻨـﺎب ﺑﻮد و ﺣﻀـﺮات اﻫﻠﺒﯿﺖ )ع( را ﻧﯿﺰ ﺣﻖ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺻﻮرت ﮐﻤـﺎل ﻋﻤﻠﯽ ﺟﻨﺎب‬‫ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ )ص( ﮔﺮداﻧﯿـﺪه ﺑﻮد ﮐﻪ ﻋﺒﺎرت از ﻃﺮﯾﻘﺘﺴﺖ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺪون ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ ﺷـﺨﺺ ﺑﺎ آن ﺟﻨﺎب در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 117‬از ‪193‬‬‫ﻗﻮاي روﺣّﯿﻪ در ﻋﺼـﻤﺖ و ﺣﻔﻆ و ﻓﺘّﻮت و ﺳـﻤﺎﺣﺖ ﻣﺘﺼّﻮر ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﮐﺴـﯽ ﺟﻠﻮهﮔﺮ ﺷﻮد‪ ،‬و اﯾﻦ ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ ﺑﺪون وﻻدت و ﻋﻼﻗﻪ‬‫أﺻـﻠّﯿﺖ و ﻓﺮﻋّﯿﺖ ﻣﻤﮑﻦ اﻟﺤﺼﻮل ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﭘﺲ اﯾﻦ ﮐﻤـﺎل را ﺑـﺎ ﺟﻤﯿﻊ ﺷـﻌﺐ آن ﮐﻪ ﻣﻌـﺪن وﻻﯾـﺎت ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ اﺳﺖ درﯾﻦ ﻣﺠﺮي ﺟـﺎري‬‫ﮐﺮدﻧـﺪ و از ﻫﻤﯿﻦ ﻧﺎودان رﯾﺨﺘﻨـﺪ‪ ،‬و ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﻣﻌﻨﯽ اﻣﺎﻣﺖ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﻣﺮ دﯾﮕﺮي را ازﯾﺸﺎن ﺑﺂن وﺻـّﯽ ﺳﺎﺧﺖ و ﻫﻤﯿﻦ اﺳﺖ ﺳـّﺮ آﻧﮑﻪ‬‫اﯾﻦ ﺑﺰرﮔﻮاران ﻣﺮﺟﻊ ﺳـﻼﺳﻞ اوﻟﯿﺎي اّﻣﺖ ﺷﺪﻧـﺪ و ﻫﺮ ﮐﻪ ﺗﻤّﺴﮏ ﺑﺤﺒﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﭼﺎر و ﻧﺎﭼﺎر ﺳـﻨﺪ اﺳـﺘﻔﺎﺿﻪ او ﺑﺎﯾﻦ ﺑﺰرﮔﻮاران‬‫ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﮔﺮدد و در ﮐﺸﺘﯽ ﻣﯽﻧﺸﯿﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺨﻼف ﮐﻤﺎل ﻋﻠﻤﯽ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1084 :‬‬‫ﮐﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ در ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﺮام ﺟﻠﻮهﮔﺮ ﻣﺎﻧـﺪ! زﯾﺮا ﮐﻪ اﻧﻄﺒـﺎع آن ﮐﻤـﺎل را ﺻـﺤﺒﺖ ﺗﻠﻤﯿـﺬ ﺑﺎ اﺳـﺘﺎد ﺗﺎ ﻣـّﺪت دراز و ﺗﻔّﻄﻦ ﺑﻤﺮﺿـّﯿﺎت او و‬‫آﻣﻮﺧﺘﻦ آﺋﯿﻦ در آﻣﺪ در ﺣّﻞ ﻣﺸﮑﻼت و اﺳﺘﺨﺮاج ﻣﺠﻬﻮﻻت ازو ﺿﺮورﺳﺖ‪ ،‬و ﻟﻬﺬا ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﮐﻪ‬‫»أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم ﺑﺄّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ«‪،‬‬‫و ﭼﻮن ﻗﻄﻊ درﯾﺎي ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﺪون ﺟﻨﺎح ﻋﻠﻤﯽ و ﺟﻨﺎح ﻋﻤﻠﯽ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻣﺮد ﻣﺴـﻠﻤﺎن را ﺑﻬﺮ دو ﺟﻨﺎح ﺗﻤّﺴﮏ ﺿﺮور اﻓﺘﺎد‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﻗﻄﻊ درﯾﺎ ﺑـﺪون ﺳﻮاري ﮐﺸﺘﯽ و ﻣﺮاﻋﺎت ﺣﺎل ﻧﺠﻮم ﺗﺎ ﺳـﻤﺖ ﺗﻮّﺟﻪ را از ﻏﯿﺮ ﺳـﻤﺖ ﺗﻮّﺟﻪ اﻣﺘﯿﺎزي ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬و ﻟﻬـﺬا‬‫ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ‪َ» :‬و َﺗِﻌَﯿﻬﺎ«‬‫ﯾﻌﻨﯽ و ﯾﺎد دارد ﻗّﺼﻪ اﯾﻦ ﮐﺸﺘﯽ را و ﮐﯿﻔّﯿﺖ ﻧﺠﺎت از ﻏﺮق ﻃﻮﻓﺎن را ﮐﻪ ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ را ﺑﺎﯾﻦ ﺗﺪﺑﯿﺮ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ »ُأُذٌن واِﻋَﯿٌﮥ«‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﮔﻮﺷﯽ ﮐﻪ ﯾﺎددارﻧﺪه اﯾﻦ ﻗﺴﻢ اﻣﻮرﺳﺖ‪.‬‬‫در ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ واردﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن اﯾﻦ آﯾﺖ ﻧﺎزل ﺷﺪ آن ﺣﻀـﺮت ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺣﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻋﻠﯽ‪ -‬ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ‪ -‬را ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ‬‫ﮐﻪ‬‫»ﺳﺄﻟﺖ اﻟﱠﻠﻪ أن ﯾﺠﻌﻠﻬﺎ اذﻧﮏ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ«‬‫و ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺣﻀـﺮت أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺎﯾﻦ ﺷـﺮف و ﻣﺮﺗﺒﺖ ﺑﺮاي ﻫﻤﯿﻦ ﻧﮑﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﺸﺘﯽ ﺑﻮدن اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﺑﺪون ﺗﻮﺳﻂ ﺣﻀﺮت‬‫أﻣﯿﺮ ﻣﺘﺼّﻮر ﻧﺒﻮد‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ آن ﺣﻀـﺮت ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻞ اﻣﺎﻣﺖ اﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺑﻮدﻧﺪ در آن وﻗﺖ ﺻﻐﯿﺮ اﻟّﺴﻦ ﺑﻮدﻧﺪ و ﺗﺮﺑﯿﺖ‬‫اﯾﺸـﺎن ﺑـﺪﯾﮕﺮي ﺣﻮاﻟﻪ ﮐﺮدن ﻣﻨـﺎﻓﯽ ﺷﺄن ﮐﻤﺎل آن ﺣﻀـﺮت ﺑﻮد‪ ،‬ﻻ ﺟﺮم ﻗﻮاﻋـﺪ ﻧﺠﺎت از ﺛﻘﻞ ﮔﻨﺎﻫﺎن را ﺑﺤﻀـﺮت أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻟﻘﺎ‬‫ﻓﺮﻣﻮدن و اﯾﺸﺎن را اﻣﺎم ﺳﺎﺧﺘﻦ و ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ ﺧﻮد را ﺑﺼﻮرت اﯾﺸﺎن ﻣﺼّﻮر ﻧﻤﻮدن ﺿﺮور اﻓﺘﺎد ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﺑﺤﮑﻢ اﺑّﻮت آن ﮐﻤﺎل را ﺗﺮ‬‫و ﺗﺎزه ﺑﺼﺎﺣﺐ زادﻫﺎ رﺳﺎﻧﻨﺪ و اﯾﻦ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﺗﺎ ﻗﯿﺎم ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺑﺘﻮﺳﻂ اﯾﺸﺎن ﺟﺎري ﻣﺎﻧﺪ‪ ،‬و ﻟﻬﺬا ﺣﻀﺮت أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ را »ﯾﻌﺴﻮب اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ«‬‫ﺧﻄـﺎب دادهاﻧـﺪ‪ ،‬و ﻣﻌﻬـﺬا ﺟﻨـﺎب ﺣﻀـﺮت أﻣﯿﺮ ﺑﺴـﺒﺐ آﻧﮑﻪ در ﮐﻨـﺎر آن ﺣﻀـﺮت ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﭘﺮورش ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮدﻧـﺪ و ﻋﻼﻗﻪ داﻣﺎدي‬‫ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب داﺷـﺘﻨﺪ و از ﻃﻔﻠﯽ در ﻫﺮ أﻣﺮ رﻓﯿﻖ و ﺷـﺮﯾﮏ ﻣﺎﻧﺪه ﺣﮑﻢ ﻓﺮزﻧﺪ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ‪ ،‬و ﺑﺴـﺒﺐ ﻗﺮاﺑﺖ ﻗﺮﯾﺒﻪ ﮐﻪ داﺷـﺘﻨﺪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﮐّﻠﯽ‬‫در ﻗﻮاي روﺣـﺎﻧﯽ ﺑـﺎ آن ﺟﻨـﺎب اﯾﺸﺎن را ﺣﺎﺻﻞ ﺑﻮد‪ ،‬ﭘﺲ ﺟﻨﺎب ﺣﻀـﺮت أﻣﯿﺮ ﮔﻮﯾﺎ ﻇّﻞ و ﺻﻮرت ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ آن ﺟﻨﺎب ﺑﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﺎرت از وﻻﯾﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺘﺴﺖ و ﺑﺪﻋﺎي آن ﺣﻀﺮت ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم آن اﺳﺘﻌﺪاد اﯾﺸﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1085 :‬‬‫ﺗﻀﺎﻋﻒ ﭘﺬﯾﺮﻓﺖ و ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﮐﻤﺎل رﺳـﯿﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ آﺛﺎر آن در ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻃﻦ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ از ﻫﺮ ﻃﺮﯾﻘﻪ و ﻫﺮ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻇﺎﻫﺮ و ﻫﻮﯾﺪاﺳﺖ‬‫و اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ ‪.‬‬
‫اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم ﻟا ﻤﺨﺎﻃﺐ ﻓﯽ ﺗﻔﺴﯿﺮه‪.‬‬‫و اﯾﻦ ﮐﻼـم ﺧـﺪع اﻧﻀـﻤﺎم ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺣﻖ و ﺑﺎﻃـﻞ و ﻣﺤﺘﻮي ﺑﺮ ﻣﺘﺤّﻠﯽ و ﻋﺎﻃـﻞ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻣﻮﺟﺐ ﺗـﺄﻧﯿﺐ و ﺗـﺜﺮﯾﺐ ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻟـﺒﯿﺐ‬‫أرﯾﺒﺴﺖ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه‪:‬‬‫اول آﻧﮑﻪ ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ درﯾﻦ ﮐﻼـم ﻣﻌﺘﺮف ﺷﺪهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﻧﺠـﺎت از ﺛﻘـﻞ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﮔﻨﺎﻫـﺎن ﮐﻪ ﻣﺎﻧﻨـﺪ آب ﻏﺮق ﮐﻨﻨﺪهاﻧـﺪ و در ﻗﻌﺮ ﻫﺎوﯾﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 118‬از ‪193‬‬‫ﻣﯽاﻧﺪازﻧـﺪ ﺑـﺪون آﻧﮑﻪ ﺗﻮّﺳـ ﻞ ﺑﮑﺴﺎﻧﯽ ﮐﺮده آﯾـﺪ ﮐﻪ ﺧﻮد را ﻇﺮف أﻟﻄﻒ اﻟﻠّﻄﻔﺎ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﭼﻮب ﮐﻪ ﺧﻮد را ﻇﺮف ﻫﻮاي‬‫ﻟﻄﯿﻒ ﮐﺮده اﺳﺖ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬‫و اﯾﻦ ﮐﻼم اﮔﺮ ﭼﻪ در ﺑﺎدي اﻟّﻨﻈﺮ ﻣﻘﺼﻮر ﺑﺮ ﻣﺪح اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼﻣﺴﺖ و ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺂن ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ ﮐﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم را‬‫ذرﯾﻌﻪ ﻧﺠﺎت از ﮔﻨﺎﻫﺎن ﻗﺮار دﻫـﺪ‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ‪ -‬ﻣﻦ ﺣﯿﺚ ﻻ ﯾﺸـﻌﺮ‪ -‬ﺑﺮاي أﺻـﺤﺎب ﻣﻮاّد ﻗـﺪح و ﺟﺮح ﻋﻈﯿﻢ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ازﯾﻦ‬‫ﮐﻼـم ﻫﺮ ﻋﺎﻗﻞ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﭘﯽ ﻣﯽﺑﺮد ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ در أﺻـﺤﺎب ﮐﺴـﯽ ﻧﺒﻮد ﮐﻪ ﺧﻮد را ﻇﺮف أﻟﻄﻒ اﻟﻠّﻄﻔﺎ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ و اﺣـﺪي ازﯾﺸﺎن ﻣﺜﻞ‬‫ﭼﻮب ﻫﻢ ﻧﺒﻮد ﮐﻪ ﺧﻮد را ﻇﺮف ﻫﻮاي ﻟﻄﯿﻒ ﮐﺮده اﺳﺖ! ﮔﻮ‪ ،‬در ﻗﺮآن ﻣﺠﯿﺪ ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺮاي ﺟﻤﻠﻪ ازﯾﺸﺎن آﯾﻪ »ُﺧُﺸٌﺐ ُﻣَﺴﱠﻨَﺪٌة«‬‫ﻧـﺎزل ﻓﺮﻣﻮده أﺑﻮاب ﻋـﺬل و ﻋﺘـﺎب ﺑﺮاﯾﺸـﺎن ﮔﺸﻮده! دوم آﻧﮑﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ درﯾﻦ ﮐﻼم ارﺷﺎد ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ ﮐﻪ ﺑﻬﺮ ﻧﻮع ﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ ﺷﻮد‬‫ﺧﻮد را در دل آن ﻇﺮوف ﻟﻄﯿﻔﻪ ﺟﺎ ﺑﺎﯾﺪ داد ﮐﻪ ﺑﺮﮐﺖ آن ﻟﻄﯿﻒ ﮐﻪ ﻣﻈﺮوف آن ﻇﺮوﻓﺴﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﺣﺎل ﻣﺎ ﻫﻢ ﺑﺸﻮد‪.‬‬‫و اﯾﻦ ﮐﻼـم ﻫﻢ ﺑﺮاي أﺻـﺤﺎب ﻣﻌﻈﻤﯿﻦ اﻫـﻞ ﺳـّﻨﺖ أﻋﻨﯽ ﺧﻠﻔـﺎي ﺛﻼﺛﻪ و أﺣﺰاﺑﻬﻢ ﺳـﺮﻣﺎﯾﻪ ﮐﻤﺎل زﺟﺮ و ﻣﻼم ﺑﻬﻢ ﻣﯽرﺳﺎﻧـﺪ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ‬‫اﯾﺸـﺎن ﮔﺎﻫﯽ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻧﺸﺪﻧـﺪ ﮐﻪ ﺧﻮد را در دل آن ﻇﺮوف ﻟﻄﯿﻔﻪ ﺟﺎ دﻫﻨـﺪ‪ ،‬و ﺑﺮﮐﺖ آن ﻟﻄﯿﻒ ﺧﺒﯿﺮ را ﮐﻪ ﻣﻈﺮوف آن ﻇﺮوف اﺳـﺖ‬‫ﺷﺎﻣﻞ ﺣﺎل ﺧﻮد ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻤﯿﺸﻪ در ﭘﯽ ﮐﺴـﺮ آن ﻇﺮوف ﻟﻄﯿﻔﻪ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ و دﻟﻬﺎي اﯾﺸﺎن را ﺑﺄﻗﺒﺢ وﺟﻮه ﻇﻠﻢ و اﻋﺘﺪا ﺷﮑﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬و ﻫﻠّﻢ‬‫ﺟّﺮا أﺗﺒﺎع و أﺷﯿﺎﻋﺸﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1086 :‬‬‫ﻗﺮﻧﺎ ﺑﻌـﺪ ﻗﺮن و دﻫﺮا ﺑﻌـﺪ دﻫﺮ ﭘﯿﺮوي اﯾﺸﺎن ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ و ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ‪ ،‬و ﻣﺴﺎﻟﮏ ﻋﺠﯿﺒﻪ و ﻣﻨﺎﻫـﺞ ﻏﺮﯾﺒﻪ اﯾﺬا و اﯾﻼم اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﮐﺮام ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫آﻻف اﻟّﺘﺤـّﯿ ﮥ و اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺄﻗـﺪام ﺣﯿﻒ و اﺟﺮام ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾﻨـﺪ! ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ درﯾﻦ ﮐﻼم ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺤﮑﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺎ ﻫﻢ ﻣﻈﺮوف‬‫آن ﻇﺮوفاﯾﻢ و آن ﻟﻄﯿﻒ ﻫﻢ ﻣﻈﺮوف آن ﻇﺮوف اﺳﺖ اﺗّﺤﺎد ﻇﺮف ﺑﺂن ﻟﻄﯿﻒ ﺑﻬﻤﺮﺳﺎﻧﯿﻢ و ﺧﻮد را از ﺛﻘﻞ ﮔﻨﺎﻫﺎن وارﻫﺎﻧﯿﻢ‪.‬‬‫و اﯾﻦ ﮐﻼـم اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﻈـﺎﻫﺮ ﺧـﻮد ﺧـﺎدع ﻗﻠـﻮب ﻋـﻮاﻣﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻧﺰد ﻣﺤّﻘﻘﯿﻦ ﻋﺮﻓـﺎ ﻣﻘﺒـﻮل ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ اّدﻋـﺎي اﺗّﺤـﺎد ﻇﺮﻓﯽ ﻋﺼـﺎة‬‫ﻣﺨﻠﻮﻗﯿﻦ ﺑﺎ ﺧﺎﻟﻖ و ﻟﻮ ﻣﺠﺎزا ﺑﺎﺷـﺪ ﺧﺎﻟﯽ از ﺟﺴﺎرت و ﺗﺮك ادب ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬آري ﺑﺰﺑﺎن ادب ﺗﺮﺟﻤﺎن ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﺮﮐﺖ ﻣﺤّﺒﺖ‬‫آن ﻇﺮوف ﻟﻄﯿﻔﻪ و ﻟﻄـﻒ ﺧـﺒﯿﺮ ﻟﻄﯿﻒ ﮐﻪ ﺧـﺎﻟﻖ آن ﻇﺮوف ﻟﻄﯿﻔﻪ ﻣﻄّﻬﺮه اﺳﺖ اﻣﯿـﺪ ﺑﺎﯾـﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺛﻘـﻞ و ﮐﺜـﺎﻓﺖ ذﻧﻮب از ﻣـﺎ دوري‬‫ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﺰﯾـﺪ و ﺑـﺎذن اﻟﱠﻠﻪ ﺟﺎي ﻣﺎ در دل اﯾﺸﺎن ﭘﯿـﺪا ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﺮدﯾـﺪ‪ ،‬و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در دل ﺷﺎﻫﺎن ﻣﺤّﺒﺖ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎه ﺧﻮد ﺑﺎ ﻣﺤّﺒﺖ رﻋﺎﯾﺎي‬‫ﺧﯿﺮﺧـﻮاه ﺧﻮد ﻣﺠﺘﻤﻊ ﻣﯽﺷﻮد ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﻗﻠﻮب اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺤّﺒﺖ اﻟﻬﯿﻪ ﺑـﺎ ﻣﺤّﺒﺖ ﺷـﯿﻌﯿﺎن ﺧﻮد ﺻﻮرت اﺟﺘﻤـﺎع ﺧﻮاﻫﺪ‬‫ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬و ﮐﻔﯽ ﺑﺬﻟﮏ ﻋّﺰا و ﻓﺨﺮا‪.‬‬‫ﭼﻬـﺎرم آﻧﮑﻪ ﺷـﺎه ﺻﺎﺣﺐ درﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻌﺘﺮف ﺷﺪهاﻧـﺪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ آن ﻇﺮوف ﻟﻄﯿﻔﻪ در ﻫﺮ وﻗﺖ ﮐﻤﯿﺎب و ﻧﺎدر اﻟﻮﺟﻮد ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ ،‬و اﯾﻦ‬‫اﻋﺘﺮاف ﺳﺮاﺳﺮ اﻧﺼﺎف اﮔﺮ ﺑﻨﻈﺮ ﻏﺎﺋﺮ ﺑﯿﻨﯽ دﻟﯿﻞ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺮﻫﺎن ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ ﺑﺮ ﺣّﻘّﯿﺖ ﻣﺬﻫﺐ ﺷﯿﻌﻪ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﺮاد ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ازﯾﻦ ﻇﺮوف‬‫ﻟﻄﯿﻔﻪ ذوات ﻗﺪﺳـّﯿﻪ ﺣﻀـﺮات أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬و ﺑﻼ رﯾﺐ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺼﺪاق أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﻫﺴﺘﻨﺪ و در ﻫﺮ‬‫وﻗﺖ ﮐﻤﯿـﺎب و ﻧـﺎدر اﻟﻮﺟﻮد ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻫﻤـﺎن اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﺼـﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﮐﻪ اﻫﻞ ﺣّﻖ ﺑﺎﻻﺗّﻔﺎق ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻌﺼـﻤﺖ‬‫اﯾﺸﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﺑﺴـﯿﺎري از أﻫﻞ ﺧﻼف و ﺷـﻘﺎق ﻧﯿﺰ ﺑﺈﻟﺠﺎء ﻗﺎدر ﻋﻠﯽ اﻹﻃﻼق ﻣﻌﺘﺮف ﺑﻌﺼـﻤﺖ اﯾﺸﺎن ﺷﺪهاﻧﺪ‪ ،‬ﭘﺲ ﺳـﻌﯽ ﻧﺎﻣﺸﮑﻮر‬‫ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺠﻮاب آﯾﻪ ﺗﻄﻬﯿﺮ و ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ و ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ و دﯾﮕﺮ ﻣﻘﺎﻣﺎت در ﺧﺼﻮص ﺗﻌﻤﯿﻢ و ﺗﮑﺜﯿﺮ ﻣﺼﺎدﯾﻖ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ و ﮔﻤﺎن‬‫اﯾﻨﮑﻪ اﻫﻞ ﺣّﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1087 :‬‬‫ﺟﻤﯿﻊ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ را دوﺳﺖ ﻧﻤﯽدارﻧﺪ ﻫﻤﻪ ﺑﺎﻃﻞ و ﻋﺎﻃﻞ ﺑﺮآﻣﺪ‪ ،‬و ﻟّﻠﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﻇﻬﻮر اﻟﺤﻖ اﻷﺑﻠﺞ‪ ،‬و ﺑﻮار اﻟﺒﺎﻃﻞ اﻟّﻠﺠﻠﺞ‪.‬‬‫ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ در اﯾﻦ ﮐﻼم ﮔﻔﺘﻪاﻧـﺪ ﮐﻪ ﻻ ﺟﺮم در ﻃﻠﺐ و ﺗﻔﺘﯿﺶ آﻧﻬﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﺪ و ﺑﺪل و ﺟﺎن در ﻣﺘﺎﺑﻌﺖ و ﻣﺤّﺒﺖ آﻧﻬﺎ ﺑﺎﯾﺪ‬‫ﮐﻮﺷﯿﺪ ﮐﻪ در دﻟﻬﺎي آﻧﻬﺎ ﺟﺎ ﭘﯿﺪا ﮐﻨﯿﻢ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 119‬از ‪193‬‬‫و اﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﺮاي أرﺑﺎب ﻋﻘﻮل و أﺣﻼم ﺑﺎﻋﺚ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﺑﺨﻄﺎب ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺮض ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ‪ :‬ﻫﺮ ﮔﺎه ﺟﻨﺎب ﺷـﻤﺎ ﻣﻌﺘﺮف ﺑﺎﯾﻦ‬‫أﻣﺮ ﻫﺴﺘﯿـﺪ ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﻘﺪ ﻗﻠﺐ و إﻃﻼق ﻟﺴﺎن ﺑﯿﺰاري ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ از ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﮔﺎﻫﯽ ﺑﻘﺼﺪ ﺣﺴﻦ اﺗّﺒﺎع در ﻃﻠﺐ و ﺗﻔﺘﯿﺶ آﻧﻬﺎ ﻧﺸﺪﻧﺪ‬‫و ﻫﺮﮔﺰ ﺑـﺪل و ﺟﺎن در ﻣﺘﺎﺑﻌﺖ و ﻣﺤّﺒﺖ آﻧﻬﺎ ﻧﮑﻮﺷـﯿﺪﻧﺪ و أﺻـﻼ در دﻟﻬﺎي آﻧﻬﺎ ﺟﺎ ﭘﯿﺪا ﻧﮑﺮدﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻤﻮاره ﻃﻠﺐ و ﺗﻔﺘﯿﺶ ﻧﺴـﺒﺖ‬‫ﺑـﺄﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻐﺮض ارﺗﮑـﺎب ﺟﺮم‪ ،‬ﻇﻠﻢ و ﺟﻮر و ﺟﺒﺮ و ﻗﻬﺮ و ﮐﺸﻒ ﺑﯿﺖ و ﻗﺼـﺪ اﺣﺮاق و ﻫﺘـﮏ ﻧﺎﻣﻮس و ﻗﺘﻞ و ﺣﺒﺲ و‬‫ﻧﻬﺐ و ﻏﺎرت و ﻏﺼﺐ ﺣﻘﻮق و إﻇﻬﺎر ﻋﻘﻮق ﺑﻌﻤﻞ آوردﻧـﺪ‪ ،‬و ﻃﺮق إﺑﺪاع أﻧﻮاع ﺗﻬﺠﯿﻦ و ﺗﺰوﯾﻞ و اﯾﺠﺎد أﻗﺴﺎم ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﺬﻟﯿﻞ ﺑﺄﻗﺪام‬‫اﺟﺮام ﻋﻠﯽ اﻟّﺘﺴـﻠﺴﻞ و اﻟـّﺪوام ﺳﭙﺮدﻧﺪ‪ ،‬و ﺑﻌﻮض آﻧﮑﻪ ﺑﺪل و ﺟﺎن در ﻣﺘﺎﺑﻌﺖ و ﻣﺤّﺒﺖ ﮐﻮﺷـﻨﺪ ﺑﻬﺰار دل و ﺟﺎن در ﺑﻐﺾ و ﻋﺪاوت و‬‫ﻣﺤﺎﯾـﺪت و ﻣﺠـﺎﻧﺒﺖ ﮐﻮﺷـﯿﺪﻧﺪ‪ ،‬و أﺧﻼف ﺧﻼف ﺑﺄﯾـﺪي ﺟﻨﻒ و اﻋﺘﺴﺎف در ﻇﺮوف ﻗﻠﻮب ﭘﺮ از ﻋﻨﺎد و اﻧﺤﺮاف دوﺷـﯿﺪﻧﺪ‪ ،‬و ﺑﺠﺎي‬‫آﻧﮑﻪ ﺟﺎ در دﻟﻬﺎ ﭘﯿـﺪا ﮐﻨﻨـﺪ ﺑﮑﺴـﺮ أوﻋﯿﻪ ﻗﻠﻮب ﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ و ﺻﺪور را آﻣﺎﺟﮕﺎه ﺳـﻬﺎم اﯾﺬا و اﯾﻼم ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ و در ﻣﯿﺎدﯾﻦ ﺑﻐﯽ و ﻃﻐﯿﺎن و‬‫ﻏّﯽ و ﻋـﺪوان أﻋﻼم ﻧﺼﺐ و ﺧﺮوج ﺑﯽ ﻣﺤﺎﺑﺎ اﻓﺮاﺧﺘﻨـﺪ و ﺑﻤﺤﺎرﺑﻪ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺟﺎي ﺧﻮد در درك أﺳـﻔﻞ ﻧﺎر ﭘﯿـﺪا ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻓﻮﯾﻞ ﻟﻬﻢ و‬‫ﻷﺗﺒﺎﻋﻬﻢ اﻟﺠﺎﺣﺪﯾﻦ ﻟﻠﺤّﻖ و اﻟﻤﻌﺎﻧﺪﯾﻦ‪ ،‬و ﺗّﺒﺎ و ﺳﺤﻘﺎ ﻟﻬﻢ ﻣﻦ ﯾﻮﻣﻨﺎ ﻫﺬا إﻟﯽ ﯾﻮم اﻟّﺪﯾﻦ‪.‬‬‫ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ در اﯾﻦ ﮐﻼـم ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﻣﻌـﺘﺮف ﺷﺪهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﺑﺮاي اﯾﻦ اّﻣﺖ آن ﻇﺮوف ﻟﻄﯿﻔﻪ اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻣﺼـﻄﻔﻮياﻧﺪ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﻪ ﻣﺤّﺒﺖ اﯾﺸﺎن و ﻣﺘﺎﺑﻌﺖ اﯾﺸﺎن ﻣﻮﺟﺐ آن ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ در دﻟﻬﺎي آﻧﻬﺎ اﯾﻦ ﮐﺲ را ﺟﺎﺋﯽ ﭘﯿـﺪا ﺷﻮد‪ ،‬و ﭼﻮن آن دﻟﻬﺎ از ﻧﻮر‬‫ﻟﻄﯿﻒ ﺣﻀﺮت ﺑﺎري ﺟّﻞ اﺳﻤﻪ ﻣﻌﻤﻮر و ﻣﻤﻠّﻮﺳﺖ ﺑﺴﺒﺐ ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻇﺮف و ﻣﺠﺎورت ﻣﮑﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1088 :‬‬‫ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب ﻣﻨﺎﺳﺒﺘﯽ ﭘﯿﺪا آﯾﺪ ﮐﻪ در دﻓﻊ ﺛﻘﻞ ﻃﺒﻌﯽ ﮔﻨﺎﻫﺎن ﺣﮑﻢ ﺗﺮﯾﺎق دارد‪ ،‬و ﻟﻨﻌﻢ ﻣﺎ ﻗﯿﻞ‪ ،‬ﺑﯿﺖ‪:‬‬‫ﻣﻮر ﺑﯿﭽﺎره ﻫﻮس ﮐﺮد ﮐﻪ در ﮐﻌﺒﻪ رﺳﺪ دﺳﺖ در ﭘﺎي ﮐﺒﻮﺗﺮ زد و ﻧﺎﮔﺎه رﺳﯿﺪ‬‫و اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ ﻧﺰد أﻫـﻞ إﻧﺼـﺎف دﻟﯿـﻞ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻼـ رﯾﺐ اﻓﻀﻞ ﺧﻼﺋﻖ و أﮐﺮم ﺑﺮاﯾﺎ و ﺷـﻔﻌﺎء‬‫ﻣﺬﻧﺒﯿﻦ و ﻣﻮﺻﻠﯿﻦ ﻣﺘﻮّﺳﻠﯿﻦ إﻟﯽ ﻗﺮب رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬و ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﻧﺰد ﻫﺮ ﻋﺎﻗﻠﯽ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﮐﻠﻤﺎت ﺑﺎﻃﻠﻪ و ﻣﻘﺎﻻت‬‫ﻋـﺎﻃﻠﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ و ﺷﺎه وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ و دﯾﮕﺮ أﺳـﻼف ﻧﺎاﻧﺼﺎفﺷﺎن در ﺑﺎب ﺗﻘـﺪﯾﻢ و ﺗﺮﺟﯿـﺢ أﻏﯿﺎر ﺑﺮ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﻃﻬﺎر‪ -‬ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ‬‫آﻧﺎء اﻟﻠﯿﻞ و أﻃﺮاف اﻟّﻨﻬﺎر‪ -‬ﻫﻤﻪ ﻧﺎﺷـﯽ از وﺳﺎوس ﺧﺪوع ﻏﺮور و از ﻗﺒﯿﻞ ﺗﻔﻀﯿﻞ ﻇﻠﻤﺎت ﺑﺮ ﻧﻮر ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﮔﻮﻧﻪ دﯾﻦ و اﯾﻤﺎن اﯾﺸﺎن را‬‫ﺑﻨﺎﺧﻦ ﮐﻔﺮ و اﻟﺤﺎد ﻣﯽﺧﺮاﺷﺪ‪َ ،‬و ﻻ َﯾِﺤﯿُﻖ اﻟ َْﻤْﮑُﺮ اﻟﱠﺴﱢﯿُﺊ ِإﻟﱠﺎ ﺑ َِﺄْﻫﻠِِﻪ‬‫‪.‬‬‫ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺷـﺎه ﺻﺎﺣﺐ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﻌـﺪ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪاﻧـﺪ ﮐﻪ وﺟﻪ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎﯾﻦ‬‫ﻣﺮاﺗﺐ و ﻓﻀﯿﻠﺖ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺸﺘﯽ ﺣﻀﺮت ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺻﻮرت ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ آن ﺟﻨﺎب ﺑﻮد و ﺣﻀﺮات أﻫﻞ ﺑﯿﺖ را ﻧﯿﺰ ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﺻﻮرت ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ ﺟﻨﺎب ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ﮔﺮداﻧﯿﺪه ﺑﻮد ﮐﻪ ﻋﺒﺎرت از ﻃﺮﯾﻘﺘﺴﺖ‪.‬‬‫و اﯾﻦ ﮐﻼم ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺼﺪاق‬‫»ﮐﻠﻤﮥ ﺣﻖ ﯾﺮاد ﺑﻬﺎ ﺑﺎﻃﻞ«‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻼ ﺷﮏ و رﯾﺐ ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺣﻀـﺮات أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم را ﺻﻮرت ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﮔﺮداﻧﯿـﺪه ﺑﻮد‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ اﯾﻦ ﻧﻔﻮس ﻗﺪﺳـّﯿﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻈﻬﺮ ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ آن ﺟﻨﺎب ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﮐﻤﺎل ﻋﻠﻤﯽ و ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ‬‫آن ﺟﻨـﺎب ﻫﺮ دو ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻟﮑﻤﺎل و اﻟّﺘﻤﺎم از اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﮐﺮام ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻦ اﻟّﺮب اﻟﻤﻨﻌﺎم ﮐﺎﻟّﺸـ ﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌـﮥ اﻟّﻨﻬﺎر‬‫واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر ﺑﻮد‪ ،‬و اﯾﻦ ذوات ﺑﺎ ﺑﺮﮐﺎت ﻣﻈﺎﻫﺮ ﮐﺎﻣﻠﻪ و ﻣﺠﺎﻟﯽ ﺗﺎّﻣﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﺻﻔﺎت ﻓﺎﺿﻠﻪ و ﻣﻠﮑﺎت ﻋﺎﻟﯿﻪ ﺟﻨﺎب ﺧﺎﺗﻢ اﻟّﻨﺒﯿﯿﻦ‪ -‬ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻟﻄﯿﺒﯿﻦ اﻟﻤﻄّﯿﺒﯿﻦ‪ -‬ﺑﻮدﻧـﺪ‪ ،‬و ﻧﺰد ﻣﺤّﻘﻘﯿﻦ ﻋﻠﻤﺎ و ﻣﺤّﻘﻘﯿﻦ ﻋﺮﻓﺎ در ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺣّﮑﺎم ﺷـﺮﯾﻌﺖ و ﻫـﺪاة ﻃﺮﯾﻘﺖ و‬‫أﺋّﻤﻪ اّﻣﺖ و ﺣﺠﺞ ﺑﺮّﯾﺖ أﺻـﻼ ﮐﻼﻣﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬و ﻣﻦ أراد اﻟّﺘﻔﺼـﯿﻞ ﻓﻠﯿﺮاﺟﻊ »ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ« ﻟﻠﻌّﻠﺎﻣﮥ اﻟّﺴﻤﻬﻮدي اﻟﻨﺒﯿﻞ و »ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل«‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 120‬از ‪193‬‬‫ﻟﻠﻔﺎﺿﻞ اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ اﻟﺠﻠﯿﻞ‪ ،‬ﻓﻔﯿﻬﻤﺎ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1089 :‬‬‫اﻟﮑﻠﻤﺎت اﻟﺤّﻘﮥ ﻣﺎ ﻫﻮ ﺣّﺠﮥ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب‪ ،‬و ﻓﯿﻪ ﺗﺬﮐﺮة َو ِذْﮐﺮي ﻟ ُِﺄوﻟ ِﯽ اﻟ َْﺄﻟ ْﺒﺎِب*‬‫‪.‬‬‫ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺪون ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﺷﺨﺺ ﺑﺎ آن ﺟﻨﺎب در ﻗﻮاي روﺣّﯿﻪ‬‫در ﻋﺼـﻤﺖ و ﺣﻔـﻆ و ﻓﺘّﻮت و ﺳـﻤﺎﺣﺖ ﻣﺘﺼّﻮر ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﮐﺴـﯽ ﺟﻠﻮهﮔﺮ ﺷﻮد‪ ،‬و اﯾﻦ ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ ﺑـﺪون وﻻـدت و ﻋﻼﻗﻪ اﺻـﻠّﯿﺖ و‬‫ﻓﺮﻋّﯿﺖ ﻣﻤﮑﻦ اﻟﺤﺼﻮل ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬‫و ازﯾﻦ ﮐﻼـم ﺑﺮ اوﻟﯽ اﻻﺣﻼم ﺑﮑﻤﺎل ﻇﻬﻮر و وﺿﻮح واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﮐﻪ ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳـﻠّﻢ اﻻﻃﯿﺎب و ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ ﺑﺎ آن ﺟﻨﺎب در ﻗﻮاي روﺣّﯿﻪ و ﻋﺼـﻤﺖ و ﺣﻔﻆ و ﻓﺘّﻮت و ﺳﻤﺎﺣﺖ و ﺷﺮف وﻻدت و ﻋﻼﻗﻪ أﺻﻠﯿﺖ و‬‫ﻓﺮﻋﯿﺖ ﻫﻤﻪ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺼﯿﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﮐﺮام ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم اﺳﺖ و ﺑﺲ‪ ،‬و ﺑﺮاي أﺻﺤﺎب ﻣﻤﺪوﺣﯿﻦ اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺣﻀﺮات ﺛﻼﺛﻪ‬‫ﺣﺼﻮل اﯾﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﺎﻟﯿﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻣﺘﻌﺎﻟﯿﻪ ﻣﺘﺼّﻮر و ﻣﻤﮑﻦ ﻫﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ ﻣﺤّﻘﻖ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺟﻮد اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻧﻔﻮس ﻗﺪﺳـﯿﻪ ﮐﻪ داراي ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺑﻮدﻧـﺪ و‬‫ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ ﺑﺎ آن ﺟﻨﺎب در ﻗﻮاي روﺣﯿﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻋﺼﻤﺖ و ﺣﻔﻆ و ﻓﺘّﻮت و ﺳﻤﺎﺣﺘﺸﺎن ﻣﺤّﻘﻖ ﺑﺎﺷﺪ و ﺷﺮف وﻻدت ﻧﺒﻮّﯾﻪ ﺑﺮ اﯾﺸﺎن‬‫ﺣﺎﺻـﻞ ﺑﻮد و ﻋﻼـﻗﻪ أﺻـﻠﯿﺖ و ﻓﺮﻋّﯿﺖ در ﻣﯿـﺎن ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ و اﯾﻦ ذوات ﺑﺎ ﺑﺮﮐﺎت ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮدد‪،‬‬‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋﻘـﻞ ﻋـﺎﻗﻠﯽ ﺣﮑﻢ ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ اﯾﺸـﺎن را در ﺑﺎب ﺧﻼﻓﺖ ﻣﻬﺠﻮر و ﻣﺘﺮوك ﺑﺎﯾـﺪ داﺷﺖ و ﺑﺮاي ﺧﻼﻓﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻓﻼن و‬‫ﻓﻼـن و ﻓﻼن را ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﮕﺮد ﮐﺎروان اﯾﻦ ﺟﺎﻣﻌﯿﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻧﺮﺳـﯿﺪه و أﺻـﻼ ﮔﺮد اﯾﻦ ﻗﺒﺎب ﻋّﺰ و ﺟﻼل ﻧﮕﺮدﯾﺪهاﻧـﺪ ﻣﻨﺼﻮب‬‫ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﯽ ﺣﺠﺎﺑﺎﻧﻪ راﯾﺎت ﺧﻼﻓﺖ و ﺷﻘﺎق و أﻋﻼم اﻋﺘﺴﺎف و اﻓﺘﺮاق ﺑﺎﯾﺪ اﻓﺮاﺷﺖ!!! ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ درﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻌﺘﺮف ﺷﺪهاﻧﺪ‬‫ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ را ﺑﺎ ﺟﻤﯿﻊ ﺷﻌﺐ آن ﮐﻪ ﻣﻌﺪن وﻻﯾﺎت ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ اﺳﺖ درﯾﻦ ﻣﺠﺮي‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻧﻔﻮس ﻗﺪﺳـﯿﻪ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﺟﺎري ﮐﺮدﻧﺪ و از ﻫﻤﯿﻦ ﻧﺎودان رﯾﺨﺘﻨﺪ و ﻫﻤﯿﻦ اﺳﺖ ﻣﻌﻨﯽ اﻣﺎﻣﺖ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﻣﺮ دﯾﮕﺮي را‬‫ازﯾﺸﺎن وﺻﯽ ﺳﺎﺧﺖ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1090 :‬‬‫و اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف اﮔﺮ ﭼﻪ أﻓﻀـﻠّﯿﺖ اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم را ﮐﺎﻟّﺸـ ﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌـﮥ اﻟّﻨﻬﺎر واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎر ﻣﯽﮐﻨـﺪ و رﯾﺸﻪ اﻋﺘﻘﺎد ﻓﺎﺳـﺪ‬‫رﺟﺤﺎن أﻏﯿﺎر را از ﺑﯿﺦ و ﺑﻦ ﺑﺮﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن ﻣﻘﺼﻮد ﻣﻨﮑﻮد ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ از آن إﺛﺒﺎت ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﺳﺖ در أﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم دون اﻟﮑﻤـﺎل اﻟﻌﻠﻤﯽ‪ ،‬ﭘﺲ ﺑﻮﺟﻮه ﻻ ﺗﻌـّﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ ﺟﺎﻟﺐ ﻣﻼم أرﺑﺎب ﻋﻘﻮل و‬‫اﺣﻼـﻣﺴﺖ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ وﺻﻮل ﮐﻤﺎل ﻋﻠﻤﯽ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺑﺄﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﺼـﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫أﺟﻤﻌﯿﻦ و أﻋﻠﻤّﯿﺖ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات از ﻗـﺎﻃﺒﻪ ﻣﺨﻠﻮﻗﺎت و ﺗﻤﺎﻣﯽ ﮐﺎﺋﻨﺎت اﻣﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد اﻫﻞ اﯾﻤﺎن و ﺑﺼـﯿﺮت از ﺷـّﺪت وﺿﻮح و اﻧﺠﻼ‬‫ﻣﺤﺘﺎج ﺑـﺪﻟﯿﻞ و ﺑﺮﻫﺎن ﻧﻤﺎﻧﺪه‪ ،‬و اﮔﺮ أدﻟّﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ از آﯾﺎت ﻗﺮآﻧّﯿﻪ و أﺣﺎدﯾﺚ ﻧﺒﻮّﯾﻪ و ﻗﻀﺎﯾﺎي ﻋﻠﻮّﯾﻪ و وﻗﺎﺋﻊ رﺟﻮع اﺻـﺤﺎب و دﯾﮕﺮ‬‫ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻣﺒﻬﺮه اوﻟﯽ اﻷﻟﺒﺎب ﺑﯿﺎن ﮐﺮده آﯾﺪ دﻓﺎﺗﺮ ﮐﺒﺎر ﻫﻢ ﺑﺮاي آن وﻓﺎ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از أدﻟّﻪ ﻗﺎﻃﻌﻪ و ﺣﺠﺞ ﺳﺎﻃﻌﻪ اﯾﻦ‬‫ﻣﻄﻠﻮب و ﻣﺮام در ﻣﺠّﻠﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ »أﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ«‬‫ﺑﻪ ﻧﻬﺠﯽ ﻣﺒّﯿﻦ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﺷـﺪه ﮐﻪ أرﺑـﺎب ﺟﺤﻮد و إﻧﮑـﺎر را ﻫﻢ ﺟـﺎي دم زدن در آن ﺑـﺎﻗﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﭘﺲ ﺗﻘﺼـﯿﺮ ﺷـﺎه ﺻﺎﺣﺐ در إﺛﺒﺎت‬‫ﮐﻤﺎل ﻋﻠﻤﯽ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺳﻮاي آﻧﮑﻪ ﮐﺎﺷﻒ از ﺳﻮء ﺳـﺮﯾﺮت و ﻧﻘﺺ ﺑﺼـﯿﺮﺗﺸﺎن ﺑﺎﺷـﺪ أﺻـﻼ ﻧﻔﻌﯽ ﺑﺎﯾﺸﺎن ﻧﻤﯽﺑﺨﺸـﺪ‪ ،‬و‬‫ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺂن ﭘﺎي اﻋﺘﻘﺎد أرﺑﺎب ﺻﺪق و ﺳﺪاد ﻧﻤﯽﺑﺨﺸﺪ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 121‬از ‪193‬‬‫و ﻫﺮ ﮐﻪ ادﻧﯽ ﺗـﺄﻣﻠﯽ در ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﭘﯽ ﻣﯽﺑﺮد ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ اﻋﺘﺮاف ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ در ﺣﻖ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺎﻣﺎﻣﺖ اﯾﺸﺎن و‬‫وﺻـﯽ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﯾﮑﯽ ﻣﺮ دﯾﮕﺮي را ﺻـﺮاﺣﮥ ﺗﺄﯾﯿـﺪ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺣﻖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﺼـﺮ و ﺑﺼـﯿﺮت ﻣﻨﺼـﻔﯿﻦ را اﻟﯽ أﻗﺼـﯽ اﻟﻐﺎﯾﮥ ﻣﯽاﻓﺰاﯾﺪ‪،‬‬‫ﻟﯿﮑﻦ ﺣﻤـﻞ آن ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ ﻣﺼـﻄﻠﺤﻪ أﻫﻞ ﺗﺼّﻮف ﮐﻪ ﻣـّﺪ ﻧﻈﺮ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ اﺳﺖ ﻫﺮﮔﺰ درﺳﺖ ﻧﯿﺴﺖ و ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از أدﻟّﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﮐﺜﯿﺮه‬‫ﮐﻪ اﻫـﻞ ﺣّﻖ در ﻣﺒﺤﺚ اﻣﺎﻣﺖ ذﮐﺮ‪ -‬ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ‪ ،‬آﻧﭽﻪ ﻧﺤﯿﻒ ﻣﺘﻌّﻠﻖ ﺑـﺪﻻﻟﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ و ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ درﯾﻦ ﻣﺠّﻠـﺪ ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن‬‫آوردهام ﻗﻄﻌﺎ واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﺧﻼﻓﺖ و اﻣﺎﻣﺖ ﻇﺎﻫﺮ ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﻟّﺴﻼم دارد‪ ،‬ﭘﺲ ﺳﻌﯽ ﻧﺎﻣﺸﮑﻮر ﺷﺎه‪ -‬ﺻﺎﺣﺐ در اﯾﻦ ﺟﺎ در ﺳﺘﺮ ﺣﻖ و ﮐﺘﻤﺎن ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﺤﺾ ﺑﯽﺛﻤﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1091 :‬‬‫و ﻋﻼـوه ﺑﺮﯾﻦ ﺑﻄﻼـن ﻗﺼـﺮ اﻣـﺎﻣﺖ و وﺻﺎﯾﺖ أﺋّﻤﻪ اﻃﻬﺎر‪ -‬ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﺎ اﺧﺘﻠﻒ اﻟّﻠﯿﻞ و اﻟّﻨﻬﺎر‪ -‬ﺑﺮ ﻗﻄﺒﯿﺖ و ارﺷﺎد و ﻣﻨﺒﻌّﯿﺖ‬‫ﻓﯿﺾ وﻻـﯾﺖ‪ ،‬در ﻣﺠﻠّـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺠﻮاب ﮐﻼـم ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺗﻤﺎم ﻣـﺬﮐﻮر ﺷـﺪه‪ ،‬و ﺑـﺪﻻﺋﻞ ﺑﺎﻫﺮه و ﺣﺠـﺞ ﻗﺎﻫﺮه ﺛﺎﺑﺖ‬‫ﮔﺮدﯾـﺪه ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑﺮاي رﯾـﺎﺳﺖ ﻋﺒﺎد و ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺑﻼد و ﺧﻼﻓﺖ ﻣﺼـﻄﻠﺤﻪ ﻣﺘﮑّﻠﻤﯿﻦ ﻧّﻘﺎد و اﻣﺎﻣﺖ ﻣﻌﺮوﻓﻪ ﺑﯿﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻻﻣﺠﺎد‪،‬‬‫ﻣﻨﺼﻮب ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻮدﻧﺪ و در ﻣﻘﺎﻣﺎت اﻇﻬﺎر ﺣﻖ ﻣﺴﻠﮏ ﻫﺪاﯾﺖ ﺧﻠﻖ ﺑﺈﻇﻬﺎر زﻋﺎﻣﺖ ﮐﺒﺮي و اﻓﺘﺮاض ﻃﺎﻋﺖ ﺧﻮد در ﺟﻤﯿﻊ اﻣﻮر دﯾﻦ و‬‫دﻧﯿﺎ ﻣﯽﭘﯿﻤﻮدﻧﺪ‪.‬‬‫دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ درﯾﻦ ﮐﻼـم اﻋﺘﺮاف ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺑﺰرﮔﻮاران ﯾﻌﻨﯽ اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﺮﺟﻊ ﺳـﻼﺳﻞ اوﻟﯿـﺎي اّﻣﺖ‬‫ﺷﺪﻧﺪ و ﻫﺮ ﮐﻪ ﺗﻤّﺴﮏ ﺑﺤﺒﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﭼﺎر و ﻧﺎﭼﺎر ﺳﻨﺪ اﺳﺘﻔﺎﺿﻪ او ﺑﺎﯾﻦ ﺑﺰرﮔﻮاران ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﮔﺮدد و درﯾﻦ ﮐﺸﺘﯽ ﻣﯽﻧﺸﯿﻨﺪ‪.‬‬‫و اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف اﮔﺮ ﭼﻪ ﻧـﺎﻗﺾ ﻇﻬﻮر ﻇـﺎﻟﻤﯿﻦ اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم و ﻗـﺎﺻﻢ أﺻـﻼب ﻏـﺎﺻﺒﯿﻦ ﺣﻘﻮق اﯾﺸـﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﻣﺮﻏﻢ آﻧﺎف‬‫ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ و ﺟـﺎدع ﻣﻌـﺎﻃﺲ ﺟﺎﺣـﺪﯾﻦ ﻓﻀـﻞ اﯾﺸـﺎن ﻧﯿﺰ ﻫﺴﺖ‪ ،‬ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽداﻧﯽ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ ﺣّﺮاﻧﯽ ﺑﻠﮑﻪ واﻟـﺪ ﺻﻮري ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﺷﺎﻧﯽ در‬‫إﻧﮑﺎر اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﭼﻬﺎ ﺧﺮاﻓﺎت ﺷـﻨﯿﻌﻪ و ﻣﺰﺧﺮﻓﺎت ﻓﻈﯿﻌﻪ ﺑﺮ زﺑﺎن آورده ﻃﺮﯾﻖ إﻧﮑﺎر ﺛﺎﺑﺘﺎت و ﺟﺤﻮد واﺿﺤﺎت ﺳﭙﺮدهاﻧﺪ! و ذﻟﮏ ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﻟﻤﻦ ﻃﺎﻟﻊ »ﻣﻨﻬﺎج اﻟّﺴّﻨﮥ« و »إزاﻟﮥ اﻟﺨﻔﺎ« و »ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ«‪ ،‬و ﻗﺪ ﻧﻘﻠﻨﺎ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎراﺗﻬﺎ ﻓﯽ ﻣﺠّﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟّﺘﺸﺒﯿﻪ إﻇﻬﺎرا ﻟﮑﺬب أﻫﻞ اﻟﻤﯿﻦ‪.‬‬‫ﯾـﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺷـﺎه ﺻﺎﺣﺐ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺗﻐﺮﯾﺮ اﻧﻀـﻤﺎم ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﻋﺘﺮاﻓﺎت ﻣﮑّﺮره در ﺣّﻖ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم آﺧﺮ ﺑﺮ رو اﻓﺘﺎده‬‫ﺑﺎﻇﻬـﺎر اﻧﺤﺮاف ﺑـﺎﻃﻨﯽ ﺧﻮد ازﯾﻦ ﺣﻀـﺮات داد ﻧـﺎﺻﺒّﯿﺖ داده‪ ،‬ﺣﯿﺚ ﻗـﺎل‪» :‬ﺑﺨﻼف ﮐﻤﺎل ﻋﻠﻤﯽ آن ﺟﻨﺎب ﮐﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ در ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﺮام‬‫ﺟﻠﻮهﮔﺮ ﻣﺎﻧـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ اﻧﻄﺒﺎع آن ﮐﻤﺎل را ﺻـﺤﺒﺖ ﺗﻠﻤﯿﺬ ﺑﺎ اﺳـﺘﺎد ﺗﺎ ﻣّﺪت دراز و ﺗﻔّﻄﻦ ﺑﻤﺮﺿـّﯿﺎت او و آﻣﻮﺧﺘﻦ آﺋﯿﻦ در آﻣﺪ در ﺣّﻞ‬‫ﻣﺸﮑﻼت و اﺳﺘﺨﺮاج ﻣﺠﻬﻮﻻت ازو ﺿﺮور اﺳﺖ و ﻟﻬﺬا ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﮐﻪ‪:‬‬‫أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم ﺑﺄّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ«‬‫ا ﻧﺘ ﻬ ﯽ ‪.‬‬
‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1092 :‬‬‫و اﯾﻦ ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ ﮐﻪ از ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺳﺮ ﺑﺮ زده ﻫﺮﮔﺰ ﻧﺰد اﺻﺤﺎب اﻧﺼﺎف ﺣﻈﯽ از واﻗﻌﯿﺖ ﻧﺪارد‪ ،‬و ﻫﺮ ﮐﻪ ادﻧﯽ ﻣﺮوري و ﻋﺜﻮري ﺑﺮ‬‫ﮐﺘﺐ و أﺳـﻔﺎر ﻣﺤّﻘﻘﯿﻦ ﮐﺒﺎر داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﯿﻘﯿﻦ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﻤﺎل ﻋﻠﻤﯽ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻷﻃﯿﺎب ﺑﻪ ﻧﻬﺠﯽ ﮐﻪ‬‫از اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ آن ﺟﻨـﺎب‪ -‬ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻦ رّب اﻷرﺑﺎب‪ -‬ﺑﻈﻬﻮر رﺳـﯿﺪه ﻫﺮﮔﺰ از أﺻـﺤﺎب آن ﺟﻨﺎب ﻇﺎﻫﺮ ﻧﮕﺮدﯾـﺪه‪ ،‬و ﮐﻤﺎل‬‫ﻋﻠﻤﯽ أﺻـﺤﺎﺑﺮا ﺑﺎ ﮐﻤﺎﻻت ﻋﻠﻤّﯿﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﺴـﺒﺖ ذّره ﺑﺂﻓﺘﺎب و ﻧﺴـﺒﺖ ﻗﻄﺮه ﺑﺒﺤﺮ ﻣﺤﯿﻂ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﭼﻨﯿﻦ‬‫ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﻧﺼﻮص ﮐﺜﯿﺮه ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ أﺑﻮاب ﻋﻠﻢ آن‬‫ﺟﻨﺎب ﻫﺴـﺘﻨﺪ و ﺟﻤﻠﻪ أﺻـﺤﺎب ﻣﺄﻣﻮر ﺷﺪهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﻬـﺞ ﺳﺎﺋﻠﯿﻦ ﺑﺮﯾﻦ أﺑﻮاب آﻣـﺪه ﺣّﻆ و ﻧﺼـﯿﺐ ﺧﻮد رﺑﺎﯾﻨﺪ‪ .‬و از اﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ‬‫اﯾﺸﺎن رﺟﻮع ﺑﺠﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ و آن ﺟﻨﺎب ﻫﯿﭽﮕﺎه رﺟﻮﻋﯽ ﺑﮑﺴـﯽ از اﺻـﺤﺎب ﻧﻨﻤﻮده‪ ،‬و اﮔﺮ ﭼﻪ ﺷﻮاﻫﺪ‬‫ﮐﺜﯿﺮه اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ در ﻣﺠّﻠﺪات ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟّﺘﻔﺼﯿﻞ ﺑﻨﻈﺮت رﺳﯿﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﻟﯿﮑﻦ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻫﻢ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 122‬از ‪193‬‬‫اﺳﺘﻔﺎده ﺻﺤﺎﺑﻪ از ﻋﻠﻮم ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ‬‫در ﺑﯿﺎن ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم‬‫ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻗﺪ ﻏﻠﻂ ﻗﻮم ﻓﻘﺎﻟﻮا‪ :‬اﻻﺧﺘﻼف رﺣﻤﮥ و اﺣﺘّﺠﻮا ﺑﻤﺎ‬‫روي ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم ﺑﺄّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‪.‬‬‫ﻗﺎل أﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ‪ :‬و ﻫـﺬا ﻣﻦ أﻓﺴـﺪ ﻗﻮل ﯾﮑﻮن ﻷﻧّﻪ ﻟﻮ ﮐﺎن اﻻﺧﺘﻼف رﺣﻤـﮥ ﻟﮑﺎن اﻻﺗّﻔﺎق ﺳـﺨﻄﺎ! و ﻫـﺬا ﻣﺎ ﻻ ﯾﻘﻮﻟﻪ ﻣﺴـﻠﻢ ﻷﻧّﻪ ﻟﯿﺲ اﻟّﺎ‬‫اﺗّﻔﺎق أو اﺧﺘﻼف و ﻟﯿﺲ إﻟّﺎ رﺣﻤﮥ أو ﺳﺨﻂ‪ .‬و أّﻣﺎ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻓﺒﺎﻃﻞ ﻣﮑﺬوب ﻣﻦ ﺗﻮﻟﯿﺪ أﻫﻞ اﻟﻔﺴﻖ ﻟﻮﺟﻮه ﺿﺮورّﯾﮥ‪:‬‬‫أﺣﺪﻫﺎ‪ :‬أﻧّﻪ ﻟﻢ ﯾﺼّﺢ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ‪.‬‬‫و اﻟﺜﺎﻧﯽ‪ :‬أﻧّﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻟﻢ ﯾﺠﺰ أن ﯾﺄﻣﺮ ﺑﻤﺎ ﻧﻬﯽ ﻋﻨﻪ و ﻫﻮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻗﺪ أﺧﺒﺮ أن أﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻗﺪ أﺧﻄﺄ ﻓﯽ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻓّﺴﺮه‪ ،‬و ﮐﺬب‬‫ﻋﻤﺮ ﻓﯽ ﺗﺄوﯾﻞ ﺗﺄّوﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻬﺠﺮة‪ ،‬و ﮐﺬب اﺳـﯿﺪ ﺑﻦ ﺣﻀـﯿﺮ ﻓﯽ ﺗﺄوﯾﻞ ﺗﺄّوﻟﻪ ﻓﯿﻤﻦ رﺟﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﺳـﯿﻔﻪ و ﻫﻮ ﯾﻘﺎﺗﻞ‪ ،‬و ﺧﻄﺄ أﺑﺎ اﻟّﺴﻨﺎﺑﻞ ﻓﯽ ﻓﺘﯿﺎ‬‫أﻓﺘﯽ ﺑﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻌـّﺪة‪ ،‬و ﻗـﺪ ذﮐﺮﻧﺎ ﻫـﺬا اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻓﯽ ﺑﺎب إﺑﻄﺎل اﻟّﺘﻘﻠﯿﺪ ﻣﻦ ﮐﺘﺎﺑﻨﺎ ﻫﺬا ﻣﺴـﺘﻮﻋﺒﺎ ﻓﺄﻏﻨﯽ ﻋﻦ إﯾﺮاده ﻫﯿﻬﻨﺎ‪ ،‬و ﻓﯿﻤﺎ ذﮐﺮﻧﺎ ﮐﻔﺎﯾﮥ‪.‬‬‫ﻓﻤﻦ اﻟﻤﺤﺎل اﻟﻤﻤﺘﻨﻊ اﻟّﺬي ﻻ ﯾﺠﻮز اﻟﺒﺘﮥ أن ﯾﮑﻮن ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﯾﺄﻣﺮ ﺑﺎﺗّﺒﺎع ﻣﺎ ﻗﺪ أﺧﺒﺮ أﻧّﻪ ﺧﻄﺄ‪ ،‬ﻓﯿﮑﻮن ﺣﯿﻨﺌﺬ أﻣﺮ ﺑﺎﻟﺨﻄﺎء‪ ،‬ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ‬‫ذﻟﮏ‪ ،‬و ﺣﺎﺷﺎه ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻦ ﻫﺬه اﻟـّﺼ ﻔﮥ‪ ،‬و ﻫﻮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻗﺪ أﺧﺒﺮ أﻧّﻬﻢ ﯾﺨﻄﺌﻮن ﻓﻼ ﯾﺠﻮز أن ﯾﺄﻣﺮ ﺑﺎﺗّﺒﺎع ﻣﻦ ﯾﺨﻄﺊ إﻟّﺎ أن ﯾﮑﻮن‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم أراد ﻧﻘﻠﻬﻢ ﻟﻤﺎ رووا ﻋﻨﻪ‪ ،‬ﻓﻬﺬا ﺻﺤﯿﺢ ﻻﻧّﻬﻢ ]‪ [1‬رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﮐّﻠﻬﻢ ﺛﻘﺎة ﻓﻤﻦ أّﯾﻬﻢ ﻧﻘﻞ ﻓﻘﺪ اﻫﺘﺪي اﻟّﻨﺎﻗﻞ‪.‬‬‫و اﻟﺜﺎﻟﺚ‪ :‬أّن اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻻ ﯾﻘﻮل اﻟﺒﺎﻃﻞ ﺑﻞ ﻗﻮﻟﻪ اﻟﺤّﻖ‪ ،‬و ﺗﺸﺒﯿﻪ اﻟﻤﺸـّﺒﻪ ﻟﻠﻤﺼـﯿﺒﯿﻦ ﺑﺎﻟّﻨﺠﻮم ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻓﺎﺳـﺪ و ﮐﺬب ﻇﺎﻫﺮ‪،‬‬‫ﻷﻧّﻪ ﻣﻦ أراد ﺟﻬـﮥ ﻣﻄﻠﻊ اﻟﺠـﺪي ﻓﺄّم ﺟﻬﮥ ﻣﻄﻠﻊ اﻟّﺴـ ﺮﻃﺎن ﻟﻢ ﯾﻬﺘﺪ ﺑﻞ ﻗﺪ ﺿّﻞ ﺿـﻼﻻ ﺑﻌﯿﺪا و أﺧﻄﺄ ﺧﻄﺄ ﻓﺎﺣﺸﺎ و ﺧﺴـﺮ ﺧﺴـﺮاﻧﺎ ﻣﺒﯿﻨﺎ‪ ،‬و‬‫ﻟﯿﺲ ﮐّﻞ اﻟّﻨﺠﻮم ﯾﻬﺘﺪي ﺑﻬﺎ ﻓﯽ ﮐّﻞ ﻃﺮﯾﻖ‪ ،‬ﻓﺒﻄﻞ اﻟّﺘﺸﺒﯿﻪ اﻟﻤﺬﮐﻮر و وﺿﺢ ﮐﺬب ذﻟﮏ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺳﻘﻮﻃﻪ وﺿﻮﺣﺎ ﺿﺮورّﯾﺎ[‪.‬‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇﺎﻫﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺰم در ﻗـﺪح و ﺟﺮح ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﺧﯿﻠﯽ ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ ]‪ [1‬ﻫـﺬا ﻫﻮ اﻟﺬي ذﻫﺐ إﻟﯿﻪ اﻟﻤﺰﻧﯽ و ﻗﺪ ﺑﯿﻨﺎ ﺑﻄﻼﻧﻪ‬‫ﺑﺎﻟﮑﻼم اﻟﻤﺒﺴﻮط ﻓﯿﻤﺎ ﺳﺒﻖ‪ ،‬ﻓﻼ ﺗﮑﻦ ﻣﻦ اﻟﻐﺎﻓﻠﯿﻦ‪ .12) .‬ﻣﻨﻪ(‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1098 :‬‬‫ﺑﮑﺎر ﺑﺮده و ﻃﺮﯾﻖ ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ آن ﺑﻼ ﺗﺮّدد و ﺗﻠﻌﺜﻢ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه ﺳﭙﺮده‪:‬‬‫اول آﻧﮑﻪ‪ :‬در ﺷﺄن ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ آن ﺑﺎﻃﻞ اﺳﺖ‪.‬‬‫دوم آﻧﮑﻪ‪ :‬در ﺣّﻖ آن ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﻣﮑﺬوب اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺳﻮم آﻧﮑﻪ‪ :‬اﻓﺎده ﻧﻤﻮد ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم از ﺗﻮﻟﯿﺪ أﻫﻞ ﻓﺴﻖ اﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ أﻫﻞ ﻓﺴﻖ و ﻓﺠﻮر اﯾﻦ ﮐﺬب و زور را ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﭘﺮداﺧﺘﻪاﻧﺪ‪.‬‬‫ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺑﺮاي اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ وﺟﻮه ﺿﺮورّﯾﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﻮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﻫﯿﭻ ﻃﺮﯾﻖ ﺻﺤﯿﺢ ﻧﺸﺪه‪.‬‬‫ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬اﻓـﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺟـﺎﺋﺰ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ أﻣﺮ ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﺑﭽﯿﺰي ﮐﻪ از آن ﻧﻬﯽ ﻓﺮﻣﻮده‬‫اﺳﺖ‪ .‬و اﯾﻦ اﻓﺎده دﻻﻟﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ أﻣﺮ ﻣﻨﻬّﯽ ﻋﻨﻪ و ﺣﺮام ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬اﺑﻦ ﺣﺰم درﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺑﺮاي ﺗﻮﻫﯿﻦ ﻣﻀـﻤﻮن ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﺑﻌﺾ واﻗﻌﺎت داﻟّﻪ ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﺗﺨﻄﯿﻪ و ﺗﮑﺬﯾﺐ أﺻﺤﺎب ﺧﻮد ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن آورده‪ ،‬و درﯾﻦ واﻗﻌﺎت واﻗﻌﻪ ﺗﺨﻄﯿﻪ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﺗﮑﺬﯾﺐ ﻋﻤﺮ ﻧﯿﺰ‬‫ﻣﺬﮐﻮر ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺈﻇﻬﺎر اﻧﺤﻄﺎﻃﺸﺎن از ﻣﺮﺗﺒﻪ اﻗﺘﺪا ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﭘﺮداﺧﺘﻪ‪.‬‬‫ﻫﺸﺘﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺑﺮاي إﻇﻬﺎر ﮐﻤﺎل وﻫﻦ و ﻫﻮان ﻣﻔﺎد ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺤﺎل ﻣﻤﺘﻨﻊ ﮐﻪ ﻗﻄﻌﺎ ﺟﺎﺋﺰ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ‬‫آن ﺟﻨﺎب أﻣﺮ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺑﺎﺗّﺒﺎع ﭼﯿﺰي ﮐﻪ ﺧﻄﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﭘﺲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد در اﯾﻦ وﻗﺖ ﮐﻪ أﻣﺮ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺨﻄﺎ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 123‬از ‪193‬‬‫ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺑﺮاي إﻇﻬﺎر ﺷـﻨﺎﻋﺖ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﮐﻠﻤﻪ »ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ذﻟﮏ« ﺑﺮ زﺑﺎن ﻗﻠﻢ ﺟﺎري ﻧﻤﻮده‪ ،‬و از اﯾﻨﺠﺎ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﻧﺠﻮم دﻻـﻟﺖ ﺑﺮ ﭼﯿﺰي دارد ﮐﻪ ﺑﺴﺎﺣﺖ ﻋﻠﯿﺎي ﺟﻨﺎب أﺣـﺪّﯾﺖ ﻧﻘﺺ را ﻣﻨﺴﻮب ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و از اﯾﻦ ﺟﻬﺖ اﺑﻦ ﺣﺰم ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ آن ﺟﻤﻠﻪ‬‫»ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ذﻟﮏ« ﺑﺮ زﺑﺎن ﻗﻠﻢ ﺟﺎري ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬‫دﻫﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬اﺑﻦ ﺣﺰم ﺑﻘﻮل ﺧﻮد »و ﺣﺎﺷﺎه ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻦ ﻫﺬه اﻟـّﺼ ﻔﮥ« ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻧﺴـﺒﺖ أﻣﺮ ﻧﻤﻮدن ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ ﺑﺨﻄﺎ أﻣﺮﯾﺴﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺤﺎﺷﯽ‪ .‬ﭘﺲ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﻫﻢ ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب ﻫﻤﯿﻨﺠﻮر ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1099 :‬‬‫ﯾـﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬اﺑﻦ ﺣﺰم ﺑﻐﺮض ﺗﻮﻫﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﺑـﺎز اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﻮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺧﺒﺮ‬‫داده اﺳﺖ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ أﺻﺤﺎب آن ﺟﻨﺎب ﺧﻄﺎ ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬‫دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺟﺎﺋﺰ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺣﮑﻢ ﮐﻨﺪ ﻣﺎﻫﺎ را ﺑﺎﺗّﺒﺎع ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺧﻄﺎ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫أّﻣﺎ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺰم ﺑﻌﺪ از اﯾﻦ ﺑﺘﻘﻠﯿﺪ ﻧﺎﺳﺪﯾﺪ ﺑﻌﻀـﯽ أﺳـﻼف ﺧﻮد دﻋﻮي ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﮐّﻞ أﺻـﺤﺎب در ﻧﻘﻞ »ﺛﻘﺎت« ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺑﻄﻼن و‬‫ﻫﻮان آن ﻣﻔّﺼﻼ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﺑﻨﺤﻮي ﺑﯿﺎن ﺷﺪه ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻋﺎﻗﻞ ﻣﻨﺼﻒ را در آن ﺷّﮑﯽ و رﯾﺒﯽ ﻋﺎرض ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬‫ﺳﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬اﺑﻦ ﺣﺰم درﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت دﻟﯿﻠﯽ ﻋﻘﻠﯽ ﺑﺮاي اﺑﻄـﺎل ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ذﮐﺮ ﮐﺮده ﮐﻪ ﮐﻤﺎل ﺑﻌـﺪ ﻣﺴـﺘﺪﻟّﯿﻦ و ﻣﺤﺘّﺠﯿﻦ ﺑﺤـﺪﯾﺚ‬‫ﻧﺠﻮم از ﺳﺎﺣﺖ ﻓﻬﻢ و ﻓﺮاﺳﺖ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬و ﺧﯿﻠﯽ در ﺗﺨﺠﯿﻞ و ﺗﺸﻮﯾﺮﺷﺎن ﻣﯽاﻓﺰاﯾﺪ‪.‬‬‫ﺗﻮﺿﯿﺢ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ آﻧﮑﻪ اﺑﻦ ﺣﺰم اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺳﺨﻦ ﺑﺎﻃﻞ ﻧﻤﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻗﻮل آن‬‫ﺟﻨـﺎب ﺣﻘﺴﺖ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﺸـّﺒﻪ ﺑﺮاي ﻣﺼـﯿﺒﯿﻦ ﺑﺎﻟّﻨﺠﻮم ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻓﺎﺳـﺪ و ﮐـﺬب ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﺷـﺨﺺ ﮐﻪ اراده ﺟﻬﺖ ﻣﻄﻠﻊ ﺳـﺘﺎره‬‫ﺟﺪي داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و او ﻗﺼﺪ ﮐﻨﺪ ﺟﻬﺖ ﻣﻄﻠﻊ ﺳﺘﺎره ﺳﺮﻃﺎن را ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻬﺘﺪي ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﮔﻤﺮاه ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺑﻀﻼل ﺑﻌﯿﺪ و ﻣﺨﻄﯽ‬‫ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺑﺨﻄﺎء ﻓﺎﺣﺶ و زﯾﺎﻧﮑﺎر ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺑﺨﺴﺮان ﻣﺒﯿﻦ‪.‬‬‫و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ از اﯾﻨﺠﺎ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮات دﻟﺪادﮔﺎن ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﮐﻪ اﻗﺘﺪاي ﻫﺮ ﺻـﺤﺎﺑﯽ را ﺳـﺒﺐ اﻫﺘﺪا داﻧﺴﺘﻪ ﺑﺮ ﻗﻮل او‬‫ﻋﻤﻞ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻬﺘﺪي ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﮔﻤﺮاه ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﻀﻼل ﺑﻌﯿﺪ و ﻣﺨﻄﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﺨﻄﺎي ﻓﺎﺣﺶ و زﯾﺎﻧﮑﺎر ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﺨﺴﺮان ﻣﺒﯿﻦ‪.‬‬‫ﭼﻬـﺎردﻫﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬اﺑﻦ ﺣﺰم ﺑﺮﯾﻦ اﻓـﺎده ﻣﺘﯿﻨﻪ اﮐﺘﻔـﺎ ﻧﮑﺮده ﺑﻤﺰﯾـﺪ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ »ﻟﯿﺲ ﮐـّﻞ اﻟّﻨﺠﻮم ﯾﻬﺘـﺪي ﺑﻬـﺎ ﻓﯽ ﮐـّﻞ ﻃﺮﯾﻖ‪ ،‬ﻓﺒﻄﻞ‬‫اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ اﻟﻤـﺬﮐﻮر« ﯾﻌﻨﯽ ﺗﻤﺎم ﻧﺠﻮم ﭼﻨﺎن ﻧﯿﺴـﺘﻨﺪ ﮐﻪ اﻫﺘﺪاء ﺑﺎﯾﺸﺎن در ﻫﺮ ﻃﺮﯾﻖ ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮدد‪ ،‬ﭘﺲ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﺬﮐﻮر ﺑﺎﻃﻞ ﺷﺪ‪ .‬و اﯾﻦ اﻓﺎده‬‫ﺑﻨﺤﻮي ﮐﻪ ﺟﮕﺮ ﻓﺮﯾﻔﺘﮕﺎن ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم را ﻣﯽﺧﺮاﺷﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1100 :‬‬‫ﻣﺤﺘﺎج ﺑﺒﯿﺎن ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬‫ﭘـﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬اﺑﻦ ﺣﺰم ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ اﻓـﺎده ﺧﻮد در آﺧﺮ ﮐﻼـم ﮔﻔﺘﻪ‪» :‬و وﺿـﺢ ﮐـﺬب ذﻟﮏ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺳـﻘﻮﻃﻪ وﺿﻮﺣﺎ ﺿـﺮورّﯾﺎ« ﯾﻌﻨﯽ‬‫واﺿﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﺬب اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ و ﺳﻘﻮط آن ﺑﻮﺿﻮﺣﯽ ﮐﻪ ﺑﺪﯾﻬﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫و از اﯾﻨﺠﺎ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﺣﻀـﺮات ﻣﺤﺘّﺠﯿﻦ و ﻣﺴـﺘﺪﻟّﯿﻦ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﭼﻨﺎن ﺑﯽ ﺑﺼﺮ و ﺑﺼﯿﺮت واﻗﻌﺸﺪهاﻧﺪ ﮐﻪ از ادراك‬‫ﺿﺮورّﯾـﺎت و ﻓﻬﻢ ﺑـﺪﯾﻬّﯿﺎت ﻋـﺎﺟﺰ و ﻗﺎﺻـﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ ،‬و ﺑﺎﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﭽﻨﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﮑـﺬوب و ﺳﺎﻗﻂ ﮐﻪ ﺿـﺮورّي اﻟﻬﻮان و‬‫ﺑـﺪﯾﻬّﯽ اﻟﺒﻄﻼـﻧﺴﺖ ﮔﻮﻧﻪ دﯾﻦ و اﯾﻤـﺎن ﺧﻮد را ﻣﯽﺧﺮاﺷـﻨﺪ‪ ،‬و ﻟﻘـﺪ ﺣّﻖ أن ﯾﺘﻠﯽ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﻤﺤـّﻞ ﻷﻫـﻞ اﻟﻤﻘﺎم اﻷﻣﯿﻦ‪َ :‬ﻓُﻘِﻄَﻊ داﺑ ُِﺮ اﻟ َْﻘْﻮِم‬‫اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﻇَﻠُﻤﻮا َو اﻟ َْﺤْﻤُﺪ ﻟ ِﱠﻠِﻪ َرﱢب اﻟ ْﻌﺎﻟَِﻤﯿَﻦ‬‫‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺰم اﻧﺪﻟﺴﯽ در ﮐﺘﺎب »اﻹﺣﮑﺎم ﻓﯽ اﺻﻮل اﻷﺣﮑﺎم« در ﺑﺎب ﺣّﻖ ﺑﻮدن ﻗﻮل واﺣﺪ و ﺑﻄﻼن ﻣﺼﯿﺐ ﺑﻮدن ﻫﺮ ﻣﺠﺘﻬﺪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و‬‫اﺣﺘّﺠﻮا ﺑﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 124‬از ‪193‬‬‫روي ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم‪.‬‬‫ﻗﺎل أﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ‪ :‬و ﻗﺪ ﺗﻘّﺪم إﺑﻄﺎﻟﻨﺎ ﻟﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺑّﯿّﻨﺎ أﻧّﻪ ﮐﺬب ﻓﯽ ﺑﺎب ذّم اﻻﺧﺘﻼف ﻣﻦ ﮐﺘﺎﺑﻨﺎ ﻫﺬا ﻓﺄﻏﻨﯽ ﻋﻦ ﺗﺮداده ‪.‬‬
‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﺎﺋﻠﯿﻦ ﺑﻤـﺬﻫﺐ ﺗﺼﻮﯾﺐ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ و اﺑﻦ ﺣﺰم ﺑﺠﻮاﺑﺸﺎن اﻋﺘﺮاف ﺑﺒﻄﻼن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺻـﺮاﺣﮥ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﺘﻘّﺪم ﺷﺪه ﺑﺎﻃﻞ ﮐﺮدن ﻣﺎ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را و ﺑﯿﺎن ﮐﺮدﯾﻢ ﻣﺎ ﮐﻪ آن ﮐﺬب ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ در ﺑﺎب ذّم اﺧﺘﻼف‬‫ازﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻣﺎ‪ ،‬ﭘﺲ ﺑﯽﻧﯿﺎز ﮐﺮد آن إﺑﻄﺎل و ﺑﯿﺎن از ﺗﮑﺮار آن‪.‬‬‫و ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻣﺨﺘﺼـﺮه اﺑﻦ ﺣﺰم ﻧﯿﺰ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه ﺑﻄﻼـن و ﮐـﺬب اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﮔﺮدد‪ ،‬ﮐﻤـﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺎﻇﺮ‬‫اﻟﺒﺼﯿﺮ‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺰم اﻧﺪﻟﺴﯽ در ﮐﺘﺎب »اﻹﺣﮑﺎم« در ﺑﺎب إﺑﻄﺎل ﺗﻘﻠﯿﺪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و أّﻣﺎ اﻟّﺮواﯾﮥ‬‫»أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم«‬‫ﻓﺮواﯾﮥ ﺳﺎﻗﻄﮥ و ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺣّﺪﺛﻨﯿﻪ أﺑﻮ اﻟﻌّﺒﺎس أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ أﻧﺲ اﻟﻌﺬرّي‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬أﻧﺎ أﺑﻮ ذّر ﻋﺒﺪ ﺑﻦ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻬﺮوّي اﻻﻧﺼﺎرّي ﻗﺎل‪:‬‬‫أﻧﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ أﺣﻤـﺪ اﻟـّﺪارﻗﻄﻨّﯽ‪ ،‬ﺛﻨﺎ اﻟﻘﺎﺿـﯽ أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﮐﺎﻣﻞ ﺧﻠﻒ‪ ،‬ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻦ روح‪ ،‬ﺛﻨﺎ ﺳـّﻠﺎم ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن‪ ،‬ﺛﻨﺎ اﻟﺤﺎرث ﺑﻦ‬‫ﻏﺼﯿﻦ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻔﯿﺎن ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1101 :‬‬‫ﺟﺎﺑﺮ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم ﺑﺄّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‪.‬‬‫ﻗﺎل أﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ‪ :‬أﺑﻮ ﺳـﻔﯿﺎن ﺿـﻌﯿﻒ و اﻟﺤﺎرث ﺑﻦ ﻏﺼﯿﻦ ﻫﺬا ﻫﻮ أﺑﻮ وﻫﺐ اﻟّﺜﻘﻔّﯽ و ﺳّﻠﺎم ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﯾﺮوي اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﮥ و ﻫﺬا‬‫ﻣﻨﻬـﺎ ﺑﻼـ ﺷﮏ‪ ،‬ﻓﻬـﺬه رواﯾـﮥ ﺳﺎﻗﻄـﮥ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺿـﻌﻒ إﺳـﻨﺎدﻫﺎ‪ .‬و ﮐﺘﺐ إﻟّﯽ أﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒّﺮ اﻟّﻨﻤﺮّي أّن ﻫـﺬا‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ روي أﯾﻀﺎ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﻋﻦ أﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ‪ ،‬و ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺣﻤﺰة اﻟﺠﺰري ﻋﻦ‬‫ﻧﺎﻓﻊ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬و ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ زﯾـﺪ و أﺑﻮه ﻣﺘﺮوﮐﺎن و ﺣﻤﺰة اﻟﺠﺰرّي ﻣﺠﻬﻮل‪ .‬و ﮐﺘﺐ إﻟّﯽ اﻟّﻨﻤﺮّي‪ :‬ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫اﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ أّن أﺑﺎ ﻋﺒﺪ ﺑﻦ ﻣﻔﺮج ﺣّﺪﺛﻬﻢ ﻗﺎل‪ :‬ﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أّﯾﻮب اﻟّﺼﻤﻮت ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل ﻟﻨﺎ اﻟﺒّﺰار‪ :‬و أّﻣﺎ ﻣﺎ‬‫ﯾﺮوي ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ »أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم ﺑﺄّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ«‬‫ﻓﻬـﺬا اﻟﮑﻼم ﻻ ﯾﺼّﺢ ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ‪ .‬ﻗﺎل أﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ‪ :‬ﻓﻘﺪ ﻇﻬﺮ أّن ﻫﺬه اﻟّﺮواﯾﮥ ﻻ ﺗﺜﺒﺖ أﺻـﻼ ﺑﻞ ﻻ ﺷّﮏ أﻧّﻬﺎ ﻣﮑﺬوﺑﮥ‬‫ﻷّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﻘﻮل ﻓﯽ ﺻﻔﮥ ﻧﺒّﯿﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ »َو ﻣﺎ َﯾﻨِْﻄُﻖ َﻋِﻦ اﻟ َْﻬﻮي ِإْن ُﻫَﻮ ِإﻟﱠﺎ َوْﺣٌﯽ ﯾُﻮﺣﯽ‬‫ﻓـﺈذا ﮐـﺎن ﮐﻼـﻣﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻓﯽ اﻟّﺸـ ﺮﯾﻌﮥ ﺣّﻘـ ﺎ ﮐّﻠﻪ و واﺟﺒﺎ ﻓﻬﻮ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻼ ﺷّﮏ و ﻣﺎ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﻼ اﺧﺘﻼف ﻓﯿﻪ ﺑﻘﻮﻟﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ »َو ﻟَْﻮ ﮐﺎَن ﻣِْﻦ ِﻋﻨِْﺪ َﻏﯿِْﺮ اﻟﱠﻠِﻪ ﻟََﻮَﺟُﺪوا ﻓِﯿِﻪ اْﺧﺘِﻼﻓًﺎ َﮐﺜِﯿﺮًا«‬‫و ﻗﺪ ﻧﻬﯽ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻦ اﻟّﺘﻔّﺮق و اﻻﺧﺘﻼف ﺑﻘﻮﻟﻪ »َو ﻻ َﺗﻨﺎَزُﻋﻮا«‬‫ﻓﻤﻦ اﻟﻤﺤﺎل أن ﯾﺄﻣﺮ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺑﺎﺗّﺒﺎع ﮐّﻞ ﻗﺎﺋﻞ ﻣﻦ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و ﻓﯿﻬﻢ ﻣﻦ ﯾﺤّﻠﻞ اﻟّﺸﯽء و ﻏﯿﺮه ﻣﻨﻬﻢ‬‫ﯾﺤّﺮﻣﻪ! و ﻟﻮ ﮐـﺎن ذﻟﮏ ﻟﮑﺎن ﺑﯿﻊ اﻟﺨﻤﺮ ﺣﻼﻻ اﻗﺘـﺪاء ﺑﺴـﻤﺮة ﺑﻦ ﺟﻨـﺪب! و ﻟﮑﺎن أﮐﻞ اﻟﺒﺮد ﻟﻠّﺼﺎﺋﻢ ﺣﻼﻻ اﻗﺘـﺪاء ﺑﺄﺑﯽ ﻃﻠﺤـﮥ! و ﺣﺮاﻣﺎ‬‫اﻗﺘﺪاء ﺑﻐﯿﺮه ﻣﻨﻬﻢ! و ﻟﮑﺎن ﺗﺮك اﻟﻐﺴﻞ ﻣﻦ اﻻﮐﺴﺎل واﺟﺒﺎ اﻗﺘﺪاء ﺑﻌﻠﯽ ]‪ [1‬و ﻋﺜﻤﺎن و ﻃﻠﺤﮥ و أﺑﯽ أّﯾﻮب و اﺑّﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و ﺣﺮاﻣﺎ اﻗﺘﺪاء‬‫ﺑﻌﺎﺋﺸـﮥ و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ‪ [1] ،‬أﻗﻮل‪ :‬ﻣﺎ ﻧﺴـﺒﻪ اﺑﻦ ﺣﺰم اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﻤﺴـﺌﻠﮥ ﻓﻬﻮ ﺑﺎﻃﻞ و ﮐـﺬب و اﻓﺘﺮاء‪ ،‬و ﯾﮑﻔﯽ ﻓﯽ رده ﻣﺎ‬‫ذﮐﺮه أﻋﻼم أﻫﻞ اﻟﺴﻨﮥ و أﺣﺒﺎرﻫﻢ ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻬﻢ‪ ،‬و ﻫﺎ ﻧﺤﻦ ﻧﻨﻘﻞ ﻣﻨﻬﺎ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎراﺗﻬﻢ‪.‬‬‫ﻗـﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻬﻞ اﻟﺴﺮﺧﺴـﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ »اﻟﻤﺒﺴﻮط« ﻗﺎل‪] :‬و إذا اﻟﺘﻘﯽ اﻟﺨﺘﺎﻧﺎن و ﻏﺎﺑﺖ اﻟﺤﺸـﻔﮥ وﺟﺐ اﻟﻐﺴﻞ أﻧﺰل أو ﻟﻢ‬‫ﯾﻨﺰل و ﻫﻮ ﻗﻮل اﻟﻤﻬﺎﺟﺮﯾﻦ‪ :‬ﻋﻤﺮ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 125‬از ‪193‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1102 :‬‬‫و ﻟﮑﺎن ﺑﯿﻊ اﻟﺜﻤﺮ ﻗﺒﻞ ﻇﻬﻮر اﻟﻄﯿﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﺣﻼﻻ اﻗﺘـﺪاء ﺑﻌﻤﺮ ﺣﺮاﻣﺎ اﻗﺘـﺪاء ﺑﻐﯿﺮه ﻣﻨﻬﻢ! و ﮐّﻞ ﻫﺬا ﻣﺮوّي ﻋﻨﺪﻧﺎ ﺑﺎﻷﺳﺎﻧﯿﺪ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺤﮥ ﺗﺮﮐﻨﺎﻫﺎ‬‫ﺧﻮف اﻟّﺘﻄﻮﯾﻞ ﺑﻬﺎ‪ ،‬و ﻗـﺪ ﺑّﯿﻨﺎ ﻋﻠﯽ و اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ‪ .‬ﻓﺄﻣﺎ اﻻﻧﺼﺎر ﮐﺄﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ و ﺣﺬﯾﻔـﮥ و زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻻﻧﺼﺎري‬‫رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ ﻗﺎﻟﻮا‪ :‬ﻻ ﯾﺠﺐ اﻻﻏﺘﺴﺎل ﺑﺎﻻﮐﺴﺎل ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﻨﺰل‪ ،‬و ﺑﻪ أﺧﺬ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻻﻋﻤﺶ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻟﻈﺎﻫﺮ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ »اﻧﻤﺎ اﻟﻤﺎء ﻣﻦ اﻟﻤﺎء«‪ .‬و ﻟﻨﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺎذان )ﻋﺎﺋﺸﮥ‪ .‬ظ(‪:‬‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗـﺎل‪ :‬إذا اﻟﺘﻘﯽ اﻟﺨﺘﺎﻧـﺎن وﺟﺐ اﻟﻐﺴﻞ أﻧﺰل أو ﻟﻢ ﯾﻨﺰل‪ ،‬و ﻫﻮ ﻗﻮل اﻟﻤﻬﺎﺟﺮﯾﻦ ﻋﻤﺮ و ﻋﻠﯽ و اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد‪ ،‬و‬‫اﻻﺻـﺢ أن ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻟﻢ ﯾﺴﻮغ ﻟﻸﻧﺼﺎر ﻫـﺬا اﻻﺟﺘﻬﺎد ﺣﺘﯽ ﻗﺎل ﻟﺰﯾـﺪ‪ :‬أي ﻋـﺪو ﻧﻔﺴﮏ! ﻣﺎ ﻫـﺬه اﻟﻔﺘﻮي اﻟﺘﯽ ﺗﻘﺸـﻌﺖ‬‫ﻋﻨـﮏ؟! ﻓﻘﺎل‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻤﻮﻣﺘﯽ ﻣﻦ اﻻﻧﺼﺎر ﯾﻘﻠﻦ ذﻟﮏ‪ ،‬ﻓﺠﻤﻌﻬﻦ ﻋﻤﺮ و ﺳﺄﻟﻬﻦ ﻓﻘﻠﻦ‪ :‬ﮐﻨﺎ ﻧﻔﻌﻞ ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ ﻋﻬـﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻻ ﻧﻐﺘﺴﻞ‪ .‬ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ‪ :‬أو ﮐﺎن ﯾﻌﻠﻢ ﺑﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ؟ ﻓﻘﻠﻦ‪:‬‬‫ﻻ! ﻓﻘﺎل‪ :‬ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء‪ ،‬و ﺑﻌﺚ اﻟﯽ ﻋﺎﺋﺸﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﻓﺴﺄﻟﻬﺎ ﻓﻘﺎﻟﺖ‪ :‬ﻓﻌﻠﺖ ذﻟﮏ ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺎﻏﺘﺴﻠﻨﺎ‪ .‬ﻓﻘﺎل‬‫ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻟﺰﯾﺪ‪ :‬ﻟﺌﻦ ﻋﺪت اﻟﯽ ﻫﺬا ﻵذﯾﺘﮏ! و اﻟﻤﻌﻨﯽ أن ﻫﺬا اﻟﻔﻌﻞ ﺳﺒﺐ ﻻﺳﺘﻄﻼق وﮐﺎء اﻟﻤﻨﯽ ﻋﺎدة ﻓﻘﺎم ﻣﻘﺎم ﺧﺮوج‬‫اﻟﻤﻨﯽ اﺣﺘﯿﺎﻃﺎ ﻻﻧﻪ ﻣﻐﯿﺐ ﻋﻦ ﺑﺼـﺮه ﻓﺮﺑﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﻘﻒ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎ ﺧﺮج ﻟﻘﻠﺘﻪ ﻓﺎﻟﻤﻮﺿﻊ ﻣﻮﺿﻊ اﻻﺣﺘﯿﺎط ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻮﺟﻪ‪ .‬ﻗﺎل‪) :‬و ﻻ ﯾﺠﺐ اﻟﻐﺴـﻞ‬‫ﺑﺎﻟﺠﻤﺎع ﻓﯿﻤﺎ دون اﻟﻔﺮج ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﻨﺰل( ﻻن ﻣﺎ دون اﻟﻔﺮج ﻟﯿﺲ ﻧﻈﯿﺮ اﻟﻔﺮج ﻓﯽ اﺳـﺘﻄﻼق وﮐﺎء اﻟﻤﻨﯽ ﺑﻤﺴﻪ‪ ،‬و اﻟـﺪﻟﯿﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﺣﮑﻢ ﻟا ﺤـﺪ‪ ،‬و‬‫إ ﻟﯿ ﻪ أ ﺷ ﺎ ر‬‫ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ اﻻﮐﺴﺎل ﻓﻘﺎل‪ :‬ﯾﻮﺟﺐ ﻓﯿﻪ اﻟﺤﺪ و ﻻ ﯾﻮﺟﺐ ﻓﯿﻪ ﺻﺎﻋﺎ ﻣﻦ ﻣﺎء [‪ ،‬اﻧﺘﻬﯽ‪.‬‬‫و ﻗﺎل ﻋﻼء ﻟا ـﺪﯾﻦ اﻟﮑﺎﺷﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب »اﻟﺒـﺪاﺋﻊ« ﻓﯽ ذﮐﺮ اﻻﻣﻮر اﻟﻤﺜﺒﺘﮥ ﻟﻠﺠﻨﺎﺑﮥ‪] :‬و اﻟﺜﺎﻧﯽ اﯾﻼج اﻟﻔﺮج ﻓﯽ اﻟﻔﺮج ﻓﯽ اﻟﺴﺒﯿﻞ اﻟﻤﻌﺘﺎد ﺳﻮاء‬‫أﻧﺰل أم ﻟﻢ ﯾﻨﺰل ﻟﻤﺎ روي أن اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻟﻤﺎ اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﯽ وﺟﻮب اﻟﻐﺴﻞ ﺑﺎﻟﺘﻘﺎء اﻟﺨﺘﺎﻧﯿﻦ ﺑﻌﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‪ ،‬و‬‫ﮐﺎن اﻟﻤﻬﺎﺟﺮون ﯾﻮﺟﺒﻮن اﻟﻐﺴﻞ و اﻻﻧﺼﺎر ﻻ‪ ،‬ﺑﻌﺜﻮا أﺑﺎ ﻣﻮﺳﯽ اﻻﺷﻌﺮي اﻟﯽ ﻋﺎﺋﺸﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ‬‫ﻓﻘﺎﻟﺖ‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل‪» :‬إذا اﻟﺘﻘﯽ اﻟﺨﺘﺎﻧﺎن و ﻏﺎﺑﺖ اﻟﺤﺸـﻔﮥ وﺟﺐ اﻟﻐﺴﻞ أﻧﺰل أم ﻟﻢ ﯾﻨﺰل« ﻓﻌﻠﺖ أﻧﺎ و‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻏﺘﺴﻠﻨﺎ ﻓﻘﺪ روت ﻗﻮﻻ و ﻓﻌﻼ‪ .‬و‬‫روي ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ أﻧﻪ ﻗﺎل ﻓﯽ اﻻﮐﺴﺎل‪ :‬ﯾﻮﺟﺐ اﻟﺤﺪ أ ﻓﻼ ﯾﻮﺟﺐ ﺻﺎﻋﺎ ﻣﻦ ﻣﺎء![ اﻧﺘﻬﯽ‪.‬‬‫و ﻗﺎل ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ اﻟﺴﯿﻮاﺳﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻬﻤﺎم ﻓﯽ »ﻓﺘﺢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1103 :‬‬‫آﻧﻔﺎ إﺧﺒﺎره ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم أﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﺑﺄﻧّﻪ أﺧﻄﺄ‪ ،‬و ﻗﺪ ﮐﺎن اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﯾﻘﻮﻟﻮن ﺑﺂراﺋﻬﻢ ﻓﯽ ﻋﺼـﺮه ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻓﯿﺒﻠﻐﻪ ذﻟﮏ ﻓﯿﺼّﻮب اﻟﻤﺼﯿﺐ و‬‫ﯾﺨﻄﺊ اﻟﻤﺨﻄﺊ‪ ،‬ﻓﺬﻟﮏ ﺑﻌﺪ ﻣﻮﺗﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم أﻓﺸﯽ و أﮐﺜﺮ[‪.‬‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺰم در ﺑﺎب إﺑﻄﺎل ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻫﻢ ﺑﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﺣﻤﻼت ﺷﺪﯾﺪه ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه ﻧﻤﻮده‪.‬‬‫اّول آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺑﺼﺮاﺣﺖ اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﻮده ﮐﻪ رواﯾﺖ‬‫أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم‬‫رواﯾﺖ ﺳﺎﻗﻄﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫دوم آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم را ﻣﺴﻨﺪا رواﯾﺖ ﮐﺮده و ﺑﻌﺪ از آن اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ أﺑﻮ ﺳﻔﯿﺎن ﮐﻪ راوي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﺟﺎﺑﺮﺳﺖ ﺿﻌﯿﻒ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺳﻮم آﻧﮑﻪ‪ :‬در ﺑـﺎب ﺣـﺎرث ﺑﻦ ﻏﺼـﯿﻦ ﮐﻪ راوي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از أﻋﻤﺸـﺴﺖ اﻓﺎده اﻟﻘـﺪﯾﺮ«‪] :‬و ذﮐﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﺒﺴﻮط‪ :‬و إذا اﻟﺘﻘﯽ اﻟﺨﺘﺎﻧﺎن و‬‫ﻏﺎﺑﺖ اﻟﺤﺸـﻔﮥ وﺟﺐ اﻟﻐﺴﻞ أﻧﺰل أو ﻟﻢ ﯾﻨﺰل‪ ،‬و ﻫﻮ ﻗﻮل اﻟﻤﻬﺎﺟﺮﯾﻦ ﮐﻌﻤﺮ و ﻋﻠﯽ و اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ‪ ،‬و أﻣﺎ اﻻﻧﺼﺎر ﮐﺄﺑﯽ ﺑﻦ‬‫ﮐﻌﺐ و ﺣﺬﯾﻔﮥ و زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻗﺎﻟﻮا‪ :‬ﻻ ﯾﺠﺐ اﻻﻏﺘﺴﺎل ﺑﺎﻻﮐﺴﺎل ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﻨﺰل‪ ،‬و ﺑﻪ أﺧﺬ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻻﻋﻤﺶ ﻟﻈﺎﻫﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 126‬از ‪193‬‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‪ :‬اﻟﻤﺎء ﻣﻦ اﻟﻤﺎء‪ ،‬و ﻟﻨﺎ‬‫أن اﻟﻨﺒﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم ﻗﺎل‪ :‬إذا اﻟﺘﻘﯽ اﻟﺨﺘﺎﻧﺎن وﺟﺐ اﻟﻐﺴﻞ أﻧﺰل أو ﻟﻢ ﯾﻨﺰل‪ ،‬و اﻻﺻﺢ أن ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻟﻢ ﯾﺴﻮغ ﻟﻼﻧﺼﺎر‬‫ﻫـﺬا اﻻﺟﺘﻬﺎد ﺣﺘﯽ ﻗﺎل ﻟﺰﯾـﺪ‪ :‬أي ﻋـﺪو ﻧﻔﺴﻪ! ﻣﺎ ﻫﺬه اﻟﻔﺘﻮي اﻟﺘﯽ ﻇﻬﺮت ﻋﻨﮏ؟! ﻓﻘﺎل‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻤﻮﻣﺘﯽ ﻣﻦ اﻻﻧﺼﺎر ﯾﻘﻮﻟﻮن ﮐﺬﻟﮏ‪،‬‬‫ﻓﺠﻤﻌﻬﻢ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﺴﺄﻟﻬﻢ ﻓﻘﺎﻟﻮا‪ :‬ﮐﻨﺎ ﻧﻔﻌﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﻬﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻻ ﻧﻐﺘﺴﻞ‪ ،‬ﻓﻘﺎل‪ :‬أو ﮐﺎن ﯾﻌﻠﻢ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ؟ ﻓﻘﺎﻟﻮا‪ :‬ﻻ‪ ،‬ﻓﻘﺎل‪ :‬ﻟﯿﺲ ﺑﺸﯽء‪ ،‬و ﺑﻌﺚ اﻟﯽ ﻋﺎﺋﺸﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﻓﺴﺄﻟﻬﺎ ﻗﺎﻟﺖ‪:‬‬‫ﻓﻌﻠﺖ ذﻟﮏ ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻏﺘﺴﻠﻨﺎ‪ .‬ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ ﻟﺰﯾﺪ‪ :‬ﻟﺌﻦ ﻋﺪت اﻟﯽ ﻫﺬا ﻵذﯾﺘﮏ! و ﻻ ﯾﻌﺎرض ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم »اﻟﻤﺎء ﻣﻦ اﻟﻤﺎء« ﻷن اﻟﻤﺎء ﻣﻮﺟﻮد ﻓﯽ اﻻﻟﺘﻘﺎء ﺗﻘﺪﯾﺮا ﻻﻧﻪ ﺳﺒﺐ اﻻﻧﺰال إذ اﻟﻐﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻣﺜﻠﻪ اﻻﻧﺰال و ﻫﻮ ﻣﻐﯿﺐ ﻋﻦ ﺑﺼﺮه‬‫و رﺑﻤﺎ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻻﻧﺰال ﻟﻘﻠﺘﻪ ﻓﺄﻗﯿﻢ اﻟﺴـﺒﺐ اﻟﻈﺎﻫﺮ و ﻫﻮ اﻻﻟﺘﻘﺎء ﻣﻘﺎم اﻻﻧﺰال ﻓﯿﮑﻮن اﻟﻤﺎء ﻣﻮﺟﻮدا ﺗﻘﺪﯾﺮا ﻓﯿﺠﺐ اﻟﻐﺴﻞ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﮑﺎن‬‫ﻫـﺬا ﻣﻨـﺎ ﻗﻮﻻـ ﺑﻤﻮﺟﺐ اﻟﻌﻠـﮥ و ﻻﻧﻪ ﻟﻤﺎ ﻗﺎم ﻣﻘﺎم اﻻﻧﺰال ﻓﯽ ﺣﻖ وﺟﻮب اﻟﺤـﺪ ﻓﻼن ﯾﻘﻮم ﻣﻘﺎﻣﻪ ﻓﯽ ﺣﻖ وﺟﻮب اﻻﻏﺘﺴﺎل أوﻟﯽ‪ ،‬و ﻟﻬـﺬا‬‫اﺣﺘﺞ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﻧﺼﺎر‬‫ﻓﻘﺎل‪ :‬ﯾﻮﺟﺒﻮن اﻟﺮﺟﻢ و ﻻ ﯾﻮﺟﺒﻮن ﺻﺎﻋﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﺎء؟![ اﻧﺘﻬﯽ‪ .12) .‬ن(‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1104 :‬‬‫ﻧﻤﻮده ﮐﻪ او أﺑﻮ وﻫﺐ ﺛﻘﻔﯿﺴﺖ‪ .‬و ﻏﺎﻟﺒﺎ ﻣﻘﺼـﺪ اﺑﻦ ﺣﺰم ازﯾﻦ ﺗﻮﺿـﯿﺢ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ راوي درﯾﻦ ﺳـﻨﺪ ﭼﻮن ﺑﺎﺳﻢ ﻣـﺬﮐﻮر ﺷﺪه اﺳـﺖ‬‫ﻟﻬـﺬا ﺣﺎﻟﺶ ﻣﺸـﺘﺒﻪ ﻧﺸﻮد و واﺿﺢ ﮔﺮدد ﮐﻪ او أﺑﻮ وﻫﺐ ﺛﻘﻔﯽ ﻣﺠﺮوح و ﻣﻘﺪوﺣﺴﺖ‪ .‬و ﻣﺆّﯾﺪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋّﻠﺎﻣﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒّﺮ‬‫ﻗﺮﻃﺒﯽ در »ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻠﻢ« ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﻗـﺪح در ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﻧﻤﻮده ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺴـﻨﺪي ﮐﻪ در آن ﺣﺎرث ﺑﻦ ﻏﺼـﯿﻦ واﻗﻊﺳـﺖ‬‫ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻫﺬا إﺳﻨﺎد ﻻ ﺗﻘﻮم ﺑﻪ ﺣّﺠﮥ ﻷّن اﻟﺤﺎرث ﺑﻦ ﻏﺼﯿﻦ ﻣﺠﻬﻮل ‪.‬‬
‫ﭼﻬـﺎرم آﻧﮑﻪ‪ :‬در ﺑﺎب ﺳـﻼم ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﮐﻪ راوي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از ﺣﺎرث ﺑﻦ ﻏﺼـﯿﻦ اﺳﺖ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ او أﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ رواﯾﺖ‬‫ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬اﺷـﺎره ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻧﺠـﻮم ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪ‪» :‬و ﻫـﺬا ﻣﻨﻬـﺎ ﺑﻼـ ﺷـّﮏ« ﯾﻌﻨﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از آن ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎﺗﺴﺖ ﮐﻪ ﺳـﻼم رواﯾﺖ آن‬‫ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي اﺑﻦ ﺣﺰم در اﻇﻬﺎر ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻮدن ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﮐﺎﻓﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﮕﻮﯾﺪ »ﻫﺬا ﻣﻨﻬﺎ« ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺈﻟﺠﺎء ﻗﺎدر ﻋﻠﯽ‬‫اﻹﻃﻼق ﮐﻠﻤﻪ »ﺑﻼ ﺷّﮏ« را ﻫﻢ اﺿﺎﻓﻪ ﻧﻤﻮده ﻃﺮﯾﻖ اﻇﻬﺎر ﮐﻤﺎل ﻗﻄﻌّﯿﺖ ﺑﻪ وﺿﻊ آن ﭘﯿﻤﻮده‪.‬‬‫ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺑﺮﯾﻦ ﻗﺪر ﻫﻢ اﮐﺘﻔﺎ ﻧﻨﻤﻮده ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﮔﻔﺘﻪ‪» .‬ﻓﻬﺬه رواﯾﮥ ﺳﺎﻗﻄﮥ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺿﻌﻒ إﺳﻨﺎدﻫﺎ« ﯾﻌﻨﯽ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﺳﺎﻗﻄﻪ اﺳﺖ از‬‫راه ﺿﻌﻒ اﺳﻨﺎد آن‪.‬‬‫ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬اﺑﻦ ﺣﺰم ﺑﺮاي اﺛﺒـﺎت ﻣﺰﯾـﺪ وﻫﻦ و ﻫـﻮان ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠـﻮم از اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ‪ -‬اﻟـﺒّﺮ ﻧﻤﺮي ﻧﻘـﻞ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از ﻃﺮﯾﻖ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ زﯾﺪ ﻋﻤﯽ از ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ از اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و از ﻃﺮﯾﻖ ﺣﻤﺰه ﺟﺰري از ﻧﺎﻓﻊ از اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻫﻢ ﻣﺮوي ﺷﺪه‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ اﺑﻦ‬‫زﯾﺪ و ﭘﺪرش ﻫﺮ دو ﻣﺘﺮوك ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺣﻤﺰه ﺟﺰري ﻣﺠﻬﻮﻟﺴﺖ‪.‬‬‫ﻫﺸﺘﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬اﺑﻦ ﺣﺰم ﺑﻮاﺳﻄﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒّﺮ ﻣﺴﻨﺪا از ﺣﺎﻓﻆ ﺑّﺰار ﻗﺪح ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده‪.‬‬‫ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ‪ ،‬اﺑﻦ ﺣﺰم ﺑﺎز ﺑﺮ ﺳـﺮ ﻗـﺪح و ﺟﺮح ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم رﺳـﯿﺪه و ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﮔﻔﺘﻪ »ﻓﻘـﺪ ﻇﻬﺮ أّن ﻫﺬه اﻟّﺮواﯾﮥ ﻻ ﺗﺜﺒﺖ‬‫أﺻﻼ!« ﯾﻌﻨﯽ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ رواﯾﺖ اﺻﻼ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﯿﺴﺖ! و ﭘﺮ واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺟﻤﻠﻪ »و ﻫﺬه اﻟّﺮواﯾﮥ ﻻ ﺗﺜﺒﺖ« ﺑﺮاي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1105 :‬‬‫ﺑﯿﺎن وﻫﻦ و ﻫﻮان ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﮐﻔﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﺮد‪ ،‬ﻣﮕﺮ اﺑﻦ ﺣﺰم ﺑﺎﺿﺎﻓﻪ ﮐﻠﻤﻪ »أﺻﻼ« ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن آن ﺑﻤﻨّﺼﻪ ﺷﻬﻮد ﻧﻬﺎده‪.‬‬‫دﻫﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﮐﻤﺎل ﺗﺮﻗﯽ ﻧﻤﻮده و ﺑﺮاي اﻇﻬﺎر ﻗﻄﻌّﯿﺖ ﮐﺬب ﺑﻮدن آن ﮔﻔﺘﻪ »ﺑﻞ ﻻ ﺷّﮏ أﻧّﻬﺎ ﻣﮑﺬوﺑﮥ!« ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻠﮑﻪ ﺷّﮏ ﻧﯿﺴﺖ‬‫ﮐﻪ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻣﮑـﺬوﺑﻪ اﺳﺖ! و ﺑﺮ أﻫﻞ ﺑﺼـﯿﺮت و ﺧﺒﺮت واﺿـﺢ و ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺠﺎي ﺟﻤﻠﻪ »ﺑﻞ ﻫﯽ ﻣﮑﺬوﺑﮥ« ﺟﻤﻠﻪ »ﺑﻞ ﻻ ﺷّﮏ أﻧّﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 127‬از ‪193‬‬‫ﻣﮑﺬوﺑﮥ« آوردن ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺟﺰم اﺑﻦ ﺣﺰم را ﺑﮑﺬب ﺑﻮدن آن ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬‫ﯾـﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬در ﻣﻘﺎم ﺗﻮﺟﯿﻪ ﻗﻄﻌّﯿﺖ ﻣﮑـﺬوب ﺑﻮدن ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﮐﻪ ﺧﺪاوﻧـﺪ ﻋﺎﻟﻢ در ﺻـﻔﺖ ﻧﺒﯽ ﺧﻮد ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪َ» :‬و ﻣﺎ َﯾﻨِْﻄُﻖ َﻋِﻦ اﻟ َْﻬﻮي ِإْن ُﻫَﻮ ِإﻟﱠﺎ َوْﺣٌﯽ ﯾُﻮﺣﯽ‬‫ﭘﺲ ﻫﺮ ﮔﺎه ﮐﻼم آن ﺟﻨﺎب در ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﮐﻼم ﺣﻖ و واﺟﺐ ﺷـﺪ ﭘﺲ آن ﺑﻼ ﺷﮏ از ﺧـﺪاﺳﺖ و ﻫﺮ ﭼﻪ از ﺧﺪا ﺑﺎﺷﺪ در آن اﺧﺘﻼف‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺴﺒﺐ ﻗﻮل ﺧﺪا »َو ﻟَْﻮ ﮐﺎَن ﻣِْﻦ ِﻋﻨِْﺪ َﻏﯿِْﺮ اﻟﱠﻠِﻪ ﻟََﻮَﺟُﺪوا ﻓِﯿِﻪ اْﺧﺘِﻼﻓًﺎ َﮐﺜِﯿﺮًا«‬‫و ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﮐﻪ ﺧﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ از ﺗﻔﺮق و اﺧﺘﻼف ﻧﻬﯽ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﺑﻘﻮل ﺧﻮد »َو ﻻ َﺗﻨﺎَزُﻋﻮا«‬‫‪ ،‬ﭘﺲ از ﻗﺒﯿـﻞ ﻣﺤـﺎﻟﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﺣﮑﻢ دﻫـﺪ ﺑﺎﺗّﺒﺎع ﻫﺮ ﻗﺎﺋﻞ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ درﯾﺸﺎن ﮐﺴـﯽ‬‫ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﯿﺰي را ﺣﻼـل واﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﻏﯿﺮ او ازﯾﺸـﺎن ﻫﻤﺎن ﭼﯿﺰ را ﺣﺮام واﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ! و اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ اﺑﻦ ﺣﺰم ﺑﻨﺤﻮي ﮐﻪ اﺳﺘﯿﺼﺎل ﺷﺎﻓﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ أﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟّﺸﻤﺲ و أﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻷﻣﺴﺴﺖ‪.‬‬‫دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬اﺑﻦ ﺣﺰم ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ ﻧﺒﺬي از ﻓﺘﺎوي ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﻪ در آن اﺧﺘﻼف ﺑّﯿﻦ در ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺗﺤﺮﯾﻢ و وﺟﻮب و ﺣﺮﻣﺖ واﻗﻊ‬‫ﺷﺪه ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن آورده و ﺑﻐﺮض ﺗﺸـﻨﯿﻊ اﺗّﺒﺎع ﻫﺮ ﯾﮑﯽ را ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﺻـﺤﯿﺢ واﻧﻤﻮده راه اﺳـﮑﺎت و إﻓﺤﺎم ﻣﺜﺒﺘﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺑﺄﻗـﺪام إﻟﺰام ﺳـﺮﻣﻪ رﯾﺰ ﮔﻠﻮي ﺧﺼـﺎم ﭘﯿﻤﻮده‪ ،‬و اﮔﺮ ﭼﻪ در ﻣﺴـﺌﻠﻪ اﮐﺴـﺎل آﻧﭽﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺠﻨـﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﻤﻮده ﻏﻠﻂ‬‫ﻣﺤﺾ و ﺑﻬﺘـﺎن ﺑﺤـﺖ اﺳﺖ ]‪ [1‬ﻟﯿﮑﻦ ﻣﺴـﺎﺋﻠﯽ ﮐﻪ از دﯾﮕﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﻗﺎﺑـﻞ ﺟﺤـﻮد و إﻧﮑـﺎر ﻧﯿﺴﺖ‪ [1] .‬ﭼﻨـﺎﻧﮑﻪ ﺗﺒﯿﯿﻦ آن در‬‫ﭘﺎورﻗﯽ ص ‪ 1101‬ﮔﺬﺷﺖ‪ .‬م‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1106 :‬‬‫ﺳﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬اﺑﻦ ﺣﺰم ﺑﻐﺮض ﺗﻮﻫﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم و إﻇﻬـﺎر ﺑﻄﻼـن ﺣﮑﻢ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺑﺎﺗّﺒﺎع ﻫﺮ‬‫ﻗﺎﺋـﻞ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﻣـﺎ ﺑﯿـﺎن ﮐﺮدﯾﻢ ﺳﺎﺑﻘـﺎ ﺧـﺒﺮ دادن آن ﺟﻨـﺎب أﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ او ﺧﻄـﺎ ﮐﺮده اﺳﺖ‪ ،‬و ﻏﺮض اﺑﻦ ﺣﺰم ازﯾﻦ‬‫ﻣﻄﻠﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﺑﺨﻄـﺎء او ﺧﺒﺮ داده ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺤﺎﻟﺴﺖ ﮐﻪ ﺑـﺬرﯾﻌﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﺑﺎﺗّﺒﺎع او ﺣﮑﻢ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪.‬‬‫ﭼﻬـﺎردﻫﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬اﺑﻦ ﺣﺰم اﻇﻬﺎر ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ در ﻋﺼـﺮ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺂراء ﺧﻮد ﮐﻼم ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ و ﮐﻼﻣﺸﺎن ﺑﺂن ﺟﻨﺎب ﻣﯽرﺳـﯿﺪ و‬‫آن ﺟﻨﺎب ﻣﺼـﯿﺐ را ﺗﺼﻮﯾﺐ و ﻣﺨﻄﯽ را ﺗﺨﻄﯿﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد‪ ،‬و ﻣﻘﺼﻮد ازﯾﻦ ﮐﻼم آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن ﺟﺴﺎرت ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﺮ ﺗﻘّﻮل ﺑﺂراء ﺧﻮد‬‫در ﻋﺼـﺮ آن ﺟﻨﺎب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻣﻌﻠﻮﻣﺴﺖ و ﺗﺼﻮﯾﺐ و ﺗﺨﻄﺌﻪ آن ﺟﻨﺎب اﯾﺸﺎن را ﻧﯿﺰ ﻣﺘﯿّﻘﻦ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﺗﺠﻮﯾﺰ‬‫ﺧﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم را ﺑﺮ زﺑﺎن ﻣﺒﺎرك آورده ﺑﺎﺗّﺒﺎع ﻫﺮ ﻣﺼـﯿﺐ و ﻣﺨﻄﯽ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ أﻣﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺎﺷـﺪ؟! ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ‪ :‬اﺑﻦ ﺣﺰم در آﺧﺮ ﮐﻼـم ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ از ﺗﻘّﻮل ﺑﺂراء ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺎ وﺻﻒ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳّﻠﻢ ﺑﺎز ﻧﯿﺎﻣﺪﻧﺪ و ﻫﻤﻮاره ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ وﺗﯿﺮه ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻌﺪ وﻓﺎت آن ﺟﻨﺎب اﯾﻦ ﺗﻘّﻮﻟﺸﺎن أﻓﺸـﯽ و أﮐﺜﺮ ﮔﺮدﯾﺪ‪ ،‬و ﻣﻘﺼﻮد اﺑﻦ ﺣﺰم ازﯾﻦ‬‫إﻇﻬﺎر آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺗﻘّﻮل ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﺂراء ﺧﻮد ﺑﻌﺪ ﻋﺼﺮ ﻧﺒﻮي أﻓﺸﯽ و أﮐﺜﺮ ﮔﺮدﯾﺪ و ﺑﺮاي اﯾﺸﺎن ﻣﺎﻧﻌﯽ و رادﻋﯽ ﮐﻪ از راه ﻫﺪاﯾﺖ‬‫و ارﺷـﺎد ﺗﻨﺒﯿﻪ اﯾﺸـﺎن ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد ﺑـﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﺑـﺎز ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋـﺎﻗﻠﯽ اﺗّﺒـﺎع أﻗﻮال ﻣﺨﺘﻠﻔﻪﺷﺎن ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد‪ ،‬و ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم اﯾﺸﺎن را ﺑﺎ‬‫وﺻﻒ اﺧﺘﻼف ﺷﺪﯾﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻘﻠﯿﺪ و اﺗّﺒﺎع داﻧﺴﺘﻪ ﻣﻄﺎع و ﻣّﺘﺒﻊ ﺧﻮد ﺗﻮان ﺳﺎﺧﺖ‪ ،‬و ﻟﻌﻤﺮي إّن اﺑﻦ ﺣﺰم و إن ﮐﺎن ﻟﻨﺼﺒﻪ و ﻋﺪاوﺗﻪ ﻣﻠﻮﻣﺎ‬‫ﻣﺪﺣﻮرا ﻣﺴﺘﺤّﻘﺎ ﻟﻠّﺮﺟﻮم‪ ،‬ﻟﮑّﻨﻪ ﯾﺴﺘﺄﻫﻞ اﻟّﺘﺮﺣﯿﺐ ﻓﯽ إﺑﻄﺎﻟﻪ و إﻓﺴﺎده ﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﻨﺠﻮم‪.‬‬‫و اﺑﻦ اﻟﻘﯿﻢ ﮐﻪ از أﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي أﻋﻼم ﺳﻨّﯿﻪ اﺳﺖ ﺑﺠﻮاب اﺣﺘﺠﺎج ﺑﻌﺾ ﻣﻘﻠّﺪﯾﻦ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم وﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه ذﮐﺮ ﮐﺮده و در وﺟﻪ ﺛﺎﻟﺚ‬‫ﺑﻌﺾ اﺧﺘﻼﻓﺎت ﺻﺤﺎﺑﻪ را در ﻣﻘﺎم ﺗﻌﺠﯿﺰ ﻣﻘّﻠﺪﯾﻦ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]اﻟّﺜﺎﻟﺚ اّن ﻫﺬا ﯾﻮﺟﺐ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻣﻦ ورث اﻟﺠّﺪ ﻣﻊ اﻹﺧﻮة ﻣﻨﻬﻢ و ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1107 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 128‬از ‪193‬‬‫اﺳـﻘﻂ اﻻﺧﻮة ﺑﻪ ﻣﻌﺎ‪ ،‬و ﺗﻘﻠﯿـﺪ ﻣﻦ ﻗﺎل اﻟﺤﺮام ﯾﻤﯿﻦ و ﻣﻦ ﻗﺎل ﻫﻮ ﻃﻼق‪ ،‬و ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻣﻦ ﺣّﺮم اﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻻﺧﺘﯿﻦ ﺑﻤﻠﮏ اﻟﯿﻤﯿﻦ و ﻣﻦ أﺑﺎﺣﻪ‪،‬‬‫و ﺗﻘﻠﯿـﺪ ﻣﻦ ﺟّﻮز ﻟﻠّﺼﺎﺋﻢ أﮐﻞ اﻟﺒﺮد و ﻣﻦ ﻣﻨﻊ ﻣﻨﻪ‪ ،‬و ﺗﻘﻠﯿـﺪ ﻣﻦ ﻗﺎل ﺗﻌﺘـّﺪ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﻋﻨﻬﺎ ﺑﺄﻗﺼـﯽ اﻷﺟﻠﯿﻦ و ﻣﻦ ﻗﺎل ﺑﻮﺿﻊ اﻟﺤﻤﻞ و ﺗﻘﻠﯿﺪ‬‫ﻣﻦ ﻗﺎل ﯾﺤﺮم ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺤﺮم اﺳـﺘﺪاﻣﮥ اﻟﻄﯿﺐ و ﺗﻘﻠﯿـﺪ ﻣﻦ أﺑﺎﺣﻪ‪ ،‬و ﺗﻘﻠﯿـﺪ ﻣﻦ ﺟّﻮز ﺑﯿﻊ اﻟـّﺪرﻫﻢ ﺑﺎﻟـّﺪرﻫﻤﯿﻦ و ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻣﻦ ﺣّﺮﻣﻪ‪ ،‬و ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻣﻦ‬‫أوﺟﺐ اﻟﻐﺴﻞ ﻣﻦ اﻻﮐﺴﺎل و ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻣﻦ أﺳـﻘﻄﻪ‪ ،‬و ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻣﻦ وّرث ذوي اﻷرﺣﺎم و ﻣﻦ أﺳـﻘﻄﻬﻢ‪ ،‬و ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻣﻦ رأي اﻟّﺘﺤﺮﯾﻢ ﺑﺮﺿﺎع اﻟﮑﺒﯿﺮ‬‫و ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﺮه‪ ،‬و ﺗﻘﻠﯿـﺪ ﻣﻦ ﻣﻨﻊ ﺗﯿّﻤﻢ اﻟﺠﻨﺐ و ﻣﻦ أوﺟﺒﻪ‪ ،‬و ﺗﻘﻠﯿـﺪ ﻣﻦ رأي اﻟﻄﻼـق اﻟّﺜﻼـث واﺣـﺪا و ﻣﻦ رآه ﺛﻼﺛـﺎ‪ ،‬و ﺗﻘﻠﯿـﺪ ﻣﻦ أوﺟﺐ‬‫ﻓﺴـﺦ اﻟﺤـّﺞ إﻟﯽ اﻟﻌﻤﺮة و ﻣﻦ ﻣﻨﻊ ﻣﻨﻪ‪ ،‬و ﺗﻘﻠﯿـﺪ ﻣﻦ أﺑﺎح ﻟﺤﻮم اﻟﺤﻤﺮ اﻷﻫﻠّﯿﮥ و ﻣﻦ ﻣﻨﻊ ﻣﻨﻬﺎ‪ ،‬و ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻣﻦ رأي اﻟّﻨﻘﺾ ﺑﻤّﺲ اﻟّﺬﮐﺮ و ﻣﻦ‬‫ﻟﻢ ﯾﺮه‪ ،‬و ﺗﻘﻠﯿـﺪ ﻣﻦ رأي ﺑﯿـﻊ اﻷﻣـﮥ ﻃﻼﻗﻬـﺎ و ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﺮه‪ ،‬و ﺗﻘﻠﯿـﺪ ﻣﻦ وﻗـﻒ اﻟﻤﻮﻟﯽ ﻋﻨـﺪ اﻷﺟـﻞ و ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﻘﻔﻪ‪ ،‬و أﺿـﻌﺎف ذﻟـﮏ ﻣّﻤﺎ‬‫اﺧﺘﻠﻒ ﻓﯿﻪ أﺻـﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ ،‬ﻓـﺎن ﺳّﻮﻏﺘﻢ ﻫـﺬا ﻓﻼ ﺗﺤﺘّﺠﻮا ﻟﻘﻮل ﻋﻠﯽ ﻗﻮل و ﻣـﺬﻫﺐ ﻋﻠﯽ ﻣـﺬﻫﺐ‪ ،‬ﺑﻞ‬‫اﺟﻌﻠﻮا اﻟّﺮﺟـﻞ ﻣﺨّﯿﺮا ﻓﯽ اﻻﺧـﺬ ﺑـﺄّي ﻗﻮل ﺷـﺎء ﻣﻦ أﻗﻮاﻟﻬﻢ و ﻻ ﺗﻨﮑﺮوا ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺧﺎﻟﻒ ﻣـﺬاﻫﺒﮑﻢ و اﺗّﺒﻊ ﻗﻮل أﺣـﺪﻫﻢ‪ ،‬و إن ﻟﻢ ﺗﺴّﻮﻏﻮه‬‫ﻓﺄﻧﺘﻢ أّول ﻣﺒﻄﻞ ﻟﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻟﻪ و ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻀّﺪ ﻣﻘﺘﻀﺎه‪ ،‬و ﻫﺬا ﻣّﻤﺎ ﻻ اﻧﻔﮑﺎك ﻟﮑﻢ ﻣﻨﻪ ‪.‬‬
‫و ﻋﻼﻣﻪ ﺳﺒﮑﯽ در »إﺑﻬﺎج‪ -‬ﺷﺮح ﻣﻨﻬﺎج« ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ »ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺑﺴّﻨﺘﯽ و ﺳّﻨﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟّﺮاﺷﺪﯾﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي«‬‫و ﺣﺪﯾﺚ »اﻗﺘﺪوا ﺑﺎﻟّﺬﯾﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ«‬‫ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و اﺟﺎب اﻹﻣﺎم و ﻏﯿﺮه ﻋﻦ اﻟﺨﺒﺮﯾﻦ ﺑﺎﻟﻤﻌﺎرﺿﮥ‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ »أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم ﺑﺄّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ«‬‫و ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ ﺿﻌﯿﻒ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﻋﻼﻣﻪ ﺳﺒﮑﯽ در »اﺑﻬﺎج‪ -‬ﺷﺮح ﻣﻨﻬﺎج« ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و اﻋﻠﻢ أّن ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫رواه اﺑﻦ ﻣﻨـﺪه‪ ،‬أﻧﺎ أﺑﯽ اﻻﻣﺎم أﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ إﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﻨﺪه‪ ،‬أﻧﺎ أﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ روح‬‫اﻟﻤﺪاﺋﻨﯽ‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﺳـﻼم ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﻟﺤﺎرث ﺑﻦ ﻏﺼﯿﻦ ﻋﻦ اﻷﻋﻤﺶ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻔﯿﺎن‪ ،‬ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ‪ ،‬ﻗﺎل‪:‬‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ‪ :‬ﻣﺜﻞ أﺻﺤﺎﺑﯽ ﻓﯽ اّﻣﺘﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1108 :‬‬‫ﻣﺜﻞ اﻟّﻨﺠﻮم ﺑﺄّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‪.‬‬‫و روي ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﻤﺎد اﻟﺨﺰاﻋّﯽ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﻋﻦ أﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ‪ :‬ﺳﺄﻟﺖ رﺑّﯽ ﻓﯿﻤﺎ اﺧﺘﻠﻒ‬‫ﻓﯿﻪ أﺻـﺤﺎﺑﯽ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﻓﺄوﺣﯽ إﻟّﯽ‪ :‬ﯾﺎ ﻣﺤّﻤﺪ! إّن أﺻﺤﺎﺑﮏ ﻋﻨﺪي ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ اﻟّﻨﺠﻮم ﺑﻌﻀﻬﺎ أﺿﻮأ ﻣﻦ ﺑﻌﺾ‪ ،‬ﻓﻤﻦ أﺧﺬ ﺑﺸﯽء ﻣّﻤﺎ ﻫﻢ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﻠﯽ اﺧﺘﻼﻓﻬﻢ ﻋﻨﺪي ﻋﻠﯽ ﻫﺪي!‬‫و ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﻗﺎل ﻓﯿﻪ أﺣﻤﺪ‪ :‬ﻻ ﯾﺼّﺢ‪ .‬ﺛّﻢ إﻧّﻪ ﻣﻨﻘﻄﻊ‪ ،‬ﻓﺎّن اﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ ﻟﻢ ﯾﺴﻤﻊ ﻣﻦ ﻋﻤﺮ ﺷﯿﺌﺎ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳﺒﮑﯽ در »اﺑﻬﺎج‪ -‬ﺷﺮح ﻣﻨﻬﺎج« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و اﺣﺘّﺞ ﻣﻦ ﻗﺎل ﺑﺄّن ﻗﻮل اﻟّﺼﺤﺎﺑﯽ ﺣّﺠﮥ ﻣﻄﻠﻘﺎ ﺑﻤﺎ‬‫روي ﻣﻦ ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم ﺑﺄّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‪،‬‬‫ﻓﺪّل ﻋﻠﯽ أّن اﻻﻗﺘﺪاء ﺑﻬﻢ ﻫﺪي و ﻃﻠﺐ اﻟﻬﺪي واﺟﺐ و ﻗﺪ ﺳﻠﻒ ﻓﯽ اﻻﺟﻤﺎع اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ‪.‬‬
‫و أﺑﻮ اﺳﺤﺎق اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﻠﺨﻤﯽ اﻟﺸﺎﻃﺒﯽ ]‪ [1‬در ﮐﺘﺎب »اﻟﻤﻮاﻓﻘﺎت ﻓﯽ اﺻﻮل اﻻﺣﮑﺎم« در ﻣﺴـﺌﻠﻪ »اﻟّﺸﺮﯾﻌﮥ ﮐّﻠﻬﺎ ﺗﺮﺟﻊ إﻟﯽ ﻗﻮل‬‫واﺣـﺪ« در ﻣﻘـﺎم اﺳـﺘﺪﻻل ﻣـّﺪﻋﯿﺎن اﺧﺘﻼـف در ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻃﺎﺋﻔـﮥ أﯾﻀﺎ رأوا أّن ﻗﻮل اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﯽ ﺣّﺠـ ﮥ‪ ،‬ﻓﮑّﻞ ﻗﻮل ﺻـﺤﺎﺑﯽ و إن‬‫ﻋﺎرﺿﻪ ﻗﻮل ﺻﺤﺎﺑﯽ آﺧﺮ ﮐّﻞ واﺣﺪ ﻣﻨﻬﻤﺎ ﺣّﺠﮥ‪ ،‬و ﻟﻠﻤﮑّﻠﻒ ﻓﯽ ﮐّﻞ واﺣﺪ ﻣﻨﻬﻤﺎ ﻣﺘﻤّﺴﮏ و ﻗﺪ ﻧﻘﻞ ﻫﺬا اﻟﻤﻌﻨﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 129‬از ‪193‬‬‫ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل‪ :‬أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم ﺑﺄّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ ‪.‬‬
‫و در ﻣﻘـﺎم ﺟﻮاب از اﺳـﺘﺪﻻل ﻣـّﺪﻋﯿﺎن اﺧﺘﻼـف ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و أّﻣـﺎ ﻣﺴـﺌﻠﮥ ﻗﻮل اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﯽ ﻓﻼـ دﻟﯿـﻞ ﻓﯿﻪ ﻷﻣﺮﯾﻦ أﺣـﺪﻫﻤﺎ أّن ذﻟﮏ ﻣﻦ ﻗﺒﯿﻞ‬‫اﻟﻈﻨﯿﺎت إن ﺳّﻠﻢ ﺻّﺤﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ‪ ،‬ﻋﻠﯽ أﻧّﻪ ﻣﻄﻌﻮن ﻓﯽ ﺳﻨﺪه و ﻣﺴﺌﻠﺘﻨﺎ ﻗﻄﻌّﯿﮥ و ﻻ ﯾﻌﺎرض اﻟّﻈّﻦ اﻟﻘﻄﻊ ‪.‬‬
‫و اﺑﻦ اﻣﯿﺮ اﻟﺤـﺎج اﻟﺤﻠـﺒﯽ در ﮐﺘـﺎب »اﻟّﺘﻘﺮﯾﺮ و اﻟّﺘﺤـﺒﯿﺮ« در ﻣﻘـﺎم رّد اﺳـﺘﺪﻻل ﻣﺼـّﻮﺑﻪ ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻋﻠﯽ أّن اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻟﻪ ﻃﺮق‬‫ﺑﺄﻟﻔﺎظ ﻣﺨﺘﻠﻔﮥ و ﻟﻢ ﯾﺼّﺢ ﻣﻨﻬﺎ ﺷـﯽء ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻮا! و ﻗﺪ أﺷـﺒﻌﻨﺎ اﻟﻘﻮل ﻓﯿﻪ ﻓﯽ ﻣﺴﺌﻠﮥ »و ﻻ ﯾﻨﻌﻘﺪ ﺑﺄﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻣﻦ ]‪ [1‬ﻻﺑﯽ اﺳﺤﺎق اﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫اﻟﺸﺎﻃﺒﯽ ﻫـﺬا ﺗﺮﺟﻤـﮥ ﻣﺒﺴﻮﻃـﮥ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب »ﻧﯿﻞ اﻻﺑﺘﻬﺎج ﺑﺘﻄﺮﯾﺰ اﻟـﺪﯾﺒﺎج« ﻻﺑﯽ اﻟﻌﺒﺎس أﺣﻤـﺪ اﻟﺘﻨﺒﮑﺘﯽ‪ ،‬ﻓﺎﻧﻈﺮ اﻟﺼـﻔﺤﮥ )‪ (46‬ﻣﻦ اﻟﻨﺴﺨﮥ‬‫اﻟﻤﻄﺒﻮﻋﮥ ﺑﻤﺼﺮ ﻋﻠﯽ ﻫﺎﻣﺶ ﮐﺘﺎب »اﻟﺪﯾﺒﺎج« ﻻﺑﻦ ﻓﺮﺣﻮن )‪ .12‬ن(‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1109 :‬‬‫ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻹﺟﻤﺎع ]‪.[[1‬‬‫و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻷـﻣﯿﺮ اﻟـّﺼ ﻨﻌﺎﻧﯽ در رﺳـﺎﻟﻪ »إرﺷـﺎد اﻟّﻨﻘﺎد إﻟﯽ ﺗﯿﺴـﯿﺮ اﻻﺟﺘﻬﺎد ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و اﻟﺨﺎﻣﺲ ﻣﻦ أدﻟّـﮥ اﻟﻤﻘّﻠـﺪﯾﻦ‪ :‬اﻟﺤـﺪﯾﺚ‬‫اﻟﻤﺸﻬﻮر‬‫أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم ﻓﺒﺄّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‪.‬‬‫و اﻟﺠﻮاب أّن اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻗﺪ روي ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﻦ ﻃﺮق ﻻ ﯾﺼّﺢ ﻣﻨﻬﺎ ﺷﯽء‪.‬‬‫ﻗﺎل اﻟﺒّﺰار‪ :‬و أّﻣﺎ ﻣﺎ‬‫ﯾﺮوي ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ »أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم ﺑﺄّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ«‬‫ﻓﻬﺬا اﻟﮑﻼم ﻻ ﯾﺼّﺢ ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ‪.‬‬
‫و ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﻠﯽ ﺑﻦ ﻧﻈﺎم اﻟّﺪﯾﻦ اﻷﻧﺼﺎري در »ﻓﻮاﺗﺢ اﻟّﺮﺣﻤﻮت‪ -‬ﺷـﺮح ﻣﺴـﻠّﻢ اﻟّﺜﺒﻮت« در ﻣﺴـﺌﻠﻪ »اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ ﺑﻌﺪ اﺟﺘﻬﺎده ﻣﻤﻨﻮع ﻣﻦ اﻟّﺘﻘﻠﯿﺪ«‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ ‪] :‬‬‫ﻗﺎﻟﻮا‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و أﺻﺤﺎﺑﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم ﻓﺒﺄّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‪.‬‬‫ﻗﻠﻨﺎ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻀّﻌﻒ ‪.‬‬
‫ﺳﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺷـﺎه ﺻﺎﺣﺐ در اﯾﻦ ﮐﻼم اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﭼﻮن ﻗﻄﻊ درﯾﺎي ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑـﺪون ﺟﻨﺎح ﻋﻠﻤﯽ و ﻋﻤﻠﯽ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻣﺮد‬‫ﻣﺴﻠﻤﺎن را ﺑﻬﺮ دو ﺟﻨﺎح ﺗﻤّﺴﮏ ﺿﺮور اﻓﺘﺎد‪.‬‬‫و اﯾﻦ اﻓـﺎده ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ ﮐﻪ ﺑﺮاي اﻇﻬـﺎر ﮐﻤـﺎل ﻋﺮﻓـﺎن ﺧﻮد ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن آوردهاﻧـﺪ اﮔﺮ ﭼﻪ ﻧﺎﻇﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﺎﻫﺮ را در ﺑﺎدي اﻟّﻨﻈﺮ درﺳـﺖ‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺧﺎﻟﯽ از ﺗﺨـﺪﯾﻊ و ﺗﻠﻤﯿﻊ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﺒﻨﺎي آن ﺑﺮ ﺗﻔﺮﯾﻖ ﻣﺠﺎﻟﯽ و ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻋﻠﻢ و ﻋﻤﻞ اﺳﺖ و أﺳﺎس آن زﻋﻢ ﻓﺎﺳـﺪ‬‫ﻇﻬﻮر ﮐﻤـﺎل ﻋﻠﻤﯽ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ از أﺻـﺤﺎب و ﻇﻬﻮر ﮐﻤـﺎل ﻋﻤﻠﯽ آن ﺟﻨـﺎب از اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب‪ -‬ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ ﻟا ﻮﻫﺎب‪-‬‬‫ﻣﺠﻤﻊ ﺑﺤﺮﯾﻦ ﻋﻠﻢ و ﻋﻤـﻞ ﻧﺒﻮي ﺑﻮدﻧـﺪ‪ ،‬و ﮐﻤﺎﻻـت ﻋﻠﻤّﯿﻪ و ﮐﻤﺎﻻـت ﻋﻤﻠّﯿﻪ آن ﺟﻨـﺎب ﻫﻤﻪ درﯾﻦ ﻧﻔﻮس ﻗﺪﺳـّﯿﻪ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻟﮑﻤـﺎل و‬‫اﻟّﺘﻤﺎم ﺟﻠﻮهﮔﺮ ﺑﻮد‪ ،‬و ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ اّﻣﺖ ﺧﻮد را در ]‪ [1‬ﻫﺬا ﻣﻦ ﺳـﺒﻖ اﻟﻘﻠﻢ و اﻻ ﻓﺎﻟﻤﺴﺌﻠﮥ اﻟﺘﯽ اﺷﺒﻊ‬‫اﻟﻘﻮل ﻓﯿﻬﺎ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻨﺠﻮم ﻫﯽ ﻣﺴﺌﻠﮥ »ﻋﺪم اﻧﻌﻘﺎد اﻻﺟﻤﺎع ﺑﺎﻟﺨﻠﻔﺎء اﻻرﺑﻌﮥ و ﺑﺎﻟﺸﯿﺨﯿﻦ«‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺮاﺟﻊ )‪ .12‬ن‪.(.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1110 :‬‬‫ﻣﻘﺎﻣﺎت ﮐﺜﯿﺮه و ﻣﻮاﻗﻒ ﺷـﻬﯿﺮه ﻣﺄﻣﻮر و ﻣﺤﮑﻮم ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ اﺗّﺒﺎع اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﮐﻪ وارث ﺟﻤﯿﻊ ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒﻮّﯾﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ در‬‫ﻋﻠﻢ و ﻋﻤﻞ ﻫﺮ دو ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ‪ ،‬و ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ و ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ و دﯾﮕﺮ أﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه ﺑﻠﮑﻪ آﯾﺎت ﻣﺘﻮاﻓﺮه ﻗﺮآن‬‫ﻣﺠﯿـﺪ و ﻓﺮﻗـﺎن ﺣﻤﯿـﺪ ﮐﻪ أﺻـﺤﺎب ﻣـﺎ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ در ﮐﺘﺐ ﮐﻼـﻣّﯿﻪ ﺧﻮد ذﮐﺮ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻫﻤﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻄﻠﺐ دارد‪ ،‬ﭘﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 130‬از ‪193‬‬‫ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ ﻗﻄﻊ درﯾﺎي ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﺪون ﺟﻨﺎح ﻋﻠﻤﯽ و ﺟﻨﺎح ﻋﻤﻠﯽ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﺮد ﻣﺴﻠﻤﺎن را ﺑﻬﺮ دو ﺟﻨﺎح ﺗﻤّﺴﮏ ﺿﺮور‬‫اﻓﺘﺎده اﺳﺖ ﻣﺤﺾ اﺗّﺒﺎع اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم او را ﺑﺮاي ﻋﻠﻢ و ﻋﻤﻞ ﻫﺮ دو ﯾﻘﯿﻨﺎ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ اﺳﺖ و ﻫﺮ ﮐﻪ إﻋﺮاض ازﯾﻦ ﺣﻀﺮات‬‫ورزﯾـﺪه اﺳﺖ او ﻣﺜـﻞ ﻃـﺎﺋﺮ ﻣﻘﺼـﻮص اﻟﺠﻨـﺎﺣﯿﻦ ﻧﻪ ﺣﻈﯽ از ﻋﻠﻢ دارد ﻧﻪ ﻋﻤـﻞ‪ ،‬و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌـﺎﺻﻢ ﻋﻦ اﻟﻮﻗﻮع ﻓﯽ اﻟﺨﻄـﺎء و اﻟﺨﻄـﻞ و ﻫﻮ‬‫اﻟﻤﻮﻓﻖ ﻟﻼﺟﺘﻨﺎب ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻎ و اﻟّﺰﻟﻞ‪.‬‬‫ﭼﻬﺎردﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ در اﯾﻦ ﮐﻼم ﺻـﺮﯾﺢ اﻻﻧﺜﻼم در ﻣﻘﺎم ﺗﻤﺜﯿﻞ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﻗﻄﻊ درﯾﺎ ﺑـﺪون ﺳﻮاري ﮐﺸﺘﯽ و ﻣﺮاﻋﺎت ﺣﺎل‬‫ﻧﺠﻮم ﺗﺎ ﺳﻤﺖ ﺗﻮّﺟﻪ را از ﻏﯿﺮ ﺳﻤﺖ ﺗﻮّﺟﻪ اﻣﺘﯿﺎزي ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬و ﺑﻄﻼن و ﻫﻮان اﯾﻦ اّدﻋﺎ در ﻣﺎ ﻧﺤﻦ ﻓﯿﻪ ﺑﺄوﺿﺢ وﺟﻮه و‬‫أﺻﺮح ﻃﺮق در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﺑﺠﻮاب ﮐﻼم ﻣﻠﺘﺎﻧﯽ ﻣﻔﺼﻼ ﻣﺒّﯿﻦ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﺷﺪه و ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤّﻘﻖ ﮔﺸﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﺤﺚ و ﮐﻼم در ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻧﻮح ﻫﺴﺖ و‬‫آن ﺳﻔﯿﻨﻪ ﺧﺎّﺻﮥ در ﺳﯿﺮ و دور ﺧﻮد ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﻨﺠﻮم ﻧﺒﻮد و ﺟﺮﯾﺎن آن ﺑﺄﻣﺮ إﻟﻬﯽ و وﺣﯽ رﺑﺎﻧﯽ ﺑﻈﻬﻮر ﻣﯽﭘﯿﻮﺳﺖ‪.‬‬‫و ﮔﺬﺷـﺘﻪ ازﯾﻦ‪ ،‬ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﻋـﺎّﻣﻪ ﮐﻪ ﻣﺮدم دﯾﮕﺮ ﻣﯽﺳﺎزﻧـﺪ ﻫﻢ در ﺑﺴـﯿﺎري از ﻣﻮاﻗﻊ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﻨﺠﻮم ﻧﻤﯽﮔﺮدد‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﻓّﺼﻞ ﻓﯿﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﮑﻤﺎل‬‫اﻟّﺘﻮﺿﯿﺢ و اﻟّﺘﺒﯿﯿﻦ‪ ،‬و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ ﻧﺰﻏﺎت اﻟﻤﺘﻌّﻮدﯾﻦ ﻟﻠّﺘﺨﺪﯾﻊ و اﻟّﺘﻔﺘﯿﻦ‪.‬‬‫ﭘـﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ در اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻌﺘﺮف ﺷﺪهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﺑﺤﺴﺐ دﻋﺎي ﻣﺴـﺘﺠﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ‬‫ﻣﺼﺪاق اذن واﻋﯿﮥ ﮔﻮش ﺣّﻖ ﻧﯿﻮش ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ‪ -‬اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮔﺮدﯾﺪ‪ ،‬و ﺑﺮ ﻫﺮ ﻋﺎﻗﻞ ذي ﺷـﻌﻮر‪ -‬ﮐﺎﻟـّﺼ ﺒﺢ اﻟﻤﺴـﻔﺮ ﺑﺎﻟّﻀﯿﺎء و‬‫اﻟّﻨﻮر‪ -‬واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ دﻟﯿﻞ ﺻـﺮﯾﺢ و ﺑﺮﻫﺎن ﺻﺤﯿﺢ أﻋﻠﻤّﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬و ﺑﺤﻤﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻓﺎدات ﺑﺴﯿﺎري از ﻋﻠﻤﺎي أﻋﻼم ﺳﻨّﯿﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﺸّﯿﺪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1111 :‬‬‫ﻣﺆّﮐﺪ اﯾﻦ ﻣﻘﺼﻮد ﻣﺤﻤﻮدﺳﺖ‪.‬‬‫ﭘﺲ ﺗﻌّﺠﺒﺴﺖ و ﮐﻤـﺎل ﺗﻌّﺠﺐ ﮐﻪ ﭼﺴـﺎن ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ ﺑـﺎ وﺟﻮد ﺛﺒﻮت أﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب وﻻﯾﺖﻣﺂب از ﺣـﺪﯾﺚ و ﮐﺘﺎب ﻣﺴـﻠﮏ‬‫اﻧﺤﺮاف از آن ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺑﺎّدﻋـﺎي اﯾـﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﻤـﺎل ﻋﻠﻤﯽ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺑﯿﺸـﺘﺮ در‬‫ﺻﺤﺎﺑﻪ ﮐﺮام ﺟﻠﻮه ﮔﺮ ﻣﺎﻧـﺪ‪ ،‬ﺗﺮﺟﯿـﺢ ﺑﺎﻃﻞ ﻟﺠﻠـﺞ ﺑﺮ ﺣﻖ ﻇﺎﻫﺮ أﺑﻠـﺞ ﻧﻤﻮده در ﻇﻠﻤﺖ ﻏﻮاﯾﺖ و اﻋﺘﺴﺎف ﮐـﺞ روي اﺧﺘﯿﺎر ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬و‬‫ﻋﻼـوه ﺑﺮﯾﻦ ﭼﻮن أﻋﻠﻤّﯿﺖ دﻟﯿـﻞ ﺧﻼﻓﺖ اﺳﺖ‪ -‬ﮐﻤﺎ ﺑّﯿﻦ ﻏﯿﺮ ﻣّﺮة‪ -‬ﭘﺲ ﭼﺮا اذﻋﺎن ﺑﺨﻼﻓﺖ ﺑﻼ ﻓﺼﻞ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻧﻤﯽﮐﻨﻨـﺪ و‬‫ﺑﺎﻋﺘﻘﺎد ﺧﻼﻓﺖ ﻓﻼن و ﺑﻬﻤﺎن أﺳﺎس اﻧﺼﺎف ﺑﻤﻌﺎول ﺟﻮر و اﻋﺘﺴﺎف ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬‫ﺷـﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺷـﺎه ﺻﺎﺣﺐ در اﯾﻦ ﮐﻼم ﺧـﺪع اﻟﺘﯿﺎم اّدﻋﺎ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺣﻀـﺮت أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎﯾﻦ ﺷـﺮف و‬‫ﻣﺮﺗﺒﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺼـﺪاق اذن واﻋﯿﻪ ﺷـﺪن ﺑﺮاي ﻫﻤﯿﻦ ﻧﮑﺘﻪﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﺸﺘﯽ ﺑﻮدن اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﺑـﺪون ﺗﻮﺳﻂ ﺣﻀـﺮت أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴﻼم ﻣﺘﺼّﻮر ﻧﺒﻮد‪.‬‬‫ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ اّدﻋـﺎ ﻣﺴـﻠﻢ ﻧﯿﺴﺖ و ﻫﺮ ﮐﻪ أدﻧﯽ ﺳـﯿﺮي در ﺣـﺪاﺋﻖ ﻋﻠﻢ و ﻋﺮﻓـﺎن ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﯽداﻧـﺪ ﮐﻪ ﭼﻮن ﺧﺪاوﻧـﺪ ﻋﺎﻟﻢ‬‫ﺟﻨـﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﺑﺴـﺒﺐ أﻋﻠﻤّﯿﺖ ﮐـﺎﻣﻠﻪ آن ﺟﻨـﺎب ﻣﺼـﺪاق »ﻗُـْﻞ َﮐﻔﯽ ﺑ ِـﺎﻟﱠﻠِﻪ َﺷـ ِﻬﯿﺪًا ﺑَﯿْﻨِﯽ َو ﺑَﯿَْﻨُﮑْﻢ َو َﻣْﻦ ِﻋﻨْـَﺪُه ِﻋﻠُْﻢ‬‫اﻟ ِْﮑﺘﺎِب«‬‫ﮔﺮداﻧﯿـﺪه اﺳﺖ و ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ آن ﺣﻀـﺮت را ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ رﺳﺎﻧﯿﺪه‪ ،‬إﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ‬‫اﻻﯾﺎت و اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟّﺪاﻟـﮥ ﻋﻠﯽ ﻏﺰارة ﻋﻠﻤﻪ‪ ،‬ﻟﻬـﺬا آن ﺟﻨﺎب ﻣﺴـﺘﺤّﻖ ﮐﺎﻣﻞ ﺑﻮد ﺑﺮاي اﯾﻨﮑﻪ اذن واﻋﯿـﮥ ﮔﺮدد‪ ،‬و ﭼﻮن آن ﺟﻨﺎب ﺳـﺒﺐ‬‫ﻧﺠﺎت ﮐﺸﺘﯽ ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻮد‪ -‬ﮐﻤﺎ ﻣّﺮ ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﻤﺴﺎﻣﯿﺮ ]ص ‪ -[1081‬و ﻧﯿﺰ ﻣﺸـّﺒﻪ ﺑﮑﺸﺘﯽ ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻮد ﺣﺴﺐ ارﺷﺎد‬‫ﺑﺎﺳﺪاد ﺣﻀﺮت ﺧﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎد‪ -‬ﻋﻠﯿﻪ آﻻف اﻟّﺴﻼم إﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻤﻌﺎد‪ -‬ﻟﻬﺬا ذﮐﺮ آن ﺟﻨﺎب ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎﯾﻦ وﺻﻒ ﺟﻤﯿﻞ در ﻗﺮآن ﻣﺠﯿﺪ ﺑﻌﺪ‬‫ﺑﯿﺎن ﺣﺎل ﮐﺸﺘﯽ ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم أوﻟﯽ و أﺣﺮي ﮔﺮدﯾﺪ‪ ،‬و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﺸﺘﯽ ﺑﻮدن أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺮاي ﻫﺮ ﯾﮏ از أﻫﻞ‬‫ﺑﯿﺖ ﻋﺼـﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم اﺳـﺘﻘﻼﻻ ﻣﺘﺼّﻮر ﺑﻮد و ﻫﺴﺖ‪ ،‬و ﺟﻤﻠﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﺼـﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ أﺟﻤﻌﯿﻦ‪-‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 131‬از ‪193‬‬‫ﺳﻮاء ﮐﺎﻧﻮا ﮐﺒﺎرا أم ﺻﻐﺎرا‪ -‬در ﻋﻬﺪ ﻧﺒﻮي ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻧﻮح رﺳﯿﺪه وﺳﯿﻠﻪ ﻧﺠﺎت اّﻣﺖ ﮔﺮدﯾﺪه ﺑﻮدﻧﺪ‪ ،‬و ذﻟﮏ ﻇﺎﻫﺮ ﮐّﻞ اﻟّﻈﻬﻮر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1112 :‬‬‫و ﻟﮑﻦ َﻣْﻦ ﻟَْﻢ َﯾْﺠَﻌِﻞ اﻟﱠﻠُﻪ ﻟَُﻪ ﻧُﻮرًا َﻓﻤﺎ ﻟَُﻪ ﻣِْﻦ ﻧُﻮٍر‬‫‪.‬‬‫ﻫﻔﺪﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ در اﯾﻦ ﮐﻼم اّدﻋﺎ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﮐﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻞ اﻣﺎﻣﺖ اﯾﻦ‬‫ﻃﺮﯾﻖ ﺑﻮدﻧـﺪ در وﻗﺖ آن ﺟﻨﺎب ﺻـﻐﯿﺮ اﻟّﺴّﻦ ﺑﻮدﻧـﺪ و ﺗﺮﺑﯿﺖ اﯾﺸﺎن ﺑـﺪﯾﮕﺮي ﺣﻮاﻟﻪ ﮐﺮدن ﻣﻨﺎﻓﯽ ﺷﺄن ﮐﻤﺎل آن ﺣﻀـﺮت ﺑﻮد‪ ،‬ﻻ ﺟﺮم‬‫ﻗﻮاﻋﺪ ﻧﺠﺎت از ﺛﻘﻞ ﮔﻨﺎﻫﺎن را ﺑﺤﻀﺮت أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻟﻘﺎ ﻓﺮﻣﻮدن و اﯾﺸﺎن را اﻣﺎم ﺳﺎﺧﺘﻦ و ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ ﺧﻮد را ﺑﺼﻮرت‬‫اﯾﺸﺎن ﻣﺼّﻮر ﻧﻤﻮدن ﺿـﺮور اﻓﺘﺎد ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﺑﺤﮑﻢ اﺑّﻮت آن ﮐﻤﺎل را ﺗﺮ و ﺗﺎزه ﺑﺼﺎﺣﺒﺰادهﻫﺎ رﺳﺎﻧﻨﺪ و اﯾﻦ ﺳﻠﺴـﻠﻪ ﺗﺎ ﻗﯿﺎم ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺑﺘﻮﺳﻂ‬‫اﯾﺸﺎن ﺟﺎري ﻣﺎﻧﺪ‪.‬‬‫و اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﭘﺮ ﺗﺰوﯾﺮ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﻈﺎﻫﺮ ﺧﻮد ﺧﺎدع ﻋﻮام ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻧﺰد ﻧﺎﻗﺪ ﺑﺼـﯿﺮ ﺧﺎﻟﯽ از ﻣﮑﺎﯾﺪ و ﻣﺼﺎﺋﺪ ﺗﻔﺮﯾﻂ و ﺗﻘﺼﯿﺮ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا‬‫ﮐﻪ ‪:‬‬‫أوﻻ‪ ،‬اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم را ﻗﺎﺑﻞ اﻣﺎﻣﺖ ﮐﺒﺮي و ﺧﻼﻓﺖ ﻋﻈﻤﯽ ﻧﺪاﻧﺴـﺘﻦ و اﻣﺎﻣﺖ اﯾﺸﺎن را در اﻣﺎﻣﺖ ﻃﺮﯾﻘﺖ ﻣﻨﺤﺼـﺮ ﮐﺮدن ﻇﻠﻢ‬‫ﺻﺮﯾﺢ و ﺟﻮر ﻗﺒﯿﺤﺴﺖ‪.‬‬‫ﺛﺎﻧﯿﺎ‪ ،‬ﺣﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟـّﺴ ﻼم را ﻗﺎﺑﻞ اﻣﺎﻣﺖ ﻃﺮﯾﻘﺖ ﺑﺎﻷﺻﺎﻟﮥ داﻧﺴـﺘﻦ و ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺤﺴﺐ ﺿـﺮورت ﻻﺋﻖ اﻣﺎﻣﺖ‬‫ﮔﺮداﻧﯿﺪن ﻧﻔﺎﻗﯿﺴﺖ ﻋﺠﯿﺐ و ﺷـﻘﺎﻗﯿﺴﺖ ﻏﺮﯾﺐ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ آن از ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﻋﻬﺪ ﻧﺒﻮي ﻫﻢ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﺸﺪه‪ ،‬و ﻟﻮ ﮐﺎﻧﻮا ﺳﺎﺑﻘﯽ اﻻﻗﺪام ﻓﯽ ﻣﻀـﻤﺎر‬‫ﻣﻌﺎﻧﺪة أﺑﯽ ﻟا ﺤﺴﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‪.‬‬‫ﺛﺎﻟﺜﺎ‪ ،‬ﺣﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴـ ﻼم را در ﻋﻬﺪ ﻧﺒﻮي ﺑﺴـﺒﺐ ﺻﻐﺮ ﺳّﻦ ﻻﺋﻖ اﻣﺎﻣﺖ ﻃﺮﯾﻘﺖ ﻧﺪاﻧﺴﺘﻦ و ﺧﺎﻟﯽ از ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ واﻧﻤﻮدن‪ ،‬ﻃﺮﯾﻖ ﻧﺼﺐ ﺻﺮﯾﺢ و ﺟﻬﻞ ﻓﻀﯿﺢ ﭘﯿﻤﻮدﻧﺴﺖ‪.‬‬‫راﺑﻌﺎ‪ ،‬ﺳـﺒﻄﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟـّﺴ ﻼم را در ﻋﻬـﺪ ﻧﺒﻮي از ﻋﻠﻢ ﻗﻮاﻋﺪ ﻧﺠﺎت از ﺛﻘﻞ ﮔﻨﺎﻫﺎن ﻋﺎري ﻇﺎﻫﺮ ﮐﺮدن‪ ،‬ﻧﺎﺻﺒّﯿﺖ ﺑﺎدﯾﻪ و ﺣﺮورّﯾﺖ ﻋﺎدﯾﻪ‬‫ﻫﺴﺖ‪.‬‬‫ﺧﺎﻣﺴـﺎ‪ ،‬اﻋﺘﺮاف ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺣﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤـﺎ اﻟـّﺴ ﻼم را ﺑـﺪﯾﮕﺮي ﺣﻮاﻟﻪ ﮐﺮدن ﻣﻨـﺎﻓﯽ ﺷﺎن ﮐﻤﺎل آن ﺣﻀـﺮت ﺑﻮد و ﺑﺎ اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف‬‫اﻋﺘﻘـﺎد داﺷـﺘﻦ ﺑـﺂﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن ﺧﻠﻔﺎي ﺑﺮ ﺣّﻖ ﺑﻮدﻧـﺪ و ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴـ ﻼم از رﻋﺎﯾﺎﯾﺸﺎن‪ -‬ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﻣﻘﺘﻀـﯽ‬‫ﻣﺬﻫﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1113 :‬‬‫أﻫﻞ اﻟّﺴـ ّﻨﮥ‪ -‬ﻏّﯽ و ﺿـﻼل ﻇﺎﻫﺮ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه زﯾﺮ ﺗﺮﺑﯿﺖ أﻏﯿﺎر ﻣﺎﻧـﺪن اﯾﻦ دو ﻧﻮر ﻧﻈﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻣﻨﺎﻓﯽ ﺷﺎن ﮐﻤﺎل آن ﺣﻀﺮﺗﺴﺖ زﯾﺮ اﻣﺎرت و رﯾﺎﺳﺖ و ﺣﮑﻮﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ أﻏﯿﺎر ﻣﺎﻧﺪن ﺣﺴﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴﻼم ﺑﻬﺰار‬‫اوﻟﻮّﯾﺖ ﻣﻨﺎﻓﯽﺷﺎن ﻧﺒﻮي ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد‪ ،‬ﻓﺎﻧﮑﺸﻒ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻮار ﻣـﺬﻫﺐ أﻫﻞ اﻟﺴـّﻨﮥ و اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ‪ ،‬و ﺑﺎن أّن ﻋﻘﯿﺪة ﺧﻼﻓﮥ اﻟّﺜﻼﺛﮥ ﺧﻼﻋﮥ و‬‫أّﯾﮥ ﺧﻼﻋﮥ‪.‬‬‫ﺳﺎدﺳﺎ‪ ،‬اﻇﻬﺎر اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﻗﻮاﻋـﺪ ﻧﺠﺎت از ﺛﻘﻞ ﮔﻨﺎﻫﺎن را ﺑﺤﻀـﺮت أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﻟﻘﺎ ﻓﺮﻣﻮدن و اﯾﺸﺎن را اﻣﺎم ﺳﺎﺧﺘﻦ و‬‫ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ ﺧﻮد را ﺑﺼﻮرت اﯾﺸﺎن ﻣﺼّﻮر ﻧﻤﻮدن ﺿـﺮور اﻓﺘﺎد‪ ،‬ﺟﺎﻟﺐ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﻘﺮﯾﻊ ﺑﺮاي ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﺘﺘّﺒﻊ أﺧﺒﺎر‬‫و أﺣﺎدﯾﺚ ﻧﺒﻮّﯾﻪ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣﺤﺾ ﻗﻮاﻋـﺪ ﻧﺠﺎت از ﺛﻘﻞ ﮔﻨﺎﻫﺎن را ﺑﺠﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم اﻟﻘـﺎ ﻧﻔﺮﻣﻮده ﺑﻮد‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻠﻮم ﺧﻮد را ﺑﺂﻧﺠﻨـﺎب ﺳـﭙﺮده ﺑﻮد‪ ،‬ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺠّﻠـﺪات ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ و ﺗﺸﺮﯾﺢ ﺗﻤﺎم ﻣﺒّﯿﻦ ﺷﺪه‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 132‬از ‪193‬‬‫و ﻧﯿﺰ آن ﺟﻨـﺎب ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﻣﺤﺾ اﻣـﺎم ﻃﺮﯾﻘﺖ و ارﺷـﺎد ﻧﺴـﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮد‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ اﻣﺎﻣﺖ ﮐﺒﺮي و زﻋﺎﻣﺖ ﻋﻈﻤﯽ و‬‫ﺧﻼﻓﺖ ﻇﺎﻫﺮه و ﺑﺎﻃﻨﻪ ﻫﺮ دو را ﺗﻔﻮﯾﺾ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻮد‪ ،‬و ﺑﮑّﺮات و ﻣّﺮات از اﺑﺘﺪاي اوﻗﺎت ﺑﻌﺜﺖ ﺗﺎ آﺧﺮ‬‫أﺣﯿـﺎن رﺳـﺎﻟﺖ ﻗﻮﻻـ و ﻓﻌﻼـ درﯾﻦ ﺑﺎب إﺗﻤﺎم ﺣّﺠﺖ ﺑﺮ اّﻣﺖ ﻧﻤﻮده ﺑﻮد و ﻧﯿﺰ ﻣﺤﺾ ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ ﺧﻮد را ﺑﺼﻮرت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﺼّﻮر ﻧﻨﻤﻮده ﺑﻮد‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ آن ﺟﻨـﺎب را ﻣﻈﻬﺮ ﺟﻤﻠﻪ ﮐﻤﺎﻻـت ﻋﻠﻤّﯿﻪ و ﻋﻤﻠّﯿﻪ و ﻣﺮآة ﺗﻤـﺎﻣﯽ ﻓﻀﺎﺋـﻞ وﻫـﺒّﯿﻪ و اﮐﺘﺴـﺎﺑّﯿﻪ ﺧﻮد‬‫ﮔﺮداﻧﯿﺪه ﺑﻮد‪.‬‬‫و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺷﻮاﻫﺪ ﺻـﺮﯾﺤﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺻﺤﯿﺤﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﻓﺰون از ﺣّﺪ و ﻋّﺪ و ﺣﺼﺮ و ﺷﻤﺎرﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ آﯾﻪ »َأﻧ ُْﻔَﺴﻨﺎ َو َأﻧ ُْﻔَﺴُﮑْﻢ« و ﺣﺪﯾﺚ‬‫»أﻧﺖ ﻣّﻨﯽ و أﻧﺎ ﻣﻨﮏ«‬‫أوﺿﺢ و أﺻﺮح أدﻟّﻪ اﺳﺖ درﯾﻦ ﺑﺎب‪ ،‬و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ اﻟّﺘﺒﺎر و اﻟّﺘﺒﺎب‪.‬‬‫ﺳﺎﺑﻌﺎ‪ ،‬إﻇﻬﺎر اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺿﺮورت إﻟﻘﺎي ﻗﻮاﻋﺪ ﻧﺠﺎت از ﺛﻘﻞ ﮔﻨﺎﻫﺎن ﺑﺠﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و إﻣﺎم ﺳﺎﺧﺘﻦ اﯾﺸﺎن و ﮐﻤﺎل‬‫ﻋﻠﻤﯽ ﺧﻮد را ﺑﺼﻮرت اﯾﺸﺎن ﻣﺼّﻮر ﻧﻤﻮدن اﯾﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ اﯾﺸﺎن )ﯾﻌﻨﯽ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم( ﺑﺤﮑﻢ اﺑّﻮت آن ﮐﻤﺎل را ﺗﺮ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1114 :‬‬‫ﺗﺎزه ﺑﺼﺎﺣﺒﺰادهﻫﺎ )ﯾﻌﻨﯽ ﺣﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟﺴـﻼم( ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ‪ ،‬دﻟﯿﻞ ﺟﻬﻞ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻫﺴﺖ از ﻣﺮاﺗﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﻋﻤﻮﻣﺎ و از‬‫ﻣﻨـﺎزل ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و ﺣﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟـّﺴ ﻼم ﺧﺼﻮﺻﺎ‪ .‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﺘﺘّﺒﻊ ﺧﺒﯿﺮ و ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ‬‫أﺋّﻤﻪ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم و ﻟﻮ ﺻـﻐﯿﺮ اﻟّﺴّﻦ ﺑﺎﺷـﻨﺪ داراي ﺟﻤﻠﻪ ﮐﻤﺎﻻت ﻋﻠﻤّﯿﻪ و ﻋﻤﻠّﯿﻪ ﻧﺒﻮّﯾﻪ ﺑﻮدﻧﺪ و ﺣﺴﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴﻼم را درﯾﻦ‬‫ﺑﺎب اﻣﺘﯿﺎز ﺧﺎص ﺣﺎﺻﻞ ﺑﻮد‪ ،‬و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ را ﺑﺒﺮاﻫﯿﻦ ﻗﺎﻃﻌﻪ و أدﻟّﻪ ﺳﺎﻃﻌﻪ واﻟﺪ ﻋّﻠﺎم‪ -‬أﺣّﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ دار اﻟّﺴﻼم‪ -‬در »ﺗﺸﯿﯿﺪ‬‫اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ« ﺑﺒﺴﻂ ﺗﻤﺎم ﻣﺒﯿﻦ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ‪ ،‬ﻓﻤﻦ ﺷﺎء ﻓﻠﯿﺮﺟﻊ إﻟﯿﻪ‪ .‬و اﻣﺎم ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﻀﺮورﺗﯽ ﮐﻪ ﺷﺎه‬‫ﺻﺎﺣﺐ در ﻣﺘﺨّﯿﻠﻪ ﺧﻮد دارﻧﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﺻﻮرت ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ ﺑﻠﮑﻪ اﻣﺎﻣﺖ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎ وﺟﻮد ﺣﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺴـﺒﺐ أﻓﻀﻠﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب‬‫اﺳﺖ ﺑﺮ ﺣﺴﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴﻼم ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه‪ ،‬و ازﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ‪:‬‬‫»اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺳّﯿﺪا ﺷﺒﺎب أﻫﻞ اﻟﺠّﻨﮥ و أﺑﻮﻫﻤﺎ ﺧﯿﺮ ﻣﻨﻬﻤﺎ«‬‫و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﻃﺮق ﺑﺴـﯿﺎرﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻤـﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ راﺟﻊ ﮐﺘﺐ اﻟﻘﻮم‪ ،‬و ﯾﮑﻔﯽ ﻟﻠّﻨﺎﻇﺮ اﻟﺒﺼـﯿﺮ أّن اﺑﻦ ﻣﺎﺟـﮥ اﻟﺨﺒﯿﺮ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب‬‫»اﻟّﺴﻨﻦ« اﻟّﺸﻬﯿﺮ ذﮐﺮه ﻓﯽ ﻓﻀﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‪ ،‬ﻋﻠﯿﻪ آﻻف اﻟّﺴﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻘﺪﯾﺮ‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ آن ﺟﻨﺎب در ﺣﺪﯾﺚ ﺣﻈﯿﺮه ﺑﻨﯽ اﻟّﻨﺠﺎر دو ﺑﺎر ﻓﺮﻣﻮده‪:‬‬‫»ﻫﻤﺎ ﻓﺎﺿﻼن ﻓﯽ اﻟّﺪﻧﯿﺎ و ﻓﺎﺿﻼن ﻓﯽ اﻵﺧﺮة و أﺑﻮﻫﻤﺎ ﺧﯿﺮ ﻣﻨﻬﻤﺎ«‬‫و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺑﺪﺧﺸـﯽ در »ﻣﻔﺘﺎح اﻟّﻨﺠﺎ« از ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻦ اﻻﺧﻀﺮ اﻟﺠﻨﺎﺑﺬي ﺻﺎﺣﺐ »ﻣﻌﺎﻟﻢ اﻟﻌﺘﺮة« ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده‪ ،‬و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻣﺎﻣﺖ‬‫ﺣﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤـﺎ اﻟّﺴـ ﻼم در ﻋﻬـﺪ ﻧﺒﻮي ﺑﻼـ رﯾﺐ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤّﻘﻖ ﺷـﺪه ﺑﻮد‪ ،‬و از اﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب در ﺣّﻖ اﯾﻦ دو ﺑﺰرﮔﻮار ﻓﺮﻣﻮده‬‫اﺳﺖ‪:‬‬‫»اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ إﻣﺎﻣﺎن ﻗﺎﻣﺎ أو ﻗﻌﺪا«‬‫و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻗﻨﻮﺟﯽ در ﮐﺘﺎب »ﺳﺮاج وّﻫﺎج« آورده‪ ،‬و ﻧﯿﺰ آن ﺟﻨﺎب ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﺑﺨﻄﺎب‬‫ﺟﻨﺎب إﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮐﻪ‪:‬‬‫أﻧﺖ إﻣﺎم اﺑﻦ إﻣﺎم أﺧﻮ إﻣﺎم‬‫« و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﻠﺨﯽ در »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« ذﮐﺮ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ اﻣﺎم ﺑﻮدن اﯾﻦ دو ﺑﺰرﮔﻮار از أﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮه ﮐﻪ در ﺷﺄن أﺋّﻤﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1115 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 133‬از ‪193‬‬‫وارد ﺷـﺪه و ﻃﺮﻓﯽ از آن در ﻣـﺎ ﺳـﺒﻖ ﻣـﺬﮐﻮر ﮔﺮدﯾـﺪه و آﯾﻨـﺪه ﻫﻢ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺤّﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﺴـﻄﻮر ﻣﯽﺷﻮد ﺑﮑﻤﺎل ﻇﻬﻮر و‬‫ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺳﻔﻮر واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ‪ ،‬ﻓﻼ ﺗﮑﻦ ﻣﻦ اﻟّﺬاﻫﻠﯿﻦ و ﻧﻌﻮذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻦ ﮐﯿﺪ اﻟﺨﺎدﻋﯿﻦ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﻦ‪.‬‬‫ﺛﺎﻣﻨﺎ‪ ،‬إﻇﻬﺎر اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ از ﺗﮑﻤﯿﻞ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ‪ -‬اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﮑﻤﺎل‬‫ﻋﻤﻠﯽ اﯾﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺤﮑﻢ اﺑّﻮت اﯾﻦ ﮐﻤﺎل را ﺑﺤﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻌﺪ ﻏّﺾ ﺑﺼﺮ از ﻣﻌﺮوﺿﺎت ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻫﻢ درﺳﺖ‬‫ﻧﻤﯽﺷﻮد‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﻋﺎﻗﻞ ذي ﺷـﻌﻮر ﮐﻪ أدﻧﯽ ﺑﻬﺮه از ﻣﻌﺮﻓﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﻓﺮض اّدﻋﺎي ﺷﺎه‪ -‬ﺻﺎﺣﺐ رﺳﺎﻧﯿﺪن ﺟﻨﺎب‬‫أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم اﯾﻦ ﮐﻤـﺎل را ﺑﺤﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤـﺎ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺤﮑﻢ اﺑّﻮت ﻧﺒﻮد ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺤﮑﻢ ﻧﺒّﻮت ﺑﻮد‪ ،‬آن ﺟﻨـﺎب ﻫﺮ آﻧﭽﻪ ﻧﺴـﺒﺖ‬‫ﺑﺤﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤـﺎ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد ﻫﻤﻪ را ﺑﺤﮑﻢ ﻧﺒﻮي ﺑﻌﻤﻞ آورده ﺑﻮد‪ ،‬ﭘﺲ ﺗﻌﻠﯿﻞ رﺳﺎﻧﯿـﺪن اﯾﻦ ﮐﻤﺎل ﺑﺤﮑﻢ اﺑّﻮت ﺗﻘﺼـﯿﺮ ﺻـﺮﯾﺢ و‬‫ﺗﻔﺮﯾﻂ ﻗﺒﯿﺤﺴﺖ‪.‬‬‫ﺗﺎﺳـﻌﺎ‪ ،‬إﻇﻬﺎر اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ از رﺳﺎﻧﯿﺪن ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮐﻤﺎل‬‫ﻋﻤﻠﯽ ﻧﺒﻮي را ﺑﺤﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟـّﺴ ﻼم آن ﺑﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺳﻠﺴـﻠﻪ ﺗﺎ ﻗﯿﺎم ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺑﺘﻮﺳﻂ اﯾﺸﺎن ﺟﺎري ﻣﺎﻧﺪ‪ ،‬ﺧﺎﻟﯽ از ﺗﻘﺼﯿﺮ ﺑّﯿﻦ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬زﯾﺮا‬‫ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻘﺼﻮد ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﯾﻦ ﻧﺒﻮد ﮐﻪ ﻣﺤﺾ ﺳﻠﺴـﻠﻪ ﮐﻤـﺎل ﻋﻤﻠﯽ آن ﺟﻨـﺎب ﺗـﺎ ﻗﯿﺎم ﻗﯿﺎﻣﺖ‬‫ﺑﺘﻮﺳـﻂ ﺟﻨـﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﯾـﺎ ﺑﺘﻮﺳـﻂ ﺣﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴـ ﻼم ﺟﺎري ﺑﻤﺎﻧـﺪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻘﺼﻮد ﻣﺤﻤﻮد آن ﺟﻨﺎب آن ﺑﻮد ﮐﻪ‬‫ﺳﻠﺴـﻠﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﮐﻤﺎﻻـت ﻋﻠﻤّﯿﻪ و ﻋﻤﻠّﯿﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻟﮑﻤﺎل در أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﺼـﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺗﺎ ﻗﯿﺎم ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺟﺎري‬‫ﻣﺎﻧﺪ‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻟﻪ أدﻧﯽ ﺑﺼـﯿﺮة ﻓﯽ أﺣﺎدﯾﺜﻪ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺤﮥ اﻟّﺪاﻟﮥ ﻋﻠﯽ وراﺛﺘﻬﻢ اﻟﺒﺎﻗﯿﮥ اﻟّﺴﺎرﯾﮥ‪ ،‬و ﯾﮑﻔﯽ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب اﻟّﺘﺄّﻣﻞ ﻓﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻟّﺜﻘﻠﯿﻦ و ﺣﺪﯾﺚ اﻟّﺴﻔﯿﻨﮥ اﻟﺠﺎرﯾﮥ‪.‬‬‫ﻋﺎﺷﺮا‪ ،‬ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺻﻐﺮ ﺳّﻦ ﺣﺴﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟﺴﻼم و ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺑﻮدﻧﺸﺎن إﻟﻘﺎء ﻗﻮاﻋﺪ ﻧﺠﺎت از ﺛﻘﻞ ﮔﻨﺎﻫﺎن را ﺑﺠﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴـ ﻼم در ﻣﺮﺗﺒﻪ أوﻟﯽ ذﮐﺮ ﮐﺮدن‪ ،‬و إﻣـﺎم ﺳﺎﺧﺘﻦ آن ﺟﻨﺎﺑﺮا در ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺛﺎﻧﯿﻪ آوردن‪ ،‬و ﻣﺼّﻮر ﮐﺮدن ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ را ﺑﺼﻮرت آن ﺟﻨﺎب‬‫در ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺛﺎﻟﺜﻪ ﻣﺬﮐﻮر ﺳﺎﺧﺘﻦ‪ ،‬و رﺳﺎﻧﯿﺪن ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ‪-‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1116 :‬‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ را ﺑﺤﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺤﮑﻢ اﺑّﻮت در ﻣﺮﺗﺒﻪ راﺑﻌﻪ ﮔﺬاﺷـﺘﻦ‪ ،‬و ﺟﺮﯾﺎن ﺳﻠﺴﻠﻪ ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ را ﺗﺎ‬‫ﻗﯿـﺎم ﻗﯿﺎﻣﺖ در ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺧﺎﻣﺴﻪ ﻧﻬﺎدن‪ ،‬ﻫﻤﻪ ﺑﺮاي آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺎﻇﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﺎﻫﺮ در ﺣﻖ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻘـّﺼ ﺮ ﮔﺸـﺘﻪ از ﺣّﻖ واﺿـﺢ و‬‫ﺻـﺪق ﻻﯾـﺢ ﮐﻪ اﻣـﺎﻣﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ و ﺧﻼـﻓﺖ ﻋـﺎّﻣﻪ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮاﺗﺴﺖ و ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺑﮑﻤﺎل ﻇﻬﻮر و وﺿﻮح ﺑﺮ آن دﻻﻟﺖ دارد ﻣﻨﺼـﺮف‬‫اﻟﺨـﺎﻃﺮ ﮔﺮدد و آن را ﺑﺮ اﻣـﺎﻣﺖ ﻃﺮﯾﻘﺖ و ﺧﻼـﻓﺖ وﻻـﯾﺖ ﺑﺤﺴﺐ ﺗﺨـﺪﯾﻊ و ﺗﻠﻤﯿﻊ ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ ﻓﺮود آرد‪ ،‬ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﮐﯿـﺪ ﺷﺎه‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﭘﯿﺸﺮﻓﺘﻨﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪َ ،‬و ﻻ َﯾِﺤﯿُﻖ اﻟ َْﻤْﮑُﺮ اﻟﱠﺴﱢﯿُﺊ ِإﻟﱠﺎ ﺑ َِﺄْﻫﻠِِﻪ‬‫‪.‬‬‫ﻫﺠﺪﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ در اﯾﻦ ﮐﻼم در ﻣﻘﺎم ﺗﻌﻠﯿﻞ اﻣﺎم ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ‪ -‬اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﮐﻪ ﻟﻬﺬا ﺣﻀﺮت أﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم را ﯾﻌﺴﻮب اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺧﻄـﺎب دادهاﻧـﺪ‪ .‬و اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف ﺻـﺮﯾﺢ ﻧﺰد ﻋﺎﻗـﻞ ﺧﺒﯿﺮ ﺑﺮاي ﺑﻄﻼـن ﻣـﺬﻫﺐ ﺷـﺎه ﺻﺎﺣﺐ و‬‫ﺻّﺤﺖ ﻣـﺬﻫﺐ اﻫـﻞ ﺣـّﻖ ﮐـﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺟﻨـﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻨﺺ ﻧﺒـﻮي ﻣﺸـّﺮف ﺑﺨﻄـﺎب ﯾﻌﺴﻮب‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﮔﺮدﯾﺪ ﺣّﻖ ﺣﻘﯿﻖ ﺑﻤﺮﮐﺰ ﺧﻮد رﺳـﯿﺪ و ﺧﻼﻓﺖ و اﻣﺎﻣﺖ و اﻣﺎرت و زﻋﺎﻣﺖ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺮاي ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﮐﺎﻟّﺸـ ﻤﺲ‬‫ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟّﻨﻬﺎر واﺿﺢ و آﺷﮑﺎر آﻣﺪ‪ ،‬و ﺗﻘّﺪم ﺛﻼﺛﻪ ﺑﺮ آن ﺟﻨﺎب ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺒﺎب و ﺗﺒﺎر ﮔﺸﺖ‪ ،‬و ﻟﻠّﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ‪.‬‬‫ﻧﻮزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ در اﯾﻦ ﮐﻼم اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺴﺒﺐ آﻧﮑﻪ در ﮐﻨﺎر آن ﺣﻀﺮت ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﭘﺮورش ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮدﻧـﺪ و ﻋﻼﻗﻪ داﻣﺎدي ﺑﺂن ﺟﻨﺎب داﺷـﺘﻨﺪ و از ﻃﻔﻠﯽ در ﻫﺮ أﻣﺮ رﻓﯿﻖ و ﺷـﺮﯾﮏ ﻣﺎﻧﺪه ﺣﮑﻢ ﻓﺮزﻧﺪ‬‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 134‬از ‪193‬‬‫و اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺮاي ﻇﻬﻮر أﻓﻀـﻠّﯿﺖ ﺗـﺎّﻣﻪ و ﺛﺒﻮت اﻣﺎﻣﺖ ﻋﺎّﻣﻪ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺄﺣﺴﻦ وﺟﻮه‬‫ﮐﻔﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ در ﺗﺤﺖ آن ﺗﺨﺪﯾﻌﯽ ﻋﺠﯿﺐ ﭘﻮﺷﯿﺪه اﺳﺖ و آن اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺎﻇﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﺎﻫﺮ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم را‬‫در ﺣﮑﻢ ﻓﺮزﻧﺪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ داﻧﺴﺘﻪ در آﯾﻪ ﻣﺒﺎﻫﻠﻪ ﻣﺼﺪاق »َأﻧ ُْﻔَﺴﻨﺎ«‬‫ﻧﺪاﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺼﺪاق »َأﺑ ْﻨﺎَءﻧﺎ«‬‫ﮔﺮداﻧـﺪ! و آﻧﭽﻪ ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘـﺎب »ﺗﺤﻔﻪ« از راه ﻋـﺪوان در ﻣﻘـﺎم آﯾﻪ ﻣﺒـﺎﻫﻠﻪ اّدﻋـﺎ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت أﻣﯿﺮ در »أﺑﻨﺎء«‬‫داﺧﻠﺴﺖ در ذﻫﻦ او ﺟﺎﮔﺰﯾﻦ ﺷﻮد‪ ،‬و ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﻄﻼن اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ اﻓﺎدات ﻋﻠﻤﺎي أﻋﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1117 :‬‬‫ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ‪ ،‬و ﺧﺪع و ﺗﺰوﯾﺮ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ أﺻـﻼ در ﻗﻠﺐ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ و ﻣﺘﺘّﺒﻊ ﺧﺒﯿﺮ ﮔﻨﺠﺎﯾﺸﯽ ﭘﯿﺪا ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬و ﻗﺪ ﻇﻬﺮ ﻓﺴﺎد‬‫ﻣﺎ أﺑﺪأه اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ ﻣﻦ اﻟﻠّﻐﻮ و اﻟﮑﺬاب ﻓﯽ اﻟﻤﻨﻬﺞ اﻷّول ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب‪.‬‬‫ﺑﺴـﺘﻢ آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ درﯾﻦ ﮐﻼـم ﻣﻌـﺘﺮف ﺷﺪهاﻧـﺪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺟﻨـﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﺑﺴـﺒﺐ ﻗﺮاﺑﺖ ﻗﺮﯾﺒﻪ ﮐﻪ داﺷـﺘﻨﺪ‬‫ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ ﮐّﻠﯽ در ﻗﻮاي روﺣﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺣﺎﺻﻞ ﺑﻮد‪ .‬و اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف ﺟﺎﻟﺐ ﺻﺪ ﻣﻼم ﺑﺮاي ﺷﺎه‬‫ﺻﺎﺣﺐ و أﺳـﻼف اﯾﺸﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺑﺰرﮔﻮاري را ﮐﻪ داراي ﻗﺮاﺑﺖ ﻗﺮﯾﺒﻪ ﺑﺎ‬‫آن ﺟﻨﺎب ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ و ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ ﮐﻠّﯽ در ﻗﻮاي روﺣﺎﻧﯽ ﺑﺎ آن ﺟﻨﺎب داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺮك ﮐﺮدن و ﺑﺮاي ﺧﻼﻓﺖ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﮐﻪ از ﺷـﺮف‬‫ﻗﺮاﺑﺖ ﻗﺮﯾﺒﻪ ﺑﻔﺮاﺳﺦ ﺑﻌﯿﺪه أﺑﻌﺪ ﺑﻮد و در ﻗﻮاي روﺣﺎﻧّﯿﻪ ﻫﯿﭻ ﻣﻨﺎﺳـﺒﺘﯽ ﺑﺠﻨﺎب ﻧﺒﻮي ﻧﺪاﺷﺖ اﺧﺘﯿﺎر ﮐﺮدن ﻇﻠﻤﯽ اﺳﺖ ﺷﺪﯾﺪ و ﺣﯿﻔﯿﺴﺖ‬‫ﻋﻨﯿﺪ و ﺟﻮرﯾﺴﺖ ﻣﺪﯾﺪ و ﺿﻼﻟﯿﺴﺖ ﺑﻌﯿﺪ‪.‬‬‫ﺑﺴﺖ و ﯾﮑﻢ‪ :‬آﻧﮑﻪ ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ در آﺧﺮ اﯾﻦ ﮐﻼـم ﺑـﺎز ﻣﺴـﻠﮏ ﺗﺨـﺪﯾﻊ و ﺗﺰوﯾﺮ ﭘﯿﻤﻮده اﺑـﺪاي زﯾﻎ ﻣـﺎ ﻓﯽ اﻟﻀـﻤﯿﺮ ﺧﻮد ﻧﻤﻮده إﻇﻬﺎر‬‫ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮔﻮﯾﺎ ﻇّﻞ و ﺻﻮرت ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﺑﻮدﻧﺪ‬‫ﮐﻪ ﻋﺒﺎرت از وﻻﯾﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺘﺴﺖ‪.‬‬‫و اﯾﻦ إﻇﻬـﺎر ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﮑّﺮر داﻧﺴﺘﯽ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﺗﻔﺮﯾﻂ ﺑﺎدي و ﺗﻘﺼـﯿﺮ ﻋﺎدﯾﺴﺖ‪ ،‬و ﻫﺮ ﮐﻪ ﺑﻬﺮه از إﻧﺼﺎف دارد ﺑﻠﺤﺎظ ادﻟّﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻻ ﺗﻌّﺪ‬‫و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ ﻣﯽداﻧـﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ‪ -‬اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﯾﻘﯿﻨﺎ ﻧﻔﺲ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﻻﻃﯿﺎب ﺑﻮد و‬‫ذات واﻻـ ﺻـﻔﺎت ﺟﻨـﺎب أﻣﯿﺮ ﮐّﻞ أﻣﯿﺮ‪ -‬ﻋﻠﯿﻪ آﻻف اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻘـﺪﯾﺮ‪ -‬ﻣﻈﻬﺮ ﺟﻤﻠﻪ ﮐﻤﺎﻻت ﻋﻠﻤّﯿﻪ و ﻋﻤﻠﯿﻪ آن ﺟﻨﺎب ﮔﺸـﺘﻪ‬‫آﺋﯿﻨﻪوار ﺻﻮرت ﺟﻨﺎب ﺑﺸـﯿﺮ و ﻧﺬﯾﺮ و ﺳﺮاج ﻣﻨﯿﺮ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ را ﻣﯽﻧﻤﻮد‪ ،‬و اﯾﻦ ﺗﺠﻠّﯽ ﮐﺎﻣﻞ ﻣﻮﺟﺐ آن ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ آن‬‫ﺟﻨﺎب ﺑﻨّﺺ ﺧﺪا و ﻧّﺺ رﺳﻮل‪ -‬ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺎ ﻫّﺐ اﻟﻘﺒﻮل‪ -‬وﺻّﯽ ﺑﺮ ﺣّﻖ و ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻣﻄﻠﻖ آن ﺣﻀﺮت ﮔﺸﺘﻪ ﺑﺮ أﻋﻼي ﻣﻨﺎﺻﺐ‬‫و أرﻓﻊ ﻣﺮاﺗﺐ ﮐﻪ رﯾﺎﺳﺖ ﻋﺎّﻣﻪ دﯾﻨّﯿﻪ و دﻧﯿﻮّﯾﻪ ﺧﻠﻖ ﺧﺪاﺳﺖ رﺳﯿﺪ‪ ،‬و ذﻟﮏ ﻇﺎﻫﺮ ﺑﺎﻫﺮ ﮐﺎﻟّﺸﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟّﻨﻬﺎر و إن ﻋﻤﯿﺖ ﻋﻨﻪ ﻋﯿﻮن‬‫اﻟﻔﺎﻗﺪﯾﻦ ﻟﻠﺒﺼﺎﺋﺮ و اﻻﺑﺼﺎر‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1118 :‬‬‫ﺑﺴﺖ و دوم آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ در آﺧﺮ ﮐﻼم اﻋﺘﺮاف ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﺑـﺪﻋﺎي ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﺳـﺘﻌﺪاد‬‫ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺗﻀﺎﻋﻒ ﭘﺬﯾﺮﻓﺖ و ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﮐﻤﺎل رﺳﯿﺪ‪.‬‬‫ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف ﻧﯿﺰ ﺧﺎﻟﯽ از ﺗﺨـﺪﯾﻊ و ﺗﻠﻤﯿﻊ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﻗﺼـﺮ و ﺣﺼـﺮ اﺳـﺘﻌﺪاد ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﯾﺎ ﮐﻤﺎل‬‫ﻣﻮﺟﻮد ذات آن ﺟﻨﺎب در وﻻﯾﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺖ‪ ،‬ﺗﻀﺠﯿﻊ ﺟﺎﻟﺐ اﻟّﺘﻘﺮﯾﻊ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬و ﻫﺮ ﻋﺎﻗﻞ ﺧﺒﯿﺮ و ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ ﮐﻪ راﺋﺤﻪ إﻧﺼﺎف ﺑﻤﺸﺎﻣﺶ‬‫رﺳـﯿﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺘﯿّﻘﻦ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ در ذات واﻻ ﺻـﻔﺎت ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ اﺳﺘﻌﺪاد ﺟﻤﻠﻪ ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒﻮّﯾﻪ ﻣﻮﺟﻮد‬‫ﺑـﻮد ﺑﻠﮑﻪ ﺗﻤـﺎﻣﯽ آن ﮐﻤﺎﻻـت ﻋﻠﯽ اﻟـﻮﺟﻪ اﻻـﺗّﻢ اﻻﮐﻤـﻞ ﺑﺮأي اﻟﻌﯿﻦ ﻣﺸـﻬﻮد ﻣﯽﺷـﺪ‪ ،‬و اﮔﺮ از ﻫﻤﻪ أدﻟّﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻗﻄـﻊ ﻧﻈﺮ ﮐﻨﯿﻢ آﯾﻪ‬‫ﻣﺒﺎﻫﻠﻪ و ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮاي ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﮐﺎﻓﯽ و ﺑﺴـﻨﺪﺳﺖ‪ ،‬و ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻋﻠﻤﺎي أﻋﻼم ﮐﻪ ﻣﺆّﯾﺪ ﺑﺈﻓﺎدات ﻋﻠﻤﺎي ﺳـّﻨّﯿﻪ اﺳـﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 135‬از ‪193‬‬‫در ﺧﺼﻮص اﯾﻦ دو دﻟﯿﻞ ﻗﺎﻃﻊ أﻟﺴﻦ أرﺑﺎب إﺿﻼل و ﺗﻀﻠﯿﻞ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﺑﺴﺖ و ﺳﻮم آﻧﮑﻪ‪ :‬ﺷـﺎه ﺻﺎﺣﺐ در آﺧﺮ ﮐﻼم اﻋﺘﺮاف ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ آﺛﺎر ﮐﻤﺎل وﻻﯾﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺖ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در‬‫ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻃﻦ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ از ﻫﺮ ﻃﺮﯾﻘﻪ و ﻫﺮ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻇﺎﻫﺮ و ﻫﻮﯾﺪاﺳﺖ‪.‬‬‫و اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف اﮔﺮ ﭼﻪ ﮐﻤﺮ ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﻮّﯾﻪ را ﻣﯽﺷﮑﻨﺪ و ﺑﺴﯿﺎري از ﻃﺎﻣﺎت اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻔﻮات واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ را از‬‫ﺑﯿـﺦ و ﺑﻦ ﺑﺮﻣﯿﮑﻨـﺪ‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ ﺑـﺎز ﻫﻢ ﺧـﺎﻟﯽ از ﮔﻮﺷﻪ ﺗﻔﺮﯾﻂ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ آﺛﺎر ﮐﻤﺎل ﻋﻠﻮي ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ در ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻃﻦ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ أﻫﻞ دﻧﯿﺎ‬‫ﻇـﺎﻫﺮ و ﻫﻮﯾـﺪاﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ آﺛﺎر ﮐﻤﺎﻻت ﻋﻠﻮّﯾﻪ از ﺳﺎﮐﻨﺎن ﻋﺎﻟﻢ ﻋﻠﻮي و زﻣﺮه ﻣﻼﺋﮑﻪ ﻣﻘّﺮﺑﯿﻦ و ﻣﻌﺎﺷـﺮ أﻧﺒﯿﺎ و ﻣﺮﺳـﻠﯿﻦ و أوﺻـﯿﺎء رﺳﻞ و‬‫ﻧﺒّﯿﯿﻦ ﺻﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ أﺟﻤﻌﯿﻦ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ‪ .‬و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﺗﻤﺎم در ﻣﺠّﻠﺪات ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮر ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﺗﻤﺎم ﻣﺒّﯿﻦ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﮔﺮدﯾﺪه‪ ،‬ﻣﻦ ﺷﺎء ﻓﻠﯿﺮﺟﻊ إﻟﯿﻬﺎ‪.‬‬‫ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ آﻧﭽﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ در »ﺗﻔﺴﯿﺮ« ﺧﻮد در ﺧﺼﻮص ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﺟﺎوﯾﺪه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1119 :‬‬‫ﺑﻮدﻧـﺪ ﺣﻘﯿﻘﺘﺶ ﺑﻨﻈﺮ ﺑﺼـﯿﺮت دﯾـﺪي و ﺑﮑﻨﻪ ﺧـﺪع و ﺗﺰوﯾﺮ ﻏﺮﯾﺰي ﮐﻤـﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ رﺳـﯿﺪي و داﻧﺴـﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮد ﻣﻨﮑﻮد ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ و‬‫اوﻟﯿﺎﯾﺸـﺎن ازﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻔّﻮﻫـﺎت آﻧﺴﺖ ﮐﻪ أﻣﺮ اﻣﺎﻣﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﮐﻪ از آﯾﺎت ﺑﺴـﯿﺎر و أﺣﺎدﯾﺚ ﺑﯿﺸـﻤﺎر‬‫ﺛـﺎﺑﺘﺴﺖ ﮐﻢ وزن و ﻗﻠﯿﻞ اﻷﺛﺮ واﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ‪ ،‬و در ﭘﺮده إﻇﻬﺎر ﻣﺤّﺒﺖ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم وادي ﭘﺮ ﺧﺎر ﻧﺎﺻﺒّﯿﺖ و ﺣﺮورّﯾﺖ ﭘﯿﻤﺎﯾﻨـﺪ‪ ،‬و‬‫ﻟﮑّﻨﻬﻢ ﻓﯽ ﺳﻮء ﺻﻨﯿﻌﻬﻢ و ﺳﺘﺮ ﺷﻨﯿﻌﻬﻢ ﻗﺎﺻﺮون ﺧﺎﺳﺮون‪.‬‬‫ﯾُِﺮﯾُﺪوَن ﻟ ِﯿُْﻄِﻔُﺆا ﻧُﻮَر اﻟﱠﻠِﻪ ﺑ َِﺄﻓْﻮاِﻫِﻬْﻢ َو اﻟﱠﻠُﻪ ُﻣﺘِﱡﻢ ﻧُﻮِرِه َو ﻟَْﻮ َﮐِﺮَه اﻟ ْﮑﺎﻓُِﺮوَن‬‫»اﻟﺰام و اﻓﺤﺎم« ﻓﯿﻪ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺪ ﻟﺬوي اﻻﻟﺒﺎب و اﻻﻓﻬﺎم‬‫ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ از ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﮐﻪ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺧﺪﯾﻌﺖ اﻧﻀﻤﺎم ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ »أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم«‬‫را ﮐﻪ ﺣﺴﺐ ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت أﮐﺎﺑﺮ و أﻋﻼﻣﺸﺎن ﮐﺬب و ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺴﺖ آوردﻧﺪ و آن را در ﻣﻘﺎم اّدﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ ﺟﻠﻮهﮔﺮي ﮐﻤﺎل ﻋﻠﻤﯽ‬‫ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ در ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﺮام ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده راه ﻇﻠﻢ ﺻـﺮﯾﺢ و ﺟﻮر ﻗﺒﯿـﺢ ﺳﭙﺮدﻧـﺪ‪ ،‬و ﻫﺮﮔﺰ اﻟﺘﻔـﺎﺗﯽ‬‫ﻧﻨﻤﻮدﻧﺪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ در أﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮه اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﺑﻨﺠﻮم وارد ﺷﺪه و آن ﺟﻨﺎب در ﺑﺴﯿﺎري از أﺣﺎدﯾﺚ اّﻣﺖ‬‫ﺧﻮد را ﺑﺎﻗﺘﺪاي اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﺧﻮد ﺑﮑﻤﺎل اﻫﺘﻤﺎم ﺣﮑﻢ داده‪ ،‬و از آﻧﺠﺎ ﮐﻪ اﺳﺘﯿﻔﺎي اﯾﻦ أﺣﺎدﯾﺚ و ﺑﯿﺎن ﻃﺮق آن ﺧﯿﻠﯽ ﻋﺴﯿﺮ و‬‫دﺷﻮارﺳﺖ ﻟﻬـﺬا ﻧﺒـﺬي از آن در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻣـﺬﮐﻮر و ﻣﺴـﻄﻮر ﻣﯽﺷﻮد و ﻣﺎﺳﻮاي آن در دﯾﮕﺮ ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻣﻨﺎﺳـﺒﻪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺮﻗﻮم و‬‫ﻣﺬﮐﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪،‬‬‫ﻧﻘﻞ اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﺴﯿﺎر ﮐﻪ در آﻧﻬﺎ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ اﮐﺮم ﺻﻠﯽ اﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻣﺖ را ﺑﺎﻗﺘﺪاي ﺑﺄﻫﻠﺒﯿﺖ اﻣﺮ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ‪ -1 -‬ﺣﺪﯾﺚ »اﻫﻠﺒﯿﺘﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ‪«...‬‬‫اﺷﺎره‬‫ﭘﺲ از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﺪﯾﺚ »أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم ﺑﺄّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ«‪.‬‬‫و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ در »ﻧﺴـﺨﻪ ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ ﺷـﺮﯾﻂ أﺷﺠﻌﯽ ﺻﺤﺎﺑﯽ« ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ و اﯾﻦ ﻧﺴﺨﻪ از ﺷﯿﻮخ اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﺑﺄﺳﺎﻧﯿﺪ ﻋﺎﻟﯿﻪ رواﯾﺖ‬‫ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﺳﺘﻌﺮف ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪.‬‬‫ﻟﯿﮑﻦ ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﻀـﯽ از ﺣﻀـﺮات ﺳّﻨّﯿﻪ ﺑﻮﺟﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﻌّﺼﺐ و ﻋﺪوان و ﺑﻐﯽ و ﻃﻐﯿﺎن‪ ،‬وادي ﭘﺮ ﺧﺎر رّد و إﻧﮑﺎر اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 136‬از ‪193‬‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﭘﯿﻤﻮده از راه ﺟﻬﻞ ﯾﺎ ﺗﺠﺎﻫﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1120 :‬‬‫ﻧﺒﯿﻂ ﺻﺤﺎﺑﯽ را ﺑﻮﺻﻒ ﮐّﺬاب ﺳﺘﻮدهاﻧﺪ‪.‬‬‫ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ ﺷﺮﯾﻂ اﺷﺠﻌﯽ و ﭘﺪرش‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﻓﺘﻨﯽ در »ﺗﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم ﺑﺄّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‪.‬‬‫ﻣﻦ ﻧﺴﺨﮥ ﻧﺒﯿﻂ اﻟﮑّﺬاب![‪.‬‬‫و ﻗﺎﺿﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ ﺑﺎ وﺻﻒ آن ﻫﻤﻪ ﻃﻮل ﺑﺎع وﺳﻌﺖ اﻃﻼع ﮐﻪ ﻣﻌﺘﻘﺪﯾﻦ او اذﻋﺎن ﺑﺂن دارﻧﺪ در »ﻓﻮاﺋﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم ﺑﺄّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‪.‬‬‫ﻗﺎل ﻓﯽ »اﻟﻤﺨﺘﺼﺮ«‪ :‬ﻫﻮ ﻣﻦ ﻧﺴﺨﮥ ﻧﺒﯿﻂ اﻟﮑّﺬاب ‪.‬‬
‫و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ وﺻﻒ ﻧﺒﯿﻂ ﺑﮑـّﺬاب ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺮ اﺻﻮل اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻣﺴـﺘﻘﯿﻢ ﻧﻤﯽﺷﻮد‪ ،‬زﯾﺮا ﮐﻪ ﻧﺒﯿﻂ و ﭘـﺪرش ﺷـﺮﯾﻂ ﻫﺮ دو ﺻـﺤﺎﺑﯽ‬‫ﺟﻠﯿـﻞ ﻫﺴـﺘﻨﺪ و اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ ﮐﻪ در ﺗﻌـﺪﯾﻞ و ﺗﺒﺠﯿﻞ ﺟﻤﻠﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ دارﻧـﺪ ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺘﺤﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﭘﺲ ﻧﺴـﺒﺖ ﻧﺒﯿﻂ ﺻـﺤﺎﺑﯽ‬‫ﺑﮑـﺬب و وﺻـﻒ او ﺑﮑـّﺬاب ﮐـﻪ ﺻـﯿﻐﻪ ﻣﺒـﺎﻟﻐﻪ اﺳﺖ ﭼﮕـﻮﻧﻪ درﺳﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ؟! ﺣﺎﻟﯿـﺎ ﺑﻌﺾ ﻋﺒـﺎرات ﮐﺒـﺎر اﻫـﻞ ﺳـّﻨﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠّﻖ‬‫ﺑﺼﺤﺎﺑّﯿﺖ ﺷﺮﯾﻂ و ﻧﺒﯿﻄﺴﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ‪.‬‬‫ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻤﻐﺮب اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒّﺮ اﻟﻘﺮﻃﺒﯽ در »اﺳﺘﯿﻌﺎب« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺷـﺮﯾﻂ ﺑﻦ أﻧﺲ اﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﻫﻼل اﻷﺷـﺠﻌﯽ‪ .‬ﺷـﻬﺪ ﺣّﺠـ ﮥ اﻟﻮداع ﻣﻊ اﻟّﻨﺒّﯽ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ و ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﺧﻄﺒﺘﻪ و ﮐﺎن ردﻓﻪ ﯾﻮﻣﺌﺬ اﺑﻨﻪ ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ ﺷﺮﯾﻂ و ﮐﻼﻫﻤﺎ ﻣﺬﮐﻮر ﻓﯽ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ[‪.‬‬‫و ذﻫﺒﯽ در »ﺗﺠﺮﯾﺪ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺷﺮﯾﻂ ﺑﻦ أﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﻫﻼل اﻷﺷﺠﻌﯽ‪ ،‬ﺟّﺪ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﻧﺒﯿﻂ‪ ،‬و ﻟﻨﺒﯿﻂ ﺻﺤﺒﮥ أﯾﻀﺎ‪) .‬ب([‪.‬‬‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در »اﺻﺎﺑﻪ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺷـﺮﯾﻂ‪ -‬ﺑﻔﺘﺢ أّوﻟﻪ‪ -‬ﺑﻦ أﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﻫﻼل اﻷﺷـﺠﻌﯽ‪ ،‬واﻟﺪ ﻧﺒﯿﻂ‪ .‬ﻟﻪ و ﻟﻨﺒﯿﻂ ﺻﺤﺒﮥ‪ .‬ﻗﺎل‬‫اﺑﻦ اﻟّﺴﮑﻦ‪ :‬ﻟﻪ ﺻﺤﺒﮥ و رواﯾﮥ‪ ،‬و ﻫﻮ ﻣﻌﺪود ﻓﯽ اﻟﮑﻮﻓّﯿﯿﻦ‪ ،‬و روي أﺣﻤﺪ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ ﺷﺮﯾﻂ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬إﻧّﯽ ردﯾﻒ أﺑﯽ ﻓﯽ ﺣّﺠﮥ اﻟﻮداع‬‫إذ ﺗﮑّﻠﻢ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻓﻮﺿﻌﺖ ﯾﺪي ﻋﻠﯽ ﻋﺎﺗﻖ أﺑﯽ ﻓﺴﻤﻌﺘﻪ ﯾﻘﻮل‪ :‬إّن دﻣﺎءﮐﻢ و أﻣﻮاﻟﮑﻢ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺣﺮام‪ ،‬اﻟﺤﺪﯾﺚ‪ .‬و‬‫أﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﻐﻮّي و اﺑﻦ اﻟّﺴﮑﻦ ﻣﻦ وﺟﻪ آﺧﺮ‪ ،‬ﻓﻘﺎل‪ :‬ﻋﻦ ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ ﺷﺮﯾﻂ ﻋﻦ أﺑﯿﻪ ﺷﺮﯾﻂ ﺑﻦ أﻧﺲ‪ ،‬و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟّﺴﮑﻦ‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1121 :‬‬‫ﻟﻢ ﯾﺮو ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻏﯿﺮ ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‪ ،‬و روي اﺑﻦ ﻣﻨﺪة ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ وﮐﯿﻊ‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﻧﺒﯿﻂ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﺟّﺪي‬‫ﻣﻦ أﺻـﺤﺎب اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ .‬و ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ اﻟﺤﻤﺎﻧﯽ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ‪ ،‬ﻗﺎل ﮐﺎن أﺑﯽ و ﺟّﺪي و ﻋّﻤﯽ ﻣﻦ أﺻﺤﺎب‬‫اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ‪ .‬و ﻫﮑﺬا أﺧﺮﺟﻪ أﺣﻤﺪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟّﺰﻫﺪ ﻋﻦ اﻟﺤّﻤﺎﻧﯽ ‪.‬‬
‫و ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺮﺗﻀـﯽ اﻟﺰﺑﯿﺪي در »ﺗﺎج اﻟﻌﺮوس« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﺷـﺮﯾﻂ‪ -‬ﮐﺰﺑﯿﺮ‪ -‬واﻟﺪ ﻧﺒﯿﻂ‪ ،‬و ﻫﻮ ﺷـﺮﯾﻂ ﺑﻦ أﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﻫﻼل اﻷﺷـﺠﻌﯽ‪،‬‬‫ﺻﺤﺎﺑّﯽ و ﻻﺑﻨﻪ ﻧﺒﯿﻂ ﺻـﺤﺒﮥ أﯾﻀﺎ‪ ،‬و ﻟﻪ أﺣﺎدﯾﺚ ﻗﺪ ﺟﻤﻌﺖ ﻓﯽ ﮐّﺮاﺳﮥ ﻟﻄﯿﻔﮥ روﯾﻨﺎﻫﺎ ﻋﻦ اﻟّﺸـ ﯿﻮخ ﺑﺄﺳﺎﻧﯿﺪ ﻋﺎﻟﯿﮥ‪ ،‬روي ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ‬‫ﻧﺒﯿﻂ و ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻓﯽ »ﺳﻨﻦ اﻟّﻨﺴﺎﺋّﯽ«[‪.‬‬‫و اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ ﻗﺮﻃﺒﯽ در »اﺳﺘﯿﻌـﺎب« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ ﺷـﺮﯾﻂ ﺑﻦ أﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﻫﻼل اﻻﺷـﺠﻌﯽ‪ ،‬رأي اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠّﻢ و ﺳـﻤﻊ ﺧﻄﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺣّﺠﮥ اﻟﻮداع و ﮐﺎن ردﯾﻒ أﺑﯿﻪ ﯾﻮﻣﺌﺬ ﻣﻌﺪود ﻓﯽ أﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓﮥ‪ ،‬روي ﻋﻨﻪ أﺑﻮ ﻣﺎﻟﮏ اﻻﺷﺠﻌﯽ و ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻫﻨﺪ‬‫و ﻫﻮ واﻟـﺪ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﻧﺒﯿﻂ اﻟﻤﺤـّﺪث‪ .‬أﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ إﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ‬‫اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻧﺒﯿﻂ ﺷﺮﯾﻂ اﻷﺷﺠﻌﯽ ﻗﺪ رأي اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و ﺳﻤﻊ ﺧﻄﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺣّﺠﮥ اﻟﻮداع و ﻫﻮ أﺑﻮ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﻧﺒﯿﻂ[‪.‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 137‬از ‪193‬‬‫و ﻣﺠـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري در »ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ ﺷـﺮﯾﻂ ﻫﻮ أﺑﻮ ﺳـﻠﻤﮥ ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ ﺷـﺮﯾﻂ ﺑﻦ أﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﻫﻼل‬‫اﻷﺷـﺠﻌﯽ‪ .‬رأي اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﺳـﻤﻊ ﺧﻄﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺣّﺠﮥ اﻟﻮداع و ﮐﺎن ردف أﺑﯿﻪ ﯾﻮﻣﺌﺬ‪ ،‬و ﻋﺪاده ﻓﯽ أﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓﮥ و ﺣﺪﯾﺜﻪ‬‫ﻋﻨـﺪﻫﻢ‪ ،‬روي ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ ﺳـﻠﻤﮥ و أﺑﻮ ﻣﺎﻟـﮏ اﻷﺷـﺠﻌّﯽ و ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻫﻨـﺪ‪ .‬ﻧﺒﯿﻂ‪ :‬ﺑﻀّﻢ اﻟّﻨﻮن و ﻓﺘـﺢ اﻟﺒﺎء اﻟﻤﻮّﺣـ ﺪة و ﺳـﮑﻮن اﻟﯿﺎء ﺗﺤﺘﻬﺎ‬‫ﻧﻘﻄﺘﺎن‪ .‬و ﺷﺮﯾﻂ‪ :‬ﺑﻔﺘﺢ اﻟّﺸﯿﻦ اﻟﻤﻌﺠﻤﮥ و ﮐﺴﺮ اﻟّﺮاء‪ .‬و ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻀّﻢ اﻟّﻨﻮن و ﻓﺘﺢ اﻟﻌﯿﻦ ‪.‬‬
‫و ﻋﺰ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻦ اﻻـﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري در »اﺳـﺪ اﻟﻐﺎﺑـﮥ« ﮔﻔﺘﻪ‪) ] :‬ب‪ .‬د‪ .‬ع( ﻧﺒﯿﻂ اﺑﻦ ﺷـﺮﯾﻂ ﺑﻦ أﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﻫﻼل اﻷﺷـﺠﻌﯽ‪ .‬ﯾﺮوي ﻋﻦ‬‫اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ .‬روي ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ ﺳﻠﻤﮥ‪.‬‬‫أﺧﺒﺮﻧﺎ أﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﯾﻌﯿﺶ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﺈﺳﻨﺎده إﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟّﻨﺴﺎﺋّﯽ‪:‬‬‫أﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﻋﻦ ﺳﻔﯿﺎن‪ ،‬ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﻧﺒﯿﻂ‪ ،‬ﻋﻦ أﺑﯿﻪ ﻗﺎل‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1122 :‬‬‫رأﯾﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﺨﻄﺐ ﻋﻠﯽ ﺟﻤﻞ أﺣﻤﺮ ﺑﻌﺮﻓﮥ ﻗﺒﻞ اﻟّﺼﻠﻮة‪ ،‬ﺧّﺮﺟﻪ اﻟّﺜﻼﺛﮥ[‪.‬‬‫و ذﻫﺒﯽ در »ﺗﺠﺮﯾﺪ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ ﺷﺮﯾﻂ ﺑﻦ أﻧﺲ اﻷﺷﺠﻌﯽ‪ ،‬ﻟﻪ أﺣﺎدﯾﺚ و ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ ﺳﻠﻤﮥ ﻓﯽ »ﺳﻨﻦ اﻟّﻨﺴﺎﺋّﯽ«‪) .‬ب‪ .‬د‪ .‬ع(‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در »ﮐﺎﺷﻒ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ ﺷﺮﯾﻂ اﻷﺷﺠﻌﯽ ﮐﻮﻓّﯽ ﻟﻪ ﺻﺤﺒﮥ‪ ،‬ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ ﺳﻠﻤﮥ و ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻫﻨﺪ[‪.‬‬‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در »إﺻﺎﺑﻪ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ ﺷﺮﯾﻂ‪ -‬ﺑﺎﻟّﺘﺼﻐﯿﺮ ﻓﯿﻬﻤﺎ‪ ،‬ﻟﮑﻦ ﻓﯽ »ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل« و »اﻟّﺘﻘﺮﯾﺐ« ﻧﺒﯿﻂ ﺑﺎﻟّﺘﺼﻐﯿﺮ و ﺷﺮﯾﻂ‬‫ﺑﺎﻟّﺘﮑﺒﯿﺮ‪ -‬اﺑﻦ أﻧﺲ اﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﻫﻼل اﻷﺷـﺠﻌﯽ‪ ،‬ﻧﺰل اﻟﮑﻮﻓﮥ‪ ،‬وﻗﻊ ذﮐﺮه ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ واﻟﺪه ﺷـﺮﯾﻂ‪ ،‬و ﻟﻪ رواﯾﮥ ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳـّﻠﻢ و ﻋﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ روي ﻋﻨﻪ اﺑﻦ ﺳﻠﻤﮥ و ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻫﻨﺪ و أﺑﻮ ﻣﺎﻟﮏ اﻷﺷﺠﻌﯽ‪ .‬ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ‪ :‬ﻟﻪ ﺻﺤﺒﮥ و ﺑﻘﯽ ﺑﻌﺪ اﻟّﻨﺒﯽ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ زﻣﺎﻧﺎ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در »ﺗﻬﺬﯾﺐ« ﮔﻔﺘﻪ‪) ] :‬د‪ .‬ﺗﻢ‪ .‬س‪ .‬ق( ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ ﺷـﺮﯾﻂ اﻷﺷﺠﻌﯽ اﻟﮑﻮﻓﯽ‪ ،‬روي ﻋﻦ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ‬‫و ﻋﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﯿـﺪ و أﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ ﺳـﻠﻤﮥ و ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻫﻨـﺪ و أﺑﻮ ﻣﺎﻟﮏ اﻻﺷـﺠﻌﯽ‪ ،‬ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ‪ :‬ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ ﺷـﺮﯾﻂ‬‫اﻷﺷـﺠﻌﯽ اﻟﮑﻮﻓﯽ واﻟﺪ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﻧﺒﯿﻂ ﻟﻪ ﺻـﺤﺒﮥ و ﻫﻮ ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﻣﻦ ﺑﻨﯽ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اﻟّﻨّﺠﺎر‪ ،‬زّوﺟﻪ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ‬‫اﻟﻔﺮﯾﻌـﮥ ﺑﻨﺖ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ زرارة و ﺑﻘﯽ ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻌﺪ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ زﻣﺎﻧﺎ‪ .‬ﻗﺎل ﻋﺜﻤﺎن اﻟّﺪارﻣﯽ‪ :‬ﺳﺄﻟﺖ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ‬‫ﺷﺮﯾﻂ ﻓﻘﺎل‪:‬‬‫ﻫﻮ أﺑﻮ ﺳـﻠﻤﮥ ﺛﻘﮥ‪ .‬و ﮐﺬا ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ‪ ،‬و ﻗﺪ ﻓّﺮق اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒّﺮ ﻓﯽ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﺑﯿﻦ ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ ﺷـﺮﯾﻂ ﺑﻦ أﻧﺲ ﺑﻦ ﻫﻼل اﻷﺷﺠﻌﯽ و ﺑﯿﻦ‬‫ﻧﺒﯿـﻂ ﺑﻦ ﺟـﺎﺑﺮ اﻷﻧﺼﺎري اﻟّﻨﺠﺎري و ﻫﻮ اﻟﺼﻮاب‪ .‬ﻗﻠﺖ‪ :‬و اﻋﺘﻤـﺪ ﺻﺎﺣﺐ »اﻟﮑﻤﺎل« ﻗﻮل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﻓﻘﺎل اّن اﺳﻢ ﺷـﺮﯾﻂ ﺟﺎﺑﺮ و ﻫـﺬا‬‫ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء ﻷّن اﻷﺷـﺠﻌّﯽ و اﻟّﻨّﺠﺎرّي ﻻ ﯾﺠﺘﻤﻌﺎن ﻓﯽ ﻧﺴﺐ واﺣﺪ‪ .‬و ﻣّﻤﻦ ﻓّﺮق ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﻓﺬﮐﺮ ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﻓﯿﻤﻦ ﺷﻬﺪ اﺣﺪا‪ ،‬و‬‫أﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺒﻐﻮّي ﻓﻘﺎل ﻓﯽ ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ ﺟﺎﺑﺮ‪ :‬ﻟﯿﺲ ﻟﻪ ﺣـﺪﯾﺚ‪ ،‬و ﻗﺎل ﻓﯽ ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ ﺷـﺮﯾﻂ ﺑﻌـﺪ أن أورد ﻟﻪ ﺣـﺪﯾﺜﻪ إﻧّﻪ ﻗﺎل‪ :‬ﮐﻨﺖ ﻣﻊ أﺑﯽ ﻓﯽ‬‫ﺣّﺠـ ﮥ اﻟﻮداع‪ ،‬اﻟﺤـﺪﯾﺚ‪ ،‬ﻻ أﻋﻠﻢ ﻟﻪ ﻏﯿﺮ ﻫﺬا‪ ،‬اﻧﺘﻬﯽ‪ .‬و إﻧّﻤﺎ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﯿﻪ إﻧّﻪ ﺛﻘﮥ ﻷﻧّﻪ ﻟﯿﺲ ﻋﻨﺪه إﻟّﺎ ﻣﺠّﺮد اﻟّﺮؤﯾﮥ ﻓﺒﻨﯽ ﻋﻠﯽ أﻧّﻪ ﺗﺎﺑﻌﯽ‪،‬‬‫و اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1123 :‬‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ أﻋﻠﻢ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻘﺮﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻧﺒﯿﻂ‪ -‬ﺑﺎﻟّﺘﺼـﻐﯿﺮ‪ -‬اﺑﻦ ﺷـﺮﯾﻂ‪ -‬ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻤﻌﺠﻤﮥ‪ -‬اﻷﺷـﺠﻌﯽ اﻟﮑﻮﻓﯽ‪ ،‬ﺻﺤﺎﺑّﯽ ﺻﻐﯿﺮ ﯾﮑﻨﯽ أﺑﺎ‬‫ﺳﻠﻤﮥ[‪.‬‬‫و ﺻـﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﺰرﺟﯽ در »ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﻬﺬﯾﺐ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻧﺒﯿﻂ ﺑﻦ ﺷﺮﯾﻂ‪ -‬ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻤﻌﺠﻤﮥ‪ -‬اﺑﻦ أﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﻫﻼل اﻷﺷﺠﻌﯽ‪ ،‬ﺻﺤﺎﺑّﯽ‬‫ﻟﻪ ﺣﺪﯾﺚ‪ ،‬و ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ ﺳﻠﻤﮥ و ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻫﻨﺪ[‪.‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 138‬از ‪193‬‬‫و ﮔﻤﺎﻧﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ أﺣـﺪي از اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ اﯾﻦ ﻋﺒﺎرات در ﺻـﺤﺎﺑّﯿﺖ ﺷـﺮﯾﻂ و ﻧﺒﯿﻂ ﺷﮏ ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد و در ﺛﻘﺖ و ﻋﺪاﻟﺖ‬‫اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﺻﺤﺎﺑﯽ ﺗﺮّدد را ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺧﻮد راه داده ﻣﺴﻠﮏ ارﺗﯿﺎب در ﺣﺪﯾﺚ اﯾﺸﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﭘﯿﻤﻮد‪.‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ »اﻟﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟﺴﻤﺎء و أﻫﻠﺒﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻻرض«‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ »اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻻرض«‪.‬‬‫و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﺴـﯿﺎري از ﻋﻠﻤـﺎي ﺳـﻨّﯿﻪ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ و ﺑـﺬﮐﺮ آن در ﮐﺘﺐ و أﺳـﻔﺎر دﯾﻨّﯿﻪ ﺧﻮد ﻣﺴـﻠﮏ ارﻏـﺎم اﻧﻮف ﺟﺎﺣـﺪﯾﻦ‬‫ﭘﯿﻤﻮدهاﻧﺪ‪.‬‬‫اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺷﯿﺒﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب »اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ« ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻓﯿﻤﺎ ﮐﺘﺐ إﻟﯿﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻀﺮﻣّﯽ ﯾﺬﮐﺮ‬‫أّن ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﯾﻌﯿﺶ ﺣـّﺪﺛﻬﻢ ﻗـﺎل‪ :‬ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠـﮏ ﺑﻦ ﻫﺎرون ﺑﻦ ﻋﻨﺘﺮة ﻋﻦ أﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟـّﺪه ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ )رض( ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ )ﺻـﻠﻌﻢ(‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء ﻓﺎذا ذﻫﺒﺖ اﻟّﻨﺠﻮم ذﻫﺒﻮا‪ ،‬و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻻرض ﻓﺈذا ذﻫﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ذﻫﺐ أﻫﻞ‬‫اﻻرض ‪.‬‬
‫و رواﯾﺖ ﮐﺮدن أﺣﻤﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را در ﮐﺘﺎب »اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ« از ﻋﺒﺎرات دﯾﮕﺮ ﻋﻠﻤﺎ ﻧﯿﺰ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ »اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ«‪.‬‬‫و ﻣﺤﺐ اﻟﺪﯾﻦ ﻃﺒﺮي در »ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻗـﺎل‪ :‬ﻗـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣـﺎن ﻷﻫﻞ اﻟّﺴـ ﻤﺎء ﻓﺈذا ذﻫﺒﺖ اﻟّﻨﺠﻮم ذﻫﺒﺖ )ذﻫﺐ‪ .‬ظ( أﻫﻞ‬‫اﻟّﺴﻤﺎء‪ .‬و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻷرض ﻓﺈذا ذﻫﺒﺖ )ذﻫﺐ‪ .‬ظ( أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻷرض‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ أﺣﻤﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ‪.‬‬
‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1124 :‬‬‫و ﻣﻠﮏ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺷـﻬﺎب اﻟـّﺪﯾﻦ دوﻟﺖآﺑﺎدي در »ﻫﺪاﯾـﮥ اﻟﺴـﻌﺪا« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻟﺠﻠﻮة اﻟّﺜﻼﺛﻮن ﻓﯽ ﻋّﺰﺗﻬﻢ ﺑﺨﻄﺎب »أﻣﺎن اﻻّﻣﮥ و ﺷـﻔﯿﻊ ﻟا ﻘﯿﺎﻣﮥ«‪.‬‬‫ﯾﮑﯽ از ﻋّﺰت اﯾﺸﺎن آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﯾﺸﺎن را أﻣﺎن و ﺷﻔﯿﻊ ﺧﻮاﻧﺪ‪.‬‬‫ﻓﯽ »اﻷرﺑﻌﯿﻦ«‪ :‬أوﻻدي أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻻرض و ﺷﻔﯿﻊ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ‪.‬‬‫ﺗﺮﺟﻤﻪ‪ :‬ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻓﺮﻣﻮد‪ :‬أوﻻد ﻣﻦ أﻣﺎﻧﺴﺖ‪ ،‬ﺗﺎ آﻧﮑﻪ در دﻧﯿﺎ ﺑﺎﺷﺪ ﻋﺬاب و ﻗﻬﺮ ﻧﺎزل ﻧﺸﻮد‪َ ،‬و ﻣﺎ ﮐﺎَن اﻟﱠﻠُﻪ ﻟ ِﯿَُﻌﱢﺬﺑَُﻬْﻢ‬‫َو َأﻧ َْﺖ ﻓِﯿِﻬْﻢ‬‫‪ .‬ﺟﺰء از وﺻﻒ ﮐّﻞ و ﻓﺮع از ﺣﮑﻢ أﺻﻞ ﺧﺎرج ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﭘﺲ ﻣﻌﻠﻮم ﺷـﺪ ﻫﺮﮔﺰ در ﺷﺎه راه ﺷـﺮﯾﻌﺖ و ﻧﻬﺞ ﻃﺮﯾﻘﺖ ﺧﻠﻠﯽ روي ﻧﻨﻤﺎﯾﺪ و‬‫ﻗﻮاﻋـﺪ و أرﮐﺎن ﻣﻮﺻﻮص و ﺑﻨﯿﺎن ﻣﺮﺻﻮص ﻣـﺪروس ﻧﮕﺮدد و ﺑﺒﺮﮐﺖ آﻧﮑﻪ در ﻣﯿﺎن اّﻣﺖ او ﮐﺘﺎب آﺳـﻤﺎﻧﯽ و ﺗﻨﺰﯾﻞ ﯾﺰداﻧﯽ و ﻣﻨﺸﻮر‬‫ﺳﺒﺤـﺎﻧﯽ ﻣﻘﺘـﺪاي ﺑـﺎﻗﯽ و دودﻣﺎن ﻃﺎﻫﺮ و ﺧﺎﻧـﺪان ﻇﺎﻫﺮ ﻻ ﯾﺰاﻟﯽ ﮐﻪ أﻣﺎن أﻫﻞ اﯾﻤﺎن ﺑﻘـﺪم اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ و ﺑﻘﺎء ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻄﻔﯿﻞ اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‪ ،‬إذا‬‫اﻧﻘﺮﺿﻮا أﺗﯽ ﻷﻫﻞ اﻷرض ﻣﺎ ﯾﻮﻋﺪون‪.‬‬‫ﮐﺬا ﻓﯽ »ﺷﺮف اﻟّﻨﺒّﻮة«‪.‬‬‫اﻟّﻨﺠﻮم أﻣـﺎن ﻷﻫﻞ اﻟـّﺴ ﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻻرض ﻓﺈذا ذﻫﺒﺖ اﻟّﻨﺠﻮم أﺗﯽ ﻷﻫﻞ اﻟـّﺴ ﻤﺎء ﻣﺎ ﯾﻮﻋـﺪون )و إذا ذﻫﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﺗﯽ‬‫ﻷﻫﻞ اﻻرض ﻣﺎ ﯾﻮﻋﺪون‪ .‬ﺻﺢ‪ ،‬ظ(‪ .‬و زاد ﻓﯽ ﻏﯿﺮه‪ :‬إذا اﻧﻘﺮﺿﻮا ﺻّﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﻌﺬاب ﺻّﺒﺎ‪.‬‬‫ﺣﺎﺻﻠﻪ‪ :‬ﻣﺼﻄﻔﯽ ﻓﺮﻣﻮد )ﺻﻠﻌﻢ(‪ :‬ﺳﺘﺎرﮔﺎن ﻣﺮ آﺳﻤﺎن را أﻣﺎﻧﻨﺪ‪ ،‬ﭼﻮن ﺳﺘﺎرﮔﺎن ﺑﺮﯾﺰﻧﺪ ﮐﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ »َو ِإَذا اﻟﱡﻨُﺠﻮُم اﻧ َْﮑَﺪَرْت«‬‫ﻗﯿﺎﻣﺖ آﯾـﺪ آﺳـﻤﺎﻧﯿﺎن را‪ ،‬و أوﻻد ﻣﻦ أﻣﺎﻧﻨﺪ زﻣﯿﻨﯿﺎن را‪ ،‬ﭼﻮن اﯾﺸﺎن را ﺑﺮدارﻧﺪ ﺑﺮﯾﺰﻧﺪ ﺑﺮ زﻣﯿﻨﯿﺎن ﻋﺬاﺑﯽ ﺳـﺨﺖ و ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺷﻮد‪ ،‬و أوﻻد‬‫ﻣﻦ در ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺷـﻔﯿﻊ ﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ .‬ﻟﻔﻆ ﺷـﻔﯿﻊ در ﺣـﺪﯾﺚ ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ ﻣﻔﺮدﺳﺖ ﻣﺮاد ﺟﻤﻌﺴﺖ ﮐﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪َ :‬ﻓِﺈﱠن اﻟﱠﻠَﻪ ُﻫَﻮ َﻣْﻮﻻُه َو ِﺟﺒِْﺮﯾُﻞ َو ﺻﺎﻟ ُِﺢ‬‫اﻟ ُْﻤْﺆﻣِﻨِﯿَﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 139‬از ‪193‬‬‫‪ .‬ﻓﯽ »اﻟﮑّﺸﺎف«‪ :‬ارﯾـﺪ ﺑﻪ اﻟﺠﻤﻊ ﮐﻘﻮﻟﮏ‪ :‬ﻻ ﯾﻔﻌﻞ ﻫﺬا ﺻﺎﻟﺢ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎس‪ ،‬ﯾﺮﯾﺪ اﻟﺠﻨﺲ ﮐﻘﻮﻟﮏ‪ :‬ﻻ ﯾﻔﻌﻠﻪ ﻣﻦ ﺻـﻠﺢ ﻣﻨﻬﻢ‪ .‬و ﻓﯽ »اﻟّﺪرر«‬‫اﻟﻤﺮاد ﻣﻦ ﺻﺎﻟﺢ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رض‪ .‬ﺷﻔﯿﻊ ﺑﻠﻔﻆ واﺣﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﺗﺎ ﻫﺮ ﯾﮑﯽ ازﯾﺸﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﺷﻔﺎﻋﺖ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬و اﯾﻦ ﻧﯿﺰ ﺻﻔﺖ‬‫ﺧﺎص رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﺳﺖ ﮐﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪َ :‬و ﻟََﺴْﻮَف ﯾُْﻌِﻄﯿَﮏ َرﺑﱡَﮏ َﻓَﺘْﺮﺿﯽ‬‫‪ .‬ﻓﯽ »اﻟﻌﻤﺪة«‪ :‬ﻫﻮ ﺷﻔﺎﻋﺘﻪ ﻟﺠﻤﯿﻊ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و‬‫ﻓﯽ »اﻟّﺪرر«‪ :‬ﻗﺎل )ﺻﻠﻌﻢ(‪ :‬إذا ﻻ أرﺿﯽ و واﺣﺪ ﻣﻦ اّﻣﺘﯽ ﻓﯽ اﻟّﻨﺎر‪.‬‬‫و در »ﻣﺎﺋﮥ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ« ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺣﻤﯿﺪ اﻟﺤﻖ و اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪ :‬ﻫﺮ ﮐﺮا ﻣﻬّﻤﯽ ﭘﯿﺶ آﯾﺪ ﺑﻮﺳﻪ ﺑﺮ ﭘﺎي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1125 :‬‬‫ﻋﻠﻮي دﻫـﺪ و ﯾـﺎ ﻣﻨﺸﻮرﻫﺎ ﺑﺮ ﭼﺸﻢ ﻧﻬـﺪ و ﺑﮕﻮﯾـﺪ‪ :‬إﻟﻬﯽ ﺑﺤﺮﻣﺖ ﻣﺤّﻤـ ﺪ و آل او ﺣﺎﺟﺖ ﻣﻦ ﺑﺮآر! ﺑﺨـﺪا ﮐﻪ ﺑﺮآﯾـﺪ‪ ،‬و اﯾﻦ ﺗﺠﺮﺑﻪ اوﻟﯽ‬‫اﻷﻟﺒﺎﺑﺴﺖ ﺗﺎ ﺗﻮ ﺑـﺪاﻧﯽ ﺑﻘﺎء ﺗﻮ از ﻃﻔﯿﻞ ﻗـﺪم اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‪ ،‬ﺣّﻖ اﯾﺸﺎن ﮔﺰاري و اﻣﯿـﺪوار ﺷـﻔﺎﻋﺖ اﯾﺸﺎن ﺑﺎﺷـﯽ‪ .‬اﯾﻦ أﺷـﺮاف ﮐﺴﺎﻧﯽاﻧﺪ ﮐﻪ‬‫ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﭘـﺪر اﯾﺸﺎن ﺣﺴـﯿﻦ را ﺑﺮ آﺳـﻤﺎن ﺑﺮده و ﺷـﻔﯿﻊ ﺧﻮد آورده‪ ،‬و ﻗـﺪ ذﮐﺮﻧﺎه ﻓﯽ اﻟﺠﻠﻮة اﻟّﺜﺎﻟﺜـﮥ ﻣﻦ اﻟﻬﺪاﯾـﮥ اﻟّﺜﺎﻣﻨﮥ‪َ ،‬ﻣْﻦ َﻋِﻤَﻞ ﺻﺎﻟ ِﺤًﺎ‬‫َﻓﻠَِﻨْﻔِﺴِﻪ َو َﻣْﻦ َأﺳﺎَء َﻓَﻌَﻠﯿْﻬﺎ*‬‫‪ ،‬ﻋﺼﻤﻨﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﻌﺘﺮض اﻟّﺰﻧﯿﻢ ‪.‬‬
‫و ﺣﺎﻓﻆ ﺳـﺨﺎوي در »اﺳـﺘﺠﻼب ارﺗﻘﺎء اﻟﻐﺮف« در ﺑﺎب ﺳﺎدس آن ﮐﻪ آن را ﻣﻌﻨﻮن ﺑﺎﯾﻦ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮده »ﺑﺎب اﻷﻣﺎن ﺑﺒﻘﺎﺋﻬﻢ و اﻟّﻨﺠﺎة ﻓﯽ‬‫اﻗﺘﻔﺎءﻫﻢ« ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬‫]و ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟﺴـﻤﺎء‪ ،‬ﻓﺎذا ذﻫﺐ اﻟﻨﺠﻮم ذﻫﺐ أﻫﻞ‬‫اﻟّﺴـ ﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻻرض ﻓﺈذا ذﻫﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻻرض‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ أﺣﻤـﺪ ﻓﯽ »اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ« و ذﮐﺮه اﻟّﺪﯾﻠﻤّﯽ و اﺑﻨﻪ ﻣﻌﺎ‬‫ﺑ ﻼ إ ﺳﻨ ﺎ د [ ‪.‬‬
‫و ﺳـﻤﻬﻮدي در »ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ« در ذﮐﺮ ﺧﺎﻣﺲ ﻗﺴﻢ ﺛﺎﻧﯽ ﮐﻪ آن را ﻣﻌﻨﻮن ﺑﺎﯾﻦ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮده »اﻟّﺬﮐﺮ اﻟﺨﺎﻣﺲ‪ :‬ذﮐﺮ أﻧّﻬﻢ أﻣﺎن ﻟﻼّﻣﮥ‬‫و أﻧّﻬﻢ ﮐﺴﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‬‫ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‬‫« ﮔ ﻔﺘ ﻪ ‪:‬‬‫]و ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء ﻓﺈذا ذﻫﺐ اﻟّﻨﺠﻮم ذﻫﺐ أﻫﻞ ﻟا ّﺴﻤﺎء و‬‫أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻷرض ﻓﺈذا ذﻫﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻻرض‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ أﺣﻤﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ‪.‬‬
‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در »ﺻﻮاﻋﻖ« در ﺗﺤﺖ آﯾﻪ ﺳﺎﺑﻌﻪ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻷﺣﻤﺪ‪ :‬ﻓﺈذا ذﻫﺐ اﻟّﻨﺠﻮم ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و إذا ذﻫﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻷرض ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در »ﺻﻮاﻋﻖ« ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺗﻠﺨﯿﺺ ﮐﺘﺎب »ﻣﻨﺎﻗﺐ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ« ﺗﺼﻨﯿﻒ ﺣﺎﻓﻆ ﺳﺨﺎوي ﻧﻤﻮده در ﺑﺎب »اﻷﻣﺎن ﺑﺒﻘﺎﺋﻬﻢ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻓﯽ رواﯾـﮥ ﻷﺣﻤﺪ و ﻏﯿﺮه‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟّﺴـ ﻤﺎء ﻓﺈذا ذﻫﺒﺖ اﻟّﻨﺠﻮم ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻟّﺴـ ﻤﺎء‪ ،‬و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻻرض ﻓﺈذا ذﻫﺐ‬‫أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻻرض ‪.‬‬
‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1126 :‬‬‫و ﺷﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس اﻟﯿﻤﻨﯽ در »ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻗﺎل اﻟّﺸﺮﯾﻒ اﻟّﺴﻤﻬﻮدّي ﻓﯽ ﻣﻌﻨﯽ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟّﺴـ ﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻷرض ﻓﺎذا ﻫﻠﮏ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﺟﺎء أﻫﻞ اﻷرض ﻣﻦ اﻵﯾﺎت‬‫ﻣﺎ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﻮﻋﺪون‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 140‬از ‪193‬‬‫ﻗﺎل‪ :‬و ﯾﺤﺘﻤﻞ‪ -‬و ﻫﻮ اﻷﻇﻬﺮ ﻋﻨـﺪي‪ -‬أّن ﮐﻮﻧﻬﻢ أﻣﺎﻧﺎ ﻟﻼّﻣـﮥ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﺎ و أّن اﻟﱠﻠﻪ ﻟّﻤﺎ ﺧﻠﻖ اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﺑﺄﺳـﺮﻫﺎ ﻣﻦ أﺟﻞ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺟﻌﻞ دواﻣﻬﺎ ﺑﺪواﻣﻪ و دوام أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ‪ ،‬ﻓﺈذا اﻧﻘﻀﻮا ﻃﻮي ﺑﺴﺎﻃﻬﺎ[‪.‬‬‫و ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﺟﻬﺮﻣﯽ در »ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻗﺎﻃﻌﻪ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و در ﯾﮏ رواﯾﺖ از أﺣﻤﺪ ﭼﻨﯿﻦ وارد ﺷﺪه ﮐﻪ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻧﺠﻮم رﻓﺖ أﻫﻞ آﺳﻤﺎن ﻧﯿﺰ‬‫ﺧﻮاﻫﻨﺪ رﻓﺖ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﮐﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻣﻦ رﻓﺘﻨﺪ أﻫﻞ أرض ﻧﯿﺰ ﺧﻮاﻫﻨﺪ رﻓﺖ ‪.‬‬
‫و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در »ﻣﺮﻗﺎة‪ -‬ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة« در ذﯾﻞ ﺷﺮح ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﯾﺆّﯾﺪه ﻣﺎ‬‫أﺧﺮﺟﻪ أﺣﻤﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟـّﺴ ﻤﺎء ﻓﺎذا ذﻫﺒﺖ اﻟّﻨﺠﻮم ذﻫﺐ أﻫﻞ‬‫اﻟّﺴﻤﺎء‪ ،‬و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻻرض ﻓﺎذا ذﻫﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻻرض ‪.‬‬
‫و أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ ﻣّﮑﯽ در »وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻤﺂل« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬‬‫ﻋﻦ ﺳّﯿﺪﻧﺎ ﻋﻠﯽ‪ -‬ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ و رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ -‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن‬‫ﻷﻫﻞ اﻷرض ﻓﺈذا ذﻫﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻷرض‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ‪.‬‬
‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟّﺸﻠﯽ اﻟﺤﻀﺮﻣﯽ در ﮐﺘﺎب »اﻟﻤﺸﺮع اﻟّﺮوي« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻗﺎل ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ‪ :‬اﻟﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻻرض ﻓﺎذا ﻫﻠﮏ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﺟﺎء أﻫﻞ اﻻرض ﻣﻦ اﻵﯾﺎت‬‫ﻣﺎ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﻮﻋﺪون‪.‬‬‫و ﻗـﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟـّﺴ ﻤﺎء ﻓﺎذا ذﻫﺐ اﻟّﻨﺠﻮم ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻟـّﺴ ﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻻرض ﻓﺎذا ذﻫﺐ‬‫أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻷرض ‪.‬‬
‫و ﻣﺤﻤﻮد ﺷﯿﺨﺎﻧﯽ ﻗﺎدري در »ﺻﺮاط ﺳﻮي« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء ﻓﺈذا ذﻫﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1127 :‬‬‫اﻟّﻨﺠﻮم ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻻرض ﻓﺈذا ذﻫﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻻرض‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ أﺣﻤﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ‪.‬‬
‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻﻼح اﻻﻣﯿﺮ اﻟّﺼﻨﻌﺎﻧﯽ در »روﺿﻪ ﻧﺪﯾﻪ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و أﺧﺮج أﺣﻤﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ )ﺻﻠﻌﻢ(‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻﻫﻞ‬‫اﻻرض ﻓﺈذا ذﻫﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻻرض ‪.‬‬
‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺒﺎن اﻟﻤﺼﺮي در »إﺳﻌﺎف اﻟّﺮاﻏﺒﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻓﯽ اﺧﺮي ]‪ [1‬ﻷﺣﻤﺪ‪ :‬إذا ذﻫﺐ اﻟّﻨﺠﻮم ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و إذا ذﻫﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻻرض ‪.‬‬
‫و ﻋﺠﯿﻠﯽ در »ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل« در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‪:‬‬‫أﻣﺎن أﻫﻞ اﻻرض ﻣّﻤﺎ ﯾﻮﻋﺪ ﻣﺜﻞ اﻟّﻨﺠﻮم ﻓﯽ اﻟّﺴﻤﺎء ﺗﻘﺪ‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ ‪] :‬‬‫و ﻓﯽ رواﯾﮥ‪ :‬أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻻرض ﻓﺎذا ﻫﻠﮏ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﺟﺎء أﻫﻞ اﻻرض ﻣﻦ اﻵﯾﺎت ﻣﺎ ﯾﻮﻋﺪون‪،‬‬‫و ﻓﯽ رواﯾﮥ‪ :‬إذا ذﻫﺐ اﻟّﻨﺠﻮم ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و إذا ذﻫﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻻرض ‪.‬‬
‫و ﻣﻮﻟﻮي وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي در »ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ« در ﺗﺤﺖ آﯾﻪ ﺧـﺎﻣﺴﻪ ﻓﻀﺎﺋـﻞ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻌـﺪ ﻧﻘـﻞ ﺑﻌﺾ أﺣـﺎدﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و‬‫أﯾﻀﺎ‪:‬‬‫و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻻرض ﻓﺎذا ﻫﻠﮏ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﺟﺎء أﻫﻞ اﻻرض ﻣﻦ اﻵﻓﺎت )اﻻﯾﺎت‪ .‬ظ( ﻣﺎ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﻮﻋﺪون‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 141‬از ‪193‬‬‫‪،‬و‬‫ﻓﯽ رواﯾﮥ اﺧﺮي‪ :‬ﻓﺎذا ذﻫﺐ اﻟّﻨﺠﻮم ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و إذا ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻷرض ‪.‬‬
‫و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ زﯾﻨﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ دﺣﻼن اﻟﻤّﮑﯽ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ در ﮐﺘﺎب »اﻟﻔﺘﺢ اﻟﻤﺒﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻟﻺﻣﺎم أﺣﻤﺪ‪ :‬ﻓﺈذا ذﻫﺒﺖ اﻟّﻨﺠﻮم ذﻫﺒﺖ اﻟّﺴﻤﺎء )ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء‪ .‬ظ( و إذا ذﻫﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻻرض‪،‬‬‫و ﻓﯽ رواﯾﮥ‪ :‬ﻓﺈذا ﻫﻠﮏ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﺟﺎء أﻫﻞ اﻻرض ﻣﻦ اﻵﯾﺎت ﻣﺎ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﻮﻋﺪون ‪.‬‬
‫و ﺷـﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ در »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻟﺒﺎب اﻟﺜﺎﻟﺚ‪ .‬ﻓﯽ ﺑﯿﺎن أّن دوام اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﺑﺪوام أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﺑﯿﺎن أﻧّﻬﻢ‬‫ﺳﺒﺐ ﻟﻨﺰول اﻟﻤﻄﺮ و اﻟّﻨﻌﻤﮥ ]‪ [1‬أي ﻓﯽ رواﯾﮥ اﺧﺮي‪.12 .‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1128 :‬‬‫و ﺑﯿﺎن ﻓﻀﺎﺋﻠﻬﻢ‪.‬‬‫أﺧﺮج أﺣﻤـﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﻨـﺎﻗﺐ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ‪ ،‬ﻗـﺎل‪ :‬ﻗـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟـّﺴ ﻤﺎء ﻓﺈذا ذﻫﺒﺖ‬‫اﻟّﻨﺠﻮم ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻟّﺴـ ﻤﺎء و اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻻرض ﻓﺎذا ذﻫﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻻرض‪ .‬أﯾﻀﺎ أﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ أﺣﻤـﺪ ﻓﯽ »زﯾﺎدات‬‫اﻟﻤﺴﻨﺪ« و اﻟﺤﻤﻮﯾﻨّﯽ ﻓﯽ »ﻓﺮاﺋﺪ اﻟّﺴﻤﻄﯿﻦ« ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ‪.‬‬‫أﯾﻀﺎ‬‫أﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺒﺎﻗﺮ ﻋﻦ أﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟّﺪه ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ‪ .‬و اﺧﺮج أﺣﻤﺪ ﻋﻦ أﻧﺲ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣـﺎن ﻷﻫـﻞ اﻟـّﺴ ﻤﺎء و أﻫـﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣـﺎن ﻻﻫﻞ اﻻرض ﻓﺈذا ذﻫﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﺟﺎء أﻫﻞ اﻻرض ﻣﻦ اﻵﯾﺎت ﻣﺎ‬‫ﮐﺎﻧﻮا ﯾﻮﻋﺪون‪ .‬و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ‪ :‬إّن اﻟﱠﻠﻪ ﺧﻠﻖ اﻻرض ﻣﻦ أﺟﻞ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻓﺠﻌﻞ دواﻣﻬﺎ ﺑﺪوام أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ و ﻋﺘﺮﺗﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﺑﻠﺨﯽ در »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« در ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎب ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬‬‫أﺧﺮج اﻟﺤﻤﻮﯾﻨّﯽ ﻋﻦ اﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨـﺪري ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ :‬أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻻرض ﮐﻤﺎ أّن اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن‬‫ﻻﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء‪ .‬أﯾﻀﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻗﺘﺎدة ﻋﻦ ﻋﻄﺎء ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس‪.‬‬‫أﺧﺮج اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و أﺑﯽ ﻣﻮﺳﯽ اﻻﺷﻌﺮي و اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ‪.‬‬‫ﻗـﺎﻟﻮا‪ :‬ﻗـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣـﺎن ﻻﻫـﻞ اﻟـّﺴ ﻤﺎء و أﻫـﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻻرض ﻓﺈذا ذﻫﺒﺖ اﻟّﻨﺠﻮم ذﻫﺐ أﻫﻞ‬‫اﻟّﺴﻤﺎء و إذا ذﻫﺐ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻻرض ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﺑﻠﺨﯽ در »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« در ﺑﺎب ﺳﺎدس و ﺧﻤﺴﻮن ﻧﻘﻼ ﻋﻦ »ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ« آورده‪:‬‬‫]و ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺮﻓﻮﻋـﺎ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣـﺎن ﻷﻫﻞ اﻟـّﺴ ﻤﺎء ﻓﺈذا ذﻫﺒﺖ اﻟّﻨﺠﻮم ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻟـّﺴ ﻤﺎء‪ ،‬و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻷﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻷرض‪ ،‬ﻓﺈذا ذﻫﺐ أﻫﻞ‬‫ﺑﯿﺘﯽ ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻷرض‪.‬‬‫أﺧﺮﺟﻪ أﺣﻤﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﺑﻠﺨﯽ در »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« در ﺑﺎب ﺗﺎﺳﻊ و ﺧﻤﺴﻮن در ذﯾﻞ آﯾﻪ ﺳﺎﺑﻌﻪ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ »اﻟّﺼﻮاﻋﻖ« آورده‪:‬‬‫]و ﻓﯽ رواﯾﮥ‪ :‬و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻷرض ﻓﺈذا ﻫﻠﮏ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﺟﺎء أﻫﻞ اﻷرض ﻣﻦ اﻵﯾﺎت ﻣﺎ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﻮﻋﺪون‪،‬‬‫و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻷﺣﻤﺪ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻻرض ﻓﺈذا ذﻫﺐ اﻟّﻨﺠﻮم ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و إذا ذﻫﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‬‫ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻷرض ‪.‬‬
‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1129 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 142‬از ‪193‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ »اﻟﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟﺴﻤﺎء و أﻫﻠﺒﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻﻣﺘﯽ«‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ »اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ«‪.‬‬‫و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﺴﯿﺎري از ﻋﻠﻤﺎي أﻋﻼم و ﮐﻤﻼي ﻓﺨﺎم ﺳّﻨّﯿﻪ در ﮐﺘﺐ ﺧﻮد آوردهاﻧﺪ‪.‬‬‫ﻣﺤﺐ اﻟﺪﯾﻦ ﻃﺒﺮي در »ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ« در ﺑﺎب ﺧﺎﻣﺲ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ذﮐﺮ أﻧّﻬﻢ أﻣﺎن ﻻّﻣﮥ ﻣﺤّﻤﺪ »ﺻﻠﻌﻢ«‪.‬‬‫ﻋﻦ إﯾﺎس ﺑﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﻋﻦ أﺑﯿﻪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ أﺑﻮ ﻋﻤﺮو اﻟﻐﻔﺎري ‪.‬‬
‫و أﺑﻮ اﻟﻤﺠﺎﻣﻊ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺤﻤﻮﺋﯽ در ﮐﺘﺎب »ﻓﺮاﺋﺪ اﻟّﺴﻤﻄﯿﻦ« ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﻹﻣﺎم اﻷﻃﻬﺮ ﻗﻄﺐ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺤﺴـﻨّﯽ إﺟﺎزة ﻓﯽ ﺷـﻬﻮر ﺳـﻨﮥ إﺣﺪي و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺳـّﺘﻤﺎﺋﮥ‬‫ﺑﻬﻤـﺪان‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬أﻧﺒﺄﻧﺎ واﻟـﺪي »ره«‪» .‬ح«‪ :‬و أﺧﺒﺮﻧﺎ اﻹﻣﺎم ﻣﺠـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ أﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﮑﺮﺧّﯽ ﺑﻘﺮاءﺗﯽ ﻋﻠﯿﻪ‪ ،‬ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﻗﺮﯾـﮥ ﻗﻬﻮد و ﻫﯽ اﻟّﺘﯽ ﺗـﺪﻋﯽ ﻗﻠﻌـﮥ ﺳـﻘﻮر‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬أﻧﺒﺄﻧﺎ ﺟّﺪي ﻻّﻣﯽ ﻣﺠﺪ اﻟّﺪﯾﻦ أﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻹﻣﺎم ﻣﺠﺪ اﻟّﺪﯾﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳـﻢ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﯿﺪر‪ ،‬أﻧﺒﺄﻧﺎ ﺷﯿﺦ اﻹﺳﻼم ﺟﻤﺎل اﻟّﺴﻨﮥ ﻣﻌﯿﻦ اﻟّﺪﯾﻦ أﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺣّﻤﻮﯾﻪ اﻟﺤﻤﻮﯾﻨﯽ‪ ،‬ﻗﺎل‪:‬‬‫أﻧﺒﺄﻧـﺎ ﺟﻤـﺎل اﻹﺳـﻼم أﺑﻮ اﻟﻤﺤـﺎﺳﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﻔﻀـﻞ اﻟﻔﺎرﻣـﺪي‪ ،‬ﻗـﺎل‪ :‬أﻧﺒﺄﻧـﺎ واﻟـﺪي ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم أﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﻀـﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫اﻟﻔﺎرﻣﺪي‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬أﻧﺒﺄﻧﺎ اﻹﻣﺎم أﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺷﯿﺦ وﻗﺘﻪ اﻟﻤﺸﺎر إﻟﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ و ﻣﺘﻘّﺪم أﻫﻞ اﻹﺳﻼم و اﻟّﺸﺮﯾﻌﮥ‪ ،‬ﻗﺎل‪:‬‬‫أﻧﺒﺄﻧـﺎ أﺑﻮ زﯾـﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ أﺣﻤـﺪ ﯾﻮم اﻟّﺜﻠﺜﺎء اﻟّﺴﺎﺑﻊ ﻣﻦ ﺷّﻮال ﺳـﻨﮥ ﺳّﺖ و أرﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ‪ :‬ﻧّﺒﺄﻧﺎ أﺑﻮ اﻟﻌّﺒﺎس ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب‬‫اﻷﺻّﻢ‪ :‬ﻧّﺒﺄﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻨﺎن اﻟﻘّﺰاز‪ :‬ﻧّﺒﺄﻧﺎ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪة‪ :‬ﻧّﺒﺄﻧﺎ إﯾﺎس ﺑﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ اﻻﮐﻮع ﻋﻦ أﺑﯿﻪ أّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ »ص« ﻗﺎل‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن‬‫ﻻﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ ‪.‬‬
‫و ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ زرﻧﺪي در »ﻧﻈﻢ درر اﻟّﺴﻤﻄﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ورد ﻋﻨﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ أﻧّﻪ ﻗﺎل‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ‪.‬‬‫و ﻓﯽ رواﯾﮥ‪ :‬أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻻرض«‪.‬‬‫و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ در »ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1130 :‬‬‫و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ‪» .‬ع ]‪ .«[1‬ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ اﻻﮐﻮع ‪.‬‬
‫و از رﻣﺰ »ح« ﮐﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺮﻗﻮﻣﺴﺖ واﺿﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻧﺰد ﺳﯿﻮﻃﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻨﺴﺖ‪.‬‬‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در »ﺻﻮاﻋﻖ« در ﻓﺼﻞ أﺣﺎدﯾﺚ وارده در ﺷﺄن اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺜﺎﻧﯽ ﻋﺸﺮ‪.‬‬‫أﺧﺮج أﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ اﻻﮐﻮع أّن اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻗﺎل‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ ‪.‬‬
‫و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در »ﮐﻨﺰ اﻟﻌّﻤﺎل« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ »ع ]‪ .«[2‬ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ اﻻﮐﻮع ‪.‬‬
‫ﻧﯿﺰ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در »ﮐﻨﺰ اﻟﻌّﻤﺎل« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ »ش ]‪ .«[3‬و ﻣﺴّﺪد و اﻟﺤﮑﯿﻢ‪» .‬ع ]‪ [4‬ﻃﺐ ]‪ .«[5‬و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ اﻻﮐﻮع ‪.‬‬
‫و ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﺟﻬﺮﻣﯽ در »ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻗﺎﻃﻌﻪ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺣﺪﯾﺚ دوازدﻫﻢ‪.‬‬‫رواﯾﺖ ﮐﺮد أﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ از ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ اﻻﮐﻮع ﮐﻪ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﮔﻔﺖ‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 143‬از ‪193‬‬‫»اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ«‪.‬‬‫ﺳﺘﺎرﻫﻬﺎ أﻣﺎن و ﺣﺎﻓﻆ أﻫﻞ آﺳﻤﺎﻧﻨﺪ و اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻣﻦ أﻣﺎن و ﺣﺎﻓﻆ اّﻣﺖ ﻣﻦاﻧﺪ[‪.‬‬‫و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ ﻣﮑﯽ در »وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻤﺂل« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻋﻦ إﯾﺎس ﺑﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﻋﻦ أﺑﯿﻪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ أﺑﻮ‬‫ﻋﻤﺮو اﻟﻐﻔﺎري و ﻣﺴّﺪد و اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ و أﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ ﻓﯽ ﻣﺴﺎﻧﯿﺪﻫﻢ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ‪.‬‬
‫و ﻋﻠﯽ ﻋﺰﯾﺰي در »ﺳﺮاج ﻣﻨﯿﺮ‪ -‬ﺷﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]اﻟﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟﺴﻤﺎء‬‫ﺑﺎﻟﻤﻌﻨﯽ اﻟﻤﻘّﺮر و‬‫أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ‬‫أراد ﺑﺄﻫﻠﺒﯿﺘﻪ ﻋﻠﻤﺎءﻫﻢ و ﯾﺤﺘﻤﻞ اﻹﻃﻼق ﻷّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟّﻤﺎ ﺧﻠﻖ اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﻷﺟﻠﻪ ﺟﻌﻞ دواﻣﻬﺎ ﺑﺪوام أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ‪» .‬ع ]‪ .«[6‬ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ]‪-2 -1‬‬‫‪ [6 -4‬أي أﺧﺮﺟﻪ أﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ )‪.(12‬‬‫]‪ [3‬أي أﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ )‪.(12‬‬‫]‪ [5‬أي أﺧﺮﺟﻪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ )‪.(12‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1131 :‬‬‫اﻻﮐﻮع و إﺳﻨﺎده ﺣﺴﻦ ‪.‬‬
‫و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻌﺘﻤﺪ ﺧﺎن ﺑﺪﺧﺸﯽ در »ﻣﻔﺘﺎح اﻟّﻨﺠﺎ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و أﺧﺮج اﻟﺤّﻔـ ﺎظ أﺑـﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑـﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ اﻟﻌﺒﺴـﯽ اﻟﮑـﻮﻓّﯽ و أﺑـﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺴـّﺪد ﺑﻦ ﻣﺴـﺮﻫﺪ اﻷﺳـﺪي اﻟﺒﺼـﺮّي ﻓﯽ‬‫ﻣﺴـﻨﺪﯾﻬﻤﺎ و أﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﮑﯿﻢ اﻟّﺘﺮﻣﺬّي ﻓﯽ »ﻧﻮادر اﻻﺻﻮل« و أﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟّﺘﻤﯿﻤﯽ اﻟﻤﻮﺻﻠّﯽ ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪه و‬‫اﻟﻄﺒﺮاﻧّﯽ ﻓﯽ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﺑﻦ ﻋﺴـﺎﮐﺮ ﻋﻦ إﯾﺎس ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ اﻻﮐﻮع ﻋﻦ أﺑﯿﻪ )رض( ﻋﻦ اﻟّﻨﺒّﯽ )ص( ﻗﺎل‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟـّﺴ ﻤﺎء و أﻫﻞ‬‫ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ ‪.‬‬
‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺪر ﻋﺎﻟﻢ دﻫﻠﻮي در »ﻣﻌﺎرج اﻟﻌﻠﯽ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻵﯾﮥ اﻟّﺮاﺑﻌﮥ‪ ،‬ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪َ :‬و ﻣﺎ ﮐﺎَن اﻟﱠﻠُﻪ ﻟ ِﯿَُﻌﱢﺬﺑَُﻬْﻢ َو َأﻧ َْﺖ ﻓِﯿِﻬْﻢ‬‫‪ .‬أﺷﺎر ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ إﻟﯽ وﺟﻮد ذﻟﮏ اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻓﯽ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ أﻧّﻬﻢ أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻻرض ﮐﻤﺎ ﮐﺎن ﻫﻮ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ أﻣﺎﻧﺎ ﻟﻬﻢ‪.‬‬‫و ﻓﯽ ذﻟﮏ أﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮة‪ ،‬ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ‬‫أﺧﺮج اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ و ﻣﺴّﺪد و أﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ و اﻟﻄﺒﺮاﻧّﯽ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻋﻦ إﯾﺎس ﺑﻦ ﺳﻠﻤﮥ اﺑﻦ اﻻﮐﻮع ﻋﻦ أﺑﯿﻪ ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬ﻟا ّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ ‪.‬‬
‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻﻼح اﻻﻣﯿﺮ اﻟّﺼﻨﻌﺎﻧﯽ در »روﺿﻪ ﻧﺪّﯾﻪ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و اﺧﺮج اﺑﻮ ﻋﻤﺮو اﻟﻄﻔﺎري )اﻟﻐﻔﺎري‪ .‬ظ( ﻋﻦ اﯾﺎس ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﮥ )ﻋﻦ اﺑﯿﻪ‪ .‬ﺻﺢ‪ .‬ظ( ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم اﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟـّﺴ ﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﻣﺎن‬‫ﻻّﻣﺘﯽ ‪.‬‬
‫و ﻋﺠﯿﻠﯽ در »ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل« در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‪:‬‬‫اﻣﺎن اﻫﻞ اﻻرض ﻣّﻤﺎ ﯾﻮﻋﺪ ﻣﺜﻞ اﻟّﻨﺠﻮم ﻓﯽ اﻟّﺴﻤﺎء ﺗﻘﺪ‬‫ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻓﯽ ذﻟﮏ اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮة‪ ،‬ﻣﻨﻬﺎ‪:‬‬‫اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ ‪.‬‬
‫و ﻣﻮﻟﻮي ﻣﺒﯿﻦ ﻟﮑﻬﻨﻮي در »وﺳﯿﻠﮥ اﻟّﻨﺠﺎة« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 144‬از ‪193‬‬‫]و ﻋﻦ »ﺗﺒﻮﯾﺐ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟّﺼﻐﯿﺮ« ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ ‪.‬‬
‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺪﻫﻠﻮي اﻟﺒﺨﺎري در رﺳﺎﻟﻪ »اﺻﻮل اﻻﯾﻤﺎن« در ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ آن ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺜﯽ از ﮐﺘﺎب »ﺷﺮف اﻟّﻨﺒّﻮة« أﺑﻮ‬‫ﺳﻌﯿﺪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻧﯿﺰ آورده‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1132 :‬‬‫ﺑﺪرﺳﺘﯽ ﮐﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ آﻓﺘﺎب ﻓﻀﻞ و ﮐﻤﺎل ﺑﯽﻧﻘﺼﺎناﻧﺪ و اﻫﻞ ﺑﯿﺖ آن ﺣﻀﺮت »ص« ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺘﺎرﻫﻬﺎ در آن‪،‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ وارد ﺷﺪه‪ :‬ﻓﺮﻣﻮد ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‪:‬‬‫اﻟّﻨﺠﻮم اﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ ‪.‬‬
‫و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي در »ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻵﯾﮥ اﻟﺨﺎﻣﺴﮥ‪ .‬ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪َ :‬و ﻣﺎ ﮐﺎَن اﻟﱠﻠُﻪ ﻟ ِﯿَُﻌﱢﺬﺑَُﻬْﻢ َو َأﻧ َْﺖ ﻓِﯿِﻬْﻢ‬‫‪ .‬ﻓﯽ »اﻟّﺼﻮاﻋﻖ«‪ :‬أﺷﺎر ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ إﻟﯽ وﺟﻮد ذﻟﮏ اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻓﯽ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﻓﺈﻧّﻬﻢ اﻣﺎن ﻷرض )ﮐﺬا‪ .‬م( ﮐﻤﺎ ﮐﺎن ﻫﻮ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻣﺎﻧﺎ ﻟﻬﻢ‪.‬‬‫ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ ‪.‬‬
‫و أﺣﻤﺪ ﺑﻦ زﯾﻨﯽ ﺑﻦ أﺣﻤﺪ دﺣﻼن ﻣﮑّﯽ در »ﻓﺘﺢ ﻣﺒﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬‬‫أﺧﺮج أﺑﻮ‪ -‬ﯾﻌﻠﯽ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ اﻷﮐﻮع رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ أّن اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻗﺎل‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴـ ﻤﺎء و اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن‬‫ﻻّﻣﺘﯽ ﻣﻦ اﻻﺧﺘﻼف ‪.‬‬
‫و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻠﺨﯽ در »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« در ﺑﺎب ﺛﺎﻟﺚ آن ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬‬‫أﺧﺮج اﻟﺤﻤﻮﯾﻨّﯽ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ اﻻﮐﻮع ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻗﺎل‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ در »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« در ﺑﺎب ﺛﺎﻟﺚ آن ﮔﻔﺘﻪ‪» ] :‬و‬‫ﻓﯽ ﻧﻮادر اﻻﺻﻮل« ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ اﻻﮐﻮع ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم اﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ‪.‬‬‫و ﻓﯽ »اﻟّﺼﻮاﻋﻖ«‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ‪ .‬اﺧﺮﺟﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﺑﻠﺨﯽ در »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« در ﺑﺎب ﺳﺎدس و ﺧﻤﺴﻮن ﻧﻘﻼ ﻋﻦ »اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟّﺼﻐﯿﺮ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬‬‫اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ‪ .‬ﻷﺑﯽ ﯾﻌﻠﯽ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ اﻻﮐﻮع ‪.‬‬
‫ﺣﺪﯾﺚ »اﻟﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟﺴﻤﺎء ﻓﺎذا ذﻫﺒﺖ ‪«...‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﺑﻠﺨﯽ در »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« در ﺑﺎب ﺳﺎدس و ﺧﻤﺴﻮن ﻧﻘﻼ ﻋﻦ »ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ« آورده‪] :‬‬‫و ﻋﻦ إﯾﺎس ﺑﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﻋﻦ أﺑﯿﻪ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم اﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ و اﻟﻐﻔﺎري ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﺑﻠﺨﯽ در »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« در ﺑﺎب ﺗﺎﺳﻊ و ﺧﻤﺴﻮن ﻧﻘﻼ ﻋﻦ »اﻟّﺼﻮاﻋﻖ«‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1133 :‬‬‫ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻵﯾﮥ ﻟا ﺴﺎﺑﻌﮥ‪َ .‬و ﻣﺎ ﮐﺎَن اﻟﱠﻠُﻪ ﻟ ِﯿَُﻌﱢﺬﺑَُﻬْﻢ َو َأﻧ َْﺖ ﻓِﯿِﻬْﻢ‬‫‪ .‬أﺷﺎر ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ إﻟﯽ وﺟﻮد ذﻟﮏ اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻓﯽ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ و أﻧّﻬﻢ أﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻻرض ﮐﻤﺎ ﮐﺎن ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻣﺎﻧﺎ ﻟﻬﻢ‪.‬‬‫و ﻓﯽ ذﻟﮏ اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻨﻬﺎ‬‫»اﻟّﻨﺠﻮم اﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ«‪ .‬أﺧﺮﺟﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﺷـﯿﺦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ در »ﯾﻨـﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« در ﺑـﺎب ﺗـﺎﺳﻊ و ﺧﻤﺴﻮن در ﺿـﻤﻦ اﺣـﺎدﯾﺚ وارده در ﻓﻀﺎﺋـﻞ اﻫﻠـﺒﯿﺖ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫أﺟﻤﻌﯿﻦ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ »اﻟّﺼﻮاﻋﻖ« ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 145‬از ‪193‬‬‫]اﻟّﺜﺎﻧﯽ ﻋﺸﺮ‪.‬‬‫اﺧﺮج اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ اﻻﮐﻮع ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم اﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟﺴﻤﺎء و اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ در ﺑﺎب ﺧﺎﻣﺲ و ﺳﺘﻮن ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻓﯽ »ﻧﻮادر اﻻﺻﻮل«‪:‬‬‫ﺣّﺪﺛﻨﺎ أﺑﯽ ﻗﺎل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﻟﺤﻤﺎﻧّﯽ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﻋﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ إﯾﺎس اﺑﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ اﻷﮐﻮع ﻋﻦ اﺑﯿﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم اﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ ‪.‬‬
‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﻘﻮل از ﺟﺎﺑﺮ‬‫»اﻟّﻨﺠﻮم اﻣـﺎن ﻻﻫـﻞ اﻟـّﺴ ﻤﺎء ﻓـﺎذا ذﻫﺒﺖ أﺗﺎﻫـﺎ ﻣﺎ ﯾﻮﻋـﺪون و اﻧﺎ أﻣﺎن ﻻﺻـﺤﺎﺑﯽ ﻣﺎ ﮐﻨﺖ ﻓﺈذا ذﻫﺒﺖ اﺗﺎﻫﻢ ﻣﺎ ﯾﻮﻋـﺪون و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﻣﺎن‬‫ﻻّﻣﺘﯽ ﻓﺈذا ذﻫﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﺗﺎﻫﻢ ﻣﺎ ﯾﻮﻋﺪون«‪.‬‬‫و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﻫﻢ ﮐﺒﺮاي اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺮزا ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﯽ در »ﻣﻔﺘﺎح اﻟّﻨﺠﺎ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و اﺧﺮج اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻓﯽ »اﻟﻤﺴـﺘﺪرك« ﻋﻦ ﺟـﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ )رض( اّن اﻟّﻨﺒّﯽ )ص( ﻗـﺎل‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم اﻣـﺎن ﻻﻫـﻞ اﻟـّﺴ ﻤﺎء ﻓـﺈذا ذﻫﺒﺖ أﺗﺎﻫﺎ ﻣﺎ‬‫ﯾﻮﻋﺪون و اﻧﺎ اﻣﺎن ﻻﺻﺤﺎﺑﯽ ﻣﺎ ﮐﻨﺖ ﻓﺈذا ذﻫﺒﺖ أﺗﺎﻫﻢ ﻣﺎ ﯾﻮﻋﺪون‪ ،‬و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ ﻓﺈذا ذﻫﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﺗﺎﻫﻢ ﻣﺎ ﯾﻮﻋﺪون ‪.‬‬
‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺪر اﻟﻌﺎﻟﻢ دﻫﻠﻮي در »ﻣﻌﺎرج اﻟﻌﻠﯽ« در ﺗﺤﺖ آﯾﻪ راﺑﻌﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و اﺧﺮج اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم اﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴـ ﻤﺎء ﻓﺈذا ذﻫﺒﺖ اﺗﺎﻫﺎ ﻣﺎ ﯾﻮﻋﺪون‪ ،‬و اﻧﺎ اﻣﺎن‬‫ﻻﺻﺤﺎﺑﯽ ﻣﺎ ﮐﻨﺖ ﻓﺈذا ذﻫﺒﺖ اﺗﺎﻫﻢ ﻣﺎ ﯾﻮﻋﺪون‪ ،‬و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ ﻓﺈذا ذﻫﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﺗﺎﻫﻢ ﻣﺎ ﯾﻮﻋﺪون ‪.‬‬
‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1134 :‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ »اﻟﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻻرض ﻣﻦ اﻟﻐﺮق ‪«...‬‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﻘﻮل از اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس‪:‬‬‫»اﻟّﻨﺠﻮم اﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻻرض ﻣﻦ اﻟﻐﺮق و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ ﻣﻦ اﻻﺧﺘﻼف ﻓﺎذا ﺧﺎﻟﻔﺘﻬﺎ ﻗﺒﯿﻠﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﺮب اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﺼﺎروا ﺣﺰب إﺑﻠﯿﺲ«‪.‬‬‫و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﺴﯿﺎري از ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ در ﮐﺘﺐ ﺧﻮد رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﻋﺮﻓﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﺳﺒﻖ ﻣﻦ ﻋﺒﺎراﺗﻬﻢ اﻟّﺘﯽ ذﮐﺮﻧﺎﻫﺎ ﻓﯽ‬‫اﻟﺠﻮاب ﻋﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺳّﻨﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء‪.‬‬‫و در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬‫ﻋﻼﻣﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در »إﺣﯿﺎء اﻟﻤﯿﺖ‪ -‬ﻧﺴﺨﻪ ﺻﻐﯿﺮه« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺘﺎﺳﻊ و اﻟﻌﺸﺮون‪.‬‬‫اﺧﺮج اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋـّﺒ ﺎس‪ ،‬ﻗـﺎل‪ :‬ﻗـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ )ص(‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم اﻣـﺎن ﻻﻫﻞ اﻻرض ﻣﻦ اﻟﻐﺮق و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ ﻣﻦ اﻻﺧﺘﻼف‬‫ﻓﺈذا ﺧﺎﻟﻔﺘﻬﺎ ﻗﺒﯿﻠﮥ اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﺼﺎروا ﺣﺰب إﺑﻠﯿﺲ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در »إﺣﯿﺎء اﻟﻤﯿﺖ‪ -‬ﻧﺴﺨﻪ ﮐﺒﯿﺮه« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺨﺎﻣﺲ و اﻟّﺜﻼﺛﻮن‪.‬‬‫أﺧﺮج اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋـّﺒ ﺎس‪ ،‬ﻗـﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم اﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻻرض ﻣﻦ اﻟﻐﺮق و اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﻣﺎن ﻻﻣﺎن‬‫)ﮐﺬا‪ .‬م( ﻻّﻣﺘﯽ ﻣﻦ اﻻﺧﺘﻼف‪ ،‬ﻓﺎذا ﺧﺎﻟﻔﺘﻬﺎ ﻗﺒﯿﻠﮥ اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﺼﺎروا ﺣﺰب إﺑﻠﯿﺲ ‪.‬‬
‫و ﮐﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﺟﻬﺮﻣﯽ در »ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻗﺎﻃﻌﻪ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و در رواﯾﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ آن را ﺑﺸـﺮط ﺑﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ ﺻـﺤﯿﺢ ﮐﺮده اﺳﺖ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﻧﺠﻮم اﻣـﺎن اﻫـﻞ ارﺿـﺴﺖ از ﻏﺮق‪ ،‬و اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻣﻦ اﻣﺎن اّﻣﺖ ﻣﻨﺴﺖ از اﺧﺘﻼف‪ ،‬ﭘﺲ ﻫﺮ ﮔﺎه ﮐﻪ ﻗﺒﯿﻠﻪ از ﻋﺮب ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﮐﺮد‬‫اﺧﺘﻼف در ﻣﯿﺎن اّﻣﺖ واﻗﻊ ﺷﺪ و از ﺟﻤﻠﻪ ﻟﺸﮑﺮ اﺑﻠﯿﺲ ﮔﺸﺘﻨﺪ[‪.‬‬‫و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﺎ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤّﮑﯽ در »وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻤﺂل« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 146‬از ‪193‬‬‫]و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ اﻧّﻪ ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم اﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻻرض ﻣﻦ اﻟﻐﺮق‪ ،‬و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﻣﺎن‬‫ﻻّﻣﺘﯽ ﻣﻦ اﻻﺧﺘﻼف‪ ،‬ﻓﺈذا ﺧﺎﻟﻔﺘﻬﺎ ﻗﺒﯿﻠﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﺮب اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﺼﺎروا ﺣﺰب اﺑﻠﯿﺲ‪ .‬اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻗﺎل‪ :‬ﺻﺤﯿﺢ اﻻﺳﻨﺎد[‪.‬‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟّﺸّﻠﯽ اﻟﺤﻀﺮﻣﯽ در ﮐﺘﺎب »اﻟﻤﺸﺮع اﻟّﺮوّي« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم اﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻻرض ﻣﻦ اﻟﻐﺮق و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ ﻣﻦ اﻻﺧﺘﻼف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1135 :‬‬‫ﻓﺈذا ﺧﺎﻟﻔﺘﻬﺎ ﻗﺒﯿﻠﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﺮب اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﺼﺎروا ﺣﺰب إﺑﻠﯿﺲ ‪.‬‬
‫و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﯽ در »ﻣﻔﺘﺎح اﻟّﻨﺠﺎ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و اﺧﺮج اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺻـّﺤﺤﻪ ﻋﻠﯽ ﺷـﺮط اﻟّﺸـ ﯿﺨﯿﻦ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم اﻣﺎن‬‫ﻻﻫﻞ اﻻرض ﻣﻦ اﻟﻐﺮق و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ ﻣﻦ اﻻﺧﺘﻼف ﻓﺎذا ﺧﺎﻟﻔﺘﻬﺎ ﻗﺒﯿﻠﮥ اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﺼﺎروا ﺣﺰب إﺑﻠﯿﺲ ‪.‬‬
‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟّﺼّﺒﺎن در »إﺳﻌﺎف اﻟّﺮاﻏﺒﯿﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﺻّﺤﺤﻬﺎ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ ﺷﺮط اﻟﺸﯿﺨﯿﻦ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم اﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻻرض ﻣﻦ اﻟﻐﺮق و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻻرض ﻣﻦ اﻻﺧﺘﻼف‪،‬‬‫و ﻗﺪ ﯾﺸﯿﺮ إﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪َ :‬و ﻣﺎ ﮐﺎَن اﻟﱠﻠُﻪ ﻟ ِﯿَُﻌﱢﺬﺑَُﻬْﻢ َو َأﻧ َْﺖ ﻓِﯿِﻬْﻢ‬‫‪ .‬اﻗﯿﻢ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﻣﻘﺎﻣﻪ ﻓﯽ اﻻﻣﺎن ﻻﻧّﻬﻢ ﻣﻨﻪ و ﻫﻮ ﻣﻨﻬﻢ ﮐﻤﺎ ورد ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﻄﺮق ‪.‬‬
‫و ﻣﻮﻟﻮي ﻣﺒﯿﻦ در »وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻨﺠﺎة« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻓﯽ رواﯾـﮥ ﺻـّﺤﺤﻬﺎ اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ ﺷـﺮط اﻟّﺸـ ﯿﺨﯿﻦ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم اﻣـﺎن ﻻﻫـﻞ اﻻـرض ﻣﻦ اﻟﻐﺮق و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ ﻣﻦ اﻻﺧﺘﻼف ﻓﺈذا‬‫ﺧﺎﻟﻔﺘﻬﺎ ﻗﺒﯿﻠﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﺮب اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﺼﺎروا ﺣﺰب إﺑﻠﯿﺲ‪ .‬ﻫﺬا ﻓﯽ »اﻟّﺼﻮاﻋﻖ«[‪.‬‬‫و ﻣﻮﻟﻮي وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي در »ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ« در ﺗﺤﺖ آﯾﻪ ﺧﺎﻣﺴﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻓﯽ رواﯾـﮥ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم اﻣـﺎن ﻻﻫـﻞ اﻻـرض ﻣﻦ اﻟﻐﺮق و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ ﻣﻦ اﻻﺧﺘﻼف ﻓﺈذا ﺧﺎﻟﻔﺘﻬﺎ ﻗﺒﯿﻠـﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﺮب اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﺼﺎروا‬‫ﺣﺰب إﺑﻠﯿﺲ ‪.‬‬
‫و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻠﺨﯽ در »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« در ﺑﺎب ﭘﻨﺠﺎه و ﻧﻬﻢ در ذﯾﻞ آﯾﻪ »َو ﻣﺎ ﮐﺎَن اﻟﱠﻠُﻪ ﻟ ِﯿَُﻌﱢﺬﺑَُﻬْﻢ َو َأﻧ َْﺖ ﻓِﯿِﻬْﻢ«‬‫از آﯾﺎت وارده در ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ »اﻟّﺼﻮاﻋﻖ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﺻـّﺤﺤﻬﺎ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ ﺷـﺮط اﻟّﺸﯿﺨﯿﻦ‪ :‬اﻟّﻨﺠﻮم اﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﻣﺎن ]‪ [1‬ﻻﻫـﻞ اﻻرض ﻣﻦ اﻟﻐﺮق و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‬‫اﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ ﻣﻦ اﻻﺧﺘﻼف ﻓﺈذا ﺧﺎﻟﻔﺘﻬﻢ ﻗﺒﯿﻠﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﺮب اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﺼﺎروا ﺣﺰب إﺑﻠﯿﺲ ‪ [1] .‬ﻣﺎ ﺧﻄﻄﻨﺎ ﻟﻌﻠﻪ ﺳﺒﻘﮥ ﺑﺎﻟﻘﻠﻢ )‪ .12‬ن(‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1136 :‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺷﻤﺲ و ﻗﻤﺮ و زﻫﺮه و ﻓﺮﻗﺪﯾﻦ‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ‪ :‬ﺣﺪﯾﺚ ﺷﻤﺲ ﻗﻤﺮ و زﻫﺮه و ﻓﺮﻗﺪﯾﻦ‪.‬‬‫و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را اﺑﻮ اﺳﺤﺎق اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟّﺜﻌﻠﺒﯽ ﮐﻪ ﺟﻼﻟﺖ ﺷﺎن او ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ در ﻣﺠﻠﺪ آﯾﻪ »ِإﱠﻧﻤﺎ َوﻟ ِﱡﯿُﮑُﻢ اﻟﱠﻠُﻪ«‬‫و ﻣﺠّﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﺗﻤﺎم ﻣﺒّﯿﻦ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﮔﺮدﯾﺪه‪ ،‬در ﮐﺘﺎب »اﻟﻌﺮاﺋﺲ« آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺑﯿﺎن زﯾﻨﺖ ارض ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و زّﯾﻨﻬﺎ اﯾﻀﺎ ﺑﺎﻻﻧﺒﯿﺎء ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم و زّﯾﻦ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﺑﺄرﺑﻌﮥ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺨﻠﯿﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﮑﻠﯿﻢ و ﻋﯿﺴﯽ اﻟﻮﺟﯿﻪ و ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺤﺒﯿﺐ‬‫ﺻﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ‪ ،‬و ﻫﻢ اﻫﻞ اﻟﮑﺘﺎب و اﺻـﺤﺎب اﻟّﺸـ ﺮاﺋﻊ و اوﻟﻮ اﻟﻌﺰم‪ .‬و زّﯾﻨﻬﺎ اﯾﻀﺎ ﺑﺂل ﻣﺤّﻤﺪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ‪ ،‬و زّﯾﻨﻬﺎ‬‫اﯾﻀﺎ ﺑﺄرﺑﻌﮥ ﻋﻠﯽ و ﻓﺎﻃﻤﻪ و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ‪ .‬و‬‫روي ﯾﺰﯾﺪ اﻟّﺮﻗﺎﺷّﯽ ﻋﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻗﺎل‪ :‬ﺻّﻠﯽ ﺑﻨﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺻﻼة اﻟﻔﺠﺮ ﻓﻠّﻤﺎ اﻧﻔﺘﻞ ﻣﻦ اﻟّﺼﻠﻮة اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺑﻮﺟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 147‬از ‪193‬‬‫اﻟﮑﺮﯾـﻢ ﻓﻘـﺎل‪ :‬ﻣﻌﺎﺷـﺮ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ! ﻣـﻦ اﻓﺘﻘـﺪ اﻟّﺸـ ﻤﺲ ﻓﻠﯿﺴـﺘﻤﺴﮏ ﺑـﺎﻟﻘﻤﺮ و ﻣـﻦ اﻓﺘﻘـﺪ اﻟﻘﻤﺮ ﻓﻠﯿﺴـﺘﻤﺴﮏ ﺑـﺎﻟّﺰﻫﺮة و ﻣـﻦ اﻓﺘﻘـﺪ اﻟّﺰﻫﺮة‬‫ﻓﻠﯿﺴﺘﻤﺴﮏ ﺑﺎﻟﻔﺮﻗﺪﯾﻦ‪ .‬ﻓﻘﯿﻞ‪ :‬ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ! ﻣﺎ اﻟّﺸﻤﺲ؟‬‫و ﻣﺎ اﻟﻘﻤﺮ؟ و ﻣﺎ اﻟّﺰﻫﺮة؟ و ﻣﺎ اﻟﻔﺮﻗﺪﯾﻦ )اﻟﻔﺮﻗﺪان‪ .‬ظ(؟ ﻓﻘﺎل‪ :‬اﻧﺎ اﻟّﺸـ ﻤﺲ و ﻋﻠﯽ اﻟﻘﻤﺮ و ﻓﺎﻃﻤﮥ اﻟّﺰﻫﺮة و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟﻔﺮﻗﺪان ﻓﯽ‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻻ ﯾﻔﺘﺮﻗﺎن ﺣّﺘﯽ ﯾﺮدا ﻋﻠّﯽ اﻟﺤﻮض ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را اﺑﻮ اﻟﻔﺘﺢ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟّﻨﻄﻨﺰي ﮐﻪ ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ و رﻓﻌﺖ و ﻧﺒﺎﻟﺖ او ﻧﺰد ﺣﻀﺮات ﺳّﻨّﯿﻪ ﺑﺮ‬‫ﻧﺎﻇﺮ ﮐﺘﺎب »اﻻﻧﺴﺎب« ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ و »ذﯾﻞ ﺗﺎرﯾـﺦ اﻟﺨﻄﯿﺐ« ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻦ اﻟّﻨﺠﺎر ﺑﻐـﺪادي و »واﻓﯽ ﺑﺎﻟﻮﻓﯿﺎت« ﺻـﻼح اﻟـﺪﯾﻦ ﺧﻠﯿﻞ ﺑﻦ‬‫اﯾﺒـﮏ اﻟـّﺼ ﻔﺪي واﺿـﺢ و ﻻـﺋﺤﺴﺖ‪ ،‬ﮐﻤـﺎ درﯾﺖ ﻓﯽ ﻣﺠّﻠـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﻐـﺪﯾﺮ‪ ،‬ﺑﺴـﻨﺪ ﺧﻮد رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب »اﻟﺨﺼﺎﺋﺺ‬‫اﻟﻌﻠﻮّﯾﮥ ﻋﻠﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﺒﺮّﯾﮥ« ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]اﺧﺒﺮﻧـﺎ اﺑﻮ ﻟا ﻔﺘﻮح اﻟﻤﺤﺴـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻫﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟـّﺼ ﺒﺎح اﻟﻤﻬﺎﺑـﺎذي ﻓﯿﻤـﺎ ﻗﺮأت ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﺻﻞ ﺳـﻤﺎﻋﻪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣـّﺪﺛﻨﺎ‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻣﺴـﻌﻮد ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻗﺎل‪ :‬ﺣـّﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻹﻣﺎم ﻗﺎل‪ :‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺒﻐﺪادّي ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة إﻣﻼء ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬اﺧﺒﺮﻧﯽ اﻟﻘﺎﺿﯽ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ‬‫ﯾﻌﻘﻮب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1137 :‬‬‫اﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺣّﻤـ ﺎد ﺑﻦ زﯾـﺪ ﺑﻦ درﻫﻢ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﺮزوق ﻋﻦ ﺷـﻌﺒﮥ ﺑﻦ اﻟﺤّﺠﺎج ﻋﻦ اﻷﻋﻤﺶ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﻋﻦ‬‫اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟـﮏ ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ :‬اﻃﻠﺒﻮا اﻟّﺸـ ﻤﺲ ﻓﺈذا ﻏﺎﺑﺖ ﻓﺎﻃﻠﺒﻮا اﻟﻘﻤﺮ ﻓﺈذا ﻏﺎب اﻟﻘﻤﺮ ﻓﺎﻃﻠﺒﻮا اﻟّﺰﻫﺮة و إذا‬‫ﻏـﺎﺑﺖ اﻟّﺰﻫﺮة ﻓﺎﻃﻠﺒﻮا اﻟﻔﺮﻗـﺪﯾﻦ‪ .‬ﻗﻠﻨﺎ‪ :‬ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ! و ﻣﻦ اﻟّﺸـ ﻤﺲ؟ ﻗﺎل‪ :‬أﻧﺎ‪ .‬ﻗﻠﻨﺎ‪ :‬و ﻣﻦ اﻟﻘﻤﺮ؟ ﻗﺎل‪ :‬ﻋﻠّﯽ‪ .‬ﻗﻠﻨﺎ‪ :‬ﻓﻤﻦ اﻟّﺰﻫﺮة؟ ﻗﺎل‪ :‬ﻓﺎﻃﻤـﮥ‪.‬‬‫ﻗﻠﻨﺎ‪ :‬ﻓﻤﻦ اﻟﻔﺮﻗﺪﯾﻦ )اﻟﻔﺮﻗﺪان ظ(؟ ﻗﺎل‪ :‬اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴﻼم ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺧﺎوﻧـﺪ ﺷﺎه ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﻬﺮوي در ﺗﺎرﯾـﺦ »روﺿـﮥ اﻟـّﺼ ﻔﺎ« آورده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺟﻠﺪ ﺳﻮم آن در‬‫ﺣﺎﻻت ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺣﻀﺮت رﺳﻮل ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ‬‫»اﻫﺘـﺪوا ﺑﺎﻟّﺸـ ﻤﺲ ﻓﺎذا ﻏﺎﺑﺖ اﻟّﺸـ ﻤﺲ ﻓﺎﻫﺘـﺪوا ﺑﺎﻟﻘﻤﺮ و إذا ﻏﺎب اﻟﻘﻤﺮ ﻓﺎﻫﺘـﺪوا ﺑﺎﻟّﺰﻫﺮة‪ ،‬ﻓﺈذا ﻏﺎﺑﺖ اﻟّﺰﻫﺮة ﻓﺎﻫﺘـﺪوا ﺑﺎﻟﻔﺮﻗﺪﯾﻦ‪ .‬ﻓﻘﯿﻞ‪ :‬ﯾﺎ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ! ﻣﺎ اﻟّﺸـ ﻤﺲ و ﻣﺎ اﻟﻘﻤﺮ و ﻣﺎ اﻟّﺰﻫﺮة و ﻣﺎ اﻟﻔﺮﻗﺪﯾﻦ )اﻟﻔﺮﻗﺪان‪ .‬ظ(؟ ﻓﻘﺎل‪ :‬اﻟّﺸـ ﻤﺲ أﻧﺎ و اﻟﻘﻤﺮ ﻋﻠّﯽ و اﻟّﺰﻫﺮة ﻓﺎﻃﻤﮥ و ﻟا ﻔﺮﻗﺪﯾﻦ‬‫)اﻟﻔﺮﻗﺪان‪ .‬ظ( اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ«‪.‬‬‫ﯾﻌﻨﯽ راه راﺳﺖ ﻃﻠﺒﯿـﺪ ﺑﻨﻮر آﻓﺘﺎب و اﮔﺮ ﺧﻮرﺷـﯿﺪ ﻏﺎﺋﺐ ﮔﺮدد ﺑﺮوﺷـﻨﺎﺋﯽ ﻣﺎه ﻃﻠﺐ ﻫﺪاﯾﺖ ﮐﻨﯿﺪ و اﮔﺮ ﻣﺎه ﻣﺤﺠﻮب ﺷﻮد ﺑﺰﻫﺮه ﻃﻠﺐ‬‫راه راﺳﺖ ﻧﻤﺎﺋﯿـﺪ و اﮔﺮ زﻫﺮه ﻣﺴـﺪود ﮔﺮدد ﺑﻨﻮر ﻓﺮﻗـﺪان ﻃـﺎﻟﺐ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺴـﺘﻘﯿﻢ ﺷﻮﯾـﺪ‪ .‬ﭘﺮﺳـﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﯾـﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ! ﻋﺒـﺎرت از آﻓﺘﺎب‬‫ﮐﺪاﻣﺴﺖ و زﻫﺮه و ﻓﺮﻗﺪان ﮐﯿﺎﻧﻨﺪ؟ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ آﻓﺘﺎب ﻣﻨﻢ و ﻣﺎه ﻋﻠﯽ اﺳﺖ و زﻫﺮه ﻓﺎﻃﻤﻪ و ﻓﺮﻗﺪان ﺣﺴﻦ و ﺣﺴﯿﻦاﻧﺪ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﻏﯿﺎث اﻟـّﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻫﻤﺎم اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اﻟﻤﺪﻋّﻮ ﺑﺨﻮاﻧﺪ أﻣﯿﺮ در »ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺴـﯿﺮ« ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ذﮐﺮ‬‫أﺣﺎدﯾﺚ و أﺧﺒﺎر وارده در ﺷﺄن ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم آورده‪] :‬و از ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻨﻘﻮﻟﺴﺖ ﮐﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ‪:‬‬‫اﻫﺘﺪوا ﺑﺎﻟّﺸﻤﺲ ﻓﺈذا ﻏﺎﺑﺖ اﻟّﺸﻤﺲ ﻓﺎﻫﺘﺪوا ﺑﺎﻟﻘﻤﺮ ﻓﺎذا ﻏﺎب اﻟﻘﻤﺮ ﻓﺎﻫﺘﺪوا ﺑﺎﻟّﺰﻫﺮة ﻓﺈذا ﻏﺎﺑﺖ اﻟّﺰﻫﺮة ﻓﺎﻫﺘﺪوا ﺑﺎﻟﻔﺮﻗﺪﯾﻦ‪.‬‬‫ﮔﻔﺘﻨﺪ‪ :‬ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ! آﻓﺘﺎب ﮐﺪاﻣﺴﺖ و ﻣﺎه ﮐﯿﺴﺖ و زﻫﺮه ﭼﯿﺴﺖ و ﻓﺮﻗﺪان ﮐﯿﺎﻧﻨﺪ؟ ﺟﻮاب داد ﮐﻪ آﻓﺘﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1138 :‬‬‫ﻣﻨﻢ و ﻣﺎه ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺒﺴﺖ و زﻫﺮه ﻓﺎﻃﻤﻪ زﻫﺮاﺳﺖ و ﻓﺮﻗﺪﯾﻦ ﺣﺴﻦ و ﺣﺴﯿﻦاﻧﺪ[‪.‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 148‬از ‪193‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ »ﯾﺎ ﻋﻠﯽ! ان اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻣﻦ أوﻻدك ﮐﺎﻟﺒﺪر ﺑﯿﻦ اﻟﻨﺠﻮم«‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ‪:‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ »ﯾﺎ ﻋﻠﯽ! إّن اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻣﻦ أوﻻدك ﮐﺎﻟﺒﺪر ﺑﯿﻦ اﻟّﻨﺠﻮم«‪.‬‬‫و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺷـﻬﺎب اﻟّﺪﯾﻦ دوﻟﺖآﺑﺎدي در »ﻫﺪاﯾﮥ اﻟّﺴـ ﻌﺪا« ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده و ﺑﺘﺸـﺮﯾﺢ آن ﻗﻠﻮب ﻧﻮاﺻﺐ را ﺑﻘﺪم ﺻﺪق ﭘﺎﻣﺎل ﻓﺮﻣﻮده‪،‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻫﺪاﯾﻪ ﺗﺎﺳﻌﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]اﻟﺠﻠﻮة اﻟﺤﺎدي )اﻟﺤﺎدﯾﮥ‪ .‬ظ( و اﻟﺜﻼﺛﻮن‪ .‬ﻓﯿﻤﺎ أﻋّﺰﻫﻢ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ »ﺻـﻠﻌﻢ« ﺑﺨﻄﺎب اﻟﺒﺪر‪ .‬ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺼـﻄﻔﯽ )ﺻﻠﻌﻢ( ﺑﻌّﺰت‪ ،‬اﯾﺸﺎن را »ﺑﺪر«‬‫ﺧﻮاﻧـﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﻣـﺎه ﺷﺐ ﭼﻬـﺎردﻫﻢ ﺑﯽ ﮐـﺪورت و ﻏّﻞ و ﻏّﺶ و ﺑﯽ ﻋﯿﺐ و روﺷﻦ‪ ،‬ﻫﺮ ﮐﻪ ﺧﺎك ﺳﻮي ﻣﺎه اﻧـﺪازد ﺑﺮ روي او ﺑﺎز ﮔﺮدد‪،‬‬‫ﻫﯿﭻ درﯾﺎ از دﻫﻦ ﺳﮓ ﭘﻠﯿﺪ ﻧﺸﻮد‪.‬‬‫ﻓﯽ »اﻷرﺑﻌﯿﻦ«‪ :‬ﯾﺎ ﻋﻠﯽ! إّن اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻣﻦ أوﻻدك ﮐﺎﻟﺒﺪر ﺑﯿﻦ اﻟّﻨﺠﻮم‪.‬‬‫ﺗﺮﺟﻤﻪ‪ :‬ﻣﺼﻄﻔﯽ ﻓﺮﻣﻮد »ﺻﻠﻌﻢ«‪ :‬ﯾﺎ ﻋﻠﯽ! ﺣﺴﻦ و ﺣﺴﯿﻦ ﻣﯿﺎن ﻓﺮزﻧﺪان ﺗﻮ ﭼﻮن ﻣﺎه ﺷﺐ ﭼﻬﺎردﻫﻢاﻧﺪ[‪.‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻮاﮐﺐ ﺑﻮدن اوﻻد ﺟﻨﺎب ﻓﺎﻃﻤﻪ‪ ،‬ﺳﻼم اﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻮاﮐﺐ ﺑﻮدن أوﻻد ﺟﻨﺎب ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ‪.‬‬‫و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺷـﻬﺎب اﻟـّﺪﯾﻦ دوﻟﺖآﺑﺎدي در »ﻫﺪاﯾـﮥ اﻟـّﺴ ﻌﺪا« آورده‪ ،‬و ﻃﺮﯾﻖ إﺛﺒﺎت و ﺗﺎﯾﯿـﺪ آن ﺑﺄﻗﺪام اﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج واﺿـﺢ‬‫اﻻﻧﺒﻼج ﺳﭙﺮده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣـﺬﮐﻮر در ﻫﺪاﯾﻪ ﺗﺎﺳـﻌﻪ ﻣﺴـﻄﻮرﺳﺖ‪] :‬اﻟﺠﻠﻮة اﻟّﺜﺎﻧﯿﮥ و اﻟّﺜﻼﺛﻮن‪ .‬ﻓﯽ ﻋّﺰﺗﻬﻢ ﺑﺨﻄﺎب اﻟﮑﻮاﮐﺐ‪ .‬ﯾﻌﻨﯽ‬‫ﻋﺰت اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺼﻄﻔﯽ »ﺻﻠﻌﻢ« ﻓﺮﻣﻮد و اﯾﺸﺎن را ﮐﻮاﮐﺐ ﺧﻮاﻧﺪ‪.‬‬‫ﻓﯽ »اﻟّﺘﺸـﺮﯾﺢ«‪ :‬ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﻗﺎل »ﺻـﻠﻌﻢ«‪ :‬اﻻ إّن اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ زّﯾﻦ اﻟـّﺴ ﻤﺎء اﻟـّﺪﻧﯿﺎ ﺑﺰﯾﻨﮥ اﻟﮑﻮاﮐﺐ‪ ،‬و زّﯾﻦ اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﺑﺎﻟﮑﻮاﮐﺐ‪ .‬ﻗﯿﻞ‪ :‬و ﻣﺎ‬‫اﻟﮑﻮاﮐﺐ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ! ﻗﺎل‪ :‬أوﻻد ﻓﺎﻃﻤﮥ‪.‬‬‫ﯾﻌﻨﯽ آﮔﺎه ﺑﺎﺷـﯿﺪ ﺧﺪاوﻧـﺪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﯿﺎراﺳﺖ آﺳـﻤﺎن را ﺑﻪ ﺳـﺘﺎرﮔﺎن و ﺑﯿﺎراﺳﺖ دﻧﯿﺎ را ﺑﺄوﻻد ﻓﺎﻃﻤﻪ‪ .‬و ﻓﯽ »ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺳﻮرة ﯾﻮﺳﻒ« ﻟﻺﻣﺎم‬‫ﺿﯿﺎء اﻟﺤﻖ و اﻟّﺪﯾﻦ اﻟّﺴﻨﺎﻣﯽ »رح« ﻋﻨﺪ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ »ِإﱢﻧﯽ َرَأﯾُْﺖ َأَﺣَﺪ َﻋَﺸَﺮ َﮐْﻮَﮐﺒًﺎ«‬‫‪:‬‬‫دﻟّﺖ اﻵﯾﮥ ﻋﻠﯽ أّن أوﻻد ﻧﺒّﯿﻨﺎ ﮐﺎﻟﮑﻮاﮐﺐ أوﻟﯽ‪ ،‬ﻷّن أوﻻد ﯾﻌﻘﻮب ﻟّﻤﺎ ﮐﺎﻧﻮا ﮐﺎﻟﮑﻮاﮐﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1139 :‬‬‫ﻓﻸن ﯾﮑﻮن أوﻻد ﻧﺒّﯿﻨﺎ‪ -‬و ﻫﻮ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﯾﻌﻘﻮب‪ -‬ﮐﺎﻟﮑﻮاﮐﺐ أوﻟﯽ‪ .‬ﺣﺎﺻـﻠﻪ‪ :‬إﻣﺎم ﺿﯿﺎء اﻟﺤّﻖ و اﻟّﺪﯾﻦ »رح« ﮔﻔﺖ‪ :‬از دﻻﻟﺖ آﯾﻪ ﻣﻌﻠﻮم‬‫ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻓﺮزﻧﺪان ﯾﻌﻘﻮب ﮐﻮاﮐﺐ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻓﺮزﻧﺪان رﺳﻮل ﻣﺎ ﮐﻪ او از ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﺑﺮ ﻃﺮﯾﻖ أوﻟﯽ ﮐﻮاﮐﺐ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ازﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﻣﺼﻄﻔﯽ ﻓﺮﻣﻮد »ﺻﻠﻌﻢ«‪ :‬ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻫﻼك ﺷﻮد اّﻣﺖ ﻣﻦ؟! در اّول اﯾﺸﺎن ﻣﻨﻢ و ﻣﯿﺎﻧﻪ اﯾﺸﺎن أوﻻد ﻣﻨﺴﺖ ﮐﻮاﮐﺐ دﻧﯿﺎ‪ ،‬رﺟﻮﻣﺎ ﻟﻠّﺸﯿﺎﻃﯿﻦ‪ ،‬و‬‫ﺣﻔﻈﺎ ﻣﻦ ﮐّﻞ ﺷﯿﻄﺎن ﻣﺎرد‪ ،‬و‬‫»ﻣﺎ ﺗﻤّﺴﮑﺘﻢ ﺑﻪ ﻟﻦ ﺗﻀّﻠﻮا ﻣﻦ ﺑﻌﺪي«‬‫ﺳّﺮ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ‪ .‬ﯾﻌﻨﯽ ﻫﺮ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺸﺎن ﺗﻤّﺴﮏ ﮐﻨﺪ ﺷﯿﻄﺎن و ﺿﻼﻟﺖ از وي دور ﺷﻮد‪ ،‬ﻋﺼﻤﻨﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﻌﺘﺮض اﻟّﺰﻧﯿﻢ ‪.‬‬
‫ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﺜﻠﮏ و ﻣﺜﻞ اﻻﺋﻤﮥ ﻣﻦ وﻟﺪك ﺑﻌﺪي ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح«‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 149‬از ‪193‬‬‫اﺷﺎره‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ در آن آن ﺟﻨﺎب ﺑﺨﻄﺎب ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده‪:‬‬‫»ﻣﺜﻠﮏ و ﻣﺜﻞ اﻷﺋّﻤـ ﮥ ﻣﻦ وﻟﺪك ﺑﻌﺪي ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪ ،‬و ﻣﺜﻠﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ اﻟّﻨﺠﻮم ﮐّﻠﻤﺎ ﻏﺎب ﻧﺠﻢ‬‫ﻃﻠﻊ ﻧﺠﻢ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ«‪،‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ إﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻠﺨﯽ در »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« در ﺑﺎب راﺑﻊ‪ -‬ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ‪ -‬ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]اﻟﺤﻤﻮﯾﻨّﯽ ﻓﯽ »ﻓﺮاﺋﺪ اﻟّﺴـ ﻤﻄﯿﻦ« ﺑﺴﻨﺪه ﻋﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ‪ :‬ﯾﺎ‬‫ﻋﻠﯽ! أﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و أﻧﺖ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻟﻦ ﺗﺆﺗﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ إﻟّﺎ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻟﺒﺎب‪ ،‬و ﮐـﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧّﻪ ﯾﺤّﺒﻨﯽ و ﯾﺒﻐﻀﮏ ﻻﻧّﮏ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﮏ‪،‬‬‫ﻟﺤﻤﮏ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﮏ ﻣﻦ دﻣﯽ و روﺣﮏ ﻣﻦ روﺣﯽ و ﺳـﺮﯾﺮﺗﮏ ﻣﻦ ﺳﺮﯾﺮﺗﯽ و ﻋﻼﻧﯿﺘﮏ ﻣﻦ ﻋﻼﻧﯿﺘﯽ‪ ،‬ﺳﻌﺪ ﻣﻦ أﻃﺎﻋﮏ و ﺷﻘﯽ ﻣﻦ‬‫ﻋﺼﺎك و رﺑﺢ ﻣﻦ ﺗﻮﻟّﺎك و ﺧﺴـﺮ ﻣﻦ ﻋﺎداك و ﻓﺎز ﻣﻦ ﻟﺰﻣﮏ و ﻫﻠﮏ ﻣﻦ ﻓﺎرﻗﮏ‪ ،‬ﻣﺜﻠﮏ و ﻣﺜﻞ اﻻﺋّﻤﮥ ﻣﻦ وﻟﺪك ﺑﻌﺪي ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ‬‫ﻧﻮح‪ ،‬ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‪ ،‬و ﻣﺜﻠﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ اﻟّﻨﺠﻮم ﮐﻠّﻤﺎ ﻏﺎب ﻧﺠﻢ ﻃﻠﻊ ﻧﺠﻢ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ[‪.‬‬‫و ﺑﻠﺨﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﻬﻤﯿﻦ أﻟﻔـﺎظ در ﺑـﺎب راﺑـﻊ و ارﺑﻌـﻮن ﻧﯿﺰ آورده‪ ،‬و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮐﻪ ﻫﺮ ﻫﺮ ﺟﻤﻠﻪاش از آﯾـﺎت‬‫ﺳﺎﻃﻌﻪ و ﺑّﯿﻨﺎت ﻗﺎﻃﻌﻪ اﺳﺖ ﺑﻨﺤﻮي ﮐﻪ ﻣﺜﺒﺖ ﺣﻘّﯿﺖ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺣّﻖ و ﺳﺪادﺳﺖ ﻫﺮ ﻋﺎﻗﻞ ﺑﺼﯿﺮ و ﻣﺘﺄّﻣﻞ ﺧﺒﯿﺮ آن را ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﯽداﻧﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1140 :‬‬‫و ﻣﻀـﻤﻮن ﺑﻼـﻏﺖ ﻣﺸـﺤﻮن آن ﺑﻮدن ﺣﻀـﺮات اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﻪ و ﻣﺜﻞ ﻧﺠﻮم ﮐﺎﻟّﺸـ ﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌـﮥ اﻟّﻨﻬﺎر واﺿـﺢ و‬‫آﺷﮑﺎر ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ‪.‬‬‫و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺮاي اﯾﻦ أﺣﺎدﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻔﻪ ﻣﺆّﯾﺪات ﻋﺪﯾﺪه اﺳﺖ از ارﺷﺎدات ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم و آﺛﺎر ﺻﺤﺎﺑﻪ ﮐﺮام و‬‫أﻗﻮال ﻋﻠﻤﺎي أﻋﻼم‪.‬‬‫»أﻣﺎ ارﺷﺎدات اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم«‬‫ﭘﺲ از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ارﺷﺎد ﺑﺎﺳﺪاد ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‪:‬‬‫»أﻻ! إّن ﻣﺜﻞ آل ﻣﺤّﻤﺪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﮐﻤﺜﻞ ﻧﺠﻮم اﻟّﺴﻤﺎء إذا ﺧﻮي ﻧﺠﻢ ﻃﻠﻊ ﻧﺠﻢ«‪.‬‬‫و اﯾﻦ ارﺷﺎد ﺑﺎﺳﺪاد در ﺿﻤﻦ ﺧﻄﺒﻪ ﺑﻠﯿﻐﻪ واﻗﻌﺸﺪه ﮐﻪ أﻟﻔﺎﻇﺶ اﯾﻦ ﺳﺖ‪:‬‬‫»اﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ ﻟا ّﻨﺎﺷـﺮ ﻓﯽ اﻟﺨﻠﻖ ﻓﻀـﻠﻪ و اﻟﺒﺎﺳﻂ ﻓﯿﻬﻢ ﺑﺎﻟﺠﻮد ﯾﺪه‪ ،‬ﻧﺤﻤﺪه ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻣﻮره و ﻧﺴـﺘﻌﯿﻨﻪ ﻋﻠﯽ رﻋﺎﯾﮥ ﺣﻘﻮﻗﻪ‪ .‬و ﻧﺸـﻬﺪ أن ﻻ إﻟﻪ‬‫ﻏﯿﺮه و أّن ﻣﺤّﻤﺪا ﻋﺒﺪه و رﺳﻮﻟﻪ أرﺳـﻠﻪ ﺑﺄﻣﺮه ﺻﺎدﻋﺎ و ﺑﺬﮐﺮه ﻧﺎﻃﻘﺎ‪ ،‬ﻓﺄّدي أﻣﯿﻨﺎ و ﻣﻀﯽ رﺷﯿﺪا و ﺧﻠﻒ ﻓﯿﻨﺎ راﯾﮥ اﻟﺤّﻖ‪ ،‬ﻣﻦ ﺗﻘّﺪﻣﻬﺎ ﻣﺮق‬‫و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠـﻒ ﻋﻨﻬـﺎ زﻫـﻖ و ﻣﻦ ﻟﺰﻣﻬـﺎ ﻟﺤﻖ‪ ،‬دﻟﯿﻠﻬـﺎ ﻣﮑﯿﺚ اﻟﮑﻼـم ﺑﻄﯽء اﻟﻘﯿـﺎم ﺳـﺮﯾﻊ إذا ﻗـﺎم‪ ،‬ﻓـﺎذا اﻧﺘﻢ أﻟﻨﺘﻢ ﻟﻪ رﻗـﺎﺑﮑﻢ و أﺷـﺮﺗﻢ إﻟﯿﻪ‬‫ﺑﺄﺻﺎﺑﻌﮑﻢ ﺟﺎءه اﻟﻤﻮت ﻓـﺬﻫﺐ ﺑﻪ‪ ،‬ﻓﻠﺒﺜﺘﻢ ﺑﻌﺪه ﻣﺎ ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺣّﺘﯽ ﯾﻄﻠﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻢ ﻣﻦ ﯾﺠﻤﻌﮑﻢ و ﯾﻀّﻢ ﻧﺸـﺮﮐﻢ‪ ،‬ﻓﻼ ﺗﻄﻤﻌﻮا ﻓﯽ ﻏﯿﺮ ﻣﻘﺒﻞ و‬‫ﻻ ﺗﯿﺄﺳﻮا ﻣﻦ ﻣـﺪﺑﺮ ﻓﺎّن اﻟﻤـﺪﺑﺮ ﻋﺴـﯽ أن ﺗﺰّل إﺣـﺪي ﻗﺎﺋﻤﺘﯿﻪ و ﺗﺜﺒﺖ اﻻﺧﺮي ﻓﺘﺮﺟﻌﺎ ﺣّﺘﯽ ﺗﺜﺒﺘﺎ ﺟﻤﯿﻌﺎ‪ ،‬أﻻ! إّن ﻣﺜﻞ آل ﻣﺤّﻤﺪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﮐﻤﺜﻞ ﻧﺠﻮم اﻟّﺴﻤﺎء إذا ﺧﻮي ﻧﺠﻢ ﻃﻠﻊ ﻧﺠﻢ‪ ،‬ﻓﮑﺄﻧﮑﻢ ﻗﺪ ﺗﮑﺎﻣﻠﺖ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﮑﻢ اﻟّﺼﻨﺎﺋﻊ و أراﮐﻢ ﻣﺎ ﮐﻨﺘﻢ ﺗﺄﻣﻠﻮن«‪.‬‬‫و ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻤﯿـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺪﯾـﺪ اﻟﻤﺪاﺋﻨﯽ اﻟﺒﻐﺪادي در »ﺷـﺮح ﻧﻬﺞ اﻟﺒﻼﻏﻪ« در ﺷـﺮح اﯾﻦ ﺧﻄﺒﻪ ﺑﻠﯿﻐﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و راﯾﮥ اﻟﺤﻖ اﻟﺜﻘﻼن‬‫اﻟﻤﺨﻠﻔﺎن ﺑﻌﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﻫﻤﺎ اﻟﮑﺘﺎب و اﻟﻌﺘﺮة[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺷﺮح اﯾﻦ ﺧﻄﺒﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 150‬از ‪193‬‬‫ﯾﻘﻮل ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‪ :‬ﻣﻦ ﮐﺎن ﻣﻨﮑﻢ ﻣﺘﻘّﺪﻣﺎ ﻟﻬﺎ او ﻣﺘﺄّﺧﺮا ﻋﻨﻬﺎ ﻓﻘﺪ ﺧﺮج ﻋﻦ اﻟﺤّﻖ و ﻣﻦ ﻻزﻣﻬﺎ ﻟﺤﻖ اﻟﺤّﻖ‪.‬‬‫ﺛّﻢ ﻗﺎل‪ :‬دﻟﯿﻠﻬﺎ ﻣﮑﯿﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1141 :‬‬‫اﻟﮑﻼم‪ .‬ﯾﻌﻨﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻷﻧّﻪ اﻟﻤﺸﺎر إﻟﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﺘﺮة و أﻋﻠﻢ اﻟّﻨﺎس ﺑﺎﻟﮑﺘﺎب ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ در ﺷـﺮح اﯾﻦ ﺧﻄﺒﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و اﻋﻠﻢ أّن ﻫـﺬه اﻟﺨﻄﺒﮥ ﺧﻄﺐ ﺑﻬﺎ أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ »ع« ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻌﮥ اﻟّﺜﺎﻟﺜﮥ ﻣﻦ ﺧﻼﻓﺘﻪ و ﮐﻨﯽ ﻓﯿﻬﺎ ﻋﻦ ﺣﺎل‬‫ﻧﻔﺴﻪ و أﻋﻠﻤﻬﻢ ﻓﯿﻬﺎ أﻧّﻬﻢ ﺳﯿﻔﺎرﻗﻮﻧﻪ و ﯾﻔﻘﺪوﻧﻪ ﺑﻌﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﻬﻢ ﻋﻠﯿﻪ و ﻃﺎﻋﺘﻬﻢ ﻟﻬﻢ )ﻟﻪ‪ .‬ظ‪ .‬م( و ﻫﮑﺬا وﻗﻊ اﻷﻣﺮ[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺷـﺮح اﯾﻦ ﺧﻄﺒﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺛّﻢ اﺧﺒﺮﻫﻢ أﻧّﻬﻢ ﯾﻠﺒﺜﻮن ﺑﻌـﺪه ﻣﺎ ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ و ﻟﻢ ﯾﺤـّﺪ ذﻟﮏ ﺑﻮﻗﺖ ﻣﻌّﯿﻦ ﺛّﻢ ﯾﻄﻠﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻬﻢ ﻣﻦ ﯾﺠﻤﻌﻬﻢ و‬‫ﯾﻀـّﻤﻬﻢ و ﻫﻮ ﻣﻦ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ »ع« و ﻫﺬه إﺷﺎرة اﻟﯽ اﻟﻤﻬﺪّي »ع« اﻟّﺬي ﯾﻈﻬﺮ ﻓﯽ آﺧﺮ اﻟّﺰﻣﺎن‪ ،‬ﻋﻨﺪ أﺻـﺤﺎﺑﻨﺎ ﻏﯿﺮ ﻣﻮﺟﻮد اﻵن و ﺳﯿﻮﺟﺪ و‬‫ﻋﻨﺪ اﻻﻣﺎﻣّﯿﮥ ﻣﻮﺟﻮد اﻵن ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ در ﺷﺮح اﯾﻦ ﺧﻄﺒﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺛّﻢ ذﮐﺮ أﻧّﻬﻢ ﮐﻨﺠﻮم اﻟّﺴﻤﺎء ﮐّﻠﻤﺎ ﺧﻮي ﻧﺠﻢ ﻃﻠﻊ ﻧﺠﻢ‪.‬‬‫»ﺧﻮي«‪ :‬ﻣﺎل ﻟﻠﻤﻐﯿﺐ‪ .‬ﺛّﻢ وﻋﺪﻫﻢ ﺑﻘﺮب اﻟﻔﺮج و ﻗﺎل‪ :‬إّن ﺗﮑﺎﻣﻞ ﺻﻨﺎﯾﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﺪﮐﻢ و رؤﯾﮥ ﻣﺎ ﺗﺄﻣﻠﻮﻧﻪ أﻣﺮ ﻗﺪ ﻗﺮب وﻗﺘﻪ و ﮐﺄﻧّﮑﻢ ﺑﻪ و ﻗﺪ‬‫ﺣﻀـﺮ‪ ،‬و ﮐﺄّن و ﻫﺬا ﻋﻠﯽ ﻧﻤﻂ اﻟﻤﻮاﻋﯿﺪ اﻹﻟﻬّﯿﮥ ﺑﻘﯿﺎم اﻟّﺴﺎﻋﮥ ﻓﺈّن اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﻨﺰﻟﮥ ﮐّﻠﻬﺎ ﺻـﺮﺣﺖ ﺑﻘﺮﺑﻬﺎ و إن ﮐﺎﻧﺖ ﺑﻌﯿﺪة ﻋﻨﺪﻧﺎ ﻷّن اﻟﺒﻌﯿﺪ‬‫ﻓﯽ ﻣﻌﻠﻮم اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺮﯾﺐ و ﻗﺪ ﻗﺎل ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ‪ِ :‬إﱠﻧُﻬْﻢ َﯾَﺮْوَﻧُﻪ ﺑَِﻌﯿﺪًا َو َﻧﺮاُه َﻗِﺮﯾﺒًﺎ‬‫[‪.‬‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻓﺮﻣﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم در ﺣّﻖ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم‪:‬‬‫»و ﻫﻢ اﻟّﺪﻋﺎة و ﻫﻢ اﻟّﻨﺠﺎة و ﻫﻢ أرﮐﺎن اﻻرض و ﻫﻢ اﻟّﻨﺠﻮم ﺑﻬﻢ ﯾﺴﺘﻀﺎء«‪.‬‬‫و اﯾﻦ ارﺷﺎد ﺑﺎﺳﺪاد آن ﺟﻨﺎب در ﺿﻤﻦ ﮐﻼﻣﯽ واﻗﻌﺸﺪه ﮐﻪ آن را ﺣﺎﻓﻆ ﺟﻠﯿﻞ أﺑﻮ ﺳﻌﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟّﻨﯿﺴﺎﺑﻮري اﻟﺨﺮﮐﻮﺷﯽ‬‫در ﮐﺘﺎب »ﺷـﺮف اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ« آورده ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ‪ .‬و ﭼﻮن اﻋﺎده ﻧﻘﻞ آن ﮐﻼم ﺑﻼﻏﺖ ﻧﻈﺎم در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻣﻨﺎﺳﺒﺴﺖ ﻟﻬﺬا ﺑﺬﮐﺮ آن‬‫ﺑﺎز ﻣﺴﺘﺴﻌﺪ ﻣﯽﺷﻮم‪.‬‬‫ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻓـﻆ ﻣـﺬﮐﻮر در ﮐﺘـﺎب ﻣﺰﺑﻮر ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ﻧﻘـﻞ ﻋﻨﻪ آورده ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻗﺮﯾﺐ ﺑﺰﻣﺎن وﻓﺎت‬‫ﺧﻮد ﺑﺨﻄﺎب ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ ﺣﺎﺿﺮﯾﻦ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮد‪:‬‬‫]و ﻓﯿﮑـﻢ ﻣﻦ ﯾﺨﻠـﻒ ﻣﻦ ﻧـﺒّﯿﮑﻢ »ص« ﻣـﺎ إن ﺗﻤّﺴـ ﮑﺘﻢ ﺑﻪ ﻟﻦ ﺗﻀـﻠّﻮا و ﻫﻢ اﻟـّﺪﻋﺎة و ﻫﻢ اﻟّﻨﺠـﺎة و ﻫﻢ ارﮐـﺎن اﻻـرض و ﻫﻢ اﻟّﻨﺠـﻮم ﺑﻬﻢ‬‫ﯾﺴﺘﻀﺎء ﻣﻦ ﺷﺠﺮة ﻃﺎب ﻓﺮﻋﻬﺎ و زﯾﺘﻮﻧﮥ ﻃﺎب )ﺑﻮرك‪ .‬ظ( أﺻﻠﻬﺎ‪ ،‬ﻧﺒﺘﺖ ﻓﯽ اﻟﺤﺮم و ﺳﻘﯿﺖ ﻣﻦ ﮐﺮم‪ ،‬ﻣﻦ ﺧﯿﺮ ﻣﺴﺘﻘّﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1142 :‬‬‫إﻟﯽ ﺧﯿﺮ ﻣﺴـﺘﻮدع ﻣﻦ ﻣﺒﺎرك إﻟﯽ ﻣﺒﺎرك‪ ،‬ﺻـﻔﺖ ﻣﻦ اﻷﻗﺬار و اﻻدﻧﺎس و ﻣﻦ ﻗﺒﯿﺢ ﻣﺎ ﻧﺒﻪ ﺷﺮار اﻟّﻨﺎس‪ ،‬ﻟﻬﺎ ﻓﺮوع ﻃﻮال ﻻ ﺗﻨﺎل‪ ،‬ﺣﺴﺮت‬‫ﻋﻦ ﺻـﻔﺎﺗﻬﺎ اﻷـﻟﺴﻦ و ﻗﺼـﺮت ﻋﻦ ﺑﻠﻮﻏﻬـﺎ اﻻﻋﻨـﺎق‪ ،‬ﻓﻬﻢ اﻟـّﺪﻋﺎة و ﺑﻬﻢ اﻟّﻨﺠﺎة و ﺑﺎﻟّﻨﺎس إﻟﯿﻬﻢ ﺣﺎﺟـﮥ‪ ،‬ﻓﺎﺧﻠﻔﻮا رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ »ص« ﺑﺄﺣﺴـﻦ‬‫اﻟﺨﻼﻓـﮥ ﻓﻘﺪ أﺧﺒﺮﮐﻢ أﻧّﻬﻢ و اﻟﻘﺮآن ﺛﻘﻼن و أﻧّﻬﻤﺎ ﻟﻦ ﯾﻔﺘﺮﻗﺎ ﺣّﺘﯽ ﯾﺮدا ﻋﻠّﯽ اﻟﺤﻮض‪ .‬ﻓﺎﻟﺰﻣﻮﻫﻢ ﺗﻬﺘﺪوا و ﺗﺮﺷﺪوا و ﻻ ﺗﺘﻔّﺮﻗﻮا ﻋﻨﻬﻢ و ﻻ‬‫ﺗﺘﺮﮐﻮﻫﻢ ﻓﺘﻔّﺮﻗﻮا و ﺗﻤّﺰﻗﻮا[‪.‬‬‫از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻗﻮل ﺟﻨﺎب اﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‪:‬‬‫»ﻧﺤﻦ أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻻرض ﮐﻤﺎ أّن اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء«‪،‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻠﺨﯽ در »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« در ﺑﺎب ﺛﺎﻟﺚ ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و أﺧﺮج اﻟﺤﻤﻮﯾﻨّﯽ ﺑﺴﻨﺪه ﻋﻦ اﻷﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟّﺼﺎدق ﻋﻦ أﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟّﺪه ﻋﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻗﺎل‪ :‬ﻧﺤﻦ أﺋّﻤﮥ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ‬‫و ﺣﺠـﺞ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻌـﺎﻟﻤﯿﻦ و ﺳـﺎدة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﻗـﺎدة اﻟﻐّﺮ اﻟﻤﺤّﺠﻠﯿﻦ و ﻣﻮاﻟﯽ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻧﺤﻦ أﻣـﺎن ﻻﻫﻞ اﻻرض ﮐﻤﺎ أّن اﻟّﻨﺠﻮم اﻣﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 151‬از ‪193‬‬‫ﻻﻫـﻞ اﻟّﺴـ ﻤﺎء و ﻧﺤﻦ اﻟّـﺬﯾﻦ ﺑﻨـﺎ ﺗﻤﺴـﮏ اﻟّﺴـ ﻤﺎء أن ﺗﻘﻊ ﻋﻠﯽ اﻻـرض إﻟّـﺎ ﺑـﺈذن اﻟﱠﻠﻪ و ﺑﻨﺎ ﯾﻨﺰل اﻟﻐﯿﺚ و ﯾﻨﺸـﺮ اﻟّﺮﺣﻤـﮥ و ﺗﺨﺮج ﺑﺮﮐﺎت‬‫اﻻـرض‪ ،‬و ﻟﻮ ﻻـ ﻣـﺎ ﻋﻠﯽ اﻻرض ﻣّﻨﺎ ﻟﺴﺎﺧﺖ ﺑﺄﻫﻠﻬﺎ‪ .‬ﺛّﻢ ﻗﺎل‪ :‬و ﻟﻢ ﺗﺨﻞ اﻻرض ﻣﻨـﺬ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻦ ﺣّﺠـ ﮥ ﻟّﻠﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﻣﺸﻬﻮر أو ﻏﺎﺋﺐ ﻣﺴﺘﻮر و ﻻ ﺗﺨﻠﻮ إﻟﯽ ان ﺗﻘﻮم اﻟّﺴﺎﻋﮥ ﻣﻦ ﺣّﺠﮥ ﻓﯿﻬﺎ و ﻟﻮ ﻻ ذﻟﮏ ﻟﻢ ﯾﻌﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‪.‬‬‫ﻗـﺎل اﻻـﻋﻤﺶ‪ :‬ﻗﻠﺖ ﻟﺠﻌﻔﺮ اﻟّﺼﺎدق رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ :‬ﮐﯿﻒ ﯾﻨﺘﻔﻊ اﻟّﻨﺎس ﺑﺎﻟﺤّﺠـ ﮥ اﻟﻐﺎﺋﺐ اﻟﻤﺴـﺘﻮر؟ ﻗﺎل‪ :‬ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺘﻔﻌﻮن ﺑﺎﻟّﺸـ ﻤﺲ إذا ﺳﺘﺮﻫﺎ‬‫ﺳﺤﺎب ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﺑﻠﺨﯽ در »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« در ﺑﺎب ﺗﺎﺳﻊ و ﺛﻤﺎﻧﻮن ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و أﺧﺮج اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺤﻤﻮﯾﻨّﯽ ﻓﯽ »ﻓﺮاﺋـﺪ اﻟّﺴـ ﻤﻄﯿﻦ« ﺑﺴـﻨﺪه ﻋﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻻـﻋﻤﺶ ﺑﻦ ﻣﻬﺮان ﻋﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺼﺎدق ﻋﻦ أﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟـّﺪه ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ‪ ،‬ﻗـﺎل‪ :‬ﻧﺤﻦ أﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﺣﺠـﺞ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻌـﺎﻟﻤﯿﻦ و ﺳـﺎدات اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ و ﻗـﺎدة اﻟﻐّﺮ اﻟﻤﺤﺠﻠﯿﻦ و ﻣـﻮاﻟﯽ‬‫اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ‪ ،‬و ﻧﺤﻦ أﻣـﺎن ﻻﻫﻞ اﻻرض ﮐﻤﺎ أّن اﻟّﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴـ ﻤﺎء‪ ،‬و ﺑﻨﺎ ﯾﻤﺴﮏ اﻟّﺴـ ﻤﺎء أن ﺗﻘﻊ ﻋﻠﯽ اﻻرض إﻟّﺎ ﺑﺄذﻧﻪ و ﺑﻨﺎ ﯾﻨﺰل‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻐﯿﺚ و ﺗﻨﺸﺮ اﻟّﺮﺣﻤﮥ و ﺗﺨﺮج ﺑﺮﮐﺎت اﻻرض‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1143 :‬‬‫و ﻟﻮ ﻻ ﻣﺎ ﻋﻠﯽ اﻻرض ﻣّﻨﺎ ﻟﺴﺎﺧﺖ ﺑﺄﻫﻠﻬﺎ‪ :‬ﺛّﻢ ﻗﺎل‪ :‬و ﻟﻢ ﺗﺨﻞ اﻻرض ﻣﻨـﺬ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻦ ﺣّﺠﮥ ﻟّﻠﻪ ﻓﯿﻬﺎ إّﻣﺎ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﺸـﻬﻮر‬‫أو ﻏـﺎﺋﺐ ﻣﺴـﺘﻮر و ﻻـ ﺗﺨﻠﻮ اﻻرض إﻟﯽ أن ﺗﻘﻮم اﻟّﺴﺎﻋـﮥ ﻣﻦ ﺣّﺠـ ﮥ ﻓﯿﻬﺎ‪ ،‬و ﻟﻮ ﻻ ذﻟﮏ ﻟﻢ ﯾﻌﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‪ .‬ﻗﺎل ﺳـﻠﯿﻤﺎن‪ :‬ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻠّﺼﺎدق ﺟﻌﻔﺮ‬‫رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ :‬ﮐﯿﻒ ﯾﻨﺘﻔﻊ اﻟّﻨﺎس ﺑﺎﻟﺤّﺠﮥ اﻟﻐﺎﺋﺐ اﻟﻤﺴﺘﻮر‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺘﻔﻌﻮن ﺑﺎﻟّﺸﻤﺲ إذا ﺳﺘﺮﻫﺎ ﺳﺤﺎب ‪.‬‬‫»أﻣﺎ آﺛﺎر ﺻﺤﺎﺑﻪ ﮐﺮام«‬‫ﭘﺲ از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻗﻮل ﺣﻀﺮت اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس‪ -‬ﻋﻠﯿﻪ رﺿﻮان رّب اﻟّﻨﺎس‪ -‬در ﺣﻖ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم‪:‬‬‫»ﻓﻬﻢ اﻷﺋّﻤـ ﮥ اﻟـّﺪﻋﺎة و اﻟّﺴـ ﺎدة اﻟﻮﻻـدة و اﻟﻘﺎدة اﻟﺤﻤﺎة و اﻟﺨﯿﺮة اﻟﮑﺮام و اﻟﻘﻀﺎة و اﻟﺤّﮑﺎم و اﻟّﻨﺠﻮم و اﻷﻋﻼم و اﻟﻌﺘﺮة اﻟﻬﺎدﯾـﮥ و اﻟﻘـﺪوة‬‫اﻟﻌﺎﻟﯿﮥ و اﻻﺳﻮة اﻟّﺼﺎﻓﯿﮥ«‪.‬‬‫و اﯾﻦ ارﺷـﺎد ﺑﺎﺳـﺪاد در ﺿـﻤﻦ ﮐﻼـم ﻃﻮﯾﻠﯽ واﻗﻊ ﺷـﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت اﺑﻦ ﻋﺒﺎس آن را ﺑﺨﻄﺎب ﺑﻌﺾ أﻋﺮاب در ﻗﺎﻟﺐ ﻓﺼﺎﺣﺖ و‬‫ﺑﻼﻏﺖ رﯾﺨﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﺎﺻﻤﯽ در‬‫ﺑﯿﺎﻧﺎت ﻋﺎﻟﯿﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس در اوﺻﺎف اﻣﯿﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫»زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و أّﻣﺎ اﻻﺳﻤﺎء اﻟّﺘﯽ ﺳّﻤﺎه ﺑﻬﺎ اﺑﻦ ﻋّﻤﻪ ﺣﺒﺮ اﻻّﻣﮥ و ﺑﺤﺮﻫﺎ ﻋﺒﺪ‪ -‬اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋّﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ ،‬ﻓﺎﻧّﻪ‬‫روي ﻋﻦ ﺳﻌﯿﺪ )ﺳﻌﺪ‪ .‬ظ( ﺑﻦ ﻃﺮﯾﻒ ﻋﻦ اﻷﺻﺒﻎ ﺑﻦ ﻧﺒﺎﺗﮥ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬أﺳﻠﻢ أﻋﺮاﺑﯽ ﻋﻠﯽ ﯾﺪي أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﻓﺨﻠﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻠّﯽ )ع( ﺣّﻠﺘﯿﻦ و ﺧﺮج اﻻـﻋﺮاﺑّﯽ ﻣﻦ ﻋﻨـﺪه ﻓﺮﺣـﺎ ﻣﺴﺘﺒﺸـﺮا و ﺑﺤﻀـﺮة اﻟﺒﺎب ﻗﻮم ﻣﻦ اﻟﺨﻮارج‪ ،‬ﻓﻠّﻤﺎ أن ﻧﻈﺮوا إﻟﯽ اﻻﻋﺮاﺑﯽ و‬‫ﻓﺮﺣﻪ ﺑﺈﺳـﻼﻣﻪ ﻋﻠﯽ ﯾـﺪي ﻋﻠﯽ »ع« ﺣﺴـﺪوه ﻋﻠﯽ ذﻟـﮏ و ﻗﺎل ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻟﺒﻌﺾ‪ :‬أ ﻣﺎ ﺗﺮون ﻓﺮح ﻫـﺬا اﻻﻋﺮاﺑﯽ ﺑﺈﺳـﻼﻣﻪ؟! ﺗﻌﺎﻟﻮا ﻧﻨﺰﻟﻪ ﻋﻦ‬‫وﻻـﯾﺘﻪ و ﻧﺮّده ﻋﻦ إﻣـﺎﻣﺘﻪ! ﻓـﺄﻗﺒﻠﻮا ﺑﺄﺟﻤﻌﻬﻢ ﻋﻠﯿﻪ و ﻗﺎﻟﻮا ﻟﻪ‪ :‬ﯾﺎ أﻋﺮاﺑﯽ! ﻣﻦ أﯾﻦ اﻗﺒﻠﺖ؟ ﻗﺎل‪ :‬ﻣﻦ ﻋﻨـﺪ أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ »ع«‪ .‬ﻗﺎﻟﻮا‪ :‬و ﻣﺎ اﻟّـﺬي‬‫ﺻﻨﻌﺖ ﻋﻨـﺪه؟ ﻗﺎل‪ :‬أﺳـﻠﻤﺖ ﻋﻠﯽ ﯾـﺪﯾﻪ‪ ،‬ﻗﺎﻟﻮا‪ :‬ﻣﺎ أﺻـﺒﺖ رﺟﻼ ﺗﺴـﻠّﻢ ﻋﻠﯽ ﯾﺪﯾﻪ إﻟّﺎ ﻋﻠﯽ ﯾﺪي رﺟﻞ ﮐﺎﻓﺮ؟!!!‪ .‬ﻓﻠّﻤﺎ ﺳـﻤﻊ ذﻟﮏ اﻷﻋﺮاﺑﯽ‬‫ﻏﻀﺐ ﻏﻀﺒﺎ ﺷﺪﯾﺪا و ﺛﺎر اﻟﻘﻮم ﻓﯽ وﺟﻬﻪ و ﻗﺎﻟﻮا‪:‬‬‫ﻻ ﺗﻐﻀﺐ! ﺑﯿﻨﻨﺎ و ﺑﯿﻨﮏ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ‪ .‬ﻓﻘﺎل‪ :‬اﺗﻠﻮه! ﻓﺘﻼ ﺑﻌﻀﻬﻢ‪ِ :‬إ ﱠن اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا ﺛُﱠﻢ َﮐَﻔُﺮوا ﺛُﱠﻢ آَﻣﻨُﻮا ﺛُﱠﻢ َﮐَﻔُﺮوا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 152‬از ‪193‬‬‫‪ ،‬إﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ‪َ :‬ﺳﺒِﯿًﻠﺎ‬‫‪ .‬ﻓﻘﺎل ﻟﻬﻢ اﻻﻋﺮاﺑّﯽ‪ :‬وﯾﻠﮑﻢ! ﻓﯿﻤﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1144 :‬‬‫ﻫﺬه اﻵﯾﮥ؟ ﻗﺎﻟﻮا‪ :‬ﻓﯽ ﺻﺎﺣﺒﮏ اﻟّﺬي أﺳـﻠﻤﺖ ﻋﻠﯽ ﯾﺪﯾﻪ! ﻓﺎزداد اﻻﻋﺮاﺑّﯽ ﻏﻀـﺒﺎ و ﺿـﺮب ﺑﯿﺪه إﻟﯽ ﻗﺎﺋﻤﮥ ﺳﯿﻔﻪ و ﻫّﻢ ﺑﺎﻟﻘﻮم‪ .‬ﺛّﻢ إﻧّﻪ رﺟﻊ‬‫إﻟﯽ ﻧﻔﺴﻪ و ﮐـﺎن ﻋﺎﻗﻼـ ﻓﻘـﺎل‪ :‬ﻻـ و اﻟﱠﻠﻪ ﻻـ ﻋﺠﻠﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﻮم و أﺳـﺄل ﻋﻦ ﻫـﺬا اﻟﺨﺒﺮ‪ ،‬ﻓﺈن ﮐﺎن ﮐﻤﺎ ﯾﻘﻮﻟﻮن ﺧﻠﻌﺖ ﻋﻠّﯿﺎ و إن ﮐﺎن ﻋﻠﯽ‬‫ﺧﻼف ﻣﺎ ﯾﻘﻮﻟﻮن ﺟﺎﻟﺪﺗﻬﻢ ﺑﺎﻟّﺴﯿﻒ إﻟﯽ أن ﺗﺬﻫﺐ ﻧﻔﺴﯽ‪ .‬ﻗﺎل‪ :‬ﻓﺄﺗﯽ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس و ﻫﻮ ﻗﺎﻋﺪ ﻓﯽ ﻣﺴﺠﺪ اﻟﮑﻮﻓﮥ ﻓﻘﺎل‪ :‬اﻟّﺴﻼم ﻋﻠﯿﮏ ﯾﺎ اﺑﻦ‬‫ﻋّﺒﺎس! ﻗﺎل ﻟﻪ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس‪:‬‬‫و ﻋﻠﯿﮏ اﻟّﺴﻼم‪ .‬ﻗﺎل‪ :‬ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻓﯽ أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ؟ ﻗﺎل‪ :‬أّي اﻷﻣﺮاء ﺗﻌﻨﯽ ﯾﺎ أﻋﺮاﺑﯽ؟‬‫ﻗﺎل‪ :‬ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‪ .‬ﻗﺎل‪ :‬و ﮐﺎن اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﻣّﺘﮑﺌﺎ ﻓﺎﺳﺘﻮي ﻗﺎﻋﺪا ﺛّﻢ ﻗﺎل ﻟﻪ‪:‬‬‫ﻟﻘـﺪ ﺳـﺄﻟﺖ ﯾـﺎ أﻋﺮاﺑّﯽ ﻋﻦ رﺟـﻞ ﻋﻈﯿﻢ ﯾﺤّﺐ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و ﯾﺤّﺒﻪ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ‪ ،‬ذاك و اﻟﱠﻠﻪ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‪ ،‬و ﺧﯿﺮ اﻟﻮﺻـّﯿﯿﻦ‪ ،‬و ﻗـﺎﻣﻊ‬‫اﻟﻤﻠﺤﻠﯿـﻦ )اﻟﻤﻠﺤـﺪﯾﻦ‪ .‬ظ( و رﮐﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﯾﻌﺴـﻮب اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ‪ ،‬و ﻧـﻮر اﻟﻤﻬـﺎﺟﺮﯾﻦ‪ ،‬و زﯾﻦ اﻟﻤﺘﻌـّﺒ ﺪﯾﻦ‪ ،‬و رﺋﯿﺲ اﻟﺒّﮑـ ﺎﺋﯿﻦ‪ ،‬و أﺻـﺒﺮ‬‫اﻟـّﺼ ﺎﺑﺮﯾﻦ‪ ،‬و أﻓﻀـﻞ اﻟﻘﺎﺋﻤﯿﻦ‪ ،‬و ﺳـﺮاج اﻟﻤﺎﺿـﯿﻦ‪ ،‬و أّول اﻟّﺴﺎﺑﻘﯿﻦ ﻣﻦ آل ﯾﺲ‪ ،‬اﻟﻤﺆّﯾـﺪ ﺑﺠﺒﺮﺋﯿﻞ اﻻﻣﯿﻦ‪ ،‬و اﻟﻤﻨﺼﻮر ﺑﻤﯿﮑﺎﺋﯿﻞ اﻟﻤﺘﯿﻦ‪ ،‬و‬‫اﻟﻤﺤﻔﻮظ ﺑﺠﻨـﺪ اﻟـّﺴ ﻤﺎء أﺟﻤﻌﯿﻦ‪ ،‬و اﻟﻤﺤﺎﻣﯽ ﻋﻦ ﺣﺮم اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ‪ ،‬و ﻣﺠﺎﻫﺪ أﻋﺪاﺋﻪ اﻟّﻨﺎﺻﺒﯿﻦ‪ ،‬و ﻣﻄﻔﺊ ﻧﯿﺮان اﻟﻤﻮﻗﺪﯾﻦ‪ ،‬و أﺻﺪق ﺑﻼﺑﻞ‬‫اﻟّﻨـﺎﻃﻘﯿﻦ‪ ،‬و أﻓﺨﺮ ﻣﻦ ﻣﺸـﯽ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ أﺟﻤﻌﯿﻦ‪ ،‬ﻋﯿﻦ رﺳﻮل رّب اﻟﻌـﺎﻟﻤﯿﻦ و وﺻـّﯽ ﻧﺒّﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ‪ ،‬و أﻣﯿﻨﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺨﻠﻮﻗﯿﻦ‪ ،‬و ﻗﺎﺻـﻢ‬‫اﻟﻤﻌﺘـﺪﯾﻦ‪ ،‬و ﺟﺮاز اﻟﻤﺎرﻗﯿﻦ و ﺳـﻬﻢ ﻣﻦ ﻣﺮاﻣﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ‪ ،‬و ﻟﺴﺎن ﺣﮑﻢ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ‪ ،‬ﻧﺎﺻـﺮ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ارﺿﻪ و وﻟّﯽ أﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ‬‫ﺧﻠﻘﻪ‪ ،‬و ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﻪ‪ ،‬و ﮐﻬﻒ ﮐﺘﺒﻪ‪ ،‬ﺳـﻤﺢ ﺳـﺨّﯽ ﺳﻨﺪ ﺣﯿّﯽ ﺑﻬﻠﻮل ﺑﻬّﯽ ﺳﻨﺤﻨﺢ ﺟﻮﻫﺮّي زﮐّﯽ رﺿﯽ ﻣﻄّﻬﺮ اﺑﻄﺤّﯽ ﺑﺎﺳﻞ ﺟﺮّي ﻗﺮم ﻫﻤﺎم‬‫ﺻﺎﺑﺮ ﺻّﻮام ﻣﻬّﺬب ﻣﻘﺪام‪ ،‬ﻗﺎﻃﻊ اﻷﺻﻼب‪ ،‬ﻋﺎﻟﯽ اﻟّﺮﻗﺎب‪ ،‬ﻣﻔّﺮق اﻷﺣﺰاب‪ ،‬اﻟﻤﻨﺘﻘﻢ ﻣﻦ اﻟﺠّﻬﺎل‪ ،‬اﻟﻤﺒﺎرز ﻟﻸﺑﻄﺎل‪ ،‬اﻟﮑّﯿﺎل ﻓﯽ ﮐّﻞ )ﻣﮑﯿﺎل‪.‬‬‫ظ( اﻻﻓﻀﺎل‪ ،‬أﺿﺒﻄﻬﻢ ﻋﻨﺎﻧﺎ‪ ،‬و أﺛﺒﺘﻬﻢ ﺟﻨﺎﻧﺎ‪ ،‬و أﻣﻀﺎﻫﻢ ﻋﺰﯾﻤﮥ‪ ،‬و أﺷّﺪﻫﻢ ﺷﮑﯿﻤﮥ‪ ،‬و أﺳّﺪﻫﻢ ﻧﻘﯿﺒﮥ‪ ،‬أﺳﺪ ﺑﺎزل ﺻﺎﻋﻘﮥ ﻣﺒﺮﻗﮥ‪ ،‬ﯾﻄﺤﻨﻬﻢ ﻓﯽ‬‫اﻟﺤﺮوب إذا ازدﻟﻔﺖ اﻷﺳـّﻨﮥ و ﻗﺮﻧﺖ اﻷﻋّﻨـﮥ‪ ،‬ﻃﺤﻦ اﻟّﺮﺣﯽ ﺑﺴـﻔﺎﻟﻬﺎ و ﯾﺬروﻫﻢ ذرو اﻟﺮﯾﺢ اﻟﻬﺸـﯿﻢ‪ ،‬ﺑﺎﺳﻞ ﺑﺎزل ﺻـﻨﺪﯾﺪ )ﺷﺪﯾﺪ‪ .‬ظ( ﻫﺰﺑﺮ‬‫ﺿﺮﻏﺎم ﻋﺎزم ﻋﺰام ﺧﻄﯿﺐ ﺣﺼﯿﻒ )ﻣﺼﻘﻊ‪ .‬ظ( ﻣﺤﺠﺎج ﻣﻘﻮل ﺛّﺠﺎج‪ ،‬ﮐﺮﯾﻢ اﻷﺻﻞ ﺷﺮﯾﻒ اﻟﻔﻀﻞ ﻧﻘّﯽ اﻟﻌﺸﯿﺮة ﻓﺎﺿﻞ اﻟﻘﺒﯿﻠﮥ ﻋﺒﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1145 :‬‬‫اﻟـّﺬراع ﻃﻮﯾﻞ اﻟﺒﺎع ﻣﻤـﺪوح ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻻﻓﻖ )ﻃﻠﻖ‪ ،‬ذﻟﻖ‪ .‬ظ(‪ ،‬أﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻣﻀـﯽ و أﮐﺮم ﻣﻦ ﻣﺸـﯽ و أوﺟﺐ ﻣﻦ وﻟﯽ ﺑﻌﺪ اﻟّﻨﺒﯽ اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ‬‫»ص« ﻟﯿﺚ اﻟﺤﺠـﺎز و ﮐﺒﺶ اﻟﻌﺮاق‪ ،‬ﻣﺼـﺎدم اﻻﺑﻄـﺎل و اﻟﻤﻨﺘﻘﻢ ﻣﻦ اﻟﺠّﻬـ ﺎل‪ ،‬زﮐﯽ )رﮐﯿﻦ‪ .‬ظ( اﻟّﺮﮐﺎﻧـﮥ ﻣﻨﯿﻊ اﻟـّﺼ ﯿﺎﻧﮥ ﺻـﻠﺐ اﻻﻣﺎﻧـﮥ‪ ،‬ﻣﻦ‬‫ﻫـﺎﺷﻢ اﻟﻘﻤﻘـﺎم اﺑﻦ ﻋّﻢ ﻧﺒّﯽ اﻷﻧـﺎم‪ ،‬اﻟﺴـّﯿﺪ اﻟﻬﻤـﺎم اﻟّﺮﺳﻮل اﻻﻣـﺎم ﻣﻬـﺪي اﻟّﺮﺷﺎد اﻟﻤﺠﺎﻧﺐ ﻟﻠﻔﺴﺎد اﻷﺷـﻌﺐ اﻟﺤﺎﺋﻢ )اﻟﺤﺎﻃﻢ‪ .‬ظ( و اﻟﺒﻄﻞ‬‫اﻟﻤﺤـﺎﺟﻢ )اﻟﻤﻬﺎﺟﻢ‪ .‬ظ( و اﻟّﻠﯿﺚ اﻟﻤﺰاﺣﻢ‪ ،‬ﺑـﺪرّي اﺣـﺪّي ﺣﻨﻔّﯽ ﻣﮑّﯽ ﻣـﺪﻧّﯽ ﺷﻌﺸـﻌﺎﻧّﯽ روﺣﺎﻧّﯽ ﻧﻮراﻧّﯽ‪ ،‬ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﺠﺒﺎل ﺷﻮاﻣﺨﻬﺎ و ﻣﻦ‬‫اﻟﻬﻀﺎب ذراﻫﺎ و ﻓﯽ اﻟﻮﻏﯽ ﻟﯿﺜﻬﺎ و ﻣﻦ اﻟﻌﺮب ﺳّﯿﺪﻫﺎ‪ ،‬اﻟﻠّﯿﺚ اﻟﻤﻘﺪام و اﻟﺒﺪر اﻟّﺘﻤﺎم و اﻟﻤﺎﺟﺪ اﻟﻬﻤﺎم ﻣﺒّﺠﻞ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و وارث اﻟﻤﺸﻌﺮﯾﻦ و‬‫أﺑﻮ اﻟّﺴـ ﺒﻄﯿﻦ اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ أﮐﺮﻣﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺸـﺮﻓﻪ و ﺷـّﺮﻓﻬﻢ ﺑﮑﺮﻣﻪ و أﻋّﺰﻫﻢ ﺑﻬﺪاه و ﺧـّﺼ ﻬﻢ ﻟﺪﯾﻨﻪ و اﺳـﺘﻮدﻋﻬﻢ ﺳـّﺮه و‬‫اﺳـﺘﺤﻔﻈﻬﻢ ﻋﻠﻤﻪ‪) ،‬ﺟﻌﻠﻬﻢ‪ .‬ﺻﺢ‪ (.‬ﻋﻤﺪا ﻟﺪﯾﻨﻪ و ﺷـﻬﺪاء ﻋﻠﯽ ﺧﻠﻘﻪ و أوﺗﺎد أرﺿﻪ و ﻧﺤﺒﯽ )ﻧﺠﺒﺎء‪ .‬ظ( ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ‪ ،‬اﺧﺘﺎرﻫﻢ و اﺻﻄﻔﺎﻫﻢ و‬‫ﻓـّﻀ ﻠﻬﻢ و اﺟﺘﺒﺎﻫﻢ ﻋﻠﻤﺎ ﻟﻌﺒﺎده )و ﻣﻨﺎرا ﻟﺒﻼده‪ .‬ﺻﺢ‪ .‬ظ(‪ ،‬أوﻻﻫﻢ )و وﻟّﺎﻫﻢ‪ .‬ظ( ﻋﻠﯽ اﻟّﺼﺮاط‪ ،‬ﻓﻬﻢ اﻷﺋّﻤﮥ اﻟّﺪﻋﺎة و اﻟّﺴﺎدة اﻟﻮﻻة و اﻟﻘﺎدة‬‫اﻟﺤﻤﺎة و اﻟﺨﯿﺮة اﻟﮑﺮام و اﻟﻘﻀﺎة و اﻟﺤّﮑﺎم و اﻟﻨﺠﻮم و اﻻﻋﻼم و اﻟﻌﺘﺮة اﻟﻬﺎدﯾـﮥ و اﻟﻘـﺪوة اﻟﻌﺎﻟﯿﮥ و اﻻﺳﻮة اﻟّﺼﺎﻓﯿﮥ‪ ،‬اﻟّﺮاﻏﺐ ﻋﻨﻬﻢ ﻣﺎرق و‬‫اﻟّﻠـﺎزق ﺑﻬﻢ ﻻـﺣﻖ‪ ،‬ﻫﻢ اﻟّﺮﺣﻢ اﻟﻤﻮﺻﻮﻟـﮥ و اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻤﺘﺨّﯿﺮة و اﻟﺒﺎب اﻟﻤﺒﺘﻠﯽ ﺑﻪ اﻟّﻨﺎس‪ ،‬ﻣﻦ أﺗﺎﻫﻢ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﻧﺄي ﻋﻨﻬﻢ ﻫﻮي‪ ،‬ﺣﻄـﮥ ﻟﻤﻦ‬‫دﺧﻠﻬـﻢ و ﺣـّﺠ ﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺗﺮﮐﻬﻢ‪ ،‬ﻫﻢ اﻟﻔﻠـﮏ اﻟﺠﺎرﯾـﮥ ﻓﯽ اﻟّﻠﺠـﺞ اﻟﻐـﺎﻣﺮة‪ ،‬ﯾﻔـﻮز ﻣﻦ رﮐﺒﻬـﺎ و ﯾﻐﺮق ﻣﻦ ﺟﺎﻧﺒﻬـﺎ‪ ،‬ﯾﺘﺼـّﺪع ﻋﻨﻬﻢ اﻷﻧﻬـﺎر‬‫اﻟﻤﺘﺸـﻌﺒﮥ و ﯾﻨﻔﻠﻖ ﻋﻨﻬﻢ اﻷﻗﺎوﯾﻞ اﻟﮑﺎذﺑﮥ‪ ،‬ﻫﻢ اﻟﺤﺼﻦ اﻟﺤﺼﯿﻦ و اﻟّﻨﻮر اﻟﻤﺒﯿﻦ و ﻫﺪي ﻟﻘﻠﻮب اﻟﻤﻬﺘﺪﯾﻦ و اﻟﺒﺤﺎر اﻟّﺴﺎﺋﻐﮥ ﻟﻠّﺸﺎرﺑﯿﻦ و أﻣﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 153‬از ‪193‬‬‫ﻟﻤﻦ ﺗﺒﻌﻬﻢ أﺟﻤﻌﯿﻦ‪ .‬إﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﯾـﺪﻋﻮن و ﺑـﺄﻣﺮه ﯾﻌﻤﻠﻮن و إﻟﯽ آﯾـﺎﺗﻪ ﯾﺮﺷـﺪون‪ ،‬ﻓﯿﻬﻢ ﺗﻮاﻟﺖ رﺳـﻠﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻫﺒﻄﺖ ﻣﻼـﺋﮑﺘﻪ و إﻟﯿﻬﻢ ﺑﻌﺚ‬‫اﻟّﺮوح ﻓﻀـﻼ ﻣﻦ رﺑّﻪ )رﺑﻬﻢ‪ .‬ظ( و رﺣﻤﮥ‪ ،‬ﻓـّﻀ ﻠﻬﻢ ﻟﺬﻟﮏ و ﺧـّﺼ ﻬﻢ و ﺿـﺮﺑﻬﻢ ﻣﺜﻼ ﻟﺨﻠﻘﻪ و و آﺗﺎﻫﻢ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺆت أﺣﺪا ﻣﻦ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻣﻦ‬‫اﻟﯿﻤﻦ و اﻟﺒﺮﮐﮥ‪ ،‬ﻓﺮوع ﻃّﯿﺒﮥ و اﺻﻮل ﻣﺒﺎرﮐﮥ‪ ،‬ﻣﻌﺪن اﻟّﺮﺣﻤﮥ و ورﺛﮥ اﻻﻧﺒﯿﺎء‪ ،‬ﺑﻘّﯿﮥ اﻟّﻨﻘﺒﺎء و أوﺻـﯿﺎء اﻷوﺻـﯿﺎء‪ ،‬ﻣﻨﻬﻢ اﻟّﻄﯿﺐ ذﮐﺮه ﻟا ﻤﺒﺎرك‬‫اﺳﻤﻪ أﺣﻤﺪ اﻟّﺮﺿﯽ و رﺳﻮﻟﻪ اﻻّﻣّﯽ ﻣﻦ اﻟّﺸﺠﺮة اﻟﻤﺒﺎرﮐﮥ‪ ،‬ﺻﺤﯿﺢ اﻷدﯾﻢ واﺿﺢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1146 :‬‬‫اﻟﺒﺮﻫـﺎن و اﻟﻤﺒّﻠﻎ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪه ﺑﺒﯿﺎن اﻟّﺘﺄوﯾﻞ و ﺑﺤﮑﻢ اﻟّﺘﻔﺴـﯿﺮ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‪ ،‬ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ اﻟـّﺼ ﻠﻮة اﻟﺮﺿـّﯿﮥ و اﻟّﺰﮐﻮة اﻟّﺴـ ﻨّﯿﮥ‪ ،‬ﻻ ﯾﺤّﺒﻪ إﻟّﺎ‬‫ﻣﺆﻣﻦ ﺗﻘّﯽ و ﻻ ﯾﺒﻐﻀﻪ إﻟّﺎ ﻣﻨﺎﻓﻖ ﺷﻘّﯽ‪.‬‬‫ﻗﺎل‪ :‬ﻓﻠّﻤﺎ ﺳﻤﻊ اﻷﻋﺮاﺑّﯽ ذﻟﮏ ﺿﺮب ﺑﯿﺪه إﻟﯽ ﻗﺎﺋﻤﮥ ﺳﯿﻔﻪ و ﻗﺎم ﻣﺒﺎدرا ﻓﻀﺮب اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﯾﺪه إﻟﯿﻪ و ﻗﺎل‪ :‬إﻟﯽ أﯾﻦ ﯾﺎ أﻋﺮاﺑﯽ؟ ﻗﺎل‪ :‬اﺟﺎﻟﺪ‬‫اﻟﻘﻮم أو ﺗـﺬﻫﺐ ﻧﻔﺴـﯽ! ﻗـﺎل اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس‪ :‬اﻗﻌـﺪ ﯾـﺎ أﻋﺮاﺑﯽ! ﻓﺈّن ﻟﻌﻠﯽ ﻣﺤّﺒﯿﻦ ﻟﻮ ﻗﻄﻌﺘﻬﻢ )ﻗﻄﻌﻬﻢ‪ .‬ظ( إرﺑﺎ إرﺑﺎ ﻣﺎ ازدادوا ﻟﻪ إﻟّﺎ ﺣّﺒﺎ‪ ،‬و إنّ‬‫ﻟﻌﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻣﺒﻐﻀﯿﻦ ﻟﻮ أﻟﻌﻘﻬﻢ اﻟﻌﺴﻞ ﻣﺎ ازدادوا ﻟﻪ إﻟّﺎ ﺑﻐﻀﺎ! ﻗﺎل‪ :‬ﻓﻘﻌﺪ اﻷﻋﺮاﺑّﯽ و ﺧﻠﻊ ﻋﻠﯿﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺣّﻠﺘﯿﻦ ﺣﻤﺮاوﯾﻦ ‪.‬‬
‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﮐﻼـم ﺑﻼـﻏﺖ ﻧﻈـﺎم ﺣﻀـﺮت ﻣﻘـﺪاد ﻋﻠﯿﻪ آﻻف اﻟﺮﺣﻤـﮥ ﻣﻦ رّب اﻟﻌﺒﺎد ﮐﻪ در آن وﺻﻒ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم‬‫ﺑﻨﺠﻮم وارد ﺷـﺪه‪ .‬و اﯾﻦ ﮐﻼـم ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻧﻈﺎم در ﺣﻘﯿﻘﺖ از ﺟﻤﻠﻪ آﯾﺎت واﺿـﺤﻪ و ﺑّﯿﻨﺎت ﻻﺋﺤﻪ ﺣﻘّﯿﺖ ﻣـﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺣﻖ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و اﻧﻮار‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﺘﺮت ﻧﺒﻮّﯾﻪ را ﺑﺮ ﻗﻠﻮب اﻫﻞ اﯾﻤﺎن و ﻋﺮﻓﺎن ﺑﺄﮐﻤﻞ وﺟﻮه ﻣﯽﭘﺎﺷﺪ‪.‬‬‫أﺑﻮ ﺑﮑﺮ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﺠﻮﻫﺮي در »ﮐﺘﺎب اﻟّﺴﻘﯿﻔﻪ« ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﺑﺴﻨﺪ ﺧﻮد آورده‪] :‬‬‫ﻋﻦ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻦ ﺳﻮﯾﺪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﮐﻨﺖ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ أّﯾﺎم ﺑﻮﯾﻊ ﻋﺜﻤﺎن ﻓﺮأﯾﺖ رﺟﻼ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﺟﺎﻟﺴﺎ و ﻫﻮ ﯾﺼﻔﻖ ﺑﺈﺣﺪي ﯾﺪﯾﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﺧﺮي و‬‫اﻟّﻨﺎس ﺣﻮﻟﻪ و ﯾﻘﻮل‪ :‬وا ﻋﺠﺒﺎ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ و اﺳﺘﯿﺜﺎرﻫﻢ ﺑﻬـﺬا اﻷﻣﺮ ﻋﻠﯽ أﻫﻞ ﻫـﺬا اﻟﺒﯿﺖ! )اﻟـﺬﯾﻦ أﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻬﻢ ﻫـﺬه اﻵﯾـﮥ‪ِ :‬إﱠﻧﻤﺎ ﯾُِﺮﯾـُﺪ اﻟﱠﻠُﻪ‬‫ﻟ ِﯿُْﺬِﻫَﺐ َﻋﻨُْﮑُﻢ اﻟﱢﺮْﺟَﺲ َأْﻫَﻞ اﻟ َْﺒﯿِْﺖ َو ﯾَُﻄﱢﻬَﺮُﮐْﻢ َﺗْﻄِﻬﯿﺮًا‬‫‪.‬‬‫أﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﻟّﻨﺒّﻮة و‪ .‬ﺻـﺢ‪ .‬ظ( ﻣﻌﺪن اﻟﻔﻀﻞ و ﻧﺠﻮم اﻻرض و ﻧﻮر اﻟﺒﻼد‪ ،‬و اﻟﱠﻠﻪ إّن ﻓﯿﻬﻢ ﻟﺮﺟﻼ ﻣﺎ رأﯾﺖ ﺑﻌﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳّﻠﻢ أوﻟﯽ ﻣﻨﻪ ﺑﺎﻟﺤّﻖ و ﻻ أﻗﻀـﯽ ﺑﺎﻟﻌﺪل و ﻻ آﻣﺮ ﺑﺎﻟﻤﻌﺮوف و ﻻ أﻧﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﻨﮑﺮ‪ .‬ﻓﺴﺄﻟﺖ ﻋﻨﻪ‪ ،‬ﻓﻘﯿﻞ ﻫﺬا اﻟﻤﻘﺪاد‪ ،‬ﻓﺘﻘّﺪﻣﺖ إﻟﯿﻪ و ﻗﻠﺖ‪:‬‬‫أﺻـﻠﺤﮏ اﻟﱠﻠﻪ! ﻣﻦ اﻟّﺮﺟﻞ اﻟّﺬي ﺗﺬﮐﺮ؟ ﻓﻘﺎل‪ :‬اﺑﻦ ﻋّﻢ ﻧﺒّﯿﮏ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ )ع(‪ .‬ﻗﺎل‪ :‬ﻓﻠﺒﺜﺖ ﻣﺎ ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ‪ .‬ﺛّﻢ إﻧّﯽ ﻟﻘﯿﺖ أﺑﯽ ذّر )ﮐﺬا‪.‬‬‫م( رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺤّﺪﺛﺘﻪ ﻣﺎ ﻗﺎل اﻟﻤﻘﺪاد ﻓﻘﺎل‪ :‬ﺻﺪق! ﻗﻠﺖ‪ :‬ﻓﻤﺎ ﯾﻤﻨﻌﮑﻢ أن ﺗﺠﻌﻠﻮا اﻷﻣﺮ ﻓﯿﻬﻢ؟ ﻗﺎل‪ :‬أﺑﯽ ذﻟﮏ ﻗﻮﻣﻬﻢ!‪ .‬ﻗﻠﺖ‪ :‬ﻓﻤﺎ ﯾﻤﻨﻌﮑﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1147 :‬‬‫أن ﺗﻌﯿﻨﻮﻫﻢ؟ ﻗﺎل‪ :‬ﻣﻪ! ﻻ ﺗﻘﻞ ﻫﺬا‪ ،‬إّﯾﺎﮐﻢ و اﻟﻔﺮﻗﮥ و اﻻﺧﺘﻼف! ﻗﺎل‪ :‬ﻓﺴﮑّﺖ ﻋﻨﻪ‪.‬‬‫ﺛﻢ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻻﻣﺮ ﺑﻌﺪ ﻣﺎ ﮐﺎن ‪.‬‬
‫و ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤّﺪث ﺷﯿﺮازي در »أرﺑﻌﯿﻦ« ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻋﻦ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻦ ﺳﻮﯾﺪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﮐﻨﺖ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﺣﯿﻦ ﺑﻮﯾﻊ ﻋﺜﻤﺎن ﻓﺮأﯾﺖ رﺟﻼ و ﻫﻮ ﯾﺼﻔﻖ ﺑﺈﺣﺪي ﯾﺪﯾﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﺧﺮي‪ ،‬ﻓﻘﻠﺖ‪ :‬ﻣﺎ ﺷﺄﻧﮏ‬‫ﯾـﺎ ﻫـﺬا؟ ﻗﺎل‪ :‬ﻋﺠﺒﺎ ﻟﻘﺮﯾﺶ و اﺳﺘﯿﺜﺎرﻫﻢ ﺑﻬـﺬا اﻻﻣﺮ ﻋﻦ أﻫﻞ ﻫـﺬا اﻟﺒﯿﺖ اﻟّـﺬي أﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻬﻢ ﻫـﺬه اﻵﯾـﮥ‪ِ :‬إﱠﻧﻤﺎ ﯾُِﺮﯾـُﺪ اﻟﱠﻠُﻪ ﻟ ِﯿـُ ْﺬِﻫَﺐ َﻋﻨُْﮑُﻢ‬‫اﻟﱢﺮْﺟَﺲ َأْﻫَﻞ اﻟ َْﺒﯿِْﺖ َو ﯾَُﻄﱢﻬَﺮُﮐْﻢ َﺗْﻄِﻬﯿﺮًا‬‫‪ ،‬أﻫـﻞ ﺑﯿﺖ اﻟّﻨﺒّﻮة و ﻣﻌـﺪن اﻟﻔﻀـﯿﻠﮥ و ﻧﺠﻮم اﻻرض و ﻧﻮر اﻟﺒﻼد‪ .‬و اﻟﱠﻠﻪ إّن ﻓﯿﻬﻢ رﺟﻼ ﻣﺎ رأﯾﺖ رﺟﻼ ﺑﻌـﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫أﻗﻮل ﺑﺎﻟﺤﻖ و ﻻ أﻗﻀﯽ ﺑﺎﻟﻌﺪل و ﻻ آﻣﺮ ﺑﺎﻟﻤﻌﺮوف ﻣﻨﻪ‪ .‬ﻗﻠﺖ‪ :‬ﻣﻦ أﻧﺖ؟ ﯾﺮﺣﻤﮏ اﻟﱠﻠﻪ! ﻗﺎل‪ :‬أﻧﺎ اﻟﻤﻘﺪاد ﺑﻦ ﻋﻤﺮو‪.‬‬‫ﻗﻠﺖ‪ :‬ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟّﺬي ذﮐﺮت؟ ﻗﺎل‪ :‬اﺑﻦ ﻋّﻢ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‪ .‬ﻗﺎل‪:‬‬‫ﻓﻠﺒﺜﺖ ﻣﺎ ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺛّﻢ ﻟﻘﯿﺖ أﺑﺎ ذّر ﻓﺤّﺪﺛﺘﻪ ﺑﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﻤﻘﺪاد ﻓﻘﺎل‪ :‬ﺻﺪق اﺧﯽ ‪.‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 154‬از ‪193‬‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﮐﻼـم ﻫـﺪاﯾﺖ اﻟﺘﯿـﺎم ﺧـﺎّﺻﻪ ﺑـﺎري ﺣﻀـﺮت اﺑﯽ ذّر اﻟﻐﻔـﺎري ﮐﻪ در آن اﺑﻮاب اﺣﻘـﺎق ﺣﻖ ﺑﮑﻤﺎل إﻋﻼن و اﺟﻬﺎر‬‫ﮔﺸـﺎده و ﺑﺈﻇﻬـﺎر ﺑﻮدن اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺜـﻞ ﻧﺠﻮم ﻫـﺎدﯾﻪ ﺑـﺎ ذﮐﺮ دﯾﮕﺮ ﻓﻀﺎﺋﻞ و ﻣﻨﺎﻗﺐ‪ ،‬داد ﻓﺼﺎﺣﺖ و ﺑﻼﻏﺖ داده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﻋّﻠﺎﻣﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﺤﺎق ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ وﻫﺐ ﺑﻦ واﺿﺢ اﻟﮑﺎﺗﺐ اﻟﻌّﺒﺎﺳﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﯿﻌﻘﻮﺑﯽ در »ﺗﺎرﯾﺦ« ﺧﻮد آورده‪:‬‬‫]و ﺑﻠﻎ ﻋﺜﻤﺎن اّن أﺑﺎ ذّر ﯾﻘﻌﺪ ﻓﯽ ﻣﺴﺠﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ و ﯾﺠﺘﻤﻊ إﻟﯿﻪ اﻟّﻨﺎس و ﯾﺤّﺪث ﺑﻤﺎ ﻓﯿﻪ اﻟﻄﻌﻦ ﻋﻠﯿﻪ و اﻧّﻪ وﻗﻒ ﺑﺒﺎب اﻟﻤﺴﺠﺪ ﻓﻘﺎل‪ :‬اّﯾﻬﺎ‬‫اﻟّﻨـﺎس! ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ ﻓﻘـﺪ ﻋﺮﻓﻨﯽ و ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﻌﺮﻓﻨﯽ ﻓﺎﻧـﺎ أﺑﻮ ذّر اﻟﻐﻔـﺎرّي‪ ،‬أﻧـﺎ ﺟﻨـﺪب ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة اﻟّﺮﺑـﺬّي‪ ،‬إّن اﻟﱠﻠﻪ اﺻـﻄﻔﯽ آدم و ﻧﻮﺣﺎ و آل‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ و آل ﻋﻤﺮان ﻋﻠﯽ اﻟﻌـﺎﻟﻤﯿﻦ‪ ،‬ذرّﯾـﮥ ﺑﻌﻀـﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﻌﺾ و اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﻤﯿﻊ ﻋﻠﯿﻢ‪ .‬ﻓﻬﻢ اﻟـّﺼ ﻔﻮة ﻣﻦ ﻧـﻮح و اﻵـل ﻣﻦ إﺑﺮاﻫﯿﻢ و اﻟّﺴـ ﻼﻟﮥ ﻣﻦ‬‫إﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ و ﻟا ﻌﺘﺮة اﻟﻬﺎدﯾﮥ ﻣﻦ ﻣﺤّﻤﺪ آﯾﮥ ﺷـﺮف ﺷـﺮﯾﻔﻬﻢ‪ ،‬و اﺳـﺘﺤّﻘﻮا اﻟﻔﻀﻞ ﻓﯽ ﻗﻮم ﻫﻢ ﻓﯿﻨﺎ ﮐﺎﻟّﺴﻤﺎء اﻟﻤﺮﻓﻮﻋﮥ و ﮐﺎﻟﮑﻌﺒﮥ اﻟﻤﺴﺘﻮرة أو‬‫ﮐﺎﻟﻘﺒﻠﮥ اﻟﻤﻨﺼﻮﺑﮥ أو ﮐﺎﻟّﺸﻤﺲ اﻟّﻀﺎﺣﯿﮥ او ﮐﺎﻟﻘﻤﺮ اﻟّﺴﺎري او ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1148 :‬‬‫اﻟﻬﺎدﯾـﮥ أو ﮐﺎﻟّﺸـ ﺠﺮة اﻟّﺰﯾﺘﻮﻧـﮥ‪ ،‬أﺿﺎء زﯾﺘﻬﺎ و ﺑﻮرك زﻧـﺪﻫﺎ‪ ،‬و ﻣﺤّﻤﺪ وارث ﻋﻠﻢ آدم و ﻣﺎ ﻓـّﻀ ﻠﺖ ﺑﻪ اﻟّﻨﺒّﯿﻮن‪ ،‬و ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ )ع(‬‫وﺻـّﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪ )ص( و وارث ﻋﻠﻤﻪ‪ .‬أّﯾﺘﻬﺎ اﻻّﻣـﮥ اﻟﻤﺘﺤّﯿﺮة ﺑﻌـﺪ ﻧﺒّﯿﻬﺎ! أﻣﺎ! ﻟﻮ ﻗـّﺪﻣﺘﻢ ﻣﻦ ﻗـّﺪم اﻟﱠﻠﻪ و أّﺧﺮﺗﻢ ﻣﻦ أّﺧﺮ اﻟﱠﻠﻪ و أﻗﺮرﺗﻢ اﻟﻮﻻﯾﮥ و‬‫اﻟﻮراﺛـﮥ ﻓﯽ أﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻧﺒّﯿﮑﻢ ﻷـﮐﻠﺘﻢ ﻣﻦ ﻓﻮق رءوﺳـﮑﻢ و ﻣﻦ ﺗﺤﺖ أﻗـﺪاﻣﮑﻢ و ﻟﻤـﺎ ﻋﺎل وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﻻ ﻃﺎش ﺳـﻬﻢ ﻣﻦ ﻓﺮاﺋﺾ اﻟﱠﻠﻪ و ﻻ‬‫اﺧﺘﻠﻒ اﺛﻨﺎن ﻓﯽ ﺣﮑﻢ اﻟﱠﻠﻪ إﻟّﺎ وﺟﺪﺗﻢ ﻋﻠﻢ ذﻟﮏ ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﺳّﻨﮥ ﻧﺒّﯿﻪ‪ .‬ﻓﺄّﻣﺎ إذا ﻓﻌﻠﺘﻢ ﻣﺎ ﻓﻌﻠﺘﻢ ﻓﺬوﻗﻮا و ﺑﺎل أﻣﺮﮐﻢ‪ ،‬و ﺳﯿﻌﻠﻢ‬‫اﻟّﺬﯾﻦ ﻇﻠﻤﻮا أّي ﻣﻨﻘﻠﺐ ﯾﻨﻘﻠﺒﻮن ‪.‬‬‫»أﻣﺎ اﻗﻮال و اﻓﺎدات ﻋﻠﻤﺎ«‬‫ﻣﺘﻌﻠّﻖ ﺑﺒﻮدن اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺜـﻞ ﻧﺠﻮم و ﮐﻮاﮐﺐ در ﻫـﺪاﯾﺖ ﺧﻠﻖ و اﻣـﺎن أﻫـﻞ دﻧﯿـﺎ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ‪ ،‬ﭘﺲ ﺑﺴـﯿﺎر از ﺑﺴـﯿﺎرﺳﺖ‪،‬‬‫ﺷﻄﺮي از آن در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ‪.‬‬‫ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻠﮏ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺷـﻬﺎب اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺷـﻤﺲ اﻟّﺪﯾﻦ دوﻟﺖآﺑﺎدي در »ﻫﺪاﯾﮥ اﻟـّﺴ ﻌﺪا« ﺟﻠﻮه ﺛﺎﻟﺜﻪ از ﻫﺪاﯾﺖ ﺛﺎﻧﯿﻪ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺗﻤّﺴﮏ ﺑﮑﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و اﻫﻞ ﺑﯿﺖ )ع( ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و »ﺑﻌﺪ از ﻣﻦ« ﮔﻔﺖ از آﻧﮑﻪ ﭼﻮن ﻧﻮر رﺳﺎﻟﺖ ﻣﯽﺗﺎﻓﺖ ﺑﺮوﺷﻨﺎﺋﯽ ﺳﺘﺎرﮔﺎن ﺣﺎﺟﺖ‬‫ﻧﺒﻮد ﭼﻮن آﻓﺘـﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻏﺮوب ﺷـﺪ ﺑﺴـﺘﺎرﮔﺎن ﺗﻮّﺟﻪ ﻻزم آﻣـﺪ‪ ،‬ﺑﺎ وﺟﻮد آﻓﺘﺎب ﻧﻈﺮ ﺑﻤﻪ ﻧﮑﻨﻨـﺪ ﭼﻮن ﻣﻪ ﻧﮕﺮﻧـﺪ ﺳـﺘﺎره ﮐﻢ ﺷـﻤﺮﻧﺪ[‬‫ا ﻧﺘ ﻬ ﯽ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ دوﻟﺖآﺑﺎدي در »ﻫﺪاﯾﮥ اﻟﺴﻌﺪا« در ﺟﻠﻮه اوﻟﯽ از ﻫﺪاﯾﺖ راﺑﻌﮥ ﻋﺸﺮ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻧﮑﺘﻪ و دﻗﯿﻘﻪ اﯾﻨﺠﺎ آن ﺑﻮد ﭼﻮن در ﺧﯿﺮ‬‫اﻟﻘﺮون آﻓﺘﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﺗﺎﺑﺎن و روﺷﻨﺴﺖ در ﺣﺎﻟﺖ ﻏﺮوب ﻋﻠّﯽ وﻟّﯽ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﻮد ﮐﺎﻟّﺸﻤﺲ ﻟﻠﺒﺪر اﻟﻤﻨﯿﺮ ﻧﺎﺋﺐ ﺧﻮد داﺷﺘﻪ‪:‬‬‫ﯾﺎ ﻋﻠﯽ! إﻧّﮏ ﻣّﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ و ﻻ ﻧﺒّﯽ ﺑﻌﺪي‪ ،‬ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠّﯽ ﻣﻮﻻه‪.‬‬‫ﺗﺎ اﻧﻘﺮاض ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺮ ﻣﻦ اﯾﻤﺎن و ﺑﺮ ﺗﻮ اﻋﺘﻘﺎد آرﻧﺪ و ﭼﻮن زﻣﺎﻧﻪ آﺧﺮ آﯾﺪ و ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﺐ ﺗﺎر ﺷﻮد‪َ :‬ﻇَﻬَﺮ اﻟ َْﻔﺴﺎُد ﻓِﯽ اﻟ َْﺒﱢﺮ َو اﻟ َْﺒْﺤِﺮ‬‫‪ .‬ﻓﺴﺎد اﻟﻘﻠﻮب ﻋﻠﯽ ﻗـﺪر ﻓﺴﺎد اﻟّﺰﻣﺎن‪ ،‬ﺛّﻢ ﯾﻔﺸﻮ اﻟﮑـﺬب‪ ،‬و در آن وﻗﺖ ﮐﻪ ﻣﺎﻫﺘﺎب وﻻﯾﺖ ﻋﻠّﯽ وﻟّﯽ ﻏﺮوب ﮐﻨﺪ ﺑﺴـﺘﺎرﮔﺎن وﻻﯾﺖ ﮐﻪ‬‫ﺧﻠﻔﺎء ﻋﻠﯽ وﻟﯽاﻧﺪ اذن و إﺟﺎزت ﭘﺎﯾﻨﺪه و ﺑﺎﻗﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪َ ،‬و ﺑ ِﺎﻟﱠﻨْﺠِﻢ ُﻫْﻢ َﯾْﻬَﺘُﺪوَن‬‫‪،‬‬‫و ﺑﺄّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‪.‬‬‫ﭼﻮن ﻣﺼﻄﻔﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻓﺘﺎب و ﻋﻠﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺎﻫﺘﺎب و ﺧﻠﯿﻔﻪﮔﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1149 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 155‬از ‪193‬‬‫ﻋﻠﯽ وﻟّﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﺘﺎرﮔﺎناﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺎ وﺟﻮد آﻓﺘﺎب ﺑﻤﻪ ﻧﻨﮕﺮﻧﺪ و ﺑﺎ وﺟﻮد ﻣﺎه ﺳﺘﺎرﮔﺎن ﻧﺸﻤﺮﻧﺪ[‪ .‬اﻧﺘﻬﯽ‪.‬‬‫و اﺑﻦ اﻟﺼـﺒﺎغ ﻣﺎﻟﮑﯽ در »ﻓﺼﻮل ﻣﻬّﻤﻪ« در ذﮐﺮ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم آورده‪] :‬روي ﻋﻨﻪ ﻣﻌﺎﻟﻢ اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻘﺎﯾﺎ ﻟا ّﺼﺤﺎﺑﮥ‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ أﺟﻤﻌﯿﻦ و وﺟﻮه اﻟّﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و ﺳﺎرت ﺑـﺬﮐﺮ ﻋﻠﻮﻣﻪ اﻷﺧﺒﺎر و أﻧﺸـﺪت ﻓﯽ ﻣـﺪاﺋﺤﻪ اﻻﺷـﻌﺎر‪ ،‬ﻓﻤﻦ ذﻟﮏ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﻣﺎﻟﮏ اﺑﻦ‬‫أﻋﯿﻦ اﻟﺠﻬﻨﯽ ﻣﻦ ﻗﺼﯿﺪة ﯾﻤﺪﺣﻪ ﺑﻬﺎ‪:‬‬‫إذا ﻃﻠﺐ اﻟّﻨﺎس ﻋﻠﻢ اﻟﻘﺮا ن ﮐﺎﻧﺖ ﻗﺮﯾﺶ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﯿﺎﻻ‬‫و إن ﻗﺎل اﺑﻦ اﺑﻦ ﺑﻨﺖ اﻟّﻨﺒﯽ ﺗﻠّﻘﺖ ﯾﺪاه ﻓﺮوﻋﺎ ﻃﻮاﻻ‬‫ﻧﺠﻮم ﺗﻬّﻠﻞ ﻟﻠﻤﺪﻟﺠﯿﻦ ﺟﺒﺎل ﺗﻮّرث ﻋﻠﻤﺎ ﺟﺒﺎﻻ[‬‫و ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺎﺷـﻔﯽ در »رﺳـﺎﻟﻪ ﻋﻠّﯿﻪ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬زﺑـﺎن در ﺻـﻔﺖ آل ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﮑﻼـل ﻣﻨﺴﻮﺑﺴﺖ و ﺟﻤـﺎل ﺑﺎ ﮐﻤﺎل اﯾﺸﺎن از ﺑﺎﺻـﺮه‬‫ﺑﺼـﯿﺮت ارﺑﺎب ﻗﯿﻞ و ﻗﺎل ﻣﺤﺠﻮب‪ ،‬ﭼﺮا ﮐﻪ اﯾﺸﺎﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﺠﻮم ﺑﺮوج ﻫﺪاﯾﺖاﻧﺪ و ﺑﺮوج ﻧﺠﻮم وﻻﯾﺖ‪ ،‬ﺳـﻼﻃﯿﻦ أﻗﺎﻟﯿﻢ ﻋﺼـﻤﺖ ﺧﻮاﻗﯿﻦ‬‫ﻣﺪاﺋﻦ ﺣﮑﻤﺖ‪ ،‬ﺷـﯿﺮان ﺑﯿﺸﻪ ﻓﺘّﻮت‪ ،‬ﻓﺎرﺳﺎن ﻋﺮﺻﻪ ﻣﺮّوت‪ ،‬ﻣﺴﻨﺪﻧﺸـﯿﻨﺎن ﻗﺼﺮ ﺣﺮﻣﺖ‪ ،‬ﺳﻠﻄﺎنﻧﺸﺎﻧﺎن ﻣﺼﺮ ﻋّﺰت‪ ،‬ﺛﻤﺮات ﺷﺠﺮه ﮐﺮاﻣﺖ‪،‬‬‫ﻗﻄﺮات رﺷـﺤﺎت اﻣـﺎﻣﺖ‪ ،‬ﻋﺎﻟﻤﺎن أﺳـﺮار رﺑّﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺧﺎزﻧﺎن ﻓﯿﻮض ﺳـﺒﺤﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻣﺎﻟﮑﺎن ﻃﺮﯾﻖ رﺷﺎد‪ ،‬ﺳﺎﻟﮑﺎن ﻃﺮق ارﺷﺎد‪ ،‬ﺧﺎّﺻﺎن ﺑﺎرﮔﺎه اﻟﻪ‪،‬‬‫ﻧﺎﺋﺒﺎن ﻣﺤّﻤﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻧﺘﻬﯽ‪.‬‬‫و ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻤﻬﻮدي در »ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ« در ﺗﻨﺒﯿﻪ اّول از ﺗﻨﺒﯿﻬـﺎت ذﮐﺮ ﺧـﺎﻣﺲ ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﯾﺤﺘﻤﻞ أّن اﻟﻤﺮاد ﻣﻦ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻟّـﺬﯾﻦ ﻫﻢ‬‫أﻣﺎن اﻻّﻣـﮥ ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﻢ اﻟّـﺬﯾﻦ ﯾﻘﺘـﺪي ﺑﻬﻢ ﮐﻤﺎ ﯾﻬﺘـﺪي ﺑﻨﺠﻮم اﻟﺴـﻤﺎء‪ ،‬و ﻫﻢ اﻟّﺬﯾﻦ إذا ﺧﻠﺖ اﻷرض ﻣﻨﻬﻢ ﺟﺎء أﻫﻞ اﻻرض ﻣﻦ اﻵﯾﺎت ﻣﺎ‬‫ﮐﺎﻧﻮا ﯾﻮﻋﺪون و ذﻫﺐ اﻫﻞ اﻻرض‪ ،‬و ذﻟﮏ ﻋﻨﺪ ﻣﻮت اﻟﻤﻬﺪّي اﻟّﺬي أﺧﺒﺮ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺑﻪ ‪.‬‬
‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در »ﺻﻮاﻋﻖ« در ﺗﺤﺖ آﯾﻪ ﺳﺎﺑﻌﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻗﺎل ﺑﻌﻀـﻬﻢ‪ :‬ﯾﺤﺘﻤﻞ أّن اﻟﻤﺮاد ﺑﺄﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻟّﺬﯾﻦ ﻫﻢ أﻣﺎن ﻋﻠﻤﺎؤﻫﻢ‪ ،‬ﻷّن ﻫﻢ اﻟّﺬﯾﻦ ﯾﻬﺘﺪي ﺑﻬﻢ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم و اﻟّﺬﯾﻦ إذا ﻓﻘﺪوا ﺟﺎء أﻫﻞ‬‫اﻻرض ﻣﻦ اﻻﯾﺎت ﻣﺎ ﯾﻮﻋﺪون ‪.‬‬
‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1150 :‬‬‫و ﺷﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤﮑّﯽ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ در »وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻤﺂل ﻓﯽ ﻋّﺪ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻵل« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬‬‫و أﺧﺮج اﻟـّﺪارﻗﻄﻨّﯽ ﻓﯽ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻋﻦ ﻣﻌﻘﻞ ﺑﻦ ﯾﺴﺎر رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﺎ ﺑﮑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻋﺘﺮة‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ‪،‬‬‫أي اﻟّﺬﯾﻦ ﺣّﺚ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻟّﺘﻤّﺴﮏ ﺑﻬﻢ و اﻷﺧﺬ ﺑﻬﺪﯾﻬﻢ‪ ،‬ﻓﺈﻧّﻬﻢ ﻧﺠﻮم اﻟﻬﺪي ﻣﻦ اﻗﺘﺪي ﺑﻬﻢ اﻫﺘﺪي‪ ،‬و ﺧّﺼﻪ أﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ ﺑﺬﻟﮏ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻷﻧّﻪ اﻻﻣﺎم ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟّﺸﺄن و ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻌﺮﻓﺎن ﻓﻬﻮ إﻣﺎم اﻻﺋّﻤﮥ و ﻋﺎﻟﻢ اﻻّﻣﮥ[‪.‬‬‫و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺷـﯿﺨﺎﻧﯽ ﻗﺎدري ﻣـﺪﻧﯽ در »ﺻـﺮاط ﺳﻮّي« ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺣـﺪﯾﺚ أﻣﺎن ﺑﻮدن اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﻗﺎل‬‫ﺷﯿﺨﻨﺎ‪ :‬اﻟﻤﺮاد ﻣﻦ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻟّﺬﯾﻦ ﻫﻢ أﻣﺎن ﻟﻼّﻣﮥ ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﻢ اﻟّﺬﯾﻦ ﯾﻬﺘﺪي ﺑﻬﻢ ﮐﻤﺎ ﯾﻬﺘﺪي ﺑﻨﺠﻮم اﻟﺴـﻤﺎء‪ ،‬و ﻫﻢ اﻟّﺬﯾﻦ إذا ﺧﻠﺖ اﻻرض‬‫ﻣﻨﻬﻢ ﺟﺎء أﻫﻞ اﻻرض ﻣﻦ اﻵﯾﺎت ﻣﺎ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﻮﻋﺪون و ذﻫﺐ أﻫﻞ اﻻرض‪ ،‬و ذﻟﮏ ﻋﻨﺪ ﻣﻮت اﻟﻤﻬﺪي اﻟّﺬي أﺧﺒﺮ اﻟّﻨﺒّﯽ )ﺻﻠﻌﻢ( ﺑﻪ ‪.‬‬
‫و ﻓﺎﺿﻞ ﺷﺒﺮاوي در ﮐﺘﺎب »اﻹﺗﺤﺎف« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻗﺪ اﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ آل ﺑﯿﺖ‬‫اﻟﻤﺠﺪد ﻋﻠﯽ رأس ﮐﻞ ﺳﻨﮥ ﻣﻦ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ‬‫ﻧﺒّﯿﻪ ﺑﺄن ﺟﻌﻞ ﻓﯿﻬﻢ اﻟﻘﻄﺒﺎﻧّﯿﮥ‪ ،‬و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻤﺠّﺪد ﻋﻠﯽ رأس ﮐّﻞ ﺳﻨﮥ ﻟﻬﺬه اﻻّﻣﮥ أﻣﺮ دﯾﻨﻬﺎ‪،‬‬‫ﻓﻘﺪ ﻗﺎل اﻟّﺮﺷﯿﺪ ﻟﻤﻮﺳﯽ اﻟﮑﺎﻇﻢ و ﻫﻮ ﺟﺎﻟﺲ ﻋﻨﺪ اﻟﮑﻌﺒﮥ‪ :‬اﻧﺖ اﻟّﺬي ﺗﺒﺎﯾﻌﮏ اﻟّﻨﺎس ﺳّﺮا؟! ﻓﻘﺎل ﻟﻪ‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 156‬از ‪193‬‬‫اﻧﺎ اﻣﺎم اﻫﻞ ﻟا ﻘﻠﻮب و اﻧﺖ إﻣﺎم اﻟﺠﺴﻮم!‬‫و ﻣﺎ اﺣﺴﻦ ﻣﺎ ﻗﯿﻞ‪:‬‬‫ﻣﻠﻮك ﻋﻠﯽ اﻟّﺘﺤﻘﯿﻖ ﻟﯿﺲ ﻟﻐﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ إﻟّﺎ وزره و ﻋﻘﺎﺑﻪ!‬‫ﺷﻤﻮس اﻟﻬﺪي ﻣﻨﻬﻢ و ﻣﻨﻬﻢ ﺑﺪوره و أﻧﺠﻤﻪ ﻣﻨﻬﻢ و ﻣﻨﻬﻢ ﺷﻬﺎﺑﻪ ‪ .‬و ﻧﯿﺰ ﺷﺒﺮاوي در »إﺗﺤﺎف« در ذﮐﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺳﺎرت ﺑﺬﮐﺮ ﻋﻠﻮﻣﻪ اﻻﺧﺒﺎر و اﻧﺸﺪت ﻣﺪاﺋﺤﻪ ﻓﯽ اﻻﺷﻌﺎر‪ ،‬ﻓﻤﻦ ذﻟﮏ ﻗﻮل ﻣﺎﻟﮏ اﻟﺠﻬﻨﯽ ﻓﯿﻪ‪:‬‬‫إذا ﻃﻠﺐ اﻟّﻨﺎس ﻋﻠﻢ اﻟﻘﺮا ن ﮐﺎﻧﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺮﯾﺶ ﻋﯿﺎﻻ‬‫و إن ﻓﺎه ﻓﯿﻪ اﺑﻦ ﺑﻨﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺗﻠّﻘﺖ ﯾﺪاه ﻓﺮوﻋﺎ ﻃﻮاﻻ‬‫ﻧﺠﻮم ﺗﻬّﻠﻞ ﻟﻠﻤﺪﻟﺠﯿﻦ ﻓﺘﻬﺪي ﺑﺄﻧﻮارﻫّﻦ اﻟّﺮﺟﺎﻻ[‬‫و أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﻋﺠﯿﻠﯽ در »ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻗﺪ أوﺟﺪﻫﻢ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1151 :‬‬‫ﻓﯽ ﮐّﻞ ﻋﺼﺮ و ﻣﺼﺮ‪ ،‬و وﺟﻮدﻫﻢ اﻣﺎن ﻣﻦ اﻟﻌﺬاب ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم اﻣﺎن ﻷﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء‪َ ،‬و ﻣﺎ ﮐﺎَن اﻟﱠﻠُﻪ ﻟ ِﯿَُﻌﱢﺬﺑَُﻬْﻢ َو َأﻧ َْﺖ ﻓِﯿِﻬْﻢ‬‫‪ ،‬و ﻫﻮ ﻣﻨﻬﻢ و ﻫﻢ ﻣﻨﻪ ﮐﻤﺎ ورد[‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﻋﺠﯿﻠﯽ در »ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻟﻢ أﺣّﻞ ﻋﺎﻃﻼ ﻋﻦ اﻟﺤﻠﯽ ﻓﺈﻧّﻬﻢ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﺣﻠﯿﮥ اﻟﻮﺟﻮد‪ ،‬و ﻟﺬﻟﮏ ورد‬‫»أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم«‬‫اﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻻرض‪ ،‬و ﻣﻊ ﮐﻮﻧﻬﺎ اﻣﺎﻧﺎ ﻓﻬﯽ زﯾﻨﮥ و ﻫﺪاﯾﮥ ﮐﻤﺎ ﻧﻄﻖ ﺑﻪ اﻟﻘﺮآن و اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﮐﺬﻟﮏ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﻋﺠﯿﻠﯽ در »ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]أﻣﺎن اﻫﻞ اﻻرض ﻣّﻤﺎ ﯾﻮﻋﺪ ﻣﺜﻞ اﻟﻨﺠﻮم ﻓﯽ اﻟّﺴﻤﺎء ﺗﻘﺪ‬‫ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ‪َ :‬و ﻣﺎ ﮐﺎَن اﻟﱠﻠُﻪ ﻟ ِﯿَُﻌﱢﺬﺑَُﻬْﻢ َو َأﻧ َْﺖ ﻓِﯿِﻬْﻢ‬‫‪ ،‬و ﻗﺪ أﺷﺎر ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ إﻟﯽ وﺟﻮد ذﻟﮏ اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻓﯽ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ و أﻧّﻬﻢ أﻣﺎن اﻫﻞ اﻻرض ﻣﻦ اﻟﻌﺬاب ﮐﻤﺎ ﮐﺎن )ﺻـﻠﻌﻢ(‬‫أﻣﺎﻧﺎ ﻟﻬﻢ ﻓﯽ ﺣﯿﺎﺗﻪ‪ ،‬و ﻓﯽ ذﻟﮏ أﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻨﻬﺎ‪:‬‬‫»اﻟﻨﺠﻮم أﻣﺎن ﻻﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء و اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ أﻣﺎن ﻻّﻣﺘﯽ«‬‫إﻟﺦ ‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﻋﺠﯿﻠﯽ در »ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﺣﺮﻣﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ اﻟّﺪﺟﯽ أﻫﻞ اﻟﻤﺤﺎرﯾﺐ إذا اﻟّﻠﯿﻞ ﺳﺠﯽ‬‫و ذﻟﮏ أﻧّﻬﻢ اﺣﺪ اﻟﺤﺮﻣﺎت اﻟّﺜﻼث و ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﻻﻫﻞ اﻻرض‪ ،‬و ﻓﯽ ﺻﻔﺎت ﺧﻮاّﺻﻬﻢ ﻗﺎل اﻟﺤّﺪاد‪:‬‬‫ﻗﻮم إذا أرﺧﯽ اﻟﻈﻼم ﺳﺪوﻟﻪ ﻟﻢ ﺗﻠﻔﻬﻢ رﻫﻦ اﻟﻮﻃﺎ و اﻟﻤﻀﺠﻊ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻋﺠﯿﻠﯽ در »ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل« ﻗﺼﯿﺪه از اﺑﻦ ﻋﻠﻮان آورده ﮐﻪ در آن ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ‪:‬‬‫]ﺧﺬﻫﺎ ﻫﺪﯾﺖ ﻓﺈﻧّﻬﺎ إﻣﻼء ﻣّﻤﻦ ﻟﻪ اﺑﺪا ﻋﻠﯿﻪ وﻻء‬‫ﻣﻦ أﻧﺠﻢ ﻧﺒﻮّﯾﮥ ﻋﻠﻮّﯾﮥ ﺳﻄﻌﺖ ﻓﻠﯿﺲ ﻟﻨﻮرﻫﺎ إﺧﻔﺎء[‬‫و ﻣﺤﻤـﺪ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺪﻫﻠﻮي اﻟﺒﺨﺎري در رﺳﺎﻟﻪ »اﺻﻮل اﻹﯾﻤﺎن« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬ﺣﺎﺻﻞ آﻧﮑﻪ در ﻓﻀﻞ و ﺷـﺮف ﻣﺮاﺗﺐ و ﺟﺰﺋّﯿﺖ ﺑﺂﻧﺤﻀـﺮت ﺻـّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣﺜـﻞ اﯾﻦ ﭼﻬـﺎر ﮐﺲ ﯾﻌﻨﯽ ﺣﻀـﺮت ﻋﻠﯽ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ و ﺣﻀـﺮت ﻓﺎﻃﻤـﮥ اﻟّﺰﻫﺮاء و اﻣـﺎم ﺣﺴﻦ و اﻣﺎم ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﻟّﺼﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 157‬از ‪193‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1152 :‬‬‫ﻫﯿﭽﮑﺲ ﻧﺮﺳﺪ‪،‬‬‫ﻓﺈﻧّﻪ ﺷﻤﺲ ﻓﻀﻞ ﻫﻢ ﮐﻮاﮐﺒﻬﺎ ﯾﻈﻬﺮن اﻧﻮارﻫﺎ ﻟﻠّﻨﺎس ﻓﯽ اﻟﻈﻠﻢ‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺪرﺳﺘﯽ ﮐﻪ آن ﺣﻀﺮت آﻓﺘﺎب ﺑﺰرﮔﯽاﻧﺪ و اﯾﺸﺎن ﮐﻮاﮐﺐ آن‪ ،‬ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪه اﻧﻮار ازﯾﺸﺎن ﺑﺮاي ﻣﺮدﻣﺎن در ﺗﺎرﯾﮑﯽ اﻧﺘﻬﯽ‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺤﻤـﺪ ﺳـﺎﻟﻢ ﺑﺨـﺎري در رﺳـﺎﻟﻪ »اﺻﻮل اﻻﯾﻤﺎن« ﺑﻌـﺪ ﻧﻘﻞ ﺣـﺪﯾﺜﯽ از ﮐﺘﺎب »ﺷـﺮف اﻟﻨﺒّﻮة« ﮔﻔﺘﻪ‪] .‬و ﻧﯿﺰ آورده‪ :‬ﺑـﺪرﺳﺘﯽ ﮐﻪ آن‬‫ﺣﻀﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ آﻓﺘﺎب ﻓﻀﻞ و ﮐﻤﺎل ﺑﯽﻧﻘﺼﺎناﻧﺪ و اﻫﻠﺒﯿﺖ آن ﺣﻀﺮت )ص( ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺘﺎرﻫﻬﺎ در آن اﻧﺘﻬﯽ‪.‬‬‫و ﺷﺒﻠﻨﺠﯽ در »ﻧﻮر اﻷﺑﺼﺎر« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﻷﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ‪ ،‬رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪:‬‬‫اﺣّﺐ اﻟّﻨﺒّﯽ اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ و اﺑﻦ ﻋّﻤﻪ ﻋﻠّﯿﺎ و ﺳﺒﻄﯿﻪ و ﻓﺎﻃﻤﮥ اﻟّﺰﻫﺮاء‬‫ﻫﻢ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ اذﻫﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و أﻃﻠﻌﻬﻢ اﻓﻖ اﻟﻬﺪي أﻧﺠﻤﺎ زﻫﺮا‬‫ﻣﻮاﻻﺗﻬﻢ ﻓﺮض ﻋﻠﯽ ﮐّﻞ ﻣﺴﻠﻢ و ﺣّﺒﻬﻢ أﺳﻨﯽ اﻟّﺬﺧﺎﺋﺮ ﻟﻼﺧﺮي‬‫و ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﺷﯿﺦ ﺣﺴﻦ ﻋﺪوي ﺣﻤﺰاوي در »ﻣﺸﺎرق اﻷﻧﻮار« در ذﮐﺮ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺑﻨﺖ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬و ﯾﻌﺠﺒﻨﯽ ﻣﺪﺣﺎ ﻓﯽ‬‫ﺣﻀﺮﺗﻬﺎ و آل اﻟﺒﯿﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻤﻮم اﻟّﺬﯾﻦ ﺷّﯿﺪوا اﻟّﺪﯾﻦ و ﺻﺎروا ﻓﯽ اﻻﻫﺘﺪاء ﺑﻬﻢ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم‪ :‬ﻗﻮل اﻟﻬﻤﺎم اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻹﻣﺎم اﻟﮑﺎﻣﻞ وﻟﺪﻧﺎ اﻟّﺸﯿﺦ‬‫أﺣﻤﺪ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ ﻟﻘﺒﺎ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﺬﻫﺒﺎ اﻷﺑﯿﺎري ﺑﻠﺪا[ إﻟﺦ‪.‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺒﻮي »ﻣﻦ ﺳﺮه أن ﯾﺤﯿﯽ ﺣﯿﻮﺗﯽ ‪ «...‬ﺑﻨﻘﻞ از ﻋﻠﻤﺎء ﻋﺎﻣﻪ‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ اﺣﺎدﯾﺚ داﻟّﻪ ﺑﺮ وﺟﻮب اﻗﺘﺪاي اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم اﯾﻦ ارﺷﺎد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻤﺴﺖ‪:‬‬‫»ﻣﻦ ﺳّﺮه أن ﯾﺤﯿﯽ ﺣﯿﺎﺗﯽ و ﯾﻤﻮت ﻣﻤﺎﺗﯽ و ﯾﺴﮑﻦ ﺟّﻨﮥ ﻋﺪن ﻏﺮﺳﻬﺎ رﺑّﯽ ﻓﻠﯿﻮال ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي و ﻟﯿﻮال وﻟّﯿﻪ و ﻟﯿﻘﺘﺪ ﺑﺎﻻﺋّﻤﮥ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي«‪.‬‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ‪.‬‬‫و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس أﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي أﻋﻼم و ﺣّﻔﺎظ ﻓﺨﺎم ﺳﻨّﯿﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ‪.‬‬‫أﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ در »ﺣﻠﯿﮥ اﻻوﻟﯿﺎء« در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ‪ -‬اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈّﻔﺮ‪ :‬ﻧﺎ‪ :‬ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ‪ ،‬ﻧﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1153 :‬‬‫أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن‪ ،‬ﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان ﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ أﺧﻮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان‪ ،‬ﻧﺎ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﻬﺎﺷﻤﯽ ﻋﻦ‬‫اﺑﻦ أﺑﯽ رواد ﻋﻦ إﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ أﻣـّﯿ ﮥ ﻋﻦ ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋـّﺒ ﺎس‪ ،‬ﻗـﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ :‬ﻣﻦ ﺳـّﺮه أن ﯾﺤﯿﯽ‬‫ﺣﯿﺎﺗﯽ و ﯾﻤﻮت ﻣﻤﺎﺗﯽ و ﯾﺴـﮑﻦ ﺟّﻨﮥ ﻋﺪن ﻏﺮﺳﻬﺎ رﺑّﯽ ﻓﻠﯿﻮال ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي و ﻟﯿﻮال وﻟّﯿﻪ و ﻟﯿﻘﺘﺪ ﺑﺎﻻﺋّﻤﮥ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﻓﺈﻧّﻬﻢ ﻋﺘﺮﺗﯽ‪ ،‬ﺧﻠﻘﻮا‬‫ﻣﻦ ﻃﯿﻨﺘﯽ‪ ،‬رزﻗﻮا ﻓﻬﻤﺎ و ﻋﻠﻤﺎ‪ ،‬وﯾﻞ ﻟﻠﻤﮑّﺬﺑﯿﻦ ﻟﻔﻀﻠﻬﻢ ﻣﻦ اﻣﺘﯽ اﻟﻘﺎﻃﻌﯿﻦ ﻓﯿﻬﻢ ﺻﻠﺘﯽ‪ ،‬ﻻ أﻧﺎﻟﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﻔﺎﻋﺘﯽ![‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ أﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب »ﻣﻨﻘﺒﮥ اﻟﻤﻄّﻬﺮﯾﻦ« ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﺑﺴﻨﺪ ﺧﻮد آورده‪:‬‬‫]ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ )ﺻـﻠﻌﻢ(‪ :‬ﻣﻦ ﺳـّﺮه أن ﯾﺤﯿﯽ ﺣﯿﺎﺗﯽ و ﯾﻤﻮت ﻣﻤﺎﺗﯽ و ﯾﺴﮑﻦ ﺟّﻨﮥ ﻋﺪن ﻏﺮﺳﻬﺎ رﺑّﯽ ﻓﻠﯿﻮال ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﻦ‬‫ﺑﻌـﺪي و ﻟﯿﻮال وﻟّﯿﻪ و ﻟﯿﻘﺘـﺪ ﺑﺎﻷﺋّﻤـ ﮥ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪي ﻓـﺈﻧّﻬﻢ ﻋـﺘﺮﺗﯽ ﺧﻠﻘﻮا ﻣﻦ ﻃﯿﻨﺘﯽ رزﻗﻮا ﻓﻬﻤـﺎ و ﻋﻠﻤـﺎ‪ ،‬وﯾـﻞ ﻟﻠﻤﮑـّﺬﺑﯿﻦ ﻟﻔﻀـﻠﻬﻢ ﻣﻦ اّﻣﺘﯽ‬‫اﻟﻘﺎﻃﻌﯿﻦ ﻓﯿﻬﻢ ﺻﻠﺘﯽ‪ ،‬ﻻ أﻧﺎﻟﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﻔﺎﻋﺘﯽ ‪.‬‬
‫و ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟّﺮاﻓﻌﯽ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ در ﮐﺘﺎب »اﻟّﺘﺪوﯾﻦ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]اﻟﺤﺴﻦ اﺑﻦ ﺣﻤﺰة اﻟﻌﻠﻮي اﻟّﺮازي أﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ‪ .‬ﻗـﺪم ﻗﺰوﯾﻦ و ﺣـّﺪث ﺑﻬﺎ ﻋﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ أﺣﻤـﺪ‪ ،‬روي ﻋﻨﻪ أﺑﻮ ﻣﻀـﺮ رﺑﯿﻌﮥ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺠﻠّﯽ‬‫ﻓﻘﺎل‪ :‬ﺛﻨﺎ أﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺣﻤﺰة اﻟﻌﻠﻮّي‪ ،‬ﻗـﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻗﺰوﯾﻦ ﺳـﻨﮥ أرﺑﻊ و أرﺑﻌﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ‪ ،‬ﺛﻨﺎ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ أﺣﻤﺪ‪ ،‬ﺛﻨﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺣﻔﺺ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 158‬از ‪193‬‬‫اﻟّﺴﺪوﺳـﯽ‪ ،‬ﺛﻨﺎ إﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﺑﺸﺮ اﻟﮑﺎﻫﻠﯽ‪ ،‬ﺛﻨﺎ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ اﻟﻤﻐﯿﺮة اﻟﻬﺎﺷﻤﯽ‪ ،‬ﻋﻦ اﺑﻦ أﺑﯽ رواد ﻋﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ أﻣّﯿﮥ‪ ،‬ﻋﻦ ﻋﮑﺮﻣﮥ‪ ،‬ﻋﻦ اﺑﻦ‬‫ﻋّﺒﺎس‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ :‬ﻣﻦ ﺳّﺮه أن ﯾﺤﯿﯽ ﺣﯿﺎﺗﯽ و ﯾﻤﻮت ﻣﻤﺎﺗﯽ و ﯾﺪﺧﻞ ﺟّﻨﮥ ﻋﺪن ﻓﻠﯿﻮال ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي و‬‫ﻟﯿﻘﺘﺪ ﺑﺄﻫﻠﺒﯿﺘﯽ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﻓﺈﻧّﻬﻢ ﻋﺘﺮﺗﯽ ﺧﻠﻘﻮا ﻣﻦ ﻃﯿﻨﺘﯽ و رزﻗﻮا ﻓﻬﻤﯽ و ﻋﻠﻤﯽ‪ ،‬ﻓﻮﯾﻞ ﻟﻠﻤﮑﺬﺑﯿﻦ ﻣﻦ اّﻣﺘﯽ ﻻ أﻧﺎﻟﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﻔﺎﻋﺘﯽ ‪.‬‬
‫و ﺣﻤﻮﯾﻨﯽ در »ﻓﺮاﺋﺪ اﻟّﺴﻤﻄﯿﻦ« ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ آورده‪:‬‬‫]أﺧﺒﺮﻧﯽ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻧﺠﻢ اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟّﺴـ ﻌﺎدات ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟّﺴـ ﻌﺎدات اﻟّﻨﺎﺻـﺮّي ﺑﻘﺮاءﺗﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺒﻐﺪاد ﺑﺠﺎﻣﻊ اﻟﻤﻨﺼﻮر‪،‬‬‫أﻧﺒﺄﻧﺎ اﻟّﺸـ ﯿﺦ اﻹﻣﺎم أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺎرﺳﺘﺎﻧّﯽ ﺳﻤﺎﻋﺎ ﻋﻠﯿﻪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬أﻧﺒﺄﻧﺎ أﺑﻮ اﻟﻔﺘﺢ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ ﺑﻦ أﺣﻤﺪ‬‫اﻟﻤﻌﺮوف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1154 :‬‬‫ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺒﻄﯽ إﺟﺎزة إن ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺳـﻤﺎﻋﺎ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬أﻧﺒﺄﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﺣﻤـﺪ ﺑﻦ أﺣﻤﺪ اﻷﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ ﻗﺎل‪ :‬أﺧﺒﺮﻧﺎ أﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻟا ﺤﺎﻓﻆ‪،‬‬‫ﻗﺎل‪ :‬ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈّﻔﺮ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ‪ ،‬ﺣـّﺪﺛﻨﺎ أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻢ‪ ،‬ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان ﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ أﺧﻮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﻬﺎﺷـﻤّﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ أﺑﯽ رواد ﻋﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ أﻣّﯿﮥ ﻋﻦ‬‫ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﻋﻦ ﺑا ﻦ ﻋّﺒﺎس‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ )ص(‪ :‬ﻣﻦ ﺳـّﺮه أن ﯾﺤﯿﯽ ﺣﯿﺎﺗﯽ و ﯾﻤﻮت ﻣﻤﺎﺗﯽ و ﯾﺴـﮑﻦ ﺟّﻨﺎت )ﻋﺪن‪ .‬ﺻﺢ‪ .‬ظ( ﻏﺮﺳـﻬﺎ‬‫رﺑّﯽ ﻓﻠﯿﻮال ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪي و ﻟﯿﻮال وﻟّﯿﻪ و ﻟﯿﻘﺘـﺪ ﺑﺎﻷﺋّﻤـ ﮥ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪي ﻓﺈﻧّﻬﻢ ﻋﺘﺮﺗﯽ ﺧﻠﻘﻮا ﻣﻦ ﻃﯿﻨﺘﯽ و رزﻗﻮا ﻓﻬﻤﺎ و ﻋﻠﻤﺎ‪ ،‬وﯾﻞ ﻟﻠﻤﮑـّﺬﺑﯿﻦ‬‫ﺑﻔﻀﻠﻬﻢ ﻣﻦ اّﻣﺘﯽ اﻟﻘﺎﻃﻌﯿﻦ ﻓﯿﻬﻢ ﺻﻠﺘﯽ‪ ،‬ﻻ أﻧﺎﻟﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﻔﺎﻋﺘﯽ ‪.‬‬
‫و ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ ﺷﺎﻓﻌﯽ در »ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻟﺒﺎب اﻟﺴﺎدس و اﻟﺨﻤﺴﻮن‪ :‬ﻓﯽ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﮑﻮﻧﻪ‬‫إﻣﺎم اﻷوﻟﯿﺎء‪.‬‬‫أﺧﺒﺮﻧﺎ أﺑﻮ ﻃﺎﻟﺐ ﻋﺒـﺪ اﻟﻠّﻄﯿﻒ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺠﻮﻫﺮّي و ﻏﯿﺮه ﺑﺒﻐـﺪاد‪ ،‬أﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺘـﺢ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ‪ ،‬أﺧﺒﺮﻧﺎ أﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ أﺣﻤﺪ‪،‬‬‫ﺣـّﺪﺛﻨﺎ أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈّﻔﺮ‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻢ‪،‬‬‫ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان ﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ أﺧﻮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﻬﺎﺷـﻤّﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ رواد ﻋﻦ إﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ‬‫أﻣـّﯿ ﮥ ﻋﻦ ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ )ص(‪ :‬ﻣﻦ ﺳـّﺮه أن ﯾﺤﯿﯽ ﺣﯿﺎﺗﯽ و ﯾﻤﻮت ﻣﻤﺎﺗﯽ و ﯾﺴـﮑﻦ ﺟّﻨﮥ ﻋﺪن اﻟّﺘﯽ ﻏﺮﺳـﻬﺎ‬‫رﺑّﯽ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ ﻓﻠﯿﻮال ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي و ﻟﯿﻮال وﻟّﯿﻪ و ﻟﯿﻘﺘﺪ ﺑﺎﻷﺋّﻤﮥ ﺑﻌﺪي ﻓﺈﻧّﻬﻢ ﻋﺘﺮﺗﯽ ﺧﻠﻘﻮا ﻣﻦ ﻃﯿﻨﺘﯽ رزﻗﻮا ﻓﻬﻤﺎ و ﻋﻠﻤﺎ‪ ،‬وﯾﻞ ﻟﻠﻤﮑّﺬﺑﯿﻦ‬‫ﺑﻔﻀﻠﻬﻢ ﻣﻦ اّﻣﺘﯽ اﻟﻘﺎﻃﻌﯿﻦ ﻓﯿﻬﻢ ﺻﻠﺘﯽ ﻻ أﻧﺎﻟﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﻔﺎﻋﺘﯽ ‪.‬‬
‫و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در »ﮐﻨﺰ اﻟﻌّﻤﺎل« آورده‪:‬‬‫]ﻣﻦ ﺳـّﺮه أن ﯾﺤﯿﯽ ﺣﯿـﺎﺗﯽ و ﯾﻤﯿﺖ )ﯾﻤـﻮت‪ .‬ظ( ﻣﻤـﺎﺗﯽ و ﯾﺴـﮑﻦ ﺟّﻨـﮥ ﻋـﺪن ﻏﺮﺳـﻬﺎ رﺑّﯽ ﻓﻠﯿﻮال ﻋﻠـّﯿ ﺎ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪي و ﻟﯿﻮال وﻟّﯿﻪ و ﻟﯿﻘﺘﺪ‬‫ﺑﺄﻫﻠﺒﯿﺘﯽ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﻓﺈﻧّﻬﻢ ﻋﺘﺮﺗﯽ ﺧﻠﻘﻮا ﻣﻦ ﻃﯿﻨﺘﯽ و رزﻗﻮا ﻓﻬﻤﯽ و ﻋﻠﻤﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1155 :‬‬‫ﻓﻮﯾﻞ ﻟﻠﻤﮑّﺬﺑﯿﻦ ﺑﻔﻀﻠﻬﻢ ﻣﻦ اّﻣﺘﯽ اﻟﻘﺎﻃﻌﯿﻦ ﻓﯿﻬﻢ ﺻﻠﺘﯽ‪ ،‬ﻻ أﻧﺎﻟﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﻔﺎﻋﺘﯽ‪) .‬ﻃﺐ ]‪ ([1‬و اﻟّﺮاﻓﻌّﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ‪.‬‬
‫و ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در »ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻹﺷﺎرة إﻟﯽ ﺗﻌﻤﯿﻢ اﻟﺒﺸﺎرة« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]ﻣﻦ ﺳـّﺮه أن ﯾﺤﯿﯽ ﺣﯿﺎﺗﯽ و ﯾﻤﻮت ﻣﻤﺎﺗﯽ و ﯾﺴـﮑﻦ ﺟّﻨـﮥ ﻋـﺪن ﻏﺮﺳـﻬﺎ رﺑّﯽ ﻓﻠﯿﻮال ﻋﻠّﯿﺎ ﺑﻌـﺪي و ﻟﯿﻮال وﻟّﯿﻪ و ﻟﯿﻘﺘﺪ ﺑﺄﻫﻠﺒﯿﺘﯽ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي‬‫ﻓﺈﻧّﻬﻢ ﻋﺘﺮﺗﯽ ﺧﻠﻘﻮا ﻣﻦ ﻃﯿﻨﺘﯽ و رزﻗﻮا ﻓﻬﻤﯽ و ﻋﻠﻤﯽ‪ ،‬ﻓﻮﯾﻞ ﻟﻠﻤﮑّﺬﺑﯿﻦ ﺑﻔﻀﻠﻬﻢ ﻣﻦ اّﻣﺘﯽ و اﻟﻘﺎﻃﻌﯿﻦ ﻓﯿﻬﻢ ﺻﻠﺘﯽ‪ ،‬ﻻ أﻧﺎﻟﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﻔﺎﻋﺘﯽ‪.‬‬‫رواه اﻟﻄﺒﺮاﻧّﯽ و اﻟّﺮاﻓﻌّﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ در »رﺟﺎل ﻣﺸﮑﺎة« در ذﮐﺮ أﺣﺎدﯾﺚ ﻓﻀﺎﺋﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و ﻗﻮﻟﻪ »ﻣﻦ ﺳـّﺮه أن ﯾﺤﯿﯽ ﺣﯿﺎﺗﯽ و ﯾﻤﻮت ﻣﻤﺎﺗﯽ و ﯾﺴـﮑﻦ ﺟّﻨـﮥ ﻋـﺪن ﻏﺮﺳـﻬﺎ رﺑّﯽ ﻓﻠﯿﻮال ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪي و ﻟﯿﻘﺘﺪ ﺑﺄﻫﻠﺒﯿﺘﯽ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي‪،‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 159‬از ‪193‬‬‫ﻓـﺈﻧّﻬﻢ ﻋـﺘﺮﺗﯽ ﺧﻠﻘﻮا ﻣﻦ ﻃﯿﻨـﺘﯽ و رزﻗﻮا ﻓﻬﻤﯽ و ﻋﻠﻤﯽ‪ ،‬ﻓﻮﯾـﻞ ﻟﻠﻤﮑـّﺬﺑﯿﻦ ﺑﻔﻀـﻠﻬﻢ ﻣﻦ اّﻣـﺘﯽ اﻟﻘـﺎﻃﻌﯿﻦ ﻓﯿﻬﻢ ﺻـﻠﺘﯽ‪ ،‬ﻻـ أﻧـﺎﻟﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ‬‫ﺷﻔﺎﻋﺘﯽ ‪.‬‬
‫و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻠﺨﯽ در »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« در ﺑﺎب ﺛﺎﻟﺚ و أرﺑﻌﻮن آورده‪:‬‬‫]أﺧﺮج أﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ و اﻟﺤﻤﻮﯾﻨّﯽ ﻋﻦ ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ‪ :‬ﻣﻦ ﺳـّﺮه أن ﯾﺤﯿﯽ ﺣﯿﺎﺗﯽ و‬‫ﯾﻤﻮت ﻣﻤﺎﺗﯽ و ﯾﺴـﮑﻦ ﺟّﻨﺎت ﻋـﺪن اﻟّﺘﯽ ﻏﺮس ﻓﯿﻬﺎ ﻗﻀـﯿﺒﺎ رﺑّﯽ ﻓﻠﯿﻮال ﻋﻠّﯿﺎ و ﻟﯿﻮال وﻟّﯿﻪ و ﻟﯿﻘﺘﺪ ﺑﺎﻷﺋّﻤﮥ ﻣﻦ وﻟﺪه ﻣﻦ ﺑﻌﺪه ﻓﺈﻧّﻬﻢ ﻋﺘﺮﺗﯽ‬‫ﺧﻠﻘﻮا ﻣﻦ ﻃﯿﻨﺘﯽ و رزﻗﻮا ﻓﻬﻤﺎ و ﻋﻠﻤﺎ‪ ،‬و وﯾﻞ ﻟﻠﻤﮑّﺬﺑﯿﻦ ﺑﻔﻀﻠﻬﻢ ﻣﻦ اّﻣﺘﯽ اﻟﻘﺎﻃﻌﯿﻦ ﻓﯿﻬﻢ ﺻﻠﺘﯽ‪ ،‬ﻻ أﻧﺎﻟﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﻔﺎﻋﺘﯽ ‪.‬‬
‫و ﻧﯿﺰ در »ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة« ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﺷﺮح »ﻧﻬﺞ اﻟﺒﻼﻏﻪ« آورده‪] :‬اﻟّﺜﺎﻧﯽ ﻋﺸﺮ‪:‬‬‫ﻣﻦ ﺳـّﺮه أن ﯾﺤﯿﯽ ﺣﯿﺎﺗﯽ و ﯾﻤﻮت ﻣﻤﺎﺗﯽ و ﯾﺴـﮑﻦ ﺟّﻨـﮥ ﻋﺪن ﻋﻨﺪ ﺷـﺠﺮة ﻃﻮﺑﯽ اﻟّﺘﯽ ﻏﺮﺳـﻬﺎ رﺑّﯽ ﻓﻠﯿﻮال ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي و ﻟﯿﻮال وﻟّﯿﻪ و‬‫ﻟﯿﻘﺘـﺪ ﺑﺎﻷﺋّﻤـ ﮥ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪي ﻓﺈﻧّﻬﻢ ﻋﺘﺮﺗﯽ ﺧﻠﻘﻮا ﻣﻦ ﻃﯿﻨﺘﯽ و رزﻗﻮا ﻓﻬﻤﺎ و ﻋﻠﻤﺎ‪ ،‬ﻓﻮﯾﻞ ﻟﻠﻤﮑـّﺬﺑﯿﻦ ﻣﻦ اّﻣﺘﯽ اﻟﻘﺎﻃﻌﯿﻦ ﻓﯿﻬﻢ ﺻـﻠﺘﯽ‪ ،‬ﻻ أﻧﺎﻟﻬﻢ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺷﻔﺎﻋﺘﯽ‪ .‬ذﮐﺮه ﺻﺎﺣﺐ »اﻟﺤﻠﯿﮥ« أﯾﻀﺎ[‪ [1] .‬أي أﺧﺮﺟﻪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻤﻪ اﻟﮑﺒﯿﺮ‪.(12) .‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1156 :‬‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ ﺷﻮاﻫـﺪ و ﻣﺆﯾـﺪات اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺪﯾﺜﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻤﺎي أﻋﻼم أﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ آن را ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم‬‫آوردهاﻧﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ أﺑﻮ اﻟﻤﺆّﯾﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ أﺣﻤﺪ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ در ﮐﺘﺎب »اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ« ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬‫]و أﺧﺒﺮﻧﺎ اﻹﻣﺎم اﻷﺟّﻞ أﺧﯽ ﺷﻤﺲ اﻷﺋّﻤﮥ أﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﮑّﯽ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬أﺧﺒﺮﻧﺎ اﻹﻣﺎم اﻟّﺰاﻫﺪ أﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ إﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ إﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺣـّﺪﺛﻨﺎ اﻹﻣﺎم اﻟّﺴـ ﯿﺪ اﻷﺟّﻞ اﻟﻤﺮﺷـﺪ ﺑﺎﻟّﻠﻪ أﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﻮﻓﻖ ﺑﺎﻟّﻠﻪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬أﺧﺒﺮﻧﺎ أﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﻮاﻋﻆ اﺑﻦ اﻟﻌّﻠﺎف‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬أﺧﺒﺮﻧﺎ أﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺣّﻤﺎد اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺳـﯿﻢ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬أﺧﺒﺮﻧﺎ أﺑﻮ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل‪ :‬ﺣـّﺪﺛﻨﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻋﻦ أﺑﯿﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﺒـﺎﻗﺮ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻦ أﺑﯿﻪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟّﺸـ ﻬﯿﺪ‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ ﺟـّﺪي رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﻦ‬‫أﺣّﺐ أن ﯾﺤﯿﯽ ﺣﯿـﺎﺗﯽ و ﯾﻤﻮت ﻣﻤـﺎﺗﯽ و ﯾـﺪﺧﻞ اﻟﺠّﻨـﮥ اﻟّﺘﯽ وﻋـﺪﻧﯽ رﺑﯽ ﻓﻠﯿﺘﻮّل ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و ذرّﯾﺘﻪ اﻟﻄﺎﻫﺮﯾﻦ أﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻬـﺪي و‬‫ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ اﻟّﺪﺟﯽ ﻣﻦ ﺑﻌﺪه ﻓﺈﻧّﻬﻢ ﻟﻦ ﯾﺨﺮﺟﻮﮐﻢ ﻣﻦ ﺑﺎب اﻟﻬﺪي إﻟﯽ ﺑﺎب اﻟﻀﻼﻟﮥ[‪.‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺒﻮي »ﻣﻦ أﺣﺐ أن ﯾﺤﯿﯽ ﺣﯿﻮﻧﯽ ‪ «...‬ﺑﻨﻘﻞ از »ذﯾﻞ اﻟﻤﺬﯾﻞ«‬‫و ﻧﯿﺰ از ﺟﻤﻠﻪ ﺷﻮاﻫـﺪ و ﻣﺆﯾـﺪات اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣـﺪﯾﺜﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺾ ﺣّﻔـ ﺎظ ﻋﻈـﺎم ﺳـّﻨّﯿﻪ آن را ﺑﺮواﯾﺖ زﯾﺎد ﺑﻦ ﻣﻄﺮف ﺻـﺤﺎﺑﯽ اﺧﺮاج‬‫ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺟﻠﯿﻞ أﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي در ﮐﺘﺎب »ذﯾﻞ اﻟﻤﺬّﯾﻞ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬‬‫ﺣّﺪﺛﻨﯽ زﮐﺮّﯾﺎ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ أﺑﺎن اﻟﻤﺼـﺮّي‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺛﻨﺎ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺷـﮑﺎب‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺛﻨﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﯾﻌﻠﯽ اﻟﻤﺤﺎرﺑّﯽ ﻋﻦ ﻋّﻤﺎر ﺑﻦ رزﯾﻖ اﻟّﻀﺒّﯽ ﻋﻦ‬‫أﺑﯽ إﺳـﺤﺎق اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﻋﻦ زﯾﺎد ﺑﻦ ﻣﻄﺮف‪ ،‬ﻗﺎل‪ :‬ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ )ﺻـﻠﻌﻢ( ﯾﻘﻮل‪ :‬ﻣﻦ أﺣّﺐ أن ﯾﺤﯿﯽ ﺣﯿﺎﺗﯽ و ﯾﻤﻮت ﻣﯿﺘﺘﯽ و ﯾﺪﺧﻞ‬‫اﻟﺠّﻨـﮥ اﻟّﺘﯽ وﻋـﺪﻧﯽ رﺑّﯽ ﻗﻀـﺒﺎﻧﺎ ﻣﻦ ﻗﻀـﺒﺎﻧﻬﺎ ﻏﺮﺳـﻬﺎ ﻓﯽ ﺟّﻨﮥ اﻟﺨﻠﺪ ﻓﻠﯿﺘﻮّل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و ذّرّﯾﺘﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪه ﻓﺎﻧّﻬﻢ ﻟﻦ ﯾﺨﺮﺟﻮﻫﻢ ﻣﻦ‬‫ﺑﺎب ﻫﺪي و ﻟﻦ ﯾﺪﺧﻠﻮﻫﻢ ﻓﯽ ﺑﺎب ﺿﻼﻟﮥ[‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1157 :‬‬‫و ﭼﻮن اﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ ﯾﺴـﯿﺮه ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠّﻢ را ﮐﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺪﯾﮕﺮ أﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮه آن ﺟﻨﺎب در ﺣﻖ اﻫﻞ‬‫ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺜﻞ ﻗﻄﺮه از درﯾﺎ و ﻟﻤﻌﻪ از ﺑﯿﻀﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﺑﭽﺸﻢ ﺣﻘﯿﻘﺖﺑﯿﻦ دﯾـﺪي و ﺑﻠﻮاﺋﺢ ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ و رﻓﻌﺖ و ﻧﺒﺎﻟﺖ و‬‫اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ و رﯾﺎﺳﺖ و ﻋﺼـﻤﺖ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑﻘﺪر ﻓﻬﻢ ﺧﻮد وارﺳﯿﺪي‪ ،‬ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻄﻼن و ﻓﺴﺎد ﮐﻼم ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺒﻄﻦ ﺿﻐﯿﻨﻪ ﻣﺘﻌّﻠﻖ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ و ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﺑﺎر دﯾﮕﺮ ﺑﺮ ﺗﻮ ﮐﺎﻟّﺸﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟّﻨﻬﺎر واﺿﺢ و آﺷﮑﺎر ﮔﺮدﯾﺪ‪ ،‬و ﺑﻨﺎي ﺗﻤّﺴﮏ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺄﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 160‬از ‪193‬‬‫ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ أﺳﻼف ﺧﻮد ﺧﺼﻮﺻﺎ اﺳﺘﺪﻻﻟﺸﺎن‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ »اﻗﺘﺪوا ﺑﺎﻟّﺬﯾﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ«‬‫و اﺣﺘﺠﺎﺟﺸﺎن‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ »أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟّﻨﺠﻮم«‬‫ﺑﺂب رﺳﯿﺪ‪.‬‬‫و ﻫﺮ ﮔﺎه ﮐﻼم ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻧﻈﺎم ﻣﺎ ﻣﻨﺘﻬﯽ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺷـﺪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﭼﻨﺎن ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ در آﺧﺮ ﮐﻼم ﺣﺪﯾﺜﯽ از ﮐﺘﺐ ﺑﻌﺾ ﺣّﻔﺎظ أﻋﻼم ﺳـّﻨّﯿﻪ‬‫ﻧﻘﻞ ﻧﻤﺎﯾﻢ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ دﻻﺋﻞ ﻗﺎﻃﻌﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺮاي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﻣﺘﺒﻌﯿﻦ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺷـﯿﻌﯿﺎن ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و ﻗﺎﺋﻠﯿﻦ‬‫ﺑﺎﻣﺎﻣﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻫﺴـﺘﻨﺪ و إﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ روز ﻗﯿﺎﻣﺖ ﻫﻤﯿﻦ اﺷﺨﺎص ﺑﺎ اﺧﺘﺼﺎص زﯾﺮ راﯾﺖ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺮ ﺣﻮض ﮐﻮﺛﺮ وارد ﺧﻮاﻫﻨﺪ‬‫ﺷﺪ‪ ،‬و از ﺟﺎﻧﺐ ﺟﻨﺎب اﺣﺪّﯾﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﺛﺎر ﺟﻠﯿﻠﻪ ﮐﺮاﻣﺖ ﺑﺮ اﯾﺸﺎن ﺑﻈﻬﻮر ﺧﻮاﻫﺪ رﺳﯿﺪ‪ ،‬و آن ﺣﺪﯾﺜﯽ‬‫اﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﺎّﺻﻪ ﺑﺎري ﺟﻨﺎب أﺑﯽ ذّر ﻏﻔﺎري آن را از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠّﻢ رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮده و ﺑﺘﺤﺪﯾﺚ آن در‬‫اﯾﻤﺎن أﻫﻞ ﯾﻘﯿﻦ و ﻋﺮﻓﺎن اﻟﯽ اﻗﺼﯽ اﻟﻐﺎﯾﻪ اﻓﺰوده‪.‬‬‫ﺣﺎﻻ آن ﺣـﺪﯾﺚ ﺟﻠﯿﻞ را ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﺣﺠـﺞ و آﯾﺎت ﺣﻖ و ﺳﺪاد و أﻋﻼم و راﯾﺎت ﺻﻮاب و رﺷﺎد ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻫﺮ ﻫﺮ ﺟﻤﻠﻪاش ﺻـّﺤﺖ‬‫ﻣـﺬﻫﺐ أﻫـﻞ ﺣّﻖ را ﮐـﺎﻟّﻨﻮر ﻋﻠﯽ ﺷـﺎﻫﻖ اﻟﻄﻮر ﺑﻮﺿﻮح و ﻇﻬﻮر رﺳﺎﻧﯿـﺪه أﺿﻮاء ﺻـﻔﺎ و وﻻـ ﺑﺮ ﻗﻠﻮب أﺻـﻔﯿﺎ و اوﻟﯿﺎ إﻟﯽ ﻣﺎ ﻻ ﻧﻬﺎﯾـﮥ ﻟﻪ‬‫ﻣﯽﭘﺎﺷﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ‪ ،‬و ﺑﮑﻨﻪ اﻓﻀﺎل رّب ﻣﺘﻌﺎل ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ أﺣﻮال ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﻧﯿﮏ ﻣﺂل در دﻧﯿﺎ و آﺧﺮﺗﺴﺖ ﺑﺎﯾﺪ رﺳﯿﺪ‪.‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ دﯾﮕﺮ ﮐﻪ از ﺣﺠﺞ و آﯾﺎت ﺣﻖ اﺳﺖ درﺷﺄن أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‪ ،‬ﻣﻨﻘﻮل از »ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ«‬‫ﺣﺎﻓﻆ ﺟﻠﯿﻞ و ﻧﺎﻗـﺪ ﻧﺒﯿﻞ ﺳـّﻨﯿﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ ﺷﺎﻓﻌﯽ در ﮐﺘﺎب »ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ« ﮔﻔﺘﻪ‪] :‬اﻟﺒﺎب اﻟّﺴﺎدس‪ .‬ﻓﯽ ﮐﺮاﻣﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻌﻠﯽ ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و ﻓﻀﻞ ﻣﺤّﺒﺘﻪ‪.‬‬‫أﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﺑﻦ أﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺘﻮّﮐﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺒﻐﺪاد‪ ،‬ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ‪،‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1158 :‬‬‫ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻤﯿـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﺎن‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﺮزدق‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺑﺰﯾﻊ‪،‬‬‫ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻔﺮات‪ ،‬ﺣّﺪﺛﻨﺎ أﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟﻤﺴـﻌﻮدّي و ﻫﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ‪ ،‬ﻋﻦ اﻟﺤﺮث ﺑﻦ ﺣﺼﯿﺮة ﻋﻦ ﺻﺨﺮ‬‫ﺑﻦ اﻟﺤﮑﻢ اﻟﻔﺰاري‪ ،‬ﻋﻦ ﺣّﯿﺎن ﺑﻦ اﻟﺤﺮث اﻷزدي‪ ،‬ﻋﻦ اﻟّﺮﺑﯿﻊ ﺑﻦ ﺟﻤﯿﻞ اﻟّﻀّﺒﯽ‪ ،‬ﻋﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﺿﻤﺮة اﻟّﺪوﺳﯽ‪ ،‬ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر اﻟﻐﻔﺎري )ره(‬‫ﻗﺎل‪ :‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ )ص(‪ :‬ﺗﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض راﯾﮥ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و إﻣﺎم اﻟﻐّﺮ اﻟﻤﺤّﺠﻠﯿﻦ ﻓﺄﻗﻮم ﻓﺂﺧﺬ ﺑﯿﺪه ﻓﯿﺒّﯿﺾ وﺟﻬﻪ و وﺟﻮه أﺻﺤﺎﺑﻪ و‬‫أﻗﻮل‪ :‬ﻣﺎ ﺧﻠﻔﺘﻤﻮﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﺑﻌﺪي؟ ﻓﯿﻘﻮﻟﻮن‪ :‬ﺗﺒﻌﻨﺎ اﻻﮐﺒﺮ و ﺻﺪﻗﻨﺎه و وازرﻧﺎ اﻷﺻـﻐﺮ و ﻧﺼﺮﻧﺎه و ﻗﺎﺗﻠﻨﺎ ﻣﻌﻪ‪ .‬ﻓﺄﻗﻮل‪ :‬رّدوا رواء ﻣﺮوّﯾﯿﻦ!‬‫ﻓﯿﺸﺮﺑﻮن ﺷﺮﺑﮥ ﻻ ﯾﻈﻤﺌﻮن ﺑﻌﺪﻫﺎ‪ ،‬وﺟﻪ إﻣﺎﻣﻬﻢ ﮐﺎﻟّﺸﻤﺲ اﻟﻄﺎﻟﻌﮥ و وﺟﻮﻫﻬﻢ ﮐﺎﻟﻘﻤﺮ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺒﺪر أو ﮐﺄﺿﻮإ ﻧﺠﻢ ﻓﯽ اﻟّﺴﻤﺎء‪.‬‬‫و ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺨﺒﺮ ﺑﺸﺎرة و ﻧﺬارة ﻣﻦ اﻟّﻨﺒّﯽ )ص(‪ .‬أّﻣﺎ اﻟﺒﺸﺎرة ﻓﻠﻤﻦ آﻣﻦ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ و رﺳﻮﻟﻪ و أﺣّﺐ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ‪ .‬و أّﻣﺎ اﻟّﻨﺬارة ﻓﻠﻤﻦ ﮐﻔﺮ‬‫ﺑـﺎﻟّﻠﻪ و رﺳـﻮﻟﻪ و أﺑﻐﺾ أﻫـﻞ ﺑﯿﺘﻪ و ﻗـﺎل ﻣـﺎ ﻻـ ﯾﻠﯿـﻖ ﺑﻬﻢ و رأي رأي اﻟﺨﻮارج و اﻟّﻨﻮاﺻﺐ‪ ،‬و ﻫﻮ ﺑﺸـﺎرة ﻟﻤﻦ أﺣّﺐ أﻫـﻞ ﺑﯿﺘﻪ و أﻧّﻪ ﯾﺮد‬‫اﻟﺤﻮض و ﯾﺸـﺮب ﻣﻨﻪ ﻓﻼ ﯾﻈﻤﺄ أﺑﺪا‪ ،‬و اﻟّﻈﻤﺄ ﻫﻮ ﻋﻨﻮان دوام اﻟﻌﻄﺶ و ﺣﺮﻣﺎن دﺧﻮل ﺟّﻨﮥ اﻟﻤﺄوي‪ .‬و أّﻣﺎ اﻟّﺜﻘﻼن ﻓﺄﺣﺪﻫﻤﺎ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ‬‫و ﺟّﻞ و اﻵﺧﺮ ﻋﺘﺮة اﻟّﻨﺒّﯽ و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم‪ ،‬و ﻫﻤﺎ أﺟّﻞ اﻟﻮﺳﺎﺋﻞ و أﮐﺮم اﻟّﺸﻔﻌﺎء ﻋﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ ‪.‬‬
‫و ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ و ﻣﺘﺘّﺒﻊ ﺧﺒﯿﺮ ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺴـﯿﺎﻗﯽ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻨﺠﯽ آن را آورده ﺟﺰوﯾﺴﺖ از ﺣﺪﯾﺚ ﻃﻮﯾﻞ‬‫»ﺧﻤﺲ راﯾﺎت« ﮐﻪ ﺟﻨﺎب أﺑﯽ ذّر ﻏﻔﺎري ﻋﻠﯿﻪ آﻻف اﻟّﺮﺣﻤﮥ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺎري آن را ﺑﺘﻤﺎﻣﻪ و ﮐﻤﺎﻟﻪ از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮده‪ ،‬ﮐﻤـﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻧﺎﻇﺮ اﻟﺒﺎب اﻟّﺘﺎﺳﻊ و اﻟﺴﺘﯿﻦ ﺑﻌـﺪ اﻟﻤﺎﺋـﮥ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﯿﻘﯿﻦ‪ ،‬ﻟﯿﮑﻦ ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻨﺠﯽ ﯾﺎ ﮐﺴـﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 161‬از ‪193‬‬‫دﯾﮕﺮ از ﻣﺸﺎﯾـﺦ او ﺑﮑـﺪاﻣﯽ ﻣﺼـﻠﺤﺖ ﺳـﺎﻧﺤﻪ آن را ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﻧﻤـﻮده و اﯾﻦ ﺳـﯿﺎق ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﻧﯿﺰ ﺑﺮاي ﻇﻬﻮر ﺣﻖ و زﻫﻮق ﺑﺎﻃـﻞ ﮐـﺎﻓﯽ و‬‫واﻓﯿﺴﺖ‪ .‬و ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﺳﺎﺑﻘﻪ و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‪ ،‬ﻋﺎﻗﻞ ﻟﺒﯿﺐ و ﻣﻨﺼﻒ ارﯾﺐ را ﺷﺒﻬﻪ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1159 :‬‬‫در اﯾﻦ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و دﯾﮕﺮ اﺋﻤﻪ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﮐﻪ از ذّرّﯾﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ ﺧﻠﻔﺎي ﺑﺮ ﺣّﻖ و واﺟﺐ‬‫اﻻﻗﺘﺪاء و ﻻزم اﻻﺗّﺒﺎع ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺧﻼﻓﺖ و اﻣﺎﻣﺖ و ﻋﺼﻤﺖ و ﮐﺮاﻣﺘﺸﺎن ﻣﺤﺘﻮم و ﻣﺘﯿّﻘﻨﺴﺖ‪ ،‬و اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺘﺒﻌﯿﻦ ﺛﻘﻠﯿﻦ و راﮐﺒﯿﻦ ﺳﻔﯿﻨﻪ اﻫﻠﺒﯿﺖ‬‫ﺑﺠﺰ ﺷﯿﻌﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮّﯾﻪ ﮐﻪ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﺨﻼﻓﺖ و اﻣﺎﻣﺖ اﯾﺸﺎن ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﺴﯽ دﯾﮕﺮ ﻧﯿﺴﺖ و ﺣﺴﻦ ﻋﺎﻗﺒﺖ و ﺧﻮﺑﯽ ﺧﺎﺗﻤﻪ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺎﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‪.‬‬‫و اﻟﺤﻤﺪ ﻟﱠﻠﻪ ﻟا ﻤﻔﻀﻞ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻟﻔﻀﻞ و اﻻﻧﻌﺎم و ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺳﯿﺪﻧﺎ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻌﺘﺎم و آﻟﻪ اﻟﺒﺮرة اﻟﮑﺮام ﺷﻔﻌﺎء ﯾﻮم‬‫اﻟﺤﺸـﺮ و اﻟﻘﯿـﺎم و ﮐﻔﻼـء ﺧﯿﺮ اﻟﻌﺎﻗﺒـﮥ و ﺣﺴﻦ اﻟﺨﺘـﺎم ﺗّﻤﺖ ﮐﺘﺎﺑـﮥ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻤﺴـﺘﻄﺎب ﻋﻠﯽ ﯾـﺪ اﻓﻘﺮ ﻋﺒﺎد اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻐﻨﯽ ﺻـﻔﺪر ﺣﺴـﯿﻦ‬‫اﻟﮑـﺎﻇﯿﻤﻨﯽ‪ .‬ﻋﻔﺎ ﻋﻨﻪ رﺑّﻪ ﯾﻮم اﻟﺤﺴﺎب ﻓﯽ أوﺳﻂ ﺷـﻬﺮ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة ﺳـﻨﻪ ‪ 1351‬ﻫﺠﺮي و اﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ رّب اﻻرﺑـﺎب‪ .‬و ﺻـﻠّﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ و آﻟﻪ اﻷﻃﯿﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1160 :‬‬‫ﭘﺎﯾﺎن ﻃﺒﻊ ‪ 16‬رﺑﯿﻊ دوم ‪» 1382‬ﻣﻄﺒﻌﻪ ﺣﺒﻞ اﻟﻤﺘﯿﻦ‪ -‬اﺻﻔﻬﺎن«‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1161 :‬‬‫ﮐﻠﻤﻪ ﻧﺎﺷﺮ‬‫ﺑﺴﻢ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺳـﭙﺎس اﻓﺰون از ﺣـّﺪ و ﻗﯿﺎس ﺧﺪاوﻧـﺪ ﺗﺒﺎرك و ﺗﻌﺎﻟﯽ را ﮐﻪ ﻣﺎ را ﯾﺎري ﻓﺮﻣﻮد ﺗﺎ وﻇﯿﻔﻪ ﺧﻮد را در اﻧﺠﺎم ﻃﺒﻊ‬‫اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﻪ ﺳـﺮ ﺣـّﺪ ﮐﻤﺎل رﺳﺎﻧﯿـﺪﯾﻢ‪ ،‬و ﺑﺎ ﺗﻤﺎم ﻣﻮاﻧﻊ و ﻣﺸـﮑﻼت ﺑﺰرﮔﯽ ﮐﻪ در ﺳـﺮ راه ﺑﻮد ﻋﺎﻗﺒﺖ ﭘﯿﺮوزي ﯾﺎﻓﺘﻪ اﯾﻦ ﺳـﻨﺪ‬‫اﻓﺘﺨﺎر ﺟﻬﺎن داﻧﺶ ﺷﯿﻌﻪ را در دار اﻟﻌﻠﻢ اﺻﻔﻬﺎن و ﻣﻬﺪ داﻧﺶ اﯾﺮان ﺑﺼﻮرﺗﯽ ﮐﺎﻣﻞ و ﭘﺴﻨﺪﯾﺪه ﺗﻘﺪﯾﻢ ارﺑﺎب ﻣﻌﺮﻓﺖ و ﺑﯿﻨﺶ ﻧﻤﻮدﯾﻢ‪.‬‬‫أﺟﺰاء اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺷﺎﻫـﺪ زﻧﺪه ﻣﺠﺎﻫﺪات و ﮐﻮﺷﺸـﻬﺎي ﻣﺪاوم ﻣﺎ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻣّﺪت ﭼﻬﺎر ﺳﺎل ﺷﺐ و روز ﺧﻮد را ﺻـﺮف ﺧﺪﻣﺖ ﺑﺎﯾﻦ‬‫اﺛﺮ ﺑﺰرگ ﻧﻤﻮده ﻫﻤﻪ اوﻗﺎﺗﻤﺎن را در ﺳـﺮ اﯾﻦ ﮐﺎر ﮔﺬاردﯾﻢ و ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﮑﺮوه و ﻧﺎﻣﻼﯾﻤﯽ را ﻧﺎﭼﯿﺰ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺮاي رﺳﯿﺪن ﺑﮑﻤﺎل ﻣﻄﻠﻮب‬‫از ﻫﯿﭻ ﭘﯿﺶآﻣﺪ ﻫﺮاس ﺑﺪل راه ﻧﺪادﯾﻢ و ﺑﺎ ﺗﻮّﮐﻞ ﺑﺬات اﻗﺪس اﺣﺪّﯾﺖ و اﺳـﺘﻤﺪاد از ارواح ﻃّﯿﺒﻪ ﺧﺎﻧﺪان رﺳﺎﻟﺖ ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ‪،‬‬‫ﺗﻤّﺴﮏ ﺑﺬﯾﻞ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﻋﻈﯿﻤﯿﻦ و ﺗﻮّﺳﻞ ﺑﻪ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻧﺠﺎت اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﻧﻤﻮده‪ ،‬ﺑﺎ ﺗﻮّﺟﻬﺎت ﺣﻀﺮت ﺑﻘّﯿﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺎﺋﻢ ﻋّﺠﻞ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﺮﺟﻪ‪ ،‬ﻫّﻤﺖ ﺑﺮ ﺗﺠﺪﯾـﺪ ﻃﺒﻊ و ﺗﮑﺜﯿﺮ ﻧﺴﺦ اﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ دودﻣﺎن ﻣﺤﻤﺪي ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ ﮔﻤﺎرده‪ ،‬ﺗﺸـﻨﮕﺎن زﻻل‬‫ﻣﻮّدت و ﺑﺤﺮ ﻓﻀﺎﺋﻞ آل اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺻﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ را از ﻣﻨﻬﻞ ﻋﺬب اﯾﻦ درﯾﺎي ﻣّﻮاج داﻧﺶ و ﻟﺐرﯾﺰ از دّر و ﮔﻬﺮ ﺳﯿﺮاب ﻧﻤﻮدﯾﻢ‪.‬‬‫اﮐﻨﻮن ﮐﻪ اﯾﻦ ﺧـﺪﻣﺖ ﺑﺨـﺎﺗﻤﺖ ﮔﺮاﯾﯿـﺪه و ﻃﺒﻊ أﺟﺰاء دوازدﻫﻤﯿﻦ ﻣﺠّﻠـﺪ ﮐﺘـﺎب ﻣﺒﺎرك »ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار« ﭘﺎﯾﺎن ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ وﻇﯿﻔﻪ ﺧﻮد‬‫ﻣﯽداﻧﯿﻢ از ﺑﺰرﮔـﺎﻧﯽ ﮐﻪ درﯾﻦ راه ﻃﻮﯾـﻞ و ﮐﺎر ﺳـﻨﮕﯿﻦ ﻋﻈﯿﻢ ﺑﯿﺎري ﻣﺎ ﺑﺮﺧﺎﺳـﺘﻨﺪ ﺑﻨﯿﮑﯽ ﯾﺎد ﮐﻨﯿﻢ و دﻋﺎي ﺧﯿﺮ ﺑﻬﺮهوران ازﯾﻦ ﮐﺘﺎب‬‫ﻣﻘـّﺪس را ﺑﺂﻧـﺎن ﻫـﺪّﯾﻪ ﻧﻤـﺎﯾﯿﻢ‪ ،‬و ﺑﯿﺶ از ﻫﺮ ﮐﺲ و ﭘﯿﺶ از ﻫﺮ ﮐـﺎر درود ﻓﺮاوان ﻧﺜﺎر روح ﭘﺎك ﻧﺎﺑﻐﻪ زﻣﺎن و ﺑﺎﻗﻌﻪ أوان‪ ،‬ﻣﺤﯿﯽ آﺛﺎر‬‫ﺳﻠﻒ و ﻫﺎدي دوران ﺧﻠﻒ‪ ،‬ﯾﮕﺎﻧﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1162 :‬‬‫ﭘﯿﺸﻮاي روﺷﻦ ﺿـﻤﯿﺮ دل آﮔﺎه‪ ،‬رﺿﻮان ﺟﺎﯾﮕﺎه‪ ،‬ﺳـّﯿﺪ اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق‪ ،‬ﺷـﺮف اﻟﻌﺘﺮة ﻓﯽ اﻵﻓﺎق‪ ،‬ﺣّﺠﮥ اﻻﺳـﻼم و اﻟّﻨﺎﺋﺐ اﻟﻤﺮﺿّﯽ‬‫ﻋﻦ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم‪ ،‬آﯾـﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎج آﻗﺎ ﺣﺴـﯿﻦ اﻟﻄﺒﺎﻃﺒﺎﺋﯽ اﻟﺒﺮوﺟﺮدي‪ ،‬ﺣﺸـﺮه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻊ أﺟﺪاده اﻟﮑﺮام ﻓﯽ دار اﻟﺴـﻼم‪ ،‬ﮐﻪ آن‬‫ﻣﺮد ﺑﺰرگ در آﻏﺎز ﮐﺎر از اﻗﺪام ﻣﺎ در ﺗﺠﺪﯾﺪ ﻃﺒﻊ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺴـﯽ ﺗﺸﻮﯾﻖ و ﺗﻘﺪﯾﺮ و ﺗﺠﻠﯿﻞ ﻓﺮﻣﻮد‪ ،‬و ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﻣﻘﺪاري از‬‫أﺟﺰاء ﮐﺘﺎب ﺑﺰﯾﻮر ﻃﺒﻊ آراﺳﺘﻪ ﺷﺪ و ﺑﻨﻈﺮ ﻣﺒﺎرﮐﺶ رﺳﯿﺪ ﯾﮑﺼﺪ دوره ﺧﺮﯾﺪاري ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ اﺳﺒﺎب اداﻣﻪ ﮐﺎر ﻓﺮاﻫﻢ ﮔﺮدﯾﺪ‪ .‬رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 162‬از ‪193‬‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ رﺣﻤﮥ واﺳﻌﮥ‪ ،‬و أﻓﺎض ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺑﺘﻪ اﻟﻤﻘّﺪﺳﮥ ﺷﺂﺑﯿﺐ اﻟﻤﻐﻔﺮة‪.‬‬‫ﺳﭙﺲ درود ﻓﺮاوان ﻧﺜﺎر روان ﻗﺪﺳـﯽ آﺷﯿﺎن ﺳّﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﻌﻈﺎم و ﻓﺨﺮ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ اﻟﮑﺮام ﻋﻠﻢ اﻻﻋﻼم و ﺣّﺠﮥ اﻻﺳﻼم‪ ،‬أورع أﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ‬‫و أﻓﻘﻪ ﻓﻘﻬﺎء أواﻧﻪ‪ ،‬آﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺎﻫﺮة‪ ،‬ﺳـّﯿﺪﻧﺎ اﻻﻣﺎم اﻟﺴـﯿﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﻬﺎدي اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اﻟﺸﯿﺮازي اﻟﻨﺠﻔﯽ‪ ،‬ﻗّﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺳّﺮه و أﺟﺰل ﻓﯽ ﻣﻘّﺮر‬‫رﺣﻤﺘﻪ ﻣﺜﻮﺑﺘﻪ و ﺑّﺮه‪ ،‬ﮐﻪ آن اﻣﺎم ﺟﻠﯿﻞ اﻟﺒﺮﮐﺎت و ﭘﯿﺸﻮاي ﻣﻠﮑﻮﺗﯽ ﺻﻔﺎت ﻧﯿﺰ ﺑﻤﺠّﺮد اﻃﻼع از اﻣﺮ ﻃﺒﻊ ﮐﺘﺎب ﺷﺼﺖ دوره اﺑﺘﯿﺎع ﻓﺮﻣﻮد‬‫و ﺑﺮ ﺗﻘﻮﯾﺖ اﺳﺎس اﯾﻦ ﺑﻨﺎء ﺧﯿﺮ اﻓﺰوده‪ .‬ﺟﺰاه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻦ اﻻﺳﻼم و أﻫﻠﻪ ﺧﯿﺮ اﻟﺠﺰاء‪.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻓﺮض ذّﻣﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ از ﺳﺎﺋﺮ ﻋﻠﻤﺎء أﻋﻼم و ﻣﺠﺘﻬﺪﯾﻦ ﻋﻈﺎم زﻣﺎﻣﺪاران ﺑﺰرگ ﺣﻮزهﻫﺎي ﻋﻠﻤﯽ ﻧﺠﻒ اﺷـﺮف و ﻗﻢ و اﺻﻔﻬﺎن‬‫و داﻧﺸـﻤﻨﺪان دﯾﮕﺮ ﺷﻬﺮﺳـﺘﺎﻧﻬﺎ ﮐﻪ درﯾﻦ راه ﺻـﻤﯿﻤﺎﻧﻪ ﯾﺎري ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ ﺳـﭙﺎسﮔﺰارﯾﻢ و دوام ﻋّﺰت و ﺗﻮﻓﯿﻘﺸﺎن را از درﮔﺎه ﺣﻀـﺮت‬‫اﺣﺪﯾﺖ ﺟّﻠﺖ ﻋﻈﻤﺘﻪ ﺧﻮاﺳﺘﺎر ﺷﻮﯾﻢ‪.‬‬‫اﻣﯿﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ اداﻣﻪ ﮐﻤﮏ و ﯾﺎري آﻧﺎن ﺗﻮﻓﯿﻖ ﻃﺒﻊ و ﻧﺸﺮ ﺳﺎﺋﺮ ﻣﺠﻠّﺪات اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻣﺒﺎرك ﻧﯿﺰ ﻧﺼﯿﺐ ﮔﺮدد‪ ،‬ﺑﻤّﻨﻪ و ﮐﺮﻣﻪ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1197 :‬‬‫ﺿﻤﺎﺋﻢ ﮐﺘﺎب »ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺷﺶ ﺑﺨﺶ«‬‫اﺷﺎره‬‫ﺑﺨﺶ ﯾﮑﻢ‪» -‬ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ« ﭼﯿﺴﺖ؟‬‫ﺑﺨﺶ دوم‪ -‬ﺷﺮح ﺣﺎل ﺻﺎﺣﺐ »ﺗﺤﻔﻪ«‪.‬‬‫ﺑﺨﺶ ﺳﻮم‪ -‬ردﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ »ﺗﺤﻔﻪ« ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺨﺶ ﭼﻬﺎرم‪» -‬ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار«‪.‬‬‫ﺑﺨﺶ ﭘﻨﺠﻢ‪ -‬ﺷﺮح ﺣﺎل ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‪.‬‬‫ﺑﺨﺶ ﺷﺸﻢ‪ -‬ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﻋﺒﻘﺎت‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1198 :‬‬‫»ﺿﻤﺎﺋﻢ ﮐﺘﺎب«‬‫ﺑﺨﺶ ﯾﮑﻢ‪» :‬ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ« ﭼﯿﺴﺖ؟‬‫اﺷﺎره‬‫ﺑﺴـﻤﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در أواﺋﻞ ﺳـﺪه ﺳـﯿﺰدﻫﻢ ﻫﺠﺮي‪ ،‬ﻣﻮﻟﻮي ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﺷﺎه وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ دﻫﻠﻮي‪ ،‬ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳـﯽ و ﯾﮏ واﺳـﻄﻪ ﻧﺴﺐ ﺑﻌﻤﺮ ﺧﻄﺎب‬‫ﺧﻠﯿﻔﻪ دوم ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻠّﻘﺐ ﺑﻪ »ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ« از ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ و از ﻣﺮدم ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن‪ ،‬ﮐﺘﺎب ﻣﻔّﺼﻠﯽ ﺑﻨﺎم »ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮّﯾﻪ« ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ‬‫و ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺳﺎﺧﺖ‪.‬‬‫ﮐﺘﺎب »ﺗﺤﻔﻪ« ﺑﺰﺑﺎن ﻓﺎرﺳﯽ و از آﻏﺎز ﺗﺎ اﻧﺠﺎم آن در رّد ﺷﯿﻌﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫وي درﯾﻦ ﮐﺘـﺎب ﻋﻘﺎﺋـﺪ و آراء ﺷـﯿﻌﻪ را ﺑﻄـﻮر ﻋﻤﻮم و ﻓﺮﻗﻪ اﻣـﺎﻣّﯿﻪ اﺛﻨـﺎ ﻋﺸـﺮّﯾﻪ را ﺑـﺎﻟﺨﺼﻮص‪ ،‬در اﺻﻮل و ﻓﺮوع و اﺧﻼـق و آداب و‬‫ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻣﻌﺘﻘﺪات و أﻋﻤﺎﻟﺸﺎن‪ ،‬ﺑﻌﺒﺎراﺗﯽ ﺧﺎرج از ﻧﺰاﮐﺖ و ﮐﻠﻤﺎﺗﯽ ﺑﯿﺮون از آداب و ﺳـﻨﻦ ﻣﻨﺎﻇﺮه‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺸـﯿﻮه ﮐﺘﺐ درﺳـﯽ ﻧﻮآﻣﻮزان‬‫ﮐﻪ ﺑﺨﻄـﺎﺑﻪ ﻧﺰدﯾﮑﺘﺮ ﺗـﺎ ﺑﺠـﺪل و ﺑﺮﻫـﺎن‪ -‬ﯾـﺎ دﺳﺖ ﮐﻢ ﻧﻘـﻞ ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﻄﺎﻟﺐ‪ -‬ﻣﻮرد ﺣﻤﻠﻪ و اﻋﺘﺮاض ﻗﺮار داده‪ ،‬و ﺑﺎ اﯾﻨﮑﻪ در ﻣﻘـّﺪﻣﻪ و‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺟﺎﺑﺠﺎ در ﻃﯽ اﺑﻮاب و ﻓﺼﻮل ﺑﻈﺎﻫﺮ ﻣﻠﺘﺰم ﮔﺮدﯾـﺪه ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻤﺴـّﻠﻤّﯿﺎت ﺧﻮد ﺷـﯿﻌﻪ اﺳـﺘﻨﺎد ﮐﻨﺪ‪ ،‬و ﺟﺰ از روي ﻣﺪارك ﻣﻌﺘﺒﺮه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 163‬از ‪193‬‬‫آﻧـﺎن ﺳـﺨﻨﯽ ﻧﯿـﺎورد‪ ،‬ﮐﻤﺘﺮ ﺑـﺎﻟﺘﺰام ﺧﻮد ﻋﻤـﻞ ﮐﺮده و ﺑﻘﻮل ﺧﻮﯾﺶ ﭘﺎﯾـﺪار ﻣﺎﻧـﺪه‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﮐﺘـﺎب را ﻣﻤﻠّﻮ از اﻓﺘﺮاءات و ﺗﻬﻤﺘﻬﺎي ﺷـﻨﯿﻌﻪ‬‫ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﻨﺎ ﺑﻨﮕﺎرش ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه »ﻧﺠﻮم اﻟﺴﻤﺎء ج ‪ 1‬ص ‪ «352‬و ﻣﺆﻟّﻒ ﮐﺘﺎب »ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار‪ ،‬ﻣﺠّﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ« اﺻﻞ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻫﻤﺎن »ﺻﻮاﻗﻊ«‬‫ﺧﻮاﺟﻪ ﻧﺼـﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﮐـﺎﺑﻠﯽ ]‪ [1‬اﺳﺖ ]‪ [1‬رﺟﻮع ﺑﻌﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار‪ ،‬ﻣﺠﻠـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻏـﺪﯾﺮ‪ 474 :‬ﻃﺒـﻊ ﻃﻬﺮان ﺷﻮد‪ .‬در »اﻟـﺬرﯾﻌﻪ اﻟﯽ ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ‬‫اﻟﺸﯿﻌﮥ ‪ «191 -190 :10‬ﻧﯿﺰ ذﯾﻞ ﻋﻨﻮان »اﻟﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻪ« ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﺬﮐﻮر در ﻣﺘﻦ را ﺷﺮح دادهاﻧﺪ‪ ،‬و در ﻫﻤﺎن ﻣﺠﻠﺪ »ص‬‫‪«44‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1199 :‬‬‫ﮐﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ آن را ﺑﻔﺎرﺳـﯽ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮐﺮده‪ ،‬ﻟﮑﻦ اﺑﺘـﺪاء از ﺗﺮس ﻧّﻮاب ﻧﺠﻒ ﺧـﺎن ﮐﻪ از اﻣﺮاي زﻣﺎن در آن ﺳﺎﻣﺎن و ﺷـﯿﻌﻪ ﺑﻮده‪ ،‬ﺑﻨﺎم‬‫ﻣﺴﺘﻌﺎر »ﻏﻼم ﺣﻠﯿﻢ« اﻧﺘﺸﺎر داد‪ ،‬اّﻣﺎ در ﭼﺎﭘﻬﺎي ﺑﻌﺪ ﺑﻨﺎم اﺻﻠﯽ وي ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮔﺮدﯾﺪ‪.‬‬‫ﺳﭙﺲ در ﺳﺎل ‪ 1227‬ﻫﺠﺮي‪ ،‬ﺷﺨﺼﯽ ﺑﻨﺎم ﻏﻼم ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺳﻠﻤﯽ در ﺷﻬﺮ »ﻣﺪراس« ﻫﻨﺪوﺳﺘﺎن ﮐﺘﺎب »ﺗﺤﻔﻪ« را از ﻓﺎرﺳﯽ‬‫ﺑﻌﺮﺑﯽ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮐﺮد‪ ،‬و ﺑﺴـﺎل ‪ 1300‬ﻣﺤﻤﻮد ﺷـﮑﺮي آﻟﻮﺳـﯽ در ﺑﻐـﺪاد ﺑﺎﺧﺘﺼﺎر ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺮﺑﯽ آن ﭘﺮداﺧﺖ و ﺑﻪ »اﻟﻤﻨﺤﮥ اﻹﻟﻬّﯿﮥ‪ ،‬ﺗﻠﺨﯿﺺ‬‫ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻟّﺘﺤﻔﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮّﯾﻪ« ﻧﺎﻣﯿﺪ و در ﻣﻘّﺪﻣﻪ آن را ﺑﺴـﻠﻄﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺧﺎن اﺑﻦ ﺳـﻠﻄﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﻤﺠﯿﺪ ﺧﺎن ﻋﺜﻤﺎﻧﯽ ﺗﻘﺪﯾﻢ داﺷﺖ‪ ،‬و‬‫وﯾﺮا ﺑﺄﻟﻔﺎظ ﻋﺠﯿﺒﻪ ﺳﺘﻮد ]ﻣﺎﻧﻨﺪ‪:‬‬‫و ﻗّﺪﻣﺘﻪ ﻷﻋﺘﺎب ﺧﻠﯿﻔﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ أرﺿﻪ و ﻧﺎﺋﺐ رﺳﻮﻟﻪ‪ -‬ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم‪ -‬ﻓﯽ إﺣﯿﺎء ﺳّﻨﺘﻪ و ﻓﺮﺿﻪ! ‪ ،[..‬ﻟﮑﻦ ﻧﻈﺮ ﺑﮑﻤﯽ وﺳﯿﻠﻪ ﻃﺒﻊ و‬‫ﻧﯿﺰ ﺑﺮﺧﯽ ﻣﺤﺪودّﯾﺘﻬﺎي ﺳﯿﺎﺳـﯽ ﮐﻪ در آن وﻗﺖ از ﻃﺮف ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻋﺜﻤﺎﻧﯽ ﺑﺮﻗﺮار ﺑﻮد‪ ،‬از ﭼﺎپ و اﻧﺘﺸﺎر آن در ﮐﺸﻮر ﻋﺮاق ﺟﻠﻮﮔﯿﺮي‬‫ﺷﺪ‪ ،‬آﺧﺮ اﻷﻣﺮ در ﻫﻨﺪوﺳﺘﺎن و ﺷﻬﺮ ﺑﻤﺒﺌﯽ ﮐﻪ ﺗﺤﺖ ﻧﻔﻮذ أﺟﺎﻧﺐ ﺑﻮده و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻨﺸﺮ اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﮐﺘﺐ ﻣﺴﺎﻋﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﺒﺬول ﻣﯽﺷﺪ‪ ،‬ﻃﺒﻊ‬‫و ﻣﻨﺘﺸـﺮ ﮔﺮدﯾﺪ! ﺑﻌﺪا ﻧﯿﺰ در ﺣﺪود ده ﺳﺎل ﻗﺒﻞ ﻣﺪﯾﺮ ﻣﺠﻠّﻪ »اﻷزﻫﺮ« ﻣﺼﺮ اﻗﺪام ﺑﻄﺒﻊ ﻣﺠّﺪد ﻫﻤﺎن ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻧﻤﻮد‪ ،‬و اﺧﯿﺮا ﻫﻢ در ﯾﮑﯽ از‬‫ﻓﻬﺮﺳـﺘﻬﺎي ﮐﺘﺐ ﺗـﺎزه ﭼـﺎپ ﻻـﻫﻮر »ﭘﺎﮐﺴـﺘﺎن« ﻧﺎم »ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺰﺑﺎن اردو« دﯾـﺪه ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺑﻄﺒﻊ رﺳﺎﻧﯿﺪهاﻧـﺪ! ﺑﻬﺮ ﺣﺎل ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺎ‬‫ﺗﺤّﻮﻻـت و اﻧﺘﺸـﺎر ﻣﺘﻌـّﺪد‪ ،‬در اﯾﺠﺎد اﺧﺘﻼف ﺑﯿﻦ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﺗﯿﺮه ﺳﺎﺧﺘﻦ رواﺑﻂ ﻓﺮق اﺳـﻼﻣﯽ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﻤـﺪﯾﮕﺮ‪ ،‬و ﺑﺎﻷﺧﺮه ﺗﺤﺮﯾﮏ‬‫ﺣّﺲ ﺑﺪﺑﯿﻨﯽ و ﻋﺼﺒّﯿﺖ أﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﺑﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷـﯿﻌﻪ ﺑﺴـﯿﺎر ﻣﺆﺛﺮ ﺑﻮده و ﻣﻌﻠﻮم ﻧﯿﺴﺖ ازﯾﻦ ﭘﺲ ﻧﯿﺰ ﭼﻪ ﻋﻮاﻗﺐ ﺳﻮﺋﯽ ﺑﺮاي ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ‬‫ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ! ذﯾﻞ ﻋﻨﻮان »ذو اﻟﻔﻘﺎر« ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪] :‬ﻓﯽ ﻧﻘﺾ اﻟﺒﺎب اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻋﺸﺮ ﻣﻦ »اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﮥ« اﻟﻤﻨﺴﻮﺑﮥ اﻟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻟا ﺪﻫﻠﻮي‬‫و اﻟﻤﺴﺮوﻗﮥ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب »اﻟﺼﻮاﻗﻊ« ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻧﺼﺮ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑﺎﺑﻠﯽ ‪.[...‬‬‫ﻧﯿﺰ رﺟﻮع ﺷﻮد ﺑﻪ ﺑﺨﺶ ﺳﻮم ذﯾﻞ ﻋﻨﻮان رد ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻨﺎﯾﺖ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1200 :‬‬‫ﺑـﺎري ﻧﺴـﺨﻪﯾﯽ ﮐﻪ از ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ در دﺳﺖ ﻣﺎﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺨﻂ ﻧﺴـﺘﻌﻠﯿﻖ ﺑﺎ ﺣﻮاﺷـﯽ ﻓﺮاوان ﻧﻮﯾﺴـﻨﺪه ﻃّﯽ ‪ 776‬ﺻـﻔﺤﻪ ﺑﻘﻄﻊ وزﯾﺮي در ﺳﺎل‬‫‪ 1271‬ﻫﺠﺮي ﻗﻤﺮي در دﻫﻠﯽ ﺑﻄﺒﻊ رﺳﯿﺪه‪ ،‬و ﺻﻔﺤﻪ اول و ﻋﻨﻮان ﮐﺘﺎب ﺑﺪﯾﻦ ﺻﻮرﺗﺴﺖ‪:‬‬‫»ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‪» :‬إذا رأﯾﺘﻢ اﻟّﺬﯾﻦ ﯾﺴّﺒﻮن أﺻﺤﺎﺑﯽ ﻓﻘﻮﻟﻮا‪ :‬ﻟﻌﻨﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺷّﺮﮐﻢ!«‪ .‬اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ و اﻟﻤّﻨﮥ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب‬‫ﻟﻄﺎﺋﻒ ﻣﺂب ﻧﺼـﯿﺤﮥ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﻓﻀـﯿﺤﮥ اﻟﺸـﯿﺎﻃﯿﻦ )!( ﻣﻮﺳﻮم ﺑﻪ »ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮّﯾﻪ« ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻋﻤـﺪة اﻟﻤﻨﺎﻇﺮﯾﻦ زﺑـﺪة اﻟﻤﺘﮑّﻠﻤﯿﻦ ﺣﺎﻓﻆ‬‫ﻏﻼم ﺣﻠﯿﻢ اﻟﻤﺸـﺘﻬﺮ ﺑﻤﻮﻟﻮي ﺷﺎه ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻣﺤـّﺪث دﻫﻠﻮي‪ ،‬در ﻣﻄﺒﻊ ﺣﺴـﻨﯽ‪ ،‬ﺑﺎﻫﺘﻤﺎم ﺷـﯿﺦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺣﺴﻦ در دﻫﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮع ﺷﺪ‪ ،‬ﺳـﻨﻪ‬‫‪ ،«1271‬و ﭘﺎﯾﺎن ﻧﺴـﺨﻪ ﭼﻨﯿﻦ اﺳﺖ‪» :‬ﻗﺪ وﻗﻊ اﻟﻔﺮاغ ﻣﻦ ﺗﺤﺮﯾﺮ ﻫﺬه اﻟّﻨﺴـﺨﮥ اﻟﻤﺘﺒّﺮﮐﮥ اﻟﻤﺴـّﻤﯽ ﺑﻪ ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮّﯾﻪ ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾﺦ اﻟﺜﺎﻣﻦ ﻣﻦ‬‫ﺷﻬﺮ ذي ﻗﻌﺪة اﻟﻤﻌﻈﻢ ﺳﻨﻪ ‪ 1271‬ﻫﺠﺮي«‪.‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ أﺑﻮاب ﺗﺤﻔﻪ‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 164‬از ‪193‬‬‫‪ -1‬در ﮐﯿﻔّﯿﺖ ﺣـﺪوث ﻣﺬﻫﺐ ﺗﺸـّﯿﻊ و اﻧﺸـﻌﺎب آن ﺑﻔﺮق ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ‪ -2 .‬در ﻣﮑﺎﯾﺪ ﺷـﯿﻌﻪ و ﻃﺮق إﺿـﻼل و ﺗﻠﺒﯿﺲ‪ -3 .‬در ذﮐﺮ أﺳﻼف‬‫ﺷﯿﻌﻪ و ﻋﻠﻤﺎء و ﮐﺘﺐ اﯾﺸﺎن‪.‬‬‫‪ -4‬در أﺣﻮال أﺧﺒﺎر ﺷﯿﻌﻪ و ذﮐﺮ رواة آﻧﻬﺎ‪ -5 .‬در اﻟﻬّﯿﺎت‪ -6 .‬در ﻧﺒّﻮات‪.‬‬‫‪ -7‬در اﻣﺎﻣﺖ ‪ -8‬در ﻣﻌﺎد‪ -9 .‬در ﻣﺴﺎﺋـﻞ ﻓﻘﻬّﯿﻪ‪ -10 .‬در ﻣﻄـﺎﻋﻦ ﺧﻠﻔﺎء ﺛﻼﺛﻪ و أّم اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و دﯾﮕﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ‪ -11 .‬در ﺧﻮاص ﻣﺬﻫﺐ‬‫ﺷﯿﻌﻪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺳﻪ ﻓﺼﻞ »‪ «1‬در أوﻫﺎم »‪ «2‬در ﺗﻌّﺼﺒﺎت »‪ «3‬در ﻫﻔﻮات‪ -12 .‬در ﺗﻮﻟّﺎ )ﮐﺬا( و ﺗﺒّﺮا )ﮐﺬا( ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻣﻘﺪﻣﺎت ﻋﺸﺮه ]‪.[1‬‬‫]‪» [1‬ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ‪ «4 :‬و ﻓﻬﺮس »اﻟﻤﻨﺤﮥ اﻹﻟﻬﯿﮥ«‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1201 :‬‬‫ﺑﺨﺶ دوم‪ :‬ﺷﺮح ﺣﺎل ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ‬‫ﻣﻮﻟﻮي رﺣﻤﺎن ﻋﻠﯿﺼﺎﺣﺐ در »ﺗﺬﮐﺮه ﻋﻠﻤﺎي ﻫﻨﺪ‪ 122 :‬ط ﻟﮑﻬﻨﻮ« ﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬‫»ﻣﻮﻻﻧـﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ دﻫﻠﻮي‪ .‬اﺑﻦ ﻣﻮﻻﻧـﺎ ﺷﺎه وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤـّﺪث دﻫﻠﻮي‪ .‬در ﺳﺎل ﯾﺎزده ﺻـﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﻧﻪ ﻫﺠﺮي وﻻدت ﯾﺎﻓﺘﻪ‪ ،‬و ﺑﻪ »ﻏﻼم‬‫ﺣﻠﯿﻢ« اﺳﻢ ﺗـﺎرﯾﺨﯽ ﻣﻮﺳﻮم ﮔﺸﺖ‪ ،‬و ﺑﻌﻤﺮ ﭘﺎﻧﺰده ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﺨـﺪﻣﺖ واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﺧﻮد از ﺗﺤﺼـﯿﻞ ﻋﻠﻮم ﻋﻘﻠّﯿﻪ و ﻧﻘﻠّﯿﻪ و ﺗﮑﻤﯿﻞ ﮐﻤﺎﻻت‬‫ﺧﻔّﯿﻪ و ﺟﻠّﯿﻪ ﻓﺎرغ ﺷﺪه‪ ،‬و ﺑﻌﺪ ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮار ﻣّﺘﮑﯽ ارﯾﮑﻪ درس و ارﺷﺎد ﮔﺮدﯾﺪ«‪.‬‬‫ﺗﺎ آﻧﮑﻪ ﮔﻮﯾﺪ‪» :‬رﺳﺎﻟﻪ« »ﺳـّﺮ اﻟّﺸﻬﺎدﺗﯿﻦ« و »ﺑﺴﺘﺎن اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ« و »ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ« و »ﻋﺠﺎﻟﻪ ﻧﺎﻓﻌﻪ« و »ﻓﺘﺢ اﻟﻌﺰﯾﺰ« ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮره ﺑﻘﺮه و دو‬‫ﭘـﺎره أﺧﯿﺮ ﻗﺮآن ﻣﺠﯿـﺪ‪ ،‬از ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺷـﻬﯿﺮه وﯾﻨـﺪ‪ .‬ﻫﻔﺘﻢ ﺷّﻮال ﺳﺎل دوازده ﺻـﺪ و ﺳـﯽ و ﻧﻪ ﻫﺠﺮي ازﯾﻦ ﺟﻬﺎن ﺑﯽ ﺑﻨﯿﺎن ﺑﻌﺎﻟﻢ ﺟﺎودان‬‫رﺣﻠﺖ ﻓﺮﻣﻮد ‪.«...‬‬‫و زرﮐﻠﯽ در »اﻷﻋﻼم ‪ «138 :4‬ﮔﻮﯾﺪ‪» :‬ﺳﺮاج اﻟﻬﻨﺪ اﻟﺪﻫﻠﻮي ]‪ 1239 -1159‬ه[ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ أﺣﻤﺪ )وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ( ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ اﻟﻌﻤﺮي‬‫اﻟﻔﺎروﻗﯽ‪ ،‬اﻟﻤﻠّﻘﺐ ﺳـﺮاج اﻟﻬﻨـﺪ‪ .‬ﻣﻔّﺴـ ﺮ ﻋﺎﻟﻢ‪ ،‬ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻦ أﻫﻞ )دﻫﻠﯽ( ﺑﺎﻟﻬﻨﺪ‪ .‬أّرخ ﻣﻮﻟﺪه ﺑﻘﻮﻟﻪ )ﻏﻼم ﺣﻠﯿﻢ(‪ ،‬ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ‪ ،‬ﻣﻨﻬﺎ »ﻓﺘﺢ‬‫اﻟﻌﺰﯾﺰ« ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ‪ ،‬ﻟﻢ ﯾﺘّﻤﻪ‪ ،‬و »ﺑﺴﺘﺎن اﻟﻤﺤّﺪﺛﯿﻦ« و »اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻻﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮّﯾﻪ« و رﺳﺎﺋﻞ ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ«‪.‬‬‫و در ﭘﺎورﻗﯽ‪ ،‬ﻣﺂﺧﺬ ﺷﺮح ﺣﺎل او را »اﻟﯿﺎﻧﻊ اﻟﺠﻨﯽ‪ «73 :‬و »اﯾﻀﺎح اﻟﻤﮑﻨﻮن ‪ «182 :1‬ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ‪.‬‬‫و ﻣﯿﺮزا أﺣﻤـﺪ اﻧﺼﺎري ﺷـﺮواﻧﯽ ﯾﻤﻨﯽ در »ﺣﺪﯾﻘﮥ اﻷﻓﺮاح ﻹزاﺣﮥ اﻷﺗﺮاح‪ «166 :‬ﺑﺮﺧﯽ از آﺛـﺎر ﻣﻨﺜﻮر و ﻣﻨﻈﻮم او را آورده و در آﻏـﺎز‬‫ﻋﻨﻮاﻧﺶ ﮔﻮﯾـﺪ‪» :‬اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ أﺣﻤﺪ وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺪﻫﻠﻮي‪ .‬ﺳـﻠﻄﺎن إﻗﻠﯿﻢ اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ‪ ،‬و ﻣﺎﻟﮏ أزّﻣﮥ اﻟﺒﯿﺎن و ﺑﺪﯾﻊ اﻟﺰﻣﺎن اﻟﺜﺎﻧﯽ‪ ،‬و ﻫﻮ‬‫ﻣﺆّﯾﺪ ﻣﺬﻫﺐ اﻟّﻨﻌﻤﺎن‪ .‬ﻣﺼّﻨﻔﺎﺗﻪ ﻻ ﺗﺤﺼﯽ و ﻣﺆﻟّﻔﺎﺗﻪ ﺗﺠّﻞ ﻋﻦ ﺗﻌﺪاد اﻟّﺮﻣﻞ و اﻟﺤﺼﯽ‪ .‬ﻓﻤﻦ ﻧﻈﻤﻪ ‪.«...‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1202 :‬‬‫و ﺣﺎﻓـﻆ اﻟﻌﺼــﺮ ﺳــﯿﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤّﯽ ﺣﺴــﻨﯽ ادرﯾﺴـﯽ ﮐﺘـﺎﻧﯽ ﻓﺎﺳـﯽ در »ﻓﻬﺮس اﻟﻔﻬـﺎرس و اﻷﺛﺒـﺎت و ﻣﻌﺠـﻢ اﻟﻤﻌـﺎﺟﻢ و اﻟﻤﺸـﯿﺨﺎت و‬‫اﻟﻤﺴﻠﺴﻼت ‪ «244 : 2‬ذﯾﻞ ﻋﻨﻮان »اﻟﻌﺠﺎﻟﮥ اﻟﻨﺎﻓﻌﮥ« ﮔﻮﯾﺪ‪» :‬ﻟﻠﻌّﻠﺎﻣﮥ اﻟﻤﺤّﺪث اﻟﻤﺴـﻨﺪ ﺳـﺮاج اﻟﻬﻨﺪ و ﻣﺤّﺪﺛﻪ و ﻋﺎﻟﻤﻪ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ‬‫اﺣﻤـﺪ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺪﻫﻠﻮي اﻟﻬﻨﺪي‪ .‬وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ‪ 1159‬و ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ‪ 1239‬ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ﻓﯽ »ﻋـﻮن اﻟﻤﻌﺒﻮد ﻋﻠﯽ ﺳـﻨﻦ أﺑﯽ داود« و ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ ﻣﻦ‬‫»اﻟﯿـﺎﻧﻊ اﻟﺠﻨﯽ«‪ :‬اﺧﺒﺮت أﻧّﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ .1249‬إه‪ .‬و ﻓﯽ »اﻟﻘﻮل اﻟﻤﻤّﺠـ ﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﻮّﻃـ ﺄ ﻣﺤّﻤـ ﺪ« ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻗﯿﻞ‪ .‬ﺳـﻨﮥ ‪ 1239‬إه‪ .‬أﺧـﺬ ﻋﻦ أﺑﯿﻪ و‬‫ﺷﻤﻠﺘﻪ اﺟﺎزﺗﻪ و ﻋﻨﺎﯾﺘﻪ و أﺧـﺬ ﺑﻌـﺪه ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ أﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﺎﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺎﺷﻖ اﻟﻔﻠﺘﯽ و اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤّﻤﺪ أﻣﯿﻦ اﻟﮑﺸـﻤﯿﺮي اﻟﺪﻫﻠﻮي‪،‬‬‫ﺗﺪارك ﺑﻬﻢ ﻣﺎ ﻓﺎﺗﻪ ﻋﻦ أﺑﯿﻪ‪ ،‬أروي ﮐّﻞ ﻣﺎ ﻟﻪ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻮاﻟﺪ و ﻏﯿﺮه ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ ﻋﻦ واﻟﺪه اﻟﺸﯿﺦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ و اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫اﺳﺤﺎق اﻟﺪﻫﻠﻮي‪ ،‬ﮐﻼﻫﻤﺎ ﻋﻨﻪ‪ «.‬اﻟﺦ‪.‬‬‫ﻋﻤﺮ رﺿﺎ ﮐّﺤﺎﻟﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﺠﻤﻠﯽ از ﺣﺎﻻت ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ را در »ﻣﻌﺠﻢ اﻟﻤﺆﻟّﻔﯿﻦ ‪:5‬‬‫‪ «243‬ﺑﻨﻘﻞ از ﭘﺎرهﯾﯽ ﻣﺂﺧـﺬ ﻓﻮق آورده و از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺆﻟّﻔﺎﺗﺶ ﮐﺘﺎب »اﻟﻌﺒﻘﺎت‪ ،‬ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻟﺤﮑﻤﮥ اﻻﺳـﻼﻣّﯿﮥ اﻟﻌﺎﻟﯿﮥ« ﯾﺎد ﮐﺮده ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 165‬از ‪193‬‬‫ﻇﺎﻫﺮا اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﺄﺧﻮذ از »ﺗﺎرﯾﺦ ادﺑﯿﺎت ﻋﺮب« ﺑﺮوﮐﻠﻤﻦ اﺳﺖ و ﺑﮑﺘﺎب ﻣﺴﺘﻄﺎب »ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار« اﺷﺘﺒﺎه ﺷﺪه‪.‬‬‫در ذﯾﻞ اﯾﻦ ﻣﻘﺎل‪ ،‬ﻧﺎﮔﻔﺘﻪ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﭘﺪر ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ ﻧﯿﺰ از ﺑﺰرﮔﺎن اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ و ﺟﻤﺎﻋﺖ اﺳﺖ‪ ،‬و ﻣﺂﺧﺬ ﮐﺜﯿﺮه ﺷﺮح ﺣﺎل او در ﻣﺠّﻠﺪ‬‫أّول ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ »ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار‪:‬‬‫‪ «750‬و ﻧﯿﺰ در ﻣﺠّﻠـﺪ أّول ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ از ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﻣﺒﺴﻮﻃﺘﺮ در »ﻧﺰﻫﮥ اﻟﺨﻮاﻃﺮ ‪ «415 -398 : 6‬ﺗﺄﻟﯿﻒ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﯽ ﺣﺴﻨﯽ‬‫ﯾﺎد ﺷﺪه‪ ،‬و در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﻨﻘﻞ ﭼﻨﺪ ﺳﻄﺮي از »ﺗﺬﮐﺮه ﻋﻠﻤﺎي ﻫﻨﺪ‪ «252 -250 :‬ذﯾﻼ ﻣﺒﺎدرت ﻣﯽﺷﻮد‪:‬‬‫»ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ دﻫﻠﻮي‪ ،‬ﻧﺎم ﻧﺎﻣﯿﺶ و ﻟﻘﺐ ﮔﺮاﻣﯿﺶ وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ اﻟﻌﻤﺮي اﻟﺤﻨﻔﯽ اﻟﻨﻘﺸـﺒﻨﺪي اﻟﻤﺤـّﺪث اﻟﺪﻫﻠﻮي‪ ،‬ﺑﺮوز‬‫ﭼﻬﺎرﺷـﻨﺒﻪ وﻗﺖ ﻃﻠﻮع آﻓﺘﺎب ﺗﺎرﯾـﺦ ﭼﻬﺎرم ﺷّﻮال ﺳﺎل ﯾﺎزده ﺻـﺪ و ﭼﻬﺎرده ﻫﺠﺮي ﻣﺘﻮﻟّـﺪ ﺷﺪه‪ ،‬اﺳﻢ ﺗﺎرﯾﺨﯽ وي )ﻋﻈﯿﻢ اﻟﺪﯾﻦ( ﻗﺮار‬‫دادهاﻧﺪ‪ ،‬ﻟﮑﻦ أﻋﺪادش ﯾﺎزده ﺻﺪ و ﭘﺎﻧﺰده ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﭘﻨﺞ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﻣﮑﺘﺒﻨﺸﯿﻦ ﺷﺪه‪ ،‬ﺑﻬﻔﺖ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﻗﺮآن ﺷﺮﯾﻒ ﺧﺘﻢ ﻧﻤﻮد«‪ .‬إﻟﺦ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1203 :‬‬‫ﺷﺮح ﺣـﺎل وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ در »ﻓﻬﺮس اﻟﻔﻬـﺎرس و اﻷﺛﺒـﺎت ‪ «438 - 436 : 2‬ﻧﯿﺰ ﻣــﺬﮐﻮر و در ﭘﺎﯾـﺎن آن ﮔﻔﺘـﻪ‪» :‬و ﯾﮑﻔﯽ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻤﺬﮐﻮر أّن ﻣّﻤﻦ ﺗﺨّﺮج ﺑﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟّﺰﺑﯿﺪّي ﻓﺈﻧّﻪ أﺧﺬ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ اﻟﻬﻨﺪ ﻗﺒﻞ رﺣﻠﺘﻪ إﻟﯽ اﻟﺒﻼد اﻟﻌﺮﺑّﯿﮥ« اﻧﺘﻬﯽ‪.‬‬‫ﺑﺨﺶ ﺳﻮم ردﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‬‫اول‪ :‬رّد أﺑﻮ أﺣﻤﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﻨﺒﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺼﺎﻧﻊ أﺧﺒﺎري ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري اﮐﺒﺮآﺑﺎدي‪ ،‬ﻣﻘﺘﻮل در ﯾﮑﯽ از دو رﺑﯿﻊ ﺳﺎل ‪.1232‬‬‫ﮐﺘﺎﺑﺶ ﺑﻨﻮﺷﺘﻪ »ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ‪ :‬ﺷﻤﺎره ‪ «1687‬ﺑﻨﺎم »اﻟﺴـﯿﻒ اﻟﻤﺴﻠﻮل‪ ،‬ﻋﻠﯽ ﻣﺨّﺮﺑﯽ دﯾﻦ اﻟّﺮﺳﻮل« ﻣﻠّﻘﺐ ﺑﻪ »اﻟﺼﺎرم اﻟﺒّﺘﺎر‪ ،‬ﻟﻘّﺪ ﻟا ﻔّﺠﺎر و‬‫ﻗـّﻂ اﻟّﺸـ ﺮار«‪ ،‬ﻓﺎرﺳـﯽ در رّد ﺑﺮ ﺗﻤـﺎم »ﺗﺤﻔﻪ« ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬و ﻧﯿﺰ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴـﺪ‪ :‬وي اﯾﻦ ﮐﺘﺎب را ﺑﺮاي رﺋﯿﺲ اﻟﻮزراء ﻧّﻮاب ﺳـﺮاج اﻟـّﺪوﻟﻪ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦﺧﺎن ﻗﺮﺷـﯽ ﺗـﺄﻟﯿﻒ ﮐﺮد و ﻣﻦ »ﺻـﺎﺣﺐ ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ« ﻗﺴـﻤﺖ راﺟﻊ ﺑﺒـﺎب أّول و دّوم آن را دﯾـﺪم‪ ،‬ﺑـﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﺎرت ﺗﺤﻔﻪ را ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان »ﻣﺘﻦ« ﻧﻘﻞ ﮐﺮده‪ ،‬ﺳـﭙﺲ ﮐﻼم ﺧﻮد را ﮐﻪ در رّد آن ﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ ﻣﺼـّﺪر ﺑﻠﻔﻆ »ﺷـﺮح« ﻧﻤﻮده و آﻏﺎزش ﭼﻨﯿﻦ‬‫اﺳﺖ‪] :‬اﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ اﻟّﺬي ﻫﺪاﻧﺎ ﻟﻬﺬا و ﻣﺎ ﮐّﻨﺎ ﻟﻨﻬﺘﺪي ﻟﻮ ﻻ أن ﻫﺪاﻧﺎ اﻟﱠﻠﻪ‪ ،‬اﻟﺦ ‪ .‬اﻧﺘﻬﯽ‪.‬‬‫دوم‪ :‬رّد ﺳـّﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻣﻌﯿﻦ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي ﻧﺰﯾﻞ ﻟﮑﻬﻨﻮ‪ ،‬ﻣﺘﻮﻓﺎي ‪ .1235‬وي ﭼﻬﺎر ﻣﺠّﻠﺪ ﮐﺘﺎب در رّد ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺸـﺮح زﯾﺮ‬‫ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪:‬‬‫‪» -1‬اﻟﺼﻮارم اﻹﻟﻬـّﯿ ﺎت‪ ،‬ﻓﯽ ﻗﻄﻊ ﺷـﺒﻬﺎت ﻋﺎﺑـﺪي اﻟﻌّﺰي و اﻟّﻠﺎت«‪ ،‬ﻓﺎرﺳـﯽ‪ ،‬در رّد ﺑﺮ ﺑﺎب ﭘﻨﺠﻢ ﺗﺤﻔﻪ‪ ،‬آﻏﺎزش‪] :‬اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟّـﺬي ﺗﻔّﺮد‬‫ﺑﺎﻟﻘﺪم‪ ،‬و رﺳﻢ ﮐّﻞ ﺷﯽء ﺑﺘﻘّﺪم اﻟﻌﺪم ‪ ،‬اﯾﻦ ﮐﺘﺎب در ﮐﻠﮑﺘﻪ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬رﺟﻮع ﺑﻪ »ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ‪:‬‬‫ﺷﻤﺎره ‪ «2072‬و »ﺗـﺬﮐﺮه ﻋﻠﻤﺎء ﻫﻨﺪ‪ «61 :‬ﺷﻮد ]‪ [1] .[1‬ﮐﺘـﺎب »ﺻﻮارم« را ﺑﺎ ﮐﺘﺎب دﯾﮕﺮي از ﻫﻤﯿﻦ ﻣﺆﻟﻒ ﮐﻪ ﺑﻨﺎم »ﺻﺎرم اﻻﺳـﻼم« و‬‫در رد ﻗﺴﻤﺘﯽ از »ﺗﺤﻔﻪ« اﺳﺖ‪ ،‬رﺷﯿﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﺎن ﻣﺆﻟﻒ »اﻟﺸﻮﮐﮥ اﻟﻌﻤﺮﯾﮥ«‪ -‬ﮐﻪ از ﺷﺎﮔﺮدان ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﺳﺖ‪ -‬ﺑﺸﺒﻬﺎﺗﯽ رد ﻧﻤﻮده‪ ،‬و آن‬‫ﺷﺒﻬﺎت را ﺣﮑﯿﻢ ﺑﺎﻗﺮ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1204 :‬‬‫‪» -2‬ﺻﺎرم اﻻﺳﻼم«‪ ،‬در ﭘﺎورﻗﯽ ﮔﺬﺷﺘﻪ راﺟﻊ ﺑﺎﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺘﯿﻢ‪.‬‬‫‪» -3‬ﺣﺴـﺎم اﻻﺳـﻼم و ﺳـﻬﺎم اﻟﻤﻼم«‪ ،‬در رّد ﺑﺎب ﺷـﺸﻢ ﺗﺤﻔﻪ‪ ،‬ﭼﺎپ ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن‪ ،‬ﺑﺴﺎل ‪» .1215‬ذرﯾﻌﻪ ‪ :7‬ﺷﻤﺎره ‪» «47‬ﻧﺠﻮم اﻟﺴـﻤﺎء ‪:1‬‬‫‪» «350‬ﺗﺬﮐﺮه ﻋﻠﻤﺎي ﻫﻨﺪ‪.«61 :‬‬‫‪» -4‬ﺧﺎﺗﻤـﮥ اﻟﺼﻮارم اﻹﻟﻬّﯿﺎت«‪ ،‬ﻓﯽ إﺛﺒﺎت اﻹﻣﺎﻣﮥ اﻟﺨﺎّﺻﻪ‪ ،‬اﯾﻦ ﮐﺘﺎب رّد ﺑﺮ ﻣﺒﺤﺚ اﻣﺎﻣﺖ از ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ »ﺗﺤﻔﻪ« ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪» .‬ذرﯾﻌﻪ« »ﻧﺠﻮم‬‫اﻟﺴﻤﺎء«‪.‬‬‫‪» -5‬إﺣﯿﺎء اﻟﺴّﻨﻪ«‪ ،‬ﻓﺎرﺳﯽ‪ ،‬در رّد ﺑﺮ ﺑﺎب ﻫﺸﺘﻢ »ﺗﺤﻔﻪ«‪ ،‬ﭼﺎپ ﻫﻨﺪ‪ .‬آﻏﺎز‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 166‬از ‪193‬‬‫]اﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ اﻟّﺬي أﻣﺎت اﻟﺒﺪﻋﮥ و أﺣﯿﺎ اﻟﺴّﻨﮥ‪ ،‬و ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ أﺗّﻢ ﺑﻪ اﻟﺤّﺠﮥ و أﮐﻤﻞ اﻟﻤّﻨﮥ[‪» .‬ذرﯾﻌﻪ ‪.«300 :1‬‬‫‪» -6‬ذو اﻟﻔﻘﺎر«‪ ،‬ﻓﺎرﺳﯽ‪ ،‬در رّد ﺑﺮ ﺑﺎب دوازدﻫﻢ »ﺗﺤﻔﻪ« و ﻧﯿﺰ ﭘﺎﺳﺦ از ﮔﻔﺘﻪ ﻫﺎي ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ در ﻣﺒﺤﺚ ﻏﯿﺒﺖ اﻣﺎم زﻣﺎن ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم از‬‫ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ‪» .‬اﻟﺬرﯾﻌﻪ ‪ :10‬ﺷﻤﺎره ‪» «250‬ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ‪ :‬ﺷﻤﺎره ‪.«1138‬‬‫ﺳﻮم‪ :‬رّد ﻣﯿﺮزا ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻨﺎﯾﺖ أﺣﻤـﺪ ﺧﺎن ﮐﺸـﻤﯿﺮي ﻣﻠّﻘﺐ ﺑﻪ »ﮐﺎﻣﻞ« ﻣﺘﻮﻓﺎي ‪ .[1] 1235‬ﮐﺘﺎﺑﺶ ﺑﻨﺎم »ﻧﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮّﯾﻪ« اﺳﺖ و‬‫ﺻـﺎﺣﺐ »ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ‪ .‬ﺷـﻤﺎره »ﻧﺰﯾـﻞ ﺷﺎﻫﺠﻬﺎنآﺑﺎد ﻫﻨـﺪ ﮐﻪ از ﻣﻌﺎﺻـﺮان و ﯾﺎ ﺷﺎﯾـﺪ از ﺷﺎﮔﺮدان ﺣﮑﯿﻢ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﮐﺎﻣﻞ ﻣﺘﻮﻓﯽ‬‫‪ 1235‬ﺑﻮده« ﭘﺎﺳﺦ داده‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ در »ذرﯾﻌﻪ ‪ «189 :5‬از »ﻧﺠﻮم اﻟﺴﻤﺎء« اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ .‬ﻟﮑﻦ ﻣﻌﻠﻮم ﻧﯿﺴﺖ »ﺻﺎرم اﻻﺳﻼم« رد ﺑﺮ ﮐﺪام‬‫ﺑﺎب و ﭼﻪ ﻗﺴﻤﺖ از ﻣﻄﺎﻟﺐ »ﺗﺤﻔﻪ« ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫]‪ [1‬ﻣﺤﻤﺪ اﻟﮑﺎﻣﻞ ﺑﻦ ﻏﯿﺎث ]ﮐﺬا[ أﺣﻤﺪ ﺧﺎن اﻟﮑﺸﻤﯿﺮي اﻻﺻﻞ اﻟﺪﻫﻠﻮي ﻣﻮﻟﺪا و ﻣﻨﺸﺄ و ﻣﺴﮑﻨﺎ و ﻣﺪﻓﻨﺎ‪ .‬ﺗﻮﻓﯽ ﻣﺴﻤﻮﻣﺎ ﺳﻨﮥ ‪ .1235‬ﻣﻦ‬‫أﺟﻼء اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻓﻀﻼء اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ‪ ،‬ﮐﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮا ﻟﻌﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﺪﻫﻠﻮي ﺻﺎﺣﺐ »اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﮥ« و ﻟﻤﺎ ﻇﻬﺮت ﺻﺎر ﻟﻬﺎ دوي ﻓﯽ ﮐﻞ‬‫ﺑﻼدﻫﻢ‪ ،‬ﻷﻧﻬﺎ ﻓﯽ رد اﻻﻣﺎﻣﯿﮥ أﺻﻮﻻ و ﻓﺮوﻋﺎ‪ .‬ﻓﺸـﻤﺮ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻟﺮدﻫﺎ و ﻧﻘﻀـﻬﺎ ﺑﺎﺑﺎ ﺑﺎﺑﺎ‪ ،‬و ﺳﻤﯽ اﻟﺮد‪ «1» :‬ﻧﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﮥ‪ .‬و ﻫﻮ اﻟﺬي‬‫أﺛﺒﺖ أن ﻫـﺬه اﻟﺘﺤﻔـﮥ ﻣﺴـﺮوﻗﮥ ﻣﻦ ﺻﻮاﻋﻖ ]ﮐﺬا[ اﻟﺨﻮاﺟﻪ ﻧﺼـﺮ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑﺎﺑﻠﯽ‪ .‬و ﻟﻪ ﮐﺘﺐ ﮐﺜﯿﺮة ﻏﯿﺮ اﻟﻨﺰﻫﮥ‪ «2» :‬ﮐﺘﺎب ﺗﺎرﯾـﺦ اﻟﻌﻠﻤﺎء »‪«3‬‬‫ﻧﻬﺎﯾﮥ اﻟﺪراﯾﮥ‪ ،‬ﺷﺮح وﺟﯿﺰة اﻟﺒﻬﺎﺋﯽ »‪ «4‬اﻧﺘﺨﺎب اﻟﺼﺤﺎح اﻟﺴﺘﮥ‪ ،‬و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ‪» :‬أﻋﯿﺎن اﻟﺸﯿﻌﮥ ‪.«208 :46‬‬‫در ﺑﺎب اﻧﺘﺤﺎل »ﺻﻮاﻗﻊ« ﺑﺎز رﺟﻮع ﺷﻮد ﺑﻘﺴﻤﺖ ﺷﺮح ﺣﺎل ﻣﺆﻟﻒ ﮐﻪ از ﮐﺘﺐ ﻣﺘﻔﺮﻗﻪ ﺧﺼﻮﺻﺎ »اﻟﻤﺂﺛﺮ و اﻻﺛﺎر« ﻧﻘﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1205 :‬‬‫‪ «3258‬ﭘﻨـﺞ ﻣﺠّﻠـﺪ ازﯾﻦ ﮐﺘﺎب را ﺑـﺪﯾﻦ ﺷـﺮح دﯾـﺪه اﺳﺖ‪ :‬ﻣﺠّﻠـﺪ ﯾﮑﻢ در ﻧﻘﺾ ﺑﺎب اّول ﺗﺤﻔﻪ‪ .‬ﻣﺠّﻠﺪ ﺳﻮم در ﻧﻘﺾ ﺑﺎب ﺳﻮم‪ .‬ﻣﺠّﻠﺪ‬‫ﭼﻬﺎرم در ﻧﻘﺾ ﺑﺎب ﭼﻬﺎرم‪.‬‬‫ﻣﺠﻠّﺪ ﭘﻨﺠﻢ در ﻧﻘﺾ ﺑﺎب ﭘﻨﺠﻢ‪ .‬ﻣﺠﻠّﺪ ﻧﻬﻢ در ﻧﻘﺾ ﺑﺎب ﻧﻬﻢ ]‪ .[1‬وي ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﻌﻨﻮان »ﺟﻮاب اﻟﮑﯿﺪ اﻟﺜﺎﻣﻦ« در ﭘﺎﺳﺦ اﻋﺘﺮاض ﻫﺸﺘﻢ‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ ﮐﻪ در ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﻣﺴـﺢ اﺳﺖ ﺗﺄﻟﯿﻒ ﻓﺮﻣﻮده‪ ،‬و ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ در »ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ‪ :‬ﺷـﻤﺎره ‪ «805‬ﻧﻮﯾﺴـﺪ اول آن ﭼﻨﯿﻦ اﺳﺖ‪] :‬راﻗﻢ‬‫ﮔﻮﯾﺪ‪ :‬و ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻟّﺘﻮﻓﯿﻖ‪ ،‬ﻓﺎﺿﻞ ﻧﺎﺻﺐ ﺑﺤﺚ ﻣﻨﺎﻇﺮه ﻣﺎ ﺳﺤﯿﻦ و ﻏﺎﺳﻠﯿﻦ را ﺑﺤﮑﻢ ﺗﻌﺎرض دو ﻗﺮاﺋﺖ ﻣﺘﻮاﺗﺮه ‪.[..‬‬‫ﭼﻬﺎرم‪ :‬رّد ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺑﺰرﮔﻮار ﺳـّﯿﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻗﻠﯽ ﺑﻦ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﺳـﯿﺪ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ اﺑﻦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻣﻮﺳﻮي ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري‪) ،‬ﭘﺪر‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت(‪ ،‬ﻣﺘﻮﻟّﺪ ‪ 1188‬ﻣﺘﻮﻓـﺎي ﻧﻬﻢ ﻣﺤّﺮم ‪ .1260‬ﻧﺎم ﮐﺘﺎﺑﺶ »اﻷﺟﻨﺎد اﻻﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮّﯾﮥ اﻟﻤﺤﻤﺪّﯾﮥ« و ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻣﺠﻠّﺪاﺗﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﻫﺮ ﯾﮏ ﯾﺎ ﭼﻨﺪ ﺟﻠﺪ آن ﺑﻨﺎﻣﻬﺎي زﯾﺮ در رّد ﯾﮑﯽ از أﺑﻮاب دوازدهﮔﺎﻧﻪ »ﺗﺤﻔﻪ« ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ و ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫‪» -1‬اﻟّﺴﯿﻒ اﻟّﻨﺎﺻﺮي« در رّد ﺑﺎب أّول ﺗﺤﻔﻪ ﭼﺎپ ﻫﻨﺪ ]‪.[2‬‬‫‪» -2‬ﺗﻘﻠﯿﺐ اﻟﻤﮑﺎﺋﺪ« در رّد ﺑﺎب دوم ﺗﺤﻔﻪ‪ ،‬ﭼﺎپ ﻫﻨﺪ‪» ،‬ذرﯾﻌﻪ ‪ :4‬ﺷﻤﺎره ‪.«1741‬‬‫‪» -3‬ﺑﺮﻫﺎن اﻟﺴﻌﺎدة« در رّد ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ‪ ،‬ﭼﺎپ ﻫﻨﺪ‪» ،‬ذرﯾﻌﻪ ‪ :3‬ﺷﻤﺎره ‪.«307‬‬‫‪» -4‬ﺗﺸـﯿﯿﺪ ﻟا ﻤﻄﺎﻋﻦ‪ ،‬ﻟﮑﺸﻒ اﻟﻀﻐﺎﺋﻦ ]‪ «[3‬در رّد ﺑﺎب دﻫﻢ‪ ،‬دو ﻣﺠﻠّـﺪ‪ [1] :‬اﯾﻦ ﻣﺠﻠـﺪ را ﯾﮑﯽ از ﻋﺎﻣﻪ ردي ﺑﺮ آن ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺑﻨﺎم »رﺟﻮم‬‫اﻟﺸـﯿﺎﻃﯿﻦ!«‪ ،‬و ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ اﺑﻮ ﻋﻠﯿﺨﺎن ﻣﻮﺳﻮي ﮐﻪ ﻧﺎﻣﺶ در ﻣﺘﻦ ﺧﻮاﻫـﺪ آﻣـﺪ‪ ،‬ﻣﺠـﺪدا ردي ﺑﺮ آن ﻧﻮﺷﺖ ﺑﻨﺎم »ﻣﻌﯿﻦ‬‫اﻟﺼﺎدﻗﯿﻦ‪ ،‬ﻓﯽ رد رﺟﻮم اﻟﺸـﯿﺎﻃﯿﻦ«‪» :‬ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ‪ :‬ﺷـﻤﺎره »‪ ،«3013‬و ﻧﯿﺰ در »اﻟـﺬرﯾﻌﻪ ‪ :3‬ﺷﻤﺎره ‪ «1226‬آن را ﺑﻌﻨﻮان »ﺗﺘﻤﯿﻢ اﻟﺒـﺎب‬‫اﻟﺘﺎﺳﻊ ﻣﻦ اﻟﻨﺰﻫﮥ‪ ،‬ﻟﻠﻤﺆﻟﻒ« ﻗﯿﺪ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫]‪ [2‬اﯾﻦ ﮐﺘﺎب را ﻓﺎﺿﻞ رﺷﯿﺪ »ﺷﺎﮔﺮد ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ« ﺑﺤﻤﺎﯾﺖ از اﺳﺘﺎدش ردي ﺑﺮ آن ﻧﻮﺷﺘﻪ‪ ،‬و ﻣﺠﺪدا ﺧﻮد ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ‬‫ردي ﺑﺮ آن رد ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﺑﻨﺎم »اﻷﺟﻮﺑﮥ اﻟﻔﺎﺧﺮة‪ ،‬ﻓﯽ رد اﻷﺷﺎﻋﺮة«‪» .‬ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ‪ :‬ﺷﻤﺎره ‪.«102‬‬‫»ذرﯾﻌﻪ ج ‪ 1‬ﺷﻤﺎره‪.«1455 :‬‬‫]‪ [3‬ذﮐﺮه ﻓﯽ »ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ‪ ،‬رﻗﻢ ‪ «586‬و ﻗﺎل اﻧﻪ ﻓﯽ ﺗﺸـﯿﯿﺪ ﻣﻄﺎﻋﻦ اﻟﺜﻼﺛﮥ و اﻻﺻﺤﺎب و ﻋﺎﺋﺸﮥ‪ ،‬و ﻫﻮ ﮐﺘﺎب ﻟﻢ ﯾﻄﻠﻊ أﺣﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﺜﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 167‬از ‪193‬‬‫و ﻟﻢ ﯾﻈﻔﺮ اﻟﺰﻣﺎن ﺑﻌﺪﯾﻠﻪ‪ ،‬ﺣﺎو‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1206 :‬‬‫اول ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﭼﻬﺎر ﺟﺰء و ﻣﺠﻤﻮع أﺟﺰاء آن در »‪ 1910‬ﺻﻔﺤﻪ«‪ ،‬و دوم در »‪ 442‬ﺻﻔﺤﻪ«‪ ،‬ﭼﺎپ ﻫﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻄﺒﻌﻪ ﻣﺠﻤﻊ اﻟﺒﺤﺮﯾﻦ‪.1283 ،‬‬‫»ذرﯾﻌﻪ ‪ :4‬ﺷﻤﺎره ‪.«958‬‬‫‪» -5‬ﻣﺼﺎرع اﻷﻓﻬﺎم«‪ ،‬در رّد ﺑﺎب ﯾﺎزدﻫﻢ‪ ،‬ﭼﺎپ ﻫﻨﺪ‪» ،‬ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ‪ :‬ﺷﻤﺎره ‪» «2952‬ذرﯾﻌﻪ ‪ :4‬ﺷﻤﺎره ‪.«958‬‬‫در »ﻧﺠﻮم اﻟﺴﻤﺎء ‪ «422 :1‬ﮐﺘﺐ ﻣﺬﮐﻮره را ﺑﻤﺮﺣﻮم ﺳﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﻧﺴﺒﺖ داده‪ ،‬و در ﺷﺮح ﺣﺎل وي ﻧﯿﺰ ﮐﻪ ازﯾﻦ ﭘﺲ در ﺑﺨﺶ ﭘﻨﺠﻢ‬‫ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ ﯾﺎد ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬‫ﭘﻨﺠﻢ‪ :‬رّد ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺘﺘّﺒﻊ ﻣﺤّﻘﻖ ﺳﺒﺤﺎن ﻋﻠﯿﺨﺎن ﻫﻨﺪي ﻣﺘﻮﻓﺎي ﭼﻨﺪي ﭘﺲ از ‪.1260‬‬‫وي را ﮐﺘـﺎﺑﯿﺴﺖ ﺑﻨـﺎم »اﻟﻮﺟﯿﺰه‪ ،‬ﻓﯽ اﻻﺻﻮل« ﮐﻪ در آن ﻧﺨﺴﺖ ﻣﻘـﺪاري ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﻋﻠﻢ اﺻﻮل ﺑﺤﺚ ﮐﺮده‪ ،‬آﻧﮕﺎه ﺑـﺬﮐﺮ اﺣﺎدﯾﺚ داﻟّﻪ ﺑﺮ‬‫اﻣـﺎﻣﺖ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺳـﭙﺲ ﺑﺘﻌّﺮض و رّد ﮐﻠﻤﺎت ﺻﺎﺣﺐ »ﺗﺤﻔﻪ« ﺑﺮآﻣـﺪه و ﻧﯿﺰ ﻣﺠﻬﻮﻻت ﺧﻠﻔﺎي ﺳﻪﮔﺎﻧﻪ را ﺑﯿﺎن‬‫ﮐﺮده اﺳﺖ‪» .‬ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ‪ :‬ﺷﻤﺎره ‪.«3387‬‬‫ﺷﺸﻢ‪ :‬رّد ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي ﻟﮑﻬﻨﻮي ﻣﺘﻮﻓﯽ ‪ ،1284‬ﻧﺎم ﮐﺘﺎﺑﺶ‪:‬‬‫‪» -1‬اﻹﻣﺎﻣﮥ«‪ ،‬ﻋﺮﺑﯽ‪ ،‬در رّد ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ‪.‬‬‫‪» -2‬اﻟﺒﻮارق اﻟﻤﻮﺑﻘﻪ«‪ ،‬ﻓﺎرﺳﯽ‪ ،‬ﻧﯿﺰ در رّد ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ‪ ،‬ﭼﺎپ ﻫﻨﺪ‪ ،‬آﻏﺎز آن‪:‬‬‫]اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ ﻹﮐﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ و إﺗﻤﺎم اﻟّﻨﻌﻤـﮥ‪ ،‬و إﻧﻘﺎذ اﻟﻌﺒﺎد ﺑﺎﻗﺘﻔﺎء أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﻋﻦ ﻟـّﺠ ﮥ اﻟﻬﻠﮑـﮥ و اﻟﻨﻘﻤﮥ[‪» .‬ذرﯾﻌﻪ ‪ :3‬ﺷﻤﺎره‬‫‪.«538‬‬‫ﻫﻔﺘﻢ‪ :‬رّد ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﺳّﯿﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ أﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن ﻣﻮﺳﻮي ﻓﺎرﺳﯽ دﻫﻠﻮي‪ ،‬ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺑﺎ ﭘﺪر ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت و ﺷﺎﮔﺮد ﻣﯿﺮزا ﻣﺤّﻤﺪ ﮐﺎﻣﻞ‬‫ﺻﺎﺣﺐ »ﻧﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮّﯾﻪ«‪ ،‬ﺗﺎرﯾﺦ وﻓﺎﺗﺶ در دﺳﺖ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬وﯾﺮا در رّد ﺗﺤﻔﻪ ﭼﻨﺪ ﮐﺘﺎب ﺑﺸﺮح زﯾﺮﺳﺖ‪:‬‬‫‪» -1‬ﺑﺮﻫﺎن اﻟّﺼﺎدﻗﯿﻦ«‪ ،‬رّد ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ‪» ،‬ذرﯾﻌﻪ ‪ :3‬ﺷﻤﺎره ‪.«311‬‬‫‪» -2‬ﻣﻬّﺠﮥ اﻟﺒﺮﻫﺎن«‪ ،‬ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺑﺮﻫﺎن اﻟّﺼﺎدﻗﯿﻦ‪» ،‬ذرﯾﻌﻪ ‪.«311 :3‬‬‫‪» -3‬ﺗﮑﺴﯿﺮ اﻟﺼﻨﻤﯿﻦ«‪ ،‬ﻓﺎرﺳﯽ‪ ،‬رّد ﺑﺮ ﺑﺎب دﻫﻢ‪» ،‬ذرﯾﻌﻪ ‪ .«1788 :4‬ﻋﻠﯽ اﻟﺰاﻣﺎت ﺷﺪﯾﺪة و اﻗﺤﺎﻣﺎت ﺳﺪﯾﺪة و ﻣﺸﺘﻤﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺸﺘﻤﻞ‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺘﺎب ﻣﻦ اﻻﺟﻮﺑﮥ اﻟﺸﺎﻓﯿﮥ ﺑﻔﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1207 :‬‬‫ﻫﺸـﺘﻢ‪ :‬رّد ﻣﻮﻟﻮي ﺧﯿﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﻪآﺑﺎدي ﻫﻨـﺪي‪ ،‬ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﭘـﺪر ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‪ ،‬ﺗﺎرﯾـﺦ ﻓﻮﺗﺶ ﺑـﺪﺳﺖ ﻧﯿﺎﻣـﺪ‪ ،‬ﮐﺘﺎﺑﺶ ﺑﻨﺎم »ﻫﺪاﯾﮥ‬‫اﻟﻌﺰﯾﺰ« ﻓﺎرﺳﯽ در رّد ﺑﺎب ﭼﻬﺎرم‪.‬‬‫»ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ‪ :‬ﺷﻤﺎره ‪.«3406‬‬‫ﻧﻬﻢ‪ :‬رّد ﺳـّﯿﺪ ﻣﻔﺘﯽ ﻣﯿﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻋﺒﺎس ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﮐﺒﺮ ﺷﻮﺷﺘﺮي ﻣﺘﻮﻓﺎي ‪ 1306‬در ﻟﮑﻬﻨﻮ‪ ،‬ﮐﺘﺎﺑﺶ ﺑﻨﺎم »اﻟﺠﻮاﻫﺮ اﻟﻌﺒﻘﺮّﯾﻪ« ﻓﺎرﺳـﯽ در ﻧﻘﺾ‬‫ﻣﺒﺤﺚ ﻏﯿﺒﺖ از ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ ﺗﺤﻔﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﭼﺎپ ﻫﻨﺪ‪» .‬ذرﯾﻌﻪ ‪ :5‬ﺷﻤﺎره ‪.«1280‬‬‫دﻫﻢ‪ :‬رّد آﯾـﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌّﻠﺎﻣﻪ ﻣﯿﺮ ﺳـّﯿﺪ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﺳـّﯿﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻗﻠﯽ ﻣﻮﺳﻮي ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري ﻣﺘﻮﻓﺎي ‪ ،1306‬ﻧـﺎم ﮐﺘﺎﺑﺶ »ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار« و‬‫ﺑﺸﺮﺣﯽ ﮐﻪ درﯾﻦ دﻓﺘﺮ ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد در رّد ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ ﻗﺴﻤﺖ آﯾﺎت و اﺣﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﻣﺪارك ﺷﯿﻌﻪ در اﻣﺎﻣﺘﺴﺖ‪.‬‬‫ﯾﺎزدﻫﻢ‪ :‬رّد ﺣّﺠﮥ اﻻﺳـﻼم ﺷﯿﺦ ﻣﻬﺪي ﺑﻦ ﺷﯿﺦ ﺣﺴﯿﻦ ﺧﺎﻟﺼﯽ ﮐﺎﻇﻤﯽ ﻣﺘﻮﻓﯽ ‪ ،1343‬ﮐﺘﺎﺑﺶ ﺑﻨﺎم »ﺗﺼـﺤﯿﻒ اﻟﻤﻨﺤﮥ اﻹﻟﻬّﯿﮥ‪ ،‬ﻋﻦ اﻟّﻨﻔﺜﮥ‬‫اﻟﺸﯿﻄﺎﻧّﯿﻪ« در رّد ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺗﺤﻔﻪ ﮐﻪ ﺑﻘﻠﻢ ﻣﺤﻤﻮد آﻟﻮﺳﯽ ﺗﻠﺨﯿﺺ ﺷﺪه‪ ،‬ﺳﻪ ﻣﺠﻠﺪ ﻣﺒﺴﻮط‪» .‬ذرﯾﻌﻪ ‪ :3‬ﺷﻤﺎره ‪.«633‬‬‫دوازدﻫﻢ‪ :‬رّد ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺑﺰرﮔﻮار و ﻓﻘﯿﻪ ﻣﺤّﻘﻖ ﻧﺎﻣـﺪار ﻣﺮﺣﻮم آﻗﺎ ﻣﯿﺮزا ﻓﺘـﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻌﺮوف ﺑﺸـﺮﯾﻌﺖ »ﺷـﯿﺦ اﻟﺸـﺮﯾﻌﻪ« اﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻣﺘﻮﻟﺪ ‪1266‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 168‬از ‪193‬‬‫ﻣﺘﻮﻓﺎي ‪ ،1339‬وي ﻧﯿﺰ ﮐﺘﺎﺑﯽ دارد در رّد ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻋﺮﺑﯽ ﺗﺤﻔﻪ »اﻟﻤﻨﺤﮥ اﻹﻟﻬﯿﮥ«‪» .‬أﻋﯿﺎن اﻟﺸﯿﻌﮥ ‪ «259 :42‬و ﻏﯿﺮه‪.‬‬‫ﺳﯿﺰدﻫﻢ‪ :‬رّد ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﻣﺤّﻘﻖ آﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ اﻣﺎم ﺟﻤﻌﻪ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء اﺳﺘﺎد ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‪ ،‬ﮐﺘﺎﺑﺶ ﺑﻨﺎم »ﻃﻌﻦ اﻟﺮﻣﺎح« در ﺑﺎب ﻓﺪك‬‫و ﻗﺮﻃﺎس اﺳﺖ‪ ،‬و درﯾﻦ ﮐﺘﺎب راﺟﻊ ﺑﮑﻠﻤﺎت »ﺗﺤﻔﻪ« در ﺑﺎره اﯾﻦ دو ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺤﺚ ﻓﺮﻣﻮده‪ ،‬و ﺻﺎﺣﺐ »ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ‪:‬‬‫ﺷﻤﺎره ‪ «2102‬ﮔﻮﯾﺪ ﮐﺘﺎب ﺧﻮﺑﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ دو ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺜﻞ آن ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺨﺶ ﭼﻬﺎرم ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار‬‫‪» -1‬ﻣﻮﺿﻮع ﮐﺘﺎب«‪ .‬ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﮐﺘﺎب ﺷﺮﯾﻒ »ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار« ﺑﻌﻨﻮان اﻣﺎﻣﺖ اﺋّﻤﻪ اﻃﻬﺎر ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم و رّد ﺑﺮ »ﺗﺤﻔﻪ« ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه‪ ،‬اّﻣﺎ ﺑﺎﯾﺪ‬‫داﻧﺴﺖ ﮐﻪ آن ﻗﺴﻤﺖ از ﻣﻄﺎﻟﺐ دور از ﻣﻨﻄﻖ و ﺷﺒﻬﺎت واﻫﯽ ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﮐﻪ ﻣﺮﺣﻮم ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﻣﯿﺮ ﺳّﯿﺪ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1208 :‬‬‫ ﻗّﺪس ﺳـّﺮه‪ -‬را وادار ﺑﺘﺄﻟﯿﻒ ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار ﻧﻤﻮد‪ ،‬و در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻋﺎﻣﻞ ﺑﻮﺟﻮد آﻣﺪن ﭼﻨﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﮔﺮاﻧﺒﻬﺎﯾﯽ ﺷﺪ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺑﺨﺸﯽ از ﺑﺎب‬‫ﻫﻔﺘﻢ آن ﮐﺘـﺎب ﺑﻮد ﮐﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﺧﻼﻓﺖ و ﻣﻮﺿﻮع اﻣﺎﻣﺖ ﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ‪ ،‬و ﺑﻄﻮر ﺧﻼﺻﻪ ﭼﻨﯿﻦ واﻧﻤﻮد ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﮐﻪ ﻋﻘﺎﺋﺪ‬‫ﺷﯿﻌﯽ ﻣـﺬﻫﺒﺎن درﺑـﺎره ﭘﯿﺸﻮاﯾﯽ و ﺧﻼـﻓﺖ ﺑﻼـ ﻓﺼـﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و ﯾـﺎزده ﻧﻔﺮ أﺋّﻤﻪ ﺑﺮ ﺣﻖ دﯾﮕﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ دوازده ﯾﺎ‬‫ﺳﯿﺰده رواﯾﺘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﯾﮏ ﯾﮏ آﻧﻬﺎ را ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﺑﺎﻷﺧﺮه ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ اﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ‪ -‬ﺑﺠﺰ ﯾﮑﯽ دو ﺗﺎي آﻧﻬﺎ‪ -‬ﺑﻘّﯿﻪ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ ﺿﻌﯿﻒ‬‫و از درﺟﻪ اﻋﺘﺒﺎر ﺳﺎﻗﻂ‪ ،‬و ﺟﻤﻌﺎ از ﺣﯿﺚ دﻟﯿﻞ ﺑﻮدن ﺑﺮ ﻣّﺪﻋﺎي ﺷﯿﻌﻪ ﻧﺎرﺳﺎ و ﻏﯿﺮ ﮐﺎﻓﯽ اﺳﺖ‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﺟﻤﻠﻪاي از آﯾﺎت ﺷﺮﯾﻔﻪ ﻗﺮآﻧﯽ را ﮐﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺷﯿﻌﻪ ﺑﻮده ﻧﻘﻞ و ﺳﭙﺲ دﻻﻟﺖ آن آﯾﺎت را ﺑﺮ ﻋﻘﯿﺪه ﺷﯿﻌﻪ ﺗﺨﻄﺌﻪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬‫اﯾﻨـﮏ‪ ،‬ﺷﺎﻟﻮده ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار و ﺗﺮﺗﯿﺐ أﺟﺰاء و ﻣﻄﺎﻟﺐ آن ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻨﻮال اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺆﻟّﻒ‪ -‬ﻗـّﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺳـّﺮه‪ -‬ﮐﺘﺎب را ﺑﻮد ﻣﻨﻬـﺞ »ﺑﺨﺶ«‬‫ﻣﻨﻘﺴﻢ ﻓﺮﻣﻮده‪:‬‬‫ﻣﻨﻬـﺞ اول‪ :‬در ﺗﻔﺴـﯿﺮ و ﺗﺸـﺮﯾﺢ آﯾـﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ ﺑﻌﻨﻮان ﻣـﺪارك و دﻻﺋﻞ ﻗﺮآﻧﯽ ﺷـﯿﻌﻪ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده‪ ،‬و ازﯾﻦ ﻣﻨﻬـﺞ ﻣﻊ اﻷﺳـﻒ‬‫ﭼﯿﺰي ﺑﻄﺒﻊ ﻧﺮﺳﯿﺪه اﺳﺖ و اﻃﻼع ﮐﺎﻣﻞ از ﺗﺮﺗﯿﺐ آن ﻧﺪارﯾﻢ‪.‬‬‫ﻣﻨﻬﺞ دوم‪ :‬ﻃﯽ ﺷﺎﻧﺰده ﺟﺰء ﻣﺒﺴﻮط‪ ،‬ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺤﺚ درﺑﺎره دوازده ﺣﺪﯾﺜﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻌﻨﻮان دﻻﺋﻞ ﻧﻘﻠﯽ و رواﯾﺘﯽ ﺷـﯿﻌﻪ در أﻣﺮ‬‫ﺧﻼـﻓﺖ ﺑﻼ ﻓﺼﻞ أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‪ -‬ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‪ -‬ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ و اﻧﺘﻘﺎد ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪ ،‬ﺷـﺮح ﮐﯿﻔّﯿﺖ ﻣﺠّﻠـﺪات اﯾﻦ ﻣﻨﻬـﺞ ﭘﺲ ازﯾﻦ‬‫ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ‪.‬‬‫‪» -2‬ﭼﮕـﻮﻧﮕﯽ ﺑﺤﺚ و ﺳـﺒﮏ اﺳـﺘﺪﻻل«‪ .‬ﻣﺆﻟّﻒ‪ -‬أﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻘـﺎﻣﻪ‪ -‬ﻫﺮ ﻣﺠﻠّـﺪ از ﻣﻨﻬـﺞ دوم ﮐﺘـﺎب را در ﯾـﮏ ﯾـﺎ دو ﺟﺰء ﻗﺮار داده‪،‬‬‫ﻧﺨﺴﺖ ﺑﺤﺚ در ﺳـﻨﺪ ﺣﺪﯾﺚ و اﺛﺒﺎت ﺗﻮاﺗﺮ و ﻗﻄﻌّﯽ اﻟﺼﺪور ﺑﻮدن آن‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ از ﻃﺮق ﻋﺎّﻣﻪ و اﺳـﺘﻨﺎد ﺑﻤﺪارك ﻣﻌﺘﺒﺮه اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ از زﻣﺎن‬‫ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ اﮐﺮم ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﻋﺼـﺮ ﺻـﺪور ﺗـﺎ زﻣﺎن ﻣﺆﻟّﻒ‪ ،‬ﻗﺮن ﺑﻘﺮن‪ ،‬و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺗﻮﺛﯿﻖ و ﺗﻌـﺪﯾﻞ ﻫﺮ ﯾﮏ از راوﯾﺎن ﺑﻼ‬‫واﺳـﻄﻪ ﺣـﺪﯾﺚ را از ﻗﻮل دﯾﮕﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ‪ ،‬و ﻫﺮ ﯾـﮏ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺗﻮﺛﯿﻖﮐﻨﻨـﺪﮔﺎن را از ﻗﻮل ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ‪ ،‬و ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻃﺒﻘﺎت ﺑﻌـﺪ را از ﮐﺘﺐ‬‫رﺟﺎل و ﺗﺮاﺟﻢ و ﺟﻮاﻣﻊ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1209 :‬‬‫ﺣﺪﯾﺜﯽ و ﻣﺼﺎدر ﻣﻮرد وﺛﻮق ﺧﻮد آﻧﻬﺎ ﺗﺎ ﺑﺰﻣﺎن ﺧﻮد‪ ،‬ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫آﻧﮕﺎه ﺑﺘﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻣﺘﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﺳـﭙﺲ وﺟﻮه اﺳـﺘﻔﺎده و ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﺮ وﻓﻖ ﻧﻈﺮ ﺷـﯿﻌﻪ ﺗﺸـﺮﯾﺢ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬و‬‫در ﭘﺎﯾﺎن ﮐﻠّﯿﻪ ﺷﺒﻬﺎت و اﻋﺘﺮاﺿﺎت وارده از ﻃﺮف ﻋﺎّﻣﻪ را ﯾﮑﺎن ﯾﮑﺎن ﻧﻘﻞ و ﺑﻬﻤﻪ آﻧﻬﺎ ﭘﺎﺳﺦ ﻣﯽدﻫﺪ‪.‬‬‫‪ -3‬ﻗﺪرت ﻋﻠﻤﯽ و ﺳـﻌﻪ اﻃﻼع و اﺣﺎﻃﻪ ﻓﻮق اﻟﻌﺎده ﻣﺆﻟّﻒ ﺑﺰرﮔﻮار از ﺳﺮاﺳﺮ ﻣﺠﻠّﺪات اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺨﻮﺑﯽ واﺿﺢ و آﺷﮑﺎرﺳﺖ‪،‬‬‫از ﺑـﺎب ﻧﻤـﻮﻧﻪ ﮐـﺎﻓﯽ اﺳﺖ در ﻫﻤﯿﻦ ﻣﺠّﻠـﺪات »أﺟﺰاء ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ« دﻗﺖ ﻧﻤـﻮد ﮐﻪ ﯾﮑﺠـﺎ دﻻـﻟﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ را ﺑﺮ ﻣﻄﻠﻮب ﺷـﯿﻌﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 169‬از ‪193‬‬‫ﺑﺸـﺼﺖ و ﺷـﺶ وﺟﻪ ﺑﯿـﺎن ﻓﺮﻣﻮده‪ ،‬و در ﺟـﺎي دﯾﮕﺮ ﺗﺨﻄﺌﻪﯾﯽ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺟﻮزي از دﻻـﻟﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﻣﻄﻠﻮب ﺷـﯿﻌﻪ ﻧﻤﻮده ﺑﯿﮏ ﺻـﺪ و‬‫ﺷﺼﺖ و ﭘﻨـﺞ ﻧﻘﺾ و ﺗـﺎﻟﯽ ﻓﺎﺳـﺪ ﺟـﻮاب داده اﺳﺖ! و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در إﺑﻄـﺎل ﻣـّﺪﻋﺎي ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ ]ﻋـﺘﺮت ﺑﻤﻌﻨﯽ أﻗـﺎرب اﺳﺖ‪ ،‬و‬‫ﻻزﻣﻪاش واﺟﺐ اﻻﻃﺎﻋﻪ ﺑﻮدن ﻫﻤﻪ ﻧﺰدﯾﮑﺎن ﭘﯿﻐﻤﺒﺮﺳﺖ ﻧﻪ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻓﻘﻂ[‪ ،‬ﭘﻨﺠﺎه و ﯾﮏ ﻧﻘﺾ و اﻋﺘﺮاض ﺑﺮ او وارد ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫و ﻫﮑـﺬا در ﻣﻮارد دﯾﮕﺮ در ﺳﺎﯾﺮ ﻣﺠّﻠـﺪات ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻣﺠّﻠـﺪات ﺣـﺪﯾﺚ ﻏـﺪﯾﺮ و ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻪ در ﺗﺄﻟﯿﻒ آﻧﻬﺎ ﻧﯿﺰ ﻗﺪرت ﻗﻠﻤﯽ‬‫ﻣﺆﻟّـﻒ ﺑﻤﻨﺘﻬـﺎي ﮐﻤـﺎل رﺳـﯿﺪه اﺳـﺖ‪ .‬از ﺳـﻮي دﯾﮕﺮ‪ ،‬ﻣﺆﻟّـﻒ ﺑﺰرﮔـﻮار‪ -‬ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺮﺣﻤﻪ‪ -‬در ﻫﺮ ﻣﻄﻠﺐ و ﻣﺒﺤﺚ ﮐﻪ وارد ﻣﯽﺷـﻮد ﮐﻠّﯿﻪ‬‫ﺟﻬـﺎت و ﺟـﻮاﻧﺐ ﻗﺎﺑـﻞ ﺑﺤﺚ آن را وﺟﻬﻪ ﻧﻈﺮ ﺳـﺎﺧﺘﻪ و ﺣـﻖ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺘﺒﻊ را ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻤﻮﺿﻮع ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﺑﻤﻨﺘﻬﯽ درﺟﻪ أدا ﻓﺮﻣﻮده و‬‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪﮐﻨﻨـﺪه را ﺑﺮاي ﻫﺮ ﮔـﻮﻧﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﭘﯿﺮاﻣـﻮن ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎﺗﯽ ﮐـﻪ درﯾﻦ ﮐﺘـﺎب ﻣﻄﺮح ﺷـﺪه از ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﮑﺘﺐ و ﻣﺼـﺎدر دﯾﮕﺮ ﺑﯽ ﻧﯿـﺎز‬‫ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬ﺧﺼﻮﺻﺎ در ﻣﻮرد ﺗﺮاﺟﻢ رﺟﺎل ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻪ ﺷـﺮح ﺣﺎل آﻧﺎن را ﻧﻮﻋﺎ از ﺗﻤﺎﻣﯽ ﮐﺘﺐ ﺗﺮاﺟﻢ و ﻣﻮاﺿـﻌﯽ ﮐﻪ ﻣﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده واﻗﻊ‬‫ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻌﯿﻦ أﻟﻔﺎظ ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪» -4‬ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻣﺠّﻠﺪات ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار«‪.‬‬‫درﺑـﺎره ﺗﺮﺗﯿﺐ ﮐﺘﺎب ﭼﻮن ﻣﺆﻟّﻒ ﻣﺤﺘﺮم »ذرﯾﻌﻪ« در ﺣﺮف ﻋﯿﻦ ﮐﻪ ﻫﻨﻮز ﺑﻄﺒﻊ ﻧﺮﺳـﯿﺪه ﺑﻄﻮر ﻣﺴـﺘﻮﻓﯽ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ‪ ،‬ﻟـﺬا ﻣﻨﺎﺳـﺐ‬‫اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﯿﻦ ﻋﺒﺎرت ﮐﺘﺎب ﻣﺮﻗﻮم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1210 :‬‬‫را ذﯾﻼ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﺎﯾﯿﻢ‪:‬‬‫»ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر« »ﻓﯽ ﻣﺠّﻠﺪات ﮐﺒﺎر ﺿـﺨﺎم‪ ،‬ﻹﺛﺒﺎت اﻣﺎﻣﮥ ﺳﺎدات اﻷﻧﺎم‪ ،‬ﻟﻠﺴـّﯿﺪ اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ اﻹﻣﺎم داﻓﻊ اﻟﺸـﮑﻮك و‬‫اﻷوﻫﺎم ﻣﻦ ﺗﺄﯾﯿـﺪ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻌّﻠﺎم‪ ،‬اﻟﺜﻘـﮥ اﻟﻀﺎﺑﻂ اﻟﻌﯿﻦ‪ ،‬اﻟﻤﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ اﺑﻦ اﻟّﺴـ ّﯿﺪ اﻟﻌّﻠﺎﻣـﮥ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻗﻠﯿﺨﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺎﻣﺪ‬‫اﻟﻨﯿﺸﺎﺑﻮري ﻟا ﮑﻨﺘﻮري‪ ،‬اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ‪ 18‬ﺻﻔﺮ اﻟﻤﻈّﻔﺮ ﺳﻨﮥ ‪.1306‬‬‫»ﻫﻮ رّد ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺎب اﻟّﺴﺎﺑﻊ ﻣﻦ »اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮّﯾﮥ‪ ،‬اﻟّﺬي ﻫﻮ ﻓﯽ ﻣﺒﺤﺚ اﻻﻣﺎﻣﮥ و رﺗّﺒﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﻬﺠﯿﻦ‪:‬‬‫»اﻟﻤﻨﻬـﺞ اﻷـّول‪ .‬ﻓﯽ إﺛﺒـﺎت دﻻﻟـﮥ اﻵﯾـﺎت اﻟﻘﺮآﻧـّﯿ ﮥ »إﻧّﻤـﺎ وﻟّﯿﮑﻢ اﻟﱠﻠﻪ« و »اﻟﯿـﻮم أﮐﻤﻠﺖ« »اﻟّـﺬﯾﻦ ﯾﻘﯿﻤـﻮن اﻟـّﺼ ﻠﻮة و ﯾﺆﺗﻮن اﻟّﺰﮐﻮة و ﻫﻢ‬‫راﮐﻌﻮن« و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ‪ ،‬اﻟﻤﺴـﺘﺪل ﺑﻬﺎ ﻟﻺﻣﺎﻣﮥ‪ .‬و ﻫﻮ ﻓﯽ ﻣﺠّﻠﺪ ﻏﯿﺮ ﻣﻄﺒﻮع‪ ،‬ﻟﮑّﻨﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﻓﯽ ﻣﮑﺘﺒﮥ اﻟﻤﺼّﻨﻒ ﺑﻠﮑﻬﻨﻮ‪ ،‬و ﻓﯽ ﻣﮑﺘﺒﮥ اﻟﻤﻮﻟﻮي‬‫اﻟّﺴـ ﯿﺪ رﺟﺒﻌﻠﯽﺧﺎن ﺳـﺤﺒﺎن اﻟﺰﻣﺎن ﻓﯽ ﺟﮑﺮاوان‪ ،‬اﻟّﺬي ﮐﺎن ﻣﻦ ﺗﻼﻣﯿﺬ اﻟﻤﺼـّﻨﻒ‪ ،‬ﻋﻨﺪ وﻟﺪه اﻟّﺴـ ّﯿﺪ ﻣﺮﺗﻀﯽ‪ ،‬ذﮐﺮه اﻟّﺴﯿﺪ ﻓﺪا ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ‬‫اﻟﺴّﯿﺪ ﻋﺎﺑﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺴﯿﻨﯽ اﻟﺰﯾﺪي اﻟﺒﻨﺠﺎﺑﯽ اﻟﻤﻠﺘﺎﻧﯽ اﻟﻤﻮﻟﻮد ﺣﺪود ﺳﻨﮥ ‪.1324‬‬‫»و اﻟﻤﻨﻬـﺞ اﻟﺜﺎﻧﯽ‪ .‬ﻓﯽ إﺛﺒﺎت دﻻﻟـﮥ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ ﻋﻠﯽ اﻹﻣﺎﻣـﮥ و اﻟﺠﻮاب ﻋﻦ اﻋﺘﺮاﺿﺎت ﺻﺎﺣﺐ »اﻟﺘﺤﻔـﮥ« ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻓﯽ اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ‬‫ﻣﺠّﻠﺪا‪ ،‬ﻟﮑّﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺠّﻠﺪ‪.‬‬‫»ﻓﺎﻟﻤﺠﻠـﺪ اﻻول‪ ،‬ﻣﻦ اﻟﻤﻨﻬﺞ اﻟﺜﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻐﺪﯾﺮ‪ ،‬و ﻃﺒﻊ ﻓﯽ ﺟﺰﺋﯿﻦ ﺿـﺨﻤﯿﻦ‪ ،‬اﻟﺠﺰء اﻻّول ﻣﻨﻬﻤﺎ ﻓﯽ رّد ﻣﺎ أﺟﺎﺑﻪ ﺻﺎﺣﺐ »اﻟﺘﺤﻔﮥ«‬‫ﻋﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻐﺪﯾﺮ‪.‬‬‫ﻃﺒﻊ ﺳﻨﮥ ]‪ 1251 . 1293‬ص ‪ .‬اﻟﺠﺰء اﻟّﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ اﻟﻤﺠّﻠـﺪ اﻻّول ﻓﯽ رّد اﻋﺘﺮاﺿﺎت ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻌﺎّﻣـﮥ ﻋﻠﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻐﺪﯾﺮ‪ ،‬ﻃﺒﻊ ﺳـﻨﮥ ‪ ،1294‬أّوﻟﻪ‪:‬‬‫]اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ ﻟا ّﺬي أﮐﻤﻞ ﻟﻨﺎ اﻟّﺪﯾﻦ و أﺗّﻢ ﻋﻠﯿﻨﺎ اﻟّﻨﻌﻤﮥ[‪ ،‬و ﻓﯿﻪ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟّﺬﯾﻦ أﺧﺮﺟﻮا ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻐﺪﯾﺮ ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻬﻢ ﻗﺮب ﻣﺎﺋﮥ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ‬‫ﻋﺎﻟﻤﺎ‪ ،‬و ﺗﺮﺟﻤـﮥ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟّـﺬﯾﻦ ذﮐﺮوا ﻣﺠﯽء »اﻟﻤﻮﻟﯽ« ﺑﻤﻌﻨﯽ »اﻷوﻟﯽ« ﻗﺮب أرﺑﻌﯿﻦ ﻋﺎﻟﻤﺎ و ﺑﺴﻂ اﻟﮑﻼم ﻓﯽ ﺗﺮاﺟﻤﻬﻢ ﻏﺎﯾﮥ اﻟﺒﺴﻂ‪ ،‬و ﻟﻪ‬‫ﻓﻬﺮس ﻣﺒﺴﻮط أﯾﻀﺎ‪.‬‬‫]‪ 609‬و ‪ 399‬ص ‪.‬‬
‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1211 :‬‬‫»اﻟﻤﺠﻠﺪ اﻟﺜﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻣﻦ اﻟﻤﻨﻬﺞ اﻟﺜﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻤﻨﺰﻟﮥ‪ ،‬و ﻫﻮ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ ﺣﺪﯾﺜﺎ‪ ،‬و ﻓﯿﻪ اﻟﺠﻮاب ﻋﻦ اﻋﺘﺮاﺿﺎﺗﻬﻢ ﻋﻠﯿﻪ‪،‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 170‬از ‪193‬‬‫ﻃﺒﻊ ﺳﻨﮥ ‪ .1295‬أّوﻟﻪ ]اﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ اﻟّﺬي ﺟﻌﻞ اﻟﻮﺻّﯽ ﻣﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ ‪ 977] .‬ص ‪.‬‬‫»اﻟﻤﺠﻠﺪ اﻟﺜﺎﻟﺚ‪ ،‬ﻣﻦ اﻟﻤﻨﻬﺞ اﻟﺜﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻓﯽ اﻟﺠﻮاب ﻋﻦ اﻋﺘﺮاﺿﺎﺗﻬﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺜﺎﻟﺚ‪ ،‬و ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻮﻻﯾﮥ »إّن ﻋﻠّﯿﺎ ﻣّﻨﯽ و أﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ و‬‫ﻫﻮ وﻟّﯽ ﮐّﻞ ﻣﺆﻣﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي«‪ ،‬ﻃﺒﻊ ﺳﻨﮥ ‪ ،1303‬أّوﻟﻪ‪] :‬اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟﺤﻤﯿﺪ اﻟﺤﮑﯿﻢ ‪.‬‬‫»اﻟﻤﺠﻠـﺪ اﻟﺮاﺑﻊ‪ ،‬ﻣﻦ اﻟﻤﻨﻬـﺞ اﻟﺜـﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻓﯽ اﻟﺠﻮاب ﻋﻦ اﻋﺘﺮاﺿـﺎت ﺻـﺎﺣﺐ »اﻟﺘﺤﻔـﮥ« ﻋﻠﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺮاﺑﻊ‪ ،‬و ﻫﻮ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﻄﯿﺮ‪ ،‬ﻃﺒﻊ ﺳـﻨﮥ‬‫‪ ،1306‬أّوﻟﻪ‪] :‬اﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ اﻟﺬي أﺑﺎن أﺣّﺒّﯿﮥ اﻟﻮﺻـّﯽ إﻟﯿﻪ و إﻟﯽ اﻟّﻨﺒﯽ ﻓﯽ ﻗّﺼﮥ اﻟﻄﯿﺮ اﻟﻤﺸﻮي ‪] .‬ﻣﻄﺒﻌﻪ ﺑﺴﺘﺎن ﻣﺮﺗﻀﻮي‪ ،‬ﻟﮑﻬﻨﻮ‪ 512 ،‬و ‪224‬‬‫ص ]‪. [ 1‬‬‫»اﻟﻤﺠﻠـﺪ اﻟﺨـﺎﻣﺲ‪ ،‬ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ‪ ،‬و ﻫـﻮ ﻃﺒـﻊ ﻓﯽ ﺟﺰﺋﯿﻦ‪ ،‬أّوﻟﻬﻤـﺎ ﻓﯽ ﺟﻮاب اﻋﺘﺮاﺿـﺎت ﺻـﺎﺣﺐ »اﻟﺘﺤﻔـﮥ« ﻋﻠﯿﻪ‪ ،‬ﻃﺒﻊ ﻣﻊ ﻓﻬﺮس‬‫اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ ،1317‬أّوﻟﻪ‪] :‬اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟّـﺬي ﺟﻌﻞ اﻟّﻨﺒّﯽ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯿﺎ ﺑﺎﺑﻬﺎ[‪ .‬و اﻟﺠﺰء اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﺟﻮاب اﻋﺘﺮاﺿﺎت ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻌﺎّﻣﮥ‪،‬‬‫ﻃﺒﻊ ﺳﻨﮥ ‪ ،1327‬أّوﻟﻪ‪] :‬اﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ اﻟّﺬي ﺟﻌﻞ ﻧﺒّﯿﻪ ﻟﻠﻌﻠﻢ ﻣﺜﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ[‪.‬‬‫»اﻟﻤﺠﻠﺪ اﻟﺴﺎدس‪ ،‬ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ »ﻣﻦ أراد أن ﯾﻨﻈﺮ إﻟﯽ آدم و ﻧﻮح ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ إﻟﯽ ﻋﻠﯽ«‪ ،‬ﻃﺒﻊ ﺳﻨﮥ ‪ ،1301‬أّوﻟﻪ‪] :‬اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟﻤﺘﻌﺎﻟﯽ ﻋﻦ‬‫اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ‪] .‬ﻟﮑﻬﻨﻮ‪ 456 ،‬و ‪ 248‬ص ‪.‬‬‫»اﻟﻤﺠﻠﺪ اﻟﺴﺎﺑﻊ‪ ،‬ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﻦ ﻧﺎﺻﺐ ﻋﻠّﯿﺎ اﻟﺨﻼﻓﮥ ﻓﻬﻮ ﮐﺎﻓﺮ«‪ ،‬ﻟﮑﻦ ﻣﺎ ﺧﺮج إﻟﯽ اﻟﺒﯿﺎض‪ ،‬ﮐﺎﻟﺜﻠﺜﮥ اﻵﺗﯿﮥ‪.‬‬‫»اﻟﻤﺠﻠﺪ اﻟﺜﺎﻣﻦ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﻟّﻨﻮر »ﮐﻨﺖ أﻧﺎ و ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻧﻮرا«‪.‬‬‫ﻃﺒﻊ ﺳﻨﮥ ‪ ،1303‬أّوﻟﻪ‪] :‬اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟّﺬي ﺧﻠﻖ اﻟّﻨﺒّﯽ و اﻟﻮﺻـّﯽ ﻣﻦ ﻧﻮر واﺣﺪ[‪ [1] .‬ﻣﺮﺣﻮم ﺣﺎج ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﺧﯿﺎﺑﺎﻧﯽ در ﻫﺎﻣﺶ ﻣﺠﻠﺪ ﺻـﯿﺎم‬‫»وﻗﺎﯾﻊ اﻻﯾﺎم ‪ «560 -558‬راﺟﻊ ﺑﺎﯾﻦ ﺟﻠﺪ ﺷﺮﺣﯽ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1212 :‬‬‫]ﻣﻄﺒﻌﻪ ﻣﺸﺮق اﻷﻧﻮار‪ ،‬ﻟﮑﻬﻨﻮ‪ 786 ،‬ص ‪.‬‬‫»اﻟﻤﺠﻠﺪ اﻟﺘﺎﺳﻊ‪ ،‬ﺣﺪﯾﺚ اﻟّﺮاﯾﮥ ﯾﻮم ﺧﯿﺒﺮ و إﻋﻄﺎﺋﻬﺎ ﻟﻤﻦ ﯾﺤّﺐ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ‪.‬‬‫»اﻟﻤﺠﻠﺪ اﻟﻌﺎﺷﺮ‪ ،‬ﺣﺪﯾﺚ »ﻋﻠّﯽ ﻣﻊ اﻟﺤﻖ ﺣﯿﺚ دار«‪.‬‬‫»اﻟﻤﺠﻠﺪ اﻟﺤﺎدﯾﻌﺸﺮ‪ ،‬ﺣﺪﯾﺚ ﻗﺘﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﺎﻟﺘﺄوﯾﻞ و اﻟّﺘﻨﺰﯾﻞ‪ .‬ﻟﮑّﻨﻪ ﻣﻊ ﺳﺎﺑﻘﯿﻪ ﻣﺎ ﺧﺮﺟﺖ إﻟﯽ اﻟﺒﯿﺎض‪.‬‬‫»اﻟﻤﺠﻠﺪ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻋﺸـﺮ‪ ،‬ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻋﺸﺮ‪ ،‬و ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ‪ .‬ﻃﺒﻊ ﻓﯽ ﺟﺰﺋﯿﻦ‪ .‬أّوﻟﻬﻤﺎ ﻓﯽ ﻃﺮﻗﻪ و رّد ﺑﻌﺾ اﻻﻋﺘﺮاﺿﺎت‪ ،‬ﻃﺒﻊ ﺳﻨﮥ‬‫‪] ،1314‬ﻟﮑﻬﻨـﻮ‪ 664 ،‬ص ‪ ،‬أّوﻟـﻪ‪] :‬اﻟﺤﻤــﺪ ﻟﻠّـﻪ اﻟّــﺬي دﻋﺎﻧــﺎ ﺑﻤّﻨـﻪ اﻟﺠﻤﯿــﻞ إﻟﯽ اﻟّﺘﻤـّﺴ ﮏ ﺑـﺎﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ‪ ،‬و ﺛﺎﻧﯿﻬﻤـﺎ ﻓﯽ اﻟﺠـﻮاب ﻋـﻦ ﺑﻘّﯿﮥ‬‫اﻻﻋﺘﺮاﺿﺎت‪ ،‬أّوﻟﻪ‪] :‬اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟّﺬي ﺟﻌﻠﻨﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﺘﻤّﺴﮑﯿﻦ ﺑﺎﻟﻘﺮآن ‪ ،‬ﻃﺒﻊ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ]‪] ،1351 [-44‬ﻟﮑﻬﻨﻮ‪ 891 ،‬ص «‪ .‬ﭘﺎﯾﺎن ﮐﻼم ذرﯾﻌﻪ‪.‬‬‫از آﻧﭽﻪ ﮔﺬﺷﺖ ﻣﻌﻠﻮم ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺷﺮﯾﻒ در دو ﺑﺨﺶ »ﻣﻨﻬﺞ« ﺗﺄﻟﯿﻒ ﺷﺪه‪:‬‬‫ﺑﺨﺶ ﯾﮑﻢ‪ :‬راﺟﻊ ﺑﺂﯾـﺎت ﮐﺮﯾﻤﻪ ﻗﺮآﻧّﯿﻪ ﮐﻪ در ﺷـﺄن أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧـﺎزل ﺷـﺪه و دﻻﻟﺖ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ آن ﺣﻀـﺮت‬‫دارد‪ .‬اﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﮐﻪ در ﯾﮏ ﻣﺠﻠّﺪﺳﺖ ﻫﻨﻮز ﺑﻄﺒﻊ ﻧﺮﺳﯿﺪه‪.‬‬‫ﺑﺨﺶ دوم‪ :‬راﺟﻊ ﺑﺄﺣـﺎدﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻔﻪ ﻧﺒﻮّﯾﻪﯾﯽ ﮐﻪ دﻻـﻟﺖ ﺑﺮ ﺧﻼـﻓﺖ و اﻣﺎﻣﺖ آن ﺣﻀـﺮت دارد‪ ،‬و اﯾﻦ ﺑﺨﺶ در دوازده ﻣﺠّﻠـﺪﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﻣﺠّﻠﺪ أّول آن »ﻏﺪﯾﺮ« و ﻣﺠّﻠﺪ دوم »ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« و ﻣﺠّﻠﺪ دوازدﻫﻢ »ﺛﻘﻠﯿﻦ« ﻫﺮ ﮐﺪام در دو ﺟﺰء ﻣﺴـﺘﻘﻞ ﺑﻄﺒﻊ رﺳﯿﺪه و ﺑﻘّﯿﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ در‬‫ﯾﮏ ﺟﺰء اﺳﺖ‪ ،‬و از ﻣﺠﻤﻮع اﯾﻦ أﺟﺰاء‪ ،‬ﻣﺠّﻠﺪات ﭼﻬﺎرﮔﺎﻧﻪ اوﻟﯽ در ﺣﯿﺎت ﻣﺆﻟّﻒ و ﺑﻘّﯿﻪ آﻧﭽﻪ ﺑﻄﺒﻊ رﺳﯿﺪه ﭘﺲ از درﮔﺬﺷﺖ او ﺑﻮده‬‫اﺳﺖ‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﻧﺎﮔﻔﺘﻪ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺟﺰء ﯾﮑﻢ ﻣﺠﻠﺪ أّول »ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ« ﺣﺪود ﺑﯿﺴﺖ ﺳﺎل ﻗﺒﻞ ﻃﯽ ‪ 600‬ﺻﻔﺤﻪ در ﻃﻬﺮان ﺗﺠﺪﯾﺪ ﭼﺎپ ﺷﺪه‪ ،‬و‬‫ﻫﺮ دو ﺟﺰء ﻣﺠﻠﺪ آﺧﺮ »دوازدﻫﻢ‪.‬‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ« ﮐﻪ اﯾﻨﮏ ﺗﻤﺎﻣﺎ در اﺻـﻔﻬﺎن ﺗﺠﺪﯾـﺪ ﻃﺒﻊ ﮔﺮدﯾـﺪه و ﺑﺮاي رﻋﺎﯾﺖ ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻗﻄﻊ و اﻧـﺪازه در ﺷـﺶ ﻣﺠﻠـﺪ ﻗﺮار داده ﺷﺪه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 171‬از ‪193‬‬‫اﺳﺖ‪.‬‬‫‪» -5‬ﮐﺘﺐ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار«‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1213 :‬‬‫اّول‪ -‬ﺗﺘﻤﯿﻢ ﻋﺒﻘﺎت‪ .‬ﺑﻘﻠﻢ ﺳّﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‪ ،‬ﻓﺮزﻧﺪ ﻣﺆﻟّﻒ‪.‬‬‫دوم‪ -‬ﺗﺬﯾﯿﻞ ﻋﺒﻘﺎت‪ .‬ﺑﻘﻠﻢ ﺳﯿﺪ ذاﮐﺮ ﺣﺴﯿﻦ‪ ،‬ﻓﺮزﻧﺪ دﯾﮕﺮ ﻣﺆﻟّﻒ ]‪.[1‬‬‫ﺳﻮم‪ -‬ﺗﻌﺮﯾﺐ ﺟﻠـﺪ اول ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ‪ .‬ﺑﻘﻠﻢ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﺴﻦ ﻧّﻮاب ﻓﺮزﻧﺪ ﺳـﯿﺪ أﺣﻤﺪ ﻧّﻮاب ﻟﮑﻬﻨﻮي‪ ،‬ﻣﺘﻮﻟّﺪ ﺑﺴﺎل ‪» :1329‬ذرﯾﻌﻪ ‪:4‬‬‫ﺷﻤﺎره ‪.«1061‬‬‫ﭼﻬﺎرم‪ -‬ﺗﮑﻤﯿﻞ ﺟﻠﺪ ﻫﻔﺘﻢ ﻋﺒﻘﺎت‪ ،‬ﭼﻮن أﺻﻞ ﻣﺠّﻠﺪ ﻫﻔﺘﻢ ﻣﺴّﻮده و ﻧﺎﻗﺺ ﺑﻮده‪ ،‬ﻧﻮاده داﻧﺸـﻤﻨﺪ ﻣﺆﻟّﻒ ﺳﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ‬‫ﺣﺴﯿﻦ آن را ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﭘﻨﺠﻢ‪ -‬ﺗﻠﺨﯿﺺ ﺗﻤﺎم ﻣﺠﻠﺪ دوم و ﭘﻨﺠﻢ و ﺷـﺸﻢ و ﺑﺨﺸـﯽ از ﯾﮑﻢ و ﺗﻌﺮﯾﺐ ﺗﻤﺎﻣﯽ اﯾﻦ ﻣﺠﻠﺪات ﺑﻨﺎم »اﻟﺜﻤﺮات« ﺑﻘﻠﻢ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﺴﻦ ﻧّﻮاب‬‫ﻣﺬﮐﻮر‪» :‬ذرﯾﻌﻪ ‪ :5‬ﺷﻤﺎره ‪.«42‬‬‫ﺑﺨﺶ ﭘﻨﺠﻢ ﺷﺮح ﺣﺎل ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‬‫اﺷﺎره‬‫ﻣﯿﺮ ﺳـﯿﺪ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ‪ ،‬ﻓﺮزﻧﺪ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻗﻠﯽ‪ ،‬ﻓﺮزﻧﺪ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ‪ ،‬ﻓﺮزﻧﺪ ﺳﯿﺪ ﺣﺎﻣﺪ ﻣﻮﺳﻮي ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري ﮐﻨﺘﻮري ﻟﮑﻬﻨﻮي‪ ،‬ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از‬‫ﺷﺎﮔﺮداﻧﺶ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﮐﺸﻤﯿﺮي ﻣﺆﻟّﻒ »ﻧﺠﻮم اﻟّﺴﻤﺎء ﻓﯽ أﺣﻮال اﻟﻌﻠﻤﺎء« در وﺻﻒ وي ﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬‫»‪ ...‬وﺣﯿـﺪ اﻷﻋﺼـﺎر‪ ،‬ﻓﺮﯾـﺪ اﻷـدوار‪ ،‬درﯾﺎي ﻧﺎﭘﯿـﺪا ﮐﻨﺎر ﻋﻠﻮم ﻋﻘﻠﯽ و ﻧﻘﻠﯽ‪ ،‬و ﺳـﺤﺎب ﻣـﺪرار ﻓﻨﻮن اﺻـﻠﯽ و ﻓﺮﻋﯽ‪ ،‬اﻟﻤﻘﺘﻔﯽ آﺛﺎر آﺑﺎﺋﻪ‬‫اﻻـﻃﯿﺒﯿﻦ‪ ،‬و ﻟا ﺤـﺎﻣﯽ ﻟـﺬﻣﺎر أﺟـﺪاده اﻻﮐﺮﻣﯿﻦ‪ ،‬آﯾـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ و ﺣّﺠـ ﮥ اﻟﺤﻖ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻠﻖ أﺟﻤﻌﯿﻦ‪ ،‬ﻣﻮﻻﻧﺎ و اﺳـﺘﺎذﻧﺎ‪ ،‬ﺟﻨﺎب اﻟﺴـّﯿﺪ‬‫ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‪ .‬أدام اﻟﱠﻠﻪ ﻇﻠﻪ اﻟﻌﺎﻟﯽ ﺑﺪوام اﻷّﯾﺎم و اﻟّﻠﯿﺎﻟﯽ ‪:«..‬‬‫ﻧﺠﻮم اﻟﺴﻤﺎء ‪ .352 : 1‬ﻟﮑﻬﻨﻮ‪ [1] .1303 ،‬ﭘﺎورﻗﯽﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در أﺟﺰاء ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺑﺮﻣﺰ »ن« ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﺷﻮد از ﻣﺮﺣﻮم ﺳـﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‬‫اﺳﺖ‪ ،‬و آﻧﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺮﻣﺰ »ذ« ﺧﺎﺗﻤﻪ ﻣﯽﯾﺎﺑـﺪ از ﻣﺮﺣﻮم ﺳـﯿﺪ ذاﮐﺮ ﺣﺴـﯿﻦ‪ .‬ﭘﺎورﻗﯿﻬﺎي ﻣﻌـﺪودي ﻧﯿﺰ ﮐﻪ داراي رﻣﺰ »م« ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ از ﻃﺮف‬‫ﻫﯿﺌﺖ ﻣﺼﺤﺤﺎن ﻃﺒﻊ ﺟﺪﯾﺪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1214 :‬‬‫وﻻدت و وﻓﺎت‬‫وﻻدت آن ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺰرگ در ﻟﮑﻬﻨﻮ ]‪ [1‬ﺑﺴﺎل ‪ 1246‬ﻫﺠﺮي در ﯾﮏ ﺧﺎﻧﺪان ﻋﻠﻢ و ﺗﻘﻮي ﮐﻪ أﺻـﻼ اﯾﺮاﻧﯽ و أﻫﻞ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮر ﺑﻮدهاﻧﺪ اﺗﻔﺎق‬‫اﻓﺘﺎده‪ ،‬و ﭘﺲ از ﮔﺬﺷﺘﻦ ﺷﺼﺖ ﺳﺎل از ﻋﻤﺮ ﺷﺮﯾﻔﺶ در ﻫﯿﺠﺪﻫﻢ ﻣﺎه ﺻﻔﺮ ‪ 1306‬ﻗﻤﺮي ﺑﺪرود ﺣﯿﺎت ﮔﻔﺖ و در ﺣﺴﯿﻨّﯿﻪ ﻏﻔﺮان ﻣﺂب‬‫ﻣﺪﻓﻮن ﮔﺮدﯾﺪ و ﺗﺎ ﺣﺎل ﻣﺰار ﻣﻘّﺪﺳﺶ ﻣﻮرد ﺗﻮّﺟﻪ و اﺣﺘﺮام اﻫﺎﻟﯽ آن دﯾﺎر و زﯾﺎرﺗﮕﺎﻫﺴﺖ‪.‬‬‫اﻧـﺪﮐﯽ ﭘﺲ از درﮔـﺬﺷﺖ ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ‪ ،‬اﺳـﺘﺎد ﺑﺰرﮔﻮارش آﯾـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺎس ﻣﻔﺘﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﺪرود ﺣﯿﺎت ﮔﻔﺖ و در‬‫ﺟﻨﺐ وي ﻣﺪﻓﻮن ﺷﺪ‪ ،‬رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ‪.‬‬‫اﺳﺘﺎدان‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 172‬از ‪193‬‬‫ﻣﯿﺮﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ‪ -‬اﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻘﺎﻣﻪ‪ -‬از دوران ﮐﻮدﮐﯽ در ﻣﻬـﺪ ﺗﺮﺑﯿﺖ و ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﭘـﺪر ﺑﺰرﮔﻮارش »ﺳـﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻗﻠﯽ« ﮐﻪ او ﻧﯿﺰ از آﯾﺎت‬‫ﺑﺰرگ إﻟﻬﯽ و از أﻋﻼـم ﺷـﯿﻌﻪ و ﻓﻘﯿﻬﯽ ﺑـﺎرع و ﻣﺘﮑّﻠﻤﯽ ﻧﺎﻣﯽ و ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت زﯾﺎدي ﺑﻮده‪ ،‬ﭘﺮورش ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬و ﭘﺲ از ﮔﺬﺷـﺘﻦ دوران‬‫ﮐﻮدﮐﯽ و آﻣﻮﺧﺘﻦ دروس اﺑﺘﺪاﺋﯽ ﺑﺘﺤﺼـﯿﻞ ﻋﻠﻮم دﯾﻨﯿﻪ ﭘﺮداﺧﺖ‪ ،‬ﻋﻠﻮم ادﺑﯽ را ﻧﺰد داﻧﺸﻤﻨﺪ ﺑﺰرگ ﻣﻔﺘﯽ ﺳﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺎس و ﻏﯿﺮه‪ ،‬و‬‫ﻋﻠﻢ ﻓﻘﻪ و اﺻﻮل را ﻧﺰد آﯾـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﯿﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﺳـﯿﺪ دﻟـﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي‪ ،‬و ﻋﻠﻢ ﮐﻼم را ﻧﺰد ﭘﺪرش ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﻓﺮا ﮔﺮﻓﺖ‪،‬‬‫ﺳﭙﺲ ﻋﻠﻮم ﻣﻌﻘﻮل و ﻓﻠﺴـﻔﻪ را ﻧﺰد ﺳـﯿﺪ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﺑﻦ ﺳﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﮐﻪ درﯾﻦ رﺷﺘﻪ ﻣﺘﺨّﺼﺺ و از أﺳﺎﺗﯿﺪ ﺑﺰرگ ﺑﻮد ﺧﻮاﻧﺪ‬‫و ﺗﮑﻤﯿﻞ ﮐﺮد‪.‬‬‫ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت‬‫ﺳﻮاي ﮐﺘﺎب »ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار« وي داراي ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت ﻧﻔﯿﺴﯽ اﺳﺖ‪ ،‬از ﺟﻤﻠﻪ‪:‬‬‫‪» -1‬اﺳـﺘﻘﺼﺎء اﻹﻓﺤﺎم و اﺳﺘﯿﻔﺎء اﻻﻧﺘﻘﺎم‪ ،‬ﻓﯽ رّد ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم«‪ .‬ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم ﺗﺄﻟﯿﻒ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻫﻨﺪي در رّد ﺷﯿﻌﻪ اﻣﺎﻣّﯿﻪ اﺳﺖ‪،‬‬‫و »اﺳـﺘﻘﺼﺎء اﻻﻓﺤﺎم« در رّد ]‪ [1‬ﻟﮑﻬﻨﻮ ﯾﮑﯽ از ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ ﺷـﻬﺮﻫﺎي ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن و از اﺳﺘﺎﻧﻬﺎي ﻣﻬﻢ آن ﮐﺸﻮر اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺷﻤﺎل ﻏﺮﺑﯽ‬‫ﻫﻨـﺪ واﻗﻊ ﺷـﺪه و آﻣـﺎر ﻧﻔﺮات آن ﺑﻬﻔﺘﺼـﺪ ﻫﺰار ﻣﯽرﺳـﺪ و ﭘﯿﻮﺳـﺘﻪ در ﺣـﺎل ﺗﺮﻗﯽ و ﻣﺮﮐﺰ ﻋﻠﻤـﺎ و داﻧﺸـﻤﻨﺪان ﺑﻮده و از ﻧﻈﺮ ﻓﺮﻫﻨﮓ‬‫اﺳﻼﻣﯽ و ﻋﻠﻮم دﯾﻨﯽ و ﮐﺜﺮت ﻣﺴﻠﻤﺎن در ردﯾﻒ ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ ﻣﺮاﮐﺰ اﺳﻼﻣﯽ ﺑﺸﻤﺎر ﻣﯽرود‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1215 :‬‬‫آن و ﻗﺒﻞ از ﺗﺄﻟﯿﻒ ﻋﺒﻘﺎت ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷـﺪه و ﺑﻔﺮﻣﺎﯾﺶ ﻣﺆﻟّﻒ ﻣﺤﺘﺮم »اﻟّﺬرﯾﻌـﮥ« ﺑﺎﻟﻎ ﺑﺮ ده ﻣﺠّﻠـﺪ اﺳﺖ ﮐﻪ دو ﺳﻪ ﺟﻠـﺪ آن در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﻄﺒﻊ‬‫رﺳﯿﺪه و ﺑﻐﺎﯾﺖ ﻣﺤّﻘﻘﺎﻧﻪ و ﭘﺮ ﻓﺎﺋﺪه ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫‪» -2‬أﺳﻔﺎر اﻻﻧﻮار‪ ،‬ﻋﻦ وﻗﺎﯾﻊ أﻓﻀﻞ اﻻﺳﻔﺎر«‪ .‬ﺷﺮح ﻣﺴﺎﻓﺮت ﻣﺆﻟّﻒ ﺑﻤّﮑﻪ ﻣﻌّﻈﻤﻪ و ﺧﺎﻃﺮات زﯾﺎرت أﺋّﻤﻪ ﻋﺮاق ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم‪.‬‬‫‪» -3‬إﻓﺤﺎم اﻟﻤﯿﻦ‪ ،‬ﻓﯽ رّد إزاﻟﮥ اﻟﻐﯿﻦ«‪ .‬اﯾﻦ ﮐﺘﺎب در ﭼﻨﺪ ﻣﺠّﻠﺪ‪ ،‬و رّد ﺑﺮ ﮐﺘﺎب »إزاﻟﮥ اﻟﻐﯿﻦ« ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻓﯿﺾآﺑﺎدي اﺳﺖ‪.‬‬‫‪» -4‬ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻟﻌﺸﺮة اﻟﮑﺎﻣﻠﮥ«‪ .‬ﺑﻔﺎرﺳﯽ ﮐﻪ اﺻﻞ ﻧﯿﺰ از ﺧﻮد اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‪.‬‬‫‪» -5‬دّرة اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ« اﯾﻦ ﮐﺘﺎب را ﻣﺆﻟّﻒ ﺧﻮد ﺑﻌﻨﻮان ﯾﮑﯽ از آﺛﺎر ﻗﻠﻤﯿﺶ در ﻣﺠﻠّﺪ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﺒﻘﺎت »‪ «117 :1‬ﯾﺎد ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪» -6‬اﻟّﺸﺮﯾﻌﮥ اﻟﻐّﺮاء«‪ .‬در ﻓﻘﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺤﺚ و إﺛﺒﺎت ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺟﻤﺎﻋﯽ از أّول ﺑﺎب ﻃﻬﺎرت ﺗﺎ آﺧﺮ دﯾﺎت‪ ،‬ﻃﺒﻊ ﻟﮑﻬﻨﻮ‪.‬‬‫‪» -7‬اﻟﺸﻌﻠﮥ اﻟﺠّﻮاﻟﮥ«‪ .‬در ﺑﺤﺚ از اﺣﺮاق ﻣﺼﺎﺣﻒ‪ ،‬ﭼﺎپ ﺷﺪه و ﺑﻔﺎرﺳﯽ ﻧﯿﺰ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫‪» -8‬ﺷﻤﻊ اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ«‪ .‬ﺷﺎﻣﻞ ﯾﮏ رﺷﺘﻪ ﻗﺼﺎﺋﺪ ﻋﺮﺑﯽ و ﻓﺎرﺳﯽ ﺧﻮد ﻣﺆﻟّﻒ در ﻣﺮاﺛﯽ ﺣﻀﺮت ﺳﯿﺪ اﻟّﺸﻬﺪاء ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‪.‬‬‫‪» -9‬ﺷﻤﻊ و دﻣﻊ«‪ .‬ﻣﺜﻨﻮي‪ ،‬اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﺰﺑﺎن اردو ﺗﺮﺟﻤﻪ و ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫‪» -10‬ﺻﻔﺤﻪ أﻟﻤﺎس«‪ .‬در أﺣﮑﺎم ﻏﺴﻞ ارﺗﻤﺎس‪.‬‬‫‪» -11‬اﻟﻄﺎرف«‪ .‬در ﻟﻐﺰ و ﻣﻌّﻤﺎﻫﺎ‪.‬‬‫‪» -12‬اﻟﻈّﻞ ﻟا ﻤﻤﺪود و اﻟﻄﻠﺢ اﻟﻤﻨﻀﻮد«‪ .‬ﻣﻄﺒﻮع‪.‬‬‫‪» -13‬اﻟﻌﺸﺮة اﻟﮑﺎﻣﻠﮥ«‪ .‬ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺤﺚ و ﺣّﻞ ده ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﺸﮑﻞ‪ ،‬ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫‪» -14‬اﻟﻌﻀﺐ اﻟﺒّﺘﺎر«‪ .‬ﻣﺆﻟّﻒ از آن در ﻣﺠﻠّﺪ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﺒﻘﺎت ﯾﺎد ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﮐﺘﺐ ﻣﺬﮐﻮر ﻋﻤﻮﻣﺎ در »أﻋﯿﺎن اﻟّﺸﯿﻌﮥ ‪ «373 :18‬و »ﻧﻘﺒﺎء اﻟﺒﺸﺮ ‪ «349 :1‬و ﺟﺎﻫﺎي دﯾﮕﺮ ﯾﺎد ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1216 :‬‬‫ﻓﺮزﻧﺪان ﻣﺆّﻟﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 173‬از ‪193‬‬‫از ﻣﺮﺣﻮم آﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﯿﺮﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‪ -‬ﻗّﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺳّﺮه‪ -‬دو ﻓﺮزﻧﺪ داﻧﺸﻤﻨﺪ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪ‪:‬‬‫اول‪ :‬ﺷﻤﺲ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﮐﻪ ﺗﺎﻟﯽ ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮار و داراي ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت و آﺛﺎرﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﺆﻟّﻒ »رﯾﺤﺎﻧﮥ اﻻدب ‪ «145 -144 :4‬ﮔﻮﯾﺪ‪» :‬ﺳـﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻪ ﺷﻤﺲ اﻟﻌﻠﻤﺎء‪ ،‬ﻓﺮزﻧﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﺳﯿﺪ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺳﺎﺑﻖ‬‫اﻟّﺬﮐﺮ ﻣﺘﻮﻓﯽ ‪ 1306‬ه‪.‬‬‫)ﻏﺸـﻮ(‪ ،‬ﻋـﺎﻟﻤﯽ اﺳﺖ ﻣﺘﺒّﺤﺮ‪ ،‬ﻓﻘﯿﻪ‪ ،‬اﺻـﻮﻟﯽ‪ ،‬ﻣﺤـّﺪث‪ ،‬رﺟـﺎﻟﯽ ﮐـﺜﯿﺮ اﻟّﺘﺘﺒﻊ و وﺳـﯿﻊ اﻻﻃﻼـع و داﺋﻢ اﻟﻤﻄـﺎﻟﻌﻪ‪ ،‬از أﻋـﺎﻇﻢ ﻋﻠﻤـﺎي اﻣـﺎﻣّﯿﻪ‬‫ﻫﻨﺪوﺳﺘﺎن و ﻣﻔﺘﯽ و ﻣﺮﺟﻊ أﻫﺎﻟﯽ آن ﺳﺎﻣﺎن‪ ،‬و از واﻟﺪ ﻣﻌﻈﻢ ﺧﻮد و ﺳّﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋّﺒﺎس ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻣﺮاﺗﺐ ﻋﻠﻤﯿﻪ ﮐﺮده و در ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ‬‫و ﮐﻤﺎﻻـت ﻧﻔﺴـﺎﻧﯿﻪ ﻃـﺎق و ﭘـﺪر واﻻـ ﮔﻬﺮ ﺧـﻮد را وارث ﺑﺎﻻﺳـﺘﺤﻘﺎق‪ ،‬و آن ﻣﻨﺒﻊ ﻓﻀـﻞ و ﺷـﺮف را ﻧﻌﻢ اﻟﺨﻠﻒ و ﻣﺼـﺪاق اﯾﻦ ﺷـﻌﺮ‬‫ﻣ ﯽ ﺑ ﺎﺷ ﺪ ‪:‬‬
‫زﻧﺪه اﺳﺖ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ در دﯾﺎرش ﺑﺎﺷﺪ ﺧﻠﻔﯽ ﺑﯿﺎدﮔﺎرش‬‫ﯾﺎ ﺧﻮد‪:‬‬‫ﻓّﺮخ رخ آن ﭘﺪر ﮐﻪ ﭼﻮ وي ﺑﺎﺷﺪش ﭘﺴﺮ ﺧّﺮم دل آن ﭘﺴﺮ ﮐﻪ ﭼﻮ او ﺑﺎﺷﺪش ﭘﺪر‬‫و از ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت و آﺛﺎر ﻗﻠﻤﯽ ﺳـﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ اﺳﺖ‪» -1 :‬إﺛﺒﺎت رّد اﻟﺸـﻤﺲ ﻻﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم« و دﻓﻊ ﻣﺎ اورد ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺸﺒﻬﺎت‪.‬‬‫‪» -2‬ﺗﺘﻤﯿﻢ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار« واﻟـﺪ ﻣﻌﻈﻢ ﺧﻮد و ﺗﺎ ﺣﺎل ﭼﻨﺪ ﻣﺠّﻠﺪ از آن ﻃﺒﻊ ﺷﺪه‪» -3 .‬دﯾﻮان اﻟﺨﻄﺐ«‪ -4 .‬دﯾﻮان اﻟﺸﻌﺮ«‪» -5 .‬اﻟﻤﻮاﻋﻆ«‪.‬‬‫‪» -6‬ﻧﻐﻤﺎت اﻷزﻫﺎر ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻻﺋّﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم«‪.‬‬‫و وﻻـدت ﺻـﺎﺣﺐ ﺗﺮﺟﻤﻪ در ﻧﻮزدﻫﻢ ﺟﻤـﺎدي اﻵـﺧﺮه ﻫﺰار و دوﯾﺴﺖ و ﻫﺸـﺘﺎد و ﭼﻬـﺎرم ﻫﺠﺮت ﺑﻮده‪ ،‬و در ﺑﯿﺴﺖ و ﭘﻨﺠﻢ ذي ﺣّﺠﻪ‬‫ﺳـﺎل ﻫﺰار و ﺳـﯿﺼﺪ و ﺷـﺼﺖ و ﯾﮑﻢ ﻫﺠﺮي ﻗﻤﺮي ﺑﺮﺣﻤﺖ اﯾﺰدي ﻧﺎﯾﻞ‪ ،‬و ﻫﺮ ﯾﮏ از ﭼﻨـﺪ ﺟﻤﻠﻪ »ﻧﺎﺻـﺮ اﻟﺤّﻔﺎظ ‪ «1361‬و »ﭼﺸﻢ ﺑﺮاه‬‫ﻟﻄﻒ ﺧـﺎص ‪ «1361‬و »ﻗﻀـﯽ ﻧﺤﺒﻪ ﻧﺎﺻـﺮ آل ﻃﻪ ‪ «1361‬و »ﻣﻨﻄـﻖ ﺑﯽ ﻧﻄﻖ و ﺳﺮﮔﺸـﺘﻪ ‪ «1361‬و »ﮐﻼـم ﺧﻤـﻮش و ﺑﺮقزده ‪ «1361‬و‬‫»ﻣﻌﻘﻮل و ﻣﻨﻘﻮل از ﺣﺴﺮت ﻧﺎﻟﻪﮐﻨﺎن ‪ «1361‬ﻣﺎده ﺗﺎرﯾﺦ وﻓﺎت او ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ«‪.‬‬‫و ﻣﺆﻟّﻒ »أﻋﯿﺎن اﻟﺸﯿﻌﮥ ‪ «108 -107 :49‬ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪» :‬ﺷﻤﺲ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟّﺴﯿﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1217 :‬‬‫ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ ‪ ...‬وﻟﺪ ‪ 19‬ﺟﻤﺎدي اﻟﺜﺎﻧﯿﮥ ﺳﻨﮥ ‪ ،1284‬و ﺗﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 1361‬ﻓﯽ ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﺎﻟﻬﻨﺪ‪.‬‬‫درس ﻓﯽ اﻟﻨﺠﻒ ﺛّﻢ اﻧﺘﻘـﻞ إﻟﯽ ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﻟﮑﻬﻨﻮ‪ ،‬و ﻓﯿﻬـﺎ أﻗـﺎم ﺣّﺘﯽ وﻓـﺎﺗﻪ‪ .‬إﻣـﺎم ﻓﯽ اﻟﺮﺟـﺎل و اﻟﺤـﺪﯾﺚ‪ ،‬واﺳﻊ اﻟّﺘﺘﺒﻊ‪ ،‬ﮐﺜﯿﺮ اﻻﻃﻼـع‪ ،‬ﻗﻮّي‬‫اﻟﺤﺎﻓﻈـﮥ‪ ،‬ﻻـ ﯾﮑـﺎد ﯾﺴـﺄﻟﻪ أﺣـﺪ ﻋﻦ ﻣﻄﻠﺐ إﻟّﺎ و ﯾﺤﯿﻠﻪ إﻟﯽ ﻣﻈﺎﻧّﻪ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ ﻣﻊ اﻻﺷﺎرة إﻟﯽ ﻋـﺪد اﻟﺼـﻔﺤﺎت‪ ،‬و ﮐﺎن أﺣـﺪ اﻻﺳﺎﻃﯿﻦ و‬‫اﻟﻤﺮاﺟﻊ ﻓﯽ اﻟﻬﻨـﺪ‪ ،‬و ﻟﻪ وﻗـﺎر و ﻫﯿﺒـﮥ ﻓﯽ ﻗﻠﻮب اﻟﻌﺎّﻣـﮥ و اﺳـﺘﺒﺪاد ﻓﯽ اﻟّﺮأي و ﻣﻮاﻇﺒـﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺒـﺎدات‪ ،‬و ﻫﻮ ﻣﻌﺮوف ﺑﺎﻷـدب و ﻟا ﻌﺮﺑـّﯿ ﮥ‪،‬‬‫ﻣﻌﺪود ﻣﻦ أﺳﺎﺗﺬﺗﻬﻤﺎ‪ ،‬و إﻟﯿﻪ ﯾﺮﺟﻊ ﻓﯽ ﻣﺸﮑﻼﺗﻬﻤﺎ‪ ،‬و ﺧﻄﺒﻪ ﻣﺸﺘﻤﻠﮥ ﻋﻠﯽ ﻋﺒﺎرات ﺟﺰﻟﮥ و أﻟﻔﺎظ ﻣﺴﺘﻄﺮﻓﮥ‪.‬‬‫و ﻟﻪ ﺷـﻌﺮ ﺟـّﯿ ﺪ‪ .‬ﻗﺮأ ﻋﻠﯽ واﻟـﺪه و ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻔﺘﯽ اﻟﺴـﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺎس و ﯾﺮوي ﻋﻦ اﻷﺧﯿﺮ‪ ،‬و ﯾﺮوي ﻋﻨﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ‪ .‬ﻣﻦ ﻣﺼـّﻨﻔﺎﺗﻪ‪» -1 :‬ﻧﻔﺤﺎت‬‫اﻷزﻫـﺎر‪ ،‬ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻷﻃﻬﺎر«‪» -2 .‬ﮐﺘـﺎب ﻣـﺎ ﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﻔﻀﺎﺋـﻞ ﻻـﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﯾﻮم ﺧﯿـﺒﺮ«‪» -3 .‬ﻣﺴـﻨﺪ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﺑﻨﺖ‬‫اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم«‪.‬‬‫‪» -4‬ﻧﻔﺤﺎت اﻻﻧﺲ« ﻓﯽ وﺟﻮب اﻟﺴﻮرة‪» -5 .‬إﺳﺒﺎغ اﻟّﻨﺎﺋﻞ ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ«‪-6 .‬‬‫»دﯾﻮان اﻟﺨﻄﺐ«‪» -7 .‬دﯾﻮان ﺷﻌﺮ«‪» -8 .‬ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮاﻋﻆ«‪» -9 .‬ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺸﺎء«‪.‬‬‫إﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ‪ ،‬ﻣﻊ ﮐﻮﻧﻪ ﻇّﻞ ﻣﺸﺘﻐﻼ داﺋﻤﺎ ﺑﺈﺗﻤﺎم ﮐﺘﺎب واﻟﺪه ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار‪ ،‬و ﻗﺪ ﺑﺮز ﻣﻦ ﺗﺼﻨﯿﻔﻪ ﻟﻪ ﻋّﺪة ﻣﺠﻠّﺪات‪ .‬و ﻟﻪ‪:‬‬‫إن ﮐﻨﺖ ﻣﻦ ﺷﯿﻌﮥ اﻟﻬﺎدي أﺑﯽ ﺣﺴﻦ ﺣّﻘﺎ ﻓﺄﻋﺪد ﻟﺮﯾﺐ اﻟﺪﻫﺮ ﺗﺠﻨﺎﻓﺎ‬‫إّن اﻟﺒﻼء ﻧﺼﯿﺐ ﮐّﻞ ﺷﯿﻌﺘﻪ ﻓﺎﺻﺒﺮ‪ ،‬و ﻻ ﺗﮏ ﻋﻨﺪ اﻟﻬّﻢ ﻣﻨﺼﺎﻓﺎ«‪ .‬دوم ﺳﯿﺪ ذاﮐﺮ ﺣﺴﯿﻦ‪ .‬در »رﯾﺤﺎﻧﮥ اﻷدب ‪ «145 :4‬ﻧﻮﯾﺴﺪ‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 174‬از ‪193‬‬‫»و أّﻣﺎ ﺳـّﯿﺪ ذاﮐﺮ ﺣﺴـﯿﻦ‪ ،‬ﺑﺮادر ﻧﺎﺻـﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﻧﯿﺰ از ﻋﻠﻤﺎي ﻫﻨﺪ ﻋﺼﺮ ﻣﺎ و ﺣﻮاﺷﯽ ﺑﺮ ﮐﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت ‪ ...‬واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﺧﻮد ﻧﻮﺷﺘﻪ‪ ،‬و ﺷﺮﺣﯽ‬‫دﯾﮕﺮ ﺑﺪﺳﺖ ﻧﯿﺎﻣﺪ«‪.‬‬‫و ﺻﺎﺣﺐ »ﻧﻘﺒﺎء اﻟﺒﺸﺮ‪ «715 -714 :‬ﭘﺲ از ﻧﺎم و ﻧﺴﺒﺶ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪» :‬ﻋﺎﻟﻢ ﻓﺎﺿﻞ و أدﯾﺐ ﺷﺎﻋﺮ‪ .‬ﮐﺎن ﻣﻦ أﻓﺎﺿﻞ اﺳﺮﺗﻪ و ادﺑﺎﺋﻬﺎ اﻟﺸﻌﺮاء‪ ،‬ﻟﻪ‬‫آﺛﺎر‪ ،‬ﻣﻨﻬﺎ‪» :‬اﻷدﻋﯿﮥ اﻟﻤﺄﺛﻮرة« ﻃﺒﻊ ﻓﯽ اﻟﻬﻨﺪ و ﻋﻠﯿﻪ ﺗﻘﺮﯾﺾ أﺧﯿﻪ اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ اﻟﺴـّﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 1361‬و ﺗﺼﺪﯾﻘﻪ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎرﻫﺎ ﮐﻤﺎ‬‫ذﮐﺮﻧﺎه ﻓﯽ » ﻟا ﺬرﯾﻌﮥ ‪ ،«399 :1‬و ﮐﺎن ﻣﻌﯿﻦ أﺧﯿﻪ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻓﯽ ﺗﺘﻤﯿﻢ ﻣﺠﻠّﺪات »اﻟﻌﺒﻘﺎت«‪ .‬و ﻟﻪ »دﯾﻮان ﺷﻌﺮ« ﺑﺎﻟﻔﺎرﺳّﯿﮥ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1218 :‬‬‫اﻟﻌﺮﺑّﯿﮥ‪ .‬و وﻟﺪه اﻟﺴﯿﺪ ﺳﺎﺟﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻃﺒﯿﺐ أدﯾﺐ أﯾﻀﺎ‪ ،‬ﻟﻪ دﯾﻮان ﻓﯽ اﻟﻤﺪاﺋﺢ و اﻟﻤﺮاﺛﯽ ﺑﻠﻐﮥ أردو ‪.«...‬‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ‬‫در ﺷﻤﺎره دوم »ﺻﺤﯿﻔﮥ اﻟﻤﮑﺘﺒﻪ‪ «26 -14 :‬ﻣﻮّرخ ‪ 1382‬ﺗﺎزهﺗﺮﯾﻦ اﻃﻼع را از ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ آﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﯿﺮﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﺪﺳﺖ داده و ﺑﺴﯿﺎري‬‫از ﻧﻔﺎﺋﺲ ﮐﺘﺐ ﺧﻄﯽ ﻣﻮﺟﻮد در آن را ﯾﺎد ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬اﯾﻨﮏ آن ﺷﺮح‪:‬‬‫»ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ«‬‫»اﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﺨـﺎﻧﻪ ﺑـﺎ ﻋﻈﻤﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻻـ ﺣـﺎوي ﺳـﯽﻫﺰار ﺟﻠـﺪ ﮐﺘـﺎب از ﻧﻔـﺎﯾﺲ ﻣﻄﺒﻮﻋـﺎت و ﻧﻮادر ﻣﺨﻄﻮﻃـﺎت ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻧـﺘﯿﺠﻪ ﻫّﻤﺖ ﺳـﻪ‬‫ﺷﺨﺼّﯿﺖ ﺑﺰرگ ﻋﻠﻤﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ آﺛﺎر و ﻣﺂﺛﺮ آﻧﺎن در‬‫ﺟـﺎﻣﻌﻪ ﻋﻠﻢ و ﻫﻨﺮ ﻃﻨﯿﻦاﻧـﺪاز و ﻣﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده اﺳﺖ‪ ،‬ﭘـﺎﯾﻪ ﺗﺄﺳـﯿﺲ اﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﺨـﺎﻧﻪ ﻣﺒﺎرﮐﻪ ﺑـﺪﺳﺖ رادﻣﺮد ﻣﺤﻘﻖ و داﻧﺸـﻤﻨﺪ ﻓﻘﯿﻪ ﻣﺘﮑّﻠﻢ‪،‬‬‫ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﻘﻮل و ﻣﻨﻘﻮل ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﻣﻮﺳﻮي ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري ﮐﻪ از اﯾﺮاﻧﯿﺎن ﻣﻘﯿﻢ ﻫﻨﺪ ﺑﻮدﻧﺪ اﺳـﺘﻮار ﮔﺮدﯾﺪه‪ ،‬اﯾﻦ ﺳّﯿﺪ ﺑﺰرﮔﻮار آﺛﺎر ﻋﻠﻤﯽ‬‫ﺷﺎﯾﺎﻧﯽ در ﺻﻔﺤﻪ وﺟﻮد از ﺧﻮد ﯾﺎدﮔﺎر ﮔﺬاﺷﺘﻪ و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ‪:‬‬‫‪» -1‬ﺗﺸﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ« ﮐﻪ در ﭼﻨﺪ ﺟﻠﺪ ﺑﺰرگ در ﻫﻨﺪ ﭼﺎپ ﺷﺪه‪ ،‬ﮐﺘﺎﺑﯿﺴﺖ ﺑﺴﯿﺎر ﭘﺮ ﻓﺎﯾﺪه‪ ،‬ﮔﺮد آوردن ﻧﻈﯿﺮش ﻫﻨﺮ ﻫﺮ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬‫‪» -2‬ﺗﻄﻬﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻦ ﻧﺠﺎﺳﮥ اﻟﻤﺸﺮﮐﯿﻦ«‪.‬‬‫‪» -3‬ﺗﮑﻤﯿﻞ اﻟﻤﯿﺰان ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺼﺮف«‪.‬‬‫‪» -4‬اﻟﻔﺘﻮﺣﺎت اﻟﺤﯿﺪرّﯾﮥ«‪.‬‬‫‪» -5‬ﺗﻘﺮﯾﺐ اﻷﻓﻬﺎم ﻓﯽ ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻷﺣﮑﺎم«‪.‬‬‫‪» -6‬رﺳﺎﻟﮥ ﻓﯽ اﻟﮑﺒﺎﺋﺮ«‪.‬‬‫»اﯾﻦ ﺳﯿﺪ ﺑﺰرﮔﻮار در ﭼﻬﺎرم ﻣﺤﺮم ﺳﺎل ‪ 1260‬ﻫﺠﺮي ﺑﺮﺣﻤﺖ اﯾﺰدي ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ‪ ،‬ﻗّﺪس اﻟﱠﻠﻪ روﺣﻪ و ﻧّﻮر ﺿﺮﯾﺤﻪ‪.‬‬‫»ﺳـﭙﺲ ﻣﺤﺘﻮﯾﺎت ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻓﺮزﻧﺪش ﻗﻬﺮﻣﺎن ﺑﺰرگ داﻧﺶ ﺳـّﯿﺪ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﺪان ﺿﻤﯿﻤﻪ ﮔﺸﺘﻪ‪ .‬ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻋﻠﻤﯽ اﯾﻦ ﺳّﯿﺪ ﻃﺎﯾﻔﻪ‪ ،‬ﻟﺴﺎن‬‫اﻟﻔﻘﻬﺎء و اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﺎن اﻟﺤﮑﻤﺎء و اﻟﻤﺘﮑﻠّﻤﯿﻦ ﯾﮕﺎﻧﻪ ﭘﺮﭼﻤﺪار ﻣﺬﻫﺐ ﺣﻖ آل ﻋﺼـﻤﺖ و ﻗﺪاﺳﺖ‪ -‬ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ‪ -‬از آﺛﺎر‬‫ﻗﻠﻤﯽ اﯾﺸﺎن ﺗﺎ اﻧﺪازهاي ﻫﻮﯾﺪا‪ ،‬و ﻟﻤﻌﺎت ﻋﺒﻘﺎت أﻧﻮارش در ﺟﻬﺎن ﻋﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1219 :‬‬‫و داﻧﺶ ﭘﻬﻨﺎور و درﺧﺸﺎن‪ ،‬و ﮐﺘﺎب اﺳﺘﻘﺼﺎء اﻹﻓﺤﺎﻣﺶ ﮐﻪ در دو ﻣﺠّﻠﺪ زﯾﻮر ﭼﺎپ ﺑﺨﻮد ﮔﺮﻓﺘﻪ از ﻧﻔﺎﯾﺲ ﺗﺂﻟﯿﻒ ﺷﻤﺮده ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬در‬‫‪ 18‬ﺻﻔﺮ ﺳﺎل ‪ 1306‬درﮔﺬﺷﺖ و در ﺟﻮار ﻣﺮﻗﺪ ﺷﺮﯾﻒ ﻣﻔﺘﯽ ﮐﺒﯿﺮ ﺳﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺎس ﺗﺴﺘﺮي ﻣﺪﻓﻮن ﮔﺮدﯾﺪ ]‪.[1‬‬‫»و ﺑﻌﺪﻫﺎ آﻧﭽﻪ ﺳـﯿﺪ ﻧﺎﺻـﺮ ﺣﺴـﯿﻦ ﭘﺴـﺮ ﺳـﯿﺪ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻣﺮﺣﻮم ﮔﺮدآوري ﮐﺮده ﺑﻮد ﺑﺮ آن ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ اﻓﺰوده ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬و اﯾﻦ ﺳـّﯿﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 175‬از ‪193‬‬‫ﻋﺎﻟﯿﺸﺎن از ﺣﺠﺞ اﺳﻼم و آﯾﺎت ﻋﻈﺎم‪ ،‬ﻓﻘﯿﻪ رﺟﺎﻟﯽ ﻣﺤّﺪث ﻣﺤﻘﻖ ﻧﺎﺑﻐﻪ دﻫﺮ‪ ،‬از رؤﺳﺎي ﻧﺎﻣﯽ ﻣﺬﻫﺒﯽ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬ﻗﺪﻣﻬﺎي ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ‬‫در ﺧـﺪﻣﺖ ﻣـﺬﻫﺐ در ﺻـﻔﺤﻪ ﺗﺎرﯾـﺦ از ﺧﻮد ﯾﺎدﮔـﺎر ﮔﺬاﺷـﺘﻪ‪ .‬از آﺛـﺎر ﻗﻠﻤﯽ اﯾﺸـﺎن ﮐﺘﺎب »اﻷزﻫﺎر« در اﻣﺎﻣﺖ و »إﺛﺒﺎت ﺣـﺪﯾﺚ ردّ‬‫اﻟّﺸﻤﺲ«‪» .‬دﯾﻮان ﺷﻌﺮ«‪.‬‬‫»ﮐﺘﺎﺑﯽ در ﺧﻄﺐ و ﻣﻮاﻋﻆ«‪» .‬ﻣﺴـﻨﺪ ﻓﺎﻃﻤﻪ دﺧﺘﺮ اﻣﺎم ﺷـﻬﯿﺪ ﺳـﺒﻂ«‪ .‬و ﻗﺴﻤﺘﯽ از ﮐﺘﺎب ﮐﺮﯾﻢ واﻟﺪ ﻣﻌﻈﻢ ﺧﻮد »ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار« را ﺗﺘﻤﯿﻢ‬‫ﻧﻤﻮده‪ ،‬و اﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﺑﻨﺎم اﯾﺸﺎن ﻣﻮﺳﻮم ﮔﺮدﯾﺪه‪ .‬و ﭘﺲ از درﮔﺬﺷﺖ اﯾﺸﺎن ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﺑﻔﺮزﻧﺪان ﻋﺎﻟﯽ ﻣﻘﺎم وي ﺳﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﻤﻠﮥ‬‫و ﺳـّﯿﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻧﺼـﯿﺮ اﻟﻤﻠﮥ اﻧﺘﻘﺎل ﯾﺎﻓﺘﻪ‪ ،‬و در ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺮ اﯾﻦ دو ﺑﺰرﮔﻮار اداره ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬ﻧﺴـﺨﻪﻫﺎي ﭘﺮ ارزش و ﮐﻤﯿﺎب در اﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ‬‫وﺟﻮد دارد ‪.«...‬‬‫ﻣﺆﻟّﻒ »أﻋﯿﺎن اﻟﺸﯿﻌﮥ ‪ «374 : 18‬ﻧﯿﺰ ذﯾﻞ ﻋﻨﻮان »ﺧﺰاﻧـﮥ ﮐﺘﺒﻪ« ﺷـﺮﺣﯽ در اﯾﻦ ﺑﺎره ﺑﻨﻘﻞ از ﻣﺠّﻠﻪ »اﻟﻌﺮﻓﺎن« ﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﺠﻬﺖ اﺧﺘﺼﺎر از‬‫ﻧﻘﻞ آن ﺧﻮدداري ﺷﺪ‪.‬‬‫در ﺧﺎﺗﻤﻪ اﯾﻦ ﺑﺤﺚ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ ﺷـﻄﺮي از آﻧﭽﻪ ﺻﺎﺣﺒﺎن ﮐﺘﺐ ﺗﺮاﺟﻢ و رﺟﺎل در أﺣﻮال ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﻣﺆﻟّﻒ‪ -‬رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‪ -‬ﻧﮕﺎﺷﺘﻪاﻧﺪ‬‫ﺑﺮاي ﻣﺰﯾﺪ ﻓﺎﺋﺪه ﺑﻨﻘﻞ آن ﻣﺒﺎدرت ﻧﻤﺎﯾﯿﻢ‪.‬‬‫‪ -1‬ﮐﻼـم آﯾـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺣـﺎج ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﺴﻦ ﻋﺎﻣﻠﯽ ﺷﺎﻣﯽ در »أﻋﯿﺎن اﻟﺸـﯿﻌﮥ ‪» :«374 - 371 : 18‬اﻟّﺴـ ﯿﺪ اﻻﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ‪ ...‬ﮐﺎن ﻣﻦ أﮐﺎﺑﺮ‬‫اﻟﻤﺘﮑﻠّﻤﯿﻦ اﻟﺒﺎﺣﺜﯿﻦ ﻋﻦ أﺳـﺮار اﻟّﺪﯾﺎﻧـﮥ و اﻟـّﺬاﺑّﯿﻦ ﻋﻦ ﺑﯿﻀـﮥ اﻟّﺸـ ﺮﯾﻌﮥ و ﺣﻮزة اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺤﻨﯿﻒ‪ ،‬ﻋﻠّﺎﻣﮥ ﻧﺤﺮﯾﺮا ﻣﺎﻫﺮا ]‪ [1‬در ص ‪ 1214‬ﯾﺎد‬‫ﮐﺮدﯾﻢ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﭼﻨﺪي ﻗﺒﻞ از ﻣﺮﺣﻮم ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺎس درﮔﺬﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1220 :‬‬‫ﺑﺼـﻨﺎﻋﮥ اﻟﮑﻼـم و اﻟﺠـﺪل‪ ،‬ﻣﺤﯿﻄـﺎ ﺑﺎﻷﺧﺒﺎر و اﻵﺛﺎر‪ ،‬واﺳﻊ اﻻﻃﻼع‪ ،‬ﮐﺜﯿﺮ اﻟّﺘﺘّﺒﻊ‪ ،‬داﺋﻢ اﻟﻤﻄﺎﻟﻌـﮥ‪ ،‬ﻟﻢ ﯾﺮ ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ ﺻـﻨﺎﻋﮥ اﻟﮑﻼم و اﻻﺣﺎﻃﮥ‬‫ﺑﺎﻻﺧﺒﺎر و اﻵﺛﺎر ﻓﯽ ﻋﺼـﺮه‪ ،‬ﺑﻞ و ﻗﺒﻞ ﻋﺼـﺮه ﺑﺰﻣﺎن ﻃﻮﯾﻞ و ﺑﻌﺪ ﻋﺼـﺮه ﺣّﺘﯽ اﻟﯿﻮم‪ ،‬و ﻟﻮ ﻗﻠﻨﺎ إﻧّﻪ ﻟﻢ ﯾﻨﺒﻎ ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺑﯿﻦ اﻻﻣﺎﻣّﯿﮥ ﺑﻌﺪ‬‫ﻋﺼـﺮ اﻟﻤﻔﯿـﺪ و اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ‪ ،‬ﻟﻢ ﻧﮑﻦ ﻣﺒﺎﻟﻐﯿﻦ‪ .‬ﯾﻌﻠﻢ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌـﮥ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻌﺒﻘﺎت‪ ،‬و ﺳﺎﻋـﺪه ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻣﺎ ﻓﯽ ﺑﻼده ﻣﻦ ﺣّﺮّﯾﮥ اﻟﻔﮑﺮ و‬‫اﻟﻘﻮل و اﻟّﺘﺄﻟﯿﻒ و اﻟّﻨﺸـﺮ‪ ،‬و ﻗﺪ ﻃﺎر ﺻﯿﺘﻪ ﻓﯽ اﻟﺸﺮق و اﻟﻐﺮب‪ ،‬و أذﻋﻦ ﻟﻔﻀﻠﻪ ﻋﻈﻤﺎء اﻟﻌﻠﻤﺎء‪ ،‬و ﮐﺎن ﺟﺎﻣﻌﺎ ﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻦ ﻓﻨﻮن اﻟﻌﻠﻢ‪ ،‬ﻣﺘﮑّﻠﻤﺎ‬‫ﻣﺤـّﺪﺛﺎ رﺟﺎﻟّﯿﺎ أدﯾﺒﺎ‪ ،‬ﻗﻀـﯽ ﻋﻤﺮه ﻓﯽ اﻟـّﺪرس و اﻟﺘﺼـﻨﯿﻒ و اﻟﺘﺄﻟﯿﻒ و اﻟﻤﻄﺎﻟﻌﮥ‪ ،‬و ﻣﮑﺘﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﻟﮑﻬﻨﻮ وﺣﯿﺪة ﻓﯽ ﮐﺜﺮة اﻟﻌﺪد ﻣﻦ ﺻـﻨﻮف‬‫اﻟﮑﺘﺐ‪ ،‬و ﻻ ﺳّﯿﻤﺎ ﮐﺘﺐ ﻏﯿﺮ اﻟﺸﯿﻌﮥ‪ .‬و ﻓﯽ »اﻟﻔﻮاﺋﺪ اﻟﺮﺿﻮّﯾﮥ« ﻣﺎ ﺗﻌﺮﯾﺒﻪ ‪.«...‬‬‫ﺳﭙﺲ ﺷـﻄﺮي از ﻣﻄـﺎﻟﺐ ﮐﺘـﺎب ﻓﻮاﺋـﺪ اﻟّﺮﺿﻮّﯾـﮥ ﻣﺮﺣﻮم ﻣﺤـّﺪث ﻗﻤﯽ را ﻧﻘـﻞ و ﭘﺲ از آن اﺳﺎﺗﯿـﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺮﺟﻤﻪ را ﯾﺎد و ذﯾﻞ ﻋﻨﻮان‬‫»ﻣﺆﻟّﻔﺎﺗﻪ« ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬‫»‪ -1‬ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ إﻣﺎﻣﮥ اﻷﺋّﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ .‬ﺑﺎﻟﻔﺎرﺳـّﯿﮥ‪ .‬ﻟﻢ ﯾﮑﺘﺐ ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ ﺑﺎﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﺴـﻠﻒ و اﻟﺨﻠﻒ‪ .‬و ﻫﻮ ﻓﯽ اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ ﺑﺎب اﻻﻣﺎﻣﮥ ﻣﻦ‬‫»اﻟﺘﺤﻔـﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮّﯾﮥ« ﻟﻠﺸﺎه ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟـّﺪﻫﻠﻮي‪ .‬ﻓﺈّن ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺤﻔـﮥ أﻧﮑﺮ ﺟﻤﻠﮥ ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺜﺒﺘﮥ إﻣﺎﻣﮥ أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم‪ ،‬ﻓﺄﺛﺒﺖ اﻟﻤﺘﺮﺟﻢ ﺗﻮاﺗﺮ ﮐّﻞ واﺣﺪ ﻣﻦ ﺗﻠﮏ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ ﻣﻦ ﺗﺴّﻤﻮا ﺑﺄﻫﻞ اﻟّﺴّﻨﮥ‪ ،‬ﻓﯿﻮرد اﻟﺨﺒﺮ و ﯾﺬﮐﺮ ﻣﻦ رواه ﻣﻦ ﻟا ّﺼﺤﺎﺑﮥ‬‫و ﻣﻦ رواه ﻋﻨﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﺘـﺎﺑﻌﯿﻦ‪ ،‬و ﻣﻦ رواه ﻋﻦ اﻟﺘـﺎﺑﻌﯿﻦ ﻣﻦ ﺗـﺎﺑﻌﯽ اﻟﺘـﺎﺑﻌﯿﻦ‪ ،‬و ﻣﻦ أﺧﺮﺟﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﺤـّﺪﺛﯿﻦ‪ ،‬ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺗﯿﺐ اﻟﻘﺮون و‬‫اﻟﻄﺒﻘﺎت‪ ،‬و ﻣﻦ وﺛﻖ اﻟّﺮاوﯾﻦ و اﻟﻤﺨﺮﺟﯿﻦ ﻟﻪ‪ ،‬و ﻣﻦ وﺛّﻖ ﻣﻦ وﺛّﻘﻬﻢ‪ ،‬و ﻫﮑـﺬا ﻓﯽ ﻃﺮز ﻋﺠﯿﺐ ﻟﻢ ﯾﺴـﺒﻘﻪ إﻟﯿﻪ أﺣﺪ‪ ،‬و ﯾﺮّد دﻋﺎوي ﺻﺎﺣﺐ‬‫اﻟﺘﺤﻔﮥ ﺑﺒﯿﺎﻧﺎت واﺿـﺤﮥ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻗﻮّﯾﮥ ﻋﺠﯿﺒﮥ‪ .‬و ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﯾﺪّل ﻋﻠﯽ ﻃﻮل ﺑﺎﻋﻪ و ﺳـﻌﮥ اﻃﻼﻋﻪ‪ ،‬و ﻫﻮ ﻓﯽ ﻋّﺪة ﻣﺠّﻠﺪات‪ ،‬ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺠﻠﺪ ﻓﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻄﯿﺮ ‪...‬‬‫و ﻗـﺪ ﻃﺒﻌﺖ ﻫﺬه اﻟﻤﺠّﻠﺪات ﺑﺒﻼد اﻟﻬﻨﺪ‪ ،‬ﻗﺮأت ﻧﺒﺬا ﻣﻦ أﺣﺪﻫﺎ ﻓﻮﺟﺪت ﻣﺎّدة ﻏﺰﯾﺮة و ﺑﺤﺮا ﻃﺎﻣﯿﺎ و ﻋﻠﻤﺖ ﻣﻨﻪ ﻣﺎ ﻟﻠﻤﺆﻟّﻒ ﻣﻦ ﻃﻮل اﻟﺒﺎع‬‫و ﺳﻌﮥ اﻻﻃﻼع‪ ،‬و ﺣّﺒﺬا ﻟﻮ ﯾﻨﺒﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1221 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 176‬از ‪193‬‬‫أﺣـﺪ ﻟﺘﻌﺮﯾﺒﻬﺎ و ﻃﺒﻌﻬﺎ ﺑﺎﻟﻌﺮﺑـّﯿ ﮥ‪ ،‬و ﻟﮑّﻦ اﻟﻬﻤﻢ ﻋﻨـﺪ اﻟﻌﺮب ﺧﺎﻣـﺪة ]‪ ،[1‬و ﻗـﺪ ﺷـﺎرﮐﻪ ﻓﯽ ﺗﺄﻟﯿﻔﻪ أﺧﻮه اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﻗﺒﻠﻪ اﻟّﺴـ ﯿﺪ إﻋﺠﺎز ﺣﺴـﯿﻦ‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب »ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ ﻋﻦ أﺳﻤﺎء اﻟﻤﺆﻟّﻔﺎت و اﻟﮑﺘﺐ« ﮐﻤﺎ ﻣّﺮ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ‪.‬‬‫»‪ -2‬اﺳﺘﻘﺼﺎء اﻹﻓﺤﺎم و اﺳﺘﯿﻔﺎء اﻻﻧﺘﻘﺎم ﻓﯽ رّد ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم‪ ،‬و ﻫﻮ ﺑﺎﻟﻔﺎرﺳّﯿﮥ ﯾﺪﺧﻞ ﺗﺤﺖ ﻋﺸﺮ ﻣﺠّﻠﺪات ﻃﺒﻊ ﺑﻌﻀﻬﺎ ﻓﯽ ﺛﻼث ﻣﺠّﻠﺪات‬‫ﻓﯽ ﻣﻄﺒﻌﮥ ﻣﺠﻤﻊ اﻟﺒﺤﺮﯾﻦ ﺳﻨﮥ ‪ ،1315‬و اﺳﺘﻘﺼـﯽ ﻓﯿﻪ اﻟﺒﺤﺚ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺄﻟﮥ اﻟﻤﺸﻬﻮرة ﺑﺘﺤﺮﯾﻒ اﻟﮑﺘﺎب و ﻓﯽ إﺛﺒﺎت وﺟﻮد اﻟﻤﻬﺪي و ﺷﺮح‬‫ﻓﯿﻪ أﺣﻮال ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء ﻣﻦ ﺗﺴّﻤﻮا ﺑﺄﻫﻞ اﻟﺴّﻨﮥ و ﺗﮑﻠّﻢ ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ رﺟﺎﻟﻬﻢ و ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻻﺻﻮل اﻟّﺪﯾﻨﯿﮥ و اﻟﻔﺮوع اﻟﻌﻤﻠﯿﮥ اﻟﻤﺨﺘﻠﻒ ﻓﯿﻬﺎ‬‫ﺑﯿﻦ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﻔﺮﯾﻘﯿﻦ و أﺛﺒﺖ ﻣﺎ ﻫﻮ اﻟﺤّﻖ ﻣﻨﻬﺎ«‪.‬‬‫ﺳﭙﺲ دﯾﮕﺮ ﻣﺆﻟّﻔﺎت ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺮﺟﻤﻪ را ﯾﺎد ﮐﺮده و ﺗﺮﺟﻤﻪ را ﺑﺸﺮﺣﯽ درﺑﺎره ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ وي ﭘﺎﯾﺎن داده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -2‬آﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺎج ﺷﯿﺦ آﻗﺎ ﺑﺰرگ ﻃﻬﺮاﻧﯽ ﻣﻘﯿﻢ ﻧﺠﻒ أﺷﺮف در »ﻧﻘﺒﺎء اﻟﺒﺸﺮ ﻓﯽ اﻟﻘﺮن اﻟﺮاﺑﻊ ﻋﺸﺮ‪ «350 -347 :‬ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬‫»اﻟﺴـّﯿﺪ اﻻﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ اﻟﮑﻨﺘﻮري ‪ ...‬ﻣﻦ أﮐﺎﺑﺮ ﻣﺘﮑﻠّﻤﯽ اﻻﻣﺎﻣﯿـﮥ و أﻋﺎﻇﻢ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺸـﯿﻌﮥ اﻟﻤﺘﺒّﺤﺮﯾﻦ ﻓﯽ أوﻟﯿﺎت ﻫـﺬا اﻟﻘﺮن‪ .‬وﻟـﺪ ﻓﯽ‬‫ﻟﮑﻬﻨﻮ »‪ «1246‬و ﻧﺸﺄ ﺑﻬﺎ ﻋﻠﯽ أﺑﯿﻪ اﻟﻤـﺬﮐﻮر ﻓﯽ اﻟﮑﺮام اﻟﺒﺮرة ﻧﺸﺄة ﻃّﯿﺒـﮥ‪ ،‬و ﺗﻌّﻠﻢ اﻟﻤﺒﺎدئ و ﻗﺮأ ﻣﻘّﺪﻣﺎت اﻟﻌﻠﻮم و أﺧﺬ اﻟﮑﻼم ﻋﻦ واﻟﺪه‬‫اﻻﻣﺎم اﻟﺴـﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻗﻠﯽ‪ ،‬و اﻟﻔﻘﻪ و اﻻﺻﻮل ﻋﻦ ﺳﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﺴﯿﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﺴﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ اﻟﻨﻘﻮي‪ ،‬و اﻟﻤﻌﻘﻮل ﻋﻦ اﻟﺴﯿﺪ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﺑﻦ‬‫اﻟﺴـﯿﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ و اﻻدب ﻋﻦ اﻟﻤﻔﺘﯽ اﻟﺴـﯿﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻋﺒﺎس و ﻏﯿﺮﻫﻢ‪ .‬و ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮ اﻟّﺘﺘﺒﻊ واﺳﻊ اﻻﻃﻼع و اﻻﺣﺎﻃﮥ ﺑﺎﻵﺛﺎر و اﻷﺧﺒﺎر و اﻟﺘﺮاث‬‫اﻻﺳﻼﻣﯽ‪ ،‬ﺑﻠﻎ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻣﺒﻠﻐﺎ ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻐﻪ أﺣﺪ ﻣﻦ ﻣﻌﺎﺻﺮﯾﻪ و ﻻ اﻟﻤﺘﺄّﺧﺮﯾﻦ ﻋﻨﻪ‪ ،‬ﺑﻞ و ﻻ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ أﻋﻼم اﻟﻘﺮون اﻟﺴﺎﺑﻘﮥ‪ .‬أﻓﻨﯽ ﻋﻤﺮه ]‪ [1‬در‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 1213‬ﮔﺬﺷﺖ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از ﻓﻀﻼء دﯾﺎر ﻣﺆﻟﻒ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﮐﺘﺎب اﻗﺪام ﻧﻤﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1222 :‬‬‫اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﻓﯽ اﻟﺒﺤﺚ ﻋﻦ أﺳـﺮار اﻟﺪﯾﺎﻧـﮥ و اﻟـّﺬّب ﻋﻦ ﺑﯿﻀـﮥ اﻻﺳـﻼم و ﺣﻮزة اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺤﻨﯿﻒ‪ ،‬و ﻻ أﻋﻬـﺪ ﻓﯽ اﻟﻘﺮون اﻟﻤﺘﺄّﺧﺮة ﻣﻦ ﺟﺎﻫﺪ‬‫ﺟﻬـﺎده و ﺑـﺬل ﻓﯽ ﺳﺒﯿـﻞ اﻟﺤﻘـﺎﺋﻖ اﻟّﺮاﻫﻨـﮥ ﻃـﺎرﻓﻪ و ﺗﻼده‪ .‬و ﻟﻢ ﺗﺮ ﻋﯿﻦ اﻟﺰﻣﺎن ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻷﻣﺼﺎر و اﻻﻋﺼﺎر ﻣﻀﺎﻫﯿﺎ ﻟﻪ ﻓﯽ ﺗﺘﺒﻌﻪ و ﮐﺜﺮة‬‫اﻃﻼﻋﻪ و دﻗﺘﻪ و ذﮐﺎﺋﻪ و ﺷّﺪة ﺣﻔﻈﻪ و ﺿﺒﻄﻪ‪.‬‬‫»ﻗﺎل ﺳـّﯿﺪﻧﺎ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺼـﺪر ﻓﯽ »اﻟﺘﮑﻤﻠـﮥ«‪ :‬ﮐﺎن ﻣﻦ أﮐﺎﺑﺮ اﻟﻤﺘﮑّﻠﻤﯿﻦ و أﻋﻼم ﻋﻠﻤﺎء اﻟـﺪﯾﻦ و أﺳﺎﻃﯿﻦ اﻟﻤﻨﺎﻇﺮﯾﻦ اﻟﻤﺠﺎﻫﺪﯾﻦ‪ .‬ﺑﺬل ﻋﻤﺮه‬‫ﻓﯽ ﻧﺼـﺮة اﻟـﺪﯾﻦ‪ ،‬و ﺣﻤﺎﯾـﮥ ﺷـﺮﯾﻌﮥ ﺟـّﺪه ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ و اﻷﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻬﺎدﯾﻦ‪ ،‬ﺑﺘﺤﻘﯿﻘﺎت أﻧﯿﻘﮥ و ﺗﺪﻗﯿﻘﺎت رﺷـﯿﻘﮥ و اﺣﺘﺠﺎﺟﺎت ﺑﺮﻫﺎﻧّﯿﮥ و‬‫إﻟﺰاﻣﺎت ﻧﺒﻮّﯾﮥ و اﺳﺘﺪﻻﻻت ﻋﻠﻮّﯾﮥ و ﻧﻘﻮض رﺿﻮّﯾﮥ‪ ،‬ﺣّﺘﯽ ﻋﺎد اﻟﺒﺎب »ﮐﺬا« ﻣﻦ »اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮّﯾﮥ« ﺧﻄﺎﺑﺎت ﺷﻌﺮّﯾﻪ و ﻋﺒﺎرات ﻫﻨﺪّﯾﻪ‪،‬‬‫ﺗﻀﺤﮏ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺒﺮّﯾﮥ‪ ،‬و ﻻ ﻋﺠﺐ!‬‫ﻓﺎﻟﺸﺒﻞ ﻣﻦ ذاك اﻟﻬﺰﺑﺮ و إﻧّﻤﺎ ﺗﻠﺪ اﻻﺳﻮد اﻟﻀﺎرﯾﺎت اﺳﻮدا‬‫ﻓﺈّن واﻟﺪه اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ ﻣﺆﻟّﻒ »ﺗﻘﻠﯿﺐ اﻟﻤﮑﺎﺋﺪ« و »ﺗﺸﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ«‪ ،‬إﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ‪ :‬و ﻟﻪ‪ -‬ﻗّﺪس ﺳّﺮه‪ -‬ﮐﺮاﻣﺎت ﻣﺸﻬﻮرة و ﻣﺂﺛﺮ ﻣﺄﺛﻮرة‪ ،‬اﻧﺘﻬﯽ‪.‬‬‫»و ﻟﻠﻤﺘﺮﺟﻢ ﺧﺰاﻧـﮥ ﮐﺘﺐ ﺟﻠﯿﻠـﮥ وﺣﯿﺪة ﻓﯽ ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﻞ ﻓﯽ ﺑﻼد اﻟﻬﻨﺪ‪ .‬و ﻫﯽ إﺣﺪي ﻣﻔﺎﺧﺮ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﺸـﯿﻌﯽ‪ ،‬ﺟﻤﻌﺖ ﺛﻼﺛﯿﻦ أﻟﻒ ﮐﺘﺎب ﺑﯿﻦ‬‫ﻣﺨﻄﻮط و ﻣﻄﺒﻮع ﻣﻦ ﻧﻔﺎﺋﺲ اﻟﮑﺘﺐ و ﺟﻼﺋﻞ اﻵﺛﺎر و ﻻ ﺳّﯿﻤﺎ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ أﻫﻞ اﻟّﺴﻨﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﺘﻘّﺪﻣﯿﻦ و اﻟﻤﺘﺄّﺧﺮﯾﻦ‪.‬‬‫»ﺣّﺪﺛﻨﯽ ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ اﻟﻤﯿﺮزا ﺣﺴﯿﻦ اﻟّﻨﻮرّي أّن اﻟﻤﺘﺮﺟﻢ ﮐﺘﺐ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ ﻟﮑﻬﻨﻮ ﯾﻄﻠﺐ ﻣﻨﻪ إرﺳﺎل أﺣﺪ اﻟﮑﺘﺐ إﻟﯿﻪ‪ .‬ﻓﺄﺟﺎﺑﻪ اﻻﺳﺘﺎذ ﺑﺄﻧّﻪ ﻣﻦ‬‫اﻟﻌﺠﯿﺐ ﺧﻠّﻮ ﻣﮑﺘﺒﺘﮑﻢ ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻋﻠﯽ ﻋﻈﻤﻬﺎ و اﺣﺘﻮاﺋﻬﺎ! ﻓﺄﺟﺎﺑﻪ اﻟﻤﺘﺮﺟﻢ ﺑﺄّن ﻣﻦ اﻟﻤﺘﯿّﻘﻦ ﻟـﺪّي وﺟﻮد ﻋـّﺪة ﻧﺴﺦ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب‬‫ﻓﯿﻬـﺎ و ﻟﮑّﻦ ﻟا ّﺘﻔﺘﯿﺶ ﻋﻨﻪ و اﻟﺤﺼﻮل ﻋﻠﯿﻪ أﻣﺮ ﯾﺤﺘﺎج إﻟﯽ ﻣّﺘﺴﻊ ﻣﻦ اﻟﻮﻗﺖ‪ ،‬و اﻟﮑﺘﺎب اﻟّـﺬي ﺗﺮﺳـﻠﻪ إﻟّﯽ ﯾﺼـﻠﻨﯽ ﻗﺒﻞ وﻗﻮﻓﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺘﺎب‬‫اﻟّﺬي ﻫﻮ ﻓﯽ ﻣﮑﺘﺒﺘﯽ اﻟّﺘﯽ أﺳﮑﻨﻬﺎ! اﻧﺘﻬﯽ‪.‬‬‫»ﻓﻤﻦ ﻫﺬا ﯾﻈﻬﺮ ﻋﻈﻢ اﻟﻤﮑﺘﺒﮥ و اﺗّﺴﺎﻋﻬﺎ‪ .‬و ﺣّﺪﺛﻨﯽ ﺑﻌﺾ ﻓﻀـﻼء اﻟﻬﻨﺪ أّن أﺣﺪ أﻫﻞ اﻟﻔﻀﻞ ﺣﺎول ﺗﺄﻟﯿﻒ ﻓﻬﺮس ﻟﻬﺎ و ﻓﺸﻞ ﻓﯽ ذﻟﮏ‪ ،‬و‬‫ﻗﺪ أﻫﺪي إﻟﯽ ﺑﻌﺾ أﺟّﻠﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1223 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 177‬از ‪193‬‬‫اﻻﺻـﺪﻗﺎء ﺻﻮرة ﺟﺎﻧﺐ واﺣـﺪ ﻣﻦ ﺟﻮاﻧﺒﻬﺎ اﻷرﺑﻊ و ﻫﻮ ﮐﺘﺐ اﻟﺘﻔﺎﺳـﯿﺮ و ﻗـﺪ زرﻧﺎه ﻓﺄدﻫﺸـﻨﺎ! و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠـﮥ‪ ،‬ﻓﺈّن ﻣﮑﺘﺒﮥ ﻫﺬا اﻻﻣﺎم اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻣﻦ‬‫أﻫّﻢ ﺧﺰاﺋﻦ اﻟﮑﺘﺐ ﻓﯽ اﻟﺸﺮق‪.‬‬‫»ﺗﻮﻓﯽ‪ -‬رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬ﻓﯽ ﻟﮑﻬﻨﻮ‪ ،‬ﻓﯽ »‪ 18‬ﺻﻔﺮ ‪ «1306‬و دﻓﻦ ﺑﻬﺎ‪ .‬و ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺟﻠﯿﻠﮥ ﻧﺎﻓﻌﮥ‪ ،‬ﺗﻤﻮج ﺑﻤﯿﺎه اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ و اﻟﺘﺪﻗﯿﻖ‪ ،‬و ﺗﻮﻗﻒ ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﺎ ﻟﻬﺬا اﻟﺤﺒﺮ ﻣﻦ اﻟﻤﺎّدة اﻟﻐﺰﯾﺮة‪ ،‬و ﺗﻌﻠﻢ اﻟّﻨﺎس ﺑﺄﻧّﻪ ﺑﺤﺮ ﻃﺎﻣﯽ ﻻ ﺳﺎﺣﻞ ﻟﻪ‪ ،‬أﻫّﻤﻬﺎ و أﺷﻬﺮﻫﺎ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار«‪.‬‬‫ﺳﭙﺲ ﺷﺮح ﻣﺒﺴﻮﻃﯽ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺮﺟﻤﻪ آورده و در ﭘﺎﯾﺎن ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬‫»و اﻻـﻣﺮ اﻟﻌﺠﯿﺐ أﻧّﻪ أﻟّﻒ ﻫـﺬه اﻟﮑﺘﺐ اﻟّﻨﻔـﺎﺋﺲ و اﻟﻤﻮﺳﻮﻋـﺎت اﻟﮑﺒﺎر و ﻫﻮ ﻻ ﯾﮑﺘﺐ إﻟّﺎ ﺑﺎﻟﺤﺒﺮ و اﻟﻘﺮﻃﺎس اﻻﺳـﻼﻣّﯿﯿﻦ‪ ،‬ﻟﮑﺜﺮة ﺗﻘﻮاه و‬‫ﺗـﻮّرﻋﻪ‪ .‬و أﻣﺮ ﺗﺤّﺮزه ﻋـﻦ ﺻـﻨﺎﺋﻊ ﻏﯿﺮ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻣﺸـﻬﻮر ﻣﺘـﻮاﺗﺮ‪ .‬و ﺣـّﺪﺛﻨﯽ اﻟﺨـّﻞ اﻟﺼـﻔّﯽ اﻟﺤّﺠـ ﮥ اﻟﻤﻐﻔـﻮر ﻟﻪ اﻟﻤﯿﺮزا ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﻄﻬﺮاﻧﯽ‬‫اﻟﻌﺴـﮑﺮّي ﻋﻦ اﻟﺴـﯿﺪ ﺣﺴـﯿﻦ اﻟﯿﺰدي اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺤﺎﺋﺮي أﻧّﻪ ﻗﺎل‪ :‬ﮐﻨﺖ ﻣﺴـﺒﻮﻗﺎ ﺑﺄّن اﻟﺴـﯿﺪ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻻ ﯾﻄﯿﻖ ﺳﻤﺎع اﻟﻤﺼﺎﺋﺐ اﻟﻤﺸﺠﯿﮥ‬‫اﻟّﺘﯽ ﺟﺮت ﻋﻠﯽ ﺟّﺪه اﻟﺤﺴـﯿﻦ و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم‪ ،‬و ﻟﺬا ﻻ ﺗﻘﺮأ ﻓﯽ ﻣﺤﻀﺮه‪ ،‬ﻓﺎﺗّﻔﻖ ﯾﻮﻣﺎ أﻧّﻪ دﺧﻞ اﻟﺤﺴﯿﻨﯿﮥ ﻓﯽ ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺣﯿﻦ ﻗﺮاءﺗﯽ‬‫و ﻟﻢ أﺷﻌﺮ ﺑﻪ و ﻗﺮأت ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺼﺎﺋﺐ و إذا ﺑﺎﻷﺻﻮات ﻗﺪ ارﺗﻔﻌﺖ و اﻟﮑّﻞ ﯾﺄﻣﺮﻧﯽ ﺑﺎﻟﺘﻮﻗﻒ ﻋﻦ اﻟﻘﺮاءة‪ ،‬و ﺑﻌﺪ ﺣﯿﻦ ﻇﻬﺮ ﻟﯽ أّن ﻟا ﺴّﯿﺪ ﻗﺪ‬‫ﻏﺸﯽ ﻋﻠﯿﻪ‪.‬‬‫»ﻫﮑﺬا ﮐﺎن اﻟﻤﺘﺮﺟﻢ ﻓﯽ أﻋﻠﯽ ﻣﺮاﺗﺐ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻌﻤﻞ و اﻟﺘﻘﻮي و اﻟﻮرع‪ ،‬ﺑﺎﻻﺿﺎﻓﮥ إﻟﯽ ﺟﻬﺎده اﻟﻤﺘﻮاﺻﻞ‪ .‬ﺗﺮﺟﻢ ﻣﺠﻤﻼ ﻓﯽ »اﻟّﺘﺠّﻠﯿﺎت« ]‪[1‬‬‫ﺑﻌﻨﻮان أﻧّﻪ ﻣﻦ ﺗﻼﻣﯿﺬ اﻟﻤﻔﺘﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺎس‪ ،‬و ذﮐﺮ أﻧّﻪ أﻫﻞ ﻷن ﯾﮑﺘﺐ ﻓﯽ ﺳﻮاﻧﺤﻪ اﻟﻌﻤﺮّﯾﮥ ﮐﺘﺎب ﻣﺴﺘﻘّﻞ‪ ،‬اﻧﺘﻬﯽ‪.‬‬‫ﻟﮑّﻦ اﻟﻤﺘﺮﺟﻢ ﺗﻮﻓﯽ ﻗﺒﻞ اﺳـﺘﺎذه اﻟﻤﺬﮐﻮر ﺑﻘﻠﯿﻞ‪ .‬و ﻃﺒﻌﺖ ﻣﺮاﺛﯿﻪ و ﻫﯽ ﺳـﺒﻌﮥ ﻋﺸـﺮ ﻗﺼـﯿﺪة ﻓﯽ »‪ 1892‬م«‪ .‬و أﻟﺤﻘﺖ ﻓﯽ آﺧﺮﻫﺎ ﻗﺼـﯿﺪة‬‫واﺣﺪة ﻓﯽ رﺛﺎء اﺳﺘﺎذه اﻟﻤﻔﺘﯽ و اﻋﺘﺬر ﻫﻨﺎك ]‪ [1‬ﺗﺠﻠﯿﺎت ﯾﺎ »ﺗﺎرﯾﺦ ﻋﺒﺎس« ﮐﻪ ﻧﺎم ﺗﺎرﯾﺨﯽ آﻧﺴﺖ‪ ،‬ﮐﺘﺎب ﻣﺒﺴﻮﻃﯽ اﺳﺖ ﺑﺰﺑﺎن اردو در‬‫ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻣﻔﺘﯽ ﺑﺰرگ ﻣﯿﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒـﺎس ﻣﻮﺳﻮي ﻣﺘﻮﻓﺎي ‪ .1306‬ﻧﻮﯾﺴـﻨﺪه اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب ﻣﯿﺮزا ﻫﺎدي »ﻋﺰﯾﺰ« ﻣﺘﻮﻓﯽ ﺑﺴﺎل ‪ 1354‬ﻓﺮزﻧﺪ ﻣﯿﺮزا‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب »ﻧﺠﻮم اﻟﺴﻤﺎء« اﺳﺖ‪ ،‬و ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﺷﺎﮔﺮد ﻣﻔﺘﯽ ﺑﻮده و ﺑﺴﺎل ‪ 1309‬درﮔﺬﺷﺘﻪ‪.‬‬‫ﺗﺠﻠﯿﺎت در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺗﺄﻟﯿﻒ و ﺑﺴﺎل ‪ 1344‬در ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪» .‬ذرﯾﻌﻪ ‪ :3‬ص ‪.«358‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1224 :‬‬‫ﺑﺄّن ﻣﺮاﺛﯽ اﻟﻤﻔﺘﯽ ﺑﻌﺪ ﻣﺎ ﺟﺎءت ﻣﻦ اﻟﻌﺮاق إﻟﯽ ﻟﮑﻬﻨﻮ ‪ .«...‬اﻧﺘﻬﯽ‪.‬‬‫‪ -3‬ﻣﺮﺣﻮم ﺣﺎج ﻣﻠّﺎ ﻋﻠﯽ ﺧﯿﺎﺑﺎﻧﯽ واﻋﻆ ﺗﺒﺮﯾﺰي ﺷﺮح ﺣﺎل ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺮﺟﻤﻪ‪ -‬ﻗّﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺳّﺮه‪ -‬را در ﮐﺘﺎب »ﻋﻠﻤﺎء ﻣﻌﺎﺻﺮﯾﻦ‪ «34 -30 :‬از‬‫ﭼﻨﺪ ﻣﻮﺿﻊ ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ذﯾﻼ ﺑﺸﻄﺮي از آن ﻣﺒﺎدرت ﻣﯽﺷﻮد‪:‬‬‫»‪ -14‬ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻫﻨﺪي‪ -‬ره‪ -‬اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ أﯾﻀﺎ ﺳﻨﻪ ‪» .1306‬ﻣﺂﺛﺮ و آﺛﺎر‪:‬‬‫ص ‪ :«168‬ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻟﮑﻬﻨﻮي‪ ،‬از آﯾﺎت اﻟﻬﯿﻪ و ﺣﺠﺞ ﺷﯿﻌﻪ اﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮّﯾﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﮔﺬﺷـﺘﻪ از ﻣﻘـﺎم ﻓﻘـﺎﻫﺖ‪ ،‬در ﻋﻠﻢ ﺷـﺮﯾﻒ ﺣـﺪﯾﺚ و اﺣـﺎﻃﻪ ﺗﺎّم ﺑﺮ أﺧﺒﺎر و آﺛﺎر و ﻣﻌﺮﻓﺖ اﺣﻮال رﺟﺎل از ﺷـﻌﺐ ﺷـﯿﻌﻪ و أﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ و‬‫ﺟﻤـﺎﻋﺖ أو ﻟّﯿﻦ ﺷـﺨﺺ اﻣـﺎﻣّﯿﻪ اﺳﺖ‪ -‬ﻗﻮﻻـ ﻣﻄﻠﻘﺎ‪ -‬و در ﻓّﻦ ﮐﻼم ﻻ ﺳـّﯿﻤﺎ ﻣﺒﺤﺚ اﻣﺎﻣﺖ‪ -‬ﮐﻪ از ﺻـﺪر اﺳـﻼم ﺗﺎﮐﻨﻮن ﻣﺎ ﺑﯿﻦ دو ﻓﺮﻗﻪ‬‫ﺑﺰرگ از اﯾﻦ ﻣّﻠﺖ ﻣﯿﻤـﻮن ﻣﻌﻨﻮن ﮔﺮدﯾـﺪه‪ -‬ﺻـﺎﺣﺐ ﻣﻘـﺎﻣﯽ ﻣﺸـﻬﻮد اﺳﺖ و ﻣﻮﻗﻔﯽ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻣﺸـﻬﻮر‪ .‬ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﺘـﺎب »ﻋﺒﻘـﺎت‬‫اﻻﻧﻮار« اﯾﻦ ﺑﺰرﮔﻮار دﯾـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﯽداﻧـﺪ ﮐﻪ در أﺑﻮاب ﻣﺬﮐﻮر در ﮐﺘﺎب ﻣﺴـﻄﻮر از أّوﻟﯿﻦ و آﺧﺮﯾﻦ أﺣﺪي ﺑﺪان ﻣﻨﻮال ﺳـﺨﻦ ﻧﺮاﻧﺪه‬‫اﺳﺖ و ﺑﺮ آن ﻧﻤـﻂ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻧﭙﺮداﺧﺘﻪ‪ ،‬از أﻣﺎرات ﻣﺆّﯾـﺪ ﺑﻮدن وي ﻣﻦ ﻋﻨـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‪ ،‬ﻇﻔﺮ ﯾﺎﻓﺘﻦ او اﺳﺖ ﺑﺼﻮاﻗﻊ ﺧﻮاﺟﻪ ﻧﺼـﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﮐﻪ‬‫ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ دﻫﻠـﻮي ﺗﻤـﺎم آن را اﻧﺘﺤـﺎل‪ ،‬و از آﺛـﺎر ﻣﻮﻓـﻖ ﺑـﻮدن او ﺑـﺪﺳﺖ آوردن ﮐﺘﺐ و اﺳـﺒﺎب و اﺳﺎﺳـﺎت ﺗـﺄﻟﯿﻒ و ﺟﻤﻊ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ در أﻧﻮاع ﻋﻠﻮم ﻗﺮب ﺳـﯽ ﻫﺰار ﻣﺠّﻠﺪ ﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﺻﻐﯿﺮ و ﮐﺒﯿﺮ و ﺧﻄﯿﺮ و ﯾﺴﯿﺮ در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻋﺎﻣﺮه اﯾﻦ ﻣﺮﺗﻀﯽ اﻟﻌﺼﺮ ﻧﺴﺨﻪ ﻣﻮﺟﻮد‬‫اﺳـﺖ‪ ،‬و اﯾﻦ ﺳـﺨﻦ از واﻋﻈﯽ ﺑﺰرگ ﻧﯿﺰ ﺷـﻨﯿﺪم ﮐﻪ در ﻃﻬﺮان ﺑﺮ ﻓﺮاز ﻣﻨـﺒﺮي ﻣـﺬﮐﻮر داﺷﺖ‪ ،‬و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌـﺎﻟﻢ‪ .‬اﮔﺮ ﭼﻪ اﯾﻦ ﺳـﯿﺪ أﺟـّﻞ و‬‫ﺣﺎﻓـﻆ أﮐﻤـﻞ از ﻣﺮدم اﯾﺮان ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻘـﺎم دودﻣـﺎن ﮐﺮاﻣﺖ ﻧﺸﺎن اﯾﺸﺎن در ﻟﮑﻬﻨﻮ از ﻣﻤﺎﻟﮏ ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬وﻟﯽ ﭼﻮن اﺻـﻼ از‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 178‬از ‪193‬‬‫ﻧﯿﺸﺎﺑﻮرﻧﺪ ﭘﺲ درﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﯽﺑﺎﯾﺴﺘﯽ ﻣﺬﮐﻮر ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾﺦ ﮐﻪ ﺳﻨﻪ ‪ 1306‬اﺳﺖ ﺧﺒﺮ رﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﺑﺠّﻨﺖ ﺟﺎوﯾﺪ ﺧﺮاﻣﯿﺪ‪.‬‬‫ﻗّﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻄﯿﻔﻪ و ﺳّﺮ روﺣﻪ اﻟﺸﺮﯾﻔﮥ ]‪ [1] .[1‬واﻋﻆ ﺧﯿﺎﺑﺎﻧﯽ ﻋﺒﺎرت ﻣﺂﺛﺮ و آﺛﺎر و ﻏﯿﺮه را در ﺣﺎﺷﯿﻪ ص ‪ 29‬ﮐﺘﺎب دﯾﮕﺮش‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1225 :‬‬‫»أﺣﺴﻦ اﻟﻮدﯾﻌﮥ‪ :‬ج ‪ 1‬ص ‪ :[1] 104‬ﻟﺴﺎن اﻟﻔﻘﻬﺎء و اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ و ﺗﺮﺟﻤﺎن اﻟﺤﮑﻤﺎء و اﻟﻤﺘﮑّﻠﻤﯿﻦ و ﺳـﻨﺪ اﻟﻤﺤّﺪﺛﯿﻦ‪ ،‬ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺳـﯿﺪ ﺣﺎﻣﺪ‬‫ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﻔﺘﯽ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﻣﻮﺳﻮي ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري ﮐﻨﺘﻮري‪ -‬ره‪ -‬از أﮐﺎﺑﺮ ﻣﺘﮑﻠّﻤﯿﻦ ﺑﺎﺣﺜﯿﻦ دﯾﺎﻧﺖ و ذاﺑّﯿﻦ ﺑﯿﻀﻪ ﺷﺮﯾﻌﺖ و ﺣﻮزه دﯾﻦ‬‫ﺣﻨﯿﻒ ﺑﻮد‪ ،‬وﺻـﯿﺖ او در ﺷـﺮق و ﻏﺮب ﺷﺎﯾﻊ و ﺑﻔﻀـﻠﺶ ﻋﺠﻢ و ﻋﺮب ﻣﻌﺘﺮف ﮔﺮدﯾﺪ‪ .‬ﺟﺎﻣﻊ ﻓﻨﻮن ﻋﻠﻢ واﺳﻊ اﻻﺣﺎﻃﻪ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺘﺘّﺒﻊ داﺋﻢ‬‫اﻟﻤﻄﺎﻟﻌﻪ‪ ،‬ﻣﺤـّﺪث رﺟﺎﻟﯽ ادﯾﺐ أرﯾﺐ‪ .‬ﻋﻤﺮ ﺷـﺮﯾﻒ ﺧﻮد را در ﺗﺼـﻨﯿﻒ و ﺗﺄﻟﯿﻒ ﺻـﺮف ﮐﺮده‪ ،‬ﮔﻔﺘﻪاﻧـﺪ ﮐﻪ آن ﻗﺪر ﺑﺎ دﺳﺖ راﺳـﺖ‬‫ﻧﻮﺷﺖ ﮐﻪ ﻋـﺎﺟﺰ و آن دﺳﺖ ﻋﺎﻃـﻞ ﮔﺸﺖ‪ ،‬ﭘﺲ ﺑـﺎ دﺳﺖ ﭼﭗ ﺑﻨﮕـﺎﺷﺖ‪ .‬و در ﺑﻠـﺪه ﻟﮑﻬﻨﻮ ﻣﮑﺘﺒﻪ ﺑﺰرگ و ﺑﯽ ﻧﻈﯿﺮي داﺷﺖ از أﻧﻮاع‬‫ﮐﺘﺐ‪ ،‬و ﻻ ﺳّﯿﻤﺎ از ﮐﺘﺐ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ‪.‬‬‫ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ‪ ،‬آن ﺑﺰرﮔﻮار در دﯾﺎر ﻫﻨﺪّﯾﻪ ﺳّﯿﺪ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﺣّﻘﺎ و ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم ﺻﺪﻗﺎ ﺑﻮد‪.‬‬‫و ﻣﺮدم ﻋﺼـﺮش ﻗﺎﻃﺒﮥ ﺑﺮ ﻋﻠّﻮ ﺷﺄن او در دﯾﻦ و ﺳـﯿﺎدت و ﺣﺴﻦ اﻋﺘﻘﺎد و ﮐﺜﺮت اﻃﻼع و ﺳﻌﻪ ﺑﺎع و ﻟﺰوم ﻃﺮﯾﻘﻪ ﺳﻠﻒ ﻣﻌﺘﻘﺪ و ﻣﻌﺘﺮف‬‫ﺑﻮدﻧﺪ ‪.«...‬‬‫ﺳﭙﺲ ﺷـﺮﺣﯽ ﻧﯿﺰ راﺟﻊ ﺑﻤﺸﺎﯾﺦ و وﻓﺎت و ﻣﺪﻓﻦ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺮﺟﻤﻪ از »اﺣﺴﻦ اﻟﻮدﯾﻌﻪ« ﻧﻘﻞ و ﺟﻤﻠﻪاي ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﺗﻘﺮﯾﻀﺎت ﻋﺒﻘﺎت ﻧﻮﺷـﺘﻪ و‬‫ﻫﻢ ﻗﺴـﻤﺘﯽ از ﺗﻘﺮﯾﺾ ﻣﺮﺣﻮم آﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﯿﺮزاي ﺷـﯿﺮازي‪ -‬ﻗّﺪس ﺳـّﺮه‪ -‬را ﻧﻘﻞ ﮐﺮده اﺳﺖ‪ ،‬ﺷـﺮﺣﯽ ﻧﯿﺰ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﻣﻮﺿﻮع ﮐﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت و‬‫اﺟﻤﺎﻟﯽ از ﺧﺼﻮﺻّﯿﺎت أﺟﺰاء ﭼﺎپ ﺷﺪه آن و ﻣﻮﺿﻮع ﮐﺘﺎب »اﺳﺘﻘﺼﺎء اﻹﻓﺤﺎم« و ﻣﺨﺘﺼﺮي از ﺷﺮح ﺣﺎل اوﻻد و ﺑﺮادر ﻣﺆﻟّﻒ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ‬‫و ﺗﺮﺟﻤﻪ را ﭘﺎﯾﺎن داده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -4‬ﻣﺮﺣﻮم ﻣﺤّﺪث ﻗﻤﯽ ﺣﺎج ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺎس در »ﻓﻮاﺋﺪ اﻟﺮﺿﻮّﯾﻪ‪ «92 -91 :‬ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬‫»ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻗﻠﯽ اﻟﻤﻮﺳﻮي اﻟﮑﻨﺘﻮري اﻟﻬﻨﺪي‪ .‬اﻟﺴّﯿﺪ اﻻﺟّﻞ اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ و اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﻮرع اﻟﻔّﻬﺎﻣﮥ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﻤﺘﮑّﻠﻢ اﻟﻤﺤّﻘﻖ و اﻟﻤﻔّﺴﺮ‬‫اﻟﻤﺤّﺪث اﻟﻤﺪﻗﻖ ﺣّﺠﮥ اﻻﺳﻼم »وﻗﺎﯾﻊ اﻷﯾﺎم« ﻣﺠﻠﺪ ﺻﯿﺎم ﻧﯿﺰ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده‪ ،‬و ﻫﻢ در ﻣﻮاﺿﻊ ﻣﺘﻌﺪدي از ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﻣﻄﺎﻟﺒﯽ از ﻣﺠﻠﺪات‬‫ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻋﺒﻘﺎت ﺑﺎ ذﮐﺮ ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت آﻧﻬﺎ آورده اﺳﺖ‪.‬‬‫]‪» [1‬اﺣﺴﻦ اﻟﻮدﯾﻌﻪ« ﺑﺰﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ در ﺑﻐﺪاد ﻃﺒﻊ ﺷﺪه‪ ،‬و ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه »ﻋﻠﻤﺎء ﻣﻌﺎﺻﺮﯾﻦ« ﻋﺒﺎرت آن را ﺑﻔﺎرﺳﯽ درآورده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1226 :‬‬‫و اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و آﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ و ﻧﺎﺷﺮ ﻣﺬﻫﺐ آﺑﺎﺋﻪ اﻟﻄﺎﻫﺮﯾﻦ‪ ،‬اﻟﺴﯿﻒ اﻟﻘﺎﻃﻊ و اﻟﺮﮐﻦ اﻟﺪاﻓﻊ‪ ،‬اﻟﺒﺤﺮ اﻟﺰاﺧﺮ و اﻟﺴﺤﺎب اﻟﻤﺎﻃﺮ‪ ،‬اﻟّﺬي‬‫ﺷﻬـﺪ ﺑﮑﺜﺮة ﻓﻀـﻠﻪ اﻟﻌـﺎﮐﻒ و اﻟﺒـﺎدي و ارﺗﻮي ﻣﻦ ﺑﺤﺎر ﻋﻠﻤﻪ اﻟﻈﻤﺂن و اﻟﺼﺎدي‪ .‬أّﻣﺎ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ ﻓﻬﻮ ﺑﺤﺮه اﻟﻤﺤﯿﻂ و ﮐّﺸﺎف دﻗﺎﯾﻘﻪ ﺑﻠﻔﻈﻪ‬‫اﻟﻔﺎﺋﻖ ﻋﻠﯽ ﻟا ﻮﺳـﯿﻂ و اﻟﺒﺴـﯿﻂ‪ .‬و أّﻣﺎ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﺎﻟّﺮﺣﻠـﮥ ﻓﯽ اﻟﺮواﯾﮥ و اﻟﺪراﯾﮥ إﻟﯿﻪ و اﻟﻤﻌّﻮل ﻓﯽ ﺣّﻞ ﻣﺸـﮑﻼﺗﻪ ﻋﻠﯿﻪ‪ .‬و أّﻣﺎ اﻟﮑﻼم ﻓﻠﻮ رآه‬‫اﻷﺷﻌﺮّي ﻟﻘّﺮﺑﻪ و ﻗّﺮ ﺑﻪ‪ ،‬و ﻋﻠﻢ أﻧّﻪ ﻧﺼﯿﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﺒﺮاﻫﯿﻨﻪ و ﺣﺠﺠﻪ اﻟﻤﻬّﺬﺑﮥ اﻟﻤﺮﺗّﺒﮥ‪ .‬و أّﻣﺎ اﻻﺻﻮل‪ ،‬ﻓﺎﻟﺒﺮﻫﺎن ﻻ ﯾﻘﻮم ﻋﻨﺪه ﺑﺤّﺠﮥ‪ ،‬و ﺻﺎﺣﺐ‬‫»اﻟﻤﻨﻬﺎج« ﻻ ﯾﻬﺘﺪي ﻣﻌﻪ إﻟﯽ ﻣﺤّﺠﮥ‪ .‬و أّﻣﺎ اﻟﻨﺤﻮ ﻓﻠﻮ أدرﮐﻪ اﻟﺨﻠﯿﻞ ﻻﺗّﺨﺬه ﺧﻠﯿﻼ‪ ،‬أو ﯾﻮﻧﺲ ﻷﻧﺲ ﺑﺪرﺳﻪ و ﺷﻔﯽ ﻣﻨﻪ ﻏﻠﯿﻼ‪،‬‬‫ﻫﻮ اﻟﺒﺤﺮ‪ ،‬ﻻ‪ ،‬ﺑﻞ دون ﻣﺎ ﻋﻠﻤﻪ اﻟﺒﺤﺮ ﻫﻮ اﻟﺒﺪر‪ ،‬ﻻ‪ ،‬ﺑﻞ دون ﻃﻠﻌﺘﻪ اﻟﺒﺪر‬‫ﻫﻮ اﻟﻨﺠﻢ‪ ،‬ﻻ‪ ،‬ﺑﻞ دوﻧﻪ اﻟﻨﺠﻢ رﺗﺒﮥ ﻫﻮ اﻟّﺪّر‪ ،‬ﻻ‪ ،‬ﺑﻞ دون ﻣﻨﻄﻘﻪ اﻟّﺪّر‬‫ﻫﻮ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻤﺸﻬﻮر ﻓﯽ اﻟﻌﺼﺮ و اﻟّﺬي ﺑﻪ ﺑﯿﻦ أرﺑﺎب اﻟّﻨﻬﯽ اﻓﺘﺨﺮ اﻟﻌﺼﺮ‬‫ﻫﻮ اﻟﮑﺎﻣﻞ اﻻوﺻﺎف ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟّﺘﻘﯽ ﻓﻄﺎب ﺑﻪ ﻓﯽ ﮐّﻞ ﻣﺎ ﻗﻄﺮ اﻟﺬﮐﺮ‬‫ﻣﺤﺎﺳﻨﻪ ﺟّﻠﺖ ﻋﻦ اﻟﺤﺼﺮ و ازدﻫﯽ ﺑﺄوﺻﺎﻓﻪ ﻧﻈﻢ اﻟﻘﺼﺎﺋﺪ و اﻟّﻨﺜﺮ‬‫]‪» [1‬و ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ وﺟﻮد آن ﺟﻨـﺎب از آﯾـﺎت اﻟﻬّﯿﻪ و ﺣﺠـﺞ ﺷـﯿﻌﻪ اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮّﯾﻪ ﺑﻮد‪ ،‬ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﺘـﺎب ﻣﺴـﺘﻄﺎب »ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار« ﮐﻪ از ﻗﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 179‬از ‪193‬‬‫دررﺑﺎر آن ﺑﺰرﮔﻮار ﺑﯿﺮون آﻣﺪه ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﻨﺪ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ در ﻓﻦ ﮐﻼم ﺳـّﯿﻤﺎ در ﻣﺒﺤﺚ اﻣﺎﻣﺖ از ﺻﺪر اﺳﻼم ﺗﺎﮐﻨﻮن أﺣﺪي ﺑﺪان ﻣﻨﻮال‬‫ﺳﺨﻦ ﻧﺮاﻧﺪه و ﺑﺮ آن ﻧﻤﻂ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻧﭙﺮداﺧﺘﻪ‪ ،‬و اﻟﺤﻖ ﻣﺸﺎﻫﺪ و ﻋﯿﺎن اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ اﺣﺎﻃﻪ و اﻃﻼع وﺳﻌﻪ ﻧﻈﺮ و ﻃﻮل ﺑﺎع ﻧﯿﺴﺖ ﺟﺰ ﺑﺘﺄﯾﯿﺪ‬‫و اﻋﺎﻧﺖ ﺣﻀﺮت إﻟﻪ و ﺗﻮّﺟﻪ ﺳﻠﻄﺎن ﻋﺼﺮ‪ ،‬روﺣﻨﺎ ﻓﺪاه‪.‬‬‫»در ﺳﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺑﺮادر ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻠﯿﻞ ﺧﻮﯾﺶ‪ -‬ﮐﻪ ﻧﺎﻣﺶ ﺑﯿﺎﯾـﺪ در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻗﻠﯽ واﻟـﺪ ﻣﺎﺟﺪﺷﺎن‪ -‬از ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن ﺑﺰﯾﺎرت أﻋﺘﺎب ﻋﺎﻟﯿﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﺸـّﺮف ﮔﺸﺘﻨﺪ ﺑﺎ ﻋﻠﻤﺎي ﻋﻈﺎم ]‪ [1‬ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ اﺷـﻌﺎر و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اوﺻـﺎف و ﻋﺒﺎرات ﻗﺒﻞ از آن‪ ،‬ﻋﯿﻨﺎ ﻣـﺪاﺋﺤﯽ‬‫اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در »ﺑﻐﯿﮥ اﻟﻮﻋﺎة« ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺎﺳـﺘﺎدش ﻓﺎﺿﻞ ﺷـﻤﻨﯽ آورده‪ ،‬و در »روﺿﺎت اﻟﺠﻨﺎت‪ «92 :‬ﻧﯿﺰ ذﯾﻞ أﺣﻮال ﺷـﻤﻨﯽ از‬‫آﻧﺠﺎ ﻧﻘﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1227 :‬‬‫ﻣﻼﻗﺎت ﻣﺨﺘﺒﺮاﻧﻪ ﮐﺮدﻧـﺪ و از ﺑﯿﻦ اﯾﺸﺎن ﺷـﯿﺦ ﻣﺎ ﻣﺤـّﺪث ﻋﻠﯿﻢ ﺛﻘﮥ اﻻﺳـﻼم ﻧﻮري‪ -‬ﻧّﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺮﻗﺪه‪ -‬را ﺑﺤﮑﻢ ﻫﻢ ﻣﺸـﺮﺑﯽ ﭘﺴـﻨﺪﯾﺪﻧﺪ و‬‫أﺑﻮاب دوﺳﺘﯽ ﻣﺎ ﺑﯿﻦ اﯾﺸﺎن ﻣﻔﺘﻮح ﮔﺮدﯾﺪ و از آن ﺑﺒﻌﺪ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ را ﺑﻤﮑﺘﻮب ﯾﺎد ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ‪ ،‬ﺗﺎ آﻧﮑﻪ در ﺳﻨﻪ ‪» 1306‬ﻇﺎﻫﺮا« ﺟﻨﺎب ﺳّﯿﺪ‬‫از دﻧﯿﺎ درﮔﺬﺷﺖ و ﺑﺄﺟﺪاد ﻃﺎﻫﺮﯾﻦ ﺧﻮد ﭘﯿﻮﺳﺖ‪ ،‬رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‪.‬‬‫» ﻟ ﮑ ﻦ ﺑﻤ ﻔ ﺎد ‪:‬‬
‫زﻧﺪه اﺳﺖ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ در دﯾﺎرش ﺑﺎﺷﺪ ﺧﻠﻔﯽ ﺑﯿﺎدﮔﺎرش‬‫ﺟﻨﺎب ﻣﯿﺮ ﺳّﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‪ ،‬ﺧﻠﻒ آن ﺑﺰرﮔﻮار ﮐﻪ در ﺟﻤﯿﻊ آﻧﭽﻪ ذﮐﺮ ﺷﺪ از ﻋﻠﻮم و ﮐﻤﺎﻻت وارث آن ﭘﺪر و ﺛﺎﻧﯽ آن ﺑﺤﺮ زّﺧﺎر‪،‬‬‫إّن اﻟّﺴﺮّي إذا ﺳﺮي ﻓﺒﻨﻔﺴﻪ و اﺑﻦ اﻟّﺴﺮي إذا ﺳﺮي أﺳﺮاﻫﻤﺎ‬‫زﺣﻤﺎت ﭘﺪر را ﻧﮕﺬاﺷﺖ ﻫﺪر رود و ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺪر ﻣﺎﺟﺪ ﺧﻮﯾﺶ ﻣﺸﻐﻮل ﺗﺘﻤﯿﻢ ﻋﺒﻘﺎت اﺳﺖ و ﺗﺎ ﺑﺤﺎل ﭼﻨﺪ ﺟﻠﺪ ﻫﻢ ﻣﺒﯿّﻀﮥ ﻓﺮﻣﻮده و ﻃﺒﻊ‬‫ﺷﺪه ‪.«...‬‬‫‪ -5‬ﺻـﺎﺣﺐ »رﯾﺤﺎﻧـﮥ اﻻدب ‪ «433 - 432 : 2‬ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان »ﺻـﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘـﺎت اﻷـﻧﻮار« آرد‪» :‬ﺣّﺠـ ﮥ اﻻﺳـﻼم و اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻟﺴﺎن اﻟﻔﻘﻬﺎء و‬‫اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ ﺗﺮﺟﻤﺎن اﻟﺤﮑﻤﺎء و اﻟﻤﺘﮑّﻠﻤﯿﻦ ﻋّﻠﺎﻣـﮥ اﻟﻌﺼـﺮ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻣﻮﺳﻮي ﻫﻨﺪي اﺑﻦ اﻟﻤﻔﺘﯽ ﺳـّﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺗﻘﯽ ]‪ [1‬ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺣﺴﯿﻦ ]‪ [2‬اﺑﻦ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ‪ .‬از ﺛﻘﺎت و أرﮐﺎن ﻋﻠﻤﺎي اﻣﺎﻣّﯿﻪ و وﺟﻮه و أﻋﯿﺎن ﻓﻘﻬﺎي اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮّﯾﻪ و ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻮم ﻋﻘﻠّﯿﻪ‬‫و ﻧﻘﻠّﯿﻪ ﺑﻠﮑﻪ وﺟﻮدش از آﯾـﺎت اﻟﻬّﯿﻪ و ﺣﺠـﺞ ﻓﺮﻗﻪ ﻣﺤّﻘﻪ و از ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺷـﯿﻌﻪ ﺑﻠﮑﻪ ﻋﺎﻟﻢ اﺳـﻼﻣﯽ ﺑﻮده‪ ،‬و ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص از وﺳﺎﺋﻞ ﺳـﺮﺑﻠﻨﺪي‬‫اﯾﻦ ﻗﺮن ﺣﺎﺿﺮ ﻣﺎ ﺑﺮ ﻗﺮون دﯾﮕﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ‪ «...‬إﻟﺦ‪.‬‬‫‪ -6‬داﻧﺸـﻤﻨﺪ ﺑﺰرگ ﻣﺮﺣﻮم ﺣﺎج ﻣﯿﺮزا اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﮐﻼﻧﺘﺮي ﺗﻬﺮاﻧﯽ‪ -‬ﻗـّﺪس ﺳـّﺮه‪ -‬در ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﮐﺘﺎب ﻧﻔﯿﺲ »ﺷـﻔﺎء اﻟﺼﺪور‪«100 -99 :‬‬‫ذﯾﻞ ﺟﻤﻠﻪ »اﻟﺴﻼم ﻋﻠﯿﮏ ﯾﺎ ﺑﻦ ﻓﺎﻃﻤﮥ ]‪ [1‬ﺻﺤﯿﺢ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ اﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ‪.‬‬‫]‪ [2‬رﺟﻮع ﺷﻮد ﺑﺼﻔﺤﻪ ‪.1230‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1228 :‬‬‫اﻟﺰﻫﺮاء« ﭘﺲ از ذﮐﺮ ﻣﺠﻤﻠﯽ از ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻣﺤّﺐ اﻟـﺪﯾﻦ ﻃـﺒﺮي ﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ‪» :‬و اﮔﺮ اﺣـﺎﻃﻪ ﺗﻔﺼـﯿﻠّﯿﻪ ﺑﻤﺪاﯾـﺢ او ﮐﻪ ﻋﻠﻤـﺎء ﺳـّﻨﺖ اﻋﺘﻤـﺎد دارﻧﺪ‬‫ﺑﺨﻮاﻫﯽ‪ ،‬رﺟﻮع ﮐﻦ ﺑﮑﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار‪ ،‬ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﺳـّﯿﺪ ﺟﻠﯿﻞ ﻣﺤـّﺪث ﻋﺎﻟﻢ ﻋﺎﻣﻞ ﻧﺎدرة اﻟﻔﻠﮏ و ﺣﺴـﻨﮥ اﻟﻬﻨﺪ و ﻣﻔﺨﺮة ﻟﮑﻬﻨﻮ و ﻏّﺮة‬‫اﻟﻌﺼـﺮ‪ ،‬ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻤﺘﮑّﻠﻤﯿﻦ‪ ،‬اﻟﻤﻮﻟﻮي اﻷﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ‪ ،‬اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮ اﻟﻬﻨـﺪي اﻟّﻠﮑﻬﻨﻮي‪ -‬ﻗـّﺪس ﺳـّﺮه و ﺿﻮﻋﻒ ﺑّﺮه‪ -‬ﮐﻪ ﻋﻘﯿـﺪه ﻣﻦ ﺑﻨﺪه‬‫ﭼﻨـﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ از اﺑﺘـﺪاء ﺗﺄﺳـﯿﺲ ﻋﻠﻢ ﮐﻼـم ﺗـﺎ ﺣﺎل ﺗﺄﻟﯿﻒ اﯾﻦ ﻣﺨﺘﺼـﺮ‪ ،‬ﮐﺘﺎﺑﯽ در ﻣـﺬﻫﺐ ﺷـﯿﻌﻪ از ﺟﻬﺖ اﺗﻔﺎق ﻧﻘﻞ و ﮐﺜﺮت اﻃﻼع ﺑﺮ‬‫ﮐﻠﻤـﺎت أﻋـﺪاء و اﺣـﺎﻃﻪ ﺑﺮواﯾـﺎت وارده از آﻧﻬـﺎ در ﺑﺎب ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺗﺎ آﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ اﺳﺖ ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻣﺒﺎرك ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻧﺸـﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻓﺠﺰاه اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ اﻷﻣﺎﺟﺪ ﺧﯿﺮ ﺟﺰاء وﻟﺪ ﻋﻦ واﻟﺪه‪ ،‬و وﻓﻖ ﺧﻠﻔﻪ اﻟﺼﺎﻟﺢ ﻹﺗﻤﺎم ﻫﺬا اﻟﺨﯿﺮ اﻟّﻨﺎﺟﺢ«‪.‬‬‫در ذﯾﻞ اﯾﻦ ﻣﻘﺎل ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ اﺟﻤﺎﻟﯽ از ﺷـﺮح ﺣﺎل واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‪ -‬رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ‪ -‬را از ﭼﻨـﺪ ﻣﻮﺿﻊ ﻧﻘﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 180‬از ‪193‬‬‫ﮐﻨﯿﻢ ‪.‬‬
‫ﻣﺆﻟّﻒ »رﯾﺤﺎﻧﮥ اﻷدب ‪ «55 : 4‬ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪» :‬ﻣﻔﺘﯽ‪ .‬ﺳـﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻣﻮﺳﻮي ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ‬‫ﻣﻔﺘﯽ‪ .‬از اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي اﻣﺎﻣّﯿﻪ ﻫﻨـﺪ ﮐﻪ ﺑﺴـﯿﺎر ﻣﺘﺘّﺒﻊ و ﻣﺤﻘﻖ ﻣـﺪﻗﻖ و ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻌﻘﻮل و ﻣﻨﻘﻮل و ﻣﺘﮑّﻠﻢ ﺟﺪﻟﯽ ﺣﺴﻦ اﻟﻤﻨﺎﻇﺮة ﺑﻮده و در رّد‬‫ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﺘﻤﺎم ﺗﻤﺎم داﺷﺘﻪ‪ ،‬و از ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت او اﺳﺖ‪:‬‬‫‪» -1‬ﺗﻄﻬﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻦ ﻧﺠﺎﺳـﮥ اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ ‪» -2‬ﺗﻘﺮﯾﺐ اﻷﻓﻬـﺎم ﻓﯽ ﺗﻔﺴـﯿﺮ آﯾـﺎت اﻷﺣﮑـﺎم« ‪» -3‬اﻟﺘﻘـّﯿ ﻪ« ‪» -4‬ﺗﮑﻤﯿــﻞ اﻟﻤﯿﺰان ﻓﯽ ﻋﻠﻢ‬‫اﻟﺼﺮف« ‪» -5‬اﻟﻔﺘﻮﺣﺎت اﻟﺤﯿﺪرّﯾﻪ« ‪» -6‬اﻟﮑﺒﺎﺋﺮ«‪ .‬و در ﭼﻬﺎرم ﻣﺤّﺮم ﻫﺰار و دوﯾﺴﺖ و ﺷﺼﺘﻢ ﻫﺠﺮت وﻓﺎت ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬و ﺷﺮح ﺣﺎل اﺳﺘﺎدش‬‫ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﺑﻌﻨﻮان »ﻧﻘﻮي« ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ‪ .‬و ﭘﺴﺮش ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻧﯿﺰ ﺑﻌﻨﻮان »ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت« ﻧﮕﺎرش ﯾﺎﻓﺘﻪ‪.‬‬‫»و ﭘﺴـﺮ دﯾﮕﺮش ﺳـﯿﺪ اﻋﺠﺎز ﺣﺴـﯿﻦ ﮐﻨﺘﻮري ﻧﯿﺰ ﻋﺎﻟﻤﯽ اﺳﺖ ﻣﺘﺒّﺤﺮ و در ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻋﻠﻮم ﻣﺘﺪاوﻟﻪ ﺑﺼـﯿﺮ و ﺧﺒﯿﺮ و از ﺑﺰرﮔﺎن ﻋﻠﻤﺎي ﺷـﯿﻌﻪ‬‫ﺑﻮده و ﻋﻠﻮم ﻣﺘﻨّﻮﻋﻪ را از واﻟﺪ ﻣﻌﻈﻢ ﺧﻮد ﻓﺮا ﮔﺮﻓﺘﻪ‪ .‬و از ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت او اﺳﺖ‪» -1 :‬ﺷﺬور اﻟﻌﻘﯿﺎن ﻓﯽ ﺗﺮاﺟﻢ اﻷﻋﯿﺎن«‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1229 :‬‬‫در ﭼﻨﺪ ﻣﺠّﻠﺪ ‪» -2‬ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ و اﻷﺳـﺘﺎر ﻋﻦ وﺟﻪ اﻟﮑﺘﺐ و اﻷﺳـﻔﺎر« ﮐﻪ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﺼـّﻨﻔﺎت ﺷﯿﻌﻪ اﺳﺖ ﺑﺎﺳﻠﻮب »ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن« و‬‫در ﮐﻠﮑﺘﻪ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ ‪» -3‬اﻟﻘﻮل اﻟﺴﺪﯾﺪ« و ﻏﯿﺮ اﯾﻨﻬﺎ‪ .‬و وﻓﺎت او در ﻫﻔﺪﻫﻢ ﺷّﻮال ﻫﺰار و دوﯾﺴﺖ و ﻫﺸـﺘﺎد و ﺷﺸﻢ ﻫﺠﺮي ﻗﻤﺮي‬‫واﻗﻊ ﮔﺮدﯾﺪ«‪ .‬ﭘﺎﯾﺎن‪.‬‬‫ﺻﺎﺣﺐ »أﻋﯿﺎن اﻟﺸﯿﻌﮥ ‪ «161 :46‬ﮔﻮﯾﺪ‪» :‬اﻟﻤﻔﺘﯽ اﻟﺴّﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﻗﻠﯽ ]‪ [1‬اﺑﻦ اﻟﺴـﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ‪،‬‬‫اﻟﻤﻮﺳﻮي‪ ،‬اﻟﻨﯿﺸﺎﺑﻮري‪ ،‬اﻟﮑﻨﺘﻮري اﻟﻬﻨﺪي‪.‬‬‫»ﺗﻮﻓﯽ ‪ 4‬ﻣﺤّﺮم ﺳﻨﮥ ‪ ،1260‬و أّرﺧﻪ اﻟﻤﻔﺘﯽ اﻟﺴّﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋّﺒﺎس اﻟّﺘﺴﺘﺮّي ﺑﻘﻮﻟﻪ‪:‬‬‫»ﻟﻤﻮﺗﻪ ﻫﻮ إﻗﺒﺎل ﯾﻮم ﻋﺎﺷﻮراء«‪.‬‬‫»ﮐـﺎن ﻣﺘﮑّﻠﻤـﺎ ﺑﺎرﻋـﺎ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻤﻌﻘـﻮل ﺣﺴﻦ اﻟﻤﻨـﺎﻇﺮة ﺟـّﯿ ﺪ اﻟّﺘﺤﺮﯾﺮ واﺳـﻊ اﻟﺘﺘّﺒﻊ‪ ،‬ﺗﻠﻤـﺬ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـّﯿﺪ دﻟـﺪار ﻋﻠﯽ و اﺷـﺘﻐﻞ ﻓﯽ اﻟّﺮّد ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﯿﻦ‪ ،‬ﻓﻘﺎم ﺑﻪ أﺣﺴﻦ ﻗﯿﺎم‪.‬‬‫ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﺼّﻨﻔﺎت‬‫ﺑﺨﺶ ﺷﺸﻢ ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﻋﺒﻘﺎت‬‫ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ آﺛﺎر آﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‪ -‬ﻗّﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺳّﺮه‪ -‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ و ﻣﻮرد إﻋﺠﺎب و ﺗﻘﺪﯾﺮ ﻋﻠﻤﺎء ﺷﯿﻌﻪ واﻗﻊ ﮔﺮدﯾﺪ‪ ،‬ﺳﯿﻞ ﻧﺎﻣﻪﻫﺎي‬‫ﺗﻘـﺪﯾﺮ و ﺗﺸـّﮑﺮ و ﺗﻘﺮﯾﻆ از اﻃﺮاف ﺑﺴﻮي ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن ﺳـﺮازﯾﺮ و ﻣﺠﺘﻬﺪﯾﻦ و داﻧﺸـﻤﻨﺪان وي را ﺑﺈداﻣﻪ و إﺗﻤﺎم و ﻧﺸـﺮ ﻣﺆﻟّﻔﺎﺗﺶ ﺗﺸﻮﯾﻖ‬‫ﻧﻤﻮدﻧﺪ‪.‬‬‫روح ﺗـﺎزه و ﺷﺎداﺑﯽ ﮐﻪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ در ﮐﺎﻟﺒـﺪ ﺟﻬﺎن ﺗﺸـّﯿﻊ دﻣﯿـﺪه ﺑﻮد از ﺗﻤﺎﻣﯽ اﯾﻦ ﻧﺎﻣﻪﻫﺎ و ﺗﻘﺮﯾﻀـﻬﺎ ﻫﻮﯾـﺪا و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ‪ ،‬و‬‫ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﻌﻠﻮم ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺗﺎ ﭼﻪ ﺣّﺪ آن ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺰرگ ﻣﻮﺟﺒﺎت ﻓﺮح و اﻧﺒﺴﺎط ﻋﻠﻤﺎء ﻋﺼﺮ را ﺑﺎ ﮐﺘﺎﺑﻬﺎي ﺧﻮد ﻓﺮاﻫﻢ آورده ﺑﻮد‪.‬‬‫ﭘﺲ از ﭼﻨـﺪي ﮐﻪ ﺗﻘﺮﯾﻈﻬـﺎ و ﻧﺎﻣﻪﻫـﺎي ﺑﺴـﯿﺎر از اﻃﺮاف و اﮐﻨﺎف ﺟﻬﺎن ﺑﻬﻨﺪوﺳـﺘﺎن رﺳـﯿﺪ و در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ آن ﻣﺮﺣﻮم ﻣﺠﺘﻤﻊ ﮔﺮدﯾـﺪ‪،‬‬‫داﻧﺸﻤﻨﺪي آﻧﻬﺎ را در دﻓﺘﺮي ﮔﺮد آورد و ﺑﻪ »ﺳﻮاﻃﻊ اﻷﻧﻮار ﻓﯽ ﺗﻘﺮﯾﻀﺎت ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار« ﻧﺎﻣﯿﺪ‪.‬‬‫ﻣﺆﻟّﻒ ﻣﺤﺘﺮم »ذرﯾﻌﻪ ‪ «241 :12‬درﺑﺎره اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪» :‬ﺳﻮاﻃﻊ اﻷﻧﻮار‪.‬‬‫ﻓﯽ ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت »ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار«‪ .‬ﻣﻦ ﺟﻤﻊ اﻟﺴـّﯿﺪ اﺻـﻐﺮ ﺣﺴـﯿﻦ اﻟﻬﻨﺪي اﻟﻌّﺒﺎﺳـﯽ ﺑﻦ أﺣﻤﺪ اﻟﺸﯿﺮازي اﻟﻬﻨﺪي ]‪ .[1‬ﻓﯽ ﺟﺰﺋﯿﻦ‪ .‬أّوﻟﻬﻤـﺎ ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﮐﺘﺐ إﻟﯽ اﻟﻤﺼـّﻨﻒ اﻟﻤﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ‪ .1306‬و ﺛﺎﻧﯿﻬﻤﺎ ﻣﺎ ﮐﺘﺐ ﺑﻌﺪ وﻓﺎﺗﻪ إﻟﯽ أوﻻد ]ﮐﺬا[ اﻷﻣﯿﺮ ﻧﺎﺻـﺮ ﺣﺴـﯿﻦ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ أواﺋﻞ‬‫رﺟﺐ ‪ .1361‬و ﻃﺒﻊ ﺑﻠﮑﻬﻨﻮ ﻣﻊ »زﯾﻨﮥ اﻹﻧﺸﺎء« ﻓﯽ ‪.«1303‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 181‬از ‪193‬‬‫و ﺻـﺎﺣﺐ »ﻋﻠﻤﺎء ﻣﻌﺎﺻـﺮﯾﻦ‪ «31 :‬ﮔﻮﯾـﺪ‪» :‬ﺗﻘﺮﯾﻀـﺎت ﻋﺒﻘـﺎت اﻷﻧﻮار‪ .‬ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻠﯿﻞ آﻗﺎ ﺷـﯿﺦ ﻋّﺒﺎس ﻫﻨـﺪي ﺷـﯿﺮواﻧﯽ رﺳﺎﻟﻪ ﻣﺨﺼﻮﺻـﯽ‬‫ﻣﻮﺳﻮم ﺑﻪ ﺳﻮاﻃﻊ اﻷـﻧﻮار ﻓﯽ ﺗﻘﺮﯾﻀـﺎت ﻋﺒﻘـﺎت اﻷﻧﻮار ﺗﺄﻟﯿﻒ ﻓﺮﻣﻮده و ﺗﺎ ﺑﯿﺴﺖ و ﻫﺸﺖ ﺗﻘﺮﯾﺾ از آﯾﺎت اﻟﻬّﯿﻪ و ﺣﺠـﺞ اﺳـﻼﻣّﯿﻪ ﻧﻘﻞ‬‫ﻧﻤﻮده و در ﭘﻨﺞ ﺗﻘﺮﯾﺾ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺷﺪه ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‪ -‬أﺳﮑﻨﻪ اﻟﱠﻠﻪ ]‪ [1‬ﻋﺒﺎرت ذرﯾﻌﻪ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺻﻮرت اﺳﺖ‪ ،‬و ﭘﯿـﺪاﺳﺖ ﮐﻪ در‬‫ﻃﺒـﻊ اﺷـﺘﺒﺎه ﺷـﺪه‪ ،‬ﮔﻤـﺎن ﻣﯽرود در اﺻـﻞ ﭼﻨﯿﻦ ﺑـﻮده اﺳﺖ‪] :‬ﻣﻦ ﺟﻤﻊ اﻟﺴـﯿﺪ اﺻـﻐﺮ ﺣﺴـﯿﻦ اﻟﻬﻨـﺪي »اﻟﻌﺒﺎﺳـﯽ؟« و اﻟﻌﺒـﺎس ﺑﻦ أﺣﻤﺪ‬‫اﻟﺸﺮواﻧﯽ اﻟﻬﻨﺪي ‪ ،‬و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﻟﻢ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1232 :‬‬‫ﻓﯽ روﺿـﺎت اﻟﺠّﻨـﺎت‪ -‬دوﯾﺴﺖ ﺟﻠـﺪ ﻣﺆﻟّﻔـﺎت و ﻣﺼـّﻨﻔﺎت دارد‪ .‬و رﺳـﺎﻟﻪ ﻣـﺬﮐﻮره در ﺿـﻤﻦ ﮐﺘـﺎب زﯾﻨـﮥ اﻻﻧﺸـﺎء در ﺳـﻨﻪ ‪ 1303‬در‬‫ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن در ﺑﻠـﺪه ﻟﮑﻬﻨﻮ ﮐﻪ ﻣﺤّﻞ اﻗﺎﻣﺖ ﻃﺎﯾﻔﻪ ﺷـﯿﻌﻪ و ﻣﺮﮐﺰ ﻋﻠﻤﺎء اﻣﺎﻣّﯿﻪ اﺳﺖ در ﻣﻄﺒﻊ ﺑﺴـﺘﺎن ﻣﺮﺗﻀﻮي ﻃﺒﻊ ﺷﺪه‪ .‬و ﭼﻮن ﺗﻘﺮﯾﺾ‬‫ﻣﺮﺣﻮم آﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺎج ﺷـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻣﺎزﻧﺪراﻧﯽ از ﻫﻤﻪ آﻧﻬﺎ اﺟﻤﻊ و أﺑﺴﻂ و ﻣﺤﺘﻮي ﺑﺮ ﻣﻘﺎﺻﺪ ﻋﺎﻟﯿﻪ و ﻓﻮاﯾﺪ ﺳﺎﻣﯿﻪ و ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﻬّﻤﻪ‬‫و ﻣﻮاﻋﻆ ﮐﺎﻣﻠﻪ و ﺑﻠﺴﺎن ﭘﺎرﺳﯽ ﺑﻮد ﻟﺬا ﺑﺘﻤﺎﻣﻪ در ﺣﻮاﺷﯽ ﺗﺘّﻤﻪ ﻣﺤّﺮم اﻟﺤﺮام از ﮐﺘﺎب »وﻗﺎﯾﻊ اﻷّﯾﺎم« از ص ‪ 48‬إﻟﯽ ‪ 88‬ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهام«‪.‬‬‫ﺳﭙﺲ ﺟﻤﻠﻪاي ﭼﻨﺪ از ﺗﻘﺮﯾﺾ ﻣﺮﺣﻮم آﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺠّﺪد ﻣﯿﺮزاي ﺷﯿﺮازي را ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬‫»ﻣﺆﻟّﻒ ﮔﻮﯾـﺪ‪ :‬اﺳـﺘﻘﺼﺎء ﺗﻘﺮﯾﺾ ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار ﺧﺎرج از ﺣّﯿﺰ ﺗﻘﺮﯾﺮ و ﺑﯿﺮون از ﺣﯿﻄﻪ ﺗﺤﺮﯾﺮ اﺳﺖ‪ ،‬وﻟﯽ ﻫﻤﯿﻦ ﻗﺪر ﺑﺲ ﮐﻪ در ﯾﮑﯽ از‬‫ﺗﻘﺮﯾﻀﺎت ﮔﻮﯾﺪ‪ :‬در ﺳﺎﻟﯽ ﺟﻤﻊ ﮐﺜﯿﺮ و ﺟّﻢ ﻏﻔﯿﺮي از ﺗﯿﻪ ﺿـﻼﻟﺖ ﺑﺸﺎرع ﻫﺪاﯾﺖ آورده ﻣﺴﺘﺒﺼـﺮ و ﺷﯿﻌﻪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از ﺑﻐﺪاد و‬‫ﻣّﮑﻪ و ﺷﺎم و ﺣﻠﺐ و ﺧﻮد ﺑﻼد ﻫﻨﺪوﺳﺘﺎن ﻣﺴﻤﻮع ﺷﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ ﺑﻮاﺳﻄﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﭼﻨﺪ ﺟﻠﺪ ﮐﺘﺐ ﻣﻄﺒﻮﻋﻪ اﯾﺸﺎن ﺗﺮك ﻗﻮل »إﻧّﺎ‬‫وﺟﺪﻧﺎ آﺑﺎءﻧﺎ ﻋﻠﯽ اّﻣﮥ و إﻧّﺎ ﻋﻠﯽ آﺛﺎرﻫﻢ ﻣﻘﺘﺪون« ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺘﺄّﺳﯽ ﺑﺎﺳﻮه ﺣﺴﻨﻪ »و إّن ﻣﻦ ﺷﯿﻌﺘﻪ ﻹﺑﺮﻫﯿﻢ« ﮔﺮدﯾﺪهاﻧﺪ«‪.‬‬‫و آﻗﺎي ﺧﺎﻧﺒﺎﺑﺎ ﻣﺸﺎر در ﮐﺘﺎب »ﻓﻬﺮﺳﺖ ﮐﺘﺎﺑﻬﺎي ﭼﺎﭘﯽ ﻓﺎرﺳﯽ‪ «977 :‬آرد‪:‬‬‫»ﺳﻮاﻃﻊ اﻷﻧﻮار ﻓﯽ ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار‪ :‬ﻋﺒﺎس ﺑﻦ أﺣﻤـﺪ اﻧﺼﺎري ﺷـﯿﺮواﻧﯽ ﻫﻨﺪي )ﺑﺎزﯾﻨﮥ اﻻﻧﺸﺎء در ﯾﮏ ﺟﻠﺪ(‪ ،‬ﻟﮑﻬﻨﻮ‪ 1303 ،‬ق‪،‬‬‫ﺳﻨﮕﯽ«‪.‬‬‫و در ﺳﺘﻮن ‪ 902‬ﮔﻮﯾﺪ‪» :‬زﯾﻨﮥ اﻻﻧﺸﺎء‪ :‬ﻋﺒﺎس ﺑﻦ أﺣﻤﺪ اﻧﺼﺎري ﺷـﯿﺮواﻧﯽ ﻫﻨﺪي رﻓﻌﺖ‪) ،‬ﺑﺎ ﺳﻮاﻃﻊ اﻷﻧﻮار در ﯾﮏ ﺟﻠﺪ(‪ ،‬ﻟﮑﻬﻨﻮ‪1303 ،‬‬‫ق‪ ،.‬ﺳﻨﮕﯽ«‪.‬‬‫از آﻧﭽﻪ ﮔـﺬﺷﺖ ﻣﻌﻠﻮم ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ »ﺳﻮاﻃﻊ اﻷﻧﻮار« ﺑﺴﺎل ‪ 1303‬ﻗﻤﺮي زﻣـﺎن ﺣﯿﺎت ﻣﺆﻟّﻒ در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﻄﺒﻊ رﺳـﯿﺪه‪ ،‬و ﻣﺆﻟّﻒ آن ﻋﺒﺎس‬‫ﺑﻦ أﺣﻤﺪ أﻧﺼﺎري ﺷﯿﺮواﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﻮاﻃﻊ را ﺿﻤﯿﻤﻪ ﺗﺄﻟﯿﻒ دﯾﮕﺮش »زﯾﻨﮥ اﻻﻧﺸﺎء« ﺑﻄﺒﻊ رﺳﺎﻧﯿﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1233 :‬‬‫ﻋﺒﺎس ﺑﻦ أﺣﻤـﺪ ﺷـﯿﺮواﻧﯽ ﮔﻮﯾﺎ ﻫﻤﺎن ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒﺎس ﻣﺘﺨﻠﺺ ﺑﻪ »رﻓﻌﺖ« اﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺮزﻧـﺪ ﻣﯿﺮزا اﺣﻤـﺪ ﺷـﺮواﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ »ﺣـﺪﯾﻘﮥ‬‫اﻷﻓﺮاح« و »ﻧﻔﺤـﮥ اﻟﯿﻤﻦ« ﻣﺬﮐﻮر در ص ‪ 1201‬ﺑﻮده و ﺷـﺮح ﺣـﺎل ﻫﺮ دو در »ﻣﺠّﻠﻪ ﯾﺎدﮔﺎر‪ .‬ﺳﺎل ‪ .5‬ﺷﻤﺎره ‪ 4‬و ‪ .5‬ﺻﻔﺤﻪ ‪«146 -142‬‬‫ذﮐﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﻊ اﻷـﺳﻒ ﻧﺴـﺨﻪ ﺳﻮاﻃﻊ اﻷـﻧﻮار ﺑـﺪﺳﺖ ﻣﺎ ﻧﺮﺳـﯿﺪ‪ ،‬ﻟﮑﻦ ﮐﺘﺎب دﯾﮕﺮي اﯾﻨﮏ در اﺧﺘﯿﺎر دادﯾﻢ ﮐﻪ ﺑﺮ دو ﻗﺴـﻤﺖ ﻣﺮﺗّﺐ ﺷـﺪه و ﺟﻤﻌﺎ‬‫داراي ‪ 124‬ﺻـﻔﺤﻪ ﺑﻘﻄﻊ وزﯾﺮي ﺑﺨﻂ ﻧﺴـﺦ و ﻧﺴـﺘﻌﻠﯿﻖ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷـﺪه و در ﭘﺎﯾﺎن آن ﺗﺎرﯾﺦ »‪ «1905 -1 -15‬ﻣﯿﻼدي دﯾـﺪه ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ‬‫ﻣﻄﺎﺑﻖ اﺳﺖ ﺑﺎ »‪ 9‬ذو اﻟﻘﻌﺪه ‪ «1322‬ﻗﻤﺮي ﻫﺠﺮي‪ ،‬و در ﺻﻔﺤﻪ اّول اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫»اﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ ﮐﻪ درﯾﻦ زﻣـﺎن ﺑﺮﮐﺖ اﻗﺘﺮان‪ ،‬ﺗﺤﺮﯾﺮات ﻣﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ ﻋﻈـﺎم ﻋﺘﺒـﺎت ﻋﺎﻟﯿﺎت و ﻋﺒﺎرات ﻋﻠﻤﺎي ﮐﺮام ﻣﻤﻠﮑﺖ اﯾﺮان‪ -‬ﺻﺎﻧﻬﺎ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻦ اﻟﺤـﺪﺛﺎن‪ -‬ﻣﻨﺘﺨﺐ از رﺳـﺎﻟﻪ ﺷـﺮﯾﻔﻪ »ﺳﻮاﻃﻊ اﻷـﻧﻮار‪ ،‬ﻓﯽ ﺗﻘﺮﯾﻀـﺎت ﻋﺒﻘـﺎت اﻷـﻧﻮار« ﺣﺴﺐ ﻓﺮﻣـﺎﯾﺶ رﺋﯿﺲ ﺟﻠﯿﻞ ﻣﮑّﺮم‪ ،‬اﻣﯿﺮ ﻧﺒﯿﻞ‬‫ﻣﻌﻈﻢ‪ ... ،‬اﻟﺴـﯿﺪ اﻟﻬﻤﺎم و اﻟﺴـﻨﺪ اﻟﻘﻤﻘﺎم‪ ،‬ﺟﻨﺎب راﺟﻪ ﺳـﯿﺪ راﺣﺖ ﺣﺴـﯿﻦ ﺻﺎﺣﺐ‪ ،‬ﺗﻌﻠﻘﻪ دار »اﮐﺒﺮﭘﻮر«‪ ،‬دام اﻗﺒﺎﻟﻬﻢ اﻟﻌﺎﻟﯽ ‪ ...‬در ﺑﻠـﺪه‬‫ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﻤﻄﺒﻊ »ﻣﻄﻠﻊ اﻷﻧﻮار« ﺻﻮرت اﻧﻄﺒﺎع ﮔﺮﻓﺖ«‪.‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 182‬از ‪193‬‬‫و ﭘﺎﯾﺎن ﻧﺴـﺨﻪ ﭼﻨﯿﻦ اﺳﺖ‪» :‬ﺧﺎﺗﻤـﮥ اﻟﻄﺒﻊ‪ .‬اﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ و اﻟﻤّﻨـﮥ ‪ ...‬اّﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﺑﺮ أرﺑﺎب أﻟﺒﺎب در ﺣّﯿﺰ ﺧﻔﺎ و اﺣﺘﺠﺎب ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‬‫ﻟﻄﯿﻔﻪ و ﻣﻠﻤﻮﻣﻪ ﻣﻨﯿﻔﻪ ﮐﻪ ﻣﻨﺘﺨﺐ اﺳﺖ از »ﺳﻮاﻃﻊ اﻷـﻧﻮار‪ ،‬ﻓﯽ ﺗﻘﺮﯾﻀـﺎت ﻋﺒﻘـﺎت اﻷـﻧﻮار« و داراي ﻣﮑـﺎﺗﯿﺐ ﻋﻠﻤـﺎي أﻋﻼم و ﺗﺤﺮﯾﺮات‬‫ﻣﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ ﻓﺨـﺎم ﻋﺘﺒـﺎت ﻋﺎﻟﯿـﺎت و ﻣﻤﺎﻟـﮏ اﯾﺮان ‪ ...‬ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‪ ،‬ﺑﺤﺴﻦ اﻫﺘﻤﺎم ﺟﻨﺎب ‪ ...‬ﺳـّﯿﺪ ﻣﻈّﻔﺮ ﺣﺴـﯿﻦ‪ -‬ﻻ زال ﻗﺮﯾﺮ اﻟﻌﯿﻦ‪ -‬ﺑﺈﺿﺎﻓﻪ‬‫ﺗﺤﺮﯾﺮات ﺟﺪﯾﺪه و ﺗﺤﺒﯿﺮات ﻣﻔﯿﺪه‪ ،‬ﺑﺎر دوم در ﻣﻄﺒﻊ ﻓﯿﺾ ﻣﻨﺒﻊ »ﻣﻄﻠﻊ اﻷﻧﻮار« واﻗﻊ ﻟﮑﻬﻨﻮ »ﻧﺤﺎس ﺟﺪﯾﺪ« ﺑﻄﺒﻊ رﺳﯿﺪ ‪.«...‬‬‫اﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﮔﻔﺘﯿﻢ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ دو ﺑﺨﺸـﺴﺖ‪ ،‬ﻧﺨﺴﺖ ﺗﻘﺮﯾﻀﻬﺎ و ﻧﺎﻣﻪﻫﺎ ﮐﻪ در ﺣﯿﺎت ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت رﺳﯿﺪه‪ ،‬دوم آﻧﻬﺎ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ‬‫از وﻓﺎت وي ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1234 :‬‬‫ﺗﻘﺮﯾﻀﻬﺎ و ﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﻗﺴﻤﺖ اّول از اﯾﻦ داﻧﺸﻤﻨﺪان اﺳﺖ‪:‬‬‫‪ -1‬ﻧﺎﻣﻪ آﯾـﮥ اﻟﱠﻠﻪ آﻗﺎ ﺷـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻣﺎزﻧﺪراﻧﯽ »از ص ‪ 2‬ﺗﺎ ‪ -2 «15‬ﻧﻘﻞ ﻋﺒﺎراﺗﯽ از ﻫﻔﺖ ﻧﺎﻣﻪ ﮐﻪ ﻫﻤﺎن ﻣﺠﺘﻬـﺪ ﺑﺰرگ ﺑﺠﻤﻌﯽ از‬‫ﺑﺰرﮔـﺎن ﻫﻨـﺪ ﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ و در آﻧﻬـﺎ از ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ و ﺗﺄﻟﯿﻔـﺎت اﯾﺸـﺎن ﺗﺠﻠﯿـﻞ ﻧﻤﻮده و ﻣﺘﻤّﮑﻨﯿﻦ را ﺗﺸﻮﯾﻖ ﺑﻄﺒﻊ ﺑﻘّﯿﻪ آﺛﺎر آن‬‫ﻣﺮﺣـﻮم ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ »از ص ‪ 16‬ﺗﺎ ‪ -3 «23‬ﻧﺎﻣﻪ آﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ آﻗﺎ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤّﻤﺪ ﺣﺴﻦ ﺷـﯿﺮازي »از ص ‪ 23‬ﺗﺎ ‪ -4 «24‬دو ﻧﺎﻣﻪ دﯾﮕﺮ از ﻣﺮﺣﻮم‬‫ﻣﯿﺮزاي ﺷـﯿﺮازي ﺑﺼﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت »ص ‪ -5 «26 -24‬ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺣﻮم ﻋﺎﻟﻢ ﻓﺎﺿﻞ ﺷـﯿﺦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻣﻬﺪي ﻋﺒﺪ ﻋﺒﺪاﻟّﺮبآﺑﺎدي ﮐﻪ ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺮﺣﻮم‬‫ﺣﺎﺟﯽ ﻧﻮري اﺳﺖ »ص ‪ -6 «28 -26‬ﺷـﺮﺣﯽ از ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮزاي ﺷﯿﺮازي در وﺻﻒ ﻋﺒﻘﺎت »ص ‪ -7 «28‬ﺗﻘﺮﯾﺾ ﻣﺮﺣﻮم ﺣﺎﺟﯽ ﻣﯿﺮزا‬‫ﺣﺴـﯿﻦ ﻧﻮري ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺴﺘﺪرك »ص ‪ -8 «30 -28‬ﭼﻨـﺪ ﻧـﺎﻣﻪ از ﻣﺮﺣﻮم ﺣﺎﺟﯽ ﻧﻮري ﺑﺼﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت »ص ‪ -9 «36 -30‬ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺸﺘﺎﻗﺎﻧﻪ‬‫ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻠﯿﻞ ﺳـﯿﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻃﺒﺎﻃﺒﺎﺋﯽ واﻋﻆ ﯾﺰدي ]‪ [1‬ﺑﺼـﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت »ص ‪ -10 « 40 - 37‬ﭼﻬـﺎر ﻧﺎﻣﻪ دﯾﮕﺮ از ﺳـّﯿﺪ ﻣـﺬﮐﻮر ﮐﻪ ﭘﺲ از‬‫وﺻﻮل ﺑﺮﺧﯽ از ﻣﺠّﻠﺪات ﻋﺒﻘﺎت ﺑﻮي ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ اﺳﺖ »ص ‪ -11 «44 -40‬ﺗﻘﺮﯾﻆ ﻣﺮﺣﻮم آﻗﺎ ﺳﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻧﯽ »ص ‪«50 -48‬‬‫‪ -12‬ﺗﺤﺮﯾﺮ ﻣﺮﺣﻮم ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺤّﻘﻖ ﺣﺎج ﻣﯿﺮزا اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﻃﻬﺮاﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب ﺷـﻔﺎء اﻟﺼـﺪور »ص ‪ -13 «53 -50‬ﻧﻘﻞ ﻋﺒﺎرت ﻧﺎﻣﻪ ﺻﺪر‬‫اﻻﻓﺎﺿﻞ ﻣّﻠﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﺎﻗﺮ دﻫﺪﺷﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﻤﯿﺮزا ﻋﻠﯽ اﮐﺒﺮ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﻘﯿﻢ ﺑﻤﺒﺌﯽ ﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ اﺳﺖ »ص ‪ -14 «54 -53‬ﻧﻘﻞ ﻋﺒﺎرت ﺧﻂ ﺣﺎج ﻣّﻠﺎ‬‫اﺳـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺧﻮﯾﯽ از آذرﺑﺎﯾﺠـﺎن ﺑﻨﺎم ﻣﯿﺮزا ﺣﺴﻦ ﺻﺎﺣﺐ »ص ‪ -15 «54‬ﻧﻘـﻞ ﺧﻂ آﻗﺎ ﺣﺴﻦ ﮐﺎزروﻧﯽ »ص ‪ -16 «54‬ﻧﻘﻞ ﺗﺤﺮﯾﺮ آﻗﺎ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻫﻤـﺪاﻧﯽ »ص ‪ -17 «56 -55‬ﻧﻘﻞ ﺧﻂ رﺋﯿﺲ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ آﻗﺎ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺷـﺮﯾﻒ ﺧﺮاﺳﺎﻧﯽ ﻣﻠﻘﺐ ﺑﺸـﺮﯾﻒ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑﻨﺎم ﺟﻨﺎب ﺳـﯿﺪ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺣﺎﺋﺮي »ص ‪ -18 « 56‬ﻧﻘـﻞ ﻋﺒـﺎرت ﺧـﻂ ﻋـﺎﻟﻢ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﯿﺮزا ﺟﻮاد ﺳﺒﺰواري »ص ‪ -19 « 57‬دو ﻧﺎﻣﻪ از ﺟﻨﺎب ﻣﻠّﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺣﺴـﯿﻦ‬‫ﺳﻬﺮوردي ﺳـﻠﻄﺎنآﺑﺎدي ﻣﺼّﻨﻒ »ﺑﺤﺮ ﻣﺤﯿﻂ« ﺑﻨﺎم ﺑﻌﺾ أﺣﺒﺎب »ص ‪ -20 «58 -57‬ﻧﺎﻣﻪ ﻓﻘﯿﻪ ﻧﺒﯿﻪ آﻗﺎ ﺳّﯿﺪ ﺟﻌﻔﺮ ]ﻇﺎﻫﺮا آل ﺑﺤﺮ اﻟﻌﻠﻮم‬‫ﺑﺼﺎﺣﺐ ]‪ [1‬اﯾﻦ ﺷﺨﺺ ﻫﻤﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ در ﺻﻔﺤﻪ ‪ 1223‬ذﯾﻞ ﻋﺒﺎرت »ﻧﻘﺒﺎء اﻟﺒﺸﺮ« ﯾﺎد ﺷﺪ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1235 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت »ص ‪ -21 «59 -58‬ﻧﺎﻣﻪ ﺣﺎج ﺳـﯿﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﺎﻗﺮ »ﺣﺎﺟﯽ آﻗﺎ ﻣﯿﺮ« ﻗﺰوﯾﻨﯽ ﺑﺮادر ﺻﺎﺣﺐ »ﺿﻮاﺑﻂ« ﺑﺂن ﻣﺮﺣﻮم »ص ‪-22 «61 -59‬‬‫ﻧﺎﻣﻪ دﯾﮕﺮ از ﺣﺎﺟﯽ آﻗﺎ ﻣﯿﺮ ﺑﻤﺮﺣﻮم ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ »ص ‪ -23 «63 -61‬ﻧﺎﻣﻪ دﯾﮕﺮ از ﻫﻤﻮ ﺑﻌﻨﻮان ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت »ص ‪-24 «65 -63‬‬‫ﻧـﺎﻣﻪ آﻗﺎ ﺳـﯿﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺣﺎج ﻣﯿﺮزا ﻋﻠﯿﻨﻘﯽ ﻃﺒﺎﻃﺒﺎﺋﯽ ﺑﻮي »ص ‪ -25 «67 -65‬ﻧﺎﻣﻪ ادﯾﺐ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﯿﺮزا ﻋﻠﯽ اﮐﺒﺮ ﺷـﯿﺮازي ﺑﻮي »ص ‪-67‬‬‫‪ -26 «68‬ﺗﻘﺮﯾﻆ ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮزا ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﻫﻤﺪاﻧﯽ »ص ‪ -27 «72 -68‬ﻧﺎﻣﻪ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻣﺬﮐﻮر ﺑﻌﻨﻮان ﺑﻌﺾ أﺣﺒﺎب »ص‬‫‪ -28 «75 - 72‬ﻧـﺎﻣﻪﯾﯽ دﯾﮕﺮ از ﻫﻤﻮ ﺑﻌﻨﻮان ﺻـﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت »ص ‪ -29 «76 -75‬ﻧﺎﻣﻪ دﯾﮕﺮ ﺑﻨﺎم آﻗﺎ ﺳـّﯿﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ »آﻗﺎ ﺣﺎذق« »ص ‪-76‬‬‫‪ -30 «77‬ﻧﺎﻣﻪ ﺟﻨﺎب ﻣﻠّﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﺧﺮاﺳﺎﻧﯽ ﺑﻌﻨﻮان ﺑﻌﺾ أﺣﺒﺎب »ص ‪.«78 -77‬‬‫ﺑﺨﺶ دوم‪ :‬ﺑﻌﺾ ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻋﻠﻤﺎي ﻋﺮاق و اﯾﺮان ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از وﻓﺎت ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت وارد ﺷﺪه‪:‬‬‫‪ -1‬ﻧﺎﻣﻪ آﯾﮥ ﻟا ﱠﻠﻪ آﻗﺎ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤّﻤﺪ ﺣﺴﻦ ﺷـﯿﺮازي ﻣﺠّﺪد اﻟﻤﺬﻫﺐ‪ ،‬ﺑﻨﺎم ﻣﺮﺣﻮم ﺳـﯿﺪ ﻧﺎﺻـﺮ ﺣﺴـﯿﻦ »‪ -2 «81 -80‬ﻧﻪ ﻧـﺎﻣﻪ از ﻣﺮﺣﻮم ﺣﺎج‬‫ﻣﯿﺮزا ﺣﺴـﯿﻦ ﻧﻮري ﺑﺂن ﻣﺮﺣﻮم »ص ‪ -3 «94 -81‬ﻫﻔﺖ ﻧﺎﻣﻪ از ﻣﺮﺣﻮم آﯾـﮥ اﻟﱠﻠﻪ آﻗﺎي ﺣﺎج ﺳـﯿﺪ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺻﺪر ﺑﺂن ﻣﺮﺣﻮم »ص ‪-94‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 183‬از ‪193‬‬‫‪ -4 « 100‬دو ﻧﺎﻣﻪ از ﻣﺮﺣﻮم ﺣﺎج ﺷـﯿﺦ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﺷـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ ﻣﺎزﻧﺪراﻧﯽ ﺑﺂن ﻣﺮﺣﻮم »ص ‪ -5 «103 -100‬دو ﻧـﺎﻣﻪ از ﻣﺮﺣﻮم‬‫ﺣﺎج ﺷـﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ ﻣﺎزﻧﺪراﻧﯽ ﺑﺂن ﻣﺮﺣﻮم »ص ‪ -6 «107 -103‬ﻧﺎﻣﻪ آﻗﺎ ﺷـﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﺧﺮاﺳﺎﻧﯽ ﻣﺸـﻬﺪي ﺑﺂن ﻣﺮﺣﻮم »ص‬‫‪ -7 «108 -107‬دو ﻧﺎﻣﻪ از آﻗﺎ ﺷﯿﺦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ »ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ آﻗﺎي ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ« اﺑﻦ ﺣﺎﺟﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺗﻘﯽ ﺑﻦ آﻗﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ آﻗﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ‬‫وﺣﯿـﺪ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ ﺑﺂن ﻣﺮﺣﻮم »ص ‪ -8 «112 -108‬ﻧـﺎﻣﻪ ﻣﺮﺣﻮم آﻗﺎ ﺳـﯿﺪ رﯾﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ آﻗﺎ ﺳـﯿﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﮐﺸـﻔﯽ ﻣﻮﺳﻮي ﺑﺂن ﻣﺮﺣﻮم »ص‬‫‪ -9 «113 -112‬ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺣﻮم ﺣﺎج ﺷـﯿﺦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻣﻬﺪي ﻋﺒﺪاﻟّﺮبآﺑﺎدي ﮐﻪ ﺑﻨﺎم ﺑﻌﺾ ﻣﺄﻣﻮرﯾﻦ ﺧﻮد ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ اﺳﺖ »ص ‪-10 «115 -114‬‬‫ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺣﻮم آﻗﺎ ﻣﯿﺮزا ﻓﺘﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﯿﺦ اﻟﺸﺮﯾﻌﻪ اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﺑﺂن ﻣﺮﺣﻮم »ص ‪-11 «116 -115‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1236 :‬‬‫ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺣﻮم ﺣﺎج ﺷـﯿﺦ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﺷﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻣﺎزﻧﺪراﻧﯽ ﺑﻨﺎم ﻣﯿﺮزا ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺎس ﻋﻠﯿﺨﺎن ﺻﺎﺣﺐ »‪ -12 «118 -116‬ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺣﻮم‬‫آﻗﺎ ﺳـﯿﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺣﺎج ﻣﯿﺮزا ﻋﻠﯿﻨﻘﯽ ﻃﺒﺎﻃﺒﺎﺋﯽ ﺑﻬﻤﺎن ﺷـﺨﺺ »ص ‪ -13 «120 -118‬ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺣﻮم آﻗﺎ ﺳـﯿﺪ ﺣﺴﯿﻦ اﺑﻦ آﻗﺎ ﺳﯿﺪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫ﻣﻮﺳﻮي ﻗﺰوﯾﻨﯽ ﺣﺎﺋﺮي ﺑﻬﻤﺎن ﺷـﺨﺺ »ص ‪ -14 «122 -120‬ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺣﻮم آﻗﺎ ﺳـﯿﺪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ آﻗﺎ ﺳـﯿﺪ ﻫﺎﺷﻢ ﻣﻮﺳﻮي ﻗﺰوﯾﻨﯽ ﺑﺸﺨﺺ‬‫ﻣﺬﮐﻮر »ص ‪ .«124 -122‬ﭘﺎﯾﺎن اﯾﻨﮏ ﭼﻨﺪ ﻧﺎﻣﻪ و ﺗﻘﺮﯾﺾ از »ﻣﻨﺘﺨﺐ ﺳﻮاﻃﻊ اﻻﻧﻮار« ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪:‬‬‫‪ -1‬ﺗﻘﺮﯾﺾ ﻣﺮﺣﻮم آﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ آﻗﺎ ﻣﯿﺮزا ﺳّﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺣﺴﻦ ﻣﺠّﺪد ﺷﯿﺮازي‪ ،‬ﻗّﺪس ﺳّﺮه‪:‬‬‫»ﺑﺴﻢ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺮﺣﯿﻢ‪ .‬اﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ اﻟّـﺬي أﺑـﺪع ﺑﻘـﺪرﺗﻪ ﻋﻠﯽ وﻓﻖ إرادﺗﻪ ﻓﻄﺮة اﻟﺨﻠﯿﻘـﮥ‪ ... ،‬أّﻣـﺎ ﺑﻌـﺪ‪ ،‬ﻓﻠّﻤﺎ وﻗﻔﺖ‪ -‬ﺑﺘﺄﯾﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و‬‫ﺣﺴﻦ ﺗﻮﻓﯿﻘﻪ‪ -‬ﻋﻠﯽ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ذي اﻟﻔﻀﻞ اﻟﻐﺰﯾﺮ‪ ،‬و اﻟﻘـﺪر اﻟﺨﻄﯿﺮ‪ ،‬اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﺨﺒﯿﺮ‪ ،‬و اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟّﻨﺤﺮﯾﺮ‪ ،‬اﻟﻔﺎﺋﻖ اﻟﺘﺤﺮﯾﺮ‪ ،‬اﻟﺮاﺋﻖ اﻟﺘﻌﺒﯿﺮ‪ ،‬اﻟﻌـﺪﯾﻢ‬‫اﻟﻨﻈﯿﺮ‪ ،‬اﻟﻤﻮﻟﻮي اﻟﺴـّﯿﺪ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ‪ -‬أّﯾـﺪه اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻟـﺪارﯾﻦ و ﻃّﯿﺐ ﺑﻨﺸـﺮ اﻟﻔﻀﺎﺋـﻞ أﻧﻔـﺎﺳﻪ‪ ،‬و أذﮐﯽ ﻓﯽ ﻇﻠﻤﺎت اﻟﺠﻬﻞ ﻣﻦ ﻧﻮر اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻧﺒﺮاﺳﻪ‪ ،‬رأﯾﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﺎﻟﯿـﮥ ﺗﻔﻮق رواﺋـﺢ ﺗﺤﻘﯿﻘﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻐﺎﻟﯿﮥ‪ ،‬ﻋﺒﺎراﺗﻬﺎ اﻟﻮاﻓﯿﮥ دﻟﯿﻞ اﻟﺨﺒﺮة‪ ،‬و إﺷﺎراﺗﻪ اﻟﺸﺎﻓﯿﮥ ﻣﺤّﻞ اﻟﻌﺒﺮة‪ ،‬و ﮐﯿﻒ ﻻ! و‬‫ﻫﯽ ﻣﻦ ﻋﯿﻮن اﻷﻓﮑﺎر اﻟﺼﺎﻓﯿـﮥ ﻣﺨﺮﺟـﮥ‪ ،‬و ﻣﻦ ﺧﻼﺻـﮥ اﻹﺧﻼص ﻣﻨﺘﺠـﮥ‪ ،‬ﻫﮑـﺬا‪ ،‬ﻫﮑـﺬا‪ ،‬و إﻟّﺎ ﻓﻼ‪ ،‬ﻻ! اﻟﻌﻠﻢ ﻧﻮر ﯾﻘﺬﻓﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﻗﻠﺐ ﻣﻦ‬‫ﯾﺸﺎء ﻣﻦ اﻷﺧﯿﺎر‪ .‬و ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ أﻓﺘﺨﺮ ﮐّﻞ اﻻﻓﺘﺨﺎر و ﻣﻦ دوام اﻟﻌﺰم و ﮐﻤﺎل اﻟﺤﺰم و ﺛﺒﺎت اﻟﻘﺪم و ﺻـﺮف اﻟﻬﻤﻢ ﻓﯽ إﺛﺒﺎت ﺣﻘّﯿﮥ أﻫﻞ‬‫ﺑﯿﺖ اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ ﺑﺄوﺿﺢ ﻣﻘﺎﻟﮥ أﻏﺎر‪ .‬ﻓﺎﻧّﻪ ﻧﻌﻤﮥ ﻋﻈﻤﯽ و ﻣﻮﻫﺒﮥ ﮐﺒﺮي‪ .‬ذﻟﮏ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺆﺗﯿﻪ ﻣﻦ ﯾﺸﺎء‪ .‬أﺳﺄل اﻟﱠﻠﻪ أن ﯾﺪﯾﻤﮏ ﻹﺣﯿﺎء ﻟا ﺪﯾﻦ‪ ،‬و‬‫ﯾﻘﯿﻤﮏ ﻟﺤﻔﻆ ﺷﺮﯾﻌﮥ ﺧﺎﺗﻢ اﻟّﻨﺒّﯿﯿﻦ‪ ،‬ﺻﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ أﺟﻤﻌﯿﻦ‪.‬‬‫ﻓﻠﯿﺲ ﺣﯿﺎة اﻟﺪﯾﻦ ﺑﺎﻟﺴﯿﻒ و اﻟﻘﻨﺎ ﻓﺄﻗﻼم أﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ أﻣﻀﯽ ﻣﻦ اﻟﺴﯿﻒ‬‫»و اﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ ﻋﻠﯽ أّن ﻗﻠﻤﻪ اﻟﺸﺮﯾﻒ ﻣﺎض ﻧﺎﻓﻊ و ﻷﻟﺴﻨﮥ أﻫﻞ اﻟﺨﻼف ﺣﺴﺎم ﻗﺎﻃﻊ‪.‬‬‫و ﺗﻠـﮏ ﻧﻌﻤـﮥ ﻣّﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻬـﺎ ﻋﻠﯿﻪ‪ ،‬و ﻣﻮﻫﺒـﮥ ﺳﺎﻗﻬﺎ إﻟﯿﻪ‪ .‬و إﻧّﯽ و إن ﮐﻨﺖ أﻋﻠﻢ أّن اﻟﺒﺎﻃﻞ ﻓﺎﺗـﺢ ﻓﺎه ﻣﻦ اﻟﺤﻨﻖ‪ ،‬إﻟّﺎ أّن اﻟـﺬوات اﻟﻤﻘّﺪﺳـﮥ ﻻ‬‫ﯾﺒﺎﻟﻮن ﻓﯽ إﻋﻼء ﮐﻠﻤﮥ اﻟﺤﻖ‪ .‬ﻓﺄﯾﻦ اﻟﺨﺸﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1237 :‬‬‫اﻟﻤﺴّﻨﺪة ﻣﻦ اﻟﺠﻨﻮد اﻟﻤﺠّﻨﺪة؟! و اﯾﻦ ﻇﻼل اﻟﻀﻼﻟﮥ ﻣﻦ اﻟﺒﺪر اﻷﻧﻮر؟! و ﻇﻼم اﻟﺠﻬﺎﻟﮥ ﻣﻦ اﻟﮑﻮاﮐﺐ اﻷزﻫﺮ؟! أﺳﺄل اﻟﱠﻠﻪ ﻇﻬﻮر اﻟﺤّﻖ ﻋﻠﯽ‬‫ﯾﺪﯾﻪ و ﺗﺄﯾﯿﺪه ﻣﻦ ﻟﺪﯾﻪ‪ ،‬و أن ﯾﺠﻌﻠﻪ ﻣﻮّﻓﻘﺎ ﻣﻨﺼﻮرا ﻣﻈّﻔﺮا ﻣﺸـﮑﻮرا‪ ،‬ﺟﺰاه اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ اﻻﺳـﻼم ﺧﯿﺮا‪ .‬و اﻟﺮﺟﺎء ﻣﻨﻪ اﻟﺪﻋﺎء ﻣﺪي اﻷّﯾﺎم‪ ،‬ﻟﺤﺴﻦ‬‫اﻟﻌﺎﻗﺒﮥ و اﻟﺨﺘﺎم‪ ،‬و اﻟﺴـﻼم ﻋﻠﯿﮑﻢ و رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ و ﺑﺮﮐﺎﺗﻪ‪ .‬ﺣّﺮره اﻷﺣﻘﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ‪ .‬ﻓﯽ ذي اﻟﺤّﺠﮥ اﻟﺤﺮام ﺳﻨﮥ ‪ 1301‬ﻫﺠﺮي‪.‬‬‫ﻣﻬﺮ«‪.‬‬‫‪ -2‬ﻧﺎﻣﻪﯾﯽ دﯾﮕﺮ از ﻣﺮﺣﻮم آﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﯿﺮزاي ﺷﯿﺮازي‪ ،‬رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‪:‬‬‫»ﺑﺴﻢ ‪ ...‬ﺑﻌﺮض ﻋﺎﻟﯽ ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ‪ :‬رﺟﺎء واﺛﻖ آﻧﮑﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺪوام در ﺗﺸـﯿﯿﺪ ﻗﻮاﻋﺪ دﯾﻦ ﺣﻨﯿﻒ و ﺗﺴﺪﯾﺪ ﺳﻮاﻋﺪ ﺷـﺮع ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺒﺮﮐﺎت اﻣﺎم‬‫ﻋﺼـﺮ وﻟﯽ زﻣﺎن‪ -‬أرواﺣﻨﺎ ﻟﻪ اﻟﻔـﺪاء‪ -‬ﻣﻮﻓﻖ و ﻣﺴـّﺪد ﺑﺎﺷـﯿﺪ‪ .‬اﮔﺮ ﭼﻪ در ﻣﻘﺎم اﻇﻬﺎر ﺗﻮّدد و اﺗﺤﺎد ﮐﻤﺘﺮ ﻣﯿـّﺴ ﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﺘﻮاﻧﻢ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﺷﺎﯾﺴـﺘﻪ اﺳﺖ ﺑﺮآﯾﻢ‪ ،‬واﺣﺪ أﺣﺪ اﻗﺪس‪ -‬ﻋّﺰت أﺳـﻤﺎؤه‪ -‬ﮔﻮاه اﺳﺖ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺷـﮑﺮ ﻧﻌﻤﺖ وﺟﻮد ﺷﺮﯾﻒ را ﻣﯽﮐﻨﻢ‪ ،‬و ﺑﮑﺘﺐ و ﻣﺼّﻨﻔﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 184‬از ‪193‬‬‫رﺷـﯿﻘﻪ ﺟﻨﺎﺑﻌـﺎﻟﯽ ﻣﺴـﺘﺄﻧﺴﻢ‪ ،‬و ﺣﻖ زﺣﻤـﺎت و ﺧـﺪﻣﺎت آن وﺟﻮد ﻋﺰﯾﺰ را در اﺳـﻼم ﻧﯿﮑﻮ ﻣﯽﺷـﻨﺎﺳﻢ‪ ،‬اﻧﺼﺎف ﺗﻮان ﮔﻔﺖ‪ :‬ﺗﺎﮐﻨﻮن در‬‫اﺳـﻼم در ﻓّﻦ ﮐﻼم ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﻪ اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻧﺎﻓﻊ و ﺗﻤﺎم ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺧﺼﻮﺻﺎ ﮐﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﮐﻪ از ﺣﺴﻨﺎت اﯾﻦ دﻫﺮ و ﻏﻨﺎﺋﻢ‬‫اﯾﻦ زﻣﺎن اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮ ﻫﺮ ﻣﺴـﻠﻢ ﻣﺘـﺪّﯾﻦ ﻻزم اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻋﻘﺎﺋـﺪ اﺻـﻼح ﻣﻔﺎﺳـﺪ ﺧﻮد ﺑﺂن ﮐﺘﺎب ﻣﺒﺎرك رﺟﻮع ﻧﻤﺎﯾـﺪ و اﺳـﺘﻔﺎده‬‫ﻧﻤﺎﯾـﺪ‪ ،‬و ﻫﺮ ﮐﺲ ﺑﻬﺮ ﻧﺤﻮ ﺗﻮاﻧـﺪ در ﻧﺸـﺮ و ﺗﺮوﯾـﺞ آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻋﺘﻘﺎد أﺣﻘﺮ ﺑﺎﯾـﺪ ﺳـﻌﯽ و ﮐﻮﺷـﺶ را ﻓﺮو ﮔﺬاﺷﺖ ﻧﺪارد‪ ،‬ﺗﺎ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻧﻈﺮ‬‫اﺳﺖ إﻋﻼـء ﮐﻠﻤﻪ ﺣﻖ و ادﺣـﺎض ﺑﺎﻃﻞ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺧـﺪﻣﺘﯽ ﺷﺎﯾﺴـﺘﻪﺗﺮ ازﯾﻦ ﺑﻄﺮﯾﻘﻪ ﺣّﻘﻪ و ﻓﺮﻗﻪ ﻧﺎﺟﯿﻪ ﮐﻤﺘﺮ در ﻧﻈﺮ اﺳﺖ‪ .‬ﺧﺪاوﻧـﺪ ﻋﺎﻟﻢ‪-‬‬‫ﺟّﻞ ذﮐﺮه‪ -‬ﺑﺒﺮﮐﺖ اﺋّﻤﻪ ﻃﺎﻫﺮﯾﻦ ﺗﻮﻓﯿﻖ را ﻣﺴـﺘﺪام ﺑﺪارد ﮐﻪ اﯾﻦ زﺣﻤﺖ ﺷﺎﯾﺎن و ﺧﺪﻣﺖ ﻧﻤﺎﯾﺎن ﺑﺸﺎﯾﺴﺘﮕﯽ ﺑﭙﺎﯾﺎن رﺳﺪ‪ ،‬و اﻣﯿﺪوارم در‬‫ﺷﺮاﺋﻒ اوﻗـﺎف از دﻋﻮات ﺻﺎﻟﺤﻪ ﺧﻮد ﻓﺮاﻣﻮﺷﻢ ﻧﻔﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ‪ ،‬و ﺑﻪ ارﺳﺎل ﻣﺼـّﻨﻔﺎت و إﻧﻔﺎذ ﻣﺮاﺳـﻼت ﻣﺴـﺮور و ﻣﺄﻧﻮﺳﻢ ﺑﺪارﻧـﺪ ﮐﻪ زاﺋﺪ‬‫اﻟﻮﺻﻒ و ﻓﻮق اﻟﻌـﺎده ﺑﺂﻧﻬﺎ ﻣﺸـﺘﺎق و ﻣﺸـﻌﻮﻓﻢ‪ ،‬و ﻫﻤﻮاره ﻣﺘﺮﻗﺐ اﻋﻼن ﺳـﻼﻣﺘﯽ وﺟﻮد ﻣﺴـﻌﻮد ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺨﯿﺮ و اﻟﺒﺮﮐﻪ و داﻋﯽ دوام ﺗﺄﯾﯿﺪ‬‫آن ﺟﻨﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷﻢ و ﺗﻮﻗﻊ دﻋﺎ دارم‪ .‬أدام اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺠﺪﮐﻢ‪ ،‬و اﻟﺴﻼم ﻋﻠﯿﮑﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1238 :‬‬‫و رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ و ﺑﺮﮐﺎﺗﻪ«‪.‬‬‫‪ -3‬ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺣﻮم ﺷـﯿﺦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻣﻬـﺪي ﻋﺒـﺪاﻟّﺮبآﺑﺎدي رﺋﯿﺲ ﻫﯿﺌﺖ ﺗﺄﻟﯿﻒ »ﻧﺎﻣﻪ داﻧﺸﻮران ﻧﺎﺻـﺮي« ﺑﻤﺮﺣﻮم ﺣﺎﺟﯽ ﻣﯿﺮزا ﺣﺴـﯿﻦ ﻧﻮري‬‫ﺻﺎﺣﺐ »ﻣﺴﺘﺪرك« ﻗّﺪس ﺳّﺮﻫﻤﺎ‪:‬‬‫ا»ﻻ أّﯾﻬﺬا اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﮑﺎﻣﻞ اﻟّﺬي ﻋﻠﯽ اﻟّﺮﻏﻢ ﻣﻦ أﻧﻒ اﻟﺤﺴﻮد ﯾﺴﻮد‬‫»ﯾﺎزدﻫﻢ ﻋﯿﺪ ﺳﻌﯿﺪﺳﺖ ﮐﻪ در ﮐﻤﺎل اﺧﺘﺼﺎر اﻇﻬﺎر ﺣﯿﺎت و ﻋﺮض ارادت ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬‫ﺟﻨـﺎب ﻣﻌـﺎﻟﯽ اﮐﺘﺴﺎب آﻗﺎ ﺷـﯿﺦ ﻣﻮﺳـﯽ‪ -‬ﺳـّﻠﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬دﺳـﺘﺨﻂ ﻣﺒﺎرك ﺟﻨﺎب ﻋﺎﻟﯽ‪ -‬دام ﻇّﻠﻪ اﻟﻤﻤـﺪود‪ -‬و ﺗﻮﻗﯿﻊ ﻫﻤﺎﯾﻮن ]‪ [1‬ﺣﻀﺮت‬‫ﻣﺴـﺘﻄﺎب ﺑﻘـّﯿ ﮥ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﻌﻈﺎم ﻧﺎﺋﺐ اﻻﻣﺎم‪ -‬ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم‪ -‬آﻗﺎي ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ‪ -‬روﺣﯽ ﻓـﺪاه‪ -‬ﻧﻤﻮدﻧـﺪ‪ ،‬ﺷـﮑﺮ ﺧﺪا را ﺑﺠﺎ‬‫آوردم ﮐﻪ اﻣﺮوز روزﮔﺎر ﺑﻮﺟﻮد ﻣﺴـﻌﻮد ﻫﺮ دو ﺣﺴﯿﻦ ]‪ -[2‬أّﯾﺪﻫﻤﺎ اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬ﻣﻔﺘﺨﺮ و ﻗﺮﯾﻦ ﻣﺒﺎﻫﺎﺗﺴﺖ‪ .‬ﺣﻘﯿﻘﮥ ﻣﻌﺠﺰه از ﻣﻌﺠﺰات ﺻـﺮﯾﺤﻪ‬‫و آﯾﺎت ﺻﺤﯿﺤﻪ ﻣﺬﻫﺐ ﺣﻘﺴﺖ ﮐﻪ در ﭼﻨﺎن ﻋﺼﺮي‪ -‬ﮐﻪ ﺣﺎل آن در ﺑﺎب ﺿﯿﺎع ﻋﻠﻢ ﻣﻌﻠﻮم اﺳﺖ‪ -‬أﺧﺒﺎر ﻣﻘّﺪﺳﻪ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ‪ -‬ﺻﻠﻮات‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ‪ -‬را اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺠّﺪدﻫﺎ و ﻣﺮّوﺟﻬﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬‫ﺟﺰاﮐﻤﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ آل ﻣﺤّﻤﺪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ ﺧﯿﺮا‪.‬‬‫»اﯾﻨﮑﻪ ﻓﺮﻣـﺎﯾﺶ و ﻧﮕـﺎرش ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ »ﺧﻮﺑﺴﺖ ﻋﻠﻤـﺎي ﻫﻨـﺪ را ﻫﻢ ﺑﻨﻮﯾﺴـﻨﺪ«‪ ،‬ﻣﺤﺾ ﺷـﮑﺮاﻧﻪ ارﺟﺎع اﯾﻦ ﺧـﺪﻣﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﻦ ذّره ﻧﺎﻗﺎﺑﻞ‬‫ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ‪ ،‬در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﺷـﺮح اﺣﻮال و ﺗﺮاﺟﻢ ﻣﺒﺴﻮﻃﻪ ﻋﻠﻤﺎي ﺧّﻄﻪ ﻫﻨـﺪّﯾﻪ را ﻣﺮﺣﻤﺖ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺷـﺮط ﺑﻨﺪﮔﯽ در ﮐﻤﺎل اﻣﺘﻨﺎن ﺑﻌﻤﻞ‬‫ﺧﻮاﻫـﺪ آﻣـﺪ و در ﻫﻤﻪ ﺟﺎ اﺳﻢ ﻣﺒﺎرك اﯾﺸﺎن را ﺑﻬﺮ ﺗﻘﺮﯾﺐ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ ﺑﯿﺎﯾـﺪ در ﺿـﻤﻦ ﺗﺮاﺟﻢ ﻋﻠﻤﺎي إﻗﻠﯿﻢ ﻫﻨـﺪ ﻣﺨّﻠـﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺳﺎﺧﺖ‪.‬‬‫ﺣﻘﯿﻘـﮥ‪ -‬ﻻ ﻋﻠﯽ رﺳﻢ اﻟﻘﺒﺎﻟﻪ‪ -‬ﺗﺼـﺪﯾﻊ ﻣﯽﮐﻨﻢ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از ﻧﻌﻤﺖﻫﺎي ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ را ﺑﺮ ﺧﻠﻖ اﻣﺮوز ﺻـّﺤﺖ ]‪ [1‬ﻣﺮاد از »ﺗﻮﻗﯿﻊ« ﺧﻄﯽ‬‫اﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب آﯾـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﻌـﺎﻟﻤﯿﻦ ﺑﻨﺎم ﺟﻨﺎب ﻣﯿﺮزا ﺣﺴـﯿﻦ اﻟﻨﻮري ﺗﺤﺮﯾﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻮدﻧـﺪ و در آن ذﮐﺮ ﺑﻌﺾ اﻣﻮر ﻣﺘﻌﻠﻘﻪ ﺑﺘﺼـﻨﯿﻒ‬‫ﮐﺘﺎب »ﻧﺎﻣﻪ داﻧﺸﻮران« ﺑﻮد و ﺟﻨﺎب ﻣﯿﺮزا ﺣﺴﯿﻦ ﻧﻮري آن ﺧﻂ را ﺑﺠﻨﺎب ﻣﻼ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻬﺪي ﮐﻪ رﺋﯿﺲ ﻣﺆﻟﻔﯿﻦ »ﻧﺎﻣﻪ داﻧﺸﻮران« ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‬‫ارﺳﺎل ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ‪» .‬از ﺣﺎﺷﯿﻪ ﮐﺘﺎب«‪.‬‬‫]‪ [2‬ﯾﻌﻨﯽ ﺟﻨﺎب آﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ و ﺟﻨﺎب ﻣﻼ ﺣﺴﯿﻦ ﻧﻮري دام ﻇﻠﻬﻤﺎ‪» .‬از ﺣﺎﺷﯿﻪ ﮐﺘﺎب«‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1239 :‬‬‫ﻣﺰاج و ﺷـﺮف وﺟﻮد ﺣﻀـﺮت اﻓﺘﺨﺎر اﻟﺸـﯿﻌﮥ و ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺸـﺮﯾﻌﻪ اﺳـﺘﻈﻬﺎر اﻻﺳﻼم ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻌﺼﺮ آﻗﺎي ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‪ -‬روﺣﯽ ﻓﺪاه‪ -‬را‬‫ﻣﯽداﻧﻢ‪ ،‬و ﺑـﺎﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﻋﺘﻘـﺎدي ﺛـﺎﺑﺖ و ﻗﻄﻌﯽ ﺟﺎزم دارم‪ .‬ﻓﺈن ﺗﺴﺄل ﻋﻦ ﻣـﺬﻫﺒﯽ ﻓﺈّن ﻫـﺬا ﻣـﺬﻫﺒﯽ‪ .‬ﺧﻮد را ﻗﺎﺑﻞ ﻧﺪﯾـﺪم ﮐﻪ ﻣﺴـﺘﻘﯿﻤﺎ‬‫ﻋﺮﯾﻀﻪ ﺑﻨﻮﯾﺴﻢ‪ ،‬ﺳـﺮ ﮐﺎر ﻋﺎﻟﯽ‪ -‬زﯾـﺪ ﻋﻼه‪ -‬اﻇﻬﺎر ﺑﻔﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ ﮐﻪ از ﺗﺮاﺟﻢ أﺣﻮال ﻋﻠﻤﺎي آن ﻗﻄﻌﻪ ﻫﺮ ﭼﻪ ﻣﯿـّﺴ ﺮ ﺑﺸﻮد إﻧﻔﺎذ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 185‬از ‪193‬‬‫ﺣﮑﻢ ﻣﻘّﺪس و اراده ﻋﻠّﯿﻪ اﯾﺸﺎن ﺗﻨﻔﯿﺬ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ‪.«...‬‬‫‪ -4‬ﻧﺎﻣﻪﯾﯽ از ﻣﺮﺣﻮم ﺣﺎﺟﯽ ﻧﻮري ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺴﺘﺪرك‪:‬‬‫»ﺑﻌﺮض ﻣﻘـّﺪس ﻋـﺎﻟﯽ ﻣﯽرﺳـﺎﻧﻢ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺑﯽﺑﻀﺎﻋﺖ را آن اﺳـﺘﻌﺪاد ﻗﺎﺑﻠّﯿﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺒﺎرت ﺷﺎﻓﯽ وﻓﺎي ﺣﻖ ﺧـﺪﻣﺖ ﺟﻨﺎﺑﻌﺎﻟﯽ را در‬‫دﯾﻦ ﺑﮑﻨﻢ و از ﺟﺎﻧﺐ ﻣﻌﺸـﺮ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺗﺸّﮑﺮ و اﻣﺘﻨﺎن ﻧﻤﺎﯾﻢ‪ ،‬ﺑﻬﺘﺮ آﻧﮑﻪ ﻃﻮﻣﺎر اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ را ﭘﯿﭽﯿﺪه و از ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺴﺄﻟﺖ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ‬‫ﺑﻌﻮض ﻫﻤﻪ ﺟﺰاي واﻓﺮ ﻋﻄﺎ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ ،‬ﺑﺬﮐﺮ ﻓﺮﻣﺎﯾﺸﺎت ﻣﺮﺟﻮﻋﻪ ﻗﻨﺎﻋﺖ ﺷﻮد‪ .‬ﺟﻨﺎب ﻣﺴـﺘﻄﺎب ﺣّﺠﮥ اﻻﺳﻼم ]‪ -[1‬دام ﻇﻠﻪ‪ -‬ﺑﺴﯿﺎر ﻣﺎدح و‬‫ﺷﺎﮐﺮ و دﻋﺎﮔﻮي ﺟﻨﺎب ﻋﺎﻟﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ و در ﻣﺤﺎﻓﻞ اﻇﻬﺎر اﻣﺘﻨﺎن ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ«‪.‬‬‫‪ -5‬ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺣﻮم آﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﯿﺮزاي ﻣﺠّﺪد ﺷﯿﺮازي ﺑﻤﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮ ﺳّﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‪ ،‬ﻗّﺪس ﺳّﺮﻫﻤﺎ‪:‬‬‫»ﺑﻌﺮض ﻣﯽرﺳﺎﻧـﺪ‪ .‬اﻧﺸـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﭘﯿﻮﺳـﺘﻪ در ﺣﻤـﺎﯾﺖ ﺣﻀـﺮت ﺑﺎري ﺗﻌﺎﻟﯽ‪ -‬ﺟّﻠﺖ ﻋﻈﻤﺘﻪ‪ -‬از ﮐﺎّﻓﻪ ﺑﻼﻫﺎ ﻣﺤﻔﻮظ‪ ،‬و ﺑﻌﯿﻦ ﻋﻨﺎﯾﺖ و‬‫أﻟﻄـﺎف ﺧـﺎﺻﻪ ﺣﻀـﺮت اﻣـﺎم ﻋﺼـﺮ‪ -‬ﻋّﺠﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﺮﺟﻪ و ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﺑﺎﺋﻪ اﻟﻄﺎﻫﺮﯾﻦ‪ -‬ﻣﻠﺤﻮظ ﺑﻮده‪ ،‬ﻫﻤﻮاره در ﺗﺸـﯿﯿﺪ‬‫ﻣﺒﺎﻧﯽ ﯾﻘﯿﻦ و ﻧﺸـﺮ و ﺗﺮوﯾﺞ آﺛﺎر دﯾﻦ ﻣﺒﯿﻦ ﻣﺆّﯾﺪ و ﻣﺴّﺪد ﺑﺎﺷـﯿﺪ‪ .‬رﻗﯿﻤﻪ ﺷـﺮﯾﻔﻪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺿﻤﯿﻤﻪ ﯾﮏ ﻣﺠّﻠﺪ ﮐﺘﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ از ﻣﺠّﻠﺪات‬‫ﮐﺘﺎب ﻣﺴـﺘﻄﺎب »ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار« ﺗﺄﻟﯿﻒ ﺟﻨﺎب ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﻧﺎﻗـﺪ واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ‪ -‬أﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻘﺎﻣﻪ و رﻓﻊ ﻓﯽ اﻟﺨﻠـﺪ أﻋﻼﻣﻪ‪ -‬ارﺳﺎل داﺷـﺘﻪ ﺑﻮدﯾﺪ‬‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺷـﺪ‪ ،‬ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ‪ -‬ﺟّﻞ ﺛﻨﺎؤه و ﻋﻈﻢ آﻻﺋﻪ‪ -‬را ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻧﻌﻢ و آﻻﺋﯽ ﮐﻪ ﺑﺄﻫﻞ اﺳـﻼم ﻋﻄﺎ ﻓﺮﻣﻮده‪ ،‬ﺧﺎﺻﮥ ﺑﻨﻌﻤﺖ ﺑﺰرگ وﺟﻮد‬‫ﻋﻠﻤﺎي راﺷﺪﯾﻦ‪ [1] ،‬ﻣﻘﺼﻮد ﻣﺮﺣﻮم آﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﯿﺮزاي ﺷﯿﺮازي اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1240 :‬‬‫ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺟﻨـﺎب ﻣﻮﻟﻮي ﻣﺮﺣﻮم‪ -‬ﻃـﺎب ﺛﺮاه و ﺟﻌﻞ اﻟﺠّﻨـﮥ ﻣﺜﻮاه‪ -‬ﮐﻪ در راه اﻋﻼي ﮐﻠﻤﻪ دﯾﻦ و اﻟﻐﺎي ﮐﯿـﺪ ﻣﻀـّﻠﯿﻦ رﻧﺠﻬﺎ ﺑﺮده و زﺣﻤﺘﻬﺎ‬‫ﮐﺸـﯿﺪهاﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻤﯿﺎﻣﻦ ﻣﺴﺎﻋﯽ ﺟﻤﯿﻠﻪ ﮐﻪ در ﻣﻘﺎم رﻓﻊ ﺷـﮑﻮك و ﺷـﺒﻬﺎت ﺷـﯿﺎﻃﯿﻦ و ﻧﻘﺾ و إﺑﺮام ﺑﺎ ﻣﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ ﻣﺒـﺬول‬‫داﺷــﺘﻪ ﻣﻨﻬـﺞ ﻣﺴـﺘﻘﯿﻢ ﻫـﺪاﯾﺖ و ﺳـﺪاد ﺑﺮاي ﺿـﻌﻔﺎي ﺷـﯿﻌﻪ ﺣـﻖ اﯾﻀـﺎح ﻓﺮﻣـﻮده و ﻣﺒـﺎﻧﯽ ﻣﺤﮑﻤـﻪ اﯾﻤـﺎن و اﯾﻘـﺎن را ﻣﺸـّﯿﺪ و ﻣﻨـّﻀ ﺪ‬‫ﮔﺮداﻧﯿﺪهاﻧـﺪ‪ ،‬ﺷـﮑﺮ ﻣﯽﮐﻨﻢ و از درﮔـﺎه رﺑـﺎﻧﯽ ﻣﺴـﺌﻠﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ ﮐﻪ درﺟﺎت آن ﻣﺮﺣﻮم و ﺳﺎﺋﺮ ﻋﻠﻤﺎي أﻋﻼم‪ -‬رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ‪ -‬را‬‫ﻣﻀﺎﻋﻒ ﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ‪ ،‬و آن ﺟﻨﺎب و ﺳﺎﺋﺮﯾﻦ را ﮐﻪ در ﻣﻘﺎم ﻧﺼـﺮت و ﺗﻘﻮﯾﺖ دﯾﻦ ﺣّﻖ ﺑﺬل ﺟﻬﺪ و ﻫّﻤﺖ داﺷـﺘﻪ و دارﻧﺪ ﺑﺮ ﻋﻤﺮ و ﻋّﺰت و‬‫ﺗﻮﻓﯿﻘﺎت ﺧﺎﺻﻪ ﺑﯿﻔﺰاﯾﺪ‪ ،‬إﻧّﻪ ﻗﺮﯾﺐ ﻣﺠﯿﺐ‪.‬‬‫ﻣﻌﻠﻮم اﺳﺖ اﻟﺒﺘﻪ در اﺳـﺘﺨﺮاج ﺳﺎﺋﺮ ﻣﺠﻠّـﺪات اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻣﺴـﺘﻄﺎب ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺷﺎﯾـﺪ و ﺑﺎﯾﺪ اﻫﺘﻤﺎم داﺷـﺘﻪ و دارﯾﺪ‪ .‬إﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺆّﯾﺪ و‬‫ﻣﺴّﺪد ﺧﻮاﻫﯿﺪ ﺑﻮد‪ .‬ﭘﯿﻮﺳـﺘﻪ داﻋﯽ دوام ﺗﺄﯾﯿﺪ و ﺗﻮﻓﯿﻖ و ﺗﺴﺪﯾﺪ آن ﺟﻨﺎب‪ -‬أدام اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺠﺪه‪ -‬ﺑﻮده و ﻣﺘﻮﻗﻊ دﻋﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷﻢ‪ .‬أﻃﺎل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻘﺎءﮐﻢ و ﻣّﺘﻊ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﺑﻮﺟﻮدﮐﻢ‪ ،‬و اﻟّﺴﻼم ﻋﻠﯿﮑﻢ و رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ و ﺑﺮﮐﺎﺗﻪ‪ .‬ﻋﺒﺪه ﻣﺤّﻤﺪ ﺣﺴﻦ اﻟﺸﯿﺮازي«‪.‬‬‫‪ -6‬ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺣﻮم ﺣﺎﺟﯽ ﻧﻮري ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺴﺘﺪرك ﺑﺂن ﻣﺮﺣﻮم‪:‬‬‫»ﻣﻌﺮض ﻣﯽدارد‪ .‬اﻣﺴـﺎل ﺑﺠﻬﺖ ﺣـﺪوث ﻓﺘﻦ ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﺑﻠّﯿﻪ ﻋـﺎّﻣﻪ و ﻣﺴـﺌﻠﻪ دﺧـﺎﻧّﯿﻪ و ﺻـﺮف اوﻗـﺎت در ﻗﻤﻊ و ﻗﻠﻊ آن‪ -‬ﻣﻀﺎﻓﺎ إﻟﯽ ﺳﺎﺋﺮ‬‫اﻟﺤﻮادث اﻟﺸﺎﻣﻠـﮥ اﻟﻤﻔﺮﻗـﮥ ﻟﻠﺤﻮاس‪ -‬از ﻓﯿﺾ ﻣﮑﺎﺗﺒﺖ ﻣﺤﺮوم و ﺑﻐﺎﯾﺖ ﻣﺘﺤـّﺴ ﺮ و ﻣﺘﺄﺳﻒ و از ﻋﻼﺋﻢ ﺳﻮء ﺣﻆ و ﺧـﺬﻻن ﺧﻮد داﻧﺴـﺘﻪ‪،‬‬‫ﮔﺎه ﮔﺎه ﺑـﺪﻋﺎ و ﺳـﻼم ﻣﺨﺼﻮص در ﺗﺤﺖ ﻗﺒﺎب ﻋﺎﻟﯿﻪ ﺟﺒﺮان ﻧﻤﻮده ﺧﻮد را ﺗﺴـّﻠﯽ ﻣﯽدادم‪ .‬ﻣﺮﺟّﻮ از ﺻـﻔﺎي ﻃﻮّﯾﺖ و ﻃﯿﺐ ﻃﯿﻨﺖ ﮐﻪ‬‫ﺣﻤﻞ ﺑﺮ ﻏﻔﻠﺖ و ﺗﻄّﺮق ﺧﻠﻞ در ﺑﻨﯿﺎن اﺧﻼص ﻧﺸﻮد‪.‬‬‫»اﻣﺴﺎل ﺑﺠﻬﺖ درك زﯾﺎرات ﻣﺨﺼﻮﺻﻪ در ﻣﺎه رﺟﺐ و ﺷـﻌﺒﺎن ﮐﺮﺑﻼي ﻣﻌّﻠﯽ و ﻧﺠﻒ اﺷـﺮف ﻣﺸـّﺮف ﺷـﺪم‪ ،‬ﭘﺲ از ﻣﺮاﺟﻌﺖ‪ ،‬ﺟﻨﺎب‬‫ﻣﺴـﺘﻄﺎب آﻗﺎي ﺣّﺠﮥ اﻻﺳـﻼم ]ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮزاي ﺷـﯿﺮازي دام ﻇﻠّﻪ ﻣﺬﮐﻮر داﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ از ﺟﻨﺎب ﻋﺎﻟﯽ ﺧﻄﯽ و ﭼﻨﺪ ﺟﻠﺪ ﮐﺘﺎب رﺳﯿﺪه ﻧﺰد‬‫ﺟﻨﺎب اﯾﺸﺎن‪ .‬ﭘﺲ از زﯾﺎرت ﺧﻂ ﺷﺮﯾﻒ و دﯾﺪن ﮐﺘﺐ ﻣﻌﻠﻮم ﺷﺪ ﺗﺘّﻤﻪ ﺟﻠﺪ ﻧﻮر در آﻧﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1241 :‬‬‫ﻧﺒﻮد‪ ،‬ﻫﻤﺎن ﭘﻨﺞ ﺟﻠﺪ ﻃﯿﺮ و ﮐﺘﺎب ﺷـﺮﯾﻒ »ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ« ﺑﻮد‪ ،‬ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻤﻨﻮن و ﺷﺮﻣﻨﺪه ﺷﺪم‪ .‬ﺟﻌﻠﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺧﻠﻔﺎ ﺻﺎﻟﺤﺎ ﻟﻠﺴﺎﻟﻔﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 186‬از ‪193‬‬‫اﻟﺼﺎﻟﺤﯿﻦ اﻟّـﺬﯾﻦ أﻧﺎروا اﻟـﺪﯾﻦ و ﺑﺬﻟﻮا اﻟﻤﻬﺞ ﻓﯽ اﯾﻀﺎح اﻟﻤﻨﻬﺞ‪ .‬اّﻣﺎ ﻫﺰار ﺣﯿﻒ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب ﺷـﺮﯾﻒ »ﮐﺸﻒ« ﻧﺎﻗﺺ و ﻏﯿﺮ واﻓﯽ اﺳﺖ‪ ،‬و‬‫ﻣﻈﻨﻮن ﮐﻪ ﻣﺜﻞ ﻣﻮﺟﻮد را ﺑﺘﻮان ﺑﺮ آن اﻓﺰود‪ .‬ﻧﺴﺄل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ أن ﯾﻮﻓﻘﻨﯽ ﻟﺘﮑﻤﯿﻠﻪ‪ ،‬أو ﯾﺆّﯾﺪﮐﻢ ﻻﺳﺘﺪراك ﻣﺎ ﻓﺎت ﻣﻨﻪ‪.‬‬‫»در دو ﻣﺎه ﻗﺒﻞ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ ﮐﺘﺎب »ﻣﺂﺛﺮ اﻻﺛﺎر ]ﮐـﺬا[« ﻃﺒﻊ ﻃﻬﺮان ﺑﺠﻬﮥ ذﮐﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﻋﺼـﺮ در ﺑﻌﻀـﯽ از أﺑﻮاب آن ارﺳﺎل ﺧﺪﻣﺖ ﺷﺪ‪ ،‬اﻧﺸﺎء‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ رﺳـﯿﺪه‪ .‬در ﻫﻔﺘﻪ ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﺑﺘﻮﺳﻂ ﻣﺄﻣﻮرﯾﻦ »ﺑﺎﻟﯿﻮز اﻧﮕﺮﯾﺰ« در ﺑﻐـﺪاد ﺧﻂ ﺷـﺮﯾﻒ ﺟﺪﯾـﺪ ﺑﺎ ﺧﻄﻮط دﯾﮕﺮ رﺳـﯿﺪ در وﻗﺘﯽ ﮐﻪ‬‫ﺣﺴﺐ اﻷﻣﺮ ﺟﻨﺎب ﻣﺴـﺘﻄﺎب آﻗﺎي ﺣّﺠﮥ اﻻﺳـﻼم ]ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮزاي ﺷـﯿﺮازي ﻣّﺪ ﻇﻠّﻪ ﻣﺮاﺳـﻠﻪ ﺑﺠﻨﺎب ﻋﺎﻟﯽ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه ﮐﻪ ﺣﺎل در ﺟﻮف‬‫اﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻮن ﺑﺠﻬﺖ ﻋـﺎرﺿﻪ ﮐﺴﺎﻟﺘﯽ در ﻣﺰاج داﺷـﺘﻨﺪ زﯾﺎده از ﺿـﻌﻒ و ﻧﻘﺎﻫﺖ داﺋﻤّﯿﻪ ﻣﺤﺎل ﻗﺮاءت اﯾﻦ ﺧﻂ و ﻧﻮﺷـﺘﻦ ﺟﻮاب ﻧﺸـﺪ‪ ،‬و‬‫ﺑﺠﻬﺖ ﺣـﺪوث ﻣﺮض ﻋـﺎّم وﺑـﺎ در ﻏـﺎﻟﺐ اﯾﺮان ﺧﺼﻮص در ﻃﻬﺮان ﮐﻪ در ﻇﺮف ﭼﻬـﻞ روز ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ ﻗﺮﯾﺐ ﻫﺸﺖ ﻫﺰار ﻧﻔﺲ ﺗﻠﻒ ﺷـﺪ‪،‬‬‫رﺷـﺘﻪ اﻣﻮر ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﻪ ﻣﺨﺘّﻞ و أﺟﺰاي دوﻟﺖ ﻣﺘﻔّﺮق‪ -‬ﻣﮑﺎﻧﺎ و ﺣﻮاﺳﺎ‪ -‬ﻟﻬـﺬا ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﻪ ﺗﺄّﻣﻠﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از ارﺳﺎل‪ ،‬زﺣﻤﺖ ﻋﺒﺚ‬‫ﻧﺸﻮد‪ .‬ﺧﺪاوﻧﺪ ﺗﺒﺎرك و ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻋﺎﻧﺖ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺧﺪﻣﺖ ﺑﺎﻧﺠﺎم رﺳﺪ‪.‬‬‫»ﺳـﻼم ﺗﺎّم ﺧﺪﻣﺖ ﺟﻨﺎب ﻣﺴـﺘﻄﺎب ﻗﺪوه اوﻟﯽ اﻷﻟﺒﺎب آﻗﺎ ﺳـّﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺣﺎذق‪ -‬وﻗﺎه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺷّﺮ اﻟﺒﻮاﺋﻖ‪ -‬ﺑﺮﺳﺎﻧﯿﺪ‪ ،‬و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺧﺪﻣﺖ‬‫أﻋّﺰ أﮐﺮم اﻷخ اﻷﻣﺠـﺪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺳـّﯿﺪ ذاﮐﺮ ﺣﺴـﯿﻦ‪ -‬أّﯾـﺪه اﻟﱠﻠﻪ‪ -‬ﺳـﻼم ﺑﺮﺳﺎﻧﯿﺪ‪ .‬ﺟﻌﻠﮑﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﮐﻨﻒ ﺣﻤﺎﯾﺘﻪ و رﻋﺎﯾﺘﻪ‪ .‬ﺣّﺮره اﻟﻌﺒﺪ‬‫ﺣﺴﯿﻦ اﻟﻨﻮري‪ .‬ﻓﯽ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺴﺎﺑﻊ ﻋﺸﺮ ﻣﻦ رﺑﯿﻊ اﻻّول ﺳﻨﮥ ‪.«1310‬‬‫‪ -7‬ﻧﺎﻣﻪﯾﯽ از ﻣﺮﺣﻮم آﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ آﻗﺎي ﺣﺎج ﺳّﯿﺪ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺻﺪر ﻋﺎﻣﻠﯽ اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﺑﻤﺮﺣﻮم ﺳّﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‪:‬‬‫»أﻃﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻘﺎك و أدام ﻋﻼك و أﺳﻌﺪك ﺑﺘﻘﻮاك و رزﻗﻨﯽ ﻟﻘﺎك‪ ،‬اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1242 :‬‬‫ﺑﻌﺮض ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ‪ :‬اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺪام در ﺣﻔﻆ ﺣﻀـﺮت ﻣﻠﮏ ﻋّﻠﺎم‪ -‬ﻋّﺰ اﺳـﻤﻪ‪ -‬ﻣﺮّوج ﺷﺮﯾﻌﺖ ﻣﻄّﻬﺮه ﺣﻀﺮت ﺧﯿﺮ اﻷﻧﺎم‪ -‬ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻟﮑﺮام‪ -‬ﺑﻮده‪ ،‬ﻗﺎﻃﺒﻪ أﻧﺎم از آﺛﺎر ﻋﻠﻤّﯿﻪ و ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻋﻤﻠّﯿﻪ و رﻋّﯿﻪ ﺟﻨﺎب ﺳﺎﻣﯽ ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ﻣﺴﺘﻔﯿﺪ و ﻣﺴﺘﻔﯿﺾ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬‫رﻗﯿﻤﻪ ﺷـﺮﯾﻔﻪ ﮐﻪ ﺑﯿﺎد آوري داﻋﯽ ﻣﺮﻗﻮم ﮔﺮدﯾﺪه ﺑﻤﻄﺎﻟﻌﻪ آن ﻓﺎﺋﺰ ﺷﺪه ﺣﻤﺪ و ﺷـﮑﺮ ﺣﻀﺮت اﯾﺰد ﻣّﻨﺎن‪ -‬ﺟّﻠﺖ ﻧﻌﻤﺎﺋﻪ‪ -‬را ﺑﺠﺎ آورد و‬‫دﻋـﺎء ﺧﯿﺮ ﮐﻪ ﺷـﯿﻮه ﻣﺨﻠﺼـﺎن و دﻋﺎﮔﻮﯾـﺎن اﺳﺖ ﻧﻤﻮده در ﺑﺎب اﻫﺘﻤﺎم اﺗﻤﺎم ﮐﺘﺎب ﻣﺴـﺘﻄﺎب ﻣﺮﺣﻮم ﻣﺒﺮور رﺿﻮان ﻣﻘﺎم آﻗﺎي واﻟـﺪ‪-‬‬‫ﻃﺎب ﺛﺮاه و ﺟﻌﻞ اﻟﺨﻠﺪ ﻣﺜﻮاه‪] -‬ﻣﻘﺼﻮد ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮارﺳﺖ ﻣﺮﻗﻮم ﻓﺮﻣﻮدﯾﺪ‪ ،‬اﻟﺤﻖ ﺟﻨﺎب ﺳﺎﻣﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﭘﯿﺮوي آﺛﺎر ﺟﻠﯿﻠﻪ ﻋﻠﻤّﯿﻪ آن ﻣﺮﺣﻮم‬‫ﮐﻪ وزان ﻋﺮش و ﻟﻮح و ﻗﻠﻢ و ﮐﺮﺳـﯽ اﺳﺖ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ و ﻧﺎﺗﻤﺎﻣﯽ ﮐﺘﺎب ﺷـﺮﯾﻔﯽ ﮐﻪ رﺷﮏ ﻋﺎﻟﻤﯿﻦ اﺳﺖ ﺗﻤﺎم ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ‪ .‬و اﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ ﻋﻠﯽ‬‫ذﻟﮏ ﮐﺜﯿﺮا ﮐﺜﯿﺮا و ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮑﺮة و أﺻـﯿﻼ‪ .‬اﺳﺘﻔﺘﺎء را اﻣﺘﺜﺎﻻ ﻟﻸﻣﺮ آﻧﭽﻪ ﺑﻨﻈﺮ رﺳﯿﺪ ﺛﺒﺖ ﻧﻤﻮده در ﺟﻮف ﺑﻨﻈﺮ اﻧﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬﺷﺖ‬‫‪..‬‬‫ﺟﻨﺎب ﺳـّﯿﺪ ﺑﺰرﮔﻮاري ﮐﻪ ﺑﻨﺎم اﯾﺸﺎن »ﺑﺪاﯾﮥ اﻟﻬﺪاﯾﻪ« را آوردﻧﺪ و اﯾﻦ ﺿـﻌﯿﻒ ﺣﺎﺷﯿﻪ ﻧﻤﻮده ﺷﺎﯾﺪ ﺳّﯿﺪ ﻧﺠﻢ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﯾﺎ ﻧﯿﺎز ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻮده‬‫ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬و اﻟﺴﻼم ﻋﻠﯿﮑﻢ و رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ و ﺑﺮﮐﺎﺗﻪ‪ .‬ﺣّﺮره اﻟﺮاﺟﯽ اﺑﻦ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﺎﻣﻠﯽ‪ :‬ﻋﺒﺪه اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻤﻮﺳﻮي«‪.‬‬‫‪ -8‬ﻗﺴﻤﺘﯽ از ﻧﺎﻣﻪ ﻣﺮﺣﻮم ﺷﻤﺲ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺣﺎج ﺷﯿﺦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻣﻬﺪي ﻋﺒﺪاﻟّﺮبآﺑﺎدي ﮐﻪ ﺑﻨﺎم ﺑﻌﺾ ﻣﺄﻣﻮرﯾﻦ ﺧﻮد ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪:‬‬‫»ﺑﺴﻢ اﻟﱠﻠﻪ و ﻟﻪ اﻟﺤﻤـﺪ ‪ ...‬ﻣﻄﻠﺐ ﻣﻬّﻢ دﯾﮕﺮ آﻧﮑﻪ ﺑﻪ »ﻟﮑﻬﻨـﻮ« ﻣﯽﺗﻮاﻧﯽ رﻓﺖ ﯾـﺎ ﻧﻪ‪ ،‬اﮔﺮ ﺑﺘﻮاﻧﯽ ﺑﺮو‪ ،‬آﻧﺠـﺎ ﺧـﺎﻧﻮاده اﺳﺖ از ﺳـﺎدات اوﻟﻮ‬‫اﻟﻌﺰم اوﻻد ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺳـّﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻗﻠﯿﺨﺎن‪ -‬أﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻘﺎﻣﻪ‪ -‬و ﻓﺮزﻧﺪاﻧﺶ ﺳـﯿﺪ اﻋﺠﺎز ﺣﺴـﯿﻦ و ﺳـﯿﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‪ ،‬و ﭘﺴﺮ ﻣﺮﺣﻮم ﻋّﻠﺎﻣﻪ‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ »ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ« أّﯾﺪه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪ .‬اﯾﻦ ﺧﺎﻧﻮاده از ﺑﯿﻮﺗﺎت ﺑﺰرگ أوﻻد ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﻣﺎ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺧﺪﻣﺘﯽ‬‫ﮐﻪ ازﯾﻦ ﺧﺎﻧﺪان ﺑﻤﺬﻫﺐ ﺟﻌﻔﺮي و ﻣﻠّﺖ ﺣّﻘﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮي ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﻌﺪ از ﺳـﯿﺪ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻬﺪي‪ -‬رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‪ -‬و ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﺣﻠّﯽ‪-‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺮﺣﻤـﮥ و اﻟﺮﺿﻮان‪ -‬و ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﻣﺠﻠﺴـﯽ‪ -‬أﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻘﺎﻣﻪ‪ -‬أﺣـﺪي ﻣﺜﻞ اﯾﺸﺎن ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻨﺼﺐ ﻋﺎﻟﯽ ﻧﺎﺋﻞ ﻧﮕﺮدﯾـﺪه اﺳﺖ‪ .‬اّوﻻ‪ .‬ﺧﻮاﻫﺶ‬‫ﻣﯽﮐﻨﻢ ﺑﻪ ﻧﯿﺎﺑﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1243 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 187‬از ‪193‬‬‫ﻣﻦ ﻗﺒﺮ ﻣﻨّﻮر ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ و ﭘﺪرش و ﺑﺮادرش را زﯾﺎرت ﻣﯽﮐﻨﯽ‪ ،‬و ﺑﻪ ﻧﯿﺎﺑﺖ ﻣﻦ ﻓﺎﺗﺤﻪ و ﻗﺮآن ﺑﺨﻮان‪ ،‬و از ﺑﺮاي ﻣﻦ و أوﻻد‬‫ﻣﻦ در ﻧﺰد ﺗﺮﺑﺖ ﭘـﺎك آن ﺑﺰرﮔـﺎن دﻋـﺎ ﺑﮑﻦ و ﻫّﻤﺖ ﺑﺨﻮاه‪ .‬ﺛﺎﻧﯿـﺎ‪ .‬اﮔﺮ ﺑﺘﻮاﻧﯽ ﺑـﺎ ﺟﻨﺎب ﻣﺴـﺘﻄﺎب آﻗﺎي ﻣﯿﺮ ﻧﺎﺻـﺮ ﺣﺴـﯿﻦ‪ -‬ﺳـّﻠﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ‪ -‬ﯾﮏ آﺷﻨﺎﯾﯽ ﭘﯿﺪا ﺑﮑﻦ‪ ،‬و ﺷﺮح أﺣﻮال ﻣﺮﺣﻮم واﻟﺪﺷﺎن ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻌﺒﻘﺎت را ﻣﻊ اﻟﻌّﻢ و اﻟﺠّﺪ ﻣﻦ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﺠﻬﺎت‪ ،‬ﻋﻠﯽ اﻟﺨﺼﻮص‬‫ﺗﺼـﻨﯿﻔﺎت و ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت و آﺛﺎر ﺷﺮﯾﻔﻪ و ﺗﺪوﯾﻨﺎت ﻣﻘّﺪﺳﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ را ﺑﺸﺮح و ﺑﺴﻂ ﻣﮑﺘﻮﺑﺎ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺑﮑﻦ‪ .‬اﺳﺎﺗﯿﺪ‪ ،‬ﺗﻼﻣﯿﺬ‪ ،‬ﻧﻮادر ﺣﮑﺎﯾﺎت و‬‫ﺗﻮارﯾﺦ و ﺳـﺮﮔﺬﺷﺖ ﻫﺮ ﮐﺪام را ﺑﻨﻮﯾﺴﻨﺪ‪ ،‬ﮐﻪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﮐﺘﺎب »ﻧﺎﻣﻪ داﻧﺸﻮران ]‪ «[1‬ﯾﺎ رﺟﺎل ﮐﺒﯿﺮي ﮐﻪ در ﻧﻈﺮ اﺳﺖ ﻣﻨﺪرج‬‫ﺑﮑﻨﻢ‪ .‬ﺛﺎﻟﺜـﺎ‪ .‬اﮔﺮ ﺑﺘﻮاﻧﯽ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﮐﺘﺎﺑﺨـﺎﻧﻪ اﯾﻦ ﺧـﺎﻧﻮاده را ﺑﻨﻮﯾﺲ و ﺑﺮاي ﻣﻦ ﻫـﺪّﯾﻪ ﺑﮑﻦ‪ .‬راﺑﻌـﺎ‪ .‬ﻣﻦ از ﮐﺘﺎب »ﺣّﺠـ ﮥ اﻟﺴـﻌﺎدة ﻓﯽ ﺣّﺠﮥ‬‫اﻟﺸـﻬﺎدة« ﺟﻠـﺪي از ﺑﺮاي ﻣﺮﺣﻮم ﻋّﻠـﺎﻣﻪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ در ﺣﯿـﺎت ﺧﻮدﺷﺎن ﺑﺘﻮﺳﻂ ﺟﻨﺎب ﻣﺴـﺘﻄﺎب ﻋّﻠﺎﻣﯽ آﻗﺎي ﺣﺎج ﻣﯿﺮزا ﺣﺴـﯿﻦ‬‫ﻧﻮري ﻓﺮﺳـﺘﺎدم‪ ،‬ﺑﭙﺮﺳـﯿﺪ ﮐﻪ آﯾﺎ ﻣﯽداﻧﻨـﺪ ﮐﻪ آن ﻧﺴـﺨﻪ در ﺣﯿﺎت آن ﻣﺮﺣﻮم ﺑﺎﯾﺸﺎن رﺳـﯿﺪ ﯾﺎ ﺧﯿﺮ؟ ﺑﺎري‪ ،‬اﮔﺮ اﯾﻦ ﺳـﻔﺮ را ﺑﮑﻨﯽ‪ ،‬اﯾﻦ‬‫أﻋﻤﺎل و وﺻﺎﯾﺎ را ﺑﺠﺎي آوري ﮐﺎر ﺑﺰرگ ﺑﺮاي ﻣﻦ و ﺧﻮدت ﮐﺮدهاي‪ .‬اﻟﺮاﺟﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻬﺪي«‪.‬‬‫‪ -9‬ﻧﺎﻣﻪﯾﯽ از ﻣﺮﺣﻮم آﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ آﻗﺎ ﻣﯿﺮزا ﻓﺘﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﯿﺦ اﻟﺸﺮﯾﻌﻪ »ﺷﺮﯾﻌﺖ اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ« ﺑﻤﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‪:‬‬‫»ﺑﻌﺮض ﻣﯽرﺳﺎﻧـﺪ‪ :‬اﻣﯿـﺪ آﻧﮑﻪ ذات ﺑـﺎ ﺑﺮﮐـﺎت ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺨﯿﺮات آن ﺟﻨـﺎب ﮐﻪ از أﻋﻼم ﺑﻼد و أدﻟّﺎء رﺷﺎد ﻣﺸـّﯿﺪﯾﻦ ﻃﺮﯾﻘﻪ ﺣّﻘﻪ و اﻓﺘﺨﺎر‬‫ﻃﺎﺋﻔﻪ ﻣﺤّﻘﻪ و ﺳـﯿﻒ ﻣﺴـﻠﻮل و ﻋﻀﺐ ﻣﺼـﻘﻮل ﺑﺮ أﻫﻞ ﺿـﻼل و اﻟﺤﺎد و ﻧﺎﮐﺒﯿﻦ از ﺻﻮاب و ﺳﺪاد و راﮐﺒﯿﻦ ﻏّﯽ و ﻓﺴﺎد اﺳﺖ‪ ،‬ﭘﯿﻮﺳـﺘﻪ‬‫ﻣﻬّﺐ ﺷـﻤﺎﺋﻞ و إﻗﺒـﺎل و ﻣﺒﺴﻢ أزﻫـﺎر آﻣـﺎل‪ ،‬ﻣﺼـﻮن از ﻓﺘﻨﻪ ﻋﯿﻦ اﻟﮑﻤـﺎل‪ ،‬ﻣﺤﻔـﻮظ ﺑﺤﻔـﻆ ﺣﻀـﺮت ذي اﻟﺠﻼـل ﺑﻮده و ﺑﺎﺷـﺪ‪ [1] .‬ﻣﻊ‬‫اﻻﺳﻒ‪ ،‬ﻇﺎﻫﺮا ﺷـﺮح ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﻣﺮﺣﻮم ﺷـﻤﺲ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺧﻮاﺳـﺘﻪ ﺑﻮدﻧـﺪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﻧﺸـﺪه ﯾﺎ ﺑـﺪﺳﺖ اﯾﺸﺎن ﻧﺮﺳـﯿﺪه‪ .‬ﻟﮑﻦ ﺷـﻤﻪﯾﯽ از ﻣـﺪاﯾﺢ‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت در »ﻧﺎﻣﻪ داﻧﺸﻮران ﻧﺎﺻﺮي ‪ 338 :7‬ط ‪ «2‬ﺑﺒﻌﺪ ذﯾﻞ اﺣﻮال اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1244 :‬‬‫»اﮔﺮ ﭼﻪ ﺗﺎﮐﻨﻮن ﺑﺎﻧﻔﺎذ ﺧﻄﺎﺑﯽ و ارﺳﺎل ﮐﺘﺎﺑﯽ از آﻧﺠﺎ‪ ،‬و ﻋﺮض ﻋﺮﯾﻀﻪ و إﻇﻬﺎر ذرﯾﻌﻪ ازﯾﻦ ﺿـﻌﯿﻒ اﻗـﺪاﻣﯽ ﻧﺸـﺪه إﻟّﺎ آﻧﮑﻪ ﺑﺼـﯿﺮ ﻣﺎ‬‫ﻓﯽ اﻟﻀـﻤﯿﺮ و ﺧﺒﯿﺮ ﺑﻨﻘﯿﺮ و ﻗﻄﻤﯿﺮ آﮔﺎه و ﮔﻮاه اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ داﻋﯽ داﺋﻢ وﻇﯿﻔﻪ دﻋﺎ را ﻣﺮاﻋﯽ‪ ،‬و در ﺗﻘﺪﯾﻢ ﺑﻠﻄﯿﻔﻪ ﺛﻨﺎ ﻗﺎﺋﻢ و ﺳﺎﻋﯽ ﺑﻮده‪،‬‬‫ﻣﺴﺎﻋﯽ ﺟﻤﯿﻠﻪ ﺟﻠﯿﻠﻪ ﻣﺮﺣﻮﻣﯿﻦ ﻣﺒﺮورﯾﻦ ﺟّﺪ أﻣﺠﺪ و واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ‪ -‬ﻗّﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺮﺑﺘﻬﻤﺎ اﻟّﻠﻄﯿﻔﻪ‪ -‬در ﺗﺸـﯿﯿﺪ ﻣﺬﻫﺐ ﺟﻌﻔﺮي ﻧﻪ ﺑﺤّﺪﯾﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺗﺎ داﻣﻨﻪ ﻗﯿﺎﻣﺖ ﮐﺴﯽ را از آﻧﻬﺎ ﻏﻔﻠﺖ و ﻧﺴﯿﺎﻧﯽ رو دﻫﺪ‪.‬‬‫»و از ﻗﺮار ﻣﺴـﻤﻮع ﻓﻌﻼ ﻗﺎﺋﻢ ﺑﺎﯾﻦ ﺳـّﻨﺖ ﺳـﻨّﯿﻪ و ﻃﺮﯾﻘﻪ أﻧﯿﻘﻪ ﺷﺨﺺ ﺳﺮﮐﺎر ﻫﺴﺘﯿﺪ ﻣﻌﻠﻮم اﺳﺖ دﻋﺎء اﻣﺘﺪاد و ﻃﻮل ﻋﻤﺮ آن ﺟﻨﺎب ﺗﺎﻟﯽ‬‫ﻓﺮاﺋﺾ اﺳﺖ‪.‬‬‫»ﺿـﻤﻨﺎ زﺣﻤﺖ ﻣﯽدﻫﺪ ﮐﻪ أﺟﺰاء رﺻﯿﻨﻪ ﻣﺘﯿﻨﻪ ﻣﺘﻌّﻠﻖ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺷﺮف وﺻﻮل ﺑﺨﺸﯿﺪ‪ ،‬و ﻏﺎﯾﺖ ﻧﺸﺎط و ﺳﺮور و اﺑﺘﻬﺎج و ﺣﺒﻮر‬‫روي داد‪ .‬ﻻ ﺟﻌﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ آﺧﺮ اﻟﻌﻬﺪ ﻣّﻨﺎ ﺑﻤﺜﻞ ﻫﺬا اﻹﮐﺮام‪ ،‬و ﺧّﺼﮑﻢ ﺑﺄﻧﻮاع اﻟﻔﻀﻞ و اﻹﻧﻌﺎم‪ .‬ﻣﻦ اﻟﻌﺎﺻﯽ اﻟﺠﺎﻧﯽ‪:‬‬‫ﻓﺘﺢ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻐﺮوي اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ‪ ،‬اﻟﻤﺪﻋّﻮ ﺑﺸﯿﺦ اﻟﺸﺮﯾﻌﻪ‪ ،‬ﻋﻔﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ﺟﺮاﺋﻤﻪ اﻟﻔﻈﯿﻌﮥ«‪.‬‬‫ﻣﻮّرخ ‪ 22‬ﻣﺤّﺮم ‪.1321‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1245 :‬‬‫ﮐﺘﺒﯽ ﮐﻪ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺗﺄﻟﯿﻒ ﺷﺪه اﺳﺖ »ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ«‬‫ﭘﺲ از ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻏـﺪﯾﺮ ﺧﻢ‪ ،‬ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﻧﻈﺮ ﺑﮑﺜﺮت ﻃﺮق و اﻋﺘﺒﺎر و اﺳـﺘﺤﮑﺎم ﻣﺘﻦ از دﯾﺮ زﻣﺎن ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻋﻠﻤﺎ و ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ‬‫واﻗﻊ ﺷﺪه و ﺟﻤﻌﯽ از داﻧﺸﻤﻨﺪان درﯾﻦ ﺑﺎره ﮐﺘﺐ و رﺳﺎﺋﻞ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ ذﯾﻼ ﺑﺮﺧﯽ از آﻧﻬﺎ را ﯾﺎد ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪:‬‬‫‪» -1‬اﻟﺜﻘﻼن«‪ -‬ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻨﻌﻤﺎن اﻟﺒﻐﺪادي‪ ،‬ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻪ ﺷـﯿﺦ ﻣﻔﯿﺪ‪ -‬ﻗﺪس ﺳـﺮه‪ -‬ﻣﺘﻮﻓﯽ ‪ .413‬ﺑﺎ ﭼﻨﺪ رﺳﺎﻟﻪ‬‫دﯾﮕﺮ در ﻧﺠﻒ اﺷﺮف ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻪ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 188‬از ‪193‬‬‫‪» -2‬ﻃﺮق ﺣـﺪﯾﺚ اﻧﯽ ﺗـﺎرك ﻓﯿﮑﻢ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ«‪ -‬ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﻘﺪﺳـﯽ ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ اﺑﻦ اﻟﻘﯿﺴـﺮاﻧﯽ‪ ،‬از ﺑﺰرﮔﺎن ﻋﻠﻤﺎء اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ‪،‬‬‫ﻣﺘﻮﻓﯽ ‪» :507‬ﻋﺒﻘﺎت ‪.«1178 :2‬‬‫‪» -3‬رﺳﺎﻟﮥ ﻓﯽ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ‪ ،‬و اﻟﺘﮑﻠﻢ ﻓﯽ ﺗﻌﯿﯿﻦ اﻷﮐﺒﺮ ﻣﻨﻬﻤﺎ«‪ -‬ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻠﯿﻞ ﺳـﯿﺪ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ رﺿﻮي ﻗﻤﯽ‪ -‬ﻗﺪس ﺳـﺮه‪ -‬ﻣﺘﻮﻓﯽ‬‫ﺣﺪود ‪» :1160‬اﻟﺬرﯾﻌﻪ ‪.«160 :11‬‬‫‪» -4‬اﻟﺜﻘﻼن«‪ -‬ﻋﻼﻣﻪ ﺳﺒﺤﺎن ﻋﻠﯿﺨﺎن ﻫﻨﺪي ﻣﺘﻮﻓﯽ ﭘﺲ از ‪» :1260‬ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ«‪.‬‬‫‪» -5‬ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار«‪ -‬ﻣﺠﻠﺪ دوازدﻫﻢ از ﻣﻨﻬﺞ دوم »ﮐﺘﺎب ﺣﺎﺿﺮ«‪.‬‬‫‪» -6‬ﺗﻌﯿﯿﻦ اﻟﺜﻘﻞ اﻷﮐﺒﺮ« داﻧﺸﻤﻨﺪ ﺑﺰرگ ﺣﺎج ﻣﯿﺮزا ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﯿﺮزا ﺷﻔﯿﻊ اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﻣﺘﻮﻓﯽ ‪» :1325‬ذرﯾﻌﻪ ‪.«228 :4‬‬‫‪» -7‬اﻟﻤﻔﺎﺿـﻠﮥ ﺑﯿﻦ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ‪ :‬اﻟﻘﺮآن و اﻟﻌﺘﺮة« ﺗـﺄﻟﯿﻒ ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻠﯿﻞ ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﺑﻦ ﺷـﯿﺦ ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻻﯾﻤﺎﻧﯽ‬‫اﻻﺻﻔﻬﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻣﺘﻮﻓﯽ ‪ 20‬ذو اﻟﻘﻌﺪه ‪.1371‬‬‫‪» -8‬اﻟﺜﻘﻼن«‪ -‬ﻋﻼﻣﻪ ادﯾﺐ ﻣﺤﻘﻖ ﻣﺮﺣﻮم ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻣﻈﻔﺮ ﻧﺠﻔﯽ‪ -‬ﻗﺪس ﺳﺮه‪ -‬ﻃﯽ ‪ 109‬ﺻـﻔﺤﻪ ﺑﻘﻄﻊ ﮐﻮﭼﮏ در ‪ 1367‬در‬‫ﻧﺠﻒ اﺷﺮف ﻃﺒﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫‪» -9‬دو ﺳـﺮﻣﺎﯾﻪ ﻧﻔﯿﺲ«‪ -‬آﻗﺎ ﻣﯿﺮزا اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ داﻧﺶ آﺷﺘﯿﺎﻧﯽ از ﻓﻀـﻼء ﺣﻮزه ﻋﻠﻤﯿﻪ ﻗﻢ‪ .‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻓﺎرﺳـﯽ ﮐﺘﺎب »اﻟﺜﻘﻼن« ﻣﻈﻔﺮي اﺳﺖ و‬‫در ﻗﻢ ﺑﻄﺒﻊ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫‪» -10‬ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ«‪ -‬ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺘﺘﺒﻊ آﻗﺎ ﺳـﯿﺪ ﻗﻮام اﻟﺪﯾﻦ وﺷﻨﻮي از داﻧﺸﻤﻨﺪان ﺣﻮزه ﻋﻠﻤﯿﻪ ﻗﻢ‪ .‬رﺳﺎﻟﻪ ﻣﺤﻘﻘﺎﻧﻪﯾﯽ اﺳﺖ در ‪ 30‬ﺻﻔﺤﻪ‪ .‬از‬‫اﻧﺘﺸﺎرات دار اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺬاﻫﺐ اﻹﺳﻼﻣﯿﮥ ﻣﺼﺮ‪ .‬و ﺗﻠﮏ ﻋﺸﺮة ﮐﺎﻣﻠﮥ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1246 :‬‬‫ﺧﺎﺗﻤﮥ اﻟﻄﺒﻊ‬‫ﺑﺴﻢ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻤّﻨـﮥ‪ ،‬ﻃﺒﻊ أﺟﺰاء ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺒـﺎرك ﺛﻘﻠﯿﻦ و ﺳـﻔﯿﻨﻪ از ﮐﺘﺎب ﻣﺴـﺘﻄﺎب »ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار« و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‬‫ﺿﻤـﺎﺋﻢ ﻧﻔﯿﺴﻪ آن از ﻓﻬـﺎرس ﮔﻮﻧـﺎﮔﻮن و ﺷـﺮح ﺣـﺎل ﻣﺆﻟّﻒ‪ -‬ﻗـّﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺳـّﺮه‪ -‬و ﺧﺎﻧـﺪان اﯾﺸـﺎن و ﺳﺎﯾﺮ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﻬّﻤﯽ ﮐﻪ ﺑﻨﻈﺮ ﻻزم‬‫ﻣﯽﻧﻤﻮد‪ ،‬ﭘﺎﯾﺎن ﯾﺎﻓﺖ‪.‬‬‫از اﺑﺘـﺪاي ﮐـﺎر در ﻧﻈﺮ ﻧﺒﻮد ﮐﻪ ﺑﻨﺎم ﺑﺎﻧﯿﺎن اﯾﻦ ﺧـﺪﻣﺖ ﺑﺰرگ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺧﻠﻮص ﻋﻘﯿـﺪت و ﻣﺤﺾ ﺣﻖ و ﺣﻘﯿﻘﺖ آﻏﺎز ﺷـﺪه و اﻧﺠﺎم ﯾﺎﻓﺘﻪ‬‫اﺳﺖ در ﺟـﺎﯾﯽ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺷﻮد‪ ،‬زﯾﺮا ﻫـﺪﻓﯽ ﺳﻮاي ﻧﺸـﺮ ﮐﺘﺎب و ﺗﻘّﺮب ﺑـﺪرﮔﺎه ﺑﺎري و آﺳـﺘﺎن ﻣﻘـّﺪس اوﻟﯿﺎء دﯾﻦ ﻣﺒﯿﻦ در ﮐﺎر ﻧﺒﻮده و‬‫ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬و اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻣّﺪ ﻧﻈﺮ و از ﺑﺪو أﻣﺮ ﻗﺮار ﺑﺮﯾﻦ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻟﮑـﻦ ﺑﺮ ﺣﺴـﺐ ﺗﻘﺎﺿﺎﻫـﺎي ﻣﮑّﺮري ﮐﻪ از اﻃﺮاف رﺳـﯿﺪ و از اﻗﺪامﮐﻨﻨـﺪﮔﺎن درﯾﻦ ﺧـﺪﻣﺖ ﺟﻮﯾـﺎ ﺷﺪﻧـﺪ‪ ،‬ﺑﻨﺎﭼـﺎر ﺷـّﻤﻪﯾﯽ ﺑﺸـﺮح زﯾﺮ‬‫ﻣﻌﺮوض داﺷﺘﻪ و از ﺧﺪاوﻧﺪ ﻣﺘﻌﺎل ﺧﻮاﻫﺎﻧﯿﻢ ﮐﻪ ﺗﻮﻓﯿﻘﺎت ﺣﺴﻨﻪ ﺧﻮد را ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺣﺎل و ﮐﺎﻓﻞ اﺣﻮال ﻫﻤﮕﯽ ﻣﺮّوﺟﯿﻦ آﯾﯿﻦ ﻣﻘّﺪس‬‫اﺳﻼم ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ ،‬و در راه ﻧﺸﺮ اﺣﮑﺎم دﯾﻦ ﻣﺒﯿﻦ ﻣﻈّﻔﺮ و ﻣﻨﺼﻮر ﮔﺮداﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻤّﻨﻪ و ﮐﺮﻣﻪ‪.‬‬‫در ﺗﺎرﯾﺦ روز ﺟﻤﻌﻪ ﭘﻨﺠﻢ ﻣﺎه ﺷﻌﺒﺎن اﻟﻤﻌﻈﻢ ﺳﺎل ‪ 1378‬ﻫﺠﺮي ﻗﻤﺮي ﺟﻠﺴﻪﯾﯽ در ﺧﺎﻧﻪ ﯾﮑﯽ از ﻓﻀﻼء ﺑﺮﻗﺮار ﺑﻮد و ﺿﻤﻦ ﺻﺤﺒﺘﻬﺎي‬‫دﻟﻨﺸﯿﻦ ﻋﻠﻤﯽ ﺳﺨﻦ از ﮐﺘﺎب ﻣﺴﺘﻄﺎب »ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار« ﺑﻤﯿﺎن آﻣﺪ‪ ،‬ﻫﺮ ﯾﮏ ﺷّﻤﻪﯾﯽ از ﻣﺰاﯾﺎي اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺷﺮﯾﻒ و ﺑﻬﺮهﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﯽ‬‫ﮐﻪ دﻣﺎدم از ﻣﺠّﻠـﺪات ﻋﺪﯾـﺪه آن ﺑﺮدهاﻧـﺪ ﺑﯿﺎن ﮐﺮده‪ ،‬و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺷـﺮوﺣﯽ از اﺣﻮال ﺳـﻌﺎدت اﺷـﺘﻤﺎل ﻣﺆﻟّﻒ ﺑﺰرﮔﻮار آن آﯾـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ‬‫اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻮﺳﻮي‪ -‬ﻗّﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺳّﺮه‪ -‬ﻣﺬﮐﻮر ﮔﺮدﯾﺪ‪.‬‬‫در ﺿـﻤﻦ اﯾﻦ ﻣﺬاﮐﺮات ﺻﺤﺒﺖ از ﮐﻤﯿﺎﺑﯽ ﻧﺴﺦ ﮐﺘﺎب و اﺷﮑﺎل دﺳﺘﺮﺳﯽ ﺑﺂﻧﻬﺎ ﺷﺪ و ﺑﺎﻻﺗّﻔﺎق ﻫﻤﮕﺎن اﻫﺘﻤﺎم در ﺗﺠﺪﯾﺪ ﻃﺒﻊ ﮐﺘﺎب را‬‫از ﺧﺪﻣﺎت ﺑﺰرگ ﻣﺬﻫﺒﯽ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﺜﻮﺑﺎت ﻋﻈﯿﻤﻪ اﺧﺮوي اﺳﺖ اﻇﻬﺎر ﻓﺮﻣﻮده‪ ،‬و ﻓﯽ اﻟﻤﺠﻠﺲ ﻫﯿﺌﺘﯽ ﻣﺮّﮐﺐ از اﯾﻦ ﺿﻌﯿﻒ و ﺳﻪ ﻧﻔﺮ‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 189‬از ‪193‬‬‫از ﻓﻀـﻼ و داﻧﺸـﻤﻨﺪان ﺣـﻮزه ﻋﻠﻤﯽ اﺻـﻔﻬﺎن‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ آﻗﺎﯾـﺎن ﺣـﺎج ﺳـﯿﺪ ﻣﺼـﻄﻔﯽ اﺑﻄﺤﯽ ﺧﻄﯿﺐ ﻓﺎﺿـﻞ‪ ،‬و ﻣﯿﺮزا ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻣﻬـﺪي ﻧّﻮاب‬‫ﻻﻫﯿﺠﺎﻧﯽ‪ ،‬داﻧﺸﻤﻨﺪ ارﺟﻤﻨﺪ‪ ،‬و ﺣﺎج‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1247 :‬‬‫ﺷﯿـﺦ ﻣﻬـﺪي ﻓﻘﯿﻪ اﯾﻤﺎﻧﯽ ﻧﻮﯾﺴـﻨﺪه ﻓﺎﺿﻞ ﮐﺘﺎب »ﻣﻬـﺪي ﻣﻨﺘﻈﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم«‪ ،‬ﺑﺮاي اﻗﺪام در ﺗﺤﺼـﯿﻞ ﻧﺴﺦ و ﺗﺼـﺤﯿﺢ و ﺗﺤﺸـﯿﻪ و ﻃﺒﻊ‬‫ﺗﺸﮑﯿﻞ ﮔﺮدﯾﺪ‪.‬‬‫ﺳﭙﺲ ﯾﮑﯽ از ﻣﻬﻤـﺘﺮﯾﻦ ﻣﺠّﻠـﺪات ﮐﺘـﺎب ﮐﻪ اﺟﺰاء ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺑـﻮد ﺑﺮاي ﻃﺒـﻊ اﻧﺘﺨـﺎب و ﺟﺮﯾـﺎن اﻣﺮ ﺗﻮﺳـﻂ »ﻣﺆﺳـﺴﻪ ﻧﺸـﺮ ﻧﻔـﺎﺋﺲ‬‫ﻣﺨﻄﻮﻃﺎت اﺻﻔﻬﺎن« ﺑﺎ ﻧﺸﺮ اﻋﻼﻧﺎت و ﻗﺒﻮض اﺷﺘﺮاك ﺑﺎﻃﻼع ﻋﻤﻮم داﻧﺸﻤﻨﺪان رﺳﯿﺪ‪.‬‬‫اﯾﻨﮏ ﺑﺎ ﭘﺸﺖ ﺳـﺮ ﮔﺬاردن ﻧﺰدﯾﮏ ﭼﻬﺎر ﺳﺎل‪ ،‬ﺳﭙﺎﺳـﮕﺰارﯾﻢ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺧﺪﻣﺖ ﺑﺨﺎﺗﻤﺖ ﮔﺮاﯾﯿﺪ و آﻗﺎﯾﺎن ﻣﻌﻈﻢ ﻣﻔـّﺼ ﻠﮥ اﻷﺳﺎﻣﯽ ﭘﯿﻮﺳـﺘﻪ‬‫در ﺗﻤﺎﻣﯽ اﻣﻮر ﺗﺸـﺮﯾﮏ ﻣﺴﺎﻋﯽ ﻧﻤﻮده‪ ،‬از ﻋﻬـﺪه إﻧﺠﺎز و ﻋـﺪو اﯾﻔﺎء ﺑﻌﻬـﺪ ﺑﺮآﻣﺪﻧﺪ‪ ،‬ﺿـﻤﻨﺎ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻧﯿﺰ اﺷﺎره ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ »ﺿـﻤﺎﺋﻢ‬‫ﮐﺘﺎب« ﺑﻘﻠﻢ آﻗﺎي ﻓﻘﯿﻪ اﯾﻤﺎﻧﯽ و ﺑﺎ ﻧﻈﺮ اﯾﻦ ﺿﻌﯿﻒ ﺗﻬّﯿﻪ ﺷﺪه‪ ،‬و ﮐﻠّﯿﻪ ﻓﻬﺮﺳﺘﻬﺎي ﮐﺘﺎب ﻧﯿﺰ ﺑﺎﻫﺘﻤﺎم اﯾﻨﺠﺎﻧﺐ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫در ﺧﺎﺗﻤﻪ‪ ،‬ﻓﺮض ذّﻣﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ از داﻧﺸـﻤﻨﺪ ﺑﺰرﮔﻮار آﻗﺎي ﻣﯿﺮزا ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﻌّﻠﻢ ﺣﺒﯿﺐآﺑﺎدي ﺳﭙﺎﺳﮕﺰاري ﻧﻤﻮد ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﻫﻤﯿﺸﻪ در‬‫ﺗﺼﺤﯿﺢ و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﮐﺘﺎب ﺷﺮﮐﺖ ﻧﻤﻮده و ازﯾﻦ راه ﮐﻤﮑﻬﺎي ﺷﺎﯾﺎن ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ‪ ،‬أﺑﻘﺎه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و أّﯾﺪه ﺑﺮوح ﻣﻨﻪ‪ .‬و اﻟﺴﻼم‪.‬‬‫ﺑﺘﺎرﯾﺦ ‪ 12‬ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ‪ 1382‬ﺑﺮاﺑﺮ ‪ 19‬ﻣﻬﺮ ﻣﺎه ‪ 1341‬ﺳّﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻠﯽ روﺿﺎﺗﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،23‬ص‪1248 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت ﻓﺎﺣﺖ ﻣﻦ اﻟﻬﻨﺪ ﻃﯿﺒﺎ ﻋﻄﺴﺖ ﻣﻨﻪ ﻣﻌﻄﺲ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ‬‫ﻓﺄﺷﺎر اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﺎﻟﺤﻤﺪ ﻣﻨﻪ و دﻋﺎ ﺷﺎﮐﺮا ﻟﺤﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‬‫»ﺣّﺠﮥ اﻻﺳـﻼم ﺣﺎج ﻣﯿﺮزا ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻧﯽ« »ﻣﻨﺘﺨﺐ ﺳﻮاﻃﻊ‪ .‬ص ‪ «49‬ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻤّﻨﮥ ﻃﺒﻊ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺷـﺮﯾﻒ در روز‬‫ﭘﻨﺠﺸﻨﺒﻪ ‪ 18‬ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ‪ 1382‬در ﻣﻄﺒﻌﻪ »ﺣﺒﻞ اﻟﻤﺘﯿﻦ« اﺻـﻔﻬﺎن ﭘﺎﯾﺎن ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬از ﺟﻨﺎب ﻣﺴـﺘﻄﺎب آﻗﺎي ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﻮد ﮔﻠﺴﺘﺎﻧﯿﺎن ﻣﺪﯾﺮ‬‫ﻣﺤﺘﺮم ﻣﻄﺒﻌﻪ و آﻗﺎي ﺣﺴﯿﻦ رﺑّﺎﻧﯽ ﺣﺮوﻓﭽﯿﻦ ﻣﺎﻫﺮ و ﺳﺎﯾﺮ ﮐﺎرﻣﻨﺪان ﻣﻄﺒﻌﻪ ﮐﻤﺎل ﺗﺸﮑﺮ و اﻣﺘﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ اﺳﺖ‪.‬‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫ﺑ ِْﺴِﻢ اِﷲ اﻟ َّﺮْﺣَﻤِﻦ اﻟ َّﺮﺣﯿِﻢ‬‫ﻏﺪﯾﺮ ﻣﯿﺜﺎق آﺳﻤﺎﻧﯽ اﻧﺴﺎن ﺑﺎ ﺧﺪاﺳﺖ‪،‬ﭼﺮا ﮐﻪ در آن روز دﯾﻦ ﺧﺪا ﮐﺎﻣﻞ و ﻧﻌﻤﺖ اﻟﻬﯽ ﺑﺮ اﻧﺴﺎن ﺑﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ رﺳﯿﺪ‬‫ﻏﺪﯾﺮ ﻋﻨﻮاِن ﻋﻘﯿﺪه و دﯾِﻦ ﻣﺎﺳﺖ‪،‬و اﻋﺘﻘﺎد ﺑﻪ آن‪،‬ﯾﻌﻨﯽ اﯾﻤﺎن ﮐﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﻣﻌﺒﻮد و ﺷﮑﺮ ﮔﺰاري اﻧﺴﺎن در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻫﻤﮥ ﻧﻌﻤﺘﻬﺎي ﻧﺎزل ﺷﺪة او‪.‬‬‫ﺑﺮ اﺳـﺎس اﻣﺮ ﺑﻪ ﺗﺒﻠﯿﻎ و ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم در آﯾﻪ ﺷـﺮﯾﻔﻪ ‪َ :‬ﯾـﺎ َأﱡﯾَﻬـ ﺎ اﻟﱠﺮُﺳﻮُل ﺑَﱢﻠْﻎ َﻣـ ﺎ ُأﻧِﺰَل ِإﻟَﯿـْ َﮏ ﻣِﻦ ﱠرﺑﱢَﮏ َوِإن ﻟﱠْﻢ َﺗْﻔَﻌْﻞ َﻓَﻤﺎ ﺑَﱠﻠْﻐَﺖ‬‫ِرَﺳﺎﻟَﺘُﻪ؛ﺗﺒﻠﯿﻎ و ﺑﺎزﮔﻮﯾﯽ واﻗﻌﻪ ﻏـﺪﯾﺮ و اﻧﺠﺎم ﺳـﻔﺎرش ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺻـﻠﯽ اﷲ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ وﺳـﻠﻢ در رﺳﺎﻧﺪن ﭘﯿﺎم ﻏﺪﯾﺮ ﺑ‪،‬ﺮ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ واﺟﺐ‬‫ﻣﯽ ﺷﻮد و ﺳﺮ ﭘﯿﭽﯽ از اﯾﻦ واﺟﺐ اﻟﻬﯽ ﮔﻨﺎﻫﯽ اﺳﺖ ﻧﺎ ﺑﺨﺸﻮدﻧﯽ‪.‬‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳـﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﷲ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ وﺳﻠﻢ ﮐﻪ داراي ﻣﺎﻫّﯿﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﻏﯿﺮ اﻧﺘﻔﺎﻋﯽ اﺳﺖ‪،‬ﺑﺎ اﻋﺘﻘﺎد راﺳﺦ ﺑﺮ اﯾﻦ‬‫ﺑـﺎور ﺗﻮﺣﯿـﺪي و ﺑـﺎ ﻫـﺪف ﺗﺒﻠﯿﻎ و ﻧﺸـﺮ اﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﺳﺘﺮگ ﺑﺸـﺮي‪،‬ﺑﺎ ﺗﺄﯾﯿـﺪات اﻟﻬﯽ و ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﻣـﺪاﻓﻊ راﺳﺘﯿﻦ ﺣﺮﯾﻢ اﻣﺎﻣﺖ و‬‫وﻻﯾﺖ ﻣﺮﺣﻮم آﯾﺖ اﷲ ﺣﺎج ﺳـﯿﺪ ﺣﺴﻦ ﻓﻘﯿﻪ اﻣﺎﻣﯽ ﻗـﺪس ﺳـﺮه‪،‬در زﻣﺎن ﺣﯿﺎت اﯾﻦ ﺑﺰرﮔﻮار و ﻫﻤﺖ وﺗﻼش ﺧﺎﻟﺼﺎﻧﻪ و ﺷـﺒﺎﻧﻪ روزي‬‫ﺟﻤﻌﯽ از ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ وﻻﯾﺖ ﻣـﺪار از ﺳﺎل ‪ 1381‬ﭘﺎﯾﻪ ﮔـﺬاري ﮔﺮدﯾـﺪه وﺗﺎ ﮐﻨﻮن ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎي ﭼﺸﻢ ﮔﯿﺮ ﺧﻮد اداﻣﻪ داده اﺳﺖ‪ .‬و ﻫﺰﯾﻨﻪ‬‫ﻫـﺎي آن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺮدﻣﯽ و از ﻃﺮﯾﻖ وﺟﻮﻫﺎت ﺷـﺮﻋﯿﻪ‪،‬ﺑﺎ اﺟﺎزات ﻣﺮاﺟﻊ ﻋﻈﺎم ﺗﻘﻠﯿـﺪ‪،‬ﻫـﺪاﯾﺎ ‪،‬ﻧـﺬورات‪،‬ﻣﻮﻗﻮﻓﺎت و ﻫﻤﯿﺎري اﻓﺮاد ﺧﯿﺮ‬‫اﻧﺪﯾﺶ ﺗﺄﻣﯿﻦ ﻣﯽ ﮔﺮدد‪.‬‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 190‬از ‪193‬‬‫اﯾﻦ ﻣﺮﮐﺰ ﺑﺎ ﺗﯿﻤﯽ ﻣﺮﮐﺐ از ﻓﺮﻫﯿﺨﺘﮕﺎن و ﻣﺘﺨﺼﺼـﯿﻦ ﺣﻮزه وداﻧﺸـﮕﺎه‪،‬ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان رﺷﺘﻪ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ‪،‬ﻣﺮدم وﻻﯾﺖ ﻣﺪار‪،‬ﻫﯿﺌﺎت ﻣﺬﻫﺒﯽ‬‫و ﮐﺴﺒﻪ ﺑﺎزار ﺳﻌﯽ ﻧﻤﻮده ﺗﺎ در ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠِﻒ ﺗﺒﻠﯿﻎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﻬﺎﻧﯽ‪،‬اﻗﺪام ﺑﻪ ﻧﺸﺮ ﻣﻌﺎرف ﻣﺘﻌﺎﻟﯽ ﻏﺪﯾﺮ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬ﺷﻤﺎ ﻫﻢ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﯿﺪ‬‫ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﮥ ﺧﻮد ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻈﺮات و ﭘﯿﺸـﻨﻬﺎدات‪،‬ﮐﻤﮑﻬﺎي ﻣﺎﻟﯽ در اﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﻬﻢ ﺳـﻬﯿﻢ ﺑﻮده و ﺟﺰء ﺧﺎدﻣﯿﻦ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎﺷﯿﺪ‪ .‬ﻣﻨﺘﻈﺮ‬‫ﺗﻤﺎﺳﻬﺎي ﺷﻤﺎ ﻫﺴﺘﯿﻢ‬‫ﺗﻠﻔﻦ ﻫﺎي ﺗﻤﺎس‪03112206252 -03112206253 :‬‬‫ﺗﻠﻔﮑﺲ‪03112206253 :‬‬‫ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه‪09118000109 :‬‬‫ﺳﺎﯾﺖ ‪www.Ghadirestan.com-www.Ghadirestan.ir :‬‬‫اﯾﻤﯿﻞ‪info@Ghadirestan.com :‬‬‫آدرس ﻣﺮﮐﺰ‪ :‬اﺻـﻔﻬﺎن‪ -‬ﺧﯿﺎﺑﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق‪ -‬ﻧﺒﺶ ﺧﯿﺎﺑﺎن ﺣﮑﯿﻢ‪ -‬ﻃﺒﻘﻪ دوم ﺑﺎﻧﮏ ﻣﻠﺖ‪ -‬ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳـﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ ﺻﻠﯽ‬‫اﷲ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ‪ -‬ﮐﺪ ﭘﺴﺘﯽ‪8147865894 :‬‬‫ﺷﻤﺎره ﺣﺴﺎب ﻣﻠﯽ ﺳﯿﺒﺎ‪327564722005 :‬‬‫ﺷﻤﺎره ﮐﺎرت ﺑﺎﻧﮏ ﻣﻠﯽ‪6037991146890243 :‬‬‫و آﻧﭽﻪ از دﺳﺘﺎوردﻫﺎي اﯾﻦ ﻣﺮﮐﺰ در ﭘﯿِﺶ رو دارﯾﺪ ﺣﺎﺻﻞ از ﻓﻀﻞ اﻟﻬﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺣﺎل ﺧﺎدﻣﯿﻦ اﯾﻦ ﻣﺮﮐﺰ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫ﺗﺄﺳﯿﺲ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت دﯾﺠﯿﺘﺎل و ﮐﻼﺳﯿﮏ ‪:‬‬
‫راه اﻧـﺪازي ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ و ﺟﺎﻣﻌﺘﺮﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﺗﺨﺼﺼـﯽ‪ -‬دﯾﺠﯿﺘﺎﻟﯽ ﻏـﺪﯾﺮ در ﺳﺎﯾﺖ ﭘﺎﯾﮕﺎه ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳـﺘﺎن و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻪ ﺻﻮرت‬‫ﮐﻼﺳﯿﮏ ﺑﺮاي ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان و ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ در ﻣﺤﻞ ﻣﺮﮐﺰي ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن اﻣﮑﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﻫﻤﺎﯾﺸﻬﺎ وﻧﺸﺴﺘﻬﺎي ﻋﻠﻤﯽ ﺗﺨﺼﺼﯽ‪:‬‬‫ﻫﻤﺎﯾﺸﻬﺎي اﺳﺘﻘﺒﺎل از ﻏﺪﯾﺮ در ﺳﺎل ﻫﺎي ﻣﺘﻮاﻟﯽ از ﺳﺎل ‪ 88‬ﺣﺪود ﯾﮏ ﻣﺎه ﻗﺒﻞ از ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﻫﺪف ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰي ﺟﺸﻦ ﻫﺎي‬‫دﻫﻪ ي ﻏـﺪﯾﺮ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻘﺒﺎل اﻗﺸـﺎر ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺮدم وﻻﯾﺘﻤـﺪار و ﺣﻀﻮر ﮐﺎرﺷـﻨﺎﺳﺎن اﻣﻮر ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺎﺷـﮑﻮﻫﯽ ﺑﺮﮔﺰار ﮔﺮدﯾـﺪ و‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻧﺸـﺴﺖ ﻫﺎي ﻋﻠﻤﯽ ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏـﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﻫـﺪف ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺑﺮرﺳـﯽ در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻏـﺪﯾﺮ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﯿﺎن ارﺗﺒﺎط ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎ‬‫ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ ﻫـﺎي ﻣـﺬﻫﺒﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﻓـﺎﻃﻤﯿﻪ و ﻣﻬـﺪوﯾﺖ ﺑﺮﮔﺰار ﮔﺮدﯾـﺪ‪ ،‬ﮐﻪ در آن ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و ﻧﻮﯾﺴـﻨﺪﮔﺎن ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻻـت ﺧﻮد را ﺑﻪ دﺑﯿﺮ ﺧﺎﻧﻪ‬‫ﻧﺸﺴﺖ ارﺳﺎل ﻧﻤﻮده و ﭘﺲ از ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﻮﺳﻂ ﻫﯿﺌﺖ داوران ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻻت ﺑﺮﮔﺰﯾﺪه در ﻧﺸﺴﺖ اراﺋﻪ و ﭼﺎپ ﮔﺮدﯾﺪ‪.‬‬‫اﺣﯿﺎي ﺧﻄﺎﺑﻪ ﻏﺪﯾﺮ‪:‬‬‫ﺑﺮﮔﺰاري ﺟﻠﺴﺎت ﻫﻔﺘﮕﯽ ﺷـﺮح ﺧﻄﺎﺑﻪ ﻏﺪﯾﺮ در ﻣﮑﺎن ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ‪،‬ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺗﻮزﯾﻊ ﮐﺘﺎب ﻫﺎي ﺧﻄﺎﺑﻪ و ﺗﺸﻮﯾﻖ ﺑﻪ ﺣﻔﻆ ﻓﺮازﻫﺎي آن‪،‬‬‫ﺑﺎ ﻫﺪف ﻧﺸﺮ و ﺗﺮوﯾﺞ ﺧﻄﺎﺑﻪ ي ﻏﺪﯾﺮ ‪.‬‬
‫دوره ﻫﺎي ﻏﺪﯾﺮ ﺷﻨﺎﺳﯽ‪:‬‬‫اﯾﻦ دوره ﻫﺎ ﺑﺎ ﻫﺪف ﺟﺬب و ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻣﺒﻠﻐﯿﻦ ﻏﺪﯾﺮ ‪ ،‬ﺟﻬﺖ اﻋﺰام ﻧﯿﺮوي اﻧﺴﺎﻧﯽ در ﺳـﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ ‪ ،‬در راﺳـﺘﺎي اﻫﺪاف ﻋﺎﻟﯿﻪ ي ﻣﺮﮐﺰ‬‫و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ آﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻃﻼب ‪ ،‬داﻧﺸﺠﻮﯾﺎن و ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨﺪان‪،‬ﺑﺎ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻏﺪﯾﺮ ﺷﻨﺎﺳﯽ ‪،‬ﺑﺮﮔﺰار ﻣﯽ ﮔﺮدد‪.‬‬‫اﺣﯿﺎي دﻫﻪ ﻏﺪﯾﺮ‪:‬‬‫ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺑﺮﮔﺰاري ﺟﺸـﻨﻬﺎي ﻏﺪﯾﺮ از ﯾﮏ روز ﺑﻪ ﯾﮏ دﻫﻪ ﺑﺎ ﻫﺪف اﻧﺠﺎم وﻇﯿﻔﻪ ي ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻏﺪﯾﺮ ‪ ،‬ﺗﻌﻈﯿﻢ ﺷـﻌﺎﺋﺮ اﻟﻬﯽ ﺑﻮده و ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺮوﯾﺞ و‬‫ﮔﺴﺘﺮش ﺟﺸﻦ ﻫﺎي ﻏﺪﯾﺮ ﻣﯽ ﮔﺮدد ‪.‬‬
‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ اﺣﯿﺎي دﻫﻪ ي ﻏﺪﯾﺮ ﻓﺮﺻﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮي را ﺑﺮاي ﻣﺒﻠﻐﯿﻦ و ﺷﺮﮐﺖ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن در اراﺋﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻏﺪﯾﺮ و ﭘﺬﯾﺮش آن ﻓﺮاﻫﻢ‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 191‬از ‪193‬‬‫ﻧﻤﻮد‪.‬‬‫ﺗﻮﻟﯿﺪات ﻣﺮﮐﺰ ‪:‬‬
‫ﺗﻮﻟﯿـﺪ ﻧﺮ م اﻓﺰار ﻫـﺎي ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه و راه اﻧـﺪازي ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ دﯾﺠﯿﺘﺎﻟﯽ ﻏـﺪﯾﺮ‪ ،‬ﺑﺮ روي وب ﺳﺎﯾﺖ ﭘﺎﯾﮕﺎه ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳـﺘﺎن ‪ ،‬ﺑﺎ اﻣﮑﺎن‬‫داﻧﻠﻮد راﯾﮕﺎن ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ ﺑﺮ روي ﺗﻠﻔﻦ ﻫﺎي ﻫﻤﺮاه ‪ ،‬ﺑﺎ ﻫﺪف ﺗﻮﺳﻌﻪ ي ﻧﺸﺮ و اﻃﻼع رﺳﺎﻧﯽ ﻣﻌﺎرف ﻗﺮآن وﻋﺘﺮت و دﻓﺎع از ﺣﺮﯾﻢ ﺷﯿﻌﻪ ‪.‬‬
‫ﺗﻮﻟﯿﺪ ﮐﻠﯿﭙﻬﺎ ‪ ،‬ﻃﺮاﺣﯽ ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎ و ﭘﻮﺳﺘﺮﻫﺎ ‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع ﻏﺪﯾﺮ و وﻻﯾﺖ و اﻣﮑﺎن داﻧﻠﻮد راﯾﮕﺎن آﻧﻬﺎ از روي ﺳﺎﯾﺖ ﺑﺮاي ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨﺪان‬‫راه اﻧﺪازي وب ﺳﺎﯾﺖ ﻫﺎي ﻣﺮﮐﺰ‪:‬‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﺑﺎ درك رﺳﺎﻟﺖ ﺳﻨﮕﯿﻦ ﺧﻮد درراﺳﺘﺎي ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻏﺪﯾﺮ ﭘﺎ در ﻋﺮﺻﻪ ي ﺟﻬﺎﻧﯽ ﮔﺬاﺷﺘﻪ و ﺑﺎ ﺗﻼش ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و‬‫ﻣﺘﺨﺼﺼـﯿﻦ اﻗﺪام ﺑﻪ راه اﻧﺪازي وب ﺳﺎﯾﺖ ﻫﺎﯾﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ‪ :‬ﺳﺎﯾﺖ ﭘﺎﯾﮕﺎه ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ‪ ،‬ﺳﺎﯾﺖ دﻫﻪ ي ﻏﺪﯾﺮو ﺳﺎﯾﺖ دﻋﺎ ﺑﺮاي‬‫وارث ﻏـﺪﯾﺮ )ﻣﮑﯿﺎل اﻟﻤﮑﺎرم( ‪،‬ﻧﻤﻮده اﺳﺖ و اﻧﺠﺎم اﯾﻦ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺑﺎﻋﺚ اﯾﺠﺎد ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﯽ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻌﺎرف ﻏﻨﯽ ﺷـﯿﻌﻪ ﺑﺎ اﻧﮕﯿﺰه‬‫ﻧﺸـﺮ ﻣﻌـﺎرف‪،‬ﺳـﺮوﯾﺲ دﻫﯽ ﺑﻪ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و ﻃﻼـب‪،‬ﮔﺴﺘﺮش ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﻏﻨﯽ ﮐﺮدن اوﻗﺎت ﻓﺮاﻏﺖ ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨـﺪان ﺑﻪ ﻧﺮم اﻓﺰار ﻫﺎي‬‫ﻋﻠﻮم اﺳﻼﻣﯽ در دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻻزم ﺟﻬﺖ ﺳﻬﻮﻟِﺖ رﻓﻊ اﺑﻬﺎم از ﺷﺒﻬﺎت ﻣﻨﺘﺸﺮه در ﺟﺎﻣﻌﻪ‪،‬ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﻬﺪ ﮐﻮدك ﻏﺪﯾﺮ‪:‬‬‫ﺑﺮﮔﺰاري ﻣﻬـﺪﻫﺎي ﮐﻮدك ﻏـﺪﯾﺮ‪ ،‬وﯾﮋه ي ﺧﺮدﺳﺎﻻن ‪،‬ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ ﺑﺮﮔﺰاري ﻫﻤﺎﯾﺸـﻬﺎ و ﻣﺮاﺳـﻤﺎت دﻫﻪ ي ﻏـﺪﯾﺮ ‪ ،‬ﺑﺎ ﻫﺪف ﺷـﮑﻮﻓﺎﯾﯽ‬‫ﻣﺤﺒﺖ دروﻧﯽ آﻧﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﻀﺮت ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم در ﻗﺎﻟﺐ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻫﺎي زﯾﺒﺎ ‪،‬ﺑﯿﺎن ﻗﺼﻪ ﻫﺎي ﻏﺪﯾﺮ و اﻫﺪاي ﺑﺴﺘﻪ ﻫﺎي ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ‪ ،‬از‬‫ﺟﻤﻠﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎي اﯾﻦ ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﺳﻔﺮه اﺣﺴﺎن اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ‪:‬‬
‫ﺳﻔﺮه ﻫﺎي اﺣﺴﺎن ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎ ﻫـﺪف ﺗﺮوﯾﺞ ﺳـﻨﺖ ﺣﺴـﻨﻪ اﻃﻌﺎم و اﻫﺪاي ﻧﺎن در روز ﻏﺪﯾﺮ‪،‬ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺗﻘﺪﯾﻢ ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎي ﺣﺎوي‬‫ﻣﻌـﺎرف ﻏـﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﺟﻠﻮه اي زﯾﺒﺎ در ﺧﯿﺎﺑﺎن ﻫﺎ و ﻣﯿﺎدﯾﻦ ﺷـﻬﺮ در ﺳﺎل ﻫﺎي اﺧﯿﺮ‪،‬ﺟﻬﺖ ﺗﺮوﯾـﺞ و ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻏـﺪﯾﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﺴﺘﺮده ‪،‬ﺑﺮﮔﺰار‬‫ﮔﺮدﯾﺪ‪.‬ﺑﻪ ﺣﻤﺪ اﷲ ﻫﺮ ﺳﺎﻟﻪ ﺑﺎ ﮐﻤﮏ ﻫﯿﺎت ﻣﺬﻫﺒﯽ و ﺧﯿﺮﯾﻦ ﻣﺤﺘﺮم و اﺳـﺘﻘﺒﺎل ﻣﺮدم از اﯾﻦ ﺳـﻨﺖ ﺣﺴﻨﻪ ي اﻧﺒﯿﺎي اﻟﻬﯽ و اﺋﻤﻪ ي اﻃﻬﺎر‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم‪،‬ﺧﺎﺻﻪ ﺣﻀﺮت رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻫﺮﭼﻪ ﺑﺎﺷﮑﻮه ﺗﺮ در ﺣﺎل ﺑﺮﮔﺰاري ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﺗﺠﻠﯿﻞ از ﺧﺎدﻣﯿﻦ ﻏﺪﯾﺮ ‪:‬‬
‫ﺑﺮﮔﺰاري ﻫﺮ ﺳﺎﻟﻪ ﻣﺮاﺳـﻤﺎت ﺗﺠﻠﯿﻞ از ﺧﺎدﻣﯿﻦ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺎ ﺷﮑﻮﻫﯽ ﺑﺎ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﭼﻬﺮه ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر ﻏﺪﯾﺮ و ﺗﺠﻠﯿﻞ از اﻓﺮادي ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﺮ‬‫ﻧﺤﻮي ﺧﺪﻣﺘﮕـﺬار ﻏـﺪﯾﺮ و اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻮده اﻧـﺪ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻌﺮﻓﯽ و ﺗﺠﻠﯿﻞ از ﻫﯿﺌﺖ ﻫﺎي ﻣﺤﺘﺮم ﻣﺬﻫﺒﯽ ‪ ،‬ﻣﺮاﮐﺰ ‪،‬‬‫ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎ ‪ ،‬ﺳﺘﺎد ﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در ﻣﻮرد ﻏﺪﯾﺮ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ داﺷﺘﻪ اﻧﺪ و ﺗﻘﺪﯾﻢ ﺗﻨﺪﯾﺲ‪ ،‬ﻟﻮح ﺗﻘﺪﯾﺮ و ﻫﺪاﯾﺎ ﺑﻪ ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﻦ اﯾﻦ ﻣﺮاﮐﺰ‪.‬‬‫ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻫﯿﺌﺖ ﻫﺎي ﻣﺤﺘﺮم ﻣﺬﻫﺒﯽ و ﻣﺮاﮐﺰ ‪:‬‬
‫ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻫﯿﺌﺖ ﻫﺎي ﻣﺤﺘﺮم ﻣﺬﻫﺒﯽ و ﻣﺮاﮐﺰ و ﻫﻤﮑﺎري ﺑﺎ آﻧﻬﺎ و اراﺋﻪ راﻫﮑﺎرﻫﺎي ﻋﻤﻠﯽ‪ ،‬ﻃﺮﺣﻬﺎ‪ ،‬ﮐﻠﯿﭙﻬﺎ و ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﺤﺘﻮاي ﻏﺪﯾﺮ‬‫و وﻻﯾﺖ‪ ،‬ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻫﺪف ﻫﺮﭼﻪ ﺑﺎﺷﮑﻮه ﺗﺮ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪن ﺟﺸﻨﻬﺎي ﺑﺰرگ ﻏﺪﯾﺮ در اﯾﺎم ﺳﺮور آل ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﻬﺎي آﯾﻨﺪه ﻣﺮﮐﺰ ‪:‬‬
‫راه اﻧﺪازي ﭘﻮرﺗﺎل ﺟﺎﻣﻊ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﯿﺖ اﻣﺎﻣﺖ در ﺷﺒﮑﻪ اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ‬‫ﺗﺄﺳﯿﺲ ﻣﻮزه ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع وﻻﯾﺖ واﻣﺎﻣﺖ ﺟﻬﺖ ﺑﺎزدﯾﺪ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن داﺧﻠﯽ و ﺧﺎرﺟﯽ‬‫ﺗﺄﺳﯿﺲ ﺷﺒﮑﻪ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع ﭘﺨﺶ و ﺗﻮﻟﯿﺪ آﻣﻮزه ﻫﺎي دﯾﻨﯽ ﺑﺮ ﻣﺤﻮر اﺋﻤﻪ اﻃﻬﺎر ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم‬‫اﯾﺠﺎد ﻣﮑﺎﻧﻬﺎﺋﯽ ﺑﺮاي ﮔﺬراﻧﺪن اوﻗﺎت ﻓﺮاﻏﺖ ﺑﺮاي ﮐﻠﯿﻪ ﺳﻄﻮح و ﺳﻨﯿﻦ‬‫ﺑﺮﭘﺎﺋﯽ اردوﻫﺎي ﺳﯿﺎﺣﺘﯽ وزﯾﺎرﺗﯽ ﺑﺮاي ﻧﺨﺒﮕﺎن وﻓﻌﺎﻻن در زﻣﯿﻨﻪ ﻏﺪﯾﺮ‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ اﺟﺮاي ﻣﺎﮐﺖ ﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻏﺪﯾﺮ در ﻣﺮاﮐﺰ و ﻣﯿﺎدﯾﻦ ﺧﺎص وﺣﺴﺎس‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 192‬از ‪193‬‬