‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﻰ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‬‫ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه‪:‬‬‫ﻣﯿﺮﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ اﻟﻤﻮﺳﻮي اﻟﻠﮑﻬﻨﻮﺋﯽ اﻟﻨﯿﺸﺎﺑﻮري‬‫ﻧﺎﺷﺮ ﭼﺎﭘﯽ‪:‬‬‫ﺟﻤﺎﻋﻪ اﻟﻤﺪرﺳﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﻮزه اﻟﻌﻤﯿﻪ ﺑﻘﻢ ﻣﻮﺳﺴﻪ اﻟﻨﺸﺮ اﻻﺳﻼﻣﯽ‬‫ﻧﺎﺷﺮ دﯾﺠﯿﺘﺎﻟﯽ‪:‬‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت راﯾﺎﻧﻪ اي ﻗﺎﺋﻤﯿﻪ اﺻﻔﻬﺎن‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 5‬از ‪581‬‬‫ﻓ ﻬ ﺮﺳ ﺖ‬‫ﻓ ﻬ ﺮﺳ ﺖ‬‫‪5‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫‪20‬‬‫ﻣ ﺸ ﺨ ﺼ ﺎ ت ﮐﺘ ﺎ ب‬‫‪20‬‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﺆﻟ ﻒ‬‫‪20‬‬‫زﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ ﻣﺆﻟ ﻒ‬‫‪20‬‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ‬‫‪24‬‬‫اﺷﺎرة‬‫‪24‬‬‫ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ‬‫‪24‬‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ‬‫‪24‬‬‫رّدﯾﻪ ﻫﺎي ﺗﺤﻔﻪ‬‫‪26‬‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار‬‫‪28‬‬‫اﺷﺎرة‬‫‪28‬‬‫‪ -1‬ﻣﻮﺿﻮع و ﻧﺴﺨﻪ ﺷﻨﺎﺳﯽ‬‫‪28‬‬‫‪ -2‬ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺑﺤﺚ و ﺳﺒﮏ اﺳﺘﺪﻻل‬‫‪30‬‬‫‪ -3‬ﻗﺪرت ﻋﻠﻤﯽ‬‫‪31‬‬‫‪ -4‬رﻋﺎﯾﺖ آداب ﻣﻨﺎﻇﺮه و ﻗﻮاﻋﺪ ﺑﺤﺚ‬‫‪31‬‬‫‪ -5‬ﺷﯿﻮه رّد ﮐﺮدن‬‫‪32‬‬‫اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠ ﻒ ﻋﺒﻘﺎت‬‫‪34‬‬‫‪ -1‬ﺑﻌﺪ ﻋﻠﻤﯽ‬‫‪34‬‬‫‪ -2‬ﺑﻌﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‬‫‪34‬‬‫‪ -3‬ﺑﻌﺪ دﯾﻨﯽ‬‫‪34‬‬‫‪ -4‬ﺑﻌﺪ اﺧﻼص‬‫‪35‬‬‫‪ -5‬ﺑﻌﺪ اﻗﺘﺪا‬‫‪35‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 6‬از ‪581‬‬‫ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﻋﺒﻘﺎت‬‫‪36‬‬‫ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫‪37‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﻪ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﺴﻤﺖ ﺳﻨﺪ‬‫‪37‬‬‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬‫‪37‬‬‫ﻋﺒﺎرت »ﺗﺤﻔﻪ« ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫‪37‬‬‫ﺗﻤﻬﯿﺪ ﺟﻮاب »ده ﻓﺎﺋﺪه« در ذﮐﺮ راوﯾﺎن ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﺻﺤﺎﺑﻪ‬‫‪38‬‬‫اﺷﺎره‬‫‪38‬‬‫‪ -1‬ذﮐﺮ راوﯾﺎن ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﺻﺤﺎﺑﻪ‪ :‬ﺣﺼﺮت أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‪ ،‬اﻣﺎم ﺣﺴﻦ‪ ،‬اﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‪ ،‬ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﻠﻪ اﻻﻧﺼﺎري‪ ،‬ﺣﺬﯾﻔﮥ‬‫‪ -2‬ذﮐﺮ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را از ﺻﺤﺎﺑﻪ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ‬‫‪40‬‬‫‪ -3‬ذﮐﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﺳّﻨﯽ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ از ﻗﺮن ﺳﻮم ﺗﺎ ﻗﺮن ﺳﯿﺰدﻫﻢ‬‫‪41‬‬‫‪ -4‬در ذﮐﺮ أﺳﻤﺎء ﻋﻠﻤﺎي ﺳّﻨﯽ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را »ﺻﺤﯿﺢ« داﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ‬‫‪43‬‬‫‪ -5‬در ذﮐﺮ أﺳﻤﺎء ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯽ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را »ﺣﺴﻦ« داﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ‬‫‪44‬‬‫‪ -6‬در ذﮐﺮ أﺳﻤﺎء ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯽ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﻌﻨﺎوﯾﻦ ﻣﻔﯿﺪه ﯾﺎد ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ‬‫‪45‬‬‫‪ -7‬ذﮐﺮ أﺳﻤﺎء ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯽ ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم را ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺗﻮﺻﯿ ﻒ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ‬‫‪46‬‬‫‪ -8‬ﺷﻌﺮاي ﻧﺎﻣﯽ و ﺧﻮﺷﻨﺎم از ﺳﻨﯽﻫﺎ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را در أﺷﻌﺎر آﺑﺪار ﺧﻮد آوردهاﻧﺪ‬‫‪47‬‬‫‪ -9‬اﺛﺒﺎت ﺷﻬﺮت و ﺗﻮاﺗﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫‪47‬‬‫‪ -10‬ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺑﯿﺸﺘﺮ در ﻗﻄﻌﯽ ﺑﻮدن ﺻﺪور ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫‪49‬‬‫»‪ 245‬وﺟﻪ در اﺛﺒﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮواﯾﺖ أﺋﻤﻪ ﻃﺎﻫﺮﯾﻦ از أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺗﺎ ﺣﻀﺮت رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم و دﻓﻊ ﻃﻌﻦ از آن«‬‫‪51‬‬‫اﺷﺎره‬‫‪51‬‬‫وﺟﻪ اول‬‫‪52‬‬‫وﺟﻪ دوم‬‫‪57‬‬‫وﺟﻪ ﺳﻮم‬‫‪63‬‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﺎرم‬‫‪66‬‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪67‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 7‬از ‪581‬‬‫وﺟﻪ ﺷﺸﻢ‬‫‪85‬‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪86‬‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪87‬‬‫وﺟﻪ ﻧﻬﻢ‬‫‪88‬‬‫وﺟﻪ دﻫﻢ‬‫‪97‬‬‫وﺟﻪ ﯾﺎزدﻫﻢ‬‫‪97‬‬‫وﺟﻪ دوازدﻫﻢ‬‫‪99‬‬‫وﺟﻪ ﺳﯿﺰدﻫﻢ‬‫‪102‬‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫‪102‬‬‫وﺟﻪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫‪106‬‬‫وﺟﻪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫‪106‬‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺪﻫﻢ‬‫‪107‬‬‫وﺟﻪ ﻫﺠﺪﻫﻢ‬‫‪107‬‬‫وﺟﻪ ﻧﻮزدﻫﻢ‬‫‪107‬‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺘﻢ‬‫‪108‬‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﯾﮑﻢ‬‫‪109‬‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و دوم‬‫‪115‬‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﺳﻮم‬‫‪118‬‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﭼﻬﺎرم‬‫‪118‬‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪119‬‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﺷﺸﻢ‬‫‪119‬‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪120‬‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪121‬‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﻧﻬﻢ‬‫‪121‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 8‬از ‪581‬‬‫وﺟﻪ ﺳﯽام‬‫‪122‬‬‫وﺟﻪ ﺳﯽ و ﯾﮑﻢ‬‫‪123‬‬‫وﺟﻪ ﺳﯽ و دوم‬‫‪124‬‬‫وﺟﻪ ﺳﯽ و ﺳﻮم‬‫‪124‬‬‫وﺟﻪ ﺳﯽ و ﭼﻬﺎرم‬‫‪129‬‬‫وﺟﻪ ﺳﯽ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪130‬‬‫وﺟﻪ ﺳﯽ و ﺷﺸﻢ‬‫‪130‬‬‫وﺟﻪ ﺳﯽ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪131‬‬‫وﺟﻪ ﺳﯽ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪131‬‬‫وﺟﻪ ﺳﯽ و ﻧﻬﻢ‬‫‪134‬‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻠﻢ‬‫‪135‬‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻞ و ﯾﮑﻢ‬‫‪136‬‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻞ و دوم‬‫‪136‬‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻞ و ﺳﻮم‬‫‪136‬‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻞ و ﭼﻬﺎرم‬‫‪137‬‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻞ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪137‬‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻞ و ﺷﺸﻢ‬‫‪138‬‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻞ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪139‬‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻞ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪139‬‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻞ و ﻧﻬﻢ‬‫‪140‬‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﺎﻫﻢ‬‫‪142‬‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﺎه و ﯾﮑﻢ‬‫‪143‬‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﺎه و دوم‬‫‪144‬‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﺎه و ﺳﻮم‬‫‪145‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 9‬از ‪581‬‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﺎه و ﭼﻬﺎرم‬‫‪146‬‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﺎه و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪146‬‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﺎه و ﺷﺸﻢ‬‫‪149‬‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﺎه و ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪149‬‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﺎه و ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪151‬‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﺎه و ﻧﻬﻢ‬‫‪151‬‬‫وﺟﻪ ﺷﺼﺘﻢ‬‫‪151‬‬‫وﺟﻪ ﺷﺼﺖ و ﯾﮑﻢ‬‫‪153‬‬‫وﺟﻪ ﺷﺼﺖ و دوم‬‫‪155‬‬‫وﺟﻪ ﺷﺼﺖ و ﺳﻮم‬‫‪156‬‬‫وﺟﻪ ﺷﺼﺖ و ﭼﻬﺎرم‬‫‪157‬‬‫وﺟﻪ ﺷﺼﺖ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪158‬‬‫وﺟﻪ ﺷﺼﺖ و ﺷﺸﻢ‬‫‪160‬‬‫وﺟﻪ ﺷﺼﺖ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪163‬‬‫وﺟﻪ ﺷﺼﺖ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪164‬‬‫وﺟﻪ ﺷﺼﺖ و ﻧﻬﻢ‬‫‪165‬‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﺎدم‬‫‪167‬‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﺎد و ﯾﮑﻢ‬‫‪167‬‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﺎد دوم‬‫‪168‬‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﺎد و ﺳﻮم‬‫‪169‬‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﺎد و ﭼﻬﺎرم‬‫‪171‬‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﺎد و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪174‬‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﺎد و ﺷﺸﻢ‬‫‪175‬‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﺎد و ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪180‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 10‬از ‪581‬‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﺎد و ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪187‬‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﺎد و ﻧﻬﻢ‬‫‪188‬‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﺎدم‬‫‪190‬‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﺎد و ﯾﮑﻢ‬‫‪190‬‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﺎد و دوم‬‫‪191‬‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﺎد و ﺳﻮم‬‫‪191‬‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﺎد و ﭼﻬﺎرم‬‫‪193‬‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﺎد و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪194‬‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﺎد و ﺷﺸﻢ‬‫‪195‬‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﺎد و ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪196‬‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﺎد و ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪204‬‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﺎد و ﻧﻬﻢ‬‫‪204‬‬‫وﺟﻪ ﻧﻮدم‬‫‪205‬‬‫وﺟﻪ ﻧﻮد و ﯾﮑﻢ‬‫‪205‬‬‫وﺟﻪ ﻧﻮد و دوم‬‫‪206‬‬‫وﺟﻪ ﻧﻮد و ﺳﻮم‬‫‪206‬‬‫وﺟﻪ ﻧﻮد و ﭼﻬﺎرم‬‫‪207‬‬‫وﺟﻪ ﻧﻮد و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪208‬‬‫وﺟﻪ ﻧﻮد و ﺷﺸﻢ‬‫‪211‬‬‫وﺟﻪ ﻧﻮد و ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪211‬‬‫وﺟﻪ ﻧﻮد و ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪211‬‬‫وﺟﻪ ﻧﻮد و ﻧﻬﻢ‬‫‪211‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪم‬‫‪211‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﯾﮑﻢ‬‫‪212‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 11‬از ‪581‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و دوم‬‫‪213‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﻮم‬‫‪213‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﺎرم‬‫‪216‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪216‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺸﻢ‬‫‪220‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪223‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪224‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻬﻢ‬‫‪224‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و دﻫﻢ‬‫‪229‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﯾﺎزدﻫﻢ‬‫‪230‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و دوازدﻫﻢ‬‫‪231‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯿﺰدﻫﻢ‬‫‪231‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫‪234‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫‪234‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫‪234‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺪﻫﻢ‬‫‪235‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺠﺪﻫﻢ‬‫‪239‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮزدﻫﻢ‬‫‪240‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺑﺴﺘﻢ‬‫‪240‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و ﯾﮑﻢ‬‫‪241‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺑﯿﺴﺖ و دوم‬‫‪241‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻮم‬‫‪242‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺑﯿﺴﺖ و ﭼﻬﺎرم‬‫‪242‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺑﯿﺴﺖ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪243‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 12‬از ‪581‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺑﯿﺴﺖ و ﺷﺸﻢ‬‫‪244‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺑﯿﺴﺖ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪244‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪246‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺑﯿﺴﺖ و ﻧﻬﻢ‬‫‪251‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯽام‬‫‪253‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﯾﮑﻢ‬‫‪254‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯽ و دوم‬‫‪254‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﺳﻮم‬‫‪254‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﭼﻬﺎرم‬‫‪255‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪255‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﺷﺸﻢ‬‫‪255‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪257‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪258‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﻧﻬﻢ‬‫‪259‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻠﻢ‬‫‪272‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﯾﮑﻢ‬‫‪275‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و دوم‬‫‪276‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﺳﻮم‬‫‪276‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﭼﻬﺎرم‬‫‪279‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪281‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﺷﺸﻢ‬‫‪282‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪287‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪289‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﻧﻬﻢ‬‫‪290‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 13‬از ‪581‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎﻫﻢ‬‫‪291‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﯾﮑﻢ‬‫‪293‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و دوم‬‫‪294‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﺳﻮم‬‫‪294‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﭼﻬﺎرم‬‫‪295‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪295‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﺷﺸﻢ‬‫‪296‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪296‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪296‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﻧﻬﻢ‬‫‪298‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺼﺘﻢ‬‫‪299‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺼﺖ و ﯾﮑﻢ‬‫‪299‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺼﺖ و دوم‬‫‪303‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺼﺖ و ﺳﻮم‬‫‪304‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺼﺖ و ﭼﻬﺎرم‬‫‪305‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺼﺖ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪305‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺼﺖ و ﺷﺸﻢ‬‫‪311‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺼﺖ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪311‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺼﺖ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪312‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺼﺖ و ﻧﻬﻢ‬‫‪312‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﻧﻬﻢ‬‫‪315‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﻧﻬﻢ‬‫‪316‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎدم‬‫‪317‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و ﯾﮑﻢ‬‫‪318‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 14‬از ‪581‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و دوم‬‫‪318‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و ﺳﻮم‬‫‪318‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و ﭼﻬﺎرم‬‫‪321‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪322‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و ﺷﺸﻢ‬‫‪322‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪322‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪326‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و ﻧﻬﻢ‬‫‪326‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎدم‬‫‪334‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و ﯾﮑﻢ‬‫‪334‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و دوم‬‫‪336‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و ﺳﻮم‬‫‪336‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و ﭼﻬﺎرم‬‫‪338‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪338‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و ﺷﺸﻢ‬‫‪338‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و ﺳﻮم‬‫‪342‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و ﺳﻮم‬‫‪342‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪343‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪343‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و ﻧﻬﻢ‬‫‪344‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮدم‬‫‪344‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮد و ﯾﮑﻢ‬‫‪345‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮد و دوم‬‫‪345‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮد و ﺳﻮم‬‫‪346‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 15‬از ‪581‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮد و ﭼﻬﺎرم‬‫‪348‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮد و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪350‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮد و ﺷﺸﻢ‬‫‪352‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮد و ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪353‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮد و ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪354‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮد و ﻧﻬﻢ‬‫‪355‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪم‬‫‪356‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﯾﮑﻢ‬‫‪356‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و دوم‬‫‪357‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﻮم‬‫‪357‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﭼﻬﺎرم‬‫‪358‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪358‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺷﺸﻢ‬‫‪358‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪359‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪359‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﻧﻬﻢ‬‫‪359‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و دﻫﻢ‬‫‪359‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﯾﺎزدﻫﻢ‬‫‪366‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و دوازدﻫﻢ‬‫‪368‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯿﺰدﻫﻢ‬‫‪369‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫‪370‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫‪372‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﻫﻔﺪﻫﻢ‬‫‪372‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﻫﺠﺪﻫﻢ‬‫‪374‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 16‬از ‪581‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﻧﻮزدﻫﻢ‬‫‪375‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺑﺴﺘﻢ‬‫‪375‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و ﯾﮑﻢ‬‫‪376‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و دوم‬‫‪376‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و ﺳﻮم‬‫‪376‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و ﭼﻬﺎرم‬‫‪377‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪377‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و ﺷﺸﻢ‬‫‪380‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪382‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪384‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و ﻧﻬﻢ‬‫‪385‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯽام‬‫‪386‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﯾﮑﻢ‬‫‪396‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯽ و دوم‬‫‪397‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﭼﻬﺎرم‬‫‪399‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪399‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﺷﺸﻢ‬‫‪400‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪402‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪403‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﻧﻬﻢ‬‫‪403‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﭼﻬﻠﻢ‬‫‪403‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﯾﮑﻢ‬‫‪404‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و دوم‬‫‪404‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﺳﻮم‬‫‪404‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 17‬از ‪581‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﭼﻬﺎرم‬‫‪404‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪406‬‬‫ذﮐﺮ ﻣﺆﯾﺪات ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫‪406‬‬‫اﺷﺎره‬‫‪406‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫‪406‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﻪ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫‪417‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ دار اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫‪420‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ ﻣﯿﺰان اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﮐّﻔﺘﺎه‬‫‪421‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺠﻨﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫‪422‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻔﻘﻪ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫‪422‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ ﻣﯿﺰان اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎﻧﻪ‬‫‪423‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و أﻧﺖ اﻟﺒﺎب‬‫‪423‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻫﻮ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻤﯽ‬‫‪424‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻫﻮ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫‪424‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫‪425‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺖ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫‪426‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﯽ و ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺬي اوﺗﯽ ﻣﻨﻪ‬‫‪429‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻫﻮ ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺬي اوﺗﯽ ﻣﻨﻪ‬‫‪434‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ‬‫‪435‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎب اﻟﺪﯾﻦ‬‫‪437‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺖ ﺑﺎب اﻟّﻠﻪ‬‫‪438‬‬‫ﺧﻄﺒﻪ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺟﻤﻠﮥ »و أﻧﺎ ﺑﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ‬‫‪439‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﯽ و أﻧﺎ ﻣﻨﻪ ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻻ أﻧﺎ أو ﻋﻠﯽ‬‫‪441‬‬‫ﺧﻄﺒﮥ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺘﻤﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫‪447‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 18‬از ‪581‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﺑﺒﺎب ﺣﻄﮥ‬‫‪449‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻫﻢ أﺑﻮاب اﻟﻌﻠﻢ‬‫‪453‬‬‫رد ﺗﻔﺼﯿﻠﯽ ﻋﺒﺎرت ﺗﺤﻔﻪ‬‫‪454‬‬‫اﺷﺎره‬‫‪454‬‬‫ﺟﻮاب از ادﻋﺎي ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﺣﺼﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﭘﻨﺠﻢ ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﺎﺑﺮ‬‫‪454‬‬‫ﺟﻮاب از ﻗﻮل ﻣﺨﺎﻃﺐ »اﺑﻦ ﺧﺒﺮ ﻧﯿﺰ ﻣﻄﻌﻮﻧﺴﺖ«‬‫‪456‬‬‫اﺳﺘﺪﻻل ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﺗﻀﻌﯿ ﻒ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻘﻮل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﺟﻮاب آن ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ‪:‬‬‫‪457‬‬‫ﺗﺼﺤﯿﺢ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺠﻮاب ﺳﺆال ﻗﺎﺳﻢ اﻧﺒﺎري‬‫‪457‬‬‫اﺛﺒﺎت ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺠﻮاب ﮐﻼم ﻋﺒﺎس‬‫‪457‬‬‫اﺛﺒﺎت ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺨﻄﺎب اﺑﻦ اﻟﻤﺤﺮز‬‫‪458‬‬‫اﺛﺒﺎت ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺨﻄﺎب ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ »ﺟﺰره«‬‫‪459‬‬‫ﺟﻮاب ﻧﻘﻞ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﺪح ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ازﺗﺮﻣﺬي‬‫‪461‬‬‫رواﯾﺖ ﺗﺮﻣﺬي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺎﺗﺤﺴﯿﻦ و ﻧﺴﺒﺖ ﻗﺪح ﺑﺎو ﺑﺎﻃﻞ اﺳﺖ‬‫‪466‬‬‫رواﯾﺖ ﺗﺮﻣﺬي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺎﺗﺤﺴﯿﻦ و ﻧﺴﺒﺖ ﻗﺪح ﺑﺎو ﺑﺎﻃﻞ اﺳﺖ‬‫‪469‬‬‫ﺟﻮاب اﺣﺘﺠﺎج ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﻘﺪح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫‪470‬‬‫ﻗﺪح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯽ‬‫‪470‬‬‫ﻗﺪح ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺣﺴﺐ ﺗﺼﺮﯾﺤﺎت ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯽ‬‫‪473‬‬‫ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯽ ﻗﺪح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي را ﻣﺮدود و ﻓﺎﺳﺪ داﻧﺴﺘﻪ‬‫‪479‬‬‫ﺟﻮاب اﺣﺘﺠﺎج ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﻘﻮل اﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ در ﺑﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫‪481‬‬‫ﻗﻮل اﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ ﻧﺰد أﻫﻞ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﻘﺒﻮل ﻧﯿﺴﺖ‬‫‪481‬‬‫ﺟﻮاب از اﺣﺘﺠﺎج ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﻘﺪح ﻧﻮوي‪ ،‬ذﻫﺒﯽ و ﺟﺰري‬‫‪482‬‬‫رد ﻗﺪح ﻧﻮوي در ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫‪482‬‬‫رد ادﻋﺎي ﻧﻮوي ﮐﻪ ﺗﺮﻣﺬي ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﻪ را ﻣﻨﮑﺮ اﺳﺖ‬‫‪483‬‬‫اﺛﺒﺎت ﺗﺤﺮﯾ ﻒ در ﮐﻼم ﺗﺮﻣﺬي ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤﺪﯾﺚ أﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫‪486‬‬

‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 19‬از ‪581‬‬‫ﻋﺪم ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﻧﻘﻞ ﻧﻮوي ﺑﺎأﺻﻞ ﮐﻼم ﺗﺮﻣﺬي در ﺑﺎب رواﯾﺖ ﺷﺮﯾﮏ‬‫‪488‬‬‫اﺛﺒﺎت ﺗﺤﺮﯾ ﻒ دﯾﮕﺮ در ﮐﻼم ﺗﺮﻣﺬي ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤﺪﯾﺚ أﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫‪489‬‬‫ﺧﻄﺎي ﻧﻮوي در ﻓﻬﻢ ﮐﻼم ﺗﺮﻣﺬي ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤﺪﯾﺚ أﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫‪489‬‬‫ذﮐﺮ أﺳﻤﺎء ﺻﺤﺎﺑﻪ و ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ‪ ،‬راوﯾﺎن ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫‪490‬‬‫ﻗﺪح ﻧﻮوي در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯽ ﻣﺮدود اﺳﺖ‬‫‪493‬‬‫ﻧﻮوي ﻣﻀﻤﻮن ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﻧﻈﻢ ﮐﺮده‬‫‪495‬‬‫ﺟﻮاب ﻗﺪح ذﻫﺒﯽ در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫‪495‬‬‫ذﻫﺒﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺴﻨﺪ ﻣﺘﺼﻞ رواﯾﺖ ﮐﺮده‬‫‪499‬‬‫ﺟﻮاب ﻗﻮل ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺘﻤﺴﮏ ﺑﺎﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ‬‫‪502‬‬‫ﺟﻮاب ﺑﯽ أدﺑﯽ ﮐﺮدن ﻣﺨﺎﻃﺐ درﺑﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺘﻤﺜﯿﻞ ﺿﺌﯿﻞ‬‫‪507‬‬‫اﺛﺒﺎت دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮ رﯾﺎﺳﺖ و وﻻﯾﺖ‬‫‪508‬‬‫اﺛﺒﺎت ﺑﻮدن اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺳﺒﺐ اﺳﺘﺤﻘﺎق ﺧﻼﻓﺖ‬‫‪543‬‬‫ﺑﯿﺎن ﻓﻘﺪان ﺷﺮط ﻋﻠﻢ در ﺷﯿﻮخ ﺛﻼﺛﮥ‬‫‪551‬‬‫اﺑﻄﺎل ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺎﺻﺐ اﻟّﻠﻪ ﺷﯿﺌﺎ ﻓﯽ ﺻﺪري اﻻ وﺻﺒﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺻﺪر أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫‪553‬‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ﻣﺜﻞ ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒّﯽ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ‬‫‪563‬‬‫ﺑﯿﺎن ﺳﺒﺐ وﺿﻊ ﺣﺪﯾﺚ ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒﯽ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ‬‫‪569‬‬‫ﻗﺪح ﺣﺪﯾﺚ ﻟﻮ ﻟﻢ اﺑﻌﺚ ﻓﯿﮑﻢ ﻟﺒﻌﺚ ﻋﻤﺮ ﺑﻪ ﻧﻪ وﺟﻪ‬‫‪570‬‬‫ﺟﻮاب ﮐﻼم ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ درﺑﺎب اﻋﺘﺒﺎر ﺟﻤﻠﻪ رواﯾﺖ أﻫﻞ ﺳﻨﺖ‬‫‪576‬‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫‪577‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 20‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺸﺨﺼﺎت ﮐﺘﺎب‬‫ﺳﺮﺷـﻨﺎﺳﻪ ‪ :‬ﮐﻨﺘﻮري ﺣﺎﻣﺪﺣﺴـﯿﻦﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪﻗﻠﯽ ‪1246 - 1306‬ق ﺷـﺎرح ﻋﻨﻮان و ﻧـﺎم ﭘﺪﯾـﺪآور ‪ :‬ﻋﺒﻘـﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﺛﺒﺎت اﻣﺎﻣﻪ اﻻﺋﻤﻪ‬‫اﻻﻃﻬـﺎر‪ /‬ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻣﯿﺮﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ اﻟﻤﻮﺳﻮي اﻟﻠﮑﻬﻨﻮﺋﯽ اﻟﻨﯿﺸﺎﺑﻮري ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻏﻼمرﺿﺎﺑﻦ ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﺮوﺟﺮدي ﻣﺸـﺨﺼﺎت ﻧﺸـﺮ ‪ :‬ﻗﻢ‬‫اﻟﺠﻤﺎﻋﻪ اﻟﻤﺪرﺳﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﻮزه اﻟﻌﻠﻤﯿﻪ ﺑﻘﻢ ﻣﻮﺳﺴﻪ اﻟﻨﺸﺮ اﻻﺳﻼﻣﯽ ‪1416‬ق = ‪.1374 -‬‬‫ﻓﺮوﺳﺖ ‪) :‬ﻣﻮﺳﺴﻪ اﻟﻨﺸﺮ اﻻﺳﻼﻣﯽ اﻟﺘﺎﺑﻌﻪ ﻟﺠﻤﺎﻋﻪ اﻟﻤﺪرﺳﯿﻦ ﺑﻘﻢ اﻟﻤﺸﺮﻓﻪ‪(801‬‬‫ﺷﺎﺑﮏ ‪ :‬ﺑﻬﺎ‪12000:‬رﯾﺎل ج ‪ (1‬؛ ﺑﻬﺎ‪12000:‬رﯾﺎل ج ‪(1‬‬‫ﯾـﺎدداﺷﺖ ‪ :‬ﮐﺘـﺎب ﺣﺎﺿـﺮ ردﯾـﻪاي و ﺷـﺮﺣﯽ اﺳـﺖ ﺑﺮ ﮐﺘـﺎب اﻟﺘﺤﻔﻪ اﻻﺛﻨﯽﻋﺸـﺮﯾﻪ اﺛﺮ ﻋﺒـﺪاﻟﻌﺰﯾﺰﺑﻦ اﺣﻤـﺪ دﻫﻠـﻮي ﯾـﺎدداﺷﺖ ‪ :‬ﻋﺮﺑﯽ‬‫ﯾـﺎدداﺷﺖ ‪ :‬ﮐﺘﺎﺑﻨـﺎﻣﻪ ﻋﻨـﻮان دﯾﮕﺮ ‪ :‬اﻟﺘﺤﻔـﻪ اﻻﺛﻨﯽﻋﺸــﺮﯾﻪ ﺷــﺮح ﻣﻮﺿـﻮع ‪ :‬دﻫﻠـﻮي ﻋﺒــﺪاﻟﻌﺰﯾﺰﺑﻦ اﺣﻤــﺪ‪1159 - 1239 ،‬ق اﻟﺘﺤﻔﻪ‬‫اﻻﺛﻨﯽﻋﺸﺮﯾﻪ ‪ --‬ﻧﻘﺪ و ﺗﻔﺴﯿﺮ‬‫ﻣﻮﺿﻮع ‪ :‬ﺷﯿﻌﻪ ‪ --‬دﻓﺎﻋﯿﻪﻫﺎ و ردﯾﻪﻫﺎ‬‫ﻣﻮﺿﻮع ‪ :‬اﻣﺎﻣﺖ ‪ --‬اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ‪ :‬ﻣﺤﺪﺛﺎن ﺷﻨﺎﺳﻪ اﻓﺰوده ‪ :‬دﻫﻠﻮي ﻋﺒﺪاﻟﻌﺰﯾﺰﺑﻦ اﺣﻤﺪ‪1159 - 1239 ،‬ق اﻟﺘﺤﻔﻪ اﻻﺛﻨﯽﻋﺸﺮﯾﻪ ﺷﺮح‬‫ﺷﻨﺎﺳﻪ اﻓﺰوده ‪ :‬ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﺮوﺟﺮدي ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ‪ ،‬ﻣﺼـﺤﺢ ﺷـﻨﺎﺳﻪ اﻓﺰوده ‪ :‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪرﺳـﯿﻦ ﺣﻮزه ﻋﻠﻤﯿﻪ ﻗﻢ دﻓﺘﺮ اﻧﺘﺸﺎرات اﺳـﻼﻣﯽ رده ﺑﻨﺪي‬‫ﮐﻨﮕﺮه ‪/BP212/5 :‬د‪9‬ت‪1374 30218‬‬‫رده ﺑﻨﺪي دﯾﻮﯾﯽ ‪297/417 :‬‬‫ﺷﻤﺎره ﮐﺘﺎﺑﺸﻨﺎﺳﯽ ﻣﻠﯽ ‪ :‬م‪3739-77‬‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﺆﻟﻒ‬‫زﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ ﻣﺆﻟﻒ‬‫ﺳﯿـﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻫﻨـﺪي ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري از ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ ﻣﺘﮑّﻠﻤﺎن و ﻋﻈﯿﻢﺗﺮﯾﻦ ﻋﺎﻟﻤﺎن و از ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺷـﯿﻌﻪ در اواﺋﻞ ﺳـﺪه ﺳـﯿﺰدﻫﻢ ﻫﺠﺮي‬‫ﻗﻤﺮي در ﺑﻠﺪه ﻣﯿﺮه ﻟﮑﻬﻨﻮ ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺗﺎرﯾﺦ ﭘﻨﺠﻢ ﻣﺤﺮم ‪ 1246‬ه‪ .‬ق ﺑﻪ دﻧﯿﺎ آﻣﺪ‪.‬‬‫اﯾﺸـﺎن ﺗﻌﻠﯿﻢ را از ﺳﻦ ‪ 6‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﺎ رﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﮑﺘﺒﺨﺎﻧﻪ و ﭘﯿﺶ ﺷـﯿﺨﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم ﺷـﯿﺦ ﮐﺮﻣﻌﻠﯽ ﺷـﺮوع ﮐﺮد‪ .‬اّﻣﺎ ﭘﺲ از ﻣـﺪت ﮐﻮﺗﺎﻫﯽ ﭘـﺪر‬‫اﯾﺸﺎن ﺧﻮد ﻋﻬﺪهدار ﺗﻌﻠﯿﻢ وي ﮔﺮدﯾﺪ و ﺗﺎ ﺳﻦ ‪ 14‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﮐﺘﺐ ﻣﺘﺪاول اﺑﺘﺪاﺋﯽ را ﺑﻪ وي آﻣﻮﺧﺖ‪.‬‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ در ﺳﻦ ‪ 15‬ﺳﺎﻟﮕﯽ و ﭘﺲ از رﺣﻠﺖ ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮارش ﺑﺮاي ﺗﮑﻤﯿﻞ ﺗﺤﺼﯿﻼت ﺑﻪ ﺳﺮاغ اﺳﺎﺗﯿﺪ دﯾﮕﺮ رﻓﺖ‪.‬‬‫ﻣﻘﺎﻣﺎت ﺣﺮﯾﺮي و دﯾﻮان ﻣﺘﻨﺒﯽ را ﻧﺰد ﻣﻮﻟﻮي ﺳﯿﺪ ﺑﺮﮐﺖ ﻋﻠﯽ و ﻧﻬﺞ اﻟﺒﻼﻏﻪ را ﻧﺰد ﻣﻔﺘﯽ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺎس ﺗﺴﺘﺮي ﺧﻮاﻧﺪ‪ .‬ﻋﻠﻮم ﺷﺮﻋﯿﻪ‬‫را ﻧﺰد ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ و ﺑﺮادر اﯾﺸﺎن ﺳﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺳﯿﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ‪ -‬ﮐﻪ ﻫﺮ دو از ﻋﻠﻤﺎء ﺑﺰرگ ﺷﯿﻌﻪ‬‫در ﻫﻨﺪ ﺑﻮدﻧﺪ‪ -‬و ﻋﻠﻮم ﻋﻘﻠﯿﻪ را ﻧﺰد ﻓﺮزﻧﺪ ﺳﯿﺪ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﺳﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء‪ ،‬ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻪ ﺧﻼﺻﮥ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﺮا ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬‫در اﯾﻦ زﻣﺎن اﯾﺸﺎن ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻫﺞ اﻟﺘﺪﻗﯿﻖ را ﮐﻪ از ﺗﺼـﻨﯿﻔﺎت ﻋﺎﻟﯿﻪ اﺳـﺘﺎدش ﺳـﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑﻮد از اﯾﺸﺎن أﺧﺬ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺣﻮاﺷـﯽ وي ﺑﺮ آن‬‫ﮐﺘﺎب ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ ﻋﻈﻤﺖ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﻗﺪرت ﻧﻘﺪ اﯾﺸﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل اﯾﺸﺎن ﭘﺲ از ﭼﻨـﺪﯾﻦ ﺳﺎل ﺗﺤﺼـﯿﻞ ﺑﻪ أﻣﺮ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﭘﮋوﻫﺶ ﭘﺮداﺧﺖ و در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ اﺑﺘﺪاء ﺑﻪ ﺗﺼـﺤﯿﺢ و ﻧﻘﺪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﭘﺪر‬‫ﺑﺰرﮔﻮارش ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﻓﺘﻮﺣﺎت ﺣﯿﺪرﯾﻪ‪ ،‬رﺳﺎﻟﻪ ﺗﻘّﯿﻪ و ﺗﺸﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ ﭘﺮداﺧﺖ و ﺳﺎﻟﻬﺎي ﺳﺎل را ﺻﺮف ﺗﺼﺤﯿﺢ و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 21‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﺎرات اﯾﻦ ﮐﺘﺐ ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺗﺸﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ‪ -‬ﮐﻪ رّدﯾﻪاي ﺑﺮ ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﺑﻮد‪ -‬ﺑﺎ اﺻﻮل ﮐﺘﺐ و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﮐﺮد‪.‬‬‫ﻫﻨﻮز از اﯾﻦ ﮐﺎر ﻓﺎرغ ﻧﺸﺪه ﺑﻮد ﮐﻪ ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم ﺗﻮﺳﻂ ﯾﮑﯽ از ﻋﻠﻤﺎء اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻓﯿﺾآﺑﺎدي در رّد ﺑﺮ‬‫اﻣﺎﻣﯿﻪ ﺑﺎ ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت ﻓﺮاوان ﻧﺸـﺮ و ﮔﺴﺘﺮش ﯾﺎﻓﺖ ﺑﻪﮔﻮﻧﻪاي ﮐﻪ ﻋﺮﺻﻪ ﺑﺮ ﻋﻮام و ﺧﻮاص از ﺷﯿﻌﻪ ﺗﻨﮓ ﺷﺪ‪ .‬از ﯾﮏ ﻃﺮف ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﻣﺪﻋﯽ‬‫ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﯿﻌﻪ ﻗﺎدر ﺑﺮ ﺟﻮاب ﻣﻄﺎﻟﺐ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻧﯿﺴﺖ ﺗﺎ آﻧﺠﺎ ﻣﺆﻟﻒ ﮐﺘﺎب ﻣﯽﮔﻔﺖ اﮔﺮ اوﻟﯿﻦ و آﺧﺮﯾﻦ ﺷﯿﻌﻪ ﺟﻤﻊ ﺷﻮﻧﺪ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ‬‫ﺟﻮاب ﮐﺘـﺎب ﻣﺮا ﺑﻨﻮﯾﺴـﻨﺪ و از ﻃﺮف دﯾﮕﺮ ﻋﻠﻤـﺎء ﺑﺰرگ ﺷـﯿﻌﻪ ﻫﻨـﺪ از ﺟﻤﻠﻪ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء‪ ،‬ﺳـﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء‪ ،‬ﻣﻔﺘﯽ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒﺎس‬‫ﺗﺴﺘﺮي و دﯾﮕﺮ أﻋﻼم ﺑﻪ ﺳـﺒﺐ اوﺿﺎع ﺧﺎص ﺳـﻠﻄﻨﺖ و ﻣﻼﺣﻈﺎت دﯾﮕﺮ اﻣﮑﺎن ﺟﻮاب دادن را ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ در اﯾﻦ زﻣﺎن ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ‬‫ﺣﺴـﯿﻦ وارد ﻣﯿـﺪان ﺷـﺪ و در ﻓﺎﺻـﻠﻪ ﺷـﺶ ﻣـﺎه ﮐﺘـﺎب اﺳـﺘﻘﺼﺎء اﻹﻓﺤﺎم ﻓﯽ ﻧﻘﺾ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم را ﺑﻪﮔﻮﻧﻪاي ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ‬‫ﺣﯿﺮت ﻋﻠﻤﺎء ﺣﺘﯽ اﺳﺎﺗﯿﺪ اﯾﺸﺎن ﮔﺸـﺘﻪ و ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده آﻧﺎن ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و ﻧﺸﺮ آن ﭼﻨﺎن ﺿﺮﺑﻪاي ﺑﺮ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ وارد ﮐﺮد ﮐﻪ ﻫﯿﭽﯿﮏ از‬‫آﻧـﺎن ﺣﺘﯽ ﺧﻮد ﻣﺆﻟﻒ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼـم ﭘﺲ از ﺳﺎﻟﻬـﺎ ﺗﻼش و ﮐﻤﮏ ﮔﺮﻓﺘﻦ از واﻟﯿﺎن ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ و ﺑﺮﮔﺰاري اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﻋﻬـﺪه‬‫ﺟﻮاب آن ﺑﺮﻧﯿﺎﻣﺪﻧﺪ‪.‬‬‫ﭘﺲ از آن ﺑﻪ ﺗـﺄﻟﯿﻒ ﮐﺘﺎب ﺷﻮارق اﻟﻨﺼﻮص ﭘﺮداﺧﺖ و ﺳـﭙﺲ ﻣﺸـﻐﻮل ﺗﺄﻟﯿﻒ ﮐﺘﺎب ﻋﻈﯿﻢ ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺗﺎ آﺧﺮ ﻋﻤﺮ در اﻣﺮ‬‫ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺼﻨﯿﻒ آن ﻫّﻤﺖ ﮔﻤﺎﺷﺖ‪.‬‬‫در ﺳـﺎل ‪ 1282‬ه‪ .‬ق ﻋـﺎزم ﺳـﻔﺮ ﺣـﺞ و ﺳـﭙﺲ ﻋﺘﺒـﺎت ﻋﺎﻟﯿـﺎت ﺷـﺪ اّﻣـﺎ در آﻧﺠـﺎ ﻫﻢ از ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻋﻠﻤﯽ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﺎز ﻧﻤﺎﻧـﺪ و در ﺣﺮﻣﯿﻦ‬‫ﺷﺮﯾﻔﯿﻦ ﯾﺎدداﺷـﺘﻬﺎﯾﯽ از ﮐﺘﺐ ﻧـﺎدر ﺑﺮداﺷﺖ و در ﻋﺮاق در ﻣﺤﺎﻓـﻞ ﻋﻠﻤﯽ ﻋﻠﻤـﺎء ﻋﺮاق ﺷـﺮﮐﺖ ﺟﺴﺖ ﮐﻪ ﻣـﻮرد اﺣـﺘﺮام ﻓﻮق‪ -‬اﻟﻌـﺎده‬‫اﯾﺸـﺎن ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬وي ﭘﺲ از ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺎر ﻋﻠﻤﯽ ﺧﻮد را در ﻗﺎﻟﺐ ﮐﺘﺎب أﺳـﻔﺎر اﻻﻧﻮار ﻋﻦ وﻗﺎﯾﻊ أﻓﻀﻞ اﻻﺳـﻔﺎر ﮔﺮدآوري‬‫ﻧﻤﻮد‪.‬‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﺎﻟﻤﯽ ﭘﺮ ﺗﺘﺒﻊ و ﭘﺮ اﻃﻼع و ﻣﺤﯿﻂ ﺑﺮ آﺛﺎر و اﺧﺒﺎر و ﻣﯿﺮاث ﻋﻠﻤﯽ اﺳـﻼﻣﯽ ﺑﻮد ﺗﺎ ﺣّﺪي ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﯾﮏ از ﻣﻌﺎﺻـﺮان و‬‫ﻣﺘـﺄﺧﺮان و ﺣـﺘﯽ ﺑﺴـﯿﺎري از ﻋﻠﻤـﺎء ﭘﯿﺸـﯿﻦ ﺑـﻪ ﭘـﺎﯾﻪ او ﻧﺮﺳـﯿﺪﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﻪ ﻋﻤﺮ ﺧـﻮﯾﺶ را ﺑﻪ ﺑﺤﺚ و ﭘﮋوﻫﺶ در اﺳـﺮار اﻋﺘﻘـﺎدات دﯾﻨﯽ و‬‫ﺣﺮاﺳﺖ اﺳـﻼم و ﻣﺮزﺑـﺎﻧﯽ ﺣﻮزه دﯾﻦ راﺳﺘﯿﻦ ﮔﺬراﻧﯿـﺪ و ﻫﻤﻪ ﭼﯿﺰ ﺧﻮد را در راه اﺳـﺘﻮاري ﺣﻘـﺎﯾﻖ ﻣﺴـﻠﻢ دﯾﻨﯽ از دﺳﺖ داد ﭼﻨـﺎﻧﮑﻪ‬‫ﻣﺆﻟﻒ رﯾﺤﺎﻧﮥ اﻻدب در اﯾﻦ ﺑﺎره ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪:‬‬‫»‪ ...‬و در ﻣﺪاﻓﻌﻪ از ﺣﻮزه دﯾﺎﻧﺖ و ﺑﯿﻀﻪ ﺷـﺮﯾﻌﺖ اﻫﺘﻤﺎم ﺗﻤﺎم داﺷـﺘﻪ و ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺳﺎﻋﺎت و دﻗﺎﯾﻖ ﻋﻤﺮ ﺷﺮﯾﻔﺶ در ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت دﯾﻨﯽ ﻣﺼﺮوف‬‫ﺑﻮده و آﻧﯽ ﻓﺮوﮔـﺬاري ﻧﺪاﺷـﺘﻪ ﺗـﺎ آﻧﮑﻪ دﺳﺖ راﺳﺖ او از ﮐﺜﺮت ﺗﺤﺮﯾﺮ و ﮐﺘـﺎﺑﺖ ﻋﺎﻃـﻞ ﺷـﺪه و در اواﺧﺮ ﺑـﺎ دﺳﺖ ﭼﭗ ﻣﯽﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ‬‫اﺳﺖ‪«...‬‬‫و ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺆﻟﻒ ﻧﺠﻮم اﻟﺴـﻤﺎء زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ دﺳﺖ ﭼﭗ اﯾﺸﺎن ﻫﻢ از ﮐﺎر ﻣﯽاﻓﺘﺎده اﺳﺖ اﯾﺸﺎن دﺳﺖ از ﮐﺎر ﺑﺮﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﻣﻄﺎﻟﺐ را ﺑﺎ زﺑﺎن‬‫اﻣﻼء ﻣﯽﮐﺮده اﺳﺖ و ﻫﯿﭻ ﻣﺎﻧﻌﯽ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ اﯾﺸﺎن را از ﺟﻬﺎد ﻋﻠﻤﯽ ﺑﺎز دارد‪.‬‬‫ﺳﺮاﻧﺠﺎم اﯾﺸﺎن در ﻫﺠـﺪﻫﻢ ﻣﺎه ﺻـﻔﺮ ﺳﺎل ‪ 1306‬ه‪ .‬ق دﻋﻮت ﺣﻖ را ﻟﺒﯿـﮏ ﮔﻔﺖ و در ﺣﺴـﯿﻨﯿﻪ ﺟﻨﺎب ﻏﻔﺮان ﻣﺂب ﻣـﺪﻓﻮن ﺷـﺪ‪ .‬ﺧﺒﺮ‬‫وﻓﺎت اﯾﺸﺎن در ﻋﺮاق ﺑﺮﭘﺎﯾﯽ ﻣﺠﺎﻟﺲ ﻣﺘﻌّﺪد ﻓﺎﺗﺤﻪﺧﻮاﻧﯽ را در ﭘﯽ داﺷﺖ‪ .‬ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻋﻠﻤﺎء ﺷﺮﯾﮏ ﻋﺰا ﮔﺸﺘﻪ و ﺑﺰرﮔﺎن زﯾﺎدي در رﺛﺎء او‬‫ﺑﻪ ﺳﺮودن ﻗﺼﯿﺪه و ﻣﺮﺛﯿﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ‪.‬‬‫*ﺧﺎﻧﺪان و ﻧﯿﺎﮐﺎن‪ :‬اﺑﺘﺪا‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻫﻨـﺪي در داﻣﺎن ﺧﺎﻧـﺪاﻧﯽ ﭼﺸﻢ ﮔﺸﻮد و ﭘﺮورش ﯾﺎﻓﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ﻋﺎﻟﻤﺎﻧﯽ آﮔﺎه و ﻓﺎﺿـﻼﻧﯽ ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﺑﻮدﻧـﺪ‪ .‬در ﻣﯿﺎن‬‫ﺑﺮادران و ﻓﺮزﻧﺪان و ﻓﺮزﻧﺪزادﮔﺎن وي ﻧﯿﺰ ﻋﺎﻟﻤﺎﻧﯽ ﺧﺪﻣﺘﮕﺰار و ﻣﺘﻌﻬﺪ ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﯽﺧﻮرﻧﺪ‪.‬‬‫از اﯾـﻦ ﺧﺎﻧـﺪان ﻣﻌﻈـﻢ در آﺳـﻤﺎن ﻋﻠـﻢ و ﻓﻘـﺎﻫﺖ ﺳـﺘﺎرﮔﺎﻧﯽ درﺧﺸـﺎن ﺑـﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﯽﺧﻮرﻧـﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾـﮏ در ﻋﺼـﺮ ﺧـﻮﯾﺶ راﻫﻨﻤـﺎي‬‫ﮔﻤﺸﺪﮔﺎن ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬اﯾﻨﮏ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﺗﻦ از آﻧﻬﺎ اﺷﺎره ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 22‬از ‪581‬‬‫‪ -1‬ﺟّﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‪ :‬ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺳﯿﺪ اﷲ ﮐﺮم ﻣﻮﺳﻮي ﮐﻨﺘﻮري ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري‪.‬‬‫وي ﺟـﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ و از اﻋﻼـم ﻓﻘﻬـﺎء و زﻫـﺎد زﻣـﺎن و ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺮاﻣﺎت در ﻧﯿﻤﻪ دوم ﺳـﺪه دوازدﻫﻢ ﻫﺠﺮي اﺳﺖ‪ .‬اﯾﺸﺎن ﻋﻼﻗﻪ‬‫زﯾـﺎدي ﺑﻪ اﺳـﺘﻨﺴﺎخ ﻗﺮآن ﮐﺮﯾﻢ و ﮐﺘﺐ ﻧﻔﯿﺴﻪ ﺑﻪ ﺧـﻂ ﺧـﻮد داﺷـﺘﻪ و ﻗﺮآن و ﺣـﻖ اﻟﯿﻘﯿﻦ و ﺗﺤﻔـﮥ اﻟﺰاﺋﺮ و ﺟـﺎﻣﻊ ﻋﺒﺎﺳـﯽ ﺑﻪ ﺧـﻂ او در‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -2‬واﻟﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‪ :‬ﻣﻔﺘﯽ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﻣﻮﺳﻮي ﮐﻨﺘﻮري ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري‬‫وي واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ و از ﭼﻬﺮهﻫﺎي درﺧﺸﺎن ﻋﻘﺎﺋﺪ و ﻣﻨﺎﻇﺮات در ﻧﯿﻤﻪ اول ﻗﺮن ﺳﯿﺰدﻫﻢ ﻫﺠﺮي ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫او در دوﺷﻨﺒﻪ ﭘﻨﺠﻢ ﻣﺎه ذي ﻗﻌﺪه ﺳﺎل ‪ 1188‬ﺑﻪ دﻧﯿﺎ آﻣﺪ‪ .‬وي از ﺷﺎﮔﺮدان ﺑﺎرز ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي از اﻋﺎﻇﻢ داﻧﺸﻤﻨﺪان ﺷﯿﻌﻪ در ﻗﺮن‬‫ﺳﯿﺰدﻫﻢ ﺑﻮده و در اﮐﺜﺮ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻣﺤﻘﻘﯽ ﺑﯽﻧﻈﯿﺮ ﺑﻮد و ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت ارزﻧﺪهاي از ﺧﻮد ﺑﻪﺟﺎ ﮔﺬاﺷﺖ‪.‬‬‫اﯾﺸﺎن ﯾﮑﯽ از ﺑﺮﺟﺴﺘﻪﺗﺮﯾﻦ ﭼﻬﺮهﻫﺎي ﻋﻠﻢ ﻋﻘﺎﯾﺪ و ﻣﻨﺎﻇﺮات و از ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎي ﮐﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﺘﺒﻊ و اﺳﺘﻘﺼﺎء ﺑﻮد‪.‬‬‫ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ در ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﻬﻢ ﻣﺤﺮم ‪ 1260‬ه‪ .‬ق در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﻪ رﺣﻤﺖ اﯾﺰدي ﭘﯿﻮﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -3‬ﺑﺮادر ارﺷﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‪ :‬ﺳﯿﺪ ﺳﺮاج ﺣﺴﯿﻦ‬‫او ﻧﯿﺰ ﭼﻮن ﭘـﺪر و ﺑﺮادراﻧﺶ از ﻋﺎﻟﻤـﺎن و ﻓﺮزاﻧﮕـﺎن ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﮔﺮﭼﻪ در ﻧﺰد ﭘـﺪرش و ﺳـﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤـﺎء ﺷـﺎﮔﺮدي ﻧﻤﻮده اﺳﺖ اّﻣﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ‬‫ﺗﺄﻟﯿﻔـﺎت وي در ﻋﻠـﻮم رﯾﺎﺿـﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺘـﺎب ﺣـﻞ ﻣﻌﺎدﻻـت ﺟـﺒﺮ و ﻣﻘـﺎﺑﻠﻪ و رﺳـﺎﻟﻪاي در ﻣﺨﺮوﻃـﺎت ﻣﻨﺤﻨﯽ اﺳﺖ‪ .‬اﯾﺸـﺎن ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‬‫ﻓﯿﻠﺴﻮف و ﭘﺰﺷﮑﯽ ﻧﺎﻣﯽ ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺳﯿﺪ ﺳﺮاج ﺣﺴﯿﻦ ﺑﺎ وﺟﻮد اﺷﺘﻐﺎل ﺑﻪ ﻋﻠﻮم ﻋﺮﺑﯿﻪ و ﻓﻨﻮن ﻗﺪﯾﻤﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺣﺪي ﺑﺮ زﺑﺎن اﻧﮕﻠﯿﺴﯽ‪ ،‬ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺟﺪﯾﺪ و ﻋﻠﻮم رﯾﺎﺿﯽ ﺗﺴﻠﻂ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮد‬‫ﮐﻪ ﺑﺰرﮔﺎن ﻧا ﮕﻠﯿﺲ در ﺣﯿﺮت ﻓﺮو رﻓﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﯾﮏ ﻋﺎﻟﻢ اﺳﻼﻣﯽ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺎﻫﺮ در ﻓﻨﻮن ﺣﮑﻤﺖ ﻣﻐﺮب ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫وي در ‪ 27‬رﺑﯿﻊ اﻷول ﺳﺎل ‪ 1282‬ه‪ .‬ق رﺣﻠﺖ ﮐﺮد‪.‬‬‫‪ -4‬ﺑﺮادر ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‪ :‬ﺳﯿﺪ اﻋﺠﺎز ﺣﺴﯿﻦ‬‫وي ﻓﺮزﻧﺪ اوﺳﻂ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﺑﻮده و وﻻدﺗﺶ در ‪ 21‬رﺟﺐ ‪ 1240‬واﻗﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫اﯾﺸﺎن ﻧﯿﺰ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺪر و ﺑﺮادراﻧﺶ از داﻧﺸﻤﻨﺪان ﻧﺎﻣﯽ ﺷﯿﻌﻪ در ﮐﺸﻮر ﻫﻨﺪ و ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت و ﺗﺼﻨﯿﻔﺎت ﻣﺘﻌﺪدي ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺮادر ﺧﻮد ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ را در ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﮐﺘـﺎب اﺳـﺘﻘﺼﺎء اﻻﻓﺤـﺎم در زﻣﯿﻨﻪ اﺳـﺘﺨﺮاج ﻣﻄـﺎﻟﺐ و اﺳـﺘﻨﺒﺎط ﻣﻘﺎﺻـﺪ ﮐﻤﮏ‬‫ﻓﺮاواﻧﯽ ﻧﻤﻮد ﺗﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﮐﺎر ﮐﺘﺎب را او اﻧﺠﺎم داد اّﻣﺎ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﺷﻬﺮت ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻪ ﻧﺎم او اﻧﺘﺸﺎر ﯾﺎﻓﺖ‪.‬‬‫از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت اﯾﺸﺎن ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ» ﺷﺬور اﻟﻌﻘﯿﺎن ﻓﯽ ﺗﺮاﺟﻢ اﻷﻋﯿﺎن« و» ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ و اﻻﺳﺘﺎر ﻋﻦ اﺣﻮال اﻟﮑﺘﺐ و اﻻﺳﻔﺎر«‬‫اﺷﺎره ﮐﺮد‪.‬‬‫اﯾﺸﺎن در ﻫﻔﺪﻫﻢ ﺷﻮال ‪ 1286‬ه‪ .‬ق و ﭘﺲ از ﻋﻤﺮي ﮐﻮﺗﺎه اّﻣﺎ ﭘﺮﺑﺮﮐﺖ ﺑﻪ رﺣﻤﺖ اﯾﺰدي ﭘﯿﻮﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -5‬ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‪ :‬ﻓﺮزﻧﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻪ ﺷﻤﺲ اﻟﻌﻠﻤﺎء‬‫وي در ‪ 19‬ﺟﻤﺎدي اﻟﺜﺎﻧﯿﻪ ‪ 1284‬ه‪ .‬ق ﻣﺘﻮﻟـﺪ ﺷـﺪ‪ .‬او را در ﻋﻠﻢ و ﺗﺘﺒﻊ ﺗﺎﻟﯽ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﭘـﺪر ﺷـﻤﺮدهاﻧﺪ ﭼﺮا ﮐﻪ ﻧﮕﺬاﺷﺖ زﺣﻤﺎت ﭘﺪرش ﺑﻪ‬‫ﻫـﺪر رود و ﻟﺬا ﺑﻪ ﺗﺘﻤﯿﻢ ﻋﺒﻘﺎت ﭘﺮداﺧﺖ و ﭼﻨﺪﯾﻦ ﺟﻠﺪ دﯾﮕﺮ از آن را ﺑﻪ ﺳـﺒﮏ و ﺳـﯿﺎق ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮارش ﺗﺄﻟﯿﻒ و ﺑﺎ ﻧﺎم اﯾﺸﺎن ﻣﻨﺘﺸـﺮ‬‫ﺳﺎﺧﺖ‪.‬‬‫اﯾﺸﺎن ﻋﺎﻟﻤﯽ ﻣﺘﺒﺤﺮ‪ ،‬ﻓﻘﯿﻪ‪ ،‬اﺻﻮﻟﯽ‪ ،‬ﻣﺤﺪث و رﺟﺎﻟﯽ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺘﺘﺒﻊ و ﻣﻔﺘﯽ و ﻣﺮﺟﻊ اﻫﺎﻟﯽ ﺑﻼد ﺧﻮد ﺑﻮده و اﯾﻦ ﻋﻠﻮم را از واﻟﺪ ﻣﻌﻈﻢ ﺧﻮد‬‫و ﻣﻔﺘﯽ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺎس اﺧﺬ ﮐﺮده ﺑﻮد‪.‬‬‫در ﻧﻬﺎﯾﺖ اﯾﺸﺎن در ‪ 25‬ذي ﺣﺠﻪ ‪ 1361‬ه‪ .‬ق دار ﻓﺎﻧﯽ را وداع ﮔﻔﺖ و ﺑﻨﺎ ﺑﻪ وﺻـﯿﺘﺶ در ﺟﻮار ﻣﺮﻗﺪ ﻗﺎﺿﯽ ﺷﻮﺷﺘﺮي در آﮔﺮه ﻫﻨﺪ ﺑﻪ‬‫ﺧﺎك ﺳﭙﺮده ﺷﺪ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 23‬از ‪581‬‬‫‪ -6‬ﺳﯿﺪ ذاﮐﺮ ﺣﺴﯿﻦ‪ :‬ﻓﺮزﻧﺪ دﯾﮕﺮ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‬‫وي ﻧﯿﺰ ﻫﻤﭽﻮن ﺑﺮادر ﺧﻮد ﻋﺎﻟﻤﯽ ﻓﺎﺿﻞ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ از ادﺑﺎء و ﺷﻌﺮاء زﻣﺎن ﺧﻮد ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﺮادرش را در ﺗﺘﻤﯿﻢ ﻋﺒﻘﺎت ﯾﺎري ﻧﻤﻮد‪ .‬دﯾﻮان‬‫ﺷﻌﺮ ﺑﻪ ﻓﺎرﺳﯽ و ﻋﺮﺑﯽ و ﺗﻌﻠﯿﻘﺎﺗﯽ ﺑﺮ ﻋﺒﻘﺎت از آﺛﺎر اوﺳﺖ‪.‬‬‫‪ 7‬و ‪ -8‬ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﻌﯿﺪ و ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻧﺼﯿﺮ‪ :‬ﻓﺮزﻧﺪان ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‬‫اﯾﻦ دو ﺑﺰرﮔﻮار ﮐﻪ ﻧﻮهﻫﺎي ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻧﯿﺰ از ﻓﻀـﻼء و ﻋﻠﻤﺎء ﺑﺰرگ زﻣﺎن ﺧﻮد ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ در ﻧﺠﻒ اﺷﺮف ﻧﺰد اﺳﺎﺗﯿﺪ‬‫ﺑﺮﺟﺴـﺘﻪ ﺗﺤﺼـﯿﻼت ﻋﺎﻟﯿﻪ ﺧﻮد را ﮔﺬراﻧﯿﺪﻧـﺪ‪ .‬ﭘﺲ از ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﻫﻨـﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺳـﻌﯿﺪ ﺷﺆون رﯾﺎﺳﺖ ﻋﻠﻤﯽ و دﯾﻨﯽ را ﺑﻌﻬﺪه ﮔﺮﻓﺖ و‬‫آﺛﺎر و ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت ﻣﺘﻌـﺪدي را از ﺧﻮد ﺑﻪ ﺟﺎي ﮔـﺬاﺷﺖ ﺗﺎ اﯾﻨﮑﻪ در ﺳﺎل ‪ 1387‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨـﺪ وﻓﺎت ﯾﺎﻓﺖ و در ﺟﻮار ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮارش در‬‫ﺻﺤﻦ ﻣﺮﻗـﺪ ﻗﺎﺿـﯽ ﺷﻮﺷﺘﺮي ﺑﻪ ﺧﺎك ﺳﭙﺮده ﺷـﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻧﺼـﯿﺮ ﭘﺲ از ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﺷـﺮاﯾﻂ ﺧﺎص زﻣﺎﻧﯽ وارد‬‫ﮐﺎرﻫﺎي ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺷﺪه و از ﺟﺎﻧﺐ ﺷﯿﻌﯿﺎن ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﯽ ﻣﺠﻠﺲ ﻧﯿﺎﺑﯽ رﺳﯿﺪ‪.‬‬‫او ﻧﯿﺰ ﭘﺲ از ﻋﻤﺮي ﭘﺮﺑﺎر در ﻟﮑﻬﻨﻮ رﺣﻠﺖ ﮐﺮد وﻟﯽ ﺟﺴـﺪ وي را ﺑﻪ ﮐﺮﺑﻼء ﺑﺮده و در ﺻـﺤﻦ ﺷـﺮﯾﻒ و در ﻣﻘﺒﺮه ﻣﯿﺮزاي ﺷـﯿﺮازي ﺑﻪ‬‫ﺧﺎك ﺳﭙﺮدﻧﺪ‪.‬‬‫*ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت‪ :‬اﺑﺘﺪا‬‫‪ -1‬ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻷﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر) ‪ 30‬ﻣﺠﻠّﺪ(‬‫‪ -2‬اﺳـﺘﻘﺼﺎء اﻻﻓﺤـﺎم و اﺳﺘﯿﻔـﺎء اﻻﻧﺘﻘﺎم ﻓﯽ ﻧﻘﺾ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم) ‪ 10‬ﻣﺠّﻠـﺪ( ﻃﺒﻊ ﻓﯽ ‪ 1315‬ه‪ .‬ق ﺑﺤﺚ ﻓﯽ ﺗﺤﺮﯾـﻒ اﻟﮑﺘـﺎب و اﺣﻮال‬‫اﻟﺤﺠﮥ و اﺛﺒﺎت وﺟﻮده و ﺷﺮح اﺣﻮال ﻋﻠﻤﺎء اﻫﻞ اﻟﺴﻨﮥ و‪[...‬‬‫‪ -3‬ﺷﻮارق اﻟﻨﺼﻮص) ‪ 5‬ﻣﺠّﻠﺪ(‬‫‪ -4‬ﮐﺸﻒ اﻟﻤﻌﻀﻼت ﻓﯽ ﺣّﻞ اﻟﻤﺸﮑﻼت‬‫‪ -5‬اﻟﻌﻀﺐ اﻟﺘﺒﺎر ﻓﯽ ﻣﺒﺤﺚ آﯾﻪ اﻟﻐﺎر‬‫‪ -6‬اﻓﺤﺎم اﻫﻞ اﻟﻤﯿﻦ ﻓﯽ رّد ازاﻟﮥ اﻟﻐﯿﻦ) ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻓﯿﺾآﺑﺎدي(‬‫‪ -7‬اﻟﻨﺠﻢ اﻟﺜﺎﻗﺐ ﻓﯽ ﻣﺴﺌﻠﮥ اﻟﺤﺎﺟﺐ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ) در ﺳﻪ ﻗﺎﻟﺐ ﮐﺒﯿﺮ و وﺳﯿﻂ و ﺻﻐﯿﺮ(‬‫‪ -8‬اﻟﺪرر اﻟﺴﻨﯿﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﮑﺎﺗﯿﺐ و اﻟﻤﻨﺸﺂت اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ‬‫‪ -9‬زﯾﻦ اﻟﻮﺳﺎﺋﻞ اﻟﯽ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ) ﻓﯿﻪ ﻓﺘﺎوﯾﻪ اﻟﻔﻘﻬﯿﮥ(‬‫‪ -10‬اﺳﻔﺎر اﻷﻧﻮار ﻋﻦ وﻗﺎﯾﻊ اﻓﻀﻞ اﻻﺳﻔﺎر) ذﮐﺮ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﺳﻨﺢ ﻟﻪ ﻓﯽ ﺳﻔﺮه إﻟﯽ اﻟﺤﺞ و زﯾﺎرة اﺋﻤﮥ اﻟﻌﺮاق ﺳﻼم اﷲ ﻋﻠﯿﻬﻢ( ‪1‬‬‫‪ -11‬اﻟﺬراﺋﻊ ﻓﯽ ﺷﺮح اﻟﺸﺮاﺋﻊ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ) ﻟﻢ ﯾﺘّﻢ(‬‫‪ -12‬اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ اﻟﻐﺮاء) ﻓﻘﻪ ﮐﺎﻣﻞ( ﻣﻄﺒﻮع‬‫‪ -13‬اﻟﺸﻌﻠﮥ ﻟا ﺠﻮاﻟﮥ) ﺑﺤﺚ ﻓﯿﻪ اﺣﺮاق اﻟﻤﺼﺎﺣﻒ ﻋﻠﯽ ﻋﻬﺪ ﻋﺜﻤﺎن( ﻣﻄﺒﻮع‬‫‪ -14‬ﺷﻤﻊ اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ) ﻗﺼﺎﺋﺪ ﻟﻪ ﻓﯽ رﺛﺎء اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺳﯿﺪ اﻟﺸﻬﺪاء ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم(‪.‬‬‫‪ -15‬اﻟﻄﺎرف‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ أﻟﻐﺎز و ﻣﻌﻤﯿﺎت‬‫‪ -16‬ﺻﻔﺤﮥ اﻻﻟﻤﺎس ﻓﯽ اﺣﮑﺎم اﻻرﺗﻤﺎس) ﻓﯽ اﻟﻐﺴﻞ اﻻرﺗﻤﺎﺳﯽ(‬‫‪ -17‬اﻟﻌﺸﺮة اﻟﮑﺎﻣﻠﮥ) ﺣﻞ ﻓﯿﻪ ﻋﺸﺮة ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺸﮑﻠﮥ( ‪ 2‬ﻣﻄﺒﻮع‬‫‪ -18‬ﺷﻤﻊ و دﻣﻊ) ﺷﻌﺮ ﻓﺎرﺳﯽ(‬‫‪ -19‬اﻟﻈﻞ اﻟﻤﻤﺪود و اﻟﻄﻠﺢ اﻟﻤﻨﻀﻮد‬‫‪ -20‬رﺟﺎل ﻟا ﻤﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 24‬از ‪581‬‬‫‪ -21‬درة اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ‪3‬‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ‬‫اﺷﺎرة‬‫ﺧﺎﻧﺪان ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ از آﻏﺎز ﺳﺪه ﺳـﯿﺰدﻫﻢ‪ ،‬ﺑﻪ ﭘﯽرﯾﺰي ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪاي ﻫﻤﺖ ﮔﻤﺎﺷـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺮور زﻣﺎن ﺗﮑﻤﯿﻞ ﮔﺸﺖ و ﻧﺴﺨﻪﻫﺎي‬‫ﻓﺮاوان و ﻧﻔﯿﺴـﯽ ﺑﻪ ﺗﺪرﯾـﺞ در آن ﮔﺮدآوري ﺷﺪ ﮐﻪ ﺗﺎ ‪ 30 / 000‬ﻧﺴـﺨﻪ رﺳـﯿﺪ ﺗﺎ اﯾﻨﮑﻪ در دوران ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻪ ﻧﺎم وي ﻧﺎﻣﯿﺪه‬‫ﺷـﺪ و در زﻣﺎن ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺳـﻌﯿﺪ و ﺗﻮﺳﻂ اﯾﺸﺎن ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﮔﺮﭼﻪ از ﻧﻈﺮ ﮐّﻤﯽ داراي ﻧﻈﺎﯾﺮ ﻓﺮاوان‬‫اﺳﺖ اّﻣﺎ از ﻧﻈﺮ ﮐﯿﻔﯽ و ﺑﻪ ﺟﻬﺖ وﺟﻮد ﻧﺴﺨﻪﻫﺎي ﻧﺎدر ﮐﻢﻧﻈﯿﺮ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ‬‫در ﻧﯿﻤﻪ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺳﺪه ﺳـﯿﺰدﻫﻢ ﻫﺠﺮي ﮐﻪ ﻧﯿﺮوﻫﺎي اﺳـﺘﻌﻤﺎر ﺑﻪوﯾﮋه اﻧﮕﻠﯿﺲ و ﻓﺮاﻧﺴﻪ ﭼﺸﻢ ﻃﻤﻊ ﺑﻪ ﺳـﺮزﻣﯿﻦ ﭘﻬﻨﺎور ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن دوﺧﺘﻪ‬‫ﺑﻮدﻧـﺪ و ﺑﯽﮔﻤﺎن اﺳـﻼم ﺳـّﺪ ﺑﺰرﮔﯽ در ﺑﺮاﺑﺮ آﻧﺎن ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﯽآﻣﺪ ﯾﮑﯽ از ﻋﺎﻟﻤﺎن اﻫﻞ ﺗﺴـﻨﻦ ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ دﻫﻠﻮي ﮐﻪ ﺑﻪ»‬‫ﺳﺮاج اﻟﻬﻨﺪ«‬‫ﺷﻬﺮت داﺷﺖ و ﺑﺎ ‪ 31‬واﺳـﻄﻪ ﻧﺴـﺒﺶ ﺑﻪ ﻋﻤﺮ ﺧﻄﺎب ﺧﻠﯿﻔﻪ دوم ﻣﯽرﺳـﯿﺪ و ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت او را ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺧﻄﺎب ﻣﯽﮐﻨﺪ‬‫ﮐﺘﺎﺑﯽ را در رّد اﻋﺘﻘﺎدات و آراء ﺷﯿﻌﻪ ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺷﯿﻌﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮد و آن را» ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ« ﻧﺎﻣﯿﺪ‪.‬‬‫وي در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ دﻧﯿﺎي اﺳـﻼم و واﻗﻌﯿﺘﻬﺎي ﺗﺎرﯾﺦ اﺳﻼﻣﯽ و ﺑﺪون ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺣﺪود و ﻗﻮاﻋﺪ ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ و ﺑﺪون‬‫در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺟﺎﯾﮕﺎه ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ) ص( و ﺧﺎﻧـﺪان ﭘﺎﮐﺶ ﻋﻘﺎﯾﺪ‪ ،‬اﺻﻮل‪ ،‬ﻓﺮوع‪ ،‬اﺧﻼق و ﺳﺎﯾﺮ آداب و اﻋﻤﺎل ﺷـﯿﻌﻪ را ﺑﺪون رﻋﺎﯾﺖ آداب‬‫ﻣﻨﺎﻇﺮه و اﻣﺎﻧﺖداري در ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺚ‪ ،‬ﻫﺪف ﺗﻬﻤﺖﻫﺎ و اﻓﺘﺮاآت ﺧﻮد ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪.‬‬‫اﻟﺒﺘﻪ ﻋﻼﻣﻪ دﻫﻠﻮي ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻨﺎﯾﺖ أﺣﻤﺪ ﺧﺎن ﮐﺸـﻤﯿﺮي در ﮐﺘﺎب اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻪ ﮐﻪ در رّد ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ‪ ،‬ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺳـﺮﻗﺘﯽ از ﮐﺘﺎب ﺻﻮاﻗﻊ ﻣﻮﺑﻘﻪ ﺧﻮاﺟﻪ ﻧﺼـﺮ اﷲ ﮐﺎﺑﻠﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ دﻫﻠﻮي آن را ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮاﺗﯽ ﺑﻪ ﻓﺎرﺳـﯽ‬‫ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪه اﺳﺖ ‪ .4‬وي در ﭼﺎپ اول اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺗﺮس از‬‫) ‪ (1‬ﺷﺎﯾﺪ ﻫﻤﺎن اﻟﺮﺣﻠﮥ اﻟﻤﮑﯿﮥ و اﻟﺴﻮاﻧﺢ اﻟﺴﻔﺮﯾﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ رﺿﺎ ﮐﺤﺎﻟﻪ آن را ذﮐﺮ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫) ‪ (2‬ﺷﺎﯾﺪ ﻫﻤﺎن ﮐﺘﺎب ﮐﺸﻒ اﻟﻤﻌﻀﻼت ﺑﺎﺷﺪ‬‫) ‪ (3‬اﯾﻦ ﮐﺘﺎب را ﻣﺆﻟﻒ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮑﯽ از آﺛﺎر ﻗﻠﻤﯽاش در ﻣﺠّﻠﺪ ﻣﺪﻧﯿﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﺒﻘﺎت ﯾﺎد ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫) ‪ .(4‬اﻟﺒﺘﻪ ﺧﻮد ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﻧﯿﺰ در ﭼﻨـﺪﯾﻦ ﻣﻮرد ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﺷﺎره ﻧﻤﻮده اﺳﺖ‪ .‬از ﺟﻤﻠﻪ در ﺑﺤﺚ ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ در ذﯾﻞ ﺗﺼـﺮﯾﺢ‬‫ذﻫـﺒﯽ ﺑﻪ ﺗﻮاﺗﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻏـﺪﯾﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ‪ »:‬و ﻧﺼـﺮ اﷲ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺷـﻔﯿﻊ ﮐـﺎﺑﻠﯽ ﮐﻪ ﭘﯿﺮ و ﻣﺮﺷـﺪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ اﺳﺖ و ﺑﻀـﺎﻋﺖ‬‫ﻣﺰﺟـﺎﺗﺶ ﻣﺴـﺮوق از اﻓـﺎدات او ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ در) ﺻﻮاﻗﻊ( او را ﺑﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﻼـﻣﻪ و اﻣـﺎم اﻫـﻞ ﺣـﺪﯾﺚ وﺻﻒ ﻣﯽﮐﻨـﺪ و اﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ ﻗﻮل او‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺧﻮد ﻣﺨـﺎﻃﺐ) ﺻـﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ( ﺑﺘﻘﻠﯿـﺪش در اﯾﻦ ﺑﺎب ﺧﺎص ﻫﻢ در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﯾﻌﻨﯽ) ﺗﺤﻔﻪ( او را ﺑﺎﻣﺎم اﻫﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻠﻘﺐ‬‫ﻣﯽﺳﺎزد و اﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ ﮐﻼﻣﺶ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺣﺎﮐﻢ ﺷـﯿﻌﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻧﻮاب ﻧﺠﻒ ﺧﺎن اﺳﻢ ﺧﻮد را ﻣﺨﻔﯽ ﮐﺮد و ﻣﺆﻟﻒ ﮐﺘﺎب را» ﻏﻼم‬‫ﺣﻠﯿﻢ«‪ -‬ﮐﻪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺳﺎل ﺗﻮﻟّﺪ وي ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺣﺮوف أﺑﺠﺪ ﺑﻮد‪ -‬ﻧﺎﻣﯿﺪ اّﻣﺎ در ﭼﺎپ ﺑﻌﺪي ﺑﻪ ﻧﺎم ﺧﻮد وي ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪.‬‬‫در ﺳﺎل ‪ 1227‬ه‪ .‬ق ﺷﺨﺼـﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻏﻼم ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺳـﻠﻤﯽ در ﺷـﻬﺮ» ﻣﺪارس« ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن ﮐﺘﺎب» ﺗﺤﻔﻪ« را از ﻓﺎرﺳـﯽ ﺑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 25‬از ‪581‬‬‫ﻋﺮﺑﯽ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮐﺮد و در ﺳﺎل ‪ 1300‬ه‪ .‬ق ﻣﺤﻤﻮد ﺷـﮑﺮي آﻟﻮﺳـﯽ در ﺑﻐﺪاد ﺑﻪ اﺧﺘﺼﺎر ﻧﺴﺨﻪ ﻋﺮﺑﯽ آن ﭘﺮداﺧﺖ و آن را اﻟﻤﻨﺤﮥ اﻹﻟﻬﯿﮥ‬‫ﻧﺎﻣﯿﺪ و در ﻣﻘﺪﻣﻪاش آن را ﺑﻪ ﺳـﻠﻄﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺧﺎن ﺗﻘﺪﯾﻢ ﮐﺮد‪ .‬وﻟﯽ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺑﺮﺧﯽ ﻣﺤﺪودﯾﺘﻬﺎي ﺳﯿﺎﺳـﯽ و ﮐﻢ ﺑﻮدن وﺳـﯿﻠﻪ ﻃﺒﻊ‬‫از ﭼـﺎپ و اﻧﺘﺸـﺎر آن در ﻋﺮاق ﺟﻠﻮﮔﯿﺮي ﺷـﺪ‪ .‬ﻟـﺬا در ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن و ﺷـﻬﺮ ﺑﻤﺒﺌﯽ ﮐﻪ ﺗﺤﺖ ﻧﻔﻮذ اﺟـﺎﻧﺐ ﺑﻮده و ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﺸـﺮ اﯾﻨﮕﻮﻧﻪ‬‫ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ ﻣﺴﺎﻋﯽ ﺑﺴـﯿﺎر ﻣﺒـﺬول ﻣﯽﺷـﺪ ﻣﻨﺘﺸـﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ و ﭘﺲ از ﻣـّﺪﺗﯽ ﻣﺠـّﺪدا در ﻣﺼـﺮ ﭼﺎپ ﺷـﺪ و ﺑﻌـﺪ از آن ﺑﻪ زﺑﺎن اردو در ﻻﻫﻮر‬‫ﭘﺎﮐﺴـﺘﺎن ﺑﻪ ﻃﺒﻊ رﺳـﯿﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣـﺎل ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺎ ﺗﺤّﻮﻻت و اﻧﺘﺸﺎر ﻣﺘﻌـّﺪد‪ ،‬در اﯾﺠﺎد اﺧﺘﻼف ﺑﯿﻦ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﺗﯿﺮه ﺳﺎﺧﺘﻦ رواﺑﻂ ﻓﺮق‬‫اﺳﻼﻣﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﻤﺪﯾﮕﺮ و ﺗﺤﺮﯾﮏ ﺣّﺲ ﺑﺪﺑﯿﻨﯽ و ﻋﺼﺒّﯿﺖ أﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﺑﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﺷﯿﻌﯿﺎن ﺗﺄﺛﯿﺮ زﯾﺎدي ﮔﺬاﺷﺖ‪ .‬اّﻣﺎ ﺑﻪ ﻣﺼﺪاق ﻋﺪو ﺷﻮد‬‫ﺳﺒﺐ ﺧﯿﺮ اﮔﺮ ﺧﺪا ﺧﻮاﻫﺪ اﻧﺘﺸﺎر اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺳـﺒﺐ ﺷﺪ ﺗﺎ ﻋّﺪه زﯾﺎدي از ﻋﻠﻤﺎء و ﻣﺘﮑﻠﻤﯿﻦ ﺷـﯿﻌﻪ اﺣﺴﺎس وﻇﯿﻔﻪ ﮐﺮده و ﺑﻪ ﻣﯿﺪان ﺑﯿﺎﯾﻨﺪ‬‫و ﺑﺎ ﻣﻨﻄﻖ و زﺑﺎن ﻋﻠﻤﯽ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻫﺮﭼﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻋﻘﺎﯾﺪ و ﻣﺬﻫﺐ ﺷـﯿﻌﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮي ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب ﮔﺮاﻧﺴـﻨﮓ ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار در اﯾﻦ‬‫ﻣﯿﺎن ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺗﺘﺒﻊ ﻓﺮاوان و زﺣﻤﺎت ﻃﺎﻗﺖﻓﺮﺳﺎي ﻣﺆﻟﻒ آن از درﺧﺸﺶ ﺑﯿﺸﺘﺮي ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻧﺴـﺨﻪاي ﮐﻪ از ﺗﺤﻔﻪ ﻫﻢاﮐﻨﻮن ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﭼـﺎپ دﻫﻠﯽ در ﺳـﺎل ‪ 1271‬ه‪ .‬ق اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻄﺒﻊ ﺣﺴـﻨﯽ ﺑﻪ اﻫﺘﻤﺎم ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺣﺴﻦ آن را در ‪ 776‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ ﻗﻄﻊ وزﯾﺮي ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﺎﻧﯿﺪه اﺳﺖ‪ .‬در اﯾﻦ ﭼﺎپ ﻧﺎم ﻣﺆﻟﻒ ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ ذﮐﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﺤﺘﻮاي ﺗﺤﻔﻪ‪:‬‬‫ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺑﻪ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳـﯽ و در رّد ﺷـﯿﻌﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺆﻟﻒ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﮔﺮﭼﻪ در ﻣﻘـﺪﻣﻪ و در ﻣﺘﻦ ﮐﺘﺎب ﺧﻮد را ﻣﻠﺘﺰم داﻧﺴـﺘﻪ ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ‬‫ﻣﺴّﻠﻤﺎت ﺧﻮد ﺷﯿﻌﻪ اﺳﺘﻨﺎد ﮐﻨﺪ و ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺧﻮد را از ﻣﺪارك ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻧﻘﻞ ﮐﻨﺪ وﻟﯽ ﮐﻤﺘﺮ ﺑﻪ اﯾﻦ اﻟﺘﺰام ﻋﻤﻞ ﮐﺮده و ﮐﺘﺎب ﺧﻮد را ﻣﻤﻠّﻮ از‬‫اﻓﺘﺮاآت و ﺗﻬﻤﺖﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﯿﻌﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫دﻫﻠﻮي در ﺑﺨﺶ ﻫﻔﺘﻢ ﮐﺘﺎب ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺧﻮد را در دو ﺑﺨﺶ آورده اﺳﺖ‪:‬‬‫ﺑﺨﺶ اول‪ :‬آﯾﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺷﯿﻌﻪ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ) ع( اﺳﺘﻨﺎد ﻣﯽﮐﻨﺪ‬‫در اﯾﻦ ﺑﺨﺶ وي ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ‪ 6‬آﯾﻪ اﮐﺘﻔﺎ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺨﺶ دوم‪ :‬اﺣـﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺷـﯿﻌﻪ در راﺳـﺘﺎي اﺛﺒـﺎت وﻻـﯾﺖ و اﻣﺎﻣﺖ رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ‪ .‬در اﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﻧﯿﺰ ﻓﻘﻂ ‪ 12‬رواﯾـﺖ را ﻣﻄﺮح ﮐﺮده‬‫اﺳﺖ‪.‬‬‫و در ﻣﺠﻤﻮع ﻣﺴﺘﻨﺪات ﺷﯿﻌﻪ را ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ‪ 6‬آﯾﻪ و ‪ 12‬رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و ادﻟّﻪ و اﺳﺎﻧﯿﺪ آﻧﻬﺎ را ﻣﺨﺪوش داﻧﺴﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ أﺑﻮاب ﺗﺤﻔﻪ‪:‬‬‫‪ -1‬در ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺣﺪوث ﻣﺬﻫﺐ ﺗﺸﯿﻊ و اﻧﺸﻌﺎب آن ﺑﻪ ﻓﺮق ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ‬‫‪ -2‬در ﻣﮑﺎﺋﺪ ﺷﯿﻌﻪ و ﻃﺮق اﺿﻼل و ﺗﻠﺒﯿﺲ‬‫‪ -3‬در ذﮐﺮ أﺳﻼف ﺷﯿﻌﻪ و ﻋﻠﻤﺎء و ﮐﺘﺐ اﯾﺸﺎن‬‫‪ -4‬در اﺣﻮال أﺧﺒﺎر ﺷﯿﻌﻪ و ذﮐﺮ رواة آﻧﻬﺎ‬‫‪ -5‬در اﻟﻬﯿﺎت‬‫‪ -6‬در ﻧﺒّﻮت و اﯾﻤﺎن اﻧﺒﯿﺎء) ع(‬‫‪ -7‬در اﻣﺎﻣﺖ‬‫‪ -8‬در ﻣﻌﺎد و ﺑﯿﺎن ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺷﯿﻌﻪ ﺑﺎ ﺛﻘﻠﯿﻦ‬‫‪ -9‬در ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻓﻘﻬﯿﻪ ﮐﻪ ﺷﯿﻌﻪ در آن ﺧﻼف ﺛﻘﻠﯿﻦ ﻋﻤﻞ ﮐﺮده اﺳﺖ‬‫‪ -10‬در ﻣﻄﺎﻋﻦ ﺧﻠﻔﺎء ﺛﻼﺛﻪ و أم اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و دﯾﮕﺮ ﺻﺤﺎﺑﻪ‬‫‪ -11‬در ﺧﻮاص ﻣﺬﻫﺐ ﺷﯿﻌﻪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ‪ 3‬ﻓﺼﻞ) اوﻫﺎم‪ -‬ﺗﻌﺼﺒﺎت‪ -‬ﻫﻔﻮات(‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 26‬از ‪581‬‬‫‪ -12‬در ﺗﻮّﻻ و ﺗﺒّﺮي) ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻣﻘّﺪﻣﺎت ﻋﺸﺮه(‬‫ﭘﺲ از آﻧﮑﻪ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ و ﻣﻨﺘﺸـﺮ ﺷﺪ‪ ،‬آﺛﺎر ﻣﺘﻌّﺪدي از ﻋﻠﻤﺎء ﺷﯿﻌﻪ در ﻫﻨﺪ‪ ،‬ﻋﺮاق و اﯾﺮان در اﺑﻄﺎل و ﻧﻘﺾ آن ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪ ﮐﻪ‬‫ﺑﻌﻀﯽ ﺑﻪ رّد ﺳﺮاﺳﺮ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﺑﺮﺧﯽ ﯾﮏ ﺑﺎب از آن را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ و ﻧﻘﺪ ﻋﻠﻤﯽ ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪.‬‬‫رّدﯾﻪ ﻫﺎي ﺗﺤﻔﻪ‬‫آﻧﭽﻪ ﮐﻪ در رّد ﻫﻤﻪ اﺑﻮاب ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫‪ -1‬اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﻪ‬‫در دوازده دﻓﺘﺮ‪ ،‬و ﻫﺮ دﻓﺘﺮ وﯾﮋه ﯾﮏ ﺑﺎب از اﺻﻞ ﮐﺘﺎب‪ ،‬اﺛﺮ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻨﺎﯾﺖ اﺣﻤﺪ ﺧﺎن ﮐﺸﻤﯿﺮي دﻫﻠﻮي) م ‪ 1235‬ه‪ .‬ق(‬‫اﻟﺒﺘﻪ ‪ 5‬دﻓﺘﺮ از آن ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ آن را دﯾﺪه از ﺑﻘﯿﻪ ﻣﺸﻬﻮرﺗﺮ ﺑﻮده و در ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1255‬ه‪ .‬ق ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از ﺟﻮاﺑﯿﻪﻫـﺎي وي ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻬـﺎي ﯾﮑﻢ‪ ،‬ﺳﻮم‪ ،‬ﭼﻬﺎرم‪ ،‬ﭘﻨﺠﻢ و ﻧﻬﻢ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﭘﺎﺳـﺦ اﻋﺘﺮاض ﻫﺸـﺘﻢ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم»‬‫ﺟﻮاب اﻟﮑﯿﺪ اﻟﺜﺎﻣﻦ« ﮐﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﺴﺢ اﺳﺖ ﺗﺄﻟﯿﻒ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﻧﺴـﺨﻪ ﺧﻄﯽ دﻓﺘﺮ ﻫﻔﺘﻢ آن در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻـﺮﯾﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮ و ﻧﺴﺨﻪ ﺧﻄﯽ دﻓﺘﺮ ﻫﺸﺘﻢ آن در ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮراي اﺳﻼﻣﯽ ﺗﻬﺮان ﻧﮕﻬﺪاري‬‫ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬‫‪ -2‬ﺳـﯿﻒ اﷲ اﻟﻤﺴـﻠﻮل ﻋﻠﯽ ﻣﺨّﺮﺑﯽ دﯾﻦ اﻟﺮﺳﻮل) ﻧﺎﻣﯿﺪه ﺷﺪه ﺑﻪ( اﻟﺼﺎرم اﻟﺘﺒﺎر ﻟﻘّﺪ اﻟﻔّﺠﺎر و ﻗّﻂ اﻻﺷﺮار در ﺷﺶ دﻓﺘﺮ ﺗﺄﻟﯿﻒ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ‬‫ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري اﮐﺒﺮآﺑﺎدي) ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪه در ﺳﺎل ‪ .1232‬ق(‬‫ﻓﺎرﺳـﯽ و در رّد ﺑﺮ ﺗﻤﺎم ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷـﺪه اﺳﺖ ﺑـﺪﯾﻨﺼﻮرت ﮐﻪ ﻋﺒﺎرات ﺗﺤﻔﻪ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان» ﻣﺘﻦ« و ﮐﻼم ﺧﻮد در رّد آن را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان»‬‫ﺷﺮح« آورده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -3‬ﺗﺠﻬﯿﺰ اﻟﺠﯿﺶ ﻟﮑﺴﺮ ﺻﻨﻤﯽ ﻗﺮﯾﺶ‪ :‬اﺛﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ ﺑﻦ اﻣﺎن اﷲ دﻫﻠﻮي ﻋﻈﯿﻢ آﺑﺎدي) م ‪ 1260‬ه‪ .‬ق(‬‫ﻧﺴﺨﻪ ﺧﻄﯽ آن در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ آﯾﺖ اﷲ ﻣﺮﻋﺸﯽ ﻧﺠﻔﯽ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪.‬‬‫آﻧﭽﻪ ﮐﻪ در رّد ﯾﮏ ﺑﺎب از اﺑﻮاب ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫ﺑﺎب اول‪ :‬ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﺎرﯾﺦ ﺗﺸﯿﻊ‪:‬‬‫‪ -1‬ﺳـﯿﻒ ﻧﺎﺻـﺮي‪ :‬اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب اﺛﺮ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﻗﻠﯽ ﮐﻨﺘـﻮري ﭘـﺪر ﺑﺰرﮔﻮار ﺻـﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘـﺎت ﺑﻮده و در رّد ﺑـﺎب اول ﺗﺤﻔﻪ ﮐﻪ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ‬‫ﺣﺪوث ﻣﺬﻫﺐ ﺷﯿﻌﻪ اﺳﺖ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻓﺎﺿﻞ رﺷﯿﺪ ﺧﺎن ﺷﺎﮔﺮد ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ‪ ،‬در رّد اﯾﻦ ﮐﺘﺎب‪ ،‬ﮐﺘﺎب ﮐﻮﭼﮑﯽ را ﻧﻮﺷﺖ ﮐﻪ‬‫ﻣﺘﻘﺎﺑﻼ ﻋﻼﻣﻪ ﮐﻨﺘﻮري ﮐﺘﺎب اﻷﺟﻮﺑﮥ اﻟﻔﺎﺧﺮة ﻓﯽ اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ اﻷﺷﺎﻋﺮة را ﻧﻮﺷﺖ و ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻔّﺼﻠﯽ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ وي داد‪.‬‬‫ﺑﺎب دوم‪ :‬در ﻣﮑﺎﯾﺪ و ﺣﯿﻠﻪﻫﺎي ﺷﯿﻌﯿﺎن‪:‬‬‫‪ -2‬ﺗﻘﻠﯿﺐ اﻟﻤﮑﺎﺋﺪ‪ :‬اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻧﯿﺰ اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ ﮐﻨﺘﻮري اﺳﺖ ﮐﻪ در ﮐﻠﮑﺘﻪ) ‪ .1262‬ق( ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﺳﻮم‪ :‬در اﺣﻮال اﺳﻼف و ﮔﺬﺷﺘﮕﺎن ﺷﯿﻌﻪ‪:‬‬‫ﯾﮑﯽ از دﻓﺘﺮﻫﺎي ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﮥ ﺑﻪ رّد اﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﺗﻌﻠّﻖ دارد ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1255‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨﺪ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﭼﻬﺎرم‪ :‬در ﮔﻮﻧﻪﻫﺎي اﺧﺒﺎر ﺷﯿﻌﻪ و رﺟﺎل آن‪:‬‬‫‪ -1‬ﻫﺪاﯾﮥ اﻟﻌﺰﯾﺰ‪ :‬اﺛﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﺧﯿﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻫﻨﺪي إﻟﻪآﺑﺎدي) ﺑﻪ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳﯽ( ﭼﺎپ ﻫﻨﺪ‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﯾﮑﯽ از ﻣﺠﻠّﺪات ﭼﺎﭘﯽ اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ رّد ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎب اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﭘﻨﺠﻢ‪ :‬اﻟﻬّﯿﺎت‬‫‪ -1‬اﻟﺼﻮارم اﻹﻟﻬﯿﺎت ﻓﯽ ﻗﻄﻊ ﺷـﺒﻬﺎت ﻋﺎﺑﺪي اﻟﻌﺰي و اﻟﻼت‪ :‬اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ ﺳـﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1215‬ه‪ .‬ق در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 27‬از ‪581‬‬‫ﮐﻠﮑﺘﻪ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪ ).‬ﻓﺎرﺳﯽ(‬‫دﻓﺘﺮ ﭘﻨﺠﻢ اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ اﯾﻦ ﺑﺎب اﺧﺘﺼﺎص دارد‪.‬‬‫ﺑﺎب ﺷﺸﻢ‪ :‬در ﭘﯿﺎﻣﺒﺮي‬‫‪ -1‬ﺣﺴﺎم اﻻﺳﻼم و ﺳﻬﺎم اﻟﻤﻼم‪ ،‬اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1215‬ه‪ .‬ق ﭼﺎپ ﺳﻨﮕﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ‪ :‬در اﻣﺎﻣﺖ‬‫در رّد اﯾﻦ ﺑﺎب ﮐﻪ ﺟﻨﺠﺎﻟﯽﺗﺮﯾﻦ ﻗﺴﻤﺖ از ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﯽرود آﺛﺎر ﮔﺮاﻧﺒﻬﺎﯾﯽ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -1‬ﺧﺎﺗﻤﮥ اﻟﺼﻮارم‪ :‬اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي‬‫‪ -2‬اﻟﺒﻮارق اﻟﻤﻮﺑﻘﻪ‪ :‬اﺛﺮ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮزﻧﺪ ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي) ﺑﻪ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳﯽ(‬‫‪ -3‬اﻻﻣﺎﻣﮥ‪ :‬اﺛﺮ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮزﻧﺪ ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي) ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ(‬‫‪ -4‬ﺑﺮﻫﺎن اﻟﺼﺎدﻗﯿﻦ‪ :‬اﺛﺮ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن ﻣﻮﺳﻮي ﺑﻨﺎرﺳـﯽ‪ ،‬ﮐﻪ در ﺑﺎب ﻧﻬﻢ آن ﺑﻪ ﺑﺮرﺳـﯽ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻧﺰاﻋﯽ ﻓﻘﻬﯽ ﻫﻤﭽﻮن ﻣﺴﺢ ﭘﺎﻫﺎ در وﺿﻮ‬‫و ﺣّﻠﯿﺖ ﻧﮑﺎح ﻣﻮّﻗﺖ ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬اﯾﺸﺎن ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﺨﺘﺼﺮ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب را ﺑﺎ ﻧﺎم ﻣﻬﺠﮥ اﻟﺒﺮﻫﺎن ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -5‬ﺑﺮﻫﺎن اﻟﺴﻌﺎدة‪ :‬اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ ﮐﻨﺘﻮري ﭘﺪر ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‪.‬‬‫‪ -6‬اﻟﺠﻮاﻫﺮ اﻟﻌﺒﻘﺮﯾـﮥ‪ :‬اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﺪ ﻣﻔﺘﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒﺎس ﺷﻮﺷﺘﺮي اﺳـﺘﺎد ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﺑﻪ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳـﯽ ﮐﻪ در ﻫﻨـﺪ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳـﯿﺪه‬‫اﺳﺖ‪ .‬اﯾﺸﺎن در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺷﺒﻬﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻏﯿﺒﺖ ﺣﻀﺮت وﻟﯽ ﻋﺼﺮ) ﻋﺞ( را ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﻫﺸﺘﻢ‪ :‬در آﺧﺮت‬‫‪ -1‬اﺣﯿﺎء اﻟﺴﻨﮥ و اﻣﺎﺗﮥ اﻟﺒﺪﻋﮥ ﺑﻄﻌﻦ اﻷﺳّﻨﮥ‪ :‬اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1281‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫دﻓﺘﺮ ﻫﺸﺘﻢ اﻟﻨﺰﻫﻪ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﮐﺸﻤﯿﺮي ﻧﯿﺰ در ﺧﺼﻮص رّد اﯾﻦ ﺑﺎب اﺳﺖ‪ ).‬ﻓﺎرﺳﯽ(‬‫ﺑﺎب ﻧﻬﻢ‪ :‬در ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺧﺘﻼﻓﯽ ﻓﻘﻪ‪:‬‬‫‪ -1‬دﻓﺘﺮ ﻧﻬﻢ از اﻟﻨﺰﻫﮥ ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1255‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨﺪ ﭼﺎپ ﺷﺪه در ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺷﺒﻬﺎت و ﺣّﻞ ﻣﺸﮑﻼت اﯾﻦ ﺑﺎب اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻮﻟﻮي اﻓﺮاد ﻋﻠﯽ‬‫ﮐﺎﻟﭙﻮي ﺳـّﻨﯽ ﮐﺘﺎب رﺟﻮم اﻟﺸـﯿﺎﻃﯿﻦ را در رّد اﯾﻦ دﻓﺘﺮ از ﻧﺰﻫﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ و در ﻣﻘﺎﺑﻞ‪ ،‬ﺟﻌﻔﺮ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن ﻣﻮﺳﻮي ﺑﻨﺎرﺳﯽ ﺷﺎﮔﺮ ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﻧﺰﻫﻪ ﻫﻢ ﺑﺎ ﮐﺘﺎب ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺼﺎدﻗﯿﻦ ﺑﻪ اﺑﻄﺎل و اﺳﮑﺎت وي ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -2‬ﺻﺎﺣﺐ ﻟا ﻨﺰﻫﮥ ﮐﺘﺎب دﯾﮕﺮي در ﻧﻘﺾ ﮐﯿﺪ ﻫﺸـﺘﻢ از اﯾﻦ ﺑﺎب در ﻣﻮﺿﻮع ﻧﮑﺎح ﻣﻮﻗّﺖ و ﻣﺴﺢ ﭘﺎﻫﺎ در وﺿﻮ دارد ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﺧﻄﯽ‬‫آن در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -3‬ﮐﺘﺎب ﮐﺸﻒ اﻟﺸـﺒﻬﻪ ﻋﻦ ﺣّﻠﯿـﮥ اﻟﻤﺘﻌﮥ اﺛﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﮐﺮﻣﺎﻧﺸﺎﻫﯽ ﮐﻪ در ﭘﺎﺳﺦ اﯾﻦ ﺑﺨﺶ از ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎب ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷﺪه و در‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻣﻮزه ﻣّﻠﯽ ﮐﺮاﭼﯽ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب دﻫﻢ‪ :‬در ﻣﻄﺎﻋﻦ‬‫‪ -1‬ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ و ﮐﺸﻒ اﻟﻀـﻐﺎﺋﻦ اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﮐﻨﺘﻮري ﮐﻪ در دو دﻓﺘﺮ ﺑﺰرگ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه و ﺑﺨﺶ ﻣﻌﻈﻤﯽ از آن در‬‫ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1283‬ه‪ .‬ق ﭼﺎپ ﺳﻨﮕﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ).‬ﻣﻄﺒﻌﻪ ﻣﺠﻤﻊ اﻟﺒﺤﺮﯾﻦ(‬‫‪ -2‬ﺗﮑﺴﯿﺮ اﻟﺼﻨﻤﯿﻦ‪ :‬اﺛﺮ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن ﻫﻨﺪي‪ ).‬ﻓﺎرﺳﯽ(‬‫‪ -3‬ﻃﻌﻦ اﻟﺮﻣﺎح‪ :‬اﺛﺮ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي در رّد ﺑﺨﺸﯽ از اﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ داﺳﺘﺎن ﻓﺪك و ﺳﻮزاﻧﺪن ﺧﺎﻧﻪ ﺣﻀﺮت ﻓﺎﻃﻤﻪ‬‫ﺳﻼم اﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1308‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨﺪ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫در رّد اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﻮﺳﻂ ﺷﯿﺦ ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻓﯿﺾآﺑﺎدي ﺳّﻨﯽ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻧﻘﺾ اﻟّﺮﻣﺎح ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﯾﺎزدﻫﻢ‪ :‬در اوﻫﺎم و ﺗﻌﺼﺒﺎت ﺷﯿﻌﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 28‬از ‪581‬‬‫‪ -1‬ﻣﺼﺎرع اﻷﻓﻬﺎم ﻟﻘﻠﻊ اﻷوﻫﺎم‪ :‬اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﮐﻨﺘﻮري) ﭼﺎپ ﻫﻨﺪ ﺑﺎب دوازدﻫﻢ‪ :‬در ﺗﻮﻟﯽ و ﺗﺒّﺮي و دﯾﮕﺮ ﻋﻘﺎﯾﺪ ﺷﯿﻌﻪ‬‫‪ -1‬ذو اﻟﻔﻘﺎر‪ :‬اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ دﻟـﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي) ﻓﺎرﺳـﯽ( و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﭘﺎﺳـﺦ ﮔﻔﺘﻪﻫﺎي ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ در ﻣﺒﺤﺚ ﻏﯿﺒﺖ اﻣﺎم زﻣﺎن) ﻋـﺞ( از‬‫ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ‬‫ﮐﺘﺎﺑﻬﺎي دﯾﮕﺮي ﮐﻪ در رّد ﻗﺴﻤﺘﯽ از ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫‪ -1‬ﺻﻮارم اﻻﺳـﻼم‪ :‬اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي‪ .‬رﺷـﯿﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﺎن ﺳّﻨﯽ ﻣﺆﻟﻒ اﻟﺸﻮﮐﮥ اﻟﻌﻤﺮﯾﮥ‪ -‬ﮐﻪ از ﺷﺎﮔﺮدان ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ اﺳﺖ‪-‬‬‫اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب و اﻟﺼﻮارم اﻻﻟﻬﯿﺎت را ﺑﺎ ﺷـﺒﻬﺎﺗﯽ رّد ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺣﮑﯿﻢ ﺑﺎﻗﺮ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن از ﺷﺎﮔﺮدان ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﮐﺎﻣﻞ اﯾﻦ ﺷـﺒﻬﺎت را ﭘﺎﺳـﺦ‬‫داده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -2‬اﻟـﻮﺟﯿﺰة ﻓﯽ اﻷـﺻﻮل‪ :‬ﻋﻼـﻣﻪ ﺳـﺒﺤﺎن ﻋﻠﯿﺨـﺎن ﻫﻨـﺪي‪ ،‬وي در اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب ﭘﺲ از ﺑﺤﺚ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﻋﻠﻢ اﺻﻮل و ذﮐﺮ اﺣـﺎدﯾﺚ داّل ﺑﺮ‬‫اﻣﺎﻣﺖ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ) ع( ﺑﻪ ﺗﻌّﺮض و رّد ﮐﻠﻤﺎت ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﻣﺠﻬﻮﻻت ﺧﻠﻔﺎي ﺳﻪﮔﺎﻧﻪ را ﺑﯿﺎن ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -3‬ﺗﺼﺤﯿﻒ اﻟﻤﻨﺤﮥ اﻹﻟﻬّﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﻨﻔﺜﮥ اﻟﺸﯿﻄﺎﻧﯿﮥ‪ ،‬در رّد ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺗﺤﻔﻪ ﺑﻪ ﻋﺮﺑﯽ ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﻣﺤﻤﻮد آﻟﻮﺳﯽ) ‪ 3‬ﻣﺠﻠﺪ(‪ :‬اﺛﺮ ﺷﯿﺦ ﻣﻬﺪي ﺑﻦ ﺷﯿﺦ‬‫ﺣﺴﯿﻦ ﺧﺎﻟﺼﯽ ﮐﺎﻇﻤﯽ) م ‪ 1343‬ه‪ .‬ق(‬‫‪ -4‬رّد ﻋﻼﻣﻪ ﻣﯿﺮزا ﻓﺘﺢ اﷲ ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ» ﺷﯿﺦ اﻟﺸﺮﯾﻌﻪ« اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ) م‪ 1339 .‬ه‪ .‬ق(‪ -‬وي ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﮐﺘﺎﺑﯽ در رّد اﻟﻤﻨﺤﮥ اﻻﻟﻬﯿﻪ دارد‪.‬‬‫‪ -5‬اﻟﻬﺪﯾﮥ اﻟﺴﻨﯿﮥ ﻓﯽ رّد اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﮥ‪ ):‬ﺑﻪ زﺑﺎن اردو( اﺛﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﻫﺎدي ﻟﮑﻬﻨﻮي‬‫‪ -6‬اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻟﻤﻨﻘﻠﺒﮥ‪ :‬در ﺟﻮاب ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ) ﺑﻪ زﺑﺎن اردو(‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار‬‫اﺷﺎرة‬‫) ‪ (1‬ﮐﺘﺎب ﻋﻈﯿﻢ ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار ﺷﺎﻫﮑﺎر ﻋﻠﻤﯽ و ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﻣﺮﺣﻮم ﺳـﯿﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻫﻨﺪي ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري اﺳﺖ ﮐﻪ در رّد ﺑﺎب اﻣﺎﻣﺖ‬‫ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ دﻫﻠﻮي‪ -‬ﮐﻪ در رّد ﻋﻘﺎﯾﺪ ﺷﯿﻌﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه‪ -‬ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫‪ -1‬ﻣﻮﺿﻮع و ﻧﺴﺨﻪ ﺷﻨﺎﺳﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت در ﻧﻘﺾ و رّد ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ ﺗﺤﻔﻪ در زﻣﯿﻨﻪ ادﻟّﻪ اﻣﺎﻣﯿﻪ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ اﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﺎن ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫وي در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻣﯽﮐﻮﺷﺪ ﺗﺎ ﻓﻠﺴﻔﻪ اﻣﺎﻣﺖ را روﺷﻦ ﮐﻨﺪ و ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﮐﻪ اﺳﻼم آن دﯾﻨﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در درﺑﺎر ﺧﻠﻔﺎ ﻣﻄﺮح ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺣﺮف ﺑﻪ ﺣﺮف ﻣّﺪﻋﯿﺎت دﻫﻠﻮي را ﺑﺎ ﺑﺮاﻫﯿﻦ اﺳﺘﻮار و ﻣﺴﺘﻨﺪ ﻧﻘﺾ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫وي ﮐﺘﺎب ﺧﻮد را در دو ﻣﻨﻬﺞ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ در ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ ﺗﺤﻔﻪ آﻣﺪه ﺳﺎﻣﺎن ﺑﺨﺸﯿﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﻨﻬﺞ ﻧﺨﺴﺖ‪ :‬در آﯾﺎت‬‫از اﯾﻦ ﻣﻨﻬﺞ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺷـﺶ دﻓﺘﺮ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ) ﭼﻮن دﻫﻠﻮي ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ‪ 6‬آﯾﻪ از آﯾﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺷـﯿﻌﻪ ﺑﻪ آن اﺳﺘﺪﻻل ﻣﯽﮐﻨﺪ اﺷﺎره‬‫ﮐﺮده اﺳﺖ(‬‫) ‪ ](1‬ﻋﺒﻘﺎت ﺑﻪ ﻓﺘﺢ ﻋﯿﻦ و ﮐﺴـﺮ ﺑﺎء ﺟﻤﻊ ﻋﺒﻘﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﭼﯿﺰي اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻮي ﺧﻮش دارد و اﻧﻮار ﺑﻔﺘﺢ ﻧﻮن و ﺳﮑﻮن واو ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﮔﻞ‬‫و ﯾﺎ ﮔﻞ ﺳﻔﯿﺪ اﺳﺖ‬‫دﺳﺖﻧﻮﺷﺘﻬﺎ و ﯾﺎدداﺷﺘﻬﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﯿﺶﻧﻮﯾﺲ در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻮده و ﺗﺎﮐﻨﻮن ﺑﻪ ﭼﺎپ ﻧﺮﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪1 .‬‬‫ﻣﻨﻬﺞ دوم‪ :‬در رواﯾﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 29‬از ‪581‬‬‫در اﯾﻦ ﻣﻨﻬﺞ ﺑﺮاي ﻫﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﯾﮏ ﯾﺎ دو دﻓﺘﺮ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ذﯾﻞ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ دﻓﺘﺮ ﻧﺨﺴﺖ‪ :‬وﯾﮋه ﺣﺪﯾﺚ» ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻬﺬا ﻋﻠﯽ ﻣﻮﻻه« ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ در دو ﺑﺨﺶ‬‫ﺑﺨﺶ ﻧﺨﺴﺖ‪ :‬ﻧـﺎم ﺑﯿﺶ از ﯾﮑﺼـﺪ ﺗﻦ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺗـﺎﺑﻌﯿﻦ و ﺗـﺎﺑﻊ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ و ﺣّﻔﺎظ و ﭘﯿﺸﻮاﯾﺎن ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـّﻨﯽ از آﻏﺎز ﺗﺎ روزﮔﺎر ﻣﺆﻟﻒ‬‫ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﮔﺰارﺷﯽ از اﺣﻮال آﻧﻬﺎ و ﺗﻮﺛﯿﻖ ﻣﺼﺎدر رواﯾﺖ‬‫ﺑﺨﺶ دوم‪ :‬ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﺤﺘﻮاﯾﯽ ﺧﺒﺮ و وﺟﻮه دﻻﻟﯽ و ﻗﺮاﯾﻦ ﭘﯿﭽﯿﺪه آن ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ اﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﺎن ﻋﻠﯽ) ع( و ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺷﺒﻬﺎت دﻫﻠﻮي‪.‬‬‫ﺑﺨﺶ اول در ﯾﮏ ﻣﺠﻠـﺪ ‪ 1251‬ﺻـﻔﺤﻪاي و ﺑﺨﺶ دوم در دو ﻣﺠّﻠﺪ در ﺑﯿﺶ از ﻫﺰار ﺻـﻔﺤﻪ در زﻣﺎن ﺣﯿﺎت ﻣﺆﻟﻒ) ‪ 1293‬و ‪.1294‬‬‫ق( ﭼﺎپ ﺳﻨﮕﯽ ﺷﺪه و ﻫﺮ ﺳﻪ ﻣﺠﻠﺪ در ده ﺟﻠﺪ ﺣﺮوﻓﯽ ﺑﺎ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﺮوﺟﺮدي در ﻗﻢ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‬‫ﺧﻼﺻﻪ اﯾﻦ دﻓﺘﺮ ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﻧﺎم ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ از ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺎس ﻗﻤﯽ در ‪ 462‬ﺻﻔﺤﻪ در ﻗﻢ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪2 .‬‬‫ دﻓﺘﺮ دوم‪ :‬وﯾﮋه ﺧﺒﺮ ﻣﺘﻮاﺗﺮ» ﯾﺎ ﻋﻠﯽ أﻧﺖ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳـﯽ إﻻ أﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي« ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺰﻟﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ در دو ﺑﺨﺶ اﺳﻨﺎد و دﻻﻟﺘﻬﺎ ﺳﺎﻣﺎن ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در زﻣـﺎن ﺣﯿـﺎت ﻣﺆﻟﻒ در ‪ 977‬ﺻـﻔﺤﻪ ﺑﺰرگ در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﻪ ﺳـﺎل ‪ 1295‬ه‪ .‬ق ﭼﺎپ ﺷـﺪه و ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ ﯾﮑﺼـﺪﻣﯿﻦ ﺳﺎﻟﮕﺮد‬‫درﮔﺬﺷﺖ ﻣﻮﻟﻒ در اﺻﻔﻬﺎن اﻓﺴﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ دﻓﺘﺮ ﺳﻮم‪ :‬وﯾﮋه ﺣﺪﯾﺚ» إن ﻋﻠﯿﺎ ﻣﻨﯽ و أﻧﺎ ﻣﻨﻪ‪ ،‬و ﻫﻮ وﻟّﯽ ﮐّﻞ ﻣﺆﻣﻦ ﺑﻌﺪي« ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ وﻻﯾﺖ‪.‬‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در ‪ 585‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ ﻗﻄﻊ رﺣﻠﯽ در ﺳﺎل ‪ 1303‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨﺪ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ دﻓﺘﺮ ﭼﻬـﺎرم‪ :‬وﯾﮋه ﺣـﺪﯾﺚ»‪ ...‬اﻟﻠﻬﻢ اﺋﺘﻨﯽ ﺑـﺄﺣّﺐ ﺧﻠﻘـﮏ إﻟﯿـﮏ ﯾﺄﮐـﻞ ﻣﻌﯽ ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﻄﯿﺮ« ﮐﻪ درﺑـﺎره داﺳـﺘﺎن ﻣﺮغ ﺑﺮﯾﺎن و آﻣـﺪن‬‫ﺣﻀﺮت ﻋﻠﯽ) ع( ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ) ص( ﭘﺲ از ﮔﻔﺘﻦ اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺣﻀﺮت) ص( ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ).‬ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ(‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در ‪ 736‬ﺻﻔﺤﻪ در دو ﻣﺠﻠّﺪ ﺑﺰرگ در ﺳﺎل ‪ 1306‬ه‪ .‬ق در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪ ).‬ﻣﻄﺒﻌﻪ ﺑﺴﺘﺎن ﻣﺮﺗﻀﻮي(‬‫ دﻓﺘﺮ ﭘﻨﺠﻢ‪ :‬وﯾﮋه ﺣﺪﯾﺚ» أﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‪«...‬‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در دو ﻣﺠّﻠﺪ ﺑﺰرگ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷﺪه ﮐﻪ ﻣﺠّﻠﺪ ﻧﺨﺴﺖ آن در ‪ 745‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1317‬ه‪ .‬ق و ﻣﺠّﻠـﺪ دوم آن در ‪ 600‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ‬‫ﺳﺎل ‪ 1327‬ه‪ .‬ق اﻧﺘﺸﺎر ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ).‬ﺑﻪ اﻫﺘﻤﺎم ﺳﯿﺪ ﻣﻈﻔﺮ ﺣﺴﯿﻦ(‬‫ دﻓﺘﺮ ﺷﺸﻢ‪ :‬وﯾﮋه ﺣﺪﯾﺚ» ﻣﻦ أراد أن ﯾﻨﻈﺮ إﻟﯽ آدم و ﻧﻮح‪ ...‬ﻓﯿﻨﻈﺮ إﻟﯽ ﻋﻠﯽ« ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ ﻫﻢ در دو ﻣﺠﻠّﺪ ﯾﮑﯽ در ‪ 456‬ﺻﻔﺤﻪ و دﯾﮕﺮي در ‪ 248‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1301‬ه‪ .‬ق ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ).‬در ﻟﮑﻬﻨﻮ(‬‫ دﻓﺘﺮ ﻫﻔﺘﻢ‪ :‬درﺑﺎره ﺧﺒﺮ» ﻣﻦ ﻧﺎﺻﺐ ﻋﻠّﯿﺎ اﻟﺨﻼﻓﮥ ﺑﻌﺪي ﻓﻬﻮ ﮐﺎﻓﺮ« ﮐﻪ ﭘﺎﮐﻨﻮﯾﺲ آن ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﻧﺮﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ دﻓﺘﺮ ﻫﺸﺘﻢ‪ :‬وﯾﮋه ﺣﺪﯾﺚ» ﮐﻨﺖ أﻧﺎ و ﻋﻠّﯽ ﻧﻮرا ﺑﯿﻦ ﯾﺪي اﻟّﻠﻪ ﻗﺒﻞ أن ﯾﺨﻠﻖ اﷲ آدم‪ «...‬ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮر‬‫) ‪ (1‬و ﻫﻮ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﮐﺒﯿﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﻄﺒﻮع ﻟﮑﻨﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﻓﯽ ﻣﮑﺘﺒﮥ اﻟﻤﺼﻨﻒ ﺑﻠﮑﻬﻨﻮ‪ ،‬و ﻓﯽ ﻣﮑﺘﺒﮥ اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﺴﯿﺪ رﺟﺐ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن ﺳﺒﺤﺎن اﻟﺰﻣﺎن‬‫ﻓﯽ ﺟﮑﺮاوان اﻟﺬي ﮐﺎن ﻣﻦ ﺗﻼﻣﯿﺬ اﻟﻤﺼﻨﻒ‪ )...‬اﻟﺬرﯾﻌﻪ(‬‫) ‪ (2‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺟﺰء ﯾﮑﻢ از ﻣﺠﻠـﺪات ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ» ﻋﺒﻘﺎت« در ﺗﻬﺮان ﺑﻪ دﺳـﺘﻮر ﻣﺮﺣﻮم آﯾﺖ اﷲ ﺳـﯿﺪ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﺻﺪر) ﺳﺎﮐﻦ ﻗﻢ و‬‫ﻣﺘﻮﻓﺎي ‪ (1373‬در ﻗﻄـﻊ رﺣﻠﯽ ﺑﻪ ﻫﻤﺖ ﻓﻀـﻼي ﺣﻮزه ﻋﻠﻤﯿﻪ ﻗﻢ‪ -‬ﭼﺎﭘﺨـﺎﻧﻪ ﺷـﺮﮐﺖ ﺗﻀـﺎﻣﻨﯽ ﻋﻠﻤﯽ) در ‪ 600‬ﺻـﻔﺤﻪ( ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه‬‫اﺳﺖ ‪.‬‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در ‪ 786‬ﺻﻔﺤﻪ ﻗﻄﻊ ﺑﺰرگ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1303‬ه‪ .‬ق در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫دﻓﺘﺮ ﻧﻬﻢ‪ :‬ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﺧﺒﺮ راﯾﺖ در ﭘﯿﮑﺎر ﺧﯿﺒﺮ ﮐﻪ روي ﮐﺎﻏﺬ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ ).‬در ﯾﮏ ﻣﺠّﻠﺪ(‬‫دﻓﺘﺮ دﻫﻢ‪ :‬وﯾﮋه ﺧﺒﺮ» ﻋﻠّﯽ ﻣﻊ اﻟﺤﻖ و اﻟﺤﻖ ﻣﻊ ﻋﻠﯽ) ع(« ﮐﻪ دﺳﺖﻧﻮﺷﺖ ﻧﺎﻗﺼـﯽ از ﭘﯿﺶﻧﻮﯾﺲ آن در ﮐﺘﺎﺑﺨـﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻـﺮﯾﻪ وﺟﻮد داﺷـﺘﻪ‬‫اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 30‬از ‪581‬‬‫دﻓﺘﺮ ﯾﺎزدﻫﻢ‪ :‬وﯾﮋه ﺧﺒﺮ» إن ﻣﻨﮑﻢ ﻣﻦ ﯾﻘﺎﺗﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺄوﯾﻞ اﻟﻘﺮآن ﮐﻤﺎ ﻗﺎﺗﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﺗﻨﺰﯾﻠﻪ«‪ .‬از اﯾﻦ دﻓﺘﺮ ﻫﻢ ﭘﺎﮐﻨﻮﺷﺘﯽ ﺑﺪﺳﺖ ﻧﯿﺎﻣﺪه اﺳﺖ‪).‬‬‫در ‪ 3‬ﻣﺠﻠﺪ(‬‫دﻓﺘﺮ دوازدﻫﻢ‪ :‬در ﺑﺮرﺳـﯽ اﺳـﻨﺎد و دﻻﻻت ﺧﺒﺮ ﻣﺘﻮاﺗﺮ و ﻣﻌﺮوف ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺑﻪ ﭘﯿﻮﺳﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻣﻔﺎد‪ ].‬ﭼﺎپ در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺳﺎل‬‫‪ 1313‬و ‪ 1351‬ه‪ .‬ق اﺻﻔﻬﺎن ‪ 1380‬ه‪ .‬ق) در ‪ 6‬ﺟﻠﺪ( ﻣﺪرﺳﮥ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﻬﺪي ‪ 1406‬ه‪ .‬ق اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در زﻣﺎن ﺣﯿﺎت ﻣﺆﻟﻒ ﭼﺎپ ﺳـﻨﮕﯽ‬‫ﺑﻪ اﻧﺪازه رﺣﻠﯽ ﺧﻮرده و ﻃﺒﻊ ﺣﺮوﻓﯽ آن) در ‪ 6‬ﺟﻠﺪ( ﺑﺎ اﻫﺘﻤﺎم ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ روﺿﺎﺗﯽ در اﺻﻔﻬﺎن ﺑﻪ اﻧﻀﻤﺎم اﻧﺠﺎم ﻧﺎﻣﻪاي ﭘﺮﻓﺎﯾﺪه)‬‫درﺑﺎره ﻋﺒﻘﺎت و ﻣﺆﻟﻔﺶ و ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ و‪ (...‬ﺻﻮرت ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻓﺸـﺮده ﻣﺒﺎﺣﺚ و ﻓﻮاﯾـﺪ ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ اﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ را ﻣﯽﺗﻮان در ﮐﺘﺎب ﻧﻔﺤﺎت اﻷزﻫﺎر ﻓﯽ ﺧﻼﺻﮥ ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ ﺑﻪ‬‫ﻗﻠﻢ آﻗﺎي ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﯿﻼﻧﯽ ﺑﺪﺳﺖ آورد ﮐﻪ در ‪ 20‬ﺟﻠﺪ ﻣﺘﻮﺳﻂ در ﻗﻢ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫در ﻣﺠﻤﻮع از اﯾﻦ دوازده دﻓﺘﺮ‪ ،‬ﭘﻨـﺞ دﻓﺘﺮ ﺑـﺪﺳﺖ ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ‪ ،‬ﺳﻪ دﻓﺘﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﺮزﻧﺪش ﺳـﯿﺪ ﻧﺎﺻـﺮ ﺣﺴـﯿﻦ و دو دﻓﺘﺮ آن‬‫ﺗﻮﺳﻂ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﻌﯿﺪ ﻓﺮزﻧﺪ ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﺎ ﻫﻤﺎن اﺳﻠﻮب ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻪ ﺗﻔﺼﯿﻞ ذﯾﻞ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫اﻟﻒ‪ :‬ﻣﺮﺣﻮم ﺳﯿﺪ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‪:‬‬‫‪ -1‬ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -2‬ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺰﻟﺖ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -3‬ﺣﺪﯾﺚ وﻻﯾﺖ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -4‬ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -5‬ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮر از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫ب‪ :‬ﻣﺮﺣﻮم ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‬‫‪ -1‬ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -2‬ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎب از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -3‬ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ و ﺳﻔﯿﻨﻪ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫ج‪ :‬ﻣﺮﺣﻮم ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﻌﯿﺪ‬‫‪ -1‬ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺎﺻﺒﺖ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ) ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ(‬‫‪ -2‬ﺣﺪﯾﺚ ﺧﯿﺒﺮ‪ ،‬از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ ﻓﻘﻂ) ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ(‬‫اﻟﺒﺘﻪ اﯾﻦ دو ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺎﮐﻨﻮن ﭼﺎپ ﻧﺸﺪهاﻧﺪ‪.‬‬‫اﻟﺒﺘﻪ ﭘﻨﺞ ﺣﺪﯾﺚ اﺧﯿﺮ‪ -‬ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﺮزﻧﺪ و ﻧﻮه ﻣﯿﺮﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ‪ -‬را ﺑﻪ ﻧﺎم ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻗﺮار دادﻧﺪ ﺗﺎ از ﻣﻘﺎم‬‫ﺷﺎﻣـﺦ اﯾﺸﺎن ﺗﺠﻠﯿﻞ ﺷﻮد و از ﻃﺮﻓﯽ اﯾﻦ دو ﻧﻔﺮ ﻫﻤﺎن ﻣﺴـﯿﺮي را ﭘﯿﻤﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﯿﺎﻧﮕﺬار ﻋﺒﻘﺎت آن را ﺗﺮﺳـﯿﻢ ﮐﺮده و رﺋﻮس ﻣﻄﺎﻟﺐ و‬‫ﻣﺼﺎدر آﻧﻬﺎ را ﺑﺠﻬﺖ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﺳﯿﺮ ﺑﺮاي دﯾﮕﺮان آﻣﺎده ﮐﺮده ﺑﻮد‪.‬‬‫از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺘﺐ دﯾﮕﺮ ﮐﻪ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻋﺒﻘﺎت ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از‪:‬‬‫‪ -1‬ﺗﺬﯾﯿﻞ ﻋﺒﻘﺎت ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺳﯿﺪ ذاﮐﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﻓﺮزﻧﺪ دﯾﮕﺮ ﻣﺆﻟﻒ‬‫‪ -2‬ﺗﻌﺮﯾﺐ ﺟﻠﺪ اول ﺣﺪﯾﺚ» ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﺴﻦ ﻧﻮاب ﻟﮑﻬﻨﻮي‬‫‪ -3‬ﺗﻠﺨﯿﺺ ﺗﻤﺎم ﻣﺠﻠـﺪ دوم‪ ،‬ﭘﻨﺠﻢ‪ ،‬ﺷـﺸﻢ و ﺑﺨﺸـﯽ از ﻣﺠّﻠـﺪ ﯾﮑﻢ و ﺗﻌﺮﯾﺐ ﺗﻤﺎﻣﯽ اﯾﻦ ﻣﺠﻠﺪات ﺑﻪ ﻧﺎم» اﻟﺜﻤﺮات« ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﺴـﻦ‬‫ﻧﻮاب‬‫‪ -2‬ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺑﺤﺚ و ﺳﺒﮏ اﺳﺘﺪﻻل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 31‬از ‪581‬‬‫وي ﻫﺮ ﻣﺠّﻠـﺪ از ﻣﻨﻬـﺞ دّوم ﮐﺘﺎب را در ﯾﮏ ﯾﺎ دو ﺟﺰء ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪ .‬ﻧﺨﺴﺖ در ﺳـﻨﺪ ﺣـﺪﯾﺚ و اﺛﺒﺎت ﺗﻮاﺗﺮ و ﻗﻄﻌﯽ اﻟﺼﺪور ﺑﻮدن‬‫آن‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ از ﻃﺮق ﻋﺎّﻣﻪ ﺑﺤﺚ ﻧﻤﻮده و ﺑﺎ اﺳـﺘﻨﺎد ﺑﻪ ﻣﺪارك ﻣﻌﺘﺒﺮه اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ از زﻣﺎن ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ اﮐﺮم) ص( و ﻋﺼـﺮ ﺻﺪور ﺗﺎ زﻣﺎن ﻣﺆﻟّﻒ)‬‫ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻗﺮن ﺑﻪ ﻗﺮن( اﺑﺘـﺪا ﺑﻪ ﺗﻮﺛﯿﻖ و ﺗﻌـﺪﯾﻞ ﻫﺮ ﯾﮏ از راوﯾﺎن ﺑﻼ واﺳـﻄﻪ ﺣـﺪﯾﺚ از ﻃﺮﯾﻖ ﻗﻮل دﯾﮕﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺳـﭙﺲ ﺑﻪ ﺗﻮﺛﯿﻖ و‬‫ﺗﻌﺪﯾﻞ ﻫﺮ ﯾﮏ از ﺻﺤﺎﺑﻪ و ﺗﻮﺛﯿﻖ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن آﻧﻬﺎ از ﻃﺮﯾﻖ ﻗﻮل ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ و در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻪ ﺗﻮﺛﯿﻖ و ﺗﻌﺪﯾﻞ ﻃﺒﻘﺎت ﺑﻌﺪ از ﻃﺮﯾﻖ ﮐﺘﺐ رﺟﺎل و‬‫ﺗﺮاﺟﻢ و ﺟﻮاﻣﻊ ﺣـﺪﯾﺜﯽ و ﻣﺼﺎدر ﻣﻮرد وﺛﻮق ﺧﻮد آﻧﻬﺎ ﺗﺎ ﺑﻪ زﻣﺎن ﺧﻮد‪ ،‬ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬آﻧﮕﺎه ﺑﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻣﺘﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﭘﺮداﺧﺘﻪ‬‫و ﺳـﭙﺲ وﺟﻮه اﺳـﺘﻔﺎده و ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ دﻻﻟﺖ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﺮ وﻓﻖ ﻧﻈﺮ ﺷـﯿﻌﻪ ﺗﺸـﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده و در ﭘﺎﯾﺎن ﮐﻠﯿﻪ ﺷـﺒﻬﺎت و اﻋﺘﺮاﺿﺎت وارده از‬‫ﻃﺮف ﻋـﺎﻣﻪ را ﯾـﮏ ﺑﻪ ﯾـﮏ ﻧﻘـﻞ و ﺑﻪ ﻫﻤﻪ آﻧﻬـﺎ ﭘﺎﺳـﺦ داده اﺳﺖ‪ .‬و در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﮔﺎﻫﯽ ﺑﺮاي رّد دﻟﯿﻠﯽ از آﻧﺎن ﺑﻪ ﮐﻠﻤﺎت ﺧﻮد آﻧﺎن‬‫اﺳﺘﺪﻻل ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -3‬ﻗﺪرت ﻋﻠﻤﯽ‬‫ﻗـﺪرت ﻋﻠﻤﯽ و ﺳـﻌﻪ اﻃﻼع و اﺣﺎﻃﻪ ﻓﻮق اﻟﻌﺎده ﻣﺆﻟﻒ ﺑﺰرﮔﻮار از ﺳﺮاﺳـﺮ ﻣﺠّﻠـﺪات اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﺨﻮﺑﯽ واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر اﺳﺖ ﻣﺜﻼ در‬‫ﯾﮏ ﺟﺎ دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ را ﺑﺮ ﻣﻄﻠﻮب ﺷﯿﻌﻪ ﺑﻪ ‪ 66‬وﺟﻪ ﺑﯿﺎن ﻓﺮﻣﻮده و در ﺟﺎي دﯾﮕﺮ ﺗﺨﻄﺌﻪ اﺑﻦ ﺟﻮزي ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ‬‫ﻣﻄﻠﻮب ﺷﯿﻌﻪ را ﺑﻪ ‪ 165‬ﻧﻘﺾ و ﺗـﺎﻟﯽ ﻓﺎﺳـﺪ ﺟﻮاب داده و در اﺑﻄﺎل ادﻋﺎي ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﻋﺘﺮت ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي أﻗﺎرب اﺳﺖ و‬‫ﻻزﻣﻪاش واﺟﺐ اﻻﻃﺎﻋﻪ ﺑﻮدن ﻫﻤﻪ ﻧﺰدﯾﮑﺎن ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ اﺳﺖ ﻧﻪ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻓﻘﻂ‪ 51 ،‬ﻧﻘﺾ و اﻋﺘﺮاض ﺑﺮ او وارد ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﯾﺸـﺎن در ﻫﺮ ﻣﻄﻠﺐ و ﻣﺒﺤﺚ ﮐﻪ وارد ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻠﯿﻪ ﺟﻬﺎت و ﺟﻮاﻧﺐ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺤﺚ آﻧﺮا ﻣـّﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار داده و ﺣﻖ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺘﺒﻊ را‬‫ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﺑﻪ ﻣﻨﺘﻬﯽ درﺟﻪ اداء ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﻨﻨـﺪه را ﺑﺮاي ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﯽ ﮐﻪ در اﯾﻦ‬‫ﮐﺘـﺎب ﻣﻄﺮح ﺷـﺪه از ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﮐﺘﺐ و ﻣﺼﺎدر دﯾﮕﺮ ﺑﯽﻧﯿﺎز ﻣﯽﮐﻨـﺪ‪ ،‬ﺧﺼﻮﺻﺎ در ﻣﻮرد ﺗﺮاﺟﻢ رﺟﺎل ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﻪ ﺷـﺮح ﺣﺎل آﻧﺎن را‬‫ﻧﻮﻋﺎ از ﺗﻤﺎﻣﯽ ﮐﺘﺐ ﺗﺮاﺟﻢ و ﻣﻮاﺿﻌﯽ ﮐﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده واﻗﻊ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻪ ﻋﯿﻦ اﻟﻔﺎظ ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫اﯾﺸﺎن ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻘﺪار ﻫﻢ اﮐﺘﻔﺎء ﻧﮑﺮده و ﮐﻠﻤﺎت ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ و اﺳـﺘﺪﻻﻻت وي را از ﺳﺎﯾﺮ ﮐﺘﺐ او و ﺣﺘﯽ ﮐﻠﻤﺎت اﺳﺎﺗﯿﺪ وي ﻫﻤﭽﻮن‬‫ﭘﺪرش ﺷـﯿﺦ وﻟﯽ اﷲ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ و ﺧﻮاﺟﻪ ﻧﺼﺮ اﷲ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب ﺻﻮاﻗﻊ‪ -‬ﮐﻪ در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺮﮔﺮدان ﻓﺎرﺳﯽ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب‬‫اﺳﺖ‪ -‬و ﺳﺎﯾﺮ ﻣﺸﺎﯾﺦ و ﺑﺰرﮔﺎن اﻫﻞ ﺳﻨﺖ را ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﭘﺎﺳﺦ ﻣﯽدﻫﺪ‪1 .‬‬‫‪ -4‬رﻋﺎﯾﺖ آداب ﻣﻨﺎﻇﺮه و ﻗﻮاﻋﺪ ﺑﺤﺚ‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎﯾﺮ ﻋﺎﻟﻤﺎن ﺷـﯿﻌﯽ در اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ‪ ،‬آداب و ﻗﻮاﻋﺪ ﺑﺤﺚ و ﻣﻨﺎﻇﺮه را رﻋﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ در ﺣﺎﻟﯿﮑﻪ ﻃﺮف‬‫ﻣﻘﺎﺑﻞ ﮔﺮﭼﻪ ادﻋﺎي اﯾﻦ اﻣﺮ را ﻧﻤﻮده اّﻣﺎ ﺑﺪان ﻋﻤﻞ ﻧﮑﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫اﻟﻒ‪ :‬از ﻗﻮاﻋـﺪ ﺑﺤﺚ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺷـﺨﺺ ﮐﻼم ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﻮد را درﺑﺎره ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺪون ﮐﻢ و زﯾﺎد و ﺑﺎ دﻗﺖ و أﻣﺎﻧﺖ ﻧﻘﻞ و‬‫ﺗﻘﺮﯾﺮ ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﺳـﭙﺲ ﻣﺤﻞ اﺷﮑﺎل را ﻣﺸﺨﺺ ﮐﺮده و ﺑﻪ ﺟﻮاب ﻧﻘﻀﯽ ﯾﺎ ﺣﻠّﯽ آن ﺑﭙﺮدازد‪ .‬در اﯾﻨﺼﻮرت اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺎ ﺷﻨﯿﺪن ادﻟّﻪ دو‬‫ﻃﺮف ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻗﻀﺎوت ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﻧﻈﺮ ﺻﺤﯿﺢ ﯾﺎ أﺣﺴﻦ را اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬‫ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ در ﻋﺒﻘﺎت ﭘﺲ از ﺧﻄﺒﻪ ﮐﺘﺎب ﻋﯿﻦ ﻋﺒﺎرت دﻫﻠﻮي) ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ( را ﺑﺪون ﮐﻢ و ﮐﺎﺳﺖ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺣﺘﯽ‬‫ﻫﺮ آﻧﭽﻪ را ﮐﻪ او در ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﮐﺘـﺎﺑﺶ از ﺧﻮد ﯾﺎ ﻏﯿﺮ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﻣﺘﻌﺮض ﻣﯽﺷﻮد و ﺳـﭙﺲ ﺑﻪ ﺟﻮاب آن ﻣﯽﭘﺮدازد‪ .‬اّﻣﺎ در ﻣﻘﺎﺑﻞ دﻫﻠﻮي‬‫اﯾﻦ ﻗﺎﻋـﺪه را رﻋﺎﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ‪ .‬ﻣﺜﻼ ﭘﺲ از ﻧﻘﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ‪ »:‬و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻫﻢ ﺑﺪﺳـﺘﻮر أﺣﺎدﯾﺚ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺑﺎ ﻣّﺪﻋﯽ ﻣﺴﺎس‬‫ﻧـﺪارد« اّﻣﺎ ﺑﻪ اﺳـﺘﺪﻻل ﺷـﯿﻌﻪ درﺑﺎره اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﺷﺎرهاي ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ و ﯾﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﭘﺲ از ﻧﻘﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻮر ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪ ...»:‬و ﺑﻌﺪ اﻟﻠﺘﯿﺎ و اﻟﺘﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 32‬از ‪581‬‬‫دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻣﺪﻋﺎ ﻧﺪارد« اّﻣﺎ دﻟﯿﻞ ﺷﯿﻌﻪ را ﺑﺮاي اﯾﻦ ﻣّﺪﻋﺎي ﺧﻮد ﻣﻄﺮح ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ب‪ :‬از دﯾﮕﺮ ﻗﻮاﻋـﺪ ﺑﺤـﺚ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﭼﯿﺰي اﺣﺘﺠـﺎج ﮐﻨـﺪ ﮐﻪ ﻃﺮف ﻣﻘـﺎﺑﻠﺶ آن را ﺣﺠﺖ ﺑﺪاﻧـﺪ ﻧﻪ آن ﭼﯿﺰي ﮐﻪ در ﻧﺰد ﺧـﻮدش‬‫ﺣﺠﺖ اﺳﺖ و ﺑﻪ آن اﻋﺘﻤﺎد دارد‪ .‬ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت در ﻫﺮ ﺑﺎﺑﯽ ﮐﻪ وارد ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻪ ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ اﺣﺘﺠﺎج ﮐﺮده و ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪﻫﺎي ﺣﻔﺎظ‬‫و ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻋﻠﻤﺎء آﻧﻬﺎ در ﻋﻠﻮم ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳـﺘﺪﻻل ﻣﯽﮐﻨـﺪ‪ .‬اّﻣﺎ دﻫﻠﻮي اﻟﺘﺰام ﻋﻤﻠﯽ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻗﺎﻋـﺪه ﻧـﺪارد ﻟﺬا ﻣﯽﺑﯿﻨﯿﻢ ﮐﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺑﻪ ﺣـﺪﯾﺚ» ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺑﺴـّﻨﺘﯽ و ﺳـﻨﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺮاﺷـﺪﯾﻦ اﻟﻤﻬﺪﯾﯿﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي و ﻋﻀﻮا ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺑﺎﻟﻨﻮاﺟﺬ« ﺗﻤﺴﮏ ﻣﯽﮐﻨﺪ در ﺣﺎﻟﯿﮑﻪ اﯾﻦ‬‫رواﯾﺖ را ﻓﻘﻂ اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ‪.‬‬‫ج‪ :‬از دﯾﮕﺮ ﻗﻮاﻋـﺪ ﺑﺤﺚ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷـﺨﺺ در ﻣﻘﺎم اﺣﺘﺠﺎج و رّد ﺑﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ اﻋﺘﺮاف ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ اﺣﺎدﯾﺜﯽ را‬‫ﮐﻪ ﺧﻮد ﻣﯽﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻪ آﻧﻬـﺎ اﺳـﺘﺪﻻل ﮐﻨـﺪ از ﻃﺮق اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻣﺴـﺘﻨﺪ ﻣﯽﮐﻨـﺪ رواﯾﺎﺗﯽ را ﮐﻪ ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻠﺶ ﺑﻪ آن اﺳـﺘﻨﺎد ﮐﺮده را ﻧﯿﺰ‬‫ﻣﺴﺘﻨﺪ ﻣﯽﮐﻨﺪ و در اﯾﻦ راه ﮐﻮﺗﺎﻫﯽ ﻧﮑﺮده و ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﯾﮑﯽ دو ﻧﻔﺮ ﺑﺴﻨﺪه ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻤﻪ اﺳﻨﺎد آن را ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ﮐﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ آن را ﻣﯽﺗﻮان در ﺑﺮﺧﻮرد اﯾﺸﺎن ﺑﺎ رواﯾﺖ» اﻗﺘﺪوا ﺑﺎﻟﻠﺬﯾﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ«‪ -‬ﮐﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﺪﯾﺚ» ﻃﯿﺮ«‬‫ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧـﺪ‪ -‬ﻣﺸﺎﻫـﺪه ﻧﻤﻮد‪ .‬اﻣﺎ در ﻣﻘﺎﺑﻞ دﻫﻠﻮي ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ را ﻓﻘﻂ از ﻃﺮﯾﻖ» زﯾـﺪ ﺑﻦ ارﻗﻢ« ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ در ﺣﺎﻟﯿﮑﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ از ‪20‬‬‫ﻧﻔﺮ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ آن را ﻧﻘـﻞ ﮐﺮدهاﻧـﺪ‪ .‬ﻋﻼـوه ﺑﺮ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﻧﯿﺰ ﻧﺎﻗﺺ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﺟﻤﻠﻪ» أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ و اﻧﻬﻤﺎ ﻟﻦ ﯾﻔﺘﺮﻗﺎ ﺣﺘﯽ ﯾﺮدا‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض«‬‫را ﮐﻪ در ﻣﺴﻨﺪ اﺣﻤﺪ و ﺻﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣﺬي آﻣﺪه از آن ﺣﺬف ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -5‬ﺷﯿﻮه رّد ﮐﺮدن‬‫اﻟﻒ‪ :‬ﻧﻘﻞ ﮐﻼم ﺧﺼﻢ ﺑﻪﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ‬‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ ﻗﺒﻼ اﺷﺎره ﺷﺪ اﯾﺸﺎن ﮐﻼم دﻫﻠﻮي را ﺑﺪون ﮐﻢ و زﯾﺎد ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺣﺘﯽ آن را ﻧﻘﻞ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎ ﻧﯿﺰ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ب‪ :‬ﺑﺤﺚ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﻪ‬‫اﯾﺸـﺎن ﺑﻪ ﻫﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ ﮐﻪ وارد ﺷـﺪه ﺗﻤـﺎم ﺟﻮاﻧﺐ آن را ﺑﺮرﺳـﯽ ﮐﺮده و ﻣﻮرد دّﻗﺖ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫـﺪ‪ .‬ﻟـﺬا زﻣـﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫـﺪ ﺣﺮف‬‫ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﻮد را اﺑﻄﺎل ﮐﻨﺪ ﺑﻪ ﯾﮏ دﻟﯿﻞ و دو دﻟﯿﻞ اﮐﺘﻔﺎء ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻤﻪ ﺟﻮاﻧﺐ را ﺑﺮرﺳﯽ ﮐﺮده و ﺑﻪاﻧﺪازهاي دﻟﯿﻞ و ﻣﺪرك‬‫اراﺋﻪ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﮐﻪ اﺳـﺘﺪﻻل ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ از ﭘﺎﯾﻪ و اﺳﺎس ﻧﺎﺑﻮد ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﻟﺬا زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻗﺪح اﺑﻦ ﺟﻮزي در ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ وارد ﻣﯽﺷﻮد‬‫‪ 156‬وﺟﻪ در رّد آن ﺑﯿﺎن ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ج‪ :‬ﺗﺤﻘﯿﻖ ﮐﺎﻣﻞ‬‫ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ در ﻫﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ ﮐﻪ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار داده‪ ،‬ﺗﻤﺎم اﻗﻮاﻟﯽ را ﮐﻪ درﺑﺎره آن ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻄﺮح ﺷﺪه ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺑﻪ‬‫آن ﭘﺎﺳﺦ ﻣﯽدﻫﺪ ﺣﺘﯽ اﻗﻮاﻟﯽ را ﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ در اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻄﺮح ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﻟﺬا زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ در رّد ﻗﻮل دﻫﻠﻮي وارد ﺑﺤﺚ‬‫ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻼـم اﻓﺮاد دﯾﮕﺮي ﭼﻮن ﻧﺼـﺮ اﷲ ﮐﺎﺑﻠﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻃﺒﺮي و‪ ...‬را ﻧﯿﺰ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﺑﻪ ﭘﺎﺳـﺦ دادن ﻣﯽﭘﺮدازد‪ .‬ﻣﺜﻼ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ‬‫دﻫﻠﻮي ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ را ﻣﻄﺮح ﮐﺮده و دﻻـﻟﺖ آن ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ ﻋﻠﯽ) ع( را اﻧﮑﺎر ﻣﯽﮐﻨـﺪ اّﻣﺎ ﻣﺘﻌﺮض ﺳـﻨﺪ آن ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‬‫اﺑﺘﺪا ‪ 92‬ﻧﻔﺮ از ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻧﺎم ﻣﯽﺑﺮد) ﭼﻮن از ﻧﻈﺮ اﯾﺸﺎن ﺑﺤﺚ از ﺳـﻨﺪ ﻣﻘـّﺪم ﺑﺮ ﺑﺤﺚ از دﻻﻟﺖ اﺳﺖ( و‬‫ﻋّﻠﺖ ﻣﻄﺮح ﮐﺮدن ﻧـﺎم اﯾﻦ اﻓﺮاد آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﯽﺳـﻨﺪ داﻧﺴـﺘﻪ و ﻣﻨﮑﺮ ﺳـﻨﺪ‪ -‬ﺣﺘﯽ ﺿـﻌﯿﻒ‪ -‬ﺑﺮاي آن ﻣﯽﺷﻮد و‬‫ﺳﭙﺲ ﻧﺎم ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮي ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ در آﻧﻬﺎ ﻧﻘﻞ ﺷﺪه را ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫د‪ :‬رﯾﺸﻪﯾﺎﺑﯽ ﺑﺤﺚ‬‫ﯾﮑﯽ از ﻗﻮاﻋﺪي ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت در رّد اﺳﺘﺪﻻل ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﻮد ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮده رﯾﺸﻪﯾﺎﺑﯽ اﻗﻮاﻟﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ اﺳﺘﺪﻻل ﺷﺪه و ﺑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 33‬از ‪581‬‬‫ﻋﻨﻮان دﻟﯿﻞ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ و از اﯾﻦ راه ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻫﺪاف ﺧﻮﺑﯽ دﺳﺖ ﭘﯿﺪا ﮐﻨﺪ‪:‬‬‫‪ -1‬اﯾﺸـﺎن در ﺻـﺪد آن ﺑـﻮده ﮐﻪ روﺷﻦ ﮐﻨـﺪ دﻫﻠﻮي ﻣﻄﻠﺐ ﺟﺪﯾـﺪي را در ﮐﺘـﺎب ﺧﻮد ﻣﻄﺮح ﻧﮑﺮده اﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺗﻤـﺎم ﻣﻄـﺎﻟﺐ او در‬‫ﮐﺘﺎﺑﻬـﺎي ﭘﯿﺶ از وي ﻧﯿﺰ ﻣﻄﺮح ﺷـﺪه اﺳﺖ و ﻟـﺬا ﺑـﺎ ﺗﺤﻘﯿﻘـﺎت ﺧـﻮد ﺛـﺎﺑﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﮐﻪ دﻫﻠـﻮي ﺻﻮاﻗﻊ ﻧﺼـﺮ اﷲ ﮐـﺎﺑﻠﯽ را ﺑﻪ ﻓﺎرﺳـﯽ‬‫ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪه‬‫و ﻋﻼـوه ﺑﺮ آن ﻣﻄـﺎﻟﺒﯽ را از ﭘـﺪرش ﺣﺴـﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻬﺎرﻧﺒﻮري‪ -‬ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﻤﺮاﻓﺾ‪ -‬ﺑﻪ آن اﻓﺰوده اﺳﺖ و آن را ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان» ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ‬‫ﻋﺸﺮﯾﻪ« اراﺋﻪ ﮐﺮده اﺳﺖ و ﯾﺎ اﯾﻨﮑﻪ» ﺑﺴﺘﺎن اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ« وي ﺑﺮﮔﺮدان» ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ« ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ دﻫﺎن اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -2‬اﯾﺸﺎن در رﯾﺸﻪﯾﺎﺑﯽ اﻗﻮال ﺑﻪ اﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻣﯽرﺳﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ از اﻗﻮال ﯾﺎ ﻧﺴﺒﺖﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﻌﻀﯽ اﻓﺮاد داده ﺷﺪه ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻧﺪارد‪.‬‬‫ﻣﺜﻼـ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ درﺑﺎره ﺣـﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ از ﻗﻮل ﺷـﻌﺮاﻧﯽ در ﯾﻮاﻗﯿﺖ ﻣﻄﺮح ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﺑﻦ ﺟﻮزي آن را در ﺷـﻤﺎر اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ آورده‬‫ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪ ...»:‬اوﻻ ادﻋﺎي ذﮐﺮ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت از اﻗﺒﺢ اﻓﺘﺮاآت و اﺳـﻤﺞ اﺧﺘﻼﻗﺎت و اوﺿﺢ ﮐﺬﺑﺎت و اﻓﻀـﺢ‬‫ﺧﺰﻋﺒﻼـﺗﺴﺖ و ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از آن ﮐﻪ از ﺗﻔﺤﺺ و ﺗﺘﺒﻊ ﺗـﺎم ﮐﺘـﺎب» اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت« اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن ﺑﺤﻤـﺪ اﷲ اﻟﻐﺎﻓﺮ ﭘﯿﺶ‬‫ﻗﺎﺻـﺮ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﻫﺮﮔﺰ اﺛﺮي از اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﭘﯿﺪا ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺳﺎﺑﻘﺎ درﯾﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻼي ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﯾﻌﻨﯽ‬‫اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را در ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت ذﮐﺮ ﻧﮑﺮده‪ ،‬و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻧﯿﺰ ﺻـﺮاﺣﮥ اﻓـﺎده ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت‬‫ﺧﻮد آن را ذﮐﺮ ﻧﻨﻤﻮده ﭘﺲ اﮔﺮ ﺷـﻌﺮاﻧﯽ اﺻﻞ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت را ﻧﺪﯾﺪه و ﺑﺮ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻼي ﻫﻢ ﻣﻄﻠﻊ ﻧﮕﺮدﯾﺪه ﺑﻮد ﮐﺎش ﺑﺮ‬‫اﻓـﺎده اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻪ در ﻟﻮاﻗـﺢ اﻻﻧﻮار ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﺪﺣﺖﺳـﺮاﯾﯽ او ﻧﻤﻮده ﻣﻄﻠﻊ ﻣﯽﮔﺮدﯾـﺪ و ﺧﻮﻓﺎ ﻣﻦ اﻟﺨﺰي و اﻟﺨﺴـﺮان ﮔﺮد اﯾﻦ ﮐـﺬب و‬‫ﺑﻬﺘﺎن ﻧﻤﯽﮔﺮدﯾﺪ و‪«...‬‬‫) ‪ (1‬ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ اﮐﺮم) ص( ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ ...:‬و ﻟﮑﻦ اﷲ ﯾﺤﺐ ﻋﺒﺪا إذا ﻋﻤﻞ ﻋﻤﻼ أﺣﮑﻤﻪ‪ .‬اﻣﺎﻟﯽ ﺻﺪوق‪ -‬ص ‪[344‬‬‫‪ -3‬ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﺑﺎ اﯾﻦ ﺷﯿﻮه ﺧﻮد ﺗﺤﺮﯾﻔﺎت و ﺗﺼﺮﻓﺎﺗﯽ ﮐﻪ در ﺑﻌﻀﯽ اﻗﻮال و اﻧﺘﺴﺎبﻫﺎ روي داده را ﮐﺸﻒ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﺜﻼ درﺑﺎره ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻮر دﻫﻠﻮي ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ‪ »:‬اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻪ اﺟﻤﺎع اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﻮﺿﻮع اﺳﺖ و در اﺳـﻨﺎد آن‪ ...‬در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﺑﻪ ﮐﻼم اﺑﻦ‬‫روزﺑﻬﺎن ﮐﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﺴﺘﻨﺪ ﻧﺼﺮ اﷲ ﮐﺎﺑﻠﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ دﻫﻠﻮي ﻫﻢ از ﮐﺎﺑﻠﯽ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺧﻮد را أﺧﺬ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪ .‬وي در اﯾﻦ ﺑﺎره‬‫ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ‪ »:‬اﺑﻦ ﺟﻮزي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را در ﮐﺘـﺎب ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت آورده و ﻧﻘﻞ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎ ﮐﺮده اﺳﺖ‪ .‬و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻮده و در اﺳـﻨﺎد‬‫آن‪ «...‬ﺳﭙﺲ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪ »:‬و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎﻃﻞ اﺳﺖ ﭼﻮن ﺑﻪ اﺟﻤﺎع أﻫﻞ ﺧﺒﺮ وﺿﻌﯽ اﺳﺖ و در اﺳﻨﺎد آن‪«...‬‬‫ﭘﺲ اﺟﻤـﺎع اﻫـﻞ ﺧﺒﺮ را در اﯾﻨﺠـﺎ ﮐـﺎﺑﻠﯽ اﺿـﺎﻓﻪ ﻣﯽﮐﻨـﺪ‪ .‬اّﻣﺎ اﯾﻨﮑﻪ اﺑﻦ ﺟﻮزي آن را در ﮐﺘﺎب ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺧﻮد ﻧﻘﻞ ﮐﺮده‪ ،‬ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ دﯾﮕﺮي ﻏﯿﺮ از ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮر اﺳﺖ ‪ ...‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟّﻠﻪ» ص«‪ :‬ﺧﻠﻘﺖ أﻧﺎ و ﻫﺎرون ﺑﻦ ﻋﻤﺮان و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ زﮐﺮﯾﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻣﻦ ﻃﯿﻨﮥ واﺣﺪة[‬‫ه‪ :‬ذﮐﺮ ﻣﻮارد ﻣﺨﺎﻟﻒ اﻟﺘﺰام‬‫اﯾﺸﺎن در ﻣﻮارد ﻣﺘﻌﺪد‪ ،‬ﺑﻪ رﻋﺎﯾﺖ ﻧﮑﺮدن ﻗﻮاﻋﺪ ﺑﺤﺚ ﺗﻮﺳﻂ دﻫﻠﻮي و آﻧﭽﻪ ﮐﻪ وي ﺧﻮد را ﻣﻠﺘﺰم ﺑﻪ آن داﻧﺴﺘﻪ‪ ،‬اﺷﺎره ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ﻣﺜﻼ دﻫﻠﻮي ﺧﻮد را ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﻠﺘﺰم داﻧﺴﺘﻪ اﺳﺖ‪:‬‬‫‪ -1‬در ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻗﺎﻋـﺪه آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺘﺎب ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ آن ﺧﻮد را ﻣﻠﺘﺰم ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺧﺼﻮص أﺧﺒﺎر ﺻـﺤﯿﺢ ﻧﺪاﻧﺪ‪ ،‬اﺣﺎدﯾﺚ‬‫آن ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﯿﺴﺖ‬‫‪ -2‬ﻫﺮ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺳﻨﺪ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ اﺻﻼ ﺑﻪ آن ﮔﻮش داده ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬‫‪ -3‬ﺑﺎﯾﺪ در اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺮ ﺷﯿﻌﻪ ﺑﺎ اﺧﺒﺎر ﺧﻮدﺷﺎن ﺑﺮ آﻧﻬﺎ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﻤﻮد‪ ،‬ﭼﻮن اﺧﺒﺎر ﻫﺮ ﻓﺮﻗﻪاي ﻧﺰد ﻓﺮﻗﻪ دﯾﮕﺮ ﺣﺠّﯿﺖ ﻧﺪارد‪.‬‬‫‪ -4‬اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎ اﺣﺎدﯾﺚ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺮ ﺷﯿﻌﻪ ﺟﺎﯾﺰ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬‫اّﻣﺎ در ﻋﻤﻞ در ﻣﻮارد زﯾﺎدي ﺑﺮ ﺧﻼف آﻧﻬﺎ ﻋﻤﻞ ﮐﺮده و ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻮارد ﺗﻮﺟﻪ داده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 34‬از ‪581‬‬‫و‪ :‬رّد ﺑﺮ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﺑﺎ ﮐﻼم ﺧﻮدﺷﺎن‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت در رّد ﻣﻄﺎﻟﺐ دﻫﻠﻮي ﮔﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﮐﻠﻤﺎت وي در ﺟﺎي دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺎﺑﺶ ﯾﺎ ﺑﻪ ﮐﻠﻤﺎت ﭘﺪرش و ﺳﺎﯾﺮ ﻋﻠﻤﺎء اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﺟﻮاب‬‫داده و آن را ﻧﻘﺾ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ز‪ :‬ﺑﺮرﺳﯽ اﺣﺎدﯾﺚ از ﻫﻤﻪ ﺟﻮاﻧﺐ‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ وارد ﺑﺤﺚ از اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﯽﺷﻮد آن را از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ‪ ،‬ﺷﺄن ﺻﺪور و ﻣﺘﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﺪ و در‬‫ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎ ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ دﻗﯿﻖ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻻزم را ﻣﻄﺮح ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ح ‪ :‬ﻧ ﻘ ﺾ و ﻣ ﻌ ﺎر ﺿ ﮥ‬‫اﯾﺸﺎن در ﻣﻮارد ﻣﺘﻌّﺪد اﺳﺘﺪﻻل ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ را ﺑﺎ ﻣﻮارد ﻣﺸﺎﺑﻪ‪ -‬ﮐﻪ ﺧﻮد آﻧﻬﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آن اذﻋﺎن دارﻧﺪ‪ -‬ﻧﻘﺾ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ﻣﺜﻼ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ دﻫﻠﻮي در ﺟﻮاب ﺣـﺪﯾﺚ ﻏـﺪﯾﺮ ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ‪ »:‬اﮔﺮ ﻧﻈﺮ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ) ص( ﺑﯿﺎن ﮐﺮدن ﻣﺴـﺌﻠﻪ اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ ﺑﻮد آن را ﺑﺎ ﻟﻔﻆ‬‫ﺻﺮﯾـﺢ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﺗﺎ در آن اﺧﺘﻼﻓﯽ ﻧﺒﺎﺷـﺪ« ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت آن را ﺑﺎ ﺣـﺪﯾﺚ» اﻷﺋﻤـﮥ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪي اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮ« ﮐﻪ ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻘﺾ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﺟﻮاب ﺑﻌﺾ اﺳﺘﺪﻻﻻت آﻧﺎن ﺑﻪ ﻣﻌﺎرض آﻧﻬﺎ از ﮐﺘﺐ و اﻗﻮال ﺧﻮدﺷﺎن اﺳﺘﺪﻻل ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ﻟﺬا اﺳـﺘﺪﻻل دﻫﻠﻮي ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ» اﺻـﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﻓﺒﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺪﯾﺘﻢ« را ﺑﺎ اﺣﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ در ذّم اﺻـﺤﺎب در ﮐﺘﺐ ﺻـﺤﺎح اﻫﻞ ﺳﻨﮥ‬‫وارد ﺷﺪه ﻧﻘﺾ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻋﺒﻘﺎت‬‫‪ -1‬ﺑﻌﺪ ﻋﻠﻤﯽ‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﻪ دﯾﺪ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷﺪه ﮐﻪ از ﻧﻈﺮ دﯾﻦ و ﻋﻠﻢ و ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﺷـﺮف ﻣﻮﺿﻊ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺗﻮﺿﯿﺢ اﺷﺘﺒﺎه اﻧﮕﯿﺰﯾﻬﺎي آن‬‫ﭘﺮداﺧﺖ و ﺟﻬﻞ ﭘﺮاﮐﻨﯿﻬﺎي آن را ﺟﺒﺮان و ﺗﻔﺮﻗﻪ آﻓﺮﯾﻨﯿﻬﺎي آن را ﺑﺎزﭘﺲ راﻧﺪه و دروﻏﻬﺎي آن را ﺑﺮ ﻣﻼ ﺳﺎﺧﺖ‬‫در اﺑﺘﺪاء ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻌﻠﻮﻣﺎت ﺧﻮﯾﺶ و ﭘﯿﺪا ﮐﺮدن ﻣﺂﺧﺬ و اﻃﻼﻋﺎت وﺳﯿﻊ ﻣﯽرود و ﺳﺎﻟﻬﺎي ﺳﺎل از ﻋﻤﺮ ﺧﻮﯾﺶ را در اﯾﻦ راه‬‫ﺻﺮف ﻣﯽﮐﻨﺪ‪1 .‬‬‫در ﺣﺎﻟﯿﮑﻪ ﭘﺎﺳـﺦ دادن ﺑﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪﻫﺎي واﻫﯽ و ﺑﯽرﯾﺸﻪ ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺎ ﯾﮏ ﺻـﺪم ﻣﻌﻠﻮﻣﺎت اﯾﺸﺎن ﻫﻢ ﻣﻤﮑﻦ ﺑﻮد‪ ،‬اّﻣﺎ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﺎ اﯾﻦ‬‫ﮐﺎر ﺧﻮد ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻋﻠﻤﯽ ﻣﮑﺘﺐ ﺗﺸﯿﻊ و ژرفﻧﮕﺮي ﯾﮏ ﻋﺎﻟﻢ ﺷﯿﻌﯽ و اﺣﺘﺮام ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﺑﻪ ﺷﻌﻮر اﻧﺴﺎﻧﯽ را ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﺶ ﻣﯽﮔﺬارد‪.‬‬‫‪ -2‬ﺑﻌﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‬‫ﮐﺘﺎﺑﻬـﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻗﺼـﺪ ﺗﺨﻄﺌﻪ و رّد ﻣـﺬﻫﺐ اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ) ع( ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺗﺤﻘﯿﺮ ﻣﻔـﺎﻫﯿﻢ ﻋـﺎﻟﯽ اﺳـﻼم‪ ،‬رّد ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻋـﺎدل‬‫ﻣﻌﺼﻮم ﺑﺮ ﺣﻖ‪ ،‬ﻃﺮﻓـﺪاري از ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺟﺒـﺎران‪ ،‬دور داﺷـﺘﻦ ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﺎن از ﭘﯿﺮوي ﻣﮑﺘﺒﯽ ﮐﻪ ﺑـﺎ ﻇﻠﻢ و ﻇـﺎﻟﻢ در ﺳﺘﯿﺰ اﺳﺖ و ﺧﯿـﺎﻧﺖ ﺑﻪ‬‫اﺳـﻼم و ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ اﺳﺖ و اﯾﻦ آﺛﺎر از ﺳـﻄﺢ ﯾﮏ ﺷـﻬﺮ و ﻣﻤﻠﮑﺖ ﺷﺮوع ﺷﺪه و داﻣﻨﻪ آن ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻋﺎﻟﯽ ﺑﺸﺮي ﻣﯽﮐﺸﺪ‪ .‬ﻟﺬا ﮐﺘﺎﺑﻬﺎﯾﯽ‬‫ﮐﻪ ﻋﺎﻟﻤﺎن ﺷـﯿﻌﻪ ﺑﻪ ﻗﺼﺪ دﻓﺎع و ﻧﻪ ﻫﺠﻮم در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﻨﺪ ﻧﻈﺮ ﻧﺎدرﺳﺖ دﯾﮕﺮان را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﯿﻌﻪ و ﭘﯿﺮوي از آل ﻣﺤﻤﺪ) ص(‬‫درﺳﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﮐﻢ ﮐﻢ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺣﻖ و ﻧﺰدﯾﮏ ﺷﺪن ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ ﺑﻪ ﻫﻢ‪ -‬ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺻﺤﯿﺢ آن ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬‫‪ -3‬ﺑﻌﺪ دﯾﻨﯽ‬‫اﻫﻤﯿﺖ ﻫﺮ دﯾﻦ و ﻣﺮام ﺑﻪ ﻣﺤﺘﻮاي ﻋﻘﻠﯽ و ﻋﻠﻤﯽ آن اﺳﺖ و ﺑﻪ ﺑﯿـﺎن دﯾﮕﺮ ﻣﻬﻤـﺘﺮﯾﻦ ﺑﺨﺶ از ﯾـﮏ دﯾﻦ و ﻋﻘﯿـﺪه ﺑﺨﺶ اﺟﺘﻬـﺎدي آن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 35‬از ‪581‬‬‫اﺳـﺖ ﻧـﻪ ﺑﺨﺶ ﺗﻘﻠﯿـﺪي‪ .‬ﭼـﻮن اﯾﻦ ﺑﺨﺶ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫـﻮﯾﺖ اﻋﺘﻘـﺎدي و ﺷﺨﺼـﯿﺖ دﯾﻨﯽ ﻓﺮد را ﻣﯽﺳـﺎزد‪ .‬ﺑﻨـﺎﺑﺮاﯾﻦ ﮐﻮﺷـﻨﺪﮔﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ‬‫ﭘﯿﮕﯿﺮﯾﻬﺎي ﻋﻠﻤﯽ و ﭘﮋوﻫﺸـﻬﺎي ﺑﯿﮑﺮان ﺧﻮﯾﺶ ﻣﺒﺎﻧﯽ اﻋﺘﻘﺎدي را ﺗﻮﺿـﯿﺢ ﻣﯽدﻫﻨﺪ و ﺣﺠﻢ دﻻﯾﻞ و ﻣﺴـﺘﻨﺪات دﯾﻦ را ﺑﺎﻻ ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ و ﺑﺮ‬‫ﺗﻮان اﺳـﺘﺪﻻﻟﯽ و ﻧﯿﺮوي ﺑﺮﻫﺎﻧﯽ دﯾﻦ ﻣﯽاﻓﺰاﯾﻨـﺪ و ﻧﻘﺎط ﻧﯿﺎزﻣﻨـﺪ ﺑﻪ اﺳـﺘﻨﺎد و ﺑﯿﺎن را ﻣﻄﺮح ﻣﯽﺳﺎزﻧـﺪ و روﺷﻦ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ‪ ،‬اﯾﻨﺎن در واﻗﻊ‬‫ﻫﻮﯾﺖ اﺳﺘﻮار دﯾﻦ را ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﺎﻧﻨﺪ و ﺟﺎذﺑﻪ ﻣﻨﻄﻖ ﻣﺴﺘﻘﻞ آﯾﯿﻦ ﺣﻖ را ﻧﯿﺮو ﻣﯽﺑﺨﺸﻨﺪ‪.‬‬‫‪ -4‬ﺑﻌﺪ اﺧﻼص‬‫ﻧﻘﺶ اﺧﻼـص در زﻧـﺪﮔﺎﻧﯽ و ﮐﺎرﻧـﺎﻣﻪ ﻋﺎﻟﻤـﺎن دﯾﻦ ﻣﺴـﺌﻠﻪاي اﺳﺖ ﺑﺴـﯿﺎر ﻣﻬﻢ‪ .‬اﮔﺮ زﻧـﺪﮔﯽ و ﮐـﺎر و زﻫـﺪ و وﻓﻮر اﺧﻼص ﻧﺰد اﯾﻦ‬‫ﻋﺎﻟﻤـﺎن ﺑـﺎ ﻋﺎﻟﻤـﺎن دﯾﮕﺮ ادﯾـﺎن و اﻗﻮام و ﯾـﺎ اﺳـﺘﺎدان و ﻣﺆﻟﻔـﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﻫـﻞ ﻣﻘـﺎم و ﻣﺪرﮐﻨـﺪ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺷﻮد اﻫﻤﯿﺖ آﻧﭽﻪ ﯾﺎد ﺷـﺪ آﺷـﮑﺎر‬‫ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬‫ﻋﺎﻟﻤﺎن ﺑﺎ اﺧﻼص و ﺑﻠﻨﺪ ﻫﻤﺖ و ﺗﻘﻮي ﭘﯿﺸﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎن ﮐﻪ در ﻃﻮل ﻗﺮون و اﻋﺼﺎر اﻧﻮاع ﻣﺼﺎﺋﺐ را ﺗﺤﻤﻞ ﮐﺮدﻧﺪ و ﻣﺸﻌﻞ ﻓﺮوزان ﺣﻖ و‬‫ﺣﻖﻃﻠﺒﯽ را ﺳﺮدﺳﺖ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﭼﻨﺎن ﺑﻮدﻧﺪ و ﭼﻨﺎن اﺧﻼﺻﯽ در ﮐﺎر و اﯾﻤﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻊ ﺧﻮﯾﺶ داﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬‫‪ -5‬ﺑﻌﺪ اﻗﺘﺪا‬‫ﯾﻘﯿﻨـﺎ اﻃﻼـع از اﺣﻮال اﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﻋﺎﻟﻤـﺎن و ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﮐﺎر و اﺧﻼص آﻧﺎن و ﮐﻮﺷﺸـﻬﺎي ﺑﯿﮑﺮاﻧﯽ ﮐﻪ در راه ﺧـﺪﻣﺘﻬﺎي ﻣﻘـﺪس و ﺑﺰرگ‬‫ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻋﺎﻣﻠﯽ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﮐﻨﻨﺪه و ﺳﺎزﻧﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﭼﻪ ﺑﺴـﯿﺎر ﻋﺎﻟﻤـﺎﻧﯽ ﮐﻪ در زﯾﺴـﺘﻨﺎﻣﻪ آﻧـﺎن آﻣـﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺻـﺎﺣﺐ دوﯾﺴﺖ اﺛﺮ ﺑﻮدهاﻧـﺪ ﯾـﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ‪ .‬آﻧـﺎن از ﻫﻤﻪ ﻟﺤﻈـﺎت ﻋﻤﺮ اﺳـﺘﻔﺎده‬‫ﻣﯽﮐﺮدهاﻧﺪ و ﺑﺎ ﭼﺸﻢﭘﻮﺷﯽ از ﻫﻤﻪ ﺧﻮاﻫﺎﻧﯿﻬﺎ و ﻟّﺬﺗﻬﺎ دﺳﺖ ﺑﻪ اداي رﺳﺎﻟﺖ ﺧﻮﯾﺶ ﻣﯽزدهاﻧﺪ‪.‬‬‫ﺻـﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت روز و ﺷﺐ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻦ و ﺗﺤﻘﯿﻖ اﺧﺘﺼﺎص داده ﺑﻮد و ﺟﺰ ﺑﺮاي ﮐﺎرﻫﺎي ﺿـﺮوري از ﺟﺎي ﺧﻮد ﺑﺮﻧﻤﯽﺧﺎﺳﺖ و‬‫ﺟﺰ ﺑﻪ ﻗﺪر ﺿﺮورت ﻧﻤﯽﺧﻮرد و ﻧﻤﯽﺧﻮاﺑﯿﺪ‪ ،‬ﺣﺘﯽ در اﻋﻤﺎل و ﻋﺒﺎدات ﺷﺮﻋﯽ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﻓﺮاﺋﺾ اﮐﺘﻔﺎء ﻣﯽﮐﺮد‪.‬‬‫ﺗـﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ دﺳﺖ راﺳﺖ وي از ﮐﺘﺎﺑﺖ ﺑﺎزﻣﺎﻧـﺪ‪ ،‬ﭘﺲ ﺑﺎ دﺳﺖ ﭼﭗ ﺧﻮد ﻧﻮﺷﺖ‪ .‬ﻫﺮﮔﺎه از ﻧﺸﺴـﺘﻦ ﺧﺴـﺘﻪ ﻣﯽﺷـﺪ ﺑﻪ رو ﻣﯽﺧﻮاﺑﯿـﺪ و‬‫ﻣﯽﻧﻮﺷﺖ و اﮔﺮ ﺑـﺎز ﻫﻢ ﺧﺴـﺘﻪ ﻣﯽﺷـﺪ ﺑﻪ ﭘﺸﺖ ﻣﯽﺧﻮاﺑﯿـﺪ و ﮐﺘﺎب را روي ﺳـﯿﻨﻪ ﺧﻮد ﻣﯽﮔـﺬاﺷﺖ و ﻣﯽﻧﻮﺷﺖ ﺗﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ آﯾـﮥ اﻟﻠّﻪ‬‫اﻟﻌﻈﻤﯽ ﻣﺮﻋﺸﯽ ﻧﺠﻔﯽ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ از ﻓﺮزﻧﺪ اﯾﺸﺎن ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ »:‬زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺟﻨﺎزه اﯾﺸﺎن را روي ﻣﻐﺘﺴﻞ ﻗﺮار دادﻧﺪ اﺛﺮ ﻋﻤﯿﻖ‬‫ﯾﮏ ﺧﻂ اﻓﻘﯽ ﺑﺮ روي ﺳﯿﻨﻪ ﺷﺮﯾﻒ اﯾﺸﺎن ﮐﻪ ﺣﺎﮐﯽ از ﻣﺤﻞ ﻗﺮار دادن ﮐﺘﺎب ﺑﺮ آن ﺑﻮد دﯾﺪه ﺷﺪ‪«.‬‬‫درﺑﺎره ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻫﻨﺪي‪ -‬رﺣﻤﮥ اﷲ ﻋﻠﯿﻪ‪ -‬ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ از ﺑﺲ ﻧﻮﺷﺖ دﺳﺖ راﺳـﺘﺶ از ﮐﺎر اﻓﺘﺎد‪ .‬اﯾﻦ ﺗﻌﻬﺪ ﺷـﻨﺎﺳﺎن اﯾﻨﺴﺎن ﺑﻪ‬‫ﺑﺎزﺳﺎزﯾﻬﺎي ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و اﻗﺪاﻣﺎت ﻋﻠﻤﯽ ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﻧﯿﺮوﻫﺎي ﺑﺪﻧﯽ ﺧﻮد را در راه آرﻣﺎﻧﻬﺎي ﺑﻠﻨﺪ ﻧﻬﺎده و ﺑﺎ ﻫﻤﺖ ﺑﻠﻨﺪ ﺗﻦ ﺑﻪ رﻧﺞ داﺷﺘﻪاﻧﺪ‬‫ﺗﺎ ﺟﺎﻧﻬﺎي دﯾﮕﺮ ﻣﺮدﻣﺎن آﮔﺎه و آزاد ﮔﺮدد‪.‬‬‫) ‪ (1‬ﺗﻌﺪادي از ﻣﻨﺎﺑﻊ وي ﻣﺜﻞ زاد اﻟﻤﺴـﯿﺮ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮارش ﮐﻪ ﺑﻌﺪا ﺑﻪ ﺗﺸـﮑﯿﻞ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﺪ‪-‬‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺗﻌﺪادي از آﻧﻬﺎ را در ﺿـﻤﻦ ﺳﻔﺮﻫﺎي ﺧﻮد ﺑﻪ ﺑﻼد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻔﺮ ﺣﺞ و ﻋﺘﺒﺎت ﺧﺮﯾﺪاري ﻧﻤﻮده اﺳﺖ‪ .‬در اﯾﻦ ﺳﻔﺮﻫﺎ از‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪﻫﺎي ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺣﺮﻣﯿﻦ ﺷـﺮﯾﻔﯿﻦ و ﻋﺮاق ﻧﯿﺰ اﺳـﺘﻔﺎدهﻫﺎي ﻓﺮاواﻧﯽ ﺑﺮده و ﺑﻪ ﻧﺴـﺨﻪﻫﺎي اﺻـﻠﯽ دﺳﺖ ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺗﻌـﺪادي از‬‫ﮐﺘﺐ ﻧﯿﺰ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﻌﻀـﯽ ﻋﻠﻤﺎء ﺑﻪ درﺧﻮاﺳﺖ اﯾﺸﺎن ﺑﺮاﯾﺶ ﻓﺮﺳـﺘﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﺮاي اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻌﻀﯽ ﻣﺼﺎدر ﻧﯿﺰ ﻧﺎﭼﺎر ﺷﺪه ﺗﺎ ﺑﺎ ﺗﻼش‬‫ﻓﺮاوان و ﯾﺎ ﺳﺨﺘﯽ از ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪﻫﺎي ﺧﺼﻮﺻﯽ اﻓﺮاد ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬‫ﻣﺮﺣﻮم ﺷـﯿﺦ آﻗـﺎ ﺑﺰرگ ﭘﺲ از ﺑﺮﺷـﻤﺮدن ﺗﺄﻟﯿﻔـﺎت ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴـﺪ‪ »:‬اﻣﺮي ﻋﺠﯿﺐ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ‪ ،‬اﯾﻦ ﻫﻤﻪ‬‫ﮐﺘﺎﺑﻬـﺎي ﻧﻔﯿﺲ و اﯾـﻦ داﯾﺮة اﻟﻤﻌﺎرفﻫـﺎي ﺑﺰرگ را ﺗـﺄﻟﯿﻒ ﮐﺮده اﺳﺖ در ﺣـﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺟﺰ ﺑـﺎ ﮐﺎﻏـﺬ و ﻣﺮﮐﺐ اﺳـﻼﻣﯽ) ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺎﻏـﺬ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 36‬از ‪581‬‬‫ﻣﺮﮐﺒﯽ ﮐﻪ در ﺳـﺮزﻣﯿﻨﻬﺎي اﺳـﻼﻣﯽ و ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن ﺗﻬﯿﻪ ﻣﯽﺷﺪه اﺳﺖ( ﻧﻤﯽﻧﻮﺷﺘﻪ اﺳﺖ و اﯾﻦ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺗﻘﻮاي ﻓﺮاوان و ورع ﺑﺴﯿﺎر‬‫او ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫اﺻﻮﻻ دوري وي از ﺑﮑﺎر ﺑﺮدن ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻏﯿﺮ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن ﻣﺸﻬﻮر ﻫﻤﮕﺎن اﺳﺖ«‪.‬‬‫ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﻋﺒﻘﺎت‬‫ﻣﯿﺮزاي ﺷـﯿﺮازي و ﺷـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻣﺎزﻧﺪراﻧﯽ‪ ،‬ﻣﺤﺪث ﻧﻮري‪ ،‬ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺷﻬﺮﺳـﺘﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺷﺮﯾﻒ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺧﺮاﺳﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺣﺎج ﺳﯿﺪ‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺻﺪر‪ ،‬ﺷﯿﺦ اﻟﺸﺮﯾﻌﻪ اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ و اﮐﺜﺮ ﺑﺰرﮔﺎن آن زﻣﺎن‪ ،‬ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﺑﺴﯿﺎري ﺑﺮ آن ﮐﺘﺎب ﻧﻮﺷﺘﻪاﻧﺪ و ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻠﯿﻞ ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺎس ﺑﻦ‬‫اﺣﻤﺪ اﻧﺼﺎري ﻫﻨﺪي ﺷـﯿﺮواﻧﯽ‪ ،‬رﺳﺎﻟﻪ ﻣﺨﺼﻮﺻـﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم» ﺳﻮاﻃﻊ اﻷﻧﻮار ﻓﯽ ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار« ﺗﺄﻟﯿﻒ ﮐﺮده و در آن ﺗﺎ ﺑﯿﺴﺖ و‬‫ﻫﺸﺖ ﺗﻘﺮﯾﻆ از ﻋﻠﻤﺎء ﻃﺮاز اول ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺑﻌﻀﯽ از آﻧﻬﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺷﺪه ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﺮﮐﺖ آن ﮐﺘﺎب در ﯾﮏ ﺳﺎل‬‫ﺟﻤﻊ ﮐﺜﯿﺮي ﺷﯿﻌﻪ و ﻣﺴﺘﺒﺼﺮ ﺷﺪهاﻧﺪ‪.‬‬‫اﯾﻦ ﮐﺘﺎب در زﻣﺎن ﺣﯿﺎت ﻣﺆﻟﻒ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1303‬ه‪ .‬ق در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻨﺘﺨـﺒﯽ از اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب در ﺳـﺎل ‪ 1322‬ه‪ .‬ق ﺑـﻪ ﭼـﺎپ رﺳـﯿﺪه ﮐـﻪ در دو ﺑﺨﺶ ﻣﺮﺗـﺐ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﻧﺨﺴﺖ ﺗﻘﺮﯾﻈﻬـﺎ و‬‫ﻧﺎﻣﻪﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در ﺣﯿﺎت ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت رﺳـﯿﺪه و ﺑﺨﺶ دوم آﻧﻬﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از وﻓﺎت وي و ﺧﻄﺎب ﺑﻪ ﻓﺮزﻧﺪش ﺳـﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‬‫ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮزاي ﺷﯿﺮازي در ﺑﺨﺸﯽ از ﻧﺎﻣﻪ ﺧﻮد ﺧﻄﺎب ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪:‬‬‫»‪ ...‬واﺣﺪ أﺣﺪ أﻗﺪس‪ -‬ﻋﺰت اﺳـﻤﺎﺋﻪ‪ -‬ﮔﻮاه اﺳﺖ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺷـﮑﺮ ﻧﻌﻤﺖ وﺟﻮد ﺷـﺮﯾﻒ را ﻣﯿﮑﻨﻢ و ﺑﻪ ﮐﺘﺐ و ﻣﺼـّﻨﻔﺎت رﺷـﯿﻘﻪ ﺟﻨﺎﺑﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻣﺴـﺘﺄﻧﺴﻢ و ﺣﻖ زﺣﻤﺎت و ﺧـﺪﻣﺎت آن وﺟﻮد ﻋﺰﯾﺰ را در اﺳـﻼم ﻧﯿﮑﻮ ﻣﯽﺷـﻨﺎﺳﻢ‪ .‬اﻧﺼﺎف ﺗﻮان ﮔﻔﺖ‪ :‬ﺗﺎﮐﻨﻮن در اﺳـﻼم در ﻓّﻦ ﮐﻼم‬‫ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﺎﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﻧﺎﻓﻊ و ﺗﻤﺎم ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺧﺼﻮﺻﺎ ﮐﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﮐﻪ از ﺣﺴﻨﺎت اﯾﻦ دﻫﺮ و ﻏﻨﺎﺋﻢ اﯾﻦ زﻣﺎن اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺮ ﻫﺮ ﻣﺴﻠﻢ ﻣﺘﺪﯾﻦ ﻻزم اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻋﻘﺎﺋﺪ و اﺻﻼح ﻣﻔﺎﺳﺪ ﺧﻮد ﺑﻪ آن ﮐﺘﺎب ﻣﺒﺎرك رﺟﻮع ﻧﻤﺎﯾﺪ و اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻫﺮ ﮐﺲ‬‫ﺑﻪ ﻫﺮ ﻧﺤﻮ ﺗﻮاﻧﺪ در ﻧﺸـﺮ و ﺗﺮوﯾﺞ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ اﻋﺘﻘﺎد أﺣﻘﺮ ﺑﺎﯾﺪ ﺳـﻌﯽ و ﮐﻮﺷـﺶ را ﻓﺮو ﮔﺬاﺷﺖ ﻧﺪارد ﺗﺎ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻧﻈﺮ اﺳﺖ اﻋﻼء ﮐﻠﻤﻪ‬‫ﺣﻖ و ادﺣﺎض ﺑﺎﻃﻞ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺧﺪﻣﺘﯽ ﺷﺎﯾﺴﺘﻪﺗﺮ از اﯾﻦ ﺑﻄﺮﯾﻘﻪ ﺣّﻘﻪ و ﻓﺮﻗﻪ ﻧﺎﺟﯿﻪ ﮐﻤﺘﺮ در ﻧﻈﺮ اﺳﺖ‪«.‬‬‫و در ﻧﺎﻣﻪاي دﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬‫» ﻣﻦ در ﮐﺘﺎب ﺷـﻤﺎ‪ ،‬ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﺎﻟﯽ و ارﺟﻤﻨـﺪ ﺧﻮاﻧﺪم‪ ،‬ﻧﺴـﯿﻢ ﺧﻮش ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺷـﻤﺎ ﺑﺮاي ﭘﯿﺪا ﮐﺮدن اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮدهاﯾﺪ‪ ،‬ﺑﺮ‬‫ﻫﺮ ﻣﺸﮏ ﭘﺮورده و ﻣﻌﺠﻮن دﻣﺎﻏﭙﺮوري ﺑﺮﺗﺮي دارد‪ .‬ﻋﺒﺎرات رﺳﺎي ﮐﺘﺎب‪ ،‬دﻟﯿﻞ ﭘﺨﺘﮕﯽ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه اﺳﺖ و اﺷﺎرات ﺟﻬﻞ زداي آن ﻣﺎﯾﻪ‬‫دﻗﺖ و آﻣﻮﺧﺘﻦ‪ .‬و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ؟ در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب از ﺳﺮﭼﺸـﻤﻪﻫﺎي ﻓﮑﺮي ﺗﺎﺑﻨﺎك ﻧﺸﺄت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﺠﺴـﻤﻪ اﺧﻼص‬‫و ﺗﻘﻮي ﺗﺄﻟﯿﻒ ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬آري ﮐﺘﺎب ﺑﺎﯾﺪ از اﯾﻦ دﺳﺖ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺆﻟﻒ از اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ و اﮔﺮ ﻏﯿﺮ از اﯾﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺒﺎد و ﻣﺒﺎد‪«.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺷـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ ﻣﺎزﻧـﺪراﻧﯽ ﻧﺎﻣﻪﻫـﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﺑﺰرﮔـﺎن ﻫﻨـﺪ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴـﺪ و در آﻧﻬﺎ از ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ و ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت اﯾﺸﺎن ﺗﺠﻠﯿﻞ‬‫ﻣﯽﮐﻨﺪ و آﻧﺎن را ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﺗﺎ دﯾﮕﺮ آﺛﺎر ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ را ﺑﻪ ﭼﺎپ ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ و ﺿـﻤﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﻔﺼﻠﯽ ﺧﻄﺎب ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ‬‫ﺣﺴﯿﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬‫»‪ ...‬ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻟﯿﺎﻗﺖ و ﻣﺘﺎﻧﺖ و اﺗﻘﺎن ﺗﺎ اﻵن از ﺑﻨﺎن ﺗﺤﺮﯾﺮ ﻧﺤﺮﯾﺮي ﺳـﺮ ﻧﺰده و ﺗﺼﻨﯿﻔﯽ در اﺛﺒﺎت ﺣّﻘﯿﺖ ﻣﺬﻫﺐ و اﯾﻘﺎن ﺗﺎ اﯾﻦ زﻣﺎن‬‫از ﺑﯿﺎن ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺣﺒﺮ ﺧﺒﯿﺮي ﺻﺎدر و ﻇﺎﻫﺮ ﻧﮕﺸـﺘﻪ‪ .‬از ﻋﺒﻘﺎﺗﺶ راﺋﺤﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ وزان و از اﺳـﺘﻘﺼﺎﯾﺶ اﺳـﺘﻘﺼﺎ ﺑﺮ ﺟﻤﯿﻊ دﻻﺋﻞ ﻋﯿﺎن و ﻟّﻠﻪ دّر‬‫ﻣﺆﻟّﻔﻬﺎ و ﻣﺼّﻨﻔﻬﺎ‪«...‬‬‫ﻣﺮﺣﻮم ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺎس ﻗﻤﯽ در ﻓﻮاﺋﺪ اﻟﺮﺿﻮﯾﻪ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 37‬از ‪581‬‬‫» وﺟﻮد آﻧﺠﻨﺎب از آﯾﺎت اﻟﻬﯿﻪ و ﺣﺠـﺞ ﺷـﯿﻌﻪ اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻪ ﺑﻮد ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﺘﺎب ﻣﺴـﺘﻄﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﮐﻪ از ﻗﻠﻢ دررﺑﺎر آن ﺑﺰرﮔﻮار‬‫ﺑﯿﺮون آﻣﺪه ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﻨﺪ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ در ﻓﻦ ﮐﻼم ﺳّﯿﻤﺎ در ﻣﺒﺤﺚ اﻣﺎﻣﺖ از ﺻﺪر اﺳﻼم ﺗﺎﮐﻨﻮن اﺣﺪي ﺑﺪان ﻣﻨﻮال ﺳﺨﻦ ﻧﺮاﻧﺪه و ﺑﺮ آن‬‫ﻧﻤﻂ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻧﭙﺮداﺧﺘﻪ و اﻟﺤﻖ ﻣﺸﺎﻫﺪ و ﻋﯿﺎن اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ اﺣﺎﻃﻪ و اﻃﻼع و ﺳﻌﻪ ﻧﻈﺮ و ﻃﻮل ﺑﺎع ﻧﯿﺴﺖ ﺟﺰ ﺑﺘﺄﯾﯿﺪ و اﻋﺎﻧﺖ ﺣﻀﺮت إﻟﻪ‬‫و ﺗﻮﺟﻪ ﺳﻠﻄﺎن ﻋﺼﺮ روﺣﻨﺎ ﻟﻪ ﻓﺪاه«‪.‬‬‫ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﻪ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﺴﻤﺖ ﺳﻨﺪ‬‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬‫ﺑﺴﻢ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟّﺮﺣﯿﻢ اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟّﺬي ﺟﻌﻞ اﻟّﻨﺒّﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯿﺎ ﺑﺎﺑﻬﺎ‪ ،‬ﺛﻢ اﺑﺎن ﺑﻬﺪاﯾﺘﻬﻤﺎ و آﻟﻬﻤﺎ ﻃﺮﯾﻘﮥ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ و ﺻﻮاﺑﻬﺎ و ﻣّﯿﺰ‬‫ﺑﻬﻢ ﻋﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﻗﺸﻮرﻫـﺎ و ﻟﺒﺎﺑﻬـﺎ‪ ،‬و زّﯾﻞ ﺑﻬﻢ ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎءﻫﺎ و ﺳـﺮاﺑﻬﺎ‪ ،‬و ﻧﻀﺎ ﺑﻬﻢ ﻋﻦ وﺟﻮه ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻻﺳـﺮار ﻧﻘﺎﺑﻬﺎ‪ ،‬و ﮐﺸﻒ ﺑﺎﯾﻀﺎﺣﻬﻢ ﻋﻦ‬‫رﻣﻮز دﻗﺎﺋﻖ اﻵﺛﺎر ﺣﺠﺎﺑﻬﺎ‪ ،‬ﻓﻬﻢ ﺣﻔﻈـﮥ اﺣﮑﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﻦ ﮐّﻞ ﻓﺘﻖ ﻧﺎﺑﻬﺎ‪ ،‬و اوﻟﯽ ﻣﻦ رأي ﺛﻠﻤﮥ اﻟﺸـﺮع اﻟﻤﺒﯿﻦ ﻓﺮﺗﻘﻬﺎ و راﺑﻬﺎ‪ ،‬و ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻤﺨﺘﺎر اﻟﻤﺴﺪد ﻣﻦ اﻟﺸـﺮﻋﮥ اﻟﻐﺮاء اﺻـﻠﻬﺎ و ﻧﺼﺎﺑﻬﺎ‪ ،‬و آﻟﻪ اﻻﻃﻬﺎر اﻟﺤﺎﻓﻈﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮥ اﻟﺒﯿﻀﺎء ﺳـﻨﺘﻬﺎ و ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ‪ ،‬ﺻـﻼة ﻣﺤّﻤﺪ‬‫اﻻوﻟﻮن و اﻵﺧﺮون ﻣﺂﻟﻬﺎ و ﻣﺂﺑﻬﺎ‪ ،‬و ﺗﺤﻤﺪ اﻟﻤﺼّﻠﻮن و اﻟّﺴﺎﺑﻘﻮن ﻣﺘﺎﺑﻬﺎ و ﻣﺜﺎﺑﻬﺎ‪ ،‬و ﺑﻌﺪ ﻓﯿﻘﻮل اﻟﻌﺒﺪ اﻟﻘﺎﺻﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ اﻟّﺴّﯿﺪ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﻗﻠﯽ ﮐﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة‪ ،‬و اﻣﺎط ﻣﻌﺎﯾﺒﻪ اﻟﺒﺎﻃﻨﮥ و اﻟّﻈﺎﻫﺮة ﻫﺬا ﻫﻮ اﻟﻤﺠﻠّﺪ اﻟﺨﺎﻣﺲ ﻣﻦ اﻟﻤﻨﻬﺞ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت‬‫اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋّﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر اﺗﯿﺖ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﮐﻼم ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺪﻫﻠﻮي ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺤﻔﮥ ﻓﯽ ﺟﻮاب‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗﺪ ﺟﻌﻠﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺨﺎﻣﺲ ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺪاﻟﮥ ﻋﻠﯽ اﻣﺎﻣﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺛﻢ اﺟﺎب ﻋﻨﻪ ﺑﻤﺎ ﯾﺤﯿﺮ اﻻﻓﻬﺎم‪ ،‬و ﻻ ﯾﺮﺗﻀﯿﻪ‬‫اﺣﺪ ﻣّﻤﻦ ﺷّﻢ راﺋﺤﮥ اﻻﺳﻼم‪ ،‬و اﻟﱠﻠﻪ وﻟّﯽ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ و اﻻﻧﻌﺎم ﻓﯽ اﻟﻤﺒﺪء و اﻟﺨﺘﺎم‬‫ﻋﺒﺎرت »ﺗﺤﻔﻪ« ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻗﺎل اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﻨﺤﺮﯾﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﭘﻨﺠﻢ رواﯾﺖ ﺟﺎﺑﺮ‬‫اّن اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻧﯿﺰ ﻣﻄﻌﻮن ﺳﺖ ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻻ اﺻﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪3 :‬‬‫ﻟﻪ و ﻗـﺎل اﻟﺒﺨـﺎري اﻧّﻪ ﻣﻨﮑﺮ و ﻟﯿﺲ ﻟﻪ وﺟﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣـﺬي اﻧﻪ ﻣﻨﮑﺮ ﻏﺮﯾﺐ و ذﮐﺮه اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻗﺎل اﻟّﺸـ ﯿﺦ‬‫ﺗﻘﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿـﺪ ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺘﻮه و ﻗﺎل اﻟّﺸـ ﯿﺦ ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻨﻮاوي و اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﻟّﺬﻫﺒﯽ و اﻟّﺸـ ﯿﺦ ﺷـﻤﺲ‬‫اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺠﺰري اﻧّﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﭘﺲ ﺗﻤﺴـﮏ ﺑـﺎﯾﻦ اﺣـﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ ﮐﻪ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ آن را از داﺋﺮه ﺗﻤﺴﮏ و اﺣﺘﺠﺎج ﺧﺎرج ﮐﺮدهاﻧـﺪ در‬‫ﻣﻘﺎم اﻟﺰام اﯾﺸﺎن دﻟﯿﻞ ﺻﺮﯾﺤﺴﺖ ﺑﺮ داﻧﺸﻤﻨﺪي ﻋﻠﻤﺎي ﺷﯿﻌﻪ و اﯾﻦ ﺑﺪان ﻣﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﺨﺼﯽ ﻣﻌﺮﻓﺖ ﭘﯿﺪا ﮐﻨﺪ ﺑﺎ ﻧﻮﮐﺮ ﺷﺨﺼﯽ ﮐﻪ او را از‬‫ﻧﻮﮐﺮي ﺑﺮﻃﺮف ﮐﺮده و ﺗﻘﺼـﯿﺮات او را دﯾﺪه و ﺧﯿﺎﻧﺖ او را ﻣﻌﻠﻮم ﻧﻤﻮده از ﺧﺎﻧﻪ ﺧﻮد ﺑﺮآورده ﻣﻨﺎدي در ﺷـﻬﺮ ﮔﺮداﻧﺪ ﮐﻪ ﻓﻼن ﻧﻮﮐﺮ‬‫را ﺑﺎ ﻣﻦ ﺳـﺮ و ﮐﺎري ﻧﯿﺴﺖ ﻣﻦ ذﻣﻪدار او ﻧﯿﺴﺘﻢ و ﻋﻬﺪه ﻣﻌﺎﻣﻼت او ﻧﺪارم اﯾﻦ ﺷﺨﺺ ﺳﺎدهﻟﻮح اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﺮاﺗﺐ را داﻧﺴﺘﻪ ﺑﺎ آن ﻧﻮﮐﺮ‬‫ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ دﯾﻦ ﻧﻤﻮد و زر ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ از آن ﺷـﺨﺺ درﺧﻮاﺳـﺘﻦ آﻏﺎز ﻧﻬﺎد اﯾﻦ ﺳﺎدهﻟﻮح ﻧﺰد ﻋﻘﻼ در ﮐﻤﺎل ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺳﻔﺎﻫﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﻣﻌﻬﺬا‬‫ﻣﻔﯿﺪ ﻣﺪﻋﺎ ﻫﻢ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ ﺷﺨﺼـﯽ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺷﺪ ﭼﻪ ﻻزﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ رﯾﺎﺳﺖ ﻋﺎم ﻫﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻼ ﻓﺼﻞ ﺑﻌﺪ از ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 38‬از ‪581‬‬‫ﻏﺎﯾـﮥ ﻣـﺎ ﻓﯽ اﻟﺒـﺎب آﻧﮑﻪ ﯾـﮏ ﺷـﺮط از ﺷـﺮاﺋﻂ اﻣـﺎﻣﺖ در وي ﺑﻮﺟﻪ اﺗﻢ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺸﺖ و از وﺟـﺪان ﯾـﮏ ﺷـﺮط وﺟﻮد ﻣﺸـﺮوط ﻻزم‬‫ﻧﻤﯽآﯾﺪ ﺑﺎ وﺻﻒ آﻧﮑﻪ آن ﺷﺮط ﻣﺎ زﯾﺎده از آن ﺷﺮط در دﯾﮕﺮان ﻫﻢ ﺑﺮواﯾﺎت اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺜﻞ‬‫ﻣﺎ ﺻّﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﯿﺌﺎ ﻓﯽ ﺻﺪري اﻟّﺎ و ﻗﺪ ﺻﺒﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺻﺪر أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫و ﻣﺜ ﻞ‬‫ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒّﯽ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ‬‫اﮔﺮ رواﯾﺎت اﻫﻞ ﺳﻨﺖ را اﻋﺘﺒﺎري اﺳﺖ در ﻫﺮ ﺟﺎ اﻋﺘﺒﺎر ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد و اﻻ ﻗﺼﺪ اﻟﺰام اﯾﺸﺎن ﻧﺒﺎﯾﺪ ﻧﻤﻮد ﮐﻪ ﺑﯿﮑﺮواﯾﺖ اﻟﺰام ﻧﻤﯽﺧﻮرﻧﺪ‬‫ﺗﻤﻬﯿﺪ ﺟﻮاب »ده ﻓﺎﺋﺪه« در ذﮐﺮ راوﯾﺎن ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﺻﺤﺎﺑﻪ‬‫اﺷﺎره‬‫اﻗﻮل ﻣﺴـﺘﻌﯿﻨﺎ ﺑﻠﻄﻒ اﻟﺨﺒﯿﺮ اﻟﺒﺼـﯿﺮ از ﻏﺮاﺋﺐ و ﺑﻮﻗﻠﻤﻮن روزﮔـﺎر و ﻋﺠـﺎﺋﺐ ﮔﻮﻧـﺎﮔﻮن اﻋﺼﺎر اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ ﺧﺒﺎب ﺷﺎﻫﺪ‬‫ﺻـﺎﺣﺐ ﻧﺰد اﺗﺒـﺎع ﺧﻮد ﺣـﺎوي اﻟﻌﻠﻮم و رﺋﯿﺲ اﻟﻘﺮوم و ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ و اﻣﺎم اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ وﻗﺖ ﺧﻮﯾﺶاﻧـﺪ و ﻋﻮام و ﺧﻮاص ﺳـﻨّﯿﻪ را‬‫ﺑﺎﻓﺎدات ﺣﻀـﺮﺗﺸﺎن ﮐﻤﺎل ﻧﺎزش و اﻓﺘﺨﺎر و رﯾﺎﺳﺘﺸﺎن ﺑﺮﯾﻨﺤﻀﺮات در ﻓﻦ ﺷﺮﯾﻒ ﺣﺪﯾﺚ در ﻏﺎﯾﺖ اﺷﺘﻬﺎرﺳﺖ ﺑﻤﺰﯾﺪ اﺗﺼﺎف ﺑﺎﻧﺼﺎف‬‫و ﮐﻤـﺎل ﺑﻌـﺪ و ﻣﺠـﺎﻧﺒﺖ از اﻋﺘﺴـﺎف و ﻣﻨﺘﻬﺎي ﺟﻮش وﻻ و اﯾﻤﺎن و اﻗﺼﺎﺋﯽ ﺣﺴﻦ ﺻـﻔﺎ و اذﻋﺎن ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻠـّﯿ ﮥ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﻣﺎم اﻟﺒﺮﯾﮥ‬‫ﻋﻠﯿﻪ آﻻف ﻟا ﺴـﻼم و اﻟﺘﺤّﯿﮥ را ﮐﻪ ﺑﺴﺒﺐ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﻮاﺗﺮ و ﺷﻬﺮت ﻣﻌﺎﻧﺪﯾﻦ و ﻣﺘﻌﺼﺒﯿﻦ ﻫﻢ اﻧﮑﺎر آن ﻧﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺰﻋﻢ ﻓﺎﺳﺪ ﺧﻮد ﺑﺎﻃﻞ‬‫واﻧﻤﻮده در ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ ان زﺑﺎن ﺧﻼﻋﺖ ﺗﺮﺟﻤﺎن را ﺑﺨﺮاﻓﺎت ﻏﺮﯾﺒﻪ و ﻫﻔﻮات ﻋﺠﯿﺒﻪ آﻟﻮدهاﻧﺪ ﺗﺎ آﻧﮑﻪ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﺎﺑﻄﺎل و رد‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﺑﺎب ﺟﺮح و ﻗﺪح ﺑﺮ ﺧﻮد ﮔﺸﺎده و او ﮐﻤﺎل ﺟﺮات و ﺟﺴﺎرت ﺟﺎﻟﺐ ﺧﯿﺒﺖ و ﺧﺴﺎرت داده ﺑﮑﻠﻤﺎت ﺑﺸـﻌﻪ ﻣﺴـﺘﻬﺠﻨﻪ و ﺗﻔﻮﻫﺎت ﺑﺎرده‬‫ﻣﻤﺘﻬﻨﻪ ﺗﺸـﻨﯿﻊ و ﺗﻘﻄﯿﻊ آن آﻏـﺎز ﻧﻬﺎده ﺑﺘﻘﺮﯾﺮات ﻓﺎﺳـﺪه و ﺗﺰوﯾﺮات ﮐﺎﺳـﺪهﺋﯽ در ازاء ﺗﺤﻘﯿﺮ اﺳـﺘﺪﻻل اﻫﻞ ﺣّﻖ ﻧﺤﺎرﯾﺮ ﺑﺂن اﻓﺘﺎده ﺣﺎل‬‫آﻧﮑﻪ ﺑﺮ ادﻧﯽ ﻣﻤـﺎرس ﻓﻦ اﺣـﺎدﯾﺚ و آﺛـﺎر واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از ﺟﻼﺋـﻞ ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴـﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺑﺴـﺒﺐ ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﺷـﻬﺮت ﮐﻤﺘﺮ ﮐﺘـﺎﺑﯽ از ﮐﺘﺐ ﻣﻨـﺎﻗﺐ آن ﺟﻨﺎﺑﺴﺖ ﮐﻪ در آن ﻣـﺬﮐﻮر ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﺴـﯿﺎري از ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ‬‫ﻣﺨﺘﺒﺮﯾﻦ و اﺋّﻤﻪ ﻣﻌﺘﺒﺮﯾﻦ ﺑﺮواﯾﺖ و اﺛﺒﺎت ان ﺷﺮفاﻧﺪوز ﮔﺮوﯾﺪه و ﺟﻤﻌﯽ از ﻧﺎﻗﺪﯾﻦ ﺣﺬاق‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪4 :‬‬‫ﺑﺘﺤﺴـﯿﻦ و ﺟﻤﺎﻋﺎﺗﯽ از ﺟﻬﺎﺑـﺬه ﺳـّﺒﺎق ﺑﺘﺼـﺤﯿﺢ آن ﮔﺮوﯾـﺪه و ﺷـﻄﺮي از اﻓﺎﺧﻢ اﻋﻼم آﻧﺮا ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و ﺑﺮﺧﯽ از اﻋﺎﻇﻢ‬‫ﻓﺨـﺎم آن را ﺑﺸـﻬﺮت ﻣﻮﺻـﻮف ﻓﺮﻣﻮده ﻗﻠﻮب ﻣﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ و ﺟﺎﺣـﺪﯾﻦ ﺧﺴـﺘﻪ و اﺑﻮاب ﻋـﺪول و اﻧﺤﺮاف و ﻧﮑﻮل و اﻧﺼـﺮاف ﺑﺮ ﺟﺎﺋـﺪﯾﻦ‬‫ﻣﺎﺋﺪﯾﻦ ﺑﺴـﺘﻪاﻧﺪ و ﻗﺒﻞ از آن ﮐﻪ ﻧﺤﯿﻒ وﺟﻮه ﻣﻔﺼﻠﻪ و ادﻟﻪ ﻣﮑﻤﻠﻪ ﺻﺤﺖ اﺳﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن آرم‬‫و ﻫﻤﺖ ﺑﺘﻨﺪﯾﺪ و ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗﺨﺠﯿﻞ و ﺗﺸﻮﯾﺮ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﻈﯿﻢ اﻟﺘﻌﺰﯾﺮ ﺑﺮﮔﻤﺎرم ﺑﺘﺤﺮﯾﺮ و ﺗﺤﺒﯿﺮ ﺑﻌﺾ ﻓﻮاﺋﺪ ﻣﻌﺠﺒﮥ اﻟﻌﻮاﺋﺪ ﺗﺜﺒﯿﺖ و ﺗﺒﺼﯿﺮ ﻧﺎﻇﺮ‬‫ﻧﺤﺮﯾﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ و ﺑﺮﻗﻢ و ﺗﺴﻄﯿﺮ آن ﺧﺒﺮت و ﺑﺼﯿﺮت ﻣﻤﻌﻦ ﺧﺒﯿﺮ ﺑﻌﻮن اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﻣﯽاﻓﺰاﯾﻢ‬‫‪ -1‬ذﮐﺮ راوﯾﺎن ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ‪ :‬ﺣﺼـﺮت أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‪ ،‬اﻣﺎم ﺣﺴﻦ‪ ،‬اﻣﺎم ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‪ ،‬ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﻠﻪ‬‫اﻻﻧﺼﺎري‪ ،‬ﺣﺬﯾﻔﮥ ﺑﻦ اﻟﯿﻤﺎن‪ ،‬ﻋﺒﺪ اﻟّﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻤﺮ‪ ،‬أﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ‪ ،‬ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﺎص‪ ،‬ﻋﺒﺪ اﻟّﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد ‪ 4‬اﻋﺘﺮاف ﺟﻤﻠﻪ أﺻﺤﺎب ﺣﻀﺮت رﺳﻮل ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﺎﺋﺪه اوﻟﯽ در ذﮐﺮ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻋﻈﺎم ﻧﺰد ﺳﻨﯿﻪ اﻋﻼم ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺟﻨﺎب اﺷﺮف اﻻﻧﺎم ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺘﺤﯿﮥ و اﻟﺴﻼم را رواﯾﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 39‬از ‪581‬‬‫ﮐﺮدهاﻧﺪ ﭘﺲ از آن ﺟﻤﻠﻪ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﺧﻮد ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ و ﺣﺪﯾﺚ آﻧﺠﻨﺎب را ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻋﺒﺎد ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب و ﺗﺮﻣﺬي و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺎﻏﻨﺪي و‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟﺒﻐـﺪادي و اﺑﻦ ﺷﺎذان ﺣﺰﻟﯽ و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ و اﺑﻦ ﺑﺸـﺮان و اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ و ﻣﺠـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري و اﺑﻦ اﻟﻨﺠﺎر و ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ و ﻣﺤﺐ اﻟﺪﯾﻦ ﻃﺒﺮي و‬‫ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﻤﻬﻮدي و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ و ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ وﺻﺎﺑﯽ و ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻌﯿﺪروس و اﺣﻤﺪ ﻣﮑﯽ و ﺷـﯿﺨﺎﻧﯽ ﻗﺎدري و ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﮐﺮدي و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و ﺷـﯿﺦ ﺻـﺒﺎن ﻣﺼـﺮي و ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻘـﺎدر ﻋﺠﯿﻠﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﺒﯿﻦ ﻟﮑﻬﻨﻮي و ﺛﻨـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘـﺎﻧﯽﭘﺘﯽ و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي و ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺤـﺪث ﻟﮑﻬﻨﻮي و ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎﻧﯽ و‬‫ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻠﺨﯽ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و از آن ﺟﻤﻠﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻫﺴـﺘﻨﺪ و ﺣﺪﯾﺚ آن ﺟﻨﺎب را ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫اﻟﺒﻠﺨﯽ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺒﺤﺘﺮي آورده و از آن ﺟﻤﻠﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺣﺪﯾﺚ آن ﺟﻨﺎب را اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ و اﺑﻦ‬‫ﺑﺸﺮان و اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و ﻋﺎﺻﻤﯽ و اﺑﻦ اﻟﻨﺠﺎر و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻠﺨﯽ آورده و از آن ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺣﺪﯾﺜﺸﺎن را‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﺑﻦ ﻓﻬﻢ ﺑﻐﺪادي و اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﺻﻢ و اﺑﻦ ﺗﻤﯿﻢ ﻗﻨﻄﺮي و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي و اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻃﺒﺮاﻧﯽ و اﺑﻮ اﻟﺸـﯿﺦ اﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ و‬‫ﺣﺎﮐﻢ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري و اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﯿﻬﻘﯽ و ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻐـﺪادي و اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ ﻗﺮﻃﺒﯽ و اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺑﯿﻬﻘﯽ و ﻋﺎﺻـﻤﯽ و‬‫اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم و ﻋﺰ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻦ اﻻـﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ و ﺻـﺪر اﻟـﺪﯾﻦ ﺣﻤﻮي و اﺑﻮ اﻟﺤﺠـﺎج ﻣﺰي و ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ‬‫زرﻧـﺪي و ﺻـﻼح اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻼﺋﯽ و ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي و ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺟﺰري و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﻧﻮر‬‫اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻤﻬﻮدي و ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ وﺻـﺎﺑﯽ و ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤـﺪث ﺷـﯿﺮازي و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮءوف ﻣﻨﺎدي و ﻋﻠﯽ ﻋﺰﯾﺰي و ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺻـﺪر ﻋـﺎﻟﻢ و ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ و دﻫﻠﻮي و ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﺒﯿﻦ ﻟﮑﻬﻨﻮي و ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي و ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﺳﻠﯿﻤـﺎﻧﯽ و ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ رواﯾﺖ و اﺛﺒـﺎت آن ﮐﺮدهاﻧـﺪ و از آن ﺟﻤﻠﻪ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﺟـﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺼـﺎري و ﺣـﺪﯾﺜﺸﺎن را ﻋﺒـﺪ اﻟﺮزاق‬‫ﺻﻨﻌﺎﻧﯽ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺰار و اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ ﻃﺒﺮاﻧﯽ و ﻗﻔﺎل ﺷﺎﺷﯽ و اﺑﻦ اﻟﺴﻘﺎ و ﺣﺎﮐﻢ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻌﻄﺎر اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪5 :‬‬‫و ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻐـﺪادي و اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﻏﻨﺪﺟﺎﻧﯽ و اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و ﺷـﯿﺮوﯾﻪ دﯾﻠﻤﯽ و ﺷـﻬﺮدار دﯾﻠﻤﯽ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﻨﺠﯽ و ﻋﻠﯽ‬‫ﻫﻤﺪاﻧﯽ و ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺟﺰري و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺳﻤﻬﻮدي و ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﺨﺎري و ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﻣﮑﯽ و ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ و ﻋﯿﺪروس ﯾﻤﻨﯽ و ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﺪث ﺷﯿﺮازي و ﻋﺒﺪ اﻟﺮؤف ﻣﻨﺎدي و ﻋﻠﯽ ﻋﺰﯾﺰي و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﮐﺮدي و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ دﻫﻠﻮي و ﻓﺎﺿـﻞ ﺻـﺒﺎن ﻣﺼـﺮي و ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﺒﯿﻦ ﻟﮑﻬﻨﻮي و ﺛﻨـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘـﺎﻧﯽﭘﺘﯽ و ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺤـﺪث ﻟﮑﻬﻨﻮي‬‫رواﯾﺖ و اﺛﺒﺎت ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و ﺣﺪﯾﺜﺸﺎن را ﺳـﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻠﺨﯽ اﺛﺒﺎت و‬‫ﻧﻘـﻞ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ و از آن ﺟﻤﻠﻪ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﺣﺬﯾﻔـﮥ ﺑﻦ اﻟﯿﻤﺎن و ﺣـﺪﯾﺜﺸﺎن را ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻠﺨﯽ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ آورده و از آن‬‫ﺟﻤﻠـﻪ اﺳـﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑـﻦ ﻋﻤﺮ و ﺣـﺪﯾﺜﺶ اﺑـﻮ اﻟﻘﺴـﻢ ﻃـﺒﺮاﻧﯽ و ﺣـﺎﮐﻢ ﻧﯿﺴـﺎﺑﻮري و اﺑـﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ و ﻋﯿـﺪروس ﯾﻤﻨﯽ و ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و ﻓﺎﺿﻞ ﺻـﺒﺎن ﻣﺼـﺮي و ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﺒﯿﻦ ﻟﮑﻬﻨﻮي و ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي و ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻠﺨﯽ رواﯾﺖ و‬‫ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و ﺣﺪﯾﺜﺶ را ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻠﺨﯽ اﺛﺒﺎت و ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ و از‬‫آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌـﺎص ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺜﺶ را اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾـﺪ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم اﺛﺒﺎت ﻧﻤﻮده اﻟﯽ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻻﺻـﺤﺎب ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ‬‫اوﻟﯽ اﻻﻟﺒﺎب ﻣّﻤﻦ ﺗﺘّﺒﻊ ﺷﻮاﻫﺪ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب و ﭼﻮن در ﻋﺼﺮ اﺻﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب اﺧﺘﻼﻓﯽ در ﺗﺤﻘﻖ‬‫اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﺒﻮد ﺑﻠﮑﻪ ﺟﻤﻠﻪ اﯾﺸﺎن ﺳﻮء ﮐﺎﻧﻮا ﻣﻦ اﻟﻤﻮاﻟﯿﻦ او اﻟﻤﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ ﺑﺮﯾﻦ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺟﻠﯿﻠـﮥ اﻻﺛﺎر ﻋﺰﯾﺰة اﻟﻤﺜﺎر اﻃﺒﺎق و اﺗﻔﺎق‬‫داﺷـﺘﻨﺪ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺟﻬﺖ ﻋﻼـﻣﻪ ﺟﻤـﺎل اﻟـﺪﯾﻦ زرﻧـﺪي در ﮐﺘـﺎب ﻧﻈﻢ درر اﻟﺴـﻤﻄﯿﻦ ﮐﻤﺎ ﺳـﯿﺎﺗﯽ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻋﻨﻮان اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮده ﻓﻀـﯿﻠﮥ اﺧﺮي اﻋﺘﺮف ﺑﻬﺎ اﻻﺻـﺤﺎب و اﺑﺘﻬﺠﻮا و ﺳـﻠﮑﻮا ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻮﻓﺎق و اﻧﺘﻬﺠﻮا و ﺳـﯿﺪ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 40‬از ‪581‬‬‫اﻟـﺪﻻﺋﻞ ﮐﻤﺎ ﺳـﺘﻌﺮف ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌـﺪ ﺑﻌـﺪ ﻧﻘﻞ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮔﻔﺘﻪ رواه اﻟﺰرﻧﺪي و ﻗﺎل ﻫﺬه ﻓﻀـﯿﻠﮥ‬‫اﻋﺘﺮف ﺑﻬﺎ اﻻﺻـﺤﺎب و اﺑﺘﻬﺠﻮا و ﺳـﻠﮑﻮا ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻮﻓﺎق و اﻧﺘﻬﺠﻮا اﻧﺘﻬﯽ و إذا ﮐﺎن ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻮﺛﯿﻖ اﻟﻨﺼﺎب اﻟﻄﯿﺐ اﻟﻤﺴـﺘﻄﺎب ﻣﻤﺎ‬‫اﻋﺘﺮف ﺑﻪ اﻻﺻـﺤﺎب و اﺑﺘﻬﺠﻮا ﺑﻪ ﺑﻼـ اﻣﺘﺮاء و ﻻ ارﺗﯿﺎب‪ ،‬و ﺳـﻠﮑﻮا ﻓﯿﻪ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻮﻓﺎق ﺑﻼ اﺧﺘﻼف و ﻻ اﺿـﻄﺮاب‪ ،‬و اﻧﺘﻬﺠﻮا ﻓﯿﻪ ﻣﺴـﻠﮏ‬‫اﻻﺗﻔﺎق‪ ،‬ﺑﻼ اﺧﺘﻼج و ﻻ اﺧﺘﻼب‪ ،‬ﮐﯿﻒ ﯾﺴﻮغ اﻟﻄﻌﻦ ﻓﯿﻪ ﻣﻤﻦ ﯾﻨﺘﺴﺐ إﻟﯿﻬﻢ ﮐﻞ اﻻﻧﺘﺴﺎب‪ ،‬و ﯾﻨﺘﺼﺐ ﻟﻠـﺬّب ﻋﻨﻬﻢ ﻏﺎﯾـﮥ اﻻﻧﺘﺼﺎب‪ ،‬ﻫﻞ‬‫ﻫﺬا اﻟّﺎ ﺻﻨﯿﻊ اﻫﻞ اﻟﺨﺪع و اﻟﺨﻼب‪ ،‬و داب ذوي اﻟﺰﯾﻎ و اﻻﻧﻘﻼب و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ اﻟﻮﻗﻮع ﻓﯽ ﻣﻬﺎوي اﻟﺘﺒﺎر و اﻟّﺘﺒﺎب‪ ،‬و ﻫﻮ اﻟﻮاﻗﯽ ﻋﻦ‬‫اﻻﻧﺨﺪاع ﺑﺨﺪع اﻫﻞ اﻟﺒﺎﻃﻞ و اﻟﮑﺬاب‬‫‪ -2‬ذﮐﺮ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را از ﺻﺤﺎﺑﻪ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ‬‫ﻓﺎﺋﺪه ﺛﺎﻧﯿﻪ در ﺑﯿﺎن ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﺑﺎﻻﺣﺴﺎن ﻧﺰد اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات واﻻﺷﺎن ﮐﻪ رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﯿﺪ اﻻﻧﺲ و اﻟﺠﺎن ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺴﻼم ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻤﻨﺎن ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ اول اﯾﺸﺎن ﺟﻨﺎب اﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﺳﯿﺪ اﻟّﺴﺎﺟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪6 :‬‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﺗﻌﺪﯾﺪ آن ﺣﻀـﺮت در ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﺻـﺮف ﺑﻨﺎﺑﺮ اﺻـﻄﻼح اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ اﺳﺖ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ‬‫اوﻟﯽ اﻻﺣﻼم و رواﯾﺖ ﮐﺮدن آﻧﺠﻨﺎب را اﺑﻦ ﺑﺸـﺮان و اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و ﻋﺎﺻـﻤﯽ و اﺑﻦ اﻟﻨﺠﺎر و ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻠﺨﯽ آوردهاﻧﺪ دوم‬‫ﺟﻨـﺎب اﻣـﺎم ﺑـﺎﻗﺮ ﻋﻠﻮم اﻻوﻟﯿﻦ و اﻵﺧﺮﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم و ذﮐﺮ آن ﺟﻨﺎب ﻧﯿﺰ درﯾﻦ‬‫زﻣﺮه ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻣﺼـﻄﻠﺢ ﺳﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﮐﻤﺎ اﺷﺮﻧﺎ إﻟﯿﻪ آﻧﻔﺎ و رواﯾﺖ آن ﺟﻨﺎب را ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺷﺒﺎن و اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و ﻋﺎﺻﻤﯽ و اﺑﻦ اﻟﻨﺠﺎر و ﺳﻠﯿﻤﺎن‬‫ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻠﺨﯽ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﺳﻮم اﺻﺒﻎ ﺑﻦ ﻧﺒﺎﺗﻪ اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ اﻟﮑﻮﻓﯽ و رواﯾﺖ ﮐﺮدﻧﺶ را اﺑﻦ ﺷﺎذان ﺣﺮﺑﯽ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ ذﮐﺮ‬‫ﮐﺮده ﭼﻬﺎرم ﺟﺮﯾﺮ ﺿﺒﯽ و رواﯾﺖ ﮐﺮدﻧﺶ را اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺎﻏﻨﺪي و اﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟﺒﻐﺪادي و اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﻣﺬﮐﻮر داﺷﺘﻪاﻧﺪ ﭘﻨﺠﻢ ﺣﺎرث ﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻬﻤـﺪاﻧﯽ اﻟﮑﻮﻓﯽ و رواﯾﺘﺶ را ﻋﺒﺎد ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب رواﺟﻨﯽ و ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻐـﺪادي و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ اﺛﺒﺎت ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺷﺸـﻢ‬‫ﺳﻌﺪ ﺑﻦ ﻃﺮﯾﻒ اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ اﻟﮑﻮﻓﯽ و رواﯾﺘﺶ را اﺑﻦ ﺷﺎذان ﺣﺰﻟﯽ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ آوردهاﻧﺪ ﻫﻔﺘﻢ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ اﻻﺳﺪي اﻟﮑﻮﻓﯽ‬‫و رواﯾﺖ ﮐﺮدﻧﺶ از ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻠﺨﯽ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﺤﻤﻮي واﺿﺤﺴﺖ ﻫﺸﺘﻢ ﺳﻠﻤﻪ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ اﻟﺤﻀﺮﻣﯽ اﻟﮑﻮﻓﯽ و رواﯾﺖ‬‫او را ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺣـﺪﺛﺎﻧﯽ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﯿﺎن ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻧﻬﻢ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﻣﻬﺮان اﻻﺳﺪي اﻟﮑﻮﻓﯽ اﻟﻤﻌﺮوف‬‫ﺑﺎﻻﻋﻤﺶ و رواﯾﺖ او را ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﺑﻦ ﻓﻬﻢ ﺑﻐـﺪادي و اﺻﻢ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري و اﺑﻦ ﺗﻤﯿﻢ ﻗﻨﻄﺮي و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي و ﺣﺎﮐﻢ و ﻃﺒﺮاﻧﯽ و‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﯿﻬﻘﯽ و ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻐﺪادي و اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺑﯿﻬﻘﯽ و ﻋﺎﺻـﻤﯽ و اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم و ﻋّﺰ اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑﻨﺠﯽ و ﺻـﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﺣﻤﻮي و ﺻـﻼح اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻼﺋﯽ و ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي و ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺟﺰري و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و‬‫ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ دﻫﻢ ﻋﺎﺻﻢ ﺑﻦ ﺿـﻤﺮة اﻟﺴـﻠﻮﻟﯽ اﻟﮑﻮﻓﯽ و رواﯾﺖ ﮐﺮدﻧﺶ از اﻓﺎده ﻋﺒﺎد ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻟﺮواﺟﻨﯽ و ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻐﺪادي‬‫و اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑﻨﺠﯽ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﯾﺎزدﻫﻢ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﯿﺜﻢ اﻟﻘﺎري اﻟﻤﮑﯽ و رواﯾﺘﺶ را ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﺻـﻨﻌﺎﻧﯽ و‬‫ﻗﻔﺎل ﺷﺎﺷـﯽ و اﺑﻦ اﻟﺴـﻘﺎ و ﺣﺎﮐﻢ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻌﻄﺎر اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻐﺪادي و اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻏﻨﺪﺟﺎﻧﯽ و اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و اﺑﻦ‬‫ﻋﺴـﺎﮐﺮ و اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﮔﻨﺠﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ ﺑﯿـﺎن ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ دوازدﻫﻢ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤـﺎن ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن و ﯾﻘﺎل ﺑﻬﻤﺎن اﻟﺘﯿﻤﯽ اﻟﻤـﺪﻧﯽ و‬‫رواﯾﺖ ﮐﺮدن او را ﻧﯿﺰ ﻫﻤﯿﻦ ﺣﻀـﺮات ذﮐﺮ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺳـﯿﺰدﻫﻢ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺴـﯿﻠﮥ اﻟﻤﺮادي اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ و رواﯾﺘﺶ از ﺗﺼﺮﯾﺢ‬‫ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺣـﺪﺛﺎﻧﯽ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒـﻞ و ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻇـﺎﻫﺮ و ﺑـﺎﻫﺮﺳﺖ ﭼﻬﺎردﻫﻢ ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﺮ اﺑﻮ اﻟﺤﺠﺎج اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ‬‫اﻟﻤﮑﯽ و رواﯾﺖ ﮐﺮدﻧﺶ از اﻓـﺎده ﺣﻀـﺮاﺗﯽ ﮐﻪ رواﯾﺖ اﻋﻤﺶ را ذﮐﺮ ﮐﺮدهاﻧـﺪ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﻓﻬـﺬه ﻋﺼﺎﺑـﮥ ﻣﻦ اﻟّﺘﺎﺑﻌﯿﻦ اﻻﻋﻼم‪،‬‬‫اﻟﻤﻌﺮوﻓﯿﻦ ﻋﻨـﺪﻫﻢ ﺑﺎﻟﻘـﺪم اﻟﺜـﺎﺑﺖ ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم‪ ،‬ﻗـﺪ رووا ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟـﺪاري ﻟﻐﯿـﺎﻫﺐ اﻟﻈﻼم‪ ،‬ﻓﺜﺒﺖ ﺻـﺪوره ﻣﻦ ﻣﺸـﮑﺎة اﻟّﻨﺒﻮة ﻋﻠﯽ‬‫ﺻﺎﺣﺒﻬﺎ و آﻟﻪ آﻻف اﻟّﺴﻼم‪ ،‬و ﻃﺎﺣﺖ ﻫﻔﻮات اﻟﻄﺎﻋﻨﯿﻦ اﻟﻄﻐﺎم‪ ،‬و ﺑﺎﺣﺖ ﺳﻘﻄﺎت اﻟﻘﺎدﺣﯿﻦ اﻻﻏﺜﺎم‪ ،‬و اﻧﺰاﺣﺖ ﻧﺰﻏﺎت اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ اﻟﻠﺌﺎم‪،‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 41‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪7 :‬‬‫و اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ ﻟا ﻤﻠﮏ اﻟﻤﻨﻌﺎم‪،‬‬‫‪ -3‬ذﮐﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﺳّﻨﯽ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ از ﻗﺮن ﺳﻮم ﺗﺎ ﻗﺮن ﺳﯿﺰدﻫﻢ‬‫ﻓﺎﺋـﺪه ﺛـﺎﻟﺜﻪ در ذﮐﺮ اﮐـﺎﺑﺮ ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﺣﻔـﺎظ و اﺟﻠّﻪ ﻣﺴـﻨﺪﯾﻦ اﯾﻘـﺎظ و ﻣﺸـﺎﻫﯿﺮ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻔﺨﺎر و ﻧﺤﺎرﯾﺮ ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ ﻋﻈﯿﻤﯽ اﻻﺛﺎر و‬‫اﻋـﺎﻇﻢ ﻋﻠﻤـﺎي واﻻ ﻣﺮﺗﺒﺖ و اﻓﺎﺧﻢ ﮐﻤﻼي ﻋﺎﻟﯽﻣﻨﺰﻟﺖ و اﻣﺎﺛﻞ ﻧﺒﻬﺎﺋﯽ ﻣﻨﯿﻌﯽ اﻟﺸﺄن و اﻓﺎﺿﻞ ﻧﺒﻼﺋﯽ رﻓﯿﻊ اﻟﻤﮑﺎن ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ‬‫ﮐﻪ ﺑﺮواﯾﺖ و اﺧﺮاج و اﺛﺒﺎت و ادراج و ذﮐﺮ و اﺷﺎﻋﺖ و ﻧﺸـﺮ و اذاﻋﺖ و ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺴﺪﯾـﺪ و ﺗﺜﺒﯿﺖ و ﺗﺸـﯿﯿﺪ و ﺗﺎزﯾﺮ و ﺗﺎﯾﯿـﺪ و ﺗﻘﺮﯾﺮ و‬‫ﺗﺄﮐﯿﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﺷـﺘﻐﺎل ﻓﺮﻣﻮده ﻗﺼﺐ اﻟﺴـﺒﻖ از ﯾﮑﺪﮔﺮ درﯾﻦ ﻣﻀﻤﺎر ﻣﺒﻬﺮ اﻻﺑﺘﺪار رﺑﻮدهاﻧﺪ ﭘﺲ از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺮزاق ﺑﻦ ﻫﻤﺎم ﺑﻦ ﻧﺎﻓﻊ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ و اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﻤّﺮي‪ -‬و اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻬﺮوي اﻟﺤﺪﺛﺎﻧﯽ اﻻﻧﺒﺎري‪ -‬و‬‫اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ‪ -‬و ﻋﺒﺎد ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻟﺮواﺟﻨﯽ اﻻﺳﺪي‪ -‬و اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة اﻟﺘﺮﻧﺪي‪ -‬و اﺑﻮ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﻢ اﻟﺒﻐﺪادي‪ -‬و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺒﺰار‪ -‬و اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﺎرث اﻟﺒﺎﻏﻨﺪي اﻟﻮاﺳـﻄﯽ اﻟﺒﻐﺪادي‪ -‬و اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻻﻣﻮي‬‫اﻻـﺻﻢ‪ -‬و اﺑـﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺗﻤﯿﻢ اﻟﺨﯿـﺎط اﻟﻘﻨﻄﺮي اﻟﺒﻐـﺪادي‪ -‬و اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻢ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ‬‫اﻟﺒﻐـﺪادي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺠﻌـﺎﺑﯽ‪ -‬و اﺑـﻮ اﻟﻘـﺎﺳﻢ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﯾـﻮب اﻟﻄـﺒﺮاﻧﯽ و اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺸﺎﺷـﯽ‬‫اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻘﻔﺎل‪ -‬و اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺣﯿﺎن اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ اﻟﺤﯿﺎﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺸـﯿﺦ و اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺴﻘﺎ اﻟﻮاﺳﻄﯽ‪ -‬و اﺑﻮ اﻟﻠﯿﺚ ﻧﺼﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺴﻤﺮﻗﻨﺪي اﻟﺤﻨﻔﯽ‪ -‬و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﻦ‬‫ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺒﻐـﺪادي‪ -‬و اﺑﻮ ﺣﻔﺺ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤـﺎن اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ ﺷـﺎﻫﯿﻦ اﻟﺒﻐـﺪادي‪ -‬و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﺷﺎذان ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻟﺴـﮑﺮي اﻟﺤﺰﻟﯽ‪ -‬و اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﺪان ﺑﻦ ﺑﻄﮥ‬‫اﻟﻌﮑﺒﺮي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺑﻄـﮥ‪ -‬و اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻀﺒﯽ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺤﺎﮐﻢ‪ -‬و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ‪ -‬و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻈﻔﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻌﻄﺎر اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ‪ -‬و‬‫اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺒﺼـﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻤﺎوردي‪ -‬و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ‪ -‬و اﺑﻮ ﻏﺎﻟﺐ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ اﻟﻨﺤﻮي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺑﺸﺮان‪ -‬و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺒﻐﺪادي‪ -‬و اﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ اﻟﻨﻤﺮي اﻟﻘﺮﻃﺒﯽ‪ -‬و اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﻐﻨﺪﺟﺎﻧﯽ‪ -‬و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﻄﯿﺐ اﻟﺠﻼﺑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ‪ -‬و اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺠﺒﺎر اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ‪ -‬و اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ‪ -‬و اﺑﻮ ﺷـﺠﺎع ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﻓﻨﺎﺧﺴﺮو اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ‪ -‬و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺻﻤﯽ و‬‫ﺷﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﻓﻨﺎﺧﺴﺮو اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ‪ -‬و ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺠﺒﺎر‬‫ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﺮوزي‪ -‬و اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم‪ -‬و اﺑﻮ‬‫اﻟﻘـﺎﺳﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻫﺒـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ ﻋﺴـﺎﮐﺮ‪ -‬و اﺑﻮ اﻟﺤﺠﺎج ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺒﻠﻮي اﻻﻧﺪﻟﺴـﯽ‬‫اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺸﯿﺦ‪ -‬و اﺑﻮ اﻟﺴﻌﺎدات ﻣﺒﺎرك ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪8 :‬‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟﺠﺰري اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ‪ -‬و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟﺠﺰري اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ‬‫اﻻﺛﯿﺮ‪ -‬و ﻣﺤﯿﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺮﺑﯽ اﻟﻄﺎﺋﯽ اﻻﻧﺪﻟﺴـﯽ‪ -‬و ﻣﺤﺐ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ‬‫اﻟﻨﺠﺎر و ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺳﺎﻟﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ اﻟﻘﺮﺷﯽ اﻟﻨﺼﯿﺒﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ‪ -‬و ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻗﺰﻏﻠﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺴﺒﻂ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 42‬از ‪581‬‬‫اﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي و اﺑـﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﮑﻨﺠﯽ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ‪ -‬و ﻋﺰ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳـﻢ‬‫اﻟﺴـﻠﻤﯽ‪ -‬و اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺷـﺮف ﺑﻦ ﻣّﺮي اﻟﻨﻮوي‪ -‬و ﻣﺤﺐ اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻄﺒﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﮑﯽ‪ -‬و ﺳـﻌﯿﺪ‬‫اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻔﺮﻏﺎﻧﯽ‪ -‬و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﮑﺎزروﻧﯽ‪ -‬و ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻣﯿﺮ ﺣﺴـﯿﻨﯽ اﻟﻔﻮزي‪ -‬و ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﮑﺮﻣـﺎﻧﯽ‪ -‬و اﺑﻮ اﻟﻤﺠـﺎﻣﻊ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺆﯾـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﻮﯾﻪ اﻟﺠﻮﯾﻨﯽ‪ -‬و ﻧﻈـﺎم‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺨﺎري اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﻋﻠﯽ اﻟﺴﻨﺘﻬﻢ ﺑﻨﻈﺎم اوﻟﯿﺎ‪ -‬و ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﺤﺠﺎج ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻤﺰي‪-‬‬‫و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳـﻒ اﻟﺰرﻧـﺪي‪ -‬و ﺻـﻼح اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﺧﻠﯿـﻞ ﺑﻦ ﮐﯿﮑﻠـﺪي اﻟﻌﻼـﺋﯽ اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ‬‫اﻟﻬﻤـﺪاﻧﯽ‪ -‬و ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺳﺎﻻر اﻟﺒـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻣﯿﺮ ﻣّﻠﺎ‪ -‬و ﺷـﯿﺦ ﺑـﺪر اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺑﻬﺎدر ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺰرﮐﺸـﯽ‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ‪ -‬و ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﺪﻣﯿﺮي و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺸﯿﺮازي اﻟﻠﻐﻮي اﻟﺸﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﻔﯿﺮوزآﺑﺎدي‪ -‬و‬
‫اﻣﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻬﺠﺮوي اﻻﯾﺠﯽ اﻟﻮاﺳـﻄﯽ‪ -‬و ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺠﺰري‪ -‬و زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻮاﻓﯽ‪ -‬و ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺰاوﻟﯽ اﻟﺪوﻟﺖآﺑﺎدي‪ -‬و ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﮑﻨﺎﻧﯽ اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ‪ -‬و اﻟﺴﯿﺪ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ‪ -‬و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺼـﺒﺎغ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ اﻟﻤﮑﯽ‪ -‬و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﺴﻄﺎﻣﯽ‪ -‬و ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺠﯿﻼﻧﯽ اﻟﻼﻫﺠﯽ اﻟﻨﻮرﺑﺨﺸـﯽ‪ -‬و ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺴـﺨﺎوي‪ -‬و ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺎﺷـﻔﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻮاﻋﻆ‪ -‬و ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ‪ -‬و ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻤﻬﻮدي‪ -‬و‬‫ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ روزﺑﻬﺎن اﻟﺨﻨﺠﯽ اﻟﺸﯿﺮازي‪ -‬و ﻏﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻓﻬﺪ اﻟﻬﺎﺷﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ و ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﻘﺴـﻄﻼﻧﯽ اﻟﻤﺼـﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ‪ -‬و ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ‬‫اﻟﺼـﺪﯾﻘﯽ اﻟـﺪواﻧﯽ‪ -‬و ﮐﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﯿﺰدي اﻟﻤﯿﺒﺪي‪ -‬و ﻏﯿﺎث اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻫﻤﺎم اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﺪﻋﻮ ﺑﺨﻮاﻧﺪ اﻣﯿﺮ و ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ رﻓﯿﻊ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﺨﺎري‪ -‬و ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺸﺎﻣﯽ اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ اﻟﺼﺎﻟﺤﯽ‪ -‬و ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺮاق اﻟﮑﻨـﺎﻧﯽ‪ -‬و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ‪ -‬و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺴـﺎم اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﻤﺘﻘﯽ‪ -‬و‬‫اﺑﺮاﻫﯿـﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﺻـﺎﺑﯽ اﻟﯿﻤﻨﯽ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ‪ -‬و ﻣﺤﻤـﺪ ﻃـﺎﻫﺮ اﻟﻔﺘﻨﯽ‪ -‬و ﻋﺒـﺎس ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺠﺮﺟـﺎﻧﯽ اﻟﺸـﯿﺮازي اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﻤﯿﺮزا‬‫ﻣﺨـﺪوم‪ -‬و ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﺟﻬﺮﻣﯽ‪ -‬و ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس اﻟﯿﻤﻨﯽ‪ -‬و ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺸﯿﺮازي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪9 :‬‬‫و اﺑﻮ اﻟﻌﺼـﻤﺖ ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﻌﺼﻮم ﺑﺎﺑـﺎ اﻟﺴـﻤﺮﻗﻨﺪي‪ -‬و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳـﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻬﺮوي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻘـﺎري‪ -‬و ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮؤف ﺑﻦ ﺗﺎج‬‫اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ اﻟﻤﻨﺎوي‪ -‬و ﻣﻼ ﯾﻌﻘﻮب اﻟﺒﻨﺎﻧﯽ اﻟﻼﻫﻮري‪ -‬و اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻘﺮي اﻻﻧﺪﻟﺴـﯽ‪ -‬و ﺷـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ‪ -‬و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﯿﺨﺎﻧﯽ اﻟﻘﺎدري‪ -‬و ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﺑﻦ ﺳﯿﻒ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺒﺨﺎري اﻟﺪﻫﻠﻮي‪ -‬و ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺳـﯿﺪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺎه ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﺳﯿﺪ ﺣﺴﻦ اﻟﺒﺨﺎري‪ -‬و؟ اﻟﱠﻠﻪ دﯾﻪ؟ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ ﺑﯿﻨﺎ ﺣﮑﯿﻢ اﻟﭽﺸﺘﯽ اﻟﻌﺜﻤﺎﻧﯽ‪ -‬و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺳﻮل ﺑﻦ ﻗﺎﺳﻢ اﻟﭽﺸﺘﯽ‪ -‬و ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻠﻮي ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﺣﻤﺪ اﻟﺠﻔﺮي‪ -‬و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻌﺰﯾﺰي‪ -‬و اﺑﻮ اﻟﻀـﯿﺎء ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺒﺮاﻣﻠﺴـﯽ اﻟﻘﺎﻫﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ‪ -‬و‬‫ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴﻨﺒﻠﯽ اﻟﻨﻘﺸﺒﻨﺪي‪ -‬و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ اﻟﮑﺮدي اﻟﮑﻮراﻧﯽ‪ -‬اﻟﺸﻬﺮزوري اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ‪ -‬و اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﮑﺮدي اﻟﺒﺼﺮي‪-‬‬‫و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻻزﻫﺮي اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ‪ -‬و ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺒﺼـﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ‪ -‬و ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟّﺮﺳﻮل اﻟﺒﺮزﻧﺠﯽ اﻟﮑﺮدي ﻧﺰﯾﻞ ﻃﯿﺒـﮥ‪ -‬و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪﺧﺎن اﻟﺤﺎرﺛﯽ اﻟﺒﺪﺧﺸﺎﻧﯽ‪ -‬و ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺪر ﻋﺎﻟﻢ و ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﺪﻫﻠﻮي‪ -‬و ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻣﯿﻦ اﻟﺴـﻨﺪي‪ -‬و ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﺼـﺮي اﻟﺸﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﺤﻔﻨﯽ‪ -‬و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 43‬از ‪581‬‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻﻼح اﻻﻣﯿﺮ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ اﻟﺼﻨﻌﺎﻧﯽ‪ -‬و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺒﺎن اﻟﻤﺼﺮي‪ -‬و ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺟﻤﻞ‪ -‬و ﻗﻤﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﺣﺴﯿﻨﯽ‬‫اﻻورﻧﻘﺎﺑﺎدي و ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﺑﮑﺮي اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ‪ -‬و ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺒﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻼ اﺣﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﺑﻦ‬‫ﻣﻼ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴﻬﺎﻟﻮي اﻟﻠﮑﻬﻨﻮي و ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺪﻫﻠﻮي ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ‪ -‬و ﺷﯿﺦ ﺟﻮاد‬‫ﺳﺎﺑـﺎط ﺑـﻦ اﺑﺮاﻫﯿـﻢ ﺳﺎﺑـﺎط اﻟﺴﺎﺑـﺎﻃﯽ اﻟﺤﻨﻔﯽ‪ -‬و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺨﺮﭘـﻮﺗﯽ‪ -‬و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐـﺎﻧﯽ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ‪ -‬و ﻣﺤﻤـﺪ رﺷـﯿﺪ‬‫اﻟـﺬﯾﻨﺨﺎن اﻟﺪﻫﻠﻮي ﺗﻠﻤﯿﺬ رﺷـﯿﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ‪ -‬و ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﻠﯽ اﻟﻘﺮﺷـﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻤﺮزا ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﺪث‬‫ﺗﻠﻤﯿﺬ ﻓﺮﯾﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ‪ -‬و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺴـﻠﯿﻤﺎﻧﯽ‪ -‬وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻼ اﺣﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﺑﻦ ﻣﻼ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴـﻬﺎﻟﻮي اﻟﻠﮑﻬﻨﻮي‪ -‬و ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﺸﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﻮﺳﯽزاده‪ -‬و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺒﻠﺨﯽ اﻟﻘﻨـﺪوزي‪ -‬و ﺳـﻼﻣﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒـﺪاﯾﻮﻧﯽ‪ -‬و ﻣﻮﻟـﻮي ﺣﺴـﻦ اﻟّﺰﻣـﺎن ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻗـﺎﺳﻢ اﻟﺘﺮﮐﻤـﺎﻧﯽ اﻟﺘـﺒﺮﯾﺰي ﺛﻢ اﻟﺤﯿـﺪرآﺑﺎدي‬‫اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮ‪ -‬و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﺪﻣﻨﺘﯽ اﻟﺒﺠﻤﻌﻮي اﻟﻤﻌﺘﺰﻟﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ اﻟﺸﺎذﻟﯽ اﻟﻤﻌﺎﺻﺮ و ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ اﻓﻨﺪي اﻟﻐﻨﯿﻤﯽ اﻟﻤﻌﺎﺻﺮ‪ -‬ﻓﻬﺬه اﻋﻼم‬‫ﺟﻤﻊ ﻣﻦ ﻋﻠﻤـﺎء اﻟّﺴـ ﻨﯿﮥ و اﻋﻼـﻣﻬﻢ و اﺳـﻤﺎء ﺣﺮب ﻣﻦ ارﮐﺎﻧﻬﻢ و ﻋﻈﺎﻣﻬﻢ و ﺑﻌـﺪ ﺳـﻤﺎع رواﯾﺎﺗﻬﻢ‪ ،‬و ﻏﺐ وﻋﯽ اﻓﺎداﺗﻬﻢ ﻻ ﯾﺴﺘﺮﯾﺐ ﻣﻦ‬‫وﻓﻘﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﺮﺷـﺪه و ﺑﺼـﺮه ﻟﻘﺼـﺪه و ﮐﺸﻒ اﻟﺮﯾﻦ ﻋﻦ ﻗﻠﺒﻪ ﺑﺘﺄﯾﯿﺪه و ازاح اﻟﺤﺮج ﻋﻦ ﺻﺪره ﺑﺘﺴﺪﯾﺪه ﻓﯽ اﻟﺘﺼﺪﯾﻖ و اﻻذﻋﺎن و اﻻﯾﻤﺎن و‬‫اﻻﯾﻘﺎن ﺑﻬـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟﺒﺎﻫﺮ اﻟﺒﺮﻫﺎن اﻟﺠﻠﯽ اﻟﺸﺄن‪ ،‬اﻟﻤﻘﺒﻮل ﻋﻨـﺪ اﻟﻤﻬﺮة اﻷﻋﯿﺎن‪ ،‬اﻟﻤﺮوي ﻟﻼﺳﺎﻃﯿﻦ اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ ﺑﻐﻮاﻣﺾ اﻟﺴـﻨﮥ و‬‫اﻟﻘﺮآن‪ ،‬و اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺼﺎﺋﻦ ﻋﻦ اﻟﺘﻘﺤﻢ ﻓﯽ ﻣﻬﺎوي اﻟﺰﯾﻎ و اﻟﻌﺪوان‪ ،‬و اﻟّﺘﻬﺠﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﻐﺎوي اﻟﺒﻐﯽ و اﻟﺸﻨﺌﺎن‪،‬‬‫‪ -4‬در ذﮐﺮ أﺳﻤﺎء ﻋﻠﻤﺎي ﺳّﻨﯽ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را »ﺻﺤﯿﺢ« داﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ‬‫ﻓﺎﺋﺪه راﺑﻌﻪ در اﻓﺮاد اﺳﻤﺎي ﻋﻠﻤﺎي ﻋﻈﺎم ﺳﻨﯿﻪ ﮐﻪ از ﺗﺼﺮﯾﺤﺎت و اﻓﺎداﺗﺸﺎن ﺻﺤﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪10 :‬‬‫ﭘﺲ از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟّﺘﻤﺮي ﮐﻪ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺼـﺤﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ اﺑﻮ‬‫ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄﺒﺮي ﮐﻪ ﺑﺎﺧﺘﯿﺎر اﺗﺤﺎد اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﻪ ﺣﮑﻢ ﺑﺼـﺤﺖ آن ﻓﺮﻣﻮده و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ اﺑﻮ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﺎﮐﻢ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي ﮐﻪ ﺑﺎﻫﺘﻤﺎم ﺗﻤﺎم ﺻـﺤﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺛﺎﺑﺖ ﻓﺮﻣﻮده و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻼﻣﻪ‬‫اﺑﻮ ﺳﺎﻟﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ اﻟﻘﺮﺷـﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را از ﺟﺎﻣﻊ ﺗﺮﻣﺬي واﺻﻔﺎ اّﯾﺎه ﺑﺎﻟﺘﺼﺤﯿﺢ ﻣﺮة ﺑﻌﺪ اﺧﺮي ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﻋﻼوه ﺑﺮ‬‫اﺳـﺘﺪﻻل و اﺳﺘﺸـﻬﺎد ﺑـﺂن ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺗﻤـﺎم آﻧﺮا از ﺟﻤﻠﻪ اﺣـﺎدﯾﺚ راﺟﺤﻪ ﺻـﺤﮥ و ﻣﻌﺘﻘـﺪا ﺷـﻤﺮده و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ‬‫ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻗﺰﻏﻠﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺴـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮐﻪ ﺑﺼـﺮاﺣﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را از ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺛﺎﺑﺘﻪ ﻣﺸـﺘﻬﺮه و از ﺟﻤﻠﻪ ﺳﻨﺖ ﻇﺎﻫﺮه ﮐﻪ در آن‬‫ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب ﻧﯿﺴﺖ واﻧﻤﻮده ﺑﺎﻫﺘﻤﺎم ﺗﻤﺎم اﺛﺒﺎت ان ﻓﺮﻣﻮده و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﮑﻨﺠﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ را در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و در ﺻﺪر ان ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﮐﺮده ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻣﺸـﺘﻤﻞﺳﺖ ﺑﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﻪ از ﮐﺘﺐ اﺋّﻤﻪ و‬‫ﺣﻔﺎظ و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺻـﻼح اﻟـّﺪﯾﻦ ﺧﻠﯿﻞ ﺑﻦ ﮐﯿﮑﻠـﺪي ﻋﻼﺋﯽ ﮐﻪ ﺑﺤﺴﺐ ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺳـﺨﺎوي ﺑﯿﺎﻧﯽ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺪ ﺑﺼـﺤﺖ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﺳﺖ او اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻗﻮل ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻼي ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﺑﺼـﺤﯿﺢ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ دارد‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺠﺰري ﮐﻪ در اﺳـﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﺣﮑﻢ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺼﺤﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ در ﻣﻘﺎم ﺗﺎﯾﯿﺪ ﻧﻘﻞ‬‫ﮐﺮده و در اول ﮐﺘـﺎب ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻧﻤـﻮده ﮐﻪ اﺣـﺎدﯾﺚ اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب از ﻣﺘﻮاﺗﺮات و ﺻـﺤﺎح و ﺣﺴـﺎﻧﺴﺖ و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﺎن اﻟﺴـﺨﺎوي ﮐﻪ در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴـﻨﻪ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﺑﯿﺎن ﻋﻼﻣﻪ ﻋﻼﺋﯽ ﮐﻪ آن را ﺷﺎﻫﺪ ﺑﺼـﺤﺖ ﺣﺪﯾﺚ واﻧﻤﻮده و ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻫﺬا ﺿـﯿﻊ ﻣﻌﺘﻤﺪ و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻼﻣﻪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﮐﻪ در ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﺟﺰم ﺑﺼـﺤﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮده و از‬‫آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ روزﺑﻬﺎن اﻟﺨﻨﺠﯽ اﻟﺸـﯿﺮازي ﮐﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﺒﺎﻃﻞ ﺧﻮد ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺼـﺤﺖ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻨﯿﻒ ﻧﻤﻮده و از‬‫آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺴﺎم اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﻤﺘﻘﯽ ﮐﻪ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮐﻼم ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺟﺰم ﺑﺼﺤﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﻼ رد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 44‬از ‪581‬‬‫و ﻧﮑﯿﺮ ﻧﻘـﻞ ﻧﻤﻮده و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﺨﺎري ﮐﻪ او ﻧﯿﺰ ﺑﺒﻮدن اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ ﻓﺮﻣﻮده و از آن‬‫ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﮐﺘـﺎب ﻧﺰل اﻻـﺑﺮار ﺑﻤﺎ ﺻـﺢ ﻣﻦ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻻﻃﻬﺎر ﮐﻪ در آن‬‫اﻟﺘﺰام اﯾﺮاد اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﻧﻤﻮده ﺑﻄﺮق ﻋﺪﯾﺪه وارد ﮐﺮده و در ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﺣﺎﮐﻢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و از آن ﺟﻤﻠﻪ‬‫اﺳﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺪر ﻋﺎﻟﻢ ﮐﻪ در ﻣﻌﺎرج اﻟﻌﻠﯽ ﻋﺒﺎرت ﻣﺠﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺟﺰم ﺑﺼـﺤﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﻼ رد و ﻧﮑﯿﺮ‬‫ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻـﻼح اﻷﻣﯿﺮ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﻫﺘﻤﺎم ﺗﻤﺎم در روﺿﻪ ﻧﺪﯾﻪ ﺻـﺤﺖ‬‫اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺎﺛﺒﺎت رﺳﺎﻧﯿﺪه و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ اﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ ﮐﻪ در ﺳـﯿﻒ ﻣﺴـﻠﻮل اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺑﮑﺜﺮت ﺷﻮاﻫﺪ ﺣﮑﻢ ﺑﺼـﺤﺖ‬‫اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺗﻮان ﻧﻤﻮد و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ زﻣﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﮐﻪ ﺻﺤﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ و ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺟﻤﺎﻋﺎت اﺋﻤﻪ‬‫ﺳﻨﯿﻪ آن را ﺑﺒﯿـﺎن اﻧﯿﻖ واﺿـﺢ ﻓﺮﻣﻮده ﻓﻤﻦ اﺷـﺮق ﻗﻠﺒﻪ ﺑﻨﻮر اﻟﯿﻘﯿﻦ‪ ،‬و رﺑـﻂ ﻓﺆاده ﺑﻌﺰﯾﻤـﮥ اﻟـﺪﯾﻦ و ﻟﻢ ﯾﻔﺘﻠﻪ ﻓﺎﺗﻼت اﻟﻐﺮور و ﻟﻢ ﺗﻌﻢ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻣﺸـﺘﺒﻬﺎت اﻻـﻣﻮر‪ ،‬و ﻻـ اﺷـﺮب ﻓﯽ ﻗﻠﺒﻪ ﺣﺐ اﻟّﺰور‪ ،‬و ﻟﻢ ﯾﺰرع اﻟﻐﯽ ﻓﯿﺤﺼـﺪ اﻟﺜﺒﻮر‪ ،‬و ﻟﻢ ﯾﺴـﺮ ﻓﯽ ﻃﺤﻨﯿـﮥ ﻋﻤﯿﺎء ﻣﻦ اﻟﻮﺳﻮاس و ﻟﻢ ﯾﺮم‬‫ﺑﺎﻟﺨﺒﻂ و اﻟﻌﻤﻪ و اﻟﺸﻤﺎس‪ ،‬و ﻟﻢ ﯾﻨﺘﮑﺚ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻘﺘﻞ و ﻟﻢ ﯾﮑﺐ ﺑﻪ ﻫﻮي اﻟﺨﺘﻞ ﻻ ﯾﻤﺘﺮي ﺳﺠﯿﺲ اﻟﻠﯿﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﺻﺤﮥ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪11 :‬‬‫اﻟّﺴﺎﻣﻖ اﻟﻌﺎﻟﯽ و ﮐﻮﻧﻪ ﺛﺎﺑﺘﺎ ﻣﺴـﻠﻤﺎ ﻋﻨـﺪ ﺟﻬﺎﺑﺬة اﻟﺼـﻨﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﺋّﻤﮥ اﻟّﺴـ ﻨﮥ و اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ اﻟﺤﺎﺋﺰﯾﻦ اﻟﻘﺪح اﻟﻤﻌّﻠﯽ و اﻟﺮﻗﯿﺐ ﻓﯽ اﻟﺮﻗﻌﮥ و اﻟﻤﻨﺎﻋﮥ‬‫اﻟﻤﺼـﯿﺒﯿﻦ ﺧﺼﻞ اﻟﺴـﺒﻖ ﻓﯽ اﻟﺘﻘﺪم و اﻟﺒﺮاﻋﮥ و اﻟﱠﻠﻪ وﻟﯽ اﻟّﺘﻮﻓﯿﻖ ﻟﻤﻦ اﺑﺼﺮ ﻟﻘﻢ اﻟﺤﻖ ﻓﺎراد اﺗﺒﺎﻋﻪ و ﻫﻮ اﻟﻤﻮﺿﺢ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﺮﺷﺪ ﻟﻤﻦ اﻧﻘﺎد ﻟﻪ‬‫ﻓﺎﻃﺎﻋﻪ‬‫‪ -5‬در ذﮐﺮ أﺳﻤﺎء ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯽ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را »ﺣﺴﻦ« داﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ‬‫ﻓﺎﺋـﺪه ﺧـﺎﻣﺴﻪ در ذﮐﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﮐﺒﺎر اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﮐﻪ از ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت و اﻓﺎدات ﺷﺎن ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﻄﻠﻘﺎ ﯾﺎ ﺑﺨﺼﻮﺻـﯿﺖ‬‫ﺑﻌﺾ ﻃﺮق واﺿﺢ و اﺷـﮑﺎرﺳﺖ و درﯾﻦ زﻣﺮه ﺑﻌﻀﯽ از ﺣﻀﺮات ﮐﻪ آﻧﻔﺎ در ﻓﺎﺋﺪه ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪﻧﺪ ﻧﯿﺰ داﺧﻞ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺳﺒﺒﺶ ﯾﺎ‬‫اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن اوﻻ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﺤﺴﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻮدﻧﺪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪ ﺑﺮ اﯾﺸﺎن ﺻـﺤﺖ ان ﻣﻨﮑﺸﻒ ﺷﺪ ﮐﻤﺎ ﺻﺮح ﺑﻪ اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ ﺣﻖ ﻧﻔﺴﻪ و‬‫ﯾـﺎ ﺣﮑﻢ ﺑﺤﺴﻦ از اﯾﺸﺎن ﻣﺨﺘﺺ ﺑﺒﻌﺾ ﻃﺮق ﺣـﺪﯾﺜﺴﺖ ﻣﺜﻞ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﻨﺠﯽ و ﮐﯿﻔﻤﺎ ﮐﺎن ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺸﺎر‬‫إﻟﯿﻬﻢ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺘﺮﻣـﺬﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﻟﻤﻌﺎت ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة ﺗﺤﺴـﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻓﺮﻣﻮده و از آن‬‫ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﮑﻨﺠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﮐﻪ در ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺤـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮔﻔﺘﻪ ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺣﺴﻦ ﻋﺎل و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺻـﻼح اﻟﺪﯾﻦ ﺧﻠﯿﻞ ﺑﻦ ﮐﯿﮑﻠﺪي ﻋﻼﺋﯽ ﮐﻪ ﺑﺼﺮاﺣﺖ اﻋﺘﺮاف ﺑﺒﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺣﺴﻦ ﻣﺤﺘﺞ ﺑﻪ‬‫ﻧﻤﻮده و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺑﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﻬﺎدر زرﮐﺸـﯽ ﮐﻪ در ﮐﺘﺎب ﻵﻟﯽ ﻣﻨﺜﻮره ﻗﻮل ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻼﺋﯽ ﻣﺼـﺮح ﺑﺤﺴﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده و ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎده ﻣﻨﺎوي و رﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ ﺧﻮد زرﮐﺸـﯽ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﮐﺮده ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﺷﻮد ﺑـﺪرﺟﻪ ﺣﺴﻦ ﻣﺤﺘـﺞ ﺑﻪ و‬‫ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ زﻣﺎن ﻧﯿﺰ در ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ زرﮐﺸـﯽ ﺗﺤﺴـﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻓﺮﻣﻮده و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻟﻔﯿﺮوزآﺑﺎدي ﮐﻪ در ﮐﺘﺎب ﻧﻘﺪ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﮐﺮده ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺪرﺟﻪ ﺣﺴﻦ ﻣﺤﺘﺞ ﺑﻪ و از آن ﺟﻤﻠﻪ‬‫اﺳﺖ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺴﻘﻼﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻪ در ﻓﺘﻮاي ﺧﻮد و در اﺟﻮﺑﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺘﻌﻘﺒﻪ ﺳﺮاج ﻗﺰوﯾﻨﯽ ﺗﺼﺮﯾﺢ‬‫ﺑﺤﺴﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺳـﺨﺎوي ﮐﻪ در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴـﻨﻪ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺎس را ﺣﺴﻦ ﮔﻔﺘﻪ و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﮐﻪ در ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء ﺣﮑﻢ ﺑﺤﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده و در ﻵﻟﯽ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ و ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻌﻘﺒﺎت ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﺗﻠﺨﯿﺺ آن ﻣﺴـﻤﯽ ﺑﺎﻟﻨﮑﺖ اﻟﺒﺪﯾﻌﺎت ﮐﻼم ﻋﻼﺋﯽ و‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴﻤﻬﻮدي ﮐﻪ در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﺣﺎﮐﻢ و ﺗﺤﺴﯿﻦ ﻋﻼﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﮐﻢ از ﮐﻢ ﺧﻮد ﺳﻤﻬﻮدي ﻗﺎﺋﻞ ﺑﺤﺴﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 45‬از ‪581‬‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳـﻒ اﻟﺸـﺎﻣﯽ ﮐﻪ در ﺳـﺒﻞ اﻟﻬـﺪي و اﻟﺮﺷـﺎد ﺣﺴﻦ ﺑـﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺻـﻮاب واﻧﻤـﻮده و‬‫اﺳﺘﺸـﻬﺎد ﺑﻘﻮل ﻋﻼﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﺮده و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺮاق اﻟﮑﻨﺎﻧﯽ ﮐﻪ در ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻌﻪ در ﻣﻘﺎم‬‫ﺗﻌﻘﺐ ﻗﺪح اﺧﺮاج ﺣﺎﮐﻢ و ﺗﺮﻣﺬي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ذﮐﺮ ﮐﺮده و ﺑﻌﺪ از آن ﻗﻮل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ذﮐﺮ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺣﺎﮐﻢ و اﺧﺘﯿﺎر‬‫ﺑﻮدن ﺣﺪﯾﺚ از ﻗﺴﻢ ﺣﺴﻦ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﺗﺤﺴـﯿﻦ ﻋﻼﺋﯽ را ﻧﯿﺰ ﺑﻌﺪ از آن ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﭘﺲ اﻗﻞ اﺣﻮال اﺑﻦ ﻋﺮاق اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﺤﺴﻦ‬‫اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺎﺷﺪ و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻪ در ﺻﻮاﻋﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪12 :‬‬‫در ﻣﻘـﺎم اﺛﺒـﺎت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺼﻮﯾﺐ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن ان از ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و در ﻣﻨـﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن آﻧﺮا ﺗﺤﻘﯿﻖ داﻧﺴـﺘﻪ و در‬‫ﺗﻄﻬﯿﺮ اﻟﺠﻨـﺎن ﻧﯿﺰ آﻧﺮا ﺑﺴـﺒﺐ ﮐﺜﺮت ﻃﺮق ﺣﺴﻦ واﻧﻤﻮده و در ﻓﺘﻮاي ﺧﻮد ﻧﯿﺰ آﻧﺮا ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﮔﻔﺘﻪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﺤﻤـﺪ ﻃـﺎﻫﺮ‬‫ﻓﺘﻨﯽ ﮐﻪ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت در ﻣﻘﺎم ﺗﻌﻘﺐ ﻗﺪح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﻓﺎده ﻋﻼﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ را ذﮐﺮ ﮐﺮده و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﺳﻠﻄـﺎن ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻘـﺎري ﮐﻪ در ﻣﺮﻗﺎة ﺑﻌـﺪ ﻧﻘﻞ ﺑﻌﺾ اﻗﻮال ﻣﺘﻌﻨﺘﯿﻦ در ﻣﻘﺎم اﺳـﺘﺪراك اﻓﺎده ﻋﻼﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤﺴـﻦ‬‫ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮؤف ﺑﻦ ﺗﺎج اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ اﻟﻤﻨﺎدي ﮐﻪ در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﺑﻌﺾ اﻗﻮال‬‫ﻣﺠﺎزﻓﺖ اﺷﺘﻤﺎل اﻓﺎده ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻼﺋﯽ و زرﮐﺸﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﺳﺨﺎوي ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ آورده و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺠﺎزي ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺸـﻌﺮاﻧﯽ ﮐﻪ در ﻓﺘﺢ اﻟﻤﻮاﻟﯽ ﻟﻨﺼـﯿﺮ ﺑﺸـﺮح اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﺼـﻐﯿﺮ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﺤﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ‬‫ﺷـﺪه ﮐﻤﺎ ﻧﻘﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﻌﺰﯾﺰي ﻓﯽ اﻟﺴـﺮاج اﻟﻤﻨﯿﺮ و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ ﺑﻦ ﺳـﯿﻒ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺒﺨﺎري اﻟﺪﻫﻠﻮي ﮐﻪ در اﺳـﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل‬‫ﻣﺸـﮑﺎة ﺑﻌﺪ دارد ﮐﺮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ اﻓﺎده اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺣﮑﻢ ﺑﺤﺴﻦ ﺑﻮدن آن ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و در ﻟﻤﻌﺎت ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﮐﻪ ﺗﺮﻣـﺬي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺗﺤﺴـﯿﻦ ﮐﺮده اﺳﺖ و ﻧﯿﺰ در آن ﮐﻼـم ﻣﺒﺴﻮط ﻣﺠـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﺒﻮدن اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻣﺤﺘﺞ ﺑﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰي ﮐﻪ در ﺳـﺮاج ﻣﻨﯿﺮ ﺣﺴﻦ ﺑﻐﯿﺮه ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫از ﺷـﯿﺦ ﺧﻮد ﻣﺤﻤـﺪ ﺣﺠﺎزي ﺷـﻌﺮاﻧﯽ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ؟ اﻟﻄﺮاﺑﻠﺴـﯽ؟ ﮐﻪ در ﺗﯿﺴـﯿﺮ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴـﻨﯿﻪ ﺣﺴـﻦ‬‫ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺻﻮاب واﻧﻤﻮده و آن را ﻣﺴـﺘﻨﺪ ﺑﻘﻮل ﻋﻼﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﺮده و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ ﻟا ﺰرﻗﺎﻧﯽ‬‫ﮐﻪ در ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟـﺪﻧﯿﻪ ﺗﺼﻮﯾﺐ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﺮده و اﺳـﺘﻨﺎد ﺑﻘﻮل ﻋﻼﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻧﻤﻮده و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺒﺎن اﻟﻤﺼـﺮي ﮐﻪ در اﺳـﻌﺎف اﻟﺮاﻏـﺒﯿﻦ از ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺗﺼﻮﯾﺐ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳـﺖ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ ﮐﻪ در ﻓﻮاﺋـﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﺧﺘﯿﺎر ﮐﺮده و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﺪث ﻟﮑﻬﻨﻮي‬‫ﮐﻪ در ﺗﻔﺮﯾﺢ اﻻﺣﺒﺎب ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺻﻮاب ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده ﻓﻤﻦ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺼـﻔﺎء اﻟﺴـﺮﯾﺮة‪ ،‬و ﺣﺴﻦ اﻟﺒﺼﯿﺮة‪ ،‬و اﻟﺘﻤﯿﯿﺰ ﺑﯿﻦ‬‫اﻟﺤـﻖ و اﻟﺒﺎﻃـﻞ و ﺗـﺒﯿﯿﻦ اﻟﺤـﺎﻟﯽ ﻣﻦ اﻟﻌﺎﻃـﻞ‪ ،‬و ﺗﺰﯾﯿـﻞ اﻟﻐﺚ ﻣﻦ اﻟﺜﻤﯿﻦ‪ ،‬و ﺗﻔﺮﯾـﻖ اﻟﻮاﻫﯽ ﻋﻦ اﻟﻤـﺘﯿﻦ‪ ،‬ﻻـ ﯾﺘﻌﺘﻊ ﻋﻦ ﻗﺒﻮل ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ‬‫اﻟﻤﻨﯿﻒ‪ ،‬و ﻻ ﯾﺤﺠﻢ ﻋﻦ اﻻﻧﻘﯿﺎد ﻟﻬﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﺸـﺮﯾﻒ‪ ،‬ﺑﻌﺪ رﮐﻮن ﻫﻮﻻء اﻟﻘﻮم اﻟﯽ ﺗﺤﺴـﯿﻨﻪ و اﻟﺠﻨﻮح اﻟﯽ ﺗﺜﺒﯿﺘﻪ و ﺗﺮﺻـﯿﻨﻪ‪ ،‬ﻻن اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻟﺤﺴﻦ ﯾﺼﻠﺢ ﺑﻼ رﯾﺐ ﻟﻼﺣﺘﺠﺎج‪ ،‬ﺑﻞ ﻫﻮ داﺧﻞ ﻓﯽ اﻟﺼﺤﯿﺢ ﻋﻨﺪ ﺟﻤﻊ ﻣﻦ ﺳﺎﻟﮑﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﻨﻬﺎج‬‫‪ -6‬در ذﮐﺮ أﺳﻤﺎء ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯽ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﻌﻨﺎوﯾﻦ ﻣﻔﯿﺪه ﯾﺎد ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ‬‫ﻓﺎﺋﺪه ﺳﺎدﺳﻪ در اﻓﺮاد اﺳـﻤﺎﺋﯽ ﻋﻠﻤﺎي ﻋﺎﻟﯿﺸﺎن و ﻧﺒﻬﺎﺋﯽ رﻓﯿﻊ اﻟﻤﮑﺎن ﻧﺰد ﺳﻨﯿﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﻌﺒﺎرات ﻣﻔﯿﺪه ﺣﺘﻢ و ﻋﻨﻮاﻧﺎت‬‫ﻣﺜﺒﺘﻪ ﺟﺰم آورده ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ ان ﺑﺮ ارﺑﺎب اﺣﻼم و اﺑﺼﺎر و اﺻـﺤﺎب ﻓﮑﺮت و اﻋﺘﺒﺎر واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﭘﺲ از آن ﺟﻤﻠﻪ‬‫اﺳﺖ اﺑﻮ اﻟﻠﯿﺚ ﻧﺼﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺴﻤﺮﻗﻨﺪي و اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﺎﺻﻤﯽ و اﺑﻮ اﻟﻤﺠﺪ ﻣﺠﺪود ﺑﻦ آدم اﻟﺴﻨﺎﺋﯽ اﻟﻐﺰﻧﻮي و اﺑﻮ‬‫اﻟﺤﺠﺎج ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﻠﻮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪13 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 46‬از ‪581‬‬‫اﻻﻧﺪﻟﺴـﯽ و ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺮﺑﯽ اﻟﻄﺎﺋﯽ اﻻﻧﺪﻟﺴـﯽ و اﺑﻮ ﺳﺎﻟﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ اﻟﻘﺮﺷـﯽ اﻟﻨﺼـﯿﺒﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و‬‫اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﮑﻨﺠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻏﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺴﻼم اﻟﺴﻠﻤﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻣﺤﺐ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻄﺒﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﺳـﻌﯿﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻔﺮﻏﺎﻧﯽ و ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻣﯿﺮ ﺣﺴـﯿﻨﯽ اﻟﻔﻮزي و ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺨﺎري اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻨﻈﺎم اﻻوﻟﯿﺎء و ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺰرﻧﺪي و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ و ﮐﻤﺎل‬‫اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟـﺪﻣﯿﺮي و زﯾﻦ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻮاﻓﯽ و ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺪوﻟﺖآﺑﺎدي و‬‫ﺷﻬـﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺻـﺎﺣﺐ ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟـﺪﻻﺋﻞ و ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺼـﺒﺎغ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ و ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﺴـﻄﺎﻣﯽ و ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺠﯿﻼﻧﯽ اﻟﻼﻫﺠﯽ و ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻌﺮوف‬‫ﺑﺎﻟﻮاﻋﻆ اﻟﮑﺎﺷـﻔﯽ و ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ اﻟﺼـﺪﯾﻘﯽ اﻟـﺪواﻧﯽ و ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﯿﺰدي اﻟﻤﯿﺒﺪي و ﻏﯿﺎث‬‫اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻫﻤـﺎم اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻤـﺪﻋﻮ ﺑﺨﻮاﻧـﺪ اﻣﯿﺮ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ‪ -‬اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ و ﻋﻄﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﺸـﯿﺮازي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺠﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﺤﺪث و اﺑﻮ اﻟﻌﺼـﻤﮥ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻌﺼﻮم اﻟﺴـﻤﺮﻗﻨﺪي و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳـﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻘﺎري و اﻟﻪ دﯾﺎ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﭽﺸﺘﯽ وﺷـﯿﺢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺠﻔﺮي و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﮑﺮدي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﮑﺮدي اﻟﺒﺼﺮي و‬‫وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﺪﻫﻠﻮي و ﺷـﯿﺦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺟﻤﻞ و ﻗﻤﺮ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺤﺴﯿﻨﯽ اﻻورﻧﮓآﺑﺎدي و ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺒﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻠﮑﻬﻨﻮي و‬‫ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﭙﺎﻧﯽ و ﺟﻮاد ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺴﺎﺑﺎﻃﯽ اﻟﺤﻨﻔﯽ و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻠﮑﻬﻨﻮي ﻓﻬﻞ ﯾﺴﺘﺮﯾﺐ ﺑﻌـﺪ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﺗﻤﮑﻨﺖ ﻣﻦ ﺳﻮﯾﺪاء‬‫ﻗﻠﺒﻪ و ﺷـﯿﺠﮥ اﻻﻧﺼـﺎف و اﻟﻮﻻـء‪ ،‬و ﻣـﺎ اﻃﻠﻘﺖ ﻋﻨﻪ اﻟﻌﺼﺒﯿـﮥ رﺑﻖ اﻟﺘﺰﻣﻦ و اﻟﺤﯿـﺎء‪ ،‬و ﻻـ ﺷـﻌﺒﺘﻪ ﻣﺼﺎرف اﻟﻌﺴﻒ و اﻟﺠﻮر‪ ،‬و ﻻ ﻫﺘﻔﺖ ﺑﻪ‬‫ﻫﻮاﺗﻒ اﻟﺤﻮر ﺑﻌـﺪ اﻟﮑﻮر‪ ،‬ﻓﻬﻮ ﻟﻄﻮاﻋﯿﺘﻪ اﺳـﯿﺮ اﯾﻤـﺎن‪ ،‬و ﻟﻨﺼـﺎﺣﯿﺘﻪ رﻫﯿﻦ اذﻋـﺎن‪ ،‬ﻟﻢ ﯾﻔّﮑﻪ ﻣﻦ رﺑﻘﻪ زﯾﻎ و ﻻـ ﻋـﺪول‪ ،‬و ﻻـ ﻃّﻮح ﺑﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﻧﮑﻮص و ﻻ ﻧﮑﻮل‪ ،‬ﻓﯽ اّن ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﺻـﺤﯿﺤﮥ اﻻﺧﺒﺎر‪ ،‬و ﺻﺎدﻗﮥ اﻻﺛﺎر‪ ،‬ﻟﻢ ﯾﻤّﺴﻪ ﻏﺎﺋﻠﮥ اﻟﻮﻫﻦ و اﻟﻀـﻌﻒ‪ ،‬و ﻻ ﺗﻄﺮق إﻟﯿﻪ ﺷﺎﺋﺒﮥ‬‫ﻣﻤﺎ ﯾﺮﻣﯿﻪ ﺑﻪ ذوو اﻟﻤﺠﻮن و اﻟﺴﺨﻒ‪ ،‬و ان اﻟﻤﺒﻄﻞ ﻟﻪ ﻣﻌﺎﻧﺪ ﺣﺎﻗﺪ‪ ،‬و اﻟﻤﮑﺬب اّﯾﺎه ﮐﺎﺷﺢ ﺣﺎﺳﺪ‪ ،‬و اﻟّﺮاد ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺘﻮاﻗﺢ ﺟﻠﻊ‪ ،‬و اﻟﻄﺎﻋﻦ ﻓﯿﻪ‬‫ﻣﺘﮑﺎﺋﺲ ﺿﻠﻊ‬‫‪ -7‬ذﮐﺮ أﺳﻤﺎء ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯽ ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم را ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ‬‫ﻓﺎﺋﺪه ﺳﺎﺑﻌﻪ در اﻓﺮاد اﺳـﻤﺎي ﻋﻠﻤﺎي اﻓﺎﺧﻢ و ﮐﺒﺮاي اﻋﺎﻇﻢ ﺳﻨﯿﻪ ﮐﻪ اﺻﻼ ﯾﺎ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‬‫را ﺑﻮﺻﻒ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻣﺎ ﯾﻤﺎﺛﻠﻪ ﯾﺎ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠّﻢ را ﺑﻤﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺳـﺘﻮده ﯾﺎ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ دو وﺻﻒ‬‫ﺟﻠﯿﻞ را در اﺳـﻤﺎء و اﻟﻘﺎب اﯾﻦ دو ﺟﻨﺎب ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﺗﺤﺘﻢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺮ اﻫﻞ ﻧﻘﺪ و ﺑﺼﯿﺮت و ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺗﻮﻗﺪ و ﺧﺒﺮت واﺿﺢ‬‫ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﭘﺲ از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻﻔﻬﺎﻧﯽ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺻﻤﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﻨﺼﻮر اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ و اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﺤﺎق اﻟﺨﻮارزﻣﯽ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﮑﻨﺠﯽ و‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﮕﺎزروﻧﯽ و ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺰرﻧﺪي و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺳﺎﻻر‬‫اﻟﺒﺪﺧﺸﺎﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪14 :‬‬‫و اﻣﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻬﺠﺮوي اﻻﯾﺠﯽ اﻟﻮاﺳـﻄﯽ و ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺪوﻟﺖآﺑﺎدي و ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﻮﺿﯿﺢ‬‫اﻟـﺪﻻﺋﻞ و ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻘﺴـﻄﻼﻧﯽ و ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ اﻟﺼﺪﯾﻘﯽ اﻟﺪواﻧﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺸﺎﻣﯽ‬‫اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ اﻟﺼـﺎﻟﺤﯽ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ و ﻋﻄـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺸـﯿﺮازي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺠﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ‬‫اﻟﻤﺤﺪث و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳـﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻘﺎري و ﻋﺒﺪ اﻟﺮؤف ﺑﻦ ﺗﺎج اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ اﻟﻤﻨﺎوي و ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﺑﻦ ﺳـﯿﻒ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺒﺨﺎري اﻟﺪﻫﻠﻮي و‬‫ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﯿﺪ ﺟﻼل ﻣﺎه ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺨﺎري و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺳﻮل ﺑﻦ ﻗﺎﺳﻢ اﻟﭽﺸﺘﯽ و ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﺜﻤﺎﻧﯽ اﻟﻨﻘﺸـﺒﻨﺪي ﻟا ﺴﻨﻬﺒﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 47‬از ‪581‬‬‫و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﮑﺮدي و ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺒﺼـﺮي و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺳﻮل اﻟﺒﺮزﻧﺠﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻣﯿﻦ‬‫اﻟﺴـﻨﺪي و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻـﻼح اﻻﻣﯿﺮ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ و ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ و رﺷـﯿﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﺎن‬‫اﻟـﺪﻫﻠﻮي و ﺳـﻼﻣﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒـﺪاﯾﻮﻧﯽ و ﺣﺴﻦ اﻟﺰﻣﺎن اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮ و ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ اﻓﻨﺪي اﻟﻐﻨﯿﻤﯽ اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮ‪ -‬ﻓﻼ ﯾﺮﻣﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﺑﻌﺪ‬‫ذﻟﮏ ﺑﺎﻟﮑﺬب و اﻟﻮﺿﻊ اﻟّﺎ ﻣﻦ اﻟﺘﺤﻤﺖ ﻟﻪ ﻋﺮي اﺷـﺮاج اﻟﻌﺼﺒﯿﮥ اﻟﻤﺮدﯾﮥ‪ ،‬و ﺟﺮي ﻋﻠﯽ اذﻻل اﻟﺤﻤﯿﮥ اﻟﻤﺨﺰﯾﮥ‪ ،‬و ردﻋﻪ ﺷﻐﻒ اﻟﺒﺎﻃﻞ ﻋﻦ‬‫رؤﯾـﮥ ﺳـﺒﺤﺎت ﻧﻮر اﻟﺤﻖ‪ ،‬و ﻗـﺪﻋﻪ اﻟﻮﻟﻪ ﺑﺎﻟﺨﻄـﺎء ﻋﻦ اﺟﺘﻼـء ﻟﻤﻌﺎت ﺿﻮء اﻟﺼـﺪق‪ ،‬ﻓﻮﻗﻒ ﺧﺎﺳـﺌﺎ ﻋﻠﯽ ﻧﻬﺎﯾﺘﻪ و ﺣـّﺪه‪ ،‬و ﻣّﺮ ﺳﺎدرا ﻋﻠﯽ‬‫اﺷﺎﺣﺘﻪ و ﺻّﺪه‪ ،‬و ﺿّﻞ ﺧﺎﺑﻄﺎ ﻓﯽ ﻇﻠﻤﺘﻪ ﻋﺸﻮﺗﻪ و ﻫﺠﺮ ﻻﻏﻄﺎ ﻓﯽ ﺳـﮑﺮﺗﻪ و ﻧﺸﻮﺗﻪ‪ ،‬و اّﻣﺎ ﻣﻦ ﻟﻢ ﺗﺮم اﻟﺸـﮑﻮك ﺑﻨﻮازﻏﻬﺎ ﻋﺰﯾﻤﮥ اﯾﻤﺎﻧﻪ‪ ،‬و‬‫ﻟﻢ ﺗﻌﺘﺮك اﻻوﻫﺎم اﻟﻤﻀـﻠﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎﻗـﺪ اﯾﻘﺎﻧﻪ‪ ،‬و ﻻ ﻗـﺪﺣﺖ ﻗﺎدﺣـﮥ اﻟﻨﺼﺐ و اﻟﺒﻐﺾ ﻓﯽ ﺻـﺪره‪ ،‬و ﻟﻢ ﺗﻄﻤﻊ ﻓﯿﻪ اﻟﻮﺳﺎوس ﻓﺘﻘﺘﺮع ﺑﺮﯾﻨﻬﺎ‬‫ﻋﻠﯽ ﻓﮑﺮه ﻓﻬﻮ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺛﻠﺞ اﻟﺼﺪر ﺑﺒﺮد ﯾﻘﯿﻨﻪ‪ ،‬ﻣﺮﺑﻮط اﻟﻘﻮاد ﺑﺘﺜﺒﯿﺘﻪ و ﺗﺮﺻﯿﻨﻪ‪ ،‬ﻣﺴﺘﻨﯿﺮ اﻟﺒﺼﯿﺮة ﺑﺘﺘﺎﺑﻊ رﻋﯿﺠﻪ‪ ،‬ﻃﯿﺐ اﻟﺴﺮﯾﺮة ﺑﻔﻮح ارﯾﺠﻪ‬‫‪ -8‬ﺷﻌﺮاي ﻧﺎﻣﯽ و ﺧﻮﺷﻨﺎم از ﺳﻨﯽﻫﺎ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را در أﺷﻌﺎر آﺑﺪار ﺧﻮد آوردهاﻧﺪ‬‫ﻓﺎﺋﺪه ﺛﺎﻣﻨﻪ در ذﮐﺮ ﮐﻤﻼي ﻣﻤﺪوﺣﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ و ﻧﺒﻬﺎﺋﯽ ﻣﻌﺮوﻓﯿﻨﺸﺎن ﺑﻤﺰاﯾﺎي ﺳـﻨﯿﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در اﺷﻌﺎر ﺑﻼﻏﺖ ﺷﻌﺎر ﺧﻮد‬‫ﻧﻈﻢ ﻧﻤﻮده ﻣﺴـﻠﮏ اذﻋـﺎن و اﯾﻘـﺎن ﭘﯿﻤﻮدهاﻧـﺪ ﭘﺲ از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد اﻟﻄﺎﻟﻘﺎﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺼﺎﺣﺐ و اﺑﻮ‬‫اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﺷـﺮﻓﺸﺎه اﻟﻄﻮﺳـﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻔﺮدوﺳـﯽ و اﺑﻮ اﻟﻤﺠﺪ ﻣﺠﺪود ﺑﻦ آدم اﻟﺸﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﺤﮑﯿﻢ اﻟﺴﻨﺎﺋﯽ و اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾﺪ‬‫ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم و اﻓﻀﻞ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﺮواﻧﯽ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﺨﺎﻗﺎﻧﯽ و ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻬﻤـﺪاﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻔﺮﯾـﺪ اﻟﻌﻄﺎر و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﻠﺨﯽ اﻟﺮوﻣﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻤﻮﻟﻮي اﻟﺮدم و ﻣﺤﯿﯽ‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺷﺮف ﺑﻦ ﻣﺮي اﻟﻨﻮوي و ﺷﺮف اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺼﻠﺢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺸﯿﺮازي اﻟﺸﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﺴﻌﺪي و ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺟﺎﺑﺮ اﻻﻧﺪﻟﺴـﯽ اﻟﻬﻮاري اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺟﺎﺑﺮ و ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﮑﺎﻧﺲ اﻟﻘﺒﻄﯽ اﻟﻤﺼﺮي‬‫و ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻓﻬﺪ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻﻼح اﻻﻣﯿﺮ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ اﻟﺼﻨﻌﺎﻧﯽ‪ -‬و ﺷﻬﺎب‬‫اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﺑﮑﺮي اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ و ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن و ﻟﻌﻤﺮي ﻻ ﯾﺠﺤـﺪ اﻟﺤّﻖ ﺑﻌﺪ وﺿﻮح ﺳﺒﯿﻠﻪ‪ ،‬و ﻗﯿﺎم دﻟﯿﻠﻪ‪ ،‬و اﺿﺎءة ﻣﻨﺎره‪ ،‬و‬‫ﻟﻤﻌـﺎن اﻧﻮاره و وﻣﻀـﺎن اﺳـﻔﺎره‪ ،‬و ﺗﺸـﻘﻖ اﻧﻮاره و ﺗﻔﺘﻖ ازﻫـﺎره‪ ،‬و ﺳـﻄﻮع اﻧﺘﺸـﺎره‪ ،‬و ﺗﺒﻠـﺞ ازدﻫﺎره‪ ،‬اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻣﺎج ﻓﯽ ﻏﻤﺮة‪ ،‬و ﻃﻔـﺢ ﻓﯽ‬‫ﺳﮑﺮة‪ ،‬ﻗﺪ ﺿﺮب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪15 :‬‬‫ﻋﻠﯽ ﻗﻠﺒﻪ ﺑﺎﻻﺳﻬﺎب‪ ،‬ﻓﻬﺎم ﻋﻠﯽ وﺟﻬﻪ ﻓﯽ ﺳﺒﺎﺳﺐ اﻟﺒﻮار و اﻟﺘﺒﺎب‪ ،‬و ﺟﺎب ﻣﺠﺎﻫﻞ اﻟﺰﯾﻎ و اﻟﺠﻬﺎﻟﮥ و ﻗﻄﻊ ﻣﻔﺎوز اﻟﺨﺒﻂ و اﻟّﻀﻼﻟﮥ و اوﺿﻊ‬‫و ﺧّﺐ ﻓﯽ ﻣﻬﺎﻣﻪ اﻟﺮدي و اﻟﻌﻄﺐ‪ ،‬و اوﻏﻞ و ﻧّﺺ ﻓﯽ ﻣﺼﺎرع اﻟﻬﻼك و اﻟﺸـﺠﺐ‪ ،‬ﻗﺪ ﻟﺰﻣﺘﻪ ﺧﺴـﺮاﻧﺎ ﺳﻮاﺑﻖ اﻟﺨﯿﺒﮥ و اﻟّﺸﻘﺎء و اﺳﻠﻤﺘﻪ اﻟﯽ‬‫ﻧﻔﺴﻪ ﺧﺬﻻﻧﺎ اﯾﺪي اﻟﻘﺪر و اﻟﻘﻀﺎء‬‫‪ -9‬اﺛﺒﺎت ﺷﻬﺮت و ﺗﻮاﺗﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﺎﺋﺪه ﺗﺎﺳـﻌﻪ در اﺛﺒﺎت ﺷـﻬﺮت و ﺗﻮاﺗﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و اﻋﺎﻇﻢ ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﺳـﻨّﯿﻪ و ﺑﯿﺎﻧﺶ ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻬﺴﺖ‬‫اول آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﺗﺬﮐﺮه ﺧﻮاص اﻻﻣﻪ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺛﺎﺑﺘﻪ ﻣﺸـﺘﻬﺮه اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﺳـﺘﻌﺮﻓﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ‬‫اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻋﻼﻣﻪ ﻗﺴـﻄﻼﻧﯽ در ﻣﻘـﺪﻣﻪ ارﺷﺎد اﻟﺴﺎري ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺸـﻬﻮر ﻧﺰد ﻋﻠﻤﺎي دراﯾﺖ ﻣﻠﺤﻖ ﺑﻤﺘﻮاﺗﺮﺳـﺖ‬‫دوم آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﻟﻤﻌﺎت ﮐﻤﺎ ﺳﺘﺴـﻤﻊ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻟﻤﻌﺎت ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺑﻤﺸﻬﻮر ﺑﻮدن ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﻧﻤﻮده ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﺷـﺮح ﻓﺎرﺳـﯽ ﻣﺸـﮑﺎة اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﻣﺸـﻬﻮر ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻤﺎ ﺳﺘﻌﻠﻢ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 48‬از ‪581‬‬‫ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻣﯿﺮ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ در روﺿﻪ ﻧﺪﯾﻪ ﮐﻤﺎ ﺳـﺘﻌﺮف ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را‬‫ﺑﺸـﻬﺮت وﺻﻒ ﻓﺮﻣﻮده ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﺧﻮد ﻣﺨـﺎﻃﺐ در ﺟﻮاب ﺳﺆال ﺳﺎﺋﻞ ﮐﻤﺎ ﺳـﺘﺪري ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻋﺘﺮاف ﺑﺸـﻬﺮت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮده ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ اﻟﺰﻣـﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﮐﻤـﺎ ﺳـﯿﺄﺗﯽ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺸﻬﻮرﺳﺖ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﺻﻮاﻋﻖ‬‫ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺮوا أﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﻠﯿﺼّﻞ ﺑﺎﻟﻨﺎس‬‫را ﺑﺴـﺒﺐ زﻋﻢ ورود ان ﺑﺮواﯾﺖ ﻫﺸﺖ ﺻـﺤﺎﺑﯽ ﻣﺘﻮاﺗﺮ داﻧﺴـﺘﻪ و آﻧﻔﺎ در ﻓﺎﺋـﺪه اوﻟﯽ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﺑﺤﺴﺐ رواﯾـﺎت اﺳـﺎﻃﯿﻦ اﻋﻼـم و ارﮐﺎن ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ده ﻧﻔﺲ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﭘﺲ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎده ﺣﺠﺮﯾﻪ ﺑﺎﻻوﻟﯽ ﺗﻮاﺗﺮش ﺛﺎﺑﺖ‬‫ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ در ﻣﺠﻠـﺪ ﻣﺬﮐﻮر داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺰم در ﻣﺤﻠﯽ ﺣﮑﻢ ﻣﻨﻊ ﺑﯿﻊ را ﮐﻪ از ﭼﻬﺎر ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﻨﻘﻮﻟﺴﺖ ﻧﻘﻞ ﺗﻮاﺗﺮ‬‫داﻧﺴـﺘﻪ ﭘﺲ ﺑﻨـﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﺑﺎوﻟﻮﯾﺖ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺗﻤﺎﻣﺘﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺘﻮاﺗﺮ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﺮدي ﺑﻮدن آن از ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻋﺸـﺮه ﺳﺎﺑﻘﺎ‬‫داﻧﺴﺘﯽ ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﻣﻨﻬﺎج‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﻟﻮ ﮐﻨﺖ ﻣﺘﺨﺬا ﻣﻦ اﻫﻞ اﻻرض ﺧﻠﯿﻼ ﻻﺗّﺨﺬت اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﺧﻠﯿﻼ‬‫را ﺑﺰﻋﻢ ﺑﻮدن ان از ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد و أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و اﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ ﮐﻪ ﺻﺮف ﭼﺎر ﻧﻔﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ ﻧﺰد اﻫﻞ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺘﻮاﺗﺮ‬‫داﻧﺴـﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺧﺒﺮ ﻣﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ و ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺴـﺘﻔﯿﺾ ﺑﻞ ﻣﺘﻮاﺗﺮ ﻋﻨﺪ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﺎﻧﻪ ﻗﺪ اﺧﺮج ﻓﯽ اﻟـّﺼ ﺤﺎح ﻣﻦ‬‫وﺟﻮه ﻣﺘﻌـﺪدة ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و اﺑﻦ اﻟّﺰﺑﯿﺮ ﭘﺲ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻪ ﻣﺮدي ﺑﻮدن ان از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم و اﻣﺎم ﺣﺴﻦ و اﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد و ﺣﺬﯾﻔﮥ ﺑﻦ اﻟﯿﻤﺎن و‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﺎص ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﻋﻼم ﺳﻨﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪16 :‬‬‫ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﺑﺎوﻟﻮﯾﺖ ﻗﻄﻌﯿﻪ ﻧﺰد اﻫﻞ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺘﻮاﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ ﮐﺴﯽ اﻧﮑﺎر ﺗﻮاﺗﺮ ان ﮐﻨﺪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ او را از اﻫﻞ‬‫ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ ﺧﺎرج و در زراﻓﻪ اﻫﻞ ﺟﻬﻞ ﺑﺎن واﻟﺞ ﻣﯽﺗﻮان داﻧﺴﺖ دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺠﻮاب ﻃﻌﻦ دوم از‬‫ﻣﻄﺎﻋﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﻗﺼﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ ﻓﺮﻣﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﻌﺪ ﻗﺘﻞ ﻋﺜﻤﺎن‬‫اﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻠﯽ و ﻣﺜﻞ ﻋﺜﻤﺎن ﮐﻤﺜﻞ اﻧﻮار ﺛﻠﺜﮥ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و اﯾﻦ ﻗﺼﻪ در ﺷـﻬﺮت و ﺗﻮاﺗﺮ ﺑﺤـﺪي رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ در ﮐﺘﺐ ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ ﻣـﺬﮐﻮر و ﻣﺴـﻄﻮرﺳﺖ ﺟـﺎي اﻧﮑـﺎر ﻧﯿﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت‬‫ﮐﺎذﺑﻪ ﺑﮑﻤﺎل وﺿﻮح ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺬﮐﻮر و ﻣﺴﻄﻮر ﺷﺪن ﭼﯿﺰي در ﮐﺘﺐ ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ رﻓﯿﻌﻪ ﺷﻬﺮت و ﺗﻮاﺗﺮﺳﺖ و ﺑﻌﺪ ان ﺟﺎي اﻧﮑﺎر‬‫ﺑـﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧـﺪ و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻼـ ﺷـﺒﻬﻪ در ﮐﺘﺐ ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ ﺑﻨﺤﻮي ﻣـﺬﮐﻮر و ﻣﺴـﻄﻮر و ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﺰﺑﻮرﺳﺖ ﮐﻪ‬‫اﺣﺼﺎي آن ﻣﺘﻌﺴـﺮ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺘﻌﺬر ﭘﺲ ﺑﺤﺴﺐ اﻓﺎده ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ وﺻﻮﻟﺶ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﻋﺎﻟﯿﻪ ﺷـﻬﺮت ﺗﻮاﺗﺮ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﺑﺎﺷﺪ َو ﻻ َﯾِﺤﯿُﻖ اﻟ َْﻤْﮑُﺮ‬‫اﻟﱠﺴﱢﯿُﺊ ِإﻟﱠﺎ ﺑ َِﺄْﻫﻠِِﻪ‬‫ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ در ﺗﻮاﺗﺮ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ارﺗﯿﺎب ورزﯾـﺪن ﻫﺮﮔﺰ ﮐﺎر ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺼـﯿﺮت ﻧﯿﺴﺖ و ﻧﺎﻇﺮ ﻣﺘﺎﻣﻞ را ﺑﺮاي ﺗﺤﺼـﯿﻞ ﺛﻠـﺞ ﻓﺆاد و ﺑﺮد ﯾﻘﯿﻦ‬‫ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ رﺟﻮع ﺑﻔﺎﺋـﺪه ﺗﺎﺳـﻌﻪ ﻣﺠﻠـﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ ﻻزﻣﺴﺖ و إذا ﺛﺒﺖ ﺗﻮاﺗﺮ ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﺣﺴﺐ ﻣﺎ اﻓﺎده اﻋﺎﻇﻤﻬﻢ و اﻻﮐﺎﺑﺮ‪ ،‬ﻟﻢ‬‫ﯾﺒﻖ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺴـﺎغ ﻟﺘﻌّﻨﺖ ﻣﺠـﺎدل ﻣﻨﻬﻢ و ﻻـ ﻣﮑـﺎﺑﺮ‪ ،‬و ﻇﻬﺮ ﻋﻠﯽ ارﺑـﺎب اﻻﻧﺼـﺎف ان اﻟﺮاّد ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺘﻮرط اﻟﻈﻠﻤﺎء‪ ،‬و اﻟﺠﺎﺣـﺪ ﻟﻪ ﺧﺎﺑﻂ‬‫اﻟﻐﺸﻮاء‪ ،‬ﻗـﺪ ﺗﻨﮑﺐ ﻋﻦ وﺿـﺢ اﻟﺴﺒﯿـﻞ ﺟﻮرا و اﻋﺘﺴﺎﻓـﺎ‪ ،‬و اﻋﺮض ﻋﻦ وﺟﻪ اﻟﻘﺼـﺪ ﻣﯿﻼ و اﻧﺤﺮاﻓﺎ‪ ،‬و اوﻏﻞ ﻓﯽ ﻣﺴﺎﻟﮏ اﻟﻌﻤﯽ اﺳـﺮاﻋﺎ و‬‫اﯾﺠﺎﻓـﺎ‪ ،‬و اﺧﻠـﺪ اﻟﯽ ﻣﺨﺎﻟـﺞ اﻟﺮدي اﯾﻀﺎﻋـﺎ و اﺳـﻔﺎﻓﺎ ﻻ ﯾﻬﺘـﺪي ﻟﻌﻤﻬﻪ اﻟﯽ اﻟﺤﻖ اﻟﻨﺼـﯿﺢ‪ ،‬و ﻻ ﯾﺼـﯿﺐ ﻟﻌﺘﻬﻪ اﻟﺼﻮاب اﻟﺼـﺮﯾﺢ‪ ،‬ﻓﻬﻮ ﻣﻦ‬‫اﻟﻬﻼـك ﻋﻠﯽ ﺷـﻔﺎ ﺟﺮف ﻫـﺎر و ﻣﻦ اﻟﺘﺒﺎب ﻋﻠﯽ ﻃﺮف ﺑﻨﺎء ﻣﻨﻬﺎ‪ ،‬ﻻ ﯾﻔﺎرﻗﻪ اﻟﻐﯽ ﺣﯿﺜﻤﺎ ﺳﺎر و دار‪ ،‬و ﻻ ﯾﺒﺎﯾﻨﻪ اﻟﻀـﻼل ﺣﺘﯽ ﯾﺆﺛﺮه ﺧﺴـﺮ‬‫اﻟﻤﺂب و ﺳﻮء اﻟﺪار‪،‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 49‬از ‪581‬‬‫‪ -10‬ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺑﯿﺸﺘﺮ در ﻗﻄﻌﯽ ﺑﻮدن ﺻﺪور ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﺎﺋﺪه ﻋﺎﺷـﺮه در ﺑﯿﺎن ﻣﺰﯾﺪ وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر و ﻗﻄﻌﯿﺖ ﺻﺪور اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺘﻮاﺗﺮ ﻣﺸـﻬﻮر ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﻋﺎﻇﻢ ﺻﺪور ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳﻨﺖ و ان‬‫ﺑﭽﻨـﺪ وﺟﻪ اﺳﺖ اول آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم رواﯾﺖ ﻓﺮﻣـﻮده ﮐﻤـﺎ ﻋﻠﻤﺖ و ﺳـﺘﻌﻠﻢ و ﻋﺼـﻤﺖ‬‫آﻧﺠﻨـﺎب ﺑﺎدﻟﻪ ﻗﺎﻫﺮه و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻇﺎﻫﺮه زاﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ و ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﯿﺰ ﻃﻮﻋﺎ و ﮐﺮﻫﺎ ﺑﺂن اﻋﺘﺮاف دارﻧـﺪ و‬‫ﺻـﺎدق ﺑﻮدن آن ﺟﻨـﺎب ﺑﺎﺟﻤـﺎع اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ ﺛـﺎﺑﺘﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﺻـﺮح ﺑﻪ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ ﻧﻔﺴﻪ ﭘﺲ ﻧﺰد ارﺑﺎب اﯾﻤﺎن و اﯾﻘﺎن ﻗﻄﻌﯿﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺘﺤﺘﻢ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺎﻻذﻋﺎن و اﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ اﻟﻤﻨﺎن دوم آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻧﯿﺰ رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮده و ﻋﺼـﻤﺖ‬‫آﻧﺠﻨـﺎب ﺑـﺎدﻟﻪ ﻋﺼـﻤﺖ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﻋﻤﻮﻣﺎ و ﺑﺎﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮه ﻣﺨﺘﺼﻪ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻣﺤﻘﻘﺴﺖ ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻼ رﯾﺐ ﻧﺰد اﻫﻞ‬‫دﯾﻦ ﻣﻘﻄﻮع اﻟﺼـﺪور ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﺎم ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ و ﻋﺼـﻤﺖ‬‫آﻧﺠﻨـﺎب ﻧﯿﺰ ﺑـﺪﻻﺋﻞ ﻋـﺎﻣﻪ و ﺧـﺎﺻﻪ ﻣـﺒﺮﻫﻨﺴﺖ ﭘﺲ ازﯾﻦ ﺟﻬﺖ ﻧﯿﺰ ﺣﺘﻤﯿﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺤـﻞ ارﺗﯿـﺎب ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﭼﻬـﺎرم آﻧﮑﻪ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺟﻨﺎب اﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻧﯿﺰ رواﯾﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪17 :‬‬‫ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ ﮐﻤـﺎ درﯾﺖ و ﻋﺼـﻤﺖ آن ﺟﻨـﺎب ﻧﯿﺰ ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻣﺒﺮﻣﻪ ﻣﺮﺻﻮﺻﻪ و ﺣﺠـﺞ ﻋﻤﯿﻤﻪ و ﻣﺨﺼﻮﺻﻪ ﻣﺤﻘﻘﺴﺖ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﺤﻤﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ در ﺛﺒﻮت ﻗﻄﻌﯿﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮐـﺎﻓﯿﺴﺖ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﺎم ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را‬‫رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ و ﻋﺼـﻤﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻧﯿﺰ ﺑﺪﻻﺋﻞ ﺧﺎﺻﻪ و ﻋﺎﻣﻪ و ﺷﻮاﻫﺪ ﮐﺎﻣﻠﻪ ﺗﺎﻣﻪ ﻣﺴـﺘﺒﯿﻨﺴﺖ ﭘﺲ ﻗﻄﻌﯿﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ازﯾﻦ‬‫ﺟﻬﺖ ﻧﯿﺰ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺑﺎﺷﺪ ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ اﻣﺎم ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎدق ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻧﯿﺰ رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﮐﻤﺎ ﺳﯿﺄﺗﯽ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫و ﻋﺼـﻤﺖ آن ﺟﻨـﺎب ﻧﯿﺰ ﺑﺤﺠـﺞ ﻣﺘﯿﻨﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻣﺒﯿﻨﻪ ﻣﺤﺘﻮﻣﺴﺖ ﭘﺲ رواﯾﺖ آﻧﺠﻨـﺎب ﻧﯿﺰ ﻧﺰد اﻫﻞ دﯾﻦ ﻣﻔﯿـﺪ ﻗﻄﻊ و ﯾﻘﯿﻦ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد‬‫ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣـﺎم ﻣﻮﺳـﯽ ﮐـﺎﻇﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻧﯿﺰ رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ ﮐﻤﺎ ﺳـﺘﺪرك ﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و رواﯾﺖ‬‫آﻧﺠﻨﺎب ﻧﯿﺰ ﻣﻔﯿﺪ ﻗﻄﻌﯿﺘﺴﺖ ﻟﺘﺤﻘﻖ ﻋﺼﻤﺘﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﻘﻮاﻃﻊ اﻟﺤﺠﺞ اﻟﻤﺒﺮﻣﮥ ﮐّﻞ اﻻﺑﺮام ﻫﺸﺘﻢ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺟﻨﺎب اﻣﺎم‬‫رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻫﻢ رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﮐﻤﺎ ﺳﺘﻌﻠﻢ ﻋﻦ ﻗﺮﯾﺐ ﺑﻌﻮن اﻟﻤﻨﻌﻢ اﻟﻤﺜﯿﺐ و رواﯾﺖ آﻧﺠﻨﺎب ﻧﯿﺰ ﺑﺴﺒﺐ ﺗﺤﻘﻖ ﻋﺼﻤﺖ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻣﺜﻞ اﺑﺎي اﻃﯿﺎب ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟﺴﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻮﻫﺎب ﻣﺜﺒﺖ ﺣﺘﻤﯿﺖ و ﻗﻄﻌﯿﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺜﺴﺖ ﻧﺰد ﻫﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ َو ﻻ ﯾَُﻨﱢﺒﺌَُﮏ ﻣِﺜُْﻞ َﺧﺒِﯿٍﺮ‬‫ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ در ﺑـﺎب اﻟﻤﻄـﺎﻋﻦ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘـﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع ﻧﻔﯽ ﺗﻮرﯾﺚ را ﺑﺰﻋﻢ رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴـﻼم آن را ﺑﺮاﺑﺮ اﯾﺖ ﻗﺮآﻧﯽ داﻧﺴـﺘﻪ و ﻣﻔﯿﺪ ﯾﻘﯿﻦ واﻧﻤﻮده و آﻧﻔﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮدن آن ﺟﻨﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺣﺴـﺐ‬‫اﻓﺎده ﺑﺴـﯿﺎري از اﻋﺎﻇﻢ و ارﮐﺎن ﺳـﻨﯿﻪ ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ و ﺳـﺘﻘﻒ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﺳﯿﺄﺗﯽ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺎﻟﺘﻔﺼﯿﻞ ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺤﺴﺐ اﻓﺎده‬‫ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ واﺿﺢ ﺷﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﻔﯿﺪ ﻗﻄﻊ و ﯾﻘﯿﻦ و در ﻗﻄﻌﯿﺖ ﺑﺮاﺑﺮ آﯾﻪ ﻗﺮان ﻣﺒﯿﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ‬‫ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع ﻣـﺬﮐﻮر را ﺑﺴـﺒﺐ زﻋﻢ رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺣـﺬﯾﻔﻪ آن را ﻧﯿﺰ ﺑﺮاﺑﺮ آﯾﺖ ﻗﺮآﻧﯽ و ﻣﻔﯿﺪ ﯾﻘﯿﻦ ﻇﺎﻫﺮ ﮐﺮده و رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺣﺬﯾﻔﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﻨﺎﺑﺮ اﺧﺮاج اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺒﻠﺨﯽ ﻓﯽ ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻘﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﺎﯾﻦ‬‫وﺟﻪ ﻧﯿﺰ ﻗﻄﻌﯿﺖ و ﻣﺴﺎوات آن ﺑﺎ آﯾﻪ ﻗﺮآﻧﯽ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﯾﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع ﻣـﺬﮐﻮر را ﺑﺰﻋﻢ رواﯾﺖ‬‫ﻫﺮ واﺣـﺪ از زﺑﯿﺮ ﺑﻦ اﻟﻌـﻮام و اﺑﻮ دردا و اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮه و ﻋﺒـﺎس و ﻋﺜﻤـﺎن و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف و ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗـﺎص ﻧﯿﺰ ﻣﺴـﺎوي آﯾﻪ‬‫ﻗﺮآﻧﯽ و ﻣﻔﯿـﺪ ﯾﻘﯿﻦ داﻧﺴـﺘﻪ و ﺑﻬﺮ وﺟﻬﯽ ﮐﻪ ﺧﺒﺮ اﯾﻦ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﻔﯿﺪ ﯾﻘﯿﻦ و ﻣﻮﺟﺐ ﻣﺴﺎوات آن ﺑﺎ آﯾﻪ ﻗﺮآﻧﯿﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺑﻬﻤﺎن وﺟﻪ ﯾﺎ‬‫اوﻟﯽ از ان ﺧﺒﺮ دﯾﮕﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﻪ رواﯾﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻧﯿﺰ ﻣﻔﯿﺪ ﺣﺘﻢ و ﯾﻘﯿﻦ و ﻣﺴﺎوي آﯾﻪ ﻗﺮآن ﻣﺒﯿﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﭘﺲ‬‫ﺑﺎﯾﻦ وﺟﻪ ﮐﻪ ﮔﻮﯾﺎ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ وﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪهﺳﺖ ﻧﯿﺰ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﻄﻌﯿﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺑﺪرﺟﻪ ﺗﺤﻘﻖ‬‫ﻣﺤﺘﻮم رﺳـﯿﺪ و اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ ﮐﻤﺎ ﻫﻮ اﻫﻠﻪ دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﻋﯿﺎض در ﮐﺘﺎب ﺷﻔﺎ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 50‬از ‪581‬‬‫ﮐﻪ ﻗﺼﻪ ﻧﺒﻊ ﻣﺎء و ﺗﮑﺜﯿﺮ ﻃﻌﺎم ﭼﻮن آن را ﺛﻘﺎت و ﻋـﺪد ﮐﺜﯿﺮ از ﺟﻤﺎء ﻏﻔﯿﺮ از ﻋـﺪد ﮐﺜﯿﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻟﻬﺬا ﻗﻄﻌﯿﺖ ﺣﺎﺻـﻞ‬‫ﻧﻤﻮده اﺳﺖ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و ﻻ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪18 :‬‬‫ﮐﻈﻬﻮر اﻟّﻨـﺎر ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻨﻮر ﻓﯽ اﻟﻈﻠﻢ ﮐﻪ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﻧﯿﺰ ﺛﻘﺎت و ﻋـﺪد ﮐﺜﯿﺮ از ﺟﻢ ﻏﻔﯿﺮ از ﻋـﺪد ﮐﺜﯿﺮ‬‫ﺻﺤـﺎﺑﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و ﺷـﻄﺮي از اﺳـﻤﺎي ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻋﻈﺎم و ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﮐﺮام و ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم و ﻧﺒﻬﺎي ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﮐﻪ ﺑﺮواﯾﺖ و اﺛﺒﺎت اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺸـﺮف ﺷﺪهاﻧﺪ ﺷـﻨﯿﺪي ﭘﺲ ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﻧﺰد ارﺑﺎب اﻧﺼﺎف ﻫﺮﮔﺰ ﻗﻄﻌﯿﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻣﺤﻞ اﺧﺘﻼج و اﺿﻄﺮاب و ﺗﺮدد و‬‫ارﺗﯿﺎب ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺳـﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻗﺎﺿـﯽ ﻋﯿﺎض در ﺷـﻔﺎ ﮐﻤﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟّﻄﯿﺮ ﺑﻌﺪ اﻓﺎده ﺳﺎﺑﻘﻪ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﭼﻮن‬‫ﺻﺤـﺎﺑﻪ اﺧﺒـﺎر ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ وﻗـﺎﺋﻊ ﻣﻌﺠﺰات آن ﺟﻨـﺎب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در ﻣﻮاﻃﻦ اﺟﺘﻤـﺎع ﺑﺴـﯿﺎري ازﯾﺸﺎن ﮐﻪ ﺟﻨﮓ‬‫ﺧﻨـﺪق و ﻏﺰوه ﺑﻮاط و ﻏﺰوه ﺣـﺪﯾﺒﯿﻪ و ﻏﺰوه ﺗﺒﻮك و اﻣﺜﺎل آن از ﻣﺤﺎﻓﻞ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻣﺠﻤﻊ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ واﻗﻌﺸﺪه و ﻣﻨﻘﻮل ﻧﺸﺪه از‬‫اﺣـﺪي ازﯾﺸـﺎن ﻣﺨـﺎﻟﻔﺖ راوي در آﻧﭽﻪ ﺣﮑـﺎﯾﺖ آن ﮐﺮده و ﻧﻪ اﻧﮑـﺎر آﻧﭽﻪ ﮐﻪ راوي ازﯾﺸـﺎن ذﮐﺮ ﮐﺮده ﺑﻮد ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﻫﻢ دﯾـﺪهاﻧﺪ‬‫ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ او رواﯾﺖ ﮐﺮده ﭘﺲ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﺸﺎن ﺳﺎﮐﺖ ﻣﺎﻧـﺪه ﺳـﮑﻮت او ﻣﺜﻞ ﻧﻄﻖ ﻧﺎﻃﻘﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ از ﺳـﮑﻮت ﺑﺮ اﻣﺮ‬‫ﺑﺎﻃﻞ و ﻣـﺪاﻫﻨﺖ در ﮐـﺬب ﻣﻨﺰهاﻧـﺪ و ﻫﯿـﭻ رﻏﺒﺖ و رﻫﺒﺘﯽ ﻧﺒﻮد ﮐﻪ اﯾﺸﺎن را ﻣﺎﻧﻊ ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ آﻧﭽﻪ ﺷـﻨﯿﺪه ﺑﻮدﻧـﺪ ﻧﺰدﺷﺎن ﻣﻨﮑﺮ و‬‫ﻧﺎﺷـﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽﺑﻮد ﻫﺮ آﺋﯿﻨﻪ اﻧﮑـﺎر ﻣﯽﮐﺮد ﺑﻌﺾ اﯾﺸـﺎن ﺑﺮ ﺑﻌﺾ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺑﻌﺾ اﯾﺸﺎن ﺑﺮ ﺑﻌﺾ اﻧﮑﺎر ﮐﺮد اﺷـﯿﺎي را ﮐﻪ رواﯾﺖ آن ﮐﺮده‬‫ﺑﻮدﻧﺪ از ﺳﻨﻦ و ﺳﯿﺮ و ﺣﺮوف ﻗﺮان و ﺗﺤﻈﯿﻪ و ﺗﻮﻫﯿﻢ ﻧﻤﻮد ﺑﻌﺾ اﯾﺸﺎن ﺑﻌﺾ را درﯾﻦ اﻣﺮ و ﺗﻤﺎﻣﯽ اﯾﻦ ﻧﻮع ﻣﻠﺤﻖ ﺑﻤﻌﺠﺰات ﻗﻄﻌﯿﻪ آن‬‫ﺟﻨـﺎﺑﺴﺖ و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻫﻤﯿﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﻌﻪ زﯾﺎدة ﻣﺎ ﯾﻮﺟﺐ ﮐﻤﺎل اﻟﺘﺎﯾﯿـﺪ و اﻟﺘﺎزﯾﺮ در اﮐﺜﺮ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم‬‫ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص در ﺑﺎب ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺟﺎري ﻣﯽﺷﻮد اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ از رواﯾﺎت ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم ﺳـﻨﯿﻪ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺼﺎري ﮐﻪ از اﺟﻠﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻋﻈﺎم اﺳﺖ اﺧﺒﺎر ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در‬‫ﻏﺰوه ﺣـﺪﯾﺒﯿﻪ ﺑﻌـﺪ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺑﺎزوي اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻤـﺪ ﺻﻮت ﻣﺒﺎرك ﺧﻮد ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده و ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻨﻘﻮل ﻧﺸـﺪه ﮐﻪ ﮐﺴـﯽ از‬‫ﺻﺤﺎﺑﻪ ﺑﺮ ﺟﺎﺑﺮ ﯾﺎ دﯾﮕﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﻪ رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ اﻧﮑﺎر ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ از ﻗﻮل ﻋﻼﻣﻪ زرﻧﺪي‬‫در ﻧﻈﻢ درر اﻟﺴـﻤﻄﯿﻦ در ﻋﻨﻮان اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻓﻀـﯿﻠﮥ اﺧﺮي اﻋﺘﺮف ﺑﻬﺎ اﻻﺻﺤﺎب و اﺑﺘﻬﺠﻮا و ﺳﻠﮑﻮا ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻮﻓﺎق و اﻧﺘﻬﺠﻮا ﮐﻪ‬‫ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻟﻔﻆ اﺻـﺤﺎب ﮐﻪ ﺟﻤﻊ ﻣﺤﻠﯽ ﺑﺎﻟﻼم و ﻣﻔﯿﺪ ﻋﻤﻮﻣﺴﺖ و ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﻧﯿﺰ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ آن را ﺑﻬﻤﯿﻦ اﻟﻔﺎظ ﻧﻘﻞ‬‫ﮐﺮده ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻀـﯿﻠﺘﯽ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻤﺎم اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎن ﻣﻌﺘﺮف و‬‫ﻣﺒﺘﻬﺞ و در ﺑﺎب آن ﻃﺮﯾﻖ وﻓﺎق را اﻟﺴﺎﻟﮏ و ﻣﻨﺘﻬﺞ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺠﺎي آﻧﮑﻪ ﺳﮑﻮت ﺳﺎﮐﺖ ازﯾﺸﺎن ﻣﺜﻞ ﻧﻄﻖ ﻧﺎﻃﻖ ﻓﺮض‬‫ﮐﺮده آﯾﺪ اﯾﻨﺠﺎ اﻋﺘﺮاف ﺻـﺤﯿﺢ و اﺑﺘﻬﺎج ﺻـﺮﯾﺢ ﺟﻤﻠﻪ اﺻـﺤﺎب ﺣﺴﺐ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻋﻼﻣﻪ زرﻧﺪي واﻻ ﻧﺼﺎب ﻣﺘﺤﻘﻘﺴﺖ و اﯾﻦ ﻫﻢ ﺑﮑﻤﺎل‬‫وﺿﻮح ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ را ﻫﯿﭻ رﻏﺒﺖ و رﻫﺒﺘﯽ ﻣﺎﻧﻊ از اﻧﮑﺎر اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﺒﻮد ﺑﻠﮑﻪ در ﺑﺴـﯿﺎري از اﺻﺤﺎب دواﻋﯽ ﮐﺜﯿﺮه‬‫ﺳﺘﺮ و اﺧﻔﺎء و رد و اﻧﮑﺎر آن ﻣﺘﺤﻘﻖ و ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻮد ﭘﺲ ﺑﺎ وﺻﻒ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﻋﺘﺮاﻓﺸﺎن ﺑﺎﯾﻦ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺟﻠﯿﻠﻪ ﻣﻊ اﻻﺑﺘﻬﺎج و ﺳﻠﻮك ﻣﺴﻠﮏ‬‫وﻓﺎق و اﻧﺘﻬﺎج‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪19 :‬‬‫از اﻋﻈﻢ آﯾﺎت ﺑﺎﻫﺮه و اﻓﺨﻢ ﺷﻮاﻫـﺪ زاﻫﺮه ﺣﻘﯿﺖ اﺑﻠـﺞ و ﺑﻮار ﺑﺎﻃﻞ ﻟﺠﻠﺞ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻌﺪ اﺣﺎﻃﻪ ﺑﻤﺎ ذﮐﺮ ﻫﺮﮔﺰ ﺷـﺒﻪ در ﻗﻄﻌﯿﺖ ﺻﺪور‬‫اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﯿﻒ ﻧﺰد ارﺑﺎب ادراك ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻗﺎﺿﯽ ﻋﯿﺎض در ﺷﻔﺎ در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت ﻗﻄﻌﯿﺖ اﺧﺒﺎر ﻣﻌﺎﺟﺰ ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟّﻄﯿﺮ اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ اﺧﺒﺎري ﮐﻪ ﺑﯽاﺻﻞ و ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﺑﺎﻃﻠﺴﺖ ﻻﺑﺪ‬‫ﺑﻤﺮور ازﻣـﺎن و ﺗـﺪاول ﻧـﺎس و اﻫـﻞ ﺑﺤﺚ ﺿـﻌﻒ آن اﺧﺒـﺎر ﻣﻨﮑﺸﻒ و ذﮐﺮ ان ﺧﺎﻣـﻞ ﻣﯽﺷﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ در ﺑﺴـﯿﺎري از اﺧﺒﺎر‬‫ﮐﺎذﺑﻪ و اراﺟﯿﻒ ﻃﺎرﯾـﮥ ﺑﻤﺸﺎﻫـﺪه ﻣﯽرﺳـﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﺠﺰات و ﮐﺮاﻣﺎت ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﮐﻪ ﺑﻄﺮﯾﻖ آﺣﺎد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 51‬از ‪581‬‬‫وارد ﺷـﺪه ﺑﺎ ﻣﺮور زﻣﺎن ﻇﻬﻮر آن زاﺋﺪ ﻣﯽﺷﻮد و ﺑﺎ وﺻﻒ ﺗﺪاول ﻓﺮق و ﮐﺜﺮت ﻃﻌﻦ ﻋﺪو و ﺣﺮص او ﺑﺮ ﺗﻮﻫﯿﻦ آن و ﺗﻀـﻌﯿﻒ اﺻـﻞ‬‫آن و اﺟﺘﻬﺎد ﻣﻠﺤﺪ ﺑﺮ ﺧﺎﻣﻮش ﮐﺮدن ﻧﻮر آن ﻗﻮت و ﻗﺒﻮل ان ازدﯾﺎد ﻣﯽﮔﯿﺮد و ﻃﺎﻋﻦ آن را ﺟﺰ ﺣﺴـﺮت و ﺷﻮرش ﻗﻠﺐ ﭼﯿﺰي ﺣﺎﺻﻞ‬‫ﻧﻤﯽﺷﻮد ﭘﺲ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻗﺎﺿـﯽ ﻋﯿﺎض ﻧﺤﺮﯾﺮ ﻣﯽﺗﻮان ﻓﻬﻤﯿـﺪ ﮐﻪ ﭼﻮن ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻠﯿﻠـﮥ اﻻﺛﺎر و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﻈﯿﻤـﮥ اﻟﻤﻘـﺪار و ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻋﺰﯾﺰة‬‫اﻟﻤﺜﺎر و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻣﺸﺮﻗﮥ اﻟﻤﻨﺎر ﺟﻨﺎب أﺑﯽ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ اﺧﯿﻪ و آﻟﻬﻤﺎ آﻻف اﻟّﺴﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻐﻔﺎر ﺑﺎ وﺻﻒ ﺣﺮص ﻣﻮﻓﻮر‬‫ﺟﺎﺣﺪﯾﻦ اﻏﻤﺎر و ﻃﻤﻊ ﻧﺎﻣﺤﺼﻮر و ﻣﻌﺎﻧﺪﯾﻦ اﺷﺮار و ﺟﻬﺪ ﻏﯿﺮ ﻣﺒﺮور ﻣﺘﺤﺬﻟﻘﯿﻦ ﺳﺮاﭘﺎ اﻧﮑﺎر و ﺳﻌﯽ ﻧﺎﻣﺸﮑﻮر ﻣﺘﺸﺪﻗﯿﻦ ﻋﻈﯿﻢ اﻻﻧﺬار در‬‫اﻃﻔﺎي اﯾﻦ اﻧﻮار و اﺧﻔﺎي اﯾﻦ آﺛﺎر در ﻣﻨﺘﻬﺎي ﺷـﯿﻮع و اﻧﺘﺸﺎر و اﻗﺼﺎي اﺳﺘﻔﺎﺿﻪ و اﺷﺘﻬﺎر ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻗﻠﻮب ارﺑﺎب زﯾﻎ و ﻋﺪوان و اﻓﺌﺪه‬‫اﺻـﺤﺎب ﺑﻐﯽ و ﺷـﻨﺎن ﺑﻮﺟﻪ ﮐﺎﻓﯽ ﻣﯽﺧﺮاﺷﺪ ﻟﺬﻟﮏ ﺑﻼ ﺷﺒﻬﻪ ﻧﺰد اﻫﻞ ﻧﻘﺪ و اﻋﺘﺒﺎر و ﺳﺒﺮ و اﺧﺘﺒﺎر ﻗﻄﻊ و ﺣﺘﻢ و ﯾﻘﯿﻦ و ﺟﺰم آن ﺛﺎﺑﺖ‬‫و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و ﺷﺎﺋﺒﻪ ﻫﺮ رﯾﺐ و ﺗﺮدد از ﻣﻨﺎﻇﺮ ﺿـﻤﺎﺋﺮﺷﺎن ﺧﻮاﻫـﺪ زدود ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ ﻧﻌﺖ و‬‫ﺗﻌﻤﻖ ﺑﻌﺾ اﻫـﻞ ﻋﺼﺒﯿﺖ و ﻟـﺪاد و زﯾﻎ و ﻋﻨـﺎد ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﺷﺎﺋﻊ و ﻣﺸـﺘﻬﺮ و ذاﺋﻊ و ﻣﺴـﺘﺘﺮﺳﺖ و روات و ﻣﺨﺮﺟﯿﻦ و ذاﮐﺮﯾﻦ و ﻣﺜﺒﺘﯿﻦ آن‬‫ﺟﻤﻊ واﻓﺮ و ﺟﻢ ﻣﺘﮑﺎﺛﺮ ﺧﺎرج از ﺣﺼـﺮ ﺣﺎﺻﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ ﻻ ﻣﺤﺎﻟﻪ ﻧﺰد ﻧﺎﻇﺮﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻗﺎﺿﯽ ﻋﯿﺎض و ﺳﺎﺋﺮﯾﻦ اﯾﻦ آﺟﺎم و ﻏﯿﺎض ﻗﻄﻌﯽ و‬‫ﺣﺘﻤﯽ و ﯾﻘﯿﻨﯽ و ﺟﺰﻣﯽ ﺑﻮدن آن ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﺧﻮاﻫـﺪ رﺳـﯿﺪ ﭘـﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻠﻤﺎء ﺟﺎﻧﺒﯿﻦ و ﮐﻤﻼي ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ از ﺻـﺪر اول ﺗﺎ ﺑﺤﺎل ﺑﺎﺛﺒﺎت و‬‫رواﯾﺖ و ﺗﺤﻘﯿﻖ و دراﯾﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﺷـﺘﻐﺎل ﻧﻤﻮده ﻣﺴﺎﻟﮏ و ﻣﻨﺎﻫـﺞ اﺳـﺘﺒﺮاك اﺳﺘﺴـﻌﺎد ﭘﯿﻤﻮدهاﻧـﺪ و ﺑﻌـﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﺠﻤﻮع‬‫ﻋﺒﺎراﺗﺸﺎن ﻫﺮﮔﺰ ﺷـﺒﻬﻪ در ﺗﺤﻘﻖ ﻗﻄﻌﯿﺖ آن ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﺧﺎﻃﺮ اﻫﻞ اﻧﺼﺎف ﻧﻤﯽرﺳـﺪ و ﺧﻼف ﺑﻌﻀـﯽ از ﺷـﺬاذ ارﺑﺎب زﯾﻎ و اﻋﺘﺴﺎف ﮐﻪ‬‫ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﺰاف و ﺳﻔﺴﺎﻓﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﺳﻨﺒﯿﻦ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻻﺋﻖ اﻋﺘﻨﺎ و ﻗﺎﺑﻞ اﺻﻐﺎ ﻧﯿﺴﺖ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض ﺧﻼف اﻫﻞ ﺧﻼف‬‫درﯾﻦ ﺑﺎب ﺷﺎذ و ﻣﻀـﻤﺤﻞ ﻫﻢ ﻧﻤﯽﺑﻮد و ﻋﻠﻤﺎي ﺳـﻨﯿﻪ در اﺛﺒﺎت و ﻧﻔﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺘﻨﺎﺻﻒ ﻫﻢ ﻣﯽﺑﻮدﻧﺪ ﺑﺎز ﻫﻢ ﭼﻮن اﻫﻞ ﺣﻖ ﺗﻤﺎﻣﺎ‬‫ﺑﺮ ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﺗﻔﺎق و اﻃﺒﺎق و ارﺗﻔﺎق و اﺻـﻔﺎق دارﻧﺪ ﻟﻬﺬا اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ ﻣﯽﺷﺪ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه ﺧﺎﺻـﻪ‬‫ﺑﺤﺴﺐ اﻓﺎده ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺎ در ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎب اﻣﺎﻣﺖ ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺠﻮاب دﻟﯿﻞ ﭼﻬﺎرم از ادﻟﻪ ﻋﻘﻠﯿﻪ ﮐﻤﺎ ﻣّﺮ ﺗﻘﺮﯾﺮ ذﻟﮏ ﺑﺎﻟﺘﻔﺼـﯿﻞ ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪ ﺣﺪﯾﺚ‬‫اﻟّﻄﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪20 :‬‬‫ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﻢ اﻟﻤﻨﯿﻞ* ﻓﺎﻟﻌﺠﺐ ﮐﻞ اﻟﻌﺠﺐ* ﻣﻦ اﻟﺠﺎﺣﺪ اﻟﻤﺨﻠﺪ اﻟﯽ اﻟﺮدي و اﻟﺸـﺠﺐ* ﮐﯿﻒ ﯾﻄﻌﻦ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺜﺎﺑﺖ ﺑﺎﻟﻘﻄﻊ‬‫و اﻟﺠﺰم* اﻟﻤﺘﺤﻘﻖ ﺑﺎﻟﯿﻘﯿﻦ و اﻟﺤﺘﻢ* أ ﻟﯿﺲ ﻫـﺬا ﻣﻨﻪ ﻋﻨﺎد ﻟﻠﺤﻖ اﻟﺒﺎﻫﺮ اﻟّﺰاﻫﺮ* و اﻟﻄﺎط ﻟﻠﺼـﺪق اﻟﺴﺎﻓﺮ اﻟﻈﺎﻫﺮ* و اﻗـﺪام ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﯾﺴـﺨﻂ‬‫اﻟﻐـﺎﻟﺐ اﻟﻘﺎﻫﺮ* و ﺗﻘﺤﻢ ﻓﯿﻤﺎ ﯾﺆذي اﻟﻨﺒّﯽ ص اﻟﻄﯿﺐ اﻟﻄﺎﻫﺮ* ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﺎ ﺑﻘﯽ اﻟﻔﻠﮏ اﻟـﺪاﺋﺮ* و اﻟﺴـﻘﻒ اﻟّﺴﺎﺋﺮ* ﺑﻠﯽ و‬‫اﻟّـﺬي اﻧﺰل اﺣﺴﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻣﯿﺰ ﺑﻠﻄﻔﻪ ﺑﯿﻦ اﻟﻄﯿﺐ و اﻟﺨﺒﯿﺚ* ﻟﻘﺪ وﻃﺄ اﻟﺠﺎﺣﺪ ﻟﻬﺬا اﻟﺨﺒﺮ ﻣﻮﻃﺄ دﺣﺾ اﻟﻤﺰاﻟﻖ* و اﻟﻘﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻓﯽ ﺿـﻠﻊ‬‫ﺻﻌﺐ اﻟﺤﻮاﻟﻖ* و ﻗـﺪ ﺳـﻠﮏ ﻣﺴـﻠﮑﺎ ﯾﻀـﻞ ﻓﯿﻪ اﻻﺣﻼم* و ﺗﻄﻤﺲ ﻓﯿﻪ اﻻﻋﻼم* و ﺗﻌﻈﻢ ﻓﯿﻪ اﻟﺒﻮاﻟﻖ و اﻟﺠﻮاﺋـﺢ* و ﺗﮑﺜﺮ ﻓﯿﻪ اﻟﻬﻮاﺗﻒ و‬‫اﻟﺼﻮاﺋـﺢ* ﯾﻀـﯿﻊ ﻓﯽ ﻏﺒـﺎره اﻟﻮﺣـﺪان* و ﯾﻬﻠـﮏ ﻓﯽ ﻗﺘـﺎﻣﻪ اﻟﺮﮐﺒـﺎن* ﻓﺘﻮرد ﻟﺴﻮء راﯾﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﺎﻫـﻞ اﻟﺨﺴـﺮان* و ﺗﺒﻮء ﻟﺰﯾﻎ ﻃﺒﻌﻪ ﻣﻨﺎزل‬‫اﻟﺨـﺬﻻن* و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ اﻣﺘﻄﺎء ﻣﺮاﮐﺐ اﻟﻌـﺪوان و اﻗﺘﻔﺎء آﺛﺎر اﻟﺸـﻨﺌﺎن* و اﺗﺒﺎع ﺧﻄﻮات اﻟﺸـﯿﻄﺎن* و اﻟﺘﻘﻮل ﺑﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﻨﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ ﻣﻦ‬‫ﺳﻠﻄﺎن‬‫»‪ 245‬وﺟﻪ در اﺛﺒﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮواﯾﺖ أﺋﻤﻪ ﻃﺎﻫﺮﯾﻦ از أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺗﺎ ﺣﻀﺮت رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم و دﻓﻊ ﻃﻌﻦ از آن«‬‫اﺷﺎره‬‫و ﻫﺮ ﮔﺎه اﯾﻦ ﻫﻤﻪ داﻧﺴﺘﯽ ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺗّﺮﻫﺎت ﻣﻌﺠﺒﻪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﮐﻪ در اﺑﻄﺎل اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺳـﺮاﯾﯿﺪه و ﻫﻔﻮات ﻣﻄﺮﺑﻪ‬‫ﮐﻪ در رد و ﺗﻮﻫﯿﻦ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻨﯿﻒ درآﺋﯿﺪهاﻧﺪ ﻣﺨﺪوش و ﻣﻮﻫﻮن و ﻣﻐﺸﻮش و ﻣﻄﻌﻮﻧﺴﺖ ﺑﭽﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 52‬از ‪581‬‬‫وﺟﻪ اول‬‫آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺟﻨﺎب اﻣﺎم رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﺑﺎﺋﻪ آﻻف اﻟﺘﺤﯿﮥ و اﻟﺜﻨﺎء در ﺻـﺤﯿﻔﻪ ﺷـﺮﯾﻔﻪ ﺧﻮد ﺑﺴـﻨﺪ ﺳﻠﺴـﻠﮥ اﻟﺬﻫﺐ اﺑﺎي‬‫ﮐﺮام ﺧـﻮﯾﺶ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟّﺴـ ﻼم ﮐﻪ رواﯾﺖ ﻫﺮ ﯾﮑﯽ ازﯾﻦ ﻃﯿـﺒﯿﻦ ﻃـﺎﻫﺮﯾﻦ ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﻦ ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـﻼﻣﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ ﺑﺮاي‬‫ارﺑـﺎب اﯾﻤـﺎن و دﯾﻦ ﻣﻔﯿـﺪ اﻗﺼـﺎي ﺟﺰم و ﺣﺘﻢ ﻣﺘﯿﻦ و ﻣﺜﻤﺮ ﻣﻨﺘﻬـﺎي ﻗﻄﻊ و ﯾﻘﯿﻨﺴﺖ رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮده و ﻓﻘﯿﺮ در اﯾﻦ ﺟـﺎ ﻋﺒﺎرت آن را ﮐﻪ‬‫ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻌﻪ ﯾـﮏ ﺣـﺪﯾﺚ ﻗﺒـﻞ و ﺑﻌـﺪﺳﺖ ﻧﻘـﻞ ﻣﯽﻧﻤـﺎﯾﻢ ﺗﺎ ﻧﺎﻇﺮ را ﻣﺰﯾـﺪ اﻃﻤﯿﻨﺎن و اﻋﺘﻤﺎد و ﺳـﮑﻮن و ﮐﻤﺎل‬‫ﺑﺼﯿﺮت و ﺛﻠﺞ ﺻﺪر و رﮐﻮن ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد و ﻫﯽ ﻫﺬه ﺑﺎﺳﻨﺎده‬‫ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ اّن ﻗﺎﺗﻞ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻓﯽ ﺗﺎﺑﻮت ﻣﻦ ﻧﺎر و ﻋﻠﯿﻪ ﻧﺼﻒ ﻋﺬاب اﻫﻞ اﻟّﺪﻧﯿﺎ و ﻗﺪ ﺷّﺪ ﯾﺪاه و رﺟﻼه‬‫ﺑﺴـﻼﺳﻞ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎر ﻓﻨّﮑﺲ ﻓﯽ اﻟّﻨﺎر ﺣﺘﯽ ﯾﻘﻊ ﻓﯽ ﻗﻌﺮ ﺟﻬّﻨﻢ و ﻟﻪ رﯾﺢ ﯾﺘﻌﻮذ اﻫﻞ اﻟّﻨﺎر اﻟﯽ رﺑّﻬﻢ ﻣﻦ ﺷﺪة ﻧﺘﻨﻪ و ﻫﻮ ﻓﯿﻬﺎ ﺧﺎﻟﺪ ذاﺋﻖ اﻟﻌﺬاب‬‫اﻻﻟﯿﻢ ﮐّﻠﻤﺎ ﻧﻀﺠﺖ ﺟﻠﻮدﻫﻢ ﺑّﺪل اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻬﻢ اﻟﺠﻠﻮد ﻻ ﯾﻔﺘﺮ ﻋﻨﻬﻢ ﺳﺎﻋﮥ و ﯾﺴﻘﻮن ﻣﻦ ﺣﻤﯿﻢ ﺟﻬﻨﻢ ﻓﺎﻟﻮﯾﻞ ﻟﻬﻢ ﻣﻦ ﻋﺬاب اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ‬‫و ﺑﺎﺳﻨﺎده ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﺑﺎﺳـﻨﺎده ﻗـﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ إذا ﮐﺎن ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣـﮥ ﻧﻮدﯾﺖ ﻣﻦ ﺑﻄﻨﺎن اﻟﻌﺮش ﻧﻌﻢ اﻻب اﺑﻮك اﺑﺮاﻫﯿﻢ و ﻧﻌﻢ‬‫اﻻخ اﺧﻮك ﻋﻠّﯽ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب ﺻﺤﯿﻔﮥ اﻟﺮﺿﺎ از ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺮوﻓﻪ ﻣﻌﺘﻤﺪه و اﺻﻮل ﻣﺸﻬﻮره ﻣﺴﺘﻨﺪه اﺳﺖ و ﺻﺤﺖ اﻧﺘﺴﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪21 :‬‬‫آن ﺑﺴﻮي ﺟﻨـﺎب اﻣـﺎم رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ ازﮐﯽ اﻟﺴـﻼم و اﻟﺘﺤﯿـﮥ و اﻟﺜﻨﺎ از اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ اﻋﻼم و اﺟﻠﻪ ﻋﻈﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﻇﺎﻫﺮ و واﺿـﺤﺴﺖ اﺑﻮ ﺷـﺠﺎع‬‫ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ در ﺻﺪر ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس ﮔﻔﺘﻪ اﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﺎﻧﯽ رأﯾﺖ اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻨﺎ ﻫﺬا ﺧﺎﺻﮥ اﻫﻞ ﺑﻠﺪﻧﺎ اﻋﺮﺿﻮا ﻋﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ و‬‫اﺳﺎﻧﯿﺪه و ﺟﻬﻠﻮا ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟّﺼﺤﯿﺢ و اﻟﺴﻘﯿﻢ و ﺗﺮﮐﻮا اﻟﮑﺘﺐ اﻟّﺘﯽ ﺻﻨﻔﻬﺎ اﺋﻤﮥ اﻟﺪﯾﻦ ﻗﺪﯾﻤﺎ و ﺣﺪﯾﺜﺎ و اﻟﻤﺴﺎﻧﯿﺪ اﻟّﺘﯽ ﺟﻤﻌﻮﻫﺎ ﻓﯽ اﻟﻔﺮاﺋﺾ و‬‫اﻟّﺴـ ﻨﻦ و اﻟﺤﻼـل و اﻟﺤﺮام و اﻵداب و اﻟﻮﺻﺎﯾﺎ و اﻻﻣﺜﺎل و اﻟﻤﻮاﻋﻆ و ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻻﻋﻤﺎل و اﺷـﺘﻐﻠﻮا ﺑﺎﻟﻘﺼـﺺ و اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺤﺬوﻓـﮥ ﻋﻨﻬﺎ‬‫اﺳﺎﻧﯿـﺪﻫﺎ اﻟّﺘﯽ ﻟﻢ ﯾﻌﺮﻓﻬﺎ ﻧﻘﻠـﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻟﻢ ﺗﻘﺮأ ﻋﻠﯽ اﺣﺪ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻃﻠﺒﻮا اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت اﻟّﺘﯽ وﺿـﻌﻬﺎ اﻟﻘﺼﺎص ﻟﯿﻨﺎﻟﻮا ﺑﻬﺎ‬‫اﻟﻘﻄﯿﻌﺎت ﻓﯽ اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ ﻋﻠﯽ اﻟﻄﺮﻗﺎت ﺛﺒﺖ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻫﺬا اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ و ﻧﯿﻔﺎ ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺼـﻐﺎر ﻋﻠﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻻﺧﺘﺼﺎر ﻣﻦ‬‫اﻟﺼـﺤﺎح و ﻟا ﻐﺮاﺋﺐ و اﻻﻓﺮاد و اﻟﺼﺤﻒ اﻟﻤﺮوﯾﮥ ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﻟﻌﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺮﺿﺎ و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺷﻌﯿﺐ اﻟﺦ و ﺟﺎر اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ‬‫ﻋﻤﺮ زﻣﺨﺸـﺮي در ﮐﺘﺎب رﺑﯿﻊ اﻻﺑﺮار ﮔﻔﺘﻪ ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺤﺴﯿﻨﯽ ﻓﯽ اﺳﻨﺎد ﺻﺤﯿﻔﮥ اﻟﺮﺿﺎ ﻟﻮ ﻗﺮئ ﻫﺬا اﻻﺳﻨﺎد ﻋﻠﯽ اذن‬‫ﻣﺠﻨﻮن ﻻﻓﺎق و ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﮔﻔﺘﻪ اﻟّﺮﺿﻮي ﺑﻔﺘﺢ اﻟﺮاء و اﻟﻀﺎد و ﻓﯽ آﺧﺮﻫﺎ اﻟﻮاو ﻫﺬه اﻟﻨﺴﺒﮥ اﻟﯽ‬‫اﻟّﺮﺿـﺎ ع و ﻫـﻮ ﻟﻘـﺐ ﻋﻠﯽ ﺑـﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑـﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑـﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟّﺮﺿـﺎ‬‫اﻟﻤﺪﻓﻮن ﺑﻄﻮس ﯾﺮوي ﺻـﺤﯿﻔﮥ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اوﻻده ﻧﺴﺒﻮا إﻟﯿﻪ ﯾﻘﺎل ﻟﮑّﻞ واﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ اﻟّﺮﺿﻮي و ﻣﺤﺐ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻄﺒﺮي اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ ﺻـﺤﯿﻔﮥ اﻟﺮﺿـﺎ را از ﻣﺎﺧـﺬ ﮐﺘﺎب ﺧﻮد رﯾﺎض ﻧﻀـﺮه ﻗﺮار داده و ﺟﺎﺑﺠﺎ در رﯾﺎض ﻧﻀـﺮه و ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ‬‫اﺣﺎدﯾﺚ از ان ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﻟﯿﮑﻦ در ﻫﺮ دو ﮐﺘﺎب اﯾﻦ ﺻـﺤﯿﻔﻪ ﺷـﺮﯾﻔﻪ را ﺑﻤﺴـﻨﺪ اﻟﺮﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺻـﺪر رﯾﺎض‬‫ﻧﻀـﺮه در ﺑﯿﺎن اﺻﻮل و ﻣﺎﺧـﺬ ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ارﺑﻌﯿﻨﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﺟﺰء ﻣﺘﺮﺟﻢ ﺑﮑﺘﺎب اﻟﺴـﻨﮥ ﺗﺄﻟﯿﻒ أﺑﯽ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﺎﻣـﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﺴـﺮي ﺟﺰء ﻣﺘﺮﺟﻢ ﺑﮑﺘﺎب اﻟﻌﻠﻞ ﻻﺑﯽ زرﻋـﮥ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو اﻟّﻀﺒﯽ ﺟﺰء ﻣﺘﺮﺟﻢ ﺑﮑﺘﺎب اﻟﺘﺤﻔﮥ ﻻﺑﯽ ﻋﻘﯿﻞ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟّﺼﺎﺑﻮﻧﯽ اﻟﻤﺤﻤﻮدي ﻣﺤﺎﺳـﺒﮥ اﻟﻨﻔﺲ ﻣﺠﺎﺑﯽ اﻟـﺪﻋﺎء ﮐﺘﺎب اﻟﯿﻘﯿﻦ ﻣﻦ ﻋﺎش ﺑﻌـﺪ اﻟﻤﻮت اﻻرﺑﻌﮥ ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ‬‫ﺟﺰء ﯾﺘﻀـﻤﻦ ﻣﺴـﻨﺪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺮﺿﺎ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ اﻟﺬرﯾﮥ اﻟﻄﺎﻫﺮة ﻟﻠﺪوﻻﺑﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻟا ﺼـﺤﺎﺑﮥ‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ ﻟﻠﺒﻐﻮي ﺟﺰء اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﺮﻓﮥ اﻟﻌﺒﺪي ﺟﺰء ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ داود اﻟّﺴﺠﺴﺘﺎﻧﯽ و ﻧﯿﺰ در رﯾﺎض‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 53‬از ‪581‬‬‫ﻧﻀﺮه در ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ اﻧﻪ اّول ﻣﻦ ﯾﻘﺮع ﺑﺎب اﻟﺠﻨﮥ ﺑﻌﺪ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اﻧّﮏ اول ﻣﻦ ﯾﻘﺮع ﺑﺎب اﻟﺠﻨـﮥ ﻓﯿﺪﺧﻠﻬﺎ ﺑﻐﯿﺮ ﺣﺴﺎب ﺑﻌﺪي ﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺮﺿﺎ ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪه‬‫و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ اﺧﺒﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪22 :‬‬‫ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻋﻦ ﻟا ﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اّن ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ‬‫ﻋﻦ اﺳـﻤﺎء ﺑﻨﺖ ﻋﻤﯿﺲ ﻗﺎﻟﺖ ﻫﺒﻂ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ص ان رﺑّﮏ ﯾﻘﺮﺋﮏ اﻟّﺴـ ﻼم و‬‫ﯾﻘﻮل ﻟﮏ ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﮏ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﻟﮑﻦ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪك ﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﻧﮏ ﺳـّﯿﺪ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻗﺎﺋﺪ اﻟﻐﺮ اﻟﻤﺤﺠﻠﯿﻦ و ﯾﻌﺴﻮب اﻟّﺪﯾﻦ ﺧﺮﺟﻪ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ‬‫اﻟّﺮﺿﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي در رﯾﺎض ﻧﻀﺮه ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺜﯽ از ﮐﺘﺎب ﺷﺮف اﻟﻨﺒﻮة ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج ﻣﻌﻨـﺎه اﻻﻣـﺎم ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺮﺿـﺎ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه ﺑﺰﯾـﺎدة و ﻟﻔﻈﻪ ﯾـﺎ ﻋﻠﯽ اﻋﻄﯿﺖ ﺛﻼﺛـﺎ ﻟﻢ ﯾﺠﺘﻤﻌﻦ ﻟﻐﯿﺮك ﻣﺼـﺎﻫﺮﺗﯽ و زوﺟﮏ و‬‫وﻟﺪﯾﮏ و اﻟﺮاﺑﻌﮥ ﻟﻮﻻك ﻣﺎ ﻋﺮف اﻟﻤﺆﻣﻨﻮن‬‫و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ وﺻﻒ ﺣﻮرﯾﺘﻪ ﻓﯽ اﻟﺠﻨﮥ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رض ﻗﺎل ﻗﺎل ﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻟّﻤﺎ اﺳـﺮي ﺑﯽ اﻟﯽ اﻟﺴـﻤﺎء اﺧـﺬ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﺑﯿـﺪي و اﻗﻌـﺪﻧﯽ ﻋﻠﯽ درﻧﻮك ﻣﻦ‬‫دراﻧﯿﮏ اﻟﺠّﻨﮥ و ﻧﺎوﻟﻨﯽ ﺳـﻔﺮﺟﻠﮥ ﻓﮑﻨﺖ اﻗﻠﺒﻬﺎ إذا اﻧﻔﻠﻘﺖ و ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻨﻬﺎ ﺣﻮرا ﻟﻢ ار اﺣﺴﻦ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﻘﺎﻟﺖ اﻟّﺴﻼم ﻋﻠﯿﮏ ﯾﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ص ﻗﻠﺖ‬‫و ﻋﻠﯿـﮏ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻦ اﻧﺖ ﻗﺎﻟﺖ اﻧﺎ اﻟّﺮاﺿـﯿﮥ اﻟﻤﺮﺿـّﯿﮥ ﺧﻠﻘﻨﯽ اﻟﺠﺒﺎر ﻣﻦ ﺛﻠﺜـﮥ اﺻـﻨﺎف اﻋﻼي ﻣﻦ ﻋﻨﺒﺮ و وﺳـﻄﯽ ﻣﻦ ﮐﺎﻓﻮر و اﺳـﻔﻠﯽ ﻣﻦ‬‫ﻣﺴﮏ ﻋﺠﻨﻨﯽ ﺑﻤﺎء اﻟﺤﯿﻮان ﺛﻢ ﻗﺎل ﮐﻮﻧﯽ ﻓﮑﻨﺖ ﺧﻠﻘﻨﯽ ﻻﺧﯿﮏ و اﺑﻦ ﻋﻤﮏ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺮﺿـﺎ‬‫ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪه‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي در ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ع رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ارﺑﻌﮥ اﻧﺎ ﻟﻬﻢ ﺷﻔﯿﻊ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ اﻟﻤﮑﺮم ﻟﺬرﯾﺘﯽ و اﻟﻘﺎﺿﯽ ﻟﺤﻮاﺋﺠﻬﻢ‬‫و اﻟّﺴﺎﻋﯽ ﻓﯽ اﻣﻮرﻫﻢ ﻋﻨﺪ اﺿﻄﺮارﻫﻢ إﻟﯿﻪ و اﻟﻤﺤّﺐ ﻟﻬﻢ ﺑﻘﻠﺒﻪ و ﻟﺴﺎﻧﻪ اﺧﺮﺟﻪ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي در ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ ﺗﺤﺮﯾﻢ اﻟﺠﻨﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻇﻠﻤﻬﻢ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ اّن اﻟﱠﻠﻪ ﺣّﺮم اﻟﺠﻨـﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻇﻠﻢ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ او ﻗﺎﺗﻠﻬﻢ او اﻏﺎر ﻋﻠﯿﻬﻢ او‬‫ﺳّﺒﻬﻢ اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺤﺐ اﻟﺪﯾﻦ ﻃﺒﺮي در ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ ﺳﺒﺐ ﺗﺴﻤﯿﺘﻬﺎ ﻓﺎﻃﻤﮥ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻟﻔﺎﻃﻤﮥ ﯾﺎ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﺗﺪرﯾﻦ ﻟﻢ ﺳـﻤﯿﺖ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﺎ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻢ ﺳـﻤﯿﺖ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﻗﺎل ان اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺪ ﻓﻄﻤﻬﺎ و ذرﯾﺘﻬﺎ ﻋﻦ اﻟّﻨﺎر ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺪﻣﺸﻘﯽ و ﻗﺪ رواه اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺮﺿﺎ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه و ﻟﻔﻈﻪ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻗﺎل ان اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﻄﻢ اﺑﻨﺘﯽ ﻓﺎﻃﻤﮥ و وﻟﺪﻫﺎ و ﻣﻦ اﺣﺒﻬﻢ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎر و‬‫ﻟﺬﻟﮏ ﺳﻤﯿﺖ ﻓﺎﻃﻤﮥ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي در ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ ﺗﺰوﯾﺞ اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟﻞ ﻋﻠﯿﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﻼء اﻻﻋﻠﯽ ﺑﻤﺤﻀـﺮ ﻣﻦ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﻗﺎل ﻗﺎل ﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 54‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪23 :‬‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﺗﺎﻧﯽ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﻣﺤﻤﺪ ان اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻘﺮﺋﮏ اﻟّﺴﻼم ﯾﻘﻮل ﻟﮏ اﻧﯽ ﻗﺪ زوﺟﺖ ﻓﺎﻃﻤﮥ اﺑﻨﺘﮏ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﻼء اﻻﻋﻠﯽ ﻓﺰّوﺟﻬﺎ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ اﻻرض اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪه و ﻧﯿﺰ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي در ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﺗﺎﻧﯽ ﻣﻠﮏ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﻣﺤّﻤﺪ اّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﻘﻮل ﻟﮏ اﻧّﯽ ﻗﺪ اﻣﺮت ﺷﺠﺮة‬‫ﻃﻮﺑﯽ ان ﺗﺤﻤﻞ اﻟّﺪر و اﻟﯿﺎﻗﻮت و اﻟﻤﺮﺟﺎن و ان ﺗﻨﺜﺮه ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺣﻀـﺮ ﻋﻘﺪ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ و اﻟﺤﻮر اﻟﻌﯿﻦ و ﻗﺪ ﺳـﺮ ﺑﺬﻟﮏ ﺳﺎﺋﺮ اﻫﻞ‬‫اﻟﺴـﻤﻮات و اﻧّﻪ ﺳـﯿﻮﻟﺪ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ وﻟﺪان ﺳـﯿﺪان ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﺳﯿﺴﻮدان ﻋﻠﯽ ﮐﻬﻮل اﻟﺠّﻨﮥ و ﺷﺒﺎﻧﻬﺎ و ﻗﺪ ﺗﺰﯾﻦ ﻟﺬﻟﮏ اﻟﺠّﻨﮥ ﻓﺎﻗﺮ ﻋﯿﻨﺎ ﯾﺎ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﻓﺎﻧّﮏ ﺳّﯿﺪ اﻻوﻟﯿﻦ و اﻵﺧﺮﯾﻦ اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي در ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ ان اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻐﻀﺐ ﻟﻐﻀﺒﻬﺎ و ﯾﺮﺿﯽ ﻟﺮﺿﺎﻫﺎ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻗﺎل ﯾﺎ ﻓﺎﻃﻤﮥ ان اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻐﻀﺐ ﻏﻀﺒﮏ و ﯾﺮﺿﯽ ﻟﺮﺿﺎك اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ ﻓﯽ‬‫ﺷﺮف اﻟّﻨﺒﻮة و اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه و اﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻤﻪ و ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﺷـﺘﺪ ﻏﻀﺐ اﻟﱠﻠﻪ و ﻏﻀﺐ رﺳﻮﻟﻪ و ﻏﻀﺐ ﻣﻼـﺋﮑﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ اﻫﺮق دم ﺑﻨﯽ او آذاه ﻓﯽ ﻋﺘﺮﺗﻪ اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣـﺎم ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ‬‫اﻟّﺮﺿﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ ﻃﻬﺎرﺗﻬﺎ ﻋﻦ ﺣﯿﺾ اﻵدﻣﯿﺎت ﺗﻘـﺪم ﻓﯽ اّول اﻟﺒﺎب ﻓﯽ ﺳـﺒﺐ ﺗﺴـﻤﯿﺘﻬﺎ ﻓﺎﻃﻤـﮥ ﻃﺮف ﻣﻦ ذﻟﮏ و ﻋﻦ اﺳـﻤﺎء ﻗﺎﻟﺖ‬‫وﻟﺪت ﻓﺎﻃﻤﮥ ﺑﺎﻟﺤﺴﻦ ﻓﻠﻢ ار ﻟﻬﺎ دﻣﺎ ﻓﻘﻠﺖ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻧّﯽ ﻟﻢ ار ﻟﻬﺎ دﻣﺎ ﻓﯽ ﺣﯿﺾ و ﻻ ﻧﻔﺎس ﻓﻘﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻣﺎ ﻋﻠﻤﺖ انّ‬‫ﺑﻨﺘﯽ ﻓﺎﻃﻤـﮥ ﻃـﺎﻫﺮة ﻣﻄّﻬﺮة ﻻـ ﯾﺮي ﻟﻬـﺎ دم ﻓﯽ ﻃﻤﺚ و ﻻـ وﻻـدة اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺮﺿﺎ و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ ﺑّﺮﻫﺎ ﺑﺎﻟﻨﺒﯽ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﮐّﻨﺎ ﻣﻊ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻓﯽ ﺣﻔﺮ اﻟﺨﻨﺪق إذ ﺟﺎءﺗﻪ ﻓﺎﻃﻤﮥ‬‫ﺑﮑﺴـﺮة ﻣﻦ ﺧﺒﺰ ﻓﺪﻓﻌﺘﻬﺎ إﻟﯿﻪ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﻫﺬه ﯾﺎ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﻗﺎﻟﺖ ﻣﻦ ﻗﺮص اﺧﺘﺒﺰﺗﻪ ﻻﺑﻨﯽ ﺟﺌﺘﮏ ﻣﻨﻪ ﺑﻬﺬه اﻟﮑﺴﺮة ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﺑﻨّﯿﮥ اﻣﺎ اﻧّﻬﺎ ﻷّول ﻃﻌﺎم‬‫دﺧـﻞ ﻓﯽ ﻓﻢ اﺑﯿـﮏ ﻣﻨـﺬ ﺛﻠﺚ اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣـﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺮﺿـﺎ و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ زﻓﺎف ﻓﺎﻃﻤـﮥ اﻟﯽ اﻟﺠﻨـﮥ ﮐﺎﻟﻌﺮوس ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ‬‫رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺗﺤﺸﺮ اﺑﻨﺘﯽ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ و ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺣﻠﮥ اﻟﮑﺮاﻣﮥ ﻗﺪ ﻋﺠﻨﺖ ﺑﻤﺎء اﻟﺤﯿﻮان ﻓﺘﻨﻈﺮ‬‫إﻟﯿﻬﺎ اﻟﺨﻼﺋﻖ ﻓﯿﻌﺠﺒﻮن ﻣﻨﻬﺎ ﺛﻢ ﺗﮑﺴـﯽ ﺣﻠﮥ ﻣﻦ ﺣﻠﻞ اﻟﺠّﻨﮥ ﺗﺸﺘﻤﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻒ ﺣﻠﮥ ﻣﮑﺘﻮب ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺑﺨﻂ اﺧﻀﺮ ادﺧﻠﻮا اﺑﻨﮥ ﻣﺤّﻤﺪ ص اﻟﺠّﻨﮥ‬‫ﻋﻠﯽ اﺣﺴﻦ ﺻﻮرة و اﮐﻤﻞ ﻫﯿﺌـﮥ و اﺗّﻢ ﮐﺮاﻣﮥ و اوﻓﺮ ﺣﻆ ﻓﺘﺰف اﻟﯽ اﻟﺠﻨﮥ ﮐﺎﻟﻌﺮوس و ﺣﻮﻟﻬﺎ ﺳـﺒﻌﻮن اﻟﻒ ﺟﺎرﯾﮥ اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺮﺿﺎ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ و ﻋﻦ اﺳـﻤﺎء ﺑﻨﺖ ﻋﻤﯿﺲ اﻧّﻬﺎ ﮐﺎﻧﺖ ﻋﻨﺪ ﻓﺎﻃﻤﮥ إذ دﺧﻞ ﻋﻠﯿﻬﺎ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ و‬‫ﻓﯽ ﻋﻨﻘﻬﺎ ﻗﻼدة ﻣﻦ ذﻫﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪24 :‬‬‫اﺗﺎﻫـﺎ ﺑﻬـﺎ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ ﺳـﻬﻢ ﻓﯽ ﺻﺎر إﻟﯿﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﻬﺎ ﯾﺎ ﺑﻨﯿـﮥ ﻻ ﺗﻐﺘﺮي ﯾﻘﻮل اﻟﻨﺎس ﻓﺎﻃﻤـﮥ ﺑﻨﺖ ﻣﺤّﻤـ ﺪ و ﻋﻠﯿﮏ‬‫ﻟﺒﺎس اﻟﺠﺒﺎﺑﺮة ﻏﻨﯿﻤـﮥ ﻓﻘﻄﻌﺘﻬﺎ ﻟﺴﺎﻋﺘﻬﺎ و ﺑﺎﻋﺘﻬﺎ ﻟﯿﻮﻣﻬﺎ و اﺷﺘﺮت ﺑﺎﻟﺜﻤﻦ رﻗﺒـﮥ ﻣﺆﻣﻨﮥ ﻓﺎﻋﺘﻘﺘﻬﺎ ﻓﺒﻠﻎ ذﻟﮏ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ‬‫ﻓﺴـﺮ ﺑﻌﺘﻘﻬـﺎ و ﺑـﺎرك ﻋﻠﯿﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺮﺿﺎ و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ اﻧّﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اّول ﻣﻦ ﯾﻘﺮع ﺑﺎب اﻟﺠّﻨـﮥ ﺑﻌﺪ‬‫اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‬‫ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗـﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اﻧّﮏ اّول ﻣﻦ ﯾﻘﺮع ﺑﺎب اﻟﺠﻨـﮥ و ﯾـﺪﺧﻠﻬﺎ ﺑﻐﯿﺮ ﺣﺴﺎب ﺑﻌـﺪي‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻨﻬﺎ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﻗﺎﻟﺖ ﻫﺒﻂ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﻗﺎل ﯾﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ان رﺑﮏ ﯾﻘﺮﺋﮏ اﻟﺴﻼم و ﯾﻘﻮل ﻟﮏ ﻋﻠّﯽ أي‬‫اﺳﻤﺎء ﺑﻨﺖ ﻋﻤﯿﺲ ﻣﻨﮏ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﻟﮑﻦ ﻻ ﻧﺒّﯽ ﺑﻌﺪك اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 55‬از ‪581‬‬‫و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ اﺧﺘﺼﺎﺻﻪ ﺑﺴﯿﺎدة اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و‬‫وﻻﯾﮥ اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ ﺑﻦ زراره ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻟﯿﻠﮥ اﺳﺮي ﺑﯽ اﻧﺘﻬﯿﺖ اﻟﯽ رﺑّﯽ ﻋﺰ و ﺟّﻞ ﻓﺎوﺣﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﯽ او اﻣﺮﻧﯽ ﺷـﮏ اﻟﺮاوي ﻓﯽ ﻋﻠﯽ ﺛﻠﺜـﺎ اﻧﻪ ﺳـّﯿﺪ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و وﻟﯽ اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ و ﻗﺎﺋـﺪ اﻟﻐّﺮ اﻟﻤﺤﺠﻠﯿﻦ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻤﺤﺎﻣﻠﯽ و اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ رض‬‫و زاد ﯾﻌﺴﻮب اﻟّﺪﯾﻦ و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ وﺻﻒ ﺣﻮرﯾﺘﻪ ﻓﯽ اﻟﺠّﻨﮥ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻟﻤﺎ اﺳﺮي ﺑﯽ اﻟﯽ اﻟّﺴﻤﺎء اﺧﺬ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﺑﯿﺪي و اﻗﻌﺪﻧﯽ ﻋﻠﯽ درﻧﻮك ﻣﻦ‬‫دراﻧﯿﮏ اﻟﺠّﻨﮥ و ﻧﺎوﻟﻨﯽ ﺳـﻔﺮﺟﻠﮥ ﻓﮑﻨﺖ اﻗﺒﻠﻬﺎ إذا اﻧﻔﻠﻘﺖ و ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻨﻬﺎ ﺣﻮراء ﻟﻢ ار اﺣﺴﻦ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﻘﺎﻟﺖ اﻟّﺴﻼم ﻋﻠﯿﮏ ﯾﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﻘﻠﺖ و‬‫ﻋﻠﯿﮏ اﻟّﺴﻼم ﻣﻦ اﻧﺖ ﻗﺎﻟﺖ اﻧﺎ اﻟﺮاﺿﯿﮥ اﻟﻤﺮﺿﯿﮥ ﺧﻠﻘﻨﯽ اﻟﺠﺒﺎر ﻣﻦ ﺛﻠﺜﮥ اﺻﻨﺎف اﻋﻼي ﻣﻦ ﻋﻨﺒﺮ و وﺳﻄﯽ ﻣﻦ ﮐﺎﻓﻮر و أﺳﻔﻠﯽ ﻣﻦ ﻣﺴﮏ‬‫ﻋﺠﻨﻨﯽ ﺑﻤﺎء ﻟا ﺤﯿﻮان ﺛﻢ ﻗﺎل ﮐﻮﻧﯽ ﻓﮑﻨﺖ ﺧﻠﻘﻨﯽ ﻻﺧﯿﮏ و اﺑﻦ ﻋﻤﮏ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺪ روي ﻋﻦ ﻓﺎﻃﻤﮥ اﻧﻬﺎ ﻋّﻘﺖ ﻋﻨﻬﻤﺎ و اﻋﻄﺖ اﻟﻘﺎﺑﻠﮥ ﻓﺨﺬ ﺷﺎة و دﯾﻨﺎرا واﺣﺪا اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺮﺿﺎ‬‫و ﻟﻌّﻞ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﺑﺎﺷـﺮت اﻻﻋﻄﺎء و ﮐﺎن ﻣﻤﺎ ﻋﻖ ﺑﻪ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻋﻨﻬﻤﺎ او اﺳﻨﺪ اﻟﯽ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﻟﺘﺤﻤﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ذﻟﮏ‬‫ﻋﻨﻬﺎ و ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻣﺎ روﺗﻪ اﺳـﻤﺎء ﺑﻨﺖ ﻋﻤﯿﺲ ﻗﺎﻟﺖ ﻋﻖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﯾﻮم ﺳﺎﺑﻌﻪ ﺑﮑﺒﺸﯿﻦ اﻣﻠﺤﯿﻦ و‬‫اﻋﻄﯽ اﻟﻘﺎﺑﻠـﮥ اﻟﻔﺨﺬ و ﺣﻠﻖ راﺳﻪ و ﺗﺼﺪق ﺑﺰﻧﮥ اﻟﺸـﻌﺮ ﺛﻢ ﻃﻠﯽ راﺳﻪ ﺑﯿﺪه اﻟﻤﺒﺎرﮐﮥ ﺑﺎﻟﺨﻠﻮق ﺛﻢ ﻗﺎل ﯾﺎ اﺳـﻤﺎء اﻟﺪم ﻣﻦ ﻓﻌﻞ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ ﻓﻠﻤﺎ‬‫ﮐﺎن ﺑﻌﺪ ﺣﻮل وﻟﺪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻓﺠﺎء ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و ﻓﻌﻞ ﻣﺜﻞ اﻻّول ﻗﺎﻟﺖ و ﺟﻌﻠﻪ ﻓﯽ ﺣﺠﺮه و ﺑﮑﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‬‫ﻗﻠﺖ ﻓﺪاك أﺑﯽ و أّﻣﯽ ﻣﺎ اﺑﮑﺎك ﻗﺎل اﺑﻨﯽ ﻫﺬا ﯾﺎ اﺳﻤﺎء إﻧﻪ ﺗﻘﺘﻠﻪ اﻟﻔﺌﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪25 :‬‬‫اﻟﺒﺎﻏﯿﮥ ﻣﻦ اّﻣﺘﯽ ﻻ اﻧﺎ ﻟﻬﻢ ﺷﻔﺎﻋﺘﯽ ﯾﺎ اﺳﻤﺎء ﻻ ﺗﺨﺒﺮي ﻓﺎﻃﻤﮥ ﻓﺎﻧﻬﺎ ﻗﺮﯾﺒﮥ ﻋﻬﺪ ﺑﺎﻟﻮﻻدة اﺧﺮﺟﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ اﺳـﻤﺎء ﺑﻨﺖ ﻋﻤﯿﺲ ﻗـﺎﻟﺖ ﻗﺒﻠﺖ ﻓﺎﻃﻤـﮥ ﺑـﺎﻟﺤﺴﻦ ﻓﺠﺎء اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﻗﺎل ﯾﺎ اﺳـﻤﺎء ﻫﻠّﻤﯽ اﺑﻨﯽ ﻓـﺪﻓﻌﺘﻪ إﻟﯿﻪ ﻓﯽ ﺧﺮﻗﮥ‬‫ﺻﻔﺮاء ﻓﺎﻟﻘﺎﻫﺎ ﻋﻨﻪ ﻗﺎﺋﻼ أ ﻟﻢ اﻋﻬـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ان ﻻ ﺗﻠﻔﻮا ﻣﻮﻟﻮدا ﻓﯽ ﺧﺮﻗـﮥ ﺻـﻔﺮاء ﻓﻠﻔﻔﺘﻪ ﻓﯽ ﺧﺮﻗـﮥ ﺑﯿﻀﺎء ﻓﺎﺧﺬه و اذن ﻓﯽ اذﻧﻪ اﻟﯿﻤﻨﯽ و اﻗﺎم‬‫ﻓﯽ اﻟﯿﺴـﺮي ﺛﻢ ﻗـﺎل ﻟﻌﻠّﯽ ﻣـﺎ ﺳـﻤﯿﺖ اﺑﻨﯽ ﻗـﺎل ﻣﺎ ﮐﻨﺖ ﻻﺳـﺒﻘﮏ ﺑـﺬﻟﮏ ﻓﻘﺎل و ﻻ اﻧﺎ ﺳﺎﺑﻖ ﺑﻪ رﺑّﯽ ﻓﻬﺒﻂ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ و ﻗﺎل اّن اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻘﺮﺋﮏ‬‫اﻟّﺴـ ﻼم ﯾﺎ ﻣﺤّﻤﺪ و ﯾﻘﻮل ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﮏ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻻ اﻧّﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪك ﻗﺴﻢ اﺑﻨﮏ ﻫﺬا ﺑﺎﺳﻢ وﻟﺪ ﻫﺎرون ﻓﻘﺎل و ﻣﺎ ﮐﺎن اﺳﻢ‬‫وﻟﺪ ﻫﺎرون ﯾﺎ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻗﺎل ﺷﺒﺮ ﻗﺎل اّن ﻟﺴﺎﻧﯽ ﻋﺰﺗﯽ ﻓﻘﺎل ﺳﻤﻪ اﻟﺤﺴﻦ ﻓﻔﻌﻞ ﻓﻠّﻤﺎ ﮐﺎن ﺑﻌﺪ ﺣﻮل وﻟﺪ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻓﺠﺎء ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳـّﻠﻢ و ذﮐﺮت ﻣﺜﻞ اﻻّول و ﺳﺎﻗﺖ ﻗﺼﮥ اﻟﺘﺴـﻤﯿﮥ ﮐﺎﻻّول و اّن ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ اﻣﺮه ان ﯾﺴـّﻤﯿﻪ ﺑﺎﺳﻢ وﻟﺪ ﻫﺎرون ﺷﺒﯿﺮ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳّﻠﻢ ﻣﺜﻞ اﻻّول ﻓﻘﺎل ﺳﻤﻪ ﺣﺴﯿﻨﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺮﺿﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ اﻧﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﺧﯿﻞ ﻣﻮﺻﻮﻓﮥ ﺑﺎﻟﺼﻔﺎت‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ إذا ﮐﺎن ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ ﮐﻨﺖ اﻧﺖ و وﻟﺪك ﻋﻠﯽ ﺧﯿﻞ ﺑﻠﻖ ﻣﺘﻮّﺟﻪ ﺑﺎﻟﺪّر و‬‫اﻟﯿﺎﻗﻮت ﻓﯿﺄﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮑﻢ اﻟﯽ اﻟﺠﻨﮥ و اﻟّﻨﺎس ﯾﻨﻈﺮون اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ اذﮐﺎر ﺗﺘﻀﻤﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ و اﺧﺒﺎرا ﺗﺨﺘّﺺ ﺑﺎﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ذﮐﺮ ﻓﻀﯿﻠﮥ ﻟﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫روي اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺮﺿﺎ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ان اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ دﺧﻞ اﻟﺨﻼء ﻓﻮﺟـﺪ ﻟﻘﻤـﮥ ﻣﻠﻘﺎة ﻋﻠﯽ اﻻرض ﻓـﺪﻓﻌﻬﺎ اﻟﯽ ﻏﻼم ﻟﻪ‬‫ﻓﻘـﺎل ﻟﻪ ﯾـﺎ ﻏﻼـم ذﮐﺮﯾﻨﻬـﺎ إذا ﺧﺮﺟﺖ ﻓﺎﮐﻠﻬـﺎ اﻟﻐﻼـم ﻓﻠّﻤـ ﺎ ﺳﺎﻟﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﻗﺎل اﮐﻠﺘﻬﺎ ﯾﺎ ﻣﻮﻻي ﻗﺎل اذﻫﺐ اﻧﺖ ﺣّﺮ ﻟﻮﺟﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ‬‫ﺟﺪي رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻘﻮل ﻣﻦ وﺟﺪ ﻟﻘﻤﮥ ﻣﻠﻘﺎة ﻓﻤﺴﺢ او ﻏﺴﻞ ﺛﻢ اﮐﻠﻬﺎ اﻋﺘﻘﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎر ﻓﻠﻢ ﻟﮑﻦ ﻻﺳﺘﻌﺒﺪ رﺟﻼ اﻋﺘﻘﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﻨﺎر‬‫و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﺻﺎﺑﯽ اﻟﯿﻤﻨﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻧﯿﺰ از ﺻـﺤﯿﻔﮥ اﻟﺮﺿﺎ اﺣﺎدﯾﺚ ﻋﺪﯾﺪه آورده و ﻣﺜﻞ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي ﺗﻌﺒﯿﺮ از ان ﺑﻤﺴﻨﺪ اﻟﺮﺿﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 56‬از ‪581‬‬‫ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب اﻻﮐﺘﻔﺎء ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻷرﺑﻌـﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء در ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺜﯽ از ﮐﺘﺎب ﺷـﺮف‬‫اﻟﻨﺒﻮة ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﺧﺮج ﻣﻌﻨـﺎه ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺮﺿﺎ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه ﺑﺰﯾﺎدة و ﻟﻔﻈﻪ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اﻋﻄﯿﺖ ﺛﻼﺛﺎ ﻟﻢ ﯾﺠﺘﻤﻌﻮا ﻟﻐﯿﺮك ﻣﺼﺎﻫﺮﺗﯽ و زوﺟﮏ و وﻟـﺪﯾﮏ و‬‫ﻟﻮﻻك ﻣﺎ ﻋﺮف اﻟﻤﺆﻣﻨﻮن‬‫و ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺎب اﻻﮐﺘﻔﺎء ﮔﻔﺘﻪ‬‫وﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻟﻤﺎ اﺳﺮي ﺑﯽ اﻟﯽ اﻟّﺴﻤﺎء اﺧﺬ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﺑﯿﺪي و اﻗﻌﺪﻧﯽ ﻋﻠﯽ درﻧﻮك‬‫ﻣﻦ دراﻧﯿﮏ اﻟﺠﻨﮥ و ﻧﺎوﻟﻨﯽ ﺳﻔﺮﺟﻠﮥ ﻓﮑﻨﺖ اﻗﺒﻠﻬﺎ إذا اﻧﻔﻠﻘﺖ و ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻨﻬﺎ ﺣﻮراء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪26 :‬‬‫ﻟﻢ ار اﺣﺴﻦ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﻘﺎﻟﺖ اﻟّﺴـ ﻼم ﻋﻠﯿﮏ ﯾﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﻓﻘﻠﺖ و ﻋﻠﯿﮏ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻦ اﻧﺖ ﻗﺎﻟﺖ اﻟﺮاﺿـﯿﮥ اﻟﻤﺮﺿـﯿﮥ ﺧﻠﻘﻨﯽ اﻟﺠّﺒﺎر ﻣﻦ ﺛﻠﺜﮥ اﺻﻨﺎف‬‫اﻋـﺎﻟﯽ ﻣﻦ ﻋﻨﺒﺮ و وﺳـﻄﯽ ﻣﻦ ﮐﺎﻓﻮر و اﺳـﻔﻠﯽ ﻣﻦ ﻣﺴﮏ ﻋﺠﻨﻨﯽ ﺑﻤﺎء اﻟﺤﯿﻮة ﺛّﻢ ﻗﺎل ﻟﯽ ﮐﻮﻧﯽ ﻓﮑﻨﺖ ﺧﻠﻘﻨﯽ ﻻﺧﯿﮏ و اﺑﻦ ﻋﻤﮏ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺮﺿﺎ ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪه‬‫و ﻧﻘﻞ اﻟﻤﺤّﺐ اﻟﻄﺒﺮي ﻓﯽ رﯾﺎﺿﻪ و ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺎب اﻻﮐﺘﻔﺎء ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ اﺳـﻤﺎ ﺑﻨﺖ ﻋﻤﯿﺲ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﻗﺎﻟﺖ ﻫﺒﻂ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﻣﺤّﻤﺪ اّن رﺑّﮏ ﯾﻘﺮﺋﮏ‬‫اﻟّﺴﻼم و ﯾﻘﻮل ﻟﮏ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﮏ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﻟﮑﻦ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪك اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺮﺿﺎ ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪه‬‫و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀـﻞ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤﮑﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﻌﺾ اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﻔﮥ اﻟﺮﺿﺎ را در وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﻤﺎل آورده و ﻧﺴـﺒﺖ اﺧﺮاج آن ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب‬‫ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ ﺳـﯿﺪﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﻤﺎ اﺳـﺮي ﺑﯽ اﻟﯽ اﻟـّﺴ ﻤﺎء اﺧـﺬ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﺑﯿـﺪي و اﻗﻌﺪﻧﯽ ﻋﻠﯽ‬‫درﻧﻮك ﻣﻦ دراﻧﯿـﮏ اﻟﺠّﻨـﮥ و ﻧﺎوﻟﻨﯽ ﺳـﻔﺮﺟﻠﮥ ﻓﮑﻨﺖ اﻗﻠﺒﻬﺎ إذا اﻧﻔﻠﻘﺖ و ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻨﻬﺎ ﺣﻮراء ﻟﻢ ار اﺣﺴﻦ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﻘﺎﻟﺖ اﻟّﺴـ ﻼم ﻋﻠﯿﮏ ﯾﺎ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﻓﻘﻠﺖ و ﻋﻠﯿﮏ اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ اﻧﺖ ﻗﺎﻟﺖ اﻧﺎ اﻟﺮاﺿـﯿﮥ اﻟﻤﺮﺿـّﯿﮥ ﺧﻠﻘﻨﯽ اﻟﺠﺒﺎر ﻣﻦ ﺛﻠﺜﮥ اﺻـﻨﺎف اﻋﻼي ﻣﻦ ﻋﻨﺒﺮ و وﺳـﻄﯽ ﻣﻦ ﮐﺎﻓﻮر و‬‫اﺳـﻔﻠﯽ ﻣﻦ ﻣﺴـﮏ ﻋﺠﻨﻨﯽ ﺑﻤﺎء اﻟﺤﯿﻮان ﺛﻢ ﻗﺎل ﻟﯽ ﮐﻮﻧﯽ ﻓﮑﻨﺖ ﺧﻠﻘﻨﯽ ﻻﺧﯿﮏ و اﺑﻦ ﻋﻤﮏ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ‬‫و ﻋﻼـوه ﺑﺮﯾﻦ ﻫﻤﻪ آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺎﺑـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﻋﻠﯽ ﺳـﻨﺪي در ﺣﺼـﺮ اﻟﺸـﺎرد ﮐﻪ در ان اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘـﺒﺮه ﺟﻤﻊ ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ‬‫اﻻرﺑﻌﻮن ﻣﻦ ﻧﺴـﺨﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺮﺿﺎ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ ﻓﺎروﯾﻬﺎ ﺑﺎﻟﺴـﻨﺪ اﻟﻤﺘﻘﺪم اﻟﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻤﻘﺪﺳﯽ ﻋﻦ‬‫ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﻤﺰة اﻧﺎ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻧﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻟّﺮاﺳﻤﯽ اﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺧﻠﻒ اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺤﺴﻦ‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﻔﯿﺪ اﻟﻌﺒﺎس ﺑﻦ ﺣﻤﺰة اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ اﻟﻄﺎﺋﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺎﺑﺪ ﺳـﻨﺪي ارﺑﻌﯿﻨﯽ را ﮐﻪ ﻣﺎﺧﻮذ از ﺻﺤﯿﻔﮥ اﻟﺮﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼﻣﺴﺖ ﺑﺴﻨﺪ ﻣﺘﺼﻞ ﺧﻮد رواﯾﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺳﻨﺪ ﺧﻮد‬‫را ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﺜﻞ ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ و ﻏﯿﺮ اوﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ اﻟﻄﺎﺋﯽ‬‫ﮐﻪ ﺑﻮاﺳﻄﻪ ﭘﺪر ﺧﻮد اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ اﻟﻄﺎﺋﯽ رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺻﺤﯿﻔﻪ ﻣﻘﺪﺳﻪ از ﺟﻨﺎب اﻣﺎم رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ و ﮐﻔﯽ ﺑﺬﻟﮏ‬‫ﺑﯿﻨﮥ ﻇﺎﻫﺮة ﻋﻠﯽ وﺛﻮق ﻫﺬه اﻟﺼـﺤﯿﻔﮥ اﻟﻤﺒﺎرﮐﮥ اﻟﻄﺎﻫﺮة و ﺣﺠﮥ ﻗﺎﻫﺮة ﻋﻠﯽ اﻋﺘﻤﺎد ﺗﻠﮏ اﻟﻨﺴـﺨﮥ اﻟﻤﯿﻤﻮﻧﮥ اﻟﺒﺎﻫﺮة و ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺎﺑﺪ ﺳـﻨﺪي از‬‫اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻦ و اﺟﻠﻪ ﻧﺒﻼي ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ‪ -‬ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺑﺠﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺎﺑﺪ‬‫اﻟﺴﻨﺪي ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻣﻦ ﺑﻨﯽ أﺑﯽ اﯾﻮب اﻻﻧﺼﺎري وﻟﺪ ﺑﺒﻠﺪة ﺳﯿﻮن و ﻫﯽ ﻋﻠﯽ ﺷﺎﻃﺊ اﻟﻨﻬﺮ ﺷﻤﺎﻟﯽ ﺣﯿﺪرآﺑﺎد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪27 :‬‬‫اﻟﺴـﻨﺪ ﻣّﻤﺎ ﯾﻠﯽ ﺑﻠﺪة ﺑﻮﺑﮏ ﻫﺎﺟﺮ ﺟﺪه اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺑﺸﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﻟﯽ ارض اﻟﻌﺮب و ﮐﺎن ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟّﺼﻼح و اﻗﺎم اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺎﺑﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 57‬از ‪581‬‬‫ﺑﺰﺑﯿﺪ دارة ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﯿﻤﻦ ﻣﻌﺮوﻓﮥ و اﺳﺘﻔﺎد ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﺎ و اﻗﺘﺒﺲ ﻣﻦ اﺷّﻌﮥ ﻋﻈﻤﺎﺋﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﻋّﺪ ﻣﻦ اﻫﻠﻬﺎ و دﺧﻞ ﺻﻨﻌﺎء اﻟﯿﻤﻦ ﯾﺘﻄّﺒﺐ ﻻﻣﺎﻣﻬﻢ و‬‫ﺗﺰوج اﺑﻨﮥ وزﯾﺮه و ذﻫﺐ ﻣﺮة ﺳـﻔﯿﺮا ﻣﻦ اﻣﺎم ﺻـﻨﻌﺎء اﻟﯽ ﻣﺼـﺮ و ﮐﺎن ﺷﺪﯾﺪ اﻟﺘﺤﻨﻦ اﻟﯽ رﺑﻮع ﻃﺎﺑﮥ و ﻋﺎود ﻣﺮة ارض ﻗﻮﻣﻪ ﻓﺪﺧﻞ ﻧﻮاري‬‫ﺑﻠﺪة ﺑﺎرض ﻟا ﺴـﻨﺪ ﻣّﻤﺎ ﯾﻠﯽ ﺑﻨﺪر ﮐﺮاﭼﯽ و اﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﻟﯿﺎﻟﯽ ﻣﻌﺪودات ﺛﻢ ﻋﺎد اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻄﯿﺒﮥ و وﻟّﯽ رﯾﺎﺳﮥ ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﺎ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ واﻟﯽ ﻣﺼﺮ و‬‫ﺧّﻠﻒ ﻣﻦ ﻣﺼـﻨﻔﺎﺗﻪ ﮐﺘﺒﺎ ﻣﺒﺴﻮﻃـﮥ و ﻣﺨﺘﺼـﺮة ﻣﻨﻬﺎ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﻟﻠﻄﯿﻔﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﺴـﻨﺪ اﻻﻣﺎم أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ و ﮐﺘﺎب ﻃﻮاﻟﻊ اﻻﻧﻮار ﻋﻠﯽ اﻟﺪّر‬‫اﻟﻤﺨﺘﺎر و ﮐﺘﺎب ﺷﺮح ﺗﯿﺴﯿﺮ اﻟﻮﺻﻮل اﻟﯽ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺮﺳﻮل ﺑﻠﻎ ﻣﻨﻪ اﻟﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺤﺪود و ﯾﻘﺎل ﻟﻪ ﺷﺮح ﻋﻠﯽ ﺑﻠﻮغ اﻟﻤﺮام ﻟﻠﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ‬‫و ﮐﺎن ذا ﻋﺼﺒﯿﮥ ﻟﻠﻤﺬﻫﺐ اﻟﺤﻨﻔﯽ و ﻟﺬﻟﮏ ﺗﻌّﻘﺒﻪ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﺮﺳﺎﺋﻞ ﻟﻪ اﻟﺴـﯿﺪ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﺧﻮﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اﻟﻘﻨﻮﺟﯽ ﻟا ﺒﺨﺎري‬‫اﻟﻌﺮﺷﯽ ﺗﻮّﻓﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺎﺑﺪ ﯾﻮم اﻻﺛﻨﯿﻦ ﻣﻦ رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳﻨﮥ ‪ 1257‬و دﻓﻦ ﺑﺎﻟﺒﻘﯿﻊ و ﻟﻢ ﯾﺨﻠﻒ ﻋﻘﺒﺎ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﺴﺘﺘﺮ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻧﺰد ﻧﺤﯿﻒ‬‫از ﺻـﺤﯿﻔﮥ اﻟﺮﺿـﺎ ﻋﻠﯿـﻪ اﻟﺴـﻼم دو ﻧﺴـﺨﻪ ﻣﻮﺟـﻮدﺳﺖ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از ان ﻣﺮوي اﺑـﻮ اﻟﻔﺘـﺢ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻫـﻮازن اﻟﻘﺸـﯿﺮي‬‫اﻟﻨﯿﺴـﺎﺑﻮرّي اﻟﺸـﺎﻓﻌﯿﺴﺖ و دﯾﮕﺮي ﻣﺮوي ﺻـﺪر اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻤﺠـﺎﻣﻊ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺆﯾـﺪ اﻟﺤﻤﻮي اﻟﺠﻮﯾﻨﯿﺴﺖ و اﯾﻦ ﻫﺮ دو از‬‫ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم و ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ اّﻣﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺘـﺢ اﻟﻘﺸـﯿﺮي ﭘﺲ ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﺒﮑﯽ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻫﻮازن اﺑﻮ اﻟﻔﺘـﺢ ﺑﻦ اﻻﺳـﺘﺎذ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺼﻮﻓﯽ اﻟﻘﺸـﯿﺮي اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي و ﮐﺎن ﻓﺎﺿـﻼ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎدة ﻟﻪ ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﻓﯽ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ و‬‫ﺳﮑﻦ اﺳـﻔﺮاﯾﻦ اﻟﯽ ﺣﯿﻦ وﻓﺎﺗﻪ و ﺳـﻤﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ واﻟﺪه و ﻋﺒﺪ اﻟﻐﺎﻓﺮ اﻟﻔﺎرﺳـﯽ و أﺑﯽ ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﯿﺮي و أﺑﯽ ﺣﻔﺺ ﺑﻦ‬‫ﻣﺴـﺮوق و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و اﻣﺎ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﺣﻤﻮﺋﯽ ﭘﺲ ﻣﻔﺎﺧﺮ إﻟﯿﻪ و ﻣﺎﺛﺮ ﻏﺎﻟﯿﻪ و ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ و‬‫رﻓﻌﺖ و ﻧﺒﺎﻟﺖ او ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﻣﻌﺠﻢ ﻣﺨﺘﺺ و ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ و ﻋﺒﺮ ذﻫﺒﯽ و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﯾﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ اﺳـﻨﻮي و ﻧﻈﻢ‬‫درر اﻟﺴﻤﻄﯿﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ زرﻧﺪي و ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ و ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺳﻤﻬﻮدي و ﻏﯿﺮ ان واﺿﺢ و‬‫ﻻﺋﺤﺴﺖ و ﻗﺪ ﻣّﺮ اﮐﺜﺮ ﻋﺒﺎرات ﻫﺬه اﻟﮑﺘﺐ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻄﯿﺮ و رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﺎم رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را‬‫ﺑﻠﻔﻈﯽ ﮐﻪ در ﺻـﺤﯿﻔﮥ اﻟﺮﺿﺎ ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ در ﻣﺎ ﺑﻌﺪ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ از رواﯾﺖ ﻋﺎﺻـﻤﯽ و اﺑﻦ اﻟﻨﺠﺎ ﻧﯿﺰ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﻻ‬‫رﯾﺐ ان رواﯾﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪28 :‬‬‫ﻫـﺬا اﻻﻣـﺎم اﻟﻤﻌﺼﻮم اﻋﻨﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺮﺿـﺎ* ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣـﺎ ﻻـ ﯾـﺪرﮐﻪ ﻧﻔـﺎد و ﻻـ اﻧﻘﻀـﺎ* ﮐﺎﻓﯿـﮥ ﻟﻤﻦ رام اﻟﺤّﻖ ﺑﺎﻟﺘﻠﻤﺲ و‬‫اﻻﻗﺘﻀﺎء* و واﻓﯿﮥ ﻟﻤﻦ ﺗﻠﻘﯽ اﻟّﺼﺪق ﺑﺎﻟﻘﺒﻮل و اﻻرﺗﻀﺎء* ﻻ ﯾﻨﮑﺮﻫﺎ اﻟّﺎ ﻣﻦ اﻟﻒ اﻟّﻨﺼﺐ ﻓﺎﻇﻠﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻔﻀﺎء* و ﻻ ﯾﺠﺤﺪﻫﺎ اﻟّﺎ ﻣﻦ اﺿـﻤﺮ‬‫اﻟﺒﻐﺾ ﻓﺒﺎت ﻋﻠﯽ ﺟﻤﺮ اﻟﻐﻀﺎ* و ﻻ ﯾﻄﻌﻦ ﻓﯿﻬﺎ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺳـﺒﻘﺖ ﻓﯿﻪ ﺑﺎﻟﺸـﻘﺎ* ﺳﻮاﺑﻖ اﻟﻘﺪر و اﻟﻘﻀﺎء* و ﻻ ﯾﻘﺪح ﻓﯿﻬﺎ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻣﺮق ﻓﻬﻮ ﻟﺤﯿﻨﻪ‬‫و رﯾﻨﻪ ﻓﯽ اﻟّﻠﻈﯽ ﻟﻠﺨﻀﺎ‬‫وﺟﻪ دوم‬‫آﻧﮑﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﺑﺎﺋﻪ و اﺑﻨﺎﺋﻪ اﻟﻤﻌﺼﻮﻣﯿﻦ آﻻف اﻟﺘﺤﯿﮥ و اﻟﺜﻨﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﻧﯿﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﻠﻔﻆ دﯾﮕﺮ ﻧﯿﺰ از آﺑﺎء اﻃﻬﺎر ﺧﻮد‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻐﻔﺎر رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ در ﺳﯿﺎق ﻃﺮق اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺒﺮﻧـﺎ اﺑﻮ ﻏـﺎﻟﺐ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ اﻟﻨﺤﻮي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻓﯿﻤﺎ اذن ﻟﯽ ﻓﯽ رواﯾﺘﻪ ﻋﻨﻪ ان اﺑﺎ ﻃﺎﻫﺮ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﯾﺤﺪﺛﻬﻢ ﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﻄﻠﺐ ﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺳـﻨﮥ ﻋﺸﺮ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ اﻟﻼﺣﻘﯽ اﻟﺼﻐﺎر ﺑﺎﻟﺒﺼﺮة ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ‬‫ﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺮﺿﺎ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟﺪه ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻋﻦ‬‫اﺑﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﻗـﺎل ﻗـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﯾـﺎ ﻋﻠﯽ اﻧـﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻧﺖ اﻟﺒـﺎب ﮐـﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧّﻪ ﯾﺼﻞ اﻟﯽ‬‫اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻟﺒﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 58‬از ‪581‬‬‫و ﻣﺨﺘﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﺳـﻨﺪ ﺟﻨـﺎب اﻣـﺎم رﺿـﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺳـﻨﺪﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﯿـﺎن ﺟﻼـﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﻋﻈﻤﺖ ﻣﻨﺰﻟﺖ ان ﺧـﺎرج از ﻧﻄﺎق ﻃﻮق‬‫ﺑﺸـﺮﯾﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻧﺒﺬي از آﺛﺎر و ﺑﺮﮐﺎت آن ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ اﻋﻼم و اﻣﺎﺛﻞ ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ اﺑﻮ ﺳﻌﺪ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻻﺑﯽ اﻟﻮزﯾﺮ در ﮐﺘﺎب ﻧﺜﺮ اﻟﺪرر ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪث اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﻗﺎل ﮐﻨﺖ ﻣﻊ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ و ﻗﺪ دﺧﻞ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر و ﻫﻮ راﮐﺐ ﺑﻐﻠﮥ ﺷﻬﺒﺎء ﻓﻐﺪا اﻟﯽ ﻃﻠﺒﻪ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺒﻠﺪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺮب و‬‫ﯾﺎﺳـﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﻨﻀـﺮ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ و ﻋـﺪة ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺘﻌﻠﻘﻮا ﺑﻠﺠﺎﻣﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺮﺑﻌﮥ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﺑﺤﻖ آﺑﺎﺋﮏ اﻟﻄﺎﻫﺮﯾﻦ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﺳـﻤﻌﺘﻪ‬‫ﻣﻦ اﺑﯿﮏ ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ اﻟﻌﺒـﺪ اﻟﺼﺎﻟـﺢ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ اﻟّﺼﺎدق ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﺑﺎﻗﺮ ﻋﻠﻢ اﻻﻧﺒﯿﺎء‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﺳـﯿﺪ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﺳّﯿﺪ ﺷﺒﺎب اﻫﻞ اﻟﺠﻨﮥ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ أﺑﯽ‬‫ﺳﯿﺪ اﻟﻌﺮب ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﻻﯾﻤﺎن ﻣﻌﺮﻓﮥ ﺑﺎﻟﻘﻠﺐ و اﻗﺮار ﺑﺎﻟﻠﺴﺎن و ﻋﻤﻞ ﺑﺎﻻرﮐﺎن‬‫ﻗﺎل ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻟﻮ ﻗﺮأت ﻫﺬا اﻹﺳـﻨﺎد ﻋﻠﯽ ﻣﺠﻨﻮن ﻟﺒﺮئ ﻣﻦ ﺟﻨﻮﻧﻪ و روي ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺜﻞ ذﻟﮏ ﯾﺤﮑﯿﻪ ﻋﻦ‬‫اﺑﯿﻪ و اﻧﻪ ﻗﺮأه ﻋﻠﯽ ﻣﺼﺮوع ﻓﺎﻓﺎق و ﻋﻼﻣﻪ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺼﺒﺎغ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ اﻟﻤﮑﯽ در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪29 :‬‬‫ﻓﺼﻮل ﻣﻬﻤﻪ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫روي اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﺴـﻌﯿﺪ اﻣﺎم اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻋﻤﺎد اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟﻮزان ﻓﯽ ﻣﺤﺮم ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﻗﺎل‬‫اورد ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اّن ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺮﺿﺎ ﻟﻤﺎ دﺧﻞ اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻓﯽ اﻟﺴـﻔﺮة اﻟﺘﯽ ﺧﺺ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻔﻀـﯿﻠﮥ اﻟﺸﻬﺎدة‬‫ﮐﺎن ﻓﯽ ﻗﺒﮥ ﻣﺴـﺘﻮرة ﺑﺎﻟﺴـﻘﻼط ﻋﻠﯽ ﺑﻐﻠﮥ ﺷـﻬﺒﺎء و ﻗﺪ ﺷﻖ ﺳﻮق ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻓﻌﺮض ﻟﻪ اﻻﻣﺎﻣﺎن اﻟﺤﺎﻓﻈﺎن ﻟﻼﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ و اﻟﻤﺜﺎﺑﺮان ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺴـﻨﮥ اﻟﻤﺤﻤﺪﯾـﮥ اﺑﻮ زرﻋـﮥ اﻟﺮازي و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺳـﻠﻢ اﻟﻄﻮﺳـﯽ و ﻣﻌﻬﻤﺎ ﺧﻼﺋﻖ ﻻ ﯾﺤﺼﻮن ﻣﻦ ﻃﻠﺒـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻫﻞ اﻟﺮواﯾـﮥ و‬‫اﻟﺪراﯾﮥ ﻓﻘﺎﻻ ﻟﻪ اّﯾﻬﺎ اﻟﺴـﯿﺪ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﺑﻦ اﻟّﺴﺎدة اﻻﺋﻤﮥ ﺑﺤﻖ آﺑﺎﺋﮏ اﻟّﻄﺎﻫﺮﯾﻦ و اﺳـﻼﻣﮏ اﻻﮐﺮﻣﯿﻦ اﻟّﺎ ﻣﺎ ارﯾﺘﻨﺎ وﺟﻬﮏ اﻟﻤﺒﺎرك اﻟﻤﯿﻤﻮن‬‫و روﯾﺖ ﻟﻨﺎ ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﮏ ﻋﻦ ﺟـﺪك ﻣﺤﻤـﺪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻧﺬﮐﺮك ﺑﻪ ﻓﺎﺳـﺘﻮﻗﻒ اﻟﺒﻐﻠﮥ و اﻣﺮ ﻏﻠﻤﺎﻧﻪ ﺑﮑﺸﻒ اﻟﻤﻈﻠﮥ ﻋﻦ‬‫اﻟﻘﺒﮥ و اﻗﺮ ﻋﯿﻮن ﺗﻠﮏ اﻟﺤﻼﺋﻖ ﺑﺮؤﯾﮥ ﻃﻠﻌﺘﻪ اﻟﻤﺒﺎرﮐﮥ ﻓﮑﺎﻧﺖ ﻟﻪ ذؤاﺑﺘﺎن ﻣﺪﻟﯿﺘﺎن ﻋﻠﯽ ﻋﺎﺗﻘﻪ و اﻟّﻨﺎس ﮐّﻠﻬﻢ ﻗﯿﺎم ﻋﻠﯽ ﻃﺒﻘﺎﺗﻬﻢ ﯾﻨﻈﺮون إﻟﯿﻪ‬‫و ﻫﻢ ﻣـﺎ ﺑﯿﻦ ﺻـﺎرخ و ﺑـﺎك و ﻣﺘﻤﺮغ ﻓﯽ اﻟﺘﺮاب و ﻣﻘـّﺒ ﻞ ﻟﺤـﺎﻓﺮ ﺑﻐﻠﺘﻪ و ﻋﻼـ اﻟﻔﺠﯿـﺞ ﻓﺼﺎﺣﺖ اﻻﺋّﻤـ ﮥ و اﻟﻔﻘﻬﺎء و اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﻌﺎﺷـﺮ اﻟّﻨﺎس‬‫اﺳﻤﻌﻮا و ﻋﻮا و اﻧﺼﺘﻮا ﻟﺴﻤﺎع ﻣﺎ ﯾﻨﻔﻌﮑﻢ و ﻻ ﺗﺆذوﻧﺎ ﺑﮑﺜﺮة ﺻﺮاﺧﮑﻢ و ﺑﮑﺎﺋﮑﻢ و ﮐﺎن اﻟﻤﺴﺘﻤﻠﯽ‬‫اﺑﻮ زرﻋﮥ اﻟﺮازي و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻠﻢ اﻟﻄﻮﺳّﯽ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﮑﺎﻇﻢ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺼﺎدق ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻟﺒﺎﻗﺮ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻠﯽ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟﺸﻬﯿﺪ ﺑﮑﺮﺑﻼء ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻗﺎل‬‫ﺳﻤﻌﺖ رب ﻟا ﻌﺰة ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﻘﻮل ﮐﻠﻤﮥ ﻻ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺼﻨﯽ ﻓﻤﻦ ﻗﺎﻟﻬﺎ دﺧﻞ ﺣﺼﻨﯽ و ﻣﻦ دﺧﻞ ﺣﺼﻨﯽ اﻣﻦ ﻣﻦ ﻋﺬاﺑﯽ ﺛﻢ ارﺧﯽ‬‫اﻟﺴﺘﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺒﮥ و ﺳﺎر ﻓﻌّﺪ اﻫﻞ اﻟﻤﺤﺎﺑﺮ واﻟﺪ و أي اﻟﺬﯾﻦ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﮑﺘﺒﻮن ﻓﺎﻧﺎﺧﻮا ﻋﻠﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻦ اﻟﻔﺎ ﻗﺎل اﻻﺳـﺘﺎذ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﻘﺸﯿﺮي اﺗﺼﻞ‬‫ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺒﻌﺾ اﻣﺮاء اﻟﺴﺎﻣﺎﻧﯿﮥ ﻓﮑﺘﺒﻪ ﺑﺎﻟﺬﻫﺐ و اوﺻـﯽ ان ﯾﺪﻓﻦ ﻣﻌﻪ ﻓﯽ ﻗﺒﺮه ﻓﺮوي ﻓﯽ اﻟﻨﻮم ﺑﻌﺪ ﻣﻮﺗﻪ ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ ﻣﺎ ﻓﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮏ ﻗﺎل‬‫ﻏﻔﺮ ﻟﯽ ﺑﺘﻠﻔﻈﯽ ﺑﻼ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ و ﺗﺼﺪﯾﻘﯽ ﺑﺎن ﻣﺤّﻤﺪا رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﻤﻬﻮدي‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ اﯾﻦ رواﯾﺖ را از ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﺑﻮاﺳـﻄﻪ ﻓﺼﻮل ﻣﻬﻤﻪ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و ﻗﻮل اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻗﺸـﯿﺮي ﻧﯿﺰ آورده و ﺑﻌﺪ از‬‫ان ﮔﻔﺘﻪ و ذﮐﺮ اﻟﺠﻤﺎل اﻟﺰرﻧﺪي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻣﻌﺮاج اﻟﻮﺻﻮل اّن اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﺎ ﻧﻌﯿﻢ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺴﻨﺪه ﻋﻦ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﯾﻌﻨﯽ اﻟﻤﺬﮐﻮرﯾﻦ‬‫اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺳﯿﺪ اﻻوﻟﯿﺎء‬‫ﻗـﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺳـﯿﺪ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﯽ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﺳـّﯿﺪ اﻟﻤﻼﺋﮑـﮥ ﻗﺎل ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ِإﱠﻧﻨِﯽ َأَﻧﺎ اﻟﱠﻠُﻪ ﻻ ِإﻟَﻪ ِإﻟﱠﺎ َأَﻧﺎ‬‫َﻓﺎْﻋﺒُْﺪﻧِﯽ‬‫ﻓﻤﻦ ﺟﺎءﻧﯽ ﻣﻨﮑﻢ ﺑﺸﻬﺎدة ان ﻻ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﻻﺧﻼص دﺧﻞ ﺣﺼﻨﯽ و ﻣﻦ دﺧﻞ ﺣﺼﻨﯽ اﻣﻦ ﻋﺬاﺑﯽ ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 59‬از ‪581‬‬‫و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻏﯿﺮ أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﮐﻠﻤﮥ ﻻ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺼﻨﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﺛﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪30 :‬‬‫ﻧﻘﻞ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻪ اﻟﻘﺸﯿﺮي و زاد ﻋﻘﺐ ﻗﻮﻟﻪ و ﺗﺼﺪﯾﻘﯽ ﺑﺎن ﻣﺤّﻤﺪا رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ و ﮐﺘﺎﺑﺘﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟﺬﻫﺐ ﺗﻌﻈﯿﻤﺎ ﻟﻪ و اﺣﺘﺮاﻣﺎ و‬‫ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻤـﺬﮐﻮر و ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﻠﯿﺚ ﻋﺒﺪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ اﻟﻬﺮوي ﮐﻨﺖ ﻣﻊ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺮﺿﺎ و ﻗﺪ دﺧﻞ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر و‬‫ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﺑﻐﻠﮥ ﻟﻪ ﺷﻬﺒﺎء ﻓﻐﺪا ﻓﯽ ﻃﻠﺒﻪ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺒﻠﺪ‬‫و ﻫﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺮب و اﺑﻦ اﻟﻤﻀﺮ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ و ﻋﺪة ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺘﻌﻠﻘﻮا ﺑﻠﺠﺎﻣﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺮﺑﻌﮥ و ﻗﺎﻟﻮا ﻟﻪ ﺑﺤّﻖ آﺑﺎﺋﮏ اﻟّﻄﺎﻫﺮﯾﻦ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﺳـﻤﻌﺘﻪ ﻣﻦ اﺑﯿﮏ ﻓﻘﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ اﻟﻌﺒﺪ اﻟّﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ اﻟّﺼﺎدق اﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ‬‫أﺑﯽ ﺑﺎﻗﺮ ﻋﻠﻢ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﺳـّﯿﺪ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﺳـﯿﺪ ﺷﺒﺎب اﻫﻞ اﻟﺠّﻨﮥ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﺳـّﯿﺪ اﻟﻌﺮب ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﻻﯾﻤﺎن ﻣﻌﺮﻓﮥ ﺑﺎﻟﻘﻠﺐ و اﻗﺮار‬‫ﺑﺎﻟﻠﺴﺎن و ﻋﻤﻞ ﺑﺎﻻرﮐﺎن‬‫ﻗﺎل اﻻﻣﺎم اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮ ﻗﺮأت ﻫـﺬا اﻻﺳـﻨﺎد ﻋﻠﯽ ﻣﺠﻨﻮن ﻟﺒﺮئ ﻣﻦ ﺟﻨﻨﻪ و روي ﺑﻌﻀـﻬﻢ ان اﻟﻤﺴـﺘﻤﻠّﯽ ﻟﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﺑﻮ‬‫زرﻋﮥ اﻟﺮازي و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻠﻢ اﻟﻄﻮﺳﯽ اﻧﺘﻬﯽ و ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ در ﺻﻮاﻋﻖ در ذﮐﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﻟّﻤـ ﺎ دﺧـﻞ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﮐﻤﺎ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻬﺎ و ﺷﻖ ﺳﻮﻗﻬﺎ و ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻈّﻠـﮥ ﻻ ﯾﺮي ﻣﻦ وراﺋﻬﺎ ﺗﻌﺮض ﻟﻪ اﻟﺤﺎﻓﻈﺎن اﺑﻮ زرﻋـﮥ اﻟﺮازي و‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻠﻢ اﻟﻄﻮﺳـﯽ و ﻣﻌﻬﻤﺎ ﻣﻦ ﻃﻠﺒـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻻ ﯾﺤﺼـﯽ ﻓﺘﻀـّﺮﻋﺎ إﻟﯿﻪ ان ﯾﺮﯾﻬﻢ وﺟﻬﻪ و ﯾﺮوي ﻟﻬﻢ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ‬‫ﻓﺎﺳـﺘﻮﻗﻒ اﻟﺒﻐﻠـﮥ و اﻣﺮ ﻏﻠﻤﺎﻧﻪ ﺑﮑﺸﻒ اﻟﻤﻈﻠـﮥ و اﻗﺮ ﻋﯿﻮن ﺗﻠﮏ اﻟﺨﻼﺋﻖ ﺑﺮوﯾـﮥ ﻃﻠﻌﺘﻪ اﻟﻤﺒﺎرﮐـﮥ ﻓﮑﺎﻧﺖ ﻟﻪ ذؤاﺑﺘﺎن ﻣـﺪﻟﯿﺘﺎن ﻋﻠﯽ ﻋﺎﺗﻘﻪ و‬‫اﻟﻨﺎس ﺑﯿﻦ ﺻﺎرخ و ﺑﺎك و ﻣﺘﻤﺮغ ﻓﯽ اﻟﺘﺮاب و ﻣﻘﺒﻞ ﻟﺤﺎﻓﺮ ﺑﻐﻠﺘﻪ ﻓﺼﺎﺣﺖ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﻌﺎﺷـﺮ اﻟﻨﺎس اﻧﺼـﺘﻮا ﻓﺎﻧﺼـﺘﻮا و اﺳﺘﻤﻠﯽ ﻣﻨﻪ ﻟا ﺤﺎﻓﻈﺎن‬‫اﻟﻤﺬﮐﻮران ﻓﻘﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﮑﺎﻇﻢ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﺟﻌﻔﺮ اﻟّﺼﺎدق ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺒﺎﻗﺮ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺣﺒﯿﺒﯽ و ﻗﺮة ﻋﯿﻨﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ ربّ‬‫اﻟﻌﺰة ﯾﻘﻮل ﻻ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺼـﻨﯽ ﻓﻤﻦ ﻗﺎﻟﻬﺎ دﺧﻞ ﺣﺼـﻨﯽ و ﻣﻦ دﺧﻞ ﺣﺼـﻨﯽ اﻣﻦ ﻣﻦ ﻋـﺬاﺑﯽ ﺛﻢ ارﺧﯽ اﻟﺴﺘﺮ و ﺳﺎر ﻓﻌـﺪ اﻫﻞ اﻟﻤﺤﺎﺑﺮ و‬‫اﻟّﺪوي اﻟّﺬﯾﻦ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﮑﺘﺒﻮن ﻓﺎﻧﺎﻓﻮا ﻋﻠﯽ ﻋﺸﺮﯾﻦ اﻟﻔﺎ و‬‫ﻓﯽ رواﯾﮥ اّن اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺮوي اﻻﯾﻤﺎن ﻣﻌﺮﻓﮥ ﺑﺎﻟﻘﻠﺐ و اﻗﺮار ﺑﺎﻟﻠﺴﺎن و ﻋﻤﻞ ﺑﺎﻻرﮐﺎن‬‫و ﻟﻌﻠﻬﻤﺎ واﻗﻌﺘﺎن ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﻟﻮ ﻗﺮأت ﻫﺬا اﻻﺳﻨﺎد ﻋﻠﯽ ﻣﺠﻨﻮن ﻟﺒﺮئ ﻣﻦ ﺟﻨﻨﻪ و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪﺧﺎن اﻟﺤﺎرﺛﯽ اﻟﺒﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﻣﻔﺘﺎح‬‫اﻟﻨﺠﺎ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﺎل ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺎرﯾـﺦ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اّن ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺮﺿﺎ ﻟﻤﺎ دﺧﻞ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﮐﺎن ﻓﯽ ﻣﻬـﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻐﻠـﮥ ﺷـﻬﺒﺎء ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻣﺮﮐﺐ ﻣﻦ ﻓﻀـﮥ‬‫ﺧﺎﻟﺼﮥ ﻓﻌﺮض ﻟﻪ ﺑﺎﻟﺴﻮق اﻻﻣﺎﻣﺎن اﻟﺤﺎﻓﻈﺎن ﻟﻼﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ اﺑﻮ زرﻋﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪31 :‬‬‫و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻠﻢ اﻟﻄﻮﺳﯽ ﻓﻘﺎﻻ اّﯾﻬﺎ اﻟﺴّﯿﺪ اﺑﻦ اﻟّﺴﺎدة اﯾﻬﺎ اﻻﻣﺎم اﺑﻦ اﻻﺋﻤﮥ اّﯾﻬﺎ اﻟﺴﻼﻟﮥ اﻟّﻄﺎﻫﺮة اﻟﺮﺿﯿﮥ اّﯾﻬﺎ اﻟﺨﻼﺻﮥ اﻟﺰاﮐﯿﮥ اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ ﺑﺤﻖ‬‫آﺑﺎﺋـﮏ اﻻـﻃﻬﺮﯾﻦ و اﺳـﻼﻓﮏ اﻻـﮐﺮﻣﯿﻦ اﻟّـﺎ ارﯾﺘﻨﺎ وﺟﻬﮏ اﻟﻤﺒﺎرك اﻟﻤﯿﻤﻮن و روﯾﺖ ﻟﻨﺎ ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﮏ ﻋﻦ ﺟـﺪك ﻧـﺬﮐﺮك ﺑﻪ‬‫ﻓﺎﺳـﺘﻮﻗﻒ اﻟﺒﻐﻠـﮥ و رﻓﻊ اﻟﻤﻈﻠـﮥ و اﻗﺮ ﻋﯿﻮن اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺑﻄﻠﻌﺘﻪ اﻟﻤﺒﺎرﮐـﮥ اﻟﻤﯿﻤﻮﻧـﮥ ﻓﮑـﺎﻧﺖ ذؤاﺑﺘﺎه ﮐـﺬؤاﺑﺘﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ص و اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯽ‬‫ﻃﺒﻘﺎﺗﻬﻢ ﻗﯿﺎم ﮐّﻠﻬﻢ و ﮐﺎﻧﻮا ﺑﯿﻦ ﺻﺎرخ و ﺑﺎك و ﻣﻤّﺰق ﺛﻮﺑﻪ و ﻣﺘﻤﺮغ ﻓﯽ اﻟﺘﺮاب و ﻣﻘﺒﻞ ﺣﺰام ﺑﻐﻠﺘﻪ و ﻣﻄﻮل ﻋﻨﻘﻪ اﻟﯽ ﻣﻈﻠﮥ اﻟﻤﻬﺪ اﻟﯽ ان‬‫اﻧﺘﺼﻒ اﻟﻨﻬﺎر و ﺟﺮت اﻟﺪﻣﻮع ﮐﺎﻻﻧﻬﺎر و ﺳـﮑﻨﺖ اﻻﺻﻮات و ﺻﺎﺣﺖ اﻻﺋّﻤﮥ و اﻟﻘﻀﺎة ﻣﻌﺎﺷﺮ اﻟﻨﺎس اﺳﻤﻌﻮا و ﻻ ﺗﻮذوا رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ ﻋﺘﺮﺗﻪ و اﻧﺼـﺘﻮا و اﻣﻠﯽ و ﻋّﺪ ﻣﻦ اﻟﻤﺤﺎﺑﺮ ارﺑﻊ و ﻋﺸﺮون اﻟﻔﺎ ﺳﻮي اﻟﺪوي و اﻟﻤﺴﺘﻤﻠﯽ اﺑﻮ زرﻋﮥ اﻟﺮازي و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 60‬از ‪581‬‬‫اﺳـﻠﻢ اﻟﻄﻮﺳـﯽ ﻓﻘﺎل ص ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﮑﺎﻇﻢ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺼﺎدق ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺒﺎﻗﺮ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺷﻬﯿﺪ ﮐﺮﺑﻼ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺷـﻬﯿﺪ ارض اﻟﮑﻮﻓﮥ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺧﯽ و اﺑﻦ ﻋّﻤﯽ ﻣﺤّﻤﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ‬‫رّب اﻟﻌﺰة ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﻘﻮل ﮐﻠﻤﮥ ﻻ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺼﻨﯽ ﻓﻤﻦ ﻗﺎﻟﻬﺎ دﺧﻞ ﺣﺼﻨﯽ و ﻣﻦ دﺧﻞ ﺣﺼﻨﯽ اﻣﻦ ﻣﻦ ﻋﺬاﺑﯽ ﺻﺪق اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ‬‫و ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺻﺪق ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ و ﺻﺪق رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻻﺋﻤﮥ‬‫اﻗﻮل ذﮐﺮ أﺑﯽ زرﻋـﮥ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻠﻢ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟﺮواﯾﮥ و ﻫﻢ ﻣﻦ ﺑﻌﺾ اﻟﺮواة و اﻟﺜﺎﺑﺖ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ و اﻧﻤﺎ ﮐﺎن‬‫ﻻﺑﯽ زرﻋﮥ ﻓﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﺴـﻨﮥ ﻋﺸﺮ ﺳﻨﯿﻦ و اﻣﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻠﻢ ﻓﺎﯾﻀﺎ ﮐﺎن اﺑﺘﺪاء ﻃﻠﺒﮥ ﻟﻠﺤﺪﯾﺚ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ح ﻣﻦ اﻟﻤﺸﻬﻮرﯾﻦ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﻗﺎل‬‫اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﮑﺎﻣﻞ اﻻﺳـﺘﺎذ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻫﻮازن اﻟﻘﺸﯿﺮي ان ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﻬﺬا اﻟﺴﻨﺪ ﺑﻠﻎ ﺑﻌﺾ اﻣﺮاء اﻟﺴﺎﻣﺎﻧﯿﮥ ﻓﮑﺘﺒﻪ ﺑﺎﻟﺬﻫﺐ و‬‫اوﺻـﯽ ان ﯾـﺪﻓﻦ ﻣﻌﻪ ﻓﻠﻤـﺎ ﻣﺎت راي ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم ﻓﻘﯿﻞ ﻣﺎ ﻓﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮏ ﻓﻘﺎل ﻏﻔﺮ ﻟﯽ ﺑﺘﻠﻔﻈﯽ ﺑﻼ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ و ﺗﺼـﺪﯾﻘﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪا رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻣﺨﻠﺼﺎ ﻓﺎﻧﯽ ﮐﺘﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟﺬﻫﺐ ﺗﻌﻈﯿﻤﺎ و اﺣﺘﺮاﻣﺎ و‬‫ﺣﺪث اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﻗﺎل ﮐﻨﺖ ﻣﻊ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺮﺿﺎ رض و ﻗﺪ دﺧﻞ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر و ﻫﻮ راﮐﺐ ﺑﻐﻠﮥ ﺷﻬﺒﺎء ﻓﻐﺪا اﻟﯽ ﻃﻠﺒﻪ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺒﻠﺪ اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺣﺮب و ﯾﺎﺳﯿﻦ ﺑﻦ ﻧﻀﺮ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ و ﻋﺪة ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺘﻌﻠﻘﻮا ﺑﻠﺠﺎﻣﻪ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﺑﺤﻖ آﺑﺎﺋﮏ اﻟﻄﺎﻫﺮﯾﻦ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﺳﻤﻌﺘﻪ ﻣﻦ‬‫اﺑﯿﮏ ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ اﻟﻌﺒﺪ اﻟﺼﺎﻟﺢ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ اﻟّﺼﺎدق ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﺑﺎﻗﺮ ﻋﻠﻢ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﺳّﯿﺪ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪32 :‬‬‫ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﺳـّﯿﺪ ﺷـﺒﺎب اﻫﻞ اﻟﺠّﻨﮥ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﺳّﯿﺪ اﻟﻌﺮب ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﻻﯾﻤـﺎن ﻣﻌﺮﻓـﮥ ﺑـﺎﻟﻘﻠﺐ و اﻗﺮار ﺑﺎﻟﻠﺴﺎن و ﻋﻤﻞ ﺑﺎﻻرﮐﺎن ﻗﺎل ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻟﻮ ﻗﺮأت ﻫـﺬا‬‫اﻻﺳﻨﺎد ﻋﻠﯽ ﻣﺠﻨﻮن ﻟﺒﺮئ ﻣﻦ ﺟﻨﻮﻧﻪ‬‫اﻗﻮل اﻟﻮاﻗﻌﮥ واﺣﺪة و اّﻣﺎ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺬي رواه رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﻓﻔﯽ اﻟّﺮواﯾﮥ اﻻوﻟﯽ اﻧّﻪ ﻻ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺼﻨﯽ اﻟﯽ آﺧﺮه و ﻓﯽ اﻟﺮواﯾﮥ اﻟّﺜﺎﻧﯿﮥ اﻧﻪ اﻻﯾﻤﺎن ﻣﻌﺮﻓﮥ ﺑﺎﻟﻘﻠﺐ اﻟﯽ آﺧﺮه‬‫و ﯾﻤﮑﻦ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ ﺑﺎن ﯾﻘﺎل ﮐﺎن ﺣﺪث ﺑﮑﻼ اﻟﺤﺪﯾﺜﯿﻦ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﻣﻮﻟﻮي رﺷﯿﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﺎن در رﺳﺎﻟﻪ ﺣﻖ ﻣﺒﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫رواﯾﺖ ﻣﺸـﻬﻮره ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ ﻣﺪ ﻇﻠﻪ اﻟﻌﺎﻟﯽ در ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮﯾﻪ از ﮐﺎﻣﻞ اﺑﻦ اﺛﯿﺮ و ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻔﺼﻮل ﻣﻦ اﻻﻣﺎﻣﯿﻪ و ﺷﯿﺦ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ‬‫در ﺻﻮاﻋﻖ و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸـﯽ در ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ از ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﯿﺸﺎﭘﻮر و ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﻣﺤﺪث دﻫﻠﻮي در ﺷﺮح ﺳﻔﺮ اﻟﺴﻌﺎدة از دﯾﻠﻤﯽ و‬‫دﯾﮕﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﮐﺮام در ﺗﺎﻟﯿﻔﺎت ﺧﻮد آوردهاﻧـﺪ و رواﯾﺖ ﭘﺮ ﮐﺮاﻣﺖ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن ﺣﻀـﺮت اﻣﺎم ﻋﻠﯽ رﺿﺎ در ﻧﯿﺸﺎﭘﻮر داﺧﻞ ﺷـﺪﻧﺪ‬‫ﺑﺮ اﺳﺘﺮي ﺳﻮار ﺑﻮدﻧـﺪ ﺷـﻘﯿﻖ ﺑﻠﺨﯽ ﮐﻪ از اﻋـﺎﻇﻢ ﺻﻮﻓﯿﻪ اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ ﭘﯿﺶ ﭘﯿﺶ اﻣﺎم ﻣﯽرﻓﺖ و ﺟﻠﻮداري ﻣﯽﮐﺮد و ﺟﻤﺎﻋﺖ دﯾﮕﺮ از‬‫ﺻﻮﻓﯿﻪ أﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﭽﺎدرﻫﺎي ﺧﻮد ﺑﺮ اﻣﺎم ﺳﺎﯾﻪ ﮐﺮده ﺑﻮدﻧﺪ و ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻮ زرﻋﻪ رازي و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻠﻢ ﻃﻮﺳﯽ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎء و‬‫ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ در ان ﺷـﻬﺮ ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﺎ ﺟﻤﯿﻊ ﻃﻠﺒﻪ ﻋﻠﻢ و ﮐﺘﺐ ﺣﺪﯾﺚ از ﻣﺪارس و رﺑﺎﻃﺎت ﺧﻮد ﺑﺮاي زﯾﺎرت اﻣﺎم ﺑﺮآﻣﺪﻧﺪ و ﻏﻮﻏﺎي ﻋﻈﯿﻢ در‬‫ﺷﻬﺮ ﺑﺮﺧﻮاﺳﺖ و ﻣﺮدم ﺑﺮاي دﯾـﺪار ﻣﺒـﺎرﮐﺶ ﻫﺠﻮم آوردﻧـﺪ و ﻋﺮض داﺷـﺘﻨﺪ ﮐﻪ روي ﻣﺒـﺎرك ﺑﺎﯾﺸﺎن ﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ‬‫اﻟﺘﻤﺎس ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺜﯽ از آﺑﺎء و اﺟﺪاد اﻣﺠﺎد ﺧﻮد ﺟﻬﺖ اﯾﺸﺎن رواﯾﺖ ﮐﻨﻨﺪ ﺑﻌﺪ از ﺗﻀﺮع ﺑﺴﯿﺎر اﻣﺎم ﻗﺒﻮل اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﻤﻮده اﺳﺘﺮي‬‫را ﮐﻪ ﺑﺮ آن ﺳﻮار ﺑﻮدﻧـﺪ ﺑﺎزداﺷـﺘﻨﺪ و ﻏﻼﻣﺎن را اﻣﺮ ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﭘﺮده از روي ﻣﺒﺎرﮐﺶ ﺑﺮداﺷـﺘﻨﺪ و ﭼﺸﻢ ﺧﻼﺋﻖ را ﺑﺮواﯾﺖ ﻃﻠﻌﺖ ﭘﺮ‬‫ﮐﺮاﻣﺖ ﺧـﻮد روﺷﻦ ﺳﺎﺧﺘﻨـﺪ و ﻧﻈﺮ ﻣﺮدم ﭼـﻮن ﺑـﺪو ﮔﯿﺴـﻮي ﻣﺒـﺎرك وي ﮐﻪ ﺑﺪوﺷـﻬﺎي ﺧـﻮد اﻧـﺪاﺧﺘﻪ ﺑﻮدﻧـﺪ اﻓﺘـﺎد ﺑﺘﻀـﺮع و زاري‬‫درآﻣﺪﻧﺪ ﺑﻌﻀـﯽ ﮔﺮﯾﻪ و ﻓﺮﯾﺎد ﻧﻤﻮدﻧﺪ و ﺑﻌﻀﯽ ﺧﻮد را در ﺧﺎك اﻧﺪاﺧﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ و ﺑﻌﻀﯽ ﺳﻢ اﺳﺘﺮ را ﺑﻮﺳﻪ ﻣﯽدادﻧﺪ آﻧﮕﺎه ﻋﻠﻤﺎء ﻓﺮﯾﺎد‬‫ﺑﺮآوردﻧﺪ و ﮔﻔﺘﻨﺪ اﯾﻤﻌﺎﺷـﺮ ﻧﺎس زﻣﺎﻧﯽ ﺳﺎﮐﺖ ﺑﺎﺷـﯿﺪ ﭼﻮن ﺳﺎﮐﺖ ﺷﺪﻧﺪ ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ زرﻋﻪ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻠﻢ ﺑﺎز اﻋﺎده اﻟﺘﻤﺎس ﻧﻤﻮدﻧﺪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 61‬از ‪581‬‬‫ﮔﻔﺘﻨـﺪ اﮔﺮ ﯾﮏ دو ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺴـﻨﺪ اﺑﺎي ﺧﻮد ﮐﻪ ﺳﻠﺴـﻠﮥ اﻟﺬﻫﺒﺴﺖ اﯾﻦ وﻗﺖ ﮐﻪ ﻣﺠﻤﻊ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪﺳﺖ رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﺎي ﮐﻤﺎل ﻣﻨﺖ ﺧﻮاﻫﯽ‬‫ﻧﻬﺎد اﻣﺎم ﺑﺴﻨﺪ آﺑﺎي ﺧﻮد رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻓﺮﻣﻮد‬‫ﻻ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺼﻨﯽ و ﻣﻦ ﻗﺎﻟﻬﺎ دﺧﻞ ﺣﺼﻨﯽ و ﻣﻦ دﺧﻞ ﺣﺼﻨﯽ اﻣﻦ ﻣﻦ ﻋﺬاﺑﯽ‬‫ﻣﺮوﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﺪد ﺟﻤﻌﯽ ﮐﻪ ﻗﻠﻢ و دوات آورده اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﻧﻮﺷـﺘﻨﺪ ﻗﺮﯾﺐ ﺑﺴﺖ ﻫﺰار ﻣﯽﺷﺪ و اﻣﺎم اﺣﻤﺪ ره ﭼﻮن اﯾﻦ ﺳﻨﺪ را ذﮐﺮ‬‫ﻣﯽﮐﺮد ﻣﯽﮔﻔﺖ ﻟﻮ ﻗﺮئ ﻋﻠﯽ ﻣﺠﻨﻮن ﻻﻓﺎق او ﻋﻠﯽ ﻣﺮﯾﺾ ﻟﺒﺮئ اﻧﺘﻬﺖ اﻟﺮواﯾـﮥ و ﺻﺎﺣﺐ ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ ﺑﻌـﺪ ﻧﻘﻞ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮده ﻗﺎل‬‫اﻟﺸﯿﺦ اﻟﮑﺎﻣﻞ اﻻﺳﺘﺎذ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻫﻮازن اﻟﻘﺸﯿﺮي اّن ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﻬﺬا اﻟّﺴﻨﺪ ﺑﻠﻎ ﺑﻌﺾ اﻣﺮاء اﻟّﺴﺎﻣﺎﻧﯿﮥ ﻓﮑﺘﺐ ﺑﺎﻟﺬﻫﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪33 :‬‬‫و اوﺻـﯽ ان ﯾﺪﻓﻦ ﻣﻌﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﻣﺎت روي ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم ﻓﻘﯿﻞ ﻣﺎ ﻓﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮏ ﻓﻘﺎل ﻏﻔﺮ ﻟﯽ ﺑﺘﻠﻔﻈﯽ ﺑﻼ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ و ﺗﺼﺪﯾﻘﯽ ﺑﻤﺤﻤﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻣﺨﻠﺼﺎ ﻓﺎﻧﯽ ﮐﺘﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟﺬﻫﺐ ﺗﻌﻈﯿﻤﺎ و اﺣﺘﺮاﻣﺎ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﺮﺷﯿﺪ ﻓﯽ اﻟﺤﻖ اﻟﻤﺒﯿﻦ و ﻓﺎﺿﻞ رﺷﯿﺪ در اﯾﻀﺎح ﻧﯿﺰ اﯾﻦ‬‫ﺣﮑﺎﯾﺖ را ﺑﻬﻤﯿﻦ ﻋﻨﻮان ﻣﻊ ﻗﻮل اﺣﻤﺪ و ﻧﻘﻞ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻗﺸـﯿﺮي ذﮐﺮ ﮐﺮده و ﻧﯿﺰ در اﯾﻀﺎح ﻋﺒﺎرت ﺻﻮاﻋﻖ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ را ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ‬‫اﯾﻦ ﺣﮑـﺎﯾﺖ و ﻗﻮل اﺣﻤـﺪﺳﺖ ﺑﺎﻟﻔﺎﻇﻬـﺎ ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده و ﻣﻮﻟﻮي وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي ﻧﯿﺰ در ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻣـﺬﮐﻮره ﺻﻮاﻋﻖ را ذﮐﺮ‬‫ﻧﻤﻮده ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺑﻌـﺪ درك ﻣﮑﺮر رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮدن ﺟﻨـﺎب اﻣـﺎم رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺑﺎﯾﻦ ﺳـﻨﺪ ﯾﺘﺒﺮك در‬‫ﻗﻄﻌﯿﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻫﺮﮔﺰ اﻫـﻞ اﯾﻤـﺎن را رﯾﺒﯽ ﺑـﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧـﺪ و ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ دﻻﺋـﻞ ﺧﺎﺻﻪ و ﻋﺎﻣﻪ ﻋﺼـﻤﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴـﻼم اﻓﺰون از ﺣـﺪ ﺣﺼـﺮ و ﺷـﻤﺎرﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ در اﯾﻦ ﺟـﺎ ﺑﻌﺾ ﺣﺠـﺞ ﺧـﺎﺻﻪ از ﮐﺘﺐ ﻋـﺎﻣﻪ ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺤﺎﻓﻈﯽ‬‫اﻟﺒﺨﺎري اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺨﻮاﺟﻪ ﭘﺎرﺳﺎ در ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب در ذﮐﺮ آن ﺟﻨﺎب آورده و‬‫ﻋﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﮑـﺎﻇﻢ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧّﻪ ﻗـﺎل راﯾﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻨـﺎم و اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻌﻪ ﻓﻘﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﺑﻨـﮏ ﯾﻨﻈﺮ ﺑﻨﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ و ﯾﻨﻄﻖ ﺑﺤﮑﻤﺘﻪ ﯾﺼـﯿﺐ و ﻻ ﯾﺨﻄﯽ و ﯾﻌﻠﻢ و ﻻ ﯾﺠﻬﻞ و ﻗـﺪ ﻣﻠﯽ‬‫ﺣﮑﻤﺎ و ﻋﻠﻤﺎ‬‫و ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟﺮؤﯾﺎ اﻟﻌﻤﺎﻣﮥ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ و اﻟﻌﺼﺎ ﻗﻮة اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ و ﻣﻼ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺟﺎﻣﯽ در ﺷﻮاﻫﺪ اﻟﻨﺒﻮة در ذﮐﺮ آﻧﺠﻨﺎب ﮔﻔﺘﻪ‬‫و‬‫ﻋﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﮑﺎﻇﻢ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧّﻪ ﻗﺎل راﯾﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم و اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻌﻪ ﻓﻘﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﺑﻨﮏ ﯾﻨﻈﺮ ﺑﻨﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟّﻞ و ﯾﻨﻄﻖ ﺑﺤﮑﻤﮥ ﯾﺼﯿﺐ و ﻻ ﯾﺨﻄﯽ و ﯾﻌﻠﻢ و ﻻ ﺑﺠﻬﻞ ﻗﺪ ﻣﻠﯽ ﺣﮑﻤﺎ‬‫و ﻋﻠﻤﺎ‬‫و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در رﺳـﺎﻟﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ و اﺣﻮال اﺋﻤﻪ اﻃﻬﺎر ﮐﻪ ﻣﺘﺮﺟﻢ از ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎﺑﺴﺖ ﮔﻔﺘﻪ رواﯾﺘﺴﺖ از ﻣﻮﺳـﯽ ﮐﺎﻇﻢ رﺿـﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﻪ ﮔﻔﺖ رﺳﻮل ﺧﺪا را ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ در ﺧﻮاب دﯾﺪم و اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﺎدي ﺑﻮد ﭘﺲ ﮔﻔﺖ رﺳﻮل‬‫ﺧـﺪا ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﭘﺴـﺮ ﺗﻮ ﻣﯽﺑﯿﻨـﺪ ﺑﻨﻮر ﺧﺪا ﻋﺰ و ﺟﻞ و ﮔﻮﯾﺎ ﻣﯽﮐﺮد و ﺑﺤﮑﻤﺖ وﻟﯽ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و وي در اﺟﺘﻬﺎد ﺻﻮاب‬‫ﮐﻨﺪ و ﺑﺮاه ﺧﻄﺎ ﻧﺮود و ﺑﺪاﻧﺪ و ﭼﯿﺰي ازو ﻧﺎداﻧﺴﺘﻪ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﭘﺮورده ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﺤﮑﻤﺖ و ﻋﻠﻢ و در ﻣﯿﺎن ﺧﻮاب اﯾﻦ دو ﮐﻠﻤﻪ ﻧﯿﺰ آﻣﺪه ﮐﻪ‬‫اﻟﻌﻤﺎﻣـﮥ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻌﺼـﺎ ﻗﻮة اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﯾﻌﻨﯽ دﺳـﺘﺎر ﻋﻠﻤﺎ ﻣﺤﻞ ﻇﻬﻮر ﺳـﻠﻄﻨﺖ اﻟﻬﯿﺴﺖ ﻋﺰ اﺳـﻤﻪ و ﻋﺼﺎي اﯾﺸﺎن ﻣﻈﻬﺮ ﻗﻮت وي‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻧﺘﻬﯽ و ﻣﻮﻟﻮي ﻣﺒﯿﻦ ﻟﮑﻬﻨﻮي در وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻨﺠﺎة ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻓﯽ ﻓﺼـﻞ اﻟﺨﻄﺎب ﻋﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﮑﺎﻇﻢ اﻧﻪ ﻗﺎل راﯾﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ص ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم و اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﻪ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﻨﮏ ﯾﻨﻈﺮ‬‫ﺑﻨﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ و ﯾﻨﻄﻖ ﺑﺤﮑﻤﺘﻪ و ﻻ ﯾﺨﻄﯽ و ﯾﻌﻠﻢ و ﻻ ﯾﺠﻬﻞ ﻗﺪ ﻣﻠﯽ ﺣﮑﻤﺎ و ﻋﻠﻤﺎ‬‫ﯾﻌﻨﯽ رﺳﻮل ﺧـﺪا و ﻋﻠﯽ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺑﺤﻀـﺮت اﻣﺎم ﻣﻮﺳـﯽ ﮐﺎﻇﻢ در روﯾﺎ ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﻓﺮزﻧﺪ ﺗﻮ ﻋﻠﯽ اﻟﺮﺿﺎ ﻣﯽﺑﯿﻨﺪ ﺑﻨﻮر ﺧﺪا و ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‬‫ﺑﺤﮑﻤﺖ ﺧـﺪا ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ﺻﻮاﺑﺴﺖ و اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻄﺎ ﻧـﺪارد و ﻋﺎﻟﻤﺴﺖ ﮐﻪ در ان ﺟﻬﻞ را دﺧﻠﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﭘﺮ ﮐﺮده ﺷـﺪه ﺳـﯿﻨﻪ ﺑﯽﮐﯿﻨﻪ او از‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 62‬از ‪581‬‬‫ﻋﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺖ اﻧﺘﻬﯽ و ﻣﻮﻟﻮي وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪34 :‬‬‫ﻟﮑﻬﻨﻮي در ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ در ذﮐﺮ اﻣﺎم رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﮑـﺎﻇﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم اﻧﻪ ﻗﺎل راﯾﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم و اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻌﻪ‬‫ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﻋﻠﯽ اﺑﻨﮏ ﯾﻨﻈﺮ ﺑﻨﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ و ﯾﻨﻄﻖ ﺑﺤﮑﻤﮥ ﯾﺼﯿﺐ و ﻻ ﯾﺨﻄﯽ و ﯾﻌﻠﻢ و ﻻ ﯾﺠﻬﻞ ﻗﺪ ﻣﻠﯽ ﺣﮑﻤﺎ و ﻋﻠﻤﺎ‬‫و ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ در اﯾﻀﺎح اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را از ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و از ﺷﻮاﻫـﺪ اﻟﻨﺒﻮة ﻧﯿﺰ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و ﻋﺒﺎرت رﺳﺎﻟﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ‬‫ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺗﺮﺟﻤﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻔﺴﺖ ﻧﯿﺰ در آن آورده و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺤـﺎﻓﻈﯽ اﻟﺒﺨﺎري اﻟﻨﻘﺸـﺒﻨﺪي اﻟﻤﻌﺮوف و ﺑﺨﻮاﺟﻪ‬‫ﭘﺎرﺳﺎ در ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﯿﻞ ﻻﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺮﺿﺎ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ اّن اﺑﺎك ﺳـﻤﺎه اﻟﻤﺎﻣﻮن اﻟّﺮﺿﺎ و رﺿـﯿﻪ ﻟﻮﻻﯾﮥ ﻋﻬﺪه ﻓﻘﺎل ﺑﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﺳـﻤﺎه‬‫اﻟّﺮﺿﺎ ﻷﻧّﻪ ﮐﺎن رﺿﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟّﻞ ﻓﯽ ﺳﻤﺎﺋﻪ و رﺿﺎ رﺳﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ ارﺿﻪ‬‫و ﺧّﺺ ﻣﻦ ﺑﯿﻦ آﺑﺎﺋﻪ اﻟﻤﺎﺿـﯿﻦ ﺑﺬﻟﮏ ﻻﻧﻪ رﺿـﯽ ﺑﻪ اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﻮن ﮐﻤﺎ رﺿﯽ ﺑﻪ اﻟﻤﻮاﻓﻘﻮن و ﮐﺎن اﺑﻮه ﻣﻮﺳﯽ اﻟﮑﺎﻇﻢ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﻘﻮل‬‫ادﻋﻮا ﻟﯽ وﻟﺪي اﻟّﺮﺿﺎ و إذا ﺧﺎﻃﺒﻪ ﻗﺎل ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ و ﻣﻼ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺟﺎﻣﯽ در ﺷﻮاﻫﺪ اﻟﻨﺒﻮة در ﺣﺎل اﻣﺎم رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﻟﻘﺐ‬‫وي رﺿﺎﺳﺖ‬‫ﻗﯿﻞ ﻻﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺮﺿﺎ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ان اﺑﺎك ﺳـﻤﺎه اﻟﻤﺎﻣﻮن اﻟﺮﺿﺎ و رﺿـﯿﻪ ﻟﻮﻻﯾﮥ ﻋﻬﺪه ﻓﻘﺎل ﺑﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﺳـﻤﺎه‬‫اﻟﺮﺿﺎ ﻻﻧﻪ ﮐﺎن رﺿﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﻓﯽ ﺳـﻤﺎﺋﻪ و رﺿﺎ رﺳﻮﻟﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ ارﺿﻪ و ﺧﺺ ﻣﻦ ﺑﯿﻦ آﺑﺎﺋﻪ اﻟﻤﺎﺿﯿﻦ ﺑﺬﻟﮏ ﻷﻧّﻪ‬‫رﺿـﯽ ﺑﻪ اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﻮن ﮐﻤﺎ رﺿـﯽ ﺑﻪ اﻟﻤﻮاﻓﻘﻮن و ﮐﺎن اﺑﻮه ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﮑﺎﻇﻢ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﻘﻮل ادﻋﻮا ﻟﯽ وﻟﺪي اﻟّﺮﺿﺎ و إذا ﺧﺎﻃﺒﻪ ﻗﺎل ﯾﺎ‬‫اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ‬‫و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در رﺳﺎﻟﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ و اﺣﻮال اﺋّﻤﮥ ﮐﻪ ﻣﺘﺮﺟﻢ از ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎﺑﺴﺖ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﺎ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻬﻤﺎ را ﮔﻔﺘﻨﺪ ﭘﺪر ﺗﺮا ﻣﺎﻣﻮن رﺿﺎ ﻧﺎم ﻧﻬﺎد ﮐﻪ ﺑﻮﻻﯾﺖ ﻋﻬﺪ وي راﺿﯽ ﺷﺪ ﮔﻔﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺣﻖ ﺟﻞ و ﻋﻼ او را رﺿﺎ ﻧﺎم ﮐﺮد زﯾﺮا ﮐﻪ وي‬‫ﻣﺮﺿـﯽ ﺧﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻮد در آﺳـﻤﺎن و ﻣﺮﺿـﯽ رﺳﻮل وي در زﻣﯿﻦ و وي ﻣﺨﺼﻮص ﺷﺪ از ﻣﯿﺎن؟؟؟ ﭘﺴـﺮاﻧﺶ ﮐﻪ ﮔﺬﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﺑﺎﯾﻦ ﻧﺎم‬‫زﯾﺮا ﮐﻪ راﺿـﯽ ﺷﺪﻧﺪ ﺑﻮي ﻣﺨﺎﻟﻔﺎن ﻫﻤﭽﻨﺎن ﮐﻪ راﺿﯽ ﺷﺪﻧﺪ ﺑﻮي ﻣﻮاﻓﻘﺎن و ﭘﺪر وي ﻣﻮﺳﯽ ﮐﺎﻇﻢ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﭼﻮن او را ﻧﺰد ﺧﻮد‬‫ﻣﯽﻃﻠﺒﯿـﺪ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﺑﺨﻮاﻧﯿـﺪ وﻟـﺪ ﻣﺮا ﮐﻪ رﺿـﺎﺳﺖ و ﭼﻮن ﺑـﺎ وي ﺧﻄـﺎب ﻣﯽﮐﺮد ﻣﯽﮔﻔﺖ ﯾـﺎ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ اﻧﺘﻬﯽ و ﻣﻮﻟﻮي ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﺒﯿﻦ‬‫ﻟﮑﻬﻨﻮي در وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﻨﺠﺎة ﮔﻔﺘﻪ رواﯾﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺨﺪﻣﺖ اﻣﺎم ﻣﺤﻤﺪ ﺗﻘﯽ ﻋﺮض ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ ﮔﺮوﻫﯽ ﮔﻤﺎن ﺑﺮدﻧﺪ ﮐﻪ واﻟﺪ ﺑﺰرﮔﻮار ﺷﻤﺎ را‬‫ﻣﺎﻣﻮن ﻣﻠﻘﺐ ﺑﺮﺿﺎ ﮔﺮداﻧﯿﺪ در وﻗﺘﯽ ﮐﻪ اﻧﺤﻀـﺮت را ﺑﺮاي وﻻﯾﺖ ﻋﻬﺪ ﺧﻮد اﺧﺘﯿﺎر ﮐﺮد ﺣﻀﺮت ﻓﺮﻣﻮد ﺣﻖ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ او را ﺑﺮﺿﺎ ﻣﺴﻤﯽ‬‫ﮔﺮداﻧﯿـﺪ ﺑﺮاي آﻧﮑﻪ ﭘﺴـﻨﺪﯾﺪه ﺧـﺪا ﺑﻮد در اﺳـﻤﺎن و رﺳﻮل ﺧـﺪا و اﺋﻤﻪ ﻫـﺪي در زﻣﯿﻦ ازو ﺧﻮﺷـﻨﻮد ﺑﻮدﻧﺪ و اﻧﺤﻀـﺮت را ﺑﺎﯾﻦ ﻟﻘﺐ‬‫ﮔﺮاﻣﯽ ﻣﺨﺼﻮص ﮔﺮداﻧﯿﺪﻧﺪ ﺑﺮاي آﻧﮑﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺎن و دﺷـﻤﻨﺎن او را ﭘﺴـﻨﺪﯾﺪﻧﺪ و راﺿـﯽ ﺑﻮدﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻣﻮاﻓﻘﺎن و دوﺳـﺘﺎن ازو ﺧﻮﺷـﻨﻮد‬‫ﺑﻮدﻧﺪ و اﺗﻔﺎق دوﺳﺖ و دﺷﻤﻦ ﺑﺮ ﺧﻮﺷﻨﻮدي ﻣﺨﺼﻮص آن ﺣﻀﺮت ﺑﻮد ﻟﻬﺬا ﺑﺎﯾﻦ ﻟﻘﺐ ﻣﺨﺼﻮص ﺷﺪ و ﺣﻀﺮت اﻣﺎم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪35 :‬‬‫ﻣﻮﺳـﯽ ﮐﺎﻇﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﭘﯿﻮﺳـﺘﻪ ﻓﺮزﻧـﺪ ﭘﺴـﻨﺪﯾﺪه ﺧﻮد را رﺿﺎ ﻣﯽﻧﺎﻣﯿـﺪ و ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﺑﺨﻮاﻧﯿﺪ ﻓﺮزﻧﺪ ﻣﺮا رﺿﺎ و ﭼﻮن ﺑﺎن ﺣﻀـﺮت‬‫ﺧﻄﺎب ﻣﯽﮐﺮد آن ﺣﻀﺮت را اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﯽﻧﺎﻣﯿﺪ‪ -‬و ﻣﻮﻟﻮي وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي در ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﯿﻞ ﻻﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺮﺿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴـ ﻼم اّن اﺑﺎك ﺳـﻤﺎه اﻟﻤﺎﻣﻮن ﺑﺎﻟّﺮﺿﺎ و رﺿﯿﻪ ﻟﻮﻻﯾﮥ ﻋﻬﺪه ﻓﻘﺎل ﺑﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ ﺳﻤﺎه اﻟّﺮﺿﺎ ﻻﻧﻪ‬‫ﮐﺎن رﺿﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﻓﯽ ﺳﻤﺎﺋﻪ و رﺿﺎ رﺳﻮﻟﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﻓﯽ ارﺿﻪ‬‫و ﺧّﺺ ﻣﻦ ﺑﯿﻦ آﺑـﺎﺋﻪ اﻟﻤﺎﺿـﯿﻦ ﺑـﺬﻟﮏ ﻻـﻧﻪ رﺿـﯽ ﺑﻪ اﻟﻤﺨـﺎﻟﻔﻮن ﮐﻤﺎ رﺿـﯽ ﺑﻪ اﻟﻤﻮاﻓﻘﻮن اﻧﺘﻬﯽ و ﻏﯿﺮ ﺧﻔﯽ ان رواﯾـﮥ ﻫـﺬا ﻟا ﻤﻌﺼﻮم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 63‬از ‪581‬‬‫اﻟﻤﺴـﻤﻮم اﻟﺸـﻬﯿﺪ اﻟﻤﻈﻠﻮم* ﻫـﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻨﺎﻓﺢ ﮐﺎﻟﻤﺴﮏ اﻟﻤﺸـﻤﻮم* ﺑﻬﺬا اﻟﺴـﻨﺪ اﻟﻤﺰري ﺑﺎﻟﺪّر اﻟﻤﻨﻈﻮم* ﻋﻦ ﺟّﺪه ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻮم* ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ آﻻـف ﻟا ﺴـﻼم ﻣﻦ اﻟﺤّﯽ اﻟﻘﯿﻮم* ﮐـﺎف ﻻذﻋﺎن ارﺑﺎب اﻟﺤﻠﻮم* واف ﺑﺎﯾﻘﺎن ذوي اﻻﻟﺒﺎب و اﻟﻔﻬﻮم* و ﻋﺎف ﻣﻦ آﺛﺎر اﻫﻞ ﻟا ﻀـﻼل‬‫ﻗﺎﻃﺒﮥ اﻟﺮﺳﻮم* و ﻣﺮﺳﻞ ﻋﻠﯽ ﻧﻮاﺟﻢ اﺻـﺤﺎب اﻟﺸﻤﺎل ﻣﻮﺑﻘﮥ اﻟﺴﻤﻮم* ﻓﻼ ﯾﻄﻌﻦ ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻗﻠﺒﻪ ﻣﺨﺘﻮم و ﺷﻘﺎء ﻣﺤﺘﻮم* و ﻻ ﯾﺮﺗﺎب ﻓﯿﻪ اﻻ‬‫ﻣﻦ دﯾﻨﻪ ﻣﺜﻠﻮم و ﻋﺮﺿﻪ ﻣﮑﻠﻮم‬‫وﺟﻪ ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮزاق ﺑﻦ ﻫﻤﺎم ﺑﻦ ﻧﺎﻓﻊ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺴـﻨﺪ ﺻـﺤﯿﺢ از ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺼﺎري رواﯾﺖ ﮐﺮده‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺴﺘﺪرك ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﺑﻌﺪ ﺗﺼﺤﯿﺢ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از رواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮔﻔﺘﻪ‬‫و ﻟﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺷﺎﻫﺪ‬‫ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﺎن اﻟﺜﻮري ﺑﺎﺳﻨﺎد ﺻﺤﯿﺢ ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﺷﯽ اﻟﻘﻔﺎل ﺑﺒﺨﺎري و اﻧﺎ ﺳﺄﻟﺘﻪ ﺣﺪﺛﻨﯽ اﻟﻨﻌﻤﺎن‬‫ﺑﻦ ﻫﺎرون اﻟﺒﻠﺪي ﺑﺒﻠﺪ ﻣﻦ اﺻﻞ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﺠﺰاﻧﯽ ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﺛﻨﺎ ﺳﻔﯿﺎن اﻟﺜﻮري ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ‬‫ﺧﺜﯿﻢ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺘﯿﻤﯽ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﻧﺎ ﻣـﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﺴﻨﺪ ﻣﺬﮐﻮر از ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻐﺪادي ﻧﯿﺰ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﺑﺜﺒﻮت ﻣﯽرﺳﺪ و ﺑﺮ‬‫ﻧـﺎﻇﺮ ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻨـﺎﻗﺐ ﻋﻼـﻣﻪ اﺑﻦ اﻟﻤﻐـﺎزﻟﯽ و ﺗﺎرﯾـﺦ دﻣﺸﻖ ﻋﻼـﻣﻪ اﺑﻦ ﻋﺴـﺎﮐﺮ و ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻄـﺎﻟﺐ ﺣﺎﻓـﻆ ﮐﻨﺠﯽ ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺘﻀـﺢ و‬‫ﻣﺘﺤﻘﻘﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﺳـﺘﻘﻒ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪ ﺣﮑﻢ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺼـﺤﺖ ﺳـﻨﺪ اﯾﻦ رواﯾﺖ اﺣﺘﯿﺎﺟﯽ ﺑﺘﻮﺛﯿﻖ رﺟﺎل ﺳﻨﺪ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﻧﻈﺮ ﺑﺘﻮﺿـﯿﺢ و ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺷـﻄﺮي از ﺟﻼﻟﺖ ﺷﺎن و ﺳـﻤﻮ ﻣﮑﺎن اﯾﺸﺎن ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ اﻋﯿﺎن ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﺬﮐﻮر‬‫ﻣﯽﺷﻮد اّﻣﺎ ﺳـﻔﯿﺎن ﺛﻮري ﭘﺲ اﺻﺤﺎب ﺻﺤﺎح ﺳﺘﻪ ﺟﻤﯿﻌﺎ اﺧﺮاج ﺣﺪﯾﺚ او ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﻋﻈﻤﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﻋﻠﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ او ﻧﺰد ﺳﻨﯿﻪ ﺑﯿﺶ از‬‫اﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﯿﺎن ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺒﺎن اﻟﺒﺴﺘﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺜﻘﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﺮوق ﺑﻦ ﺣﻤﺰة ﺑﻦ راﻓﻊ‬‫ﺑﻦ ﻣﻮﻫﺒﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻧﺼﺮ ﺑﻦ ﺛﻌﻠﺒﮥ ﺑﻦ ﻣﻠﮑﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪36 :‬‬‫ﺑﻦ ﺛﻮر ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﻣﻨﺎة ﺑﻦ اد ﺑﻦ ﻃﺎﺑﺨﮥ ﺑﻦ اﻟﯿﺎس ﺑﻦ ﻣﻀـﺮ ﺑﻦ ﻧﺰار ﺑﻦ ﻣﻌﺪ ﺑﻦ ﻋﺪﻧﺎن اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺜﻮري ﯾﺮوي ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر روي‬‫ﻋﻨﻪ ﺷـﻌﺒﮥ و اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و اﻟّﻨﺎس و ﻫﻢ اﺧﻮة ارﺑﻌﮥ ﺳـﻔﯿﻦ و اﻟﻤﺒﺎرك و ﺣﺒﯿﺐ و ﻋﻤﺮ ﺑﻨﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺴـﺮوق و ﮐﺎن ﺳـﻔﯿﺎن ﻣﻦ ﺳﺎدات‬‫زﻣﺎﻧﻪ ﻓﻘﻬﺎ و ورﻋﺎ و ﺣﻔﻈﺎ و اﺗّﻘﺎﻧﺎ ﮐﺎن ﻣﻮﻟﺪه ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺗﺴﻌﯿﻦ ﻓﯽ اﻣﺎرة ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﻓﻠﻤﺎ ﻗﻌﺪ ﺑﻨﻮ اﻟﻌﺒﺎس راوده اﻟﻤﻨﺼﻮر‬‫ﻋﻠﯽ ان ﯾﻠﯽ ﻟا ﺤﮑﻢ ﻓﺎﺑﯽ و ﺧﺮج ﻫﺎرﺑﺎ ﻟﻠﻨﺼﻒ ﻣﻦ ذي اﻟﻘﻌـﺪة ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ ﺛﻢ ﻟﻢ ﯾﺮﺟﻊ إﻟﯿﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﻣﺎت و ﮐﺎن ﻣﻮﻟﺪه‬‫ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة ﻓﯽ دار ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻬـﺪي ﻓﯽ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳـﻨﮥ اﺣـﺪي و ﺳـﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺳﺖ و ﺳﺘﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﻗﺒﺮ ﻓﯽ ﻣﻘﺒﺮة ﺑﻨﯽ ﮐﻠﺐ‬‫ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة و اوﺻـﯽ اﻟﯽ ﻋّﻤـ ﺎر ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ و ﮐـﺎن اﺑﻦ اﺧﺘﻪ ﺑﮑﺘﺒﻪ ﻟﯿﻤﺤﻮﻫﺎ و ﻟﯿﺲ ﻟﺴـﻔﯿﺎن ﻋﻘﺐ ﮐﺎن ﻟﻪ اﺑﻦ ﻓﻤﺎت ﻗﺒﻠﻪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ در اﻧﺴﺎب در ﻧﺴـﺒﺖ ﺛﻮري ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ ﻧﺴﺐ ﺛﻮر ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﻣﻨﺎة ﻓﺎﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﻔﯿﻦ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﺮوق ﺑﻦ ﺣﻤﺰة‬‫ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ ﺑﻦ راﻓﻊ ﺑﻦ ﻣﻮﻫﺒﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻧﻀﺮ ﺑﻦ ﺛﻌﻠﺒﮥ ﺑﻦ ﻣﻠﮑﺎن ﺑﻦ ﺛﻮر ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﻣﻨﺎة ﺑﻦ اد ﺑﻦ ﻃﺎﺑﺨﮥ ﺑﻦ اﻟﯿﺎس ﺑﻦ ﻣﻀﺮ ﺑﻦ ﻧﺰار‬‫ﺑﻦ ﻣﻌـﺪ ﺑﻦ ﻋـﺪﻧﺎن اﻟﺜﻮري اﻟﮑﻮﻓﯽ ﯾﺮوي ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر روي ﻋﻨﻪ ﺳـﻌﯿﺪ و اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و ﻫﻢ ارﺑﻌـﮥ اﺧﻮة ﺳـﻔﯿﻦ و اﻟﻤﺒﺎرك و‬‫ﺣﺒﯿﺐ و ﻋﻤﺮ ﺑﻨﻮ ﺳـﻌﯿﺪ و ﮐﺎن ﻣﻦ ﺳﺎدات اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ ﻓﻘﻬﺎ و ورﻋﺎ و ﺣﻔﻈﺎ و اﺗﻘﺎﻧﺎ ﺷـﻤﺎﺋﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﺼـﻼح و اﻟﻮرع اﺷـﻬﺮ ﻣﻦ ان ﯾﺤﺘﺎج اﻟﯽ‬‫اﻹـﻏﺮاق ﻓﯽ ذﮐﺮﻫﺎ ﮐﺎن ﻣﻮﻟـﺪه ﺳـﻨﮥ ﻓﯽ اﻣﺎرة ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﻓﻠﻤﺎ ﻗﻌـﺪ ﺑﻨﻮ اﻟﻌﺒﺎس راوده اﻟﻤﻨﺼﻮر ﻋﻠﯽ ان ﯾﻠﯽ اﻟﺤﮑﻢ ﻓﺎﺑﯽ و‬‫ﺧﺮج ﻣﻦ اﻟﮑﻮﻓﮥ ﻫﺎرﺑﺎ ﻟﻠﻨﺼﻒ ﻣﻦ ذي اﻟﻘﻌﺪة ﺳﻨﮥ ‪ 144‬ﺛﻢ ﻟﻢ ﯾﺮﺟﻊ إﻟﯿﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﻣﺎت ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة ﻓﯽ دار ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻬﺪي ﻓﯽ ﺷﻌﺒﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 64‬از ‪581‬‬‫ﺳﻨﮥ ‪ 161‬و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺳﺖ و ﺳﺘﯿﻦ و ﻗﺒﺮه ﻓﯽ ﻣﻘﺒﺮة ﺑﻨﯽ ﮐﻠﺐ ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ و ﻗـﺪ زرﺗﻪ و ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺒﺎرك ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف‬‫ﺑﺎﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري در ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻔﯿﻦ اﻟﺜﻮري ﻫﻮ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﺮوق ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ ﺑﻦ راﻓﻊ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻣﻮﻫﺒـﮥ ﺑﻦ ﻣﻨﻘـﺬ ﺑﻦ ﻧﻀـﺮ ﺑﻦ اﻟﺤﮑﻢ ﺑﻦ اﻟﺤـﺎرث ﺑﻦ ﻣﺎﻟـﮏ ﺑﻦ ﻣﻠﮑﺎن ﺑﻦ ﺛﻮر ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ ﻣﻨﺎة ﺑﻦ اد ﺑﻦ ﻃﺎﺑﺨﻪ ﺑﻦ اﻟﯿﺎس ﺑﻦ ﻣﻀـﺮ اﻟﺜﻮري‬‫اﻟﮑﻮﻓﯽ اﻣﺎم اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﺣﺠﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺧﻠﻘﻪ ﯾﻔﻮت ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ اﻻﺣﺼﺎر و ﺗﻌﺠﺰ اﻟﻌﺎدﯾﻦ ﺟﻤﻊ ﻓﯽ زﻣﻨﻪ ﺑﯿﻦ اﻟﻔﻘﻪ و اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻓﯿﻪ و اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫و اﻟﺰﻫـﺪ و اﻟﻌﺒﺎدة و اﻟﻮرع و اﻟﺜﻘـﮥ و إﻟﯿﻪ اﻟﻤﻨﺘﻬﯽ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم اﺟﻤﻊ اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯽ دﯾﻨﻪ و زﻫﺪه و ورﻋﻪ و ﺛﻘﺘﻪ و ﻟﻢ‬‫ﯾﺨﺘﻠﻔﻮا ﻓﯽ ذﻟﮏ و ﻫﻮ اﺣﺪ اﻻﺋّﻤﮥ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ و اﺣﺪ اﻗﻄﺎب اﻻﺳﻼم و ارﮐﺎن اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪37 :‬‬‫وﻟﺪ ﻓﯽ اﯾﺎم ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﻗﯿﻞ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﺳﻤﻊ اﺑﺎ اﺳﺤﺎق اﻟﺴﺒﯿﻌﯽ و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﺮة و ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ و‬‫ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ و ﺣﺒﯿﺐ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺛﺎﺑﺖ و ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻋﻤﯿﺮ و اﻻﻋﻤﺶ و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺧﺎﻟﺪ و اﯾﻮب اﻟﺴﺨﺘﯿﺎﻧﯽ و ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﺴﻠﻤﯽ‬‫و ﺧﻠﻘﺎ ﮐﺜﯿﺮا روي ﻋﻨﻪ ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ راﺷـﺪ و اﻻوزاﻋﯽ و اﺑﻦ ﺟﺮﯾـﺞ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق و ﻣﺎﻟﮏ و ﺷـﻌﺒﮥ و اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ و‬‫ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺑﻼل و ﺣﻤﺎد ﺑﻦ ﺳﻠﻤﮥ و ﻓﻀﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﯿﺎض و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﻘﻄﺎن و اﺑﻦ ﻣﻬﺪي و وﮐﯿﻊ و اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و ﻣﺎت ﺑﺎﻟﺒﺼﺮة ﺳﻨﮥ‬‫اﺣـﺪي و ﺳﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ ﻓﯽ ﺧﻼﻓـﮥ اﻟﻤﻬـﺪي ﻣﻮﻫﺒـﮥ ﺑﻔﺘـﺢ اﻟﻤﯿﻢ و ﺑﺎﻟﻬﺎء و اﻟﺒﺎء اﻟﻤﻮﺣـﺪة و ﻣﻨﻘـﺬ ﺑﺴـﮑﻮن اﻟّﻨﻮن و ﮐﺴـﺮ اﻟﻘﺎف و ﺑﺎﻟﺬال‬‫اﻟﻤﻌﺠﻤـﮥ واد ﺑﻀﻢ اﻟﻬﻤﺰة و ﺗﺸﺪﯾـﺪ اﻟـﺪال اﻟﻤﻬﻤﻠـﮥ و ﻃﺎﺑﺨـﮥ ﺑﺎﻟﯿﺎء اﻟﻤﻮﺣـﺪة و اﻟﺨﺎء اﻟﻤﻌﺠﻤﮥ و ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ذﻫﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺳﻔﯿـﺎن ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑﻮﻓﯽ اﻟﺜﻮري اﺣـﺪ اﻻﻋﻼـم و ﻋـﺎﻟﻢ اﻟﻌﺼـﺮ و زاﻫـﺪه ﻋﻦ ﺣﺒﯿﺐ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺛـﺎﺑﺖ و ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ و اﺑﻦ‬
‫اﻟﻤﻨﮑـﺪر و ﻋﻨﻪ اﻟﻘﻄﺎن و اﻟﻔﺮﯾﺎﺑﯽ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺠﻌـﺪ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﻣﺎ ﮐﺘﺒﺖ ﻋﻦ اﻓﻀﻞ ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل ورﻗﺎء ﻟﻢ ﯾﺮ ﺳـﻔﯿﺎن ﻣﺜﻞ ﻧﻔﺴﻪ ﺗﻮﻓﯽ‬‫ﻓﯽ ﺷﻌﺒﺎن ‪ 161‬و ﻋﻤﺮه ارﺑﻊ و ﺳـﺘﻮن ﺳـﻨﮥ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺳﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﺮوق اﻟﺜﻮري اﺑﻮ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑﻮﻓﯽ ﻣﻦ ﺛﻮر ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ ﻣﻨـﺎة ﺑﻦ اّد ﺑﻦ ﻃﺎﺑﺨـﮥ و ﻗﯿﻞ ﻣﻦ ﺛﻮر ﻫﻤـﺪان و اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ اﻻول روي ﻋﻦ اﺑﯿﻪ و أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق اﻟﺴﺒﯿﻌﯽ و أﺑﯽ‬‫اﺳـﺤﺎق اﻟﺸﯿﺒﺎﻧﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻋﻤﯿﺮ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺶ ﺑﻦ رﺑﯿﻌﮥ و اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺧﺎﻟﺪ و ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ و ﻃﺎرق ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ و اﻻﺳﻮد ﺑﻦ ﻗﯿﺲ و ﺑﯿﺎن ﺑﻦ ﺑﺸﺮ و ﺟﺎﻣﻊ ﺑﻦ أﺑﯽ راﺷﺪ و ﺣﺒﯿﺐ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺛﺎﺑﺖ و ﺣﺼﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ و اﻻﻋﻤﺶ و ﻣﻨﺼﻮر و‬‫ﻣﻐﯿﺮة و ﺣﻤـﺎد ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﻪ و زﺑﯿـﺪ اﻟﯿـﺎﻣﯽ و ﺻﺎﻟـﺢ ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ ﺑﻦ ﺣﻤﯽ و أﺑﯽ ﺣﺼـﯿﻦ و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﺮة و ﻋﻮن ﺑﻦ أﺑﯽ ﺟﺤﯿﻔﻪ و ﻓﺮاس ﺑﻦ‬‫ﯾﺤﯿﯽ و ﻓﻄﺮ ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻔـﮥ و ﻣﺤـﺎرب ﺑﻦ دﺛـﺎر و أﺑﯽ ﻣﺎﻟـﮏ اﻻﺷـﺠﻌﯽ و ﺧﻠﻖ ﻣﻦ اﻫـﻞ اﻟﮑﻮﻓـﮥ و ﻋﻦ زﯾـﺎد ﺑﻦ ﻋﻼـﻗﻪ و ﻋـﺎﺻﻢ اﻻﺣﻮل و‬‫ﺳﻠﯿﻤـﺎن اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ و ﺣﻤﯿـﺪ اﻟﻄﻮﯾـﻞ و اﯾـﻮب و ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ ﻋﺒﯿـﺪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ رﺑﯿﻌﯽ و اﻟﻤﺨﺘـﺎر ﺑﻦ ﻓﻠﻔـﻞ و اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﻮﺳـﯽ و‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﯿﺴﺮة و ﺣﺒﯿﺐ ﺑﻦ اﻟﺸﻬﯿﺪ و ﺧﺎﻟﺪ اﻟﺤﺬاء و داود ﺑﻦ أﺑﯽ ﻫﻨﺪ و اﺑﻦ ﻋﻮن و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺒﺼﺮة و ﻋﻦ زﯾﺪ ﺑﻦ اﺳﻠﻢ و ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ دﯾﻨﺎر و اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﻣﯿﻪ و اﯾﻮب ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ و ﺟﺒﻠﮥ ﺑﻦ ﺳﺨﯿﻢ و رﺑﯿﻌﮥ و ﺳﻌﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ و ﺳﻤﯽ ﻣﻮﻟﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫و ﺳﻬﯿﻞ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺻﺎﻟﺢ و أﺑﯽ اﻟﺰﻧﺎد و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻘﯿﻞ و اﺑﻦ ﻋﺠﻼن و اﺑﻦ اﻟﻤﻨﮑﺪر و اﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ و ﻣﺤّﻤﺪ و ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻋﻘﺒﻪ و‬‫ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﺮوة و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ اﻻﻧﺼﺎري و ﻃﻮاﺋﻒ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺤﺠﺎز و ﻏﯿﺮﻫﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪38 :‬‬‫روي ﻋﻨﻪ ﺧﻠﻖ ﻻ ﯾﺤﺼﻮن ﻣﻨﻬﻢ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺑﺮﻗﺎن و ﺣﺼﯿﻒ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ و اﺑﻦ اﺳﺤﺎق و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ ﺷﯿﻮﺧﻪ و اﺑﺎن ﺑﻦ ﺗﻐﻠﺐ و ﺷﻌﺒﮥ و‬‫زاﺋـﺪة و اﻻـوزاﻋﯽ و ﻣﺎﻟـﮏ و زﻫﯿﺮ ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ و ﻣﺴـﻌﺮ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻗﺮاﻧﻪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻬـﺪي و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻘﻄـﺎن و اﺑﻦ‬
‫اﻟﻤﺒﺎرك و ﺣﺮﯾﺰ و ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﻏﯿﺎث و اﺑﻮ أﺳﺎﻣـﮥ و اﺳـﺤﺎق اﻻزرق و روح ﺑﻦ ﻋﺒﺎدة و زاﺋـﺪة ﺑﻦ اﻟﺤﺒﺎب اﺑﻮ زﺑﯿـﺪ ﻋﺜﯿﺮ ﺑﻦ اﻟﻘﺴﻢ و ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ وﻫﺐ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق و ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺷـﺠﻌﯽ و ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ و اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺸﯿﺒﺎﻧﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ داود‬‫اﻟﺨﺮﯾﺒﯽ و ﻓﻀـﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﯿﺎض و اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق اﻟﻔﺰاري و ﻣﺨﻠﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ و ﻣﺼﻌﺐ ﺑﻦ اﻟﻤﻘﺪام و اﻟﻮﻟﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ و ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﻣﻌﺎذ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫آدم و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﯾﻤﺎن و وﮐﯿﻊ و ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ زرﯾﻊ و ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون و اﺑﻮ ﻋﺎﻣﺮ اﻟﻌﻘﺪي و اﺑﻮ اﺣﻤﺪ اﻟﺰﺑﯿﺮي و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ و ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 65‬از ‪581‬‬‫و اﺑﻮ ﺣﺬﯾﻔـﮥ اﻟﻨﻬـﺪي و اﺑﻮ ﻋﺎﺻﻢ و ﺧﻼد ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ و ﻗﺒﯿﺼـﮥ و اﻟﻔﺮﯾﺎﺑﯽ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺠﻌﺪ و ﻫﻮ آﺧﺮ ﻣﻦ‬‫ﺣﺪث ﻋﻨﻪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻗﺎل ﺷـﻌﺒﮥ و اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و اﺑﻮ ﻋﺎﺻﻢ و اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺳـﻔﯿﻦ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﺑﻦ‬
‫اﻟﻤﺒﺎرك ﮐﺘﺒﺖ ﻋﻦ اﻟﻒ و ﻣﺎﺋﮥ ﺷﯿﺦ ﻣﺎ ﮐﺘﺒﺖ ﻋﻦ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﺳﻔﯿﻦ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ رﺟﻞ ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ راﯾﺖ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ و ﻏﯿﺮه و ﺗﻘﻮل ﻫﺬا‬‫ﻗﺎل ﻫﻮ ﻣﺎ اﻗﻮل ﻣﺎ راﯾﺖ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﺳـﻔﯿﻦ و ﻗﺎل وﮐﯿﻊ ﻋﻦ ﺷـﻌﺒﮥ ﺳـﻔﯿﺎن اﺣﻔﻆ ﻣّﻨﯽ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻬﺪي ﮐﺎن وﻫﺐ ﻟﻘﺪم ﺳـﻔﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﺎﻟـﮏ و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻘﻄﺎن ﻟﯿﺲ اﺣـﺪ اﺣّﺐ اﻟﯽ ﻣﻦ ﺷـﻌﺒﮥ و ﻻ ﯾﻌـﺪ ﻟﻪ اﺣـﺪ ﻋﻨـﺪي و إذا ﺧﺎﻟﻔﻪ ﺳـﻔﯿﻦ اﺧـﺬت ﺑﻘﻮل ﺳـﻔﯿﻦ و ﻗﺎل‬‫اﻟﺪوري راﯾﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻻ ﯾﻘﺪم ﻋﻠﯽ ﺳـﻔﯿﺎن ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ اﺣﺪ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﺰﻫﺪ و ﮐّﻞ ﺷـﯽء و ﻗﺎل اﻵﺟﺮي ﻋﻦ أﺑﯽ داود‬‫ﻟﯿﺲ ﯾﺨﺘﻠﻒ ﺳـﻔﯿﺎن و ﺷـﻌﺒﮥ ﻓﯽ ﺷـﯽء اﻟّﺎ ﯾﻈﻔﺮ ﺳـﻔﯿﺎن و ﻗﺎل اﺑﻮ داود ﺑﻠﻐﻨﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻗﺎل ﻣﺎ ﺧﺎﻟﻒ اﺣـﺪ ﺳـﻔﯿﻦ ﻓﯽ ﺷـﯽء اﻟّﺎ ﮐﺎن‬‫اﻟﻘﻮل ﻗﻮل ﺳـﻔﯿﻦ و ﻗﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ اﺣﺴﻦ اﺳـﻨﺎد اﻟﮑﻮﻓـﮥ ﺳـﻔﯿﻦ ﻋﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻋﻦ ﻋﻠﻘﻤـﮥ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻻ اﻋﻠﻢ‬‫ﺳﻔﯿﻦ ﺻـﺤﻒ ﻓﯽ ﺷﯽء ﻗﻂ اﻻ ﻓﯽ اﺳﻢ اﻣﺮأة أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪة ﮐﺎن ﯾﻘﻮل و ﺣﻔﯿﻨﮥ و ﻗﺎل اﻟﻤﺮوزي ﻋﻦ اﺣﻤﺪ ﻻ ﯾﺘﻘﺪم ﻓﯽ ﻗﻠﺒﯽ اﺣﺪ و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ داود ﻣﺎ راﯾﺖ اﻓﻘﻪ ﻣﻦ ﺳـﻔﯿﻦ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﻗﻄﻦ ﻗﺎل ﻟﯽ ﺷـﻌﺒﮥ ان ﺳـﻔﯿﻦ ﺳﺎد اﻟﻨﺎس ﺑﺎﻟﻮرع و اﻟﻌﻠﻢ و ﻗﺎل ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ ﻋﺴـﮑﺮ‬‫ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﺑﻌﺚ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺨﺸﺎﺑﯿﻦ ﺣﯿﻦ ﺧﺮج اﻟﯽ ﻣﮑﮥ ﻓﻘﺎل ان راﯾﺘﻢ ﺳـﻔﯿﻦ ﻓﺎﺻﻠﺒﻮه ﻗﺎل ﻓﺠﺎء اﻟﻨﺠﺎرون و ﻧﺼﺒﻮا اﻟﺨﺸﺐ و ﻧﻮدي‬‫ﺳﻔﯿﻦ و إذا راﺳﻪ ﻓﯽ ﺣﺠﺮ اﻟﻔﻀﯿﻞ و رﺟﻼه ﻓﯽ ﺣﺠﺮ اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﻟﻪ ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺗﻖ اﻟﱠﻠﻪ و ﻻ ﺗﺸﻤﺖ ﺑﻨﺎ اﻻﻋﺪاء ﻓﺘﻘﺪم اﻟﯽ اﻻﺳﺘﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪39 :‬‬‫ﻓﺎﺧـﺬﻫﺎ ﺛّﻢ ﻗـﺎل ﺑﺮﺋﺖ ﻣﻨﻪ ان دﺧﻠﻬـﺎ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻗـﺎل ﻓﻤـﺎت ﻗﺒـﻞ ان ﯾـﺪﺧﻞ ﻣﮑـﮥ و ﻓﻀـﺎﺋﻠﻪ ﮐﺜﯿﺮة ﺟـﺪا ﻗـﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﮐـﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻣﻦ اﺋّﻤﮥ‬‫اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻋﻠﻤﺎ ﻣﻦ اﻋﻼم اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺠﻤﻌﺎ ﻋﻠﯽ اﻣﺎﻧﺘﻪ ﺑﺤﯿﺚ ﯾﺴﺘﻐﻨﯽ ﻋﻦ ﺗﺰﮐﯿﺘﻪ ﻣﻊ اﻻﺗﻘﺎن و اﻟﺤﻔﻆ و اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ و اﻟﻀﺒﻂ و اﻟﻮرع و اﻟﺰﻫﺪ‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﺧﺮج ﺳـﻔﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﮑﻮﻓﮥ ﺳـﻨﮥ ‪ 155‬و ﻟﻢ ﯾﺮﺟﻊ إﻟﯿﻬـﺎ و ﻗﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ و ﻏﯿﺮه ﻣﻮﻟـﺪه ﺳـﻨﮥ ‪ 97‬و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ اﺟﺘﻤﻌﻮا ﻋﻠﯽ اﻧﻪ‬‫ﺗﻮﻓﯽ ﺑﺎﻟﺒﺼﺮة ﺳﻨﮥ ‪ 161‬و ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ذﻟﮏ ﺧﻼف و اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ ﻣﺎ ﻫﻨﺎ ﻗﻠﺖ و ﺑﻘﯿـﮥ ﮐﻼم اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ‪ 97‬و ﮐﺎن ﺛﻘـﮥ ﻣﺎﻣﻮﻧﺎ و ﮐﺎن‬‫ﻋﺎﺑـﺪا ﺛﺒﺘﺎ و ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻫﻮ اﺟﻞ ﻣﻦ ان ﯾﻘﺎل ﻓﯿﻪ ﺛﻘـﮥ و ﻫﻮ اﺣﺪ اﻻﺋّﻤﮥ اﻟﺪﯾﻦ ارﺟﻮ ان ﯾﮑﻮن اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻤﻦ ﺟﻌﻠﻪ ﻟﻠﻤﺘﻘﯿﻦ اﻣﺎﻣﺎ و ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻣﺎ راﯾﺖ اﺷـﺒﻪ ﺑﺎﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﻣﻦ ﺳـﻔﯿﻦ و ﻗﺎل زاﺋﺪة ﮐﺎن اﻋﻠﻢ اﻟّﻨﺎس ﻓﯽ اﻧﻔﺴﻨﺎ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﺮﺳﻼ اﻧّﻪ ﺷﺒﻪ اﻟﺮﯾﺢ و ﮐﺬا ﻗﺎل اﺑﻮ داود ﻗﺎل و‬‫ﻟﻮ ﮐﺎن ﻋﻨـﺪه ﺷـﯽء ﻟﺼﺎح و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﮐﺎن ﻣﻦ ﺳﺎدات اﻟﻨﺎس ﻓﻘﻬﺎ و ورﻋﺎ و اﺗﻘﺎﻧﺎ و ﻗﺎل اﻟﻮﻟﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ راﯾﺘﻪ ﺑﻤﮑﮥ ﯾﺴـﺘﻔﺘﯽ و ﻟﻤﺎ‬‫ﯾﺨﻂ وﺟﻬﻪ ﺑﻌـﺪ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ و اﺑﻮ زرﻋـﮥ و اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻫﻮ اﺣﻔﻆ ﻣﻦ ﺷـﯿﻌﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻗﻠﺖ ﻟﯿﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اّﯾﻤﺎ اﺣّﺐ إﻟﯿﮏ‬‫راي ﺳﻔﯿﻦ او راي ﻣﺎﻟﮏ ﻗﺎل ﺳﻔﯿﻦ ﻻ ﺷﮏ ﻓﯽ ﻫﺬا ﺳﻔﯿﻦ ﻓﻮق ﻣﺎﻟﮏ ﻓﯽ ﮐﻞ ﺷﯽء و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻘﺮﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺳﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺴـﺮوق اﻟﺜﻮري اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑﻮﻓﯽ ﺛﻘﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﻓﻘﯿﻪ ﻋﺎﺑﺪ اﻣﺎم ﺣﺠﮥ اﻟﺦ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ در ﺗﺎج‬‫ﻣﮑﻠﻞ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﻔﯿﺎن اﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﺮوق ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ ﺑﻦ راﻓﻊ اﻟﺜﻮري اﻟﮑﻮﻓﯽ ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻏﯿﺮه ﻣﻦ ﻟا ﻌﻠﻮم و‬‫اﺟﻤﻊ اﻟّﻨﺎس ﻋﻠﯽ دﯾﻨﻪ و ورﻋﻪ و زﻫـﺪه و ﺛﻘﺘﻪ و ﻫﻮ اﺣـﺪ اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ و ﯾﻘﺎل ان اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﺎ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺠﻨﯿـﺪ ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﻣـﺬﻫﺒﻪ ﻋﻠﯽ‬‫اﻻﺧﺘﻼف ﻓﯿﻪ ﻗﺎل ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨـﮥ ﻣﺎ راﯾﺖ رﺟﻼ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻦ ﺳـﻔﯿﺎن اﻟﺜﻮري ﺳـﻤﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق اﻟﺴﺒﯿﻌﯽ و‬‫اﻻﻋﻤﺶ و ﻣﻦ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺘﻬﻤﺎ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ اﻻوزاﻋﯽ و اﺑﻦ ﺟﺮﯾـﺞ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق و ﻣﺎﻟﮏ و ﺗﻠﮏ اﻟﻄﺒﻘـﮥ ﻗﺎل اﻟﻤﺴـﻌﻮدي ﻓﯽ ﻣﺮوج‬‫اﻟﺬﻫﺐ ﻗﺎل ﻟا ﻤﻬﺪي اﮐﺘﺒﻮا ﻋﻬﺪه ﻋﻠﯽ ﻗﻀﺎء اﻟﮑﻮﻓﮥ ﻋﻠﯽ ان ﻻ ﯾﻐﺮض ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﺣﮑﻢ ﻓﮑﺘﺐ ﻋﻬﺪه و دﻓﻊ إﻟﯿﻪ ﻓﺎﺧﺬه و ﺧﺮج ﻓﺮﻣﯽ ﺑﻪ ﻓﯽ‬‫دﺟﻠﮥ و ﻫﺮب ﻓﻄﻠﺐ ﻓﯽ ﮐﻞ ﺑﻠﺪ ﻓﻠﻢ ﯾﻮﺟﺪ و ﻟﻤﺎ اﻣﺘﻨﻊ ﻣﻦ ﻗﻀﺎء اﻟﮑﻮﻓﮥ و ﺗﻮﻻه ﺷﺮﯾﮏ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻨﺨﻌﯽ ﻗﺎل اﻟﺸﺎﻋﺮ‬‫ﺗﺤﺮز ﺳﻔﯿﺎن و ﻓّﺮ ﺑﺪﯾﻨﻪ و اﻣﺴﯽ ﺷﺮﯾﮏ ﻣﺮﺻﺪا ﻟﻠﺪراﻫﻢ‬‫و ﺣﮑﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺻﺎﻟـﺢ ﺷـﻌﯿﺐ ﺑﻦ ﺣﺮب اﻟﻤـﺪاﺋﻨﯽ و ﮐـﺎن اﺣـﺪ اﻟّﺴـ ﺎدة اﻻﺋﻤـﮥ اﻻﮐـﺎﺑﺮ ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ و اﻟـﺪﯾﻦ اﻧﻪ ﻗﺎل اﻧّﻨﯽ ﻻﺣﺴﺐ ﯾﺠﺎء‬‫ﺑﺴﻔﯿﺎن اﻟﺜﻮري ﻓﯽ اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ ﺣﺠﮥ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻠﻖ ﯾﻘﺎل ﻟﻬﻢ ﻟﻢ ﺗﺪرﮐﻮا ﻧﺒﯿﮑﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻓﻀﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪40 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 66‬از ‪581‬‬‫اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم ﻓﻠﻘﺪ راﯾﺘﻢ ﺳﻔﯿﺎن اﻟﺜﻮري اﻟّﺎ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ ﺑﻪ ﻣﻮﻟﺪه ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 95‬و ﻗﯿﻞ ﺳﺖ و ﻗﯿﻞ ﺳـﺒﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ ﻟﻠﻬﺠﺮة و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﺎﻟﺒﺼﺮة ﺳﻨﮥ‬‫‪ 161‬ﻣﺘﻮارﯾﺎ ﻣﻦ اﻟﺴـﻠﻄﺎن و دﻓﻦ ﻋﺸﺎء رح و ﻟﻢ ﯾﻌﻘﺐ و اﻟﺜﻮري ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﺛﻮر ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ ﻣﻨﺎة و ﺛﻢ ﺛﻮري آﺧﺮ ﻣﻦ ﺑﻨﯽ ﺗﻤﯿﻢ و ﺛﻮري آﺧﺮ‬‫ﺑﻄﻦ ﻣﻦ ﻫﻤـﺪان اﻣﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﺜﯿﻢ اﻟﻘﺎري ﭘﺲ اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ در ﮐﺘﺎب اﻟﺜﻘﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﺜﯿﻢ اﻟﻤﮑﯽ ﯾﺮوي‬‫ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ روي ﻋﻨﻪ اﺑﻦ ﺟﺮﯾـﺞ روي ﻋﻨﻪ اﻫـﻞ اﻟﺤﺠﺎز ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ و ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ در‬‫اﻧﺴـﺎب در ﻧﺴـﺒﺖ ﻗﺎري ﮔﻔﺘﻪ و اﺑﻮ ﻋﺜﻤﺎن ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﺜﯿﻢ ﻣﻦ اﻟﻘﺎرة ﯾﺮوي ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻄﻔﯿﻞ ﻋـﺪاده ﻓﯽ اﻫﻞ ﻣﮑـﮥ روي ﻋﻨﻪ‬‫ﻣﻌﻤﺮ ﻣﺎت ﻗﺒﻞ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ و ﻗـﺪ ﻗﯿﻞ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺛﻼﺛﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ و ذﻫﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﺜﯿﻢ‬‫اﻟﻤﮑﯽ ﺣﻠﯿﻒ اﻟﺰﻫﺮ ﺑﯿﻦ ﻋﻦ ﺻـﻔﯿﮥ ﺑﻨﺖ ﺷـﯿﺒﮥ و أﺑﯽ اﻟﻄﻔﯿﻞ و ﻋﻨﻪ ﺑﺸـﺮ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻢ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﺻﺎﻟﺢ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺗﻮﻓﯽ‬‫ﺳﻨﮥ ‪ 132‬و ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﯿﺜﻢ اﻟﻘﺎري اﻟﻤﮑﯽ اﺑﻮ ﻋﺜﻤﺎن ﺣﻠﯿﻒ ﺑﻨﯽ زﻫﺮة روي‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻄﻔﯿﻞ و ﺻـﻔّﯿﮥ ﺑﻨﺖ ﺷـﯿﺒﮥ و ﻗﺘﯿﻠﮥ أم ﺑﻨﯽ اﻧﻤﺎر و ﻟﻬﺎ ﺻـﺤﺒﮥ و ﻋﻄﺎ و ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ و أﺑﯽ اﻟﺰﺑﯿﺮ و ﺷﻬﺮ ﺑﻦ ﺣﻮﺷﺐ و ﻣﺠﺎﻫﺪ و‬‫ﻧﺎﻓﻊ ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ رﻓﺎﻋﮥ و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ راﺷﺪ و ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ و ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﻏﯿﺎث و ﻣﻘﺒﻞ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن و وﻫﺐ و‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻢ و ﺑﺸـﺮ ﺑﻦ اﻟﻤﻔﻀﻞ و ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﺜﻘﻔﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن و اﺑﻮ ﻋﻮاﻧﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺎﺻﻢ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻣﺮﯾﻢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺛﻘـﮥ ﺣﺠـﮥ و ﻗﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ ﺛﻘـﮥ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺎ ﺑﻪ ﺑﺎس ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﺛﻘﮥ و ﻗﺎل ﻣﺮة ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﻮي و‬‫ذﮐﺮه اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻓﯽ اﻟﺜﻘﺎت اﻟﯽ ان ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ آﺧﺮ ﺧﻼﻓـﮥ أﺑﯽ اﻟﻌﺒﺎس و اول ﺧﻼﻓﮥ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ و ﮐﺎن ﺛﻘﮥ و‬‫ﻟﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﺣﺴـﻨﮥ اﻟـﺦ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻘﺮﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﺜﯿﻢ ﺑﺎﻟﻤﻌﺠﻤﮥ و اﻟﻤﺜﻠﺜﮥ ﻣﺼـﻐﺮ اﻟﻘﺎري اﻟﻤﮑﯽ اﺑﻮ ﻋﺜﻤﺎن‬‫ﻣﻦ اﻟﺨﺎﻣﺴـﮥ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺛﻠﺜﯿﻦ اﻣﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺑﻬﻤﺎن اﻟﻤـﺪﻧﯽ اﻟﺬي ﻋﺒﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺘﺪرك ﻋﻨﻪ ﺑﻌﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺘﯿﻤﯽ‬‫ﭘﺲ اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﺑﺴﺘﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺜﻘﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺑﻬﻤﺎن ﯾﺮوي ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﺴﺎن ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ روي ﻋﻨﻪ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﺜﯿﻢ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ذﻫﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺑﻬﻤﺎن ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ و ﻋﻨﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﺜﯿﻢ‬‫وﺛﻖ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺑﻬﻤﺎن ﺣﺠﺎزي روي ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺣﺴﺎن ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ‬‫و ﻋﻨﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﺜﯿﻢ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻻ ﻧﻌﺮﻓﻪ و ذﮐﺮه اﺑﻦ ﺣﺒﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪41 :‬‬‫ﻓﯽ اﻟّﺜﻘﺎت ﻟﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﯾﺎﺗﯽ ﻓﯽ اﺑﻦ ﺣﺴﺎن ﻗﻠﺖ و وﺛﻘﻪ اﻟﻌﺠﻠﯽ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻘﺮﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺑﻬﻤﺎن ﻣﺪﻧﯽ ﻣﻘﺒﻮل ﻣﻦ‬‫اﻟﺮاﺑﻌـﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا اﻣﺎﻣﻬﻢ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮزاق* اﻟّـﺬي ﺳﺎرت ﻋﻨـﺪﻫﻢ ﺑﻤﺂﺛﺮه اﻟﺮﮐﺒﺎن ﻓﯽ اﻵﻓﺎق* و ارﺗﺤﻠﺖ إﻟﯿﻪ ﻧﯿﻼ ﻟﻤﺎ ﻋﻨـﺪه ﻋﺼﺎﺋﺐ‬‫اﻟﺮﻓﺎق* و وﻗﻊ ﻋﻠﯽ اﻻﺧـﺬ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟﺼـﺤﺎح و ﻏﯿﺮﻫﻢ اﻻﻃﺒﺎق و اﻻﺗﻔﺎق* ﻗـﺪ روي ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺒﻬﺮ اﻻﯾﺘﻼق و اﺛﺮ ذﻟﮏ‬‫اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻤﺴـﻔﺮ اﻻﺷـﺮاق* ﺑﺴـﻨﺪ ﺻـﺤﺤﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و اﺣـﺪ اﻻﺋﻤـﮥ اﻟﺴـﺒﺎق* و ﻃﺮﯾﻖ ﻋـﺪل رواﺗﻪ اﻟﻨﻘﺪة اﻟﺤﺬاق* ﻓﺒﺎﻟّﻠﻪ و ﻟﻠﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﻌﻈﯿﻢ‬‫اﻟﺸﻘﺎق اﻟﺒﺪﯾﻊ اﻻﺧﺘﺮاق* ﮐﯿﻒ رﻣﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺼﺤﯿﺢ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ و اﻻﺧﺘﻼق* ﻓﺎﺻﺒﺢ و ﻟﯿﺲ ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﯿﻘﯿﻦ ﻣﻦ ﺧﻼق‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﺴﻨﺪ ﺻﺤﯿﺢ دﯾﮕﺮ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺼـﻠﺖ اﻟﻘﺮﺷـﯽ ﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻘﺮي ﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ‬‫ﺷﻌﺒـﮥ اﻟﺒﺰاز ﻧﺎ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﻤﺆدب ﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق اﻧﺎ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﺎن ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻧﺼﺎري ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﯾﻮم اﻟﺤﺪﯾﺒﯿﮥ و ﻫﻮ اﺧﺬ ﺑﻀﺒﻊ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻫﺬا اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺮرة‬‫و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻔﺠﺮة ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼﺮه ﻣﺨﺬول ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻪ ﺛﻢ ﻣﺪ ﺑﻬﺎ ﺻﻮﺗﻪ ﻓﻘﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و رﺟﺎل اﯾﻦ ﺳﻨﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻧﯿﺰ ﻫﻤﻪ ﻣﻮﺛﻖ و ﻣﻌﺪلاﻧﺪ اّﻣﺎ ﻣﻌﻤﺮ ﮐﻪ از روات ﺻﺤﺎح ﺳﺘﻪ اﺳﺖ ﺟﻤﯿﻌﺎ ﭘﺲ ﻧﻬﺎﯾﺖ اﻋﺘﻤﺎد و ﻏﺎﯾﺖ اﺳﺘﻨﺎد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 67‬از ‪581‬‬‫او ﺑﺮ ﻧـﺎﻇﺮ ﮐﺘـﺎب اﻟﺜﻘـﺎت اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﺑﺴﺘﯽ و ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ و ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻻﺳـﻤﺎء ﻣﺤﯿﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﻧﻮوي و ﺗـﺬﮐﺮة‬‫اﻟﺤﻔـﺎظ و ﺗـﺬﻫﯿﺐ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ و ﻋﺒﺮ دول اﻻﺳـﻼم و ﮐﺎﺷﻒ ذﻫﺒﯽ و رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة وﻟﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﯾﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘﺎت‬‫اﻟﺤﻔﺎظ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎه ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ اﻣﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﺎن ﺑﻦ ﺑﻬﻤﺎن ﭘﺲ ﺣﺎل‬‫ﺟﻼﻟﺖ و ﻧﺒﺎﻟﺖﺷﺎن در وﺟﻪ ﺳﺎﺑﻖ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ داﻧﺴﺘﯽ اﻣﺎ ﻣﺂﺛﺮ ﺟﻠﯿﻠﻪ و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺟﻤﯿﻠﻪ و ﻣﻌﺎﻟﯽ ﺷﺎﻣﺨﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺑﺎذﺧﻪ ﺧﻮد ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﭘﺲ‬‫ﻧﺒﺬي از ان در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ از ﮐﺘﺎب اﺳـﻤﺎء رﺟﺎل اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﻘﺪﺳـﯽ و ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﮑﺮﯾﻢ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ و ﮐﺘﺎب اﻟﮑﻤﺎل ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻟﺮﺟﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﻐﻨﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮاﺣﺪ اﻟﻤﻘﺪﺳـﯽ و ﺟﺎﻣﻊ اﺳﺎﻧﯿﺪ اﺑﻮ اﻟﻤﻮﯾﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺨﻮارزﻣﯽ و وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن ﻋﻼﻣﻪ ﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن اﻟﺒﺮﻣﮑﯽ و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﻋﻔﯿﻒ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ و ﻏﯿﺮ ان ﺧﻮاﻫﯽ‬‫ﺷﻨﯿﺪ ﻓﻬﺬا ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﺑﻦ ﻧﺎﻓﻊ* ﻋﻠﻤﻬﻢ اﻟﺤﺎﻣﻞ اﻟﻠﻮاء اﻟﺼـﻨﺎﻋﮥ و اﻟﺮاﻓﻊ* ﻗﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸﺎﺋﻊ اﻟﺬاﺋﻊ* ﺑﻄﺮﯾﻖ آﺧﺮ ﺻﺤﯿﺢ راﺋﻊ*‬‫ﻓـﺎﻟﻤﻤﺘﺮي ﻓﯿﻪ ذاﻫﺐ ﻋﻦ اﻟﺤﻖ اﻟﻮاﺳﻊ* و اﻟﻤﺮﺗـﺎب ﻓﯿﻪ ﻧﺎزح ﻋﻦ اﻟﯿﻘﯿﻦ ﺷﺎﺳﻊ* و اﻟﺠﺎﺣـﺪ ﻟﻪ ﻧﺎﮐﺐ ﻋﻦ اﻟﺼﻮاب اﻟﻨﺎﺻﻊ* و اﻟﻄﺎﻋﻦ ﻓﯿﻪ‬‫ﺣﺎﻃﻢ ﻟﺪﯾﻨﻪ و ﻗﺎﺻﻊ‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺘﻤﺮي ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮده و ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﻣﺎ ﻻ ﮐﻼم ارﻏﺎم ﺟﺎﺣﺪ ﻋﻨﯿﻒ‬‫ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺠﺎج ﻣﺰي در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﮑﻤﺎل در ﺗﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ اﻟﺼﻠﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ اﻟﻬﺮوي ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪42 :‬‬‫ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﺎن اﻻﻧﺒﺎري ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت ﺑﺎﺑﻪ‬‫ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺳﺄﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻘﺎل ﺻـﺤﯿﺢ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻟﺤﺎﻓﻆ أراد اﻧّﻪ ﺻﺤﯿﺢ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و‬‫ﻟﯿﺲ ﺑﺒﺎﻃﻞ إذ ﻗﺪ رواه ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﻋﻨﻪ و ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ اﻟﺼﻠﺖ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻻﻧﺒﺎري ﺳﺎﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﺑﻪ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﺻﺤﯿﺢ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ أراد ﺑﻪ ﺻﺤﯿﺢ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ إذ ﻗﺪ رواه ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﻋﻨﻪ و ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ در ذﮐﺮ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮔﻔﺘﻪ و روي ﺧﻂ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻧﻪ ﺳـﺌﻞ ﻋﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮؤف ﻣﻨﺎوي‬‫در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ در ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮔﻔﺘﻪ و رواه اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾﺦ ﺑﺎﻟﻠﻔﻆ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ‬‫ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ ﺑا ﻦ ﻋﺒﺎس ﺛﻢ ﻗﺎل ﻗﺎل اﻟﻘﺴﻢ ﺳﺎﻟﺖ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﺻـﺤﯿﺢ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻗﻠﺖ أراد اﻧﻪ ﺻﺤﯿﺢ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ‬‫و ﻟﯿﺲ ﺑﺒﺎﻃﻞ إذ رواه ﻏﯿﺮ واﺣـﺪ ﻋﻨﻪ و ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻣﯿﺮ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ در روﺿﻪ ﻧﺪﯾﻪ در ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫روي اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻧﻪ ﺳﺌﻞ ﻋﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻗﺎل ﻫﻮ ﺻﺤﯿﺢ و ﻗﺎﺿﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ‬‫در ﻓﻮاﺋـﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ در ﻣﻘﺎم ﺟﻮاب از ﻗـﺪح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮔﻔﺘﻪ و اﺟﯿﺐ ﻋﻦ ذﻟﮏ ﺑﺎن ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﻌﺒﺪي ﻗﺪ وﺛﻘﻪ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ان اﺑـﺎ اﻟـّﺼ ﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻗـﺪ وﺛﻘﻪ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﻟﺤـﺎﮐﻢ و ﻗـﺪ ﺳـﺌﻞ ﯾﺤﯿﯽ ﻋﻦ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﻘﺎل ﺻـﺤﯿﺢ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرات‬‫ﺑﮑﻤﺎل ﻇﻬﻮر ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻋﻤﺪة اﻟﻨﻘﺎد اﻟﻤﺘﻘﻨﯿﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﺠﻮاب ﺳﺆال ﺳﺎﺋﻞ ﻣﺴﺘﺒﯿﻦ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﺻـﺤﯿﺤﺴﺖ و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﯾﻦ ﺟﻬﺒـﺬ ﺟﻠﯿﻞ ﻣﺠﺎﻟﯽ ﺑﺮاي ﻗﺎل و ﻗﯿﻞ ارﺑﺎب اﻋﺎﻟﯿﻞ و اﺿﺎﻟﯿﻞ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧـﺪ و‬‫ﺗﺼﺮﯾﺢ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﺎﻗﺪ ﻋﺪﯾﻢ اﻟﻤﺜﯿﻞ ﺑﻨﺎي ﺟﺤﺪ ﺟﺎﺣﺪﯾﻦ و ﻋﻨﺎد ﻣﻌﺎﻧﺪﯾﻦ و ﻏﻤﺰ ﺷﺎﺣﻨﯿﻦ و ﻃﻌﻦ ﻃﺎﻋﻨﯿﻦ را ﺑﺎب ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ اﻣﺎ ادﻋﺎي ﺧﻄﯿﺐ‬‫ﮐـﻪ ﻣﺮاد ﯾﺤﯿﯽ ﺑـﻦ ﻣﻌﯿﻦ از ﺻـﺤﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺻـﺤﺖ آن از ﺣـﺪﯾﺚ اﺑـﻮ ﻣﻌـﺎوﯾﻪ اﺳﺖ ﭘﺲ اوﻻـ دﻋـﻮي ﺑﯽدﻟﯿـﻞ و ﺗﻘـﻮل ﻏﯿﺮ ﻗـﺎﺑﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 68‬از ‪581‬‬‫اﻟﺘﻌﻮﯾﻠﺴﺖ و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟـﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻼـﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻣﯿﺮ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ و اﻋﺘﻨﺎي ﺑﺪﻋﻮي ﺧﻄﯿﺐ درﯾﻦ ﺑﺎب ﻧﻨﻤﻮده و ﺛﺎﻧﯿﺎ ﺑﺮ ﺗﻘﺪﯾﺮ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻧﻔﻌﯽ ﺑﺤﺎل‬‫ارﺑﺎب ﺑﻐﯽ و ﻋﺪوان و ﺑﻐﺾ و ﺷـﻨﺎن ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧﺪ ﭼﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺎ ﺑﺎﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﺻـﺤﯿﺢ ﺷﺪ ﺻـﺤﺖ ﺳﻨﺪ ان از اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺗﺎ ﺑﺎﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺎس ﻫﻢ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ در وﺛﻮق اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﻪ و اﻋﻤﺶ و ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻣﺘﻌﻨﺘﯿﻦ و ﻣﺘﺸﺪﻗﯿﻦ را ﻫﻢ ﻣﺤﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪43 :‬‬‫ﮐﻼم ﻧﯿﺴﺖ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﺳـﯿﺎﺗﯽ ﻟﺬﻟﮏ ﻣﺰﯾﺪ ﺗﺎﯾﯿﺪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻓﯽ ﮐﻼم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌﻼﺋﯽ و اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﻔﯿﺮوزآﺑﺎدي اﻟﺸـﯿﺮازي ان ﺷﺎء‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و در ﻣـﺎ ﺑﻌـﺪ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺠﻮاب ﻧﻘﺾ ﻓﻘﺮات ﮐﻼم ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺟﻤﯿﻞ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻤﺮات‬‫ﻋﺪﯾـﺪه و اﻓﺎدات ﺳﺪﯾﺪه اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮده ﺷـﺒﻬﺎت ارﺑﺎب ارﺗﯿﺎب و اﺧﺘﻼج و ﻫﻔﻮات اﺻـﺤﺎب زﯾﻎ و اﻋﻮﺟﺎج را ﮐﻤﺎ‬‫ﯾﻨﺒﻐﯽ ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﻀـﻤﺤﻞ ﻧﻤﻮده ﻓﺎﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ اﻟﻤﻮﻓﻖ اﻟﻤﻌﯿﻦ* ﻟﺘﺸـﯿﯿﺪ ﻣﺒﺎﻧﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﺒﯿﻦ* و اﺣﺼﺎن ﻣﻌﺎﻗﺪ اﻟﺤﻖ و اﻟﯿﻘﯿﻦ* ﺣﯿﺚ ﺛﺒﺖ ﻣﻦ‬‫ﻧﺺ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ* ﺻﺤﮥ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺰري ﺑﮑﺄس ﻣﻦ ﻣﻌﯿﻦ و وﺿﺢ ﺛﺒﻮﺗﻪ ﻋﻠﯽ رﻏﻢ اﻧﺎف اﻟﻤﻌﺎﻧﺪﯾﻦ* و ﺟﺪع ﻣﻌﺎﻃﺲ اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ‬‫اﻟﺠﺎﺣـﺪﯾﻦ* و ﺑـﺎر ﺳﻮق اﻟﺒﺎﻃـﻞ اﻟﻤﻬﯿﻦ* و ﮐﺴـﺮ زﯾﻒ اﻟﻤﺒﻄﻠﯿﻦ اﻟﻤـﺪﻏﻠﯿﻦ* و ﻗﻄﻊ ﻣﻦ ارﺑـﺎب اﻟﺰور اﻟﻮﺗﯿﻦ* ﺑﺘﺤﻘﻖ ﻫـﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻮﺛﯿﻖ‬‫اﻟﻤﺘﯿﻦ* و اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ ﺣﻤـﺪ اﻟﺸﺎﮐﺮﯾﻦ و در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻧﺒـﺬي از ﻣﺤﺎﻣـﺪ ﻋﻈﯿﻤـﮥ اﻟﻤﻘـﺪار و ﻣﺪاﺋﺢ ﻏﺎﻟﯿﮥ اﻻﺳـﻌﺎر ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ از اﻟﺴـﻨﻪ‬‫اﻋﻼم ﻣﺘﺴـﻨﻨﯿﻦ ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ و ﺑﮑﻨﻪ ﻋﻈﻤﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و رﻓﻌﺖ ﻣﻨﺰﻟﺖ او ﻧﺰد اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑﺎﯾـﺪ رﺳـﯿﺪ‪ -‬اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺟﺰﻟﻪ‬‫ﺑﻐـﺪادي در ﻣﺨﺘﺎر ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐﺪاد ﮔﻔﺘﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻮن ﺑﻦ زﯾﺎد ﺑﻦ ﺑﺴـﻄﺎم ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ اﻟﻤّﺮي ﻣﺮة ﻏﻄﻔﺎن‬‫ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻣﺘﻘﻨﺎ ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﮥ ﻧﺤﻮ اﻻﻧﺒﺎر ﺗﺴـﻤﯽ ﻧﻘﯿﺎي ﻣﻮﻟﺪه ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و ﮐﺎن اﺑﻮه ﮐﺎﺗﺒﺎ ﻟﻌﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و‬‫ﻗﯿﻞ ان ﻣﻌﯿﻦ ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﺧﺮاج اﻟﺮي ﻓﻤﺎت ﻓﺨﻠﻒ ﻻﺑﻨﻪ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻒ اﻟﻒ درﻫﻢ و ﺧﻤﺴﯿﻦ اﻟﻒ درﻫﻢ ﻓﺎﻧﻔﻖ اﻟﻤﺎل ﮐّﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺣﺘﯽ‬‫ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻟﻪ ﻧﻌﻞ ﯾﻠﺒﺴﻪ و ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ اﻧﺘﻬﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﮐﺜﯿﺮ و ﻗﺘﺎدة و ﻋﻠﻢ اﻟﮑﻮﻓﮥ اﻟﯽ اﺳـﺤﺎق و اﻻﻋﻤﺶ و‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺠﺎز اﻟﯽ اﺑﻦ ﺷﻬﺎب و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ دﯾﻨﺎر و ﺻﺎر ﻋﻠﻢ ﻫﻮﻻء اﻟﺴﺘﮥ ﺑﺎﻟﺒﺼﺮة اﻟﯽ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺮوﺑﮥ و ﺷﻌﺒﮥ و ﻣﻌﻤﺮ و ﺣّﻤﺎد ﺑﻦ‬‫ﺳﻠﻤـﮥ و اﺑﻦ ﻋﻮاﻧـﮥ و ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓـﮥ اﻟﯽ ﺳـﻔﯿﺎن اﻟﺜﻮري و ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨـﮥ و ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺤﺠﺎز اﻟﯽ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اﻧﺲ و ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺸﺎم اﻟﯽ‬‫اﻻوزاﻋﯽ ﻓﺎﻧﺘﻬﯽ ﻋﻠﻢ ﻫﻮﻻء اﻟﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق و ﻫﺸﯿﻢ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ و اﺑﻦ أﺑﯽ زاﺋﺪة و وﮐﯿﻊ و اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و ﻫﻮ اﺳﻮع ﻫﻮﻻء‬‫ﻋﻠﻤـﺎ و اﺑﻦ ﻣﻬـﺪي و اﺑﻦ آدم و ﺻـﺎر ﻋﻠﻢ ﻫﻮﻻء ﺟﻤﯿﻌﺎ اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﮐﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻻ ﯾﻌﺮﻓﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﻠﯿﺲ ﻫﻮ‬‫ﺑﺤـﺪﯾﺚ و ﺳـﺌﻞ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﻢ ﮐﺘﺒﺖ ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻘﺎل ﮐﺘﺒﺖ ﺑﯿﺪي ﻫﺬه ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ و ﻗﺎل راوي اﻟﺨﺒﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻘﺒﮥ و‬‫اﻧﯽ اﻇّﻦ اّن ﻟا ﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﻗﺪ ﮐﺘﺒﻮا ﻟﻪ ﺑﺎﯾﺪﯾﻬﻢ ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ و ﺳﺘﻤﺎﺋﻪ اﻟﻒ و ﺧﻠﻒ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ ﻣﺎﺋﻪ ﻗﻤﻄﺮ و ﺛﻠﺜﯿﻦ ﻗﻤﻄﺮا و ارﺑﻊ ﺣﺒﺎب ﺷﺮاﺑﯿﮥ‬‫ﻣﻤﻠﻮة ﮐﺘﺒـﺎ و ﻃﻠﺐ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﮐﺜﻢ ﮐﺘﺒﻪ ﺑﻤﺎﺋﺘﯽ دﯾﻨﺎر ﻓﻠﻢ ﯾـﺪع اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔـﮥ ان ﺗﺒﺎع و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟّﺮوﻣﯽ ﻣﺎ ﺳـﻤﻌﺖ اﺣـﺪا ﻗﻂ ﯾﻘﻮل اﻟﺤﻖ ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﻏﯿﺮ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻏﯿﺮه ﮐﺎن ﯾﺘﺤﺎﻣﻞ ﺑﺎﻟﻘﻮل و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﻣﺎ راﯾﺖ ﻋﻠﯽ رﺟﻞ ﻗﻂ ﺧﻄﺎء اﻟّﺎ ﺳﺘﺮﺗﻪ و اﺣﺒﺒﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪44 :‬‬‫ان ازﯾﻦ اﻣﺮه و ﻣـﺎ اﺳـﺘﻘﺒﻠﺖ رﺟﻼ ﻓﯽ وﺟﻬﻪ ﺑﺎﻣﺮ ﯾﮑﺮﻫﻪ و ﻟﮑﻦ اﺑﯿﻦ ﻟﻪ ﺧﻄﺎه ﻓﯿﻤﺎ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻨﻪ ﻓﺎن ﻗﺒﻞ ذﻟﮏ و اﻻ ﺗﺮﮐﺘﻪ و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ ﮐﺘﺒﻨﺎ ﻋﻦ اﻟﮑﺬاﺑﯿﻦ و ﺳﺠﺮﻧﺎ ﺑﻪ اﻟﺘﻨﻮر و اﺧﺮﺟﻨﺎ ﺑﻪ ﺧﺒﺰا ﻧﻀﯿﺠﺎ و اﻧﺸﺪ ﯾﺤﯿﯽ‬‫اﻟﻤﺎل ﯾﺬﻫﺐ ﺣّﻠﻪ و ﺣﺮاﻣﻪ ﻃّﺮا و ﺗﺒﻘﯽ ﻓﯽ ﻏﺪ آﺛﺎﻣﻪ‬‫ﻟﯿﺲ اﻟﺘﻘﯽ ﺑﻤﺘﻖ ﻻﻟﻬﻪ ﺣﺘﯽ ﯾﻄﯿﺐ ﺷﺮاﺑﻪ و ﻃﻌﺎﻣﻪ‬‫و ﯾﻄﯿﺐ ﻣﺎ ﯾﺤﻮي و ﯾﮑﺴﺐ ﮐﻔﻪ و ﯾﮑﻮن ﻓﯽ ﺣﺴﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮐﻼﻣﻪ‬‫ﻧﻄﻖ اﻟّﻨﺒﯽ ﻟﻨﺎ ﺑﻪ ﻋﻦ رﺑّﻪ ﻓﻌﻠﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﻮاﺗﻪ و ﺳﻼﻣﻪ‬‫و ﮐـﺎن ﯾﺤﯿﯽ ﯾﺤـﺞ ﻓﯿـﺬﻫﺐ اﻟﯽ ﻣﮑـﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻤـﺪﯾﻨﻪ و ﯾﺮﺟﻊ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻓﻠّﻤـ ﺎ ﮐﺎن آﺧﺮ ﺣﺠـﮥ ﺣﺠﻬﺎ ﺧﺮج ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و رﺟﻊ ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 69‬از ‪581‬‬‫اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻓﺎﻗـﺎم ﺑﻬـﺎ ﺛﻠﺜـﮥ اﯾـﺎم ﺛﻢ ﺧﺮج ﺣﺘﯽ ﻧﺰل اﻟﻤﻨﺰل ﻣﻊ رﻓﻘﺎﺋﻪ ﻓﺒﺎﺗﻮا ﻓﺮاي ﻓﯽ اﻟﻨﻮم ﻫﺎﺗﻔﺎ ﯾﻬﺘﻒ ﯾﺎ اﺑﺎ زﮐﺮﯾﺎ أ ﺗﺮﻏﺐ ﻋﻦ ﺟﻮاري ﻓﻠﻤﺎ‬‫اﺻـﺒﺢ ﻗـﺎل ﻟﺮﻓﻘـﺎﺋﻪ اﻣﻀﻮا ﻓﺎﻧﯽ راﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻓﻤﻀﻮا و رﺟﻊ ﻓﺎﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﺛﻠﺜﺎ ﺛﻢ ﻣﺎت ﻓﺤﻤﻞ ﻋﻠﯽ اﻋﻮاد اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و‬‫ﮐﺎﻧﺖ وﻓﺎﺗﻪ ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻟﺴـﺒﻊ ﻟﯿﺎل ﺑﻘﯿﻦ ﻣﻦ ذي اﻟﻘﻌﺪة و ﻗﺪ ﺑﻠﻎ ﺳـﺒﻌﺎ و ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ اﻟّﺎ ﻋﺸﺮة اﯾﺎم و رﺛﺎه ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ‬‫ﻓ ﻘﺎل‬‫ذﻫﺐ اﻟﻌﻠﯿﻢ ﺑﻌﯿﺐ ﮐﻞ ﻣﺤﺪث و ﺑﮑﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻦ اﻻﺳﻨﺎد‬‫و ﺑﮑﻞ وﻫﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻣﺸﮑﻞ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻪ ﻋﻠﻤﺎء ﮐﻞ ﺑﻼد و ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﻤﻌﺎﻧﯽ در اﻧﺴﺎب در ﻧﺴﺒﺖ ﻣّﺮي ﮔﻔﺘﻪ و اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻮن ﺑﻦ زﯾـﺎد ﺑﻦ ﺑﺴـﻄﺎم اﻟﻤﺮي ﻣﺮة ﻏﻄﻔـﺎن ﻣﻦ اﻫـﻞ ﺑﻐـﺪاد ﮐـﺎن اﻣﺎﻣـﺎ رﺑﺎﻧﯿﺎ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺛﺒﺘﺎ ﻣﺘﻘﻨﺎ ﻣﺮﺟﻮﻋﺎ إﻟﯿﻪ ﻓﯽ‬‫اﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌـﺪﯾﻞ واﻟـﺪه ﻣﻌﯿﻦ ﮐـﺎن ﻋﻠﯽ ﺧﺮاج اﻟﺮي ﻓﻤـﺎت ﻓﺨﻠﻒ ﻻـﺑﻨﻪ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻒ اﻟﻒ درﻫﻢ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ اﻟﻒ درﻫﻢ ﻓـﺎﻧﻔﻘﻪ ﮐّﻠﻪ ﻓﯽ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺣﺘﯽ ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻟﻪ ﻧﻌﻞ ﯾﻠﺒﺴﻪ ﺳـﻤﻊ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و ﻫﺸـﯿﻢ ﺑﻦ ﺑﺸﯿﺮ و ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ و ﺳﻔﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ‬‫ﻣﻬﺪي و وﮐﯿﻊ ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح و اﺑﺎ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻟﻀـﺮﯾﺮ روي ﻋﻨﻪ ﻣﻦ رﻓﻘﺎﺋﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و اﺑﻮ ﺧﯿﺜﻤﮥ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ و ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺒﺨﺎري و اﺑﻮ داود اﻟﺴﺠﺴـﺘﺎﻧﯽ و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و اﻧﺘﻬﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻌﻠﻤﺎء إﻟﯿﻪ ﺣﺘﯽ ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ‬‫ﻫﻬﻨﺎ رﺟﻞ ﺧﻠﻘﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻬـﺬا اﻟﺸﺄن و اﻇﻬﺮ ﮐـﺬب اﻟﮑـﺬاﺑﯿﻦ ﯾﻌﻨﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﻻ ﻧﻌﻠﻢ اﺣﺪا ﻣﻦ ﻟﺪن آدم ﮐﺘﺐ‬‫ﻣﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺎ ﮐﺘﺐ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ اﻟﺮازي إذا راﯾﺖ اﻟﺒﻐـﺪادي ﯾﺤﺐ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﺎﻋﻠﻢ اﻧّﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺳـﻨﮥ و إذا راﯾﺘﻪ‬‫ﯾﺒﻐﺾ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓـﺎﻋﻠﻢ اﻧﻪ ﮐـﺬاب و ﮐﺎﻧﺖ وﻻدﺗﻪ ﻓﯽ ﺧﻼﻓـﮥ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ ﻓﯽ آﺧﺮﻫﺎ و ﮐﺎن ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ ﯾﺤـﺞ ﻓﯿـﺬﻫﺐ اﻟﯽ ﻣﮑﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﯾﺮﺟﻊ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠّﻤﺎ ﮐﺎن آﺧﺮ ﺣﺠﮥ ﺣﺠﻬﺎ ﺧﺮج ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و رﺟﻊ ﻓﺎﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﯾﻮﻣﯿﻦ او‬‫ﺛﻠﺜﮥ ﺛّﻢ ﺧﺮج ﺣﺘﯽ ﻧﺰل اﻟﻤﻨﺰل ﻣﻊ رﻓﻘﺎﺋﻪ ﻓﺒﺎﺗﻮا ﻓﺮأي ﻓﯽ اﻟﻨﻮم ﻫﺎﺗﻔﺎ ﯾﻬﺘﻒ ﯾﺎ اﺑﺎ زﮐﺮﯾﺎ أ ﺗﺮﻏﺐ ﻋﻦ ﺟﻮاري ﻓﻠﻤﺎ اﺻﺒﺢ ﻗﺎل ﻟﺮﻓﻘﺎﺋﻪ اﻣﻀﻮا‬‫ﻓﺎﻧﯽ راﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻤﻀﻮا و رﺟﻊ ﻓﺎﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﺛﻼﺛﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪45 :‬‬‫ﺛﻢ ﻣﺎت ﻗﺎل ﻓﺤﻤﻞ ﻋﻠﯽ اﻋﻮاد اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﺻﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻨﺎس و ﺟﻌﻠﻮا ﯾﻘﻮﻟﻮن ﻫﺬا اﻟﺬاّب ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳﻠﻢ اﻟﮑﺬب و ﻣﺎت ﻟﺴﺒﻊ ﻟﯿﺎل ﺑﻘﯿﻦ ﻣﻦ ذي اﻟﻘﻌﺪة ﺳﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻗﺎل ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﻓﯽ ﻣﺮﺛﯿﺘﻪ‬‫ذﻫﺐ اﻟﻌﻠﯿﻢ ﺑﻌﯿﺐ ﮐﻞ ﻣﺤﺪث و ﺑﮑﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻦ اﻻﺳﻨﺎد‬‫و ﺑﮑﻞ وﻫﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻣﺸﮑﻞ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻪ ﻋﻠﻤﺎء ﮐﻞ ﺑﻼد‬‫و اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺧﻮارزﻣﯽ در ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻮن ﺑﻦ زﯾﺎد ﺑﻦ ﺑﺴﻄﺎم ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ و‬‫ﻗﯿﻞ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻦ ﻏﯿﺎث ﺑﻦ زﯾﺎد ﺑﻦ ﻋﻮف ﺑﻦ ﺑﺴﻄﺎم ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ اﻟﻤﺮي ﻣﺮة ﻏﻄﻔﺎن ﻫﮑﺬا ذﮐﺮه اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ‬‫و ﻗﺎل ﺳـﻤﻊ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و ﻫﻤﺎم ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ و ﺳﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و ﻏﻨﺪر او ﻣﻌﺎذ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﻘﻄﺎن و وﮐﯿﻌﺎ و اﺑﺎ‬‫ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻓﯽ اﻣﺜﺎﻟﻬﻢ روي ﻋﻨﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و اﺑﻮ ﺧﺜﯿﻤﮥ زﻫﯿﺮ ﺑﻦ ﺣﺮب و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ اﻟﮑﺎﺗﺐ و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻗﺎل وﻟﺪت ﻓﯽ ﺧﻼﻓﮥ أﺑﯽ‬‫ﺟﻌﻔﺮ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤـﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ ﯾﻘـﺎل اﻧﻪ ﻣﻦ اﻫـﻞ اﻻﻧﺒـﺎر ﻣﻦ ﻗﺮﯾـﮥ ﯾﻘﺎل ﻟﻬﺎ ﻧﻘﯿﺎي و ﯾﻘﺎل ان ﻓﺮﻋﻮن ﻣﻨﻬﺎ ﮐﺎن اﺑﻮه ﻋﻠﯽ ﺧﺮاج اﻟﺮي‬‫ﻓـﺘﺮك ﻻـﺑﻨﻪ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻒ اﻟﻒ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ اﻟﻒ درﻫﻢ ﻓـﺎﻧﻔﻖ ﮐـﻞ ذﻟـﮏ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺣﺘﯽ ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻟﻪ ﻧﻌـﻞ ﯾﻠﺒﺴﻪ ﻗـﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻗـﺎل ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻤﻮﻣﻦ ﺑﻦ ﺧﻠﻒ اﻟﻨﺴـﻔﯽ ﺳﺎﻟﺖ اﺑﺎ ﻋﻠﯽ ﺻﺎﻟـﺢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻦ اﻋﻠﻢ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ أم اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﻘﺎل اﻣﺎ اﺣﻤﺪ ﻓﺎﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﻔﻘﻪ‬‫و اﺧﺘﻼف اﻟﻨﺎس و اّﻣﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﺎﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺮﺟﺎل و اﺧﺘﻼف اﻟﮑﻨﯽ ﻣﺎت ﺑﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﺮﺳﻮل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم ﺳﻨﮥ ﺛﻼث و ﺛﻼﺛﯿﻦ و‬‫ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻟﻪ ﺳـﺒﻊ و ﺳـﺒﻌﻮن ﺳﻨﮥ و ﻧﯿﺰ ﺧﻮارزﻣﯽ در ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ذﮐﺮ اﺻﺤﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﺑﺎﺳﺎﻧﯿﺪﻫﻢ اﻟﯽ ﻣﮑﺮم ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫ﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻗﺎل ﮐﺎن اﻣﺎم اﺋﻤـﮥ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟّـﺬي ﺑﯿﺪه زﻣﺎم اﻟﺠﺮاح و اﻟﺘﻌﺪﯾﻞ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ رح إذا ذﮐﺮ ﻟﻪ ﻣﻦ‬‫ﯾﺘﮑﻠﻢ ﻓﯽ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ رض ﯾﺘﻤﺜﻞ ﺑﻬﺬﯾﻦ اﻟﺒﯿﺘﯿﻦ ﻻﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﺣﺴﺪوا اﻟﻔﺘﯽ اﻟﺦ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺷﺮف اﻟﻨﻮوي در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺳﻤﺎء و اﻟﻠﻐﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 70‬از ‪581‬‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻻﻣﺎم ﻫﻮ اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف ﺑﻦ زﯾﺎد ﺑﻦ ﺑﺴﻄﺎم ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ و ﻗﯿﻞ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻦ ﻏﯿﺎث ﺑﻦ زﯾﺎد‬‫ﺑﻦ ﻋﻮن ﺑﻦ ﺑﺴـﻄﺎم اﻟﻤﺮي ﻣﻦ ﻣﺮة ﻏﻄﻔـﺎن ﻣﻮﻻﻫﻢ ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺧﯿﺜﻤـﮥ ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﯾﻘﻮل اﻧﺎ ﻣﻮﻟﯽ ﻟﻠﺠﻨﯿـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻤﻘﺮي و‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻐﺪادي و ﻫﻮ اﻣﺎم اﻫﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ زﻣﻨﻪ و اﻟﻤﻌﻮل ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯿﻪ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ اﺻـﻠﻪ ﻣﻦ اﻻﻧﺒﺎر ﺳـﻤﻊ اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و ﻫﺸﯿﻤﺎ و‬‫وﮐﯿﻌﺎ و اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨـﮥ و اﺑﻦ ﻣﻬـﺪي و ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻘﻄﺎن و ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﻏﯿﺎث و ﻏﻨـﺪر او ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﻣﻌﺎذ و ﻋﺒـﺪة ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن و ﻣﺮوان ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ و‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ زﮐﺮﯾـﺎ ﺑﻦ أﺑﯽ زاﺋـﺪة و ﻋﺒـﺪ اﻟﺼـﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟـﻮارث و ﻫﺸـﺎم ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ و ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ و ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺰﻫﺮي و‬‫زﮐﺮﯾﺎ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ و ﻋﻔﺎن ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ و اﺑﺎ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و اﺑﺎ ﻣﺴﻬﺮ و وﻫﺐ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ و ﻗﺮﯾﺶ ﺑﻦ اﻧﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪46 :‬‬‫و ﺣﺠﺎج ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ و اﺑﺎ ﺣﻔﺺ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻻﺑﺎر و ﻗﺮاد اﻻﺻـﻤﻌﯽ و ﺣﮑﺎم ﺑﻦ ﺳﻠﻢ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺎش و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ و ﺳﻮار ﺑﻦ ﻋﻤﺎرة اﻟّﺮﻣﻠﯽ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺘﻨﯿﺴـﯽ و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺮﯾﻢ و اﺑﺎ اﻟﯿﻤﺎن و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﺮﺑﯿﻊ‬‫و اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ واﻗﻊ ﺑﺎﻟﻘﺎف و اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯿﮥ و ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ و اﺑﺎ ﻋﺒﯿﺪة اﻟﺤﺪاد و ﻣﻌﻦ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ و اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ‬‫ﺑﻦ ﻣﺠﺎﻟـﺪ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻫﺎﺷﻢ و ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﺒﯿـﺪ و اﺑﺎ أﺳﺎﻣـﮥ و ﻋﺒﺎد ﺑﻦ ﻋﺒﺎد و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻧﺼﺎري و ﺧﻼﺋﻖ روي ﻋﻨﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﻨﺒﻞ و زﻫﯿﺮ ﺑﻦ ﺣﺮب و اﺣﻤـﺪ و ﯾﻌﻘﻮب اﺑﻨﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟـﺪورﻗﯿﺎن و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺬﻫﻠﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻟّﺼﺎﻏﺎﻧﯽ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺳﻌـﺪ ﮐﺎﺗﺐ اﻟﻮاﻗـﺪي و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون و اﺑﻮ زرﻋﮥ اﻟﺮازي و اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ و اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ و اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و اﺑﻮ داود و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر‬‫اﻟﺮﻣﺎدي و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺠﺒﺎر و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺠﻮاري و ﻋﺒﺎس ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟّﺪوري و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﯾﻌﻘﻮب‬‫ﺑﻦ ﺷـﯿﺒﮥ و اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ اﻟﻤﻮﺻـﻠﯽ و اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ و ﺧﻼﺋﻖ ﻻ ﯾﺤﺼﻮن و اﺟﻤﻌﻮا ﻋﻠﯽ اﻣﺎﻣﺘﻪ و ﺗﻮﺛﯿﻘﻪ و ﺣﻔﻈﻪ و ﺟﻼﻟﺘﻪ و ﺗﻘـﺪﻣﻪ ﻓﯽ‬‫ﻫﺬا اﻟﺸﺄن و اﺿـﻄﻼﻋﻪ ﻣﻨﻪ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ رﺑﺎﻧّﯿﺎ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺛﺒﺘﺎ ﻣﺘﻘﻨﺎ و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟﺴﻤﺎع ﻣﻊ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺷﻔﺎء ﻟﻤﺎ‬‫ﻓﯽ اﻟـّﺼ ﺪور و ﻗـﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﻣـﺎ راﯾﺖ ﻓﯽ اﻟﻨـﺎس ﻣﺜﻠﻪ و ﻗـﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ رﺟﻞ ﺧﻠﻘﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻬـﺬا اﻟﺸﺄن ﯾﻈﻬﺮ‬‫ﮐﺬب اﻟﮑﺬاﺑﯿﻦ و ﮐّﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻻ ﯾﻌﺮﻓﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﻓﻠﯿﺲ ﺑﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل ﻋﺒﺎس اﻟﺪوري راﯾﺖ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺲ روح ﺑﻦ ﻋﺒﺎدة ﯾﺴﺎل‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ اﺷـﯿﺎء ﯾﻘﻮل ﻟﻪ ﯾﺎ اﺑﺎ زﮐﺮﯾﺎ ﮐﯿﻒ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐـﺬا و ﮐﺬا ﮐﯿﻒ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﺬا و ﮐﺬا ﯾﺴـﺘﺜﺒﺘﻪ ﻓﯽ اﺣﺎدﯾﺚ ﺳـﻤﻌﻮﻫﺎ ﻓﮑﻠﻤﺎ‬‫ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﮐﺘﺒﻪ اﺣﻤﺪ و ﻗﺎل ﻫﺎرون ﺑﻦ ﺑﺸﯿﺮ اﻟّﺮازي راﯾﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﺳﺘﻘﺒﻞ اﻟﻘﺒﻠﮥ راﻓﻌﺎ ﯾﺪﯾﻪ ﯾﻘﻮل اﻟّﻠﻬﻢ ان ﮐﻨﺖ ﺗﮑﻠﻤﺖ ﻓﯽ رﺟﻞ‬‫ﻟﯿﺲ ﻫﻮ ﻋﻨـﺪي ﮐﺬاﺑﺎ ﻓﻼ ﺗﻐﻔﺮ ﻟﯽ و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﻟﻮ ﻟﻢ ﻧﮑﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﺛﻼﺛﯿﻦ وﺟﻬﺎ ﻣﺎ ﻋﻘﻠﻨﺎه و روﯾﻨﺎ ﻋﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻘﺒﮥ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻮل ﮐﺘﺒﺖ ﺑﯿـﺪي ﻫـﺬه ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﻘﺒﮥ و اﻇﻦ اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﮐﺘﺒﻮا ﻟﻪ ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ و ﻗﺎل‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺧﻠﻒ ﯾﺤﯿﯽ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ ﻣﺎﺋﮥ ﻗﻤﻄﺮ و ارﺑﻌﮥ ﻋﺸﺮ ﻗﻤﻄﺮا او ارﺑﻌﮥ ﺣﺒﺎب ﻣﻤﻠﻮة ﮐﺘﺒﺎ و ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻣﺎ اﻋﻠﻢ اﺣﺪا‬‫ﮐﺘﺐ ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺎ ﮐﺘﺐ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﺧﻠﻒ واﻟﺪه ﻣﻌﯿﻦ ﻟﯿﺤﯿﯽ اﻟﻒ اﻟﻒ درﻫﻢ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ اﻟﻒ درﻫﻢ ﻓﺎﻧﻔﻘﻬﺎ ﮐﻠﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﺣﺘﯽ ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻟﻪ ﻧﻌﻞ ﯾﻠﺒﺴـﻬﺎ و ذﮐﺮ اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌﺪﯾﻞ ﺑﺎﺳـﻨﺎده ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﻘﺴﻢ ﺑﻦ ﺳـﻼم ﻗﺎل اﻧﺘﻬﯽ ﻟا ﻌﻠﻢ اﻟﯽ‬‫ارﺑﻌﮥ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻫﻮ اﮐﺘﺒﻬﻢ ﻟﻪ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﮐﺘﺐ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ‬‫ﻋﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﻗﺮﯾﺒﺎ ﻣﻦ ﺛﻼﺛﯿﻦ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ و اﺣﻮاﻟﻪ و ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﻨﺤﺼﺮة و اﺗﻔﻘﻮا ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻤﺪﯾﻨﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪47 :‬‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻏﺴﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﺴﺮﯾﺮ اﻟّﺬي ﻏﺴﻞ ﻋﻠﯿﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ و ﺣﻤﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﺴﺮﯾﺮ اﻟّﺬي ﺣﻤﻞ ﻋﻠﯿﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻﻠﻌﻢ و ﻧـﻮدي ﻋﻠﯿﻪ ﻫـﺬه ﺟﻨـﺎزة ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ذاب اﻟﮑـﺬب ﻋﻦ رﺳـﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ و اﻟﻨـﺎس ﯾﺒﮑـﻮن و اﺟﺘﻤـﻊ ﻓﯽ ﺟﻨـﺎزﺗﻪ ﺧﻼـﺋﻖ ﻻ‬‫ﯾﺤﺼﻮن و دﻓﻦ ﺑﺎﻟﺒﻘﯿﻊ ﻗﺎل اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﻤﻨـﺬر راي رﺟﻞ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﻌﻢ و اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﺠﺘﻤﻌﯿﻦ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﻟﮑﻢ ﻣﺠﺘﻤﻌﯿﻦ ﻓﻘﺎل ﺻـّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺟﺌﺖ ﻟﻬـﺬا اﻟّﺮﺟﻞ اﺻـّﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺎﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺬب اﻟﮑﺬب ﻋﻦ ﺣﺪﯾﺜﯽ و ﻗﺎل ﺑﺸـﺮ ﺑﻦ ﻣﺒﺸـﺮ راﯾﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم‬‫ﻓﻘﺎل زوﺟﻨﯽ رﺑّﯽ ﻋﺰ و ﺟﻞ ارﺑﻊ ﻣﺎﺋﮥ ﺣﻮراء ﺑﺬﺑّﯽ اﻟﮑﺬب ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و رﺛﺎه اﻟﺸﻌﺮاء و اﺣﺴﻨﻮا اﻟﻤﺮاﺛﯽ و ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 71‬از ‪581‬‬‫اﺣﺴﻨﻬﺎ ﻣﺎ ذﮐﺮه اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﻗﺎل ﻗﺎل ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﻣﻌﺒﺪ ﯾﺮﺛﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ذﮐﺮ ﺻﺪر اﻟﻘﺼﯿﺪة ﺛﻢ ﻗﺎل‬‫ﻓﻘﺪ ﻋﻈﻤﺖ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ رزﯾﮥ ﻏﺪاة ﻧﻌﯽ اﻟﻨﺎﻋﻮن ﯾﺤﯿﯽ ﻓﺎﺳﻤﻌﻮا‬‫ﻓﻘﺎﻟﻮا ﯾﺎ ﻧﺎﻗﺪ دﻓﻨﺎه ﻓﯽ اﻟﺜﺮي ﻓﮑﺎد ﻓﻮادي ﺣﺴﺮة ﯾﺘﺼﺪع‬‫ﻓﻘﻠﺖ و ﻟﻢ اﻣﻠﮏ ﻟﻌﯿﻨﯽ ﻋﺒﺮة و ﻻ ﺟﺰﻋﺎ اﻧﺎ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺮﺟﻊ‬‫اﻻ ﻓﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻈﻢ رزﯾﺘﯽ ﺑﯿﺤﯿﯽ اﻟﯽ ﻣﻦ ﻧﺴﺘﺮﯾﺢ و ﻧﻔﺰع‬‫و ﻣﻦ ذا اﻟّﺬي ﯾﺆﺗﯽ ﻓﯿﺴﺄل ﺑﻌﺪه إذا ﻟﻢ ﯾﮑﻦ اﻟﻨﺎس ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻘﻨﻊ‬‫ﻟﻘﺪ ﮐﺎن ﯾﺤﯿﯽ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﻘﯿﮥ ﻣﻦ اﻟﺴﻠﻒ اﻟﻤﺎﺿﯿﻦ ﺣﺘﯽ ﺗﻘﺸﻌﻮا‬‫ﻓﻠّﻤﺎ ﻣﻀﯽ ﻣﺎت اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﻤﻮﺗﻪ و ادرج ﻓﯽ اﻟﮑﻔﺎﯾﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﺟﻤﻊ‬‫و ﺻﺮﻧﺎ ﺣﯿﺎري ﺑﻌﺪ ﯾﺤﯿﯽ ﮐﺎﻧﻨﺎ رﻋﯿﮥ راع ﺑﺜﻬﻢ ﻓﺘﺼﺪﻋﻮا‬‫و ﻟﯿﺲ ﺑﻤﻐﻦ ﻋﻨﮏ دﻣﻊ ﺳﻔﺤﺘﻪ و ﻟﮑﻦ إﻟﯿﻪ ﯾﺴﺘﺮﯾﺢ اﻟﻤﻔﺠﻊ‬‫ﻟﻌﻤﺮك ﻣﺎ ﻟﻠّﻨﺎس ﻓﯽ اﻟﻤﻮت ﺣﯿﻠﮥ و ﻻ ﻟﻘﻀﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﺨﻠﻖ ﻣﺪﻓﻊ‬‫و ﻟﻮ ان ﻣﺨﻠﻮﻗﺎ ﻧﺠﺎ ﻣﻦ ﺣﻤﺎﻣﻪ إذا ﻟﻨﺠﺎ ﻣﻨﻪ اﻟّﻨﺒﯽ اﻟﻤﺸﻔﻊ‬‫ﺗﻌّﺰ ﺑﻪ ﻋﻦ ﮐّﻞ ﻣﯿﺖ رزﯾﺘﻪ ﻓﺮزء رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﺷﺠﯽ و اوﺟﻊ‬‫و ﻟﮑﻨﻤﺎ اﺑﮑﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻢ إذ ﻣﻀﯽ ﻓﻤﺎ ﺑﻌﺪ ﯾﺤﯿﯽ ﻓﯿﻪ ﻟﻠّﻨﺎس ﻣﻔﺰع‬‫ﺳﻘﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺒﺮا ﺑﺎﻟﺒﻘﯿﻊ ﻣﺠﺎورا ﺑﻨﯽ اﻟﻬﺪي ﻏﯿﺜﺎ ﯾﺠﻮد و ﯾﻤﺮع‬‫ﻓﻘﺪ ﺗﺮك اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﻗﺮ ﺑﺪﯾﻨﻪ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺘﯽ ﻣﺎت و ﻫﻮ ﻣﻤﻨﻊ‬‫و ﺧﺎر ﻟﻪ رﺑّﯽ ﺟﻮار ﻧﺒﯿﻪ و ذو اﻟﻌﺮش ﯾﻌﻄﯽ ﻣﻦ ﯾﺸﺎء و ﯾﻤﻨﻊ‬‫و اﻧﯽ ﻻرﺟﻮ ان ﯾﮑﻮن ﻣﺤّﻤﺪ ﻟﻪ ﺷﺎﻓﻌﺎ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ ﯾﺸﻔﻊ‬‫ﻗﺎل اﻟﻨﺠﺎري ﺗﻮﻓﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﺳﻨﮥ ﺛﻼث و ﺛﻼﺛﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻟﻪ ﺳﺒﻊ و ﺳﺒﻌﻮن ﺳﻨﮥ اﻟّﺎ ﻧﺤﻮ ﻋﺸﺮة اﯾﺎم رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ ﺧﻠﮑـﺎن در وﻓﯿـﺎت اﻷﻋﯿـﺎن ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ زﮐﺮﯾـﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻮن ﺑﻦ زﯾﺎد ﺑﻦ ﺑﺴـﻄﺎم ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻤﺮي‬‫اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻣﺘﻘﻨﺎ ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﮥ ﻧﺤﻮ اﻻﻧﺒﺎر ﺗﺴـﻤﯽ ﻧﻘﯿﺎي و ﮐﺎن اﺑﻮه ﮐﺎﺗﺒﺎ ﻟﻌﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و‬‫ﻗﯿـﻞ اﻧﻪ ﮐـﺎن ﻋﻠﯽ ﺧﺮاج اﻟﺮي ﻓﻤـﺎت ﻓﺨﻠـﻒ ﻻـﺑﻨﻪ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻤـﺬﮐﻮر اﻟـﻒ اﻟـﻒ درﻫﻢ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ اﻟﻒ درﻫﻢ ﻓـﺎﻧﻔﻖ اﻟﻤـﺎل ﺟﻤﯿﻌﻪ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺣﺘﯽ ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻟﻪ ﻧﻌﻞ ﯾﻠﺒﺴﻪ و ﺳـﺌﻞ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻤـﺬﮐﻮر ﮐﻢ ﮐﺘﺒﺖ ﻣﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﻘﺎل ﮐﺘﺒﺖ ﺑﯿـﺪي ﻫﺬه ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ و ﻗﺎل‬‫راوي ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ و ﻫﻮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻘﺒﮥ و اﻧﯽ اﻇﻦ ان اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﻗﺪ ﮐﺘﺒﻮا ﻟﻪ ﺑﺎﯾﺪﯾﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪48 :‬‬‫ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ و ﺧﻠﻒ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ ﻣﺎﺋﮥ ﻗﻤﻄﺮ و ﺛﻠﺜﯿﻦ ﻗﻤﻄﺮا و ارﺑﻊ ﺣﺒﺎب ﺷﺮاﺑﯿﮥ ﻣﻤﻠﻮة ﮐﺘﺒﺎ و ﻫﻮ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌﺪﯾﻞ‬‫و روي ﻋﻨﻪ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﮐﺒﺎر اﻻﺋﻤـﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺒﺨﺎري و اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺠﺎج اﻟﻘﺸـﯿﺮي و ﺑا ﻮ داود‬‫اﻟﺴﺠﺴـﺘﺎﻧﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﺤﻔﺎظ و ﮐﺎن ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺒﮥ و اﻻﻟﻔﮥ و اﻻﺷﺘﺮاك ﻓﯽ اﻻﺷﺘﻐﺎل‬‫ﺑﻌﻠﻮم اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺎ ﻫﻮ ﻣﺸـﻬﻮر ﻻ ﺣﺎﺟـﮥ اﻟﯽ اﻻﻃﺎﻟـﮥ ﻓﯿﻪ و روي ﻋﻨﻪ ﻫﻮ و اﺑﻮ ﺧﯿﺜﻤـﮥ و ﮐﺎﻧﺎ ﻣﻦ اﻗﺮاﻧﻪ و ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ اﻧﺘﻬﯽ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﮐﺜﯿﺮ و ﻗﺘـﺎده و ﻋﻠﻢ اﻟﮑﻮﻓـﮥ اﻟﯽ اﺳـﺤﺎق و اﻻﻋﻤﺶ و اﻧﺘﻬﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺠﺎز اﻟﯽ اﺑﻦ ﺷـﻬﺎب و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ دﯾﻨﺎر و‬‫ﺻﺎر ﻋﻠﻢ ﻫﻮﻻء اﻟﺴـﺘﮥ ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة اﻟﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺮوﺑـﮥ و ﺷـﻌﺒﮥ و ﻣﻌﻤﺮ و ﺣﻤﺎد ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﮥ و أﺑﯽ ﻋﻮاﻧـﮥ و ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓـﮥ اﻟﯽ ﺳـﻔﯿﺎن‬‫اﻟﺜﻮري و ﺳﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺤﺠﺎز اﻟﯽ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اﻧﺲ و ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺸﺎم اﻟﯽ اﻻوزاﻋﯽ و اﻧﺘﻬﯽ ﻋﻠﻢ ﻫﻮﻻء اﻟﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﺤﺎق‬‫و ﻫﺸـﯿﻢ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و اﺑﻦ أﺑﯽ زاﺋـﺪة و وﮐﯿﻊ و اﺑﻦ اﻟﻤﺒـﺎرك و ﻫﻮ اوﺳﻊ ﻫﻮﻻـء ﻋﻠﻤﺎ و اﺑﻦ ﻣﻬـﺪي و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ آدم و ﺻﺎر ﻋﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 72‬از ‪581‬‬‫ﻫﻮﻻـء ﺟﻤﯿﻌـﺎ اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻗـﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒـﻞ ﮐﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻻ ﯾﻌﺮﻓﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﻠﯿﺲ ﻫﻮ ﺑﺤـﺪﯾﺚ و ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﺻﺎﺣﺒﻨﺎ‬‫رﺟﻞ ﺧﻠﻘﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻬﺬا اﻟﺸﺄن ﯾﻈﻬﺮ ﮐﺬب اﻟﮑﺬاﺑﯿﻦ ﯾﻌﻨﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺮوﻣﯽ ﻣﺎ ﺳﻤﻌﺖ اﺣﺪا ﻗﻂ ﯾﻘﻮل اﻟﺤﻖ ﻏﯿﺮ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و‬‫ﻏﯿﺮه ﮐﺎن ﯾﺘﺤﺎﻣﻞ ﺑﺎﻟﻘﻮل و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﺎ راﯾﺖ ﻋﻠﯽ رﺟﻞ ﻗﻂ ﺧﻄﺄ اﻻ ﺳﺘﺮﺗﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﺣﺒﺒﺖ ان اﺑﯿﻦ ﻟﻪ اﻣﺮه و ﻣﺎ اﺳـﺘﻘﺒﻠﺖ رﺟﻼ‬‫ﻓﯽ وﺟﻬﻪ ﺑﺎﻣﺮ ﯾﮑﺮﻫﻪ و ﻟﮑﻦ اﺑﯿﻦ ﻟﻪ ﺧﻄﺎه ﻓﯿﻤﺎ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻨﻪ ﻓﺎن ﻗﺒﻞ ذﻟﮏ و اﻻ ﺗﺮﮐﺘﻪ و ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﮐﺘﺒﻨﺎ ﻋﻦ اﻟﮑﺬاﺑﯿﻦ و ﺳـﺠﺮﻧﺎ ﺑﻪ اﻟﺘﻨﻮر‬‫و اﺧﺮﺟﻨﺎ ﺑﻪ ﺧﺒﺮا ﻧﻀﯿﺠﺎ و ﮐﺎن ﯾﻨﺸﺪ‬‫اﻟﻤﺎل ﯾﺬﻫﺐ ﺣﻠﻪ و ﺣﺮاﻣﻪ ﻃّﺮا و ﯾﺒﻘﯽ ﻓﯽ ﻏﺪ آﺛﺎﻣﻪ‬‫ﻟﯿﺲ اﻟﺘﻘﯽ ﺑﻤﺘﻖ ﻻﻟﻬﻪ ﺣﺘﯽ ﯾﻄﯿﺐ ﺷﺮاﺑﻪ و ﻃﻌﺎﻣﻪ‬‫و ﯾﻄﯿﺐ ﻣﺎ ﯾﺤﻮي و ﯾﮑﺴﺐ ﮐّﻔﻪ و ﯾﮑﻮن ﻓﯽ ﺣﺴﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮐﻼﻣﻪ‬‫ﻧﻄﻖ اﻟّﻨﺒﯽ ﻟﻨﺎ ﺑﻪ ﻋﻦ رﺑّﻪ ﻓﻌﻠﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻼﺗﻪ و ﺳﻼﻣﻪ‬‫و ذﮐﺮه اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯿﻤﻦ روي ﻋﻦ اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻗـﺪ ﺳـﺒﻖ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺧﺒﺮه ﻣﻌﻪ و ﻣﺎ ﺟﺮي ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ‬‫ﻓﯽ ذﻟﮏ و ﺳـﻤﻊ اﯾﻀﺎ ﻣﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨـﮥ و اﻣﺜﺎﻟﻬﻤﺎ و ﮐﺎن ﯾﺤﺞ ﻓﯿﺬﻫﺐ اﻟﯽ ﻣﮑﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﯾﺮﺟﻊ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻓﻠﻤﺎ ﮐﺎن آﺧﺮ ﺣﺠﮥ ﺣﺠﻬﺎ ﺧﺮج ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و رﺟﻊ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﺛﻠﺜﮥ اﯾﺎم ﺛﻢ ﺧﺮج ﺣﺘﯽ ﻧﺰل اﻟﻤﻨﺰل ﻣﻊ رﻓﻘﺎﺋﻪ ﻓﺒﺎﺗﻮا‬‫ﻓﺮاي ﻓﯽ اﻟﻨﻮم ﻫﺎﺗﻔﺎ ﯾﻬﺘﻒ ﺑﻪ ﯾﺎ اﺑﺎ زﮐﺮﯾﺎ أ ﺗﺮﻏﺐ ﻋﻦ ﺟﻮاري ﻓﻠﻤﺎ اﺻـﺒﺢ ﻗﺎل ﻟﺮﻓﻘﺎﺋﻪ اﻣﻀﻮا ﻓﺎﻧﯽ راﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻤﻀﻮا و رﺟﻊ ﻓﺎﻗﺎم‬‫ﺑﻬﺎ ﺛﻼﺛﺎ ﺛﻢ ﻣﺎت ﻓﺤﻤﻞ ﻋﻠﯽ اﻋﻮاد اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﮐﺎﻧﺖ وﻓﺎﺗﻪ ﻟﺴـﺒﻊ ﻟﯿﺎل ﺑﻘﯿﻦ ﻣﻦ ذي اﻟﻘﻌﺪة ﺳﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ‬‫ﻫﮑﺬا ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪49 :‬‬‫ﻓﯽ ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐـﺪاد و ﻫﻮ ﻏﻠﻂ ﻗﻄﻌﺎ ﻟﻤﺎ ﺗﻘـﺪم ذﮐﺮه و ﻫﻮ اﻧّﻪ ﺧﺮج اﻟﯽ ﻣﮑـﮥ ﺛﻢ رﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و ﻣﺎت ﺑﻬﺎ و ﻣﻦ ﯾﮑﻮن ﻗـﺪ ﺣـﺞ ﮐﯿﻒ‬‫ﯾﺘﺼﻮر ان ﯾﻤﻮت ﻓﯽ ذي اﻟﻘﻌﺪة ﻣﻦ ﺗﻠﮏ اﻟﺴﻨﮥ ﻓﻠﻮ ذﮐﺮ اﻧﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ذي اﻟﺤﺠﮥ ﻻﻣﮑﻦ و ﮐﺎن ﯾﺤﺘﻤﻞ ان ﯾﮑﻮن ﻫﺬا ﻏﻠﻄﺎ ﻣﻦ ﻟا ﻨﺎﺳﺦ و‬‫ﻟﮑّﻨﯽ وﺟﺪﺗﻪ ﻓﯽ ﻧﺴـﺨﺘﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻫﺬه اﻟﺼﻮرة ﻓﯿﺒﻌﺪ ان ﯾﮑﻮن ﻣﻦ اﻟﻨﺎﺳﺦ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﺛﻢ ذﮐﺮ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ اّن اﻟﺼﺤﯿﺢ اﻧّﻪ ﻣﺎت ﻗﺒﻞ ان ﯾﺤﺞ‬‫و ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا ﯾﺴـﺘﻘﯿﻢ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﻣﻦ ﺗﺎرﯾـﺦ اﻟﻮﻓﺎة ﺛﻢ ﻧﻈﺮت ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻻرﺷﺎد ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓـﮥ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺗﺎﻟﯿﻒ أﺑﯽ ﯾﻌﻠﯽ اﻟﺨﻠﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺨﻠﯿﻞ اﻟﺨﻠﯿﻠﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ ان ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺗﻮﻓﯽ ﻟﺴـﺒﻊ ﻟﯿﺎل ﺑﻘﯿﻦ ﻣﻦ ذي اﻟﺤﺠـﮥ ﻣﻦ اﻟﺴـﻨﮥ ﻓﻌﻠﯽ ﻫـﺬا ﯾﮑﻮن ﻗﺪ‬‫ﺣﺞ و ذﮐﺮ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﯾﻀﺎ ان ﻣﻮﻟﺪه آﺧﺮ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ ﺛﻢ ﻗﺎل ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ وﻓﺎﺗﻪ اﻧّﻪ ﻗﺪ ﺑﻠﻎ ﺳﺒﻌﺎ و ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ اﻟّﺎ ﻋﺸﺮة اﯾﺎم و‬‫ﻫﺬا ﻻ ﯾﺼﺢ اﯾﻀﺎ ﻣﻦ ﺟﻬﮥ اﻟﺤﺴﺎب ﻓﺘﺎﻣﻠﻪ و راﯾﺖ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﺘﻮارﯾﺦ اﻧﻪ ﻋﺎش ﺧﻤﺴﺎ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺼﻮاب و ﺻّﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﺛﻢ ﺻـّﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺮارا و دﻓﻦ ﺑﺎﻟﺒﻘﯿﻊ و ﮐﺎن ﺑﯿﻦ ﯾﺪي ﺟﻨﺎزﺗﻪ رﺟﻞ ﯾﻨﺎدي ﻫﺬا اﻟّﺬي ﮐﺎن ﯾﻨﻔﯽ اﻟﮑﺬب ﻋﻦ ﺣﺪﯾﺚ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و رﺛﺎه ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﻓﻘﺎل‬‫ذﻫﺐ اﻟﻌﻠﯿﻢ ﺑﻌﯿﺐ ﮐﻞ ﻣﺤﺪث و ﺑﮑﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻦ اﻻﺳﻨﺎد‬‫و ﺑﮑﻞ وﻫﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻣﺸﮑﻞ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻪ ﻋﻠﻤﺎء ﮐﻞ ﺑﻼد‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻔﺘـﺢ اﻟﻤﯿﻢ و ﮐﺴـﺮ اﻟﻌﯿﻦ اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و ﺳـﮑﻮن اﻟﯿﺎء اﻟﻤﺜﻨﺎة ﻣﻦ ﺗﺤﺘﻬﺎ و ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻧﻮن و ﺑﺴـﻄﺎم ﺑﮑﺴـﺮ اﻟﺒﺎء اﻟﻤﻮﺣﺪة و‬‫ﺳﮑﻮن اﻟﺴﯿﻦ اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و ﻓﺘﺢ اﻟﻄﺎء و ﺑﻌﺪ اﻻﻟﻒ ﻣﯿﻢ و اﻟﺒﺎﻗﯽ ﻣﻌﺮوف ﻓﻼ ﺣﺎﺟﮥ اﻟﯽ ﺿﺒﻄﻪ و راﯾﺖ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﺘﻮارﯾﺦ اﻧﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ‬‫ﺑﻦ ﻏﯿﺎث ﺑﻦ زﯾﺎد ﺑﻦ ﻋﻮن ﺑﻦ ﺑﺴـﻄﺎم ﻣﻮﻟﯽ اﻟﺠﻨﯿـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻐﻄﻔﺎﻧﯽ اﻟﻤّﺮي اﻣﯿﺮ ﺧﺮاﺳﺎن ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ اﻻﻣﻮي‬‫و اﻻّول اﺷـﻬﺮ و اﺻﺢ اﻋﻨﯽ اﻟﻨﺴﺐ و اﻟﻤّﺮي ﺑﻀﻢ اﻟﻤﯿﻢ و ﺗﺸﺪﯾﺪ اﻟﺮاء ﻫﺬه اﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﻣﺮة ﻏﻄﻔﺎن و ﻫﻮ ﻣﺮة ﺑﻦ ﻋﻮف ﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﺑﻦ ذﺑﯿﺎن‬‫ﺑﻦ ﻧﻌﯿﺾ ﺑﻦ رﯾﺐ ﺑﻦ ﻏﻄﻔـﺎن و ﻫﯽ ﻗﺒﯿﻠـﮥ ﮐﺒﯿﺮة ﻣﺸـﻬﻮرة ﻓﯽ اﻟﻌﺮب ﻋـﺪة ﻗﺒﺎﺋﻞ ﺗﻨﺴﺐ إﻟﯿﻬﺎ ﯾﻘﺎل ﻟﮑﻞ واﺣـﺪ ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺮة و اﻣﺎ ﻧﻘﯿﺎي ﻓﻘﺎل‬‫اﺑﻦ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب اﻧﻬﺎ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻨﻮن و ﮐﺴـﺮ اﻟﻘﺎف و ﻓﺘﺤﻬﺎ و ﺑﻌﺪﻫﺎ ﯾﺎء ﻣﻔﺘﻮﺣﮥ ﺗﺤﺘﻬﺎ ﻧﻘﻄﺘﺎن و ﺑﻌﺪ اﻻﻟﻒ ﯾﺎء ﺛﺎﻧﯿﮥ و ﻫﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 73‬از ‪581‬‬‫ﻣﻦ ﻗﺮي اﻻﻧﺒﺎر ﻣﻨﻬﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﻨﻘﯿﺎﺋﯽ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﯾﻘﺎل ان ﻓﺮﻋﻮن ﮐﺎن ﻣﻦ اﻫﻞ ﻫﺬه اﻟﻘﺮﯾﮥ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و اﺑﻮ اﻟﻔﺪاء اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ اﻻـﯾﻮﺑﯽ در ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﻓﯽ اﺧﺒـﺎر اﻟﺒﺸـﺮ در وﻗـﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ ﺛﻠﺚ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻮن ﺑﻦ‬‫زﯾﺎد ﺑﻦ ﺑﺴـﻄﺎم اﻟﻤّﺮي اﻟﺒﻐـﺪادي اﻟﻤﺸـﻬﻮر و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﮥ ﻧﺤﻮ اﻻﻧﺒﺎر ﺗﺴـﻤﯽ ﻧﻘﯿﺎ و ﻫﻮ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌﺪﯾﻞ و‬‫ﮐﺎن اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺷﺪﯾﺪ اﻟﺼﺤﺒﮥ ﻟﻪ و ﮐﺎﻧﺎ ﻣﺸﺘﺮﮐﯿﻦ ﻓﯽ اﻻﺷﺘﻐﺎل ﺑﻌﻠﻮم اﻟﺤﺪﯾﺚ و ذﮐﺮ اﻟّﺪارﻗﻄﻨﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﻤﺬﮐﻮر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪50 :‬‬‫ﻓﯽ ﺟﻤﻠﮥ ﻣﻦ روي ﻋﻦ اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و وﻟﺪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟﺴﻨﮥ اﻋﻨﯽ ﺛﻠﺚ و‬‫ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﻣـﺎﺋﺘﯿﻦ ﻓﯽ ذي اﻟﻘﻌـﺪة و ﻗﯿـﻞ ﻓﯽ ذي اﻟﺤﺠـﮥ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ذﻫﺒﯽ در ﺳـﯿﺮ اﻟﻨﺒﻼـء ﮔﻔﺘﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻫﻮ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫اﻟﺠﻬﺒـﺬ ﺷـﯿﺦ اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ اﺑـﻮ زﮐﺮﯾـﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻮن ﺑﻦ زﯾـﺎد ﺑﻦ ﺑﺴـﻄﺎم و ﻗﯿـﻞ اﺳﻢ ﺟـﺪه ﻏﯿـﺎث ﺑﻦ زﯾـﺎد ﺑﻦ ﻋﻮن ﺑﻦ ﺑﺴـﻄﺎم‬‫اﻟﻐﻄﻔﺎﻧﯽ ﺛﻢ اﻟﻤّﺮي ﻣﻮﻻﻫﻢ اﻟﺒﻐـﺪادي اﺣـﺪ اﻻﻋﻼم وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻦ اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و ﻫﺸـﯿﻢ و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ‬‫ﻋﯿﺎش و ﻋﺒﺎد ﺑﻦ ﻋﺒﺎد و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﺠﺎﻟﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ زﮐﺮﯾﺎ ﺑﻦ أﺑﯽ زاﺋﺪة و ﻣﻌّﻤﺮ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن و ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و ﻏﻨﺪر و‬‫أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﺣﺎﺗﻢ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﻏﯿﺎث و ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ و ﻋﺒﺪ اﻟّﺮزاق و ﻣﺮوان ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ و ﻋﯿﺴﯽ‬‫ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ و وﮐﯿﻊ و ﻣﻌﻦ و أﺑﯽ ﺣﻔﺺ اﻻﺑﺎر و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻫﺎﺷﻢ و ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻘﻄﺎن و اﺑﻦ ﻣﻬﺪي و ﻋّﻔﺎن و ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﺑﺎﻟﻌﺮاق‬‫و اﻟﺤﺠـﺎز و اﻟﺠﺰﯾﺮة و اﻟﺸـﺎم و ﻣﺼـﺮ روي ﻋﻨﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒـﻞ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ و اﺑﻮ ﺧﯿﺜﻤـﮥ و ﻫّﻨـﺎد ﺑﻦ اﻟّﺴـ ﺮي و ﻋـﺪة ﻣﻦ اﻗﺮاﻧﻪ و‬‫اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و اﺑﻮ داود و ﻋﺒﺎس اﻟﺪوري و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺼﺎﻏﺎﻧﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر و ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺪارﻣﯽ و اﺑﻮ زرﻋﮥ و اﺑﻮ‬‫ﺣﺎﺗﻢ و اﺳـﺤﺎق اﻟﮑﻮﺳـﺞ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﻤﯿﺪ و ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ اﻻﺷـﻌﺮي و ﺣﻨﺒﻞ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق و ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺟﺰرة و‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺧﯿﺜﻤﮥ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺮوزي و اﺑﻮ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺮازي و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ و ﻣﻄﯿﻦ‬‫ﺑﻦ ﻣﻀـﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻻﺳﺪي و اﻟﻤﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻏّﺴﺎن اﻟﻌﻼﺑﯽ و اﺑﻮ زرﻋﮥ اﻟﺒﺼﺮي و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺘّﻤﺎر و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﮐﯿﻠﺠﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺎ ﻏﻤﮥ و ﻋﺒﯿﺪ اﻟﻌﺠﻠﯽ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ وّﺿﺎح و ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﺮﯾﺎﺑﯽ و ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ‬‫ﻫﺎرون و اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ اﻟﻤﻮﺻـﻠﯽ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺠّﺒﺎر اﻟﺼﻮﻓﯽ و ﺧﻼﺋﻖ و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ زﻫﯿﺮ وﻟـﺪ ﯾﺤﯿﯽ ﻓﯽ‬‫ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ ﻗﻠﺖ و ﮐﺘﺐ اﻟﻌﻠﻢ و ﻫﻮ اﺑﻦ ﻋﺸﺮﯾﻦ ﺳﻨﮥ ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﺳﺌﻞ أﺑﯽ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﻓﻘﺎل اﻣﺎم و ﻗﺎل‬‫اﻟّﻨﺴـﺎﺋﯽ اﺑﻮ زﮐﺮﯾـﺎ اﺣـﺪ اﻻﺋّﻤـ ﮥ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺛﻘـﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﻗﺎل اﻟﮑﻼﺑﺎذي روي ﻋﻨﻪ اﻟﺒﺨﺎري روي ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﻓﯽ‬‫ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺑﺮاءة و روي ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﻨﺴﻮب ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ذﮐﺮ اﯾـﺎم اﻟﺠﺎﻫﻠﯿـﮥ و ﻗـﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺮزﺑـﺎن اﻧـﺎ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﻟﻤﺮوزي ﺳـﻤﻌﺖ داود ﺑﻦ‬‫رﺷـﯿﺪ ﯾـﺬﮐﺮ ان واﻟـﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﺎن ﻣﺸـﻌﺒﺪا ﻣﻦ ﻗﺮﯾﮥ ﻧﺤﻮ اﻻﻧﺒﺎر ﯾﻘﺎل ﻟﻬﺎ اﻧﻘﯿﺎ و ﯾﻘﺎل ان ﻓﺮﻋﻮن ﮐﺎن ﻣﻦ اﻫﻞ اﻧﻘﯿﺎ ﻗﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ ﮐﺎن اﺑﻮ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﺎﺗﺒﺎ ﻟﻌﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺪي ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺷـﯿﺦ ﮐﺎﺗﺐ ذﮐﺮ اﻧﻪ ﻗﺮاﺑﮥ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻗﺎل ﮐﺎن ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺧﺮاج اﻟّﺮي‬‫ﻓﻤﺎت ﻓﺨﻠﻒ ﻟﯿﺤﯿﯽ اﺑﻨﻪ اﻟﻒ اﻟﻒ درﻫﻢ ﻓﺎﻧﻔﻘﻪ ﮐّﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺣﺘﯽ ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻟﻪ ﻧﻌﻞ ﯾﻠﺒﺴﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻐﻨﺎﺋﻢ اﻟﻘﺴﯽ إﺟﺎزة اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﯿﻤﻦ‬‫اﻟﮑﻨﺪي اﻧﺎ اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﻘﺰاز اﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻄﯿﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪51 :‬‬‫اﻧـﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻟا ﺤﺮﯾﺜﯽ و اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺼـﯿﺮﻓﯽ ﻗﺎﻻـ اﻧـﺎ اﺑﻮ اﻟﻌﺒـﺎس اﻻـﺻﻢ ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﻌﺒﺎس ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﺳﺎﻟﻪ ﻋﺒﺎس‬‫اﻟﻌﻨﺒﺮي ﯾﺎ اﺑﺎ زﮐﺮّﯾﺎ ﻣﻦ أّي اﻟﻌﺮب اﻧﺖ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﻮﻟﯽ اﻟﻌﺮب ﻗﯿﻞ اﺻﻞ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻧﺒﺎر و ﻧﺸﺄ ﺑﺒﻐـﺪاد و ﻫﻮ اﺳﻦ اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ اﻟﮑﺒﺎر اﻟﺬﯾﻦ‬‫ﻫﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ و اﺑﻮ ﺧﯿﺜﻤﮥ ﻓﮑﺎﻧﻮا ﯾﻨﺎدﻣﻮن ﻣﻌﻪ و ﯾﻌﺘﺮﻓﻮن ﻟﻪ و ﮐﺎن‬‫ﻟﻪ ﻫﯿﺒـﮥ و ﺟﻼﻟـﮥ ﯾﺮﮐﺐ اﻟﺒﻐﻠـﮥ و ﯾﺘﺠﻤﻞ ﻓﯽ ﻟﺒﺎﺳﻪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ زﻫﯿﺮ ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﯾﻘﻮل اﻧﺎ ﻣﻮﻟﯽ ﻟﻠﺠﻨﯿـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻤّﺮي ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﻟﺠﺎرود ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ اﻧﺘﻬﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﮐﺜﯿﺮ و ﻗﺘﺎدة و ﻋﻠﻢ اﻟﮑﻮﻓﮥ اﻟﯽ‬‫أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق و اﻻﻋﻤﺶ و ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺠﺎز اﻟﯽ اﺑﻦ ﺷـﻬﺎب و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ دﯾﻨﺎر و ﺻﺎر ﻋﻠﻢ ﻫﻮﻻء اﻟﺴـﺘﮥ اﻟﯽ اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ رﺟﻼ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺮوﺑـﮥ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 74‬از ‪581‬‬‫ﻣﻌﻤﺮ و ﺷـﻌﺒﮥ و ﺣﻤﺎد ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﮥ و اﻟّﺴـ ﻔﯿﺎﻧﯿﻦ و ﻣﺎﻟﮏ و اﻻوزاﻋﯽ و اﺑﻦ اﺳـﺤﺎق و ﻫﺸﯿﻢ و أﺑﯽ ﻋﻮاﻧﮥ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫زاﺋـﺪة اﻟﯽ ان ذﮐﺮ اﺑﻦ اﻟﻤﺒـﺎرك و اﺑﻦ ﻣﻬـﺪي و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ آدم ﻓﺼﺎر ﻋﻠﻢ ﻫﻮﻻء ﺟﻤﯿﻌﻬﻢ اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻗﻠﺖ ﻧﻌﻢ و اﻟﯽ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﻨﺒﻞ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ و ﻋﻠﯽ و ﻋـّﺪة ﺛﻢ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪ ﻫﻮﻻء اﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺨﺎري و أﺑﯽ زرﻋﮥ و أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ و أﺑﯽ داود و ﻃﺎﺋﻔﮥ‬‫ﺛﻢ اﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ اﻟﻤﺮوزي و اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﮥ و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﺛﻢ ﺷـﺮع اﻟﻌﻠﻢ ﯾﻨﻘﺺ ﻗﻠﯿﻼ ﻗﻠﯿﻼ ﻓﻼ ﻗﻮة اﻟّﺎ ﺑﺎﻟّﻠﻪ و‬‫ﺑﺎﺳـﻨﺎدي اﻟﯽ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻧﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻘﺮي اﻧﺎ اﺑﻮ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ ﻣﻬﺮان اﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻮﻣﻦ ﺑﻦ ﺧﻠﻒ ﺳـﻤﻌﺖ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﯾﻘﻮل اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺠﺎز اﻟﯽ اﻟﺰﻫﺮي و ﻋﻤﺮو اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﻓﺎﻧﺘﻬﯽ ﻋﻠﻢ ﻫﻮﻻء اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻨﺼﺮ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ اﻧﺘﻬﯽ اﻟﻌﻠﻢ‬‫اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ آدم و ﺑﻌـﺪه اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﻗﻠﺖ ﻻﺑﻦ اﻟّﺮوﻣﯽ ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺤﺪاد ﯾﻘﻮل‬‫ﻟﻮﻻـ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﺎ ﮐﺘﺒﺖ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻗﺎل و ﻣﺎ اﻟﻌﺠﺐ ﻓﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻘـﺪ ﻧﻔﻌﻨﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ و ﻟﻘـﺪ ﮐﺎن ﻟﻠﺤـﺪث ﯾﺤـﺪﺛﻨﺎ ﻟﮑﺮاﻣﺘﻪ و ﻟﻘـﺪ ﮐﻨﺖ ﻋﻨﺪ‬‫اﺣﻤـﺪ ﻓﺠﺎءه رﺟﻞ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﻈﺮ ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻓﺎن ﻓﯿﻬﺎ ﺧﻄﺄ ﻗﺎل ﻋﻠﯿﮏ ﺑﺎﺑﯽ زﮐﺮﯾﺎ ﻓﺎﻧّﻪ ﯾﻌﺮف اﻟﺨﻄﺎء ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ‬‫ﻓﻘﻠﺖ ﻻـﺑﻦ ﻟا ّﺮوﻣﯽ ﺣـﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ ﻋﻤﺮو اﻧﻪ ﺳـﻤﻊ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒـﻞ ﯾﻘﻮل اﻟّﺴـ ﻤﺎع ﻣﻊ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺷـﻔﺎء ﻟﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﺼـﺪور ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ‬‫ﺳﻤﻌﺖ اﺣﻤـﺪ ﻓﯽ دﻫﻠﯿﺰ ﻋﻔـﺎن ﯾﻘﻮل ﻟﻌﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟّﺮوﻣﯽ ﻟﯿﺖ اّن اﺑـﺎ زﮐﺮﯾﺎ ﻗـﺪم ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﺗﺼـﻨﻊ ﺑﻪ ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ اﺳـﮑﺖ ﻫﻮ ﯾﻌﺮف ﺧﻄﺎء‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺑﻪ اﻟﯽ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻧﺎ اﻟﺼـﯿﺮﻓﯽ ﺛﻨﺎ اﻻﺻﻢ ﺳـﻤﻌﺖ اﻟـﺪوري ﯾﻘﻮل راﯾﺖ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺲ روح ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ‬‫ﯾﺴـﺌﻞ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ اﺷـﯿﺎء ﯾﻘﻮل ﯾﺎ اﺑﺎ زﮐﺮﯾﺎ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐـﺬا و ﮐﯿﻒ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﺬا ﯾﺴـﺘﺜﺒﺘﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﻗﺪ ﺳـﻤﻌﻮﻫﺎ ﻓﻤﺎ ﻗﺎل‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﮐﺘﺒﻪ اﺣﻤﺪ و ﻗﻞ ﻣﺎ ﺳﻤﻌﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪52 :‬‬‫ﯾﺴـّﻤﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﺎﺳـﻤﻪ ﺑﻞ ﯾﮑﻨﯿﻪ و ﺑﻪ اﻧﺒﺎﻧﺎ اﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﻤﺎﻟﯿﻨﯽ اﻧﺒﺎﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻻدرﯾﺴﯽ ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺒﺨﺎري ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻔﺎرﺳـﯽ ﺳﻤﻌﺖ اﺑﺎ ﻣﻘﺎﺗﻞ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﻤﻌﺖ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﯾﻘﻮل ﻫﻬﻨﺎ رﺟﻞ‬‫ﺧﻠﻘﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻬـﺬا اﻟﺸﺄن ﯾﻈﻬﺮ ﮐﺬب اﻟﮑﺬاﺑﯿﻦ ﯾﻌﻨﯽ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﺑﻪ اﻧﺒﺎﻧﺎ اﻟﺘﻨﻮﺧﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ اﻟﻨﻌﺎﻟﯽ ﻗﺎﻻ اﻧﺎ اﺑﻮ ﻧﺼـﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﺨﺎري اﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺮﯾﺚ ﺳـﻤﻌﺖ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺳﻤﻌﺖ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ راﻓﻊ ﺳﻤﻌﺖ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ‬‫ﯾﻘﻮل ﮐـّﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻻـ ﯾﻌﺮﻓﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﻠﯿﺲ ﻫﻮ ﺑﺤـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋـﺪي اﻧـﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ زﮐﺮﯾﺎ ﺑﻦ ﺣﺒﻮﯾﻪ اﻧﺒﺎ اﻟﻌﺒﺎس ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺳـﻤﻌﺖ‬‫ﻫـﺎرون ﺑﻦ ﻣﻌﺮوف ﯾﻘﻮل ﻗـﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺷـﯿﺦ ﻓﺒﮑﺮت ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺴﺎﻟﻨﺎه ان ﯾﻤﻠﯽ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻓﺎﺧـﺬ اﻟﮑﺘﺎب و إذ اﻟﺒﺎب ﯾـﺪق و ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﻦ ﻫـﺬا ﻗﺎل‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﺎذن ﻟﻪ و اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﺣﺎﻟﺘﻪ ﻓﺎذا آﺧﺮ ﯾـﺪق اﻟﺒﺎب ﻓﻘﺎل ﻣﻦ ذا ﻗﺎل اﺣﻤﺪ اﻟﺪورﻗﯽ ﻓﺎذن ﻟﻪ و ﻟﻢ ﯾﺘﺤﺮك ﺛﻢ اﺑﻦ اﻟﺮوﻣﯽ‬‫ﻓﮑـﺬﻟﮏ ﺛﻢ اﺑﻮ ﺧﯿﺜﻤـﮥ ﻓﮑـﺬﻟﮏ ﺛﻢ دق اﻟﺒﺎب ﻓﻘﺎل ﻣﻦ ذا ﻓﻘﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﺮاﯾﺖ اﻟﺸـﯿﺦ ارﺗﻌـﺪت ﯾﺪه و ﺳـﻘﻂ ﻣﻨﻪ اﻟﮑﺘﺎب ﺟﻌﻔﺮ‬‫اﻟﻄﯿﺎﻟﺴﯽ ﺳﻤﻌﺖ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻮل ﻟﻤﺎ ﻗﺪم ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﻄﺎ اﺗﯿﺘﻪ ﻓﮑﺘﺒﺖ ﻋﻨﻪ ﻓﺒﯿﻨﺎ اﻧﺎ ﻋﻨﺪه إذ اﺗﺎه ﮐﺘﺎب ﻣﻦ اﻫﻠﻪ ﻓﻘﺮاه و اﺟﺎﺑﻬﻢ ﻓﺮاﯾﺘﻪ‬‫و ﻗﺪ ﮐﺘﺐ ﻋﻠﯽ ﻇﻬﺮه ﻗﺪﻣﺖ ﺑﻐﺪاد و ﻗﺒﻠﻨﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ رّب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪ اﻻﺧﺮي ﻗﻠﺖ ﻻﺑﯽ داود اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺮﺟﺎل‬‫ﯾﺤﯿﯽ او ﻋﻠﯽ ﻗـﺎل ﯾﺤﯿﯽ و ﻟﯿﺲ ﻋﻨـﺪي ﻣﻦ ﺧﯿﺮ اﻫـﻞ اﻟﺸـﺎم ﺷـﯽء ﻗـﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻮﻣﻦ اﻟﻨﺴـﻔﯽ ﺳﺎﻟﺖ اﺑﺎ ﻋﻠﯽ ﺻﺎﻟـﺢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻣﻦ اﻋﻠﻢ‬‫ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ او اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﻘﺎل اﺣﻤﺪ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﻔﻘﻪ و اﻻﺧﺘﻼف و اّﻣﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﻓﺎﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺮﺟﺎل و اﻟﮑﻨﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﯾﻘﻮل ﮐﻨﺖ إذا ﻗﺪﻣﺖ اﻟﯽ ﺑﻐﺪاد ﻣﻨﺬ ارﺑﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ ﮐﺎن اﻟّﺬي ﯾﺬاﮐﺮﻧﯽ اﺣﻤﺪ ﻓﺮﺑﻤﺎ اﺧﺘﻠﻔﻨﺎ ﻓﯽ اﻟﺸﯽء‬‫ﻓﯿﺴـﺄل اﺑـﺎ زﮐﺮﯾـﺎ ﻓﯿﻘﻮم ﻓﯿﺨﺮﺟﻪ ﻣـﺎ ﮐـﺎن اﻋﺮﻓﻪ ﺑﻤﻮﺿﻊ ﺣـﺪﯾﺜﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﺑﻦ اﻟﺒﺮاء ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﯾﻘﻮل ﻣﺎ راﯾﺖ ﯾﺤﯿﯽ‬‫اﺳـﺘﻔﻬﻢ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻗﻂ و ﻻ رّده ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺳﻬﻞ اﻧﺒﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﻗﻠﺖ ﻻﺑﻦ اﻟﺮوﻣﯽ ﺳﻤﻌﺖ ﺑﻌﺾ اﺻﺤﺎب اﻟﺤﺪﯾﺚ ﯾﺤﺪث ﺑﺎﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﯾﺤﯿﯽ و ﯾﻘﻮل ﺣـﺪﺛﻨﯽ ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﻄﻠﻊ اﻟﺸـﻤﺲ ﻋﻠﯽ اﮐﺒﺮ ﻣﻨﻪ ﻓﻘﺎل و ﻣﺎ ﺗﻌﺠﺐ ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﯾﻘﻮل ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟّﻨﺎس ﻣﺜﻠﻪ و ﻋﻦ اﺑﻦ‬
‫اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻗﺎل ﻣﺎ اﻋﻠﻢ اﺣﺪا ﮐﺘﺐ ﻣﺎ ﮐﺘﺐ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﺒﺮاء ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻠّﯿﺎ ﯾﻘﻮل ﻻ ﻧﻌﻠﻢ اﺣﺪا ﻣﻦ ﻟﺪن آدم ﮐﺘﺐ ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺎ ﮐﺘﺐ ﯾﺤﯿﯽ ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻘﺒﮥ ﺳﺌﻠﺖ ﯾﺤﯿﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 75‬از ‪581‬‬‫ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﻢ ﮐﺘﺒﺖ ﻣﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻗﺎل ﮐﺘﺒﺖ ﺑﯿﺪي ﻫﺬه ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ ﻗﻠﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺎﻟﻤﮑﺮر ﻗﺎل ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل ﺧﻠﻒ ﯾﺤﯿﯽ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ ﻣﺎﺋﮥ ﻗﻤﻄﺮ و ارﺑﻌﮥ ﻋﺸﺮ ﻗﻤﻄﺮا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪53 :‬‬‫و ارﺑﻌـﮥ ﺣﺒـﺎب ﺷـﺮاﺑّﯿﻪ ﻣﻤﻠﻮة ﮐﺘﺒـﺎ و ﻗـﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻮﻣﻦ ﺳـﻤﻌﺖ ﺻﺎﻟﺤـﺎ ﺟﺰرة ﯾﻘﻮل ذﮐﺮﻧﯽ ان ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺧﻠﻒ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ ﺛﻼﺛﯿﻦ‬‫ﻗﻤﻄﺮا او ﻋﺸﺮﯾﻦ ﺣﺒﺎ ﻓﻄﻠﺐ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﮐﺘﻢ ﺑﻤﺎ ﺑﻘﯽ دﯾﻨﺎر ﻓﻠﻢ ﯾﺪع اﺑﻮ ﺧﯿﺜﻤﮥ ان ﺗﺒﺎع‬‫و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﺎﺳـﻨﺎدي اﻟﯽ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﺑﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ اﻧﺒﺎ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ اﻧﺒﺎ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺣﻤﺪان ﺑﻦ اﻟﻤﺮزﺑﺎن ﻗﺎل‬‫ﻗـﺎل ﻟﯽ اﺑﻮ ﺣـﺎﺗﻢ اﻟﺮازي إذا راﯾﺖ اﻟﺒﻐـﺪادي ﺑﺤﺐ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒـﻞ ﻓـﺎﻋﻠﻢ اﻧﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺳـﻨﮥ و إذا راﯾﺘﻪ ﯾﺒﻌﺾ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﺎﻋﻠﻢ اﻧﻪ‬‫ﮐـﺬاب و ﻗﺎل ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون اﻟﻔﻼس إذا راﯾﺖ اﻟﺮﺟﻞ ﯾﻘﻊ ﻓﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﺎﻋﻠﻢ اﻧّﻪ ﮐـﺬاب ﯾﻀﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻧﻤﺎ ﯾﺒﻐﻀﻪ ﻟﻤﺎ ﯾﺒﯿﻦ‬‫ﻣﻦ اﻣﺮ اﻟﮑﺬاﺑﯿﻦ ﻗﺎل اﻻﺑﺎر ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﺘﺒﻨﺎ ﻋﻦ اﻟﮑﺬاﺑﯿﻦ و ﺳـﺠﺮﻧﺎ ﺑﻪ اﻟﺘﻨﻮر و اﺧﺮﺟﻨﺎ ﺑﻪ ﺧﺒﺰا ﻧﻀـﯿﺠﺎ ﻗﺎل اﺑﻮ داود ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻮل اﮐﻠﺖ ﻋﺠﻨـﮥ و اﻧﺎ ﻧﺎﻗﻪ ﻣﻦ ﻋﻠـﮥ ﻗﺎل اﻟﺪوري ﺳـﺌﻞ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ اﻟﺮؤس ﻓﻘﺎل ﺛﻠﺜﮥ ﺑﯿﻦ اﺛﻨﯿﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ‬‫ﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﺣـﺪﺛﻨﯽ ﯾﺤﯿﯽ اﻻﺣﻮل ﻗﺎل ﺗﻠﻘﯿﻨﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﻘـﺪﻣﻪ ﻣﻦ ﻣﮑـﮥ ﻓﺴﺎﻟﻨﺎه ﻋﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻓﻘﺎل اﺣﺪﺛﮑﻢ اﻧﻪ ﻟﻤﺎ ﮐﺎن؟؟؟‬‫ﺑﺂﺧﺮ رﻣﻖ ﻗﺎل ﻟﯽ ﯾﺎ اﺑﺎ زﮐﺮﯾﺎ أ ﺗﺮي ﻣﺎ ﻣﮑﺘﻮب ﻋﻠﯽ اﻟﺨﯿﻤـﮥ ﻗﻠﺖ ﻣﺎ اري ﺷـﯿﺌﺎ ﻗﺎل ﺑﻞ اري ﻣﮑﺘﻮﺑﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻀـﯽ او ﯾﻔﺼﻞ ﺑﯿﻦ‬‫اﻟﻈﺎﻟﻤﯿﻦ ﻗﺎل ﺛﻢ ﺧﺮﺟﺖ ﻧﻔﺴﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻧﺎ ﻧﻌﯿﻢ اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺸـﯿﺦ اﻧﺎ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﺑﻨﺎن ﺳﻤﻌﺖ ﺣﺒﯿﺶ ﺑﻦ ﺑﺸﺮ ﯾﻘﻮل ﮐﺎن ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﺤﺞ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و ﯾﺮﺟﻊ ﻋﻠﯿﻬـﺎ ﻓﻠﻤـﺎ ﮐﺎن آﺧﺮ ﺣﺠـﮥ ﺣﺠﻬﺎ رﺟﻊ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻓﺎﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﯾﻮﻣﯿﻦ او ﺛﻠﺜـﮥ ﺛﻢ ﺧﺮج ﺣﺘﯽ ﻧﺰل اﻟﻤﻨﺰل ﻣﻊ رﻓﻘﺎﺋﻪ‬‫ﻓﺒﺎﺗﻮا ﻓﺮاي ﻓﯽ اﻟﻨﻮم ﮐﺎن ﻫﺎﺗﻔﺎ ﯾﻬﺘﻒ ﺑﻪ ﯾﺎ اﺑﺎ زﮐﺮﯾﺎ أ ﺗﺮﻏﺐ ﻋﻦ ﺟﻮاري ﻓﻠّﻤﺎ اﺻﺒﺢ ﻗﺎل ﻟﺮﻓﻘﺎﺋﻪ اﻣﻀﻮا ﻓﺎﻧﯽ راﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻤﻀﻮا و‬‫رﺟﻊ ﻓﺎﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﺛﻠﺜﺎ ﺛﻢ ﻣﺎت ﻗﺎل ﻓﺤﻤﻞ ﻋﻠﯽ اﻋﻮاد اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﺻّﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻨﺎس و ﺟﻌﻠﻮا ﯾﻘﻮﻟﻮن ﻫﺬا اﻟﺬاّب ﻋﻦ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ اﻟﮑـﺬب ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﻣﻮﺗﻪ ﻓﯽ ذﻫﺎﺑﻪ ﻗﺒﻞ ان ﯾﺤـﺞ ﻗﺎل ﻋﺒﺎس اﻟـﺪوري ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﯾﻘﻮل ﻟﻮ ﻟﻢ ﻧﮑﺘﺐ اﻟﺤـﺪﯾﺚ‬‫ﺧﻤﺴـﯿﻦ ﻣّﺮة ﻣﺎ ﻋﺮﻓﻨﺎه و ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ دﻣﺸﻖ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻧﺼﺮ ﺳﻤﻊ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻮل ﮐﺘﺒﺖ ﺑﯿﺪي اﻟﻒ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ ﻗﻠﺖ ﯾﻌﻨﯽ‬‫ﺑﺎﻟﻤﮑﺮر أ ﻻ ﺗﺮاه ﯾﻘﻮل ﻟﻮ ﻟﻢ ﻧﮑﺘﺐ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺧﻤﺴـﯿﻦ ﻣّﺮة ﻣﺎ ﻋﺮﻓﻨﺎه اﻧﺒﺌﺖ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﮑﺎرم اﻟﻠﺒﺎن و ﻏﯿﺮه ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻐﻔﺎر ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻧﺒﺎ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﮑﺮﻣﺎﻧﯽ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻏﻨﺠﺎر ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺴـﻼﻣﯽ ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﺷﺎﮐﺮ ﺑﺒﻠﺪ اﻟﺪﯾﻠﻢ‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻣﺠﺎﻟﺪ ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻮل إذا ﮐﺘﺒﺖ ﻓﻘﻤﺶ و إذا ﺣﺪﺛﺖ ﻓﻔﺘﺶ و ﺳﻤﻌﺘﻪ ﯾﻘﻮل ﺳﯿﻨﺪم اﻟﻤﻨﺘﺨﺐ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﺣﯿﺚ ﻻ ﯾﻨﻔﻌﻪ اﻟﻨﺪاﻣﮥ اﻻﺻﻢ اﻧﺒﺎ ﻋﺒﺎس ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻮل ﮐّﻨﺎ ﺑﻘﺮﯾﮥ ﻣﻦ ﻗﺮي ﻣﺼـﺮ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﺷﯽء و ﻻ ﺛﻢ ﺷﯽء ﻧﺸﺘﺮﯾﻪ‬‫ﻓﻠّﻤﺎ اﺻـﺒﺤﻨﺎ إذا ﻧﺤﻦ ﺑﺰﻧﺒﯿﻞ ﻣﻸ ﺳﻤﮏ ﻣﺸﻮي و ﻟﯿﺲ ﺳﻨﺪه اﺣﺪ ﻓﺴﺎﻟﻮﻧﯽ ﻓﻘﻠﺖ اﻗﺘﺴﻤﻮه و ﮐﻠﻮه ﻓﺎﻧﯽ اﻇﻦ اﻧّﻪ رزق رزﻗﮑﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﻣﺮارا ﯾﻘﻮل اﻟﻘﺮآن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪54 :‬‬‫ﮐﻼم اﻟﱠﻠﻪ و ﻟﯿﺲ ﺑﻤﺨﻠﻮق و اﻻﯾﻤﺎن ﻗﻮل و ﻋﻤﻞ ﯾﺰﯾـﺪ و ﯾﻨﻘﺺ و روي ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ زﯾﺎد اﻟﻘﻄﻮاﻧﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪ ﻗﺎل اﻧﺘﻬﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻟﯽ ارﺑﻌـﮥ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻫﻮ اﻓﻘﻬﻬﻢ ﻓﯿﻪ و اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻫﻮ اﮐﺘﺒﻬﻢ ﻟﻪ و اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ و ﻫﻮ اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﻪ و اﻟﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ و ﻫﻮ اﺣﻔﻈﻬﻢ ﻟﻪ و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﻮارﯾﺮي ﻗﺎل ﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻘﻄﺎن ﻣﺎ ﻗﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ اﻟﺒﺼﺮة ﻣﺜﻞ اﺣﻤﺪ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ‬‫ﻗﺎل ﺣﻨﺒﻞ ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻘﻮل ﮐﺎن اﻋﻠﻤﻨﺎ ﺑﺎﻟّﺮﺟﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﺣﻔﻈﻨﺎ ﻟﻼﺑﻮاب ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﺸﺎذﮐﻮﻧﯽ و اﺣﻔﻈﻨﺎ ﻟﻠﻄﻮال ﻋﻠﯽ اﺑﻮ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﺰﺑﯿﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻗﺎل اﻧﺒﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ اﻟﺒﮑﺮي ﺳـﻤﻌﺖ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻄﯿﺎﻟﺴﯽ ﯾﻘﻮل ﺻﻠﯽ اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﯽ ﻣﺴﺠﺪ اﻟﺮﺻﺎﻓﮥ ﻓﻘﺎم ﻗﺎّص ﻓﻘﺎل اﺑﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻗﺎﻻ‬‫اﻧﺒﺎﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق اﻧﺒﺎ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ ﻗﺘﺎدة ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ ﻗﺎل ﻻ اﻟﻪ اﻻ اﻟﱠﻠﻪ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﮐﻞ ﮐﻠﻤﮥ ﻣﻨﻬﺎ‬‫ﻃﯿﺮا ﻣﻨﻘﺎرة ﻣﻦ ذﻫﺐ و رﯾﺸﻪ ﻣﻦ ﻣﺮﺟﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 76‬از ‪581‬‬‫و اﺧـﺬ ﻓﯽ ﻗﺼـﮥ ﻧﺤﻮ ﻋﺸـﺮﯾﻦ ورﻗﮥ ﻓﺠﻌﻞ اﺣﻤﺪ ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ و ﯾﺤﯿﯽ ﯾﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ و ﻫﻤﺎ ﯾﻘﻮﻻن ﻣﺎ ﺳـﻤﻌﻨﺎ ﻫﺬا اﻟﯽ اﻟﺴﺎﻋﮥ ﻓﺴـﮑﺘﺎ ﺣﺘﯽ‬‫ﻓﺮغ ﻣﻦ ﻗﺼﺼﻪ و اﺧﺬ ﻓﻄﺎﻋﻪ ﺛﻢ ﺟﻌﻞ ﯾﻨﻈﺮ ﺑﻌﯿﻨﻬﺎ ﻓﺎﺷﺎر إﻟﯿﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﻓﺠﺎء ﻣﺘﻮﻫﻤﺎ ﻟﻨﻮال ﯾﺠﯿﺰه ﻓﻘﺎل ﻣﻦ ﺣﺪﺛﮏ ﺑﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻘﺎل اﺣﻤﺪ‬‫و اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﻘﺎل اﻧﺎ ﯾﺤﯿﯽ و ﻫـﺬا اﺣﻤـﺪ ﻣﺎ ﺳـﻤﻌﻨﺎ ﺑﻬﺬا ﻗﻂ ﻓﺎن ﮐﺎن ﻻ ﺑّﺪ ﻣﻦ اﻟﮑﺬب ﻓﻌﻠﯽ ﻏﯿﺮﻧﺎ ﻓﻘﺎل اﻧﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﻗﺎل‬‫ﻟﻢ ازل اﺳﻤﻊ ان ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﺣﻤﻖ و ﻣﺎ ﻋﻠﻤﺖ اﻟّﺴﺎﻋﮥ ﮐﺎﻧﻪ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻏﯿﺮﮐﻤﺎ ﮐﺘﺒﺖ ﻋﻦ ﺳﺒﻌﮥ‬‫ﻋﺸـﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻗﺎل ﻓﻮﺿﻊ اﺣﻤـﺪ ﮐﻤﻪ ﻋﻠﯽ وﺟﻬﻪ و ﻗﺎل دﻋﻪ ﯾﻘﻮم ﻓﻘﺎم ﮐﺎﻟﻤﺴـﺘﻬﺰئ ﺑﻬﻤﺎ ﻫـﺬه ﺣﮑﺎﯾﮥ ﻋﺠﯿﺒﮥ و‬‫راوﯾﻬﺎ اﻟﺒﮑﺮي ﻻ اﻋﺮﻓﻪ ﻓﺎﺧﺎف ان ﯾﮑﻮن وﺿـﻌﻬﺎ ﻋﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻘﺒﮥ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻮل ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺳـﻤﺤﺎ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﮐـﺎن ﮐـﺬاﺑﺎ ﻗﯿـﻞ ﮐﯿﻒ ﯾﮑﻮن ﺳـﻤﺤﺎ ﻗـﺎل إذا ﺷـﮏ ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺮﮐﻪ و ﻗﺎل ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺜﻤﺎن ﮐّﻨﺎ ﻋﻨـﺪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﺠﺎءه رﺟﻞ‬‫اﺳـﺘﻌﺠﻞ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ اﺑﺎ زﮐﺮﯾﺎ ﺣـﺪﺛﻨﯽ ﺑﺸـﯽء اذﮐﺮك ﺑﻪ ﻓﻘﺎل ﯾﺤﯿﯽ اذﮐﺮﻧﯽ اﻧﮏ ﺳـﺌﻠﺘﻨﯽ ان اﺣﺪﺛﮏ ﻓﻠﻢ اﻓﻌﻞ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﻢ ﺳـﻤﻌﺖ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻮل ﮐﻨﺖ ﺑﻤﺼـﺮ ﻓﺮاﯾﺖ ﺟﺎرﯾـﮥ ﺑﯿﻌﺖ ﺑـﺎﻟﻒ دﯾﻨـﺎر ﻣﺎ راﯾﺖ اﺣﺴﻦ ﻣﻨﻬﺎ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻓﻘﻠﺖ ﯾﺎ اﺑﺎ زﮐﺮﯾﺎ ﻣﺜﻠﮏ ﯾﻘﻮل‬‫ﻫﺬا ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ و ﻋﻠﯽ ﮐﻞ ﻣﻠﯿﺢ ﻫﺬه اﻟﺤﮑﺎﯾﮥ ﻣﺤﻤﻮﻟﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﺪﻋﺎﺑﮥ ﻣﻦ أﺑﯽ زﮐﺮﯾﺎ و ﯾﺮوي ﻋﻨﻪ ﺑﺎﺳـﻨﺎد آﺧﺮ ﻗﺎل ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻤﺮو اﻟﺒﺮذﻋﯽ ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﺎ زرﻋﮥ اﻟﺮازي ﯾﻘﻮل ﮐﺎن اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻻ ﯾﺮي اﻟﮑﺘﺎﺑﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻧﺼـﺮ اﻟﺘّﻤﺎر و ﻻ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و‬‫ﻻ ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻤﻦ اﻣﺘﺤﻦ ﻓﺎﺟﺎب ﻗﻠﺖ ﻫﺬا اﻣﺮ ﺿﯿﻖ و ﻻ ﺣﺮج ﻋﻠﯽ ﻣﻦ اﺟﺎب ﻓﯽ اﻟﻤﺤﻨﮥ ﺑﻞ و ﻻ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ اﮐﺮه ﻋﻠﯽ ﺻﺮﯾﺢ اﻟﮑﻔﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪55 :‬‬‫ﻋﻤﻼ ﺑﺎﻵﯾـﮥ و ﻫـﺬا ﻫﻮ اﻟﺤﻖ و ﻗـﺪ ﮐﺎن ﯾﺤﯿﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﺋّﻤـ ﮥ اﻟﺴـﻨﮥ ﻓﺨﺎف ﻣﻦ ﺳـﻄﻮة اﻟﺪوﻟـﮥ و اﺟﺎب ﺗﻘﯿﮥ ﻋﺒﺎس اﻟﺪوري ﺳـﻤﻌﺖ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻮل ﮐﻨﺖ إذا دﺧﻠﺖ ﻣﻨﺰﻟﯽ ﺑﺎﻟّﻠﯿﻞ ﻗﺮأت آﯾﮥ اﻟﮑﺮﺳـﯽ ﻋﻠﯽ داري و ﻋﯿﺎﻟﯽ ﺧﻤﺲ ﻣﺮات ﻓﺒﯿﻨﺎ اﻧﺎ إﻗﺮاء إذا ﺷﯽء ﯾﮑﻠﻤﻨﯽ‬‫ﮐﻢ ﺗﻘﺮأ ﻫـﺬا ﮐﺎن ﻟﯿﺲ اﻧﺴﺎن ﺑﺤﺴﻦ ﯾﻘﺮأ ﻏﯿﺮك ﻓﻘﻠﺖ اري ﻫـﺬا اﻟﺴﺆال و اﻟﱠﻠﻪ ﻻزﯾﺪﻧﮏ ﻓﺼـﺮت اﻗﺮاﻫﺎ ﻓﯽ اﻟﻠﯿﻠﮥ ﺧﻤﺴﺎ و ﺳﺘﯿﻦ ﻣّﺮة و‬‫ﻗﺎل ﻋﺒﺎس ﻗﻠﺖ ﻟﯿﺤﯿﯽ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻓﯽ اﻟّﺮﺟﻞ ﯾﻘﻮم اﻟّﺮﺟﻞ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﯾﻨﺰع ﻣﻨﻪ اﻟﻠّﺤﻦ ﻓﻘﺎل ﻻ ﺑﺎس ﺑﻪ و ﺳﻤﻌﺘﻪ ﯾﻘﻮل ﻟﻮ ﻟﻢ ﺗﮑﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻣﻦ ﺛﻠﺜﯿﻦ وﺟﻬـﺎ ﻣـﺎ ﻋﻘﻠﻨـﺎه ﻗﺎل اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺠﻨﯿـﺪ ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻮل ﻣﺎ اﻟـﺪﻧﯿﺎ اﻟّﺎ ﮐﺤﻠﻢ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﺿـﺮ رﺟﻼ اﺑﻘﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ‬‫اﺻـﺒﺢ و اﻣﺴﯽ ﻟﻘﺪ ﺣﺠﺠﺖ و اﻧﺎ اﺑﻦ ارﺑﻊ و ﻋﺸﺮﯾﻦ ﺳﻨﮥ ﺧﺮﺟﺖ راﺟﻼ ﻣﻦ ﺑﻐﺪاد اﻟﯽ ﻣﮑﮥ ﻫﺬا ﻣﻦ ﺧﻤﺴﯿﻦ ﺳﻨﮥ ﮐﺎﻧﻤﺎ ﮐﺎن اﻣﺲ ﻓﻘﻠﺖ‬‫ﻟﯿﺤﯿﯽ ﺗﺮي ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﺮﺟﻞ ﻓﯽ راي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ ﻗﺎل ﻣﺎ اري ﻻﺣﺪ ان ﯾﻨﻈﺮ ﻓﯽ راي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﯾﻨﻈﺮ ﻓﯽ راي أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ اﺣّﺐ اﻟﯽ‬‫ﻗﻠﺖ ﻗﺪ ﮐﺎن اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﻨﻔﯿﺎ ﻓﯽ اﻟﻔﺮوع ﻓﻠﻬﺬا ﻗﺎل ﻫﺬا و ﻓﯿﻪ اﻧﺤﺮاف ﯾﺴـﯿﺮ ﻋﻦ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺠﻨﯿﺪ و ﺳﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﯾﻘﻮل‬‫ﺗﺤﺮﯾﻢ اﻟﻨﺒﯿﺬ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻟﮑﻦ اﻗﻒ و ﻻ اﺣﺮﻣﻪ ﻗﺪ ﺷﺮﺑﻪ ﻗﻮم ﺻﺎﻟﺤﻮن ﺑﺎﺣﺎدﯾﺚ ﺻﺤﺎح و ﺣﺮﻣﻪ ﻗﻮم ﺻﺎﻟﺤﻮن ﺑﺎﺣﺎدﯾﺚ ﺻﺤﺎح و ﺳﻤﻌﺖ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻘﻄﺎن ﯾﻘﻮل ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻄﻼ و ﺣﺪﯾﺚ ﻋﺘﺒﮥ ﺑﻦ ﻓﺮﻗﺪ ﺟﻤﯿﻌﺎ ﺻـﺤﯿﺤﺎن ﻗﺎل ﻋﺒﺎس اﻟﺪوري ﺛﻨﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻗﺎل ﺣﻀـﺮت‬‫ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﻤﺎد ﺑﻤﺼـﺮ ﻓﺠﻌﻞ ﯾﻘﺮأ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﺻﻨﻔﻪ ﻓﻘﺎل اﻧﺎ اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻮن و ذﮐﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﯿﺲ ذا ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﻓﻐﻀﺐ‬‫و ﻗﺎل ﺗﺮّد ﻋﻠّﯽ ﻗﻠﺖ أي و اﻟﱠﻠﻪ ارﯾﺪ دﯾﺘﮏ ﻓﺎﺑﯽ ان ﯾﺮﺟﻊ ﻓﻠﻤﺎ راﯾﺘﻪ ﻻ ﯾﺮﺟﻊ ﻗﻠﺖ ﻻ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﻫﺬه ﻣﻦ اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و ﻻ ﺳـﻤﻌﻬﺎ‬‫ﻣﻦ اﺑﻦ ﻋﻮن ﻗﻂ ﻓﻐﻀﺐ و ﻏﻀﺐ ﻣﻦ ﮐﺎن ﻋﻨﺪه و ﻗﺎم و دﺧﻞ ﻓﺎﺧﺮج ﺻـﺤﺎﺋﻒ ﻓﺠﻌﻞ ﯾﻘﻮل و ﻫﯽ ﺑﯿﺪه اﯾﻦ اﻟﺬﯾﻦ ﯾﺰﻋﻤﻮن ان ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ ﻟﯿﺲ ﺑـﺎﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻧﻌﻢ ﯾﺎ اﺑﺎ زﮐﺮﯾﺎ ﻏﻠﻄﺖ و اﻧّﻤﺎ روي ﻫـﺬه اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻏﯿﺮ اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﻣﻦ اﺑﻦ ﻋﻮن ﻗﺎل اﻟﺤﺴـﯿﻦ‬‫ﺑﻦ ﺣﺴـﺎن ﻗـﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ دﻓﻊ اﻟﯽ اﺑﻦ وﻫﺐ ﮐﺘﺎﺑـﺎ ﻋﻦ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ ﺧﻤﺲ ﻣﺎﺋـﮥ ﺣـﺪﯾﺚ او اﮐﺜﺮ ﻓﺎﻧﺘﻘﯿﺖ ﻣﻨﻬﺎ ﺷـﺮارﻫﺎ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﯽ‬‫ﯾﻮﻣﺌـﺬ ﻣﻌﺮﻓﮥ ﻗﻠﺖ أ ﺳـﻤﻌﺘﻬﺎ ﻣﻦ اﺣﺪ ﻗﺎل اﺑﻦ وﻫﺐ ﻗﺎل ﻻ ﻗﻠﺖ ﮐﺬا ﮐّﻞ ﻣﻦ ﯾﮑﻮن ﻣﺒﺘﺪﯾﺎ ﻻ ﯾﺤﺴﻦ اﻻﻧﺘﺨﺎب ﻓﻌﻠﻨﺎ ﻧﺤﻮ ﻫﺬا و ﻧﺪﻣﻨﺎ ﺑﻌﺪ‬‫ﻗﺎل ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄﺒﺮي ﺧﺮج اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺣﺎﺟﺎ و ﮐﺎن اﮐﻮﻻ ﻓﺤﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺷﺎه اﻧﻪ ﮐﺎن ﻓﯽ رﻓﻘﺘﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﻗﺪﻣﻮا ﻓﯿﻪ اﻫﺪي‬‫اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﻓﺎﻟﻮذﺟﺎ ﻟﻢ ﯾﻨﻀﺞ ﻓﻘﻠﻨﺎ ﻟﻪ ﯾﺎ اﺑﺎ زﮐﺮﯾﺎ ﻻ ﺗﺎﮐﻠﻪ ﻓﺎﻧﺎ ﻧﺨﺎف ﻋﻠﯿﮏ ﻓﻠﻢ ﯾﻌﺒﺄ ﺑﮑﻼﻣﻨﺎ و اﮐﻠﻪ ﻓﻤﺎ اﺳـﺘﻘﺮ ﻓﯽ ﻣﻌﺪﺗﻪ ﺣﺘﯽ ﺷﮑﺎ وﺟﻊ‬‫ﺑﻄﻨﻪ و اﻧﺴﻬﻞ اﻟﯽ ان وﺻﻠﻨﺎ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﻻ ﻧﻬﻮض ﺑﻪ ﻓﺘﻌﺎوﺿﻨﺎ ﻓﯽ اﻣﺮه و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﻘﺎم ﻋﻠﯿﻪ ﻻﺟﻞ اﻟﺤﺞ و ﻟﻢ ﻧﺪر ﻣﺎ ﻧﻌﻤﻞ‬‫ﺣﺘ ﯽ و ﺻ ﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 77‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪56 :‬‬‫و ﻣـﺎت ﻓﻐﺴـﻠﻨﺎه و دﻓﻨﺎه ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋـﮥ اﻟﺮازي ﻟﻢ ﯾﻨﺘﻔﻊ ﯾﺤﯿﯽ ﻷﻧّﻪ ﮐﺎن ﯾﺘﮑﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﻨﺎس و ﻗـﺪ راﯾﺖ ﺣﮑﺎﯾـﮥ ﺷﺎذة ﻗﺎﻟﻬﺎ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫اﻟﺴـﻠﻤﯽ ﻋﻦ اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﺎت ﻗﺒﻞ اﺑﯿﻪ ﺑﻌﺸـﺮة اﺷـﻬﺮ ﻗﺎل ﻣﻬﯿﺐ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻢ اﻟﺒﺨﺎري اﻧﺒﺎﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺒﺨﺎري اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫ﻗـﺎل ﮐﻨﺎ ﻓﯽ ﻟا ﺤـﺞ ﻣﻊ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓـﺪﺧﻠﻨﺎ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻟﯿﻠـﮥ اﻟﺠﻤﻌـﮥ و ﻣﺎت ﻣﻦ ﻟﯿﻠﺘﻪ ﻓﻠﻤﺎ اﺻـﺒﺤﻨﺎ ﺗﺴﺎﻣﻊ اﻟﻨﺎس ﺑﻘـﺪوﻣﻪ و ﺑﻤﻮﺗﻪ ﻓﺎﺟﺘﻤﻊ‬‫اﻟﻌﺎﻣـﮥ و ﺟـﺎءت ﺑﻨﻮ ﻫـﺎﺷﻢ ﻓﻘـﺎﻟﻮا ﻧﺨﺮج ﻟﻪ اﻻـﻋﻮاد اﻟﺘﯽ ﻏﺴﻞ ﻋﻠﯿﻬﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﮑﺮه اﻟﻌﺎﻣـﮥ ذﻟﮏ و ﮐﺜﺮ اﻟﮑﻼم‬‫ﻓﻘـﺎﻟﺖ ﺑﻨﻮ ﻫـﺎﺷﻢ ﻧﺤﻦ اوﻟﯽ ﺑـﺎﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻫﻮ اﻫﻞ ان ﯾﻐﺴﻞ ﻋﻠﯿﻬﺎ و دﻓﻦ ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌـﮥ ﻓﯽ ذي اﻟﻘﻌـﺪة ﻗﺎل ﻣﻬﯿﺐ ﻓﯿﻬﺎ‬‫وﻟـﺪت ﯾﻌﻨﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻗﺎل ﻋﺒﺎس اﻟـﺪوري ﻣﺎت ﻗﺒﻞ ان ﯾﺤﺞ ﻋﺎﻣﺌﺬ و ﺻـّﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﮐﻠﻢ اﻟﺤﺰاﻣﯽ اﻟﻮاﻟﯽ‬‫ﻓﺎﺧﺮﺟﻮا ﻟﻪ ﺳـﺮﯾﺮ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺤﻤﻞ ﻓﻌﻠﯿﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺧﺜﯿﻤﮥ ﻗﺎل ﻣﺎت ﯾﺤﯿﯽ ﻟﺴـﺒﻊ ﺑﻘﯿﻦ ﻣﻦ ذي اﻟﻘﻌﺪة ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺚ و‬‫ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻗﺪ اﺳـﺘﻮﻓﯽ ﺧﻤﺴﺎ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و دﺧﻞ ﻓﯽ أ ﻟﺴﺖ و دﻓﻦ ﺑﺎﻟﺒﻘﯿﻊ ﻗﺎل ﺣﺒﯿﺶ ﺑﻦ ﻣﺒﺸﺮ اﻟﻔﻘﯿﻪ و ﻫﻮ ﺛﻘﮥ راﯾﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻨﻮم ﻓﻘﻠﺖ ﻣـﺎ ﻓﻌـﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑـﮏ ﻗـﺎل اﻋﻄﺎﻧﯽ و ﺣﺒﺎﻧﯽ و زوﺟﻨﯽ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﺣﻮراء و ﻣّﻬـ ﺪ ﻟﯽ ﺑﯿﻦ اﻟﺒﺎﺑﯿﻦ او ﻗﺎل ﺑﯿﻦ اﻟّﻨﺎس ﺳـﻤﻌﻬﺎ‬‫ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺶ و رواﻫﺎ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﺤﺼـﯿﺐ ﻋﻦ ﺣﺒﯿﺶ ﻗﺎل راﯾﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻨﻮم ﻓﻘﻠﺖ ﻣﺎ ﻓﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮏ ﻗﺎل‬‫ادﺧﻠﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ داره و زوﺟﻨﯽ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﺣﻮراء ﺛﻢ ﻗﺎل ﻟﻠﻤﻼﺋﮑﮥ اﻧﻈﺮوا اﻟﯽ ﻋﺒﺪي ﮐﯿﻒ ﻧﻈﺮي و ﺣﺴﻦ ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻟا ﺠﺎرود‬‫ﻗـﺎل اﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﻣـﺎ اﻋﻠﻢ اﺣـﺪ اﮐﺘﺐ ﻣﺎ ﮐﺘﺐ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺒﺮاء ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻠﯿﺎ ﯾﻘﻮل ﻻ ﻧﻌﻠﻢ اﺣـﺪا ﻣﻦ ﻟـﺪن آدم ﮐﺘﺐ ﻣﻦ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺎ ﮐﺘﺐ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ راﺷﺪ اﻟﻄﺒﺮي ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ اﻟﻄﺒﺮي ﻗﺎل دﺧﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﻮﺟﺪت ﻋﻨﺪه‬‫ﮐﺬا و ﮐﺬا ﺳﻔﻄﺎ دﻓﺎﺗﺮ و ﺳﻤﻌﺘﻪ ﯾﻘﻮل ﮐﺘﺒﺖ ﺑﯿﺪي اﻟﻒ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ و ﮐﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻻ ﯾﻮﺟﺪ ﻫﻬﻨﺎ و اﺷﺎر ﺑﯿﺪه اﻟﯽ اﻻﺳﻘﺎط ﻓﻬﻮ ﮐﺬب و‬‫ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﻗﺎل ﮐﺎن ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﮑﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻧﯿﻔﺎ و ﺧﻤﺴﯿﻦ ﻣّﺮة و ﻗﺎل ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ زﯾﺎد ﺳﻤﻌﺖ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻮل‬‫اﺷـﺘﻬﯽ ان أﻗﻊ ﻋﻠﯽ ﺷﯿﺦ ﺛﻘﮥ ﻋﻨﺪه ﺑﯿﺖ ﻣﻸ ﮐﺘﺐ اﮐﺘﺐ ﻋﻨﻪ وﺣﺪي ﻗﺎل ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﮐﺘﺎﺑﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻋﺮف‬‫ﺑﻪ و ﮐـﺎن ﻻـ ﯾﮑﺎد ﯾﺤـﺪث ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﻬﺰول ﻋﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻔﺺ ﺳـﻤﻊ ﻋﻤﺮا اﻟﻨﺎﻗـﺪ ﯾﻘﻮل ﻣﺎ ﮐﺎن ﻓﯽ اﺻـﺤﺎﺑﻨﺎ اﺣﻔﻆ‬‫ﻟﻼـﺑﻮاب ﻣﻦ اﺣﻤـﺪ و ﻻـ اﺳـﺮد ﻟﻠﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻦ اﺑﻦ اﻟﺸﺎدﮐﻮﻧﯽ و ﻻ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻻﺳـﻨﺎد ﻣﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﺎ ﻗـﺪر اﺣـﺪ ﯾﻘّﻠﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﺳـﻨﺎدا ﻗﻂ‬‫اﻟﻘﻮارﯾﺮي ﻗﺎل ﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﻣﺎ ﻗﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻣﺜﻞ ﻫﺬﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﯽ ﻣﺎ آﺧﺮ ﻣﺎ ذﮐﺮه اﻟﺬﻫﺒﯽ و ﺗﺮﮐﻨﺎه ﺣﺬر اﻻﻃﺎﻟﮥ‬‫و ا ﻟ ﻤ ﻼ ﻟ ﮥ‪-‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪57 :‬‬‫و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻻﻣﺎم اﻟﻔﺮد ﺳـﯿﺪ اﻟﺤﻔﺎظ اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ اﻟﻤّﺮي ﻣﻮﻻﻫﻢ اﻟﺒﻐﺪادي ﻣﻮﻟﺪه ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و‬‫ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و ﮐﺎن اﺑﻮه ﻣﻦ ﻧﺒﻼء اﻟﮑﺘﺎب ﻓﺨﻠﻒ ﻟﻪ اﻟﻒ اﻟﻒ درﻫﻢ ﻓﯿﻤﺎ ﻗﯿﻞ ﺳـﻤﻊ ﻫﺸـﯿﻤﺎ و اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﻟﻤﺠﺎﻟﺪ و‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ زاﺋﺪه و ﻣﻌﺘﻤﺮ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن و ﻫﺬه اﻟﻄﺒﻘﮥ و ﻋﻨﻪ اﺣﻤﺪ و ﻫﻨﺎد و اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ و اﺑﻮ داود و اﺑﻮ زرﻋﮥ و أﺑﯽ ﯾﻌﻠﯽ و اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟﺼﻮﻓﯽ و ﺧﻼﺋﻖ و‬‫اﺧﺒﺮﻧﯽ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻧﺎ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ و اﻟﻔﺘﺢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎﻻ اﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ح و اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺗﺎج اﻻﻣﻨﺎء ﻋﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻌﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻧﺎ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ اﯾﻮب اﻟّﺰاﻫـﺪ ﻗﺎﻻ اﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﺰار اﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺤﺮﺑﯽ ﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺼﻮﻓﯽ ﻧﺎ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻧﺎ اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨـﮥ ﻋﻦ ﺣﻤﯿـﺪ اﻻﻋﺮج ﻋﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﺘﯿﻖ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻣﺮ ﺑﻮﺿﻊ اﻟﺠﻮاﺋﺢ و ﻧﻬﯽ‬‫ﻋﻦ ﺑﯿﻊ اﻟﺴﻨﯿﻦ اﺧﺮﺟﻪ و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ‬‫ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ اﻟﺜﻘـﮥ اﻟﻤﺎﻣﻮن اﺣﺪ اﻻﺋّﻤﮥ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻻ ﻧﻌﻠﻢ اﺣﺪا ﻣﻦ ﻟﺪن آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﺘﺐ ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻣـﺎ ﮐﺘﺐ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻗﺎل ﻋﺒﺎس اﻟـﺪوري ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻮل ﻟﻮ ﻟﻢ ﻧﮑﺘﺐ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺧﻤﺴـﯿﻦ ﻣﺮة ﻣﺎ ﻋﺮﻓﻨﺎه و ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ ﻗﺎل ﮐﺘﺒﺖ ﺑﯿـﺪي اﻟﻒ اﻟﻒ ﺣـﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ اﻧﺘﻬﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻨﺎس اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻘﻄﺎن ﻣﺎ ﻗﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻣﺜﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 78‬از ‪581‬‬‫ﻫﺬﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻋﻠﻤﻨﺎ ﺑﺎﻟﺮﺟﺎل ﻗﻠﺖ ﯾﺤﯿﯽ اﺷـﻬﺮ ﻣﻦ ان ﻧﻄﻮل اﻟﺸﺮح ﺑﻤﻨﺎﻗﺒﻪ‬‫ﻗﺎل ﺧﻨﯿﺲ ﺑﻦ ﻣﺒﺸـﺮ اﺣﺪ اﻟﺜﻘﺎت راﯾﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻨﻮم ﻓﻘﻠﺖ ﻣﺎ ﻓﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮏ ﻓﻘﺎل اﻋﻄﺎﻧﯽ و ﺣﺒﺎﻧﯽ و زوﺟﻨﯽ ﺛﻠﺚ ﻣﺎﺋﮥ ﺣﻮراء‬‫و ﻣﻬﺪ ﻟﯽ ﺑﯿﻦ اﻟﻨﺎس ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ذي اﻟﻘﻌﺪة ﻏﺮﯾﺒﺎ ﺑﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺳﻨﮥ ﺛﻼث و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در‬‫ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ در ﺳـﻨﻪ ﺛﻼث و ﺛﻼﺛﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺣﺪ اﻻﻋﻼم و ﺣﺠﮥ‬‫اﻻﺳـﻼم ﻓﯽ ذي اﻟﻘﻌﺪة ﻓﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺘﻮﺟﻬﺎ اﻟﯽ اﻟﺤﺞ و ﻏﺴﻞ ﻋﻠﯽ اﻻﻋﻮاد اﻟﺘﯽ ﻏﺴﻞ ﻋﻠﯿﻬﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋـﺎش ﺧﻤﺴﺎ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ ﺳـﻤﻊ ﻫﺸـﯿﻤﺎ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ زاﺋـﺪة و ﺧﻼﺋﻖ و ﺟﺎء ﻋﻨﻪ اﻧﻪ ﻗﺎل ﮐﺘﺒﺖ ﺑﯿـﺪي ﻫـﺬه ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺎﻟﻤﮑﺮر و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﮐﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻻ ﯾﻌﺮﻓﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﻠﯿﺲ ﺑﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ اﻧﺘﻬﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻨﺎس اﻟﯽ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻗﻠﺖ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﺴـﺘﮥ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ اﻟﻤّﺮي اﻟﺒﻐﺪادي اﻣﺎم اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﺎد ﺑﻦ ﻋﺒﺎد و ﻫﺸـﯿﻢ و ﻋﻨﻪ خ م د و اﻟﻔﺮﯾﺎﺑﯽ و اﻟﺼﻮﻓﯽ و ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻮﻟﺪه ‪ 158‬و ﻣﺎت ﻃﺎﻟﺐ اﻟﺤﺞ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﯽ ذي اﻟﻘﻌﺪة ‪ 233‬و‬‫ﺣﻤﻞ ﻋﻠﯽ اﻋﻮاد اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﻈﻔﺮ اﻟّﺸﻬﯿﺮ ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻮردي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪58 :‬‬‫در ﺗﺘﻤـﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ ﻓﯽ اﺧﺒـﺎر اﻟﺒﺸـﺮ در ﺳـﻨﻪ ﻣـﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬـﺎ ﻓﯽ ذي اﻟﻘﻌـﺪة ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻮن ﺑﻦ زﯾﺎد ﺑﻦ‬‫ﺑﺴـﻄﺎم اﻟﻤﺰﻧﯽ اﻟﺒﻐـﺪادي اﻟﺤﺎﻓـﻆ ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌـﺪﯾﻞ اﻣـﺎم ﺣﺎﻓﻆ ﻗﯿﻞ اﻧّﻪ ﻣﻦ ﻗﺮﯾـﮥ ﻧﻘﯿﺎي ﻧﺤﻮ اﻻﻧﺒﺎر و ﮐﺎن اﻻﻣﺎم اﺣﻤـﺪ ﺷـﺪﯾﺪ‬‫اﻟﺼـﺤﺒﮥ ﻟﻪ ﯾﺸﺘﺮﮐﺎن ﻓﯽ ﻋﻠﻮم اﻟﺤﺪﯾﺚ و ذﮐﺮ اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﻓﯿﻤﻦ روي ﻋﻦ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫اﺳـﻌﺪ ﯾﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن در ﺳـﻨﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و اﻻﻣﺎم اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺣﺪ اﻻﻋﻼم ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺘﻮﺟﻬﺎ اﻟﯽ اﻟﺤﺞ و ﻏﺴﻞ ﻋﻠﯽ اﻻﻋﻮاد اﻟﺘﯽ ﻏﺴﻞ ﻋﻠﯿﻬﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺳﺌﻞ ﮐﻢ ﮐﺘﺒﺖ ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻘﺎل‬‫ﮐﺘﺒﺖ ﺑﯿـﺪي ﻫﺬه ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ روي ﻋﻨﻪ ﮐﺒﺎر اﺋﻤﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و اﺑﻮ داود و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﮐﺎن ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ اﻻﻣﺎم‬‫اﺣﻤﺪ ﺻﺤﺒﮥ و اﻟﻔﮥ و اﺷﺘﺮاك ﻓﯽ اﻻﺷﺘﻐﺎل ﺑﻌﻠﻮم اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﮐﺎن ﯾﻨﺸﺪ‬‫اﻟﻤﺎل ﯾﺬﻫﺐ ﺣﻠﻪ و ﺣﺮاﻣﻪ ﻃﺮا و ﯾﺒﻘﯽ ﻓﯽ ﻏﺪا ﺛﺎﻣﻪ‬‫ﻟﯿﺲ اﻟﺘﻘﯽ ﺑﻤﺘﻖ ﻻﻟﻬﻪ ﺣﺘﯽ ﯾﻄﯿﺐ ﺷﺮاﺑﻪ و ﻃﻌﺎﻣﻪ‬‫و ﯾﻄﯿﺐ ﻣﺎ ﯾﺤﻮي و ﯾﮑﺴﺐ ﮐّﻔﻪ و ﯾﮑﻮن ﻓﯽ ﺣﺴﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮐﻼﻣﻪ‬‫ﻧﻄﻖ اﻟﻨﺒﯽ ﻟﻨﺎ ﺑﻪ ﻋﻦ رﺑّﻪ ﻓﻌﻠﯽ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻼﺗﻪ و ﺳﻼﻣﻪ‬‫و ﻗـﺪ ذﮐﺮه ﻟا ـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯿﻤﻦ روي ﻋﻦ اﻻﻣـﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻗـﺪ ﺳـﺒﻖ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﺎ ﺟﺮي ﻣﻨﻪ ﻓﯽ ﺣﻘﻪ ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ اﻻﻣﺎم اﺣﻤـﺪ ﻓﯽ‬‫ﻣﺸﯿﻪ ﺗﺤﺖ رﮐﺎب ﺑﻐﻠﮥ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻗﻮل اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﻟﻪ ﻟﻮ ﻟﺰﻣﺖ اﻟﺒﻐﻠﮥ ﻻﻧﺘﻔﻌﺖ و ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﻟﻤﺎ ﺧﺮج ﻣﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﺳﻤﻊ ﻓﯽ اﻟﻨﻮم ﻫﺎﺗﻔﺎ ﯾﻘﻮل‬‫ﯾﺎ اﺑﺎ زﮐﺮﯾﺎ أ ﺗﺮﻏﺐ ﻋﻦ ﺟﻮاري ﻓﺮﺟﻊ و اﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﺛﻠﺜﺎ ﺛﻢ ﺗﻮﻓﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺸﻬﯿﺮ ﺑﺎﺑﻦ ﺷﺤﻨﻪ اﻟﺤﻠﺒﯽ در روض اﻟﻤﻨﺎﻇﺮ‬‫ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻻواﺋﻞ و اﻻواﺧﺮ در ﺳـﻨﻪ ﻣـﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺣﺠـﮥ اﻻﺳـﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﻣﺘﻮﺟﻬﺎ اﻟﯽ اﻟﺤﺞ‬‫ﺑﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻏﺴﻞ ﻋﻠﯽ اﻻﻋﻮاد اﻟّﺘﯽ ﻏﺴﻞ ﻋﻠﯿﻬﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻤﺮ ﺧﻤﺲ و ﺳﺒﻌﻮن‬‫ﺳﻨـﮥ و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﻋﯿﻨﯽ در ﻋﻤـﺪة اﻟﻘﺎري ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ آن را دﻟﯿﻞ وﺟﻮب وﺗﺮ ﮔﺮداﻧﯿـﺪه ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺎن ﻗﻠﺖ ﻓﯽ اﺳـﻨﺎده اﺑﻮ‬‫اﻟﻤﻨﯿﺐ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻗﺪ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯿﻪ اﻟﺒﺨﺎري و ﻏﯿﺮه ﻗﻠﺖ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ وﺛﻘﻪ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل ﻫﻮ‬‫ﺻﺎﻟﺢ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻧﮑﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺨﺎري ادﺧﺎﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻀـﻌﻔﺎء ﻓﻬﺬا اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻣﺎم ﻫﺬا اﻟﺸﺄن و ﮐﻔﯽ ﺑﻪ ﺣﺠﮥ ﻓﯽ ﺗﻮﺛﯿﻘﻪ اﯾﺎه و ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ‬‫دﻫﻠﻮي در رﺟـﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﻤﺮي اﻟﺒﻐـﺪادي اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻣـﺎم اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ رﺑﺎﻧﯿﺎ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺛﺒﺘﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎ‬‫ﻣﺘﻘﻨـﺎ ﻗـﺎل اﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﻣـﺎ ﻧﻌﻠﻢ اﺣـﺪا ﻣﻦ ﻟـﺪن آدم ﮐﺘﺐ ﻣﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣـﺎ ﮐﺘﺐ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻗـﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ رﺑﺎﻧﯿﻮ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ارﺑﻌﮥ‬‫اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼـل و اﻟﺤﺮام اﺣﻤـﺪ و اﺣﺴـﻨﻬﻢ ﺳـﯿﺎﻗﮥ ﻟﻠﺤـﺪﯾﺚ و ادرﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ و اﺣﺴـﻨﻬﻢ وﺿـﻌﺎ ﻟﻠﮑﺘﺎب اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ و اﻋﻠﻤﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 79‬از ‪581‬‬‫ﺑﺼﺤﯿﺢ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺳﻘﯿﻤﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪59 :‬‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﮐﺎن اﻋﻠﻤﻨﺎ ﺑﺎﻟﺮﺟﺎل ﯾﺤﯿﯽ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﻣﺎ راﯾﺖ ﻓﯽ اﻟﻨﺎس ﻣﺜﻠﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ اﻟﺤـﺪاد اﻟﻨﺎس ﮐﻠﻬﻢ‬‫ﻋﯿﺎل ﻋﻠﯽ ﯾﺤﯿﯽ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺮوﻣﯽ ﻣﺎ راﯾﺖ اﺣﺪا ﻗﻂ ﯾﻘﻮل اﻟﺤﻖ ﻓﯽ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﻏﯿﺮ ﯾﺤﯿﯽ و ﻏﯿﺮه ﮐﺎن ﯾﺘﺤﺎﻣﻞ ﺑﺎﻟﻘﻮل و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ اﺳـﻤﺎع‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺷـﻔﺎء ﻟﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﺼـﺪور و ﻗﺎل ﻣﺮة ﻫﻨﺎ رﺟﻞ ﺧﻠﻘﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻬـﺬا اﻟﺸﺄن ﯾﻈﻬﺮ ﮐـﺬب اﻟﮑـﺬاﺑﯿﻦ ﯾﻌﻨﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋـﮥ إذا‬‫راﯾﺖ اﻟﺒﻐـﺪادي ﯾﺤﺐ اﺣﻤﺪ ﻓﺎﻋﻠﻢ اﻧّﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺳـﻨﮥ و إذا راﯾﺘﻪ ﯾﺒﻐﺾ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﺎﻋﻠﻢ اﻧﻪ ﮐﺬاب و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﮐّﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻻ ﯾﻌﺮﻓﻪ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﻓﻠﯿﺲ ﻫﻮ ﺑﺤـﺪﯾﺚ و ﻗﺎل ﻫﺎرون ﺑﻦ ﺑﺸـﯿﺮ راﯾﺖ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﺳـﺘﻘﺒﻞ اﻟﻘﺒﻠﮥ راﻓﻌﺎ ﯾﺪﯾﻪ ﯾﻘﻮل اﻟّﻠﻬّﻢ ان ﮐﻨﺖ ﺗﮑﻠﻤﺖ ﻓﯽ رﺟﻞ و ﻟﯿﺲ‬‫ﻫﻮ ﻋﻨـﺪي ﮐـﺬاﺑﺎ ﻓﻼـ ﺗﻐﻔﺮ ﻟﯽ و ﻗﺎل ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون اﻟﻔﻼس إذا راﯾﺖ اﻟﺮﺟﻞ ﯾﻘﻊ ﻓﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﻓﺎﻋﻠﻢ اﻧّﻪ ﮐـﺬاب ﯾﺼـﻨﻊ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻧّﻤﺎ‬‫ﯾﺒﻐﻀﻪ ﻟﻤﺎ ﺑﯿﻦ اﻣﺮ اﻟﮑـﺬاﺑﯿﻦ و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﺘﺒﺖ ﺑﯿـﺪي ﻫـﺬه ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ ﺣـﺪﯾﺚ و ﻗﺎل ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﮐﺎن ﯾﺤﯿﯽ ﯾﮑﺘﺐ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻧﯿﻔﺎ و ﺧﻤﺴﯿﻦ ﻣﺮة و ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ و ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﮐﺜﯿﺮة رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ روي ﻋﻦ ﻋﺒﺎد ﺑﻦ ﻋﺒﺎد و ﻫﺸﯿﻢ و روي ﻋﻨﻪ اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ و اﺑﻮ داود و‬‫اﻟﻔﺮﯾﺎﺑﯽ و اﻟﺼﻮﻓﯽ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻣﺎت ﻃﺎﻟﺐ اﻟﺤﺞ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﯽ ذي اﻟﻘﻌﺪة ﺳﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﺣﻤﻞ ﻋﻠﯽ‬‫اﻋﻮاد اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﺬا ﻗﯿﻞ ﻗﺎل ﺻﺎﺣﺐ اﻟﮑﺎﺷﻒ و ﻣﺎ اﺣﺘﺎج اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﯽ اﻋﻮاد ﻻﻧﻪ ﻓﯽ ﺣﺠﺮﺗﻪ ﻏﺴﻞ‬‫و ﻓﯿﻬﺎ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ دﻓﻦ اﻻ ان ﯾﺮاد ﺑﺎﻻﻋﻮاد اﻟﺘﺨﺖ اﻟّﺬي ﻏﺴﻞ ﻋﻠﯿﻪ و ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﻣﻬﺪي ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺜﻌﺎﻟﺒﯽ اﻟﺠﻌﻔﺮي در‬‫ﻣﻘﺎﻟﯿـﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻼﻓﮥ ﻣﻦ ﺧﺒﺮه ﻗـﺎل اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﺘـﺬﮐﺮة ﻫﻮ اﻻﻣﺎم اﻟﻔﺮد ﺳـﯿﺪ اﻟﺤﻔﺎظ اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﻤﺮي ﻣﻮﻻﻫﻢ‬‫اﻟﺒﻐﺪادي ﻣﻮﻟﺪه ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ ﮐﺎن اﺑﻮه ﻣﻦ ﻧﺒﻼء اﻟﮑﺘﺎب ﻓﺨﻠﻒ ﻟﻪ اﻟﻒ اﻟﻒ درﻫﻢ ﻓﯿﻤﺎ ﻗﯿﻞ ﺳﻤﻊ ﻫﺸﯿﻤﺎ و اﺑﻦ ﻟا ﻤﺒﺎرك‬‫و ﻣﻌﺘﻤﺮ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن و ﻫـﺬه اﻟﻄﺒﻘـﮥ و ﻋﻨﻪ اﺣﻤـﺪ و اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و اﺑﻮ داود و ﺧﻼﺋﻖ ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ اﻟﺜﻘـﮥ اﻟﻤﺎﻣﻮن اﺣـﺪ اﺋﻤﮥ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗـﺎل اﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﻻ ﻧﻌﻠﻢ اﺣـﺪا ﻣﻦ ﻟـﺪن آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﺘﺐ ﻣﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺎ ﮐﺘﺐ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻗﺎل ﻣﺮة اﻧﺘﻬﯽ ﻋﻠﻢ‬‫اﻟّﻨﺎس اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ روي ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﮐﺘﺒﺖ ﺑﯿـﺪي اﻟﻒ اﻟﻒ ﺣـﺪﯾﺚ و رﺋﯽ ﻓﯽ اﻟﻨﻮم ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ ﻣﺎ ﻓﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮏ ﻓﻘﺎل اﻋﻄﺎﻧﯽ‬‫و ﺣﺒﺎﻧﯽ و زوﺟﻨﯽ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﺣﻮراء ﺗﻮﻓﯽ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ زاد اﻟﻌﺎﻣﺮ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻣﺘﻮﺟﻬﺎ اﻟﯽ اﻟﺤـﺞ و ﻗﯿﻞ ﻟﻤﺎ ﺧﺮج‬‫ﻣﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻟا ﯽ ﻣﮑـﮥ ﺳـﻤﻊ ﻓﯽ اﻟﻨﻮم ﻫﺎﺗﻔﺎ ﯾﻘﻮل ﯾﺎ اﺑﺎ زﮐﺮﯾﺎ أ ﺗﺮﻏﺐ ﻣﻦ ﺟﻮاري ﻓﺮﺟﻊ و اﻗﺎم ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﺛﻼﺛﺎ و ﻣﺎت رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻏﺴـﻞ‬‫ﻋﻠﯽ اﻻﻋﻮاد اﻟﻨﺒﯽ ﻏﺴﻞ ﻋﻠﯿﻬﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﮐﺘﺐ ﺑﯿﺪه ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺘﻬﯽ و ﻣﻦ ﻧﻈﻤﻪ ﻗﺎل ﻋﺒﺎس ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻟﺪوري اﻧﺸﺪﻧﯽ ﯾﺤﯿﯽ‬‫اﻟﻤﺎل ﯾﻨﻔﺪ ﺣﻠﻪ و ﺣﺮاﻣﻪ ﯾﻮﻣﺎ و ﺗﺒﻘﯽ ﻓﯽ ﻏﺪا ﺛﺎﻣﻪ‬‫ﻟﯿﺲ اﻟﺘﻘﯽ ﺑﻤﺘﻖ ﻓﯽ دﯾﻨﻪ ﺣﺘﯽ ﯾﻄﯿﺐ ﺷﺮاﺑﻪ و ﻃﻌﺎﻣﻪ‬‫و ﯾﻄﯿﺐ ﻣﺎ ﯾﺤﻮي و ﯾﮑﺴﺐ اﻫﻠﻪ و ﯾﻄﯿﺐ ﻓﯽ ﺣﺴﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮐﻼﻣﻪ‬‫ﻧﻄﻖ اﻟﻨﺒﯽ ﻟﻨﺎ ﺑﻪ ﻋﻦ رﺑّﻪ ﻓﻌﻠﯽ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻼﺗﻪ و ﺳﻼﻣﻪ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪60 :‬‬‫اﻓﺎدة ذﮐﺮ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺒﻐﺪادي ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﮑﻔﺎﯾﮥ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ ﻗﻮاﻧﯿﻦ اﻟﺮواﯾﮥ ﻓﯽ ﺑﺎب وﺟﻮب ﺗﻌﺮﯾﻒ اﻟﻤﺰﮐﯽ ﻣﺎ ﻋﻨﺪه ﻣﻦ ﺣﺎل اﻟﻤﺴـﺌﻮل ﻋﻨﻪ‬‫ﻗـﺎل و ﻗـﺪ اﻧﮑﺮ ﻗﻮم ﻟﻢ ﯾﺘﺠﺮوا ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﻮل اﻟﺤﻔﺎظ ﻣﻦ اﺋﻤﺘﻨﺎ و أوﻟﻮ اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ ﻣﻦ اﺳـﻼﻓﻨﺎ ان ﻓﻼﻧﺎ اﻟﺮاوي ﺿـﻌﯿﻒ و ﻓﻼن ﻏﯿﺮ ﺛﻘـﮥ و ﻣﺎ‬‫اﺷﺒﻪ ﻫﺬا ﻣﻦ ﮐﻼم و رأو ذﻟﮏ ﻏﯿﺒﮥ ﻟﻤﻦ ﻗﯿﻞ ﻓﯿﻪ و ﻗﺎل ﻗﺎﺋﻠﻬﻢ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺷﻌﺮا و ﻫﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺣﻤﺎد اﻟﺸﺎﻋﺮ اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ‬‫اري اﻟﺨﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﯾﻘﻞ ﮐﺜﯿﺮه و ﯾﻨﻘﺺ ﻧﻘﺼﺎ و اﻟﺤﺪﯾﺚ ﯾﺰﯾﺪ‬‫ﻓﻠﻮ ﮐﺎن ﺧﯿﺮا ﮐﺎن ﮐﺎﻟﺨﯿﺮ ﮐﻠﻪ و ﻟﮑﻦ ﺷﯿﻄﺎن اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺮﯾﺪ‬‫و ﻻﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺮﺟﺎل ﻣﻘﺎﻟﮥ ﺳﯿﺴﺄل ﻋﻨﻬﺎ و اﻟﻤﻠﯿﮏ ﺷﻬﯿﺪ‬‫ﻓﺎن ﺗﮏ ﺣﻘﺎ ﻓﻬﯽ ﻓﯽ اﻟﺤﮑﻢ ﻏﯿﺒﮥ و ان ﺗﮏ زورا ﻓﺎﻟﻘﺼﺎص ﺷﺪﯾﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 80‬از ‪581‬‬‫ﺛﻢ ﻗـﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﻟﯿﺲ اﻻﻣﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ذﻫﺒﻮا إﻟﯿﻪ ﻻن اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ اﺟﻤﻌﻮا ﻋﻠﯽ ان اﻟﺨﯿﺮ ﻻ ﯾﺠﺐ ﻗﺒﻮﻟﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﺎﻗﻞ اﻟﺼـﺪوق اﻟﻤﺎﻣﻮن ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﺎ ﯾﺨﺒﺮ ﺑﻪ و ﻓﯽ ذﻟﮏ دﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ ﺟﻮاز اﻟﺠﺮح ﻟﻤﻦ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺻﺪوﻗﺎ ﻓﯽ رواﯾﺘﻪ اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﺎل ﺷـﯿﺦ ﺷـﯿﻮﺧﻨﺎ اﻟﺸﻬﺎب اﻟﻤﻘﺮي اﻟﺘﻠﻤﺴﺎﻧﯽ ﻓﯽ‬‫ﺗـﺎرﯾﺨﻪ ﻧﻔـﺢ اﻟﻄﯿﺐ و ﻟﻤـﺎ ﺗﻌﺮض ﺑﻌﺾ ﻣﻦ ﻻـ ﯾﺒـﺎﻟﯽ ﺑﻤﺎ ارﺗﮑﺐ اﻟﯽ اﺻـﺤﺎب اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑﻘﻮﻟﻪ اري اﻟﺨﯿﺮ ﻓﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ اﻻﺑﯿﺎت اﻟﻤﺘﻘـﺪﻣﮥ‬‫ﺑﺤﺮوﻓﻬﺎ اﺟﺎﺑﻪ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻓﺘﻮح اﻟﺤﻤﯿﺪي ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﺑﻘﺼﯿﺪة ﻃﻮﯾﻠﮥ ﻣﻨﻬﺎ ﻗﻮﻟﻪ‬‫و اﻧﯽ اﻟﯽ اﺑﻄﺎل ﻗﻮﻟﮏ ﻗﺎﺻﺪ و ﻟﯽ ﻣﻦ ﺷﻬﺎدات اﻟﻨﺼﻮص ﺟﻨﻮد‬‫إذا ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺧﯿﺮا ﮐﻼم ﻧﺒﯿﻨﺎ ﻟﺪﯾﮏ ﻓﺎن اﻟﺨﯿﺮ ﻣﻨﮏ ﺑﻌﯿﺪ‬‫و اﻗﺒﺢ ﺷﯽء ان ﺟﻌﻠﺖ ﻟﻤﺎ اﺗﯽ ﻋﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﯿﻄﺎﻧﺎ و ذاك ﺷﺪﯾﺪ‬‫و ﻣﻨ ﻬ ﺎ ﻓ ﯽ ا ﺑ ﻦ ﻣ ﻌﯿ ﻦ‬‫و ﻣﺎ ﻫﻮ اﻟّﺎ واﺣﺪ ﻣﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ و ﮐﻠﻬﻢ ﻓﯿﻬﺎ ﺣﮑﺎه ﺷﻬﻮد‬‫ﻓﺎن ﺻّﺪ ﻋﻦ ﺣﮑﻢ اﻟﺸﻬﺎدة ﺟﺎﻫﻞ ﻓﺎن ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻪ ﻋﺘﯿﺪ‬‫و ﻟﻮ ﻻ رواة اﻟﺪﯾﻦ ﺿﺎﻋﺖ و اﺻﺒﺤﺖ ﻣﻌﺎﻟﻤﻪ ﻓﯽ اﻵﺧﺮﯾﻦ ﺗﺒﯿﺪ‬‫ﻫﻢ ﺣﻔﻈﻮا اﻻﺛﺎر ﻣﻦ ﮐّﻞ ﺷﺒﻬﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻋّﻤﺎ اﻗﺘﻨﻮه رﻗﻮد‬‫و ﻫﻢ ﻫﺎﺟﺮوا ﻓﯽ ﺟﻤﻌﻬﺎ و ﺗﺒﺎدروا اﻟﯽ ﮐّﻞ اﻓﻖ و اﻟﻤﺮام ﮐﺆود‬‫و ﻗﺎﻣﻮا ﺑﺘﻌﺪﯾﻞ اﻟﺮواة و ﺟﺮﺣﻬﻢ ﻗﯿﺎم ﺻﺤﯿﺢ اﻟﻨﻘﻞ و ﻫﻮ ﺟﺪﯾﺪ‬‫ﺑﺘﺒﻠﯿﻐﻬﻢ ﺻﺤﺖ ﺷﺮاﺋﻊ دﯾﻨﻨﺎ ﺣﺪود ﺗﺤﺮوا ﺣﻔﻈﻬﺎ و ﻋﻬﻮد‬‫و ﺻﺢ ﻻﻫﻞ اﻟﻨﻘﻞ ﻣﻨﻬﺎ اﺣﺘﺠﺎﺟﻬﻢ ﻓﻠﻢ ﯾﺒﻖ اﻻ ﻋﺎﻧﺪ و ﺣﻘﻮد‬‫و ﺣﺴﺒﻬﻢ اّن اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﺑﻠﻐﻮا و ﻋﻨﻬﻢ رووا ﻻ ﯾﺴﺘﻄﺎع ﺟﺤﻮد‬‫ﻓﻤﻦ ﺣﺎد ﻋﻦ ﻫﺬا اﻟﯿﻘﯿﻦ ﻓﻤﺎرق ﻣﺮﯾﺪ ﻻﻇﻬﺎر اﻟﺸﮑﻮك ﻣﺮﯾﺪ‬‫و ﻟﮑﻦ إذا ﺟﺎء اﻟﻬﺪي و دﻟﯿﻠﻪ ﻓﻠﯿﺲ ﻟﻤﻮﺟﻮد اﻟﻀﻼل وﺟﻮد‬‫و ان رام اﻋﺪاء اﻟﺪﯾﺎﻧﮥ ﮐﯿﺪﻫﺎ ﻓﮑﯿﺪﻫﻢ ﺑﺎﻟﻤﺨﺰﯾﺎت ﻣﮑﯿﺪ‬‫اﻧﺘﻬﯽ و راﯾﺖ ﺑﺂﺧﺮ اﻻﺻﻞ اﻟّـﺬي اﻧﺘﺨﺒﺖ ﻣﻨﻪ ﻣﺎ ﻗﺮأت ﻋﻠﯽ ﺷـﯿﺨﻨﺎ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺑﯿﺎت اﻟﻤﺘﻘﺪﻣـﮥ ﻟﺒﮑﺮ ﺑﻦ ﺣﻤﺎد و ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻌﺾ ﻣﺨﺎﻟﻔـﮥ ﻟﻤﺎ‬‫ﺗﻘﺪم و ﺑﺎﺛﺮﻫﺎ و اﺟﺎﺑﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﯿﺎث اﻻﺷﺒﯿﻠﯽ ﺑﻘﻮﻟﻪ و ﻻﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﯽ اﻟّﺬي ﻗﺎل اﺳﻮةو راي ﻣﺼﯿﺐ ﻟﻠﺼﻮاب ﺷﺪﯾﺪو اﺟﺮ‬‫ﺑﻪ ﯾﻌﻠﯽ اﻻـﻟﻪ ﻣﺤّﻠﻪو ﻧﯿﺰ ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺨﻠـﺪ ﺣﯿﺚ ﯾﺮﯾـﺪ ﯾﻨﺎﺿـﻞ ﻋﻦ ﻗﻮل اﻟﻨﺒّﯽ و ﺻـﺤﺒﻪو ﯾﻄﺮد ﻋﻦ اﺣﻮاﺿﻪ و ﯾـﺬودو ﺟﻤﻠـﮥ اﻫـﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻗـﺎﻟﻮا‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪو ﻣﺎ ﻫﻮ ﻓﯽ ﺷﯽء اﺗﺎه ﻓﺮﯾﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪61 :‬‬‫و ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﻘﻢ اﻫﻞ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑـﺪﯾﻨﻨﺎﻓﻤﻦ ﮐﺎن ﯾﺮوي ﻋﻠﻤﻪ و ﯾﻔﯿﺪﻫﻢ ورﺛﻮا ﻋﻠﻢ اﻟﻨﺒﻮة و اﺣﺘﻮواﻣﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﻣﺎ ﻋﻨﻪ اﻻﻧﺎم رﻗﻮدو ﻫﻢ ﮐﻤﺼﺎﺑﯿﺢ‬‫اﻟـﺪﺟﯽ ﯾﻬﺘـﺪي ﺑﻬﻢو ﻧﺎرﻫﻢ ﺑﻌـﺪ اﻟﻤﻤﺎت ﺧﻤﻮدﻋﻠﯿﮏ اﺑﻦ ﻋﺘﺎب ﻟﺰوم ﺳﺒﯿﻠﻬﻢﻓﺤﺎﻟﻬﻢ ﻋﻨـﺪ اﻻﻟﻪ ﺣﻤﯿﺪ و اﺟﺎﺑﻪ اﯾﻀﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ‬‫ﻋﺼـﻔﻮر ﺑﻘﻮﻟﻪ اﯾﺎ ﻗﺎذﻋﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ زﯾـﺪ ﻋﻤﺎﯾﮥروﯾـﺪا ﺑﻤﺎ ﺗﺒـﺪي ﺑﻪ و ﺗﻌﯿـﺪﺟﻌﻠﺖ ﺷـﯿﺎﻃﯿﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺮﯾـﺪةاﻻ ان ﺷـﯿﻄﺎن اﻟﻀـﻼل ﻣﺮﯾﺪ و‬‫ﺟّﺮﻋﺖ ﺑﺎﻟﺘﮑـﺬﯾﺐ ﻣﻦ ﮐﺎن ﺻﺎدﻗﺎﻓﻘﻮﻟﮏ ﻣﺮدود و اﻧﺖ ﻋﻨﯿـﺪذوو اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻧﺠﻮم ﻫﺪاﯾﮥ إذا ﻏﺎب ﻧﺠﻢ ﻻح ﺑﻌﺪ ﺟﺪﯾﺪﺑﻬﻢ ﻋﺰ دﯾﻦ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻃّﺮا و ﻫﻢ ﻟﻪﻣﻌﺎﻗـﻞ ﻣﻦ اﻋـﺪاﺋﻪ و ﺟﻨـﻮدو ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ در ﺑﺴـﺘﺎن اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻨﯿﺖ او اﺑﻮ زﮐﺮﯾـﺎﺳﺖ و او را ﻣﺮي ﮔﻮﯾﻨﺪ‬‫ﺑﺎﻟﻮﻻء ﮐﻪ از ﻣﻮاﻟﯽ ﺑﻨﯽ ﻣﺮه ﺑﻮد وﻃﻨﺶ ﺑﻐـﺪادﺳﺖ در ﯾﮑﺴﺎل ﯾﮑﺼـﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﻫﺸﺖ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪه و ﭘﺪرش از ﻋﻤﺪه ﻧﻮﯾﺴـﻨﺪﮔﺎن دﻓﺘﺮ‬‫ﺑﻮد در اﻧﺸﺎء ﻧﯿﺰ دﺳـﺘﮕﺎه ﺧﻮب داﺷﺖ ﮔﻮﯾﻨـﺪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ را از ﻣﯿﺮاث ﭘﺪر ﺧﻮد ﻟﮑﻬﻪ درم ﻧﻘﺪ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﻮد ﺑﺎﯾﻦ ﺳـﺒﺐ ﮐﻤﺎل‬‫ﺛﺮوت داﺷﺖ از ﻫﺸﯿﻢ و اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﻃﺮﺧﺎن و اﻗﺮان آﻧﻬﺎ ﺳﻤﺎع دارد و اﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﺑﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 81‬از ‪581‬‬‫اﺑـﻮ داود از وي اﺳــﺘﻔﺎده ﮐﺮدهاﻧـﺪ و او ﯾﮑﯽ از اﺋﻤـﻪ اﯾـﻦ ﻓﻨﺴـﺖ در ﻧﻘـﺪ اﺣـﺎدﯾﺚ و ﻣﻌﺮﻓـﺖ اﺣـﻮال رﺟـﺎل و در ﮐـﺜﺮت ﻣﻌﻠﻮﻣـﺎت و‬‫ﻣﺤﻔﻮﻇﺎت ﻫﻢ ﻧﻈﯿﺮ ﻧـﺪاﺷﺖ از وي ﻣﻨﻘﻮﻟﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺑﺪﺳﺖ ﺧﻮد؟؟؟ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮﺷـﺘﻪام و او را ﺑﻌﺪ از ﻣﺮگ ﺑﺨﻮاب دﯾﺪﻧﺪ و ﭘﺮﺳـﯿﺪﻧﺪ‬‫ﮐﻪ ﺧـﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺎ ﺗﻮ ﭼﻪ ﮐﺮد ﮔﻔﺖ ﻣﺮا ﺑﺨﺸـﺶ و ﻋﻄﺎﯾﺎي ﺑﺴـﯿﺎر داد و از آﻧﺠﻤﻠﻪ ﺳﻪ ﺻـﺪ زن از ﺣﻮر ﻋﯿﻦ ﺑﻤﻦ ﺗﺰوﯾـﺞ ﻓﺮﻣﻮد و در‬‫ﺳﺎل دو ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﺳﻪ از ﺑﻐﺪاد ﺑﺤﺞ رواﻧﻪ ﺷﺪ اول در ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻨﻮره رﺳﯿﺪه و از زﯾﺎرت ﻓﺎرغ ﺷﺪه ﻗﺼﺪ ﺧﺎﻧﻪ ﮐﻌﺒﻪ ﻧﻤﻮد در اول ﻣﻨﺰل‬‫ﺑﺨﻮاب رﻓﺘﻪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻫﺎﺗﻔﯽ او را آواز داد ﮐﻪ أي اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ از ﻫﻤﺴﺎﯾﮕﯽ ﻣﺎ ﮐﺠﺎ ﻣﯽروي ﻣﻌﻠﻮم ﮐﺮد ﮐﻪ روح ﻣﺒﺎرك ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺧﺪاﺳـﺖ‬‫ﮐﻪ او را ﺑﺎن ﺗﺸـﺮﯾﻒ ﻣﺸـﺮف ﺳﺎﺧﺖ زود ﺑﺮﮔﺸﺖ و در ﻣﺪﯾﻨﻪ اﻗﺎﻣﺖ ﻧﻤﻮد ﺑﻌﺪ از ﺳﻪ روز وﻓﺎت ﯾﺎﻓﺖ و از ﺳـﻌﺎدت او اﻧﺴﺖ ﮐﻪ او را‬‫ﺑﺮ ﻫﻤﺎن ﺗﺨﺘﻪﻫﺎ ﻏﺴﻞ دادﻧﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ را ﺑﺮ اﻧﻬﺎ ﻏﺴﻞ داده ﺑﻮدﻧﺪ او را ﺑﻨﻈﻢ ﻫﻢ ﻣﯿﻞ ﺑﻮد و اﯾﻦ ﭼﻨﺪ ﺑﯿﺖ ازوﺳﺖ‬‫اﻟﻤﺎل ﯾﻨﻔﺪ ﺣﻠﻪ و ﺣﺮاﻣﻪ ﯾﻮﻣﺎ و ﯾﺒﻘﯽ ﻓﯽ ﻏﺪا ﺛﺎﻣﻪ‬‫ﻟﯿﺲ اﻟّﺘﻘﯽ ﺑﻤﺘﻖ ﻓﯽ دﯾﻨﻪ ﺣﺘﯽ ﯾﻄﯿﺐ ﺷﺮاﺑﻪ و ﻃﻌﺎﻣﻪ‬‫و ﯾﻄﯿﺐ ﻣﺎ ﯾﺤﻮي و ﯾﮑﺴﺐ اﻫﻠﻪ و ﯾﻄﯿﺐ ﻓﯽ ﺣﺴﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮐﻼﻣﻪ‬‫ﻧﻄﻖ اﻟﻨﺒّﯽ ﻟﻨﺎ ﺑﻪ ﻋﻦ رﺑّﻪ ﻓﻌﻠﯽ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻼﺗﻪ و ﺳﻼﻣﻪ‬‫ﻓﺎﺋـﺪه ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﺎﻫﻼـن و ﻧﺎﻓﻬﻤـﺎن ﻗـﺪﻣﺎء اﻫـﻞ ﺣـﺪﯾﺚ را ﻋﻤﻮﻣـﺎ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ را ﺧﺼﻮﺻـﺎ ﻣﻄﻌـﻮن ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧـﺪ ﮐﻪ اﯾﺸـﺎن‬‫ﺧﺼﻮﺻـﺎ اﯾﻦ ﺷـﺨﺺ از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﺸﺎن در ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ زﺑﺎن ﺧﻮد را دراز ﮐﺮده و ﮐﺴـﯽ را دروﻏﮕﻮ و ﮐﺴـﯽ را ﻣﻠﺒﺲ و ﺟﻌﻠﯽ و ﮐﺴـﯽ را‬‫ﻣﻔﺘﺮي و ﺑﻬﺘـﺎﻧﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨـﺪ و اﯾﻦ ﻏﯿﺒﺖ ﻣﺤﺮﻣﻪ را ﻋﻠﻢ ﻣﯽداﻧﻨـﺪ و ﻋﺒـﺎدت ﻣﯽاﻧﮕﺎرﻧـﺪ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺣﻤـﺎد ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻐﺮﺑﯽ درﯾﻦ ﺑﺎب‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ را ﻫﺠﻮ ﮐﺮده ﺑﻠﮑﻪ ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ را ﺗﻌﺮﯾﺾ ﺑﻄﻌﻦ ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ‬‫اري اﻟﺨﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﯾﻘﻞ ﮐﺜﯿﺮه و ﯾﻨﻘﺺ ﻧﻘﺼﺎ و اﻟﺤﺪﯾﺚ ﯾﺰﯾﺪ‬‫ﻓﻠﻮ ﮐﺎن ﺧﯿﺮا ﮐﺎن ﮐﺎﻟﺨﯿﺮ ﮐﻠﻪ و ﻟﮑﻦ ﺷﯿﻄﺎن اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺮﯾﺪ‬‫و ﻻﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﯽ اﻟّﺮﺟﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪62 :‬‬‫ﻣﻘﺎﻟﮥ ﺳﯿﺴﺄل ﻋﻨﻬﺎ و اﻟﻤﻠﯿﮏ ﺷﻬﯿﺪ‬‫ﻓﺎن ﯾﮏ ﺣﻘﺎ ﻓﻬﯽ ﻓﯽ اﻟﺤﮑﻢ ﻏﯿﺒﮥ و ان ﯾﮏ زورا ﻓﺎﻟﻘﺼﺎص ﺷﺪﯾﺪ‬‫ﻟﯿﮑﻦ اﯾﻦ ﺣﺎﺋـﻞ و اﻣﺜﺎل او ﻧﻔﻬﻤﯿﺪهاﻧـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻃﻌﻦ و ﺟﺮح اﯾﺸﺎن رﺟﺎل را ﻣﺤﺾ ﺑﺮاي ﺻـﯿﺎﻧﺖ ﺷـﺮﯾﻌﺖ و دﯾﻨﺴﺖ ﭘﺲ ﮔﻮﯾﺎ از ﻗﺒﯿﻞ‬‫ﻗﺘﺎل ﮐﻔﺎر و ﺧﻮارج و اﻫﻞ ﺑـﺪﻋﺖ و ﺳـﯿﺎﺳﺖ و ﺗﻌﺰﯾﺮ اﻫﻞ ﻣﻨﮑﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻋﺒﺎداﺗﺴﺖ از ﻏﯿﺒﺖ ﻣﺤﺮﻣﻪ ﻧﯿﺴﺖ و ازﯾﻦ اﺑﯿﺎت ﻣﺸﻮﻣﻪ‬‫ﮐﻪ ﻣﺮﻗﻮم ﺷـﺪ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻓﺘﻮح ﺣﻤﯿـﺪي ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ ﺟﻮاب داده و ﻗﺼـﯿﺪه دراز دارد در آﻧﺠﺎ در ﻣﺨﺎﻃﺒﻪ اﯾﻦ‬‫ﺷﺎﻋﺮ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‬‫و اﻧﯽ اﻟﯽ اﺑﻄﺎل ﻗﻮﻟﮏ ﻗﺎﺻﺪ و ﻟﯽ ﻣﻦ ﺷﻬﺎدات اﻟﻨﺼﻮص ﺟﻨﻮد‬‫إذا ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺧﯿﺮا ﮐﻼم ﻧﺒﯿﻨﺎ ﻟﺪﯾﮏ ﻓﺎن اﻟﺨﯿﺮ ﻣﻨﮏ ﺑﻌﯿﺪ‬‫و اﻗﺒﺢ ﺷﯽء ان ﺟﻌﻠﺖ ﻟﻤﺎ اﺗﯽ ﻋﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﯿﻄﺎﻧﺎ و ذاك ﺷﺪﯾﺪ‬‫و ﺑﻌـﺪ از ان در ﺣﻖ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮔﻮﯾـﺪ و ﻣﺎ ﻫﻮ اﻟّﺎ واﺣـﺪ ﻣﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ و ﮐﻠﻬﻢ ﻓﯿﻤﺎ ﺣﮑﺎه ﺷـﻬﻮد* ﻓﺎن ﺻّﺪ ﻋﻦ ﺣﮑﻢ اﻟﺸـﻬﺎدة ﺣﺎﻣﻞ* ﻓﺎن‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻪ ﻋﺘﯿـﺪ* و ﻟﻮ ﻻ رواة اﻟﺪﯾﻦ ﺿﺎﻋﺖ و اﺻـﺒﺤﺖ* ﻣﻌﺎﻟﻤﻪ ﻓﯽ اﻵﺧﺮﯾﻦ ﺗﺒﯿﺪ* ﻫﻢ ﺣﻔﻈﻮا اﻻﺛﺎر ﻣﻦ ﮐﻞ ﺷـﺒﻬﮥ* و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻋّﻤﺎ‬‫اﻗﺘﻨﻮه رﻗﻮد* و ﻫﻢ ﻫﺎﺟﺮوا ﻓﯽ ﺟﻤﻌﻬﺎ و ﺗﺒﺎدروا* اﻟﯽ ﮐﻞ اﻓﻖ و اﻟﻤﺮام ﮐﺆود* و ﻗﺎﻣﻮا ﺑﺘﻌﺪﯾﻞ اﻟﺮواة و ﺟﺮﺣﻬﻢ* ﻗﯿﺎم ﺻﺤﯿﺢ ﻟﻨﻘﻞ و ﻫﻮ‬‫ﺟﺪﯾـﺪ* ﺑﺘﺒﻠﯿﻐﻬﻢ ﺻـﺤﺖ ﺷـﺮاﺋﻊ دﯾﻨﻨﺎ ﺣـﺪود ﺗﺤﺮوا ﺣﻔﻈﻬﺎ و ﻋﻬﻮد* و ﺻﺢ ﻻﻫﻞ اﻟﻨﻘﻞ ﻣﻨﻬﺎ اﺣﺘﺠﺎﺟﻬﻢ* ﻓﻠﻢ ﯾﺒﻖ اﻟّﺎ ﻋﺎﻧﺪ و ﺣﻘﻮد* و‬‫ﺣﺴﺒﻬﻢ ان اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﺑﻠﻐﻮا* و ﻋﻨﻬﻢ رووا ﻻ ﯾﺴﺘﻄﺎع ﺟﺤﻮد* ﻓﻤﻦ ﺟﺎد ﻋﻦ ﻫﺬا اﻟﯿﻘﯿﻦ ﻣﻤﺎرق* ﻣﺮﯾﺪ ﻻﻇﻬﺎر اﻟﺸﮑﻮك ﻣﺮﯾﺪ* و ﻟﮑﻦ إذا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 82‬از ‪581‬‬‫ﺟﺎء اﻟﻬﺪي و دﻟﯿﻠﻪ* ﻓﻠﯿﺲ ﻟﻤﻮﺟﻮد اﻟﻀـﻼل وﺟﻮد* و ان رام اﻋﺪاء اﻟﺪﯾﺎﻧﮥ ﮐﯿﺪﻫﺎ* ﻓﮑﯿﺪﻫﻢ ﺑﺎﻟﻤﺨﺰﯾﺎت ﻣﮑﯿﺪ* و ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ‬‫ﺑﻦ ﻏﯿﺎث اﻻﺷﺒﯿﻠﯽ ﻧﯿﺰ ازﯾﻦ اﺑﯿﺎت در ﻗﺼـﯿﺪه دراز ﺟﻮاب داده و ﻻﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺬي ﻗﺎل اﺳﻮة* و راي ﻣﺼـﯿﺐ ﻟﻠﺼﻮاب ﺳﺪﯾﺪ* و اﺟﺮ‬‫ﺑﻪ ﯾﻌﻠﯽ اﻻﻟﻪ ﻣﺤﻠﻪ* و ﯾﻨﺰﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺨﻠـﺪ ﺣﯿﺚ ﯾﺮﯾـﺪ* ﯾﻨﺎﺿﻞ ﻋﻦ ﻗﻮل اﻟّﻨﺒﯽ و ﺻـﺤﺒﻪ* و ﯾﻄﺮد ﻋﻦ أﺣﻮاﺿﻪ و ﯾـﺬود* و ﺟﻤﻠﮥ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻗﺎﻟﻮا ﺑﻘﻮﻟﻪ* و ﻣﺎ ﻫﻮ ﻓﯽ ﺷﯽء اﺗﺎه ﻓﺮﯾﺪ* و ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﻘﻢ اﻫﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺪﯾﻨﻨﺎ* ﻓﻤﻦ ﮐﺎن ﯾﺮوي ﻋﻠﻤﻪ و ﯾﻔﯿﺪ ﻫﻢ ورﺛﻮا ﻋﻠﻢ اﻟﻨﺒﻮة و اﺣﺘﻮوا*‬‫ﻣﻦ اﻟﻔﻀـﻞ ﻣـﺎ ﻋﻨﻪ اﻻﻧـﺎم رﻗﻮد* و ﻫﻢ ﮐﻤﺼﺎﺑﯿـﺢ اﻟـﺪﺟﯽ ﯾﻬﺘـﺪي ﺑﻬﻢ* و ﻧﺎرﻫﻢ ﺑﻌـﺪ اﻟﻤﻤﺎت ﺧﻤﻮد* ﻋﻠﯿﮏ اﺑﻦ ﻋﺘﺎب ﻟﺰوم ﺳﺒﯿﻠﻬﻢ*‬‫ﻓﺤﺎﻟﻬﻢ ﻋﻨـﺪ اﻻﻟﻪ ﺣﻤﯿﺪ* و ﻧﯿﺰ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﺼـﻔﻮر ﺟﻮاب داده ﺳﺖ ﺑﺎﯾﻦ اﺑﯿﺎت اﯾﺎ ﻗﺎذﻋﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ زﯾﺪ ﻋﻤﺎﺋﻪ* روﯾﺪا ﺑﻤﺎ ﺗﺒﺪي‬‫ﺑﻪ و ﺗﻌﯿـﺪ* ﺟﻌﻠﺖ ﺷـﯿﺎﻃﯿﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺮﯾـﺪة اﻻ ان ﺷـﯿﻄﺎن اﻟﻀـﻼل ﻣﺮﯾﺪ* و ﻗﺮﻋﺖ ﺑﺎﻟﺘﮑﺬﯾﺐ ﻣﻦ ﮐﺎن ﺻﺎدﻗﺎ* ﻓﻘﻮﻟﮏ ﻣﺮدود و اﻧﺖ‬‫ﻋﻨﯿـﺪ* ذو اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﻧﺠﻮم ﻫﺪاﯾـﮥ* إذا ﻏﺎب ﻧﺠﻢ ﻻح ﺑﻌـﺪ ﺟﺪﯾـﺪ* ﺑﻬﻢ ﻋﺰ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻃﺮا و ﻫﻢ ﻟﻪ* ﻣﻌﺎﻗﻞ ﻣﻦ اﻋـﺪاﺋﻪ و ﺟﻨﻮد* و‬‫ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ در اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻤﯿﻢ و ﮐﺴﺮ اﻟﻌﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪63 :‬‬‫و ﺳـﮑﻮن اﻟﯿﺎء ﺑﻦ ﻋﻮن ﺑﻦ زﯾﺎد ﺑﻦ ﺑﺴـﻄﺎم ﺑﮑﺴـﺮ اﻟﻤﻮﺣﺪة و ﺳﮑﻮن اﻟﺴﯿﻦ اﻟﻤّﺮي ﺑﻀﻢ اﻟﻤﯿﻢ و ﺗﺸﺪﯾﺪ اﻟﺮاء اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺸﻬﻮر‬‫اﻣـﺎم ﻋﺎﻟﻢ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺘﻘﻦ ﺑﻮد ﮔﻮﯾﻨـﺪ اﺻـﻠﺶ از ﻗﺮﯾﻪ ﻧﻘﯿﺎﯾﺴﺖ ﺑﺠﺎﻧﺐ اﻧﺒﺎر ﭘـﺪرش ﮐﺎﺗﺐ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻮد ﻣﻘﺮر ﺑﺮ ﺧﺮاج ﺑﻠـﺪه ري‬‫ﭼﻮن ﺑﻤﺮد ﯾﮏ ﻧﯿﻢ ﻟﮏ درﻫﻢ ﺑﺮاي ﯾﺤﯿﯽ در ﻣﯿﺮاث ﺑﮕـﺬاﺷﺖ وﻟﯽ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﺎل ﮐﺜﯿﺮ را در ﻃﻠﺐ ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﻔﺎق ﮐﺮد ﺳـﻤﺎع دارد‬‫از ﻫﯿﺜﻢ و اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و ﻃﺒﻘﻪ او از وي ﭘﺮﺳـﯿﺪﻧﺪ ﭼﻪ ﻗﺪر اﺣﺎدﯾﺚ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﮔﻔﺖ ﺑﺪﺳﺖ ﺧﻮد ده ﻟﮑﻬﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮﺷـﺘﻪام اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻘﺒﻪ‬‫ﮐﻪ راوي اﯾﻦ ﺧﺒﺮﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ ﮔﻤﺎﻧﻢ اﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﻫﻢ ﺑﺮاي او ﺑﺪﺳﺖ ﺧﻮﯾﺶ ﺷـﺶ ﻟﮑﻬﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ وي ﺻﺪ ﻗﻤﻄﺮ ﮐﺘﺐ و‬‫ﭼﻬﺎر ﺣﺒﺎب ﺷـﺮاﺑﯿﻪ ﭘﺮ از ﮐﺘﺎب ﮔﺬاﺷـﺘﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺟﺮح و ﺗﻌﺪﯾﻠﺴﺖ ﮐﺒﺎر اﺋﻤﻪ ﺣﺪﯾﺚ از وي رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و‬‫اﺑﻮ داود و اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﯿﺎن او و اﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﺻـﺤﺒﺖ و اﻟﻔﺖ و اﺷﺘﺮاك در اﺷـﺘﻐﺎل ﺑﻌﻠﻮم ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻮد ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻣﺸﻬﻮر اﺳﺖ اﺑﻮ‬‫ﺧﯿﺜﻤﻪ ﻫﻢ از وي رواﯾﺖ دارد ﯾﮑﯽ از اﺋﻤﻪ اﯾﻦ ﻓﻦ ﺑﻮد در ﻧﻘﺪ اﺣﺎدﯾﺚ و ﻣﻌﺮﻓﺖ اﺣﻮال رﺟﺎل و در ﮐﺜﺮت ﻣﻌﻠﻮﻣﺎت و ﻣﺤﻔﻮﻇﺎت ﻧﻈﯿﺮ‬‫ﻧـﺪاﺷﺖ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺼـﺮه ﻣﻨﺘﻬﯽ ﺷـﺪه ﺑﺴﻮي ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﮐـﺜﯿﺮ و ﻗﺘـﺎده و ﻋﻠﻢ ﮐﻮﻓﻪ ﺑﺴﻮي اﺳـﺤﺎق و اﻋﻤﺶ و ﻋﻠﻢ‬‫ﺣﺠﺎز ﺑﺴﻮي اﺑﻦ ﺷﻬﺎب و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ دﯾﻨﺎر و ﻋﻠﻢ اﯾﻦ ﻫﺮ ﺷﺶ ﺗﻦ در ﺑﺼﺮه ﺑﺴﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺮوﺑﻪ و ﺷﻌﺒﻪ و ﻣﻌﻤﺮ و ﺣﻤﺎد ﺑﻦ ﺳﻠﻤﻪ و أﺑﯽ‬‫ﻋﻮاﻧﻪ و در ﮐﻮﻓﻪ ﺑﺴـﻔﯿﺎﻧﯿﻦ و ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اﻧﺲ و از اﻫﻞ ﺷﺎم ﺑﺎوزاﻋﯽ رﺳـﯿﺪه و ﻋﻠﻢ اﯾﻦ ﻫﻤﻪﻫﺎ ﺑﻤﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق و ﻫﺸـﯿﻢ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫ﺳﻌﯿـﺪ و اﺑﻦ أﺑﯽ زاﺋـﺪه و وﮐﯿﻊ و اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و اﺑﻦ ﻣﻬﺪي و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ آدم ﻣﻨﺘﻬﯽ ﺷﺪه و اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك اوﺳﻊ اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ در ﻋﻠﻢ و ﻋﻠﻢ‬‫ﻫﻤﻪ اﯾﻦ اﺋﻤﻪ در ﺣﺼﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ آﻣﺪه اﺣﻤﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﻫﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻪ ﻧﻤﯽﺷﻨﺎﺳﺪ آﻧﺮا ﯾﺤﯿﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﯽﮔﻔﺖ اﯾﻨﺠﺎ ﻣﺮوﯾﺴﺖ‬‫ﮐﻪ ﺧـﺪاي ﺗﻌـﺎﻟﯽ او را ﺑﺮاي ﻫﻤﯿﻦ ﮐـﺎر آﻓﺮﯾـﺪه ﮐﻪ ﮐـﺬب ﮐـﺬاﺑﯿﻦ ﻇﺎﻫﺮ ﮐﻨـﺪ و اﺑﻦ اﻟﺮوﻣﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻧﺸـﻨﯿﺪم اﺣـﺪي را ﻫﯿﭽﮕﺎه ﮐﻪ ﺣﻖ‬‫درﺑـﺎره ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﮔﻮﯾـﺪ ﺟﺰ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻏﯿﺮ او ﻣﺘﺤﺎﻣﻞ ﺑﺎﻟﻘﻮﻟﺴﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﮔﻮﯾـﺪ ﻧﺪﯾـﺪم ﺧﻄﺎي ﻫﯿﭽﮑﺲ ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ ﭘﻮﺷـﯿﺪم آﻧﺮا و‬‫ﺧﻮاﺳـﺘﻢ ﮐﻪ ﮐﺎر او را زﯾﻨﺖ دﻫﻢ و ﮔﺎﻫﯽ ﻫﯿﭽﯿﮑﯽ را ﺑﻤﮑﺮوﻫﯽ روﺑﺮو ﻧﺸـﺪم و ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﻧﮑﺮدم و ﻟﯿﮑﻦ ﺧﻄﺎي او را ﻣﯿﺎن ﺧﻮد و ﻣﯿﺎن‬‫او ﻣﺒﯿﻦ ﻣﯽﮐﻨﻢ اﮔﺮ ﻗﺒﻮل ﮐﺮد ﻓﺒﻬﺎ و اﻻ ﺗﺮك ﻣﯽﮐﻨﻢ او را ﻣﯽﮔﻔﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮﺷﺘﻢ از ﮐﺬاﺑﯿﻦ و ﮔﺮم ﮐﺮدم ﺑﺪان ﺗﻨﻮر را و ﺑﺮآوردم از‬‫ان ﻧﺎن ﭘﺨﺘﻪ و اﯾﻦ اﺷﻌﺎر ﺑﺴﯿﺎر ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪ اﺷﻌﺎر‬‫اﻟﻤﺎل ﯾﺬﻫﺐ ﺣﻠﻪ و ﺣﺮاﻣﻪ ﻃﺮا و ﯾﺒﻘﯽ ﻓﯽ ﻏﺪا ﺛﺎﻣﻪ‬‫ﻟﯿﺲ اﻟﺘﻘﯽ ﺑﻤﺘﻖ ﻻﻟﻬﻪ ﺣﺘﯽ ﯾﻄﯿﺐ ﺷﺮاﺑﻪ و ﻃﻌﺎﻣﻪ‬‫و ﯾﻄﯿﺐ ﻣﺎ ﯾﺤﻮي و ﺗﮑﺴﺐ ﮐﻔﻪ و ﯾﮑﻮن ﻓﯽ ﺣﺴﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮐﻼﻣﻪ‬‫ﻧﻄﻖ اﻟﻨﺒﯽ ﻟﻨﺎ ﺑﻪ ﻋﻦ رﺑﻪ ﻓﻌﻠﯽ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻼﺗﻪ و ﺳﻼﻣﻪ‬‫دارﻗﻄﻨﯽ ذﮐﺮ او در ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ از ﺷﺎﻓﻌﯽ ﻧﻤﻮده و در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺷﺎﻓﻌﯽ ﺧﺒﺮ او ﺑﺎ وي و ﺑﺎ اﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﮔﺬﺷـﺘﻪ در ﺳﻨﻪ ﺛﻠﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 83‬از ‪581‬‬‫و ﺛﻼﺛﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ از ﺑﻐـﺪاد ﻗﺼـﺪ ﺣـﺞ ﻧﻤﻮد اول ﺑﻤﺪﯾﻨﻪ ﻣﻨﻮره رﺳـﯿﺪ و از زﯾﺎرت ﻓﺎرغ ﺷﺪ ﻗﺼﺪ ﺧﺎﻧﻪ ﮐﻌﺒﻪ ﻧﻤﻮد در اول ﻣﻨﺰل ﺑﺨﻮاب‬‫رﻓﺘﻪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻫﺎﺗﻔﯽ او را آواز داد ﮐﻪ أي اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ از ﻫﻤﺴﺎﯾﮕﯽ ﻣﺎ ﮐﺠﺎ ﻣﯽروي ﻣﻌﻠﻮم ﮐﺮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪64 :‬‬‫ﮐﻪ روح ﻣﺒﺎرك ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺧﺪاﺳﺖ ﮐﻪ او را ﺑﺎن ﺗﺸـﺮﯾﻒ ﻣﺸـﺮف ﺳﺎﺧﺖ رﻓﻘﺎ را ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﺑﺮوﯾﺪ و ﺧﻮد زود ﺑﺮﮔﺸﺘﻪ ﺑﻤﺪﯾﻨﻪ اﻗﺎﻣﺖ‬‫ﻧﻤﻮد ﺑﻌﺪ از ﺳﻪ روز وﻓﺎت ﯾﺎﻓﺖ و اﯾﻦ آﺧﺮ ﺣﺞ او ﺑﻮد از ﺳﻌﺎدت او آﻧﺴﺖ ﮐﻪ او را ﺑﺮ ﻫﻤﺎن ﺗﺨﺘﻬﺎ ﻏﺴﻞ دادﻧﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﻮل ﺧﺪا‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ را ﺑﺮ آن ﻏﺴـﻞ داده ﺑﻮدﻧـﺪ ﻫﻔﺘـﺎد و ﭘﻨـﺞ ﺳﺎل ﻋﻤﺮ ﯾﺎﻓﺖ در ﺗﺎرﯾـﺦ وﻓﺎت او اﺧﺘﻼﻓﺴﺖ واﻟﯽ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺑﺮ وي ﻧﻤﺎز‬‫ﮔﺰارده در ﺑﻘﯿﻊ دﻓﻦ ﮐﺮد و ﻧﻤﺎز ﺑﺮ وي ﻣﮑﺮر ﺷﺪ ﭼﻨﺪ ﺑﺎر ﻣﺮدي روﺑﺮوي ﺟﻨﺎزه او ﺑﺂواز ﺑﻠﻨﺪ ﻣﯽﮔﻔﺖ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﻧﻔﯽ ﮐﺬب‬‫از ﺣﺪﯾﺚ رﺳﻮل ﺧﺪا ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﯽﮐﺮد ﺑﻌﻀﯽ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ در ﻣﺮﺛﯿﻪ او اﯾﻦ اﺑﯿﺎت ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ اﺑﯿﺎت‬‫ذﻫﺐ اﻟﻌﻠﯿﻢ ﺑﻌﯿﺐ ﮐّﻞ ﻣﺤﺪث و ﺑﮑﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻦ اﻻﺳﻨﺎد‬‫و ﺑﮑّﻞ وﻫﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻣﺸﮑﻞ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻪ ﻋﻠﻤﺎء ﮐﻞ ﺑﻼد‬‫او را ﺑﻌﺪ از ﻣﺮگ ﺑﺨﻮاب دﯾﺪﻧﺪ و ﭘﺮﺳـﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺧﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺎ ﺗﻮ ﭼﻪ ﮐﺮد ﮔﻔﺖ ﻋﻄﺎﯾﺎ و ﻣﻮاﻫﺐ ﺑﺴـﯿﺎر داد از آﻧﺠﻤﻠﻪ آﻧﮑﻪ ﺳﻪ ﺻﺪ‬‫ﺣﻮر ﻋﯿﻦ ﺑﻤﻦ ﺗﺰوج ﻓﺮﻣﻮد ﻣﺮي او را ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻮﻻ ﮔﻮﯾﻨـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ از ﻣﻮاﻟﯽ ﺑﻨﯽ ﻣﺮه ﺑﻮد وﻻدﺗﺶ در ﺳـﻨﻪ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ ﺑﻮده‬‫اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن ﮔﻔﺘﻪ در ﺑﻌﺾ ﺗﻮارﯾـﺦ دﯾـﺪم ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻦ ﻏﯿﺎث ﺑﻦ زﯾﺎد ﺑﻦ ﻋﻮن ﺑﻦ ﺑﺴـﻄﺎم ﻣﻮﻟﯽ اﻟﺠﻨﯿـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻐﻄﻔﺎﻧﯽ‬‫اﻟﻤﺮي اﻣﯿﺮ ﺧﺮاﺳﺎن از ﻃﺮف ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ اﻻﻣﻮي و اول اﺷﻬﺮﺳﺖ و اﺻﺢ و ﻣﺮي ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺴﻮي ﻣّﺮة ﻏﻄﻔﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﺒﯿﻠﻪ ﮐﻼن و‬‫ﻣﺸـﻬﻮرﺳﺖ و در ﻋﺮب ﭼﻨـﺪ ﻗﺒﺎﺋﻞ ﻣﻨﺴﻮباﻧـﺪ ﺑﺴﻮي آن و ﻫﺮ ﯾﮑﯽ را ﻣﺮه ﮔﻮﯾﻨـﺪ و اﺑﻦ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﮔﻔﺘﻪ ﻧﻘﯿﺎ ﺑﻔﺘﺢ‬‫ﻧﻮن و ﮐﺴـﺮ ﻗﺎف ﯾﺎ ﻓﺘﺢ آن و ﺑﻌﺪش ﯾﺎي ﻣﻔﺘﻮﺣﻪ ﻗﺮﯾﻪاﯾﺴﺖ از ﻗﺮاي اﻧﺒﺎر ﮐﻪ از آﻧﺠﺎﺳﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﺧﻄﯿﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ‬‫ﻓﺮﻋﻮن ﻫﻢ از اﻫـﻞ ﻫﻤﯿﻦ ﻗﺮﯾﻪ ﺑﻮد اﻧﺘﻬﯽ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ اﯾﻦ ﻋﺠـﺎﺋﺐ اﺗﻔـﺎﻗﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﮐـﺎﻓﺮ و ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺆﻣﻦ از ﯾﮑﺠﺎ ﺑﺮﺧﯿﺰﻧـﺪ در ﺑﺴـﺘﺎن‬‫اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﻌﻨﻮان ﻓﺎﺋـﺪه ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﮐﻪ ﺟﺎﻫﻼن و ﻧﺎﻓﻬﻤﺎن ﻗـﺪﻣﺎي اﻫﻞ ﺣـﺪﯾﺚ را ﻋﻤﻮﻣﺎ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ را ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻣﻄﻌﻮن‬‫ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﺧﺼﻮﺻﺎ اﯾﻦ ﺷـﺨﺺ در ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ زﺑﺎن ﺧﻮد را دراز ﮐﺮده و ﮐﺴـﯽ را دروﻏﮕﻮ و ﮐﺴﯽ را ﻣﻠﺒﺲ و ﺟﺎﻋﻞ و ﮐﺴﯽ‬‫را ﻣﻔﺘﺮي ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ و اﯾﻦ ﻏﯿﺒﺖ ﻣﺤﺮﻣﻪ را ﻋﻠﻢ ﻣﯽداﻧـﺪ و ﻋﺒـﺎدت ﻣﯽاﻧﮕـﺎرد ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺣﻤـﺎد ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻐﺮﺑﯽ درﯾﻦ ﺑﺎب ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ را ﻫﺠﻮ ﮐﺮده ﺑﻠﮑﻪ ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ را ﺗﻌﺮض ﺑﻄﻌﻦ ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪﺳﺖ ﻧﻈﻢ‬‫اري اﻟﺨﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﯾﻘﻞ ﮐﺜﯿﺮه و ﯾﻨﻘﺺ ﻧﻘﺼﺎ و اﻟﺤﺪﯾﺚ ﯾﺰﯾﺪ‬‫ﻓﻠﻮ ﮐﺎن ﺧﯿﺮا ﮐﺎن ﮐﺎﻟﺨﯿﺮ ﮐﻠﻪ و ﻟﮑﻦ ﺷﯿﻄﺎن اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺮﯾﺪ‬‫و ﻻﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺮﺟﺎل ﻣﻘﺎﻟﮥ ﺳﯿﺴﺄل ﻋﻨﻬﺎ و اﻟﻤﻠﯿﮏ ﺷﻬﯿﺪ‬‫ﻓﺎن ﯾﮏ ﺣﻘﺎ ﻓﻬﯽ ﻓﯽ اﻟﺤﮑﻢ ﻏﯿﺒﮥ و ان ﯾﮏ زورا ﻓﺎﻟﻘﺼﺎص ﺷﺪﯾﺪ‬‫ﻟﮑﻦ اﯾﻦ ﺟﺎﻫﻞ و اﻣﺜﺎل او ﻧﻔﻬﻤﯿﺪهاﻧﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻃﻌﻦ و ﺟﺮح اﯾﺸﺎن رﺟﺎل را ﻣﺤﺾ ﺑﺮاي ﺻـﯿﺎﻧﺖ ﺷﺮﯾﻌﺖ و دﯾﻦ اﺳﺖ ﭘﺲ ﮔﻮﯾﺎ از ﻗﺒﯿﻞ‬‫ﻗﺘﺎل ﮐﻔﺎر و ﺧﻮارج و اﻫﻞ ﺑﺪﻋﺖ و ﺳﯿﺎﺣﺖ و ﺗﻌﺰﯾﺮ اﻫﻞ ﻣﻨﮑﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻋﺒﺎداﺗﺴﺖ از ﻏﯿﺒﺖ ﻣﺤﺮﻣﻪ ﻧﯿﺴﺖ و ازﯾﻦ اﺑﯿﺎت ﻣﺸﻮﻣﻪ‬‫ﮐﻪ ﻣﺮﻗﻮم ﺷﺪ ﺣﻤﯿﺪي ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﺟﻮاب داده و ﻗﺼﯿﺪه دراز ﮔﻔﺘﻪ در ان ﺑﻤﺨﺎﻃﺒﻪ اﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﻧﻈﻢ‬‫و اﻧﯽ اﻟﯽ اﺑﻄﺎل ﻗﻮﻟﮏ ﻗﺎﺻﺪ و ﻟﯽ ﻣﻦ ﺷﻬﺎدات اﻟﻨﺼﻮص ﺟﻨﻮد‬‫إذا ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺧﯿﺮا ﮐﻼم ﻧﺒﯿﻨﺎ ﻟﺪﯾﮏ ﻓﺎن اﻟﺨﯿﺮ ﻣﻨﮏ ﺑﻌﯿﺪ‬‫و اﻗﺒﺢ ﺷﯽء ان ﺟﻌﻠﺖ ﻟﻤﺎ اﺗﯽ ﻋﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﯿﻄﺎﻧﺎ و ذاك ﺷﺪﯾﺪ‬‫ﺑﻌﺪه در ﺣﻖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻧﻈﻢ‬‫و ﻣﺎ ﻫﻮ اﻟّﺎ واﺣﺪ ﻣﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 84‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪65 :‬‬‫و ﮐﻠﻬﻢ ﻓﯿﻤﺎ ﺣﮑﺎه ﺷﻬﻮد ﻓﺎن ﺻﺪ ﻋﻦ ﺣﮑﻢ اﻟﺸﻬﺎدة ﺣﺎﻣﻞ‬‫ﻓﺎن ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻪ ﻋﻨﯿﺪ و ﻟﻮﻻ رواة اﻟّﺪﯾﻦ ﺿﺎﻋﺖ و اﺻﺒﺤﺖ‬‫ﻣﻌﺎﻟﻤﻪ ﻓﯽ اﻵﺧﺮﯾﻦ ﺗﺒﯿﺪ ﻫﻢ ﺣﻔﻈﻮا اﻻﺛﺎر ﻣﻦ ﮐﻞ ﺷﺒﻬﮥ‬‫و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻋﻤﺎ اﻗﺘﻨﻮه رﻗﻮد و ﻫﻢ ﻫﺎﺟﺮوا ﻓﯽ اﺟﻤﻌﻬﺎ و ﺗﺒﺎدروا‬‫اﻟﯽ ﮐﻞ اﻓﻖ و اﻟﻤﺮام ﮐﺆود و ﻗﺎﻣﻮا ﺑﺘﻌﺪﯾﻞ اﻟﺮواة و ﺟﺮﺣﻬﻢ‬‫ﻗﯿﺎم ﺻﺤﯿﺢ اﻟﻨﻘﻞ و ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺪ ﺑﺘﺒﻠﯿﻐﻬﻢ ﺻﺤﺖ ﺷﺮاﺋﻊ دﯾﻨﻨﺎ‬‫ﺣﺪود ﺗﺤﺮوا ﺣﻔﻈﻬﺎ و ﻋﻬﻮد و ﺻﺢ ﻻﻫﻞ اﻟﻨﻘﻞ ﻣﻨﻬﺎ اﺣﺘﺠﺎﺟﻬﻢ‬‫ﻓﻠﻢ ﯾﺒﻖ أﻻ ﻋﺎﻧﺪ و ﺣﻘﻮد و ﺣﺴﺒﻬﻢ ان اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﺑﻠﻐﻮا‬‫و ﻋﻨﻬﻢ رووا ﻻ ﯾﺴﺘﻄﺎع ﺟﺤﻮد ﻓﻤﻦ ﺟﺎد ﻋﻦ ﻫﺬا اﻟﯿﻘﯿﻦ ﻣﻤﺎ رق‬‫ﻣﺮﯾﺪ ﻻﻇﻬﺎر اﻟﺸﮑﻮك ﻣﺮﯾﺪ و ﻟﮑﻦ إذا ﺟﺎء اﻟﻬﺪي و دﻟﯿﻠﻪ‬‫ﻓﻠﯿﺲ ﻟﻤﻮﺟﻮد اﻟﻀﻼل وﺟﻮد و ان رام اﻋﺪاء اﻟّﺪﯾﺎﻧﮥ ﮐﯿﺪﻫﺎ‬‫ﻓﮑﯿـﺪﻫﻢ ﺑﺎﻟﻤﺨﺰﯾﺎت ﻣﮑﯿﺪ و ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻋﺘﺎب اﻻﺷﺒﯿﻠﯽ را ﻧﯿﺰ ﻗﺼـﯿﺪه درازﺳﺖ در ﺟﻮاب اﯾﻦ اﺑﯿﺎت ﻧﻈﻢ و ﻻﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﯽ‬‫اﻟّـﺬي ﻗـﺎل اﺳﻮة* و راي ﻣﺼـﯿﺐ ﻟﻠﺼﻮاب ﺳﺪﯾـﺪ* و اﺟﺮ ﺑﻪ ﯾﻌﻠﯽ اﻻﻟﻪ ﻣﺤﻠﻪ* و ﻧﯿﺰ ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺨﻠـﺪ ﺣﯿﺚ ﯾﺮﯾـﺪ* ﯾﻨﺎﺿﻞ ﻋﻦ ﻗﻮل اﻟﻨﺒّﯽ و‬‫ﺻﺤﺒﻪ* و ﯾﻄﺮد ﻋﻦ اﺣﻮاﺿﻪ و ﯾﺰود* و ﺟﻤﻠـﮥ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﺎﻟﻮا ﺑﻘﻮﻟﻪ* و ﻣﺎ ﻫﻮ ﻓﯽ ﺷـﯽء اﺗﺎه ﻓﺮﯾـﺪ* و ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﻘﻢ اﻫﻞ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑـﺪﯾﻨﻨﺎ*‬‫ﻓﻤﻦ ﮐﺎن ﯾﺮوي ﻋﻠﻤﻪ و ﯾﻔﯿـﺪ* ﻫﻢ ورﺛﻮا ﻋﻠﻢ اﻟﻨﺒﻮة و اﺣﺘﻮوا* ﻣﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﻣﺎ ﻋﻨـﺪ اﻻﻧﺎم رﻗﻮد* و ﻫﻢ ﮐﻤﺼﺎﺑﯿـﺢ اﻟّﺪﺟﯽ ﯾﻬﺘﺪي ﺑﻬﻢ* و‬‫ﻧﺎرﻫﻢ ﺑﻌـﺪ ﻟا ﻤﻤﺎت ﺧﻤﻮد* ﻋﻠﯿﮏ اﺑﻦ ﻋﺘﺎب ﻟﺰوم ﺳﺒﯿﻠﻬﻢ* ﻓﺤﺎﻟﻬﻢ ﻋﻨـﺪ اﻻﻟﻪ ﺣﻤﯿﺪ* و ﻫﻢ از ان اﺑﯿﺎت اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﺼـﻔﻮر را‬‫ﺟﻮاﺑﺴﺖ و ﻣﻨﻬـﺎ اﺑﯿـﺎت اﯾﺎ ﻗﺎذﻋﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ازﯾـﺪ ﻋﻤﺎؤه* روﯾـﺪا ﺑﻤﺎ ﯾﺒـﺪي ﺑﻪ و ﯾﻌﯿـﺪ* ﺟﻌﻠﺖ ﺷـﯿﺎﻃﯿﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺮﯾـﺪة* اﻻ اّن ﺷـﯿﻄﺎن‬‫اﻟﻀـﻼل ﻣﺮﯾﺪ* و ﻗﺮﻋﺖ ﺑﺎﻟﺘﮑﺬﯾﺐ ﻣﻦ ﮐﺎن ﺻﺎدﻗﺎ* ﻓﻘﻮﻟﮏ ﻣﺮدود و اﻧﺖ ﻋﻨﯿﺪ* و ذو اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻧﺠﻮم ﻫﺪاﯾﮥ* إذا ﻏﺎب ﻧﺠﻢ ﻻح‬‫ﺑﻌـﺪ ﺟﺪﯾﺪ* ﺑﻬﻢ ﻋّﺰ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻃﺮا و ﻫﻢ ﻟﻪ* ﻣﻌﺎﻗﻞ ﻣﻦ اﻋﺪاﺋﻪ و ﺟﻨﻮد* اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﻟﺒﺴـﺘﺎن و ﻧﯿﺰ ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در‬‫ﺗـﺎج ﻣﮑﻠـﻞ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻮن ﺑﻦ زﯾﺎد ﺑﻦ ﺑﺴـﻄﺎم اﻟﻤﺮي اﻟﺒﻐـﺪادي اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻣﺘﻔﻨﻨﺎ‬‫ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﻣﻦ ﻗﺮﯾـﮥ ﻧﺤﻮ اﻻﻧﺒﺎر ﺗﺴـﻤﯽ ﻧﻘﯿﺎي و ﮐﺎن اﺑﻮه ﮐﺎﺗﺒﺎ ﻟﻌﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﺧﺮاج اﻟﺮي ﻓﻤﺎت ﻓﺤﻠﻒ ﻻﺑﻨﻪ ﯾﺤﯿﯽ‬‫اﻟﻤـﺬﮐﻮر اﻟﻒ اﻟﻒ درﻫﻢ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ اﻟﻒ درﻫﻢ ﻓـﺎﻧﻔﻖ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻤـﺎل ﻋﻠﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺳـﺌﻞ ﯾﺤﯿﯽ ﮐﻢ ﮐﺘﺒﺖ ﻣﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﻘﺎل ﮐﺘﺒﺖ‬‫ﺑﯿﺪي ﻫﺬه ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ و ﻗﺎل راوي ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ و ﻫﻮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻘﺒﮥ و اﻧّﯽ اﻇﻦ ان اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﻗﺪ ﮐﺘﺒﻮا ﻟﻪ ﺑﺎﯾﺪﯾﻬﻢ ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ و‬‫ﺳﺘﻤﺎﺋـﮥ اﻟﻒ و ﺧﻠﻒ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ ﻣﺎﺋـﮥ ﻗﻤﻄﺮ و ارﺑﻊ ﺣﺒﺎب ﺷـﺮاﺑﯿﮥ ﻣﻤﻠﻮة ﮐﺘﺒﺎ و ﻫﻮ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌـﺪﯾﻞ و روي ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮐﺒﺎر‬‫اﻻﺋﻤـﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺒﺨﺎري و اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺠﺎج اﻟﻘﺸـﯿﺮي و اﺑﻮ داود اﻟﺴﺠﺴـﺘﺎﻧﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ‬‫اﻟﺤﻔﺎظ و ﮐﺎن ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻣﻦ اﻟﺼﺤﺒﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪66 :‬‬‫و اﻻﻟﻔـﮥ و اﻻﺷﺘﺮاك ﺑﺎﻻﺷـﺘﻐﺎل ﺑﻌﻠﻮم اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺎ ﻫﻮ ﻣﺸـﻬﻮر و ﻻ ﺣﺎﺟﮥ اﻟﯽ اﻻﻃﺎﻟﮥ ﻓﯿﻪ و روي ﻋﻨﻪ ﻫﻮ و اﺑﻮ ﺧﯿﺜﻤﮥ و ﮐﺎﻧﺎ ﻣﻦ اﻗﺮاﻧﻪ و‬‫ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻟا ﻤﺪﯾﻨﯽ اﻧﺘﻬﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﮐﺜﯿﺮ و ﻗﺘﺎدة و ﻋﻠﻢ اﻟﮑﻮﻓﮥ اﻟﯽ اﺳـﺤﺎق و اﻻﻋﻤﺶ و اﻧﺘﻬﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺠﺎز اﻟﯽ‬‫اﺑﻦ ﺷـﻬﺎب و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ دﯾﻨﺎر و ﺻﺎر ﻋﻠﻢ ﻫﻮﻻء اﻟﺴـﺘﮥ ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة اﻟﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺮوﺑﮥ و ﺷﻌﺒﮥ و ﻣﻌﻤﺮ و ﺣﻤﺎد ﺑﻦ ﺳﻠﻤﮥ و أﺑﯽ ﻋﻮاﻧﮥ و‬‫ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓﮥ اﻟﯽ ﺳـﻔﯿﺎن اﻟﺜﻮري و ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اﻧﺲ و ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺸﺎم اﻟﯽ اﻻوزاﻋﯽ و اﻧﺘﻬﯽ ﻋﻠﻢ ﻫﻮﻻء اﻟﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﺳـﺤﺎق و ﻫﺸـﯿﻢ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ و اﺑﻦ أﺑﯽ زاﺋﺪة و وﮐﯿﻊ و اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و ﻫﻮ اوﺳﻊ ﻫﻮﻻء ﻋﻠﻤﺎ و اﺑﻦ ﻣﻬﺪي و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ آدم و ﺻﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 85‬از ‪581‬‬‫ﻋﻠﻢ ﻫﻮﻻء ﺟﻤﯿﻌﺎ اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﮐﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻻ ﯾﻌﺮﻓﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﻓﻠﯿﺲ ﻫﻮ ﺑﺤﺪﯾﺚ و ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﻫﻬﻨﺎ رﺟﻞ ﺧﻠﻘﻪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻬـﺬا اﻟﺸﺄن و ﯾﻈﻬﺮ ﮐـﺬب اﻟﮑـﺬاﺑﯿﻦ ﯾﻌﻨﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺮوﻣﯽ ﻣﺎ ﺳـﻤﻌﺖ اﺣﺪا ﻗﻂ ﯾﻘﻮل اﻟﺤﻖ ﻓﯽ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﻏﯿﺮ ﯾﺤﯿﯽ‬‫ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻏﯿﺮه ﮐـﺎن ﯾﺘﺤﺎﻣـﻞ ﺑﺎﻟﻘﻮل و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﻣﺎ راﯾﺖ ﻋﻠﯽ رﺟﻞ ﻗﻂ ﺧﻄﺄ اﻟّﺎ ﺳﺘﺮﺗﻪ و اﺣﺒﺒﺖ ان ازﯾﻦ اﻣﺮه و ﻣﺎ اﺳـﺘﻘﺒﻠﺖ رﺟﻼ ﻓﯽ‬‫وﺟﻬﻪ ﺑـﺎﻣﺮ ﯾﮑﺮﻫﻪ و ﻟﮑﻦ اﺑﯿﻦ ﻟﻪ ﺧﻄﺄه ﻓﯿﻤﺎ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻨﻪ ﻓﺎن ﻗﺒﻞ ذﻟﮏ و اﻻ ﺗﺮﮐﺘﻪ و ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﮐﺘﺒﻨﺎ ﻋﻦ اﻟﮑـﺬاﺑﯿﻦ و ﺳـﺠﺮﻧﺎ ﺑﻪ اﻟﺘﻨﻮر و‬‫اﺧﺮﺟﻨﺎ ﺑﻪ ﺧﺒﺰا ﻧﻀﯿﺠﺎ و ﮐﺎن ﯾﻨﺸﺪ ﮐﺜﯿﺮا ﺷﻌﺮ‬‫اﻟﻤﺎل ﯾﺬﻫﺐ ﺣﻠﻪ و ﺣﺮاﻣﻪ ﻃﺮا و ﯾﺒﻘﯽ ﻓﯽ ﻏﺪ آﺛﺎﻣﻪ ﻟﯿﺲ اﻟﺘﻘﯽ ﺑﻤﺘﻖ ﻻﻟﻬﻪ‬‫ﺣﺘﯽ ﯾﻄﯿﺐ ﺷﺮاﺑﻪ و ﻃﻌﺎﻣﻪ و ﯾﻄﯿﺐ ﻣﺎ ﯾﺤﻮي و ﺗﮑﺴﺐ ﮐﻔﻪ‬‫و ﯾﮑﻮن ﻓﯽ ﺣﺴﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮐﻼﻣﻪ ﻧﻄﻖ اﻟﻨﺒﯽ ﻟﻨﺎ ﺑﻪ ﻋﻦ رﺑّﻪ‬‫ﻓﻌﻠﯽ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـﻼﺗﻪ و ﺳﻼﻣﻪ و ﻗﺪ ذﮐﺮه اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯿﻤﻦ روي ﻋﻦ اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻗﺪ ﺳﺒﻖ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺧﺒﺮه ﻣﻌﻪ‬‫و ﻣﺎ ﺟﺮي ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ اﻻﻣﺎم اﺣﻤـﺪ ﻓﯽ ذﻟﮏ و ﺳـﻤﻊ اﯾﻀﺎ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨـﮥ و ﮐﺎن ﯾﺤﯿﯽ ﯾﺤـﺞ ﻓﯿﺬﻫﺐ اﻟﯽ‬‫ﻣﮑـﮥ و ﯾﺮﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻓﻠﻤﺎ ﮐﺎن آﺧﺮ ﺣـّﺠ ﮥ ﺣﺠﻬﺎ ﺧﺮج اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و رﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﺎﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﺛﻠﺜﮥ اﯾﺎم ﺛﻢ ﺧﺮج ﺣﺘﯽ اﺗﯽ اﻟﻤﻨﺰل‬‫ﻣﻊ رﻓﻘـﺎﺋﻪ ﻓﺒـﺎﺗﻮا ﻓﺮاي ﻓﯽ اﻟﻨﻮم ﻫﺎﺗﻔـﺎ ﯾﻬﺘﻒ ﺑﻪ ﯾـﺎ اﺑﺎ زﮐﺮﯾﺎ أ ﺗﺮﻏﺐ ﻋﻦ ﺟﻮاري ﻓﻠﻤﺎ اﺻـﺒﺢ ﻗﺎل ﻟﺮﻓﻘﺎﺋﻪ اﻣﻀﻮا ﻓﺎﻧﯽ راﺟﻊ اﻟﯽ ﻟا ﻤـﺪﯾﻨﮥ‬‫ﻓﻤﻀﻮا و رﺟﻊ ﻓﺎﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﺛﻠﺜﮥ اﯾﺎم ﺛﻢ ﻣﺎت ﻓﺤﻤﻞ ﻋﻠﯽ اﻋﻮاد اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﮐﺎﻧﺖ وﻓﺎﺗﻪ ﻟﺴﺒﻊ ﻟﯿﺎل ﻣﻦ ذي اﻟﻘﻌﺪة ﺳﻨﻪ ‪233‬‬‫ﻫﮑـﺬا ﻗﺎﻟﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد و ﻫﻮ ﻏﻠﻂ ﻗﻄﻌﺎ ﻟﻤﺎ ﺗﻘﺪم ذﮐﺮه و ﻫﻮ اﻧّﻪ ﺧﺮج اﻟﯽ ﻣﮑﮥ ﻟﻠﺤﺞ ﺛﻢ رﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﻣﺎت ﺑﻬﺎ و ﻣﻦ‬‫ﯾﮑﻮن ﻗـﺪ ﺣـﺞ ﮐﯿﻒ ﯾﺘﺼﻮر ان ﯾﻤﻮت ﺑﺬي اﻟﻘﻌﺪة ﻣﻦ ﺗﻠﮏ اﻟﺴـﻨﮥ ﻓﻠﻮ ذﮐﺮ اﻧّﻪ ﺗﻮﻓﯽ ذي اﻟﺤﺠﮥ ﻻﻣﮑﻦ ان ﯾﺤﺘﻤﻞ ان ﯾﮑﻮن ﻫﺬا ﻏﻠﻄﺎ‬‫ﻣﻦ اﻟﻨﺎﺳـﺦ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن ﻟﮑﻨﯽ وﺟـﺪﺗﻪ ﻓﯽ ﻧﺴـﺨﺘﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻫـﺬه اﻟﺼﻮرة ﻓﯿﺒﻌـﺪ ان ﯾﮑﻮن ﻣﻦ اﻟﻨﺎﺳـﺦ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﺛﻢ ذﮐﺮ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ان‬‫اﻟﺼﺤﯿﺢ اﻧّﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪67 :‬‬‫ﻣﺎت ﻗﺒﻞ ان ﯾﺤـﺞ و ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا ﯾﺴـﺘﻘﯿﻢ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﻣﻦ ﺗﺎرﯾـﺦ اﻟﻮﻓﺎة ﺛﻢ ﻧﻈﺮت ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻻرﺷﺎد ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓـﮥ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺗﺎﻟﯿﻒ أﺑﯽ ﯾﻌﻠﯽ‬‫اﻟﺨﻠﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺨﻠﯿﻞ اﻟﺤﺎﻓﻆ ان ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﺗﻮﻓﯽ ﻟﺴـﺒﻊ ﻟﯿﺎل ﺑﻘﯿﻦ ﻣﻦ ذي اﻟﺤﺠﮥ ﻣﻦ اﻟﺴـﻨﮥ‬‫اﻟﻤﺬﮐﻮرة ﻓﻌﻠﯽ ﻫﺬا ﯾﮑﻮن ﻗﺪ ﺣﺞ و ذﮐﺮ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﯾﻀﺎ ان ﻣﻮﻟﺪه ﮐﺎن آﺧﺮ ﺳـﻨﮥ ‪ 158‬ﺛﻢ ﻗﺎل ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ وﻓﺎﺗﻪ اﻧﻪ ﺑﻠﻎ ﺳـﺒﻌﺎ و ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ‬‫اﻟّﺎ ﻋﺸـﺮة اﯾﺎم و ﻫﺬا اﯾﻀﺎ ﻻ ﯾﺼﺢ ﻣﻦ ﺟﻬﮥ اﻟﺤﺴﺎب ﻓﺘﺎﻣﻠﻪ و راﯾﺖ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﺘﻮارﯾﺦ اﻧّﻪ ﻋﺎش ﺧﻤﺴﺎ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﺻﻠﯽ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﺛﻢ ﺻـّﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺮارا و دﻓﻦ ﺑﺎﻟﺒﻘﯿﻊ و ﮐﺎن ﺑﯿﻦ ﯾـﺪي ﺟﻨﺎزﺗﻪ رﺟﻞ ﯾﻨﺎدي ﻫـﺬا اﻟّـﺬي ﮐﺎن ﯾﻨﻔﯽ اﻟﮑـﺬب ﻋﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و رﺛﺎه ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﻓﻘﺎل‬‫ذﻫﺐ اﻟﻌﻠﯿﻢ ﺑﻌﯿﺐ ﮐﻞ ﻣﺤﺪث و ﺑﮑﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻦ اﻻﺳﻨﺎد‬‫و ﺑﮑﻞ وﻫﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻣﺸﮑﻞ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻪ ﻋﻠﻤﺎء ﮐّﻞ ﺑﻼد‬‫رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻤﯿﻢ و ﮐﺴﺮ اﻟﻌﯿﻦ اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و ﺳﮑﻮن اﻟﺘﺤّﯿﮥ و ﺑﺴﻄﺎم ﺑﮑﺴﺮ اﻟﺒﺎء و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ‬‫وﺟﻪ ﺷﺸﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻬﺮوي اﻟﺤـﺪﺛﺎﻧﯽ اﻻﻧﺒـﺎري ﮐﻪ از ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﻣﺴـﻠﻢ ﺻـﺎﺣﺐ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻧﯿﺰ از ﻣﺸﺎﯾـﺦ اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪﺳﺖ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﺷﺎﻣﯽ در ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻮد ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫از ﺻﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣﺬي ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 86‬از ‪581‬‬‫رواﯾـﮥ ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺮﻓﻮﻋـﺎ اﻧـﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت ﺑﺎب‬‫اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ‬‫و ذﻫﺒﯽ ﻧﯿﺰ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘـﺪال اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را از ﻋﻮاﻟﯽ اﺣـﺎدﯾﺚ ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ داﻧﺴـﺘﻪ و ﺑﺴـﻨﺪ ﺧﻮد از ﺳﻮﯾـﺪ رواﯾﺖ ان ﮐﺮده ﮐﻤﺎ‬‫ﺳﺘـﺪري ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌـﺪ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺟﻼﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﻋﻠﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ و ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﮑﻤﺎل‬‫ﻣﺰي و ﺗـﺬﻫﯿﺐ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ و ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔـﺎظ و ﻋﺒﺮ ذﻫﺒﯽ و ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﻏﯿﺮ ان‬‫ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﻓﻬﺬا ﺣﺎﻓﻈﻬﻢ اﻟﺠﻠﯿﻞ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ* ﺷـﯿﺦ ﻣﺴـﻠﻢ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺼﺤﯿﺢ اﻟﺤﻤﯿﺪ* ﻗﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟا ﺸﺮﯾﻒ‬‫اﻟﻤﺠﯿـﺪ* اﻟﻘﺎﻃﻊ ﻣﻦ اﻋﻨﺎق ارﺑﺎب اﻟﺒﻐﯽ ﮐّﻞ ورﯾﺪ* ﻓﻼ ﯾﻌﺪل ﻋﻨﻪ و ﻻ ﯾﺤﯿﺪ* ﺑﻌﺪ رواﯾﮥ ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻤﺠﯿﺪ* اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻣﺎج ﻟﺤﯿﺮﺗﻪ ﻓﯽ اﻟﻐﯽ‬‫اﻟﻤﺪﯾﺪ* و ﺿﺮب ﻟﻐﻤﺮﺗﻪ ﻓﯽ اﻟّﻀﻼل اﻟﺒﻌﯿﺪ‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از اﺋﻤﻪ ارﺑﻌﻪ اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﻄﺮق ﻣﺘﻌﺪده رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺷـﻬﺮآﺷﻮب ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺮﺣﻤﮥ ﮐﻪ ﻣﺤﺎﻣﺪ زاﻫﺮه و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺑﺎﻫﺮه ﺟﻨﺎﺑﺶ از واﻓﯽ ﺑﺎﻟﻮﻓﯿﺎت ﺻـﻼح اﻟﺪﯾﻦ ﺻـﻔﺪي و ﺑﻠﻐﻪ ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي و ﻟﺴﺎن اﻟﻤﯿﺰان اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ و ﺑﻐﯿﮥ اﻟﻮﻋﺎة ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻤﻔﺴـﺮﯾﻦ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ داودي در ﻣﺠﻠﺪ‬‫ﺳﺎﺑﻖ ﺷﻨﯿﺪي در ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ آل أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﺮﻣﻮده و‬‫ﻗﺎل اﻟﻨﺒّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺎﻻﺟﻤﺎع اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب رواه اﺣﻤﺪ ﻣﻦ ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ ﻃﺮق‬‫و ﻋﻼﻣﻪ ﺳﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﺗﺬﮐﺮه ﺧﻮاص اﻻﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤﺪ ﻓﯽ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪68 :‬‬‫ﺛﻨﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺮوﻣﯽ ﺛﻨﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺳﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﮔﻔﺘﻪ رواه اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﻓﯽ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و از‬‫اﻓـﺎده ﻋﻼـﻣﻪ ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ و ﻣﺤﻤﻮد ﻗﺎدري در ﺻـﺮاط ﺳﻮي ﻧﯿﺰ رواﯾﺖ ﮐﺮدن اﺣﻤـﺪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را واﺿـﺢ و ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻤﺎ ﺳـﯿﺎﺗﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌـﺪ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮدن اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺣﺪﯾﺜﯽ را ﺣﺴﺐ ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت‬‫اﮐـﺎﺑﺮ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و اﺟﻠﻪ ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ ﺳـﻨﯿﻪ دﻟﯿـﻞ ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ و اﻋﺘﻤـﺎد و اﻋﺘﺒﺎر آﻧﺴﺖ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم در ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﯾﺪﻟﮏ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺜﺮة ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم اﯾﻀﺎ ﻣﺎ ﯾﺮوي ﻋﻦ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و‬‫ﻫﻮ ﮐﻤﺎ ﻋﺮف اﺻـﺤﺎب اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻗﺮﯾﻊ اﻗﺮاﻧﻪ و اﻣﺎم زﻣﺎﻧﻪ و اﻟﻤﻘﺘـﺪي ﺑﻪ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﻔﻦ ﻓﯽ اﺑّﺎﻧﻪ و اﻟﻔﺎرس اﻟّﺬي ﯾﮑّﺐ‬‫ﻓﺮﺳـﺎن اﻟﺤﻔﺎظ ﻓﯽ ﻣﯿـﺪاﻧﻪ و رواﯾﺘﻪ ﻓﯿﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻘﺒﻮﻟـﮥ و ﻋﻠﯽ ﮐﺎﻫﻞ اﻟﺘﺼـﺪﯾﻖ ﻣﺤﻤﻮﻟـﮥ ﻟﻤﺎ ﻋﻠﻢ اّن اﻻﻣﺎم اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻣﻦ‬‫اﺣﺘﺬي ﻋﻠﯽ ﻣﺜﺎﻟﻪ و ﻧﺴﺞ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﻮاﻟﻪ و ﺣﻄﺐ ﻓﯽ ﺣﺒﻠﻪ و اﻧﻀﻮي اﻟﯽ ﺣﻔﻠﻪ ﻣﺎﻟﻮا اﻟﯽ ﺗﻔﻀﯿﻞ اﻟﺸﯿﺨﯿﻦ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ ﻓﺠﺎءت رواﯾﺘﻪ‬‫ﻓﯿﻪ ﮐﻌﻤﻮد اﻟﺼـﺒﺎح ﻻ ﯾﻤﮑﻦ ﺳﺘﺮه ﺑﺎﻟﺮاح و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﮑﻨﺠﯽ در ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺜﺮة‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺎ روﯾﻨﺎه ﻋﻦ اﻣﺎم اﻫﻞ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻫﻮ اﻋﺮف اﺻـﺤﺎب اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻗﺮﯾﻊ اﻗﺮاﻧﻪ و‬‫اﻣﺎم زﻣﺎﻧﻪ و اﻟﻤﻘﺘـﺪي ﺑﻪ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﻔﻦ ﻓﯽ اﺑﺎﻧﻪ و اﻟﻔﺎرس اﻟّـﺬي ﯾﮑّﺐ ﻓﺮﺳﺎن اﻟﺤﻔﺎظ ﻓﯽ ﻣﯿﺪاﻧﻪ و رواﯾﺘﻪ ﻣﻘﺒﻮﻟﮥ و ﻋﻠﯽ ﮐﺎﻫﻞ ﻟا ﺘﺼﺪﯾﻖ‬‫ﻣﺤﻤﻮﻟـﮥ وﻻـﯾﺘﻬﻢ ﻓﯽ دﯾﻨﻪ و ﻻـ ﯾﺸـﮏ اﻧّﻪ ﯾﻘﻮل ﺑﺘﻔﻀـﯿﻞ اﻟﺸـﯿﺨﯿﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤـﺎ و ارﺿﺎﻫﻤـﺎ و اﻇﻠّﻨﺎ ﺑﻈّﻞ رﺿﺎﻫﻤﺎ‬‫ﻓﺠﺎءت رواﯾﺘﻪ ﻓﯿﻪ ﮐﻌﻤﻮد اﻟﺼﺒﺎح و ﻻ ﯾﻤﮑﻦ ﺳﺘﺮه ﺑﺎﻟّﺮاح اﻟﺦ و ﺳﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﺗﺬﮐﺮه ﺧﻮاص اﻻﻣﻪ در ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮاﺧﺎة ﮔﻔﺘﻪ‬‫و ﻧﺤﻦ ﻧﻘﻮل اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺬي رواه اﺣﻤﺪ ﻓﯽ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻪ ﻣﯿﺴـﺮة و ﻻ اﻟﺤﮑﻢ و اﺣﻤﺪ ﻣﻘﻠﺪ ﻓﯽ اﻟﺒﺎب ﻣﺘﯽ روي ﺣﺪﯾﺜﺎ وﺟﺐ اﻟﻤﺼﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 87‬از ‪581‬‬‫اﻟﯽ رواﯾﺘﻪ ﻻـﻧﻪ اﻣـﺎم زﻣﺎﻧﻪ و ﻋﺎﻟﻢ اواﻧﻪ و اﻟﻤﺒﺮز ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻨﻘﻞ ﻋﻠﯽ اﻗﺮاﻧﻪ و اﻟﻔﺎرس اﻟّـﺬي ﻻ ﯾﺠﺎري ﻓﯽ ﻣﯿـﺪاﻧﻪ و ﻫـﺬا ﻫﻮ اﻟﺠﻮاب ﻋﻦ‬‫ﺟﻤﯿﻊ ﻣـﺎ ﯾﺮد ﻓﯽ اﻟﺒﺎب و ﻓﯽ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﮑﺘﺎب ازﯾﻦ اﻓﺎده اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ در ﻏﺎﯾﺖ وﺿﻮح و ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒـﻞ ﻣﻘﺘـﺪاي ﻓﻦ ﺣـﺪﯾﺚ در وﻗﺖ ﺧﻮد ﺑﻮده و رواﯾـﺎت او در ﺑـﺎب ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﻘﺒﻮﻟﺴﺖ و ﺑﺮ ﮐﺎﻫﻞ‬‫ﺗﺼﺪﯾﻖ ﻣﺤﻤﻮل ﭼﻪ او و اﻣﺜﺎل او ﯾﻘﯿﻨﺎ ﺑﺘﻔﻀـﯿﻞ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻗﺎﺋﻞ و ﺑﺴﻮي اﯾﻦ ﻣﺬﻫﺐ و ﻣﺸﺮب ﻣﺎﺋﻞ و آﺋﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﯾﻌﻨﯽ ازو ﺻﻤﺖ رﻓﺾ و‬‫ﻏﻠﻮ ﺑﺮ ﮐﻨﺎر و ﺑﺮاﺋﺖ ﺳﺎﺣﺘﺸﺎن ازﯾﻦ ﻋﯿﺐ و ﻋﺎر ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌـﮥ اﻟﻨﻬﺎر آﺷـﮑﺎر ﭘﺲ رواﯾﺎت او ﻣﺜﻞ ﻋﻤﻮد ﺻـﺒﺎح در ﻏﺎﯾﺖ اﯾﻀﺎح‬‫اﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺘﺮ ان ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺮاح و از اﻓﺎده ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﭘﯿﺪاﺳﺖ ﮐﻪ اﺣﻤﺪ درﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﻘﻠﺪ و ﻣﺘﺒﻮﻋﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه او ﺣﺪﯾﺜﯽ‬‫رواﯾﺖ ﮐﻨﺪ رﺟﻮع ﺑﺎن ﻻزم و واﺟﺒﺴﺖ ﭼﻪ او اﻣﺎم زﻣﺎن و ﻋﺎﻟﻢ اوان و ﺳﺎﺑﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪69 :‬‬‫در ﻋﻠﻢ ﻧﻘـﻞ ﺑﺮ اﻗﺮان و ﺷـﻬﺴﻮار ﯾﮑﻪﺗـﺎز در ﻣﯿـﺪان ﺑـﻮده و ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﺟـﻮاب از ﻫﺮ ﭼﯿﺰﯾﮑﻪ وارد ﻣﯽﺷﻮد درﯾﻦ ﺑـﺎب و دﯾﮕﺮ اﺣـﺎدﯾﺚ‬‫ﮐﺘـﺎب ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺠﻮاب ﺗﺸـﮑﯿﮑﺎت ﻣﺠـﺎدﻟﯿﻦ و ارﺗﯿﺎﺑـﺎت ﻣﺨﺎﺻـﻤﯿﻦ ﻣﺤﺾ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮدن اﺣﻤـﺪ دﻟﯿـﻞ ﻗﻄﻌﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﺣـﺬاء رواﯾﺖ او‬‫ﺷﺒﻬﺎت رﮐﯿﮑﻪ ﺟﺎﺣـﺪﯾﻦ و ﻣﻐﺎﻟﻄﺎت ﺳـﺨﯿﻔﻪ ﺣﺎﺋﺪﯾﻦ را آب ﻧﯿﺴﺖ رو ﺑﺮد و اﻧﮑﺎر آﻧﻬﺎ اﺣﺪي را ﻣﺠﺎل و ﺗﺎب ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﮑﺎرم ﺟﻠﯿﻠﻪ و‬‫ﻣﺤـﺎﺳﻦ ﺟﻤﯿﻠﻪ و ﻣﺤﺎﻣـﺪ ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﺪاﺋـﺢ ﻓﺨﯿﻤﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒـﻞ ﻧﺰد اﺋﻤﻪ ﻗﻮم ﺑﺎﻻﺗﺮ از اﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺣﺎﻃﻪ آن ﺗﻮان ﮐﺮد ﻧﺒـﺬي از ان در‬‫ﺑﻌﺾ ﻣﺠﻠـﺪات ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺷـﻨﯿﺪي و ﺷـﻄﺮي از ان در ﺑﻌﺾ ﻣﺠﻠـﺪات آﺗﯿﻪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ و ﻣﺮﺗﺒﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﺤﺪي رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫ﺣﻀـﺮات در ﻗﯿﺎم ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم او را ﺑﺮ ﺧﻠﯿﻔﻪ اول ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﻣﯽدﻫﻨـﺪ و ﻗﯿﺎم در ﻣﻘﺎم اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﺑﺮاي او ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ‬‫دﻫﻠﻮي در رﺟﺎل ﻣﺸﮑﺎة در ﺗﺮﺟﻤﻪ اﺣﻤﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﻤﯿﻤﻮﻧﯽ ﻗﺎل ﻟﯽ اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﺑﺎﻟﺒﺼﺮة ﺑﻌﺪ اﻟﻤﺤﻨﮥ ﯾﺎ ﻣﯿﻤﻮﻧﯽ ﻣﺎ ﻗﺎم اﺣﺪ ﻓﯽ اﻻﺳﻼم‬‫ﻣﺎ ﻗﺎم اﺣﻤـﺪ ﻓﻌﺠﺒﺖ ﻣﻦ ﻫـﺬا و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻗﺪ ﻗﺎم ﻓﯽ اﻟّﺮدة ﻗﻠﺖ ﺑﺎّي ﺷـﯽء ﻗﺎل اّن أﺑﺎ ﺑﮑﺮ وﺟﺪ اﻧﺼﺎرا و ان اﺣﻤﺪ ﻟﻢ ﯾﺠﺪ ﻧﺎﺻـﺮا و ﻣﺤﯿﯽ‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﻧﻮوي در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺳـﻤﺎء و اﻟﻠﻐﺎت ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺣﻤﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﯿﻞ ﻟﺒﺸﺮ اﻟﺤﺎﻓﯽ ﺣﯿﻦ ﺿﺮب اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﯽ اﻟﻤﺤﻨﮥ ﻟﻮﻗﺖ و ﺗﮑﻠﻤﺖ‬‫ﮐﻤﺎ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻻ اﻗﻮي ﻋﻠﯿﻪ ان اﺣﻤﺪ ﻗﺎم ﻣﻘﺎم اﻻﻧﺒﯿﺎء اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا ﺣﺒﺮﻫﻢ اﻟﻤﺒﺠﻞ ﻋﻨﺪ اﻻﺣﺒﺎر* و ﺑﺤﺮﻫﻢ اﻟﻤﺘﻘﺎﺻﺮ ﻋﻨﻪ اﻟﺒﺤﺎر* اﻟّﺬي ﻻ‬‫ﯾﺒـﺎرﯾﻪ ﻣﺒـﺎر* و ﻻـ ﯾﺠـﺎرﯾﻪ ﻣﺠﺎر* و ﻻ ﯾﺸﻖ ﻟﻪ ﻏﺒﺎر* و ﻻ ﺗﻠﺤﻖ ﻟﻪ اﺛﺎر* و ﻻ ﯾـﺪرك ﻟﻪ ﻣﻄﺎر* و ﻻ ﯾﺮام ﻟﻪ ﻣﻀـﻤﺎر* اﻟـﺬي اﺿـﺤﯽ و‬‫ﺻـﺎر* إﻟﯿﻪ ﻟا ﻤﺮﺟﻊ و ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻤـﺪار* ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻻﺣـﺎدﯾﺚ و اﻻﺛـﺎر* و ﻓﻦ اﻟﺮواﯾـﺎت و اﻻﺧﺒـﺎر* ﻗـﺪ روي ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤﻮﺗﻠﻖ اﻻﻧﻮار*‬‫اﻟﻤﻠﺘﻤﻊ اﻻﺳـﻔﺎر اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﻣﻦ ﻗـﺪﯾﻢ اﻻﻋﺼـﺎر* اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﯿﻦ ﻋﻠﻤـﺎء اﻻﻣﺼﺎر* ﻓﻼ ﯾﻨﺤﺮف ﻋﻨﻪ اﻻ ﻣﻦ زاغ ﻋﻦ ﻗﺼـﺪ اﻟﺴﺒﯿﻞ و ﺟﺎر* و ﻻ‬‫ﯾﻤﺘﺮي ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻣﺎل ﻋﻦ وﺿـﺢ اﻟﻄﺮﯾﻖ ﻓﺤﺎر* و ﻻ ﯾﻘـﺪح ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻫﻠﮏ ﻓﯽ ﺑﯿـﺪاء اﻟﻐّﯽ و ﺑﺎر* و ﻻ ﯾﻄﻌﻦ ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻣﺮق ﻋﻦ اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﻟﻤﺒﯿﻦ و ﻋﺎر* ﻓﺮﮐﺐ ﻣﺘﻦ اﻟﺸﻨﺎﻋﮥ و اﻟﺸﻨﺎر* و اﻣﺘﻄﯽ ﺻﻬﻮة اﻟﻌﯿﺐ و اﻟﻌﺎر* و ﺟﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﻌﺎر و اﻟﻨﺎر* و اﻗﺘﻨﯽ ﺧﺴﺮ اﻟﻤﺎل و ﺳﻮء اﻟﺪار‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﺒﺎد ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻟﺮواﺟﻨﯽ اﻻﺳـﺪي ﮐﻪ از ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﺑﺨﺎري ﺻﺎﺣﺐ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻧﯿﺰ از ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﺗﺮﻣـﺬي و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ اﺳﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ از ﻋﺒﺎرت ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻐﺪادي و ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﮐﻨﺠﯽ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ و‬‫ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﻌـﺪﯾﻞ و ﺗﻮﺛﯿﻖ ﻋﺒﺎد ﺣﺴﺐ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﮐﺎﺑﺮ ﻧﻘﺎد ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺠﻠـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ داﻧﺴﺘﯽ و ﻻ رﯾﺐ ان رواﯾـﮥ ﻋﺒﺎد‬‫ﺷﯿـﺦ اﻟﺒﺨـﺎري اﻟﺒـﺎرع ﻋﻨـﺪﻫﻢ ﻓﯽ اﻻﻧﺘﻘـﺎد* ﻟﻬـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺸﺎﺋﻊ ﻓﯽ اﻻﻏﻮار و اﻻﻧﺠﺎد* اﻟﻤﻀـﯽء ﻟﻠﺘﻼل و اﻟﻮﻫﺎد* ﻧﺎف ﻟﻄﻌﻦ ارﺑﺎب‬‫اﻟﻌﺼﺒﯿـﮥ و اﻟﻌﻨـﺎد* و واف ﻟﻘﻤﻊ اﺻـﺤﺎب اﻟﺨﺼﻮﻣـﮥ و اﻟﻠّـﺪاد* و ﻫـﺎد ﻟـﺬوي اﻻﻧﺼـﺎف اﻟﯽ ﺳـﻠﻮك ﻟﻘﻢ اﻟﺤﻖ و اﻟﺮﺷـﺎد* و داع ﻻﻫﻞ‬‫اﻻذﻋﺎن اﻟﯽ ﻧا ﺘﻬﺎج ﻟﺤﺐ اﻟﺼﺪق و؟؟؟ اﻟﺴﺪم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪70 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 88‬از ‪581‬‬‫وﺟﻪ ﻧﻬﻢ‬‫اﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة اﻟﺘﺮﻣﺬي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﺟﺎﻣﻊ ﺻـﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣﺬي رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺒﺎرك ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ ﺟﺰري در ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻠﯽ‬‫اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺷﺎﻓﻌﯽ در ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴـﺌﻮل ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻢ ﯾﺰل أي ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻤﻼزﻣﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﺰﯾﺪه اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﻤﺎ ﺣﺘﯽ‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯿﻤﺎ ﻧﻘﻠﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺻﺤﯿﺤﻪ ﺑﺴﻨﺪه ﻋﻨﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴﺆول در ﺑﯿﺎن ﺷﻮاﻫـﺪ ﻋﻠﻢ و ﻓﻀﻞ آﻧﺠﻨﺎب ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻣﺎ رواه اﻻﻣﺎم اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻓﯽ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﺑﺴـﻨﺪه و ﻗﺪ ﺗﻘﺪم‬‫ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻻﺳﺘﺸﻬﺎد ﻓﯽ ﺻﻔﮥ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺎﻻﻧﺰع اﻟﺒﻄﯿﻦ‬‫ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻧﯿﺰ در ﻣﻨﻬﺎج اﻟﺴـﻨﻪ اﻋﺘﺮاف ﮐﺮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ را ﺗﺮﻣﺬي رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و ﺳـﯿﺪ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﺣﻤـﺪ ﻧﯿﺰ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﺒﺎرت ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل را ﮐﻪ ﻣﺼـﺮح ﺑﺎﺧﺮاج ﺗﺮﻣﺬﯾﺴﺖ آورده ﮐﻤﺎ ﺳـﺘﻌﺮف ﻓﯿﻤﺎ ﯾﺎﺗﯽ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و‬‫ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﻮاب اﻟﺦ و ﻋﻼﻣﻪ ﺣﻠﯽ در ﮐﺘﺎب ﻧﻬﺞ اﻟﺤﻖ و ﮐﺸﻒ اﻟﺼﺪق ﻓﺮﻣﻮده‬‫روي اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺻﺤﯿﺤﻪ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻓﻀـﻞ ﺑﻦ روزﺑﻬـﺎن در ﮐﺘـﺎب اﻟﺒﺎﻃـﻞ ﺧﻮد ﺑﺠﻮاب آن ﮔﻔﺘﻪ و اﻣﺎ ﻣﺎ ذﮐﺮه ﻣﻦ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻓﺼـﺤﯿﺢ و ﺣﺴـﯿﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﻣﯿﺒﺬي در ﻓﻮاﺗﺢ ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﺤﮑﻢ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﮐﻪ در ﺟﺎﻣﻊ ﺗﺮﻣﺬي ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ و‬‫اﻧﺎ ﻣﯿﺰان اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﻟﺴﺎﻧﻪ‬‫ﮐﻪ در رﺳـﺎﻟﻪ ﻋﻘﻠﯿﻪ اﻣـﺎم ﻏﺰاﻟﯽ ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﺑﺮ ﻃﺎﻟﺒﺎن ﻃﺮﯾﻖ اﯾﻘﺎن و ﺷﺎرﺑﺎن رﺣﯿﻖ ﻋﺮﻓﺎن واﺟﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ اﻟـﺦ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫ﯾﻮﺳﻒ ﺷﺎﻣﯽ در ﺳﺒﻞ اﻟﻬﺪي و ارﺷﺎد در ذﮐﺮ اﺳﻤﺎي ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫روي اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﻏﯿﺮه ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﻟّﺼﻮاب اﻧﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ اﻟﺦ و رواﯾﺖ ﻧﻤﻮدن ﺗﺮﻣﺬي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را از اﻓﺎده اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﺻﻮاﻋﻖ و ﻣﯿﺮزا ﻣﺨﺪوم در‬‫ﻧﻮاﻗﺾ و ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿـﺪروس ﯾﻤﻨﯽ در ﻋﻘـﺪ ﻧﺒﻮي و ﻣﺤﻤﻮد ﺷـﯿﺨﺎﻧﯽ ﻗﺎدري در ﺻـﺮاط ﺳﻮي و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در‬‫اﺳﻤﺎء رﺟﺎل ﻣﺸﮑﺎة و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺷﺒﺮاﻣﻠﺴﯽ در ﺗﯿﺴﯿﺮ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴﻨﯿﻪ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﮐﺮدي ﮐﻮراﻧﯽ در ﻧﺒﺮاس و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ زرﻗﺎﻧﯽ‬‫در ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺒﺎن اﻟﻤﺼـﺮي در اﺳﻌﺎف اﻟﺮاﻏﺒﯿﻦ و ﻋﺠﯿﺒﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺎل و ﻣﻮﻟﻮي ﻋﺒﺪ اﻟﻌﻠﯽ اﻟﻤﻌﺮوف‬‫ﺑﺒﺤﺮ اﻟﻌﻠﻮم در ﺷـﺮح ﻣﺜﻨﻮي ﻣﻮﻟﻮي روم و ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن ﻧﯿﺰ واﺿـﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻤﺎ ﺳـﺘﻄﻠﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌـﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و إذا درﯾﺖ ان‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬي روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸﺮﯾﻒ و ادرﺟﻪ ﻓﯽ ﺻﺤﯿﺤﻪ اﻟﺴﺎﻣﻖ اﻟﻤﻨﯿﻒ ﻓﻼ ﯾﺠﺘﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪71 :‬‬‫ﻋﻠﯽ ﺗﮑـﺬﯾﺒﻪ و اﺑﻄﺎﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﻤﺎﻟﻮس اﻟـﺬي ﻋﻘﻠﻪ ﺳـﺨﯿﻒ* و ﻓﻬﻤﻪ ﺧﻔﯿﻒ* و دﯾﻨﻪ ﻃﻔﯿﻒ* و ﺣﯿﺎؤه ﺷـﻔﯿﻒ* و اﻫﻮن ﺳـﯿﺮه ﻓﯽ اﻟﻌﻀـﯿﻬﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 89‬از ‪581‬‬‫اﻟﺨﺒـﺐ و اﻟﻮﺟﯿـﻒ* و ارﻓـﻖ ﺣــﺪاه ﻓﯽ اﻟﻌﺼﺒﯿـﮥ اﻟﻤﻘﻠـﻖ اﻟﻌﻨﯿـﻒ* و داﺑـﻪ اﻟـﺘﺰوﯾﺮ و اﻟﺘﻠﻔﯿـﻖ و اﻟﺘﻠﻔﯿـﻒ* و دﯾـﺪﻧﻪ اﻟﺘﻐﺮﯾﺮ و اﻟـﺘﺰوﯾﻖ و‬‫اﻟﺘﺤﺮﯾﻒ* و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌـﺎﺻﻢ ﻋﻦ ﺗﺨﺒﻄﻪ و اﻟﺘﻠﻘﯿﻒ* و ﻫﻮ اﻟﺼـﺎﺋﻦ ﻋﻦ ﺗﻌﺴـﻔﻪ ﻓﺎﻧﻪ اﻟﺨﺒﯿﺮ اﻟﻠﻄﯿﻒ و ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻠﯿﻠﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻤﯿﻠﻪ و ﻣـﺪاﺋﺢ‬‫ﺳﻨﯿﻪ و ﻣﺤﺎﻣـﺪ ﻋﻠﯿﻪ ﺗﺮﻣـﺬي و ﻃﻮل ﺑـﺎع و ﮐﺜﺮت اﻃﻼـع و ﻣﺰﯾـﺪ ﺣﻔﻆ و اﺗﻘﺎن و ﺑﺮاﻋﺖ و ﺟﻼﻟﺖ و ﻋﻠﻮ ﻣﺮﺗﺒﺖ و رﻓﻌﺖ ﺷﺎن و ﮐﻤﺎل‬‫ﺗﺒﺤﺮ و ﺗﻤﻬﺮ او ﻧﺰد اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤّﻘﻘﺴﺖ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﺮوزي در ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﺑﻨﺴـﺒﺖ ﺑﻮﻏﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻫـﺬه اﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﺑـﻮغ و ﻫﯽ ﻗﺮﯾﻪ ﻣﻦ ﻗﺮي ﺗﺮﻣـﺬ ﻋﻠﯽ ﺳـﺘﮥ ﻓﺮاﺳـﺦ ﻣﻨﻬـﺎ اﻻﻣـﺎم اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة ﺑﻦ ﺷـﺪاد اﻟﺒﻮﻏﯽ‬‫اﻟّﺘﺮﻣـﺬي اﻟﻀـﺮﯾﺮ اﻣﺎم ﻋﺼـﺮه ﺑﻼ ﻣﺪاﻓﻌـﮥ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اّﻣﺎ اﻧﻪ ﮐﺎن ﻣﻦ ﻫـﺬه اﻟﻘﺮﯾﮥ او ﺳـﮑﻦ ﻫﺬه اﻟﻘﺮﯾﮥ اﻟﯽ ان ﻣﺎت و ﺳﺎذﮐﺮه ﻓﯽ‬‫ﺣﺮف اﻟّﺘﺎء و اذﮐﺮ ﺷـﯿﻮﺧﻪ و ﻣﻦ ﺳـﻌﮥ ﺣﻔﻈﻪ اﻧﻪ ﺣﮑﯽ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﮐﻨﺖ ﻓﯽ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺤﺠﺎز ﻓﺎﺳـﺘﻌﺮت ﺟﺰﺋﯿﻦ ﻣﻦ ﺷـﯿﺦ ﮐﺎن ﻣﻌﻨﺎ ﻓﯽ اﻟﻄﺮﯾﻖ‬‫ﻻﮐﺘﺒﻬﻤﺎ و إﻗﺮاء ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺤﻤﻠﺖ اﻟﺠﺰﺋﯿﻦ اﻟﯽ اﻟﺮﺣﻞ و ﻧﺴـﺨﺘﻬﻤﺎ و اﺧﺬت اﻟﻤﻮﻋﺪ ﻣﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻻﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﻗﻌﺪ اﻟﺸـﯿﺦ ﻟﯿﺴﻤﻊ ﻣﻀﯿﺖ ﻟﯽ‬‫اﻟﺮﺣﻞ و اﺧﺬت اﻟﺠﺰﺋﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﮑﺮاس و ﺟﺰﺋﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﺒﯿﺎض ﻋﻮض اﻟﻔﺮع اﻟﺬي ﻧﺴـﺨﺘﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﻗﻌﺪت ﺑﯿﻦ ﯾﺪي اﻟﺸـﯿﺦ ﻻ ﻗﺮء و ﺟﻌﻞ اﻟﺸـﯿﺦ‬‫ﯾﻨﻈﺮ ﻓﯽ اﺻـﻠﻪ ﻗﻠﺒﺖ اﻟﻮرﻗـﮥ ﻻ ﻗﺮأ ﻣﻦ ﻓﺮﻋﯽ ﻓﺎذا اﻧﺎ ﻏﻠﻄﺖ و ﺗﺮﮐﺖ اﻟﺠﺰء اﻟﻤﮑﺘﻮب ﻓﯽ اﻟﺮﺣﻞ و اﺧـﺬت اﻟﺒﯿﺎض ﻓﺎﺳـﺘﺤﯿﯿﺖ و ﺷـﺮﻋﺖ‬‫اﻗﺮأ اﻟﺠﺰﺋﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﺤﻔﻆ و اﻗﻠﺐ اﻟﻮرﻗـﮥ ﺑﻌـﺪ اﻟﻮرﻗـﮥ ﺣﺘﯽ اﺗﯿﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﮑّﻞ و ﻣﺎ اﺗﻔﻖ اﻧﯽ ﻏﻠﻄﺖ ﻓﯽ ﺷـﯽء و ﻗـﺪ ﮐﺎن ﺣﻔﻆ اﻟﺠﺰﺋﯿﻦ ﺣﺎﻟﮥ‬‫اﻟﻨﺴﺦ ﻣﺎت ﺑﻘﺮﯾﮥ ﺑﻮغ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻧﯿﺰ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ در اﻧﺴﺎب ﺑﻨﺴـﺒﺖ ﺗﺮﻣﺬي ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ‬‫ﺳﻮرة ﺑﻦ ﺷـﺪاد اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻟﻀـﺮﯾﺮ اﺣﺪ اﻻﺋّﻤﮥ اﻟﺬﯾﻦ ﯾﻘﺘﺪي ﺑﻬﻢ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺻـﻨﻒ ﮐﺘﺎب اﻟﺠﺎﻣﻊ و اﻟﺘﺎرﯾﺦ و اﻟﻌﻠﻞ ﺗﺼـﻨﯿﻒ رﺟﻞ‬‫ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺘﻘﻦ و ﮐﺎن ﯾﻀـﺮب ﺑﻪ اﻟﻤﺜﻞ ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ و اﻟﻀـﺒﻂ ﺗﻠﻤﺬ ﻻﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺒﺨﺎري و ﯾﺸﺎرك ﻣﻌﻪ ﻓﯽ ﺷﯿﻮﺧﻪ ﻣﺜﻞ‬‫ﻗﺘﯿﺒـﮥ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺒﻐﻼﻧﯽ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻤﺮوزي و ﻫّﻨﺎد ﺑﻦ اﻟﺴـﺮي و أﺑﯽ ﮐﺮﯾﺐ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﻼء اﻟﮑﻮﻓﯿﯿﻦ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﺸﺎر و ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺰﻣﻦ اﻟﺒﺼـﺮﯾﯿﻦ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺪارﻣّﯽ اﻟّﺴﻤﺮﻗﻨﺪي و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﺮاﻗﯿﻦ و اﻟﺤﺠﺎز روي ﻋﻨﻪ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ اﻟﻐﺰال و ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟـﺪﻫﻘﺎن و اﺑﻮ اﻟﻨﺼـﺮ اﻟﺮﺷـﺎدي و اﺑﻮ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺮب اﻟﺤﺎﻓﻆ و ﺣﻤﺎد ﺑﻦ ﺷﺎﮐﺮ اﻟﻨﺴـﻔﯽ و اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس‬‫اﻟﻤﺤﺒﻮﺑﯽ اﻟﻤﺮوزي و اﻟﻬﯿﺜﻢ ﺑﻦ ﮐﻠﯿﺐ اﻟﺸﺎﺷـﯽ و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻘﺮﯾﮥ ﺑﻮغ ﺳـﻨﮥ ﻧﯿﻒ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ اﺣﺪي ﻗﺮي ﺗﺮﻣﺬ و ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ‬‫در ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻫﻮ اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ اﻟﻀﺤﺎك اﻟﺴﻠﻤﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي وﻟﺪه و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﺘﺮﻣﺬ‬‫ﻟﯿﻠﮥ اﻻﺛﻨﯿﻦ اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻋﺸﺮ ﻣﻦ رﺟﺐ ﺳﻨﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪72 :‬‬‫ﺗﺴﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻫﻮ اﺣـﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﺤﻔﺎظ اﻻﻋﻼم و ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ ﯾـﺪ ﺻﺎﻟﺤـﮥ اﺧـﺬ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﺋّﻤﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻟﻘﯽ‬‫اﻟﺼﺪر اﻻّول ﻣﻦ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﻣﺜﻞ ﻗﺘﯿﺒﮥ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و اﺳﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻏﯿﻼن و ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﺸﺎر و ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ ﺣﺠﺮ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﯿﻊ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ و ﺳـﻔﯿﻦ ﺑﻦ وﮐﯿﻊ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺒﺨﺎري و ﻏﯿﺮ ﻫﻮﻻء ﻋﻦ ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻻ ﯾﺤﺼﻮن‬‫ﮐﺜﺮة و اﺧـﺬ ﻋﻨﻪ ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻨﻬﻢ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﺒﻮب اﻟﻤﺤﺒﻮﺑﯽ اﻟﻤﺮوزي و ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻘﻪ روﯾﻨـﺎ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﺠﺎﻣﻊ و ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮة‬‫ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻫـﺬا ﮐﺘـﺎﺑﻪ اﻟﺼـﺤﯿﺢ اﺣﺴﻦ اﻟﮑﺘﺐ و اﮐﺜﺮﻫـﺎ ﻓﺎﺋـﺪة و اﺣﺴـﻨﻬﺎ ﺗﺮﺗﯿﺒـﺎ و اﻗﻠﻬﺎ ﺗﮑﺮارا و ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ ﻏﯿﺮه ﻣﻦ ذﮐﺮ‬‫اﻟﻤـﺬاﻫﺐ و وﺟﻮه اﻻﺳـﺘﺪﻻل و ﺗﺒﯿﯿﻦ اﻧﻮاع اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻦ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﻐﺮﯾﺐ و ﻓﯿﻪ ﺟﺮح و ﺗﻌﺪﯾﻞ و ﻓﯽ آﺧﺮه ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻠﻞ ﻗﺪ‬‫ﺟﻤﻊ ﻓﯿﻪ ﻓﻮاﺋـﺪ ﺣﺴـﻨﮥ ﻻـ ﯾﺨﻔﯽ ﻗـﺪرﻫﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ وﻗﻒ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣـﺬي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻨﻔﺖ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻓﻌﺮﺿـﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺤﺠﺎز‬‫ﻓﺮﺿﻮا ﺑﻪ و ﻋﺮﺿﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻤـﺎء اﻟﻌﺮاق ﻓﺮﺿﻮا ﺑﻪ و ﻋﺮﺿﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻤـﺎء ﺧﺮاﺳـﺎن ﻓﺮﺿﻮا ﺑﻪ و ﻣﻦ ﮐـﺎن ﻓﯽ ﺑﯿﺘﻪ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻓﮑﺎﻧّﻤﺎ ﻓﯽ ﺑﯿﺘﻪ‬‫ﺑﻨﯽ ﯾﺘﮑﻠﻢ و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﮐﺎن ﺟـﺪي ﻣﺮوزﯾﺎ اﻧﺘﻘﻞ ﻣﻦ ﻣﺮو اﯾﺎم اﻟﻠﯿﺚ ﺑﻦ ﯾﺴﺎر و ﻋﺰ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ در ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﻣﻞ در ﺣﻮادث ﺳـﻨﮥ‬‫ﺗﺴﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮّﻓﯽ اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻟﺴـﻠﻤﯽ ﺑﺘﺮﻣﺬ ﻓﯽ رﺟﺐ و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻟﻪ‬‫ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺣﺴﻨﮥ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻫﻮ اﺣﺴﻦ اﻟﮑﺘﺐ و ﮐﺎن ﺿﺮﯾﺮا و اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن در وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﻋﯿﺴﯽ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ اﻟﻀـﺤﺎك و اﻟﺴﻠﻤﯽ اﻟﻀﺮﯾﺮ اﻟﺒﻮﻏﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺣﺪ اﻻﺋّﻤﮥ اﻟﺬﯾﻦ ﯾﻘﺘﺪي ﺑﻬﻢ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 90‬از ‪581‬‬‫ﺻﻨﻒ ﮐﺘﺎب اﻟﺠﺎﻣﻊ و اﻟﻌﻠﻞ ﺗﺼـﻨﯿﻒ رﺟﻞ ﻣﺘﻘﻦ و ﺑﻪ ﯾﻀـﺮب اﻟﻤﺜﻞ ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ و ﻫﻮ ﺗﻠﻤﯿﺬ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺒﺨﺎري و‬‫ﺷﺎرﮐﻪ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﻣﺜﻞ ﻗﺘﯿﺒﮥ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ و اﺑﻦ ﺑﺸﺎر و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﺗﻮﻓﯽ ﻟﺜﻼث ﻋﺸﺮة ﻟﯿﻠﮥ ﺧﻠﺖ ﻣﻦ رﺟﺐ ﻟﯿﻠﮥ اﻻﺛﻨﯿﻦ‬‫ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ذﮐﺮه ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﻓﯽ ﻧﺴﺒﮥ اﻟﺒﻮﻏﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺑﻮغ ﺑﻀﻢ اﻟﺒﺎء اﻟﻤﻮﺣﺪة و ﺳﮑﻮن اﻟﻮاو و ﺑﻌﺪﻫﺎ‬‫ﻏﯿﻦ ﻣﻌﺠﻤﮥ و ﻫﯽ ﻗﺮﯾﮥ ﻣﻦ ﻗﺮي ﺗﺮﻣﺬ ﻓﯽ ﺳـﺘﮥ ﻓﺮاﺳﺦ ﻣﻨﻬﺎ و ﻗﺪ ﺗﻘﺪم اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ ﺗﺮﻣﺬ و اﻻﺧﺘﻼف ﻓﯽ ﮐﺴﺮ اﻟﺘﺎء و ﺿﻤﻬﺎ و ﻓﺘﺤﻬﺎ ﻓﯽ‬‫ﺗﺮﺟﻤﮥ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﺑﻮ اﻟﻔﺪاء اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﯾﻮﺑﯽ در ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و‬‫ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻟّﺴﻠﻤﯽ ﺑﺘﺮﻣﺬ ﻓﯽ رﺟﺐ و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ‬‫ﺣﺴﻨﮥ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﮐﺎن ﺿﺮﯾﺮا و ﻫﻮ ﻣﻦ اﺋّﻤﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺸﻬﻮرﯾﻦ اﻟّﺬي ﯾﻘﺘﺪي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪73 :‬‬‫ﺑﻬﻢ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻫﻮ ﺗﻠﻤﯿﺬ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺒﺨﺎري و ﺷﺎرﮐﻪ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﻣﺜﻞ ﻗﺘﯿﺒﮥ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ذﻫﺒﯽ‬‫در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة اﻟﺴـﻠﻤﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻟﻀﺮﯾﺮ ﻣﺼﻨﻒ اﻟﺠﺎﻣﻊ و ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﻌﻠﻞ اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﺳـﻤﻊ ﻗﺘﯿﺒﮥ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و اﺑﺎ ﻣﺼـﻌﺐ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻬﺮوي و اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺴﺪي و ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻧﺼﺮ و ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺸﻮارب و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ اﻟﺠﻤﺤﯽ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻢ و ﺗﻔﻘﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟﺒﺨﺎري ﺣﺪث ﻋﻨﻪ‬‫ﻣﮑﺤﻮل ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻋﻨﺒﺮ و ﺣﻤﺎد ﺑﻦ ﺷﺎﮐﺮ و ﻋﺒـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻨﺴـﻔﯿﻮن و اﻟﻬﯿﺜﻢ ﺑﻦ ﮐﻠﯿﺐ اﻟﺸﺎﺷـﯽ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺴـﻨﻮﯾﻪ و اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﻟﻤﺤﺒﻮﺑﯽ و ﺧﻠﻖ و ﺳﻮاﻫﻢ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﯿﺎن ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺜﻘﺎت ﮐﺎن اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﻤﻦ ﺟﻤﻊ و ﺻﻨﻒ و ﺣﻔﻆ و‬‫ذاﮐﺮ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ اﻻدرﯾﺴﯽ ﮐﺎن اﺑﻮ ﻋﯿﺴﯽ ﯾﻀﺮب ﺑﻪ اﻟﻤﺜﻞ ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺳﻤﻌﺖ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﻠﮏ ﯾﻘﻮل ﻣﺎت اﻟﺒﺨﺎري ﻓﻠﻢ‬‫ﯾﺨﻠﻒ ﺑﺨﺮاﺳﺎن ﻣﺜﻞ أﺑﯽ ﻋﯿﺴـﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﻔﻆ و اﻟﻮرع و اﻟﺰﻫـﺪ ﺑﮑﯽ ﺣﺘﯽ ﻋﻤﯽ و ﺑﻘﯽ ﺿـﺮﯾﺮا ﺳـﻨﯿﻦ ﻗﺎل ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ و‬‫ﺗﺮﻣﺬ ﺑﺎﻟﮑﺴﺮ ﻫﻮ اﻟﻤﺴﺘﻔﯿﺾ ﺣﺘﯽ ﯾﮑﻮن ﮐﺎﻟﻤﺘﻮاﺗﺮ و ﻗﺎل ﻣﻮﺗﻤﻦ اﻟّﺴﺎﺟﯽ ﺳﻤﻌﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻻﻧﺼﺎري ﯾﻘﻮل ﻫﻮ ﺑﻀﻢ اﻟّﺘﺎء و ﻋﻦ‬‫أﺑﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺨﺎﻟﺪي ﻗﺎل ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﯿﺴﯽ ﺻﻨﻔﺖ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻓﻌﺮﺿﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺤﺠﺎز و اﻟﻌﺮاق و ﺧﺮاﺳﺎن و رﺿﻮا ﺑﻪ‬‫و ﻣﻦ ﮐـﺎن ﻓﯽ ﺑﯿﺘﻪ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘـﺎب ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻓﮑﺎﻧﻤﺎ ﻓﯽ ﺑﯿﺘﻪ ﺑﻨﯽ ﯾﺘﮑﻠﻢ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻧﺼـﺮ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ اﻟﯿﻮﺳـﻔﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻋﻠﯽ‬‫ارﺑﻌﮥ اﻗﺴﺎم ﻗﺴﻢ ﻣﻘﻄﻮع ﺑﺼـﺤﺘﻪ و ﻗﺴﻢ ﻋﻠﯽ ﺷـﺮط أﺑﯽ داود و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﮐﻤﺎ ﺑﯿﻨﺎ و ﻗﺴﻢ اﺧﺮﺟﻪ ﻟﻠﺼﺪ ﺑﻪ و اﺑﺎن ﻋﻦ ﻋﻠﺘﻪ و ﻗﺴﻢ راﺑﻊ اﺑﺎن‬‫ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ اﺧﺮﺟﺖ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻫـﺬا اﻻ ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﻗـﺪ ﻋﻤﻞ ﺑﻪ ﺑﻌﺾ اﻟﻔﻘﻬﺎء و ﻗﯿﻞ اّن ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ اﻣﺘﺤﻦ اﺑﺎ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﺎن ﻗﺮاء ﻟﻪ ارﺑﻌﯿﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﻣﻦ ﻏﺮاﺋﺐ ﺣـﺪﯾﺜﻪ ﻓﺎﻋﺎدﻫـﺎ ﻣﻦ ﺻـﺪره ﻓﻘـﺎل ﻣـﺎ رأﯾﺖ ﻣﺜﻠﮏ و ﻧﻘﻞ اﻻدرﯾﺴـﯽ ﺑﺎﺳـﻨﺎد ﻟﻪ ان اﺑﺎ ﻋﯿﺴـﯽ ﻗﺎل ﮐﻨﺖ ﻓﯽ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﮑﮥ‬‫ﻓﮑﺘﺒﺖ ﺟﺰﺋﯿﻦ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﯿﺦ ﻓﻮﺟـﺪﺗﻪ ﻓﺴـﺄﻟﺘﻪ و اﻧﺎ اﻇﻦ اﻟﺠﺰﺋﯿﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻓﺴﺎﻟﺘﻪ ﻓﺎﺟﺎﺑﻨﯽ ﻓﺎذا ﻣﻌﯽ ﺟﺰءا ﺑﯿﺎض ﻓﺒﻘﯽ ﯾﻘﺮأ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻟﻔﻈﻪ‬‫ﻓﻨﻈﺮ و ان ﻓﯽ ﯾـﺪي ﺑﯿﺎﺿـﺎ ﻓﻘﺎل اّﻣﺎ ﺗﺴـﺘﺤﯿﯽ ﻣﻨﯽ ﻓﺎﻋﻠﻤﺘﻪ ﺑﺎﻣﺮي و ﻗﻠﺖ اﺣﻔﻈﻪ ﮐﻠﻪ ﻗﺎل إﻗﺮاء ﻓﻘﺮاﺗﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﺼـﺪﻗﻨﯽ و ﻗﺎل اﺳـﺘﻈﻬﺮت‬‫ﻗﺒﻞ ان ﺗﺠﯽء ﻓﻘﻠﺖ ﺣـﺪﺛﻨﯽ ﺑﻐﯿﺮه ﻓﺤـﺪﺛﻨﯽ ﺑﺎرﺑﻌﯿﻦ ﺣﺪﯾﺜﺎ و ﻗﺎل ﻫﺎت ﻓﺎﻋﺪﺗﻬﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎ اﺧﻄﺄت ﻓﯽ ﺣﺮف و ﻗﺪ ﺳـﻤﻊ ﻣﻦ أﺑﯽ ﻋﯿﺴـﯽ اﺑﻮ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺨﺎري و ﻏﯿﺮه ﻣﺎت ﻓﯽ ﺛﺎﻟﺚ ﻋﺸـﺮ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﺑﺘﺮﻣﺬ ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﻫﯿﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﺑﻦ اﻟﻀﺤﺎك‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪74 :‬‬‫و ﻗﯿﻞ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﺳﻮرة ﺑﻦ اﻟﺴﮑﻦ اﻟﺴﻠﻤﯽ اﺑﻮ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻀﺮﯾﺮ اﺣﺪ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻋﻼم و ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺠﺎﻣﻊ و‬‫ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻟﺘﺼـﺎﻧﯿﻒ ﻗﯿـﻞ اﻧﻪ ﮐـﺎن اﮐﻤﻪ ﻃﻮف اﻟﺒﻼد و ﺳـﻤﻊ ﺧﻠﻘﺎ ﻗـﺪ ﺳـﻤﯿﻨﺎﻫﻢ ﻓﯽ اﻣﺎﮐﻨﻬﻢ ﻗﻠﺖ و ﻣﻨﻬﻢ ﻗﺘﯿﺒـﮥ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻟﺠﻤﺤﯽ و اﺑﻮ ﻣﺼـﻌﺐ اﻟﺰﻫﺮي و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺸﻮارب و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﻔﺰازي و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺸﺮ‬‫اﻟﺴـﻨﺪي و اﺑﻮ ﮐﺮﯾﺐ و ﻫﻨﺎد و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻬﺮوي و ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻧﺼﺮ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ و اﺧﺬ ﻋﻠﻢ اﻟﺮﺟﺎل و اﻟﻌﻠﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﺒﺨﺎري ﻗﺎل روي ﻋﻨﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺴـﻤﺮﻗﻨﺪي و اﺑﻮ ﺣﺎﻣـﺪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ داود اﻟﻤﺮوزي و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺴـﻨﻮﯾﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 91‬از ‪581‬‬‫اﻟﻤﻘﺮي و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺴﺒﯿﻌﯽ و اﺳﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﺪوﯾﻪ اﻟﺴﺒﯿﻌﯽ و اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﻀﺮﯾﺮي و ﺣﻤﺎد ﺑﻦ ﺷﺎﮐﺮ و اﺑﻮ داود اﻟﺒﺰدوي و‬‫ﻋﺒـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﻨﺴـﻔﯽ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﮐﻠﺜـﻮم اﻟﺴـﻤﺮﻗﻨﺪي و اﻟﻔﻀـﻞ ﺑﻦ ﻋﺮام اﻟﺼـﺮام و اﺑـﻮ اﻟﻌﺒـﺎس ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﺒﻮب‬‫اﻟﻤﺮوزي و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ اﻟﻨﺼـﺮ اﻻﻣﯿﻦ و اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻌﺮاب و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ‬‫ﻋﻤﺮ اﻟﻨﺴـﻔﯽ و اﺑﻮه و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣّﮑﯽ ﺑﻦ ﻧﻮح و اﺑﻮه و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﺬر ﺷـﮑﺮ و اﻟﺸـﯿﺦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﮑﺎﺟﺮي و ﻣﮑﺤﻮل اﺑﻮ ﻣﻄﺮح‬‫اﻟﻨﺴﻔﯽ و ﻧﺼﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﺒﺮة اﻟﺸﺮﮐﯽ و اﻟﻬﯿﺜﻢ ﺑﻦ ﮐﻠﯿﺐ اﻟﺸﺎﺷﯽ و آﺧﺮون و ﻗﺪ ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺨﺎري ﺷﯿﺨﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن‬‫ﻓﯽ اﻟﺜﻘﺎت ﮐﺎن ﻣّﻤﻦ ﺟﻤﻊ و ﺻـﻨﻒ و ﺣﻔﻆ و ذاﮐﺮ و ﻗﺎل ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻤﺴـﺘﻐﻔﺮي اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻣﺎت اﺑﻮ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﺘﺮﻣﺬ ﻟﯿﻠﮥ اﻻﺛﻨﯿﻦ ﻟﺜﻼث‬‫ﻋﺸـﺮ ﻣﻀﺖ ﻣﻦ رﺟﺐ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻟﻀﺮﯾﺮ ﻗﯿﻞ‬‫وﻟـﺪ اﮐﻤﻪ ﺳـﻤﻊ ﻗﺘﯿﺒـﮥ و اﺑـﺎ ﻣﺼـﻌﺐ و ﺗﻌﻠﻢ اﻟﻔﻦ ﻣﻦ اﻟﺒﺨﺎري و ﻋﻨﻪ اﻟﻤﺤﺒﻮﺑﯽ و اﻟﻬﯿﺜﻢ اﻟﺸﺎﺷـﯽ و ﺧﻠﻖ ﻣﺎت ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ‪ 279‬و ﻧﯿﺰ‬‫ذﻫﺒﯽ در ﮐﺘـﺎب ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ در وﻗـﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ ﺗﺴﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣـﺎﺋﺘﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬـﺎ اﻻﻣـﺎم اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة‬‫اﻟّﺴـ ﻠﻤﯽ اﻟﺘﺮﻣـﺬي اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻣﺼـﻨﻒ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺑﺘﺮﻣﺬ ﺳـﻤﻊ ﻗﺘﯿﺒﮥ و اﺑﺎ ﻣﺼـﻌﺐ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻤﺎ و ﮐﺎن ﻣﻦ اﺋﻤﮥ ﻫﺬا اﻟﺸﺄن و ﮐﺎن ﺿـﺮﯾﺮا‬‫ﻓﻘﯿﻞ اﻧﻪ وﻟـﺪ اﮐﻤﻪ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در دول اﻻﺳـﻼم در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ ﻣـﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺎت اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة‬‫اﻟﺴـﻠﻤﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻣﺼـﻨﻒ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺑﺘﺮﻣﺬ و اﺑﻦ اﻟﻮردي در ﺗﺘﻤﻪ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ ﻋﯿﺴﯽ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻟﻀـﺮﯾﺮ اﻟﺴﻠﻤﯽ ﺑﺘﺮﻣﺬ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻫﻮ ﺗﻠﻤﯿﺬ ﻟا ﺒﺨﺎري‬‫و ﺷﺎرﮐﻪ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﺷﯿﻮﺧﻪ ﻣﺜﻞ ﻗﺘﯿﺒﮥ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ و وﻟﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ در اﺳﻤﺎء رﺟﺎل ﮐﺘﺎب ﺧﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪75 :‬‬‫ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻫﻮ اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻬﺎ ﻟﯿﻠﮥ اﻻﺛﻨﯿﻦ اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻋﺸـﺮ ﻣﻦ رﺟﺐ ﺳﻨﮥ ‪279‬‬‫ﺗﺴﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻫﻮ اﺣـﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﺤﻔﺎظ اﻻﻋﻼم و ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ ﯾـﺪ ﺻﺎﻟﺤـﮥ اﺧـﺬ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﺋﻤﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻟﻘﯽ‬‫اﻟﻌﻬﺪ اﻻّول ﻣﻦ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﻣﺜﻞ ﻗﺘﯿﺒﮥ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻏﯿﻼن و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﺸﺎر و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﯿﻊ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ و ﺳﻔﯿﻦ ﺑﻦ وﮐﯿﻊ‬‫و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺒﺨﺎري و ﻏﯿﺮ ﻫﻮﻻء و اﺧﺬ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻻ ﯾﺤﺼﻮن ﮐﺜﺮة و اﺧﺬ ﻋﻨﻪ ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻨﻬﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫اﻟﻤﺤﺒﻮﺑﯽ اﻟﻤﺮوزي و ﻟﻪ ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻫـﺬا ﮐﺘـﺎﺑﻪ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ اﺣﺴﻦ اﻟﮑﺘﺐ و اﺣﺴـﻨﻬﺎ ﺗﺮﺗﯿﺒﺎ و اﻗﻠﻬﺎ ﺗﮑﺮارا و ﻓﯿﻪ ﻣﺎ‬‫ﻟﯿﺲ ﻓﯽ ﻏﯿﺮه ﻣﻦ ذﮐﺮ اﻟﻤـﺬاﻫﺐ و وﺟـﻮه اﻻﺳـﺘﺪﻻل و ﺗـﺒﯿﯿﻦ اﻧﻮاع ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﯿﺢ و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﻐﺮﯾﺐ و ﻓﯿﻪ ﺟﺮح و ﺗﻌـﺪﯾﻞ و ﻓﯽ آﺧﺮه‬‫ﮐﺘـﺎب اﻟﻌﻠﻞ و ﻗـﺪ ﺟﻤﻊ ﻓﯿﻪ ﻓﻮاﺋـﺪ ﺣﺴـﻨﮥ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻗـﺪرﻫﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ وﻗﻒ ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻬﺎ اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﺻـﻨﻔﺖ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻓﻌﺮﺿـﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻤﺎء‬‫اﻟﺤﺠﺎز ﻓﺮﺿﻮا ﺑﻪ و ﻋﺮﺿـﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﻌﺮاق ﻓﺮﺿﻮا ﺑﻪ و ﻋﺮﺿـﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻤﺎء ﺧﺮاﺳﺎن ﻓﺮﺿﻮا ﺑﻪ و ﻣﻦ ﮐﺎن ﻓﯽ ﺑﯿﺘﻪ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻓﮑﺎﻧﻤﺎ‬‫ﻓﯽ ﺑﯿﺘﻪ ﻧﺒﯽ ﯾﺘﮑﻠﻢ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﺑﮑﺴﺮ اﻟﺘﺎء و ﺑﺎﻟﺬال اﻟﻤﻌﺠﻤﮥ ﻣﻨﺴﻮب اﻟﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻣﺸﻬﻮرة ﻣﻦ وراء ﺟﯿﺤﻮن ﻋﻠﯽ ﺷﺎﻃﺌﻪ اﻟﺸﺮﻗﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫اﺳـﻌﺪ اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن در وﻗﺎﺋﻊ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻣﺼﻨﻒ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻓﯽ اﻟﺴﻨﻦ اﺑﻮ ﻋﯿﺴﯽ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة اﻟـّﺴ ﻠﻤﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي اﺣﺪ اﻻﺋّﻤﻪ اﻟﻤﻘﺘﺪي ﺑﻬﻢ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﮐﺎن ﯾﻀﺮب ﺑﻪ اﻟﻤﺜﻞ و ﻫﻮ ﺗﻠﻤﯿﺬ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ‬‫اﻟﺒﺨﺎري و ﺷﺎرﮐﻪ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﺷـﯿﻮﺧﻪ و ﮐﺎن ﺿـﺮﯾﺮا ﻗﯿﻞ وﻟﺪ اﮐﻤﻪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻘﺮﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ اﻟﻀﺤﺎك اﻟّﺴﻠﻤﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي اﺑﻮ ﻋﯿﺴﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﺣﺪ اﻻﺋّﻤﮥ ﺛﻘﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﻦ اﻟﺜﺎﻧﯿﮥ ﻋﺸﺮ ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ‬‫و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة ﺑﻦ‬‫اﻟﻀـﺤﺎك اﻟّﺴـ ﻠﻤﯽ ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﺠـﺎﻣﻊ و اﻟﻌﻠـﻞ اﻟﻀـﺮﯾﺮ اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻃـﺎف اﻟﺒﻼـد و ﺳـﻤﻊ ﺧﻠﻘـﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ اﻟﺨﺮاﺳـﺎﻧﯿﯿﻦ و اﻟﻌﺮاﻗﯿﯿﻦ و‬‫اﻟﺤﺠﺎزﯾﯿﻦ و ﻏﯿﺮﻫﻢ روي ﻋﻨﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﺬر ﺷﮑﺮ و اﻟﻬﯿﺜﻢ ﺑﻦ ﮐﻠﯿﺐ و اﺑﻮ اﻟﻌّﺒﺎس اﻟﻤﺤﺒﻮﺑﯽ و ﺧﻠﻖ ذﮐﺮه اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻓﯽ اﻟﺜﻘﺎت و ﻗﺎل‬‫ﮐﺎن ﻣّﻤﻦ ﺟﻤﻊ و ﺻـﻨﻒ و ذاﮐﺮ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻻدرﯾﺴـﯽ ﮐﺎن اﺣﺪ اﻻﺋﻤﮥ اﻟﺬﯾﻦ ﯾﻘﺘﺪي ﺑﻬﻢ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺻﻨﻒ ﮐﺘﺎب ﻟا ﺠﺎﻣﻊ و‬‫اﻟﻌﻠﻞ و اﻟﺘﻮارﯾﺦ ﺗﺼـﻨﯿﻒ رﺟﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺘﻘﻦ ﮐﺎن ﯾﻀـﺮب ﺑﻪ اﻟﻤﺜﻞ ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ ﻣﺎت ﺑﺘﺮﻣﺬ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻓﻀـﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 92‬از ‪581‬‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ روزﺑﻬﺎن اﻟﺨﻨﺠﯽ اﻟﺸﯿﺮازي اﻻﺻﻔﻬﺎﻧﯽ در ﺷﺮح ﮐﺘﺎب اﻟﺸﻤﺎﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪76 :‬‬‫ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ اﻟﻀـﺤﺎك اﻟﺴـﻠﻤﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﻟﻠﺘﺮﻣﺬي اﻟﻤﻨﺴﻮب إﻟﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻄﺒﻘﮥ اﻟﺜﺎﻧﯿﮥ ﻋﺸﺮ ﻣﺎت ﺳﻨﮥ‬‫ﺗﺴﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺑﻌﺪ اﻟﻤﺎﺋﺘﯿﻦ اﻣﺎ ﺿـﺒﻂ اﺳﻢ ﺟﺪه ﻓﺒﻔﺘﺢ اﻟﺴـﯿﻦ اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و ﺳـﮑﻮن اﻟﻮاو و ﻓﺘﺢ اﻟﺮاء اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و آﺧﺮه ﺗﺎء و اّﻣﺎ ﺟﺪ ﺟﺪه ﻓﻘﺪ‬‫ذﮐﺮ اﻟﺸـﯿﺦ ﻓﯽ اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ اﻧﻪ اﻟﻀـﺤﺎك ﮐﻤﺎ ﺳﺮدﻧﺎ و اﻣﺎ اﺳﻢ واﻟﺪ ﺟﺪه ﻓﻘﺪ ذﮐﺮﻧﺎ ﻣﻮاﻓﻘﺎ ﻟّﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ اﻧﻪ ﻣﻮﺳﯽ و ذﮐﺮ اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ ﻓﯽ‬‫اﻻﻧﺴﺎب اﻧﻪ ﺷـﺪاد و ﺑﻌـﺪ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻧﺴـﺒﺖ ﺳـﻠﻤﯽ و ﺗﺮﻣـﺬي ﮔﻔﺘﻪ اّﻣﺎ وﻻدﺗﻪ ﻓﮑﻤﺎ ﺑﻠﻐﻨﺎ ﮐﺎﻧﺖ ﻓﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﺗﺮﻣﺬ و اﻣﺎ اوﺻﺎﻓﻪ ﻓﮑﺜﯿﺮة ﺷـﻬﯿﺮة‬‫ﻓﻤﻨﻬﺎ ﻣﺎ ذﮐﺮ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ اﻧﻪ اﺣﺪ اﻻﺋّﻤﮥ اﻟﺬﯾﻦ ﯾﻘﺘﺪي ﺑﻬﻢ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺻـﻨﻒ ﮐﺘﺎب اﻟﺠﺎﻣﻊ و اﻟﺘﻮارﯾﺦ و اﻟﻌﻠﻞ ﺗﺼـﻨﯿﻒ رﺟﻞ ﻋﺎﻟﻢ‬‫ﻣﺘﻘﻦ و ﮐـﺎن ﯾﻀـﺮب ﺑﻪ اﻟﻤﺜـﻞ ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ و اﻟﻀـﺒﻂ اﻧﺘﻬﯽ و ﻗـﺪ روي اﻧﻪ ﮐﺎن اﮐﻤﻪ ﺧﻠﻖ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻤﯽ و ﻟﮑﻦ ﻣﺎ راﯾﺖ اﺣـﺪا ﻣﻦ اﻻﮐﺎﺑﺮ‬‫ﺻﺮح ﺑﻬـﺎ و ﻗـﺪ ذﮐﺮ اﻻﻣﺎم اﻟﺰﻣﺨﺸـﺮي ﻓﯽ اﻟﮑﺸﺎف اﻧﻪ ﯾﻘﺎل ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻻّﻣـﮥ اﮐﻤﻪ ﻏﯿﺮ ﻗﺘﺎدة ﺑﻦ دﻋﺎﻣـﮥ اﻟﺴﺪوﺳـﯽ اﻧﺘﻬﯽ و ﻟﻘﺪ‬‫ذﮐﺮﻧﺎ ﺗﺮﺟﻤـﮥ ﻗﺘﺎدة ﻓﯿﻤﺎ ﺳـﺒﻖ و ﻟﻮ ﮐﺎن اﻟﺘﺮﻣـﺬي اﮐﻤﻪ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ اﻟﺰﻣﺨﺸـﺮي ﯾـﺪﻋﯽ ﻣﺜﻞ ﻫـﺬا اﻟﺤﺼـﺮ ﻣﻊ ﻣﮑﺎن ﺷـﻬﺮة اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﻇﻬﻮر‬‫اﺣﻮاﻟﻪ و اﯾﻀﺎ ﮐﺜﺮة اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﻤﺘﻘﻨﮥ ﻟﻪ و وﻓﻮر اﻟﺤﻔﻆ و اﻻﺗﻘﺎن ﺳـﺒﺐ ﻻﺳـﺘﺒﻌﺎد ﮐﻮﻧﻪ اﮐﻤﻪ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و اﻟﻐﺮض اﻧﺎ ﻟﻢ ﻧﻌﻠﻢ ﻫﺬا اﻟﺤﺎل‬‫ﻣﻨﻪ ﻣﻦ اﺧﺒﺎر ﺷـﯿﺦ ﯾﻌﺘﻤـﺪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﻣﺜﺎل ﻫـﺬه اﻻﻣﻮر و اﻣﺎ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ ﻓﮑﺜﯿﺮ ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ روي ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺸـﻤﺎﺋﻞ و ﯾﻌﺮف ﺑﺎﻟﺮواﯾﮥ ﻋﻨﻪ و‬‫ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ ذﮐﺮه اﻻﺋﻤـﮥ ﻓﻤﻦ اﻟﻤﺸﺎﻫﯿﺮ ﻋﻦ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ اﻟـﺬي روي ﻋﻨﻬﻢ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘﺎب اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺒﺨﺎري رﺣﻤﻪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ و ﺷـﺎرك ﻣﻌﻪ ﻓﯽ ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﻣﺜﻞ ﻗﺘﯿﺒـﮥ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺒﻐﻼﻧﯽ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻤﺮوزي و ﻫﻨﺎد ﺑﻦ اﻟﺴـﺮي و أﺑﯽ ﮐﺮﯾﺐ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﻼء‬‫اﻟﮑﻮﻓﯿﯿﻦ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﺸﺎر و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺰﻣﻦ اﻟﺒﺼﺮﯾﯿﻦ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺪارﻣﯽ اﻟﺴﻤﺮﻗﻨﺪي و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻦ اﻫﻞ‬‫اﻟﻌﺮاﻗﯿﻦ و اﻟﺤﺠﺎز و اّﻣﺎ اﻟﺬﯾﻦ رووا ﻋﻨﻪ ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ و اﻻﺋّﻤﮥ ﻓﺨﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻧﺬﮐﺮ اﻟﻤﺸﺎﻫﯿﺮ ﻋﻨﻬﻢ ﻓﻘﺪ روي ﻋﻨﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻬﻞ اﻟﻐﺰال‬‫و ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺪﻫﻘﺎن و اﺑﻮ اﻟﻨﺼﺮ اﻟﺮﺷﺎدي و اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺮب اﻟﺤﺎﻓﻆ و ﺣﻤﺎد ﺑﻦ ﺷﺎﮐﺮ اﻟﻨﺴﻔﯽ و اﺑﻮ اﻟﻌّﺒﺎس اﻟﻤﺤﺒﻮﺑﯽ اﻟﻤﺮوزي و‬‫اﺑﻮ اﻟﻬﯿﺜﻢ ﺑﻦ ﮐﻠﯿﺐ اﻟﺸﺎﺷـﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻻﮐﺎﺑﺮ و اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻗﺪ ﺗﻌﺮض اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻋﯿﺴﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻋﻨﺪ ذﮐﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﻤﺮﺗﺒﺘﻪ‬‫ﺣﺴـﻨﺎ و ﻏﺮاﺑـﮥ و ﺻـﺤﮥ و ذﮐﺮ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ ﻣﻌﺎﻧﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣّﻤﺎ ﯾﺴـﺘﻨﺒﻂ ﻣﻨﻪ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ ﻣﻌﺎﻧﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و دﻗﺎﺋﻘﻪ و ﻫﺬا ﻣّﻤﺎ ﯾﺪّل ﻋﻠﯽ ﮐﻤﺎل‬‫ﻓﻄﺎﻧﺘﻪ و ذﮐﺎﺋﻪ و ﻗﻮﺗﻪ ﻓﯽ اﺳﺘﻨﺒﺎط اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ اﻟﻔﺮﻋﯿﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪77 :‬‬‫ﻣﻦ اﻻﺻﻮل و اﺧﺘﻠﻒ ﻓﯽ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺎ روي ﻋﻨﻪ ﻓﯽ آﺧﺮ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﺣﯿﺚ ﯾﻘﻮل ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﺻـﺤﯿﺢ ﻓﻘﺎل اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح ﻣﻌﺘﺎه ﺣﺪﯾﺚ‬‫روي ﺑﺎﺳﻨﺎدﯾﻦ اﺣﺪﻫﻤﺎ ﯾﻘﺘﻀﯽ اﻟﺼﺤﮥ و اﻵﺧﺮ ﯾﻘﺘﻀﯽ اﻟﺤﺴﻦ او اﻟﻤﺮاد اﻟﻠﻐﻮي و ﻫﻮ ﻣﺎ ﯾﻤﯿﻞ إﻟﯿﻪ اﻟﻨﻔﺲ و ﯾﺴﺘﺤﺴﻨﻪ و ﻋﻠﯽ ﻫﺬا ﻓﯿﮑﻮن‬‫ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺎ ﯾﻘﻮل ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻏﺮﯾﺐ ان ﻟﻪ اﺳـﻨﺎدﯾﻦ اﺣـﺪﻫﻤﺎ ﯾﻘﺘﻀـﯽ اﻟﺤﺴﻦ و اﻵﺧﺮ اﻟﻐﺮاﺑـﮥ و اﻣﺎ ﺣﺴﻦ ﺗﺎﻟﯿﻔﻪ ﻟﮑﺘﺎب اﻟﺸـﻤﺎﺋﻞ و ﻟﻄﻒ‬‫ﺗﺮﺻـﯿﻔﻪ و ﺿﺒﻂ ﺗﺮﺗﯿﺒﻪ ﻓﻠﻌﻠﻪ ﻻ ﯾﺨﺘﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﯾﻄﺎﻟﻊ اﻟﺸﺮح اﻟّﺬي وﻓﻘﻨﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻻﺗﻤﺎﻣﻪ ﻓﻘﺪ ذﮐﺮﻧﺎ ﻓﯽ ﮐّﻞ ﺑﺎب وﺟﻪ رﺑﻄﻪ ﺑﺎﻟﺴﺎﺑﻖ و‬‫ﺣﺴﻦ ﺳـﯿﺎﻗﻪ و ﻟﻄﻒ اﺗﺴﺎق اﺑﻮاﺑﻪ ﺑﻞ ﻟﻮ ﺗﺎّﻣﻞ اﻟﻤﺘﺎﻣﻞ ﻟﻌﻠﻢ ﺣﺴﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻮاردة ﻓﯽ ﮐّﻞ ﺑﺎب ﻣﻦ اﻻﺑﻮاب و ﺣﺴﻦ اﻟﺘﺪرج ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﺒﺎدي اﻟﯽ اﻟﻤﻘﺎﺻﺪ و ﻗﺪ اﺷـﺘﻤﻞ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻣﻊ ﺻـﻐﺮ ﺣﺠﻤﻪ ﻋﻠﯽ اﮐﺜﺮ اﻗﺴﺎم اﻟﺴـﻨﮥ اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﺎدات و اﻟﻌﺒﺎدات و اﺣﻮاﻟﻪ اﻟﻤﺘﻌﻠﻘﮥ‬‫ﺑﺎﻟﺨﻠﻖ و اﻟﺨﻠﻖ ﻣﻊ اﺣﺘﻮاﺋﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﻌﺘﺒﺮة اﻟﻤﻨﻘﻮﻟﮥ ﻋﻠﯽ اﺟﻠﮥ اﻟﺜﻘﺎت ﻣﻦ ﮐﺒﺎر ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻫﺬا اﻟﻔّﻦ و ﺳـﯿﺘﻀﺢ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ ذﮐﺮه ﻧﺎ ﻓﯽ‬‫اوﺻـﺎﻓﻪ ﻋﻠﯽ ارﺑـﺎب اﻟﻔﻬﻢ اﻟﺼـﺎﺋﺐ ﻣﻦ زﻣﺮة اﻟﻨـﺎﻇﺮﯾﻦ و اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻫـﻮ اﻟﻤﻮﻓـﻖ و اﻟﻤﻌﯿﻦ و اﻟﻬـﺎدي اﻟﯽ ﺣﻘـﺎﺋﻖ اﻟﺤﻖ و اﻟﯿﻘﯿﻦ اﻧّﻪ ﺧﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺴـﺌﻮﻟﯿﻦ و اّﻣﺎ ﺳـﻨﮥ وﻓﺎﺗﻪ ﻓﺬﮐﺮ اﻟﺸـﯿﺦ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ اّن اﻻﻣﺎم اﺑﺎ ﻋﯿﺴـﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و‬‫ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﻬﺠﺮة و ﻗﺎل اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب اﻧﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻘﺮﯾﮥ ﺑﻮغ اﺣﺪي ﻗﺮي ﺗﺮﻣﺬ ﺳﻨﮥ ﻧﯿﻒ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ‬‫ﻗﺮن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ روﺣﻪ ﺑﺮوﺣﻪ و رﺿﻮاﻧﻪ و اﻧﺰل ﺑﻔﻀـﻠﻪ ﺑﺤﺒﻮﺣـﮥ ﺟﻨـﺎﻧﻪ و ﻻـ ﺣﺮﻣﻨـﺎ ﻣﻦ ﺑﺮﮐـﺎت ﻋﻔﻮه و رﺣﻤﺘﻪ و ﻏﻔﺮاﻧﻪ و ﺣﺎﺟﯽ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻠﺨﯽ در ﺷـﺮح ﺷـﻤﺎﺋﻞ در ذﮐﺮ ﺗﺮﻣﺬي ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻨﯿﺖ او اﺑﻮ ﻋﯿﺴﺎﺳﺖ ﻧﺎم ﻣﺤﻤﺪ ﮐﻪ ﭘﺴﺮ ﻋﯿﺴﯽ ﮐﻪ ﭘﺴﺮ ﺳﻮرهﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺮﻣﺬﯾﺴﺖ و ﺳﻮره‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 93‬از ‪581‬‬‫ﺑﻔﺘﺢ ﺳـﯿﻦ ﻣﻬﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ او واو ﺳﺎﮐﻨﺴﺖ و ﺑﻌﺪ او راء ﻣﻬﻤﻠﻪ و ﺑﻌﺪ از اﻧﻬﺎ و در ﻟﻔﻆ ﺗﺮﻣﺬ ﺳﻪ ﻟﻔﻈﺴﺖ ﮐﺴﺮة اﻟﺘﺎء و ﮐﺴﺮ اﻟﻤﯿﻢ و‬‫ﺿﻤﻬﻤﺎ و ﻓﺘـﺢ ﺗﺎء ﻣﻊ ﮐﺴـﺮ اﻟﻤﯿﻢ و ﯾﺎء در ﺗﺮﻣﺬي از ﺑﺮاي ﻧﺴـﺒﺘﺴﺖ و ﺗﺮﻣﺬ ﺷـﻬﺮﯾﺴﺖ ﻗﺪﯾﻢ ﮐﻪ آن را ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺮﺟﺎل ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ ﺑﺪاﻧﮑﻪ‬‫ﺗﺮﻣﺬي از ﺣﻔﺎظ اﻋﻼﻣﺴﺖ ﮐﻪ اﺧﺬ ﮐﺮد ﺣﺪﯾﺚ را از ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ از اﺋﻤﻪ ﺣﺪﯾﺚ و ﻣﻼﻗﺎت ﮐﺮد ﻣﺸﺎﯾﺦ ﮐﺒﺎر ﻣﺜﻞ ﻗﺘﯿﺒﻪ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ و اﺳﺤﺎق‬‫ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ و ﺳﻔﯿﺎن و وﮐﯿﻊ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺻﺎﺣﺐ ﺻﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري و ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن اﺧﺬ ﮐﺮد ﺣﺪﯾﺚ از ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ‬‫و وﯾﺮا ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮﺳﺖ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ ﺟـﺎﻣﻊ ازوﺳﺖ و ﻫﻮ اﺣﺴﻦ اﻟﮑﺘﺐ و اﮐﺜﺮﻫﺎ ﻓﺎﺋـﺪة و اﺣﺴـﻨﻬﺎ ﺗﺮﺗﯿﺒﺎ و اﻗﻠﻬﺎ ﺗﮑﺮارا و در ان ﮐﺘﺎب‬‫ﭼﯿﺰﯾﺴـﺖ ﮐﻪ در ﻏﯿﺮ آن ﻧﯿﺴﺖ از ذﮐﺮ ﻣـﺬاﻫﺐ و وﺟـﻮه اﺳـﺘﺪﻻل و ﺑﯿـﺎن اﻧـﻮاع اﻟﺤـﺪﯾﺚ از ﺻـﺤﯿﺢ و ﺣﺴﻦ و ﻏﺮﯾﺐ و ﻏﯿﺮ آن و در‬‫وﯾﺴﺖ ﺟﺮح و ﺗﻌـﺪﯾﻞ رواة و در آﺧﺮ آن ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻠﻞ ﻗـﺪ ﺟﻤﻊ ﻓﯿﻪ ﻓﻮاﺋﺪ ﺣﺴـﻨﮥ ﻻ ﺗﺨﻔﯽ ﻗﺪرﻫﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ وﻗﻒ ﻋﻠﯿﻬﺎ و ﻣﺼـﻨﻒ رﺣﻤﮥ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ در ﺧـﺎﻧﻪ او ﮐﺘـﺎب ﻣﻨﺴﺖ ﮔﻮﯾﺎ ﮐﻪ در ﺧﺎﻧﻪ او ﭘﯿﻐﻤﺒﺮﺳﺖ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺻـﺤﺒﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮐﻪ ﺗﮑﻠﻢ‬‫ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺗﻮﻟﺪ ﯾﺎﻓﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪78 :‬‬‫ﺳﻨﻪ ﺗﺴﻊ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﺘﺮﻣﺬ ﻟﯿﻠﮥ اﻻﺛﻨﯿﻦ اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﻣﻦ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﮐﺎن ﺿﺮﯾﺮا و ﻗﯿﻞ وﻟﺪ ﺑﻤﮑﮥ و ﻣﻼ‬‫ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺠﻤﻊ اﻟﻮﺳﺎﺋﻞ ﺷـﺮح ﺷـﻤﺎﺋﻞ ﺑﺬﮐﺮ ﺗﺮﻣﺬي ﮔﻔﺘﻪ ﻫﻮ اﺣﺪ اﺋﻤﮥ ﻋﺼـﺮه و اﺟﻠﮥ ﺣّﻔﺎظ دﻫﺮه ﻗﯿﻞ وﻟﺪ اﮐﻤﻪ ﺳـﻤﻊ ﺧﻠﻘﺎ ﮐﺜﯿﺮا‬‫ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻻﻋﻼم و ﺣﻔﺎظ ﻣﺸﺎﯾﺦ اﻻﺳـﻼم ﻣﺜﻞ ﻗﺘﯿﺒﮥ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و اﻟﺒﺨﺎري و اﻟﺪارﻣﯽ و ﻧﻈﺮاﺋﻬﻢ و ﺟﺎﻣﻌﻪ دال ﻋﻠﯽ اﺗﺴﺎع ﺣﻔﻈﻪ و وﻓﻮر‬‫ﻋﻠﻤﻪ ﮐﺎﻧﻪ ﮐﺎف ﻟﻠﻤﺠﺘﻬـﺪ و ﺷﺎف ﻟﻠﻤﻘﻠـﺪ و ﻧﻘﻞ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻧﺼﺎري اﻧﻪ ﻗﺎل ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻋﻨﺪي اﻧﻔﻊ ﻣﻦ ﮐﺘﺎﺑﯽ اﻟﺒﺨﺎري و‬‫ﻣﺴﻠﻢ و ﻣﻦ ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ اّن اﻻﻣﺎم اﻟﺒﺨﺎري روي ﻋﻨﻪ ﺣﺪﯾﺜﺎ و اﺣﺪا ﺧﺎرج اﻟﺼﺤﯿﺢ و اﻋﻠﯽ ﻣﺎ وﻗﻊ ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻼﺛﯽ اﻻﺳﻨﺎد و ﻫﻮ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺄﺗﯽ ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺎس زﻣﺎن اﻟّﺼﺎﺑﺮ ﻋﻠﯽ دﯾﻨﻪ ﮐﺎﻟﻘﺎﺑﺾ ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻤﺮ‬‫و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻫﻮ اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ اﻟﻀـﺤﺎك اﻟﺴـﻠﻤﯽ‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻟﻀـﺮﯾﺮ و ﻗﯿﻞ وﻟﺪ اﮐﻤﻪ وﻟﺪ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﺘﺮﻣﺬ ﻟﯿﻠﮥ اﻻﺛﻨﯿﻦ اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻋﺸﺮ ﻣﻦ رﺟﺐ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ‬‫و ﻫﻮ اﺣﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﺤﻔﺎظ اﻻﻋﻼم و ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ ﯾﺪ ﺻﺎﻟﺤﮥ اﺧﺬ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﺋّﻤﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻟﻘﯽ اﻟﺼﺪر اﻻّول ﻣﻦ ﻟا ﻤﺸﺎﯾﺦ‬‫ﻣﺜﻞ ﻗﺘﯿﺒﮥ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و اﺳﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻏﯿﻼن و ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﺸﺎر و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﯿﻊ‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ و ﺳﻔﯿﺎن ﺑﻦ وﮐﯿﻊ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺒﺨﺎري و ﻏﯿﺮ ﻫﻮﻻء و اﺧﺬ ﻋﻦ ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻻ ﯾﺤﺼﻮن ﮐﺜﺮة و اﺧﺬ ﻋﻨﻪ ﺧﻠﻖ‬‫ﮐﺜﯿﺮ ﻣﺜﻞ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﺒﻮب اﻟﻤﺤﺒﻮﺑﯽ اﻟﻤﺮوزي و اﻟﻬﯿﺜﻢ ﺑﻦ ﮐﻠﯿﺐ و ﯾﻘﺎل اّن ﻓﯽ اﺳﺎﻧﯿﺪه اﯾﺾ ﺣﺪﯾﺚ واﺣﺪ ﺛﻼﺛﯽ و ﻫﻮ ﻫﺬا‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﯾﺎﺗﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺎس زﻣﺎن اﻟّﺼﺎﺑﺮ ﻓﯿﻬﻢ ﻋﻠﯽ دﯾﻨﻪ ﮐﺎﻟﻘﺎﺑﺾ ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻤﺮ‬‫و ﻟﯿﺲ اﻟﻤﺴـﻠﻢ و ﻻ ﻻﺑﯽ داود ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻼﺛﯽ و ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻣﻨﻪ ﺷﻤﺎﺋﻞ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯿﻪ ﻣﯿﺎﻣﻦ و‬‫ﺑﺮﮐﺎت ﮐﺜﯿﺮة و ﻗﺮاءة ﻟﮑﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻤﻬﻤﺎت ﻣﺠﺮب و ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﺣﺴﻦ اﻟﮑﺘﺐ و اﺟﻤﻌﻬﺎ و اﮐﺜﺮﻫﺎ ﻓﺎﺋـﺪة و اﺣﺴـﻨﻬﺎ ﺗﺮﺗﯿﺒﺎ و اﻗﻠﻬﺎ ﺗﮑﺮارا و‬‫ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ ﻏﯿﺮه ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ ذﮐﺮ اﻟﻤﺬاﻫﺐ و وﺟﻮه اﻻﺳـﺘﺪﻻل و ﺗﺒﯿﯿﻦ اﻧﻮاع اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﯿﺢ و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﻐﺮﯾﺐ و‬‫ﻓﯿﻪ ﺟﺮح و ﺗﻌـﺪﯾﻞ و ﻓﯽ آﺧﺮه ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻠﻞ ﻗـﺪ ﺟﻤﻊ ﻓﯿﻪ ﻓﻮاﺋـﺪ ﺣﺴـﻨﮥ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻗﺪرﻫﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ وﻗﻒ ﻋﻠﯿﻬﺎ و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣﺬي ﺻـﻨﻔﺖ ﻫﺬا‬‫اﻟﮑﺘـﺎب ﻓﻌﺮﺿـﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻤـﺎء اﻟﺤﺠـﺎز و ﻋﻠﻤﺎء اﻟﻌﺮاق و ﻋﻠﻤﺎء ﺧﺮاﺳﺎن ﻓﺮﺿﻮا ﺑﻪ و ﻗﺎل اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ ﺷﺎن ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻫﻮ ﮐﺎف ﻟﻠﻤﺠﺘﻬـﺪ و ﻣﻐﻦ‬‫ﻟﻠﻤﻘﻠﺪ وﻟﺪ ﻓﯽ ﻣﮑﮥ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻧﯿﺰ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﺷـﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ‬‫ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﺿـﺤﺎك ﺳـﻠﻤﯽ ﺗﺮﻣﺬي ﯾﮑﯽ از ﻋﻠﻤﺎء اﻋﻼم و ﺣﻔﺎظ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﯿﺪ اﻧﺎم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻠﻮة و‬‫اﻟﺴ ﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪79 :‬‬‫و از ﺛﻘـﺎت ﻣﺠﻤﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻮده ﻣﺮ او را در ﺣـﺪﯾﺚ و ﻓﻘﻪ ﯾـﺪ ﺻـﺎﻟﺤﻪ اﺳﺖ و ﮐﺘـﺎب ﺟﺎﻣﻊ وي دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ ﻋﻈﯿﻢ ﻗـﺪر و اﺗﺴﺎع ﺣﻔﻆ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 94‬از ‪581‬‬‫ﮐﺜﺮت اﻃﻼع و ﻏﺎﯾﺖ ﺗﺒﺤﺮ او درﯾﻦ ﻓﻦ ﻣﺜﻞ آن ﮐﺘﺎب درﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﻮﻟﻒ ﻧﺸﺪه و در ذﮐﺮ ﻋﻠﻞ ﺣﺪﯾﺚ و ﺗﺼـﺤﯿﺢ و ﺗﺤﺴـﯿﻦ و ﺗﻀﻌﯿﻒ‬‫آن و ﺑﯿﺎن ﻣﺬاﻫﺐ ﻋﻠﻤﺎ از ﺳﻠﻒ و ﺧﻠﻒ و ﺷﺮح اﺧﺘﻼف ﻣﺠﺘﻬﺪان و در ﺷﺎن ﮐﺘﺎب ﺟﺎﻣﻊ او ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﻫﻮ ﮐﺎف ﻟﻠﻤﺠﺘﻬﺪ و ﻣﻐﻦ ﻟﻠﻤﻘﻠﺪ‬‫رواﯾﺖ ﮐﺮده ﺣـﺪﯾﺚ را از ﺻﺪر اول از ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻣﺜﻞ ﻗﺘﯿﺒﻪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻏﯿﻼن ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﺸﺎر و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﯿﻊ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﻤﺜﻨﯽ و ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ وﮐﯿﻊ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ و ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن و رواﯾﺖ ﺣﺪﯾﺚ دارﻧﺪ از وي ﺧﻼﺋﻖ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻣﺤﺒﻮﺑﯽ‬‫و ﻫﯿﺜﻢ ﺑﻦ ﮐﻠﯿﺐ و ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ در اﺳﺎﻧﯿﺪ وي ﺛﻼﺛﯽ ﻫﺴﺖ و ﯾﮏ ﺣﺪﯾﺚ در ﺳﻨﻦ او اﯾﻦ ﺣﺎل دارد و آن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺜﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﯾﺎﺗﯽ ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺎس زﻣﺎن اﻟّﺼﺎﺑﺮ ﻣﻨﻬﻢ ﻋﻠﯽ دﯾﻨﻪ ﮐﺎﻟﻘﺎﺑﺾ ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻤﺮ‬‫و ﻣﺴـﻠﻢ و اﺑﻮ داود ﺛﻼﺛﯽ ﻧﺪارﻧﺪ و ﭼﻮن ﺗﺼﻨﯿﻒ ﮐﺮد ﺟﺎﻣﻊ ﺧﻮد و ﻋﺮض ﮐﺮد آن را ﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎء ﺣﺠﺎز و ﻋﺮاق و ﺧﺮاﺳﺎن ﭘﺴﻨﺪﯾﺪﻧﺪ آن‬‫را و ﻣﺮﺿﯽ اﻓﺘﺎد اﯾﺸﺎن را و ﺷﻤﺎﺋﻞ اﻟّﻨﺒﻮّي ﺗﺼﻨﯿﻒ اوﺳﺖ و آن از اﺣﺴﻦ ﮐﺘﺒﯿﺴﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ ﺑﺎب ﺗﺼﻨﯿﻒ ﯾﺎﻓﺘﻪ و ﻣﯿﺎﻣﻦ و ﺑﺮﮐﺎت ﺑﺴﯿﺎر‬‫و ﺑﯿﺸـﻤﺎر دارد و ﺧﻮاﻧﺪن آن ﺑﺮاي ﻣﻬﻤﺎت ﻣﺠﺮب اﮐﺎﺑﺮﺳﺖ وﻻدت ﺗﺮﻣﺬي در ﺳﺎل دوﯾﺴﺖ و ﻧﻪ و وﻓﺎت او در ﺳﺎل دوﯾﺴﺖ و ﻫﻔﺘﺎد‬‫و ﻧﻪ ﺑﻮد و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﻋﻼـﻣﻪ اﺑﻮ ﻣﻬـﺪي ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺜﻌـﺎﻟﺒﯽ در ﮐﺘـﺎب ﻣﻘﺎﻟﯿـﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﺘـﺎب اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻻﺑﯽ ﻋﯿﺴـﯽ‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺳـﻨﺪه إﻟﯿﻪ ﻫﺎدﯾﮥ ﯾﻤﻦ و ﻏﺎدﯾﮥ ﻣﺰن ﻓﯽ ﻃﺮف ﻣﻦ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻫﺬا اﻻﻣﺎم اﻟﻀـﺨﻢ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ‬‫ﻫﻮ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺠﮥ اﻟﻀﺎﺑﻂ اﻟﺜﺒﺖ اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ اﻟﻀـﺤﺎك اﻟﺴﻠﻤﯽ اﻟﻀﺮﯾﺮ اﻟﺒﻮﻏﯽ ﺑﻀﻢ اﻟﻤﻮﺣﺪة و‬‫ﺑﻌـﺪ اﻟﻮاو ﻏﯿﻦ ﻣﻌﺠﻤـﮥ ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﺑﻮغ ﻗﺮﯾﮥ ﻣﻦ ﻗﺮي ﺗﺮﻣﺬ ﻋﻠﯽ ﺳـﺘﮥ ﻓﺮاﺳﺦ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﺗﺮﻣﺬ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﯽ ﻃﺮف ﻧﻬﺮ ﺑﻠﺦ اﻟّﺬي‬‫ﯾﻘﺎل ﻟﻪ ﺟﯿﺤﻮن ﻗﺎل اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ و اﻟّﻨﺎس ﻣﺨﺘﻠﻔﻮن ﻓﯽ ﺿﺒﻂ ﻫﺬه اﻟﻨﺴﺒﮥ ﻓﺒﻌﻀﻬﻢ ﺑﻔﺘﺢ اﻟّﺘﺎء و اﻟﻤﯿﻢ و ﺑﻌﻀﻬﻢ ﺑﻀﻤﻬﺎ و ﺑﻌﻀﻬﻢ ﺑﮑﺴﺮﻫﺎ و‬‫اﻟﻤﺘـﺪاول ﻋﻠﯽ ﻟﺴـﺎن اﻫﻞ ﺗﻠﮏ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻓﺘـﺢ اﻟﺘﺎء و ﮐﺴـﺮ اﻟﻤﯿﻢ و اﻟـﺬي ﮐﻨﺎ ﻧﻌﺮﻓﻪ ﻗـﺪﯾﻤﺎ ﮐﺴـﺮﻫﻤﺎ اﻧﺘﻬﯽ اﺣـﺪ اﻟﺤﻔﺎظ اﻟﻤﺸـﻬﻮرﯾﻦ و‬‫اﻻﻋﻼم اﻟﻤﺬﮐﻮرﯾﻦ اﺧﺬ ﻋﻦ اﻟﺒﺨﺎري و ﺑﻪ ﺗﺨﺮج و ﻋﻦ ﻣﺴـﻠﻢ و أﺑﯽ داود و ﻋﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻬﻢ ﺑﺎﻟﺒﺼﺮة و اﻟﮑﻮﻓﮥ و واﺳﻂ و اﻟّﺮي و ﺧﺮاﺳﺎن‬‫و اﻟﺤﺠﺎز و ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﺴـﻌﺎدات اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ و ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻫﺬا اﺣﺴﻦ اﻟﮑﺘﺐ و اﮐﺜﺮﻫﺎ ﻓﺎﺋﺪة و اﺣﺴﻨﻬﺎ ﺗﺮﺗﯿﺒﺎ و‬‫اﻗﻠﻬﺎ ﺗﮑﺮارا و ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ ﻏﯿﺮه ﻣﻦ ذﮐﺮ اﻟﻤﺬاﻫﺐ و وﺟﻮه اﻻﺳـﺘﺪﻻل و ﺗﺒﯿﯿﻦ اﻧﻮاع اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﯿﺢ و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﻐﺮﯾﺐ و ﻗﺎل‬‫اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﻟا ﺘﺬﮐﺮة ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺜﻘﺎت ﮐﺎن اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﻤﻦ ﺟﻤﻊ و ﺻـﻨﻒ و ﺣﻔﻆ و ذاﮐﺮ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ زﯾﺎد اﻻدرﯾﺴﯽ‬‫ﮐـﺎن اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﯾﻀـﺮب ﺑﻪ اﻟﻤﺜﻞ ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ و ﻧﻘﻞ اﻟﺤﺎﮐﻢ اّن اﻟﺒﺨﺎري ﻣﺎت و ﻟﻢ ﯾﺨﻠﻒ ﻣﺜﻞ أﺑﯽ ﻋﯿﺴـﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﻔﻆ و اﻟﻮرع و‬‫اﻟﺰﻫﺪ ﺑﮑﯽ ﺣﺘﯽ ﻋﻤﯽ و ﺑﻘﯽ ﺿﺮﯾﺮا ﺳﻨﯿﻦ و ﻧﻘﻞ اﻻدرﯾﺴﯽ اّن اﺑﺎ ﻋﯿﺴﯽ ﻗﺎل ﮐﻨﺖ ﻓﯽ ﻃﺮﯾﻖ ﻣّﮑﮥ ﻓﮑﺘﺒﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪80 :‬‬‫ﺟﺰﺋﯿﻦ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﯿﺨﯽ ﻓﻮﺟـﺪﺗﻪ ﻓﺴﺄﻟﺘﻪ و اﻧﺎ اﻇﻦ اﻟﺠﺰﺋﯿﻦ ﻣﻌﯽ ﻓﺴﺎﻟﺘﻪ ﻓﺎﺟﺎﺑﻨﯽ ﻓﺎذا ﻣﻌﯽ ﺟﺰءان ﺑﯿﺎض ﻓﺒﻘﯽ ﯾﻘﺮأ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻟﻔﻈﻪ ﻓﻨﻈﺮ‬‫ﻓﺮاي ﻓﯽ ﯾـﺪي ورﻗﺎن ﺑﯿﺎﺿﺎ ﻓﻘﺎل اﻣﺎ ﺗﺴـﺘﺤﯿﯽ ﻣﻨﯽ ﻓﺎﻋﻠﻤﺘﻪ ﺑﺎﻣﺮي و ﻗﻠﺖ اﺣﻔﻈﻪ ﮐّﻠﻪ ﻗﺎل اﻗﺮا ﻓﻘﺮاﺗﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﺼـﺪﻗﻨﯽ و ﻗﺎل اﺳـﺘﻈﻬﺮت‬‫ﻗﺒﻞ ان ﺗﺠﯽء ﻓﻘﻠﺖ ﺣـﺪﺛﻨﯽ ﺑﻐﯿﺮه ﻓﺤـﺪﺛﻨﯽ ﺑﺎرﺑﻌﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺜﺎ و ﻗﺎل ﻫﺎت ﻓﺎﻋـﺪﺗﻬﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎ اﺧﻄﺎت ﻓﯽ ﺣﺮف و ﻗﯿﻞ ﮐﺎن ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺤـّﺪﺛﯿﻦ‬‫اﻣﺘﺤﻦ اﺑﺎ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﺎن ﻗﺮأ ﻟﻪ ارﺑﻌﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﻣﻦ ﻏﺮاﺋﺐ ﺣـﺪﯾﺜﻪ ﻓﺎﻋﺎدﻫﺎ ﻣﻦ ﺻـﺪره ﻓﻘﺎل ﻣﺎ راﯾﺖ ﻣﺜﻠﮏ اﻧﺘﻬﯽ ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﺻـﻨﻔﺖ ﻫـﺬا‬‫اﻟﮑﺘﺎب و ﻋﺮﺿـﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺤﺠﺎز ﻓﺮﺿﻮا ﺑﻪ و ﻋﺮﺿﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﻌﺮاق ﻓﺮﺿﻮا ﺑﻪ و ﻋﺮﺿﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻤﺎء ﺧﺮاﺳﺎن ﻓﺮﺿﻮا ﺑﻪ و ﻣﻦ ﮐﺎن‬‫ﻓﯽ ﺑﯿﺘﻪ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻓﮑﺎﻧﻤﺎ ﻓﯽ ﺑﯿﺘﻪ ﻧﺒّﯽ ﯾﺘﮑﻠﻢ اﻧﺘﻬﯽ و ﻣﺎ اﺧﺮﺟﺖ ﻓﯿﻪ ﺣﺪﯾﺜﺎ اﻟّﺎ و ﻗﺪ ﻋﻤﻞ ﺑﻪ ﺑﻌﺾ اﻟﻔﻘﻬﺎء و ﻟﺒﻌﺾ اﻻﻧﺪﻟﺴـﯿﯿﻦ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ‬‫ﻗﺼﯿﺪة‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﺘﺮﻣﺬي رﯾﺎض ﻋﻠﻢ ﺣﮑﺖ آﺛﺎره زﻫﺮ اﻟﻨﺠﻮم‬‫ﺑﻪ اﻻﺛﺎر واﺿﺤﮥ اﺑﯿﻨﺖ ﺑﺎﻟﻔﺎظ اﻗﯿﻤﺖ ﮐﺎﻟﺮﺳﻮم‬‫ﻓﺎﻋﻼﻫﺎ اﻟﺼﺤﺎح و ﻗﺪ أﻧﺎرت ﻧﺠﻮﻣﺎ ﻟﻠﺨﺼﻮص و ﻟﻠﻌﻤﻮم‬‫و ﻣﻦ ﺣﺴﻦ ﯾﻠﯿﻬﺎ او ﻏﺮﯾﺐ و ﻗﺪ ﺑﺎن اﻟﺼﺤﯿﺢ ﻣﻦ اﻟﺴﻘﯿﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 95‬از ‪581‬‬‫ﻓﻌﻠﻠﻪ اﺑﻮ ﻋﯿﺴﯽ ﻣﺒﯿﻨﺎ ﻣﻌﺎﻟﻤﻪ ﻻرﺑﺎب اﻟﻌﻠﻮم‬‫و ﻃﺮزه ﺑﺂﺛﺎر ﺻﺤﺎح ﺗﺨﯿﺮﻫﺎ اوﻟﻮ اﻟﻨﻈﺮ اﻟﺴﻠﯿﻢ‬‫ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻗﺪﻣﺎ و اﻫﻞ اﻟﻔﻀﻞ و اﻟﻨﻬﺞ اﻟﻘﻮﯾﻢ‬‫ﻓﺠﺎء ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻋﻠﻘﺎ ﻧﻔﯿﺴﺎ ﺗﻔﻨﻦ ﻓﯿﻪ ارﺑﺎب اﻟﻌﻠﻮم‬‫و ﯾﻘﺘﺒﺴﻮن ﻣﻨﻪ ﻧﻔﯿﺲ ﻋﻠﻢ ﯾﻔﯿﺪ ﻧﻔﻮﺳﻬﻢ اﺳﻨﯽ اﻟﺮﺳﻮم‬‫ﮐﺘﺒﻨﺎه روﯾﻨﺎه ﻟﻨﺮوي ﻣﻦ اﻟﺘﺴﻨﯿﻢ ﻓﯽ دار اﻟﻨﻌﯿﻢ‬‫و ﻏﺎص اﻟﻔﮑﺮ ﻓﯽ ﺑﺤﺮ اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ ﻓﺎدرك ﮐﻞ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ‬‫ﺟﺰي اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺧﯿﺮا ﺑﻌﺪ ﺧﯿﺮ اﺑﺎ ﻋﯿﺴﯽ ﻋﻠﯽ اﺑﺎ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﮑﺮﯾﻢ‬‫ﺗﻮﻓﯽ ﺑﺘﺮﻣﺬ ﻟﯿﻠﮥ اﻻﺛﻨﯿﻦ ﻟﺜﻼث ﻋﺸـﺮة ﻟﯿﻠﮥ ﺑﻘﯿﺖ ﻣﻦ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ در ﺑﺴـﺘﺎن اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﺟﺎﻣﻊ ﮐﺒﯿﺮ ﺗﺮﻣﺬي ﯾﻌﻨﯽ اﺑﻮ ﻋﯿﺴﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﺳﻮره ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ اﻟﻀﺤﺎك ﺳﻠﻤﯽ ﺿﺮﯾﺮ ﺑﻮﻏﯽ ﺑﻀﻢ ﺑﺎء ﻣﻮﺣﺪه و ﺳﮑﻮن واو‬‫ﺑﻌﺪ از ان ﻏﯿﻦ ﻣﻌﺠﻤﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺒﻮغ ﮐﻪ دﯾﻬﯿﺴﺖ از دﯾﻬﺎت ﺗﺮﻣﺬ ﺑﻤﺴﺎﻓﺖ ﺷﺶ ﻓﺮﺳﻨﮓ از ان و ﺗﺮﻣﺬ ﻧﺎم ﺷﻬﺮي ﻗﺪﯾﻢ ﺑﺮ ﮐﻨﺎر آب اﻣﻮﯾﻪ‬‫ﮐﻪ آن را ﺟﯿﺤﻮن و ﻧﻬﺮ ﺑﻠـﺦ ﻧﯿﺰ ﮔﻮﯾﻨﺪ و در ﻟﻔﻆ ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ ﻣﺮاد ﺑﻬﻤﯿﻦ ﻧﻬﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و در ﻟﻔﻆ ﺗﺮﻣﺬ اﺧﺘﻼف ﺑﺴـﯿﺎرﺳﺖ ﺑﻌﻀـﯽ ﺗﺎ و‬‫ﻣﯿﻢ را ﻣﻔﺘﻮح ﺳﺎزﻧﺪ و ﺑﻌﻀـﯽ ﻫﺮ دو را ﻣﻀـﻤﻮم و ﻣﺘﺪاول ﺑﺮ زﺑﺎن ﻣﺮدم و دﯾﮕﺮ ﺧﻼﺋﻖ ﮐﺴﺮ ﻫﺮ دوﺳﺖ و ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺑﻔﺘﺢ ﺗﺎ و ﮐﺴﺮ ﻣﯿﻢ‬‫ﺗﮑﻠﻢ ﮐﻨﻨـﺪ و ﺗﺮﻣـﺬي ﺷـﺎﮔﺮد رﺷـﯿﺪ ﺑﺨـﺎرﯾﺴﺖ و روش او را آﻣﻮﺧﺘﻪ و از ﻣﺴـﻠﻢ و از أﺑﯽ داود و ﺷـﯿﻮخ اﯾﺸـﺎن ﻧﯿﺰ رواﯾﺖ دارد و در‬‫ﺑﺼـﺮه و ﮐـﻮﻓﻪ و واﺳـﻂ و ري و ﺧﺮاﺳـﺎن و ﺣﺠـﺎز ﺳﺎﻟﻬـﺎ در ﻃﻠـﺐ ﻋﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺴـﺮ ﺑﺮده و ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ ﺑﺴـﯿﺎر درﯾﻦ ﻓﻦ ﺷـﺮﯾﻒ از وي‬‫ﯾﺎدﮔﺎرﺳﺖ و اﯾﻦ ﺟﺎﻣﻊ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ آن ﮐﺘﺒﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺒﻌﻀـﯽ وﺟﻮه و ﺣﯿﺜﯿﺎت از ﺟﻤﯿﻊ ﮐﺘﺐ ﺣـﺪﯾﺚ ﺧﻮﺑﺘﺮ واﻗﻊ ﺷﺪه اول از ﺟﻬﺖ ﺗﺮﺗﯿﺐ‬‫و ﻋﺪم ﺗﮑﺮار و دوم ذﮐﺮ ﻣﺬاﻫﺐ ﻓﻘﻬﺎ و وﺟﻮه اﺳﺘﺪﻻل ﻫﺮ ﯾﮏ از اﻫﻞ ﻣﺬاﻫﺐ ﺳﻮم ﺑﯿﺎن اﻧﻮاع ﺣﺪﯾﺚ از ﺻﺤﯿﺢ و ﺣﺴﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪81 :‬‬‫و ﺿﻌﯿﻒ و ﻏﺮﯾﺐ و ﻣﻌﻠﻞ ﺑﻌﻠﻞ ﭼﻬﺎرم ﺑﯿﺎن اﺳﻤﺎي رواة و اﻟﻘﺎب و ﮐﻨﯿﺘﻬﺎي آﻧﻬﺎ و دﯾﮕﺮ ﻓﻮاﺋﺪ ﻣﺘﻌﻠﻘﻪ ﺑﻌﻠﻢ رﺟﺎل و ﺗﺮﻣﺬي را در ﺣﻔﻆ‬‫ﻣﺜـﻞ زﻧﻨـﺪ و او را ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺑﺨﺎري ﮔﻔﺘﻪاﻧـﺪ و ﺗﻮرع و زﻫـﺪ و ﺧﻮف ﺑﺤـﺪي داﺷﺖ ﮐﻪ ﻓﻮق آن ﻣﺘﺼﻮر ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺨﻮف اﻟﻬﯽ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﮔﺮﯾﻪ و‬‫زاري ﮐﺮد و ﻧﺎﺑﯿﻨﺎ ﺷﺪ و از ﺣﮑﺎﯾﺎت ﺻـﺤﯿﺤﻪ او در ﺣﻔﻆ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ در راه ﻣﮑﻪ ﺑﺎ ﺷﯿﺨﯽ از ﺷﯿﻮخ ﻣﻼﻗﺎت ﮐﺮد و ﺳﺎﺑﻖ از ان ﺷﯿﺦ دو‬‫ﺧـﺒﺮ و ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻓﺮﺻﺖ ﻋﺮض و ﻗﺮأت ﻧﯿـﺎﻓﺘﻪ در اﯾﻦ وﻗﺖ از ﺷـﯿﺦ اﺳـﺘﺪﻋﺎي ﺳـﻤﺎع ﻧﻤـﻮد ﺷـﯿﺦ ﻗﺒﻮل ﮐﺮد و ﮔﻔﺖ ﮐﻪ‬‫اﺟﺰاي ﻣﺮﻗﻮﻣﻪ ﺑﯿﺎر و در دﺳﺖ دار ﺗﺎ ﻣﻦ ﺑﺨﻮاﻧﻢ و آن را ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﮐﻦ اﺗﻔﺎﻗﺎ آن دو ﺟﺰ ﮔﻢ ﮐﺮده ﺑﻮد ﺗﺮﻣﺬي ﺑﺴﺒﺐ ﮐﻤﺎل ﺷﻮق ﺳﻤﺎع ان‬‫اﺣﺎدﯾﺚ دو ﺟﺰء دﯾﮕﺮ ﺳـﻔﯿﺪ آورده ﺑﺤﻀﻮر ﺷـﯿﺦ ﺑﺪﺳـﺘﻮر ﺗﻼﻣـﺬه ﻧﺸـﺴﺖ و ﺷـﯿﺦ اﻏﺎز ﻗﺮأت ﻧﻤﻮد ﻧﺎﮔﺎه ﺷـﯿﺦ ﻧﻈﺮ ﮐﺮده دﯾﺪ ﮐﻪ در‬‫دﺳﺖ او اﺟﺰاء ﺳـﻔﯿﺪاﻧﺪ ﺑﺴـﯿﺎر ﻏﻀـﺒﻨﺎك ﺷـﺪه ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﮔﻮﯾﺎ ﺑﺎ ﻣﻦ اﺳـﺘﻬﺰاء ﻣﯽﮐﻨﯽ ﺗﺮﻣﺬي ﮔﻔﺖ ﯾﺎ ﺷـﯿﺦ ﻣﻦ اﺟﺰاء ﻣﮑﺘﻮﺑﻪ را ﮔﻢ‬‫ﮐﺮدم ﻟﯿﮑﻦ اﺣﺎدﯾﺚ را ﻣﺤﻔﻮظ دارم ﺑﻬﺘﺮ از ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﯿﺦ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺑﺨﻮان ﺗﺮﻣﺬي ﻫﻤﻪ آن اﺣﺎدﯾﺚ را ﯾﺎد ﺑﺨﻮاﻧﺪ ﺗﻌﺠﺐ ﺷﯿﺦ زاﺋﺪ ﺷﺪ‬‫و از راه اﺳـﺘﺒﻌﺎد ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﺮا ﺑﺎور ﻧﻤﯽآﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﻤﺠﺮد ﺷـﻨﯿﺪن ﯾﮏ ﺑﺎر ﯾﺎد ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷـﯽ از ﺳﺎﺑﻖ ﯾﺎد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﯽ ﺗﺮﻣﺬي ﮔﻔﺖ اﻣﺘﺤﺎن‬‫ﺑﺎﯾـﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﺷـﯿﺦ ﭼﻬﻞ ﺣـﺪﯾﺚ دﯾﮕﺮ از ﻏﺮاﺋﺐ ﺧﻮد ﮐﻪ ﻧﺰد دﯾﮕﺮي ﻧﺒﻮد ﺧﻮاﻧﺪه رﻓﺖ و ﺗﺮﻣﺬي آن اﺣﺎدﯾﺚ را ﻣﻊ اﺳﺎﻧﯿﺪﻫﺎ ﻓﯽ اﻟﻔﻮر‬‫اﻋـﺎده ﻧﻤﻮده و در ﻫﯿـﭻ ﺟـﺎ ﺧﻄـﺎ ﻧﯿﻔﺘﺎد و اﯾﻦ ﻗﺴﻢ اﻣﺘﺤﺎﻧﺎت در ﺑﺎب ﺣﻔﻆ او را ﺑﺎرﻫﺎ واﻗﻊ ﺷـﺪه ﺗﺮﻣـﺬي ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻫﺮ ﮔﺎه از‬‫ﺗﺼـﻨﯿﻒ اﯾﻦ ﺟﺎﻣﻊ ﻓﺎرغ ﺷﺪم اول آن را ﺑﻌﻠﻤﺎء ﺣﺠﺎز ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮدم اﯾﺸﺎن ﻫﻤﻪ ﭘﺴﻨﺪ ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ ﺑﻌﺪ از ان ﭘﯿﺶ ﻋﻠﻤﺎء ﻋﺮاق ﺑﺮدم اﯾﺸﺎن‬‫ﻧﯿﺰ ﻣﺘﻔﻖ اﻟﮑﻠﻤـﮥ آن را ﻣـﺪح ﮐﺮدﻧـﺪ ﺑﻌـﺪ از ان ﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎء ﺧﺮاﺳﺎن ﻋﺮض ﮐﺮدم اﯾﺸﺎن ﻧﯿﺰ رﺿﺎﻣﻨﺪ ﺷﺪﻧﺪ ﺑﻌﺪ از ان آﻧﺮا ﺗﺮوﯾﺞ و ﺗﺸـﻬﯿﺮ‬‫ﻧﻤﻮدم و ﻧﯿﺰ ﮔﻔﺘﻪ در ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﮔﻮﯾﺎ در ﺧﺎﻧﻪ او ﭘﯿﻐﻤﺒﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﮑﻠﻢ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺑﻌﻀـﯽ از ﻋﻠﻤﺎء اﻧﺪﻟﺲ در ﻣﺪح‬‫اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻧﻈﻤﯽ دارﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺮﻗﻮم ﻣﯽﺷﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 96‬از ‪581‬‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﺘﺮﻣﺬي رﯾﺎض ﻋﻠﻢ ﺣﮑﺖ ازﻫﺎره زﻫﺮ اﻟﻨﺠﻮم‬‫ﺑﻪ اﻻﺛﺎر واﺿﺤﮥ اﺑﯿﻨﺖ ﺑﺎﻟﻔﺎظ اﻗﯿﻤﺖ ﮐﺎﻟﺮﺳﻮم‬‫و اﻋﻼﻫﺎ اﻟﺼﺤﺎح و ﻗﺪ أﻧﺎرت ﻧﺠﻮﻣﺎ ﻟﻠﺨﺼﻮص و اﻟﻌﻤﻮم‬‫و ﻣﻦ ﺣﺴﻦ ﯾﻠﯿﻬﺎ او ﻏﺮﯾﺐ و ﻗﺪ ﺑﺎن اﻟﺼﺤﯿﺢ ﻣﻦ اﻟّﺴﻘﯿﻢ‬‫ﻓﻌﻠّﻠﻪ اﺑﻮ ﻋﯿﺴﯽ ﻣﺒﯿﻨﺎ ﻣﻌﺎﻟﻤﻪ ﻻرﺑﺎب اﻟﻌﻠﻮم‬‫و ﻃﺮزه ﺑﺂﺛﺎر ﺻﺤﺎح ﺗﺨﯿﺮﻫﺎ أوﻟﻮ اﻟﻨﻈﺮ اﻟّﺴﻠﯿﻢ‬‫ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻗﺪﻣﺎ و اﻫﻞ اﻟﻔﻀﻞ و اﻟﻨﻬﺞ اﻟﻘﻮﯾﻢ‬‫ﻓﺠﺎء ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻋﻠﻘﺎ ﻧﻔﯿﺴﺎ ﺗﻔﻨﻦ ﻓﯿﻪ ارﺑﺎب اﻟﻌﻠﻮم‬‫و ﯾﻘﺘﺒﺴﻮن ﻣﻨﻪ ﻧﻔﯿﺲ ﻋﻠﻢ ﯾﻔﯿﺪ ﻧﻔﻮﺳﻬﻢ اﺳﻨﯽ اﻟﺮﺳﻮم‬‫ﮐﺘﺒﻨﺎه روﯾﻨﺎه ﻟﻨﺮوي ﻣﻦ اﻟﺘﺴﻨﯿﻢ ﻓﯽ دار اﻟّﻨﻌﯿﻢ‬‫و ﻏﺎص اﻟﻔﮑﺮ ﻓﯽ ﺑﺤﺮ اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ ﻓﺎدرك ﮐّﻞ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ‬‫ﺟﺰي اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺧﯿﺮا ﺑﻌﺪ ﺧﯿﺮ اﺑﺎ ﻋﯿﺴﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﻌﻞ اﻟﮑﺮﯾﻢ‬‫و وﻓﺎت او در ﺗﺮﻣـﺬ ﺷﺐ دوﺷـﻨﺒﻪ ﻫﻔـﺪﻫﻢ رﺟﺐ ﺳﺎل دو ﺻـﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و ﻧﻪ ﺑﻮده اﺳﺖ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺗﺤﺎف‬‫اﻟﻨﺒﻼء ﮔﻔﺘﻪ ﺑا ﻮ ﻋﯿﺴﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﺿﺤﺎك اﻟّﺴﻠﻤﯽ اﻟﻀﺮﯾﺮ اﻟﺒﻮﻏﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪82 :‬‬‫اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﯾﮑﯽ از ان اﺋﻤﻪﺳﺖ ﮐﻪ در ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻘﺘﺪي ﺑﻮدهاﻧﺪ ﮐﺘﺎب اﻟﺠﺎﻣﻊ و اﻟﻌﻠﻞ ﺗﺎﻟﯿﻒ اوﺳﺖ و در اﺗﻘﺎن ﺑﻮي ﻣﺜﻞ زﻧﻨﺪ ﺷﺎﮔﺮد‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﺨـﺎري و ﻣﺸﺎرك ﺑﻌﺾ ﺷـﯿﻮخ اوﺳﺖ ﻣﺜﻞ ﻗﺘﯿﺒﻪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ و اﺑﻦ ﺑﺸﺎر و ﻏﯿﺮه او را ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺑﺨﺎري‬‫ﮔﻮﯾﻨـﺪ ﺗـﻮرع و زﻫـﺪ و ﺧـﻮف ﺑﺤـﺪي داﺷﺖ ﮐﻪ ﻓﻮق ان ﻣﺘﺼﻮر ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺨﻮف اﻟﻬﯽ ﺳﺎﻟﻬـﺎ ﮔﺮﯾﻪ و زاري ﮐﺮد و ﻧﺎﺑﯿﻨـﺎ ﺷـﺪ در ﺑﺴـﺘﺎن‬‫اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ از ﺣﮑﺎﯾﺎت ﺻـﺤﯿﺤﻪ او در ﺣﻔﻆ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ در راه ﻣﮑﻪ ﺑﺎ ﺷـﯿﺨﯽ از ﺷـﯿﻮخ ﻣﻼﻗﺎت ﮐﺮد و ﺳﺎﺑﻖ از ان ﺷـﯿﺦ دو ﺟﺰو‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻓﺮﺻﺖ ﻋﺮض و ﻗﺮأت ﻧﯿﺎﻓﺘﻪ و در اﯾﻦ وﻗﺖ از ﺷـﯿﺦ اﺳﺘﺪﻋﺎء ﺳﻤﺎع ﻧﻤﻮد ﺷﯿﺦ ﻗﺒﻮل ﮐﺮد و ﮔﻔﺖ اﺟﺰاء ﻣﺮﻗﻮﻣﻪ‬‫ﺑﯿـﺎر و در دﺳﺖ دار ﺗـﺎ ﻣﻦ ﺑﺨﻮاﻧﻢ و آن را ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﮐﻦ اﺗﻔﺎﻗﺎ آن دو ﺟﺰو ﮔﻢ ﮐﺮده ﺑﻮد ﺑﺴـﺒﺐ ﮐﻤﺎل ﺷﻮق ﺑﺪﺳـﺘﻮر ﺗﻼﻣـﺬه ﺑﻨﺸـﺴﺖ و‬‫ﺷﯿـﺦ اﻏﺎز ﻗﺮاﺋﺖ ﻧﻤﻮده ﻧﺎﮔﺎه ﺷـﯿﺦ ﻧﻈﺮ ﮐﺮد دﯾـﺪ ﮐﻪ در دﺳﺖ او اﺟﺰاي ﺳـﻔﯿﺪاﻧﺪ ﺑﺴـﯿﺎر ﻏﻀـﺒﻨﺎك ﺷﺪه ﻓﺮﻣﻮد ﺑﺎ ﻣﻦ اﺳـﺘﻬﺰا ﻣﯽﮐﻨﯽ‬‫ﮔﻔﺖ ﻣﻦ اﺟﺰاي ﻣﮑﺘﻮﺑﻪ ﮔﻢ ﮐﺮدهام ﻟﯿﮑﻦ اﺣﺎدﯾﺚ را ﻣﺤﻔﻮظ دارم ﺑﻬﺘﺮ از ﻧﻮﺷﺘﻪ ﮔﻔﺖ ﺑﺨﻮان ﻫﻤﻪ را از ﯾﺎد ﺑﺨﻮاﻧﺪ ﺗﻌﺠﺐ ﺷﯿﺦ زاﺋﺪ‬‫ﺷﺪ و ﮔﻔﺖ ﻣﺮا ﺑﺎور ﻧﻤﯽآﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﻤﺠﺮد ﺷـﻨﯿﺪن ﯾﮏ ﺑﺎر ﯾﺎد ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﯽ از ﺳﺎﺑﻖ ﯾﺎد داري ﺗﺮﻣﺬي ﮔﻔﺖ اﻣﺘﺤﺎن ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد ﺷﯿﺦ ﭼﻬﻞ‬‫ﺣﺪﯾﺚ دﯾﮕﺮ از ﻏﺮاﺋﺐ ﺧﻮد ﮐﻪ ﻧﺰد دﯾﮕﺮي ﻧﺒﻮد ﺧﻮاﻧﺪ وي آن ﻫﻤﻪ را ﺑﺎﺳﺎﻧﯿﺪش ﻓﯽ اﻟﻔﻮر اﻋﺎده ﮐﺮده و ﻫﯿﭻ ﺟﺎ ﺧﻄﺎ ﻧﯿﻔﺘﺎد اﯾﻦ ﻗﺴﻢ‬‫اﻣﺘﺤﺎن او درﺑﺎره ﺣﻔﻆ ﺑﺎرﻫﺎ واﻗﻊ ﺷﺪه ﺑﻌﺪه ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺴـﺘﺎن ﺑﻄﻮر ﻓﺎﺋﺪه ذﮐﺮ ﮐﺮاﻫﺖ ﮐﻨﯿﺖ ﺑﺎﺑﯽ ﻋﯿﺴـﯽ او ﻣﺼﻨﻒ اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﻪ و ﺳﻨﻦ‬‫اﺑﻮ داود و ﻏﯿﺮه ذﮐﺮ ﮐﺮده ﮐﻪ ﺿـﺮورت ﻧﻘﻠﺶ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻧﯿﺴﺖ وﻓﺎت ﺗﺮﻣﺬي روز دوﺷـﻨﺒﻪ ﺷﺐ ﺳـﯿﺰدﻫﻢ رﺟﺐ ﺳـﻨﻪ ﺗﺴﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و‬‫ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ در ﺗﺮﻣﺬ اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎده و ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ ﮔﻔﺘﻪ وﻓﺎﺗﺶ در ﻗﺮﯾﺮ ﺑﻮغ در ﺳﻨﻪ ﺧﻤﺲ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﺑﻮده اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮغ ﺑﻀﻢ ﺑﺎي‬‫ﻣﻮﺣﺪه و ﺳـﮑﻮن واو ﻗﺮﯾﻪاﯾﺴﺖ از ﻗﺮي ﺗﺮﻣﺬ ﺑﺮ ﺷـﺶ ﻓﺮﺳﺦ از ان اﻧﺘﻬﯽ در ﺑﺴـﺘﺎن زﯾﺎده ﮐﺮده ﮐﻪ ﺗﺮﻣﺬ ﺷﻬﺮي ﻗﺪﯾﻤﺴﺖ ﺑﺮ ﮐﻨﺎر آب‬‫ﻣﻮﯾﻪ ﮐﻪ آن را ﺟﯿﺤﻮن و ﻧﻬﺮ ﺑﻠـﺦ ﻧﯿﺰ ﮔﻮﯾﻨـﺪ و در ﻟﻔـﻆ ﻣـﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ ﻣﺮاد ﻫﻤﯿﻦ ﻧﻬﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺗﺮﻣـﺬي ﺷﺎﮔﺮد ﺑﺨﺎرﯾﺴﺖ روش او را‬‫آﻣﻮﺧﺘﻪ و در ﺑﺼـﺮه و ﮐﻮﻓﻪ و واﺳﻂ و ري و ﺧﺮاﺳﺎن و ﺣﺠﺎز ﺳﺎﻟﻬﺎ در ﻃﻠﺐ ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺴﺮ ﺑﺮده ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺑﺴﯿﺎر درﯾﻦ ﻓﻦ ﺷﺮﯾﻒ از‬‫وي ﯾﺎدﮔـﺎرﺳﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﻋﻠﯽ ﻗـﺎري ﮔﻔﺘﻪ وي از ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻏﯿﻼـن و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺑﺸﺎر و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﯿﻊ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ و ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ‬‫وﮐﯿﻊ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﮔﺮﻓﺘﻪ و از وي ﺧﻠﻘﯽ ﮐﺜﯿﺮ اﺧﺬ ﻧﻤﻮده و در اﺷـﻌﮥ اﻟﻠﻤﻌﺎت ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺗﺮﻣﺬي ﯾﮑﯽ از ﻋﻠﻤﺎء اﻋﻼم و ﺣﻔﺎظ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﯿﺪ اﻧﺎم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 97‬از ‪581‬‬‫و از ﺛﻘﺎت ﻣﺠﻤﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻮد ﻣﺮ او را در ﺣـﺪﯾﺚ و ﻓﻘﻪ ﯾـﺪ ﺻﺎﻟﺤﻪ اﺳﺖ وﻻدت او در ﺳﺎل دوﯾﺴﺖ و ﻧﻪ ﺑﻮد اﻧﺘﻬﯽ ﮔﻮﯾﻢ ﮐﻼم ﺑﺮ ﻧﺴـﺒﺖ‬‫ﺗﺮﻣـﺬي و اﺧﺘﻼف در ان در ﺗﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻓﻘﯿﻪ ﺷﺎﻓﻌﯽ ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﻓﻠﯿﺮﺟﻊ إﻟﯿﻪ و ﻧﯿﺰ ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ‬‫در ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﻋﯿﺴﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ اﻟﻀﺤﺎك اﻟﺴﻠﻤﯽ اﻟﻀﺮﯾﺮ اﻟﺒﻮﻏﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺸﻬﻮر اﺣﺪ‬‫اﻻﺋّﻤﮥ اﻟﺬﯾﻦ ﯾﻘﺘﺪي ﺑﻬﻢ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺻﻨﻒ ﮐﺘﺎب اﻟﺠﺎﻣﻊ و اﻟﻌﻠﻞ ﺗﺼﻨﯿﻒ رﺟﻞ ﻣﺘﻘﻦ و ﺑﻪ ﮐﺎن ﯾﻀﺮب اﻟﻤﺜﻞ و ﻫﻮ ﺗﻠﻤﯿﺬ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺒﺨﺎري و ﺷﺎرﮐﻪ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﺷﯿﻮﺧﻪ ﻣﺜﻞ ﻗﺘﯿﺒﮥ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ و اﺑﻦ ﺑﺸﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪83 :‬‬‫و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﺗﻮﻓﯽ ﻟﺜﻼث ﻋﺸﺮة ﻟﯿﻠﮥ ﺧﻠﺖ ﻣﻦ رﺟﺐ ﻟﯿﻠﮥ اﻻﺛﻨﯿﻦ ﺳﻨﮥ ‪ 279‬ﺑﺘﺮﻣﺬ و ﻗﺎل اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻘﺮﯾﮥ ﺑﻮغ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 275‬و ذﮐﺮه ﻓﯽ‬‫ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﻓﯽ ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﺒﻮﻏﯽ و ﺑﻮغ ﻗﺮﯾﮥ ﻣﻦ ﻗﺮي ﺗﺮﻣﺬ ﻋﻠﯽ ﺳـﺘﮥ ﻓﺮاﺳﺦ ﻣﻨﻬﺎ و ﻗﺪ ﺗﻘﺪم اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻻﺧﺘﻼف ﻓﯽ ﮐﺴـﺮ‬‫اﻟّﺘﺎء و ﺿﻤﻬﺎ و ﻓﺘﺤﻬﺎ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫وﺟﻪ دﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﻢ اﻟﺒﻐﺪادي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺪو ﻃﺮﯾﻖ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﺤﺎﮐﻢ در ﻣﺴﺘﺪرك ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ در اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺑﺼّﺤﮥ ﻣﺎ‬‫ذﮐﺮه اﻻﻣـﺎم اﺑـﻮ زﮐﺮﯾـﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑـﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﺑـﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺗﻤﯿﻢ اﻟﻘﻨﻄﺮي ﺛﻨـﺎ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﻢ ﺛﻨـﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫اﻟﻀـﺮﯾﺲ ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻗـﺎل اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﻢ ﺣـّﺪﺛﻨﺎه اﺑﻮ اﻟـّﺼ ﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻗـﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻟﯿﻌﻠﻢ اﻟﻤﺴـﺘﻔﯿﺪ ﺑﻬـﺬا اﻟﻌﻠﻢ اّن اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺛﻘﻪ ﻣـﺎﻣﻮن ﺣﺎﻓـﻆ و در اﺛﺒـﺎت وﺛﻮق و اﻋﺘﻤـﺎد و اﻋﺘﺒـﺎر و ﺟﻼـﻟﺖ ﻓﺨـﺎر ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﻢ ﻫﻤﯿﻦ ﻋﺒـﺎرت ﺣـﺎﮐﻢ ﮐﻪ در آﺧﺮ ان‬‫ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ او ﺛﻘﻪ ﻣﺎﻣﻮن ﺣﺎﻓﻈﺴﺖ ﮐﺎﻓﯽ و ﺑﺴﻨﺪﺳﺖ و ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ‬‫و ﻓﯿﻬﺎ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻓﻬﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﻐـﺪادي اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺣـﺪ اﺋﻤﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﺧﺬ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و روي اﻟﻄﺒﻘﺎت ﻋﻦ اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﻢ* ﺣﺎﻓﻈﻬﻢ اﻟﺒﺎرع اﻟﺸـﻬﻢ* ﻗﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﻮرث ﻣﻦ اﻟﺮﺷﺎد اﻓﻠﺞ اﻟﺴـﻬﻢ* اﻟﻤﺰﯾﺢ ﻋﻦ اﻟﺼﻮاب ﮐّﻞ‬‫ﺷﺒﻬﮥ و وﻫﻢ* ﻓﻼ ﯾﺠﻬﻠﻪ اﻻ اﻟﻌﺎﺟﺰ اﻟﻮﮐﻞ اﻟﺠﻬﻢ* و ﻻ ﯾﺤﯿﺪ ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻣﺮق ﻋﻦ اﻟﺤﻖ اﻟﻮاﺿﺢ ﮐﺎﻟﺴﻬﻢ* و ﻻ ﯾﺮﺗﺎب ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اوﺗﯽ ﺣﻈﺎ‬‫ﻣﻦ اﻟﻌﻘﻞ و اﻟﻔﻬﻢ* و ﻻ ﯾﺨﺘﻠﺞ ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺧﺪﻋﺘﻪ اﻟﮑﻮاذب ﺑﺎﻟﻐﻮل و اﻟﺪﻫﻢ‬‫وﺟﻪ ﯾﺎزدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ اﻟﺒﺼـﺮي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺒﺰار اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﺴـﻦ‬‫ﮐﺮدي در ﻧﺒﺮاس ﮔﻔﺘﻪ و اﻣﺎ اﻧﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻤﻪ ﻓﻔﯽ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻـّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺒﺰار و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻻوﺳﻂ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ‬‫ﻋﻠﯽ‬‫و رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺑﺰار اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را از ﺗﺼـﺮﯾﺢ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﺻﻮاﻋﻖ و ﺷـﯿﺦ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس در ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي و ﻣﺮزا‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﻧﺰل اﻻﺑﺮار و ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ و ﻣﻮﻟﻮي ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺒﯿﻦ در وﺳـﯿﻠﻪ اﻟﻨﺠﺎة و ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ در ﺳـﯿﻒ ﻣﺴـﻠﻮل ﻧﯿﺰ واﺿﺢ و‬‫ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻤـﺎ ﺳـﺘﻌﺮف ﻓﯿﻤـﺎ ﺑﻌـﺪ اﻧﺸـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺰار از ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻋـﺎﻟﯽ ﻓﺨـﺎر و اﺳﺎﻃﯿﻦ ﮐﺒﺎر و ﻣﺸﺎﯾﺦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 98‬از ‪581‬‬‫ﻣﺸﻬﻮرﯾﻦ ﻓﯽ اﻻﻣﺼﺎر و ﺟﻬﺎﺑﺬه ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ ﻓﯽ اﻻﻗﻄﺎر ﻧﺰد ﺳﻨﯿﻪ اﺳﺖ و ﺟﻼﻟﺖ ﺷﺎن و ﺳﻤﻮ ﻣﮑﺎن و رﻓﻌﺖ ﻣﻨﺰﻟﺖ او در ﻏﺎﯾﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪84 :‬‬‫وﺿﻮح و اﺷـﺘﻬﺎرﺳﺖ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ در ﺗﺎرﯾﺦ اﺻـﺒﻬﺎن ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن در ﮐﺘﺐ ﺣﺮم ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻨﻮره ﺑﻨﻈﺮ ﻗﺎﺻﺮ رﺳﯿﺪه ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ اﻟﺒﺼـﺮي اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺒﺰار اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻗﺪم اﺻﺒﻬﺎن ﻣﺮﺗﯿﻦ و ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ذﻫﺒﯽ در دول اﻻﺳﻼم در وﻗﺎﺋﻊ ﺳﻨﻪ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و‬‫ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺎت ﺣﺎﻓﻆ وﻗﺘﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو اﻟﺒﺼﺮي اﻟﺒﺰار ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﺴﻨﺪ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﺑﺎﻟّﺮﻣﻠﮥ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﮐﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﺰار اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺸـﻬﯿﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ اﻟﺒﺼـﺮي‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﺴـﻨﺪ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻤﻌﻠﻞ رﺣﻞ ﺑﺂﺧﺮ ﻋﻤﺮه اﻟﯽ اﺻـﺒﻬﺎن و اﻟﺸﺎم و ﻧﺸـﺮ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﺎت ﺑﺎﻟﺮﻣﻠﮥ ﺳﻨﻪ ‪ 292‬و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻣﯿﺮ ازﻫﺮي‬‫در رﺳﺎﻟﻪ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻨﻦ اﻟﺒﺰار اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ اﻟﺒﺰار اﻟﻌﺘﮑﯽ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻌﯿﻦ و اﻟﺘﺎء اﻟﻤﺨﻔﻔﮥ اﻟﺒﺼـﺮي‬‫اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 292‬ﺑﺎﻟﺮﻣﻠـﮥ ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺧﯿﺜﻤـﮥ ﻫﻮ رﮐﻦ ﻣﻦ ارﮐﺎن اﻻﺳـﻼم و ﮐﺎن ﯾﺸـﺒﻪ ﺑﺎﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﯽ زﻫـﺪه و ورﻋﻪ ﻟﻪ اﻟﻤﺴـﻨﺪ اﻟﮑﺒﯿﺮ‬‫رﺣﻞ ﻓﯽ آﺧﺮ ﻋﻤﺮه اﻟﯽ اﻟﺸﺎم و اﺻـﺒﻬﺎن و ﻧﺸـﺮ ﻋﻠﻤﻪ و ﻣﺎت ﺑﺎﻟﺮﻣﻠـﮥ ﻣﻦ اﻟﺸﺎم اﻟﺦ و ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﺻﺪر ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎب اﻣﺎﻣﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﺑّﺰار را ﺑﻠﻘﺐ ﺷـﺮﯾﻒ ﻋﻤﺪه ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﮐﻪ ﻟﻘﺒﯿﺴﺖ ﺑﺲ ﻋﻈﯿﻢ ﻧﻮاﺧﺘﻪ و ﺑﺮواﯾﺖ او در ﻧﻔﯽ ﺧﻼﻓﺖ از ﻣﺮواﻧﯿﻪ و ﻋﺒﺎﺳـﯿﻪ دﺳـﺖ‬‫اﻧـﺪاﺧﺘﻪ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻨﺸﺄ اﺷـﺘﺒﺎه اﯾﻦ ﻓﺮﻗﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﺎوﯾﻪ و ﻣﻦ ﺑﻌـﺪه ﻣﻦ اﻟﻤﺮواﻧﯿـﮥ و اﻟﻌﺒﺎﺳـﯿﮥ ﺧﻮد را ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻣﯽﮔﻔﺘﻨـﺪ و از ﻣﺮدم‬‫دﯾﮕﺮ ﻫﻢ ﻣﯽﮔﻮﯾﺎﻧﯿﺪﻧـﺪ ﺑﻨـﺎﺑﺮ ﻣﺸـﺎﺑﻬﺖ ﺻﻮري ﮐﻪ ﺑـﺎ ﺧﻼـﻓﺖ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ داﺷـﺘﻨﺪ از رﺳﻢ ﺟﻬﺎد و ﻓﺘـﺢ ﺑﻠـﺪان و ﺗﺠﻬﯿﺰ ﻋﺴﺎﮐﺮ و ﺟﯿﻮش و‬‫ﺗﻘﺴـﯿﻢ ﻏﻨﺎﺋﻢ و ﺻﺪﻗﺎت و ﺣﻔﻆ دار اﺳـﻼم از ﺷـﺮ ﮐﻔﺎر و ﻋﻠﻤﺎء اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﻟﻘﺐ را ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ ﺻﻮري و ﺑﺠﻬﺖ آﻧﮑﻪ‬‫اﻟﻘـﺎب و اﺳـﻤﺎء ﻫﺮ ﻓﺮﻗﻪ ﻣﻮاﻓـﻖ اﺻـﻄﻼح آﻧﻬـﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ دﯾﮕﺮان را ﭼﻪ ﺿـﺮورﺗﺴﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ اﻣﻮر ﭘﺮﺧـﺎش ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ اﻃﻼـق ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ‬‫ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺣﺎﻻ ﻫﺮ ﮐﻪ در ﮐﺮﺑﻼء ﻣﻌﻠﯽ رﻓﺘﻨـﺪ از ﻣﻼ ﻧﺼـﯿﺮ و اﺧﻮان ﺑﺎﻗﺮ ﮐﺘﺎب ﺷـﺮاﺋﻊ را ﮔﺬراﻧﯿـﺪه ﻣﯽآﯾـﺪ ﻧﺰد اﯾﻦ ﻓﺮﻗﻪ ﻣﺠﺘﻬـﺪ ﻧﺎﻣﯿـﺪه‬‫ﻣﯽﺷﻮد ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﻟﻘﯿﺎس در آن زﻣﺎن ﻟﻔﻆ ﺧﻠﯿﻔﻪ اﺑﺘﺬال ﭘﯿﺪا ﮐﺮده ﺑﻮد اﯾﻦ ﮔﺮوه ﻓﻬﻤﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﻮن ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻣﺮادف اﻣﺎﻣﺴﺖ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ‬‫اﯾﻦ ﺟﻤـﺎﻋﺖ را ﺧﻠﯿﻔﻪ و اﻣﺎم ﺑﺤﻖ ﻣﯽداﻧﻨـﺪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻏﻠﻄﻔﻬﻤﯿﻬﺎي ﺧﻮدﺳﺖ و اﻻ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ از اﻃﻼق ﻟﻔﻆ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻫﻢ ﺗﺤﺎﺷـﯽ‬‫ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ‬‫اﻟﺨﻼﻓﮥ ﺑﻌﺪي ﺛﻠﺜﻮن ﺳﻨﮥ‬‫ﺗﺮﻣـﺬي از ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﻬـﺎن ﮐﻪ راوي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺜﺴﺖ ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده ﮐﻪ ﭼﻮن او را ﮔﻔﺘﻨـﺪ ﮐﻪ ﻣﺮواﻧﯿﺎن ﻧﯿﺰ ﺧﻮد را ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨـﺪ ﮔﻔﺖ‬‫ﮐﺬب ﺑﻨﻮ اﻟﺰرﻗﺎء اﻧﻤﺎ ﻫﻢ ﻣﻠﻮك ﻣﻦ ﺷـّﺮ اﻟﻤﻠﻮك و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑّﺰار ﮐﻪ ﻋﻤﺪه ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺳﺖ ﺑﺴﻨﺪ ﺣﺴﻦ از اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح‬‫رواﯾﺖ ﮐﺮده‬‫ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اّن اول دﯾﻨﮑﻢ ﺑـﺪء ﻧﺒﻮة و رﺣﻤـﮥ ﺛﻢ ﯾﮑﻮن ﺧﻼﻓـﮥ و رﺣﻤـﮥ ﺛﻢ ﯾﮑﻮن ﻣﻠﮑﺎ و ﺟﺒﺮﯾﮥ اﻟﯽ آﺧﺮ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺨـﺎﻃﺐ در ﺑـﺎب و ﻫﻢ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘـﺎب ﺗﺤﻔﻪ در ﺟﻮاب ﻃﻌﻦ ﻫﺸـﺘﻢ از ﻣﻄـﺎﻋﻦ ﺻـﺤﺎﺑﻪ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺮواﯾﺖ ﺑﺰار ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻃﺒﺮاﻧﯽ در اوﺳﻂ اﻟﻤﻌﺎﺟﻢ رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ را ﭼﻮن ﺧﺒﺮ ﺗﻮﺟﻪ اﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ رض ﺑﺴﻤﺖ ﻋﺮاق رﺳﯿﺪ از ﻣﮑﻪ دوﯾﺪه ﺑﺮ‬‫ﻣﺴﯿﺮه ﺳﻪ ﺷﺐ ﺑﺎ او ﻣﻠﺤﻖ ﮔﺮدﯾﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪85 :‬‬‫و ﮔﻔﺖ‬‫اﯾﻦ ﺗﺮﯾـﺪ ﻓﻘﺎل اﻟﺤﺴـﯿﻦ رض اﻟﯽ اﻟﻌﺮاق ﻓﺎذا ﻣﻌﻪ ﮐﺘﺐ و ﻃﻮاﻣﯿﺮ ﻓﻘﺎل ﻫﺬه ﮐﺘﺒﻬﻢ و ﺑﯿﻌﺘﻬﻢ ﻓﻘﺎل ﻻ ﺗﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﮐﺘﺒﻬﻢ و ﻻ ﺗﺎﺗﻬﻢ ﻓﻘﺎل اﺑﻦ‬‫ﻋﻤﺮ اﻧﯽ ﻣﺤـﺪﺛﮏ ﺣﺪﯾﺜﺎ ان ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ اﻟّﯽ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺨﯿﺮه ﺑﯿﻦ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة ﻓﺎﺧﺘﺎر اﻵﺧﺮة و اﻧﮏ ﺑﻀـﻌﮥ ﻣﻦ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ص ﻻ ﯾﻠﯿﻬﺎ اﺣﺪ ﻣﻨﮑﻢ ﻓﺎﺑﯽ ان ﯾﺮﺟﻊ ﻓﺎﻋﺘﻨﻘﺘﻪ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻓﺒﮑﯽ و اﺟﻬﺶ ﻓﯽ اﻟﺒﮑﺎء و ﻗﺎل اﺳﺘﻮدﻋﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﻗﺘﯿﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 99‬از ‪581‬‬‫و روي اﻟﺒﺰار ﻧﺤﻮه ﺑﺎﺳـﻨﺎد ﺣﺴﻦ ﺟﯿـﺪ و ﻧﯿﺰ ﻣﺨـﺎﻃﺐ در ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﮐﯿـﺪ ﻧﻮد و دوم از ﺑـﺎب دوم ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت اﺷـﺠﻌﯿﺖ‬‫ﻣﻮﻫﻮﻣﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺗﻤﺴﮏ ﺑﺮواﯾﺖ ﺑﺰار ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺮج اﻟﺒﺰار ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪه ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﻧﻪ ﻗﺎل ﻣﻦ اﺷﺠﻊ اﻟّﻨﺎس ﻗﺎﻟﻮا اﻧﺖ ﻗﺎل اﻣﺎ ﻓﻤﺎ اﻧﺎ ﺑﺎرز اﺣﺪا اﻻ اﻧﺘﺼﻔﺖ ﻣﻨﻪ و ﻟﮑﻦ اﺧﺒﺮﻧﯽ و‬‫ﺑﺎﺷـﺠﻊ اﻟّﻨـﺎس ﻗـﺎﻟﻮا ﻻـ ﻧﻌﻠﻢ ﻓﻤﻦ ﻗـﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧﻪ ﻟّﻤﺎ ﮐﺎن ﯾﻮم ﺑـﺪر ﺟﻌﻠﻨﺎ ﻟﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﺮﯾﺸﺎ ﻓﻘﻠﻨﺎ ﻣﻦ ﯾﮑﻮن ﻋﻨﺪ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﯽ آﺧﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻧﺘﻬﯽ‬‫و إذا ﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻤﺜﺎر* ﺑﺮواﯾـﮥ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺒﺰار* اﻟـﺬي ﺟﻌﻠﻪ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﻌﻠﯽ اﻟﻔﺨﺎر* ﻋﻤـﺪة اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ اﻟﮑﺒﺎر* و اﺣﺘﺞ‬‫ﺑﺮواﯾﺎﺗﻪ و اﻻﺧﺒﺎر* ﻣﻈﻬﺮا ﻟﻼﻋﺘﻤﺎد و اﻻﻋﺘﺒﺎر* ﻓﺘﮑـﺬﯾﺒﻪ ﻣﻨﻪ ﺑﺎﻻﺻـﺮار* و اﺑﻄﺎﻟﻪ ﺑﺎﻻﺟﻬﺎر* اﺑﺪاء و اﻇﻬﺎر ﻟﻨﻬﺎﯾﮥ اﻻﺟﺘﺮام و اﻻﺟﺘﺮار* و‬‫ﺗﺴﺠﯿﻞ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ اﻟﻌﻈﯿﻤﮥ اﻻﻏﺘﺮار* ﺑﺎﻟﻌﻨﺎد اﻟﻔﺎﺣﺶ اﻟﻤﺬﻣﻮم ﻋﻨﺪ اوﻟﯽ اﻻﯾﺪي و اﻻﺑﺼﺎر* و ﻟﻌﻤﺮي ان اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ ﻟﯿﺮوم ﻫﺪم رﮐﻦ ﻣﻦ‬‫ارﮐـﺎن اﻻﺳـﻼم* و ﯾﺼـﻤﺪ ﻟﻐﺾ اﻟﻤﺸـﺒﻪ ﻣﻦ ﮐـﺎن ﻗﺎﺋﻤﺎ ﻣﻘﺎم اﻻﻧﺒﯿﺎء اﻟﮑﺮام* ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟﺘﺤﯿـﮥ و اﻟّﺴـ ﻼم* ﻓﯿﺎ ﻟﯿﺘﻪ اﺳﺘﯿﻘﻆ وﻫﺐ ﻣﻦ‬‫اﻻﺳـﺘﻐﺮاق ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﻨﺎم* اﻟﻤﺒﺪي ﻻﺿـﻐﺎث اﻻﺣﻼم* و دري ﻣﺎ ﯾﺨﺮج ﻣﻦ راﺳﻪ ﺑﻼ ﺗﺪﺑﺮ و اﻧﻌﺎم* و ﮐﺒﺢ ﻋﻨﺎﻧﻪ ﻋﻦ اﻟﺠﺮي ﻓﯽ ﻣﻀﻤﺎر‬‫ﺗﻘﻠﯿـﺪ اﻟﮑﺎﺑﻠﯽ اﻟﻤﺜﯿﺮ ﻟﻬـﺬا اﻟﻘﺘﺎم* اﻟﺤﺮي ﺑﮑّﻞ ﻋﺬل و ﻣﻼم* اﻟّﺬي أﺛﺎر اﻟﻨﺼﺐ و اﻟﻤﺮوق ﻻﺗﺒﺎﻋﻪ اﻟﻄﻐﺎم* و اﺷـﯿﺎﻋﻪ اﻻﻏﺜﺎم* اﻟﻤﻀـﻌﯿﻦ‬‫ﻟﻬﻔﻮاﺗﻪ اﻟﻔﺎﺿﺤﮥ و اﻻوﻫﺎم ﺑﻼ ﺧﻮف ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎم‬‫وﺟﻪ دوازدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄﺒﺮي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺪو ﻃﺮﯾﻖ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و ﺑﺎﺧﺘﯿﺎر اﺗﺤﺎد اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺣﮑﻢ ﺑﺼﺤﺖ ان ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫از ﺗﺮﻣﺬي و ﺑا ﻦ ﺟﺮﯾﺮ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ و ذﮐﺮ ﻋﺒﺎرت ﺗﺮﻣﺬي ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎن ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻫﺬا ﺧﺒﺮ ﺻﺤﯿﺢ ﺳﻨﺪه و ﻗﺪ ﯾﺠﺐ ان ﯾﮑﻮن ﻫﺬا‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻵﺧﺮﯾﻦ ﺳـﻘﯿﻤﺎ ﻏﯿﺮ ﺻـﺤﯿﺢ ﻟﻌﻠﺘﯿﻦ اﺣﺪاﻫﻤﺎ اﻧﻪ ﺧﺒﺮ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻟﻪ ﻣﺨﺮج ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ع ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻻ ﻣﻦ‬‫ﻫﺬا اﻟﻮﺟﻪ و اﻵﺧﺮ اّن ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻣﻤﻦ ﻻ ﯾﺜﺒﺖ ﺑﻨﻘﻠﻪ ﺣّﺠﮥ و ﻗﺪ واﻓﻖ ﻋﻠّﯿﺎ ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ‬‫ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻏﺒﺮه ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻔﺮاري ﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﻬﺮوي ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ‬‫ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﺛﻨﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺮازي و ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻔﺮاء ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ‬‫ﺑﺎﺳﻨﺎده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪86 :‬‬‫ﻣﺜﻠﻪ ﻫـﺬا اﻟﺸـﯿﺦ ﻻ اﻋﺮﻓﻪ و ﻻ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ ﻏﯿﺮ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ و ﻓﻀﺎﺋﻞ إﻟﯿﻪ و ﻣﺎﺛﺮ ﺳﺎﻣﯿﻪ و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﻟﻄﯿﻔﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫ﻣﻨﯿﻔﻪ و ﻣﻔـﺎﺧﺮ ﺳـﻨﯿﻪ و ﻣﺤﺎﻣـﺪ ﺑﻬﯿﻪ و ﻣﺪاﺋـﺢ رﻓﯿﻌﻪ و ﻣﻌـﺎﻟﯽ ﻣﻨﯿﻌﻪ ﻃﺒﺮي ﺣﺴﺐ اﻓـﺎدات اﮐﺎﺑﺮ ﻗﻮم ﺑﯿﺶ از اﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺳﺘﯿﻌﺎب آن ﺗﻮان‬‫ﮐﺮد ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ وﻻﯾﺖ ﻧﺒﺬي از ان از ﻣﺨﺘﺎر ﻣﺨﺘﺼﺮا ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﺧﺒﺮ ﻟﻪ ﺑﻐﺪادي و ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ و ﻣﻌﺠﻢ اﻻدﺑـﺎء ﯾﺎﻗﻮت ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﻤﻮي و ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻻﺳـﻤﺎء ﻣﺤﯿﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺷـﺮف اﻟﻨﻮوي و‬‫ﻣﻨﻬـﺎج اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺣﺮاﻧﯽ و ﺗـﺬﮐﺮه اﻟﺤﻔﺎظ و ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ ذﻫﺒﯽ و ﺗﺘﻤـﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ‬‫اﻟﻮردي و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ ﯾﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﺒﮑﯽ در روض اﻟﻤﻨﺎﻇﺮ اﺑﻮ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺷـﺤﻨﻪ ﺣﻠﺒﯽ و ﻃﺒﻘـﺎت اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﻘﯽ اﻟـﺪﯾﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻻﺳـﺪي و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ و ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻨﺒﻪ و ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﻌﻘﻮل ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 100‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻤﻔﺴﺮﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺪاؤدي ﺗﻠﻤﯿﺬ ﺳﯿﻮﻃﯽ و ﮐﺘﺎب اﻻﻋﻼم ﺑﺎﻋﻼم ﺑﻠﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﺤﺮام ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﮑﯽ و ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮؤف ﺑﻦ ﺗﺎج اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ ﻟﻠﻤﻨﺎوي و ﻧﺴـﯿﻢ اﻟﺮﯾﺎض ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﺣﻤﺪ اﻟﺨﻔﺎﺟﯽ و ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ و ﺟﻨﮥ ﻓﯽ اﻻﺳﻮة اﻟﺤﺴـﻨﮥ ﺑﺎﻟﺴـﻨﮥ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن‬‫ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﺷـﻨﯿﺪي و در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن در ﮐﺘﺎب وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ‬‫ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ ﺧﺎﻟـﺪ اﻟﻄﺒﺮي و ﻗﯿﻞ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﺑﻦ ﻏﺎﻟﺐ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟﺘﺎرﯾﺦ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ ﻓﻨﻮن ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺘﺎرﯾـﺦ و ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ و ﻟﻪ ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﻣﻠﯿﺤـﮥ ﻓﯽ ﻓﻨﻮن ﻋﺪﯾـﺪة ﺗـﺪل ﻋﻠﯽ ﺳـﻌﮥ ﻋﻠﻤﻪ و ﻏﺰارة ﻓﻀـﻠﻪ و ﮐـﺎن ﻣﻦ اﻻﺋّﻤﮥ‬‫اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ ﻟﻢ ﯾﻘﻠـﺪ اﺣـﺪا و ﮐﺎن اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﻟﻤﻌﺎﻓﯽ ﺑﻦ زﮐﺮﯾﺎ اﻟﻨﻬﺮواﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف و ﺑﺎﺑﻦ ﻃّﺮار ﻋﻠﯽ ﻣـﺬﻫﺒﻪ و ﺳـﯿﺎﺗﯽ ذﮐﺮه إن ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﮐﺎن ﺛﻘﮥ ﻓﯽ ﻧﻘﻠﻪ و ﺗﺎرﯾﺨﻪ اﺻﺢ اﻟﺘﻮارﯾﺦ و اﺛﺒﺘﻬﺎ و ذﮐﺮه اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق اﻟﺸﯿﺮازي ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ‬‫و راﯾﺖ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺠﺎﻣﯿﻊ ﻫﺬه اﻻﺑﯿﺎت ﻣﻨﺴﻮﺑﮥ إﻟﯿﻪ و ﻫﯽ‬‫إذا اﻋﺴﺮت ﻟﻢ ﯾﻌﻠﻢ ﺷﻔﯿﻘﯽ و اﺳﺘﻐﻨﯽ ﻓﯿﺴﺘﻐﻨﯽ ﺻﺪﯾﻘﯽ‬‫ﺣﯿﺎﺗﯽ ﺣﺎﻓﻆ ﻟﯽ ﻣﺎء وﺟﻬﯽ و رﻓﻘﯽ ﻓﯽ ﻣﻄﺎﻟﺒﺘﯽ رﻓﯿﻘﯽ‬‫و ﻟﻮ اﻧﯽ ﺳﻤﺤﺖ ﺑﺒﺬل وﺟﻬﯽ ﻟﮑﻨﺖ اﻟﯽ اﻟﻐﻨﯽ ﺳﻬﻞ اﻟﻄﺮﯾﻖ‬‫و ﮐـﺎﻧﺖ وﻻـدﺗﻪ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﺑﺎﻣﻞ ﻃﺒﺮﺳـﺘﺎن و ﺗﻮﻓﯽ ﯾﻮم اﻟﺴـﺒﺖ آﺧﺮ اﻟﻨﻬﺎر و دﻓﻦ ﯾﻮم اﻻﺣـﺪ ﻓﯽ داره ﻓﯽ اﻟﺴﺎدس و‬‫اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ ﻣﻦ ﺷﻮال ﺳـﻨﮥ ﻋﺸـﺮ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﺑﺒﻐـﺪاد رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﺑﻮ اﻟﻔﺪاء اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﯾﻮﺑﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر‬‫اﻟﺒﺸـﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ دﺧﻠﺖ ﺳـﻨﮥ ‪ 310‬ﻋﺸـﺮ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﺴـﻨﮥ ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄﺒﺮي ﺑﺒﻐـﺪاد و ﻣﻮﻟـﺪه ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و‬‫ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﺑﺎﻣﻞ ﻃﺒﺮﺳـﺘﺎن و ﮐﺎن ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻟﮑﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻟﻘﺮاءات ﺑﺼـﯿﺮا ﺑﺎﻟﻤﻌﺎﻧﯽ و ﮐﺎن ﻣﻦ اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ ﻟﻢ ﯾﻘﻠـﺪ اﺣﺪا و ﮐﺎن‬‫ﻓﻘﯿﻬﺎ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻗﺎوﯾﻞ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻣﻦ ﺑﻌﺪﻫﻢ و ﻟﻪ اﻟﺘﺎرﯾﺦ اﻟﻤﺸﻬﻮر اﺑﺘﺪا ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اول اﻟﺰﻣﺎن اﻟﯽ آﺧﺮ ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪87 :‬‬‫و ﮐﺘـﺎب ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ ﻟﻢ ﯾﻔﺴـﺮ ﻣﺜﻠﻪ و ﻟﻪ ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و ﻓﺮوﻋﻪ ﮐﺘﺐ ﮐﺜﯿﺮة و ﻟّﻤﺎ ﻣﺎت ﺗﻌﺼـﺒﺖ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻌﺎّﻣـﮥ و رﻣﻮه ﺑﺎﻟﺮﻓﺾ و ﻣﺎ ﮐﺎن‬‫ﺳﺒﺒﻪ اﻟّﺎ اﻧﻪ ﺻـﻨﻒ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻓﯿﻪ اﺧﺘﻼف اﻟﻔﻘﻬﺎء و ﻟﻢ ﯾـﺬﮐﺮ ﻓﯿﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻓﻘﺎل ﻟﻢ ﯾﮑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﻘﯿﻬﺎ و اﻧّﻤﺎ‬‫ﮐﺎن ﻣﺤـﺪﺛﺎ ﻓﺎﺷـﺘﺪ ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻨﺎﺑﻠـﮥ و ﮐﺎﻧﻮا اﻻ ﯾﺤﺼﻮن ﮐﺜﺮة ﺑﺒﻐـﺪاد ﻓﺸـﻨﻌﻮا ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻤﺎ ارادوه و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺟﺮزي در ﻃﺒﻘﺎت‬‫اﻟﻘﺮاء ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻄﺒﺮي اﻵﻣﻠﯽ اﻟﺒﻐﺪادي اﺣﺪ اﻻﻋﻼم و ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻟﺘﺎرﯾﺦ و اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ وﻟﺪ‬‫ﺑﺎﻣﻞ ﻃﺒﺮﺳﺘﺎن ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و رﺣﻞ ﻟﻄﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ و ﻟﻪ ﻋﺸﺮون ﺳﻨﮥ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﺳﻤﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﯿﻊ و ﻫﻨﺎد و‬‫أﺑﯽ ﮐﺮﯾﺐ و ﺧﻠﻖ و روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﺷـﻌﯿﺐ اﻟﺤﺮاﻧﯽ ﻣﻊ ﺗﻘـﺪﻣﻪ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﻟﺠﻌـﺎﺑﯽ و ﺟﻤﺎﻋـﮥ و ﺗﻔﻘﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻗـﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﮐﺎن‬‫اﺣـﺪ اﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﯾﺤﮑﻢ ﺑﻘﻮﻟﻪ و ﯾﺮﺟﻊ اﻟﯽ راﯾﻪ ﻟﻤﻌﺮﻓﺘﻪ و ﻓﻀـﻠﻪ و ﮐﺎن ﻗـﺪ ﺟﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺸﺎرﮐﻪ ﻓﯿﻪ اﺣـﺪ ﻣﻦ اﻫﻞ ﻋﺼـﺮه ﻓﮑﺎن‬‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻟﮑﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻟﻘﺮاءات ﺑﺼـﯿﺮا ﺑﺎﻟﻤﻌﺎﻧﯽ ﻓﻘﯿﻬﺎ ﻓﯽ اﺣﮑﺎم اﻟﻘﺮآن ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺑﺎﻟﺴﻨﻦ و ﻃﺮﻗﻬﺎ ﺻﺤﯿﺤﻬﺎ و ﺳﻘﯿﻤﻬﺎ ﻧﺎﺳﺨﻬﺎ و ﻣﻨﺴﻮﺧﻬﺎ‬‫ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻗﻮال اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﯾﺎم اﻟّﻨﺎس و اﺧﺒﺎرﻫﻢ و ﻟﻪ ﮐﺘﺎب ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻻﺛﺎر ﻟﻢ ار ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ ﻣﻌﻨﺎه ﻟﮑﻦ ﻟﻢ ﯾﺘﻤﻪ و ﻟﻪ ﻓﯽ اﺻﻮل‬‫اﻟﻔﻘﻪ و ﻓﺮوﻋﻪ ﮐﺘﺐ ﮐﺜﯿﺮة و اﺧﺘﯿﺎر ﻣﻦ اﻗﺎوﯾﻞ اﻟﻔﻘﻬﺎء و ﺗﻔﺮد ﺑﻤﺴﺎﺋﻞ ﺣﻔﻈﺖ ﻋﻨﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻔﺮﻏﺎﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ‬‫اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ان ﻗﻮﻣﺎ ﻣﻦ ﺗﻼﻣﺬة اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﺣﺴـﺒﻮا ﻟﻪ ﻣﻨﺬ ﺑﻠﻎ اﻟﺤﻠﻢ اﻟﯽ ان ﻣﺎت ﺛﻢ ﻗﺴـﻤﻮا ﻋﻠﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﻤﺪة اوراق ﻣﺼﻨﻔﺎﺗﻪ ﻓﺼﺎر ﻟﮑﻞ ﯾﻮم‬‫ارﺑﻊ ﻋﺸـﺮة ورﻗـﮥ و ﻗـﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﻣـﺪ اﻻﺳـﻔﺮاﯾﻨﯽ اﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯿـﮥ ﻟﻮ ﺳﺎﻓﺮ رﺟﻞ اﻟﯽ اﻟﺼـﯿﻦ ﺣﺘﯽ ﯾﺤﺼﻞ ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﮐﺜﯿﺮا ﻗﺎل‬‫اﻟـّﺪاﻧﯽ ﻓﯿﻪ ﺑﺪﯾﻬـﮥ و ﻗـﺪ ﺟﺮي ذﮐﺮه ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮاﻣﺎم اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪو ﮐّﻞ ﺟﺎﻫﻞ ﻋﻠﻢﻋﺎرف ﺑﻤﮑﺎﻧﻪو ﮐﺘﺒﻪ ﻗـﺪ اﺑﺎﻧﺖ ﻋﻦ ﻋﻠﻤﻪ و ﺑﯿﺎﻧﻪﻋﻔﺎ‬‫اﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﻋﻨﻪ و زاد ﻓﯽ اﺣﺴﺎﻧﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﻋﺸﺮ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﺪﯾﻨﻮري دﻓﻦ ﻓﯽ ﻗﺒﺮه ﯾﻮم اﻻﺣﺪ وﻗﺖ اﻟﻈﻬﺮ ﻟﺴﺒﻊ ﺑﻘﯿﻦ‬‫ﻣﻦ ﺷﻮال رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و ﻓﺎﺿﻞ ازﻧﯿﻘﯽ در ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ اﻟﺘﻮارﯾـﺦ ﺗﺎرﯾـﺦ اﻟﻄﺒﺮي و ﻫﻮ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄﺒﺮي و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 101‬از ‪581‬‬‫ﻗﯿﻞ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﺑﻦ ﻏﺎﻟﺐ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟﺘﺎرﯾﺦ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ ﻓﻨﻮن ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ و اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺘﺎرﯾﺦ‬‫و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻟﻪ ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﻣﻠﯿﺤﮥ ﻓﯽ ﻓﻨﻮن ﻋﺪﯾﺪة ﺗﺪل ﻋﻠﯽ ﺳﻌﮥ ﻋﻠﻤﻪ و ﻏﺰارة ﻓﻀﻠﻪ و ﮐﺎن ﻣﻦ اﻻﺋّﻤﮥ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ ﻟﻢ ﯾﻘﻠﺪ اﺣﺪا و ﮐﺎن‬‫اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﻟﻤﻌﺎﻓﯽ ﺑﻦ زﮐﺮﯾﺎ اﻟﻨﻬﺮواﻧﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺬﻫﺒﻪ و ﮐﺎن ﺛﻘﮥ ﻓﯽ ﻧﻘﻠﻪ و ﺗﺎرﯾﺨﻪ اﺻﺢ اﻟﺘﻮارﯾﺦ و اﺛﺒﺘﻬﺎ ذﮐﺮه اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻮ اﺳﺤﺎق اﻟﺸﯿﺮازي‬‫ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﺑﺎﻣﻞ ﻃﺒﺮﺳﺘﺎن و ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ اﻟّﺴﺎدس و اﻟﻌﺸﺮﯾﻦ ﻣﻦ ﺷﻮال ﺳﻨﮥ‬‫ﻋﺸﺮ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﺑﺒﻐﺪاد و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻻﻣﯿﺮ اﻻزﻫﺮي در رﺳﺎﻟﻪ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪88 :‬‬‫ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ و ﺳـﺎﺋﺮ ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﻨـﺢ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ أﺑﯽ ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤـﺬاء ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﯾﺰﯾـﺪ اﻟﻤﺼـﺮي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻔﺮﻏﺎﻧﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﺑﻦ ﻃﺎﻟﺐ‬‫اﻟﻄﺒﺮي اﻟﻤﺘﻮﻟﺪ ﺳﻨﮥ ‪ 223‬و اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ 310‬اﺣـﺪ اﺋّﻤـ ﮥ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻋﻠﻤﺎ و دﯾﻨﺎ ﻟﻪ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮة ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﻣﺪ اﻻﺳـﻔﺮاﯾﻨﯽ ﻟﻮ رﺣﻞ رﺟﻞ اﻟﯽ‬‫اﻟﺼـﯿﻦ ﻓﯽ ﺗﺤﺼـﯿﻞ ﺗﻔﺴـﯿﺮه ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﮐﺜﯿﺮا و ﻗـﺎل اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤـﮥ ﻣـﺎ اﻋﻠﻢ ﻋﻠﯽ ادﯾﻢ اﻻرض اﻋﻠﻢ ﻣﻨﻪ ﮐﺘﺐ ﮐﺘﺒﺎ ﮐﺜﯿﺮة و ﻣﮑﺚ ارﺑﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ‬‫ﯾﮑﺘﺐ ﮐﻞ ﯾﻮم ارﺑﻌﯿﻦ ورﻗـﮥ ﻓﻘـﺪ ﺣﺴـﺒﻮا ﻟﻪ ﻣﻨـﺬ ﺑﻠﻎ اﻟﺤﻠﻢ اﻟﯽ ان ﻣﺎت ﺛﻢ ﻗﺴﻢ ﻋﻠﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﻤﺪة اوراق ﻣﺼـﻨﻔﺎﺗﻪ ﻓﻮﺟﺪ ﻟﮑّﻞ ﯾﻮم ارﺑﻌﮥ‬‫ﻋﺸـﺮة ورﻗـﮥ ﻗﺎل ﻻﺻـﺤﺎﺑﻪ ﯾﻮﻣﺎ ﺗﻨﺸـﻄﻮن ﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ اﻟﻘﺮآن ﻗﺎﻟﻮا ﮐﻢ ﯾﮑﻮن ﻗـﺪره ﻗﺎل ﺛﻼﺛﯿﻦ اﻟﻒ ورﻗـﮥ ﻗﺎﻟﻮا ﻫﺬا ﯾﻔﻨﯽ اﻻﻋﻤﺎر ﻗﺒﻞ ﺗﻤﺎﻣﻪ‬‫ﻓﺎﺧﺘﺼﺮه ﻓﯽ ﺛﻠﺜﮥ آﻻف ﺛﻢ ﻗﺎل ﻫﻞ ﺗﻨﺸﻄﻮن ﻟﺘﺎرﯾﺦ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻣﻦ آدم اﻟﯽ وﻗﺘﻨﺎ ﻫﺬا ﻓﻘﺎﻟﻮا ﮐﻢ ﻗﺪره ﻓﻘﺎل ﻧﺤﻮ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ ﻓﺎﺟﺎﺑﻮه ﮐﺎﻻول ﻓﻘﺎل‬‫اﻧﺎ ﻟّﻠﻪ ﻣﺎﺗﺖ اﻟﻬﻤﻢ ﻓﺎﺧﺘﺼـﺮه ﮐﺎﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻟﻄﺒﺮي ﻣﻨﺴﻮب اﻟﯽ ﻃﺒﺮﯾـﮥ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﺑﺎﻟﺸﺎم و ﻫﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻻردن و ﻫﯽ ﻓﯽ اﺳـﻔﻞ ﺟﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﺤﯿﺮة‬‫ﯾﺨﺮج ﻣﻨﻬﺎ ﻧﻬﺮ اﻻردن اﻟﻤﺸـﻬﻮر و ﻓﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻃﺒﺮﯾﮥ ﻣﯿﺎه ﺣﺎرة ﺗﻔﻮر ﻓﯽ اﻟﺼـﯿﻒ و اﻟﺸـﺘﺎء و ﻻ ﺗﻨﻘﻄﻊ ﻓﺘﺪﺧﻞ اﻟﻤﯿﺎه اﻟﺤﺎرة اﻟﺤﻤﺎﻣﺎت ﻓﻼ‬‫ﯾﺤﺘﺎﺟﻮن ﻟﻮﻗﻮد و ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﺧﺎﻟﺪ اﻟﻄﺒﺮي و ﻗﯿﻞ‬‫ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﺑﻦ ﻏﺎﻟﺐ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟﺘﺎرﯾﺦ اﻟﺸـﻬﯿﺮ و ﻓﻨﻮن ﮐﺜﯿﺮة ﻣﺜﻞ ﺗﻔﺴـﯿﺮ و ﺣﺪﯾﺚ و ﻓﻘﻪ و ﺗﺎرﯾﺦ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ اﻣﺎم ﺑﻮد‬‫او را ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﻣﻠﯿﺤﻪ در ﻓﻨﻮن ﻋﺪﯾـﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ دﻻﻟﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﺑﺮ ﺳـﻌﺖ ﻋﻠﻢ و ﻏﺰارت ﻓﻀﻞ وي ﯾﮑﯽ از اﺋﻤﻪ ﻣﺠﺘﻬـﺪﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﻘﻠﯿﺪ‬‫اﺣـﺪي ﻧﮑﺮده و اﺑـﻮ اﻟﻔﺮج ﻣﻌـﺎﻓﯽ ﺑـﻦ زﮐﺮﯾـﺎ ﻧﻬﺮواﻧﯽ ﻣﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ ﻃﺮار ﺑﺮ ﻣـﺬﻫﺐ او ﺑـﻮد و در ﻧﻘـﻞ ﻣﻌﺘﻤـﺪﺳﺖ و ﺗﺎرﯾـﺦ او اﺻــﺢ‬‫ﺗﻮارﯾﺨﺴﺖ ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق ﺷـﯿﺮازي ذﮐﺮش در ﻃﺒﻘـﺎت ﻓﻘﻬـﺎ ﻣﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ ﮐﺮده در ﺑﻌﺾ ﻣﺠـﺎﻣﯿﻊ اﯾﻦ اﺑﯿـﺎت را ﺑﻮي ﻧﺴـﺒﺖ‬‫ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻧﻈﻢ‬‫إذا اﻋﺴﺮت ﻟﻢ ﯾﻌﻠﻢ ﺷﻔﯿﻘﯽ و اﺳﺘﻐﻨﯽ ﻓﯿﺴﺘﻐﻨﯽ ﺻﺪﯾﻘﯽ‬‫ﺣﯿﺎء ﺣﺎﻓﻆ ﻟﯽ ﻣﺎء وﺟﻬﯽ و رﻓﻘﯽ ﻓﯽ ﻣﻄﺎﻟﺒﺘﯽ رﻓﯿﻘﯽ‬‫و ﻟﻮ اﻧﯽ ﺳﻤﺤﺖ ﺑﺒﺬل وﺟﻬﯽ ﻟﮑﻨﺖ اﻟﯽ اﻟﻐﻨﯽ ﺳﻬﻞ اﻟّﻄﺮﯾﻖ‬‫وﻻدﺗﺶ در اﻣﻞ ﻃﺒﺮﺳـﺘﺎن در ﺳـﻨﻪ ارﺑﻊ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﺑﻮده و وﻓﺎت روز ﺷﻨﺒﻪ آﺧﺮ ﻧﻬﺎر ﺳﺎدس ﻋﺸﺮﯾﻦ ﺷﻮال ﺳﻨﮥ ﻋﺸﺮة و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ‬‫در ﺑﻐـﺪاد و درون ﺧـﺎﻧﻪ ﺧﻮد ﻣـﺪﻓﻮن ﮔﺸـﺘﻪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و ﻧﯿﺰ ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺑﺠـﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ ﺧﺎﻟـﺪ اﻟﻄﺒﺮي و ﻗﯿﻞ ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﺑﻦ ﻏﺎﻟﺐ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺎرﯾـﺦ اﻟﺸـﻬﯿﺮ و اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ ﻓﻨﻮن‬‫ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻨﻬﺎ ﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺘﺎرﯾﺦ و اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻟﻪ ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﻣﻠﯿﺤﮥ ﻓﯽ ﻓﻨﻮن ﻋﺪﯾﺪة ﺗﺪّل ﻋﻠﯽ ﺳـﻌﮥ ﻋﻠﻤﻪ و ﻏّﺮارة ﻓﻀﻠﻪ و‬‫ﮐﺎن ﻣﻦ اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ ﻟﻢ ﯾﻘﻠـﺪ اﺣﺪا و ﮐﺎن اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﻟﻤﻌﺎﻓﯽ ﺑﻦ زﮐﺮﯾﺎ اﻟﻨﻬﺮواﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻃﺮار ﻋﻠﯽ ﻣﺬﻫﺒﻪ و ﮐﺎن ﺛﻘﮥ ﻓﯽ‬‫ﻧﻘﻠﻪ و ﺗﺎرﯾﺨﻪ اﺻّﺢ اﻟﺘﻮارﯾﺦ و اﺛﺒﺘﻬﺎ و ذﮐﺮه اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻮ اﺳﺤﺎق اﻟﺸﯿﺮازي ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻓﯽ ﺟﻤﻠﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪89 :‬‬‫اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ‪ 223‬ﺑﺎﻣﻞ ﻃﺒﺮﺳـﺘﺎن و ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺷﻮال ﺳﻨﻪ ‪ 310‬ﺑﺒﻐـﺪاد رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺬا ﻓﯽ اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و ﻧﯿﺰ ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴـﻦ‬‫ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﺧﺎﻟﺪ اﻟﻄﺒﺮي ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟﺘﺎرﯾﺦ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 102‬از ‪581‬‬‫ﻓﯽ ﻓﻨﻮن ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺘﺎرﯾﺦ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻟﻪ ﻣﺼﻨﻔﺎت ﻣﻠﯿﺤﮥ ﻓﯽ ﻓﻨﻮن ﻋﺪﯾﺪة ﺗﺪل ﻋﻠﯽ ﺳﻌﮥ ﻋﻠﻤﻪ و ﻏﺰارة‬‫ﻓﻀـﻠﻪ و ﮐﺎن ﻣﻦ اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ ﻟﻢ ﯾﻘﻠﺪ اﺣﺪا و ﮐﺎن اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﻟﻤﻌﺎﻓﯽ ﺑﻦ زﮐﺮﯾﺎ اﻟﻨﻬﺮواﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻃﺮار ﻋﻠﯽ ﻣﺬﻫﺒﻪ و ﮐﺎن‬‫ﺛﻘﮥ ﻓﯽ ﻧﻘﻠﻪ و ﺗﺎرﯾﺨﻪ اﺻﺢ اﻟﺘﻮارﯾﺦ و اﺛﺒﺘﻬﺎ و ذﮐﺮه اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق اﻟﺸـﯿﺮازي ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻓﯽ ﺟﻤﻠﮥ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ ذﮐﺮه ﺳـﻠﯿﻢ‬‫اﻟﺨﻮري ﻓﯽ اﻻﺛـﺎر و ﻗﺎل و ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﺧﺘﻼف اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻟﻢ ﯾـﺬﮐﺮ ﻓﯿﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻗﺎل ﻟﻢ ﯾﮑﻦ اﺣﻤـﺪ ﻓﻘﯿﻬﺎ و ﻧا ﻤﺎ ﮐﺎن‬‫ﻣﺤﺪﺛﺎ و ﻟﺬﻟﮏ رﻣﻮه ﺑﻌﺪ ﻣﻮﺗﻪ ﺑﺎﻟﺮﻓﺾ و ﻟﻪ اﻟﺘﺎرﯾﺦ اﻟﻤﺸﻬﻮر ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﺴﻂ ﻓﯿﻪ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ اﻟﻮﻗﺎﺋﻊ ﺑﺴﻄﺎ و ﺟﻌﻠﻪ ﻣﺠﻠﺪات و ان‬‫اﻟﻤﺸـﻬﻮر اﻟﻤﺘـﺪاول ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﻣﻦ اﻻﺻﻞ و اﻧﻪ ﻫﻮ اﻟﻌﻤـﺪة ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﻔّﻦ و ﻟﻠﻄﺒﺮي ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ ذﮐﺮه اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ اﻻﺗﻘﺎن ﻓﻘﺎل اﻧّﻪ‬‫اﺟـﻞ اﻟﺘﻔﺎﺳـﯿﺮ و اﻋﻈﻤﻬـﺎ ﻓـﺎﻧﻪ ﯾﺘﻌﺮض ﻟﺘﻮﺟﯿﻪ اﻻـﻗﻮال و ﺗﺮﺟﯿـﺢ ﺑﻌﻀـﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻌﺾ و اﻻـﻋﺮاب و اﻻﺳـﺘﻨﺒﺎط ﻓﻬﻮ ﯾﻔﻮق ﺑـﺬﻟﮏ ﺗﻔﺎﺳـﯿﺮ‬‫اﻻﻗﺪﻣﯿﻦ اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﺎل اﻟﻨﻮوي اﺟﻤﻌﺖ اﻻّﻣﮥ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺼـﻨﻒ ﻣﺜﻞ ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﻟﻄﺒﺮي و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﻣﺪ اﻻﺳﻔﺮاﯾﻨﯽ ﻟﻮ ﺳﺎﻓﺮ رﺟﻞ اﻟﯽ اﻟﺼﯿﻦ‬‫ﺣﺘﯽ ﯾﺤﺼـﻞ ﻟﻪ ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ذﻟﮏ ﮐﺜﯿﺮا و ذﮐﺮه اﺑﻦ اﻟﺴـﺒﮑﯽ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎﺗﻪ اﻧﺘﻬﯽ وﻟـﺪ ﺳـﻨﮥ ‪ 223‬ﺑﺎﻣﻞ ﻃﺒﺮﺳـﺘﺎن و ﺗﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ‬‫‪ 310‬ﺑﺒﻐـﺪاد اﻧﺘﻬﯽ ﻓﺎذا ﺛﺒﺖ ﺑﺎﻓﺎدة اﻟﻄﺒﺮي* اﻟﺤﺎﻣﻞ ﻟﻮاء اﻟﺼـﻨﺎﻋﮥ* اﻟﻤﻮﺻﻮف اﻟﻤـﺬﮐﻮر ﺑﺎﻟﺤـﺬق و اﻟﺒﺮاﻋﮥ* اﻟﻤﻘﺘﺪي اﻟﻤﺘﺒﻮع ﻻﺳﺎﻃﯿﻦ‬‫اﻫﻞ اﻟﺴـﻨﮥ و اﻟﺠﻤﺎﻋـﮥ* ﺻـﺤﮥ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻘﺎﻃﻊ داﺑﺮ ارﺑﺎب اﻟﺨﺴـﺮ و اﻟﻔﻈﺎﻋـﮥ* ﻓﻤﺎ ﯾﺮوﻣﻪ ﺑﺎﻟﻄﻌﻦ و اﻻﺑﻄﺎل* و ﻻ ﯾﺮﻣﯿﻪ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ و‬‫اﻻﻓﺘﻌﺎل* اﻻ ﻣﻦ ﺗﺠﺎﺳﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻌﻤﯿﺲ و اﻻدﻏﺎل* و اﺛﺮ اﻻﯾﻀﺎع و اﻻﯾﻐﺎل* ﻓﯽ ﺑﻮادي اﻟﺰﯾﻎ و اﻻﺿﻼل* و ﻣﻐﺎوي اﻟﺨﺪع و اﻻزﻻل* و‬‫اﻟﻆ ﺑﺎﻻﻧﻬﻤﺎك ﻓﯽ ﺗﺮوﯾﺞ* اﻟﺰاﺋﻒ و ﺗﻨﻔﯿﻖ اﻟﻤﺤﺎل* و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ ﺷﺮه و ﻫﻮ ﺷﺪﯾﺪ اﻟﻤﺤﺎل‬‫وﺟﻪ ﺳﯿﺰدﻫﻢ‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﺎرث اﻟﺒﺎﻏﻨـﺪي اﻟﻮاﺳـﻄﯽ اﻟﺒﻐﺪادي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ‬‫اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺒﻐﺪادي ﻧﺎ اﻟﺒﺎﻏﻨﺪي ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺼـﻔﺎﻧﺎ ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﻌﺪﻧﯽ ﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻻ ﺗﻮﺗﯽ اﻟﺒﯿﻮت اﻟّﺎ ﻣﻦ اﺑﻮاﺑﻬﺎ‬‫و ﺟﻼﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﻋﻠﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ ﺑﺎﻏﻨﺪي ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ و ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ و ﻋﺒﺮ و دول اﻻﺳﻼم ذﻫﺒﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ‬‫ﺳﯿﻮﻃﯽ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﻓﻼ ﯾﺠﺘﺮي ﻋﻠﯽ ﺗﮑﺬﯾﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸﺮﯾﻒ ﺑﻌﺪ ادراك‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪90 :‬‬‫رواﯾﮥ اﻟﺒﺎﻏﻨﺪي اﻟّﺎ اﻟﺒﺎﻏﯽ اﻟّﺰاﺋﻎ* اﻟﻄﺎﻏﯽ اﻟﺮاﺋﻎ اﻟّﺬي ران اﻟﻐﺮور ﻋﻠﯽ ﻗﻠﺒﻪ* و اﺳﺘﺤﻮذ اﻟﺸﻘﺎء ﻋﻠﯽ ﻟﺒﻪ* ﻓﻬﻮ ﻓﯽ ﺣﯿﻔﻪ اﻟﻌﻨﯿﺪ ﺳﺎﺋﺮ* و ﻓﯽ‬‫ﻋﺴﻔﻪ اﻟﺸﺪﯾﺪ ﺟﺎﺋﺮ* و ﻓﯽ ﺿﻼﻟﻪ اﻟﺒﻌﯿﺪ ﺣﺎﺋﺮ* و ﻓﯽ ﻏّﯿﻪ اﻟﻤﺪﯾﺪ ﻣﺎﺋﺮ‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﻨﯿﺴـﺎﺑﻮرّي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻻﺻﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ در‬‫ﻣﺴﺘﺪرك ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﻬﺮوي ﺑﺎﻟﺮﻣﻠـﮥ ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟـّﺼ ﻠﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ‬‫اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ‬‫ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 103‬از ‪581‬‬‫ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ اﻻﺳـﻨﺎد و ﻟﻢ ﯾﺨﺮﺟﺎه و اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﻓﺎﻧﯽ ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ اﻟﻌﺒﺎس ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾﺦ ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ‬‫اﻟﻌﺒﺎس ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺪوري ﯾﻘﻮل ﺳﺄﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻓﻘﺎل ﺛﻘﮥ ﻓﻘﻠﺖ أ ﻟﯿﺲ ﻗﺪ ﺣّﺪث‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﺣـﺪث ﺑﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي و ﻫﻮ ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن و اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﻗﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ واﺳﻄﺎ اﻣﻼء ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻌﻨﺎ ﻓﯽ ﺷﻬﺮ رﻣﻀﺎن ﻣﻦ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻼﺛﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ‬‫اﻧﺎ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ اﻟﻘﺼـﺮ ﺑﻦ ﺷﺎذان اﻟﺼـﯿﺮﻓﯽ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻌّﺒﺎس ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻻﺻﻢ ﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ‬‫اﻟﻬﺮوي ﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﻧﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﺻﻢ از اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﺣـﺬاق و اﺟﻠﻪ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ ﻓﯽ اﻵﻓﺎق ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻮده ﻣﺪارج ﺑﺎذﺧﻪ و ﻣﻌﺎﻟﯽ‬‫ﺷﺎﻣﺨﻪ او ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﮐﺘﺐ اﻋﻼم اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات واﺿـﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﮔﻔﺘﻪ اﻻﺻّﻢ ﺑﻔﺘﺢ‬‫اﻻﻟﻒ و اﻟّﺼﺎد اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و ﺗﺸﺪﯾﺪ اﻟﻤﯿﻢ ﻓﯽ آﺧﺮ اﻟﮑﻠﻤﮥ ﻫﺬه ﺻﻔﮥ ﻟﻤﻦ ﮐﺎن ﻻ ﯾﺴﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﺼﻤﻢ و اﻟﻤﺸﻬﻮر ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺸﺮق و اﻟﻤﻐﺮب اﺑﻮ‬‫اﻟﻌﺒﺎس ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﻌﻘﻞ ﺑﻦ ﺳﻨﺎن ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻣﻮي ﻣﻮﻻﻫﻢ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻻﺻﻢ و اﻧّﻤﺎ ﻇﻬﺮ ﺑﻪ اﻟﺼﻤﻢ ﺑﻌﺪ اﻧﺼﺮاﻓﻪ‬‫ﻣﻦ اﻟﺮﺣﻠﮥ ﻓﺎﺳـﺘﺤﮑﻢ ﻓﯿﻪ ﺣﺘﯽ اﻧّﻪ ﮐﺎن ﻻ ﯾﺴـﻤﻊ ﻧﻬﯿﻖ اﻟﺤﻤﺎر و ﮐﺎن اﺑﻮ اﻟﻌّﺒﺎس ﻣﺤﺪث ﻋﺼـﺮه ﺑﻼ ﻣﺪاﻓﻌﮥ ﻓﺎﻧﻪ ﺣﺪث ﻓﯽ اﻻﺳﻼم ﺳﻨﮥ و‬‫ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﺳـﻨﺎﺗﯽ ﻋﻠّﯽ ذﮐﺮه ﺑﺎﻟﺘﻔﻀـﯿﻞ و ﻟﻢ ﯾﺨﺘﻠﻒ ﻗﻂ ﻓﯽ ﺻﺪﻗﻪ و ﺻـﺤﮥ ﺳـﻤﺎﻋﻪ و ﺿﺒﻂ اﺑﯿﻪ ﯾﻌﻘﻮب اﻟﻮراق ﻟﻬﺎ و ﮐﺎن ﻣﻊ ذﻟﮏ‬‫ﯾﺮﺟﻊ اﻟﯽ ﺣﺴﻦ اﻟﻤﺬﻫﺐ و اﻟﺘﺪﯾﻦ ﯾﺼﻠﯽ ﺧﻤﺲ ﺻﻠﻮات ﻓﯽ اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ و ﺑﻠﻐﻨﯽ اﻧّﻪ اذن ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ ﻓﯽ ﻣﺴﺠﺪه و ﮐﺎن ﺣﺴﻦ اﻟﺨﻠﻖ ﺳﺨﯽ‬‫اﻟﻨﻔﺲ ﻻ ﯾﺒﺨﻞ ﺑﮑّﻞ ﻣﺎ ﯾﻘﺪر ﻋﻠﯿﻪ و رﺑﻤﺎ ﮐﺎن ﻓﯽ ﻗﺪﯾﻢ اﻻﯾﺎم ﯾﺤﺘﺎج اﻟﯽ اﻟﺸﯽء ﻟﻤﻌﺎﺷﻪ ﻓﯿﻮرق و ﯾﺎﮐﻞ ﻣﻦ ﮐﺴﺐ ﯾﺪه و ﻫﺬا اﻟّﺬي ﮐﺎن‬‫ﯾﻌﺎب ﺑﻪ اﻧﻪ ﯾﺎﺧﺬ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺤﺪﯾﺚ و اﻧّﻤﺎ ﯾﻌﯿﺒﻪ ﻣﻦ ﻻ ﯾﻌﺮﻓﻪ ﻓﺎﻧّﻪ ﮐﺎن ﯾﮑﺮه ذﻟﮏ اﺷﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪91 :‬‬‫اﻟﮑﺮاﻫﯿـﮥ و ﻻ ﯾﻨﺎﻗﺶ اﺣﺪا ﻓﯿﻪ اﻧّﻤﺎ ﮐﺎن وراﻗﻪ و اﺑﻨﻪ اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﯾﻄﻠﺒﺎن اﻟّﻨﺎس ﺑﺬﻟﮏ و ﻗﺪ ﮐﺎن ﯾﻌﻠﻢ ﺑﻪ ﻓﯿﮑﺮﻫﻪ ﺛﻢ ﻻ ﯾﻘﺪر ﻋﻠﯽ ﻣﺨﺎﻟﻔﺘﻬﻢ‬‫ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ اﻻﺑﺎء و اﻻﺑﻨﺎء و اﻻوﻻد و اﺣﻔﺎدﻫﻢ ﮐﺎﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﮐﺘﺎب اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ ﻓﺴﻤﻊ ﻣﻨﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﺤﺴﻦ‬‫ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﮑﺘﺎب ﺛﻢ ﺳـﻤﻌﻪ اﺑﻮ ﻧﺼـﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﮑﺘﺎب ﺛﻢ ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻧﺼﺮ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﮑﺘﺎب و ﻣﺜﻞ ﻫﺬا ﮐﺜﯿﺮ‬‫او ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ ان ﯾﺤـﺪث ﺗﻠﮏ اﻟﺴـﻨﯿﻦ ﻓﻼ ﯾﺠـﺪ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﻨﺎس ﻓﯿﻪ ﻣﻐﻤﺮ اﻟﺤّﺠﮥ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻣﺎ راﯾﻨﺎ اﻟﺮﺣﺎﻟﮥ ﻓﯽ ﺑﻠﺪ‬‫ﻣﻦ ﺑﻼـد اﻻﺳـﻼم اﮐﺜﺮ ﻣﻨﻬـﺎ إﻟﯿﻪ ﯾﻌﻨﯽ اﺑـﺎ اﻟﻌﺒـﺎس اﻻـﺻﻢ ﻓﻘـﺪ راﯾﺖ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻫـﻞ اﻻﻧـﺪﻟﺲ و اﻟﻘﯿﺮوان و ﺑﻼـد اﻟﻤﻐﺮب ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻪ و‬‫ﮐﺬﻟﮏ راﯾﺖ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻫﻞ ﻃﺮاز و اﺳـﻔﯿﺠﺎب و اﻫﻞ اﻟﻤﺸـﺮق ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻪ و ﮐﺬﻟﮏ راﯾﺖ ﻓﯽ ﻋﺮض اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻤﻨﺼﻮرة و ﻣﻮﻟﺘﺎن‬‫و ﺑﻼد ﺑﺴﺖ و ﺳﺠﺴـﺘﺎن ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻪ و ﮐﺬﻟﮏ راﯾﺖ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻫﻞ ﻓﺎرس و ﺷـﯿﺮاز و ﺧﻮزﺳـﺘﺎن ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻪ ﻓﻨﺎﻫﯿﮏ ﺑﻬﺬا ﺷﺮﻓﺎ و اﺷﺘﻬﺎرا و‬‫ﻋﻠﻮا ﻓﯽ اﻟـﺪﯾﻦ و ﻗﺒﻮﻻ ﻓﯽ ﺑﻼد اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺑﻄﻮل اﻟـّﺪﻧﯿﺎ و ﻋﺮﺿـﻬﺎ و ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ اﻟﻌﺒﺎس ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﻏﯿﺮ ﻣﺮة ﯾﻘﻮل وﻟﺪت ﺳـﻨﮥ‬‫‪ 237‬ﺳـﺒﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ راي ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺬﻫﻠﯽ و ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﺛّﻢ ﺳﻤﻊ ﻋﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺴﻠﻤﯽ و أﺑﯽ اﻻزﻫﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﻻزﻫﺮ اﻟﻌﺒﺪي و ﻓﻘﺪ ﺳـﻤﺎﻋﻪ ﻋﻨﺪ ﻣﻨﺼـﺮﻓﮥ ﻣﻦ ﻣﺼـﺮ ﺛﻢ رﺣﻞ ﺑﻪ اﺑﻮه ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻖ اﺻﺒﻬﺎن ﻓﺴﻤﻊ ﻫﺎرون ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن و‬‫اﺳـﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺎﺻﻢ و ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻊ ﺑﺎﻻﻫﻮاز و ﻻ اﻟﺒﺼـﺮة ﺣﺮﻓﺎ واﺣﺪا ﺛﻢ اّن اﺑﺎه ﺣﺞ ﺑﻪ ﻓﯽ ﺗﻠﮏ اﻟّﺴﻨﮥ و ﺳﻤﻊ ﺑﻤﮑﮥ ﻣﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺷﯿﺒﺎن اﻟّﺮﻣﻠﯽ‬‫ﻓﻘﻂ ﺛﻢ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﯽ ﻣﺼﺮ ﻓﺴﻤﻊ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﮑﯿﻢ و ﺑﺤﺮ ﺑﻦ ﻧﺼﺮ اﻟﺨﻮﻻﻧﯽ و اﻟﺮﺑﯿﻊ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﻤﺮادي و ﺑﮑﺎر ﺑﻦ ﻗﺘﯿﺒﮥ‬‫اﻟﻘﺎﺿﯽ و اﻗﺎم ﺑﻤﺼﺮ ﻋﻠﯽ ﺳﻤﺎع اﻻﻣﻬﺎت و ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺒﺴﻮط ﻟﻠﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﯽ ان اﺳﺘﻮﻓﯽ ﺳﻤﺎﻋﮥ ﺛﻢ دﺧﻞ اﻟﺸﺎم ﻓﺴﻤﻊ ﺑﻌﺴﻘﻼن ﻣﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﻔﻀﻞ و ﺑﯿﺮوت ﻣﻦ اﻟﻌﺒﺎس ﺑﻦ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺰﯾﺪ اﻗﺎم ﻋﻠﯿﻪ ﺣﺘﯽ ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻻوزاﻋﯽ ﺛﻢ دﺧﻞ دﻣﺸﻖ ﻓﺴـﻤﻊ ﻣﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻫﺸﺎم ﺑﻦ‬‫ﻣﻼﺑﺲ اﻟﻨﻤﯿﺮي اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺮوان ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﺳﻤﻊ ﻣﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺼﻤﺪ و ﻏﯿﺮه ﺛﻢ دﺧﻞ دﻣﯿﺎط ﻓﺴﻤﻊ ﻣﻦ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺳﻬﻞ و ﻏﯿﺮه و اﻗﺎم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 104‬از ‪581‬‬‫ﺑﻄﺮﺳﻮس و ﺳـﻤﻊ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻦ أﺑﯽ ﻣّﯿﮥ و ذﻫﺐ ﺑﻌﺾ ﺳﻤﺎﻋﺎﺗﻪ ﻋﻨﻪ ﺛﻢ اﻧﺤﺪر اﻟﯽ ﺣﻤﺺ ﻓﺴﻤﻊ ﻣﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻮف اﻟﻄﺎﺋﯽ اﻟﮑﺜﯿﺮ و ذﻫﺐ‬‫ﺑﻌﺾ ﺳـﻤﺎﻋﺎﺗﻪ ﻣﻨﻪ ﺛﻢ دﺧـﻞ اﻟﺠﺰﯾﺮة ﻓﮑﺘﺐ ﺑﺎﻟﺮﻗـﮥ ﻣﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﯿﻤﻮن و ﻫﻮ إذ ذاك اﻣﺎم اﻟﺠﺰﯾﺮة و دﺧﻞ ﻣﻦ اﻟﻤﻮﺻﻞ ﻋﻠﯽ‬‫ﻃﺮﯾـﻖ اﻟﺠﺰاﺋﺮ اﻟﯽ اﻟﮑﻮﻓـﮥ ﻓﺴـﻤﻊ ﻣـﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻔـﺎن اﻟﻌـﺎﻣﺮي و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺠﺒـﺎر اﻟﻌﻄـﺎردي و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ‬‫اﻟﺤﺎرﺛﯽ ﺛﻢ دﺧﻞ ﺑﻐـﺪاد ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺳﺘﯿﻦ ﺑﻌﺪ وﻓﺎة ﺳـﻌﺪان ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻏﺎﻟﺐ ﻓﺴـﻤﻊ اﻟﻤﺴـﻨﺪ ﻣﻦ اﻟﻌﺒﺎس ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻟـﺪوري و اﻟﻤﺒﺴﻮط ﻣﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻟﺼﺎﻏﺎﻧﯽ و اﻟﺘﺎرﯾﺦ ﻣﻦ اﻟﺪوري و ﺳـﻤﻊ ﻣﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻨﺎن اﻟﻔﺮاد و اﻟﻌﻠﻞ ﻣﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻋﻠﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻣﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺛﻢ اﻧﺼـﺮف اﻟﯽ ﺧﺮاﺳﺎن و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺛﻠﺜﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﻫﻮ ﻣﺤﺪث ﮐﺒﯿﺮ ﺛﻢ ذﮐﺮ‬‫اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ وﻓﺎﺗﻪ ﺧﺮج ﻋﻠﯿﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪92 :‬‬‫و ﻧﺤﻦ ﻓﯽ ﻣﺴﺠﺪه و ﻗﺪ اﻣﺘﻸت اﻟّﺴﮑﮥ ﻣﻦ اّوﻟﻬﺎ اﻟﯽ آﺧﺮﻫﺎ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎس و ﻫﻮ ﻋﺸﯿﮥ ﯾﻮم اﻻﺛﻨﯿﻦ اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻣﻦ ﺷﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻻّول ﻣﻦ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و‬‫ارﺑﻌﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و ﮐﺎن ﯾﻤﻠﯽ ﻋﺸـﯿﮥ ﮐّﻞ اﺛﻨﯿﻦ ﻣﻦ اﺻﻮﻟﻪ ﻣّﻤﺎ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﻟﻔﻮاﺋـﺪ اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﻠﻤﺎ ﻧﻈﺮ اﻟﯽ ﮐﺜﺮة اﻟّﻨﺎس و اﻟﻐﺮﺑﺎء ﻣﻦ ﮐّﻞ ﻓﺞ‬‫ﻋﻤﯿﻖ و ﻗـﺪ ﻗـﺎﻣﻮا ﯾﻄﺮﻗﻮن ﻟﻪ و ﯾﺤﻤﻠﻮﻧﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻮاﻧﻘﻬﻢ ﻣﻦ ﺑﺎب داره اﻟﯽ اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﻓﻠﻤﺎ ﺑﻠﻎ اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﺟﻠﺲ ﻋﻠﯽ ﺟـﺪار اﻟﻤﺴـﺠﺪ و ﺑﮑﯽ‬‫ﻃﻮﯾﻼ ﺛﻢ ﻧﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﻤﺴـﺘﻤﻠﯽ ﻓﻘﺎل اﮐﺘﺐ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻟﺼـﻐﺎﻧﯽ ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ ﺳـﻌﯿﺪ اﻷﺷﺞ ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ادرﯾﺲ ﯾﻘﻮل أﺗﯿﺖ ﯾﻮﻣﺎ ﺑﺎب اﻻﻋﻤﺶ ﺑﻌـﺪ ﻣﻮﺗﻪ ﻓـﺪﻗﻘﺖ اﻟﺒﺎب ﻓﻘﯿﻞ ﻣﻦ ﻫـﺬا ﻓﻘﺎل اﺑﻦ ادرﯾﺲ ﻓﺎﺟﺎﺑﺘﻨﯽ اﻣﺮأة ﯾﻘﺎل ﻟﻬﺎ ﺑّﺮة ﻫﺎي ﻫﺎي ﯾﺎ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﻣﺎ ﻓﻌﻞ ﺟﻤﺎﻫﯿﺮ اﻟﻌﺮب اﻟّﺘﯽ ﮐﺎﻧﺖ ﺗﺎﺗﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب ﺛﻢ ﺑﮑﯽ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﺛﻢ ﻗﺎل ﮐﺎﻧﯽ ﺑﻬﺬه اﻟّﺴـ ﮑﮥ و ﻻ ﯾﺪﺧﻠﻬﺎ اﺣﺪ ﻣﻨﮑﻢ‬‫ﻓﺎﻧﯽ ﻻ اﺳـﻤﻊ و ﻗﺪ ﺿـﻌﻒ اﻟﺒﺼـﺮ و ﺟﺎن اﻟﺮﺣﯿﻞ و اﻧﻘﻀـﯽ اﻻﺟﻞ ﻓﻤﺎ ﮐﺎن اﻟّﺎ ﺑﻌﺪ ﺷﻬﺮ او اﻗّﻞ ﻣﻨﻪ ﺣﺘﯽ ﮐّﻒ ﺑﺼﺮه و اﻧﻘﻄﻌﺖ ﻟا ﺮﺣﻠﮥ و‬‫اﻧﺼـﺮف اﻟﻐﺮﺑﺎء اﻟﯽ اوﻃﺎﻧﻬﻢ و رﺟﻊ اﻣﺮ أﺑﯽ اﻟﻌﺒﺎس اﻟﯽ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﻨﺎول ﻗﻠﻤﺎ ﻓﺎذا اﺧـﺬه ﺑﯿﺪه ﻋﻠﻢ اﻧﻬﻢ ﯾﻄﻠﺒﻮن اﻟﺮواﯾﮥ ﻓﯿﻘﻮل ﺣﺪﯾﺜﺎ اﻟّﺮﺑﯿﻊ‬‫ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن و ﯾﻘﺮأ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟّﺘﯽ ﮐﺎن ﯾﺤﻔﻈﻬﺎ و ﻫﯽ ارﺑﻌـﮥ ﻋﺸـﺮ ﺣﺪﯾﺜﺎ و ﺳـﺒﻊ ﺣﮑﺎﯾﺎت و ﺻﺎر ﺑﺎﺳﻮء ﺣﺎل اﻟﯽ ﺷـﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻵﺧﺮ ﺳـﻨﮥ‬‫ﺳﺖ و ارﺑﻌﯿﻦ ﻓﺘﻮﻓﯽ اﺑﻮ اﻟﻌﺒـﺎس ﻟﯿﻠـﮥ اﻻﺛﻨﯿﻦ و دﻓﻦ ﻋﺸـﯿﮥ اﻻﺛﻨﯿﻦ اﻟﺜﺎﻟﺚ و اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ ﻣﻦ ﺷـﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻵﺧﺮ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ‬‫ﻓﻐّﺴـ ﻠﻪ اﺑﻮ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﻄﺮ و ﺷـﻬﺪت ﺟﻨﺎزﺗﻪ ﺑﺸﺎﻫﻨﺒﺮ ﻓﺘﻘـﺪم اﺑﻮ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﻄﺮ ﻟﻠـّﺼ ﻠﻮة ﻋﻠﯿﻪ و دﻓﻦ ﻓﯽ ﻣﻘﺒﺮة ﺷﺎﻫﻨﺒﺮ و رﺋﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم ﻓﻘﯿﻞ‬‫اﻟﯽ ﻣﺎ ذا اﻧﺖ ﻫﯽ ﺣﺎﻟﮏ اّﯾﻬﺎ اﻟﺸﯿﺦ ﻓﻘﺎل اﻧﺎ ﻣﻊ أﺑﯽ ﯾﻌﻘﻮب اﻟﺒﻮﯾﻄﯽ و اﻟﺮﺑﯿﻊ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻓﯽ ﺟﻮار أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻧﺤﻀﺮ ﮐﻞ ﯾﻮم‬‫ﺿﯿﺎﻓﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺣﻀـﺮت اﺑﺎ اﻟﻌﺒﺎس ﯾﻮﻣﺎ ﻓﯽ ﻣﺴﺠﺪه ﻓﺨﺮج ﻟﯿﻮذن ﻟﺼﻠﻮة اﻟﻌﺴﺮ ﻓﻮﻗﻒ ﻣﻮﺿﻊ اﻟﻤﯿﺬﻧﮥ ﺛﻢ ﻗﺎل ﺑﺼﻮت ﻋﺎل اﻧﺎ اﻟﺮﺑﯿﻊ‬‫ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻧا ﺎ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺛﻢ ﺿـﺤﮏ و ﺿـﺤﮏ اﻟﻨﺎس ﺛﻢ اّذن و ذﻫﺒﯽ در ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﻻﺻﻢ اﻻﻣﺎم اﻟﺜﻘـﮥ ﻣﺤﺪث اﻟﻤﺸـﺮق اﺑﻮ‬‫اﻟﻌﺒﺎس ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﻌﻘﻞ ﺑﻦ ﺳـﻨﺎن اﻻﻣﻮي ﻣﻮﻻﻫﻢ اﻟﻤﻌﻘﻠﯽ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي و ﮐﺎن ﯾﮑﺮه ان ﯾﻘﺎل ﻟﻪ اﻻﺻﻢ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ‬‫اﻧﻤﺎ ﻇﻬﺮ ﺑﻪ اﻟّﺼﻤﻢ ﺑﻌﺪ ﻣﺠﯿﺌﻪ ﻣﻦ اﻟﺮﺣﻠﮥ ﺛﻢ اﺳﺘﺤﮑﻢ ﺣﺘﯽ ﮐﺎن ﻻ ﯾﺴﻤﻊ ﻧﻬﯿﻖ اﻟﺤﻤﺎر ﻗﺎل و ﮐﺎن ﻣﺤﺪث ﻋﺼﺮه ﺑﻼ ﻣﺪاﻓﻌﮥ ﺳﻤﻌﺘﻪ ﯾﻘﻮل‬‫وﻟـﺪت ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻻزﻫﺮ و ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ رﺣﻞ ﺑﻪ اﺑﻮه اﻟﻤﺤﺪث ﯾﻌﻘﻮب اﻟﻮّراق‬‫ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ ﻓﺴﻤﻊ ﺑﺎﺻﺒﻬﺎن ﻣﻦ ﻫﺎرون ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن و اﺳﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺎﺻﻢ و ﺑﻤﮑﮥ ﻣﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻨﺎن اﻟﺮﻣﻠﯽ و ﺑﻤﺼﺮ ﻣﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺤﮑﻢ و اﻟﺮﺑﯿﻊ و ﺑﺤﺮ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﻨﻘـﺬ و ﺑﮑـﺎر ﺑﻦ ﻗﺘﯿﺒـﮥ و ﺑﻌﺴـﻘﻼن ﻣﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀـﻞ اﻟّﺼﺎﺋﻎ و ﺑﺒﯿﺮوت ﻣﻦ اﻟﻌﺒﺎس ﺑﻦ‬‫اﻟﻮﻟﯿﺪ و ﺑﺪﻣﺸﻖ ﻣﻦ اﺑﻦ ﻣﻼس و ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺼﻤﺪ و ﺑﺤﻤﺺ ﻣﻦ أﺑﯽ ﻋﻘﺒﮥ اﻟﺤﺠﺎزي و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻮف اﻟﻄﺎﺋﯽ و ﺑﻄﺮﺳﻮس‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪93 :‬‬‫ﻣﻦ أﺑﯽ أﻣـّﯿ ﮥ و ﺑﺎﻟﺮﻗّـﮥ ﻣﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﯿﻤﻮن و ﺑﺎﻟﮑﻮﻓـﮥ ﻣﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋّﻔﺎن و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺤﺠﺮاﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﺑﻦ‬‫ﻋﯿﯿﻨـﮥ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺠّﺒﺎر اﻟﻌﻄﺎردي و ﺑﺒﻐﺪاد ﻣﻦ زﮐﺮﯾﺎ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻤﺮوزي و أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﺎوي و اﻟﺪوري و اﻟّﺼﺎﻏﺎﻧﯽ و ﻋﺪة و‬‫ﻗـﺪ ﻧﺒﺎ ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻻﺣﺰم و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟـّﻀ ﺒﻌﯽ و ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻌﻨﺒﺮي و اﺑﻮ اﻟﻮﻟﯿـﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﺎن ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ و اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ و ﺣﺪث ﻋﻨﻪ‬‫ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﺎ ادرﮐﺘﻬﻢ اﺑﻮ ﻋﻤﺮو اﻟﺤﯿﺮي و ﻣﺆﻣﻞ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ و اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﻟﺜﻘﻔﯽ ﻗﻠﺖ ﺣـﺪث ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و اﺑﻦ ﻣﻨﺪة ﻓﺎﮐﺜﺮ و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 105‬از ‪581‬‬‫اﻟﺴـﻠﻤﯽ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻤﺰﮐﯽ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺤﯿﺮي و اﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺼﯿﺮﻓﯽ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯽ و اﺑﻮ ﺻﺎدق ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻔـﻮارس و اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﺮﺟـﺎء و ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺑـﺎﻟﻮﯾﻪ و اﺑﻦ ﻣﺤﻤﺶ اﻟﺰﯾـﺎدي و اﺑـﻮ زﯾـﺪ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻘﺎﺿﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﺎﻟﻮﯾﻪ و اﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ ﻣﺴﻌﻮد ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯽ و اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪان اﻟﺘﺎﺟﺮ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺒﺮﻗﺎﻧﯽ و اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺴﻮﺳـﯽ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻄﺮازي و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟﺴﻠﯿﻄﯽ و اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﻌﺎذي و ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﻣﻊ اﻟﻄﺮازي ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﻓﻬﻤﺎ ﺧﺎﺗﻤﮥ‬‫اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﻦ ﺧﻼـ اﻟﻤﺘﻔﺮد ﻓﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﺑﺎﺟﺎزﺗﻪ و ﻫﻮ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺣـﺪث ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم ﺳـﺘﺎ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﻟﻢ ﯾﺨﺘﻠﻒ ﻓﯽ‬‫ﺻﺪﻗﻪ و ﺻﺤﮥ ﺳﻤﺎﻋﻪ و ﻫﻮ ﺑﻀﺒﻂ واﻟﺪه اذن ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ ﻓﯽ ﻣﺴﺠﺪ و ﮐﺎن ﺣﺴﻦ اﻟﺨﻠﻖ ﺳﺨﯽ اﻟﻨﻔﺲ و رﺑّﻤﺎ ﮐﺎن ﯾﺤﺘﺎج ﻓﯿﻮّرق و ﯾﺎﮐﻞ‬‫و ﮐﺎن ﯾﮑﺮه اﻻﺧﺬ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺤﺪﯾﺚ و ﮐﺎن وراﻗﮥ و اﺑﻨﻪ اﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ ﯾﻄﺎﻟﺒﺎن اﻟﻨﺎس ﻓﯿﮑﺮه ذاك و ﻻ ﯾﻘﺪم ﻋﻠﯽ ﻣﺨﺎﻟﻔﺘﻬﻢ ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﮐﺘﺎب اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ ﺛﻢ ﺳـﻤﻌﻬﺎ ﻣﻨﻪ وﻟﺪ وﻟﺪه ﻋﻤﺮو ﻣﺎ راﯾﺖ اﻟﺮﺣﺎﻟﮥ ﻓﯽ ﺑﻠﺪ اﮐﺜﺮ ﻣﻨﻬﻢ إﻟﯿﻪ و ﺳـﻤﻌﺘﻪ ﯾﻘﻮل ﺣﺪﺛﺖ ﺑﮑﺘﺎب‬‫ﻣﻌﺎﻧﯽ اﻟﻘﺮآن ﺳـﻨﮥ ﻧﯿﻒ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﺎﻣﺪ ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ ﺣﺎﻣﺪ اﻻﻋﻤﺶ ﯾﻘﻮل ﮐﺘﺒﻨﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫اﻟﻌﺒﺎس ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻟﻮّراق ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺲ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﻔﺮاء ﻗﺎل و ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ‬‫ﺧﺰﯾﻤﮥ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﺟﺪي اﻣﺎم اﻻﺋّﻤﮥ و ﺳـﺌﻞ ﻋﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺒﺴﻮط اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﻘﺎل اﺳـﻤﻌﻮه ﻣﻦ أﺑﯽ اﻟﻌّﺒﺎس اﻻﺻﻢ ﻓﺎﻧﻪ ﺛﻘﮥ ﻗﺪ راﯾﺘﻪ ﯾﺴـﻤﻊ‬‫ﺑﻤﺼـﺮ و ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ اﺣﻤﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﯾﻘﻮل ﻣﺎ ﺑﻘﯽ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻤﺒﺴﻮط راو ﻏﯿﺮ أﺑﯽ اﻟﻌﺒﺎس ﻟا ﻮّراق و‬‫ﺑﻠﻐﻨـﺎ اﻧّﻪ ﺛﻘـﮥ ﺻـﺪوق ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻗﺮأت ﺑﺨﻂ أﺑﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﯾﺤﺚ اﻻﺻّﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﺮﺟﻮع ﻋﻦ اﺣﺎدﯾﺚ ادﺧﻠﻮﻫﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻮﻗﻊ اﻻﺻّﻢ ﮐﻞ‬‫ﻣﻦ روي ﻋﻨﻪ ذﻟﮏ ﻓﻬﻮ ﮐـﺬاب و ﻟﯿﺲ ﻫﻮ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻗﺮأت ﺑﺨﻂ أﺑﯽ ﻋﻤﺮو اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك اﻟﻤﺴـﺘﻤﻠﯽ ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﻮّراق ﻧﺎ اﻟﺮﺑﯿﻊ ﻧﺎ ﺑﺸـﺮ ﺑﻦ ﺑﮑﺮ ﻓـﺬﮐﺮ ﺣـﺪﯾﺜﯿﻦ ﻗﻠﺖ ﻫـﺬا اﻟﻤﺴـﺘﻤﻠﯽ ﮐﺒﯿﺮ ﯾﺮوي ﻋﻦ ﻗﺘﯿﺒﮥ و ﻧﺤﻮه و ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و‬‫ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺣﻀﺮت اﻻﺻّﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪94 :‬‬‫ﯾﻮﻣﺎ ﺧﺮج ﻟﯿﻮذن ﻟﻠﻌﺼـﺮ ﻓﺎﺳـﺘﻘﺒﻞ و ﻗﺎل ﺑﺼﻮت ﻋﺎل اﻧﺎ اﻟﺮﺑﯿﻊ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻧﺎ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺛﻢ ﺿـﺤﮏ و ﺿـﺤﮏ اﻟﻨﺎس ﺛﻢ اذن و ﻗـﺪ ﺧﺮج‬‫ﻋﻠﯿﻨـﺎ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ ﻓﻠﻤـﺎ ﻧﻈﺮ اﻟﯽ ﮐﺜﺮة اﻟّﻨـﺎس و اﻟﻐﺮﺑﺎء ﻗـﺪ اﻣﺘﻸت اﻟﺴـﮑﮥ ﺑﻬﻢ و ﻫﻢ ﯾﻄﺮﻗﻮن ﻟﻪ و ﯾﺤﻤﻠﻮﻧﻪ ﻓﺠﻠﺲ ﻋﻠﯽ ﺟـﺪار‬‫اﻟﻤﺴـﺠﺪ و ﺑﮑﯽ ﺛﻢ ﻧﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﻤﺴـﺘﻤﻠﯽ و ﻗـﺎل اﮐﺘﺐ اﻧـﺎ اﻟﺼﺎﻏﺎﻧﯽ ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ ﺳـﻌﯿﺪ اﻻﺷـﺞ ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﻦ ادرﯾﺲ ﯾﻘﻮل اﺗﯿﺖ ﺑﺎب‬‫اﻻﻋﻤﺶ ﺑﻌـﺪ ﻣﻮﺗﻪ ﻓـﺪﻗﻘﺖ ﺑﺎﺑﻪ ﻓﺎﺟﺎﺑﺘﻨﯽ اﻣﺮأة ﻫﺎي ﻫﺎي ﺗﺒﮑﯽ و ﻗﺎﻟﺖ ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻓﻌﻞ ﺟﻤﺎﻫﯿﺮ اﻟﻌﺮب اﻟﺘﯽ ﮐﺎﻧﺖ ﺗﺎﺗﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب‬‫ﺛﻢ ﺑﮑﯽ اﻟﮑﺜﯿﺮ و ﻗﺎل ﮐﺎﻧﯽ ﺑﻬﺬه اﻟّﺴـ ﮑﮥ ﻻ ﯾﺪﺧﻠﻬﺎ اﺣﺪ ﻣﻨﮑﻢ ﻓﺎﻧﯽ ﻻ اﺳﻤﻊ و ﻗﺪ ﺿﻌﻒ اﻟﺒﺼﺮ و ﺣﺎن اﻟّﺮﺣﯿﻞ و اﻧﻘﻀﯽ اﻻﺟﻞ ﻓﻤﺎ ﮐﺎن‬‫ﺑﻌـﺪ ﺷـﻬﺮ او اﻗﻞ ﺣﺘﯽ ﮐّﻒ ﺑﺼـﺮه و اﻧﻘﻄﻌﺖ اﻟﺮﺣﻠﮥ و رﺟﻊ اﻣﺮه اﻟﯽ ان ﮐﺎن ﯾﻨﺎول ﻓﻠﻤﺎ ﻓﺎذا اﺧﺬ ﺑﯿﺪه ﻋﻠﻢ اﻧﻬﻢ ﯾﻈّﻨﻮن اﻟﺮواﯾﮥ ﻓﯿﻘﻮل اﻧﺎ‬‫اﻟﺮﺑﯿﻊ و ﯾﺴـﺮد اﺣﺎدﯾﺚ ﯾﺤﻔﻈﻬﺎ و ﻫﯽ ارﺑﻌﮥ ﻋﺸـﺮ ﺣﺪﯾﺜﺎ و ﯾﺘﺒﻊ ﺑﺤﮑﺎﯾﺎت و ﺳﺎر ﺑﺎﺳﻮء ﺣﺎل و ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ رﺑﯿﻊ اﻵﺧﺮ ﺳﻨﮥ ﺳﺖ و ارﺑﻌﯿﻦ و‬‫ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ در ﺳـﻨﻪ ﺳﺖ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺤﺪث ﺧﺮاﺳﺎن و ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﻌﺼـﺮ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﻻﺻﻢ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﻌﻘﻞ ﺑﻦ ﺳﻨﺎن اﻻﻣﻮي ﻣﻮﻻﻫﻢ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي اﻟﻤﻌﻘﻠﯽ اﻟﻤﻮذن اﻟﻮراق ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر ﻓﯽ رﺑﯿﻊ اﻻول و ﻟﻪ ﻣﺎﺋﮥ اﻟّﺎ‬‫ﺳﻨﮥ ﺣﺪث ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم ﻧﯿﻔﺎ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و اذن ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ ﺑﻤﺴﺠﺪه و ﮐﺎن ﺣﺴﻦ اﻻﺧﻼق ﮐﺮﯾﻤﺎ ﯾﻨﺴﺦ ﺑﺎﻻﺟﺮة و ﻋﻤﺮ دﻫﺮا و رﺣﻞ‬‫إﻟﯿﻪ ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻣﺎ راﯾﺖ اﻟﺮﺣﺎﻟـﮥ ﻓﯽ ﺑﻠـﺪ اﮐﺜﺮ ﻣﻨﻬﻢ إﻟﯿﻪ راﯾﺖ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻧـﺪﻟﺲ و ﻣﻦ اﻫﻞ ﻓﺎرس ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻪ ﻗﻠﺖ ﺳـﻤﻊ ﻣﻦ‬‫ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﺻﺤﺎب ﺳﻔﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و اﺑﻦ وﻫﺐ و ﮐﺎﻧﺖ رﺣﻠﺘﻪ ﻣﻊ واﻟﺪه ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻓﻐﺎب ﻋﻦ ﺑﻠﺪه ﺧﻤﺲ ﺳﻨﯿﻦ و‬‫ﺳﻤﻊ ﺑﺎﺻـﺒﻬﺎن و اﻟﻌﺮاق و ﻣﺼﺮ و اﻟﺸﺎم و اﻟﺠﺮﯾﺮة و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در دول اﻻﺳﻼم در وﻗﺎﺋﻊ ﺳﻨﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺎت ﻣﺤﺪث ﺧﺮاﺳﺎن‬‫اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﻻﺻﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي ﻓﯽ رﺑﯿﻊ اﻵﺧﺮ و ﻟﻪ ﻣﺎﺋﮥ ﺳـﻨﮥ و ﻗﺪ ﺣﻤﻞ ﻋﻦ اﺻـﺤﺎب ﺳﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و اﺑﻦ‬‫وﻫﺐ و ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﻻﺻّﻢ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﻔﯿـﺪ اﻟﺜﻘـﮥ ﻣﺤﺪث اﻟﻤﺸـﺮق اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﻌﻘﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 106‬از ‪581‬‬‫ﺑﻦ ﺳـﻨﺎن اﻻﻣﻮي ﻣﻮﻻﻫﻢ اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي ﻣﺤﺪث ﻋﺼـﺮه ﺑﻼ ﻣﺪاﻓﻌﮥ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ‪ 247‬و ﺣﺪث ﺳـﺘﺎ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ ﺣﺪث ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و‬‫ﺧﻠﻖ و ﺗﻔﺮد ﻓﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﺑﺎﺟﺎزﺗﻪ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻣﺎت ﻓﯽ رﺑﯿﻊ اﻵﺧﺮ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻻﺻﻢ* ﺣﺎﻓﻈﻬﻢ‬‫اﻟﻤﺸـﻬﻮر اﻟﻌﻠﻢ* و رﮐﻨﻬﻢ اﻟﺒﺎذح اﻻﺷﻢ* ﻗـﺪ روي ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻬﺎدي ﺑﻨﻮره اﻟﯽ اﻟﻨﻬـﺞ اﻻﻣﻢ* و اﺛﺮ ذﻟﮏ اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻤﻮﺻﻞ ﺑﻬﺪاه اﻟﯽ‬‫اﻟﻔﻀﻞ اﻻﺗّﻢ* ﻓﻼ ﯾﻌﺮض ﻋﻨﻪ اﻻ ﻣﻦ ﻓﯽ اذﻧﻪ ﺻﻤﻢ* و ﻻ ﯾﻤﺘﺮي ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻓﯽ ﻋﯿﻨﻪ ﻇﻠﻢ* و ﻻ ﯾﻄﻌﻦ ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ اوﺑﻖ دﯾﻨﻪ و اﺿﻄﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪95 :‬‬‫و ﻻ ﯾﻘﺪح ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ اﻋﺘﺪي ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ و ﻇﻠﻢ‬‫وﺟﻪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺗﻤﯿﻢ اﻟﺨﯿـﺎط اﻟﻘﻨﻄﺮي اﻟﺒﻐـﺪادي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺳﺎﺑﻘـﺎ از ﻋﺒﺎرت‬‫ﻣﺴﺘﺪرك ﺣﺎﮐﻢ ﮐﻪ در وﺟﻪ دﻫﻢ ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪ داﻧﺴﺘﯽ و در ﻣﺎ ﺑﻌﺪ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻧﯿﺰ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ و ﻗﻨﻄﺮي از ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ و اﺛﺒﺎت‬‫ﻧﺤﺎرﯾﺮ ﺳـﻨّﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ در اﻧﺴﺎب در ﻧﺴـﺒﺖ ﻗﻨﻄﺮي ﮔﻔﺘﻪ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺗﻤﯿﻢ اﻟﺨﯿﺎط‬‫اﻟﻘﻨﻄﺮي ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑﻐﺪاد ﮐﺎن ﻓﯿﻪ ﻟﯿﺲ ﻫﮑﺬا ﻗﺎل ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﻮارس ﺣﺪث ﻋﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺷـﯽ و أﺑﯽ ﻗﻼﺑﮥ اﻟﺮﻗﺎﺷـﯽ و ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ اﻟﻌﻮﻓﯽ و أﺑﯽ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ اﻟﮑﺪﯾﻤﯽ روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ رزق و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﻤﻘﺮي و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ داود اﻟﻨﻌﺎﻟﯽ و اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ و ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و‬‫ارﺑﻌﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﻟﻘﻨﻄﺮي ﺣﺒﺮﻫﻢ اﻟﺒﺎرع* و ﻋﻠﻤﻬﻢ اﻟﻔﺎرع* ﻗﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻨﺎﻫﺞ ﻟﻠﺤﻖ و اﻟﺸﺎرع* اﻟﻤﺰري ﺑﻨﻀﺎرﺗﻪ‬‫ﺑـﺎﻟﺮوض اﻟﻐﺾ اﻟﻤـﺎرع* ﻓﻄﻮﺑﯽ ﻟﻤﻦ اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻗﺒﺎل اﻟﺨﺎﺿﻊ اﻟّﻀﺎرع* و اﻟﻮﯾﻞ ﻟﻤﻦ اﻋﺮض ﻋﻨﻪ اﻋﺮاض اﻟﻤـﺪﺑﺮ اﻟﻤﺴﺎرع* و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮاﻗﯽ‬‫ﺑﻠﻄﻔﻪ ﻋﻦ ﺳﻮء اﻟﻤﺼﺎرع* و ﻫﻮ اﻟﻤﻮﻓﻖ ﻟﻠﻐﻠﺒﮥ ﻋﻠﯽ ﮐّﻞ ﻣﻨﺎزل و ﻣﻘﺎرع‬‫وﺟﻪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺠﻌﺎﺑﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﻪ ﺷـﺶ ﻃﺮﯾﻖ رواﯾﺖ ﮐﺮده‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺷﻬﺮآﺷﻮب ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺮﺣﻤﮥ در ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ آل أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﺮﻣﻮده و‬‫ﻗﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎﻻﺟﻤﺎع اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب رواه اﺣﻤﺪ ﻣﻦ ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ ﻃﺮق و اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺜﻘﻔﯽ ﻣﻦ‬‫ﺳﺒﻌﮥ ﻃﺮق و اﺑﻦ ﺑﻄﮥ ﻣﻦ ﺳﺘﮥ ﻃﺮق و اﻟﻘﺎﺿﯽ اﻟﺠﻌﺎﺑﯽ ﻣﻦ ﺳﺘﮥ ﻃﺮق‬‫و اﺑﻦ اﻟﺠﻌﺎﺑﯽ از اﮐﺎﺑﺮ ﺣﻔﺎظ اﻋﻼم و اﺟﻠﻪ ﻣﺘﻘﻨﯿﻦ ﻓﺨﺎم ﺳﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻋﻼﻣﻪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻦ ﻟا ﺠﻌﺎﺑﯽ‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺒﺎرع ﻓﺮﯾﺪ زﻣﺎﻧﻪ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻤﻮﺻﻞ اﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ اﻟﺒﻐﺪادي وﻟﺪ ﻓﯽ ﺻﻔﺮ ﺳﻨﮥ ‪ 284‬و ﺗﺨﺮج‬‫ﺑﺎﺑﻦ ﻋﻘﺪة و ﺻـﻨﻒ اﻻﺑﻮاب و اﻟﺸـﯿﻮخ روي ﻋﻨﻪ اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ و اﻟﺤﺎﮐﻢ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ و ﻫﻮ ﺧﺎﺗﻤﮥ اﺻﺤﺎﺑﻪ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ راﯾﺖ ﻓﯽ ﻟا ﻤﺸﺎﯾﺦ‬‫اﺣﻔﻆ ﻣﻦ اﺑﻦ اﻟﺠﻌﺎﺑﯽ و ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻦ ﯾﻘﻮل اﻧﻪ ﯾﺤﻔﻆ ﻣﺎﺋﺘﯽ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ و ﯾﺠﯿﺐ ﻓﯽ ﻣﺜﻠﻬﺎ اﻟّﺎ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﻔﻀﻞ اﻟﺤﻔﺎظ ﺑﺎﻧﻪ ﯾﺴﻮق اﻟﻤﺘﻮن‬‫ﺑﺎﻟﻔﺎﻇﻬﺎ و اﮐﺜﺮ اﻟﺤﻔﺎظ ﯾﺘﺴﻤﺤﻮن ﻓﯽ ذﻟﮏ و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﻌﻠﻞ و ﺛﻘﺎت اﻟﺮﺟﺎل و ﺗﻮارﯾﺨﻬﻢ ﻣﺎت ﺑﺒﻐﺪاد ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳﻨﮥ ‪ 355‬و‬‫ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﺨﺎوي در اﺳﺘﺠﻼب ارﺗﻘﺎء اﻟﻐﺮف و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺳﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ در ﺳﯿﺎق ﻃﺮق ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺗﻤﺴﮏ ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻌﺎﺑﯽ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و رواﯾﺖ او را درﯾﻦ ﺿـﻤﻦ ﻣﺜﻞ روات دﯾﮕﺮ ﺣﻔﺎظ اﺛﺒﺎت ﻣﺬﻫﺐ ﺧﻮﯾﺶ وارد ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﺳﺘﻌﺮف ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ‬‫اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﻬـﺬا اﺑﻦ اﻟﺠﻌﺎﺑﯽ اﻟﺒﺎرع ﻋﻨـﺪﻫﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ و اﻻﺗﻘﺎن اﻟﻤﺘﻘـﺪم ﻓﯽ اﻟﻨﻘﺪ و اﻻﻣﻌﺎن* اﻟﺴﺎﺑﻖ ﻋﻠﯽ اﻗﺮاﻧﻪ ﻓﯽ ﻫﺬا‬‫اﻟﻤﯿﺪان* اﻟﻤﺴﺘﺒﺪ ﻣﻦ ﺑﯿﻨﻬﻢ ﺑﺎﻟﺨﻄﺮ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺮﻫﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 107‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪96 :‬‬‫ﻗـﺪ روي ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻨﯿﺮ اﻟﺒﺮﻫﺎن* ﺑﻄﺮق ﻋﺪﯾـﺪة ﺗﺸﺪﯾـﺪ اﻟﺴـﻠﻄﺎن* ﻓﻼ ﯾﺮﺗﺎب ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﺒﺎﻫﺮ ﺑﺎﻟﻠﻤﻌﺎن اﻟﺴﺎﻓﺮ ﺑﺎﻟﺮﻣﻀﺎن* ﺑﻌﺪ‬‫رواﯾﮥ ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻤﻀـﻄﻠﻊ ﺑﺎﻋﺒﺎء ﻫﺬا اﻟﺸﺄن* اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻏﻠﺐ ﻋﻠﯽ ﻗﻠﺒﻪ اﻟﻄﺒﻊ و ران* ﻓﻬﻮ ﯾﺠﻮب ﺑﻮادي اﻟﻌﻤﻪ ﮐﺎﻟﺤﯿﺮان* و ﯾﻬﯿﻢ ﻓﯽ ﻣﺨﺎﻟﺞ‬‫ا ﻟ ﻌﺘ ﻪ ا ﺷ ﺪ ا ﻟ ﻬﯿ ﻤ ﺎ ن‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺪﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﯾﻮب اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس در ﻣﻌﺠﻢ ﮐﺒﯿﺮ ﺧﻮد اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺛﻨـﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻌﻤﺮي و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺎﺋﻔﯽ اﻟﻤّﮑﯽ ﻗـﺎل ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﻬﺮوي ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻋﻦ‬‫اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫و رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﻃﺒﺮاﻧﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺎﯾﻦ ﻟﻔﻆ از اﻓﺎده اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در اﺟﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ ﻗﻮت اﻟﻤﻐﺘﺬي و از‬‫اﻓـﺎده ﺧﻮد ﺟﻼـل اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ و ﻗﻮل ﺟﻠﯽ و ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤـﺎل و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﻧﺰل اﻻﺑﺮار و‬‫ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ و ﻣﻮﻟﻮي ﻣﺒﯿﻦ در وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﻨﺠﺎة و ﻣﻮﻟﻮي وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻤﺎ ﺳﺘﻌﺮف ﻓﯿﻤﺎ ﯾﺎﺗﯽ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫وﺟﻪ ﻫﺠﺪﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻃﺒﺮاﻧﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس در ﻣﻌﺠﻢ ﮐﺒﯿﺮ ﺧﻮد ﺑﻠﻔﻆ دﯾﮕﺮ اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺟﺎﻣﻊ ﺻـﻐﯿﺮ‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻋﻖ ﻋـﺪ ﻃﺐ ك و از اﻓﺎده ﺳـﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ و ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﻧﯿﺰ رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﻃﺒﺮاﻧﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را‬‫ﺑﻬﻤﯿﻦ ﻟﻔـﻆ واﺿـﺤﺴﺖ و ﻣﻄﻠﻖ رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﻃﺒﺮاﻧﯽ ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس را از ﻧﮑﺖ ﺑـﺪﯾﻌﺎت ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ زرﻗﺎﻧﯽ و ﻓﻮاﯾﺪ‬‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻤﺎ ﺳﯿﺎﺗﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫وﺟﻪ ﻧﻮزدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻃﺒﺮاﻧﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﺎﺑﺮ در ﻣﻌﺠﻢ اوﺳﻂ ﺧﻮد اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﺻﻮاﻋﻖ در ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺘﺎﺳﻊ‬‫اﺧﺮج اﻟـﺒﺰار و اﻟﻄـﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻻوﺳـﻂ ﻋـﻦ ﺟـﺎﺑﺮ ﺑـﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻄـﺒﺮاﻧﯽ و اﻟﺤـﺎﮐﻢ و اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﻀـﻌﻔﺎء و اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺷﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس اﻟﯿﻤﻨﯽ در ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﻟـﺒﺰار و اﻟﻄـﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻻوﺳـﻂ ﻋـﻦ ﺟـﺎﺑﺮ ﺑـﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻄـﺒﺮاﻧﯽ و اﻟﺤـﺎﮐﻢ و اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﻀـﻌﻔﺎء و اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﮐﺮدي در ﻧﺒﺮاس ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ اﻧﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻤﻪ ﻓﻔﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 108‬از ‪581‬‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻـﻠّﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺒﺰار و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻻوﺳﻂ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ‬‫ﻋﻠﯽ و اﺧﺮاج ﻃﺒﺮاﻧﯽ‬‫اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﺎﺑﺮ از ﻧﺰل اﻻﺑﺮار و ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ و ﺗﺤﻔﮥ اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و اﺳﻌﺎف اﻟﺮاﻏﺒﯿﻦ ﺻّﺒﺎن ﻣﺼﺮي‬‫و وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻨﺠﺎة ﻣﻮﻟﻮي ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺒﯿﻦ ﻟﮑﻬﻨﻮي و ﺳﯿﻒ ﻣﺴﻠﻮل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪97 :‬‬‫ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ ﻧﯿﺰ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻤﺎ ﺳﯿﺎﺗﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻃﺒﺮاﻧﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻧﯿﺰ اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ آﻧﻔﺎ از ﻋﺒﺎرت ﺻﻮاﻋﻖ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ و ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي ﺷﯿﺦ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس داﻧﺴﺘﯽ و از ﻋﺒﺎرات ﻧﺰل اﻻﺑﺮار و ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ و ﺗﺤﻔﮥ اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ و اﺳـﻌﺎف اﻟﺮاﻏﺒﯿﻦ و وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﻨﺠﺎة ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ‬‫واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ ان ﺷـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و ﻣﻄﻠﻖ رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﻃﺒﺮاﻧﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را از ﮐﻨﻮز اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ ﻣﻨﺎوي ﻫﻮﯾـﺪا و‬‫اﺷـﮑﺎر ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻤﺎ ﺳـﺘﻌﻠﻢ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﺳـﯿﺎﺗﯽ و ﻣﺤﺎﻣﺪ ﺟﻠﯿﻠﻪ و ﻣﺪاﺋﺢ ﺟﻤﯿﻠﻪ و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺳـﻨﯿﻪ و ﻣﺂﺛﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﻃﺒﺮاﻧﯽ ﻧﺰد اﺋﻤﻪ ﻗﻮم‬‫ﺑﯿﺶ از اﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺳﺘﯿﻔﺎء آن ﺗﻮان ﮐﺮد ﻧﺒـﺬي از ان در ﻣﺠﻠـﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ از ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ و وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن اﺑﻦ‬‫ﺧﻠﮑـﺎن و ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ ذﻫﺒﯽ و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨـﺎن ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ ﯾـﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘـﺎت اﻟﺤﻔـﺎظ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و‬‫ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻘﺮاء ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺟﺰري و ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ و ﺷﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ زرﻗﺎﻧﯽ و ﻣﻨﻈﺮ‬‫اﻻﻧﺴـﺎن ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤـﺎن ﺳـﺨﺮي و ﺑﺴـﺘﺎن اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ و اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء و اﺑﺠـﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﻮﻟﻮي‬‫ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ داﻧﺴﺘﯽ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﻌﻀﯽ ﻋﺒﺎرات ﺑﺎﺧﺘﺼﺎر ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد‪ -‬ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻻﻣﺎم اﻟﻌﻠّﺎﻣـﮥ اﻟﺤﺠـﮥ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﯾﻮب ﺑﻦ ﻣﻄﯿﺮ اﻟﺸﺎﻣﯽ اﻟﻠﺨﻤﯽ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﺪﻧﯿﺎ اﻟﯽ ان ﻗﺎل‬‫ﺳﻤﻊ ﻫﺎﺷﻢ ﺑﻦ ﻣﺰﯾﺪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﺑﺎ زرﻋﮥ اﻟﺜﻘﻔﯽ و اﺳـﺤﺎق اﻟﺪﯾﺮي و ادرﯾﺲ اﻟﻌﻄﺎر و ﺑﺸـﺮ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ و ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺷﯿﺨﻪ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺮﯾﻢ و ﻧﻈﺮاﺋﻬﻢ و ﺣﺮص ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﺻـﺒﺎه اﺑﻮه و رﺣﻞ ﺑﻪ و ﮐﺎن ﯾﺮوي ﻋﻦ دﺣﯿﻢ و ﻏﯿﺮه ﻣﻮﻟﺪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﺑﻌﮑﺎ‬‫ﻓﯽ ﺻـﻔﺮ ﻣﻦ ﺳـﻨﮥ ﺳﺘﯿﻦ و اﻣﻪ ﻋﮑـﺎ و ﻟﻪ ﮐﺘـﺎب اﻟـﺪﻋﺎ ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪ ﮐﺒﯿﺮ و ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﺳﮏ و ﮐﺘﺎب ﻋﺸـﺮة اﻟﻨﺴﺎء و ﮐﺘﺎب اﻟﺴـﻨﮥ و ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﻄﻮاﻻت و ﮐﺘﺎب اﻟﻨﻮادر و ﮐﺘﺎب دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒﻮة و ﮐﺘﺎب ﻣﺴـﻨﺪ ﺷـﻌﺒﮥ و ﮐﺘﺎب ﻣﺴـﻨﺪ ﺳﻔﯿﺎن و ﻋﻤﻞ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻟﮑﺒﺎر و ﻟﻪ ﮐﺘﺎب‬‫ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﺸﺎﻣﯿﯿﻦ و ﮐﺘﺎب اﻻواﺋﻞ و ﮐﺘﺎب اﻟﺮﻣﯽ و ﻟﻪ ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﮐﺒﯿﺮ و اﺷـﯿﺎء ﻟﻢ ﻧﻘﻒ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺣـﺪث ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﺧﻠﯿﻔـﮥ اﻟﺠﻤﺤﯽ و اﺑﻦ ﻋﻘﺪة و‬‫اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺼـﺤﺎف و ﻫﻮﻻء ﻣﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻪ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ و اﻟﻔﻘﯿﻪ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺒﺴﻄﺎﻣﯽ و اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﻟﻤﺮزﺑﺎن و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟـﺬﮐﻮاﻧﯽ و اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺠﺎرودي و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻗﺎدﺳﮥ و ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮﯾﺎر و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺼـّﻔﺎر و اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ زﺑـﺪة ﺧﺎﺗﻤـﮥ اﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺑﻘﯽ ﺑﻌـﺪه ﻋـﺎﻣﯿﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﺑﻦ‬‫اﻟﺬﮐﻮاﻧﯽ ﯾﺮوي ﻋﻨﻪ ﺑﺎﻻﺟﺎزة ذﮐﺮ ﺗﻮﻟﯿﻒ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﺳـﻤﺎﻫﺎ و ﻟﻢ ﯾﺮ اﮐﺜﺮﻫﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻨﺪة ﻣﻌﺠﻤﻪ ﻣﺎﺋﺘﺎ ﺟﺰء ﻣﻌﺠﻤﻪ اﻻوﺳﻂ ﺛﻠﺚ‬‫ﻣﺠﻠﺪات ﻣﻌﺠﻤﻪ اﻟﺼـﻐﯿﺮ ﻣﺠﻠﺪ ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﻌﺸـﺮة ﺛﻠﺜﻮن ﺟﺰءا ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﺸﺎﻣﯿﯿﻦ ﻣﺠﻠﺪ اﻟﻨﻮادر ﻣﺠﻠﺪ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻣﺠﻠﺪ ﻓﻮاﺋﺪه ﻋﺸـﺮة اﺟﺰاء‬‫ﻣﺴـﻨﺪ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﮐﺒﯿﺮ ﻣﺴـﻨﺪ ﻋﺎﺋﺸـﮥ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ ﮐﺒﯿﺮ دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒﻮة ﻣﺠﻠﺪ اﻟﺴـﻨﮥ ﻣﺠﻠﺪ اﻟﻄﻮاﻻت ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﻌﺒﮥ ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻻﻋﻤﺶ‬‫ﻣﺠﻠﺪ اﻻوزاﻋﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺷﯿﺒﺎن ﻣﺠﻠﺪ اﺑﻮاب ﻣﺠﻠﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪98 :‬‬‫ﻋﺸــﺮة اﻟﻨﺴـﺎء ﺟﺰء ﻣﺴـﻨﺪ أﺑﯽ ذر ﺟﺰان اﻟﺮوﯾـﮥ ﺟﺰء اﻟﺠـﻮد ﺟﺰء اﻻﻟﻮﯾـﮥ ﺟﺰء ﻓﻀـﻞ رﻣﻀـﺎن ﺟﺰء اﻟﻔﺮاﺋﺾ ﺟﺰء اﻟﻐﺴـﻞ ﺟﺰء اﻟﺮد ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻤﻌﺘﺰﻟـﮥ ﺟﺰء اﻟﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻬﻤﯿـﮥ ﺟﺰء ﻣﮑـﺎرم اﻻﺧﻼق اﻟﻌﺰاء ﺟﺰء اﻟﺼـﻠﻮة ﻋﻠﯽ اﻟﺮﺳﻮل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺟﺰء اﻟﻤﺎﻣﻮم ﺟﺰء ﻓﻀـﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 109‬از ‪581‬‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﺟﺰء ذم اﻟّﺮأي ﺟﺰء ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﻟﺤﺴﻦ ﺟﺰان اﻟّﺰﻫﺮي ﻋﻦ اﻧﺲ ﺟﺰءان اﺑﻦ اﻟﻤﻨﮑـﺪر ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺟﺰء ﻣﺴـﻨﺪ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق اﻟﺴﺒﯿﻌﯽ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر ﻣﺎ روي اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻦ اﻧﺲ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﻤﺰة اﻟﺰﯾﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺴـﻌﺮ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺒﻘﺎل ﻃﺮق‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﮐّﺬب ﻋﻠﯽ ﺟﺰء اﻟﻨﺴﻮخ ﺟﺰء ﻣﺴـﻨﺪ اﺑﻦ ﺣﺠﺎده ﻣﻦ اﺳﻤﻪ ﻋﺒﺎد ﻣﻦ اﺳﻤﻪ ﻋﻄﺎء ﻣﻦ اﺳﻤﻪ ﺷﻌﺒﮥ اﺧﺒﺎر ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ رﻓﯿﻊ‬‫ﻣﺴـﻨﺪ روح ﺑﻦ اﻟﻘﺴﻢ ﻓﻀﻞ ﻋﮑﺮﻣﻪ اﻣﻬﺎت اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﺴﻨﺪ ﻋﻤﺎرة ﺑﻦ ﻏﺰﯾﮥ و ﻃﻠﺤﮥ ﺑﻦ ﻣﺼﺮف و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﺴﻨﺪ اﻟﻌﺒﺎدﻟﮥ‬‫ﮐﺒﯿﺮ اﺣـﺎدﯾﺚ أﺑﯽ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﻼـء ﻏﺮاﺋﺐ ﻣﺎﻟـﮏ ﺟﺰء اﯾـﺎدي ﺗﻐﻠﺐ ﺟﺰء ﺣﺮﺑﯿﻦ أﺑﯽ ﻣﻄﺮ وﺻـّﯿﮥ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻣﺴـﻨﺪ أﺑﯽ اﻟﺤﺮب اﻟﻌﮑﻠﯽ‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻻرﺑﻌـﮥ اﻟﺮاﺷـﺪﯾﻦ ﺟﺰءان ﻣﺴـﻨﺪ اﺑﻦ ﻋﺠﻼن ﮐﺘﺎب اﻻﺷـﺮﺑﮥ ﮐﺘﺎب اﻟﻄﻬﺎرة ﮐﺘﺎب اﻻﻣﺎرة ﻋﺸـﺮة اﻟّﻨﺴﺎ ﻣﺴـﻨﺪ أﺑﯽ اﯾﻮب اﻻﻓﺮﯾﻘﯽ‬‫ﻣﺴـﻨﺪ زﯾﺎد اﻟﺠﺼﺎص ﻣﺴـﻨﺪ زاﻓﺮ و اﺷﯿﺎء ﻋﺪة ﻗﺎل اﻟﺬﮐﻮاﻧﯽ ﺳﺌﻞ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻋﻦ ﮐﺜﺮة ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻓﻘﺎل ﮐﻨﺖ اﻧﺎم ﻋﻠﯽ اﻟﺒﻮاري ﺛﻼﺛﯿﻦ ﺳﻨﮥ ﻗﺎل‬‫اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ دﺧﻞ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ اﺻـﺒﻬﺎن ﺳـﻨﮥ ﺗﺴـﻌﯿﻦ ﺳﻤﻊ و ﺳﺎﻓﺮ ﺛﻢ ﻗﺪﻣﻬﺎ ﻓﺎﺳﺘﻮﻃﻨﻬﺎ ﺳﺘﯿﻦ ﺳﻨﮥ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﻗﺪم اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﺳﻨﮥ ﻋﺸﺮ ﻓﻘﺒﻠﻪ‬‫اﺑﻮ ﻋﻠﯽ زﻧﯿﻢ اﻟﻌﺎﻣـﻞ و ﺿـﻤﻪ إﻟﯿﻪ و ﺟﻌـﻞ ﻟﻪ ﻣﻌﻠﻮﻣـﺎ ﻣﻦ دار اﻟﺨﺮاج و ﮐـﺎن ﯾﺘﻨـﺎوﻟﻪ اﻟﯽ ان ﻣـﺎت ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﺴـﻠﻤﯽ‬‫ﺳﻤﻌﺖ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻟّﻤـ ﺎ ﻗـﺪم اﺑﻦ زﻧﯿﻢ اﻟﻌﺎﻣﻞ ﻣﻦ ﻓﺎرس اﻋﻄﺎﻧﯽ ﺧﻤﺴـﮥ ﻣﺎﺋـﮥ درﻫﻢ ﻓﻠّﻤﺎ ﮐﺎن ﻓﯽ آﺧﺮ اﻣﺮه اﺧـﺬ ﯾﺘﮑﻠﻢ ﻓﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ‬‫ﺑﺒﻌﺾ اﻟﺸـﯽء ﻓﺨﺮﺟﺖ و ﻟﻢ اﻋﺪ إﻟﯿﻪ ﺑﻌﺪ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻓﺎرس ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻠﻐﮥ ﺳـﻤﻌﺖ اﻻﺳﺘﺎذ اﺑﻦ اﻟﻌﻤﯿﺪ ﯾﻘﻮل ﻣﺎ ﮐﻨﺖ اﻇّﻦ ﻓﯽ اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﮐﺤﻼوة‬‫اﻟﻮزارة و اﻟّﺮﯾﺎﺳﮥ اﻟّﺘﯽ اﻧﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﺷﺎﻫﺪت ﻣﺬاﮐﺮة اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺠﻌﺎﺑﯽ ﺑﺤﻀﺮﺗﯽ و ﮐﺎن اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﯾﻐﻠﺒﻪ ﺑﮑﺜﺮة ﺣﻔﻈﻪ و ﮐﺎن اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ ﯾﻐﻠﺒﻪ ﺑﻔﻄﻨﺘﻪ ﺣﺘﯽ ارﺗﻔﻌﺖ اﺻﻮاﺗﻬﻤـﺎ اﻟﯽ ان ﻗـﺎل اﻟﺠﻌﺎﺑﯽ ﻋﻨـﺪي ﺣـﺪﯾﺚ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ اﻟّﺎ ﻋﻨـﺪي ﻓﻘﺎل ﻫﺎت ﻓﻘﺎل ﻧﺎ اﺑﻮ ﺧﻠﯿﻔـﮥ ﻧﺎ‬‫ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ أﯾﻮب ﻓﻘﺎل اﻧﺎ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﯾﻮب و ﻣﺘﯽ ﺳﻤﻌﻪ اﺑﻮ ﺧﻠﯿﻔﮥ ﻓﺎﺳﻤﻌﻪ ﻣﻨﯽ ﻋﺎﻟﯿﺎ ﻓﺨﺠﻞ اﻟﺠﻌﺎﺑﯽ ﻓﻮددت ان اﻟﻮزارة ﻟﻢ ﺗﮑﻦ و ﮐﻨﺖ‬‫اﻧﺎ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و ﻓﺮﺣﺖ ﮐﻔﺮﺣﻪ ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در دول اﻻﺳـﻼم در وﻗﺎﺋﻊ ﺳﻨﻪ ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪ اﻟﺪﻧﯿﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ‬‫ﺳﻠﯿﻤـﺎن ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﺑﺎﺻـﺒﻬﺎن و ﻟﻪ ﻣﺎﺋـﮥ ﺳـﻨﮥ و ﺷـﻬﺮان و ازﻧﯿﻘﯽ در ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ ان اﻟﻤﻌـﺎﺟﻢ إذا اﻃﻠﻘﺖ ﯾﺮاد ﺑﻬـﺎ ﻓﯽ‬‫اﺻـﻄﻼﺣﻬﻢ اﻟﻤﻌﺠﻢ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻟﻠﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﻟﻤﻌﺠﻢ اﻻوﺳﻂ و اﻟﻤﻌﺠﻢ اﻟﺼـﻐﯿﺮ ﻟﻪ اﯾﻀﺎ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﻬﻮ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻟا ﻄﺒﺮاﻧﯽ‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﺑﺎﺻـﺒﻬﺎن و ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﻟﻪ ﻣﺎﺋﮥ ﺳـﻨﮥ و ﺷـﻬﺮان و ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﯾﻮب ﺑﻦ ﻣﻄﯿﺮ اﻟﻠﺨﻤﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪99 :‬‬‫اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﮐﺎن ﺣﺎﻓﻆ ﻋﺼـﺮه رﺣﻞ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻦ اﻟﺸﺎم اﻟﯽ اﻟﻌﺮاق و اﻟﺤﺠﺎز و اﻟﯿﻤﻦ و اﻟﻤﺼـﺮ و ﺑﻼد اﻟﺠﺰﯾﺮة اﻟﻔﺮاﺗﯿـﮥ و اﻗﺎم ﻓﯽ‬‫اﻟﺮﺣﻠـﮥ ﺛﻼﺛﺎ و ﺛﻠﺜﯿﻦ ﺳـﻨﮥ ﺳـﻤﻊ اﻟﮑﺜﯿﺮ و ﻋـﺪد ﺷـﯿﻮﺧﻪ اﻟﻒ ﺷـﯿﺦ و ﻟﻪ اﻟﻤﺼـﻨﻔﺎت اﻟﻤﻤﺘﻌـﮥ اﻟﻨﺎﻓﻌـﮥ اﻟﻐﺮﯾﺒﮥ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﻤﻌﺎﺟﻢ اﻟﺜﻼﺛﮥ ﻟا ﮑﺒﯿﺮ و‬‫اﻻوﺳﻂ و اﻟﺼـﻐﯿﺮ و ﻫﯽ اﺷـﻬﺮ ﮐﺘﺒﻪ و روي ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ و اﻟﺨﻠﻖ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻮﻟﺪه ﺳـﻨﮥ ﺳﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﺑﻄﺒﺮﯾﮥ اﻟﺸﺎم و ﺳﮑﻦ اﺻﺒﻬﺎن‬‫اﻟﯽ ان ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻬﺎ ﯾﻮم اﻟﺴـﺒﺖ ﻟﻠﯿﻠﺘﯿﻦ ﺑﻘﯿﺘﺎ ﻣﻦ ذي اﻟﻘﻌﺪة ﺳـﻨﮥ ‪ 360‬و ﻋﻤﺮه ﺗﻘـﺪﯾﺮا ﻣﺎﺋﮥ ﺳـﻨﮥ و ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺷﻮال و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و دﻓﻦ‬‫اﻟﯽ ﺟﺎﻧﺐ ﺣﻤـﮥ اﻟﺪوﺳـﯽ ﺻﺎﺣﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻄﺎء اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و اﻟﺒﺎء اﻟﻤﻮﺣﺪة و اﻟﺮاء و ﺑﻌﺪ اﻻﻟﻒ‬‫ﻧﻮن ﻫﺬه اﻟﻨﺴﺒﮥ اﻟﯽ ﻃﺒﺮﯾﮥ و اﻟﻄﺒﺮي ﻧﺴﺒﮥ اﻟﯽ ﻃﺒﺮﺳﺘﺎن و اﻟﻠﺨﻤﯽ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻠّﺎم و ﺳﮑﻮن اﻟﺨﺎء اﻟﻤﻌﺠﻤﮥ و ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻣﯿﻢ ﻫﺬه اﻟﻨﺴﺒﮥ اﻟﯽ ﻟﺨﻢ و‬‫اﺳﻤﻪ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﻋﺪي و ﻫﻮ اﺧﻮ ﺟﺬام و ﻣﻄﯿﺮ ﺗﺼﻐﯿﺮ ﻣﻄﺮ و ﺗﻤﺴﮏ و اﺣﺘﺠﺎج اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺮواﯾﺎت و اﺣﺎدﯾﺚ ﻃﺒﺮاﻧﯽ ﺑﻠﮑﻪ‬‫ﺗﺸـﺒﺚ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﻋـﺪواﻧﯽ و ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻻ ﺛﺎﻧﯽ ﺑﺎﺧﺒﺎر اﯾﻦ ﻣﺤﺪث آﻧﯽ ﻧﯿﺰ در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ ﻣﻔﺼـﻼ ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪه ﻓﻠﯿﮑﻦ ﻣﻨﮏ ﻋﻠﯽ‬‫ذﮐﺮ ﻓﻬﺬا اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﺣﺎﻓﻈﻬﻢ اﻟﻄّﺐ اﻟﺨﺒﯿﺮ* و ﺟﻬﺒﺬﻫﻢ اﻟﻨﺎﻗﺪ اﻟﺒﺼﯿﺮ* ﻗﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸﻬﯿﺮ* ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪة ذات ﺗﻨﻮﯾﺮ* و اﻟﻔﺎظ‬‫ﻣﺘﻌـﺪده ﺗﺰﯾﺪ ﻓﯽ اﻟﺘﺒﺼـﯿﺮ* ﻓﺮﻏﻤﺖ و اﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ اﻧﺎف اﺻـﺤﺎب اﻻﻧﮑﺎر و اﻟﺘﺰوﯾﺮ* و ﻧﮑﺴﺖ رؤس اﻫﻞ اﻻﺿـﻼل و اﻟﺘﻐﺮﯾﺮ* ﻓﻼ ﯾﺮﺗﺎب‬‫ﻓﯿﻪ ﺑﻌﺪ اﻻ ﻻ ﻋﻦ اﻟﻐﺮﯾﺮ* و ﻻ ﯾﺘﺮدد ﻓﯿﻪ اﻻ اﻻﺧﻠﻒ اﻟﺒﻬﯿﺮ‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﯾﮑﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 110‬از ‪581‬‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺸﺎﺷـﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻘﻔﺎل اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺣﺎﮐﻢ در ﻣﺴـﺘﺪرك ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﺑﻌﺪ اﺛﺒﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺷﺎﻫﺪ ﻣﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﺎن اﻟﺜﻮري ﺑﺎﺳﻨﺎد ﺻﺤﯿﺢ ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﺷﯽ اﻟﻘﻔﺎل ﺑﺒﺨﺎري و اﻧﺎ ﺳﺄﻟﺘﻪ ﺣﺪﺛﻨﯽ اﻟﻨﻌﻤﺎن ﺑﻦ‬‫ﻫﺎرون اﻟﺒﻠـﺪي ﺑﺒﻠـﺪ ﻣﻦ اﺻﻞ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﺛﻨﺎ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾـﺪ اﻟﺤﺮاﻧﯽ ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﺛﻨﺎ ﺳـﻔﯿﻦ اﻟﺜﻮري ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ‬‫ﺧﺜﯿﻢ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺘﯿﻤﯽ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﻧﺎ ﻣـﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﻗﻔـﺎل ﻋـﺎرج ﻣﻌﺎرج ﮐﻤﺎل و ﻓﺎﺗـﺢ اﻗﻔﺎل اﺣﮑﺎم ﺣﺮام و ﺣﻼل و ﻣﺤـﺪث ﻧﺒﯿﻞ و اﺻﻮﻟﯽ ﺟﻠﯿﻞ و ﻧﺎﻗـﺪ ﮐﺎﻣﻞ و ﺑﺼـﯿﺮ‬‫ﻣﺎﻫﺮ ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻮده ﻧﺒﺬي از ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻓﺎﺧﺮه و ﻣﺪاﺋﺢ زاﻫﺮه و ﻣﻌﺎﻟﯽ ﺑﺎﻫﺮه و ﻣﻔﺎﺧﺮ واﻓﺮه او ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ ﻗﻮم در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﺮﻗﻢ ﻣﯽآﯾﺪ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﻧﺴـﺒﺖ ﺷﺎﺷﯽ ﮔﻔﺘﻪ و اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷﯽ اﺣﺪ‬‫اﺋﻤﮥ اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ و اﻟّﻠﻐﮥ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ﺳّﺖ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﻧﯿﺰ در اﻧﺴﺎب‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻘﻔﺎل ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻘﺎف و ﺗﺸﺪﯾﺪ اﻟﻔﺎء ﻫﺬه اﻟﻨﺴﺒﮥ اﻟﯽ ﻋﻤﻞ اﻻﻗﻔﺎل و اﺷﺘﻬﺮ ﺑﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪100 :‬‬‫اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷـﯽ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺸﺎش اﻣﺎم ﻋﺼﺮه ﺑﻼ ﻣﺪاﻓﻌﮥ و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ اﺻﻮﻟّﯿﺎ ﻟﻐﻮﯾﺎ ﺷﺎﻋﺮا اﻓﻨﯽ ﻋﻤﺮه ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ و ﻧﺸﺮه و ﺷﺎع ذﮐﺮه ﻓﯽ‬‫اﻟﺸـﺮق و اﻟﻐﺮب و ﺻـﻨﻒ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﺤﺴﺎن ﻣﻨﻬﺎ دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒﻮة و ﻣﺤﺎﺳﻦ اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ رﺣﻞ اﻟﯽ ﺧﺮاﺳﺎن و اﻟﻌﺮاق و اﻟﺤﺠﺎز و اﻟﺸﺎم و اﻟﺜﻐﻮر‬‫ﺳﻤﻊ أﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤـﮥ و اﺑﺎ اﻟﻌﺒﺎس ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻟﺴـﺮاج و اﺑﺎ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﻐﻮي و اﺑﺎ ﻋﺮوﺑﮥ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺸـﺮ اﻟـّﺴ ﻠﻤﯽ و اﺑﺎ اﻟﺠﻬﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻃﻼب اﺳﻔﺮاﯾﻨﯽ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻢ روي ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ و اﺑﻮ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻨﺪة اﻟﺤﺎﻓﻆ و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻐﻨﺠﺎر اﻟﺤﺎﻓﻆ و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟّﺴﻠﻤﯽ و اﺑﻮ ﺳﻌﺪ اﻻدرﯾﺴﯽ و ﻗﯿﻞ ﻓﯿﻪ‬‫ﻫﺬا اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﻘﻔﺎل ﯾﻔﺘﺢ ﺑﺎﻟﻔﻘﻪ ﺻﻌﺎب اﻻﻓﻘﺎل‬‫وﻟﺪ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺒﺮاة ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﻣﺎت ﺑﺎﻟﺸﺎش ﻓﯽ ذي اﻟﺤﺠﻪ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻟﺮاﻓﻌﯽ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺘـﺪوﯾﻦ ﻓﯽ ذﮐﺮ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻘﺰوﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷـﯽ اﻣﺎم ﻣﻦ اﺋّﻤﮥ‬‫اﺻـﺤﺎب اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻘﺪم ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم و ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻣﺸـﻬﻮرة ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻻﺻﻮل و اﻟﻔﻘﻪ و ﻟﻪ ﮐﺘﺎب ﻣﺤﺎﺳـﻦ‬‫اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ اﻟّـﺬي ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﺳـﻠﻮب ﺑـﺪﯾﻊ و ﺟﻤﻊ ﻓﯽ ﻣﻌﺠﺰات اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ زﯾﺎدة ﻋﻠﯽ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ و درس ﻋﻠﯽ اﺑﻦ‬‫ﺷﺮﯾـﺢ و اﻧﺘﺸـﺮ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺑﻤﺎ وراء اﻟﻨﻬﺮ و ﺳـﻤﻊ ﺑﺨﺮاﺳﺎن ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤـﮥ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻟـّﺴ ﺮاج و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺑﺤﯿﺮ اﻟﺴـﻤﺮﻗﻨﺪي و ﺑﺎﻟﻌﺮاق ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄﺒﺮي و ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﻐﻮي و اﺑﻦ أﺑﯽ داود و‬‫اﺑﻦ ﺻﺎﻋـﺪ و ﺑﺎﻟﮑﻮﻓـﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ زﯾﺪان و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻌﺒﺎس اﻟﻤﻘﺎﻧﻌﯽ و ﺑﺎﻟﺸﺎم اﺑﺎ اﻟﺠﻬﻢ و ﺑﺎﻟﺠﺰﯾﺮة اﺑﺎ ﻋﺮوﺑﮥ اﻟﺤﺮاﻧﯽ و ورد ﻗﺰوﯾﻦ ﺳـﻨﮥ‬‫ﺑﻀﻊ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﺣﻀـﺮ ﻣﺠﻠﺴﻪ اﻟﮑﺒﺎر اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﻘﻄﺎن و اﻗﺮاﻧﻪ و ﮐﺘﺒﻮا ﻋﻨﻪ و ﻣّﻤﻦ ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ اﺑﻮ زرﻋﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ‬‫ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻔﻘﯿﻪ و‬‫روي ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻓﻘﺎل ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﻘﻔﺎل ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﺤﺮب اﻟّﺮﻗﯽ ﺛﻨﺎ اﯾﻮب‬‫ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻮزان ﺛﻨﺎ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺘﯿﻤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﻘﻤﮥ ﺑﻦ وﻗﺎص ﻋﻦ ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻦ‬‫اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻻﻋﻤﺎل ﺑﺎﻟﻨّﯿﺎت اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫و ﻗﺎل اﻧﺸﺪﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﻘﻔﺎل اﻧﺸﺪﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺪرﯾﺪي ﻟﻨﻔﺴﻪ ﻓﯽ ﺻﻔﮥ اﻻﺗﺮج‬‫ﺟﺴﻢ ﻟﺠﯿﻦ ﻗﻤﯿﺼﻪ ذﻫﺐ ﻣﺮّﮐﺐ ﻓﯽ ﺑﺪﯾﻊ ﺗﺮﮐﯿﺐ‬‫ﻓﯿﻪ ﻟﻤﻦ ﺷﻤﻪ و اﺑﺼﺮه ﻟﻮن ﻣﺤﺐ و رﯾﺢ ﻣﺤﺒﻮب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 111‬از ‪581‬‬‫ﻣﺎت ﺑﺎﻟﺸﺎش ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﻗﯿﻞ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و رأﯾﺖ ﻋﻠﯽ ﻇﻬﺮ ﺑﻌﺾ اﻟﺘﻌﺎﻟﯿﻖ اﻧﻪ وﻟﺪ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺒﺮاة ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و‬‫ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻧﻮوي در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺳـﻤﺎء و اﻟﻠﻐﺎت ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷـﯽ ﻣﺬﮐﻮر ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ واﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﻤﻬﺬب ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻨﮑﺎح‬‫ﻓﯽ ﻣﺴﺌﻠﮥ ﺗﺰوﯾﺞ اﻟﺠﺪ ﺑﻨﺖ اﺑﻨﻪ ﻣﻦ اﺑﻦ اﺑﻨﻪ ﻟﯿﺲ ﻟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪101 :‬‬‫ذﮐﺮ ﻓﯽ ﻏﯿﺮ ﻫـﺬا اﻟﻤﻮﺿﻊ و ﻻ ذﮐﺮ ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻮﺳـﯿﻂ و اﻧّﻤﺎ اﻟّﺬي ﻓﯽ اﻟﻮﺳـﯿﻂ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﻤﺮوزي ﮐﻤﺎ ﺳـﯿﺎﺗﯽ ذﮐﺮه ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ذﮐﺮ‬‫اﻟﺸﺎﺷـﯽ ﻓﯽ اﻟﺮوﺿـﮥ ﻓﯽ ﻣﻮاﺿﻊ ﮐﺜﺮة ﻣﻨﻬـﺎ ﻓﯽ آﺧﺮ ﺻـﻼة اﻟﻤﺴﺎﻓﺮ ﻓﯽ ﺟﻮاز اﻟﺠﻤﻊ ﺑﺎﻟﻤﺮض و ﻓﯽ ﺑﺎب اﻟﻌﻘﯿﻘـﮥ و آﺧﺮ اﻟﺒﺎب اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ‬‫ﮐﺘﺎب اﻻﻗﺮار و ﯾﻌﺮف ﻫﺬا ﺑﺎﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷـﯽ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟّﺬي ﻓﯽ اﻟﻮﺳـﯿﻂ و اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ و ﺗﻌﻠﯿﻖ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﺣﺴـﯿﻦ و اﻻﺑﺎﻧﮥ و اﻟﺘﺘﻤﮥ و اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ و‬‫اﻟﻌﺪة و اﻟﺒﺤﺮ و ﻧﺤﻮﻫﺎ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﺨﺮاﺳﺎﻧﯿﯿﻦ ﻫﻮ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﻤﺮوزي اﻟﺼـﻐﯿﺮ ﺛﻢ ان اﻟﺸﺎﺷﯽ ﯾﺘﮑﺮر ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ و اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻻﺻﻮل و‬‫اﻟﮑﻼم و اﻟﺠـﺪل و ﯾﻮﺟـﺪ ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻟﻔﻘﻪ ﻟﻠﻤﺘﺎﺧﺮﯾﻦ ﻣﻦ اﻟﺨﺮاﺳﺎﻧﯿﯿﻦ و اﺷﺘﺮاك اﻟﻘﻔﺎﻻن ﻓﯽ ان ﮐﻼ ﻣﻨﻬﻤﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻟﮑﻦ‬‫ﯾﺘﻤﯿﺰان ﺑﻤﺎ ذﮐﺮﻧﺎ ﻣﻦ ﻣﻈﺎﻧﻬﻤﺎ و ﯾﺘﻤﯿﺰان اﯾﻀﺎ ﺑﺎﻻﺳﻢ و اﻟﻨﺴﺐ و اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﺸﺎﺷـﯽ و اﻟﺼـﻐﯿﺮ ﻣﺮوزي و اﻟﺸﺎﺷـﯽ اﺳـﻤﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺗﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﺷـﺮﯾﺢ و ﮐـﺎن اﻣﺎم ﻋﺼـﺮه ﺑﻤﺎ وراء اﻟﻨﻬﺮ و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻻﺻﻮل و رﺣﻞ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺳـﻤﻊ ﺑﺨﺮاﺳﺎن أﺑﺎ ﺑﮑﺮ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﻪ و اﻗﺮاﻧﻪ و ﺑﺎﻟﻌﺮاق ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄﺒﺮي و اﻟﺒﺎﻏﻨﺪي و اﻗﺮاﻧﻬﻤﺎ و ﺑﺎﻟﺠﺰﯾﺮة اﺑﺎ ﻋﺮوﺑﮥ و ﺑﺎﻟﺸﺎم اﺑﺎ اﻟﺠﻬﻢ و‬‫اﻗﺮاﻧﻪ و ﺑﺎﻟﮑﻮﻓـﮥ و ﻏﯿﺮﻫﺎ و ﻟﻪ ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﻣﻦ اﺟﻞ اﻟﻤﺼـﻨﻔﺎت و ﻫﻮ اّول ﻣﻦ ﺻـﻨﻒ اﻟﺠﺪل و ﺷـﺮح رﺳﺎﻟﮥ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و راﯾﺖ ﻟﻪ‬‫ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻧﻔﯿﺴﺎ ﻓﯽ دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒﻮة و ﮐﺘﺎﺑﺎ ﺟﻠﯿﻼ ﻓﯽ ﻣﺤﺎﺳﻦ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ اﺳﺤﺎق ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎﺗﻪ ﻟﻪ ﻣﺼﻨﻔﺎت ﮐﺜﯿﺮة ﻟﯿﺲ ﻻﺣﺪ ﻣﺜﻠﻬﺎ و ﻟﻪ‬‫ﮐﺘـﺎب ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و ﻟﻪ ﺷـﺮح رﺳﺎﻟـﮥ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻋﻨﻪ اﻧﺘﺸـﺮ ﻓﻘﻪ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ وراء اﻟﻨﻬﺮ ﻗﺎل و ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و‬‫ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﻗﺎل ﻏﯿﺮه ﺗﻮﻓﯽ ﺑﺎﻟﺸﺎش و ﻗﺎل اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﻠﯿﻤﯽ ﮐﺎن ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷـﯽ اﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻟﻘﯿﺘﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء ﻋﺼـﺮه و ﻗﺎل اﺑﻮ‬‫ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ ﻓﯽ اﻻﻧﺴﺎب اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷـﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺸﺎش اﻣﺎم ﻋﺼﺮه ﺑﻼ ﻣﺪاﻓﻌﮥ ﮐﺎن ﻓﻘﯿﻬﺎ اﺻﻮﻟﯿﺎ ﻟﻐﻮﯾﺎ ﻣﺤﺪﺛﺎ ﺷﺎﻋﺮا‬‫ﺳﺎر ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﺸـﺮق و اﻟﻐﺮب و ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻣﺸـﻬﻮرة و رﺣﻞ اﻟﯽ ﺧﺮاﺳﺎن و اﻟﻌﺮاق و اﻟﺤﺠﺎز و اﻟﺸﺎم و اﻟﺜﻐﻮر ﺳـﻤﻊ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤـﮥ و اﺑﺎ اﻟﻌّﺒﺎس اﻟّﺴـ ﺮاج و اﺑﺎ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺒﻐﻮي و ﻏﯿﺮﻫﻢ و روي ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻨـﺪة و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟـّﺴ ﻠﻤﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻣﺎت اﻟﺒﺸﺎش ﻓﯽ ذي اﻟﺤﺠﮥ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﻣﻦ ﻏﺮاﺋﺐ‬‫اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻠﺘﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ اﻟﺮوﺿﮥ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﯾﺠﻮز اﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﺼﻠﻮﺗﯿﻦ ﺑﻌﺬر اﻟﻤﺮض و ﻓﯿﻤﺎ ﺗﺮوﯾﻪ ﺑﺎﻻﺟﺎزة ﻓﯽ ﺷﻌﺐ اﻻﯾﻤﺎن ﻟﻠﺒﯿﻬﻘﯽ‬‫ﻗﺎل اﻧﺸﺪﻧﺎ اﺑﻮ ﻧﺼﺮ ﺑﻦ ﻗﺘﺎده ﻗﺎل اﻧﺸﺪﻧﺎ اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اوﺳﻊ رﺣﻠﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻧﺰل و زادي ﻣﺒﺎح ﻋﻠﯽ ﻣﻦ اﮐﻞ‬‫ﺗﻘﺪم ﺣﺎﺿﺮ ﻣﺎ ﻋﻨﺪﻧﺎ و ان ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻏﯿﺮ ﺧﺒﺰ و ﺧّﻞ‬‫ﻓﺎﻣﺎ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﻓﯿﺮﺿﯽ ﺑﻪ و اﻣﺎ اﻟﻠﺌﯿﻢ ﻓﻤﻦ ﻟﻢ اﺑﺴﻞ‬‫و اﺑﻦ ﺧﻠﮑـﺎن در وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷـﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻣﺎم ﻋﺼـﺮه ﺑﻼ ﻣﺪاﻓﻌـﮥ ﮐﺎن‬‫ﻓﻘﯿﻬﺎ ﻣﺤﺪﺛﺎ اﺻﻮﻟﯿﺎ ﻟﻐﻮﯾﺎ ﺷﺎﻋﺮا ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﻤﺎ وراء اﻟﻨﻬﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪102 :‬‬‫ﻓﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﯿﻦ ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ وﻗﺘﻪ رﺣﻞ اﻟﯽ ﺧﺮاﺳﺎن و اﻟﻌﺮاق و اﻟﺤﺠﺎز و اﻟّﺸﺎم و اﻟﺜﻐﻮر و ﺳﺎر ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﺒﻼد و اﺧﺬ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺷﺮﯾﺢ و ﻟﻪ‬‫ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﮐـﺜﯿﺮة و ﻫﻮ اّول ﻣﻦ ﺻـﻨﻒ اﻟﺠـﺪل اﻟﺤﺴﻦ ﻣﻦ اﻟﻔﻘﻬـﺎء و ﻟﻪ ﮐﺘـﺎب ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و ﻟﻪ ﺷـﺮح اﻟﺮﺳﺎﻟـﮥ و ﻋﻨﻪ اﻧﺘﺸـﺮ ﻣـﺬﻫﺐ‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﺑﻼده و روي ﻋﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄﺒﺮي و اﻗﺮاﻧﻪ و روي ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻨﺪة و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ‬‫اﻟﺴـﻠﻤﯽ و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮة و ﻫﻮ واﻟﺪ اﻟﻘﺴﻢ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ اﻟّﺬي ﯾﻨﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ اﻟّﻨﻬﺎﯾﮥ و اﻟﻮﺳـﯿﻂ و اﻟﺒﺴـﯿﻂ و ﻗﺪ ذﮐﺮه اﻟﻐﺰاﻟﯽ ﻓﯽ‬‫اﻟﺒـﺎب اﻟﺜـﺎﻧﯽ ﻣﻦ ﮐﺘـﺎب اﻟﺮﻫﻦ ﻟﮑﻨﻪ ﻗـﺎل اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ و ﻫﻮ ﻏﻠﻂ و ﺻﻮاﺑﻪ اﻟﻘﺴﻢ و ﻗﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ ﻓﯽ ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﻼت اﻟﻮﺟﯿﺰ و اﻟﻮﺳـﯿﻂ ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 112‬از ‪581‬‬‫اﻟﺒـﺎب اﻟﺜـﺎﻟﺚ ﻣﻦ ﮐﺘـﺎب اﻟﺘﯿﻤﻢ اّن ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ ﻫﻮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﻘﻔـﺎل و ﻗﯿـﻞ اﻧّﻪ اﺑﻨﻪ اﻟﻘﺴﻢ ﺛﻢ ﻗـﺎل ﻓﻠﻬـﺬا ﯾﻘﺎل ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ ﻋﻠﯽ‬‫اﻻﺑﻬﺎم ﻗﻠﺖ ﺛﻢ راﯾﺖ ﻓﯽ ﺷﻮال ﻣﻦ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ ﻓﯽ ﺧﺰاﻧﮥ اﻟﮑﺘﺐ ﺑﺎﻟﻤﺪرﺳﮥ اﻟﻌﺎدﻟﯿﮥ ﺑﺪﻣﺸﻖ اﻟﻤﺤﺮوﺳﮥ ﮐﺘﺎب ﻟا ﺘﻘﺮﯾﺐ‬‫ﻓﯽ ﺳﺖ ﻣﺠﻠﺪات و ﻫﯽ ﻣﻦ ﺣﺴﺎب ﻋﺸـﺮ ﻣﺠﻠﺪات و ﮐﺘﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﻧّﻪ ﺗﺼـﻨﯿﻒ أﺑﯽ اﻟﻘﺴﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷـﯽ و ﻗﺪ ﮐﺎﻧﺖ اﻟﻨﺴﺨﮥ‬‫اﻟﻤـﺬﮐﻮرة اﻟﺸـﯿﺦ ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺴـﻌﻮد اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي اﻵﺗﯽ ذﮐﺮه اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻋﻠﯿﻪ ﺧﻄﻪ ﺑﺎﻧﻪ وﻗﻔﻬﺎ و ﻫﺬا اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ ﻏﯿﺮ اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ اﻟّﺬي‬‫ﻟﺴـﻠﯿﻢ اﻟﺮازي ﻓﺎﻧﯽ راﯾﺖ ﺧﻠﻘﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ اﻟﻔﻘﻬﺎء ﯾﻌﺘﻘـﺪوﻧﻪ ﻫﻮ ﻓﻠﻬﺬا ﻧﺒﻬﺖ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ اﻟﺬي ﻻﺑﻦ اﻟﻘﻔﺎل ﻗﻠﯿﻞ اﻟﻮﺟﻮد و اﻟّﺬي ﻟﺴـﻠﯿﻢ‬‫ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﯾـﺪي اﻟّﻨﺎس و ﻫـﺬا اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ ﻫﻮ اﻟّـﺬي ﺗﺨﺮج ﺑﻪ اﻟﻔﻘﻬﺎء ﺑﺨﺮاﺳﺎن و ﻗﺪ وﻗﻊ اﻻﺧﺘﻼف ﻓﯽ وﻓﺎة اﻟﻘﻔﺎل اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻓﻘﺎل اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ‬‫اﺳـﺤﺎق اﻟﺸـﯿﺮازي ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻔﻘﻬﺎء ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺒﯿﻊ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي اﻧّﻪ‬‫ﺗﻮﻓﯽ ﺑﺎﻟﺸـﺎش ﻓﯽ ذي اﻟﺤﺠـﮥ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و ﻗﺎل ﮐﺘﺒﺖ ﻋﻨﻪ و ﮐﺘﺐ ﻋﻨﯽ و واﻓﻘﻪ ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﺑﻦ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب‬‫اﻻﻧﺴـﺎب ﻓﺰاد ﻓﻘـﺎل ﮐﺎﻧﺖ وﻻدﺗﻪ ﺳـﻨﮥ اﺣـﺪي و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻗﺎل اﻋﻨﯽ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟـﺬﯾﻞ اﻧﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺳﺘﯿﻦ و‬‫ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺼﻮاب و ﮐـﺬا ﻗﺎﻟﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب اﯾﻀﺎ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ اﻟﺸﺎﺷـﯽ و اﻟﻘﻮل اﻻّول ﻗﺎﻟﻪ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ‬‫اﻟﻘﻔﺎل و اﻟﺸﺎﺷـﯽ ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﯽ اﻟﺸﺎش ﺑﺸـﯿﻨﯿﻦ ﻣﻌﺠﻤﺘﯿﻦ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ اﻟﻒ و ﻫﯽ ﻣﺪﯾﻨـﮥ وراء ﻧﻬﺮ ﺳـﯿﺤﻮن ﻓﯽ ارض اﻟﺘﺮك ﺧﺮج ﻣﻨﻬﺎ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ‬‫اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻫـﺬا اﻟﻘﻔﺎل ﻏﯿﺮ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﻤﺮوزي ﻗﺪ ﺳـﺒﻖ ذﮐﺮ ذﻟﮏ ﻓﯽ اﻟﻌﺒﺎدﻟﮥ و ﻫﻮ ﻣﺘﺎﺧﺮ ﻋﻦ ﻫﺬا و اﺑﻮ اﻟﻔﺪاء اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ در ﺗﺎرﯾﺦ‬‫ﻣﺨﺘﺼـﺮ در وﻗـﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯿﻬـﺎ و ﻗﯿـﻞ ﺑﻞ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و ﻗﯿﻞ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و‬‫ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﺳـﻤﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻣﺎم ﻋﺼـﺮه ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﻤﺎ وراء اﻟﻨﻬﺮ ﻓﯽ وﻗﺘﻪ‬‫ﻣﺜﻠﻪ رﺣﻞ اﻟﯽ اﻟﻌﺮاق و اﻟﺸﺎم و اﻟﺤﺠﺎز و اﺧﺬ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺷﺮﯾﺢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪103 :‬‬‫و روي ﻋﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄـﺒﺮي و اﻗﺮاﻧﻪ و روي ﻋﻨﻪ اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﺑﻦ ﻣﻨـﺪة و ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﮐﺜﯿﺮة و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﻘﻔـﺎل اﻟﻤـﺬﮐﻮر ﻫﻮ واﻟـﺪ اﻗﺴـﻢ‬‫ﺻـﺎﺣﺐ ﮐﺘـﺎب اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ اﻟّـﺬي ﯾﻨﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ اﻟّﻨﻬﺎﯾـﮥ و اﻟﻮﺳـﯿﻂ و اﻟﺒﺴـﯿﻂ و ذﮐﺮه اﻟﻐﺰاﻟﯽ ﻓﯽ اﻟﺒﺎب اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟّﺮﻫﻦ ﻟﮑﻨﻪ ﻗﺎل اﺑﻮ‬‫اﻟﻘﺎﺳﻢ و ﻫﻮ ﻏﻠﻂ و ﺻﻮاﺑﻪ اﻟﻘﺎﺳﻢ و ﻫـﺬا اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ ﻏﯿﺮ اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ اﻟّـﺬي ﻟﺴـﻠﯿﻢ اﻟﺮازي ﻓﺎن اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ اﻟّـﺬي ﻟﻠﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷـﯽ ﻗﻠﯿﻞ‬‫اﻟﻮﺟﻮد ﺑﺨﻼـف ﺗﻘﺮﯾﺐ ﺳـﻠﯿﻢ اﻟﺮازي و اﻟﺸﺎﺷـﯽ ﻣﻨﺴﻮب اﻟﯽ اﻟﺸـﺎش و ﻫﯽ ﻣﺪﯾﻨـﮥ وراء ﻧﻬﺮ ﺳـﯿﺤﻮن ﻓﯽ ارض اﻟﺘﺮك و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫اﻟﺸﺎﺷـﯽ اﻟﻤـﺬﮐﻮر ﻏﯿﺮ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺸﺎﺷـﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻌﻤﺪة و اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻤﺴـﺘﻈﻬﺮي اﻟّﺬي ﺳـﻨﺬﮐﺮه اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و‬‫ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ اﻟﻤﺘـﺄﺧﺮ ﻋﻦ اﻟﺸﺎﺷـﯽ اﻟﻘﻔـﺎل اﻟﻤـﺬﮐﻮر و ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ ﻣـﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ اﻟﺸﺎﺷـﯽ اﻟﻘﻔﺎل‬‫اﻟﮑﺒﯿﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﺼﻨﻔﺎت رﺣﻞ اﻟﯽ اﻟﻌﺮاق و اﻟﺸﺎم و ﺧﺮاﺳﺎن ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﮐﺎن اﻋﻠﻢ‬‫اﻫـﻞ ﻣـﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ ﺑﺎﻻـﺻﻮل و اﮐـﺜﺮﻫﻢ رﺣﻠـﮥ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺳـﻤﻊ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄـﺒﺮي و اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤـﮥ و ﻃﺒﻘﺘﻬـﺎ ﻗﻠﺖ ﻫـﻮ ﺻـﺎﺣﺐ وﺟﻪ ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﺬﻫﺐ ﻗﺎل اﻟﺤﻠﯿﻤﯽ ﮐﺎن ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﻘﻔﺎل اﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﺑﻘﯿﺘﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء ﻋﺼﺮه و اﺑﻦ اﻟﻮردي در ﺗﺘﻤﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳﻨﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻓﯿﻬﺎ اوﻓﯽ ﺗﻠﻮﻫﺎ ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ وراء اﻟﻨﻬﺮ ﻓﯽ ﻋﺼﺮه ﻣﺜﻠﻪ رﺣﻞ اﻟﯽ ﻟا ﻌﺮاق و‬‫اﻟﺸـﺎم و اﻟﺤﺠﺎز و اﺧـﺬ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺷـﺮﯾﺢ و روي ﻋﻦ اﻟﻄﺒﺮي و روي ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و اﺑﻦ ﻣﻨـﺪة و ﮐﺜﯿﺮ و اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ ﺑﺎﻟّـﺬي ﯾﻨﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ‬‫اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ و اﻟﻮﺳﯿﻂ و اﻟﺒﺴﯿﻂ و ذﮐﺮه اﻟﻐﺰاﻟﯽ ﻓﯽ اﻟﺒﺎب اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﺮﻫﻦ ﻫﻮ ﺗﺼﻨﯿﻒ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻟﮑﻦ ﻗﺎل اﻟﻐﺰاﻟﯽ اﺑﻮ‬‫اﻟﻘﺎﺳﻢ و ﻫﻮ ﺳـﻬﻮ و ﻫﺬا ﻏﯿﺮ ﺗﻘﺮﯾﺐ ﺳﻠﯿﻢ اﻟﺮازي و اﻟﺸﺎﺷﯽ ﻧﺴﺒﮥ اﻟﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﺷﺎش وراء ﻧﻬﺮ ﺳﯿﺤﻮن و اﻟﻘﻔﺎل ﻏﯿﺮ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺸﺎﺷﯽ اﻟﺬي‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻌﻤﺪة و اﻟﻤﺴـﺘﻈﻬﺮي و ﯾﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﻋﻨﺪ اﻟﺤﺎﮐﻢ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻓﯽ ﺳﺖ و ﺳﺘﯿﻦ‬‫ﻋﻨـﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ و ﻓﯽ ﺳﺖ و ﺛﻠﺜﯿﻦ ﻋﻨـﺪ اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق اﻟﺸـﯿﺮازي ﺗﻮﻓﯽ اﻻﻣـﺎم اﻟﻨﺤﺮﯾﺮ اﻟﻔﺎﺿـﻞ اﻟﺸـﻬﯿﺮ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻘﻔﺎل ﻟا ﮑﺒﯿﺮ و‬‫ﺑﺎﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷـﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻣﺎم ﻋﺼـﺮه ﺑﻼ ﻣﻨﺎزع و ﻓﺮﯾـﺪ دﻫﺮه ﺑﻼ ﻣﺪاﻓﻊ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﺼـﻨﻔﺎت اﻟﻤﻔﯿﺪة و اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻟﺤﻤﯿﺪة ﮐﺎن ﻓﻘﯿﻬﺎ‬‫ﻣﺤـﺪﺛﺎ اﺻﻮﻟـّﯿ ﺎ ﻟﻐﻮﯾـﺎ ﺷﺎﻋﺮا ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﻤﺎ وراء اﻟﻨﻬﺮ ﻟﻠﺸﺎﻓﻌﯿﯿﻦ ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ وﻗﺘﻪ رﺣﻞ اﻟﯽ ﺧﺮاﺳﺎن و اﻟﻌﺮاق و اﻟﺤﺠﺎز و اﻟﺸﺎم و اﻟﺜﻐﻮر و اﺧﺬ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 113‬از ‪581‬‬‫اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺷـﺮﯾﺢ و ﻫﻮ اّول ﻣﻦ ﺻـﻨﻒ اﻟﺠﺪل اﻟﺤﺴﻦ ﻣﻦ اﻟﻔﻘﻬﺎء و ﻟﻪ ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و ﻟﻪ ﺷـﺮح اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ و ﻋﻨﻪ اﻧﺘﺸـﺮ ﻣﺬﻫﺐ‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﺑﻼده روي ﻋﻦ اﮐﺎﺑﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﻨﻬﻢ اﻻﻣﺎﻣﺎن اﻟﮑﺒﯿﺮان ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄﺒﺮي و اﻣﺎم اﻻﺋّﻤﮥ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﮥ و اﻗﺮاﻧﻬﻤﺎ و‬‫روي ﻋﻨﻪ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻟﮑﺒـﺎر ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺤـﺎﮐﻢ اﺑـﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺑﻦ ﻣﻨـﺪة و اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺴـﻠﻤﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻗﻠﺖ و ﻫـﺬا اﻟﻘﻔـﺎل اﻟﺸﺎﺷـﯽ‬‫اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻗﺪ ﯾﺸﺒﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﻨﺎس ﺑﻘﻔﺎل و ﺷﺎﺷﯽ آﺧﺮﯾﻦ و ﻫﺎ اﻧﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪104 :‬‬‫ذا اوﺿﺢ ذﻟﮏ اﯾﻀﺎ ﺑﺎﻟﻐﺎ ﮐﻤﺎ اوﺿـﺤﺖ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﻧﻈﯿﺮه ﻓﯽ اﻟﺜﻼﺛﮥ اﻟﻨﺤﻮﯾﯿﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺑﺎﻻﺧﻔﺶ اﻋﻠﻢ اﻧﻬﻢ ﺛﻠﺜﮥ ﻗﻔﺎل ﺷﺎﺷﯽ و ﻫﻮ ﻫﺬا‬‫و ﻗـﺪ ذﮐﺮﻧﺎ ﻋﻦ ﻣﻦ اﺧﺬ و ﻣﻦ اﺧﺬ ﻋﻨﻪ و ﻫﻮ واﻟﺪ اﻟﻘﺴﻢ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ و ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ ﻻ وﻟﺪه و ﻟﻠﺸﮏ ﻓﯽ‬‫ذﻟـﮏ ﯾﻘـﺎل ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ و اﺑﻮ ﺣﺎﻣـﺪ اﻟﻐﺰاﻟﯽ ﻗﺎل ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺮﻫﻦ ﻟﻤﺎ ذﮐﺮ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ ﻓﻐﻠﻄﻮه ﻓﯽ ذﻟﮏ و ﻗﺎﻟﻮا‬‫ﺻﻮاﺑﻪ اﻟﻘـﺎﺳﻢ و اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ اﻟﻤـﺬﮐﻮر ﻗﻠﯿـﻞ اﻟﻮﺟﻮد ﻓﯽ اﯾـﺪي اﻟّﻨﺎس و ﻫﻨﺎك ﺗﻘﺮﯾﺐ آﺧﺮ ﯾﮑﺜﺮ وﺟﻮده ﻓﯽ اﯾـﺪي اﻟﻨﺎس و ﻫﻮ ﻟﺴـﻠﯿﻢ و ﺑﻪ‬‫ﺗﺨﺮج ﻓﻘﻬﺎء ﺧﺮاﺳﺎن و اﻟﺸﺎﺷـﯽ ﺑﺸـﯿﻨﯿﻦ ﻣﻌﺠﻤﺘﯿﻦ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ اﻟﻒ ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﯽ اﻟﺸﺎش ﻣﺪﯾﻨﮥ وراء ﻧﻬﺮ ﺳـﯿﺤﻮن ﺧﺮج ﻣﻨﻬﺎ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء و‬‫إذا ﻋﻠﻢ اﺑﻦ ﻫﺬا ﻫﻮ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷـﯽ ﻓﺎﻋﻠﻢ ان ﻫﻨﺎك ﻗﻔﺎﻻ ﻏﯿﺮ ﺷﺎﺷـﯽ و ﺷﺎﺷـﯿﺎ ﻏﯿﺮ ﻗﻔﺎل و ﺛﻠﺜﻬﻢ ﻣﮑّﻨﻮن ﺑﺎﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﯾﺸﺘﺮك اﺛﻨﺎن ﻣﻨﻬﻢ‬‫ﻓﯽ اﺳﻤﻬﻤﺎ دون اﺳﻢ اﺑﯿﻬﻤﺎ و اﺛﻨﺎن ﻓﯽ اﺳﻢ اﺑﯿﻬﻤﺎ دون اﺳﻤﻬﻤﺎ ﻓﺎﻟﻘﻔﺎل ﻏﯿﺮ اﻟﺸﺎﺷﯽ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﻤﺮوزي و ﻫﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ و ﻋﻨﻪ اﺧﺬ‬‫اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﺣﺴـﯿﻦ و اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺠﻮﯾﻨﯽ و وﻟﺪه اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و ﺳـﯿﺎﺗﯽ ذﮐﺮه ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳﺒﻊ ﻋﺸﺮة و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ اﻟّﺘﯽ‬‫ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯿﻬﺎ و اﻟﺸﺎﺷـﯽ ﻏﯿﺮ اﻟﻘﻔﺎل ﻫﻮ ﻓﺨﺮ اﻻﺳـﻼم ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﻣﺼـﻨﻒ اﻟﻤﺴـﺘﻈﻬﺮي ﺷـﯿﺦ اﻟﺸﺎﻓﻌﯿـﮥ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ ﺗﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﺴـﯿﺎن اﻟﮑﺎزروﻧﯽ ﺛﻢ ﻟﺰم اﻟﺸﯿﺦ اﺑﺎ اﺳﺤﺎق و اﺑﻦ اﻟﺼﺒﺎغ ﺑﺒﻐﺪاد و ﺻﻨﻒ و اﻓﺘﯽ دوﻟﯽ ﺗﺪرﯾﺲ اﻟﻨﻈﺎﻣﯿﮥ و دﻓﻦ ﻋﻨﺪ اﻟﺸﯿﺦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق و‬‫ﺳﯿﺎﺗﯽ ذﮐﺮه اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ اﻟﺘﯽ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯿﻬﺎ ﻓﻬﺬا اﻟﮑﻼم ﻓﯿﻬﻢ ﻗﺪ اوﺿﺤﺖ ﺟﺪا ﺣﺘﯽ ﻋﻦ ﺣﺪ اﻟﺒﯿﺎن ﺗﻌﺪي و‬‫اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷـﯽ اﻟﻤـﺬﮐﻮر ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﺻﺎﺣﺐ وﺟﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺬﻫﺐ و ﻣﻤﻦ ﻧﺒﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻼف ﻓﯽ ان ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ ﻟﻪ او ﻟﻮﻟﺪه اﻻﻣﺎم اﻟﻌﺠﻠﯽ ﻓﯽ ﺷـﺮح ﻣﺸﮑﻼت اﻟﻮﺟﯿﺰ و اﻟﻮﺳﯿﻂ ذﮐﺮ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺘﯿﻢ ﻗﻠﺖ و اﻧﻤﺎ ﺑﺴﻄﺖ اﻟﮑﻼم ﻓﯽ ﻫﺬا و‬‫ﺧﺮﺟﺖ اﻟﯽ اﻻﺳﻬﺎب اﻟﺨﺎرج ﻋﻦ ﻣﻘﺼﻮد اﻟﮑﺘﺎب ﻻﺣﺘﻤﺎل ان ﯾﻘﻒ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ ﯾﺤﺘﺎج إﻟﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻔﻘﻬﺎء و ﻧﺴﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ و ﺳﻠﻮك‬‫ﻃﺮﯾﻖ اﻟّﺼﻮاب و ﻗـﺎل اﻟﺤﻠﯿﻤﯽ ﮐـﺎن ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﻘﻔـﺎل اﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻟﻘﯿﺘﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﻤـﺎء ﻋﺼـﺮه و ﻓﯽ وﻓﺎﺗﻪ اﺧﺘﻼف و ﺗﺎج اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب‬‫ﺳﺒﮑﯽ در ﻃﺒﻘـﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﺸﺎﺷـﯽ اﻻﻣﺎم اﻟﺠﻠﯿﻞ اﺣـﺪ اﺋﻤـﮥ اﻟـﺪﻫﺮ ذو اﻟﺒﺎع اﻟﻮاﺳﻊ ﻓﯽ‬‫اﻟﻌﻠﻮم و اﻟﯿﺪ اﻟﺒﺎﺳﻄﮥ و اﻟﺠﻼﻟﮥ اﻟﺘﺎّﻣﮥ و اﻟﻌﻈﻤﮥ اﻟﻮاﻓﺮة ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﮑﻼم اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ‬‫اﻟﻔﺮوع اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻮرع و اﻟﺰﻫﺪ اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻠﻐﮥ و اﻟﺸـﻌﺮ ذاﮐﺮا ﻟﻠﻌﻠﻮم ﻣﺤﻘﻘﺎ ﻟﻤﺎ ﯾﻮرده ﺣﺴﻦ اﻟﺘﺼـﺮف ﻓﯿﻤﺎ ﻋﻨﺪه ﻓﺮدا ﻣﻦ اﻓﺮاد اﻟﺰﻣﺎن ﻗﺎل‬‫ﻓﯿﻪ أﺑﻮ ﻋﺎﺻﻢ اﻟﻌﺒﺎدي ﻫﻮ اﻓﺼﺢ اﻻﺻـﺤﺎب ﻗﻠﻤﺎ و اﺛﺒﺘﻬﻢ ﻓﯽ دﻗﺎﺋﻖ اﻟﻌﻠﻮم ﻗﺪﻣﺎ و اﺳـﺮﻋﻬﻢ ﺑﯿﺎﻧﺎ و اﺛﺒﺘﻬﻢ ﺟﻨﺎﻧﺎ و اﻋﻼﻫﻢ اﺳﻨﺎدا و ارﻓﻌﻬﻢ‬‫ﻋﻤﺎدا و ﻗﺎل ﻟا ﺤﻠﯿﻤﯽ ﮐﺎن ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﻘﻔﺎل اﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻟﻘﯿﺘﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء ﻋﺼﺮه و ﻗﺎل ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﺷﻌﺐ اﻻﯾﻤﺎن ﻓﯽ اﻟﺸﻌﺒﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪105 :‬‬‫اﻟّﺴﺎدﺳـﮥ و ﻟا ﻌﺸـﺮﯾﻦ ﻓﯽ اﻟﺠﻬﺎد اﻣﺎﻣﻨﺎ اﻟّﺬي ﻫﻮ ﻣﻦ اﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻟﻘﯿﻨﺎ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء ﻋﺼـﺮﻧﺎ ﺻﺎﺣﺐ اﻻﺻﻮل و اﻟﺠﺪل و ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻔﺮوع و اﻟﻌﻠﻞ و‬‫ﻧﺎﺻـﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﺎﻟﺴـﯿﻒ و اﻟﻘﻠﻢ و اﻟﻤﻮﺗﯽ ﺑﺎﻟﻔﻀﻞ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﮐﻞ ﻋﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺎﺷـﯽ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻫﻮ‬‫اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻻـدﯾﺐ اﻣـﺎم ﻋﺼـﺮه ﺑﻤـﺎ وراء اﻟﻨﻬﺮ ﻟﻠﺸـﺎﻓﻌﯿﯿﻦ و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻻـﺻﻮل و اﮐﺜﺮﻫﻢ رﺣﻠـﮥ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق‬‫اﻟﺸـﯿﺮازي ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ و ﻟﻪ ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﮐﺜﯿﺮة ﻟﯿﺲ ﻻﺣﺪ ﻣﺜﻠﻬﺎ و ﻫﻮ اّول ﻣﻦ ﺻﻨﻒ اﻟﺠﺪل اﻟﺤﺴﻦ ﻣﻦ اﻟﻔﻘﻬﺎء و ﻟﻪ ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و‬‫ﻟﻪ ﺷﺮح اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ و ﻋﻨﻪ اﻧﺘﺸﺮ ﻓﻘﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺑﻤﺎ وراء اﻟﻨﻬﺮ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺼﻼح اﻟﻘﻔﺎل اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻋﻠﻢ ﻣﻦ اﻋﻼم اﻟﻤﺬﻫﺐ ﻣﺮﻓﻮع و ﻣﺠﻤﻊ ﻋﻠﻮم ﻫﻮ‬‫ﺑﻬﺎ ﻋﻠﯿﻢ و ﻟﻬﺎ ﺟﻤﻮع ﻗﻠﺖ ﺳـﻤﻊ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻣﻦ اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﮥ و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺪاﺋﻨﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺒﺎﻏﻨﺪي و أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ‬‫اﻟﺒﻐﻮي و أﺑﯽ ﻋﺮوﺑـﮥ اﻟﺤﺮاﻧﯽ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻢ روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻗﺎل ورد ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻣﺮة ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤـﮥ ﺛﻢ ﺛﺎﻧﯿﺎ ﻋﻨﺪ ﻣﻨﺼـﺮﻓﻪ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 114‬از ‪581‬‬‫اﻟﻌﺮاق ﺛﻢ وردﻫـﺎ ﻋﻠﯽ اﮐـﺒﺮ اﻟﺴّﻦ و ﮐﺘﺒﻨـﺎ ﻋﻨﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﺮة ﻋﻦ اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤـﮥ ﺛﻢ اﺟﺘﻤﻌﻨـﺎ ﺑﺒﺨـﺎري ﻏﯿﺮ ﻣﺮة ﻓﮑﺘﺒﺖ ﻋﻨﻪ و ﮐﺘﺐ ﻋﻨﯽ ﺑﺨﻄﯿﺮه و‬‫روي اﯾﻀﺎ ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺴﻠﻤﯽ و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﻠﯿﻤﯽ و اﺑﻦ ﻣﻨﺪة و اﺑﻮ ﻧﺼﺮ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻗﺘﺎده و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ذﮐﺮ اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻮ اﺳﺤﺎق اﻧّﻪ‬‫درس ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﺳـﺮﯾﺞ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح و اﻻﻇﻬﺮ ﻋﻨﺪﻧﺎ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺪرﮐﻪ اﻟﯽ ان ﻗﺎل اﻟﺴـﺒﮑﯽ ﻗﺎل اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻮ اﺳﺤﺎق ﻣﺎت اﻟﻘﻔﺎل ﺳﻨﮥ ﺳﺖ و‬‫ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح و ﻫﻮ و ﻫﻢ ﻗﻄﻌﺎ ﻗﻠﺖ اّرخ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ وﻓﺎﺗﻪ ﻓﯽ آﺧﺮ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﺑﺎﻟﺸﺎش و‬‫ﻫﻮ اﻟﺼﻮاب و ﻣﻮﻟﺪه ﻓﯿﻤﺎ ذﮐﺮ اﺑﻦ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻓﯿﮑﻮن ﻋﻤﺮه ﺣﯿﻦ ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻦ ﺳـﺮﯾﺞ ﺳـﺒﻊ ﺳﻨﯿﻦ و ﯾﮑﻮن ﻗﺪ‬‫ﺟﺎوز اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ ﯾﻮم ﻣﻮت اﻻﺷﻌﺮي ﺑﺴﻨﻮات ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻼف ﻓﯽ وﻓﺎت اﻻﺷﻌﺮي و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ اﺳﻨﻮي در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﺸﺎﺷـﯽ اﺣﺪ اﺋّﻤﮥ اﻻﺳـﻼم ﻗﺎل اﻟﻌﺒﺎدي ﻓﯽ اﻟﻄﺒﻘﺎت ﻫﻮ اﻓﺼﺢ اﻻﺻﺤﺎب ﻗﻠﻤﺎ و اﻣﮑﻨﻬﻢ‬‫ﻓﯽ دﻗﺎﺋﻖ اﻟﻌﻠﻮم ﻗﺪﻣﺎ و اﺳﺮﻋﻬﻢ ﺑﯿﺎﻧﺎ و اﺛﺒﺘﻬﻢ ﺟﻨﺎﻧﺎ و اﻋﻼﻫﻢ اﺳﻨﺎدا و ارﻓﻌﻬﻢ ﻋﻤﺎدا و ﻗﺎل اﻟﺤﻠﯿﻤﯽ ﻫﻮ اﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻟﻘﯿﺘﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء ﻋﺼﺮه و‬‫ﻗـﺎل ﻓﯿﻪ اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻫﻮ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻻـدﯾﺐ اﻣـﺎم ﻋﺼـﺮه ﺑﻤـﺎ وراء اﻟﻨﻬﺮ و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻻﺻﻮل و اﮐﺜﺮﻫﻢ رﺣﻠـﮥ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ‬‫اﺳـﺤﺎق ان ﻣﺬﻫﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ اﻧﺘﺸـﺮ ﻋﻨﻪ و اﻧﻪ ﺻـﻨﻒ ﻣﺼﻨﻔﺎت ﮐﺜﯿﺮة ﻟﯿﺲ ﻻﺣﺪ ﻣﺜﻠﻬﺎ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﺑﻠﻐﻨﯽ‬‫اﻧﻪ ﮐﺎن ﻣﺎﺋﻼ ﻋﻦ اﻻﻋﺘﺪال ﻗﺎﺋﻼ ﻓﯽ اّول اﻣﺮه ﺑﺎﻻﻋﺘﺪال ﺛﻢ رﺟﻊ اﻟﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻻﺷـﻌﺮي ﻗﺎل اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ وﻟﺪ ﺑﺎﻟﺸﺎش و ﻫﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ وراء اﻟﻨﻬﺮ‬‫ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻬﺎ ﻓﯽ ذي اﻟﺤﺠﮥ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪106 :‬‬‫ﮐﺬا ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻻﻧﺴﺎب ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻟﻘﻔﺎل و ﻗﺎل ﻓﯿﻪ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻟﺸﺎﺷﯽ و ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺬﯾﻞ اﻧّﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺳﺖ و ﺳﺘﯿﻦ و ﻗﺎل اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻮ‬‫اﺳـﺤﺎق اﻧّﻪ اﺧﺬ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺳـﺮﯾﺢ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟّﺼﻼح اّن ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻪ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﻦ ﻟﻘﯿﺎه اﺑﻦ ﺳﺮﯾﺞ ﻓﺎﻻﻇﻬﺮ ﻋﻨﺪﻧﺎ ﺧﻼﻓﻪ و ان ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﻓﯽ وﻓﺎﺗﻪ و ﻫﻢ‬‫ﻗﻄﻌـﺎ ﻗﺎل و ﻗـﺪ ﺻـﺮح اﻟﻤﻄﻮﻋﯽ ﺑﺎﻧﻪ ﻟﻢ ﯾـﺪرك اﺑﻦ ﺳـﺮﯾﺞ و ذﮐﺮ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻧّﻪ ﺗﻮّﻓﯽ ﻓﯽ ذي اﻟﺤﺠـﮥ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ اﻧﺘﻬﯽ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ‬‫اﻟﺮاﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﻣﻮاﺿﻊ ﻣﺤﺼﻮرة ﻣﻨﻬـﺎ ﻓﯽ ﺑـﺎب اﻟﻌﻘﯿﻘـﮥ و آﺧﺮ اﻟﺒـﺎب اﻟﺜـﺎﻧﯽ ﻣﻦ ﮐﺘـﺎب اﻻـﻗﺮار و ﻣﻮﺿـﻌﯿﻦ ﻣﻦ اّول اﻟﻨﮑـﺎح و ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ‬‫اﻟﺮوﺿـﮥ اﯾﻀـﺎ ﻓﯽ آﺧﺮ ﺻـﻼة اﻟﻤﺴـﺎﻓﺮ و ﻣﻦ ﺗﺼـﺎﻧﯿﻔﻪ ﮐﺘـﺎب ادب اﻟﻘﻀـﺎء و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺤﺎﺳﻦ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﻣﻮﺿﻮع ﻟﻤﻌﺎن و ﻣﻨﺎﺳـﺒﺎت ﻟﻄﯿﻔـﮥ و‬‫ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻏﺮﯾﺒـﮥ و ﻫﻤﺎ ﻗﻠﯿﻼ اﻟﻮﺟﻮد و ﻋﻨـﺪي ﺑﮑّﻞ ﻣﻨﻬﻤﺎ ﻧﺴـﺨﮥ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳـﺪي در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺸﺎﺷـﯽ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﮑﺒﯿﺮ اﺣﺪ اﻋﻼم اﻟﻤﺬﻫﺐ و اﺋّﻤﮥ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻣﻮﻟﺪه ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﺳﻤﻊ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫ﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﮥ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ و أﺑﯽ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺒﻐﻮي و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻗﺎل اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻮ اﺳﺤﺎق درس ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﺳﺮﯾﺞ و ﺟﺮي ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺮاﻓﻌﯽ ﻓﯽ اﻟﺘﺬﻧﯿﺐ‬‫ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح اﻻﻇﻬﺮ ﻋﻨـﺪﻧﺎ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺪرك اﺑﻦ ﺳـﺮﯾﺞ و ﻫﻮ اﻟّﺬي ذﮐﺮه اﻟﻤﻄﻮﻋﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ و اﻧّﻤﺎ اﺧﺬ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻠﯿﺚ اﻟّﺴﺎﻟﻮﺳـﯽ ﻋﻦ‬‫اﺑﻦ ﺳـﺮﯾﺞ ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ اﺳﺤﺎق و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ و ﻟﻪ ﻣﺼﻨﻔﺎت ﮐﺜﯿﺮة ﻟﯿﺲ ﻻﺣﺪ ﻣﺜﻠﻬﺎ و ﻫﻮ اول ﻣﻦ ﺻﻨﻒ اﻟﺠﺪل اﻟﺤﺴﻦ ﻣﻦ اﻟﻔﻘﻬﺎء و ﻟﻪ‬‫ﮐﺘﺎب ﺣﺴﻦ ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و ﻟﻪ ﺷـﺮح اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ و ﻋﻨﻪ اﻧﺘﺸﺮ ﻓﻘﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯿﻤﺎ وراء اﻟﻨﻬﺮ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﮐﺎن اﻋﻠﻢ اﻫﻞ ﻣﺎ وراء اﻟﻨﻬﺮ ﯾﻌﻨﯽ‬‫ﻓﯽ ﻋﺼـﺮه ﺑﺎﻻﺻﻮل و اﮐﺜﺮ رﺣﻠـﮥ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﻟﺤﻠﯿﻤﯽ ﮐﺎن ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﻘﻔﺎل اﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻟﻘﯿﺘﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء ﻋﺼـﺮه ﻗﺎل اﻟﻨﻮوي ﻓﯽ‬‫ﺗﻬﺬﯾﺒﻪ إذا ذﮐﺮ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷـﯽ ﻓﺎﻟﻤﺮاد ﻫﺬا و إذا ورد اﻟﻘﻔﺎل اﻟﻤﺮوزي ﻓﻬﻮ اﻟﺼـﻐﯿﺮ ﺛﻢ ان اﻟﺸﺎﺷﯽ ﯾﺘﮑﺮر ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ و اﻟﺤﺪﯾﺚ و‬‫اﻻﺻﻮل و اﻟﮑﻼم و اﻟﻤﺮوزي ﯾﺘﮑﺮر ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻬﯿﺎت و ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﺸﺎﺷﯽ دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒﻮة و ﻣﺤﺎﺳﻦ اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ و ادب اﻟﻘﻀﺎء ﺟﺰء ﮐﺒﯿﺮ‬‫و ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﮐﺒﯿﺮ ﻣﺎت ﻓﯽ ذي اﻟﺤﺠﮥ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ذﮐﺮه اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق اﻧﻪ ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ﺳﺖ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﻫﻮ و ﻫﻢ ﻧﻘﻞ‬‫ﻋﻨﻪ اﻟﺮاﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﻣﻮاﺿﻊ ﻣﺤﺼﻮرة ﻣﻨﻬـﺎ ﻓﯽ ﺑـﺎب اﻟﻌﻘﯿﻘـﮥ و آﺧﺮ اﻟﺒﺎب اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻻﻗﺮار و ﻣﻮﺿـﻌﯿﻦ ﻣﻦ اول اﻟﻨﮑﺎح و ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ‬‫اﻟﺮوﺿﮥ آﺧﺮ ﺻﻼة اﻟﻤﺴﺎﻓﺮ و ﻓﺎﺿﻞ ازﻧﯿﻘﯽ در ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ و اﻋﻠﻢ اّن اول ﻣﻦ ﺻﻨﻒ اﻟﺠﺪل اﻟﺤﺴﻦ ﻣﻦ اﻟﻔﻘﻬﺎء اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷـﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻣﺎم ﻋﺼﺮه ﺑﻼ ﻣﺪاﻓﻌﮥ ﮐﺎن ﻓﻘﯿﻬﺎ ﻣﺤﺪﺛﺎ اﺻﻮﻟﯿﺎ ﻟﻐﻮّﯾﺎ ﺷﺎﻋﺮا ﺷﺎﻓﻌﯿﺎ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﻤﺎ وراء ﻟا ﻨﻬﺮ ﻣﻦ‬‫اﻟﺸـﺎﻓﻌﯿﯿﻦ ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ وﻗﺘﻪ رﺣـﻞ اﻟﯽ ﺧﺮاﺳـﺎن و اﻟﻌﺮاق و اﻟﺤﺠﺎز و اﻟﺸﺎم و اﻟﺜﻐﻮر و ﺳﺎر ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﺒﻼد و اﺧـﺬ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺳـﺮﯾﺞ و ﻟﻪ‬‫ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ اﻟﺠـﺪل و اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و ﻋﻨﻪ اﻧﺘﺸـﺮ ﻣـﺬﻫﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﺑﻼده روي ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄﺒﺮي و اﻗﺮاﻧﻪ و روي ﻋﻨﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 115‬از ‪581‬‬‫اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪107 :‬‬‫اﻟﺴﻠﻤﯽ و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮة و ﺗﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺳﺖ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﻗﯿﻞ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺷﺎش ﻓﯽ ذي اﻟﺤﺠﮥ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﺷﺎش‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﻓﯽ ﻣﺎوراء ﻧﻬﺮ ﺳـﯿﺤﻮن ﻓﯽ ارض اﻟﺘﺮك و ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻣﺎم ﻋﺼﺮ ﺑﻼ ﻣﺪاﻓﻌﺖ و ﻓﻘﯿﻪ ﻣﺤﺪث اﺻﻮﻟﯽ ﻟﻐﻮي ﺷﺎﻋﺮ ﺑﻮد در ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ ﻣﺜﻞ او در وﻗﺖ او‬‫ﺑﺮاي ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮐﺴـﯽ ﻧﺒﻮد ﺑﺴﻮي ﺧﺮاﺳﺎن و ﻋﺮاق و ﺣﺠﺎز و ﺷﺎم و ﺛﻐﻮر رﺣﻠﺖ ﮐﺮده و ذﮐﺮ او در ﺑﻼد دوردﺳﺖ رﻓﺘﻪ ﻓﻘﻪ از اﺑﻦ ﺳـﺮﯾﺞ‬‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﺑﺴـﯿﺎر دارد وي اول ﮐﺴﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﺟﺪل ﺣﺴﻦ از ﻓﻘﻬﺎ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﮐﺮده ﮐﺘﺎﺑﯽ دارد در اﺻﻮل ﻓﻘﻪ و ﻣﺬﻫﺐ ﺷﺎﻓﻌﯽ در‬‫ﺑﻼد او از وي ﻣﻨﺘﺸـﺮ ﮔﺮدﯾـﺪه رواﯾﺖ دارد از ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي و از وي ﺣﺎﮐﻢ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري و اﺑﻦ ﻣﻨﺪه و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺳـﻠﻤﯽ و‬‫ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮه راوﯾﺴﺖ در وﻓﺎﺗﺶ اﺧﺘﻼﻓﺴﺖ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺳﺖ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﺷﺎش ﺷﻬﺮﯾﺴﺖ وراي ﻧﻬﺮ ﺳﯿﺤﻮن ﮐﻪ‬‫از وي ﺟﻤـﺎﻋﺘﯽ از ﻋﻠﻤﺎ ﺑﺮآﻣـﺪه و اﯾﻦ ﻗﻔﺎل ﻏﯿﺮ ﻗﻔﺎل ﻣﺮوزﯾﺴﺖ ﮐﻪ ذﮐﺮش در ﻋﺒﺎدﻟﻪ ﮔﺬﺷـﺘﻪ و وي ﻣﺘﺎﺧﺮ ازﯾﻦ ﻗﻔﺎﻟﺴﺖ و ﻧﯿﺰ ﻣﻮﻟﻮي‬‫ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧـﺎن در اﺑﺠـﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ اﻟﻘﻔـﺎل ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺸﺎﺷـﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اول ﻣﻦ ﺻـّﻨﻒ اﻟﺠـﺪل‬‫اﻟﺤﺴﻦ ﻣﻦ ﻟا ﻔﻘﻬﺎء ﮐﺎن اﻣﺎم ﻋﺼـﺮه ﺑﻼ ﻣﺪاﻓﻌـﮥ ﻓﻘﯿﻬﺎ ﻣﺤﺪﺛﺎ اﺻﻮﻟّﯿﺎ ﻟﻐﻮﯾﺎ ﺷﺎﻋﺮا ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﻤﺎ وراء اﻟﻨﻬﺮ ﻟﻠﺸﺎﻓﻌﯿﯿﻦ ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ وﻗﺘﻪ رﺣﻞ اﻟﯽ‬‫ﺧﺮاﺳﺎن و اﻟﻌﺮاق و اﻟﺤﺠﺎز و اﻟﺸﺎم و اﻟﺜﻐﻮر و ﺳﺎر ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﺒﻼد اﺧـﺬ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺳـﺮﯾﺞ و ﻟﻪ ﻣﺼـّﻨﻔﺎت ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ اﻟﺠـﺪل و ﮐﺘﺎب‬‫ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و ﻋﻨﻪ اﻧﺘﺸـﺮ ﻣـﺬﻫﺐ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﺑﻼـده و روي ﻋﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄﺒﺮي و اﻗﺮاﻧﻪ و روي ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و اﺑﻦ ﻣﻨـﺪة و‬‫ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ 336‬و ﻗﯿـﻞ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ اﻟﺸـﺎش ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و ﺷﺎش ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﻣﺎوراء ﻧﻬﺮ ﺳـﯿﺤﻮن ﻓﯽ ارض‬‫اﻟّﺘﺮك ﺧﺮج ﻣﻨﻬـﺎ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤـﺎء و ﻫـﺬا اﻟﻘﻔـﺎل ﻏﯿﺮ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﻤﺮوزي و ﻫﻮ ﻣﺘﺎﺧﺮ ﻋﻦ ﻫـﺬا ﮐـﺬا ﻗﺎل اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ وﻓﯿﺎت‬‫اﻷﻋﯿﺎن و ﻧﯿﺰ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻﺮ در ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻣﺎم ﻋﺼﺮه ﺑﻼ ﻣﺪاﻓﻌﮥ‬‫ﮐـﺎن ﻓﻘﯿﻬـﺎ ﻣﺤـﺪﺛﺎ اﺻﻮﻟﯿـﺎ ﻟﻐﻮّﯾـﺎ ﺷـﺎﻋﺮا ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﻤـﺎ وراء اﻟﻨﻬﺮ ﻟﻠﺸﺎﻓﻌﯿﯿﻦ ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ وﻗﺘﻪ رﺣﻞ اﻟﯽ ﺧﺮاﺳﺎن و اﻟﻌﺮاق و اﻟﺤﺠﺎز و اﻟﺸﺎم و‬‫اﻟﺜﻐﻮر و ﺳﺎر ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﺒﻼد روي ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄﺒﺮي و روي ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻨﺪة و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫اﻟﺴـﻠﻤﯽ و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮة وﻗﻊ اﻻﺧﺘﻼف ﻓﯽ وﻓﺎﺗﻪ ﻓﻘﯿﻞ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﻗﯿﻞ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و اﻟﺸﺎﺷـﯽ ﻧﺴﺒﮥ‬‫اﻟﯽ ﺷﺎش ﻣﺪﯾﻨـﮥ وراء ﻧﻬﺮ ﺳـﯿﺤﻮن ﺧﺮج ﻣﻨﻬﺎ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻫـﺬا اﻟﻘﻔﺎل ﻏﯿﺮ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﻤﺮوزي و ﻫﻮ ﻣﺘﺎﺧﺮ ﻋﻦ ﻫﺬا اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ اﻟﺸﺎﺷـﯽ اﻟﻘﻔـﺎل* ﻣﺤـﺪﺛﻬﻢ اﻟﺠـﻮال* و ﻣﺴـﻨﺪﻫﻢ اﻟﺮﺣـﺎل* و ﻓﻘﯿﻬﻬﻢ اﻟﻤﻘـﻮال* ﻗـﺪ روي ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻔﺎﺗـﺢ ﻟﻼﻗﻔـﺎل* اﻟﻤﺰﯾﺢ‬‫ﻟﻠﺸﮑﺎل* اﻟﻤﻨﯿﺮ ﻟﻠﺒﺎل* اﻟﻤﻤﯿﻂ ﻟﻠﻌﻀﺎل* اﻟﻤﻨﺸﻂ ﻣﻦ اﻟﻌﻘﺎل* اﻟﻤﻨﻘﺬ ﻋﻦ اﻟﻤﻀﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪108 :‬‬‫ﻓﺎﻟّﻄﺎﻋﻦ ﻓﯿﻪ ﻫﺎﺋﻢ ﻓﯽ ﺑﯿﺪاء اﻟﻀﻼل* و اﻟﻤﺮﺗﺎب ﻓﯿﻪ ﺣﺎﺋﺮ ﻻ ﯾﻤﯿﺰ ﺑﯿﻦ اﻟﯿﻤﯿﻦ و اﻟﺸﻤﺎل* و اﻟﻘﺎدح ﻓﯿﻪ ﻣﺎرق ﻃﯿﻨﺘﻪ ﻃﯿﻨﮥ اﻟﺨﺒﺎل* و اﻟﻤﻮﻫﻦ‬‫ﻟﻪ ﻣﺤﺘﻘﺐ ﻟﻌﻈﯿﻢ اﻟﻮزر و اﻟﻮﺑﺎل‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و دوم‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺣﯿـﺎن اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﯽ اﻟﺸـﯿﺦ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﮐﺘـﺎب اﻟﺴـﻨﻪ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﺨﺎوي در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻣﻦ ﻣﺴـﺘﺪرﮐﻪ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻤﻪ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﺑﻮ اﻟﺸـﯿﺦ ﺑﻦ ﺣﯿﺎن ﻓﯽ اﻟﺴـﻨﮥ ﻟﻪ و‬‫ﻏﯿﺮﻫﻢ ﮐﻠﻬﻢ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻟﻀﺮﯾﺮ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﺑﻪ ﺑﺰﯾﺎدة ﻓﻤﻦ اﺗﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و از ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺳـﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ و ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ و زرﻗﺎﻧﯽ در ﺷﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻧﯿﺰ رواﯾﺖ ﮐﺮدن اﺑﻮ اﻟﺸﯿﺦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 116‬از ‪581‬‬‫ﺷﺮﯾﻒ را در ﻣـﺎ ﺑﻌـﺪ ان ﺷـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻇـﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ اﻟﺸـﯿﺦ از ﺣﻔﺎظ ﻣﻌﺘﻤـﺪﯾﻦ و ﻧﻘﺎد ﻣﻌﺘﺒﺮﯾﻦ و اﺋﻤﻪ‬‫ﺑﺎرﻋﯿﻦ و اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺎﻫﺮﯾﻦ ﺑﻮده ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ در اﻧﺴﺎب در ﻧﺴـﺒﺖ ﺣﯿﺎﻧﯽ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﻤﺸﻬﻮر ﺑﻬﺬه اﻟﻨﺴﺒﮥ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ‬‫ﺑﻦ ﺣﯿﺎن اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺸﯿﺦ ﺣﺎﻓﻆ ﮐﺒﯿﺮ ﺛﻘﮥ ﺻﻨﻒ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﮑﺜﯿﺮ و اﮐﺜﺮ ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ و آﺧﺮ‬‫ﻣﻦ روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﮑﺎﺗﺐ ﺑﺎﺻـﺒﻬﺎن و ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ اﻟﺸـﯿﺦ ﺣﺎﻓﻆ اﺻـﺒﻬﺎن و‬‫ﻣﺴـﻨﺪ زﻣﺎﻧﻪ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺣﯿﺎن اﻻﻧﺼﺎري ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼـﻨﯿﻔﺎت اﻟﺴﺎﺋﺮة و ﯾﻌﺮف ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺸـﯿﺦ وﻟﺪ ﺳﻨﮥ‬‫‪ 273‬ارﺑﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﺳـﻤﻊ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﻫﻠﻢ ﺟﺮا و ﮐﺘﺐ اﻟﻌﺎﻟﯽ و اﻟﻨﺎزل و ﻟﻘﯽ اﻟﮑﺒﺎر ﺳـﻤﻊ ﻣﻦ ﺟـﺪه ﻻﻣﻪ اﻟﺰاﻫﺪ‬‫ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ اﻟﻔﺮج و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪان و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺣﻔﺺ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ رﺋﯿﺲ اﺻـﺒﻬﺎن و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﺪ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ و‬‫أﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﺰاﻋﯽ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺎﺻﻢ و اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺮﻣﻠﯽ و أﺑﯽ ﺧﻠﯿﻔﮥ اﻟﺠﻤﺤﯽ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﻦ‬‫اﻟﺼﻮﻓﯽ و أﺑﯽ ﯾﻌﻠﯽ اﻟﻤﻮﺻﻠﯽ و أﺑﯽ ﻋﺮوﺑﮥ اﻟﺤﺮاﻧﯽ و ﮐﺎن ﻣﻊ ﺳﻌﮥ ﻋﻠﻤﻪ و ﻏﺰارة ﺣﻔﻈﻪ ﺻﺎﻟﺤﺎ ﺧﯿﺮا ﻗﺎﻧﺘﺎ ﻟﻠّﻪ ﺻﺪوﻗﺎ ﺣﺪث ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺸـﯿﺮازي و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ و اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻤﺎﻟﯿﻨﯽ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳـّﻤﻮﯾﻪ اﻟﻤﺆدب و ﺳﻔﯿﻦ ﺑﻦ‬‫ﻣﺴﮑﻮﯾﻪ و ﺣﻔﯿﺪه ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺸﯿﺦ و اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻘﺎﺷﺎﻧﯽ و اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﮑﺎﺗﺐ و ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻗﺎل‬‫اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﺻـﻨﻒ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ و اﻟﮑﺘﺐ اﻟﮑﺜﯿﺮة ﻓﯽ اﻻﺣﮑﺎم و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﮐﺎن ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺛﺒﺘﺎ ﻣﺘﻘﻨﺎ و روي ﻋﻦ‬‫ﺑﻌﺾ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻗﺎل ﻣﺎ دﺧﻠﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ اﻻ و ﻫﻮ ﯾﻤﺰح او ﯾﻀـﺤﮏ و ﻣﺎ دﺧﻠﻨﺎ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻ و ﻫﻮ ﯾﺼـﻠﯽ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﮐﺎن اﺣﺪ‬‫اﻻﻋﻼم ﺻﻨﻒ اﻻﺣﮑﺎم و اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ و ﮐﺎن ﯾﻘﯿﺪ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﻮخ و ﯾﺼﻨﻒ ﻟﻬﻢ ﺳﺘﯿﻦ ﺳﻨﮥ و ﮐﺎن ﺛﻘﮥ ﻗﻠﺖ و روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﻟﻤﻘﺮي و ﻗﺎل‬‫ﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻘﺼﯿﺮ و اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ اﻟﻤﻌّﺪل ﮐﺘﺎﺑﮥ اﻧﻪ ﺳﻤﻊ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻞ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﯾﻘﻮل راﯾﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪109 :‬‬‫ﻓﯽ اﻟﻨﻮم ﮐﺎﻧﯽ دﺧﻠﺖ ﻣﺴـﺠﺪ اﻟﮑﻮﻓـﮥ ﻓﺮاﯾﺖ ﺷـﯿﺨﺎ ﻃﻮاﻻ ﻟﻢ ار ﺷـﯿﺨﺎ اﺣﺴﻦ ﻣﻨﻪ ﻓﻘﯿﻞ ﻟﯽ ﻫﺬا اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﯿﺎن ﻓﺘﺒﻌﺘﻪ و ﻗﻠﺖ اﻧﺖ اﺑﻮ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﯿﺎن ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﻗﻠﺖ أ ﻟﯿﺲ ﻗﺪﻣﺖ ﻗﺎل ﺑﻠﯽ ﻗﻠﺖ ﻓﺒﺎﻟّﻠﻪ ﻣﺎ ﻓﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮏ ﻗﺎل اﻟ َْﺤْﻤُﺪ ﻟ ِﱠﻠِﻪ اﻟﱠِﺬي َﺻَﺪَﻗﻨﺎ َوْﻋَﺪُه َو َأْوَرَﺛَﻨﺎ اﻟ َْﺄْرَض‬‫اﻵﯾـﮥ ﻓﻘﻠﺖ ﻧا ﺎ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻞ ﺟﺌﺖ ﻻﺳـﻤﻊ ﺣـﺪﯾﺜﮏ و اﺣﺼﻞ ﮐﺘﺒﮏ ﻓﻘﺎل ﺳـﻠﻤﮏ اﻟﱠﻠﻪ وﻓﻘﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﺛﻢ ﺻﺎﻓﺤﺘﻪ ﻓﻠﻢ ار ﺷـﯿﺌﺎ ﻗﻂ أﻟﯿﻦ‬‫ﻣﻦ ﮐّﻔﻪ ﻓﻘﺒﻠﺘﻬﺎ و وﺿـﻌﺘﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻋﯿﻨﯽ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺳـﻠﺦ اﻟﻤﺤﺮم ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳﻨﻪ‬‫ﺗﺴﻊ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﮔﻔﺘﻪ و اﺑﻮ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺣﯿﺎن اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ ﻓﯽ‬‫ﺳﻠﺦ اﻟﻤﺤﺮم و ﻟﻪ ﺧﻤﺲ و ﺗﺴـﻌﻮن ﺳﻨﮥ و اول ﺳﻤﺎﻋﻪ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻣﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳﻌﺪان و اﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺎﺻﻢ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻤﺎ‬‫و رﺣـﻞ ﻓﯽ ﺣـﺪود اﻟﺜﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و روي ﻋﻦ أﺑﯽ ﺧﻠﯿﻔـﮥ و اﻣﺜـﺎﻟﻪ ﺑﺎﻟﻤﻮﺻـﻞ و ﺣﺮان و اﻟﺤﺠﺎز و اﻟﻌﺮاق ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﺛﻘـﮥ ﻣﺎﻣﻮن‬‫ﺻﻨﻒ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ و اﻟﮑﺘﺐ اﻟﮑﺒﯿﺮة ﻓﯽ اﻻﺣﮑﺎم و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﮐﺎن ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺛﺒﺘﺎ ﻣﺘﻘﻨﺎ و ﻗﺎل ﻏﯿﺮه ﮐﺎن ﺻﺎﻟﺤﺎ ﻋﺎﺑﺪا ﻗﺎﻧﺘﺎ ﻟّﻠﻪ ﮐﺒﯿﺮ‬‫اﻟﻘـﺪر رﺣﻤـﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑـﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺟﺰري در ﻃﺒﻘـﺎت اﻟﻘﺮا ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺣﯿـﺎن اﺑـﻮ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺑﻮ اﻟﺸـﯿﺦ روي اﻟﻘﺮاءة ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﻣـﺪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﺼـﺒﺎح اﻟﺨﺰاﻋﯽ روي اﻟﻘﺮاءة ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﻟﻪ ﺧﻤﺲ و ﺗﺴـﻌﻮن ﺳـﻨﮥ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ اﻟﺸـﯿﺦ ﺣﺎﻓﻆ اﺻـﺒﻬﺎن و ﻣﺴﻨﺪ زﻣﺎﻧﻪ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺣﯿﺎن اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﺼﻨﻔﺎت وﻟﺪ‬‫ﺳﻨﮥ ‪ 274‬و ﺳـﻤﻊ اﺑﺎ ﯾﻌﻠﯽ و اﺑﺎ ﺧﻠﯿﻔﮥ و ﻟﻘﯽ اﻟﮑﺒﺎر و ﮐﺎن ﻣﻊ ﺳﻌﮥ ﻋﻠﻤﻪ و ﻏﺰارة ﺣﻔﻈﻪ اﺣﺪ اﻻﻋﻼم ﺻﺎﻟﺤﺎ ﺧﯿﺮا ﺻﺪوﻗﺎ ﻣﺎﻣﻮﻧﺎ ﺛﻘﮥ ﻣﺘﻘﻨﺎ‬‫ﺻﻨﻒ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ و ﻏﯿﺮه ﻣﺎت ﻓﯽ ﻣﺤﺮم ﺳﻨﮥ ‪ 369‬و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻤﻌﺮوف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪110 :‬‬‫ﺑـﺎﺑﻦ ﻗﯿﻢ اﻟﺠﻮزﯾـﮥ اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ در زاد اﻟﻤﻌـﺎد ﻓﯽ ﻫـﺪي ﺧﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎد ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻨﯽ اﻟﻤﻨﺘﻔﻖ ﮔﻔﺘﻪ ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﺟﻠﯿﻞ ﯾﻨﺎدي ﺟﻼﻟﺘﻪ و‬‫ﻓﺨـﺎﻣﺘﻪ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﺧﺮج ﻣﻦ ﻣﺸـﮑﺎة اﻟّﻨﺒﻮة ﻻ ﯾﻌﺮف اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻐﯿﺮة ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻤـﺪﻧﯽ رواه ﻋﻨﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 117‬از ‪581‬‬‫ﺣﻤﺰة اﻟﺰﺑﯿﺮي و ﻫﻤـﺎ ﻣﻦ ﮐﺒﺮاء ﻋﻠﻤـﺎء اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﺛﻘﺘﺎن ﯾﺤﺘـﺞ ﺑﻬﻤﺎ ﻓﯽ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ اﺣﺘـﺞ ﺑﻬﻤﺎ اﻣﺎم اﻫﻞ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ‬‫اﻟﺒﺨﺎري رواه اﺋّﻤـ ﮥ اﻟﺴـﻨﮥ ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻬﻢ و ﺗﻠﻘﻮه ﺑﺎﻟﻘﺒﻮل و ﻗﺎﺑﻠﻮه ﺑﺎﻟﺘﺴـﻠﯿﻢ و اﻻﻧﻘﯿﺎد و ﻟﻢ ﯾﻄﻌﻦ اﺣـﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﻓﯿﻪ و ﻻ ﻓﯽ اﺣﺪ ﻣﻦ رواﺗﻪ ﻓﻤﻤﻦ‬‫رواه اﻻﻣﺎم اﺑﻦ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪ اﺑﯿﻪ و ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺴﻨﮥ و ﻗﺎل ﮐﺘﺐ اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﺑﻦ ﺣﻤﺰة ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﺰة ﺑﻦ ﻣﺼـﻌﺐ ﺑﻦ زﺑﯿﺮ اﻟﺰﺑﯿﺮي ﮐﺘﺒﺖ إﻟﯿﮏ ﺑﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺪ ﻋﺮﺿﺘﻪ و ﺳﻤﻌﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﮐﺘﺒﺖ ﺑﻪ إﻟﯿﮏ ﻧﺤﺪث ﺑﻪ ﻋﻨﯽ و‬‫ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻟﺠﻠﯿـﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋـﺎﺻﻢ اﻟﻨﺒﯿﻞ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺴـﻨﮥ ﻟﻪ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﻌﺴﺎل ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ و ﻣﻨﻬﻢ ﺣﺎﻓﻆ زﻣﺎﻧﻪ و ﻣﺤﺪث اواﻧﻪ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﯾﻮب اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ‬‫ﻣﻦ ﮐﺘﺒﻪ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﯿﺎن اﺑﻮ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺴـﻨﮥ اﻟﺦ و ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ دﻫﺎن ﻣﮑﯽ در‬‫ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ ﮐﻪ در ان ﻣﺮوﯾﺎت ﺷـﯿﺦ ﺣﺴﻦ ﻋﺠﯿﻤﯽ ﺟﻤﻊ ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪ ﮐﺘﺎب اﺧﻼق اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﻼﻣﺎم اﻟﻤﺤﺪث أﺑﯽ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺣﯿﺎن اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺸﯿﺦ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﺧﺒﺮ ﺑﻪ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻼء اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ ﻋﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺣﺠﺎزي اﻟﺸـﻌﺮاﻧﯽ ﻋﻦ اﻟﻌﻤﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ارﮐﻤﺎس ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺻﺪﯾﻖ اﻟﺮﺳﺎم‬‫ﻗﺎل اﻧﺎ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻵﻣﺪي ﻗﺎل اﻧﺎ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻞ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻧﺎﺻـﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻮﯾﺮي ﻗﺎل اﻧﺎ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ‬‫اﻟﺜﻘﻔﯽ ﻗﺎل اﻧﺎ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﺑﻪ ﻣﺆﻟﻔﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺣﯿﺎن ﻓﺬﮐﺮه و ﻣﺨﻔﯽ‬‫ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ ﺣﺴﻦ ﻋﺠﯿﻤﯽ از آن ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﺳـﺒﻌﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ در ﮐﺘـﺎب ارﺷﺎد اﻟﯽ ﻣﻬﻤﺎت اﻻﺳـﻨﺎد‬‫ﺑﺎﺗﺼﺎل ﺳـﻨﺪ رواﯾﺖ ﺧﻮد ﺑﺎﻧﻬﻤﺎ ﺣﻤﺪ اﻟﻬﯽ ﺑﺠﺎ آورده آﻏﺎز اﺑﺘﻬﺎج و اﻓﺘﺨﺎر ﮐﺮده ﭘﺲ اﺑﻮ اﻟﺸـﯿﺦ از ﺷـﯿﻮخ ﻣﺸﺎﯾﺦ واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ اوﻟﯿﺎي ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺑﻌﺪ ﺳﻤﺎع رواﯾﺖ أﺑﯽ اﻟﺸﯿﺦ ﮐﻪ از ﺷﯿﻮخ ﻣﺸﺎﯾﺦ واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ آن ﺣﺎﺷﺪ اﻟﻤﺤﺎﻣﺪ ﺑﻮده دل ﺑﺘﺼﺪﯾﻖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻧﺪﻫﻨـﺪ و ﮔﻮش ﺣﻖ ﻧﯿﻮش ﺧﻮد ﺑﺮﯾﻦ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺟﻤﯿﻠﻪ ﺑﻨﻬﻨـﺪ ﺟﺎي ﮐﻤﺎل ﺣﯿﺮت و ﺗﻌﺠﺐ و ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﻫﻤﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﺷـﯿﺦ ﻣﻌﻨﻮي‬‫ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﺑﺮواﯾﺖ أﺑﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﺗﻤﺴـﮏ ﻧﻤﻮده و آﻧﺮا در ﻣﻘـﺎم دﻓﻊ ﻋـﺎر ﻧﺼﺐ از اﺳـﻼف ﺧﻮد ﺑﻤﻘـﺎﺑﻠﻪ اﻫـﻞ ﺣّﻖ ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در‬‫ﺻﻮاﻗﻊ در ذﮐﺮ ﺗﻌﺼـﺒﺎت ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺘﺎﺳﻊ ﻋﺸـﺮ اّن اﻫﻞ اﻟﺴـﻨﮥ اﻓﺮﻃﻮا ﻓﯽ ﺑﻐﺾ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ذﮐﺮ ذﻟﮏ اﺑﻦ ﺷﻬﺮآﺷﻮب و ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﻢ و‬‫ﻟﻘﺒﻮﻫﻢ ﺑـﺎﻟﻨﻮاﺻﺐ و ﻫﻮ ﮐـﺬب ﺻـﺮد و ﻋﻤﯿﺘﻪ ﻃﺎﻫﺮة ﻓﺎﻧﻬﻢ ﯾﻘﻮﻟﻮن ان اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اوﺟﺐ ﻣﺤﺒـﮥ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻧﺒﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻊ ﺑﺮﯾﺘﻪ و ﻻ ﯾﺆﻣﻦ‬‫اﺣﺪ ﺣﺘﯽ ﯾﮑﻮن ﻋﺘﺮة اﻟّﻨﺒﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪111 :‬‬‫اﺣﺐ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ ﻧﻔﺴﻪ و ﯾﺮوون ﻓﯽ ذﻟﮏ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ‬‫رواه اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و اﺑﻮ اﻟﺸﯿﺦ و اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ اﻧﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﻻ ﯾﺆﻣﻦ اﺣﺪ ﺣﺘﯽ اﮐﻮن اﺣﺐ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ ﻧﻔﺴﻪ‬‫ﻣﻘﺎم ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺷـﮕﻔﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺻﻔﯽ ﮐﻪ ﻣﻘﻠﺪ و ﻣﻄﺎع ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﻈﯿﻢ اﻻﻧﺨﺪاع ﺑﺮواﯾﺖ أﺑﯽ اﻟﺸﯿﺦ دﺳﺖ ﺗﻤﺴﮏ ﻣﯽزﻧﺪ و آﻧﺮا در ﻣﻘﺎم‬‫اﺣﺘﺠﺎج ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺑﺎز ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺑﺴﻮي رواﯾﺖ او‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫را ﺑﮑﻤﺎل ﻋﺼﺒّﯿﺖ ﻧﻈﺮ ﻧﻤﯽاﻧﺪازﻧـﺪ و اﻗﺼﺎي اﻧﺼﺎف و ﺧﺪاﺗﺮﺳـﯽ ﺧﻮد را ﺑﺮ ﻫﻤﮑﻨﺎن ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺳﺎزﻧـﺪ و از ﻫﻤﻪ ﻟﻄﯿﻔﺘﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﺎﻟﯽﻧﺼﺎب در ﺑﺎب ﯾﺎزدﻫﻢ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب دﺳﺖ ﺗﺸـﺒﺚ ﺑﺪاﻣﺎن رواﯾﺖ اﺑﻮ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﯽزﻧﻨﺪ و ﺑﺎز در ﺑﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻟا ﻌﻠﻢ ﮐﻪ‬‫اﺑﻮ اﻟﺸـﯿﺦ آن را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده آﻏﺎز ﻋﺼﺒﯿﺖ ﺧﺎﺳـﺮه و ﻣﮑﺎﺑﺮت ﺑﺎﺋﺮه ﻣﯽﻧﻬﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺑﯿﺎن ﺗﻌﺼـﺒﺎت ﮐﻪ ﻧﺴـﺒﺖ آن ﺑﺎﻫﻞ ﺣﻖ ﻧﻤﻮده‬‫ﮔﻔﺘـﻪ ﺗﻌﺼـﺐ ﺳـﯿﺰدﻫﻢ ﮔﻮﯾﻨـﺪ ﮐـﻪ اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ اﻓﺮاط ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ در ﺑﻐﺾ ﺣﻀـﺮت ﻋﻠﯽ و ذرﯾﺖ ﻃـﺎﻫﺮه او رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ذﮐﺮه اﺑﻦ‬‫ﺷﻬﺮآﺷﻮب و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ اﯾﺸﺎن را ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻨﻮاﺻﺐ ﮐﻨﻨﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺧﻮد اﯾﺸﺎن در ﮐﺘﺐ ﺧﻮد از ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺧﺼﻮﺻﺎ از ﺑﯿﻬﻘﯽ و‬‫اﺑﻮ اﻟﺸﯿﺦ و دﯾﻠﻤﯽ ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 118‬از ‪581‬‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻻ ﯾﺆﻣﻦ اﺣﺪ ﺣﺘﯽ اﮐﻮن اﺣﺐ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ ﻧﻔﺴﻪ و ﯾﮑﻮن ﻋﺘﺮﺗﯽ اﺣﺐ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ ﻧﻔﺴﻪ‬‫ﭘﺲ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﮐﻪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻧﺒﯿـﻞ ﺑﮑﻤﺎل ﺗﻌﺰﯾﺮ و ﺗﺴﻮﯾﻞ در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت وﻻي اﻫﻞ ﻧﺤﻠﻪ ﺧﻮد رواﯾﺖ أﺑﯽ اﻟﺸـﯿﺦ را آورده ﺣﯿﻠﻪ ﺧﻼص و‬‫ﻣﻨـﺎص ﺧﻮد ﮔﺮداﻧﯿـﺪه ﻟﮑﻦ ﻧﻤﯽداﻧﻢ ﭼﺮا در ﻣﻘﺎم رد و اﺑﻄﺎل ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮ اﻓﺎدات ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و ﻣـﺪّﻗﻘﯿﻦ ﺧﻮد ﻧﻈﺮ ﻧﺎﻧـﺪاﺧﺘﻪ ﺗﺎ‬‫ﻣﻌﻠﻮم ﻣﯽﮐﺮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﻧﯿﺰ أﺑﯽ اﻟﺸـﯿﺦ رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮده ﺗﺎ از ﻗﺪح و ﺟﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺎزﻣﯽاﯾﺴﺘﺎد و داد ﻏﺎﯾﺖ‬‫ﺧﻼﻋﺖ و ﺟﻼﻋﺖ ﻧﻤﯽداد و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﮥ ﻓﺮواﯾﮥ أﺑﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﻫﺬا اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺒﺠﻞ* اﻟﻤﺴﻨﺪ اﻟﻤﻔﻀﻞ* اﻟﻤﻨﻮه اﻟﻤﻨﻮل* ﻋﻨﺪﻫﻢ ﺑﺎﻟﻄﺮاز اﻻّول*‬‫ﺧﯿﺮ ﻣﻌﺘﻤﺪ و ﻣﻌّﻮل* ﻓﯽ ﺳـﻠﻮك اﻟﻤﻨﻬﺞ اﻟﻮاﺿﺢ اﻟﻤﺬﻟّﻞ* ﻓﻼ ﯾﺮﺗﺎب ﻓﯿﻪ اﻻ اﻻرﻋﻦ اﻟﻤﻐﻔﻞ* و ﻻ ﯾﻄﻌﻦ ﻓﯿﻪ اﻻ اﻟﻤﺒّﺪع اﻟﻤﻀـّﻠﻞ* و اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ زﯾﻐﻪ ﺑﺎﻟﻠﻄﻒ اﻟﻤﺠﻠﻞ* و ﻫﻮ اﻟﻮاﻗﯽ ﻋﻦ ﺧﺘﻠﻪ ﺑﺎﻟﺼﻮن اﻟﻤﮑﻤﻞ‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺴـﻘﺎ اﻟﻮاﺳـﻄﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻄﯿﺐ اﻟﺠﻼﺑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻌﻄﺎر اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻘﺮاءﺗﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺎﻗّﺮ ﺑﻪ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻼﺛﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﻗﻠﺖ ﻟﻪ اﺧﺒﺮﮐﻢ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﻤﺰﻧﯽ اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺴﻘﺎء‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻮاﺳـﻄﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺼـﯿﺮﻓﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻗﺎل اﻧﺎ ﺳﻔﯿﻦ اﻟﺜﻮري ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﺎن ﺑﻦ ﻧﺒﻬﺎن ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﺧﺬ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻌﻀﺪ ﻋﻠﯽ ﻓﻘﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪112 :‬‬‫ﻫـﺬا اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗـﻞ اﻟﮑﻔﺮة ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼـﺮه ﻣﺨـﺬول ﻣﻦ ﺧـﺬﻟﻪ ﺛﻢ ﻣـﺪ ﺑﻬﺎ ﺻﻮﺗﻪ ﻓﻘﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و اﺑﻦ اﻟﺴـﻘﺎ از اﮐﺎﺑﺮ ﺣﻔﺎظ اﻋﻼم و اﻣﺎﺟﺪ اﺛﺒﺎت ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻮده ﻣﺂﺛﺮ ﻣﺒﻬﺮه و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻣﺰﻫﺮه او ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ذﯾﻞ ﺗﺎرﯾﺦ واﺳﻂ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻄﯿﺐ اﻟﺠﻼﺑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ و ﻋﺒﺮ ﻓﯽ‬‫ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺬﻫﺒﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﺑﻦ ﻧﺎﺻـﺮ اﻟﺪﯾﻦ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ‬‫ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﺗﺮاﺟﻢ اﻟﺤﻔﺎظ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤـﺪ ﺧﺎن اﻟﺤﺎرﺛﯽ اﻟﺒﺪﺧﺸـﯽ در ﮐﻤﺎل وﺿﻮح و‬‫ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﺷـﻄﺮ و اﻓﺮاز ﻋﺒﺎرات اﯾﻦ ﮐﺘﺐ در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪه و در اﯾﻨﺠﺎ اﮐﺘﻔﺎ ﺑﺮ ﻋﺒﺎرت واﺣﺪه ﻣﯽرود ﻋﻼﻣﻪ ذﻫﺒﯽ در‬‫ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ ﺛﻼث و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺴﻘﺎء اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﻟا ﻮاﺳﻄﯽ‬‫روي ﻋﻦ أﺑﯽ ﺧﻠﯿﻔﮥ و ﻋﺒﺪان و ﻃﺒﻘﺘﻬﻤﺎ و ﻣﺎ ﺣﺪث اﻻ ﻣﻦ ﺣﻔﻈﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة و ﮐﺎن ﻣﻦ ﮐﺒﺮاء اﻫﻞ واﺳﻂ و اوﻟﯽ اﻟﺤﺸـﻤﮥ‬‫رﺣـﻞ ﺑﻪ اﺑﻮه اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻤﻦ ﺳـﻘﺎه اﻟﱠﻠﻪ ﻣـﺎء اﻻﻧﺼـﺎف و اﻟﺤﯿـﺎء* و ﺗﺠﻨﺐ ﻋﻦ اﻟﻌﺼﺒﯿـﮥ و اﻟﺸـﻘﺎء* ﻻ ﯾﻘـﺪم ﺑﺎﻻﺟﺘﺮاء ﺑﻌـﺪ درك رواﯾـﮥ اﺑﻦ‬‫اﻟﺴـﻘﺎء* ﻟﻬـﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﺴـﺎﻗﯽ ﻟﮑﺆس اﻟﻮﻻء* اﻟﻤﺮوي ﻏﻠﯿﻞ اﻟّﻈﻤﺎء* اﻟﻔﺎﺗـﺢ اﺑﻮاب اﻻﻫﺘـﺪاء* اﻟﻮازع ﻋﻦ اﻟﺘﺠﺎوز و اﻻﻋﺘـﺪاء* اﻟّﺎ ﻣﻦ ران‬‫ﻋﻠﯽ ﻗﻠﺒﻪ اﻟﻨﺼﺐ و اﻟﺸﺤﻨﺎء* و ﻫﺎم ﺑﻪ ﻓﯽ ﻣﻮاﻣﯽ اﻟﺤﺮورﯾﮥ و اﻟﺒﻐﺾ ﺷﺮة اﻟﻐﻠﻮاء* ﻓﺎﻧﺤﺮف ﻟﺰﯾﻐﻪ ﻋﻦ اﺗﺒﺎع اﻟﻨﺠﺒﺎء اﻻﻣﻨﺎء* ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف‬‫اﻟﺘﺤّﯿﮥ و اﻟﺜﻨﺎء‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﻠﯿﺚ ﻧﺼـﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟّﺴﻤﺮﻗﻨﺪي اﻟﺤﻨﻔﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ ﮐﻪ ﻧﺴﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 119‬از ‪581‬‬‫در ﺳﻔﺮ ﻋﺮاق ﺑﻨﻈﺮ ﻋﺒﺪ ﻣﻔﺘﺎق رﺳﯿﺪه ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﻗﯿﺲ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎزم رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﺟﺎء رﺟﻞ اﻟﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﺴﺎﻟﻪ ﻋﻦ ﻣﺴﺄﻟﮥ ﻓﻘﺎل ﺳﻞ ﻋﻨﻬﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﻬﻮ‬‫اﻋﻠﻢ ﺑﻬﺎ ﻓﻘﺎل اﻟﺮﺟﻞ ﻗﻮﻟﮏ اﺣﺐ اﻟّﯽ ﻣﻦ ﻗﻮل ﻋﻠّﯽ ﻓﻘﺎل ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﺌﺴﻤﺎ ﻗﻠﺖ و ﻟﻮ ﻣﺎ ﺟﺌﺖ ﺑﻪ ﻟﻘﺪ ﮐﺮﻫﺖ رﺟﻼ ﮐﺎن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻬﺰه ﻟﻠﻌﻠﻢ ﻫﺰا و ﻗـﺪ ﻗﺎل اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﺖ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻻ اﻧّﻪ ﻻ ﻧﺒّﯽ ﺑﻌﺪي و ﻟﻘﺪ‬‫ﮐـﺎن ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄـﺎب ﯾﺴـﺄﻟﻪ و ﯾﺎﺧـﺬ ﻋﻨﻪ و ﻟﻘـﺪ ﺷـﻬﺪت ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب إذا اﺷـﮑﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﺷـﯽء ﻓﻘﺎل ﻫﻬﻨﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺛﻢ ﻗﺎل‬‫ﻟﻠﺮﺟﻞ ﻣﻌﺎوﯾﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﻢ ﻻ اﻗﺎم اﻟﱠﻠﻪ رﺟﻠﯿﮏ و ﻣﺤﺎ اﺳﻤﻪ ﻣﻦ اﻟﺪﯾﻮان‬‫و ﯾﺮوي ان ﺳﺎﺋﻼ ﺳﺄل ﻋﺎﺋﺸـﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﻋﻦ اﻟﻤﺴـﺢ ﻋﻠﯽ اﻟﺨّﻔﯿﻦ ﻓﻘﺎﻟﺖ ﺳـﻠﻮا ﻋﻨﻬﺎ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﺎﻧﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟـّﺴ ﻨﮥ و ﻗﺎل‬‫اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻣﺤﺎﻣﺪ ﺑﺎذﺧﻪ و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﺷﺎﻣﺨﻪ و ﻋﻈﻤﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و رﻓﻌﺖ ﻣﻨﺰﻟﺖ اﺑﻮ اﻟﻠﯿﺚ ﻧﺰد ﺳﻨّﯿﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ ﺣﺴﺐ ﺗﺼﺮﯾﺤﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪113 :‬‬‫اﮐـﺎﺑﺮ ﻗﻮم ﻣﺜﻞ ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ ذﻫﺒﯽ در ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ و ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺣﻨﻔﯽ در ﺟﻮاﻫﺮ ﻣﻀـﯿﺌﻪ و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﮐﻔﻮي در ﮐﺘﺎﺋﺐ‬‫اﻋﻼـم اﻻﺧﯿﺎر و ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در اﺛﻤﺎر ﺟﻨﯿﻪ و ﺗﺎج اﻟـﺪﯾﻦ دﻫﺎن ﻣﮑﯽ در ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ و ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺴـﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در ﮐﺸـﻒ‬‫اﻟﻈﻨﻮن ﺷﻨﯿﺪي ﻓﻬﺬا اﺑﻮ اﻟﻠﯿﺚ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻔﻘﯿﻪ* اﻣﺎﻣﻬﻢ اﻟﮑﺎﺑﺮ اﻟﻨﺒﯿﻪ* و ﺣﺒﺮﻫﻢ اﻟﻤﺒﺠﻞ اﻟﻮﺟﯿﻪ* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸﺮﯾﻒ اﻟﻨﺰﯾﻪ*‬‫ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ و اﻟﺠﺰم روﻣﺎ ﻟﻤﺰﯾﺪ اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ* و ﺣﺴـﻤﺎ ﻟﮑﻼم ﮐﻞ ﻣﻌﺎﻧﺪ ﻓﻬﯿﻪ* ﻓﻼ ﯾﻄﻌﻦ و ﯾﻤﺘﺮي ﻓﯿﻪ* اﻻ اﻻﻋﻔﮏ اﻟﺴﻔﯿﻪ* و ﻻ ﯾﻘﺪﺣﻪ اﻻ اﻟﺤﺎﺋﺮ‬‫اﻟﺒﺎﺋﺮ ﻓﯽ اوﺣﺶ اﻟﺘﯿﻪو ﻻ ﯾﺤﯿﺪ ﻋﻨﻪ اﻻ اﻻرﻋﻦ اﻟﻤﺪﻟّﻪ اﻟﻌﻈﯿﻢ اﻟﺘﺪﻟﯿﻪ‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺒﻐﺪادي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ در ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ آورده‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺒﻐﺪادي ﻧﺎ اﻟﺒﺎﻏﻨﺪي ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻧـﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺼـﻔﺎ ﻧـﺎ ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﻌـﺪﻧﯽ ﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻻ ﺗﻮﺗﯽ اﻟﺒﯿﻮت اﻻ ﻣﻦ اﺑﻮاﺑﻬﺎ‬‫و ﻧﻬﺎﯾﺖ وﺛﻮق و اﻋﺘﻤﺎد و ﻏﺎﯾﺖ اﻋﺘﺒﺎر و اﺳﺘﻨﺎد ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ و ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ و دول اﻻﺳﻼم ﺗﺼﻨﯿﻒ‬‫ذﻫﺒﯽ و واﻓﯽ ﺑﺎﻟﻮﻓﯿﺎت ﺻـﻼح اﻟﺪﯾﻦ ﺻـﻔﺪي و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ واﺿﺤﺴﺖ و ﻋﺒﺎرات اﮐﺜﺮ اﯾﻦ ﮐﺘﺐ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ در‬‫ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﻣﺬﮐﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻓﻬﺬا اﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺣﺎﻓﻈﻬﻢ اﻟﻤﻌّﺰر* و ﮐﺎﺑﺮﻫﻢ اﻟﻤﻮﻗﺮ* و ﺟﻬﺒﺬﻫﻢ اﻟﻤﮑّﺒﺮ* ﻗﺪ روي ﻫﺬا‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺴـﺎﻓﺮ اﻻـزﻫﺮ* اﻟﺒﺎﻫﺮ اﻻﻧﻮر* ﻓﻼ ﯾﺤﯿـﺪ ﻋﻨﻪ اﻻ اﻟﺘﺎﺋﻪ ﻓﯽ اﻟﻀـﻼل اﻻﺳـﻤﺞ اﻻﻧﮑﺮ* و ﻻ ﯾﻤﯿﻞ ﻋﻨﻪ اﻻ اﻟﺴﺎدر ﻓﯽ اﻟﻐّﯽ اﻻﻋﻮج‬‫اﻻﻋﻮر‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﺷﺸﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺣﻔﺺ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﭽﺎر ﻃﺮﯾﻖ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻼﻣﻪ‬‫اﺑﻦ ﺷﻬﺮآﺷﻮب ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺮﺣﻤﮥ در ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ آل أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و‬‫ﻗﺎل اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎﻻﺟﻤﺎع اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب رواه اﺣﻤﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 120‬از ‪581‬‬‫ﻣﻦ ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ ﻃﺮق و اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺜﻘﻔﯽ ﻣﻦ ﺳﺒﻌﮥ ﻃﺮق و اﺑﻦ ﺑﻄﮥ ﻣﻦ ﺳﺘﮥ ﻃﺮق و اﻟﻘﺎﺿﯽ اﻟﺠﻌﺎﺑﯽ ﻣﻦ ﺳﺘﮥ ﻃﺮق و اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﻣﻦ ارﺑﻌﮥ ﻃﺮق و‬‫ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﻋﻠﻢ رﺟﺎل واﺿـﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ از ﮐﺒﺮاي ﺛﻘﺎت ﺣﻔﺎظ و ﻧﺒﻬﺎي اﺛﺒﺎت اﯾﻘﺎظ ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻔﺎﺧﺮ زاﻫﺮه و ﻣﺎﺛﺮ‬‫ﺑﺎﻫﺮه او از ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ و ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﻣﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ و اﺳـﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ‬‫اﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﻪ از ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺨﻮارزﻣﯽ و ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ از ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺬﻫﺒﯽ و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ ﻟا ﯿﺎﻓﻌﯽ و‬‫ﻃﺒﻘـﺎت اﻟﻘﺮا ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺠﺰري و ﻃﺒﻘـﺎت اﻟﺤﻔﺎظ و ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﻌﻘﻮل ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻤﻔﺴـﺮﯾﻦ‬‫ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺪاؤدي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪114 :‬‬‫اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ و ﺗﺎرﯾـﺦ ﺧﻤﯿﺲ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺪﯾﺎرﺑﮑﺮي و ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ و رﺳﺎﻟﻪ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ اﻻـﻣﯿﺮ و ﺟﻨﻪ ﻓﯽ اﻻـﺳﻮة اﻟﺤﺴـﻨﻪ ﺑﺎﻟﺴـﻨﻪ از ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺠﻠـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺧﻮاﻫﯽ‬‫داﻧﺴﺖ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﺑﺎﺧﺘﺼﺎر ﻣـﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد‪ -‬ﻋﻼﻣﻪ ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﻔﯿﺪ اﻟﻤﮑﺜﺮ‬‫ﻣﺤﺪث اﻟﻌﺮاق اﺑﻮ ﺣﻔﺺ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﻮاﻋﻆ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ ﺳـﻤﻊ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺒﺎﻏﻨـﺪي و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻫـﺎرون اﻟﻤﺤـﺬر و اﺑﺎ ﺣﺒﯿﺐ ﺑﻦ اﻟﻌﺒﺎس اﻟﯿﺰﻧﯽ و ﺷـﻌﯿﺐ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟـﺪارع و اﺑﺎ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺒﻐﻮي و اﺑﺎ ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻢ و ﻟﻪ رﺣﻠﮥ اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﻟﻘﯽ ﻓﯿﻬﺎ اﺑﺎ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ أﺑﯽ ﺛﺎﺑﺖ و ﻃﺒﻘﺘﻪ ﻣﻮﻟﺪه ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ‬‫و ﺳـﻤﻊ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤـﺎن و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻤـﺎﻟﯿﻨﯽ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺒﺮﻗـﺎﻧﯽ و اﺑﻮ اﻟﻘـﺎﺳﻢ اﻟﺘﻨﻮﺧﯽ و اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺨﻼـل و اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻟﺠﻮﻫﺮي و اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻬﺘﺪي ﺑﺎﻟّﻠﻪ و ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ و اﺑﻨﻪ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﺎﮐﻮﻻ ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﺳـﻤﻊ ﺑﺎﻟﺸﺎم و ﻓﺎرس و اﻟﺒﺼﺮة‬‫ﺟﻤﻊ اﻻﺑﻮاب و اﻟﺘﺮاﺟﻢ و ﺻـﻨﻒ ﺷﯿﺌﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻬﺘﺪي ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻗﺎل ﻟﻨﺎ اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﺻﻨﻔﺖ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﻣﺼﻨﻒ و ﺛﻠﺜﯿﻦ ﻣﺼﻨﻔﺎ‬‫ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻒ ﺟﺰء و ﻣﻨﻬﺎ اﻟﻤﺴـﻨﺪ اﻟﻒ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﺟﺰو و اﻟﺘﺎرﯾـﺦ ﻣﺎﺋﮥ و ﺧﻤﺴﻮن ﺟﺰءا و اﻟﺰﻫﺪ ﻣﺎﺋﮥ ﺟﺰء ﻗﺎل ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ‬‫اﻟﺪاؤدي اﻟﻘﺎﺿﯽ ﺳﻤﻌﺖ اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﯾﻘﻮل ﺣﺴﺒﺖ ﻣﺎ اﺷﺘﺮﯾﺖ ﺑﻪ اﻟﺤﺒﺮ اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﻮﻗﺖ ﻓﮑﺎن ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ درﻫﻢ ﻗﻠﺖ ﺗﻔﺴﯿﺮه ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ذﮐﺮ ﻟﯽ‬‫ﺷﯿﺨﻨﺎ ﻋﻤﺎد اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺨﺮاﻣﯽ ﺑﻮاﺳﻂ ﻓﯽ ﻧﺤﻮ ﻣﻦ ﺛﻼﺛﯿﻦ ﻣﺠﻠـﺪا ﻗﺎل اﻻزﻫﺮي و اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﺛﻘﮥ ﻋﻨﺪه ﻋﻦ اﻟﺒﻐﻮي ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﺟﺰء و ﻗﺎل اﺑﻦ‬‫أﺑﯽ اﻟﻔﻮارس ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﺻـّﻨﻒ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺼﻨﻔﻪ اﺣﺪ‪ -‬اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ اردﻧﺎ ﻧﻘﻠﻪ ﻓﻬﺬا ﺣﺎﻓﻈﻬﻢ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ* ﻗﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺮﺗﻘﯽ‬‫اﻟﻤﺘﯿﻦ* اﻟﻤﻨﺘّﺺ اﻟﺮﺻـﯿﻦ* ﺑﻄﺮق ﻣﺘﻌـﺪدة ﺗﻈﻬﺮ اﻟﺤﻖ و ﺗﺒﯿﻦ* ﻓﺎﻟﻄﺎﻋﻦ ﻓﯽ اﻟﺨﺒﺮ ﺑﻌﺪ رواﯾﮥ ﻫﺬا اﻟﺤﺒﺮ اﻟﺮزﯾﻦ* ﺻﺎﻏﺮ ﻗﻤﯽ ﺣﻘﯿﺮ ﻣﻬﯿﻦ*‬‫و اﻟﻘﺎدح ﻓﯿﻪ اﺛﺮ اﺛﺮ ﻫﺬا اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻤﺒﯿﻦ* ﻣﻐﻤﻮص ﻓﯽ دﯾﻨﻪ ﻏﺒﯿﻦ* و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻮﻓﻖ و ﻫﻮ اﻟﻤﻌﯿﻦ‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد اﻟﻄﺎﻟﻘﺎﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺼﺎﺣﺐ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در اﺷﻌﺎر ﺑﻼﻏﺖ ﺷﻌﺎر ﺧﻮد ﻣﮑﺮر ﻧﻈﻢ ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺷـﻬﺮآﺷﻮب ره در ذﮐﺮ ﻧﺎﻇﻤﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ اﻟﺼﺎﺣﺐ ﮐﺎن اﻟﻨﺒّﯽ ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﻫﻮ ﺑﺎﺑﻬﺎﻟﻮ اﺛﺒﺖ اﻟﻨﺼﺎب‬‫ذات اﻟﻤﺮﺳـﻞوارد ﺑـﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻻﺑﺘﻐﻮا ﺳﻮاه ﻟﻪﻟﺘـﺪﺧﻠﻮﻫﺎ ﻓﺨﻠﻮا ﺟﺎﻧﺐ اﻟﻨﯿﻪو ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ در ذﮐﺮ ﻧﺎﻇﻤﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺚ رد ﺷـﻤﺲ‬‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪115 :‬‬‫اﻟﺼﺎﺣﺐ ﮐﺎن اﻟﻨﺒّﯽ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺘﯽﺣﻮت اﻟﮑﻤﺎل و ﮐﻨﺖ اﻓﻀﻞ ﺑﺎبردت ﻋﻠﯿﮏ اﻟﺸـﻤﺲ و ﻫﯽ ﻓﻀـﯿﻠﮥﻇﻬﺮت ﻓﻠﻢ ﺗﺴﺘﺮ ﺑﻠﻒ ﻧﻘﺎب و‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﺑﻦ ﻋﺒﺎد ﻣﻤﺪوح اﻓﺎﺧﻢ ﻧﻘﺎد و ﻣﻘﺒﻮل اﻋﺎﻇﻢ اﻣﺠﺎد ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺷـﻄﺮي از ﻣﺎﺛﺮ ﻇﺎﻫﺮه و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺑﺎﻫﺮه و ﻣﻌﺎﻟﯽ ﺷﺎﻣﺨﻪ و اﻋﺎﻟﯽ‬‫ﺑﺎذﺧﻪ و ﻣﺤﺎﻣـﺪ ﺟﻠﯿﻠﻪ و ﻣﺪاﺋـﺢ ﺟﺰﯾﻠﻪ او از ﯾﺘﯿﻤـﮥ اﻟـﺪﻫﺮ اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺜﻌﺎﻟﺒﯽ و وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻻرﺑﻠﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸـﺮ اﺑﻮ اﻟﻔﺪاء اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﯾﻮﺑﯽ و ﺗﺘﻤﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟﻤﻌﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 121‬از ‪581‬‬‫اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻮردي و ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ذﻫﺒﯽ و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳﻌﺪ ﯾﺎﻓﻌﯽ و ﺑﻐﯿﮥ اﻟﻮﻋﺎة‬‫ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و اﺑﺠﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ ﺷﻨﯿﺪي اﯾﻨﺠﺎ ﻧﯿﺰ‬‫ﺑﻌﺾ ﻋﺒـﺎرات ﻣـﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد اﺑﻦ اﺛﯿﺮ ﺟﺰري در ﺗﺎرﯾـﺦ ﮐﺎﻣـﻞ در وﻗـﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ ﺧﻤﺲ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﺴـﻨﮥ ﻣﺎت‬‫اﻟﺼـﺎﺣﺐ اﺑﻮ اﻟﻘـﺎﺳﻢ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﺒـﺎد وزﯾﺮ ﻓﺨﺮ اﻟﺪوﻟـﮥ ﺑﺎﻟﺮي و ﮐﺎن واﺣـﺪ زﻣﺎﻧﻪ ﻋﻠﻤﺎ و ﻓﻀـﻼ و ﺗـﺪﺑﯿﺮا و ﺟﻮدة رأي و ﮐﺮﻣﺎ ﻋﺎﻟﻤﺎ‬‫ﺑـﺎﻧﻮاع اﻟﻌﻠﻮم ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻟﮑﺘﺎﺑـﮥ و ﻣﻮادﻫﺎ و رﺳﺎﺋﻠﻪ ﻣﺸـﻬﻮرة ﻣﺪوﻧـﮥ و ﺟﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺠﻤﻌﻪ ﻏﯿﺮه ﺣﺘﯽ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺤﺘﺎج ﻓﯽ ﻧﻘﻠﻬﺎ اﻟﯽ‬‫ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﺟﻤﻞ و ﻋﻼﻣﻪ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ذﻫﺒﯽ در در دول اﻻﺳﻼم در وﻗﺎﺋﻊ ﺳﻨﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﺼﺎﺣﺐ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد وزﯾﺮ‬‫ﻣﺆﯾـﺪ اﻟﺪوﻟـﮥ و ﻓﺨﺮ اﻟﺪوﻟـﮥ و ﮐﺎن ﻣﻦ ﻧﺒﻼء اﻟﺮﺟﺎل اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺼﺎﺣﺐ ﮐﺎﺑﺮﻫﻢ اﻟﻤﺤﺮز ﻟﻠﻤﺠﺪ ﻟا ﻤﻨﺘﺪح‬‫اﻟﺮاﺣﺐ* ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤﺒﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﺤﻖ ﮐـﻞ ﻻـﺣﺐ ﻓﯽ ﻧﻈﻤﻪ اﻟّـﺬي ﺳﺒﯽ اﻟﻌﻘﻮل ﻓﻬﻮ ﻟﻬـﺎ ﺳﺎﺣﺐ* ﻓﺎﻟﻌﺠﺐ ﮐﻞ اﻟﻌﺠﺐ ﻣﻦ‬‫اﻟﺠﺎﺣـﺪ اﻟﻤﺴـﺮع اﻟﻨـﺎﺣﺐ ﮐﯿﻒ ﯾﺨّﺐ ﻓﯽ اﻟﻮادي اﻻﻧﮑـﺎر و ﻫﻮ ﺷـﺎﺣﺐ* و ﻻ ﯾﻘﺒﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻖ اﻗﺒﺎل اﻟﻄﺎﺋﻊ اﻟﻤﺼﺎﺣﺐ* و ﻻ ﯾﻌﺮج ﻋﻠﯽ‬‫ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺤﻖ و ﻫﻮ واﺿﺢ ﻻﺣﺐ‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ان ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﺷﺎذان ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﺳﺤﺎق اﻟﺴﮑﺮي اﻟﺤﺮﺑﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را رواﯾﺖ ﮐﺮده‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب اﻻﻣﺎﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺛﻨﺎ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﺮوان ﺛﻨﺎ أﺑﯽ ﺛﻨﺎ ﻋﺎﻣﺮ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺴﺮاج ﻋﻦ أﺑﯽ ﺧﺎﻟﺪ ﻋﻦ ﺳﻌﺪ ﺑﻦ ﺑﻦ ﻃﺮﯾﻒ ﻋﻦ اﻻﺻﺒﻎ ﺑﻦ ﻧﺒﺎﺗﻪ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻧﺖ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﺑﺎﻋﻠﯽ ﮐـﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾـﺪﺧﻠﻬﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﺛﻘﺖ و ﻧﺒﺎﻟﺖ و‬‫ﻋﻈﻤﺖ‬‫و ﺟﻼـﻟﺖ ﺷـﺎن ﻋﻼـﻣﻪ اﺑﻦ ﺷﺎذان از اﻓﺎدات اﺋﻤﻪ رﻓﯿﻊ اﻟﻤﮑﺎن و ﻣﻨﺘﻘـﺪﯾﻦ اﻋﯿﺎن ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب‬‫اﻻﻧﺴﺎب و ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻦ اﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري در ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﻣﻞ و ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ ﻇﺎﻫﺮ و اﺷﮑﺎرﺳﺖ‬‫ﮐﻤﺎ درﯾﺘﻪ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻄﯿﺮ و ﻏﯿﺮ ﺧﺎف ﻋﻠﯽ ﻣﻦ اوﺗﯽ ﺧﻄﺎ ﻣﻦ اﻟﻔﻬﻢ اﻟﺤﺪﯾﺪ* و اﻋﻄﯽ ﻗﺴﻄﺎ ﻣﻦ اﻟﺮاي اﻟﺴﺪﯾﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪116 :‬‬‫ان ﺗﺤـﺪﯾﺚ ﻟا ﺤﺮﺑﯽ و ﻫﻮ ﺣﺒﺮﻫﻢ اﻟﻤﻔﯿـﺪ* و ﺣﺎﻓﻈﻬﻢ اﻟﻤﺠﯿـﺪ* ﺑﻬـﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟﻤﺠﯿﺪ* و ذﻟﮏ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟﺤﻤﯿﺪ* ﻣﺮﻏﻢ‬‫اﻧﻒ ﮐﻞ ﻣﮑﺎﺑﺮ ﻋﻨﯿﺪ* و ﺟﺎذب ﺑﻨﺎﺻﯿﺘﻪ ﮐّﻞ ﻣﻌﺎﻧﺪ ﻣﺮﯾﺪ* و ﻣﺆﺳﺲ ﺑﻨﺎء اﻟﺤﻖ اﻟﺴﺎﻣﻖ اﻟﻤﺸﯿﺪ* و ﻣﺸﯿﺪ ﻋﻤﺎد اﻟﺼﺪق اﻟﺸﺎﻫﻖ اﻻﻃﯿﺪ* و‬‫اﻟﱠﻠﻪ وﻟﯽ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ و اﻟﺘﺎﯾﯿﺪ* و ﻫﻮ اﻟﻤﻮﻓﻖ ﺑﻠﻄﻔﻪ اﻟﻤﺤﻔﻮف ﺑﺎﻟﺘﺎزﯾﺮ و اﻟﺘﺸﺪﯾﺪ‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﻧﻬﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﺪان ﺑﻦ ﺑﻄﮥ اﻟﻌﮑﺒﺮي اﻟﺒﻄﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﻪ ﺷـﺶ ﻃﺮﯾﻖ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده‬‫آﻧﻔﺎ ﺷﻨﯿﺪي ﮐﻪ اﺑﻦ ﺷﻬﺮآﺷﻮب ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺮﺣﻤﮥ در ﻣﻨﺎﻗﺐ آل أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﺮﻣﻮده و‬‫ﻗﺎل اﻟﻨﺒّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺎﻻﺟﻤﺎع اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب رواه اﺣﻤﺪ ﻣﻦ ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ ﻃﺮق و اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺜﻘﻔﯽ ﻣﻦ‬‫ﺳﺒﻌﮥ ﻃﺮق و اﺑﻦ ﺑّﻄﮥ ﻣﻦ ﺳﺘﮥ ﻃﺮق‬‫و اﺑﻦ ﺑﻄﻪ از اﺟﻠﻪ ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﺣـﺬاق و اﻣﺎﺛﻞ ﻣﺴـﻨﺪﯾﻦ ﺳـﺒﺎق ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﺑﺎرﻋﻪ و ﻣﺤﺎﻣﺪ ﻧﺎﺻـﻌﻪ او ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﺑﻦ ﻧﺎﺻـﺮ اﻟـﺪﯾﻦ و ﺗﺮاﺟﻢ اﻟﺤﻔﺎظ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 122‬از ‪581‬‬‫واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و از ادﻟﻪ واﺿـﺤﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻻﺋﺤﻪ اﻋﺘﻤﺎد و اﻋﺘﺒﺎر اﺑﻦ ﺑﻄﻪ ﻋﺎﻟﯽ ﻓﺨﺎر آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﺗﺸﺪد و ﺗﺼﻠﺐ‬‫و ﺗﻌﻨﺖ و ﺗﻌﺼﺐ در ﻣﻨﻬﺎج ﺑﺮواﯾﺎت او ﻣﺘﻤﺴﮏ و ﻣﺘﺸـﺒﺚ ﺷـﺪه ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﻄﯿﺮ و ﮐﺎﻓﯿﺴﺖ ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت ﺟﻼﻟﺖ و‬‫ﻧﺒﺎﻟﺖ اﺑﻦ ﺑﻄﻪ ﮐﻪ او از ﺷـﯿﻮخ ان ﻣﺸﺎﯾﺦ ﺳـﺒﻌﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺗﺶ ﺑﺮ اﺗﺼﺎل ﺳﻨﺪ ﺧﻮد ﺑﺎﯾﺸﺎن ﺣﻤﺪ اﻟﻬﯽ‬‫ﻓﺮﻣﻮده و اﯾﺸـﺎن را از ﻣﺸﺎﯾـﺦ اﺟﻠﻪ ﮐﺮام و اﺋﻤﻪ ﻗـﺎده اﻋﻼم و از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻦ ﻣﻦ ﺑﯿﻦ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻟﻤﺤﺘﺮﻣﯿﻦ و ﻣﺠﻤﻊ ﻋﻠﯽ ﻓﻀـﻠﻬﻢ ﺑﯿﻦ‬‫اﻟﺨﺎﻓﻘﯿﻦ واﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﺳـﺘﻌﺮف ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ﺑﺎﻟﺘﻔﺼﯿﻞ ﻓﻬﺬا اﺑﻦ ﺑﻄﮥ ﺣﺎﻓﻈﻬﻢ اﻟﺠﻮال* و ﺑﺎرﻋﻬﻢ اﻟﺮﺣﺎل*‬‫اﻟﻤﺸﺪود إﻟﯿﻪ اﻟﺮﺣﺎل* اﻟﻤﻀـﺮوب إﻟﯿﻪ آﺑﺎط اﻻﺑﺎل* ﻗﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﻨﯿﺮ ﻟﻠﺒﺎل* اﻟﻤﺰﯾﺢ ﻟﻠﺒﻠﺒﺎل* ﺑﻄﺮق ﺳﺘﮥ ﻗﻤﻌﺎ ﻟﺮﯾﺐ اﺻﺤﺎب‬‫اﻟﻤﮑﺮ و اﻻدﻏـﺎل* و ردﻋـﺎ ﻟﺰﯾﻎ اﺻـﺤﺎب اﻟﺨـﺪع و اﻻﺣﺘﯿـﺎل* ﻓـﺎﻟﻤﺘﻌﺮض ﻟﻪ ﺑﺎﻟّﻄﻌﻦ و اﻻﺧﻤﺎل* و اﻟﻤﺘﺼـﺪي ﻟﻪ ﺑﺎﻟﻘـﺪح و اﻻﻋﻼل*‬‫ﻣﻮﺿﻊ ﻓﯽ ﻓﯿﺎﻓﯽ اﻟﻌﺴﻒ و اﻟﻀﻼل* ﻣﻮﻏﻞ ﻓﯽ ﻣﻮاﻣﯽ اﻟﺤﯿﻒ اﺗﻢ اﻻﯾﻐﺎل‬‫وﺟﻪ ﺳﯽام‬‫ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ وﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه اﺳﺖ آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺤﺎﮐﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﻄﺮق ﻣﺘﻌﺪده رواﯾﺖ‬‫ﻧﻤﻮده و ﺑﺎﻫﺘﻤﺎم ﺗﻤﺎم ﺗﺼﺤﯿﺢ ان ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺴﺘﺪرك ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﮐﻪ ﻧﺴﺦ ﻋﺪﯾﺪه آن از ﻧﻈﺮ ﻧﺤﯿﻒ ﮔﺬﺷﺘﻪ و دو‬‫ﻧﺴﺨﻪ آن وﻗﺖ ﺗﺤﺮﯾﺮ ﭘﯿﺶ اﯾﻦ ﻓﻘﯿﺮ ﺣﺎﺿﺮﺳﺖ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﻬﺮوي ﺑﺎﻟﺮﻣﻠـﮥ ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ‬‫اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪117 :‬‬‫و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ اﻻﺳﻨﺎد و ﻟﻢ ﯾﺨﺮﺟﺎه و اﺑﻮ اﻟﺼﻠﺖ ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن ف‬‫إﻧﯽ ﺳـﻤﻌﺖ اﺑـﺎ اﻟﻌﺒـﺎس ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾـﺦ ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﻌـّﺒ ﺎس ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟـﺪوري ﯾﻘﻮل ﺳﺄﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫اﻟﺼـﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻓﻘﺎل ﺛﻘﮥ ﻓﻘﻠﺖ أ ﻟﯿﺲ ﻗﺪ ﺣﺪث ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻗﺪ ﺣﺪث ﺑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي‬‫و ﻫﻮ ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﺳﻤﻌﺖ اﺑﺎ ﻧﺼﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻬﻞ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﻘﺒﺎﻧﯽ اﻣﺎم ﻋﺼﺮه ﺑﺒﺨﺎري ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﯾﻘﻮل‬‫و ﺳـﺌﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻓﻘـﺎل دﺧـﻞ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻧﺤﻦ ﻣﻌﻪ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ ﻓﺴـﻠﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﺧﺮج ﺗﺒﻌﺘﻪ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل‬‫رﺣﻤﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﺻﺪوق ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ اﻧّﻪ ﯾﺮوي ﺣﺪﯾﺚ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻘﺎل ﻗـﺪ روي ﻫﺬا ذاك اﻟﻔﯿﺪي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﮐﻤﺎ رواه‬‫اﺑﻮ اﻟـّﺼ ﻠﺖ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺑﺼـﺤﮥ ﻣﺎ ذﮐﺮه اﻻﻣﺎم اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺗﻤﯿﻢ اﻟﻘﻨﻄﺮي ﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﻢ ﺛﻨﺎ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﻟﻀﺮﯾﺲ ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﺎل ﻗﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻗـﺎل اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﻢ ﺣـﺪﺛﻨﺎه اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻗـﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻟﯿﻌﻠﻢ اﻟﻤﺴـﺘﻔﯿﺪ ﻟﻬـﺬا اﻟﻌﻠﻢ ان اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﺣﺎﻓﻆ و ﻟﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺷﺎﻫﺪ ﻣﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻦ اﻟﺜﻮري ﺑﺎﺳـﻨﺎد ﺻﺤﯿﺢ ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﺷﯽ اﻟﻘﻔﺎل ﺑﺒﺨﺎري و اﻧﺎ ﺳﺎﻟﺘﻪ ﺣﺪﺛﻨﯽ اﻟﻨﻌﻤﺎن ﺑﻦ‬‫ﻫﺎرون اﻟﺒﻠـﺪي ﺑﺒﻠـﺪ ﻣﻦ اﺻﻞ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﺛﻨﺎ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾـﺪ اﻟﺤﺮاﻧﯽ ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﺛﻨﺎ ﺳـﻔﯿﻦ اﻟﺜﻮري ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ‬‫ﺧﯿﺜﻢ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺘﯿﻤﯽ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﻧﺎ ﻣـﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 123‬از ‪581‬‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﺸـﺎرت واﺿـﺢ و ﻻـﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ در اﺛﺒﺎت و ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ و ارﻏﺎم و ﺗﺒﮑﯿﺖ ﺟﺎﺣـﺪ ﻋﻨﯿﻒ‬‫ﻣﺴـﺎﻋﯽ ﺟﻤﯿﻠﻪ ﻓﺮﻣﻮده و ﺑﻮﺟﻮه ﻣﺘﻌـﺪده زﻧـﮓ ﺷـﺒﻬﺎت ارﺑـﺎب اﻋﺘﺴﺎف از ﻗﻠﻮب اﻫﻞ اﻧﺼﺎف زدوده اول آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را‬‫ﺑﺴـﻨﺪ ﻣﺘﺼﻞ ﺧﻮد از اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رواﯾﺖ ﮐﺮده دوم آﻧﮑﻪ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺒﻮدن ان ﺻـﺤﯿﺢ اﻻﺳﻨﺎد ﻧﻤﻮده ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﺑﺎﻃﻬﺎر ﻋﺪم اﺧﺮاج‬‫ﺷﯿﺨﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را راه اﺳﺘﺪراك ﺑﺮ اﯾﺸﺎن ﭘﯿﻤﻮده ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﺑﻨﺺ واﺿﺢ اﺑﻮ اﻟﺼﻠﺖ ﻫﺮوي را ﮐﻪ راوي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از اﺑﻮ‬‫ﻣﻌﺎوﯾﻪ اﺳﺖ ﺛﻘﻪ ﻣﺎﻣﻮن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪118 :‬‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﺑﺮاي ﺗﺎﯾﯿﺪ و ﺗﺴﺪﯾﺪ ﺗﻮﺛﯿﻖ ﺧﻮد ﺣﮑﺎﯾﺖ ﺳﺆال دوري ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ را از ﺣﺎل اﺑﻮ اﻟﺼﻠﺖ و ﺗﻮﺛﯿﻖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ او‬‫را ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ اﺛﺒﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ از ﺗﺎرﯾﺦ ﺷﯿﺦ ﺧﻮد ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻻﺻﻢ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ‬‫ﺑﺮاي ﻣﺰﯾـﺪ ﺗﺸـﯿﯿﺪ و ﺗﺎﮐﯿـﺪ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﺳﺆال ﺻﺎﻟـﺢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ را از ﺣﺎل اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ و ﺗﻮﺛﯿﻖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ او را ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻧﯿﺰ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ اﺛﺒﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻤﺴﺖ از ﺷـﯿﺦ ﺧﻮد اﺑﻮ ﻧﺼـﺮ ﻗﺒﺎﻧﯽ ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮده ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت و ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﮐﻼم‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ اﻓﺎده رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﻓﯿـﺪي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را از ﻗﻨﻄﺮي از ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ‬‫ﻓﻬﻢ از ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﻟﻀـﺮﯾﺲ از ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﻓﯿﺪي از اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﻪ از اﻋﻤﺶ از ﻣﺠﺎﻫﺪ از اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رواﯾﺖ ﮐﺮده ﻫﺸﺘﻢ آﻧﮑﻪ‬‫رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را از اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ از اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﻧﯿﺰ ﺑﺎﺛﺒﺎت رﺳﺎﻧﯿـﺪه ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ﺑﻤﺰﯾـﺪ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗـﺪﻗﯿﻖ‬‫ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﻢ را ﻧﯿﺰ ﺗﻮﺛﯿﻖ ﻧﻤﻮده و ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪ ﻋﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﺜﻘﻪ و ﻣـﺎﻣﻮن ﺑﻮدن او اﻋﻼـم ﻓﺮﻣﻮده دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻧﻈﺮ ﺑﺎﺣﻘـﺎق اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﺑﺮاي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﯾﻌﻨﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺷﺎﻫﺪﯾﺴﺖ از ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﺎن ﺛﻮري ﯾﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ‬‫ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﺼـﺤﺖ ﺳـﻨﺪ اﯾﻦ ﺷﺎﻫﺪ ﮐﺮده دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ اﺗﻤﺎﻣﺎ ﻟﺘﺤﻘﯿﻖ اﻟﺸﺎﻫﺪ و رﻏﻤﺎ ﻻﻧﻒ اﻟﺠﺎ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﺴـﻨﺪ ﻣﺘﺼﻞ از ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺼﺎري رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮده ﻓﺎﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ ﺣﻤـﺪا ﻻ ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻻﻗﺼﺎه* و ﻻ ﯾﻮزن ﺷـﯽء ﺑﺎدﻧﺎه* ﻋﻠﯽ ﻣﺎ وﺿـﺢ اﻟﺤﻖ ﻟﺬي ﻋﯿﻨﯿﻦ* و ﺑﺎن‬‫اﻟﺼـﺪق ﺑﻼـ رﯾﺐ و رﯾﻦ* و اﺿـﺎء ﻧﻮر اﻟﺼﻮاب اﻟﺰاﻫﺮ* و اﺷـﺮق ﺿﻮء اﻟﯿﻘﯿﻦ اﻟﺒﺎﻫﺮ* او ﻣﺎ ﺗﺮي اﻟﺤﺎﮐﻢ ﮐﯿﻒ ﺟﻬـﺪ ﻓﯽ ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﻫـﺬا‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ* و ﺑﺎﻟﻎ ﻓﯽ ﺗﻨﻘﯿﺢ ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻤﻨﯿﻒ* و رﻓﻊ ﻋﻘﯿﺮﺗﻪ ﺑﺼﺤﮥ ﺳﻨﺪه ﻣﺮة ﺑﻌﺪ ﻣﺮة* و ﻣﺎل ﻋﻠﯽ ﻗﻠﻊ رﯾﺐ اﻟﻤﺮﺗﺎب ﮐﺮة اﺛﺮ‬‫ﮐﺮة* ﻓﺠﻌـﻞ اﻧﮑـﺎر اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ اﺧﺰي ﻣﻦ ﮐـّﻞ ﺑﺎﻃﻞ* و ﺻـﯿﺮ ﺟﺤـﺪ اﻟﺠﺎﺣـﺪﯾﻦ اوﻫﻦ ﻣﻦ ﺧﻄﻞ ﺧﺎﻃﻞ* ﻓﺎﺿـﺤﯽ ﺟﺤﻮدﻫﻢ ﺳـﻤﮥ ﻋﻠﯽ‬‫ﻗﺮﻓﺘﻬﻢ و ﻋﻨـﺎدﻫﻢ* و ﻋﻀـﯿﻬﺘﻬﻢ و ﻟـﺪادﻫﻢ* و اﻧﻬﻤـﺎ ﻟﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﻌﺼﺒﯿـﮥ اﻟﺒـﺎﺋﺮة* و ارﺗﺒﺎﮐﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﻤـّﯿ ﮥ اﻟﺨﺎﺳـﺮة* و ذﻫﺎﺑﻬﻢ ﻋﺮﯾﻀﺎ ﻓﯽ‬‫اﻟﺨﺒـﻂ و اﻟﺸـﻤﺎس* و اﻏﺮاﻗﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﺘﻌﺘﻪ و اﻟﻮﺳﻮاس* و اﻧﺤﯿـﺎزﻫﻢ ﻋﻦ ﺳﺒﯿـﻞ اﻻﻧﻘﯿـﺎد و اﻻﯾﻘـﺎن* و اﺳـﺘﻨﮑﺎﻓﻬﻢ ﻋﻦ ﻟﺤﺐ اﻻـﻋﺘﺮاف و‬‫اﻻذﻋـﺎن* و اﯾﻀـﺎﻋﻬﻢ ﻓﯽ ﻣﻬـﺎﻣﻪ اﻟﻌﺜـﺎر و اﻟﺰﻟـﻞ* و اﯾﻐﺎﻟﻬﻢ ﻓﯽ ﻣﺤﺎوي اﻻﻓﮏ اﻟﺒﯿﻦ اﻟﺨﻠﻞ* و ﺗﻌﻠﻘﻬﻢ ﺑﺎﻟﻤﮑﺎﺑﺮة اﻟﻔﺎﺿـﺤﮥ* و اﻟﻤﺜﺎﺑﺮة‬‫اﻟﻮاﺿﺤﮥ* رّدا ﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ* و اﺧﺘﯿﺎرﻫﻢ ﻣﺨﺎﻟﻔﮥ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﺤﺬاق* و اﻟﺠﻬﺎﺑﺬة اﻟﺴﺒﺎق ﻓﯽ اﯾﺜﺎر اﻟﺤﻖ و ﻗﺒﻮﻟﻪ‬‫وﺟﻪ ﺳﯽ و ﯾﮑﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻧﯿﺰ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﻧﮑﺖ‬‫ﺑﺪﯾﻌﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﺣﺪﯾﺚ ت ك‬
‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ آورده ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﺟﺎﺑﺮ‬‫ﻗﻠﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و ﺣﺪﯾﺚ ﺟﺎﺑﺮ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪119 :‬‬‫ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﻟﺦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 124‬از ‪581‬‬‫و اﺧﺮاج ﺣـﺎﮐﻢ اﯾـﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾـﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿـﻪ اﻟﺴـﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺻﻮاﻋـﻖ ﻣﺤﺮﻗﻪ و ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻌﯿـﺪروس در ﻋﻘـﺪ ﻧﺒﻮي و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﮐﺮدي در ﻧﺒﺮاس و زرﻗﺎﻧﯽ در ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟـﺪﻧﯿﻪ و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﻧﺰل اﻻﺑﺮار و ﻣﻔﺘﺎح‬‫اﻟﻨﺠـﺎ و ﺗﺤﻔـﮥ اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ و ﻓﺎﺿﻞ ﺻـّﺒﺎن ﻣﺼـﺮي در اﺳـﻌﺎف اﻟﺮاﻏﺒﯿﻦ و ﻣﻮﻟﻮي ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﺒﯿﻦ در وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﻨﺠﺎة و ﻣﻮﻟﻮي وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﻣﺮآة‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﯿﺰ ذﮐﺮ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﮐﻤﺎ ﺳﺘﻘﻒ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫وﺟﻪ ﺳﯽ و دوم‬‫آﻧﮑـﻪ ﺣـﺎﮐﻢ ﻧﯿﺴـﺎﺑﻮري اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻧﯿﺰ اﺧﺮاج ﻧﻤـﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﺻﻮاﻋـﻖ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤـﺪﯾﺚ‬‫ا ﻟﺘ ﺎ ﺳ ﻊ‬‫اﺧﺮج اﻟـﺒﺰار و اﻟﻄـﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻻوﺳـﻂ ﻋـﻦ ﺟـﺎﺑﺮ ﺑـﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻄـﺒﺮاﻧﯽ و اﻟﺤـﺎﮐﻢ و اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﻀـﻌﻔﺎء و اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و اﻟﺦ‬‫اﺧﺮاج ﺣﺎﮐﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ از اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ ﻋﯿـﺪروس در ﻋﻘـﺪ ﻧﺒﻮي و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﻧﺰل اﻻﺑﺮار و‬‫ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ و ﺗﺤﻔﮥ اﻟﻤﺤّﺒﯿﻦ و ﻓﺎﺿﻞ ﺻـﺒﺎن ﻣﺼـﺮي در اﺳـﻌﺎف اﻟﺮاﻏﺒﯿﻦ و ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺒﯿﻦ در وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻨﺠﺎة و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و‬‫ﺳﻠﯿﻤـﺎن ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨـﺎﺑﯿﻊ ﻧﯿﺰ ﺛـﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻤـﺎ ﺳـﺘﻌﺮﻓﻪ ﻓﯿﻤـﺎ ﺑﻌـﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪ -‬و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري از‬‫اﺳـﺎﻃﯿﻦ ﺣﻔـﺎظ اﻋـﺎﻇﻢ و ارﮐـﺎن اﺋﻤﻪ اﻓﺎﺧﻢ و اﻣﺎﺛﻞ ﺻـﺪور ﻧﻘﺎد و اﻓﺎﺿﻞ ﻗﺮوم اﻣﺠﺎد ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻮده ﮐﻤﺎل ﺣﻔﻆ و اﺗﻘﺎن و ﻧﻘـﺪ و اﻣﻌﺎن و‬‫ﺗﻘـﺪم و ﺑﺮاﻋﺖ و ﺗﻤﻬﺮ و ﺗﺼـﺪر ﺟﻤﺎﻋﺖ و رﻓﻌﺖ ﺷﺎن و ﻋﻈﻤﺖ ﻣﮑﺎن و ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻼﺋﻞ و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﻋﻘﺎﺋﻞ و ﻣﺎﺛﺮ ﻋﻈﺎﺋﻢ و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﮐﺮاﺋﻢ‬‫او ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑﯿﺶ از ﺑﯿﺸﺴﺖ ﺷﻄﺮي از ان ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﻣﺼﻨﻒ ﻣﻔﺮد ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ و ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻐﺎﻓﺮ ﻓﺎرﺳﯽ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺷﺎﻓﻌﯽ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻓﺨﺮ رازي و ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻦ اﺛﯿﺮ ﺟﺰري و ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﻣﻞ ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻦ اﺛﯿﺮ ﺟﺰري و‬‫ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺳﻤﺎء و اﻟﻠﻐﺎت و ﻣﻨﻬﺎج ﻣﺤﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻧﻮوي و وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸﺮ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﯾﻮﺑﯽ و‬‫ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔـﺎظ و ﻋﺒﺮ ذﻫﺒﯽ و ﺗﺘﻤـﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ اﺑﻦ اﻟﻮردي و رﺟـﺎل ﻣﺸـﮑﺎة وﻟﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﺧﻄﯿﺐ و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨـﺎن ﯾﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ‬‫ﺳﺒﮑﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﺑﻦ ﻧﺎﺻـﺮ اﻟﺪﯾﻦ و رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ و ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ و ﺗﺮاﺟﻢ اﻟﺤﻔﺎظ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ و اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ و‬‫ﻏﯿﺮ آن واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﺑﻌﻀـﯽ از ﻋﺒﺎرات ﮐﺘﺐ ﻣﺬﮐﻮره در ﺑﻌﺾ ﻣﺠﻠﺪات ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻣﺴﻄﻮر ﺷﺪه و ﺑﺮ اﮐﺜﺮ ﻋﺒﺎرات اﯾﻦ ﮐﺘﺐ ﻧا ﺶ در‬‫ﺑﻌﺾ ﻣﺠﻠـﺪات آﺗﯿﻪ واﻗـﻒ ﻣﯽﺷﻮي و ﻧﯿﺰ ﻣﯽداﻧﯽ ﮐﻪ ﺣـﺎﮐﻢ ﺣﺴﺐ اﻓـﺎده ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ در ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ از ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﻣﺠﺪدﯾﻦ دﯾﻦ ﺟﻨﺎب ﺧﺘﻢ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ اﻟﻄﯿﺒﯿﻦ اﻟﻄﺎﻫﺮﯾﻦ ﮐﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺑﻮﺟﻮدﺷﺎن ﺑﺸﺎرت داده ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و در ﻣﺎﺋﮥ‬‫راﺑﻌﻪ از ﺳﺮ ﻧﻮ اﺣﯿﺎء دﯾﻦ ﻣﺒﯿﻦ آن ﺣﻀﺮت ﮐﺮده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪120 :‬‬‫و اﺣﮑـﺎم و اﺗﻘـﺎن ﻋﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻌﻤـﻞ آورده و از ﺟﻤﻠﻪ ادﻟﻪ واﺿـﺤﻪ ﺟﻼﻟﺖ و ﻧﺒﺎﻟﺖ ﺣﺎﮐﻢ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ازاﻟﻪ اﻟﺨﺼﺎء و‬‫ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ اﺣﺘﺠـﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺮواﯾـﺎت ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﯿﺰ در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺑﻤﺮوﯾﺎت و ﻣﺨﺮﺟﺎت او‬‫دﺳﺖ ﺗﻤﺴﮏ زدهاﻧﺪ و ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ آن را آورده و ﮐّﻞ ﻫﺬا ﻣّﻤﺎ ﯾﺸّﯿﺪ اﺳﺎس اﻟﻤﻄﻠﻮب و ﯾﺮﻏﻢ اﻧﻒ اﻟﺠﺎﺣﺪ اﻟﻤﻌﺎﻧﺪ اﻟﻤﻨﮑﻮب‬‫وﺟﻪ ﺳﯽ و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﺷـﺮﻓﺸﺎه اﻟﻔﺮدوﺳـﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﻨﻈﻢ آورده و ﻧﺴﺒﺖ آن ﺑﺠﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺎب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 125‬از ‪581‬‬‫ﺳﻠﻢ ﺑﮑﻤﺎل ﺣﺘﻢ و ﺟﺰم ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﭼﻬﺎرم ﻋﻠﯽ ﺑﻮد ﺟﻔﺖ ﺑﺘﻮل ﮐﻪ او را ﺑﺨﻮﺑﯽ ﺳﺘﺎﯾﺪ رﺳﻮل‬‫ﮐﻪ ﻣﻦ ﺷﻬﺮ ﻋﻠﻤﻢ ﻋﻠّﯿﻢ درﺳﺖ درﺳﺖ اﯾﻦ ﺳﺨﻦ ﻗﻮل ﭘﯿﻐﻤﺒﺮﺳﺖ‬‫ﮔﻮاﻫﯽ دﻫﻢ ﮐﯿﻦ ﺳﺨﻦ راز اوﺳﺖ ﺗﻮ ﮔﻮﯾﯽ دو ﮔﻮﺷﻢ ﺑﺮ آواز اوﺳﺖ‬‫ﺑﺪان ﺑﺎش ﮔﻮ ﮔﻔﺖ زان ﺑﺮﻣﮕﺮد ﭼﻮ ﮔﻔﺘﺎر روﯾﺖ ﻧﯿﺎرد ﺑﺪرد‬‫و ﺑﺮ ارﺑﺎب ﻟا ﺒﺎب در ﺧﯿﺮ ﺧﻔﺎ و اﺣﺘﺠﺎب ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﻈﻢ ﻓﺮدوﺳﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را در ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ دﻟﯿﻞ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺷﻬﺮت و اﺳﺘﻔﺎﺿﻪ آن‬‫از ﻗﺪﯾﻢ اﻻﯾﺎم و ﺷﺎﻫﺪ ﮐﻤﺎل ﻣﻘﺒﻮﻟﯿﺖ آن ﻧﺰد ﻫﺮ ﺧﺎص و ﻋﺎم ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺴـﻠﻤﯿﺖ آن ﺣﺘﯽ ﻋﻨﺪ اﻟّﺪ اﻟﻤﺤﺼﺎم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺗﺼﻨﯿﻒ اﯾﻦ‬‫ﮐﺘـﺎب ﺑﺤﺴﺐ اﺷـﺎرت ﺳـﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﻮد ﺳـﻤﺖ وﺟﻮد ﯾـﺎﻓﺘﻪ و ﺗﻌﺼﺐ ﻏﯿﺮ ﻣﺤـﺪود و ﻋﻨﺎد ﻧﺎﻣﺤﻤﻮد ﻣﺤﻤﻮد ﺑﺎ ﺷـﯿﻌﯿﺎن ﻋﺘﺮت ﺣﺒﯿﺐ رب‬‫ودود و ﻣﺘﺒﻌﯿﻦ ﻣﺂل ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺤﻮض اﻟﻤﻮرود ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟﺴﻼم اﻟﯽ اﻟﯿﻮم اﻟﻤﻮﻋﻮد در ﮐﺘﺐ اﻋﻼم اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻣﺴﻄﻮر ﻣﺴﺮود و‬‫ﺣﺎل ﺷﯿﻔﺘﮕﯽ او ﺑﻌﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﯿﺰ در ان ﻣﺬﮐﻮر و ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻠﮑﻪ او ﻧﺰد اﯾﻦ ﺣﻀﺮات از ﺟﻤﻠﻪ ﻓﻘﻬﺎي ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ و اﺋﻤﻪﺷﺎن ﻣﺤﺴﻮب و ﻣﻌﺪود‬‫و ﺑﻤﺤﺎﻣﺪ و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﺪاﺋﺢ و ﻣﺂﺛﺮ ﻓﺨﯿﻤﻪ ﺑﺮ اﻟﺴـﻨﻪ اﮐﺎﺑﺮ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﻣﻤﺪوح و ﻣﺤﻤﻮدﺳﺖ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﻣﻨﻬﺎج اﻟﺴـﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﻣـﺎ ﻣﺎ ذﮐﺮه ﻣﻦ اﻟﺼـﻠﻮة اﻟﺘﯽ ﯾﺠﯿﺰﻫﺎ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔـﮥ و ﻓﻌﻠﻬﺎ ﻋﻨـﺪ ﺑﻌﺾ اﻟﻤﻠﻮك ﺣﺘﯽ رﺟﻊ ﻋﻦ ﻣـﺬﻫﺒﻪ ﻓﻠﯿﺲ ﺑﺤّﺠـ ﮥ ﻋﻠﯽ ﻓﺴﺎد ﻣـﺬﻫﺐ اﻫﻞ‬‫اﻟﺴـﻨﮥ ﻻن اﻫﻞ اﻟﺴـﻨﮥ ﯾﻘﻮﻟﻮن ان اﻟﺤﻖ ﻻ ﯾﺨﺮج ﻋﻨﻬﻢ ﻻ ﯾﻘﻮﻟﻮن اﻧﻪ ﻻ ﯾﺨﻄﯽ اﺣـﺪ ﻣﻨﻬﻢ و ﻫﺬه اﻟﺼـﻠﻮة ﯾﻨﮑﺮﻫﺎ ﺟﻤﻬﻮر اﻫﻞ اﻟﺴـﻨﮥ ﮐﻤﺎ‬‫ﻟﮏ و اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﺣﻤﺪ و اﻟﻤﻠﮏ اﻟّﺬي ذﮐﺮه ﻫﻮ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺳـﺒﮑﺘﮑﯿﻦ و اﻧّﻤﺎ رﺟﻊ اﻟﯽ ﻣﺎ ﻇﻬﺮ ﻋﻨﺪه اﻧﻪ ﻣﻦ ﺳـﻨﮥ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ و ﮐﺎن ﻣﻦ ﺧﯿﺎر اﻟﻤﻠﻮك و اﻋـﺪ ﻟﻬﻢ و ﮐﺎن ﻣﻦ اﺷـﺪ اﻟﻨﺎس ﻗﯿﺎﻣﺎ ﻋﻠﯽ اﻫﻞ اﻟﺒـﺪع ﻻ ﺳـﯿﻤﺎ اﻟﺮاﻓﻀـﮥ و اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن در وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن‬‫ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺷـﻄﺮي از ﺣﺎﻻت او ﮔﻔﺘﻪ و ذﮐﺮ اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﺑﻮ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﺠﻮﯾﻨﯽ اﻟﻤﻘﺪم ذﮐﺮه ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟّﺬي‬‫ﺳﻤـﺎه ﻣﻐﯿﺚ اﻟﺨﻠﻖ ﻓﯽ اﺧﺘﯿـﺎر اﻻـﺣﻖ ان اﻟﺴـﻠﻄﺎن اﻟﻤﺤﻤﻮد اﻟﻤـﺬﮐﻮر ﮐـﺎن ﻋﻠﯽ ﻣـﺬﻫﺐ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﮐـﺎن ﻣﻮﻟﻌﺎ ﺑﻌﻠﻢ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﮐﺎﻧﻮا ﯾﺴـﻤﻌﻮن اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ اﻟﺸـﯿﻮخ ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻪ و ﻫﻮ ﯾﺴـﻤﻊ و ﮐﺎن ﯾﺴﺘﻔﺴـﺮ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻓﻮﺟﺪ اﮐﺜﺮﻫﺎ ﻣﻮاﻓﻘﺎ ﻟﻤﺬﻫﺐ ﻟا ﺸﺎﻓﻌﯽ‬‫رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﻮﻗﻊ ﻓﯽ ﺧﻠﺪه ﺣّﮑﮥ ﻓﺠﻤﻊ اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻣﻦ اﻟﻔﺮﯾﻘﯿﻦ ﻓﯽ ﻣﺮو و اﻟﺘﻤﺲ ﻣﻨﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪121 :‬‬‫اﻟﮑﻼم ﻓﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﺣﺪ اﻟﻤﺬﻫﺒﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻵﺧﺮ ﻓﻮﻗﻊ اﻻﺗﻔﺎق ﻋﻠﯽ ان ﯾﺼـﻠﻮا ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻪ رﮐﻌﺘﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و‬‫ﻋﻠﯽ ﻣـﺬﻫﺐ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻟﯿﻨﻈﺮ ﻓﯿﻪ اﻟﺴـﻠﻄﺎن و ﯾﺘﻔﮑﺮ و ﯾﺨﺘـﺎر ﻣﺎ ﻫﻮ اﺣﺴـﻨﻬﻤﺎ ﻓﺼـﻠﯽ اﻟﻘﻔﺎل اﻟﻤﺮوزي و ﻗـﺪ ﺗﻘـﺪم ذﮐﺮه‬‫ﺑﻄﻬﺎرة ﻣﺴـﺒﻐﻪ و ﺷـﺮاﺋﻂ ﻣﻌﺘﺒﺮة ﻣﻦ اﻟﻄﻬﺎرة و اﻟﺴﺘﺮة و اﺳﺘﻘﺒﺎل اﻟﻘﺒﻠﮥ و اﺗﯽ ﺑﺎﻻرﮐﺎن و اﻟﻬﯿﺌﺎت و اﻟﺴﻨﻦ و اﻵداب و اﻟﻔﺮاﺋﺾ ﻋﻠﯽ وﺟﻮه‬‫اﻟﮑﻤﺎل و اﻟﺘﻤﺎم و ﻗﺎل ﻫـﺬه ﺻـﻼة ﻻ ﯾﺠﻮز اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ دوﻧﻬﺎ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﺛﻢ ﺻـﻠﯽ رﮐﻌﺘﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﯾﺠﻮز اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﮥ رﺿـﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﻠﺒﺲ ﺟﻠـﺪ ﮐﻠﺐ ﻣـﺪﺑﻮﻏﺎ ﺛﻢ ﻟﻄـﺦ رﺑﻌﻪ ﺑﺎﻟﻨﺠﺎﺳـﮥ و ﺗﻮّﺿﺄ ﺑﻨﺒﯿﺬ اﻟﺘﻤﺮ و ﮐﺎن ﻓﯽ ﺻـﻤﯿﻢ اﻟﺼـﯿﻒ ﻓﯽ اﻟﻤﻔﺎزة و اﺟﺘﻤﻊ اﻟﺬﺑﺎب و‬‫اﻟﺒﻌﻮض و ﮐﺎن وﺿﻮﺋﻪ ﻣﻨﮑﺴﺎ ﻣﻨﻌﮑﺴﺎ ﺛﻢ اﺳﺘﻘﺒﻞ اﻟﻘﺒﻠﮥ و اﺣﺮم ﺑﺎﻟﺼﻼة ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻧﯿﮥ ﻓﯽ اﻟﻮﺿﻮء و ﮐﺒﺮ ﺑﺎﻟﻔﺎرﺳﯿﮥ ﺛﻢ ﻗﺮأ آﯾﮥ ﺑﺎﻟﻔﺎرﺳﯿﮥ دو‬‫ﺑﺮﮐـﮏ ﺳﺒﺰ ﺛﻢ ﻧﻘﺮ ﻧﻘﺮﺗﯿﻦ ﮐﻨﻘﺮات اﻟـﺪﯾﮏ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻓﺼـﻞ و ﻣﻦ ﻏﯿﺮ رﮐﻮع و ﺗﺸـﻬﺪ و ﺿـﺮط ﻓﯽ آﺧﺮه ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻧﯿـﮥ اﻟﺴـﻼم و ﻗﺎل اّﯾﻬﺎ‬‫اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻫﺬه ﺻـﻼة أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻓﻘﺎل اﻟﺴﻠﻄﺎن ﻟﻮ ﻟﻢ ﺗﮑﻦ ﻫﺬه اﻟّﺼﻼة ﺻﻼة أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻟﻘﺘﻠﺘﮏ ﻻن ﻣﺜﻞ ﻫﺬه اﻟﺼﻼة ﻻ ﯾﺠﻮزﻫﺎ ذو دﯾﻦ‬‫ﻓﺎﻧﮑﺮت اﻟﺤﻨﻔﯿﮥ ان ﺗﮑﻮن ﻫﺬه ﺻـﻼة أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻓﺎﻣﺮ اﻟﻘﻔﺎل ﺑﺎﺣﻀﺎر ﮐﺘﺐ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ و اﻣﺮ اﻟﺴﻠﻄﺎن ﻧﺼﺮاﻧﯿﺎ ﮐﺎﺗﺒﺎ ﯾﻘﺮأ اﻟﻤﺬﻫﺒﯿﻦ ﺟﻤﯿﻌﺎ‬‫ﻓﻮﺟﺪت اﻟّﺼﻠﻮة ﻋﻠﯽ ﻣﺬﻫﺐ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺣﮑﺎه اﻟﻘﻔﺎل ﻓﺎﻋﺮض اﻟﺴﻠﻄﺎن ﻋﻦ ﻣﺬﻫﺐ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ و ﺗﻤﺴﮏ ﺑﻤﺬﻫﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و ﮐﺎﻧﺖ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﻮد ﮐﺜﯿﺮة و ﺳـﯿﺮه ﻣﻦ اﺣﺴﻦ اﻟّﺴـ ﯿﺮ و ﻣﻮﻟـﺪه ﻟﯿﻠﮥ ﻋﺎﺷﻮراء ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و‬‫ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺷﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻵﺧﺮ و ﻗﯿﻞ ﺣﺎدي ﻋﺸﺮ ﺻﻔﺮ ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و ﻗﯿﻞ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﺑﻐﺰﻧﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫و ﻋﻼﻣﻪ ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳﻨﻪ اﺣﺪي و ﻋﺸﺮﯾﻦ و أرﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﺴﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺳﺒﮑﺘﮑﯿﻦ ﺳﯿﻒ اﻟﺪوﻟﮥ اﺑﻮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 126‬از ‪581‬‬‫اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ اﻻﻣﯿﺮ ﻧﺎﺻـﺮ اﻟﺪوﻟـﮥ أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر ﮐﺎن اﺑﻮه اﻣﯿﺮ اﻟﻐﺰاة اﻟـﺬﯾﻦ ﯾﻐﺰون ﻣﻦ ﺑﻼد ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ ﻋﻠﯽ اﻃﺮاف اﻟﻬﻨـﺪ ﻓﺎﺧﺬ ﻋﺪة ﻗﻼع و‬‫اﻓﺘﺘـﺢ ﻧﺎﺣﯿـﮥ ﺑﺴﺖ و ﮐـﺎن ﮐﺮاﻣﯿـﺎ ﻓﺎّﻣﺎ ﻣﺤﻤﻮد ﻓﺎﻓﺘﺘـﺢ ﻏﺰﻧـﮥ ﺛﻢ ﺑﻼد ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ ﺛﻢ اﺳـﺘﻮﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺳﺎﺋﺮ ﺧﺮاﺳﺎن و ﻋﻈﻢ ﻣﻠﮑﻪ و داﻧﺖ ﻟﻪ‬‫اﻻـﻣﻢ و ﻓﺮض ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ و اﻟﻬﻨـﺪ ﮐـّﻞ ﻋﺎم ﻓﺎﻓﺘﺘـﺢ ﻣﻨﻪ ﺑﻼدا واﺳـﻌﮥ و ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﻋﺰم و ﺻـﺪق ﻓﯽ اﻟﺠﻬﺎد ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﻐﺎﻓﺮ اﻟﻔﺎرﺳـﯽ ﮐﺎن‬‫ﺻـﺎدق اﻟﻨﯿـﮥ ﻓﯽ اﻋﻼـء ﮐﻠﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻈﻔﺮا ﻓﯽ ﻏﺰواﺗﻪ ﻣﺎ ﺧﻠﺖ ﺳـﻨﮥ ﻣﻦ ﺳـﻨﮥ ﻣﻠﮑﻪ ﻋﻦ ﻏﺰوة او ﺳـﻔﺮة و ﮐﺎن ذﮐّﯿﺎ ﺑﻌﯿـﺪ اﻟﻐﻮر ﻣﻮﻓﻖ‬‫اﻟﺮاي و ﮐﺎن ﻣﺠﻠﺴﻪ ﻣﻮرد اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻗﺒﺮه ﺑﻐﺰﻧﮥ ﯾﺪﻋﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪122 :‬‬‫ﻋﻨﺪه ﻗﺎل و ﻗﺪ ﺻـﻨﻒ ﻓﯽ اﯾﺎﻣﻪ ﺗﻮارﯾﺦ و ﺣﻔﻈﺖ ﺣﺮﮐﺎﺗﻪ و ﺳﮑﻨﺎﺗﻪ و اﺣﻮاﻟﻪ ﻟﺤﻈﮥ ﻟﺤﻈﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻮّﻓﯽ ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ ﯾﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن در ذﯾﻞ وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﮥ ﻋﺸـﺮ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣّﻤﺎ ذﮐﺮوا ﻋﻦ اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﻮد ﻣﺎ ﻫﻮ ﻣﺸـﻬﻮر و ﻣﻦ ﻓﻀـﻞ‬‫ﻣﺬﻫﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﻌﺪود ﻣﺎ ﺳـﯿﺎﺗﯽ اﻵن ذﮐﺮه و ﯾﻌﻠﻢ ﻣﻨﻪ ﻓﻀﻞ اﻟﻤﺬﻫﺐ اﻟﻤﺬﮐﻮر و ﻓﺨﺮه ﻗﻀـﯿﮥ ﻋﺠﯿﺒﮥ ﻣﺸﺘﻤﻠﮥ ﻋﻠﯽ ﻧﺎدرة ﻏﺮﯾﺒﮥ و ﻫﯽ ﻣﺎ‬‫ذﮐﺮ اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﻓﺤﻞ اﻟﻔﺮوع و اﻻﺻﻠﯿﻦ اﺑﻮ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ اﻟﺸﯿﺦ اﻻﻣﺎم أﺑﯽ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺠﻮﯾﻨﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻤﻮﺳﻮم ﺑﻤﻐﯿﺚ اﻟﺨﻠﻖ‬‫ﻓﯽ اﺧﺘﯿﺎر اﻟﺤﻖ ان اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﻮد اﻟﻤـﺬﮐﻮر ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﻣـﺬﻫﺐ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﮐﺎن ﻣﻮﻟﻌﺎ ﺑﻌﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﮐﺎن اﻟﻨﺎس او‬‫ﻗﺎل اﻟﻔﻘﻬﺎء ﯾﺴـﻤﻌﻮن اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ اﻟﺸـﯿﻮخ ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻪ و ﻫﻮ ﯾﺴـﻤﻊ و ﮐﺎن ﯾﺴﺘﻔﺴﺮ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻓﻮﺟﺪ اﮐﺜﺮﻫﺎ ﻣﻮاﻓﻘﺎ ﻟﻤﺬﻫﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﻮﻗﻊ ﻓﯽ ﺧﻠﺪه ﺣّﺒﻪ ﻓﺠﻤﻊ اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻣﻦ اﻟﻔﺮﯾﻘﯿﻦ ﻓﯽ ﻣﺮو و اﻟﺘﻤﺲ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﮑﻼم ﻓﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﺣﺪ اﻟﻤﺬﻫﺒﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻵﺧﺮ ﻓﻮﻗﻊ اﻻﺗﻔﺎق‬‫ﻋﻠﯽ ان ﯾﺼـﻠﻮا ﺑﯿﻦ ﯾـﺪﯾﻪ رﮐﻌﺘﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣـﺬﻫﺐ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ و رﮐﻌﺘﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣـﺬﻫﺐ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤـﺎ و ﯾﻘﺘﺼـﺮ ﻓﯿﻬﻤﺎ ﻋﻠﯽ اﻗﻞ‬‫اﻟﻔﺮوض ﻟﯿﻨﻈﺮ ﻓﯿﻪ اﻟﺴـﻠﻄﺎن و ﯾﺘﻔﮑﺮ و ﯾﺨﺘﺎر ﻣﺎ ﻫﻮ اﺣﺴـﻨﻪ اﻟـﺦ و ﻧﯿﺰ ﯾﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ اﺣـﺪي و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬـﺎ ﺗـﻮﻓﯽ اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ اﻻـﻣﯿﺮ ﻧﺎﺻـﺮ اﻟﺪوﻟـﮥ أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر ﮐـﺎن اﺑﻮه اﻣﯿﺮ اﻟﻐﺰاة اﻟّـﺬﯾﻦ ﯾﻐﺰون ﻣﻦ ﺑﻼـد ﻣـﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ ﻋﻠﯽ‬‫اﻃﺮاف اﻟﻬﻨـﺪ ﻓﺎﺧﺬ ﻋﺪة ﻗﻼع و اﻓﺘﺘﺢ ﻧﺎﺣﯿﮥ ﺑﺴﺖ و اﻣﺎ ﻣﺤﻤﻮد ﻓﺎﻓﺘﺘﺢ ﻏﺰﻧﮥ ﺛﻢ ﺑﻼد ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ ﺛﻢ اﺳـﺘﻮﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺳﺎﺋﺮ ﺧﺮاﺳﺎن و دان ﻟﻪ‬‫اﻟﺨﻠﻖ ﻋﻠﯽ اﺧﺘﻼـف اﺟﻨﺎﺳـﻬﻢ و ﻓﺮض ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻏﺰو اﻟﻬﻨـﺪ ﮐـﻞ ﻋﺎم ﻓﺎﻓﺘﺘـﺢ ﻣﻨﻪ ﺑﻼدا واﺳـﻌﮥ و ﻗـﺪ ﻣﻀـﯽ ذﮐﺮ ﺷـﯽء ﻣﻦ ﻓﺘﺤﻪ اﻟﺒﻼد‬‫اﻟﺒﻌﯿـﺪة و ﺻـﻔﺎﺗﻪ اﻟﺠﻤﯿﻠـﮥ اﻟﺤﻤﯿـﺪة و ﻋﻠﻮ ﻫﻤﺘﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ و رﺟﻮﻋﻪ ﻋﻦ ﻣﺬﻫﺐ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ اﻟﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ‬‫اﻟﻘﻀـﯿﮥ اﻟﻤﻘﺪﻣـﮥ ﻓﯽ اﻟﺴـﻨﮥ اﻟﻌﺎﺷـﺮة ﺑﻌـﺪ اﻻـرﺑﻊ ﻣﺎﺋـﮥ و ﺗـﺎج اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﺒﮑﯽ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿـﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ‬‫ﺳﺒﮑﺘﮑﯿﻦ اﻟﺴـﻠﻄﺎن اﻟﮑﺒﯿﺮ اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ ﺳـﯿﻒ اﻟﺪوﻟـﮥ اﺑﻦ اﻻﻣﯿﺮ ﻧﺎﺻـﺮ اﻟﺪوﻟـﮥ أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر اﺣـﺪ اﺋّﻤﮥ اﻟﻌﺪل و ﻣﻦ داﻧﺖ ﻟﻪ اﻟﺒﻼد و اﻟﻌﺒﺎد و‬‫ﻇﻬﺮت ﻣﺤﺎﺳﻦ آﺛﺎره و ﮐﺎن ﯾﻠﻘﺐ ﻗﺒﻞ اﻟﺴـﻠﻄﻨﮥ ﺳـﯿﻒ اﻟﺪوﻟـﮥ و اﻣﺎ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻓﻠﻘﺐ ﯾﻤﯿﻦ اﻟﺪوﻟﮥ و ﺑﻬﺬا اﻟﻠﻘﺐ ﺳـﻤﯽ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﯿﻤﯿﻨﯽ اﻟّﺬي‬‫ﺻﻨﻔﻪ اﺑﻮ اﻟﻨﺼـﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺠﺒﺎر اﻟﻌﺘﺒﯽ ﻓﯽ ﺳـﯿﺮة ﻫﺬا اﻟﺴـﻠﻄﺎن و اﻫﻞ ﺧﻮارزم و ﻣﺎ واﻻﻫﺎ ﯾﻌﺘﻨﻮن ﺑﻬﺬا اﻟﮑﺘﺎب و ﯾﻀـﺒﻄﻮن اﻟﻔﺎﻇﻪ‬‫اﺷﺪ ﻣﻦ اﻋﺘﻤﺎد اﻫﻞ ﺑﻼدﻧﺎ ﺑﻤﻘﺎﻣﺎت اﻟﺤﺮﯾﺮي ﮐﺎن ﻫﺬا اﻟﺴﻠﻄﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻋﺎدﻻ ﺷﺠﺎﻋﺎ ﻣﻔﺮﻃﺎ ﻓﻘﯿﻬﺎ ﻓﻬﻤﺎ ﺳﻤﺤﺎ ﺟﻮادا ﺳﻌﯿﺪا ﻣﺆﯾﺪا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪123 :‬‬‫و ﻗﺪ اﻋﺘﺒﺮت ﻓﻮﺟﺪت ارﺑﻌﮥ ﻻ ﺧﺎﻣﺲ ﻟﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﻌﺪل ﺑﻌﺪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ ان ﯾﮑﻮن ﺑﻌﺾ اﻟﻨﺎس ﻟﻢ ﺗﻄﻞ ﻟﻬﻢ ﻣﺪة و‬‫ﻻـ ﻇﻬﺮت ﻋﻨﻬﻢ آﺛـﺎر ﻣﻤﺘـﺪة و ﻫﻢ اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﻮد و اﻟﻮزﯾﺮ ﻧﻈـﺎم اﻟﻤﻠـﮏ و ﺑﯿﻨﻬﻤـﺎ ﻓﯽ اﻟﺰﻣـﺎن ﻣـﺪة و ﺳـﻠﻄﺎن و ﻣﻠـﮏ ﻓﯽ ﺑﻼدﻧﺎ ﻫﻤﺎ‬‫اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﺻـﻼح اﻟـﺪﯾﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ اﯾﻮب ﻓﺎﺗﺢ ﺑﯿﺖ اﻟﻤﻘﺪس و ﻗﺒﻠﻪ اﻟﻤﻠﮏ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ زﻧﮑﯽ اﻟﺸـﻬﯿﺪ و ﻻ اﺳـﺘﻄﯿﻊ ان اﺳـﻤﯿﻪ‬‫ﺳﻠﻄﺎﻧﺎ ﻻﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺴﻢ ﺑـﺬﻟﮏ و ﺳـﺒﺐ ﻫـﺬا ان ﻣﺼـﻄﻠﺢ اﻟﺪول ان اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻣﻦ ﻣﻠﮏ اﻗﻠﯿﻤﯿﻦ‪ -‬ﻓﺼﺎﻋﺪا ﻓﺎن ﮐﺎن ﻻ ﯾﻤﻠﮏ اﻟّﺎ اﻗﻠﯿﻤﺎ واﺣﺪا‬‫ﺳﻤﯽ ﺑﺎﻟﻤﻠﮏ و ان اﻗﺘﺼـﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﺪﯾﻨـﮥ واﺣﺪة ﻻ ﯾﺴـﻤﯽ ﻻ ﺑﺎﻟﻤﻠﮏ و ﻻ ﺑﺎﻟﺴـﻠﻄﺎن ﺑﻞ ﺑﺎﻣﯿﺮ اﻟﺒﻠﺪ و ﺻﺎﺣﺒﻬﺎ و ﻣﻦ ﺛﻢ ﯾﻌﺮف ﺧﻄﺎء ﮐﺘﺎب‬‫زﻣﺎﻧﻨﺎ ﺣﯿﺚ ﯾﺴﻤﻮن ﺻﺎﺣﺐ ﺣﻤﺎة ﺳﻠﻄﺎﻧﺎ و ﻻ ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾﺴﻤﯽ ﻻ ﺳﻠﻄﺎﻧﺎ و ﻻ ﻣﻠﮑﺎ ﻻن ﺣﮑﻤﻪ ﻻ ﯾﻌﺪوﻫﺎ ﻓﮑﺎﻧﻬﻢ ﺧﺮﺟﻮا ﻋﻦ اﻟﻤﺼﻄﻠﺢ و‬‫ﻣﻦ ﺷـﺮط اﻟﺴـﻠﻄﺎن ان ﻻ ﯾﮑﻮن ﻓﻮق ﯾـﺪه ﯾـﺪ و ﮐﺬﻟﮏ اﻟﻤﻠﮏ و ﻻ ﮐﺬﻟﮏ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺒﻠﺪة اﻟﻮاﺣﺪة ﻓﺎّن اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﯾﺤﮑﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻣﺎ ﺣﮑﻢ‬‫اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻠﮏ و ﻋﺪم ﺣﮑﻤﻪ ﻓﯿﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎﺧﺘﻼف اﻟﻘﻮة و اﻟﻀـﻌﻒ ﺛﻢ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺧﻄﺐ ﻟﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﺎﺑﺮ دﯾﺎر ﻣﺼـﺮ ﻟﻤﺎ اﻓﺘﺘﺤﻬﺎ ﺻﻼح‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 127‬از ‪581‬‬‫اﻟﺪﯾﻦ و ﺑﻬﺬا ﺳـﻤﯽ ﺑﺎﻟﺴـﻠﻄﺎن و ﻟﺬﻟﮏ ﻗﺎل ﺑﻌﺾ ﻣﻦ اﻣﺘﺪﺣﻪ إذ ذاك و ﻣﻠﮑﺖ اﻗﻠﯿﻤﯿﻦ ﺛﻤﮥ ﺛﺎﻟﺜﺎﻓﺪﻋﯿﺖ ﺑﻌﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﺎﻟﺴﻠﻄﺎن ﻋﺪﻧﺎ اﻟﯽ‬‫ذﮐﺮ ﯾﻤﯿﻦ اﻟﺪوﻟﮥ ﻓﺘﻘﻮل ﮐﺎن اوﻻ ﺣﻨﻔﯽ اﻟﻤﺬﻫﺐ ﺛﻢ اﻧﺘﻘﻞ اﻟﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻟﻤﺎ ﺻـﻠﯽ اﻟﻘﻔﺎل ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻪ ﺻﻼة ﻻ ﯾﺠﻮز اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ دوﻧﻬﺎ‬‫و ﺻـﻼة ﻻـ ﯾﺠﻮز اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔـﮥ دوﻧﻬﺎ و ﻗـﺪ ﺳﺎق اﻟﻘﻔﺎل اﻟﺤﮑﺎﯾـﮥ ﻓﯽ ﻓﺘﺎوﯾﻪ ﺛﻢ ﺣﮑﺎﻫﺎ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪه اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و ﻏﯿﺮه و ﭼﻮن دوﻟﺖﺷﺎه ﺑﻦ‬‫ﻋﻼء اﻟﺪوﻟـﮥ ﺑﺨﺘﯿﺸﺎه ﺳـﻤﺮﻗﻨﺪي در ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺸـﻌﺮا ﮐﻪ ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺴـﻄﻨﻄﯿﻨﯽ ذﮐﺮ ان در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﺑﺎﯾﻦ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮده‬‫ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺸﻌﺮاء ﻓﺎرﺳﯽ ﻟﻼﻣﯿﺮ دوﻟﺖﺷﺎه ﺑﻦ ﻋﻼء اﻟﺪوﻟﮥ ﺑﺨﺘﯿﺸﺎه رﺗﺐ ﻋﻠﯽ ﺳﺒﻊ ﻃﺒﻘﺎت و ﺧﺎﺗﻤﮥ و ذﮐﺮ ﻓﯽ اوﻟﻪ ﻋﺸﺮﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮا ﻣﻦ ﺷﻌﺮاء‬‫اﻟﻌﺮب ﺛـﻢ اردﻓﻬـﻢ ﺷـﻌﺮاء اﻟﻔﺮس و ﺿﻢ إﻟﯿﻬـﺎ ﻓﻮاﺋـﺪ ﻣﻦ اﻟﺘﻮارﯾـﺦ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾـﻖ اﻻﺳـﺘﻄﺮاد و ﻓﺮغ ﻣﻦ ﺟﻤﻌﻪ ﺳـﻨﮥ ‪ 892‬اﺛﻨﯿﻦ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و‬‫ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻓﺮدوﺳـﯽ ﺑﻌﻀـﯽ از ﻣﺘﻌﻠﻘﺎت ﺗﺼﻨﯿﻒ ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ و ﺣﺎﻻت ﻋﺼﺒﯿﺖ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ آورده ﻟﻬﺬا ﺑﺮاي ﺗﺸﯿﯿﺪ ﻣﻄﻠﻮب و‬‫اﺑﺮام ﻣﻘﺼﻮد ذﮐﺮ آن ﺗﺮﺟﻤﻪ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﻗﺎل دوﻟﺖﺷﺎه اﻟﺴـﻤﺮﻗﻨﺪي ﻓﯽ اﻟﺘﺬﮐﺮة ذﮐﺮ ﺳـﺤﺒﺎن اﻟﻌﺠﻢ ﻓﺮدوﺳﯽ ره اﮐﺎﺑﺮ‬‫و اﻓﺎﺿﻞ ﻣﺘﻔﻖاﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮي در اﯾﻦ ﻣﺪت روزﮔﺎر اﺳﻼم ﻣﺜﻞ ﻓﺮدوﺳﯽ از ﮐﺘﻢ ﻋﺪم ﭘﺎي ﺑﻤﻌﻤﻮره وﺟﻮد ﻧﻨﻬﺎده و اﻟﺤﻖ داد ﺳﺨﻨﻮري و‬‫ﻓﺼﺎﺣﺖ داده و ﺷﺎﻫﺪ ﻋﺪل ﺑﺮ ﺻﺪق اﯾﻦ دﻋﻮي ﮐﺘﺎب ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪﺳﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ ﭘﺎﻧﺼﺪ ﺳﺎل ﮔﺬﺷـﺘﻪ از ﺷﺎﻋﺮان و ﻓﺼـﯿﺤﺎن روزﮔﺎر ﻫﯿﭻ‬‫آﻓﺮﯾﺪه را ﯾﺎراي ﺟﻮاب ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﻧﺒﻮده و اﯾﻦ ﺣﺎﻟﺖ از ﺷﺎﻋﺮان ﻫﯿﭽﮑﺲ را ﻣﺴﻠﻢ ﻧﯿﺴﺖ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﺪاﯾﺖ ﺧﺪاﺋﯿﺴﺖ در ﺣﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪124 :‬‬‫ﻓﺮدوﺳﯽ ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﺑﯿﺖ‬‫ﺳﮑﻪ ﮐﺎﻧﺪر ﺳﺨﻦ ﻓﺮدوﺳﯽ ﻃﻮﺳﯽ ﻧﺸﺎﻧﺪ ﮐﺎﻓﺮم ﮔﺮ ﻫﯿﭽﮑﺲ از ﺟﻤﻠﻪ ﻓﺮدوﺳﯽ ﻧﺸﺎﻧﺪ‬‫اول از ﺑﺎﻻي ﮐﺮﺳﯽ ﺑﺮ زﻣﯿﻦ آﻣﺪ ﺳﺨﻦ او دﮔﺮ دﺳﺘﺶ ﮔﺮﻓﺖ و ﺑﺮ ﺳﺮ ﮐﺮﺳﯽ ﻧﺸﺎﻧﺪ‬‫و ﻋﺰﯾﺰي دﯾﮕﺮ راﺳﺖ ﺑﯿﺖ‬‫در ﺷﻌﺮ ﺳﻪ ﺗﻦ ﭘﯿﻤﺒﺮاﻧﻨﺪ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي‬‫اوﺻﺎف و ﻗﺼﯿﺪه و ﻏﺰل را ﻓﺮدوﺳﯽ و اﻧﻮري و ﺳﻌﺪي‬‫اﻧﺼﺎف اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ ﻗﺼﺎﺋﺪ اﻧﻮري ﻗﺼﺎﺋﺪ ﺧﺎﻗﺎﻧﯽ را ﺗﻮان ﮔﺮﻓﺖ ﺑﺎﻧﺪﮐﯽ ﮐﻢ و زﯾﺎده و ﻣﺜﻞ ﻏﺰﻟﯿﺎت ﺷﯿﺦ ﺑﺰرﮔﻮار ﺳﻌﺪي ﻏﺰﻟﯿﺎت‬‫ﺧﻮاﺟﻪ ﺧﺴـﺮو ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺑﻠﮑﻪ زﯾﺒﺎﺗﺮ اّﻣﺎ ﻣﺜﻞ اوﺻﺎف و ﺳﺨﻦﮔﺬاري ﻓﺮدوﺳﯽ ﮐﺪام ﻓﺎﺿﻞ ﺷﻌﺮ ﮔﻮﯾﺪ و ﮐﺮا ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ‬‫ﺷﺨﺼـﯽ اﯾﻦ ﺳـﺨﻦ را ﻣﺴـﻠﻢ ﻧﺪارد و ﮔﻮﯾﺪ ﺷﯿﺦ ﻧﻈﺎﻣﯽ را درﯾﻦ ﺑﺎب ﯾﺪ ﺑﯿﻀﺎﺳﺖ و درﯾﻦ ﺳﺨﻦ ﻣﻀﺎﯾﻘﻪ ﻧﯿﺴﺖ و ﺷﯿﺦ ﻧﻈﺎﻣﯽ ﺑﺰرگ‬‫ﺑﻮده و ﺳـﺨﻦ او ﺑﻠﻨﺪ و ﻣﺘﯿﻦ و ﭘﺮ ﻣﻌﺎﻧﯿﺴﺖ اﻣﺎ از راه اﻧﺼﺎف ﺗﺎﻣﻞ در ﻫﺮ دو ﺷـﯿﻮه ﻧﮑﻮ ﺑﮑﻦ و ﻣﻤﯿﺰ ﺑﻮده ﺣﮑﻢ ﺑﺮاﺳﺘﯽ ﮔﻮ ﺑﯿﺎر اﻣﺎ اﺳﻢ‬‫ﻓﺮدوﺳـﯽ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﺷـﺮﻓﺸﺎهﺳﺖ و در ﺑﻌﺾ ﺳـﺨﻦ اﺑﻦ ﺷـﺮﻓﺸﺎه ﺗﺨﻠﺺ ﻣﯽﮐﻨـﺪ و از دﻫـﺎﻗﯿﻦ ﻃﻮس ﺑﻮده و ﮔﻮﯾﻨـﺪ از ﻗﺮﯾﻪ‬‫رزاﻧﺴﺖ ﻣﻦ اﻋﻤﺎل ﻃﻮس و ﺑﻌﻀـﯽ ﮔﻮﯾﻨـﺪ ﺳﻮري ﺑﻦ ﻣﻐﺘﺮ ﮐﻪ او را ﻋﻤﯿـﺪ ﺧﺮاﺳﺎﻧﯽ ﻣﯽﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ و در روﺳـﺘﺎق ﻃﻮس ﮐﺎرﯾﺰي و ﭼﻬﺎر‬‫ﺑـﺎﻏﯽ داﺷـﺘﻪ ﻓﺮدوس ﻧـﺎم و ﭘـﺪر ﻓﺮدوﺳـﯽ ﺑﺎﻏﺒـﺎن ان ﻣﺰرﻋﻪ ﺑـﻮده و وﺟﻪ ﺗﺨﻠﺺ ﻓﺮدوﺳـﯽ آﻧﺴﺖ و اﻟﻌﻬـﺪة ﻋﻠﯽ اﻟﺮاوي اﺑﺘـﺪاي ﺣـﺎل‬‫ﻓﺮدوﺳـﯽ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﺎﻣﻞ ﻃﻮس ﺑـﺪو ﺟﻮر و ﺑﯿﺪادي ﻣﯽﮐﺮده و ﺑﺸـﮑﺎﯾﺖ ﻋﺎﻣﻞ از ﻃﻮس ﺑﻐﺰﻧﯿﻦ رﻓﺘﻪ و ﻣﺪﺗﯽ ﺑﺪرﮔﺎه ﺳـﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﻮد‬‫ﺗﺮدد ﻣﯽﮐﺮد و ﻣﻬﻢ او ﻣﺘﻤﺸﯽ ﻧﻤﯽﺷﺪ و ﺑﺨﺮج اﻟﯿﻮم درﻣﺎﻧﺪ آﺧﺮش ﺷﺎﻋﺮي ﭘﯿﺸﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻗﻄﻌﻪ و ﻗﺼﺎﺋﺪ ﻣﯽﮔﻔﺖ از ﻋﺎم و ﺧﺎص وﺟﻪ‬‫ﻣﻌﺎش ﺑﺪو ﻣﯽرﺳـﯿﺪ و در ﺳـﺮا و آرزوي ﺻﺤﺒﺖ اﺳﺘﺎد ﻋﻨﺼﺮي ﻣﯽﺑﻮد و از ﻏﺎﯾﺖ ﺟﺎه ﻋﻨﺼﺮي او را اﯾﻦ آرزو ﻣﯿﺴﺮ ﻧﻤﯽﺷﺪ ﺗﺎ روزي‬‫ﺑﺤﯿﻠـﻪ ﺧـﻮد را در ﻣﺠﻠﺲ ﻋﻨﺼـﺮي ﮔﻨﺠﺎﻧﯿـﺪ و در آن ﻣﺠﻠﺲ ﻋﺴـﺠﺪي و ﻓﺮﺧﯽ ﮐـﻪ ﻫﺮ دو ﺷـﺎﮔﺮد ﻋﻨﺼـﺮياﻧﺪ ﺣﺎﺿـﺮ ﺑﻮدﻧـﺪ اﺳـﺘﺎد‬‫ﻋﻨﺼـﺮي ﻓﺮدوﺳـﯽ را ﭼﻮن ﻣﺮد روﺳـﺘﺎﺋﯽ ﺷـﮑﻞ دﯾﺪ از روي ﻇﺮاﻓﺖ ﮔﻔﺖ أي ﺑﺮادر در ﻣﺠﻠﺲ ﺷـﻌﺮا ﺟﺰ ﺷﺎﻋﺮي ﻧﻤﯽﮔﻨﺠﺪ ﻓﺮدوﺳﯽ‬‫ﮔﻔﺖ ﺑﻨﺪه را درﯾﻦ ﻓﻦ اﻧﺪك ﻣﺎﯾﻪ ﺷﺮوﻋﯽ ﻫﺴﺖ اﺳﺘﺎد ﻋﻨﺼﺮي ﮔﻔﺖ‬‫ﭼﻮن ﻋﺎرض ﺗﻮ ﻣﺎه ﻧﺒﺎﺷﺪ روﺷﻦ ﻋﺴﺠﺪي ﮔﻔﺖ‬‫ﻣﺎﻧﻨﺪ رﺧﺖ ﮔﻞ ﻧﺒﻮد در ﮔﻠﺸﻦ ﻓﺮﺧﯽ ﮔﻔﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 128‬از ‪581‬‬‫ﻣﮋﮔﺎﻧﺖ ﻫﻤﯽ ﮐﻨﺪ ﮔﺬار از ﺟﻮﺷﻦ ﻓﺮدوﺳﯽ ﮔﻔﺖ‬‫ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺳـﻨﺎن ﮔﯿﻮ در ﺟﻨـﮓ ﭘﺸﻦ ﻫﻤﮕﻨﺎن از ﺣﺴﻦ ﮐﻼم او ﺗﻌﺠﺐ ﮐﺮدﻧـﺪ و اﺳـﺘﺎد ﻋﻨﺼـﺮي ﻓﺮدوﺳـﯽ را ﮔﻔﺖ زﯾﺒﺎ ﮔﻔﺘﯽ ﻣﮕﺮ ﺗﺮا در‬‫ﺗﺎرﯾﺦ ﺳﻼﻃﯿﻦ وﻗﻮﻓﯽ ﻫﺴﺖ ﮔﻔﺖ ﺑﻠﯽ ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﻠﻮك ﻋﺠﻢ ﻫﻤﺮاه دارم ﻋﻨﺼﺮي او را در اﺑﯿﺎت و اﺷﻌﺎر ﻣﺸﮑﻠﻪ اﻣﺘﺤﺎن ﮐﺮد ﻓﺮدوﺳﯽ را‬‫در ﺷـﯿﻮه ﺷـﺎﻋﺮي و ﺳـﺨﻨﻮري ﻗـﺎدر ﯾـﺎﻓﺖ ﮔﻔﺖ أي ﺑﺮادر ﻣﻌـﺬور دار ﮐﻪ ﻓﻀـﻞ ﺗﺮا ﻧﺸـﻨﺎﺧﺘﻢ و او را ﻣﺼﺎﺣﺐ ﺧﻮد ﺳﺎﺧﺖ و ﺳـﻠﻄﺎن‬‫ﻋﻨﺼـﺮي را ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻮد ﮐﻪ ﺗﺎرﯾـﺦ ﻣﻠﻮك ﻋﺠﻢ را ﺑﻘﯿـﺪ ﻧﻈﻢ درآورد و ﻋﻨﺼـﺮي از ﮐﺜﺮت اﺷـﺘﻐﺎل ﺑﻬﺎﻧﻪﻫـﺎ ﻣﯽﮐﺮد و ﻣﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ‬‫ﻃﺒﻌﺶ ﺑﺮ ﻧﻈﻢ ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﻗﺎدر ﻧﺒﻮده ﺑﺎﺷـﺪ و ﻫﯿﭽﮑﺲ را در ان روزﮔﺎر ﻧﯿﺎﻓﺘﻪ ﮐﻪ اﻫﻞ اﯾﻦ ﮐﺎر ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ اﻟﻘﺼﻪ ﻓﺮدوﺳـﯽ را ﭘﺮﺳـﯿﺪ ﮐﻪ‬‫ﺗﻮاﻧﯽ ﻧﻈﻢ ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﮔﻔﺘﻦ ﻓﺮدوﺳﯽ ﮔﻔﺖ ﺑﻠﯽ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﺳﺘﺎد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪125 :‬‬‫ﻋﻨﺼﺮي ازﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺧﺮم ﺷﺪ و ﻓﯽ اﻟﺤﺎل ﺑﻌﺮض رﺳﺎﻧﯿﺪ ﮐﻪ ﺟﻮاﻧﯽ ﺧﺮاﺳﺎﻧﯽ آﻣﺪه ﺑﺴﯿﺎر ﺧﻮشﻃﺒﻊ و ﺑﺮ ﺳﺨﻨﻮري ﻗﺎدرﺳﺖ ﮔﻤﺎن ﺑﻨﺪه‬‫اﻧﺴﺖ ﮐﻪ از ﻋﻬـﺪه ﻧﻈﻢ ﺗﺎرﯾـﺦ ﻋﺠﻢ ﺑﯿﺮون ﺗﻮاﻧـﺪ آﻣﺪ ﺳـﻠﻄﺎن ﮔﻔﺖ او را ﺑﮕﻮ ﮐﻪ در ﻣﺪح ﻣﻦ ﭼﻨﺪ ﺑﯿﺖ ﺑﮕﻮﯾﺪ ﻋﻨﺼـﺮي ﻓﺮدوﺳـﯽ را‬‫ﺑﻤﺪح ﺳﻠﻄﺎن اﺷﺎرت ﮐﺮد ﻓﺮدوﺳﯽ ﭼﻨﺪ ﺑﯿﺖ در ﻣﺪح ﺳﻠﻄﺎن ﺑﮕﻔﺖ ﺑﺪﯾﻬﻪ و اﯾﻦ ﺑﯿﺖ از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﭼﻮ ﮐﻮدك ﻟﺐ از ﺷﯿﺮ ﻣﺎدر ﺑﺸﺴﺖ ز ﮔﻬﻮاره ﻣﺤﻤﻮد ﮔﻮﯾﺪ ﻧﺨﺴﺖ‬‫ﺳﻠﻄﺎن را ﺑﻐﺎﯾﺖ ازﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﺧﻮش آﻣﺪ و ﻓﺮدوﺳـﯽ را ﻓﺮﻣﻮد ﺗﺎ ﺑﺮ ﻧﻈﻢ ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﻗﯿﺎم ﻧﻤﺎﯾﺪ ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ او را در ﺳـﺮا ﺑﻮﺳـﺘﺎن ﺧﺎص ﻓﺮﻣﻮد‬‫ﺗﺎ ﺣﺠﺮه ﻣﺴـﮑﻦ دادﻧـﺪ و ﻣﺸﺎﻫﺮه و وﺟﻪ ﻣﻌﺎش ﻣﻘﺮر ﮐﺮدﻧـﺪ و ﻣـﺪت ﭼﻬﺎر ﺳﺎل در ﺧﻄﻪ ﻏﺰﻧﯿﻦ ﺑﻨﻈﻢ ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﻣﺸـﻐﻮل ﺑﻮد ﺑﻌـﺪ از ان‬‫اﺟﺎزت ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﻮﻃﻦ رود و ﺑﻨﻈﻢ ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﻣﺸﻐﻮل ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺪت ﭼﻬﺎر ﺳﺎل دﯾﮕﺮ ﺑﻄﻮس ﺳﺎﮐﻦ و ﺑﺎز ﺑﻐﺰﻧﯿﻦ رﺟﻮع ﮐﺮد ﭼﻬﺎر‬‫داﻧﮓ ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ را ﺑﻨﻈﻢ آورده ﺑﻮد ﺑﻌﺮض ﺳـﻠﻄﺎن رﺳﺎﻧﯿﺪ و ﻣﻘﺒﻮل ﻧﻈﺮ ﮐﯿﻤﯿﺎ ﺧﺎﺻﯿﺖ ﺳﻠﻄﺎﻧﯽ ﺷﺪ و ﺑﺎز ﺑﺮ ﻃﺮﯾﻖ اول ﺑﮑﺎر ﻣﺸﻐﻮل ﺷﺪ‬‫و ﺳـﻠﻄﺎن ﮔﺎه ﮔﺎه او را ﻧﻮازش و ﺗﻔﻘـﺪي ﻓﺮﻣﻮدي و ﻣﺮﺑﯽ او ﺷـﻤﺲ اﻟﮑﻔﺎة ﺧﻮاﺟﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ اﻟﻤﯿﻤﻨـﺪي ﺑﻮد و ﻣﺪح او ﮔﻔﺘﯽ و‬‫اﻟﺘﻔـﺎت ﺑﺄﯾـﺎز ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﺧﺎﺻﺎن ﺳـﻠﻄﺎن ﺑﻮد ﻧﻤﯽﮐﺮد اﯾﺎز ازﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺗﺎﻓﺘﻪ ﺷـﺪ و از روي ﺳـﻌﺎﯾﺖ در ﻣﺠﻠﺲ ﺧﺎص ﺑﻌﺮض رﺳﺎﻧﯿـﺪ ﮐﻪ‬‫ﻓﺮدوﺳـﯽ راﻓﻀـﯿﺴﺖ و ﺳـﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﻮد در دﯾﻦ و ﻣـﺬﻫﺐ ﺑﻐﺎﯾﺖ ﺻـﻠﺐ ﺑﻮده و در ﻧﻈﺮ او ﻫﯿﭻ ﻃﺎﺋﻔﻪ دﺷـﻤﻦﺗﺮ از رﻓﻀﻪ ﻧﺒﻮدهاﻧﺪ ﺧﺎﻃﺮ‬‫ﺳﻠﻄﺎن ازﯾﻦ ﺳـﺒﺐ ﺑﺮ ﻓﺮدوﺳـﯽ ﻣﺘﻐﯿﺮ ﺷﺪ روزي او را ﻃﻠﺐ ﻓﺮﻣﻮد و از روي ﻋﺘﺎب ﺑﺎو ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺗﻮ ﻗﺮﻣﻄﯽ ﺑﻮده ﺑﻔﺮﻣﺎﯾﻢ ﺗﺎ ﺗﺮا زﯾﺮ ﭘﺎي‬‫ﻓﯿﻼن ﻫﻼك ﮐﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺟﻤﯿﻊ ﻗﺮاﻣﻄﻪ را ﻋﺒﺮت ﺑﺎﺷﺪ ﻓﺮدوﺳـﯽ ﻓﯽ اﻟﺤﺎل در ﭘﺎي ﺳـﻠﻄﺎن اﻓﺘﺎد ﮐﻪ ﻣﻦ ﻗﺮﻣﻄﯽ ﻧﯿﺴـﺘﻢ ﺑﻠﮑﻪ از اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ و‬‫ﺟﻤﺎﻋﺘﻢ و ﺑﺮ ﻣﻦ اﻓﺘﺮا ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺳـﻠﻄﺎن ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﻣﺠﺘﻬﺪان ﺑﺰرگ ﺷـﯿﻌﻪ از ﻃﻮس ﺑﻮدهاﻧﺪ اﻣﺎ ﻣﻦ ﺗﺮا ﺑﺨﺸﯿﺪم ﺑﺸﺮط آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﻣﺬﻫﺐ‬‫رﺟﻮع ﻧﻤﺎﺋﯽ ﺑﻌـﺪ از ان از ﺳـﻠﻄﺎن ﻫﺮاﺳﺎن ﺷـﺪ و در ﺣﻖ او ﻧﯿﺰ ﺑﺪﮔﻤﺎن ﮔﺸﺖ ﺑﻬﺮ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﮐﻪ ﺑﻮد ﮐﺘﺎب ﻧﻈﻢ ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﺑﺎﺗﻤﺎم رﺳﺎﻧﯿﺪ و‬‫او را ﻃﻤﻊ آن ﺑﻮد ﮐﻪ ﺳـﻠﻄﺎن در ﺣﻖ او اﺣﺴﺎن ﺑﺰرگ ﺑﺠﺎي آورد ﻣﺜﻞ ﻧـﺪﯾﻤﯽ ﻣﺠﻠﺲ ﺧﺎص و اﻗﻄﺎع ﭼﻮن ﺧﺎﻃﺮ ﺳـﻠﻄﺎن ﺑـﺪو ﮔﺮان‬‫ﺷﺪه ﺑﻮد ﺻـﻠﻪ ﮐﺘﺎب ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﺷـﺼﺖ ﻫﺰار درم ﻧﻘﺮه اﻧﻌﺎم ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﺑﯿﺘﯽ را درم ﻧﻘﺮه ﺑﺎﺷﺪ و ﻓﺮدوﺳـﯽ ﺑﻐﺎﯾﺖ اﯾﻦ اﻧﻌﺎم را در ﺣﻖ ﺧﻮد‬‫ﺣﻘﯿﺮ داﻧﺴﺖ اﻣﺎ ﺑﺴـﺘﺪ و ﺑﺒﺎزار ﺷـﺪ و ﺑﺤﻤﺎم درآﻣـﺪ و ﺑﯿﺴﺖ ﻫﺰار درم اﺟﺮت ﺣﻤﺎﻣﯽ ﺑـﺪاد و ﺑﯿﺴﺖ ﻫﺰار درم ﻓﻘﺎﻋﯽ ﺧﺮﯾـﺪ و ﺑﯿﺴـﺖ‬‫ﻫﺰار درم ﺑﻤﺴـﺘﺤﻘﺎن ﻗﺴـﻤﺖ ﻧﻤﻮد ﺧﻮد را در ﺷﻬﺮ ﻏﺰﻧﯿﻦ ﻣﺨﻔﯽ ﺳﺎﺧﺖ و ﺑﻌﺪ از ان ﺑﺤﯿﻠﻪ ﮐﺘﺎب ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ را از ﮐﺘﺎﺑﺪار ﺳﻠﻄﺎن ﺑﺪﺳﺖ‬‫آورد و ﭼﻨﺪ ﺑﯿﺖ در ﻣﺬﻣﺖ ﺳﻠﻄﺎن ﺑﺪاﻧﺠﺎ اﻟﺤﺎق ﮐﺮد ﺑﯿﺖ‬‫ﭼﻪ ﺳﯽ ﺳﺎل ﺑﺮدم ﺑﺸﻬﻨﺎﻣﻪ رﻧﺞ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺷﺎه ﺑﺨﺸﺪ ﻣﺮا ﺗﺎج و ﮔﻨﺞ‬‫اﮔﺮ ﺷﺎه را ﺷﺎه ﺑﻮدي ﭘﺪر ﺑﺴﺮ ﺑﺮ ﻧﻬﺎدي ﻣﺮا ﺗﺎج زر‬‫ﭼﻮ اﻧﺪر ﺗﺒﺎرش ﺑﺰرﮔﯽ ﻧﺒﻮد ﻧﯿﺎرﺳﺖ ﻧﺎم ﺑﺰرﮔﺎن ﺷﻨﻮد‬‫و ﺑﺎﻗﯽ اﯾﻦ اﺑﯿﺎت ﺷﻬﺮﺗﯽ ﻋﻈﯿﻢ دارد ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺗﻤﺎم اﺣﺘﯿﺎج ﻧﺒﻮد و ﻓﺮدوﺳﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪126 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 129‬از ‪581‬‬‫ﻣـﺪت ﭼﻬـﺎر ﻣـﺎه در ﻏﺰﻧﯿﻦ ﻣﺘﻮاري ﺑﻮد و ﺑﻌـﺪ از ان ﻣﺨﻔﯽ ﺑﻬﺮاة آﻣـﺪ و در ﺧـﺎﻧﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﻌـﺎﻟﯽ ﺻـﺤﺎف ﭼﻨـﺪ ﮔـﺎه ﺑﺴـﺮ ﺑﺮد آن ﺟﺎ ﻧﯿﺰ‬‫رﺳﻮﻻـن ﺑﺘﻔﺤﺺ ﻓﺮدوﺳـﯽ ﻣﯽرﺳـﯿﺪﻧﺪ و در ﺷـﻬﺮﻫﺎ ﻣﻨـﺎدي ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ ﻓﺮدوﺳـﯽ ﺧﻮد را ﺑﻤﺸـﻘﺖ ﺗﻤﺎم ﺑﻄﻮس رﺳﺎﻧﯿـﺪ و در آﻧﺠﺎ ﻧﯿﺰ‬‫ﻧﺘﻮاﻧﺴﺖ ﺑﻮدن اﻫـﻞ و ﻋﯿـﺎل و اﻗﺮﺑﺎ را وداع ﮐﺮد و ﻋﺎزم رﺳـﺘﻤﺪار ﺷـﺪه در آن ﺣﯿﻦ اﺳـﭙﻬﺒﺪ ﺟﺮﺟﺎﻧﯽ از ﻗﺒﻞ ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺑﻦ ﻗﺎﺑﻮس ﺣﺎﮐﻢ‬‫رﺳـﺘﻤﺪار ﺑﺪ ﺑﺪو ﭘﻨﺎه آورد و ﺳﭙﻬﺒﺪ او را ﻣﺮاﻋﺎﺗﯽ ﮐﺮد و از ﻓﺮدوﺳﯽ اﺑﯿﺎت ﻫﺠﻮ ﺳﻠﻄﺎن را ﺑﯿﮏ ﺻﺪ و ﺷﺼﺖ ﻣﺜﻘﺎل ﻃﻼ ﺑﺨﺮﯾﺪ ﮐﻪ از‬‫ﺷﺎﻫﻨـﺎﻣﻪ ﻣﺤﻮ ﺳـﺎزد و او اﺟـﺎﺑﺖ ﮐﺮده دﯾﮕﺮ ﺑـﺎر ﺑﻄﻮس رﺟﻮع ﻧﻤﻮد و ﭘﯿﺮي ﺑﺮو ﻣﺴـﺘﻮﻟﯽ ﺷـﺪه ﺑﻮد و در وﻃﻦ ﻣﺎﻟﻮف ﻣﺘﻮاري ﻣﯽﺑﻮد‬‫وﻗﺘﯽ ﺳـﻠﻄﺎن در ﺳـﻔﺮ ﻫﻨـﺪ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻤﻠﮏ دﻫﻠﯽ ﻣﯽﻧﻮﺷﺖ رو ﺑﺨﻮاﺟﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ ﻣﯿﻤﻨﺪي ﮐﺮد ﮐﻪ اﮔﺮ ﺟﻮاب ﻧﻪ ﺑﺮ وﻓﻖ ﻣﺮاد ﻣﺎ اﯾﺪ‬‫ﺗﺪﺑﯿﺮ ﭼﯿﺴﺖ ﺧﻮاﺟﻪ اﯾﻦ ﺑﯿﺖ از ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﺧﻮاﻧﺪ‬‫اﮔﺮ ﺟﺰ ﺑﮑﺎم ﻣﻦ آﯾﺪ ﺟﻮاب ﻣﻦ و ﮔﺮز و ﻣﯿﺪان و اﻓﺮاﺳﯿﺎب‬‫ﺳﻠﻄـﺎن را رﻗﺘﯽ ﭘﯿـﺪا ﺷـﺪ ﮔﻔﺖ در ﺣﻖ ﻓﺮدوﺳـﯽ ﺟﻔـﺎ و ﮐﻢ ﻋﻨـﺎﯾﺘﯽ ﮐﺮدم اﯾـﺎ اﺣﻮال او ﭼﯿﺴﺖ ﺧﻮاﺟﻪ ﻣﺤـﻞ و ﺗﻘﺮﯾﺐ ﯾـﺎﻓﺖ ﺑﻌﺮض‬‫رﺳﺎﻧﯿﺪ ﮐﻪ ﻓﺮدوﺳـﯽ ﭘﯿﺮ و ﻋﺎﺟﺰ و ﻣﺴﺘﻤﻨﺪ ﺷﺪه و در ﻃﻮس ﻣﺘﻮاري ﺑﻮده ﺳﻠﻄﺎن از ﻏﺎﯾﺖ ﻋﻨﺎﯾﺖ و ﺷﻔﻘﺖ ﻓﺮﻣﻮد ﺗﺎ دوازده ﺷﺘﺮ ﻧﯿﻞ ﺑﺎر‬‫ﮐﺮده ﮐﺮده ﺟﻬﮥ اﻧﻌﺎم ﻓﺮدوﺳـﯽ ﺑﻄﻮس ﻓﺮﺳـﺘﺎد؟؟؟ ﺷﺘﺮان ﻧﯿﻞ ﺑﺪروازه رودﺑﺎر ﻃﻮس ﻫﻤﺎن ﺑﻮد و ﺑﯿﺮون رﻓﺘﻦ ﺟﻨﺎزه ﻓﺮدوﺳـﯽ ﺑﺪروازه‬‫رزان ﻫﻤﺎن ﺑﻌﺪ از ان ﺟﻬﺎت ﺗﺴﻠﯿﻢ ﺧﻮاﻫﺮش ﮐﺮدﻧﺪ ﻗﺒﻮل ﻧﮑﺮد و از ﻏﺎﯾﺖ زﻫﺪ ﮔﻔﺖ‬‫ﻣﺮا ﺑﻤﺎل ﺳـﻼﻃﯿﻦ ﭼﻮ اﺣﺘﯿﺎﺟﯽ ﻧﯿﺴﺖ * و وﻓﺎت ﻓﺮدوﺳـﯽ در ﺷـﻬﻮر ﺳﻨﻪ ‪ 411‬اﺣﺪي ﻋﺸـﺮ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﺑﻮده و ﻗﺒﺮ او در ﺷـﻬﺮ ﻃﻮﺳﺴﺖ‬‫ﺑﺠﻨﺐ ﻣﺰار ﻋﺒﺎﺳـﯿﻪ و اﻟﯿﻮم ﻣﺮﻗـﺪ ﺷـﺮﯾﻒ او ﻣﺘﻌﯿﻨﺴﺖ و زوار را ﺑﺪان ﻣﺮﻗﺪ اﻟﺘﺠﺎﺳﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﮐﺮﮐﺎﻧﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎ‬‫ﯾﺴـﺘﺤﻖ ﺑﺮ ﻓﺮدوﺳـﯽ ﻧﻤﺎز ﻧﮑﺮد ﮐﻪ او ﻣﺪح ﻣﺠﻮس ﮔﻔﺘﻪ آن ﺷﺐ در ﺧﻮاب دﯾﺪ ﮐﻪ ﻓﺮدوﺳﯽ را در ﺑﻬﺸﺖ ﻋﺪن درﺟﺎت ﻋﺎﻟﯿﺴﺖ ازو‬‫ﺳﺆال ﮐﺮد ﮐﻪ اﯾﻦ درﺟﻪ ﺑﭽﻪ ﯾﺎﻓﺘﯽ ﮔﻔﺖ ﺑﺪان ﯾﮏ ﺑﯿﺖ ﮐﻪ در ﺗﻮﺣﯿﺪ ﮔﻔﺘﻢ اﯾﻦ ﺳﺖ ﺑﯿﺖ ﺟﻬﺎن را ﺑﻠﻨﺪي و ﭘﺴﺘﯽ ﺗﻮﺋﯽ ﻧﺪاﻧﻢ ﭼﻪ ﻫﺮ‬‫ﭼﻪ ﻫﺴﺘﯽ ﺗﻮﺋﯽ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﻟﺴـﻤﺮﻗﻨﺪي ﻓﺜﺒﺖ و اﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ اﻟﻮدود* ان اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﺤﯿﻮد اﻟﻤﯿﻮد* ﻓﯽ ﺗﻌﺮﺿﻪ ﻟﻬـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺎﻻﻧﮑﺎر و‬‫اﻟﺠﺤﻮد* و ﺗﻠﻘﯿﻪ ﺑﺎﻻﻋﺮاض و اﻟﺼـﺪود* ﻗﺪ ارﺑﯽ ﻋﻠﯽ ﺳـﻠﻄﺎن اﺻـﺤﺎب اﻟﺰﯾﻎ و اﻟﻤﺮود و ﺑّﺬ ﻋﻠﯽ ﺻـﻨﺪﯾﺪ ذوي اﻟﺒﻐﯽ و اﻟﺤﺮود* و ﺑﻠﻎ‬‫ﻓﯽ ﺗﯿﻬﺎء اﻟﻌﺼﺒﯿﮥ اﻟﯽ اﻗﺼﯽ اﻟﻐﯽ و اﻟﻌﻨﻮد و ﺣﺼﻞ ﻓﯽ ﻏﻠﻮاء اﻟﺤﻤّﯿﮥ ﻋﻠﯽ اﺧﯿﺐ اﻟﺨﺴﺮ و اﻟﮑﻨﻮد‬‫وﺟﻪ ﺳﯽ و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ ﻃﺮاز اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﺑﻮاﺳﻄﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﺑﺴﻨﺪ ﺧﻮد آورده‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻧﯿﺰ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﺑﺴﻨﺪ ﺧﻮد آورده‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪127 :‬‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و رواﯾﺖ ﮐﺮدن اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس از اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ ﻧﯿﺰ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻤﺎ ﺳـﺘﻌﺮف ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ از اﺟﻠﻪ ﺣﻔـﺎظ ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻦ و اﻣﺎﺛـﻞ اﯾﻘـﺎظ ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺟﻼـﻟﺖ ﺷﺎن و ﻋﻠﻮ ﻣﮑﺎن او ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﮐﺘﺎب‬‫اﻻﻧﺴﺎب ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ و ﻣﻌﺠﻢ اﻟﺒﻠـﺪان ﯾﺎﻗﻮت ﺣﻤﻮي و ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم و ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ و ﻋﺒﺮ ذﻫﺒﯽ و زاد اﻟﻤﻌﺎد اﺑﻦ اﻟﻘﯿﻢ‬‫ﺣﻨﺒﻠﯽ و ﺗﺎرﯾﺦ اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﺷﺎﻣﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺳـﺒﮑﯽ و ﺣﺼﻦ ﺣﺼﯿﻦ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺟﺰري و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﺳﯿﻮﻃﯽ و ﺷﺮح ﻣﻮاﻫﺐ‬‫ﻟﺪﻧﯿﻪ زرﻗﺎﻧﯽ و ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺴﻄﻨﻄﯿﻨﯽ و رﺳﺎﻟﻪ اﺻﻮل ﺣﺪﯾﺚ ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ و ﻏﯿﺮ ان واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ و اﮐﺜﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 130‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﺎرات اﯾﻦ ﮐﺘﺐ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺠﻠﺪاﺗﯽ ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد ﻓﻬﺬا اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﻃﺮاز ﻣﺤﺪﺛﯿﻬﻢ اﻻﻋﻼم* و ﻋﻠﻢ ﺣﻔﺎﻇﻬﻢ اﻟﻔﺨﺎم* ﻗﺪ‬‫روي ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤﺒﻬﺮ اﻟﻨﻈﺎم* و اﺛﺮ ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻤﺼـﺤﻒ اﻟﻌﺼﺎم* ﺑﻄﺮﯾﻘﯿﻦ ﻋﻦ ﺳـﯿﺪ اﻻﻧﺎم* ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺘﺤّﯿﮥ و اﻟﺴـﻼمﻓﻼ‬‫ﯾﻄﻌﻦ ﻓﯿﻪ ﺑﻌﺪ رواﯾﮥ اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ اﻻ اﻟﻤﺎرد اﻟّﺬي ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟﺪ اﻟﺨﺼﺎم و ﻻ ﯾﻘﺪح ﻓﯿﻪ ﻏﺐ وﻋﯿﻬﺎ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺗﺎه ﻓﯽ ﺑﯿﺪ اﻟﻐﻮاﯾﮥ و ﻫﺎم‬‫وﺟﻪ ﺳﯽ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺗﺎج اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را در ﮐﺘﺎب ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در رﺳﺎﻟﻪ ﻗﻮل ﺟﻠﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺴﺎدس ﻋﺸﺮ ﻋﻨﻪ أي‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ‬‫و رواﯾﺖ ﮐﺮدن اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ از اﻓﺎده اﺑﺮاﻫﯿﻢ وﺻﺎﺑﯽ در ﮐﺘﺎب اﻻﮐﺘﻔﺎء و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸـﯽ در‬‫ﻧﺰل اﻻﺑﺮار و ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ و ﺗﺤﻔﮥ اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ ﻧﯿﺰ واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎﻧﯽ ﻧﯿﺰ آن را در دّر ﯾﺘﯿﻢ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﮐﻤﺎ ﺳﺘﻌﺮف‬‫ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫وﺟﻪ ﺳﯽ و ﺷﺸﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم را ﺑﻠﻘﺐ ﺑـﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﺤﮑﻢ و اﻟﻌﻠﻮم ﻣـﺪح ﻧﻤﻮده ﮐﻤـﺎل ﺛﺒﻮت و ﺣﺘﻤﯿﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺮ اﺻـﺤﺎب اﻟﺒﺎب واﺿـﺢ و ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺣﻠﯿـﮥ اﻷوﻟﯿﺎء ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﯿﺪ اﻟﻘﻮم و‬‫ﻣﺤﺒﻮب اﻟﻤﻌﺒﻮد ﺑـﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﺤﮑﻢ و اﻟﻌﻠﻮم و راس اﻟﻤﺨﺎﻃﺒﺎت و ﻣﺴـﺘﻨﺒﻂ اﻻﺷﺎرات راﯾـﮥ اﻟﻤﻬﺘـﺪﯾﻦ و ﻧﻮر اﻟﻤﻄﯿﻌﯿﻦ و وﻟﯽ اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ و‬‫اﻣﺎم اﻟﻌﺎوﻟﯿﻦ اﻗﺪﻣﻬﻢ اﺟﺎﺑﮥ و اﯾﻤﺎﻧﺎ و اﻗﻮﻣﻬﻢ ﻗﻀﯿﮥ و اﯾﻘﺎﻧﺎ و اﻋﻈﻤﻬﻢ ﺣﻠﻤﺎ و اوﻓﺮﻫﻢ ﻋﻠﻤﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻗﺪة و اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ‬‫و زﯾﻨﮥ اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ اﻟﻤﻨﺒﯽ ﻋﻦ ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻟﺘﻮﺣﯿﺪ اﻟﻤﺸﯿﺮ اﻟﯽ ﻟﻮاﻣﻊ ﻋﻠﻢ اﻟﺘﻔﺮﯾﺪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘﻠﺐ اﻟﻌﻘﻮل و اﻟﻠﺴﺎن اﻟﺴﺌﻮل و اﻻذن اﻟﻮاﻋﯽ و اﻟﻌﻬﺪ‬‫اﻟﻮاﻓﯽ ﻓﻘﺄ ﻋﯿﻮن اﻟﻔﺘﻦ و وﻗﯽ ﻣﻦ ﻓﻨﻮن اﻟﻤﺤﻦ ﻓﺪﻓﻊ اﻟﻨﺎﮐﺜﯿﻦ و وﺿﻊ اﻟﻘﺎﺳﻄﯿﻦ و دﻣﻎ اﻟﻤﺎرﻗﯿﻦ اﻷﺧﯿﺸﻦ ﻓﯽ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪128 :‬‬‫اﻟﻤﻤﺴﻮس ﻓﯽ ذات اﻟﱠﻠﻪ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ از ﺣﻔـﺎظ اﯾﻦ ﺷـﺎن و ﻧﻘـﺎد ﺟﻠﯿـﻞ اﻟﺸـﺄن و ﻣﺴـﺘﻨﺪﯾﻦ اﻋﯿـﺎن و ﻣﻌﺘﻤـﺪﯾﻦ ارﮐـﺎن و ﻣﺘﻤﻬﺮﯾﻦ ﺛﻘـﺎت و‬‫ﻣﺘﺒﺤﺮﯾﻦ اﺛﺒﺎت و اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻣﻌﻈﻤﯿﻦ و ﮐﺒﺎر ﻣﻔﺨﻤﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻮده ﻧﻔﺎﺋﺲ ﻣﮑﺎرم ﺷﻬﯿﻪ و ﻋﻘﺎﺋﻞ ﻣﺤﺎﻣﺪ ﺑﻬﯿﻪ او ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻟا ﺸﺎﻓﻌﯽ‬‫ﻟﻔﺨﺮ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺮازي و ﺗﺎرﯾـﺦ ﮐﺎﻣﻞ ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻦ اﻷﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري و اﺳـﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ اﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﺗﺼـﻨﯿﻒ اﺑﻮ اﻟﻤﻮﯾﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺨﻮارزﻣﯽ و وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و ﻣﻨﻬﺎج اﻟﺴـﻨﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ و ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸﺮ اﺑﻮ اﻟﻔﺪاء اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﯾﻮﺑﯽ‬‫و ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ و ﻋﺒﺮ و دول اﻻﺳﻼم ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ذﻫﺒﯽ و ﺗﺘﻤﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼﺮ اﺑﻦ اﻟﻮردي و اﺳﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل ﻣﺸﮑﺎة وﻟﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﻄﯿﺐ و‬‫زاد اﻟﻤﻌﺎد اﺑﻦ اﻟﻘﯿﻢ و واﻓﯽ ﺑﺎﻟﻮﻓﯿﺎت ﺻـﻼح اﻟﺪﯾﻦ ﺧﻠﯿﻞ ﺑﻦ اﯾﺒﮏ اﻟﺼـﻔﺪي و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﺒﮑﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻻﺳـﻨﻮي و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﺷـﻬﺒﮥ‬‫اﻻﺳـﺪي و ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟـﺪﻻﺋﻞ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﻟﻮاﻗﺢ اﻻﻧﻮار ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺷـﻌﺮاﻧﯽ و ﺗﺎرﯾﺦ‬‫ﺧﻤﯿﺲ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ دﯾﺎرﺑﮑﺮي و ﻣﻘﺎﻟﯿﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ اﺑﻮ ﻣﻬﺪي ﺛﻌﺎﻟﺒﯽ و ﺑﺴﺘﺎن اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ و ﻗﻮل ﻣﺴﺘﺤﺴﻦ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ‬‫زﻣﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ و اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء و ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ اﺳﺖ ﺑﻌﻀﯽ از ﻋﺒﺎرات اﯾﻦ ﮐﺘﺐ در ﻣﺠﻠﺪات ﺳﺎﺑﻘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 131‬از ‪581‬‬‫ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪه و ﺷﻄﺮي از ان ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﺑﻌﺾ ﻣﺠﻠﺪات آﺗﯿﻪ ﻣﺬﮐﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﺮ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات اﮐﺘﻔﺎ ﻣﯽرود اﺑﻦ‬‫ﺧﻠﮑﺎن در وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻣﻬﺮان اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺸﻬﻮر‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب ﺣﻠﯿـﮥ اﻻوﻟﯿﺎء ﮐﺎن ﻣﻦ اﻋﻼم اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ و اﮐﺎﺑﺮ اﻟﺤﻔﺎظ اﻟﺜﻘﺎت اﺧﺬ ﻋﻦ اﻻﻓﺎﺿﻞ و اﺧﺬوا ﻋﻨﻪ و اﻧﺘﻔﻌﻮا ﺑﻪ و ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﺤﻠﯿﮥ‬‫ﻣﻦ اﺣﺴﻦ اﻟﮑﺘﺐ و ﻟﻪ ﮐﺘﺎب ﺗﺎرﯾـﺦ اﺻـﺒﻬﺎن ﻧﻘﻠﺖ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ واﻟـﺪه ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺴـﺒﻪ ﻋﻠﯽ ﻫـﺬه اﻟﺼﻮرة و ذﮐﺮان ﺟﺪه ﻣﻬﺮان اﺳـﻠﻢ‬‫اﺷﺎرة اﻟﯽ اﻧﻪ اول ﻣﻦ اﺳﻠﻢ ﻣﻦ اﺟﺪاده و و اﻧﻪ ﻣﻮﻟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﺳﯿﺎﺗﯽ ذﮐﺮ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ذﮐﺮان واﻟﺪه ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و دﻓﻦ ﻋﻨﺪ ﺟﺪه ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻣﻪ وﻟﺪ ﻓﯽ‬‫رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و ﻗﯿﻞ ارﺑﻊ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺻـﻔﺮ و ﻗﯿﻞ ﯾﻮم اﻻﺛﻨﯿﻦ اﻟﺤﺎدي و اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ ﻣﻦ اﻟﻤﺤﺮم ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺜﯿﻦ و‬‫ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﺑﺎﺻـﺒﻬﺎن رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳﻨﻪ ﺛﻠﺜﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ‬‫ﻧﻌﯿﻢ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺼﻮﻓﯽ اﻻﺣﻮل ﺳـﺒﻂ اﻟﺰاﻫﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ اﻟﺒﻨﺎء ﺑﺎﺻﺒﻬﺎن ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺮم و‬‫ﻟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪129 :‬‬‫ارﺑﻊ و ﺗﺴـﻌﻮن ﺳـﻨﮥ اﻋﺘﻨﯽ ﺑﻪ اﺑﻮه و اﺳـﻤﻌﻪ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﺑﻌﺪﻫﺎ اﺳﺘﺠﺎز ﻟﻪ ﺧﺜﯿﻤﮥ اﻟﻄﺮاﺑﻠﺴﯽ و اﻻﺻﻢ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻤﺎ و‬‫ﺗﻔﺮد ﺑﺎﻟـﺪﻧﯿﺎ ﺑﻌﻠﻮ اﻻﺳـﻨﺎد ﻣﻊ اﻟﺤﻔﻆ و اﻻﺳـﺘﺒﺤﺎر ﻣﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻓﻨﻮﻧﻪ روي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻓﺎرس و اﻟﻌﺴﺎل و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺴـﻤﺴﺎر و أﺑﯽ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺼﻮف او أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻼـد و ﻃﺒﻘﺘﻬﻢ ﺑـﺎﻟﻌﺮاق و اﻟﺤﺠـﺎز و ﺧﺮاﺳﺎن و ﺻـﻨﻒ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﮑﺒﺎر اﻟﻤﺸـﻬﻮرة ﻓﯽ اﻻﻗﻄﺎر اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻓﻬـﺬا اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ و اﺣﺪ ﺣﻔﺎﻇﻬﻢ اﻻﻓﺮاد* و ﻓﺮد اﯾﻘﺎﻇﻬﻢ اﻟﻨﻘﺎد* اﻟّﺬي ﻃﺎر ﺻـﯿﺘﻪ ﻓﯽ اﻟﺘﻼل و اﻟﻮﻫﺎد و ﺑﻠﻐﺖ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟﺴﺎﺋﺮة اﻟﯽ اﻻﻏﻮار و‬‫اﻻﻧﺠﺎد* ﻗﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺮﻏﻢ ﻻ ﻧﺎف ذوي اﻻﺣﺘﺪاد* ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﯿﻦ اﮐﺎﺑﺮﻫﻢ اﻻﻣﺠﺎدو اﺛﺒﺘﻪ ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ و‬‫اﻟﺠﺰم درء ﻓﯽ ﺻـﺪور ارﺑﺎب اﻟﺨﺪاع و اﻟﮑﯿﺎد ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﺣﻠﯿﮥ اﻻوﻟﯿﺎء اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﯿﻦ اﻻﻣﺼﺎر و اﻟﺒﻼد ﻓﺎﻟﻌﺠﺐ ﮐﻞ اﻟﻌﺠﺐ ﻣﻦ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺪ اﻟﻔﻮاد* اﻟﺒﺪﯾﻊ اﻻﻧﺘﻘﺎد* ﮐﯿﻒ ﻣﻀـﯽ ﻋﻠﯽ ﺳـﻨﻦ اﻟﺨﺼﺎم و اﻟﻠﺪاد* و ﻧﻈﻢ ﻧﻔﺴﻪ ﻓﯽ ﺳـﻠﮏ اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ اﻟﺠﺤﺎد* اﻟﺠﺎﺋﺒﯿﻦ ﺳﺒﺎﺳﺐ‬‫اﻟﺤﯿﻒ و اﻟﻌﻨﺎد* اﻟﻬﺎﺋﻤﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﻌﻤﻪ و اﻟﻌﺘﻪ ﻓﯽ ﮐﻞ واد‬‫وﺟﻪ ﺳﯽ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻌﻄﺎر اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺴـﻨﺪ ﻣﺘﺼﻞ ﺧﻮد از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ آﻧﻔﺎ در وﺟﻪ رواﯾﺖ اﺑﻦ اﻟﺴـﻘﺎ از ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ داﻧﺴﺘﯽ و‬‫ﺳﺘﻘﻒ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯿﻤـﺎ ﺑﻌـﺪ اﯾﻀـﺎ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻌﻄﺎر از اﺋﻤﻪ ﮐﺒﺎر و اﻋﻼم اﺣﺒﺎر ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ در ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﻤﻨـﺎﻗﺐ رواﯾـﺎت و اﺧﺒـﺎر او ﺑﺘﻮﻓﯿﺮ و اﮐﺜـﺎر آورده و ﻣﮑﺮر او را ﺑﻮﺻﻒ ﻓﻘﯿﻪ ﺷـﺎﻓﻌﯽ ﺳـﺘﻮده و ﺟﻼـﻟﺖ ﺷﺎن و رﻓﻌﺖ ﻣﮑﺎن او ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﻌﺒﺮ ذﻫﺒﯽ ﻧﯿﺰ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ و ﻗـﺪ ﻣﺮت ﻋﺒﺎرﺗﻪ ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟّﻄﯿﺮ ﻓﻬـﺬا اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻌﻄﺎر ﻓﻘﯿﻬﻬﻢ اﻟﺴﺎﺑﺮ ﻟﻼﻏﻮار* ﻗﺪ‬‫روي ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺰري ﺑﻨﻮاﻓﺤﻪ ارﯾﺞ اﻻزﻫﺎر* اﻟﺰاري ﺑﻔﻮاﺋﺤﻪ ﻋﻠﯽ ﻧﺴـﻤﺎت اﻻﺳـﺤﺎر* ﻓﻼ ﯾﻌﺎﻓﻪ و ﻟﻮ ﺑﺎﻻﻟﻄﺎط و اﻻﺿـﻤﺎر* اﻟّﺎ ﻣﻦ‬‫اﻟﻒ ﻟﺨﺒﺜﻪ اﻻ ﺑﺨﺎﺳـﺮ و اﻻﻗﺬار* و ﻻ ﯾﺘﻠﻘﺎه ﺑﺎﻟﺠﺤﻮد و اﻻﻧﮑﺎر* اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻏﺎص ﻟﻌﻤﻬﻪ ﻓﯽ اﻻﻏﺒﺎش و اﻻﮐﺪار* و اﻟﱠﻠﻪ وﻟﯽ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ ﺑﺎﻟﺘﯿﻘﻆ‬‫و اﻻﺳﺘﺒﺼﺎر* و ﻫﻮ اﻟﻤﻮزع ﻟﻠﺘﺒﺼﺮ و اﻻﻋﺘﺒﺎر‬‫وﺟﻪ ﺳﯽ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﻗﻀـﯽ اﻟﻘﻀـﺎة اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺒﺼـﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻤﺎوردي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 132‬از ‪581‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺷﻬﺮآﺷﻮب ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺮﺣﻤﮥ در ﻣﻨﺎﻗﺐ آل أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و‬‫ﻗﺎل اﻟﻨﺒّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎﻻﺟﻤﺎع اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب رواه اﺣﻤﺪ ﻣﻦ ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ ﻃﺮق و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪130 :‬‬‫اﺑﺮاﻫﯿـﻢ اﻟﺜﻘﻔﯽ ﻣـﻦ ﺳـﺒﻌﮥ ﻃﺮق و اﺑـﻦ ﺑﻄـﮥ ﻣـﻦ ﺳـﺘﮥ ﻃﺮق و اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﻟﺠﻌـﺎﺑﯽ ﻣﻦ ﺳـﺘﮥ ﻃﺮق و اﺑﻦ ﺷـﺎﻫﯿﻦ ﻣﻦ ارﺑﻌـﮥ ﻃﺮق و ﻟا ﺨﻄﯿﺐ‬‫اﻟﺘﺎرﯾﺨﯽ ﻣﻦ ﺛﻼﺛـﮥ ﻃﺮق و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻘﯿﻦ و ﻗـﺪ رواه اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ و اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﻟﻤﺎوردي و اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر اﻟّﺴـ ﮑﺮي و اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﻦ‬‫ﻣﺎوردي‬‫از اﻋﺎﻇﻢ ﻓﻘﻬﺎي ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ و اﻓﺎﺧﻢ ﻧﺒﻬﺎي ﻧﺤﺎرﯾﺮ ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻮده ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﻤﻌﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤﺎوردي ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻤﯿﻢ‬‫و اﻟﻮاو و ﺳـﮑﻮن اﻟﺮاء و ﻓﯽ آﺧﺮﻫﺎ اﻟﺪال اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ ﻫﺬه اﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﺑﯿﻊ اﻟﻤﺎورد و ﻋﻤﻠﻪ و اﺷﺘﻬﺮ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑﻬﺬه اﻟﻨﺴﺒﮥ ﻻن ﺑﻌﺾ‬‫اﺟﺪاده ﮐﺎن ﯾﻌﻤﻠﻪ و ﯾﺒﯿﻌﻪ ﻣﻨﻬﻢ اﻗﻀـﯽ اﻟﻘﻀﺎة اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺒﺼﺮي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻤﺎوردي ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺒﺼﺮة ﺳﮑﻦ‬‫ﺑﻐﺪاد و ﮐﺎن ﻣﻦ وﺟﻮه اﻟﻔﻘﻬﺎء اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﯿﻦ و ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻋﺪة ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و ﻓﺮوﻋﻪ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﺟﻌﻞ إﻟﯿﻪ وﻻﯾﮥ اﻟﻘﻀﺎء ﺑﺒﻠﺪان ﮐﺜﯿﺮة‬‫و ﺳـﮑﻦ ﺑﻐـﺪاد ﻓﯽ درب اﻟﺰﻋﻔﺮان و ﺣـﺪث ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺠﺒﻠﯽ ﺻﺎﺣﺐ أﺑﯽ ﺧﻠﯿﻔـﮥ و ﻋﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺪي ﺑﻦ زﺣﺮ‬‫اﻟﻤﻨﻘﺮي و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻌّﻠﯽ اﻻزدي و ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﺒﻐﺪادي و ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫و ﺟﻤﺎﻋـﮥ آﺧﺮﻫﻢ اﺑﻮ اﻟﻌﺰ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﮐﺎدش اﻟﻌﮑﺒﺮي و ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﮐﺘﺒﺖ ﻋﻨﻪ و ﮐﺎن ﺛﻘﮥ و ﻣﺎت ﻓﯽ ﺷـﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻻول ﻣﻦ‬‫ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و دﻓﻦ ﻣﻦ اﻟﻐﺪ ﻓﯽ ﻣﻘﺒﺮة ﺑﺎب ﺣﺮب و ﮐﺎن ﻗﺪ ﺑﻠﻎ ﺳـﺘﺎ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ در ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﻣﻞ در‬‫وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﺳـﻠﺨﻪ ﯾﻌﻨﯽ رﺑﯿﻊ اﻻول ﺗﻮﻓﯽ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﻤﺎوردي‬‫اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ و ﮐـﺎن اﻣﺎﻣـﺎ و ﻟﻪ ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺤﺎوي و ﻏﯿﺮه ﻓﯽ ﻋﻠﻮم ﮐﺜﯿﺮة و ﮐﺎن ﻋﻤﺮه ﺳﺖ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن در‬‫وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺒﺼﺮي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻤﺎوردي اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﮐﺎن ﻣﻦ وﺟﻮه اﻟﻔﻘﻬﺎء اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﮥ و‬‫ﮐﺒﺎرﻫﻢ اﺧﺬ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺼـﯿﻤﺮي ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة ﺛﻢ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ أﺑﯽ ﺣﺎﻣﺪ اﻻﺳﻔﺮاﺋﻨﯽ ﺑﺒﻐﺪاد و ﮐﺎن ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻟﻠﻤﺬﻫﺐ و ﻟﻪ ﻓﯿﻪ ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﺤﺎوي اﻟّـﺬي ﻟﻢ ﯾﻄﺎﻟﻌﻪ اﺣـﺪ اﻻ و ﺷـﻬﺪ ﻟﻪ ﺑﺎﻟﺘﺒﺤﺮ و اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ اﻟﺘﺎﻣـﮥ ﺑﺎﻟﻤـﺬﻫﺐ و ﻓﻮض إﻟﯿﻪ اﻟﻘﻀﺎء ﺑﺒﻠـﺪان ﮐﺜﯿﺮة و اﺳـﺘﻮﻃﻦ ﺑﻐﺪاد ﻓﯽ‬‫درب اﻟﺰﻋﻔﺮان و روي ﻋﻨﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد و ﻗﺎل ﮐﺎن ﺛﻘﮥ و ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ ﻏﯿﺮ اﻟﺤﺎوي ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻟﻘﺮآن اﻟﮑﺮﯾﻢ و‬‫اﻟﻨﮑﺖ و اﻟﻌﯿﻮن و ادب اﻟﺪﯾﻦ و اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻻﺣﮑﺎم اﻟﺴـﻠﻄﺎﻧﯿﮥ و ﻗﺎﻧﻮن اﻟﻮزارة و ﺳـﯿﺎﺳﮥ اﻟﻤﻠﮏ و اﻻﻗﻨﺎع ﻓﯽ اﻟﻤﺬﻫﺐ و ﻫﻮ ﻣﺨﺘﺼـﺮ و ﻏﯿﺮ‬‫ذﻟـﮏ و ﺻـﻨﻒ ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و اﻻـدب و اﻧﺘﻔﻊ اﻟّﻨﺎس ﺑﻪ و ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﻈﻬﺮ ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻓﯽ ﺣﯿﺎﺗﻪ ﺷـﯿﺌﺎ و اﻧﻤﺎ ﺟﻤﻌﻬﺎ ﮐﻠﻬﺎ ﻓﯽ ﻣﻮﺿـﻊ‬‫ﻓﻠﻤﺎ دﻧﺖ وﻓﺎﺗﻪ ﻗﺎل ﻟﺸﺨﺺ ﯾﺜﻖ ﺑﻪ اﻟﮑﺘﺐ اﻟّﺘﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﮑﺎن اﻟﻔﻼﻧﯽ ﮐّﻠﻬﺎ ﺗﺼﻨﯿﻔﯽ و اﻧّﻤﺎ ﻟﻢ اﻇﻬﺮﻫﺎ ﻻﻧﯽ ﻟﻢ اﺟﺪ ﻧﯿﮥ ﺧﺎﻟﺼﮥ ﻟّﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻢ‬‫ﯾﺸﺒﻬﺎ ﮐﺪر ﻓﺎذا ﻋﺎﻧﯿﺖ اﻟﻤﻮت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪131 :‬‬‫و وﻗﻌﺖ ﻓﯽ اﻟﻨﺰع ﻓﺎﺟﻌﻞ ﯾـﺪك ﻓﯽ ﯾـﺪي ﻓﺎن ﻗﺒﻀﺖ ﻋﻠﯿﻬﺎ و ﻋﺼـﺮﺗﻬﺎ ﻓﺎﻋﻠﻢ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﻘﺒﻞ ﻣّﻨﯽ ﺷـﯽء ﻣﻨﻬﺎ ﻓﺎﻋﻤـﺪ اﻟﯽ اﻟﮑﺘﺐ و اﻟﻘﻬﺎ ﻓﯽ‬‫دﺟﻠـﮥ ﻟﯿﻼـ و ان ﺑﺴـﻄﺖ ﯾـﺪي و ﻟﻢ اﻗﺒﺾ ﻋﻠﯽ ﯾـﺪك ﻓـﺎﻋﻠﻢ اﻧﻬﺎ ﻗﺒﻠﺖ و اﻧﯽ ﻗـﺪ ﻇﻔﺮت ﺑﻤﺎ ﮐﻨﺖ ارﺟﻮه ﻣﻦ اﻟﻨـّﯿ ﮥ اﻟﺨﺎﻟﺼـﮥ ﻗﺎل ذﻟﮏ‬‫اﻟﺸـﺨﺺ ﻓﻠﻤﺎ ﻗﺎرب اﻟﻤﻮت وﺿـﻌﺖ ﯾـﺪي ﻓﯽ ﯾـﺪه ﻓﺒﺴـﻄﻬﺎ و ﻟﻢ ﯾﻘﺒﺾ ﻋﻠﯽ ﯾﺪي ﻓﻌﻠﻤﺖ اﻧﻬﺎ ﻋﻼﻣﮥ اﻟﻘﺒﻮل ﻓﺎﻇﻬﺮت ﮐﺘﺒﻪ ﺑﻌﺪه و ذﮐﺮ‬‫اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ اول ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﻋﻦ اﻟﻤﺎوردي اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻗﺎل ﮐﺘﺐ اﺧﯽ اﻟﯽ ﻣﻦ اﻟﺒﺼﺮة و اﻧﺎ ﺑﺒﻐﺪاد‬‫ﻃﯿﺐ اﻟﻬﻮاء ﺑﺒﻐﺪاد ﯾﺸﻮﻗﻨﯽ ﻗﺪﻣﺎ إﻟﯿﻬﺎ و ان ﻋﺎﻗﺖ ﻣﻘﺎدﯾﺮ‬‫ﻓﮑﯿﻒ ﺻﺒﺮي ﻋﻨﻬﺎ اﻻن إذ ﺟﻤﻌﺖ ﻃﯿﺐ اﻟﻬﻮاﺋﯿﻦ ﻣﻤﺪود و ﻣﻘﺼﻮر‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﻌﺰ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﮐﺎدش اﻧﺸﺪﻧﯽ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﺎوردي ﻗﺎل اﻧﺸﺪﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ اﻟﮑﺎﺗﺐ اﻟﻮاﺳﻄﯽ ﺑﺎﻟﺒﺼﺮة ﻟﻨﻔﺴﻪ‬‫ﺟﺮي ﻗﻠﻢ اﻟﻘﻀﺎء ﺑﻤﺎ ﯾﮑﻮن ﻓﺴﯿﺎن اﻟﺘﺤﺮك و اﻟﺴﮑﻮن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 133‬از ‪581‬‬‫ﺟﻨﻮن ﻣﻨﮏ ان ﺗﺴﻌﯽ ﻟﺮزق و ﯾﺮزق ﻓﯽ ﻏﺸﺎوﺗﻪ اﻟﺠﻨﯿﻦ‬‫و ﯾﻘﺎل اّن اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﺎوردي ﻟﻤﺎ ﺧﺮج ﻣﻦ ﺑﻐﺪاد راﺟﻌﺎ اﻟﯽ اﻟﺒﺼﺮة ﮐﺎن ﯾﻨﺸﺪ اﺑﯿﺎت اﻟﻌﺒﺎس ﺑﻦ اﻻﺣﻨﻒ اﻟﻤﻘﺪم ذﮐﺮه و ﻫﯽ‬‫اﻗﻤﻨﺎ ﮐﺎرﻫﯿﻦ ﻟﻬﺎ ﻓﻠّﻤﺎ اﻟﻔﻨﺎﻫﺎ ﺧﺮﺟﻨﺎ ﻣﮑﺮﻫﯿﻨﺎ‬‫و ﻣﺎ ﺣﺐ اﻟﺒﻼد ﺑﻨﺎ و ﻟﮑﻦ اﻣّﺮ اﻟﻌﯿﺶ ﻓﺮﻗﮥ ﻣﻦ ﻫﻮﯾﻨﺎ‬‫ﺧﺮﺟﺖ اﻗّﺮ ﻣﺎ ﮐﺎﻧﺖ ﻟﻌﯿﻨﯽ و ﺧﻠﻔﺖ اﻟﻔﻮاد ﺑﻬﺎ رﻫﯿﻨﺎ‬‫و اﻧﻤﺎ ﻗﺎل ذﻟﮏ ﻷﻧّﻪ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺒﺼـﺮة و ﻣﺎ ﮐﺎن ﯾﺆﺛﺮ ﻣﻔﺎرﻗﺘﻬﺎ ﻓﺪﺧﻞ ﺑﻌﺪاد ﮐﺎرﻫﺎ ﻟﻬﺎ ﺛﻢ ﻃﺎﺑﺖ ﻟﻪ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ و ﻧﺴﯽ اﻟﺒﺼﺮة و اﻫﻠﻬﺎ ﻓﺸﻖ‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺮاﻗﻬﺎ و ﻗـﺪ ﻗﯿﻞ ان ﻫﺬه اﻻﺑﯿﺎت ﻻﺑﯽ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﺰﻧﯽ اﻟﺴﺎﮐﻦ ﺑﻤﺎ وراء اﻟﻨﻬﺮ ﻗﺎﻟﻪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﺗﻮﻓﯽ ﯾﻮم اﻟﺜﻠﺜﺎء ﺳـﻠﺦ ﺷـﻬﺮ‬‫رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺴﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و دﻓﻦ ﻣﻦ اﻟﻐﺪ ﻓﯽ ﻣﻘﺒﺮة ﺑﺎب ﺣﺮب ﺑﺒﻐﺪاد و ﻋﻤﺮه ﺳﺖ و ﺛﻤﺎﻧﻮن ﺳﻨﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﻟﻤﺎوردي‬‫ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﺑﯿﻊ اﻟﻤﺎورد ﻫﮑـﺬا ﻗﺎﻟﻪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﻟﻤﺎوردي اﻗﻀـﯽ اﻟﻘﻀﺎة اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺒﺼـﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﺼـﻨﻒ اﻟﺤﺎوي و اﻻﻗﻨﺎع و ادب اﻟـﺪﻧﯿﺎ و اﻟﺪﯾﻦ و ﻏﯿﺮ‬‫ذﻟﮏ و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻻﺻﻮل و اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ ﺑﺼﯿﺮا ﺑﺎﻟﻌﺮﺑﯿﮥ وﻟﯽ ﻗﻀﺎء ﺑﻼد ﮐﺜﯿﺮة ﺛﻢ ﺳﮑﻦ ﺑﻐﺪاد و ﻋﺎش ﺳﺘﺎ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺳﻨﮥ ﺗﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ‬‫أﺑﯽ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺼـﯿﻤﺮي ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة و ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﺣﺎﻣـﺪ ﺑﺒﻐـﺪاد و ﺣـﺪث ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺠﺒﻠﯽ ﺻﺎﺣﺐ أﺑﯽ ﺧﻠﯿﻔـﮥ اﻟﺠﻤﺤﯽ و ﺟﻤﺎﻋﮥ و آﺧﺮ ﻣﻦ‬‫روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ اﻟﻌﺰ ﺑﻦ ﮐـﺎدش و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در دول اﻻﺳـﻼم در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ ﻣـﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و اﻗﻀـﯽ اﻟﻘﻀﺎة اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﺒﯿﺐ اﻟﻤﺎوردي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﯾﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن در وﻗﺎﺋﻊ ﺳﻨﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ اﻻﻣﺎم اﻟﻨﺤﺮﯾﺮ‬‫اﻟﺒﺤﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻗﻀﯽ اﻟﻘﻀﺎة اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﺼﺮي اﻟﻤﺎوردي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﺼﻨﻒ اﻟﺤﺎوي اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻨﻔﯿﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪132 :‬‬‫اﻟﺸـﻬﯿﺮ و اﻻﻗﻨﺎع و ادب اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻟﺪﯾﻦ و اﻻﺣﮑﺎم اﻟﺴﻠﻄﺎﻧﯿﮥ و ﻗﺎﻧﻮن اﻟﻮزارة و ﺳﯿﺎﺳﮥ اﻟﻤﻠﮏ و ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻟﻘﺮآن اﻟﮑﺮﯾﻢ و اﻟﻘﻠﺐ و اﻟﻌﯿﻮن و‬‫ﺻﻨﻒ ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و اﻻـدب و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻻﺻﻮل و اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ ﺑﺼـﯿﺮا ﺑﺎﻟﻌﺮﺑـّﯿ ﮥ وﻟﯽ ﻗﻀﺎء ﺑﻼد ﮐﺜﯿﺮة ﺛﻢ ﺳـﮑﻦ‬‫ﺑﻐﺪاد و ﻋﺎش ﺳـﺘﺎ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺗﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ اﻟﻘﺴﻢ اﻟـّﺼ ﯿﻤﺮي ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة و ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ ﺣﺎﻣﺪ اﻻﺳـﻔﺮاﺋﻨﯽ ﺑﺒﻐﺪاد و ﺣﺪث ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ و‬‫ﮐـﺎن ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻟﻠﻤـﺬﻫﺐ درس اﻟﻌﻠﻮم و روي ﻋﻨﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐـﺪاد و اﻧﺘﻔﻊ اﻟﻨﺎس ﺑﻪ و ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﻈﻬﺮ ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻓﯽ‬‫ﺣﯿﺎﺗﻪ و اﻧّﻤﺎ ﺟﻤﻊ ﺟﻤﯿﻌﻬﺎ ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ ﻓﻠﻤﺎ دﻧﺖ وﻓﺎﺗﻪ ﻗﺎل ﻟﺸـﺨﺺ ﻫﻮﻻء اﻟﮑﺘﺐ اﻟﺘﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﮑﺎن اﻟﻔﻼﻧﯽ ﮐﻠﻬﺎ ﺗﺼﻨﯿﻔﯽ و اﻧﻤﺎ ﻟﻢ اﻇﻬﺮﻫﺎ‬‫ﻻﻧﯽ ﻟﻢ اﺟـﺪﻫﺎ ﺧﺎﻟﺼـﮥ ﻟﻠّﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﺎذا ﻋﺎﯾﻨﺖ اﻟﻤﻮت و وﻗﻌﺖ ﻓﯽ اﻟﻨﺰع ﻓﺎﺟﻌﻞ ﯾﺪك ﻓﯽ ﯾﺪي ﻓﺎن ﻗﺒﻀﺖ ﻋﻠﯿﻬﺎ و ﻋﺼـﺮﺗﻬﺎ ﻓﺎﻋﻠﻢ اﻧﻪ ﻟﻢ‬‫ﯾﻘﺒﻞ ﻣﻨﯽ ﺷـﯽء ﻣﻨﻬﺎ ﻓﺎﻟﻘﻬﺎ ﻓﯽ دﺟﻠـﮥ و ان ﺑﺴـﻄﺖ ﯾـﺪي و ﻟﻢ اﻗﺒﺾ ﻋﻠﯽ ﯾـﺪك ﻓﺎﻋﻠﻢ اﻧﻬﺎ ﻗﺪ ﻗﺒﻠﺖ و ﻗﺪ ﻇﻔﺮت ﺑﻤﺎ ﮐﻨﺖ ارﺟﻮه ﻓﻔﻌﻞ‬‫اﻟﻮﺻـّﯽ ذﻟـﮏ ﻓﺒﺴـﻂ ﯾـﺪه و ﻟﻢ ﯾﻘﺒﻀـﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﯾـﺪه ﻓﻌﻠﻢ اﻧﻬﺎ ﻋﻼﻣـﮥ اﻟﻘﺒﻮل ﻓﺎﻇﻬﺮ ﮐﺘﺒﻪ ﺑﻌـﺪه و ذﮐﺮ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ اول ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐـﺪاد ﻋﻦ‬‫اﻟﻤﺎوردي ﻗﺎل ﮐﺘﺐ اﻟﯽ اﺧﯽ ﻣﻦ اﻟﺒﺼﺮة و اﻧﺎ ﺑﺒﻐﺪاد‬‫ﻃﯿﺐ اﻟﻬﻮاء ﺑﺒﻐﺪاد ﯾﺸّﻮﻗﻨﯽ ﻗﺪﻣﺎ إﻟﯿﻬﺎ و ان ﻋﺎﻗﺖ ﻣﻘﺎدﯾﺮ‬‫ﻓﮑﯿﻒ ﺻﺒﺮي ﻋﻨﻬﺎ اﻻن إذ ﺟﻤﻌﺖ ﻃﯿﺐ اﻟﻬﻮاﺋﯿﻦ ﻣﻤﺪود و ﻣﻘﺼﻮر‬‫و ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﻟﻤﺎ ﺧﺮج ﻣﻦ ﺑﻐﺪاد راﺟﻌﺎ اﻟﯽ اﻟﺒﺼـﺮة ﮐﺎن ﯾﻨﺸﺪ اﺑﯿﺎت اﺑﻦ اﻻﺣﻨﻒ اﻗﻤﻨﺎ ﮐﺎرﻫﯿﻦ ﻟﻬﺎ ﻓﻠّﻤﺎ* اﻟﻔﻨﺎﻫﺎ ﺧﺮﺟﻨﺎ ﻣﮑﺮﻫﯿﻨﺎ* و ﻣﺎ ﺣﺐ‬‫اﻟﺒﻼد ﺑﻨﺎ و ﻟﮑﻦ* أﻣﺮ اﻟﻌﯿﺶ ﻓﺮﻗﮥ ﻣﻦ ﻫﻮﯾﻨﺎ* ﺧﺮﺟﺖ اﻗﺮ ﻣﺎ ﮐﺎﻧﺖ ﻟﻌﯿﻨﯽ* و ﺧﻠﻔﺖ اﻟﻔﻮاد ﺑﻬﺎ رﻫﯿﻨﺎ و اﻟﻤﺎوردي ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﺑﯿﻊ اﻟﻤﺎورد و‬‫ﻋﻤﺮه ﺳﺖ و ﺛﻤﺎﻧﻮن ﺳـﻨﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﺒﮑﯽ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ‬‫اﻻﻣﺎم اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﻘﺪر اﻟﺮﻓﯿﻊ اﻟﺸﺄن اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﺎوردي ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺤﺎوي و اﻻﻗﻨﺎع ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و ادب اﻟﺪﯾﻦ و اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒﻮة‬‫و اﻻﺣﮑـﺎم اﻟﺴـﻠﻄﺎﻧﯿﮥ و ﻗـﺎﻧﻮن اﻟﻮزارة و ﺳـﯿﺎﺳﮥ اﻟﻤﻠـﮏ و ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ روي ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺠﺒﻠﯽ ﺻـﺎﺣﺐ أﺑﯽ ﺧﻠﯿﻔـﮥ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋـﺪي‬‫اﻟﻤﻘﺮي و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻌﻠﯽ اﻻزدي و ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻌﻘﻞ اﻟﺒﻐﺪادي و روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 134‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪133 :‬‬‫اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﺟﻤﺎﻋـﮥ آﺧﺮﻫﻢ اﺑﻮ اﻟﻌﺰ ﺑﻦ ﮐﺎدش و ﺗﻔﻘﻪ ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﯿﻤﺮي ﺛﻢ رﺣﻞ اﻟﯽ اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ ﺣﺎﻣﺪ اﻻﺳـﻔﺮاﺋﻨﯽ ﺑﺒﻐﺪاد و ﮐﺎن‬‫اﻣﺎﻣﺎ ﺟﻠﯿﻼ رﻓﯿﻊ اﻟﺸﺄن ﻟﻪ اﻟﯿـﺪ اﻟﺒﺎﺳـﻄﮥ ﻓﯽ اﻟﻤـﺬﻫﺐ و اﻟﺘﻔﻨﻦ اﻟﺘﺎم ﻓﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻌﻠﻮم ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق درس ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة و ﺑﻐﺪاد ﺳـﻨﯿﻦ‬‫ﮐﺜﯿﺮة و ﻟﻪ ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻻـدب و ﮐـﺎن ﺣﺎﻓﻈـﺎ ﻟﻠﻤـﺬﻫﺐ اﻧﺘﻬﯽ و ﻗـﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻣﻦ وﺟﻮه اﻟﻔﻘﻬﺎء اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﯿﻦ و ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ‬‫ﻋﺪة ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و ﻓﺮوﻋﻪ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻗﺎل و ﺟﻌﻞ إﻟﯿﻪ اﻟﻘﻀﺎء ﺑﺒﻠﺪان اﻟﺴﻠﻄﺎن اﺣﺪ اﻻﺋّﻤﮥ ﻟﻪ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﺤﺴﺎن ﻓﯽ ﮐﻞ ﻓّﻦ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ‬‫و ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ ﻟا ﻘﺎﺿـﯽ أﺑﯽ اﻟﻄﯿﺐ ﻓﯽ اﻟﻮﻓﺎة اﺣـﺪ ﻋﺸـﺮ ﯾﻮﻣﺎ و ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﻈﻬﺮ ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻓﯽ ﺣﯿﺎﺗﻪ و ﺟﻤﻌﻬﺎ ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ ﻓﻠﻤﺎ دﻧﺖ‬‫وﻓـﺎﺗﻪ ﻗـﺎل ﻟﻤﻦ ﯾﺜﻖ ﺑﻪ اﻟﮑﺘﺐ اﻟّﺘﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﮑـﺎن اﻟﻔﻼـﻧﯽ ﮐّﻠﻬﺎ ﺗﺼـﻨﯿﻔﯽ و اﻧّﻤﺎ ﻟﻢ اﻇﻬﺮﻫﺎ ﻻﻧﯽ ﻟﻢ اﺟـﺪ ﻧﯿـﮥ ﺧﺎﻟﺼـﮥ ﻓﺎذا ﻋﺎﯾﻨﺖ اﻟﻤﻮت و‬‫وﻗﻌﺖ ﻓﯽ اﻟﻨﺰع ﻓﺎﺟﻌﻞ ﯾﺪك ﻓﯽ ﯾﺪي ﻓﺎن ﻗﺒﻀﺖ ﻋﻠﯿﻬﺎ و ﻋﺼﺮﺗﻬﺎ ﻓﺎﻋﻠﻢ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﻘﺒﻞ ﻣﻨﯽ ﺷﯽء ﻣﻨﻬﺎ ﻓﺎﻋﻤﺪ اﻟﯽ اﻟﮑﺘﺐ و اﻟﻘﻬﺎ ﻓﯽ دﺟﻠﮥ‬‫و ان ﺑﺴـﻄﺖ ﯾـﺪي و ﻟﻢ اﻗﺒﺾ ﻋﻠﯽ ﯾﺪك ﻓﺎﻋﻠﻢ اﻧﻬﺎ ﻗﺪ ﻗﺒﻠﺖ و اﻧّﯽ ﻗﺪ ﻇﻔﺮت ﺑﻤﺎ ﮐﻨﺖ ارﺟﻮه ﻣﻦ اﻟﻨﯿﮥ ﻗﺎل ذﻟﮏ اﻟﺸـﺨﺺ ﻓﻠﻤﺎ ﻗﺎرب‬‫اﻟﻤﻮت وﺿـﻌﺖ ﯾـﺪي ﻓﯽ ﯾـﺪه ﻓﺒﺴـﻄﻬﺎ و ﻟﻢ ﯾﻘﺒﺾ ﻋﻠﯽ ﯾـﺪي ﻓﻌﻠﻤﺖ اﻧﻬﺎ ﻋﻼﻣـﮥ اﻟﻘﺒﻮل ﻓﺎﻇﻬﺮت ﮐﺘﺒﻪ ﺑﻌﺪه ﻗﻠﺖ ﻟﻌﻞ ﻫﺬا ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ‬‫اﻟﺤـﺎوي و اﻻـ ﻓﻘـﺪ راﯾﺖ ﻣﻦ ﻣﺼـﻨﻔﺎﺗﻪ ﻋـﺪة ﮐﺜﯿﺮة و ﻋﻠﯿﻪ ﺧﻄﻪ و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ اﮐﻤﻠﺖ ﻗﺮأﺗﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﺣﯿﺎﺗﻪ و ﻣﻦ ﮐﻼم اﻟﻤﺎوردي اﻟـﺪال ﻋﻠﯽ‬‫دﯾﻨﻪ و ﻣﺠﺎﻫـﺪﺗﻪ ﻟﻨﻔﺴﻪ ﻣﺎ ذﮐﺮه ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ادب اﻟـﺪﯾﻦ و اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﻓﻘﺎل و ﻣّﻤﺎ أﺗﺪارك ﺑﻪ ﻣﻦ ﺣﺎﻟﯽ اﻧﯽ ﺻـﻨﻔﺖ ﻓﯽ اﻟﺒﯿﻮع ﮐﺘﺎﺑﺎ ﺟﻤﻌﺘﻪ ﻣﺎ‬‫اﺳـﺘﻄﻌﺖ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﻨـﺎس و اﺟﺘﻬـﺪت ﻓﯿﻪ ﻧﻔﺴـﯽ و ﮐﺮرت ﻓﯿﻪ ﺧﺎﻃﺮي ﺣﺘﯽ إذا ﻧﻬـﺪت و اﺳـﺘﮑﻤﻞ و ﮐـﺪت اﻋﺠﺐ ﺑﻪ و ﺗﺼﻮرت اﻧﯽ‬‫اﺷـﻬﺪ اﻟﻨـﺎس اﻃﻼﻋـﺎ ﺑﻌﻠﻤﻪ ﺣﻀـﺮﻧﯽ و اﻧﺎ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺲ اﻋﺮاﺑﯿﺎن ﻓﺴﺎﻻﻧﯽ ﻋﻦ ﺑﯿﻊ ﻋﻘـﺪاه ﻓﯽ اﻟﺒﺎدﯾـﮥ ﻋﻠﯽ ﺷـﺮوط ﺗﻀـﻤﻨﺖ ارﺑﻊ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻟﻢ‬‫اﻋﺮف ﻟﺸـﯽء ﻣﻨﻬﺎ ﺟﻮاﺑﺎ ﻓﺎﻃﺮﻗﺖ ﻣﻔﮑﺮا و ﺑﺤﺎﻟﯽ و ﺣﺎﻟﻬﻤﺎ ﻣﻌﺘﺒﺮا ﻓﻘﺎﻻ اﻣﺎ ﻋﻨـﺪك ﻗﯿﻤﺎ ﺳﺎﻟﺘﮏ ﺟﻮاب و اﻧﺖ زﻋﯿﻢ ﻫـﺬه اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ ﻓﻘﻠﺖ‬‫ﻻ ﻓﻘﺎﻻ اﯾﻬﺎ ﻟﮏ و اﻧﺼـﺮﻓﺎ ﺛﻢ أﺗﯿﺎ ﻣﻦ ﻗـﺪ ﯾﺘﻘﺪﻣﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎﺑﯽ ﻓﺴﺎﻻه ﻓﺎﺟﺎﺑﻬﻤﺎ ﻣﺴـﺮﻋﺎ ﺑﻤﺎ اﻗﻨﻌﻬﻤﺎ ﻓﺎﻧﺼـﺮﻓﺎ ﻋﻨﻪ راﺿـﯿﯿﻦ‬‫ﺑﺠﻮاﺑﻪ ﺣﺎﻣـﺪﯾﻦ ﻟﻌﻠﻤﻪ اﻟﯽ ان ﻗـﺎل ﻓﮑـﺎن ذﻟﮏ زاﺟﺮ ﻧﺼـﯿﺤﮥ و ﺗـﺪﺑﺮ ﻋﻈﯿﻤـﮥ ﺗـﺬﻟﻞ ﻟﻬﻤﺎ ﻗﯿﺎد اﻟﻨﻔﺲ و اﻧﺨﻔﺾ ﻟﻬﻤﺎ ﺟﻨﺎح اﻟﻌﺠﺐ ﻗﺎل‬‫اﻟﺨﻄﯿﺐ ﮐﺎن ﺛﻘﮥ ﻣﺎت ﻓﯽ ﯾﻮم اﻟﺜﻠﺜﺎء ﺳـﻠﺦ ﺷـﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺴﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و دﻓﻦ ﻣﻦ اﻟﻐﺪ ﻓﯽ ﻣﻘﺒﺮة ﺑﺎب ﺣﺮب ﻗﺎل و ﮐﺎن ﻗﺪ‬‫ﺑﻠﻎ ﺳـﺘﺎ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺳـﻨﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا اﻟﻤﺎوردي ﻋﻤـﺪة ﻓﻘﻬﺎﺋﻬﻢ اﻟﮑﺒﺎر* و ﻗـﺪوة اﻋﻼﻣﻬﻢ اﻻﺣﺒﺎر* ﻗـﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﻨﯿﺮ اﻻﺳـﻔﺎر*‬‫اﻟﻤﺰﯾﻦ ﺑﻨﻮره ﻟﻼﺳﻔﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪134 :‬‬‫ﻓﻼ ﯾﺮﺗﺎب ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺗﺎه ﻓﯽ ﻣﻬﺎﻣﻪ اﻟﻌﺴﻒ و ﺣﺎر* و ﻻ ﯾﺨﺘﻠﺞ ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺿﻞ ﻓﯽ ﺳﺒﺎﺳﺐ اﻟﺤﯿﻒ ﻓﺒﺎر و ﻻ ﯾﻘﺪم ﻋﻠﯽ ﻃﻌﻨﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻓﺎض‬‫ﺿﻐﻨﻪ و ﻓﺎر* و ﻻ ﯾﺠﺘﺮي ﻋﻠﯽ اﻟﻐﺾ ﻣﻨﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻏﺎض دﯾﻨﻪ و ﻏﺎر* و ﻻ ﯾﻘـﺪﺣﻪ اﻻ ﻣﻦ ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟﻬﻠﮑﺎت ﻋﻠﯽ ﺷـﻔﺎ ﺟﺮف ﻫﺎر* ﻓﺎﻧﻬﺎر ﺑﻪ‬‫اﻟﯽ اﻟﻨﺎر* و ﻻ ﯾﺰري اﻻ ﻣﻦ ﺗﺮدي ﻓﯽ ﻫﻮة اﻟﺴﻌﯿﺮ و ﺑﺌﺲ اﻟﻘﺮار‬‫وﺟﻪ ﺳﯽ و ﻧﻬﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧـﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺰاﻫـﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻌﺎﺻـﻤﯽ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺷـﯿﺦ اﻟﻘﻀﺎة اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻮاﻋﻆ ﻗﺎل‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ داود اﻟﻌﻠﻮي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ اﻟﻬﺮوي اﻟﺸﻌﺮاﻧﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺼﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ‬‫اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻃﻮل ﺑﺎع و ﮐﺜﺮت اﻃﻼع و ﻧﻘـﺪ و اﻣﻌﺎن و ﺣﻔﻆ و اﺗﻘﺎن و ﺗﺒﺤﺮ واﻓﺮ و ﺗﻤﻬﺮ ﻣﺘﮑﺎﺛﺮ ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻧﺰد اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑﻤﻼﺣﻈﻪ اﻧﺴﺎب‬‫ﺳﻤﻌـﺎﻧﯽ و ﮐﺘـﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻟﻠﻔﺨﺮ اﻟﺮازي و ﺗﺎرﯾـﺦ ﮐﺎﻣﻞ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري و ﻣﻌﺠﻢ اﻟﺒﻠـﺪان ﯾﺎﻗﻮت ﺣﻤﻮي و وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن اﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 135‬از ‪581‬‬‫ﺧﻠﮑـﺎن و ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸـﺮ اﺑﻮ اﻟﻔـﺪاء اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﯾﻮﺑﯽ و ﺗﺘﻤـﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﻈﻔﺮ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻮردي و ﺳـﯿﺮ‬‫اﻟﻨﺒﻼء و ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ و ﻋﺒﺮ و دول اﻻﺳـﻼم ذﻫﺒﯽ و اﺳﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل ﻣﺸﮑﺎة وﻟﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳﻌﺪ ﯾﺎﻓﻌﯽ‬‫و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺳـﺒﮑﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﺳـﻨﻮي و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺪي و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و‬‫ﻣﺮﻗﺎة ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري و ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﻣﻨﺎوي و رﺟﺎل ﻣﺸﮑﺎة از ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي و ﻣﻘﺎﻟﯿﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ اﺑﻮ ﻣﻬﺪي ﺛﻌﺎﻟﺒﯽ و ﺷﺮح ﻣﻮاﻫﺐ‬‫ﻟﺪﻧﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ زرﻗﺎﻧﯽ و ﺑﺴﺘﺎن اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ و اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء و اﺑﺠﺪ اﻟﻌﻠﻮم و ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ‬‫و ﻏﯿﺮ ان واﺿـﺢ و ﻋﯿـﺎﻧﺴﺖ ﮐﻤـﺎ ﺳـﺘﻘﻒ ﻋﻠﯿﻪ ان ﺷـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﺮ ذﮐﺮ ﺑﻌﻀـﯽ از ﻋﺒﺎرات اﮐﺘﻔﺎ‬‫ﻣﯽرود اﺑﻦ ﺧﻠﮑـﺎن در وﻓﯿـﺎت اﻷﻋﯿـﺎن ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻟﺨﺴـﺮوﺟﺮدي اﻟﻔﻘﯿﻪ‬‫اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻤﺸـﻬﻮر واﺣـﺪ زﻣﺎﻧﻪ و ﻓﺮد اﻗﺮاﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﻔﻨﻮن ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﺻـﺤﺎب اﻟﺤﺎﮐﻢ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺒﯿﻊ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺛﻢ‬‫اﻟﺰاﺋـﺪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﻧﻮاع اﻟﻌﻠﻮم اﺧـﺬ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﺘﺢ ﻧﺎﺻـﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻌﻤﺮي اﻟﻤﺮوزي ﻏﻠﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﺷـﺘﻬﺮ ﺑﻪ و رﺣﻞ ﻓﯽ ﻃﻠﺒﻪ‬‫اﻟﯽ اﻟﻌﺮاق و اﻟﺠﺒﺎل و اﻟﺤﺠﺎز و ﺳـﻤﻊ ﺑﺨﺮاﺳﺎن ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء ﻋﺼﺮه و ﮐﺬﻟﮏ ﺑﺒﻘﯿﮥ اﻟﺒﻼد اﻟﺘﯽ اﻧﺘﻬﯽ إﻟﯿﻬﺎ و ﺷﺮع ﻓﯽ اﻟﺘﺼﻨﯿﻒ ﻓﺼﻨﻒ ﻓﯿﻪ‬‫ﮐﺜﯿﺮا ﺣﺘﯽ ﻗﯿﻞ ﺗﺒﻠﻎ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟﻒ ﺟﺰء و ﻫﻮ اول ﻣﻦ ﺟﻤﻊ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪135 :‬‬‫ﻧﺼﻮص اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ﻋﺸـﺮ ﻣﺠﻠﺪات و ﻣﻦ ﻣﺸـﻬﻮر ﻣﺼـﻨﻔﺎﺗﻪ اﻟﺴـﻨﻦ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟﺴـﻨﻦ اﻟﺼﻐﯿﺮ و دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒﻮة و‬‫اﻟﺴـﻨﻦ و اﻻﺛﺎر و ﺷﻌﺐ اﻻﯾﻤﺎن و ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﻄﻠﺒﯽ و ﻣﻨﺎﻗﺐ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﮐﺎن ﻗﺎﻧﻌﺎ ﻣﻦ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﺑﺎﻟﻘﻠﯿﻞ و ﻗﺎل اﻣﺎم‬‫اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﻓﯽ ﺣﻘﻪ ﻣﺎ ﻣﻦ ﺷﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤـﺬﻫﺐ اﻻ و ﻟﻠﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻨـﮥ اﻟّﺎ اﺣﻤـﺪ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﺎن ﻟﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﻨﻪ و ﮐﺎن ﻣﻦ اﮐﺜﺮ اﻟﻨﺎس ﻧﺼـﺮ‬‫اﻟﻤﺬﻫﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻃﻠﺐ اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻟﻨﺸـﺮ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺎﺟﺎب و اﻧﺘﻘﻞ إﻟﯿﻬﺎ و ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﺳـﯿﺮة اﻟﺴﻠﻒ و اﺧﺬ ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻷﻋﯿﺎن‬‫ﻣﻨﻬﻢ زاﻫﺮ اﻟﺸﺤﺎﻣﯽ و ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻔﺮاوي و ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻨﻌﻢ اﻟﻘﺸﯿﺮي و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﮐﺎن ﻣﻮﻟﺪه ﻓﯽ ﺷﻌﺒﺎن ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ‬‫اﻟﻌﺎﺷـﺮ ﻣﻦ ﺟﻤـﺎدي اﻻـوﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤـﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ ﺑﻨﯿﺴـﺎﺑﻮر و ﻧﻘـﻞ اﻟﯽ ﺑﯿﻬﻖ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و ﻧﺴـﺒﺘﻪ اﻟﯽ ﺑﯿﻬﻖ ﺑﻔﺘـﺢ اﻟﺒﺎء‬‫اﻟﻤﻮﺣـﺪة و ﺳـﮑﻮن اﻟﯿﺎء اﻟﻤﺜﻨﺎة ﻣﻦ ﺗﺤﺘﻬﺎ و ﺑﻌـﺪ اﻟﻬﺎء اﻟﻤﻔﺘﻮﺣـﮥ ﻗﺎف و ﻫﯽ ﻗﺮي ﻣﺠﺘﻤﻌـﮥ ﺑﻨﻮاﺣﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻋﻠﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﻓﺮﺳـﺨﺎ ﻣﻨﻬﺎ و‬‫ﺧﺴـﺮوﺟﺮد ﻣﻦ ﻗﺮاﻫﺎ و ﻫﯽ ﺑﻀﻢ اﻟﺨﺎء اﻟﻤﻌﺠﻤـﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻋﺎﻟﻤﻬﻢ اﻟﻤﺸـﻬﻮر* و ﻋﻠﻤﻬﻢ اﻟﻤﻨﺸﻮز اﻟﺬي ﺻـﺒﺢ* ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻟﻔﻀـﻠﻪ‬‫ﻣﻼذ اﻟﺠﻤﻬﻮر* و ﺻﺎر ﻟﻨﺒﻠﻪ ﻣﻔﺨﻤﺎ ﻋﻨﺪ اﻟﻨﻘﺪة اﻟﺼﺪور* ﻗﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺎﺛﻮر* ﺑﺴﻨﺪه اﻟﻤﺰﺑﻮر* ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ اﻟﻤﺤﺒﻮر* ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ‬‫آﻻـف اﻟﺴـﻼم اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻨﺸﻮر* ﻓﻼ ﯾﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎﻟﺮّد اﻟّﺎ اﻟﺠﺎﺣـﺪ اﻟﻨﮑﻮر* و ﻻ ﯾﺘﻠﻘﺎه ﺑﺎﻟﺠﺤـﺪ اﻟّﺎ اﻟﺤﺎﺋـﺪ اﻟﻤﺜﺒﻮر* و ﻻ ﯾﻤﺘﺮي ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ اﻟﺨﺎﺳـﺊ‬‫اﻟﻤﻠﻮم اﻟﻤـﺪﺣﻮر* و ﻻـ ﯾﻌﺘﺮي ﻟﻪ اﻟّـﺎ اﻟﻐـﺎدر اﻟﻤﺨـﺬول اﻟﻤﻬﺠﻮر* و ﻻ ﯾﻄﻌﻨﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ زرع اﻟﻔﺠﻮر* و ﺳـﻘﺎه اﻟﻐﺮور و ﺣﺼـﺪ اﻟﺜﺒﻮر* و ﻻ‬‫ﯾﻨﮑﺮه اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻓﺘﻠﺘﻪ ﻓﺎﺗﻼت اﻟﻐﺮور* و ﻋﻤﯿﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺸﺘﺒﻬﺎت اﻻﻣﻮرو اﻟﱠﻠُﻪ َوﻟ ِﱡﯽ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا ﯾُْﺨِﺮُﺟُﻬْﻢ ﻣَِﻦ اﻟﱡﻈﻠُﻤﺎِت ِإﻟَﯽ اﻟﱡﻨﻮِر‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻏﺎﻟﺐ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ اﻟﻨﺤﻮي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺑﺸـﺮان اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از ﻋﺒﺎرت ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﻤﻨـﺎﻗﺐ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ در وﺟﻪ دوم ﮔﺬﺷـﺘﻪ واﺿـﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و ﺳـﺘﻘﻒ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌـﺪ اﯾﻀﺎ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و‬‫ﻣﺤﺎﻣﺪ زاﻫﺮه و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﺑﺎﻫﺮه ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺑﺸﺮان ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﻋﯿﺎن ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ از ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ ذﻫﺒﯽ و‬‫ﺟﻮاﻫﺮ ﻣﻀـﯿﺌﻪ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻨﻔﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻘﺮﺷـﯽ و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ ﯾﺎﻓﻌﯽ و اﺛﻤﺎر ﺟﻨﯿﻪ ﻓﯽ اﺳﻤﺎء اﻟﺤﻨﻔﯿﮥ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻘﺎري ﻣﻨﻘﻮل و ﻣﺴﻄﻮر ﺷﺪه ﻓﻠﯿﮑﻦ ﻣﻨﮏ ﻋﻠﯽ ذﮐﺮ ﻓﻬﺬا ﻋﻼﻣﺘﻬﻢ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﺑﻦ ﺑﺸﺮان* اﻟﻤﻮﺻﻮف اﻟﻤﻤﺪوح ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺴﻨﮥ اﮐﺎﺑﺮﻫﻢ اﻷﻋﯿﺎن* ﻗﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻌﻠﯽ اﻟﺸﺄن* اﻟﻨﯿﺮ اﻟﺒﺮﻫﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪136 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 136‬از ‪581‬‬‫اﻟـﺬي ﻫﻮ ﮐـﺎﻟﻨﺠﻢ اﻟﺤﯿﺮان* و اﻟﺒﺎرد ﻟﻠّﻈﻤﺂن* ﻓﻼ ﯾﻀّﻞ ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ اﻟﻌﺎّﻣـﮥ اﻟﺴـﮑﺮان* و ﻻ ﯾﺤﯿـﺪ ﻋﻨﻪ اﻻ اﻟﻌﺎﻧـﺪ اﻟﻤﻠـﺢ ﻓﯽ اﻟﻌـﺪوان* و اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ ﺟﻮب ﻣﺠﺎﻫﻞ اﻟﺨﯿﺒﮥ و اﻟﺨﺴﺮان* و ﻫﻮ اﻟﻮاﻗﯽ ﻋﻦ ﻗﻄﻊ ﻣﻬﺎﻣﻪ اﻻﺧﻔﺎق و اﻟﺤﺮﻣﺎن‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻞ و ﯾﮑﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺒﻐـﺪادي ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را از ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ﺑﻄﺮق ﻣﺘﻌـﺪده رواﯾﺖ ﮐﺮده‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﯿﻤﺮي ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﯿﻤﺮي ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺼﯿﻦ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺤﻀـﺮﻣﯽ ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺒﻐـﺪادي اﻟﻔﻘﯿﻪ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل‬‫ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻌﺘﯿﻘﯽ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺸﺎﻫﺪ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﺎدوﯾﻪ اﻟﻄﺤﺎن ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻢ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ رﺟﺎء ﺑﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻟﻀﺮﯾﺮ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﺎﺑﻮر ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﺨﺎﻟﺪ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ‬‫اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻟﻀﺮﯾﺮ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد‬‫ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ رزق ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﮑﺮم اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻻﻧﺒﺎري ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﻣﯿﺴـﺮة اﻟﻬﺮوي ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻞ و دوم‬‫آﻧﮑﻪ ﺧﻄﯿﺐ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را از ﺣﺪﯾﺚ ﺟﺎﺑﺮ ﻧﯿﺰ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻃﺎﻟﺐ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺪﺳـﮑﺮي ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﻟﻤﻘﺮي ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻄﯿﺐ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺼـﻤﺪ اﻟﺪﻗﺎق ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻤﮑﺘﺐ ﻗـﺎل اﺧﺒﺮﻧـﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮزاق ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﺳـﻔﯿﺎن ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﯿﺜﻢ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺑﻬﻤﺎن ﻗﺎل‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻮم اﻟﺤﺪﯾﺒﯿـﮥ و ﻫﻮ اﺧﺬ ﺑﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻔﺠﺮة‬‫ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼﺮه و ﻣﺨﺬول ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻪ ﯾﻤﺪ ﺑﻬﺎ ﺻﻮﺗﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻞ و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ ﺧﻄﯿﺐ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را از ﺣﺪﯾﺚ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻧﯿﺰ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 137‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪137 :‬‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﺣﻔﺺ اﻟﺨﺜﻌﻤﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺎد ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺣﺪﺛﻨﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺑﺸـﯿﺮ اﻟﮑﻨﺪي‬‫ﻋﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ اﻟﺤﺎرث ﻋﻦ ﻋﻠﯽ و ﻋﻦ ﻋﺎﺻﻢ ﺑﻦ ﺿﻤﺮة ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺷﺠﺮة اﻧﺎ اﺻﻠﻬﺎ و ﻋﻠّﯽ ﻓﺮﻋﻬﺎ و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺛﻤﺮﺗﻬﺎ و اﻟﺸﯿﻌﮥ ورﻗﻬﺎ ﻓﻬﻞ ﯾﺨﺮج ﻣﻦ اﻟﻄﯿﺐ اﻻ اﻟﻄﯿﺐ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺧﻄﯿﺐ در ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐﺪاد ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺎﯾﻦ ﺳـﻨﺪ از ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﮐﻨﺠﯽ ﻧﯿﺰ واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ان ﺷﺎء‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻞ و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ ﺧﻄﯿﺐ در ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐـﺪاد رواﯾﺎت ﻣﺘﻌﺪده از ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺗﺼـﺤﯿﺢ و اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﺳـﺘﻘﻒ‬‫ﻋﻠﯿﻬﺎ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻞ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺧﻄﯿﺐ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس در ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﺘﻔﻖ و اﻟﻤﻔﺘﺮق ﻧﯿﺰ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ وﺻﺎﺑﯽ در ﮐﺘﺎب‬‫اﻻﮐﺘﻔﺎء ﮔﻔﺘﻪ و ﻋﻨﻪ أي‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب اﺧﺮﺟﻪ‬‫اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺘﺪرك و اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ اﻟﻤﻔﺘﺮق‬‫و اﻟﻤﺘﻔﻖ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺑﺎﻫﺮه و ﻣﺮاﺗﺐ ﻓﺎﺧﺮه و ﻣﺤﺎﻣـﺪ زاﻫﺮه و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﻇﺎﻫﺮه ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎدات اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑﺎﻻﺗﺮ از اﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺣﺎﻃﻪ و‬‫اﺣﺼﺎي آن ﺗﻮان ﮐﺮد ﻧﺒـﺬي از ان ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب و ذﯾﻞ ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐﺪاد ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ و ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﻣﻞ اﺑﻦ اﺛﯿﺮ‬‫ﺟﺰري و اﺳـﻤﺎء رﺟـﺎل ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿـﺪ اﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﻪ از اﺑﻮ اﻟﻤﻮﯾـﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺧﻮارزﻣﯽ و وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﻓﯽ‬‫اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸﺮ اﺑﻮ اﻟﻔﺪاء اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﯾﻮﺑﯽ و ﺗﺘﻤﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼﺮ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﻈﻔﺮ اﻟﺸﻬﯿﺮ ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻮردي و ﺳﯿﺮ اﻟﻨﺒﻼء و ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ و ﻋﺒﺮ‬‫و دول اﻻﺳـﻼم ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ذﻫﺒﯽ و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﯾﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺳـﺒﮑﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﯿﻢ اﺳﻨﻮي و و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﺎﺿﯽ ﺷﻬﺒﻪ اﺳﺪي و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﺳﯿﻮﻃﯽ و ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻤﯿﺲ ﺣﺴﯿﻦ‬‫دﯾـﺎرﺑﮑﺮي و ﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ ﻣﻨﺎوي و ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟـﺪﻧﯿﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ و ﻣﻘﺎﻟﯿـﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ اﺑﻮ ﻣﻬـﺪي ﻋﯿﺴـﯽ‬‫اﻟﺜﻌـﺎﻟﺒﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ و ﺗﺮاﺟﻢ اﻟﺤﻔﺎظ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و ﺑﺴـﺘﺎن اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ و اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء و اﺑﺠـﺪ اﻟﻌﻠﻮم و ﺗﺎج‬‫ﻣﮑﻠـﻞ ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﺮ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات اﮐﺘﻔﺎ ﻣﯽرود‪ -‬ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن‬‫ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻬﺪي ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺨﻄﯿﺐ ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐـﺪاد و ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻟﻤﺼـﻨﻔﺎت ﮐﺎن ﻣﻦ اﻟﺤﻔﺎظ اﻟﻤﺘﻘﻨﯿﻦ و اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﻤﺘﺒﺤﺮﯾﻦ و ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻪ ﺳﻮي اﻟﺘﺎرﯾـﺦ ﻟﮑﻔﺎه ﻓﺎﻧﻪ ﯾـﺪل ﻋﻠﯽ‬‫اﻃﻼع ﻋﻈﯿﻢ و ﺻﻨﻒ ﻗﺮﯾﺒﺎ ﻣﻦ ﻣﺎﺋﮥ ﻣﺼﻨﻒ و ﻓﻀﻠﻪ اﺷﻬﺮ ﻣﻦ ان ﯾﻮﺻﻒ و اﺧﺬ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﺤﺎﻣﻠﯽ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪138 :‬‬‫اﻟﻘﺎﺿـﯽ أﺑﯽ اﻟﻄﯿﺐ اﻟﻄﺒﺮي و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ و ﮐﺎن ﻓﻘﯿﻬﺎ ﻓﻐﻠﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﺘﺎرﯾﺦ وﻟﺪ ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ‬‫ﯾﻮم اﻟﺨﻤﯿﺲ ﻟﺴﺖ ﺑﻘﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﺸـﻬﺮ و ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﯾﻮم اﻻﺛﻨﯿﻦ ﺳﺎﺑﻊ ذي اﻟﺤﺠـﮥ ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﺳﺘﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﺑﺒﻐﺪاد رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 138‬از ‪581‬‬‫اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺷﻮال و ﺳـﻤﻌﺖ ان اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﺎ اﺳـﺤﺎق اﻟﺸـﯿﺮازي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎن ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ ﻣﻦ ﺣﻤﻞ ﻧﻌﺸﻪ ﻻﻧﻪ اﻧﺘﻔﻊ ﺑﻪ ﮐﺜﯿﺮا و ﮐﺎن‬‫ﯾﺮاﺟﻌﻪ ﻓﯽ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ و اﻟﻌﺠﺐ اﻧﻪ ﮐﺎن ﻓﯽ وﻗﺘﻪ ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻤﺸﺮق و اﺑﻮ ﻋﻤﺮو ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب اﻻﺳﺘﯿﻌﺎب ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻤﻐﺮب و‬‫ﻣﺎﺗﺎ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ واﺣﺪة ﮐﻤﺎ ﺳﯿﺎﺗﯽ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ذﮐﺮ ﻣﺤﺐ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﻨﺠﺎر ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد اّن اﺑﺎ اﻟﺒﺮﮐﺎت اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﻟا ﺼﻮﻓﯽ‬‫ﻗﺎل ان اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ زﻫﺮاء اﻟﺼﻮﻓﯽ ﮐﺎن ﻗﺪ اﻋﺪ ﻟﻨﻔﺴﻪ ﻗﺒﺮا اﻟﯽ ﺟﺎﻧﺐ ﻗﺒﺮ ﺑﺸـﺮ اﻟﺤﺎﻓﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﮐﺎن ﯾﻤﻀـﯽ إﻟﯿﻪ ﻓﯽ ﮐّﻞ‬‫اﺳـﺒﻮع ﻣﺮة و ﯾﻨـﺎم ﻓﯿﻪ و ﯾﻘﺮأ ﻓﯿﻪ اﻟﻘﺮآن ﮐﻠّﻪ ﻓﻠﻤـﺎ ﻣـﺎت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﮐـﺎن ﻗـﺪ اوﺻـﯽ ان ﯾـﺪﻓﻦ اﻟﯽ ﺟـﺎﻧﺐ ﻗﺒﺮ ﺑﺸـﺮ اﻟﺤﺎﻓﯽ ﻓﺠﺎء‬‫اﺻـﺤﺎب اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ زﻫﺮاء و ﺳﺄﻟﻮه ان ﯾـﺪﻓﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ اﻟﻘﺒﺮ اﻟّـﺬي ﮐﺎن ﻗﺪ اﻋﺪه ﻟﻨﻔﺴﻪ و ان ﯾﺆﺛﺮه ﺑﻪ ﻓﺎﻣﺘﻨﻊ ﻣﻦ ذﻟﮏ‬‫اﻣﺘﻨﺎﻋﺎ ﺷﺪﯾﺪا و ﻗﺎل ﻣﻮﺿﻊ ﻗﺪ اﻋﺪدﺗﻪ ﻟﻨﻔﺴـﯽ ﻣﻨﺬ ﺳـﻨﯿﻦ ﯾﺆﺧﺬ ﻣﻨﯽ ﻓﻠﻤﺎ راو ذﻟﮏ ﺟﺎؤا اﻟﯽ واﻟﺪي اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ ﺳـﻌﺪ و ذﮐﺮوا ﻟﻪ ذﻟﮏ‬‫ﻓﺎﺣﻀـﺮ اﻟﺸـﯿﺦ أﺑـﺎ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ زﻫﺮاء و ﻗﺎل ﻟﻪ اﻧﺎ ﻻ اﻗﻮل ﻟﮏ اﻋﻄﻬﻢ اﻟﻘﺒﺮ و ﻟﮑﻦ اﻗﻮل ﻟﮏ ﻟﻮ ان ﺑﺸـﺮ اﻟﺤﺎﻓﯽ ﻓﯽ اﻻﺣﯿﺎء و اﻧﺖ اﻟﯽ ﺟﺎﻧﺒﻪ‬‫ﻓﺠـﺎء اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﯾﻘﻌـﺪ دوﻧـﮏ أ ﮐـﺎن ﯾﺤﺴﻦ ﺑـﮏ ان ﺗﻘﻌـﺪ اﻋﻠﯽ ﻣﻨﻪ ﻗﺎل ﻻ ﺑﻞ ﮐﻨﺖ اﻗﻮم و اﺟﻠﺴﻪ ﻣﮑﺎﻧﯽ ﻗﺎل ﻓﻬﮑـﺬا ﯾﻨﺒﻐﯽ ان‬‫ﯾﮑﻮن اﻟّﺴﺎﻋـﮥ ﻗﺎل ﻓﻄﺎب ﻗﻠﺐ اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و اذن ﻟﻪ ﻓﯽ دﻓﻨﻪ ﻓـﺪﻓﻨﻮه اﻟﯽ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﺑﺒﺎب ﺣﺮب و ﻗـﺪ ﮐﺎن ﺗﺼﺪق ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻣﺎﻟﻪ و ﻫﻮ ﻣﺎﺋﺘﺎ‬‫دﯾﻨـﺎر ﻓﺮﻗﻬـﺎ ﻋﻠﯽ ارﺑـﺎب اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻬﺎء و اﻟﻔﻘﺮاء ﻓﯽ ﻣﺮﺿﻪ و اوﺻـﯽ ان ﯾﺘﺼـﺪق ﻋﻨﻪ ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺜﯿﺎب و وﻗﻒ ﺟﻤﯿﻊ ﮐﺘﺒﻪ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻪ ﻋﻘﺐ و ﺻﻨﻒ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﺳﺘﯿﻦ ﮐﺘﺎﺑﺎ و ﮐﺎن اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻮ اﺳﺤﺎق اﻟﺸﯿﺮازي اﺣﺪ ﻣﻦ ﺣﻤﻞ ﺟﻨﺎزﺗﻪ و ﻗﯿﻞ اﻧﻪ وﻟﺪ‬‫ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و رﺋﯿﺖ ﻟﻪ ﻣﻨﺎﻣﺎت ﺻﺎﻟﺤﮥ ﺑﻌﺪ ﻣﻮﺗﻪ و ﮐﺎن ﻗﺪ اﻧﺘﻬﯽ إﻟﯿﻪ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺣﻔﻈﻪ ﻓﯽ وﻗﺘﻪ ﻫﺬا‬‫آﺧﺮ ﻣﺎ ﻧﻘﻠﺘﻪ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﺑﻦ اﻟﻨﺠﺎر رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ رﺣﻤـﮥ واﺳـﻌﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﻤﻨﯿﻒ* ﯾﺮوي ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ* ﺑﻄﺮق‬‫ﻋﺪﯾﺪة ذات رﻓﯿﻒ* و اﺳﺎﻧﯿﺪ ﺳﺪﯾﺪة ﻣﺸﯿﺪة اﻟﺮﺻﯿﻒ* ارﻏﺎﻣﺎ ﻟﮑﻞ ﺟﺎﺣﺪ ﻋﻨﯿﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪139 :‬‬‫و اﯾﺠﺎﻋﺎ ﻟﺼـﺪر ﮐّﻞ ﻣﻨﮑﺮ ﺳـﺨﯿﻒ* و ﺗﺪﻣﯿﺮ اﻟﺘﺮﻫﺎت اﻫﻞ اﻟّﺘﻠﻔﯿﻖ و اﻟﺘﻠﻔﯿﻒ* و ﺗﺘﺒﯿﺮ اﻟﺨﺰﻋﺒﻼت اﻫﻞ اﻟﺘﺰوﯾﺮ و اﻟﺘﺤﺮﯾﻒ* ﻓﺎﻟﻄﺎﻋﻦ ﻓﯿﻪ‬‫ﻣﻮﻏﻞ ﻓﯽ ﻣﻮاﻣﯽ اﻟﻌﺪوان ﺑﺎﻟﺨﺒﺐ و اﻟﻮﺟﯿﻒ* و اﻟﺰاري ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺴﺮع اﻟﯽ ﻣﻬﺎوي اﻟﻄﻐﯿﺎن ﺑﺎﻟﺬﻓﻒ و اﻟﺰﻓﯿﻒ‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻞ و ﺷﺸﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑـﻮ ﻋﻤﺮ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟـﺒﺮ اﻟﻨﻤﺮي اﻟﻘﺮﻃـﺒﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘـﺎب‬‫اﺳﺘﯿﻌﺎب در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺟﻨﺎب ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و‬‫روي ﻋﻨﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻓﻠّﻠﻪ در اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒّﺮﺣﯿﺚ اﺣﺴﻦ اﻟﯽ اﻫـﻞ اﻟﺤﻖ و ﺑﺮو ﻧّﻮر ﻋﯿﻮن اﻟﻤﻮﻗﻨﯿﻦ و اﻗﺮو ﺷـﺮح ﺻـﺪور اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺳـﺮو اﺧﺰي ﻣﻦ ﻟﻬـﺞ ﺑﺎﺑﻄﺎل‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﺻـّﺮﻓﺎرﺗﮑﺐ اﻋﻈﻢ ﺟﺮﯾﺮة و ﺟّﺮو ﺧـﺪع اﺗﺒـﺎﻋﻪ و اﺷـﯿﺎﻋﻪ ﺑـﺘﺰوﯾﻖ اﻟﺨﺮاﻓـﺎت و ﻏّﺮو اﻗﺤﻤﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﻀـﻼل اﻟﻘﺎﺋـﺪ اﻟﯽ اﻟﺴـﻌﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺼـﻌﺪ اﻟﺤّﺮو اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ ﻏـّﯿ ﮥ و اﻟﺸـّﺰو ﻫﻮ اﻟﻮاﻗﯽ ﻋﻦ زﯾﻐﻪ و اﻟﻀـّﺮو اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ از ﻧﺒﻬﺎي ﮐﺎﻣﻠﯿﻦ و ﻋﻈﻤﺎي ﺣﺎذﻗﯿﻦ و ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ‬‫ﮐﺒـﺎر و ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ ﻋـﺎﻟﯽ ﻓﺨـﺎر و اﺳـﺎﻃﯿﻦ ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ اﻓـﺎق و اﺟﻠﻪ ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻦ ﺣـﺬاق ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﻣﻨﺎﻗﺐ و ﻣﺤﺎﻣـﺪ او ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ و ﻣﺘﺘﺒﻊ اﻧﺴﺎب‬‫ﺳﻤﻌـﺎﻧﯽ و وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﺑﻮ اﻟﻔـﺪاء و ﺗﺘﻤـﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ اﺑﻦ اﻟﻮردي و ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ و ﺳـﯿﺮ اﻟﻨﺒﻼء و ﻋﺒﺮ و دول‬‫اﻻﺳـﻼم ذﻫﺒﯽ و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﯾﺎﻓﻌﯽ و روض اﻟﻤﻨﺎﻇﺮ اﺑﻦ ﺷـﺤﻨﻪ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ اﺑﻦ ﻧﺎﺻـﺮ اﻟﺪﯾﻦ دﻣﺸﻘﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﺳﯿﻮﻃﯽ و‬‫ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟـﺪﻻﺋﻞ ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ و ﻣﻘﺎﻟﯿـﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ اﺑﻮ ﻣﻬﺪي ﺛﻌﺎﻟﺒﯽ و ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ زرﻗﺎﻧﯽ و ﺗﺮاﺟﻢ اﻟﺤﻔﺎظ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و ﺑﺴـﺘﺎن اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ و اﺑﺠـﺪ اﻟﻌﻠﻮم و ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ و اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ واﺿـﺢ و‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ اﮐﺜﺮ اﯾﻦ ﻋﺒﺎرات در ﻣﺠﻠـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ وﻻﯾﺖ و ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪه در اﯾﻦ ﺟﺎ اﮐﺘﻔﺎ ﺑﺮ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﻣﯽرود ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﺗﺮاﺟﻢ اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ اﻟﻨﻤﺮي اﻻﻧﺪﻟﺴـﯽ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ اﺣﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 139‬از ‪581‬‬‫اﻻﺋّﻤﮥ ذﮐﺮه ﻓﯽ ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﻘﺮﻃﺒﯽ و ﻗﺎل ﺑﻀﻢ اﻟﻘﺎف و ﺳﮑﻮن اﻟﺮاء و ﺿﻢ اﻟﻄﺎء اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و ﻓﯽ آﺧﺮﻫﺎ اﻟﺒﺎء اﻟﻤﻮﺣﺪة ﻫﺬه اﻟﻨﺴﺒﮥ اﻟﯽ ﻗﺮﻃﺒﮥ و‬‫ﻫﯽ ﺑﻠـﺪة ﮐﺒﯿﺮة ﻣﻦ ﺑﻼد اﻟﻤﻐﺮب اﻻﻧـﺪﻟﺲ و ﻫﯽ دار ﻣﻠﮏ اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﺧﺮج ﻣﻨﻬﺎ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ ﮐّﻞ ﻓﻦ ﻗـﺪﯾﻤﺎ و ﺣـﺪﯾﺜﺎ و‬‫اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ إﻟﯿﻬﺎ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ اﻟﻨﻤﺮي اﻻﻧﺪﻟﺴـﯽ اﻟﻘﺮﻃﺒﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﺎﺿـﻼ ﮐﺒﯿﺮا ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻘﺪر‬‫ﺻﻨﻒ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ ﯾﺮوي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﺻﯿﻔﻮن اﻟﺮﺻﺎﻓﯽ اﻧﺘﻬﯽ و ﻟﻢ ﯾﻮرخ وﻓﺎﺗﻪ ﻗﻠﺖ ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﺳﺘﯿﻦ‬‫و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ارﺧﻬﺎ ﻏﯿﺮ واﺣﺪ و ﮐﺎن ﻟﻪ ﯾﻮم ﻣﺎت ﺧﻤﺲ و ﺗﺴﻌﻮن ﺳﻨﮥ و ﻣﻦ ﺷﯿﻮﺧﻪ ﺧﻠﻒ ﺑﻦ اﻟﻘﺴﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪140 :‬‬‫و ﻋﺒﺪ اﻟﻮارث ﺑﻦ ﺳـﻔﯿﺎن و اﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺒﺎﺟﯽ و اﺑﻮ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﺮﺿـﯽ و ﺟﻤﺎﻋﮥ روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺰم و اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﻟﻐﺴﺎﻧﯽ و ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﻤﯿﺪي و ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻦ ﻣﻔﻮز اﻟﺸﺎﻃﺒﯽ و ﺧﻠﻖ و ذﮐﺮه اﻟﺬﻫﺒﯽ و اﺑﻦ ﻧﺎﺻﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻞ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﻐﻨﺪﺟﺎﻧﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از ﻋﺒﺎرت ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ‬‫اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﮐﻪ در وﺟﻪ ﭼﻬﺎرم ﮔﺬﺷـﺘﻪ واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و ﺳـﺘﻘﻒ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ اﯾﻀﺎ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺗﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻏﻨﺪﺟﺎﻧﯽ از‬‫ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﺳﻤﻌﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺜﺒﺖ ﻧﻬﺎﯾﺖ وﺛﺎﻗﺖ و ﺟﻼﻟﺖ و ﻋﻈﻤﺖ و ﻧﺒﺎﻟﺖ اوﺳﺖ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﻣﺬﮐﻮر و‬‫ﻣﺴـﻄﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻓﻬﺬا اﻟﻐﻨﺪﺟﺎﻧﯽ ﺷﯿﺨﻬﻢ اﻟﺜﻘﮥ اﻟﺜﺒﺖ اﻟﻤﺴﺘﺎﻧﯽ* و ﻣﺴﻨﺪﻫﻢ اﻟﻔﺮد اﻟﻔﺬاﻻﻧﯽ ﻗﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺸﯿﺪ اﻟﻤﺒﺎﻧﯽ* و‬‫ﺣـﺪث ﺑـﺬﻟﮏ اﻟﺨﺒﺮ اﻻﻃﯿﺪ اﻟﻤﻐﺎﻧﯽ* ﻓﻼ ﯾﺘﺼﺪي ﻟﺮده اﻟّﺎ اﻟﺨﺎﺳـﺮ اﻟﺨﺎﺋﺐ اﻟﺠﺎﻧﯽ* و ﻻ ﯾﺘﻌﺮض ﻟﺪﻓﻌﻪ اﻟّﺎ اﻟﺠﺎﺣﺪ اﻟﻤﻌﺎﻧﺪ اﻟﺸﺎﻧﺊ* و ﻻ‬‫ﯾﻤﺘﺮي ﻓﯿﻪ اﻻ ﻣﻦ ﺧﺪﻋﺘﻪ ﮐﻮاذب اﻻﻣﺎﻧﯽ* و ﻻ ﯾﺮﺗﺎب ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺗﺎﻫﺖ ﺑﻪ ﻣﻀﻼت اﻟﻌﻮاﻧﯽ‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻞ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻄﯿﺐ اﻟﺠﻼﺑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﻄﺮق ﻣﺘﻌﺪده رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫در ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﻬﺮوي و ﺑﺎﻟﺮﻣﻠﮥ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ‬‫ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ‬‫أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ در ﻣﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻌﻄﺎر اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻘﺮاءﺗﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺎﻗﺮ ﺑﻪ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﻗﻠﺖ ﻟﻪ‬‫اﺧﺒﺮﮐﻢ اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤـﺎن اﻟﻤﺰﻧﯽ اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺴـﻘﺎء اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻮاﺳـﻄﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺼـﯿﺮﻓﯽ‬‫رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺎ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻗﺎل اﻧﺎ ﺳـﻔﯿﻦ اﻟﺜﻮري ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺑﺮﻫﺎن ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﺧﺬ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻌﻀﺪ ﻋﻠّﯽ ﻓﻘﺎل ﻫﺬا اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﮑﻔﺮة ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼﺮه ﻣﺨﺬول ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻪ ﺛﻢ‬‫ﻣـّﺪ ﺑﻬﺎ ﺻﻮﺗﻪ ﻓﻘﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻃﺎﻟﺐ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ اﻟﻔﺮج رﺣﻤﻪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺷﺎذان اﻟﺒﺰار اذﻧﺎ ﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﯿﺪ اﻟﻤﻠﺤﻤﯽ اﻧﺎ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪141 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 140‬از ‪581‬‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋّﻤﺎر ﺑﻦ ﻋﻄّﯿﮥ ﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ اﻟﻬﺮوي ﻧﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧـﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬـﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿـﺎت اﻟﺒﺎب اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺒﻐﺪادي ﻧﺎ اﻟﺒﺎﻏﻨﺪي ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺼـﻔﺎ ﻧﺎ ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﻌﺪﻧﯽ ﻧﺎ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗـﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻻ ﺗﻮﺗﯽ اﻟﺒﯿﻮت اﻻ ﻣﻦ‬‫اﺑﻮاﺑﻬﺎ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر زﯾﺪ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻦ ﺳـﯿﺎر اﻟﺒﺼﺮي ﻗﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ واﺳﻄﺎ ﻧﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ داﺳﮥ ﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻧﺎ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻘﺒﻞ ﻧﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻌﺒﺎس ﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﻧﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ ﻗﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ واﺳـﻄﺎ إﻣﻼء ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻌﻨﺎ ﻓﯽ ﺷـﻬﺮ رﻣﻀﺎن ﻣﻦ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻼﺛﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ اﻧﺎ اﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ‬‫ﺑﻦ اﻟﻘﺼـﺮ ﺑﻦ ﺷﺎذان اﻟﺼـﯿﺮﻓﯽ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻻﺻﻢ ﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﻬﺮوي ﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ‬‫ﻧﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺼﻠﺖ اﻟﻘﺮﺷﯽ ﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻤﻘﺮي ﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺷـﻌﺒﮥ اﻟﺒّﺰار ﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﻤﺆدب ﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق اﻧﺎ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ‬‫ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻧﺼﺎري ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﯾﻮم اﻟﺤﺪﯾﺒﯿﮥ و ﻫﻮ اﺧﺬ ﺑﻀﯿﻊ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻫﺬا‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻔﺠﺮة ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼـﺮه ﻣﺨـﺬول ﻣﻦ ﺧـﺬﻟﻪ ﺛﻢ ﻣـﺪ ﺑﻬﺎ ﺻﻮﺗﻪ ﻓﻘﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت‬‫اﻟﺒـﺎب اﺧﺒﺮﻧـﺎ اﺑﻮ ﻏـﺎﻟﺐ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ اﻟﻨﺤﻮي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯿﻤﺎ اذن ﻟﯽ ﻓﯽ رواﯾﺘﻪ ﻋﻨﻪ اّن اﺑﺎ ﻃﺎﻫﺮ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﯾﺤﺪﺛﻬﻢ ﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﻄﻠﺐ ﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺳـﻨﮥ ﻋﺸﺮ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﻼﺣﻘﯽ اﻟﺼـﻔﺎر ﺑﺎﻟﺒﺼﺮة ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺮﺿﺎ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ‬‫اﺑﯿﻪ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟﺪه ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻧﺖ اﻟﺒﺎب ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺼﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟّﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪142 :‬‬‫ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻟﺒﺎب‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻓﺎﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ ذي اﻟﻤﻦ اﻟﮑﺎﻣـﻞو ﻟﻠﻔﻀـﻞ اﻟﺸﺎﻣـﻞﺣﯿﺚ ﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻋﺘﻨـﺎء اﺑﻦ اﻟﻤﻐـﺎزﻟﯽ ﻟﺤـﺎﻓﻈﻬﻢ اﻟﺒـﺎرع اﻟﻔﺎﺿـﻞو ﺟﻬﺒـﺬﻫﻢ اﻟﻘﺎرح‬‫اﻟﺒﺎزلاّن اﻟﻤﮑﺬب ﻟﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻻﻋﺐ ﺑﺪﯾﻨﻪ ﻫﺎزل و ﻃﺎرد ﻟﻌﻘﻠﻪ ﻋﺎزلو ﻟﻨﺴﺞ اﻟﻌﻨﮑﺒﻮت ﻏﺎزلو ﻓﯽ اﺳـﻔﻞ اﻟﺪرﮐﺎت ﺑﻌﻨﺎده و ﺷﻤﺎﺳﻪ و‬‫ﻋﺘـﺎﻫﻪ و وﺳـﻮاﺳﻪ ﻧـﺎزلو اﻟﻤﻮﻫﻦ ﻟـﺬﻟﮏ اﻟﺨـﺒﺮ ﻧـﺎﮐﺐ ﻋﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺤﻖ ﻋـﺎدلو ﻣﻌﺮض ﻋﻦ ﺳﺒﯿـﻞ اﻟﺼﻮاب ﻧﺎﮐـﻞو ﻣﻮﺟﻒ ﻓﯽ ﻣﻐـﺎري‬‫اﻟﻌﺪوان واﻏﻞﺑﺤﯿﺚ ﻻ ﯾﻨﺠﻌﻪ ﻟﻮم ﻻﺋﻢ و ﻋﺬل ﻋﺎذل و ﻣﺪاﺋﺢ ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻓﺨﯿﻤﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﺎﻟﯿﻪ و ﻓﻮاﺿﻞ ﻏﺎﻟﯿﻪ و ﮐﻤﺎل ﺛﻘﺖ و اﻋﺘﺒﺎر‬‫و ﻣﺰﯾﺪ اﻋﺘﻤﺎد و اﺷﺘﻬﺎر اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﻋﻤﺪة اﻟﮑﺒﺎر ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﮐﺘﺐ اﻋﻼم و اﺣﺒﺎر ﺳﻨﯿﻪ ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺴﺘﺘﺮ ﻧﯿﺴﺖ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﻧﺒﺬي از ان‬‫در ﺑﻌﺾ ﻣﺠﻠﺪات آﺗﯿﻪ ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﻣﺬﮐﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻞ و ﻧﻬﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺠﺒـﺎر اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺷـﻬﺮآﺷﻮب ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﮥ در ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ آل أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﻗﺎل اﻟﻨﺒّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎﻻﺟﻤﺎع اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب رواه اﺣﻤﺪ ﻣﻦ ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ ﻃﺮق و اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺜﻘﻔﯽ ﻣﻦ‬‫ﺳﺒﻌﮥ ﻃﺮق و اﺑﻦ ﺑﻄﮥ ﻣﻦ ﺳـﺘﮥ ﻃﺮق و اﻟﻘﺎﺿﯽ اﻟﺠﻌﺎﺑﯽ ﻣﻦ ﺳﺘﮥ ﻃﺮق و اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﻣﻦ ارﺑﻌﮥ ﻃﺮق و اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺘﺎرﯾﺨﯽ ﻣﻦ ﺛﻼﺛﮥ ﻃﺮق و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 141‬از ‪581‬‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻘﯿﻦ و ﻗﺪ رواه اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ و اﻟﻘﺎﺿﯽ اﻟﻤﺎوردي و اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﺴﮑﺮي‬‫و اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ از اﻓﺎﺧﻢ ﻓﻘﻬﺎي ﻣﻌﺘﻤﺪﯾﻦ و اﻋﺎﻇﻢ ﻧﺒﻬﺎي ﻣﺴﺘﻨﺪﯾﻦ ﺳﻨﯿﻪ ﺑﻮده ﻣﺂﺛﺮ ﺟﻠﯿﻠﻪ و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺟﻤﯿﻠﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﺑﺮاي او‬‫ﺛﺒﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺳـﯿﺎق ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﺎﻓﺮ ﻓﺎرﺳـﯽ و ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ و ﺗﺪوﯾﻦ ﻓﯽ‬‫ذﮐﺮ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻘﺰوﯾﻦ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺮاﻓﻌﯽ و وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ و دول اﻻﺳﻼم ذﻫﺒﯽ‬‫و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ ﯾﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺴﺒﮑﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻻﺳﻨﻮي‬‫و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﻧﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻻﺳﺪي و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻤﻔﺴـﺮﯾﻦ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺪاودي اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ و ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻮم ﻓﺎﺿﻞ ازﻧﯿﻘﯽ و ﺗﺮاﺟﻢ اﻟﺤﻔﺎظ‬‫ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﺧﺘﺼﺎر در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﺮ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات اﻗﺘﺼﺎر ﻣﯽرود‪ -‬ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ راﻓﻌﯽ در‬‫ﺗـﺪوﯾﻦ ﻓﯽ ذﮐﺮ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻘﺰوﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺠﺒﺎر ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺠﺒﺎر ﺑﻦ‬‫اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ اﻟﺮﺑﯿﻊ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر ﺗﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﺣﺘﯽ ﺑﺮع ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ ﺛﻢ ورد ﺑﻐﺪاد و اﺟﺘﻤﻊ ﺑﺎﺑﯽ اﺳـﺤﺎق اﻟﺸـﯿﺮازي و ﺟﺮي ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ أﺑﯽ ﻧﺼـﺮ ﺑﻦ اﻟﺼـﺒﺎغ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺸﺎﻣﻞ ﻣﺴﺌﻠﮥ اﺣﺴﻦ‬‫اﻟﮑﻼم ﻓﯿﻬﺎ ﺛﻢ اﻧﺘﻘﻞ اﻟﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﮐﺎن اﻟﻄﺮﯾﻖ ﻗﺪ اﻧﻘﻄﻊ ﻣﻦ ﺑﻐﺪاد اﻟﯽ ﻣﮑﮥ ﺑﺴﺒﺐ اﺳﺘﯿﻼء اﻟﻌﺮب ﻓﺮﮐﺒﺖ ﺗﻠﮏ‬‫اﻟّﺴﻨﮥ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻓﯽ اﻟﺒﺮﯾﮥ ﻓﺎﺧﺬوا و اﺧﺬ ﺟﺪي اﻟﯽ ﻣﮑﮥ اﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪143 :‬‬‫ان ﺧﻠﺼﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺑﻘﯽ ﺑﻤﮑﮥ اﻟﯽ وﻗﺖ اﻟﻤﻮﺳﻢ ﻓﯽ ﺻـﺤﺒﮥ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺰﻧﺠﺎﻧﯽ ﺷﯿﺦ اﻟﺤﺮم ذﮐﺮ ذﻟﮏ ﮐﻠﻪ اﺑﻮ‬‫ﺳﻌﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ ﺳـﺒﻄﻪ و ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﮑﯿﺎ ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻬﻤﺪان ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ اﻟﻘﺴﻢ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﻨﻬﺎﺟﯽ و ﺳﺄﻟﻪ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل‬‫ﺳﻤﻌﺖ اﺑﺎ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ ﯾﻘﻮل ﮐﻨﺖ ﻋﻠﯽ ﻣﺬﻫﺐ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻓﺎردت ان ارﺟﻊ اﻟﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﺤﺠﺠﺖ ﻓﻠّﻤﺎ ﺑﻠﻐﺖ ﺳﻤﯿﺮاء راﯾﺖ‬‫رب اﻟﻌﺰة ﻓﯽ اﻟﻤﻨـﺎم ﻓﻘـﺎل ﻟﯽ ﻋـﺪ إﻟﯿﻨـﺎ ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﻓﺎﻧﺘﺒﻬﺖ و ﻋﻠﻤﺖ اﻧﻪ ﯾﺮﯾـﺪ ﻣـﺬﻫﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﺮﺟﻌﺖ إﻟﯿﻪ و ﺳـﻤﻌﺖ ﺑﻌﺾ ﻣﺸﺎﯾﺨﯽ‬‫ﯾﻘﻮل ﮐﺎن ﺟﺪك اﻻﻣﺎم اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﻋﻠﯽ ﻋﺰم ان ﯾﻘﯿﻢ ﺑﻤﮑﮥ و ﯾﺠﺎور ﺑﻬﺎ ﻓﯽ ﺻﺤﺒﮥ اﻻﻣﺎم ﺳﻌﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺰﻧﺠﺎﻧﯽ ﻓﺮأي واﻟﺪﺗﻪ ﻟﯿﻠﮥ ﮐﺎﻧﻬﺎ‬‫ﮐﺸـﻔﺖ ﻋﻦ ﺷﻌﺮﻫﺎ اﻻﺑﯿﺾ و ﻗﺎﻟﺖ ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﺤﻘﯽ ﻋﻠﯿﮏ اﻟّﺎ رﺟﻌﺖ اﻟﯽ ﻣﺮو ﻓﺎﻧﯽ ﻻ اﻃﯿﻖ ﻓﺮاﻗﮏ ﻓﺎﻧﺘﺒﻬﺖ ﻣﺘﺮددا و ﻋﺰﻣﺖ ﻋﻠﯽ ان‬‫اﺷﺎور ﺷـﯿﺨﯽ ﺳﻌﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻓﻤﻀﯿﺖ إﻟﯿﻪ ﻓﺎذا ﻫﻮ ﺟﺎﻟﺲ ﻓﯽ اﻟﺤﺮم و ﻋﻨﺪه ﻣﻦ اﻟﺰﺣﺎم ﻣﺎ ﻟﻢ اﻗﺪر ﻣﻌﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﻼم ﻓﻠﻤﺎ ﻗﺎم و ﺗﻔﺮق اﻟﻨﺎس‬‫ﺗﺒﻌﺘﻪ اﻟﯽ ﺑـﺎب داره ﻓﺎﻟﺘﻔﺖ اﻟﯽ و ﻗﺎل ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟﻌﺠﻮز ﯾﻨﺘﻈﺮك و دﺧﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻓﻌﺮﻓﺖ اﻧّﻪ ﯾﺘﮑﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﺿـﻤﯿﺮي و رﺟﻌﺖ ﻣﻊ اﻟﺤﺎج و‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﺎﻓﺮ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻔﺎرﺳﯽ ﻓﯽ ﺳﯿﺎق ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ وﺣﯿﺪ ﻋﺼﺮه ﻓﻀﻼ و ﻃﺮﯾﻘﮥ ﻣﻦ ﺑﯿﺖ اﻟﻌﻠﻢ‬‫و اﻟﺰﻫﺪ و ﺧﺮج ﻓﯽ ﺷـﺒﺎﺑﻪ اﻟﯽ اﻟﺤﺞ ﺛﻢ ﻟﻤﺎ ﻋﺎد اﻟﯽ وﻃﻨﻪ ﺗﺮك ﻃﺮﯾﻘﺘﻪ اﻟّﺘﯽ ﻧﺎﻇﺮ ﻋﻠﯿﻬﺎ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﺛﻠﺜﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﺗﺤﻮل اﻟﯽ ﻣﺬﻫﺐ ﻟا ﺸﺎﻓﻌﯽ‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و اﺿـﻄﺮب ﻟﺬﻟﮏ اﻫﻞ ﻣﺮو و ﺗﺸﻮش اﻟﻌﻮام ﻓﺨﺮج ﻣﻨﻬﺎ و ﺻﺎر اﻟﯽ ﻃﻮس ﺛﻢ ﻗﺼﺪ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر و اﺳـﺘﻘﺒﻠﻪ اﻻﺻﺤﺎب اﺳﺘﻘﺒﺎﻻ‬‫ﻋﻈﯿﻤـﮥ و ﮐـﺎﻧﺖ اﻟﻨﻮﺑـﮥ ﻧﻮﺑـﮥ ﻧﻈﺎم اﻟﻤﻠﮏ و ﻋﻤﯿـﺪ اﻟﺤﻀـﺮة أﺑﯽ ﺳـﻌﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر و اﮐﺮﻣﻮا ﻣﻮرده و ﻋﻘـﺪ ﻟﻪ ﻣﺠﻠﺲ اﻟﺘـﺬﮐﯿﺮ و‬‫اﺳـﺘﺤﮑﻢ اﻣﺮه و ﻋﺎد اﻟﯽ ﻣﺮو ﻓﻌﻘﺪ ﻟﻪ ﻣﺠﻠﺲ اﻟﺘﺪرﯾﺲ ﻓﯽ ﻣﺪرﺳﮥ اﺻـﺤﺎب اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﺻـﻨﻒ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ‬‫ﻓﯽ ﺛﻠﺚ ﻣﺠﻠﺪات و ﺻـﻨﻒ ﻓﯽ اﻟﺨﻼف ﮐﺘﺒﺎ ﻣﺸﻬﻮرة و ﺳﻤﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﻤﺮو و ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر و ﺟﺮﺟﺎن و ﻫﻤﺪان و ﺑﻐﺪاد و ﺻﺮﯾﻔﯿﻦ و اﻟﺤﺠﺎز‬‫و دﺧﻞ ﻗﺰوﯾﻦ ﻓﺴـﻤﻊ ﺑﻬﺎ اﻻﻣﺎم اﺑﺎ ﺣﻔﺺ ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ زاذان و اﺑﺎ ﻣﻨﺼﻮر ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ زﯾﺘﺎرة و اﺑﺎ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﯾﺸـﮑﺮ‬‫اﻟﺸﯿﺮازي و‬‫روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺤﺎﻓـﻆ و اﺑﻮ ﻧﺼـﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﻐﺎزي و اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻧﺒﺎﻧﺎ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ‬‫ﺑﺎﻻﺟﺎزة اﻟﻌﺎﻣـﮥ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟـﺪه أﺑﯽ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻧﺒﺎ اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ زﯾﺘﺎرة اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﺑﻬﺎ اﻧﺒﺎ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻤﻌﻠﻢ اﻧﺒﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺛﻨﺎ ﺳﻠﻢ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﺛﻨﺎ اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﺣﺴﯿﻦ اﻟﺨﺮاﺳﺎﻧﯽ ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪144 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 142‬از ‪581‬‬‫أﺑﯽ ﻏﺎﻟﺐ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻣﺎﻣﮥ ﻗﺎل اﺳﺘﻀـﺤﮏ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ذات ﯾﻮم ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻟﮏ ﺗﻀﺤﮏ ﻓﻘﺎل ﻣﻦ ﻗﻮم‬‫ﯾﺴﺎﻗﻮن اﻟﯽ اﻟﺠﻨﮥ ﻓﯽ اﻟﺴﻼﺳﻞ‬‫و ﺑﻪ ﻋﻦ اﻻﻣـﺎم أﺑﯽ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﺑﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺘـﺢ اﻟـﺪوﻻﺑﯽ ﺑﺎﻟﺮي ﻓﯽ داره ﺛﻨﺎ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ ﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺒﺠﻠﯽ ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﯾﺤﯿﯽ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺻﺎﻟـﺢ اﻻﻋﺮج ﺑﺎﺻـﺒﻬﺎن ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻫﺸﺎم اﻟﺜﻘﻔﯽ ﺛﻨﺎ ﻧﺼـﺮ ﺑﻦ ﻓﻀﺎﻟﮥ ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ ﺻﺎﻟﺢ‬‫ﺑﻦ أﺑﯽ اﻻﺧﻀـﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺰﺑﯿﺮ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﺮزق اﺳـﺮع اﻟﯽ اﻟﺒﯿﺖ اﻟّﺬي ﻓﯿﻪ اﻟﺴـﺨﺎء ﻣﻦ اﻟﺸﻔﺮة‬‫اﻟﯽ ﺳﻨﺎم اﻟﺒﻌﯿﺮ‬‫و ﻗﺎل اﻻﻣﺎم ﺑا ﻮ ﺳﻌﺪ اﻧﺸﺪﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺴﯿﺪي ﻣﺬاﮐﺮة اﻧﺸﺪﻧﺎ اﻟﻘﺎﺿﯽ اﻷﺳﺘﺮآﺑﺎدي اﻧﺸﺪﻧﺎ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ‬‫ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ‬‫ﺧﻠﯿﻠﯽ ان واﻓﯿﺘﻤﺎ دارﻣﯿﮥ ﺑﺬات اﻟﻐﻀﺎ ﻓﺎﻟﺠﺰع ﻓﺎﻟﻬﻀﺒﺎت‬‫اﻧﯿﺨﺎ ﻋﻠﯽ ﻋﻬﺪ ﻗﻠﻮﺻﯿﮑﻤﺎ ﺑﻬﺎ و ﻻ ﺗﻨﯿﺎ ﻓﯽ ﻧﻬﺰة اﻟﻔﺮﺻﺎت‬‫و ﻗﻮﻻ ﻟﻬﺎ ان اﻧﺘﻤﺎ ﺗﻠﻘﯿﺎﻧﻬﺎ ﺗﺮﮐﺘﺎ اﻟّﺬي ﺗﺪرﯾﻦ ﻓﯽ زﻓﺮات‬‫ﻣﻦ اﻟﺒﯿﻦ ﻓﯽ ﻧﺎر ﻣﻦ اﻟﻮﺟﺪ ﻓﯽ ﺟﻮي ﻓﻘﯿﺪ ﻗﺮار داﺋﻢ اﻟﺤﺴﺮة‬‫ﺗﻮﻓﯽ رﺣﻤﻪ ﻟا ﱠﻠﻪ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ و ازﻧﯿﻘﯽ در ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻮم در ذﮐﺮ ﺻـﻨﻒ ﺛﺎﻧﯽ اﺋﻤﻪ ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺠﺒﺎر اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﻦ اﻻﻣﺎم أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﺮﻓﯿﻊ اﻟﻘﺪر اﻟﺸﻬﯿﺮ اﻟﺬﮐﺮ ﻃﺒﻖ اﻻرض ذﮐﺮه و ﻋﺒﻖ اﻟﮑﻮن وﻟﺪ ﻧﺸﺮه ﺳﻨﮥ ﺳﺖ‬‫و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ ﮐﺎن ﺣﻨﻔﯿﺎ ﺛﻢ اﻧﺘﻘﻞ اﻟﯽ ﻣـﺬﻫﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻻﻣﻮر ﯾﻄﻮل ذﮐﺮﻫﺎ و ﺟﻤﯿﻊ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و‬‫ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ ﺑﻤﺮو اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ ﻋﺎﻟﻤﻬﻢ اﻟﮑﺒﯿﺮ* و ﺟﻬﺒـﺬﻫﻢ اﻟﺸـﻬﯿﺮ* ﻗـﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺨﻄﯿﺮ* اﻟﻬﺎﻣﻞ ﺑﺎﻻﻓﺎﺿﺎت‬‫ﮐﺎﻟﺴـﺤﺎب ﻟا ﻤﻄﯿﺮ* ﻓﻼ ﯾﺤﯿﺪ ﻋﻨﻪ اﻻ ﻣﻦ اﻏﺘﺎﻟﺘﻪ اﯾﺪي اﻻﺿـﻼل و اﻟﺘﻐﺮﯾﺮ* و ﻻ ﯾﻨﮑﻞ ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ اﺧﺘﻄﻔﺘﻪ اﺣﺒﻞ اﻟﺘﺨﺪﯾﻊ و اﻟﺘﺰوﯾﺮ* و ﻻ‬‫ﯾﻘﺪح ﻓﯿﻪ اﻻ ﻣﻦ اﺷﺘﺮي ﻟﻨﻔﺴﻪ اﻟﺘﺘﺒﯿﺐ و اﻟﺘﺨﺴﯿﺮ* و ﻻ ﯾﻄﻌﻦ ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ اﺟﺘﺮم ﻻﺟﻠﻪ اﻟﺘﺪﻣﯿﺮ و اﻟﺘﺘﺒﯿﺮ‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﺎﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ اﻟﻘﻀﺎة اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ از ﻋﺒﺎرت ﻣﺎﺿﯿﻪ‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم داﻧﺴﺘﯽ و ﺷـﯿﺦ اﻟﻘﻀﺎة از اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎء ﻓﺨﺎم و اﺟﻠﻪ ﻧﺒﻬﺎء ﻋﻈﺎم و ﻣﻮﺻﻮف ﺑﺎﻣﺎم اﺑﻦ اﻣﺎم ﻧﺰد ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ اﯾﻦ‬‫ﺣﻀﺮات اﻋﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺷﻄﺮي از ﻣﺂﺛﺮ ﺷﺎﻣﺨﻪ و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺑﺎذﺧﻪ او ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﻣﻞ ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ و ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺒﺸﺮ اﺑﻮ‬‫اﻟﻔﺪاء اﻻﯾﻮﺑﯽ و ﺗﺘّﻤﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼﺮ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻮردي و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ ﺳﺒﮑﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﺳﻨﻮي و روض اﻟﻤﻨﺎﻇﺮ اﺑﻦ ﺷﺤﻨﻪ ﺣﻠﺒﯽ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﺮ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات اﮐﺘﻔﺎ ﻣﯽرود ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻦ اﺛﯿﺮ در ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﻣﻞ‬‫در وﻗﺎﺋﻊ ﺳﻨﻪ ﺳﺒﻊ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪145 :‬‬‫ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﺑﻮ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻻﻣﺎم اﺑﻦ اﻻﻣﺎم و ﻣﻮﻟﺪه ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻤﺪﯾﻨﮥ ﺑﯿﻬﻖ و ﻟﻮاﻟﺪه‬‫ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﺸـﻬﻮرة و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﯾﻮﺑﯽ در ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾـﺦ اﻟﺒﺸـﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ ﻣـﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﺴـﻨﮥ ﺗﻮﻓﯽ‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻻﻣﺎم اﺑﻦ اﻻﻣﺎم ﺗﻮﻓﯽ ﺑﺒﯿﻬﻖ و ﻣﻮﻟـﺪه ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ اﻟﻮردي در‬‫ﺗﺘﻤﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳﻨﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮﻓﯽ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻻﻣﺎم اﺑﻦ اﻻﻣﺎم ﺑﺒﯿﻬﻖ و ﻣﻮﻟﺪه ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و‬‫ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ و ﺳـﺒﮑﯽ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺨﺴـﺮوﺟﺮدي ﺷـﯿﺦ اﻟﻘﻀﺎة اﺑﻮ ﻋﻠﯽ وﻟﺪ اﻻﻣﺎم‬‫اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻣﻮﻟﺪه ﺑﺨﺴـﺮوﺟﺮد ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺳﻤﻊ اﺑﺎه و ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﻣﺴﺮور و اﺑﺎ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺼﺎﺑﻮﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 143‬از ‪581‬‬‫و ﻋﺒـﺪ اﻟﻐﺎﻓﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻔﺎرﺳـﯽ و ﻧﺎﺻـﺮ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﻌﻤﺮي و ﻏﯿﺮﻫﻢ روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ اﻟﺴـﻤﺮﻗﻨﺪي و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﺪ‬‫اﻟﺼﻮﻓﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﺗﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﯿﻪ و ﺗﺨﺮج ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺳﺎﻓﺮ اﻟﮑﺜﯿﺮ و دﺧﻞ ﺧﻮارزم ﻓﺴـﮑﻦ ﺑﻬﺎ ﻣـﺪة و وﻟﯽ ﺑﻬﺎ اﻟﺨﻄﺎﺑـﮥ و ﺗـﺪرﯾﺲ‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﮥ و اﻟﻘﻀﺎء ﻣﻦ وراء ﺟﯿﺤﻮن اﻟّﺬي ﮐﺎن ﺑﺮﺳﻢ اﺻﺤﺎب اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺛﻢ ﺳﺎﻓﺮ اﻟﯽ ﺑﻠﺦ و اﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﻣﺪة ﺛﻢ ﻋﺎد اﻟﯽ ﺑﯿﻬﻖ ﺑﻌﺪ ﻣﺎ ﻏﺎب ﻋﻨﻬﺎ‬‫ﻧﺤﻮ ﺛﻠﺚ ﺳـﻨﮥ و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻬﺎ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﺷـﯿﺦ اﻟﻘﻀﺎة* ﻋﻤﺪة اﺣﺒﺎرﻫﻢ اﻟﺪﻋﺎة* ﻗﺪ‬‫روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﻘﺒﻮل ﻋﻨﺪ ﻧﻘﺪة اﻟﺮواة* و ﺣﺪث ﺑﻬﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﺜﺎﺑﺖ ﻋﻨﺪ اﻟﺤﻔﺎظ اﻟﻮﻋﺎة* ﻓﻼ ﯾﺘﺼﺪي ﻹزراﺋﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺳـﻠﮏ ﻣﺴـﻠﮏ‬‫اﻟﻤـﺎرﻗﯿﻦ اﻟﺸـﺮاة* و ﻻ ﯾﻨﺘـﺪب ﻟﺘﻌﯿﺒﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ رﮐﺐ ﻗـﺪة اﻟﻘﺎﺳـﻄﯿﻦ اﻟﺠﻔﺎة* و ﻻ ﯾﺼـﻤﺪ اﺧﻤﺎﻟﻪ اﻻ ﻣﻦ اﻣﺘﻄﯽ ﺻـﻬﻮة اﻟﻌـﺪوان ﮐﺎﻟﻨﺎﮐﺜﯿﻦ‬‫اﻟﻐﻮاة* و ﻻ ﯾﺮﯾﺪ اﺑﻄﺎﻟﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ اﻓﺘﺮع ذروة اﻟﺸﻨﺌﺎن ﮐﺎﻟﻤﺎردﯾﻦ اﻟﻄﻐﺎة‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﺎه و ﯾﮑﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺷـﺠﺎع ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﻓﻨﺎﺧﺴﺮو اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻓﺮدوس‬‫اﻻﺧﺒﺎر ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن ﺑﻨﻈﺮ ﺧﺎﮐﺴﺎر در ﮐﺘﺒﺨﺎﻧﻪ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻨﻮره ﻋﻠﯽ ﻣﺸـﺮﻓﻬﺎ آﻻف ﺳـﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻐﻔﺎر رﺳﯿﺪه و ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺘﺎﺑﺖ‬‫آن ﺳﺎﺑﻊ ﻋﺸﺮ ذي اﻟﻘﻌﺪه ﺳﻨﻪ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ ﺑﻮده ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار از اﻋﺎﻇﻢ ﺣﻔﺎظ ﻋﺎﻟﯽ ﻓﺨﺎر و اﺟﻠﻪ ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﺟﻠﯿﻞ اﻻﻗـﺪارﺳﺖ و ﻣﺤﺎﺳﻦ اﺛﯿﺮه و ﻣﺤﺎﻣـﺪ ﮐﺜﯿﺮه او ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﺘـﺪوﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ راﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ اﺑﻮ ﻋﻤﺮو ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺼـﻼح و ﺗـﺬﮐﺮة‬‫اﻟﺤﻔـﺎظ و ﺳـﯿﺮ اﻟﻨﺒﻼـء و ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ ذﻫﺒﯽ و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨـﺎن ﯾـﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘـﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﺎج اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﺒﮑﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺟﻤﺎل‬‫اﻟﺪﯾﻦ اﺳـﻨﻮي و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺳﺪي و روﺿﮥ اﻟﻔﺮدوس ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﺳﯿﻮﻃﯽ و ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﻣﻨﺎوي‬‫و ﻣﻘﺎﻟﯿـﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ اﺑﻮ ﻣﻬﺪي ﺛﻌﺎﻟﺒﯽ و ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺴـﻄﻨﻄﯿﻨﯽ و ﻏﯿﺮ آن واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ و ﺳـﺘﻘﻒ ﻋﻠﯽ‬‫ذﻟﮏ ﻓﯽ اﻟﻤﺠﻠﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪146 :‬‬‫اﻻـﺗﯽ اﻧﺸـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و ﮐﻤـﺎل اﻋﺘﻤـﺎد و اﻋﺘﺒـﺎر و ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﺟﻼـﻟﺖ و اﺷـﺘﻬﺎر ﮐﺘﺎب ﻓﺮدوس اﻻﺧﺒﺎر ﻣﺜﻞ ﺧﻮد دﯾﻠﻤﯽ ﻋﻤـﺪة اﻟﮑﺒﺎر از‬‫ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت اﻋﺎﻇﻢ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ واﻻﺗﺒﺎر واﺿﺢ و آﺷﮑﺎرﺳﺖ از اﻓﺎده ﺧﻮد دﯾﻠﻤﯽ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه او اﻫﻞ زﻣﺎن ﺧﺎﺻﻪ اﻫﻞ ﺑﻠﺪ ﺧﻮد را‬‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ از ﺣﺪﯾﺚ و اﺳﺎﻧﯿﺪ آن اﻋﺮاض ﮐﺮدﻧﺪ و ﺟﺎﻫﻞ ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺻـﺤﯿﺢ و ﺳﻘﯿﻢ ﮔﺮدﯾﺪﻧﺪ و ﮐﺘﺐ و اﺳﻔﺎري را ﮐﻪ اﺋﻤﻪ دﯾﻦ‬‫ﻗـﺪﯾﻤﺎ و ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﮐﺮده ﺑﻮدﻧـﺪ و ﻣﺴﺎﻧﯿﺪي را ﮐﻪ اﯾﺸﺎن در ﻓﺮاﺋﺾ و ﺳـﻨﻦ و ﺣﻼل و ﺣﺮام و آداب و وﺻﺎﯾﺎ و اﻣﺜﺎل و ﻣﻮاﻋﻆ و‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻋﻤﺎل ﺟﻤﻊ ﻧﻤﻮده ﺑﻮدﻧﺪ ﺗﺮك ﮔﻔﺘﻨﺪ و ﺑﻘﺼـﺺ و اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺤﺬوﻓﮥ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ ﮐﻪ ﻧﻘﻠﻪ ﺣﺪﯾﺚ آن را ﻧﺸـﻨﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ و ﺑﺮ اﺣﺪي‬‫از اﺻـﺤﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻘﺮوﻧﺸﺪه ﺑﻮد ﻣﺸﺘﻐﻞ ﺷﺪﻧﺪ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﻗﺼﺎص وﺿﻊ ﻧﻤﻮده ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﺮاي ﯾﺎﻓﺘﻦ ﻗﻄﻌﯿﺎت در ﻣﺠﺎﻟﺲ و ﻃﺮﻗﺎت‬‫ﻃﻠﺐ ﻧﻤﻮدﻧـﺪ دﯾﻠﻤﯽ ﺑﮑﻤـﺎل ﺣﻤﯿﺖ اﯾﻤـﺎﻧﯽ درﯾﻦ ﮐﺘـﺎب ﺧﻮد زﯾـﺎده از دوازده ﻫﺰار از اﺣـﺎدﯾﺚ ﺻـﻐﺎر از ﺻـﺤﺎح و ﻏﺮاﺋﺐ و اﻓﺮاد و‬‫ﺻﺤـﻒ ﻣﺮوﯾﻪ ﺛﺒﺖ ﻧﻤﻮد ﭘﺲ ﺑﻨﻬـﺎﯾﺖ وﺿﻮح ﺛـﺎﺑﺖ ﺷـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ اﺣـﺎدﯾﺚ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ در ﻓﺮدوس اﻻﺧﺒـﺎر ﺑﭙـﺎﯾﻪ ﻣﻌﺘﻤـﺪ و ﻣﻌﺘـﺒﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫دﯾﻠﻤﯽ آن را ﺑﺮاي ﺻـﺮف اﻫﻞ زﻣﺎن ﺧﻮد از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و اﮐﺎذﯾﺐ ﺟﻤﻊ ﻧﻤﻮده ﭘﺲ اﮔﺮ ﮔﻔﺘﻪ آﯾﺪ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻏﯿﺮ آن از‬‫ﻣﻨـﺎﻗﺐ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﻪ در ان ﮐﺘﺎب اﻧـﺪراج ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ از اﮐﺎذﯾﺐ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﺴﺖ ﻻزم آﯾـﺪ ﮐﻪ دﯾﻠﻤﯽ ﻋﯿﻦ‬‫ﻏﺮض ﺧﻮد را ﻓﻮت ﮐﺮده ﺑﺎﺟﺘﺮار ﺟﺮﯾﺮه ﻋﻈﯿﻤﻪ ﻧﺸﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺴﺘﺤﻖ وﺑﺎل و ﻧﮑﺎل ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ و از ﺻﺪر ﻣﺴﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس ﭘﺴﺮ دﯾﻠﻤﯽ‬‫واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ دﯾﻠﻤﯽ اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس را از ﻣﺴﻤﻮﻋﺎت ﺧﻮد ﺗﺨﺮﯾﺞ ﮐﺮده و او ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﺘﯿﻘﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ اﮐﺜﺮ آن ﺑﻠﮑﻪ ﻋﺎّﻣﻪ آن از‬‫اﺣـﺎدﯾﺚ ﻣﺴـﻨﺪه اﺳﺖ و در ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﺣﻔـﺎظ ﺛﻘـﺎت و ﻣﺠﻤﻮﻋـﺎت اﺋﻤﻪ اﺛﺒﺎت ﺛﺒﺘﺴﺖ و ﻧﯿﺰ از ان واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ آن ﮐﺘﺎب ﻧﻔﯿﺲ ﻋﺰﯾﺰ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 144‬از ‪581‬‬‫اﻟﻮﺟﻮد ﻣﻀـﻨﻮن ﺑﻪﺳﺖ و ﺟﺎﻣﻊ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻏﺮر و درر ﻧﺒﻮﯾﻪ و ﻓﻮاﺋﺪ ﺟّﻤﻪ و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﮐﺜﯿﺮه را ﺻـﯿﺖ آن ﺑﺂﻓﺎق رﺳـﯿﺪه و ﺟﻤﺎﻋﺖ رﻓﺎق ﺑﻪ‬‫ﺗﺤﻔﻆ آن راﻏﺐ ﮔﺮدﯾـﺪه و ﻧﯿﺰ از ان ﭘﯿﺪاﺳﺖ ﮐﻪ در اﺳـﻼم ﻣﺜﻞ آن ﮐﺘﺎب ﺗﻔﺼـﯿﻼ و ﺗﺒﻮﯾﺒﺎ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻧﺸﺪه و از ﻗﺪﯾﻢ اﻻﯾﺎم ﺗﺮﺻـﯿﻔﺎ و‬‫ﺗﺮﺗﯿﺒﺎ ﺑﺴﻮي آن ﺳـﺒﻘﺖ ﻧﮑﺮده ﺷﺪ ﮔﻮﯾﺎ ﻫﺮ ﻓﺼﻠﯽ از ان ﻓﺼﻮل ﺣﻘﻪ ﻣﺮوارﯾﺪﺳﺖ ﮐﻪ از ﻵﻟﯽ ﻣﻨﻈﻮﻣﻪ و درر ﻣﮑﻨﻮﻧﻪ ﻣﻤﻠﻮﺳﺖ و ﯾﺎ ﻃﺒﻠﻪ‬‫واﺷـﺪه ﻋﻄـﺎرﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻨﺎﻓﻬﺎي ﻣﺸﮏ ﻣﺸـﺤﻮﻧﺴﺖ و ﻧﯿﺰ از ان آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ دﯾﻠﻤﯽ ﺑﺴـﯿﺎري از ﻋﺠﺎﺋﺐ اﺧﺒﺎر و ﻏﺮاﺋﺐ اﺣﺎدﯾﺚ ﺟﻤﻊ‬‫ﮐﺮده ﮐـﻪ در اﮐـﺜﺮي از ﮐﺘـﺐ ﯾـﺎﻓﺘﻪ ﻧﻤﯽﺷـﻮد ﭘﺲ آن ﮐﺘـﺎب ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘـﻪ ﻣﺜـﻞ ﻓﺮدوﺳـﺴﺖ ﮐﻪ ﺣـﻖ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌـﺎﻟﯽ در وﺻـﻒ آن‬‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﻓِﯿﻬﺎ ﻣﺎ َﺗْﺸَﺘِﻬﯿِﻪ اﻟ َْﺄﻧ ُْﻔُﺲ َو َﺗَﻠﱡﺬ اﻟ َْﺄْﻋﯿُُﻦ‬‫و ﻧﯿﺰ از ان واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ در زﻣﺎن ﭘﺴـﺮ دﯾﻠﻤﯽ ﻧﺴﺦ آن ﻣﺘﮑﺜﺮ ﮔﺮدﯾﺪ و در ﻣﯿﺎن ﻋﺒﺎد ﺑﺸﻬﺮت رﺳﯿﺪه ﺑﻮد ﺑﺎﯾﻦ ﺣﯿﺜﯿﺖ ﮐﻪ ﺑﻠﺪه از ﺑﻼد‬‫ﻋﺮاق و ﮐﻮره از اﻗﻄـﺎر آﻓـﺎق ﺑـﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ ﻋﻠﻤـﺎي آن ﺑﺮ ﺗﺤﺼـﯿﻞ آن ﻣﻮاﻇﺒﺖ ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ و اﺋﻤﻪ آن ﺑﺮ اﺷـﺘﺮاي آن اﻗﺒـﺎل و‬‫ﻣﻼزﻣﺖ ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧـﺪ و ﻓﻀـﻼي آن ﺑﺮ ﻗﺮأت و ﺣﻔﻆ آن ﻣﺪاوﻣﺖ داﺷـﺘﻨﺪ و در رﯾﺎض ﻣﺤﺎﺳﻦ آن ﻃﻮاف و دوران ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و از ﺛﻤﺎر‬‫ﻓﻮاﺋﺪ آن اﺟﺘﻨﺎ ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ ﭘﺲ ﺳﯿﺮ ﮐﺮد آن ﮐﺘﺎب ﻣﺴﯿﺮ ﺷﻤﺲ در ﻫﺮ ﺑﻠﺪه و ﻫﺒﻮب ﮐﺮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪147 :‬‬‫ﻫﺒﻮب رﯾﺢ در ﺑﺮ و ﺑﺤﺮ و اﺳـﺘﺤﺴﺎن ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ آن را اﺋﻤﻪ و ﺣﻔﺎظ و اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ از ان ﻋﻠﻤﺎ و وﻋﺎظ و اﺳﺘﻄﺎﺑﺖ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ آن‬‫را ﻧﺤـﺎرﯾﺮ ﻓﻀـﻼ و ارﺗﻀـﺎ ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧـﺪ آﻧﺮا اﮐﯿـﺎس ﺑﻠﻐـﺎ ﺑﺴـﺒﺐ ﻧﻔـﺎﺳﺖ آن و ﺑـﺬل ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ ﻣﻠﻮك ﻏـﺎﺋﺐ را در اﺳـﺘﮑﺘﺎب آن ﺑﺮاي‬‫ﺧﺰاﻧﻪﻫـﺎي ﺧﻮد و از روﺿـﮥ اﻟﻔﺮدوس ﺳـﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤـﺪاﻧﯽ ﻧﻤﺎﯾﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب ﻓﺮدوس اﻻﺧﺒﺎر ﺑﺤﺮي از ﺑﺤﻮر ﻓﻮاﺋـﺪ و ﮐﻨﺰي از ﮐﻨﻮز‬‫ﻟﻄﺎﺋﻒ ﮐﻪ ﻣﺸـﺤﻮﻧﺴﺖ ﺑﺤﻘﺎﺋﻖ اﻟﻔﺎظ ﻧﺒﻮﯾﻪ و ﻣﺨﺰوﻧﺴﺖ در ﺣﺪاﺋﻖ ﻓﺼﻮل آن آﺛﺎر ﻣﺼـﻄﻔﻮﯾﻪ و ﺑﺎ وﺻﻒ ﮐﺜﺮت ﻓﻮاﺋﺪ و ﺷﻤﻮل ﻋﻮاﺋﺪ‬‫آن ﻗﺮﯾﺐ ﺑﻮد ﮐﻪ اﻧﻮار آن ﻣﻨﻄﻘﯽ و آﺛﺎر آن ﻣﻨﻄﻤﺲ ﮔﺮدد ﺑﺎﯾﻦ ﺳـﺒﺐ اﺳـﺘﺨﺮاج ﻧﻤﻮد ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ از ﻗﻌﺮ ﺑﺤﺮ آن اﺷﺮف ﺟﻮاﻫﺮ آن‬‫را و ﭼﯿـﺪ از اﻏﺼﺎن رﯾﺎض آن اﻧﻔﺲ زواﻫﺮ آن را ﻓﺜﺒﺖ ﻣﻦ رواﯾـﮥ اﻟـﺪﯾﻠﻤﯽ ﺑﻌـﺪ ﻟﺤﺎظ ﻣﺎ ﺳـﺮده ﻫﻮ و اﺑﻨﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ‬‫ﮐﺘﺎﺑﻪ اّن اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺘﯽ ﻫﯽ ﻣﺬﮐﻮرة ﻓﯽ ﻣﺼـﻨﻔﺎت اﻟﺤﻔﺎظ اﻟﺜﻘﺎت و ﻣﺠﻤﻮﻋﺎت اﻻﺋﻤﮥ اﻻﺛﺒﺎت و اﻧﻪ ﻣﻦ اﻟﻐﺮر و‬‫اﻟـﺪرر اﻟﻨﺒﻮﯾـﮥ و اﻟﻔﻮاﺋـﺪ اﻟﺠﻤـﮥ و اﻟﻤﺤـﺎﺳﻦ اﻟﮑﺜﯿﺮة و اﻧّﻪ ﻣّﻤـ ﺎ ﻃّﻨﺖ ﺑﻪ اﻵﻓـﺎق و ﺗﻨـﺎﻓﺴﺖ ﻓﯽ ﺗﺤﻔﻈﻪ اﻟﺮﻗﺎق اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﻟا ﻤﺤﺎﻣﺪ‬‫اﻟﺠﻠﯿﮥ اﻟﺒﺎﻫﺮة و اﻟﻤﻔﺎﺧﺮ اﻟﻌﻠﯿﮥ اﻟﺰاﻫﺮة‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﺎه و دوم‬‫آﻧﮑﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺻـﻤﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺣﺘﻤﺎ ﻗﻮل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ داﻧﺴﺘﻪ ﺑﺮاي‬‫اﻇﻬﺎر ﻣﺰﯾﺪ ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ آن را در ﻣﻘﺎم اﺣﺘﺠﺎج و اﺳﺘﺸـﻬﺎد آورده و رواﯾﺖ آن ﻧﯿﺰ ﺑﺴﻨﺪ ﺧﻮد ﮐﺮده و اﺛﺒﺎت ﺗﻌﺪد ﻃﺮق ﻧﯿﺰ ﺑﺮاي آن‬‫ﻧﻤﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ در ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﺑﻬـﺎت ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑـﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﺑﻪ اﺑﯿﻨﺎ آدم ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴـﻼم اّﻣﺎ آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻓﺎﻧﻪ ﻗﺪ وﻗﻌﺖ اﻟﻤﺸﺎﺑﻬﮥ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ و ﺑﯿﻨﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﻌﺸﺮة اﺷﯿﺎء اوﻟﻬﺎ ﺑﺎﻟﺨﻠﻖ و اﻟﻄﯿﻨﮥ و اﻟﺜﺎﻧﯽ ﺑﺎﻟﻤﮑﺚ‬‫و اﻟﻤـﺪة و اﻟﺜﺎﻟﺚ ﺑﺎﻟﺼﺎﺣﺒـﮥ و اﻟﺰوﺟﮥ و اﻟﺮاﺑﻊ ﺑﺎﻟﺘﺰوﯾﺞ و اﻟﺨﻠﻌﮥ و اﻟﺨﺎﻣﺲ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ و اﻟﺴﺎدس ﺑﺎﻟﺬﻫﻦ و اﻟﻔﻄﻨﮥ و اﻟﺴﺎﺑﻊ ﺑﺎﻻﻣﺮ‬‫و اﻟﺤﻼﻓﮥ و اﻟﺜﺎﻣﻦ ﺑﺎﻻﻋﺪاء و اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﮥ و اﻟﺘﺎﺳﻊ ﺑﺎﻟﻮﻓﺎة و اﻟﻮﺻـﯿﮥ و اﻟﻌﺎﺷـﺮ ﺑﺎﻻوﻻد و اﻟﻌﺘﺮة و در ﻣﻘﺎم ﺗﻔﺼـﯿﻞ اﯾﻦ ﻣﺸﺎﺑﻬﺎت ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ‬‫اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﺎّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺎل ﻵدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم َو َﻋﱠﻠَﻢ آَدَم اﻟ َْﺄْﺳﻤﺎَء ُﮐﱠﻠﻬﺎ‬‫ﻓﻔﻀـﻞ ﺑـﺎﻟﻌﻠﻢ اﻟﻌﺒـﺎد اﻟّـﺬﯾﻦ ﮐﺎﻧﻮا ﻻ ﯾﻌﺼﻮن اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ اﻣﺮﻫﻢ و ﯾﻔﻌﻠﻮن ﻣﺎ ﯾﺆﻣﺮون و اﺳـﺘﺤﻖ ﺑـﺬاك ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺴـﺠﻮد ﻟﻪ ﻓﮑﻤﺎ ﻻ ﯾﺼـﯿﺮ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺟﻬﻼ و اﻟﻌﻠﻢ ﺟﺎﻫﻼ ﻓﮑـﺬﻟﮏ ﻟﻢ ﯾﺼـﺮ آدم اﻟﻤﻔﻀﻞ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻣﻔﻀﻮﻻ و ﮐـﺬﻟﮏ ﺣﺎل ﻣﻦ ﻓﻀﻞ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻓﺎﻣﺎ ﻣﻦ ﻓﻀﻞ ﺑﺎﻟﻌﺒﺎدة ﻓﺮﺑﻤﺎ ﯾﺼـﯿﺮ‬‫ﻣﻔﻀﻮﻻ ﻻن اﻟﻌﺎﺑﺪ رﺑّﻤﺎ ﯾﺴﻘﻂ ﻋﻦ درﺟﮥ اﻟﻌﺒﺎدة ان ﺗﺮﮐﻬﺎ ﻣﻌﺮﺿﺎ ﻋﻨﻬﺎ او ﺗﻮاﻧﯽ ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻐﺎﻓﻼ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯿﺴﻘﻂ ﻓﻀﻠﻪ و ﻟﺬﻟﮏ ﻗﯿﻞ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﯾﻌﻠﻮ و‬‫ﻻ ﯾﻌﻠﯽ و اﻟﻌﺎﻟﻢ ﯾﺰار و ﻻ ﯾﺰور و ﻣﻦ ذﻟﮏ وﺟﻮب اﻟﻮﺻﻒ ﻟّﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻌﺎﻟﻢ و ﻓﺴﺎد اﻟﻮﺻﻒ ﻟﻪ ﺑﺎﻟﻌﺒﺎدة و اﻟﻌﺎﺑﺪ و ﻟﺬﻟﮏ ﻣّﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 145‬از ‪581‬‬‫ﻋﻠﯽ ﻧﺒّﯿﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ و ﻋﻠﻤﮏ ﻣﺎ ﻟﻢ ﺗﮑﻦ ﺗﻌﻠﻢ و ﮐﺎن ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮏ ﻋﻈﯿﻤﺎ ﻓﻌﻈﻢ اﻟﻔﻀﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ دون ﺳﺎﺋﺮ ﻣﺎ اﮐﺮﻣﻪ ﺑﻪ‬‫ﻣﻦ اﻟﺨﺼﺎل و اﻻﺧﻼق و ﻣﺎ ﻓﺘـﺢ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺒﻼد و اﻵﻓﺎق و ﮐﺬﻟﮏ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻀﻞ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﻔﺎق ﺑﻬﻤﺎ ﺟﻤﯿﻊ‬‫اﻻّﻣﮥ ﻣﺎ ﺧﻼ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﻤﺎﺿﯿﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪148 :‬‬‫اﺟﻤﻌﯿﻦ و ﻟﺬﻟﮏ‬‫وﺻﻔﻪ اﻟﺮﺳﻮل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﻬﻤﺎ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﻠﺌﺖ ﻋﻠﻤﺎ و ﺣﮑﻤﮥ و ذﮐﺮ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ان اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﺎن ذات ﻟﯿﻠﮥ ﻓﯽ ﺑﯿﺖ أم ﺳﻠﻤﮥ ﻓﺒﮑﺮت إﻟﯿﻪ ﺑﺎﻟﻐﺪاة ﻓﺎذا ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺑﺎﻟﺒﺎب ﻓﺨﺮج اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﯽ‬‫اﻟﻤﺴـﺠﺪ و ﻧا ـﺎ ﻋﻦ ﯾﻤﯿﻨﻪ و اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ﻋﻦ ﯾﺴﺎره ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اول ﻧﻌﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮏ ﻗﺎل ان ﺧﻠﻘﻨﯽ ﻓﺎﺣﺴﻦ ﺧﻠﻘﯽ ﻗﺎل‬‫ﺛﻢ ﻣﺎ ذا ﻗﺎل ان ﻋﺮﻓﻨﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻗﺎل ﻟﻢ ﻣﺎ ذا ﻗﺎل ﻗﻠﺖ و ان ﺗﻌـﺪوا ﻧﻌﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﺗﺤﺼﻮﻫﺎ ﻗﺎل ﻓﻀـﺮب اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾـﺪه ﻋﻠﯽ‬‫ﮐﺘﻔﯽ و ﻗﺎل ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﻠﺌﺖ ﻋﻠﻤﺎ و ﺣﮑﻤﮥ‬‫و ﻟ ﺬﻟ ﮏ‬‫ﻗﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﻟا ﺮواﯾﺎت اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺷـﯿﺨﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺮازي ﻗﺎل ﻗﺮء ﻋﻠﯽ‬‫أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﻬﺮوﯾﻪ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﺑﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ و اﻧﺎ اﺳـﻤﻊ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ داود ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ وﻫﺐ اﻟﻔّﺮاء ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ‬‫أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻟﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻃﺮق أﺧﺮ ﻧﺬﮐﺮﻫﺎ ﻓﯽ ﻓﺼﻞ ﺧﺼﺎﺋﺺ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﺎه و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻋﺎﺻـﻤﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﻤﻌﺮض اﺣﺘﺠـﺎج آورده و آن را ﺑﺤﺘﻢ ﻗﻮل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫داﻧﺴـﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ در ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﺑﻬﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎء ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﺑﻪ داود ذي اﻻﯾﺪ‬‫ﺻﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـﻼﻣﻪ ﻋﻠﯿﻪ و وﻗﻌﺖ اﻟﻤﺸﺎﺑﻬﮥ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺑﯿﻦ داود ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺜﻤﺎﻧﯿﮥ اﺷﯿﺎء اوﻟﻬﺎ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫و اﻟﺜـﺎﻧﯽ ﺑـﺎﻟﺘﻔﻮق ﻋﻠﯽ اﺧﻮاﻧﻪ ﻓﯽ ﺻـﻐﺮ ﺳـّﻨﻪ و اﻟّﺜـﺎﻟﺚ ﺑﺎﻟﻤﺒـﺎرزة ﻟﻘﺘﻞ ﺟﺎﻟﻮت و اﻟﺮاﺑﻊ ﺑﺎﻟﻐـﺪر ﻣﻌﻪ ﻣﻦ ﻃﺎﻟﻮت اﻟﯽ ان اورﺛﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻠﮑﻪ و‬‫اﻟﺨﺎﻣﺲ ﺑﺎﻻﻧـﮥ اﻟﺤﺪﯾﺪ و اﻟﺴﺎدس ﺑﺘﺴﺒﯿﺢ اﻟﺠﻮاﻣﺪ ﻣﻌﻪ و اﻟﺴﺎﺑﻊ ﺑﺎﻟﻮﻟﺪ اﻟﺼﺎﻟﺢ و اﻟﺜﺎﻣﻦ ﺑﻔﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب و ﻋﺎش ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﺎﺋﮥ ﺳـﻨﮥ و‬‫ﻣﻠـﮏ ارﺑﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﻫﻮ داود ﺑﻦ اﻧﺴﺎ و در ﻣﻘﺎم ﺗﻔﻀـﯿﻞ اﯾﻦ ﻣﺸﺎﺑﻬﺎت ﮔﻔﺘﻪ و اﻣﺎ ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب ﻓﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ءاﺗﯿﻨﻪ اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻓﺼـﻞ‬‫اﻟﺨﻄﺎب ذﮐﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺤﺎﻣﺾ ﻗﺎل ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب اﻟﺤﮑﻢ ﺑﯿﻦ اﻟﺨﺼـﻤﯿﻦ و ﻗﯿﻞ ﻣﻌﻨﺎه اﺻﺎﺑـﮥ اﻟﺤﺠـﮥ و ﻗﯿﻞ ﻣﻌﻨﺎه اﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﺗﻔﺼـﻞ‬‫ﮐﻼﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﮐﻼﻣﯿﻦ و ﻗﯿﻞ ﻫﻮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪149 :‬‬‫ان اﻟﺒﯿﻨـﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻤـّﺪﻋﯽ و اﻟﯿﻤﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤـﺪﻋﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﻗﯿﻞ ﻫﻮ ان ﯾﻔﺼﻞ اﻟﻘﻀﺎء ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺘﺨﺎﺻـﻤﯿﻦ ﻓﮑـﺬﻟﮏ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اوﺗﯽ ﻣﻦ ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب ﮐﻤﺎ ذﮐﺮﻧﺎه ﻓﯽ ﻣﻌﻨﯽ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 146‬از ‪581‬‬‫و ﻓﯽ ﻓﺼﻞ ﻗﻀﺎﺋﻪ‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﺎه و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻋﺎﺻـﻤﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺷﺎﻫﺪ ﺗﺴـﻤﯿﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم را ﺑﺒﺎب‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ داﻧﺴـﺘﻪ و آن را در اﯾﻦ ﻣﻘـﺎم ﺑﺴـﻨﺪ دﯾﮕﺮ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ در ذﮐﺮ اﺳـﻤﺎﺋﯽ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ و اﻣـﺎ اﻻﺳـﻤﺎء اﻟﺘﯽ ﺳـﻤﺎه ﺑﻬﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺳﻮي ﻣﺎ ذﮐﺮﻧﺎﻫﺎ ﻓﺎﻧﻬﺎ ﺳـﯿﺪ اﻟﻌﺮب و ﺳـﯿﺪ اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ ﻟا ﻔﺠﺮة و‬‫اﻟﯿﻌﺴﻮب و اﻟﺼﺪﯾﻖ اﻻﮐﺒﺮ و اﻟﻔﺎروق و اﻟﻌﻀﺪ و ﻓﺎرس اﻟﻌﺮب و ﺳﯿﻒ اﻟﱠﻠﻪ و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻨﺎﮐﺜﯿﻦ و اﻟﻤﺎرﻗﯿﻦ و اﻟﻘﺎﺳﻄﯿﻦ و ﻣﻮﻟﯽ ﮐﻞ ﻣﺆﻣﻦ و‬‫ﻣﺆﻣﻨﮥ و اﻟﺮﻓﯿﻖ و ﺷـﯿﺦ اﻟﻤﻬﺎﺟﺮﯾﻦ و اﻻﻧﺼﺎر و اﺑﻦ اﻟﻌﻢ و اﻟﺨﺘﻦ و اﻟﻠﺤﻢ و اﻟّﺪم و اﻟﺸـﻌﺮ و اﻟﺒﺸﺮ و ﻣﻔﺮج اﻟﮑﺮب و اﺳﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻮﺻّﯽ و‬‫ﺧﯿﺮ اﻟﻮﺻـﯿﯿﻦ و ﺧﯿﺮ اﻻوﺻـﯿﺎء و ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و اﻣـﺎم اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ و ﻗﺎﺋـﺪ اﻟﻐﺮ اﻟﻤﺤﺠﻠﯿﻦ و اﻟﺨﻠﯿﻞ و اﻟﻮزﯾﺮ و اﻟﺨﻠﯿﻔـﮥ و ﻣﻨﺠﺰ اﻟﻤﻮﻋﻮد و‬‫ﻗﺎﺿﯽ اﻟﺪﯾﻦ و ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺑﺎب دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﺴﻌﯿﺪ و اﻟّﺼﺎﻟﺢ و اﻟﺬاﺋﺪ و در ﻣﻘﺎم ﺗﻔﺼﯿﻞ اﯾﻦ اﺳﻤﺎء ﮔﻔﺘﻪ و اﻣﺎ ﺑﺎب‬‫ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺎﻧﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ زﮐﺮﯾﺎ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﻓﯿﻤﺎ اﺟﺎز ﻟﻨﺎ‬‫اﺑﻮ ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﻌﺒﺎس ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ‬‫اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻓﺎﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻣﻦ اﻟّﺮدي و اﻟﻀـﻼﻟﮥ* اﻟﻬﺎدي اﻟﯽ ﻧﻬـﺞ اﻟﺼﻮاب ﺑﺎوﺿـﺢ اﻟﺪﻻﻟـﮥ* ﺣﯿﺚ ﺛﺒﺖ ﻣﻦ اﺣﺘﺠﺎج اﻟﻌﺎﺻـﻤﯽ اﻟﺤﺎﺋﺮ‬‫ﻟﻠﺸﺮف و اﻟﻨﺒﺎﻟﮥ و رواﯾﺘﻪ ﻟﻬﺬه اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻤﺎﺛﻮر اﻟﻤﺤﻔﻮف ﺑﺎﻟﺠﻼﻟﮥ* ان اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸﺮﯾﻒ ﻣﻦ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻌﺪن اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ* و اﻻﺧﺒﺎر اﻟﺜﺎﺑﺘﮥ ﻋﻨﺪ‬‫ارﺑﺎب اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻤﻮﺻﻮﻓﯿﻦ ﺑﺎﻟﻔﻀﻞ و اﻟﻤﺜﺎﻟﮥ* ﻓﺮﻣﯿﻪ ﺑﺎﻟﮑﺬب و اﻻﺧﺘﻼق ﺻـﻨﯿﻊ اﻟﺠﺎﺣﺪﯾﻦ اﻟﻤﻨﻬﻤﮑﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻐﯽ و اﻟﻨﺬاﻟﮥ* و وﺳـﻤﻪ ﺑﺎﻟﺰور‬‫و اﻻﻓﺘﻌﺎل دﯾﺪن اﻟﻤﻌﺎﻧﺪﯾﻦ اﻟﻤﺴﺘﻬﺘﺮﯾﻦ ﺑﺴﻮء اﻟﻨﺴﺒﮥ و اﻟﻘﺎﻟﮥ‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﺎه و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﺠﺪ ﻣﺠﺪود ﺑﻦ آدم اﻟﺸﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﺤﮑﯿﻢ اﻟﺴﻨﺎﺋﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺣﺘﻤﺎ و ﺟﺰﻣﺎ و ﯾﻘﯿﻨﺎ ﻣﮑﺮر ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب‬‫ﺣﺪﯾﻘﮥ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ و اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ و اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ در ﻋﻨﻮان ﻣﺪح ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ زوج اﻟﺒﺘﻮل و اﺑﻦ ﻋﻢ اﻟﺮﺳﻮل أﺑﯽ‬‫اﻟﺤﺴﻦ ع و اﻟﺤﺴـﯿﻦ ع اﻟﻤﺒـﺎرز اﻟﮑﺮار ﻏﯿﺮ اﻟﻔﺮار ﻏـﺎﻟﺐ اﻟﺠﯿﺶ ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﻬـﺎﺟﺮﯾﻦ و اﻻﻧﺼـﺎر اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ‬‫وﺟﻬﻪ‬‫ﻣﻦ اﺣﺐ ﻋﻠّﯿﺎ ﻓﻘﺪ اﺳﺘﻤﺴﮏ ﺑﺎﻟﻌﺮوة اﻟﻮﺛﻘﯽ‬‫اﻟّﺬي اﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﺷﺎﻧﻪ ِإﱠﻧﻤﺎ َوﻟ ِﱡﯿُﮑُﻢ اﻟﱠﻠُﻪ َو َرُﺳﻮﻟ ُُﻪ َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪150 :‬‬‫ﯾُِﻘﯿُﻤﻮَن اﻟﱠﺼﻼَة َو ﯾُْﺆﺗُﻮَن اﻟﱠﺰﮐﺎَة َو ُﻫْﻢ راِﮐُﻌﻮَن و ﻗﺎل اﻟﻨﺒّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗﺎل ﯾﺎ ﻋﻠّﯽ اﻧﺖ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻻ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي‬‫و ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﱠﻠﻬّﻢ وال ﻣﻦ واﻻه و ﻋﺎد ﻣﻦ ﻋﺎداه و اﻧﺼﺮ ﻣﻦ ﻧﺼﺮه و اﺧﺬل ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻪ‬‫و ﻗﺎل ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻮﻻه‬‫و ﻗـﺎل ﺟـﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ دﺧﻠﺖ ﻋﺎﺋﺸـﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ و ﻋﻦ اﺑﯿﻬﺎ ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﻋﺎﺋﺸـﮥ ﻣﺎ‬‫ﺗﻘﻮﻟﯿﻦ ﻓﯽ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻓﺎﻃﺮﻗﺖ ﻣﻠﯿﺎ ﺛﻢ رﻓﻌﺖ راﺳﻬﺎ ﻓﻘﺎﻟﺖ ﺑﯿﺘﯿﻦ‬‫إذا ﻣﺎ اﻟﺘﺒﺮﺣﮏ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺤﮏ ﺗﺒﯿﻦ ﻏﺸﻪ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺷﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 147‬از ‪581‬‬‫و ﻓﯿﻨﺎ اﻟﻐﺶ و اﻟﺬﻫﺐ اﻟﻤﺼﻔﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﯿﻨﻨﺎ ﺷﺒﻪ اﻟﻤﺤﮏ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺣﺪﯾﻘﻪ در ﺿـﻤﻦ اﺷـﻌﺎر ﻣﺪح آن ﺟﻨﺎب ﮔﻔﺘﻪ آل ﯾﺲ ﺷﺮف ﺑﺪو دﯾﺪهاﯾﺰد او را ﺑﻌﻠﻢ ﺑﮕﺰﯾﺪهﻣﺮ ﻧﺒّﯽ را وﺻﯽ و ﻫﻢ داﻣﺎدﺟﺎن‬‫ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ از ﺟﻤﺎﻟﺶ ﺷﺎد ﮐﺘﺐ ﻧﺎدﯾـﺪه ﺧﻮاﻧـﺪه ﺑﻮد ﺑﺪلﻋﻠﻢ ﻫﺮ دو ﺟﻬﺎن ورا ﺣﺎﺻﻞﺑﻔﺼﺎﺣﺖ ﭼﻮ او ﺳـﺨﻦ ﮔﻔﺘﯽﻣﺴـﺘﻤﻊ زان ﺣﺪﯾﺚ در‬‫ﺳﻔﺘﯽ ﻟﻄﻒ او ﺑﻮد ﻟﻄﻒ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮﻋﻨﻒ او ﻋﻨﻒ ﺷـﯿﺮ ﺷـﺮزه ﻧﺮﺧﻮاﻧـﺪه در دﯾﻦ و ﻣﻠﮏ ﻣﺨﺘﺎرشﻫﻢ در ﻋﻠﻢ و ﻫﻢ ﻋﻠﻤﺪارش و ﺑﻌﺪ اﺛﺒﺎت‬‫اﻟﺤﮑﯿﻢ اﻟﺴﻨﺎﺋﯽ اﻟﻤﺴّﻤﯽ ﺑﺎﻟﻤﺠﺪود ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸﺮﯾﻒ اﻟﻤﺸﻬﻮر اﻟﻤﺆّﯾﺪ ﺑﻌﺪة ﺷﻬﻮدﻻ ﯾﺒﻄﻠﻪ و ﻻ ﯾﻨﮑﺮه اﻟّﺎ ﮐﻞ ﻣﺒﺨﻮس ﻣﺼﺮوف ﻋﻦ‬‫اﻻﻧﺼـﺎف ﻣﺮدودو ﻻـ ﯾﺴﺘﺮﯾﺐ ﻓﯿﻪ اﻻـ اﻟﻨﺎﺻﺐ اﻟﺸﺎﺣﻦ اﻟﺤﻘﻮدو اﻟﻤﺒﻐﺾ اﻟّﻀﺎﻋﻦ اﻟﻌﻨﻮدو اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟﻮدودﻋﻠﯽ ﻇﻬﻮر اﻟﺤﻖ اﻟﻤﺤﻤﻮدو‬‫زﻫﻮق اﻟﺒﺎﻃﻞ اﻟﻤﻨﮑﻮد و ﻣﮑﺎرم وﺿـّﯿﻪ و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﺳـﻨﯿﻪ ﺣﮑﯿﻢ ﺳـﻨﺎﺋﯽ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﻧﻔﺤﺎت اﻻﻧﺲ ﻣﻦ ﺣﻀـﺮات اﻟﻘﺪس ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺠﺎﻣﯽ و ﺗﺬﮐﺮه دوﻟﺘﺸﺎه ﺑﻦ ﺑﺨﺘﯿﺸﺎه اﻟﺴـﻤﺮﻗﻨﺪي و ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺴـﻼﺳﻞ ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻇﻬﯿﺮ اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و‬‫ﻏﯿﺮ آن واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ و از دﻻﺋﻞ واﺿـﺤﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻻﺋﺤﻪ رﻓﻌﺖ ﻗﺪر و ﺷﻤﻮخ ﻓﺨﺮ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﻘﺒﻮﻟّﯿﺖ و اﻋﺘﻤﺎد و ﻏﺎﯾﺖ ﻣﻤﺪوﺣّﯿﺖ‬‫و اﺳـﺘﻨﺎد ﺳـﻨﺎﺋﯽ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد ﻣﺨـﺎﻃﺐ درﯾﻦ ﮐﺘـﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺣﮑﯿﻢ ﺳـﻨﺎﺋﯽ را از ﮐﺒﺮاي ﺳـﻨﯿﺎن و ﻣﻘﺒﻮل اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ واﻧﻤﻮده و او را از‬‫ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺰرﮔﻮاراﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻨﺎء ﮐﺎرﺷﺎن و ﻧﺎﻣﺪار اﯾﻨﮑﻪ ﺷـﺮﯾﻌﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺘﺸﺎن از ﺳـﺮ ﺗﺎ ﻗﺪم ﺑﺮ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ ﻣﻌﺪود ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در‬‫ﺑﺎب دوم ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﮐﯿﺪ ﺳـﯽ و ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﯾﮏ دو ﺑﯿﺖ در اﺷـﻌﺎر ﮐﺒﺮاء ﺳﻨﯿﺎن اﻟﺤﺎق ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺑﻤﻀﻤﻮﻧﯽ ﮐﻪ ﺻﺮﯾﺢ‬‫در ﺗﺸـّﯿﻊ ﺑﺎﺷـﺪ و ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻣـﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ و ﺑﻬﻤﺎن وزن و ﻗﺎﻓﯿﻪ و ﻧﻌﺖ ﻣﺼـﻨﻮع و ﻣﻨﺤﻮت ﺳﺎزﻧﺪ و ﮔﻮﯾﻨﺪ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺧﻔﺖ و‬‫ﺧﺠﺎﻟﺖ ﺧﻮد اﯾﻦ اﺑﯿﺎت را ﺣﺬف و اﺳـﻘﺎط ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و اﯾﻦ ﻣﺎﺟﺮا اﮐﺜﺮ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻤﻘﺒﻮﻻن اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻣﺜﻞ ﺷﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ ﻋﻄﺎر و ﺷﯿﺦ اوﺣﺪي‬‫و ﺷـﻤﺲ ﺗﺒﺮﯾﺰ و ﺣﮑﯿﻢ ﺳـﻨﺎﺋﯽ و ﻣﻮﻻﻧﺎ روم و ﺣﺎﻓﻆ ﺷـﯿﺮازي و ﺣﻀـﺮت ﺧﻮاﺟﻪ ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ دﻫﻠﻮي و اﻣﺜﺎل اﯾﺸﺎن رو داده و ﺑﺎﺷـﻌﺎر‬‫اﻣﺎم ﺷﺎﻓﻌﯽ ﻧﯿﺰ ﻗﺪﻣﺎي اﯾﺸﺎن ﺳﻪ ﺑﯿﺖ اﻟﺤﺎق ﮐﺮدهاﻧﺪ اﺷﻌﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪151 :‬‬‫اﻣﺎم ﺷﺎﻓﻌﯽ اﯾﻦ ﺳﺖ‬‫ﯾﺎ راﮐﺒﺎ ﻗﻒ ﺑﺎﻟﻤﺤّﺼﺐ ﻣﻦ ﻣﻨﯽ و اﻫﺘﻒ ﺑﺴﺎﮐﻦ ﺧﯿﻔﻬﺎ و اﻟﻨﺎﻫﺾ‪-‬‬‫ﺳﺤﺮا إذا ﻓﺎض اﻟﺤﺠﯿﺞ اﻟﯽ ﻣﻨﯽ ﻓﯿﻀﺎ ﮐﻤﻠﺘﻄﻢ اﻟﻔﺮات اﻟﻔﺎﺋﺾ‬‫ان ﮐﺎن رﻓﻀﺎ ﺣّﺐ آل ﻣﺤّﻤﺪ ﻓﻠﯿﺸﻬﺪ اﻟﺜﻘﻼن اﻧﯽ راﻓﻀﯽ‬‫و ﻏﺮض اﻣـﺎم ﺷﺎﻓﻌﯽ از اﯾﻦ اﺑﯿﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﻧﻮاﺻـﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﺣﺐ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻣﺮدم را ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺮﻓﺾ ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ و ﺣﺎﻻ در ﺑﻌﺾ ﮐﺘﺐ‬‫ﺷﯿﻌﻪ اﯾﻦ ﺳﻪ ﺑﯿﺖ دﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﺻـﺮﯾﺢ در ﺗﺸـﯿﻊاﻧﺪ ﻧﯿﺰ ﺑﺎﻧﻬﺎ ﻣﻠﺤﻖ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﺑﺪان ﺑﺮ ﺗﺸـﯿﻊ اﻣﺎم ﺷﺎﻓﻌﯽ ﺗﻤﺴﮏ ﺟﺴـﺘﻪ ﻗﻒ ﺛﻢ‬‫ﻧـﺎد ﺑـﺎﻧﻨﯽ ﻟﻤﺤﻤـﺪو وﺻـّﯿﻪ و ﺑﻨﯿـﻪ ﻟﺴـﺖ ﺑﺒـﺎﻏﺾاﺧﺒﺮﻫﻢ اﻧﯽ ﻣﻦ اﻟﻨﻔﺮ اﻟّـﺬي ﺑﻮﻻـء اﻫـﻞ اﻟـﺒﯿﺖ ﻟﯿﺲ ﺑﻨـﺎﻗﺾو ﻗـﻞ اﺑﻦ ادرﯾﺲ ﺑﺘﻘـﺪﯾﻢ‬‫اﻟّﺬيﻗـﺪﻣﺘﻤﻮه ﻋﻠﯽ ﻋﻠّﯽ ﻣـﺎ رﺿـﯽ و ﻓﺮق در ﻧﻌﺖ اﯾﻦ اﺑﯿـﺎت و اﺑﯿـﺎت اﻣـﺎم ﺷﺎﻓﻌﯽ ﻧﺰد ﻣﺎﻫﺮان ﻋﺮﺑﯿﺖ اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸﻤﺴـﺴﺖ و اﯾﻦ ﮐﯿﺪ‬‫اﯾﺸﺎن ﺑﻐﺎﯾﺖ ﭘﻮچﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻨﺎي ﮐﺎر اﯾﻦ ﺑﺰرﮔﻮاران و ﺷـﺮﯾﻌﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺖ اﯾﻦ ﻧﺎﻣﺪاران از ﺳـﺮ ﺗﺎ ﻗﺪم ﺑﺮ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ ﺑﯿﮏ‬‫دو ﺷـﻌﺮ ﮐﺬاﺋﯽ اﯾﺸﺎن را ﺷـﯿﻌﯽ ﮔﻤﺎن ﮐﺮدن از اﻃﻔﺎل ﻣﮑﺘﺐ ﻫﻢ ﻧﻤﯽآﯾﺪ اﻧﺘﻬﯽ و ﻧﯿﺰ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺟﻠﯿﻞ ﺣﮑﯿﻢ ﺳﻨﺎﺋﯽ را از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ‬‫ﺷﻤﺮده ﺑﺎﺳﺘﺸـﻬﺎد از ﮐﻼم او راه ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﺗﻔﺨﯿﻢ او ﺳﭙﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در آﺧﺮ ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﻓﺘﺢ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﮔﻔﺘﻪ و ﻧﯿﺰ ﺑﻌﻀﯽ از ﻣﺤﻘﻘﺎن ﻧﻮﺷﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ‬‫اﺑﺘـﺪاي ﻗﺮان ﺑﻠﻔـﻆ ﺑﺎﺳﺖ و اﻧﺘﻬﺎي او ﺑﻠﻔﻆ ﺳـﯿﻦ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﺷﺎره ﺑﺂﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﺮان ﻣﺠﯿـﺪ در ﮐﻮﻧﯿﻦ ﺑﺴـﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺣﮑﯿﻢ ﺛﻨﺎﺋﯽ ﻓﺮﻣﻮده‬‫اﺳﺖ‬‫اول و آﺧﺮ ﻗﺮآن ز ﭼﻪ ﺑﺎ اﻣﺪ و ﺳﯿﻦ ﯾﻌﻨﯽ اﻧﺪر ره دﯾﻦ رﻫﺒﺮ ﺗﻮ ﻗﺮان ﺑﺴﺴﺖ‬‫اﻧﺘﻬﯽ* ﮐﻤـﺎل ﺣﯿﺮﺗﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻓﻬﯿﻢ ﺣﮑﯿﻢ ﺳـﻨﺎﺋﯽ را از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻋﻠﻤـﺎ ﻣﯽداﻧـﺪ و ﺑـﺬﮐﺮ ﻧﮑﺘﻪ ﻟﻄﯿﻔﻪ ازو ﺗﺰﯾﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺧﻮد‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺑﺎز ﺑﺮ اﺛﺒﺎت او ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم ﮔﻮش ﻧﻤﯽﻧﻬـﺪ و ﺑﺎﺑﻄﺎل و ﺗﮑـﺬﯾﺐ و اﯾﺮاد ﻣﺜﻞ ﻣﻌﯿﺐ در ذم ﺗﻮﻫﯿﻦ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 148‬از ‪581‬‬‫ازراء و ﺗﻬﺠﯿﻦ آن داد اﻇﻬـﺎر ﮐﻤـﺎل اﺳـﻼم و ﺣﺴﻦ اﻋﺘﻘﺎد ﺧﻮد ﻧﺰد ارﺑﺎب اﯾﻤﺎن و اﯾﻘﺎن ﻣﯽدﻫـﺪ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب ﺣـﺪﯾﻘﮥ‬‫اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ را ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺴـﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در ﮐﺸـﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﺑـﺎﯾﻦ ﻋﻨﻮان ذﮐﺮ ﮐﺮده ﺣﺪﯾﻘـﮥ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ و ﺷـﺮﯾﻌﮥ اﻟﻄﺮﯾﻘـﮥ اﻟﻤﻌﺮوف‬‫ﺑﻔﺨﺮي ﻧﺎﻣﻪ ﻓﺎرﺳـﯽ ﻣﻨﻈﻮم ﻻﺑﯽ ﻣﺠﺪ ﺑﻦ آدم اﻟﺸـﻬﯿﺮ اﻟﺤﮑﯿﻢ اﻟﺴـﻨﺎﺋﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ 525‬ﺧﻤﺲ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﻧﻈﻤﻪ ﻣﻦ ﺑﺤﺮ‬‫اﻟﺨﻔﯿﻒ ﻟﺒﻬﺮام ﺷﺎه اﻟﻘﻮﻧﻮي اﻟﺴـﺒﮑﺘﮑﯿﻨﯽ و رﺗﺐ ﻋﻠﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﺑﺎﺑﺎ ﻓﯽ اﻟﺘﻮﺣﯿﺪ و ﮐﻼم اﻟﱠﻠﻪ و ﻧﻌﺖ اﻟﺮﺳﻮل و ﻓﻀﻞ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و اﻟﺨﻠﻔﺎء و‬‫ﻓﻀﻞ اﻟﺴﯿﺪﯾﻦ اﻟﺸﻬﯿﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪152 :‬‬‫و اﻻﻣـﺎﻣﯿﻦ ﺑا ﻮ ﺣﻨﯿﻔـﮥ و اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ و اﻟﻌﻘـﻞ و اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻌﺸﻖ و اﻟﻘﻠﺐ و اﻟﺘﺼﻮف و ﺻـﻔﮥ اﻟﺒﺸـﺮ و اﻟﺸـﯿﺨﻮﺧﮥ و ﻏﻮر اﻟﻐﻔﻠـﮥ و اﻟﺤﮑﻤـﮥ و‬‫اﻟﺸـﻬﻮة و ﺻـﻨﻌﮥ اﻻﻓﻼك و اﻟﺮﺑﯿﻊ و ﻣﺪح ﺑﻬﺮام ﺷﺎه و ﻣﺪح وﻟﺪه دوﻟﺖﺷﺎه و اﻟﺤﮑﻢ و اﻻﻣﺜﺎل ﻓﺮغ ﻣﻦ ﻧﻈﻤﻪ ﺳﻨﮥ ‪ 523‬ارﺑﻊ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و‬‫ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و در آﺧﺮ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ ﺣﺪﯾﻘﮥ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ ﻧﺤﯿﻒ ﺣﺎﺿـﺮﺳﺖ اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻣﺮﻗﻮم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻗﺪ وﻗﻊ اﻟﻔﺮاغ ﻣﻦ ﺗﻤﻨﯿﻖ ﻫﺬه‬‫اﻟﻨﺴـﺨﮥ اﻟﻤﺘﺒﺮﮐـﮥ اﻟﻤﯿﻤﻮﻧﮥ اﻟﻤﻌﻈﻤﮥ اﻟﻤﺤﺘﺮﻣﮥ اﻟﻌﻤﯿﺪة اﻟﺮﺷـﯿﺪة اﻟﻌﻠﯿﮥ اﻟﺠﻠﯿﮥ اﻟﻤﺸـﺘﻤﻠﮥ ﻋﻠﯽ اﻵﯾﺎت اﻟﻘﺮآﻧﯿﮥ و اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ و اﻻﻗﻮال‬‫اﻟﺼـﻔّﯿﮥ و اﻟﮑﻠﻤـﺎت اﻟﺰﮐـّﯿ ﮥ اﻟﮑﺎﻓﯿـﮥ ﻟﺤـﻞ اﻟﻤﺸـﮑﻼت اﻟﻮاﻓﯿـﮥ ﻟﺒﯿـﺎن اﻟﻌﻮﯾﺼـﺎت اﻟﮑﺎﻓﻠـﮥ ﻟﺘﺒﯿﺎن اﻧﻮاع اﻟﺘﺸﺒﯿﻬﺎت و اﺻـﻨﺎف اﻻﺳـﺘﻌﺎرات‬‫اﻟﻤﺤﺘﻮﯾـﮥ ﻋﻠﯽ ﺳـﻼﺳﮥ اﻻﻟﻔﺎظ اﻟﺒﺪﯾﻌـﮥ و ﻧﻔﺎﺳـﮥ اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﻨﯿﻌـﮥ اﻟﻤﻨﻈﻮﻣﮥ ﺑﻨﻈﻢ ﯾﻨﺘﺜﺮ ﻋﻘﺪ اﻟﻠﺆﻟﺆ ﻣﻦ اﻧﺘﻈﺎم ﺑﺪاﺋﻌﻬﺎ اﻟﻤﻨﺜﻮرة ﺑﻨﺸـﺮ ﯾﻨﺘﻈﻢ‬‫ﺳﻠﮏ اﻟﺨﺠﻞ ﻟﻠﻮرد ﻋﻨـﺪ اﺑﺘﺴﺎم رواﺋﻌﻬﺎ اﻟﻤﻮﺻﻮﻓـﮥ اﻟﻤﻌﺮوﻓﮥ اﻟﻤﺴـﻤﺎة ﺑﺤﺪﯾﻘﮥ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ اﻟﮑﺎﺷـﻔﮥ ﻗﻨﺎع اﻟﺪﻗﺎﺋﻖ اﻟﻤﻨﺴﻮﺑﮥ اﻟﯽ اﻻﻣﺎم اﻟﻬﻤﺎم‬‫ﻣﻘﺒﻮل اﻟﺨﻮاص و اﻟﻌﻮام ﻏﻤﺎم اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﻣﻄﺮ اﻟﺮﺣﻤﮥ اﻟﻤﻔﻀﻞ ﺑﺎﻟﻔﻀﺎﺋﻞ اﻹﻧﺴـّﯿﮥ و اﻟﺸـﻤﺎﺋﻞ اﻟﻘﺪﺳﯿﮥ اﻟﻤﺨﺘﺺ ﺑﺎﻟﻤﻮاﻫﺐ اﻟﺠﻠﯿﮥ و اﻟﻤﺮاﺗﺐ‬‫اﻟﻌﻠـّﯿ ﮥ اﻟﻤﺘﺄدب ﺑﺂداب اﻻﺧﯿﺎر ذوي اﻻﺑﺼﺎر اﻟﻤﻬـﺬب ﺑﺎﻃﻮار اﻻﺣﺮار و اﻻﺑﺮار اﻟﻌﺎﻟﻢ ﺑﻔﺼﺎﺣـﮥ اﻟﻘﺮآن و ﺑﻼﻏﺘﻪ اﻟﻤﺎﻫﺮ ﺑﻠﻄﺎﺋﻒ اﻟﻔﺮﻗﺎن و‬‫ﺑﺮاﻋﺘﻪ اﻟﻮاﻗﻒ ﻓﻦ اﻟﻠﻐـﮥ و اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ و اﻟﻔﻘﻪ اﻟﺤﮑﯿﻢ اﻟﻤﺪاوي اﻣﺮاض ﻗﻠﻮب اﻻﺑﺮص و اﻻﮐﻤﻪ اﻟﺬاﮐﺮ ﻓﯽ ﻣﺼـﻨﻔﻪ اﻟﻤﻨﮥ و اﻟﺘﺤﻤﯿﺪ و اﻟﺘﻨﺰﯾﻪ‬‫و اﻟﺘﻮﺣﯿـﺪ و اﻟﻤﺒﯿﻦ ﻧﻌﺖ ﺧﯿﺮ اﻟﺒﺮﯾـﮥ و آﻟﻪ اﻟﺘﻘـّﯿ ﮥ و اﺻـﺤﺎﺑﻪ اﻟﻨﻘﯿـﮥ و اﺣﺒـﺎﺑﻪ اﻟﺰﮐﯿـﮥ اﻟﻮاﺻﻒ ﻟﻠﻌﻘـﻞ و اﻟﻌﻘﻼء و اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﻤﺎدح‬‫ﻟﻠﻌﺸﻖ و اﻫﻞ اﻟﻌﺮﻓﺎن اﻟـﺬام ﻟﻠﻐﻔﻠﮥ و اﻟﻨﺴـﯿﺎن اﻟﻠﺬﯾﻦ ﯾﺴـﺘﻮﻟﯿﺎن ﻋﻠﯽ اﻻﻧﺴﺎن اﻟﻤﺨﺒﺮ ﺣﺎﻻت اﻻﻋﺪاء و اﻻﺣﺒﺎب اﻟﮑﺎﺷﻒ اﺣﻮال اﻻﻏﯿﺎر و‬‫اﻻﺻـﺤﺎب اﻟﻤﻨّﺒﻪ ﮐﯿﻔﯿﺎت اﻟﺤﺮﮐﺎت اﻟﺴـﻤﺎوﯾﮥ اﻟﻤـﺪاح ﻟﻠﺴـﻼﻃﯿﻦ اﻟﺠﺎﻣﻌﯿﻦ ﻟﻠﮑﻤﺎﻻت اﻻﻧﺴﺎﻧﯿـﮥ اﻟﻔﺎﺧﺮ اﻟﺘﺼـﻨﯿﻒ ﻧﺎدر اﻟﺘﺎﻟﯿﻒ اﻻ و ﻫﻮ‬‫ﺷﻤﺲ ﺳـﻤﺎء اﻟﺮاﻓـﮥ ﻗﻤﺮ اﻓﻼك اﻟﮑﺮاﻣـﮥ ﻣﻤـﺪوح اﻟﻔﺼـﺤﺎء ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺒﻠﻐﺎء ﺗﺎج اﻻدﺑﺎء ﺳـﺮاج اﻟﻌﺮﻓﺎء اﻟﻌﺎرف اﻟﻮﺛﻮق اﻟﺼﺎدق اﻟﺼـﺪوق‬‫اﻟﺤـﺎذق اﻟﺤـﺬوق اﻟﺤﮑﯿﻢ اﻻﻟﻬﯽ ﻓﺨﺮ اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ ﺣﻀـﺮت ﺣﮑﯿﻢ ﺳـﻨﺎﺋﯽ اﻟﻐﺰﻧﻮي ﻧﻮره اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺮﻗـﺪه و ﺑﺮد اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻀـﺠﻌﻪ و ﻫﻮ اﻟّـﺬي وﺻـﻔﻪ‬‫ﺳﻠﻄـﺎن اﻟﻌـﺎرﻓﯿﻦ وارث ﺣﻘـﺎﺋﻖ ﮐﻤـﻞ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ ﻣﻌﺸﻮق اﻻوﻟﯿﻦ و اﻵﺧﺮﯾﻦ ﺳـﯿﺪﻧﺎ و ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟﺤﻖ و اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺴﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪153 :‬‬‫اﻟﺒﮑﺮي اﻟﺒﻠﺨﯽ اﻟﺮوﻣﯽ زﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﺪور اﻟﺴـﺎﻟﮑﯿﻦ ﺑﻠﻄـﺎﺋﻔﻪ اﻟﺒﻬﯿـﮥ و ﻧﻮر ﻗﻠﻮب اﻟﻌـﺎرﻓﯿﻦ ﺑﻤﻌـﺎرﻓﻪ اﻟﺸـﻬﯿﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﺜﻨﻮي اﻻـوﻟﻮي اﻻﻋﻠﻮي‬‫اﻟﻤﻌﻨﻮي اﻓﺎض اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻣﻦ اﻧﻮار ﻋﺒﺎراﺗﻬﻤﺎ اﻟﺴـﻨﯿﮥ و وﻗﻔﻨﺎ ﻻﻗﺘﺒﺎس اﺳـﺮار اﺷﺎراﺗﻬﻤﺎ اﻟﺸـﻬﯿﮥ ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾـﺦ اﻟﺴﺎﺑﻊ ﻣﻦ ﺷـﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻻول ﻓﯽ‬‫ﺳﻨﮥ اﻟﺘﺴﻌﯿﻦ و اﻻﻟﻒ ﻣﻦ اﻟﻬﺠﺮة اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ اﻟﻤﺼﻄﻔﻮﯾﮥ ﻋﻠﯽ ﺻﺎﺣﺒﻬﺎ اﻓﻀﻞ اﻟﺼﻠﻮات و اﮐﻤﻞ اﻟﺘﺤﯿﺎت ﻓﯽ اﻟﺒﻠﺪة اﻟﻤﺘﺒﺮﮐﮥ اﻟﻤﺴﻤﺎة ﺑﻔﯿﺸﺎء و‬‫رﺻـﺎﻧﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻦ اﻟﮑﺴﻮر و اﻟﻔﺘﻮر ﻓﯽ ﺳـﺒﻌﮥ و ارﺑﻌﯿﻦ ﯾﻮﻣـﺎ ﺑﯿـﺪ اﺿـﻌﻒ ﻋﺒـﺎد اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﻮي اﻟﻤﺘﯿﻦ اﻟﻤﺴـﺘﻌﯿﻦ ﻓﯽ ﮐـﻞ اﻻﻣﻮر ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻤﺴـﺘﻌﺎن اﻟﻐﻔﻮر ﻗﯿﺎم اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﻟﻌﺜﻤﺎﻧﯽ ﺣﻔﻈﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻦ اﻟﻮﺳﺎوس اﻟﺸـﯿﻄﺎﻧﯽ و اوﺻـﻠﻪ اﻟﯽ اﻟﻤﻘﺎم اﻟﻌﺮﻓﺎﻧﯽ و اﻏﻨﺎه ﻋﻦ ﻟﺬاﺋﺬ‬‫اﻟﺪﻫﺮ اﻟﻔﺎﻧﯽ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺿﯽ ﺻﻼح ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺿﯽ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺿﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺿﯽ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺿﯽ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺿﯽ ﻧﺠﻢ‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺿﯽ ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺿﯽ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻨﺠﻢ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺿﯽ ﻣﻌﺮوف ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺿﯽ ﺷﻤﺲ‬‫اﻟـﺪﯾﻦ اﻟـﺬي ﻗﺮر ﻟﻪ و ﻓﻮﺿﻪ اﻣﯿﺮ زﻣﺎﻧﻪ و ﺳـﻠﻄﺎن أواﻧﻪ ﺧﺪﻣـﮥ ﻗﻀﺎء اﻟﻘﺼـﺒﮥ اﻟﻤﺘﺒﺮﮐـﮥ اﻟﻤﺴـﻤﺎة ﺑﺎﻣّﯿﻬﯽ دوﻧﮑﺮ اﻟﻤﺘﻌﻠﻘـﮥ ﺑﺎﻟﺒﻠﺪة ﻟا ﻤﻌﻈﻤﮥ‬‫اﻟﻤﺴﻤﺎة ﺑﻠﮑﻬﻨﻮ اﻟﻤﻀﺎﻓﮥ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻤﺸﻬﻮرة ﺑﺎرده ﺑﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﺻﻼح اﻟﺪﯾﻦ اﻟّﺬي ﺟﺎء ﻣﻦ اﻟﻮﻻﯾﮥ و ﺗﻮﻃﻦ ﻓﯽ اﻟﻘﺼﺒﮥ اﻟﻤﻌﺮوﻓﮥ اﻟﻤﺴﻤﺎة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 149‬از ‪581‬‬‫ﺑﺴﺘﺮﮐﻪ و ﮐﺎن وﻟﯿﺎ ﻣﻦ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﺑﻦ اﻟﺸﯿﺦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ زﺑﺪة اﻟﺴﺎﻟﮑﯿﻦ وارث ﺣﻘﺎﺋﻖ ﮐﻤﻞ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ﻣﻌﺸﻮق‬‫اﻻـوﻟﯿﻦ و اﻵـﺧﺮﯾﻦ ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺳـﺮي اﻟﺴـﻘﻄﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﻐﻠﺲ ﺑﻦ اﺑﺎن ﺑﻦ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﻔﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻟﻤﻐﻠﺲ‬‫اﻧﺒﺎن ﺟﺒﺎرة و ﻫﻮ ﻣﺤﺪث ﻣﺸﻬﻮر و ﺳﺮي اﻟﺴﻘﻄﯽ اﻟﻤﺸﻬﻮر ﺑﺎﻟﮑﻤﺎﻻت ﻓﯽ اﻵﻓﺎق ﺑﺮد اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻀﺠﻌﻬﻤﺎ و ﻧﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﺿﺮﯾﺤﻬﻤﺎ اﺳﺘﻨﺴﺨﺖ ﻣﻦ‬‫اﻟﻨﺴـﺨﮥ اﻟﻤﺘﺒﺮﮐـﮥ اﻟﻤﺼـﺤﺤﮥ اﻟﺘﯽ ﮐﺎﻧﺖ ﻣﻤﻠﻮﮐـﮥ ﻟﻐﻄﺮﯾﻒ اﻟـﺪوران ﺣﻼﺣﻞ اﻻوان ﻧﺨﺒﮥ اﻟﺪﻫﺮ ﺻـﻔﻮة اﻟﻌﺼـﺮ ﻣﻌﺪن اﻟﺨﻠﻖ و اﻻﺣﺴﺎن‬‫ﻣﺨﺰن اﻟﻔﺘﻮة و اﻻﻣﺘﻨﺎن ﻣﻘﺒﻮل ﺟﻨﺎب اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻤﻨﺎن اﻟﻤﺨﺘﺺ ﺑﺎﻟﻤﻮاﻫﺐ اﻟﺠﻠﯿـﮥ و اﻟﻤﺮاﺗﺐ اﻟﻌﻠﯿـﮥ ﻣﺤﻤـﺪ ﺟﺎن ﺳـﻠﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺎ‬‫دار اﻟﻠﯿﺎﻟﯽ و اﻻﯾﺎم و ﮐﺮر اﻟﺸﻬﻮر و اﻻﻋﻮام ﺑﺤﺮﻣﮥ اﻟﻨﺒّﯽ و آﻟﻪ اﻟﮑﺮام‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﺎه و ﺷﺸﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﺷﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﻓﻨﺎ ﺧﺴﺮ اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را در ﻣﺴﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس رواﯾﺖ ﮐﺮده‬‫اﻧﻔﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺷﯿﺮوﯾﻪ دﯾﻠﻤﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را در ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس آورده و ﻣﺴﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس ﮐﺘﺎﺑﯿﺴﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪154 :‬‬‫ﮐﻪ ﺷـﻬﺮدار دﯾﻠﻤﯽ در ان اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس واﻟـﺪ ﺧﻮد را ﻣﻌﻪ اﺳﺎﻧﯿـﺪ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺮ‬‫اﻟـﺪﯾﻠﻤﯽ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس اﻟﻤﺴـﻤﯽ ﺑﻤـﺎ ﺛﻮر اﻟﺨﻄـﺎب اﻟﻤﺨﺮج ﻋﻠﯽ ﮐﺘـﺎب اﻟﺸـﻬﺎب و اﻟﻔﺮدوس ﻟﻼﻣـﺎم ﻋﻤـﺎد اﻻﺳـﻼم أﺑﯽ ﺷـﺠﺎع‬‫اﻟـﺪﯾﻠﻤﯽ اﻟﻔﻪ ﻣﺤـﺬوف اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ ﻣﺮﺗﺒـﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺮوف ﻟﯿﺴـﻬﻞ ﺣﻔﻈﻪ و اﻋﻠﻢ ﺑﺎزاﺋﻬـﺎ ﺑﺎﻟﺤﺮوف ﻟﻠﻤﺨﺮﺟﯿﻦ ﮐﻤﺎ ﻣّﺮ و ﻣﺴـﻨﺪه ﻟﻮﻟـﺪه ﺳـﯿﺪ‬‫اﻟﺤﻔﺎظ أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺧﺮج ﺳـﻨﺪ ﮐّﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺤﺘﻪ و ﺳـﻤﺎه اﺑﺎﻧـﮥ اﻟﺸـﺒﻬﮥ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ ﮐﯿﻔﯿﮥ اﻟﻮﻗﻮف ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﻔﺮدوس ﻣﻦ ﻋﻼﻣـﺎت اﻟﺤﺮوف و ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺟﻠﯿﻠﻪ و ﻣﺤﺎﻣـﺪ ﺟﺰﯾﻠﻪ ﺷـﻬﺮدار دﯾﻠﻤﯽ ﺑﺮ ﻧـﺎﻇﺮ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم و ﮐﺘﺎب اﻟﻌﺒﺮ‬‫ذﻫﺒﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﺒﮑﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﺳﻨﻮي و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺳﺪي و ﻣﻘﺎﻟﯿﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ اﺑﻮ‬‫ﻣﻬـﺪي ﺛﻌﺎﻟﺒﯽ و ﺑﺴـﺘﺎن اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ و اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ و ﮐﺎﻓﯿﺴﺖ ﺑﺮاي‬‫اﺛﺒـﺎت ﻋﻈﻤـﺖ و ﺟﻼـﻟﺖ و ﺳـﻤﻮ و ﻧﺒـﺎﻟﺖ او ﮐﻪ اﮐـﺎﺑﺮ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و اﻋـﺎﻇﻢ ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات او را ﺑﻠﻘﺐ ﺟﻠﯿـﻞ ﺳـﯿﺪ اﻟﺤﻔـﺎظ ﯾـﺎد‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺑﺎﯾﻦ ﺻـﻔﺖ ﻋﻈﯿﻤﻪ ﮐﻪ ﺑﻤﺼﺪاق ﮐﻞ اﻟﺼـﯿﺪ ﻓﯽ ﺟﻮف اﻟﻔﺮاﺳﺖ او را ﻣﯽﺳـﺘﺎﯾﻨﺪ و ﻟﯿﺲ ﺑﻌﺎزب ﻋﻦ اﻟﻤﻤﻌﻦ اﻟﻨﺎﻗﺪ‪ ،‬اﻟﻤﺒﺮم‬‫ﻣﻦ اﻻﺗﻘﺎن ﻟﻠﻤﻌﺎﻗـﺪ‪ ،‬ان اﻟﻄﺎﻋﻦ ﻓﯽ ﻣﺮوﯾﺎت ﻣﺜﻞ ﻫﺬا اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻮاﻗﺪ‪ ،‬ﻋﺎدم ﻟﻠﺮاي ﻓﺎﻗﺪ‪ ،‬و اﻟﻘﺎدح ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻀـﻄﻐﻦ ﻟﺰﯾﻐﻪ ﺣﺎﻗﺪ‪ ،‬و اﻟﻤﺮﺗﺎب ﻓﯿﻬﺎ‬‫ﻏﺎّر ﻓﯽ ﺳﻨﮥ اﻟﻐﻔﻠﮥ راﻗﺪ‪،‬‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﺎه و ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﯿﻘﯿﻦ و ﺟﺰم و ﻗﻄﻊ و ﺧﺘﻢ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده ﮐﻪ‬‫ﺑﻼ ﺗﺮدد و ارﺗﯿﺎب ﻋﻠﯽ رﻏﻢ اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ اﻻوﺷﺎب ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ آﻻف اﻟﺴﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻮﻫﺎب را ﺑﻠﻘﺐ ﻣﺒﺎرك ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﯾﺎد ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﮐﻪ ﻧﺴﺦ ﻋﺪﯾﺪه ان ﺑﻌﻨﺎﯾﺖ رب اﻻرﺑﺎب ﺑﻨﻈﺮ اﯾﻦ ﺧﺎدم ﻃﻼب رﺳﯿﺪه ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ اﻟﺸﻬﯿﺪ ﺑﻔﺘﺢ‬‫اﻟﺸـﯿﻦ اﻟﻤﻌﺠﻤﮥ و ﮐﺴﺮ اﻟﻬﺎء و ﺳﮑﻮن اﻟﯿﺎء اﻟﻤﻌﺠﻤﮥ ﺑﻨﻘﻄﺘﯿﻦ ﻣﻦ ﺗﺤﺘﻬﺎ و ﻓﯽ آﺧﺮﻫﺎ اﻟﺪال اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ اﺷﺘﻬﺮ ﺑﻬﺬا اﻻﺳﻢ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء‬‫اﻟﻤﻌﺮوﻓﯿﻦ ﻗﺘﻠﻮا ﻓﻌﺮﻓﻮا ﺑﺎﻟﺸـﻬﯿﺪ اوﻟﻬﻢ اﺑﻦ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و رﯾﺤﺎﻧﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺸﻬﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﺸﻬﯿﺪ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺳﯿﺪ ﺷﺒﺎن اﻫﻞ اﻟﺠّﻨﮥ‬‫و ﮐﺎن ﯾﮑﻨﯽ اﺑﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺘﻬﯽ ﺑﻘﺪر اﻟﻤﻄﻠﻮب ﻓﺎﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟﻤﻨﺎن‪ ،‬ﺣﯿﺚ وﺿﺢ اﻟﺤﻖ و ﺑﺎن‪ ،‬و ﻇﻬﺮ ﻣﻨﺎﻧﮥ اﺣﺘﺠﺎج ارﺑﺎب اﻻﯾﻤﺎن‪ ،‬و رزاﻧﮥ‬‫اﺳـﺘﺪﻻل اﺻـﺤﺎب اﻻﯾﻘﺎن ﺑﻬـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻌﻠﯽ اﻟﺸﺄن اﻟﻨﯿﺮ اﻟﺒﺮﻫﺎن‪ ،‬و ﻻ اﻇّﻦ ان اﺣﺪا ﻣﻤﻦ ﺣﻈﯽ ﺑﺎﻟﻔﻬﻢ و اﻻﻣﻌﺎن‪ ،‬ﯾﺴﺘﺮﯾﺐ ﺑﻌﺪ ﺳـﻤﺎع‬‫ﮐﻼم ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﻤﻌﺎن‪ ،‬ﻓﯽ ﮐﺬب ﺣﻠﻔﺎء اﻻﺿـﻔﺎن‪ ،‬و ﺑﻬﺖ ذوي اﻟﺤﻘﺪ و اﻟﺸﻨﺌﺎن‪ ،‬اﻟّﺬﯾﻦ ﺗﻬﺎﻟﮑﻮا ﻋﻠﯽ ﺗﮑﺬﯾﺐ ارﺷﺎد اﻟﻤﺒﻌﻮث اﻟﯽ اﻻﻧﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 150‬از ‪581‬‬‫و اﻟﺠﺎن‪ ،‬ﺻﻼة اﻟﱠﻠﻪ و ﺳﻼﻣﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺎ اﺧﺘﻠﻒ اﻟﻤﻠﻮان‪،‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪155 :‬‬‫و ﺟﻼﺋﻞ ﻓﻀﺎﺋﻞ و ﻋﻘﺎﺋﻞ ﻓﻮاﺿﻞ و زواﺧﺮ ﻣﻔﺎﺧﺮ و ﻓﻮاﺧﺮ ﻣﺂﺛﺮ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ ﻧﺰد اﮐﺎﺑﺮ ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﻗﻮم زﯾﺎده از اﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺳﺘﯿﻔﺎي ان ﺗﻮان ﮐﺮد‬‫ﺷﻄﺮي از ان ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﻣﻞ و ﻣﺨﺘﺼﺮ اﻻﻧﺴﺎب اﺑﻦ اﺛﯿﺮ و ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﺤﺐ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻦ اﻟﻨﺠﺎر و وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و ﻣﺨﺘﺼﺮ اﺑﻮ‬‫اﻟﻔﺪاء اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﯾﻮﺑﯽ و ﺗﺘﻤﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻮردي و ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ و ﻋﺒﺮ و دول اﻻﺳﻼم ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ذﻫﺒﯽ و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨـﺎن ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ ﯾﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﺎج اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﺒﮑﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﺳـﻨﻮي و‬‫ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﺑﻦ ﻧﺎﺻـﺮ اﻟﺪﯾﻦ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺳﺪي و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و‬‫ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻤﯿﺲ ﺣﺴﯿﻦ دﯾﺎرﺑﮑﺮي و ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻮم ﻓﺎﺿﻞ ازﻧﯿﻘﯽ و ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺴﻄﻨﻄﯿﻨﯽ و ﺗﺮاﺟﻢ اﻟﺤﻔﺎظ ﻣﯿﺮزا‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و اﺑﺠﺪ اﻟﻌﻠﻮم و ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ و اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﻧﻈﺮ ﺑﺎﺧﺘﺼﺎر‬‫در اﯾﻦ ﺟـﺎ ﺑﺮ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات اﻗﺘﺼﺎر ﻣﯽرود‪ -‬ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ذﻫﺒﯽ در ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺒﺎرع‬‫اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﺗﺎج اﻻﺳـﻼم اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺗﺎج اﻻﺳـﻼم ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺪﯾﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ أﺑﯽ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﻣﻨﺼﻮر‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺠﺒـﺎر ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﺮوزي ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ وﻟـﺪ ﻓﯽ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و‬‫ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﺣﻤﻠﻪ واﻟﺪه اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻓﯽ آﺧﺮ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ ﻓﻠﺤﻖ ﺑﺤﻀﻮره اﻟﻤﻌﻤﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻔﺎر ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺸﯿﺰري و ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻘﺴﺮي‬‫و ﻋـﺪة و ﺣﻀـﺮ ﺑﻤﺮو ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﺎﻗﻠـﮥ اﻟﮑﺮاﻋﯽ ﻓﻤـﺎت اﺑﻮه ﺳـﻨﮥ ﻋﺸـﺮ وﺗﺮ ﺑﯽ ﻣﻊ اﻋﻤﺎﻣﻪ و اﻫﻠﻪ و ﺣﻔﻆ اﻟﻘﺮآن و‬‫اﻟﻔﻘﻪ ﺛﻢ ﺣﺒﺐ إﻟﯿﻪ ﻫﺬا اﻟﺸﺄن و ﻋﻨﯽ ﺑﻪ و رﺣﻞ اﻟﯽ اﻻﻗﺎﻟﯿﻢ اﻟﻨﺎﺋﯿﮥ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻔﺮاوي و زاﻫﺮ اﻟﺸﺤﺎﻣﯽ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻤﺎ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر‬‫و اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﺨﻼل و ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺮﺟﺎء و ﻃﺒﻘﺘﻬﻤﺎ ﺑﺎﺻﺒﻬﺎن و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻻﻧﺼﺎري و ﻃﺒﻘﺘﻪ ﺑﺒﻐﺪاد‬‫و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻌﻠﻮي ﺑﺎﻟﮑﻮﻓـﮥ و أﺑﯽ اﻟﻔﺘـﺢ اﻟﻤﺼﯿﺼـﯽ ﺑﺪﻣﺸﻖ و ﺑﺒﺨﺎري و ﺳـﻤﺮﻗﻨﺪ و ﺑﻠﻎ و ﻋﻤﻞ اﻟﻤﻌﺠﻢ ﻓﯽ ﻋﺪة ﻣﺠﻠﺪات و ﮐﺎن‬‫ذﮐﯿﺎ ﻓﻬﻤﺎ ﺳـﺮﯾﻊ اﻟﮑﺘﺎﺑـﮥ ﻣﻠﯿﺤﻬﺎ درس و اﻓﺘﯽ و وﻋﻆ و اﻣﻠﯽ و ﮐﺘﺐ ﻋﻤﻦ دّب و درج و ﮐﺎن ﺛﻘـﮥ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺣﺠـﮥ واﺳﻊ اﻟﺮﺣﻠـﮥ ﻋﺪﻻ دﯾﻨﺎ‬‫ﺟﻤﯿﻞ اﻟﺴـﯿﺮة ﺣﺴﻦ اﻟﺼـﺤﺒﮥ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤﺤﻔﻮظ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻨﺠﺎر و ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻦ ﯾﺬﮐﺮان ﻋﺪد ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﺳـﺒﻌﮥ آﻻف ﺷﯿﺦ و ﻫﺬا ﺷﯽء ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻐﻪ‬‫اﺣﺪ و ﮐﺎن ﻣﻠﯿﺢ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺸـﯽء و اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ ﻟﻄﯿﻒ اﻟﻤﺰاح ﻇﺮﯾﻔﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎ واﺳﻊ اﻟﺮﺣﻠﮥ ﺛﻘﮥ ﺻﺪوﻗﺎ دﯾﻨﺎ ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ و اﻗﺮاﻧﻪ و‬‫ﺣﺪث ﻋﻨﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻗﻠﺖ روي ﻋﻨﻪ وﻟﺪه ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪156 :‬‬‫ﻣﻔﺘﯽ ﻣﺮو اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ ﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ و اﺑﻨﻪ اﻟﻘﺎﺳﻢ و ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﺳـﮑﯿﻨﮥ و ﻋﺒـﺪ اﻟﻐﻔﺎر ﺑﻦ ﻣﻨﯿﻨﺎ و اﺑﻮ روح ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻌﺰ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻬﺮوي و‬‫اﺑﻮ اﻟﻀﻮء ﺷـﻬﺎب اﻟّﺴـ ﺪواﻧﯽ و اﻻﻓﺘﺨﺎر ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻄﻠﺐ اﻟﺤﻠﺒﯽ و اﺑﻮ اﻟﻔﺘﺢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺼﺎﺋﻎ و ﺧﻠﻖ ذﮐﺮ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻧﻘﻞ اﺳـﻤﺎءﻫﺎ اﺑﻦ‬‫اﻟﻨﺠﺎر ﻣﻨﻬﺎ اﻟـﺬﯾﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺎرﯾـﺦ اﻟﺨﻄﯿﺐ ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﻃﺎﻗﮥ ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﺮو ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﻃﺎﻗﮥ ادب اﻟﻄﻠﺐ ﻣﺎﺋﮥ و ﺧﻤﺴﻮن ﻃﺎﻗﮥ اﻻﺳـﻔﺎر ﻋﻦ اﻻﺳـﻔﺎر‬‫ﺧﻤﺲ و ﻋﺸﺮون ﻃﺎﻗﮥ اﻻﻣﻼء و اﻻﺳﺘﻤﻼء ﺧﻤﺲ ﻋﺸﺮه ﻃﺎﻗﮥ ﻣﻌﺠﻢ اﻟﺒﻠﺪان ﺧﻤﺴﻮن ﻃﺎﻗﮥ ﻣﻌﺠﻢ اﻟﺸﯿﻮخ ﺛﻤﺎﻧﻮن ﻃﺎﻗﮥ ﺗﺤﻔﮥ اﻟﻤﺴﺎﻓﺮ ﻣﺎﺋﮥ‬‫و ﺧﻤﺴﻮن ﻃﺎﻗﻪ اﻟﻬﺪاﯾـﮥ ﺧﻤﺲ و ﻋﺸـﺮون ﻃﺎﻗﮥ ﻋﺰ اﻟﻐﺮﻟﮥ ﺳـﺒﻌﻮن ﻃﺎﻗﮥ اﻻدب و اﺳـﺘﻌﻤﺎل اﻟﺤﺴﺐ ﺧﻤﺲ ﻃﺎﻗﺎت اﻟﻤﻨﺎﺳﮏ ﺳـﺘﻮن ﻃﺎﻗﮥ‬‫اﻟﺪﻋﻮات ارﺑﻌﻮن ﻃﺎﻗﮥ اﻟﺪﻋﻮات اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ ﺧﻤﺲ ﻋﺸـﺮة ﻃﺎﻗﮥ ﻏﺴﻞ اﻟﯿﺪﯾﻦ ﺧﻤﺲ ﻃﺎﻗﺎت اﻓﺎﻧﯿﻦ اﻟّﻨﺴﺎﺑﯿﻦ ﺧﻤﺲ ﻋﺸـﺮة ﻃﺎﻗﮥ دﺧﻮل اﻟﺤﻤﺎم‬‫ﺧﻤﺲ ﻋﺸﺮة ﻃﺎﻗﮥ ﺻﻼة اﻟﺘﺴﺒﯿﺢ ﻋﺸﺮ ﻃﺎﻗﺎت اﻟﺘﺤﺎﯾﺎ ﺳﺖ ﻃﺎﻗﺎت ﺗﺤﻔﮥ اﻟﻌﯿﺪ ﺛﻼﺛﻮن ﻃﺎﻗﮥ ﻓﻀﻞ اﻟﺬﯾﻞ ﺧﻤﺲ ﻃﺎﻗﺎت اﻟﺮﺳﺎﺋﻞ و اﻟﻮﺳﺎﺋﻞ‬‫ﺧﻤﺲ ﻋﺸـﺮة ﻃﺎﻗـﮥ ﺻﻮم اﻻﯾﺎم اﻟﺒﯿﺾ ﺧﻤﺲ ﻋﺸـﺮة ﻃﺎﻗـﮥ ﺳـﻠﻮة اﻻﺣﺒﺎب ﺧﻤﺲ ﻃﺎﻗﺎت اﻟﺘﺤﺒﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺠﻢ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﻃﺎﻗـﮥ ﻓﺮط‬‫اﻟﻌﻮام اﻟﯽ ﺳﺎﮐﻨﯽ اﻟﺸﺎم ﺧﻤﺲ ﻋﺸـﺮة ﻃﺎﻗـﮥ ﻣﻘﺎم اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑﯿﻦ ﯾـﺪي اﻻﻣﺮاء اﺣـﺪي ﻋﺸـﺮة ﻃﺎﻗـﮥ اﻟﻤﺴﺎواة و اﻟﻤﺼﺎﻓﺤـﮥ ﺛﻼث ﻋﺸـﺮة ﻃﺎﻗﮥ‬‫ذﮐﺮي ﺣﺒﯿﺐ رﺣﻞ و ﺑﺸـﺮي ﻣﺸـﯿﺐ ﻧﺰل ﻋﺸـﺮون ﻃﺎﻗـﮥ اﻟﻠﯿﺎﻟﯽ اﻟﺨﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﻣﺎﺋﺘﺎ ﻃﺎﻗـﮥ ﻓﻮاﺋـﺪ اﻟﻤﻮاﺋـﺪ ﻣﺎﺋﮥ ﻃﺎﻗﮥ ﻓﻀﻞ اﻟﻬّﺮ ﺛﻼث ﻃﺎﻗﺎت‬‫وﻓﯿﺎت اﻟﻤﺘﺄﺧﺮﯾﻦ ﺧﻤﺲ ﻋﺸـﺮة ﻃﺎﻗـﮥ اﻻﻣﺎﻟﯽ ﺳـﺘﻮن ﻃﺎﻗـﮥ ﺑﺤﺎر ﺑﺤﻮر اﻟﻨﺠﺎري ﻋﺸـﺮون ﻃﺎﻗـﮥ ﺗﻘﺪﯾﻢ اﻟﺠﻔﺎن اﻟﯽ اﻟﻀـﯿﻔﺎن ﺳـﺒﻌﻮن ﻃﺎﻗﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 151‬از ‪581‬‬‫ﺻﻼـة اﻟﻀـﺤﯽ ﻋﺸـﺮ ﻃﺎﻗـﺎت اﻟﺼـﺪق ﻓﯽ اﻟّﺼﺪاﻗـﮥ اﻟﺮﺑـﺢ ﻓﯽ اﻟﺘﺠـﺎرة رﻓﻊ اﻻرﺗﯿﺎب ﻋﻦ ﮐﺘﺎﺑـﮥ اﻟﮑﺘﺎب ارﺑﻊ ﻃﺎﻗﺎت اﻟﻨﺰوع اﻟﯽ اﻻوﻃﺎن‬‫ﺧﻤﺲ و ﺛﻼﺛﻮن ﻃﺎﻗـﮥ ﺗﺨﻔﯿﻒ اﻟﺼـﻼة ﻓﯽ ﻃﺎﻗﺘﯿﻦ ﻟﻘﯿـﮥ اﻟﻤﺸـﺘﺎق اﻟﯽ ﺳﺎﮐﻦ اﻟﻌﺮاق ارﺑﻊ ﻃﺎﻗﺎت ﻣﻦ ﮐﻨﯿـﮥ اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﺛﻼﺛﻮن ﻃﺎﻗﮥ ﻓﻀﺎﺋﻞ‬‫اﻟﺸﺎم ﻃﺎﻗﺘﯿﻦ ﻓﻀﻞ ﯾﺎﺳـﯿﻦ ﻓﯽ ﻃﺎﻗﺘﯿﻦ و ﻗـﺪ ذﻫﺐ اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ اﻟﯽ ﺑﯿﺖ اﻟﻤﻘـﺪس و زراره و اﻟﻨﺼﺎري ﯾﻮﻣﺌﺬ وﻻﺗﻪ و ذﮐﺮ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺘﺤﺒﯿﺮ‬‫ﺗﺮاﺟﻢ ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﻓﺎﻓﺎدوا ﺟﺎد ﻃﺎﻟﻌﺘﻪ ﻣﺎت ﻓﯽ رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ ﺑﻤﺮو و ﻟﻪ ﺳﺖ و ﺧﻤﺴﻮن ﺳﻨﮥ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ‬‫ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ در وﻗـﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ ﺗﺎج اﻻﺳـﻼم ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﻨﺼﻮر اﻟﻤﺮوزي ﻣﺤﺪث اﻟﻤﺸﺮق و ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﮑﺒﯿﺮة و اﻟﺮﺣﻠﮥ اﻟﻮاﺳﻌﮥ ﻋﺎش ﺳﺖ او ﺧﻤﺴﯿﻦ ﺳﻨﮥ ﺳﻤﻊ ﺣﻀﻮرا ﻣﻦ اﻟﺴﯿﻮري و‬‫أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر ﻟا ﮑﺮاﻋﯽ رﺣﻞ ﺑﻨﻔﺴﻪ و ﻟﻪ ﺛﻼث‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪157 :‬‬‫و ﻋﺸﺮون ﺳﻨﮥ ﻓﺴﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﻔﺮاوي و ﻃﺒﻘﺘﻪ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر و ﻫﺮاة و ﺑﻐﺪاد و اﺻﺒﻬﺎن و دﻣﺸﻖ و ﻟﻪ ﻣﻌﺠﻢ ﺷﯿﻮﺧﻪ ﻓﯽ ﻋﺸﺮ ﻣﺠﻠﺪات و ﮐﺎن ﺣﺎﻓﻈﺎ‬‫ﺛﻘﮥ ﻣﮑﺜﺮا واﺳﻊ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻇﺮﯾﻔﺎ ﻟﻄﯿﻔﺎ ﻣﺘﺠﻤﻼ ﻧﻈﯿﻔﺎ ﻧﺒﯿﻼ ﺷﺮﯾﻔﺎ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﻏﺮة رﺑﯿﻊ اﻻّول ﺑﻤﺮو‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﺎه و ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾـﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻟﺨﻮارزﻣﯽ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ و اﻟﺠﺰم ﺛﺎﺑﺖ‬‫داﻧﺴـﺘﻪ ﻟﻘﺐ ﺑﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ را از ﺟﻤﻠﻪ اﻟﻘﺎب ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮐﻪ ﻧﺴﺦ ﻋﺪﯾﺪه آن‬‫از ﻧﻈﺮ ﻗﺎﺻـﺮ ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﮐﻨـﺎي آن ﺟﻨـﺎب ﮔﻔﺘﻪ اﻻﻟﻘـﺎب ﻟﻪ ﻫـﻮ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﯾﻌﺴﻮب اﻟـﺪﯾﻦ و اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻣـﺒﯿﺮ اﻟﺸـﺮك و‬‫اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻨﺎﮐﺜﯿﻦ و اﻟﻘﺎﺳـﻄﯿﻦ و اﻟﻤﺎرﻗﯿﻦ و ﻣﻮﻟﯽ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺷﺒﯿﻪ ﻫﺎرون و اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ و ﻧﻔﺲ اﻟﺮﺳﻮل و اﺧﻮه و زوج اﻟﺒﺘﻮل و‬‫ﺳﯿﻒ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺴـﻠﻮل و اﺑﻮ اﻟﺴـﺒﻄﯿﻦ و اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗـﻞ اﻟﻔﺠﺮة و ﻗﺴـﯿﻢ اﻟﺠﻨـﮥ و اﻟﻨﺎر و ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻠﻮاء و ﺳـﯿﺪ اﻟﻌﺮب و ﺧﺎﺻﻒ اﻟﻨﻌﻞ و‬‫ﮐﺎﺷﻒ اﻟﮑﺮب و اﻟﺼـﺪﯾﻖ اﻻﮐﺒﺮ و اﺑﻮ اﻟّﺮﯾﺤﺎﻧﺘﯿﻦ و ذو اﻟﻘﺮﻧﯿﻦ و اﻟﻬﺎدي و اﻟﻔﺎروق و اﻟﻮاﻋﯽ و اﻟﺸﺎﻫـﺪ و ﺑﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و ﺑﯿﻀـﮥ اﻟﺒﻠﺪ و‬‫اﻟﻮﻟﯽ و اﻟﻮﺻّﯽ و ﻗﺎﺿﯽ دﯾﻦ اﻟﺮﺳﻮل و ﻣﻨﺠﺰ وﻋﺪه‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﺎه و ﻧﻬﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺴـﻨﺪ ﺧﻮد رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و ﺑﺮ ﻏﺮارت ﻋﻠﻢ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺂن اﺣﺘﺠﺎج‬‫ﻓﺮﻣـﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﻓﺼـﻞ ﺳـﺎﺑﻊ ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻨـﺎﻗﺐ ﮐـﻪ ﻣﻌﻘـﻮد ﺑﺮاي ﺑﯿـﺎن ﻏﺮارت ﻋﻠـﻢ ﺟﻨـﺎب و ﺗـﺒﯿﯿﻦ اﯾـﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ آن ﺟﻨـﺎب اﻗﻀـﯽ‬‫اﻻﺻﺤﺎﺑﺴﺖ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧـﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺰاﻫـﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻌﺎﺻـﻤﯽ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺷـﯿﺦ اﻟﻘﻀﺎة اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻮاﻋﻆ ﻗﺎل‬‫اﺧﺒﺮﻧـﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻗـﺎل اﺧﺒﺮﻧـﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ داود اﻟﻌﻠﻮي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗـﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ اﻟﻬﺮوي اﻟﺸـﻌﺮاﻧﯽ ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺸﺎﻣﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ‬‫اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫وﺟﻪ ﺷﺼﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﯿﺮ اﺧﻄﺐ در ﻓﺼﻞ ﺛﺎﻟﺚ ﻓﺼﻞ ﺳﺎدس ﻋﺸﺮ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫روي اّن اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ارﺳﻞ اﻟﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ رﺳﻠﻪ اﻟﻄﺮﻣﺎح و ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺠﻠﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻗﺒﻞ ﻣﺴﯿﺮه اﻟﯽ ﺻﻔﯿﻦ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 152‬از ‪581‬‬‫ﮐﺘﺐ إﻟﯿﻪ ﻣﺮة ﺑﻌـﺪ اﺧﺮي ﯾﺤﺘـﺞ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺒﯿﻌـﮥ اﻫـﻞ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﻟﻪ و ﺳﻮاﺑﻘﻪ ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم ﻟﺌﻼـ ﯾﮑﻮن ﺑﯿﻦ اﻫـﻞ اﻟﻌﺮاق و اﻫـﻞ اﻟﺸﺎم ﻣﺤﺎرﺑـﮥ و‬‫ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﯾﻌﺘﻞ ﺑﺪم ﻋﺜﻤﺎن و ﯾﺴﺘﻐﻮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪158 :‬‬‫ﺑـﺬﻟﮏ ﺟﻬﺎل اﻫﻞ اﻟﺸﺎم و اﺟﻼف اﻟﻌﺮب و ﯾﺴـﺘﻤﯿﻞ ﻃﻠﺒـﮥ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﺑﺎﻻﻣﻮال و اﻟﻮﻻﯾﺎت و ﮐﺎن ﯾﺸﺎور ﻓﯽ اﺛﻨﺎء ذﻟﮏ ﺛﻘﺎﺗﻪ و اﻫﻞ ﻣﻮدﺗﻪ و‬‫ﻋﺸـﯿﺮﺗﻪ ﻓﯽ ﻗﺘﺎل ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﺧﻮه ﻋﺘﺒﮥ ﻫﺬا اﻣﺮ ﻋﻈﯿﻢ ﻻ ﯾﺘﻢ اﻟّﺎ ﺑﻌﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﺎص ﻓﺎﻧﻪ ﻗﺮﯾﻊ زﻣﺎﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﺪﻫﺎء و اﻟﻤﮑﺮ ﯾﺨﺪع‬‫و ﻻـ ﯾﺨـﺪع و ﻗﻠﻮب اﻫـﻞ اﻟﺸـﺎم ﻣﺎﺋﻠـﮥ إﻟﯿﻪ ﻓﻘﺎل ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﺻـﺪﻗﺖ و ﻟﮑّﻨﻪ ﯾﺤﺐ ﻋﻠّﯿﺎ ﻓﺎﺧﺎف ان ﻻ ﯾﺠﯿﺒﻨﯽ ﻓﻘﺎل اﺧـﺪﻋﻪ ﺑﺎﻻﻣﻮال و ﻣﺼـﺮ‬‫ﻓﮑﺘﺐ إﻟﯿﻪ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻣﻦ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻔﯿﺎن ﺧﻠﯿﻔـﮥ ﻋﺜﻤـﺎن ﺑﻦ ﻋﻔـﺎن اﻣـﺎم اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﺧﻠﯿﻔـﮥ رﺳﻮل رّب اﻟﻌـﺎﻟﻤﯿﻦ ذي اﻟﻨﻮرﯾﻦ ﺧﺘﻦ‬‫اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﺑﻨﺘﯿﻪ و ﺻﺎﺣﺐ ﺟﯿﺶ اﻟﻌﺸـﺮة و ﺑﺌﺮ روﻣـﮥ اﻟﻤﻌﺪوم اﻟﻨﺎﺻـﺮ اﻟﮑﺜﯿﺮ اﻟﺨﺎذل اﻟﻤﺤﺼﻮر ﻓﯽ ﻣﻨﺰﻟﻪ اﻟﻤﻘﺘﻮل ﻋﻄﺸﺎ و ﻇﻠﻤﺎ ﻓﯽ‬‫ﻣﺤﺮاﺑﻪ اﻟﻤﻌﺬب ﺑﺎﺳـﯿﺎف اﻟﻔﺴـﻘﮥ اﻟﯽ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﺎص ﺻﺎﺣﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﺛﻘﺘﻪ و اﻣﯿﺮ ﻋﺴـﮑﺮه ﺑﺬات اﻟﺴﻼﺳﻞ‬‫اﻟﻤﻌﻈﻢ راﯾﻪ اﻟﻤﻔّﺨﻢ ﺗـﺪﺑﯿﺮه اﻣـﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﻠﻦ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯿـﮏ اﺣﺘﺮاق ﻗﻠﻮب اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﻣـﺎ اﻋﯿﺒﻮا ﺑﻪ ﻣﻦ اﻟﻔﺠﯿﻌـﮥ ﺑﻘﺘـﻞ ﻋﺜﻤﺎن و ﻣﺎ ارﺗﮑﺐ ﺑﻪ‬‫ﺟﺎره ﺣﺴﺪا و ﺑﻐﯿﺎ ﺑﺎﻣﺘﻨﺎﻋﻪ ﻣﻦ ﻧﺼـﺮﺗﻪ و ﺧﺬﻻﻧﻪ اﯾﺎه و اﺷﻼءه اﻟﻐﺎﻏﮥ ﻋﻠﯿﻪ ﺣﺘﯽ ﻗﺘﻠﻮه ﻓﯽ ﻣﺤﺮاﺑﻪ ﻓﯿﺎ ﻟﻬﺎ ﻣﻦ ﻣﺼﯿﺒﮥ ﻋّﻤﺖ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ‬‫و ﻓﺮﺿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻃﻠﺐ دﻣﻪ ﻣﻦ ﻗﺘﻠﺘﻪ و اﻧـﺎ ادﻋﻮك اﻟﯽ اﻟﺤـﻆ اﻻـﺟﺰل ﻣﻦ اﻟﺜﻮاب و اﻟﻨﺼـﯿﺐ اﻻوﻓﺮ ﻣﻦ ﺣﺴﻦ اﻟﻤﺂب ﺑﻘﺘﺎل ﻣﻦ آوي ﻗﺘﻠﮥ‬‫ﻋﺜﻤﺎن و اﺣﻠﻪ ﺟّﻨﮥ اﻟﻤﺎوي ﻓﮑﺘﺐ إﻟﯿﻪ ﻋﻤﺮو ﻣﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﺎص ﺻﺎﺣﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳﻔﯿﺎن اﻣﺎ‬‫ﺑﻌـﺪ ﻓﻘﺪ وﺻﻞ ﮐﺘﺎﺑﮏ ﻓﻘﺮاﺗﻪ و ﻓﻬﻤﺘﻪ ﻓﺎّﻣﺎ ﻣﺎ دﻋﻮﺗﻨﯽ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ ﺧﻠﻊ رﺑﻘﮥ اﻻﺳـﻼم ﻣﻦ ﻋﻨﻘﯽ و اﻟﺘﻬﻮر ﻓﯽ اﻟﻀـﻼﻟﮥ ﻣﻌﮏ و اﻋﺎﻧﺘﯽ اﯾﺎك‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺎﻃﻞ و اﺧﺘﺮاط اﻟﺴـﯿﻒ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و ﻫﻮ اﺧﻮ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و وﺻّﯿﻪ و وارﺛﻪ و‬‫ﻗﺎﺿﯽ دﯾﻨﻪ و ﻣﻨﺠﺰ وﻋﺪه و زوج اﺑﻨﺘﻪ ﺳّﯿﺪة ﻧﺴﺎء اﻫﻞ اﻟﺠّﻨﮥ اﺑﻮ اﻟﺴﺒﻄﯿﻦ اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺳﯿﺪي ﺷﺒﺎب اﻫﻞ اﻟﺠّﻨﮥ و اﻣﺎﻣﺎ ﻗﻠﺖ ﻣﻦ اﻧﮏ‬‫ﺧﻠﯿﻔـﮥ ﻋﺜﻤـﺎن ﻓﻘـﺪ ﺻـّﺪﻗﺖ و ﻟﮑﻦ ﺗﺒﯿﻦ اﻟﯿﻮم ﻋﺰﻟﮏ ﻋﻦ ﺧﻼﻓﺘﻪ و ﻗـﺪ ﺑﻮﯾﻊ ﻟﻐﯿﺮه و زاﻟﺖ ﺧﻼﻓﺘﮏ و اﻣﺎﻣﺎ ﻋّﻈﻤﺘﻨﯽ و ﻧﺴـﺒﺘﻨﯽ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ‬‫ﺻﺤﺒﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﺟﯿﺸﻪ ﻓﻼ اﻏﺘﺮ ﺑﺎﻟﺘﺰﮐﯿﮥ و ﻻ اﻣﯿﻞ ﺑﻬﺎ ﻋﻦ اﻟﻤﻠﮥ و اﻣﺎﻣﺎ ﻧﺴﺒﺖ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ اﺧﺎ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و وﺻﯿﻪ اﻟﯽ اﻟﺤﺴﺪ‬‫و اﻟﺒﻐﯽ ﻋﻠﯽ ﻋﺜﻤﺎن و ﺳﻤﯿﺖ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﻓﺴﻘﮥ و زﻋﻤﺖ اﻧﻪ اﺷﻼﻫﻢ ﻋﻠﯽ ﻗﺘﻠﻪ ﻓﻬﺬا ﻏﻮاﯾﮥ وﯾﺤﮏ ﯾﺎ ﻣﻌﺎوﯾﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪159 :‬‬‫اﻣﺎ ﻋﻠﻤﺖ اّن اﺑﺎ ﺣﺴﻦ ﺑﺬل ﻧﻔﺴﻪ ﺑﯿﻦ ﯾﺪي رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﺑﺎت ﻋﻠﯽ ﻓﺮاﺷﻪ و ﻫﻮ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺴﺒﻖ اﻟﯽ اﻻﺳﻼم و اﻟﻬﺠﺮة‬‫و‬‫ﻗﺪ ﻗﺎل ﻓﯿﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻫﻮ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ و ﻫﻮ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻻ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي‬‫و ﻗﺪ ﻗﺎل ﻓﯿﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻮم ﻏﺪﯾﺮ ﺧﻢ اﻻ ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻮﻻه اﻟﱠﻠﻬّﻢ وال ﻣﻦ واﻻه و ﻋﺎد ﻣﻦ ﻋﺎداه و اﻧﺼـﺮ‬‫ﻣﻦ ﻧﺼﺮه و اﺧﺬل ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻪ و ﻫﻮ اﻟّﺬي ﻗﺎل ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﯾﻮم ﺧﯿﺒﺮ ﻻﻋﻄﯿﻦ اﻟﺮاﯾﮥ ﻏﺪا رﺟﻼ ﯾﺤﺐ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و ﯾﺤﺒﻪ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و‬‫ﻫﻮ اﻟّـﺬي ﻗـﺎل ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﯾﻮم اﻟﻄﯿﺮ اﻟّﻠﻬﻢ اﯾﺘﻨﯽ ﺑـﺎﺣّﺐ ﺧﻠﻘﮏ إﻟﯿﮏ ﻓﻠّﻤﺎ دﺧﻞ إﻟﯿﻪ ﻗﺎل و اﻟّﯽ و اﻟّﯽ و ﻗـﺪ ﻗﺎل ﻓﯿﻪ ﯾﻮم اﻟﻨﻈﯿﺮ ﻋﻠّﯽ‬‫اﻣﺎم اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻔﺤﺮة ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼﺮه ﻣﺨﺬول ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻪ و ﻗﺪ ﻗﺎل ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ وﻟّﯿﮑﻢ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي‬‫و اﮐﺪ اﻟﻘﻮل ﻋﻠﯿﮏ و ﻋﻠّﯽ و ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و‬‫ﻗﺎل اﻧﯽ ﻣﺨﻠﻒ ﻓﯿﮑﻢ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ و ﻋﺘﺮﺗﯽ‬‫و ﻗﺪ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗﺪ ﻋﻠﻤﺖ ﯾﺎ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻣﺎ اﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻦ اﻻﯾﺎت اﻟﻤﺘﻠﻮات ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ اﻟّﺘﯽ ﻻ ﯾﺸﺘﺮك ﻓﯿﻬﺎ اﺣﺪ ﮐﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾُﻮﻓُﻮَن ﺑ ِﺎﻟﱠﻨْﺬِر‬‫ِإﱠﻧﻤﺎ َوﻟ ِﱡﯿُﮑُﻢ ﻟا ﱠﻠُﻪ َو َرُﺳﻮﻟ ُُﻪ َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ﯾُِﻘﯿُﻤﻮَن اﻟﱠﺼﻼَة َو ﯾُْﺆﺗُﻮَن اﻟﱠﺰﮐﺎَة َو ُﻫْﻢ راِﮐُﻌﻮَن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 153‬از ‪581‬‬‫َأ َﻓَﻤْﻦ ﮐﺎَن َﻋﻠﯽ ﺑَﱢﯿَﻨٍﮥ ﻣِْﻦ َرﺑﱢِﻪ َو َﯾﺘْﻠُﻮُه ﺷﺎِﻫٌﺪ ﻣِﻨُْﻪ‬‫ِرﺟﺎٌل َﺻَﺪﻗُﻮا ﻣﺎ ﻋﺎَﻫُﺪوا اﻟﱠﻠَﻪ َﻋَﻠﯿِْﻪ‬‫و ﻗـﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻟﺮﺳﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻗُـْﻞ ﻻ َأْﺳـ َﺌﻠُُﮑْﻢ َﻋَﻠﯿِْﻪ َأْﺟﺮًا ِإﻟﱠﺎ اﻟ َْﻤَﻮﱠدَة ﻓِﯽ اﻟ ُْﻘْﺮﺑﯽ و ﻗـﺪ ﻗﺎل ﻟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻣﺎ‬‫ﺗﺮﺿـﯽ ان ﯾﮑﻮن ﺳـﻠﻤﮏ ﺳـﻠﻤﯽ و ﺣﺮﺑـﮏ ﺣﺮﺑﯽ و ﺗﮑﻮن اﺧﯽ و وﻟّﯿﯽ ﻓﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ و اﻵـﺧﺮة ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﻦ اﺣﺒﮏ ﻓﻘـﺪ اﺣﺒﻨﯽ و ﻣﻦ‬‫اﺑﻐﻀﮏ ﻓﻘﺪ اﺑﻐﻀـﻨﯽ و ﻣﻦ اﺣﺒﮏ ادﺧﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺠﻨﮥ و ﻣﻦ اﺑﻐﻀﮏ ادﺧﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻨﺎر و ﮐﺘﺎﺑﮏ ﯾﺎ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻟّﺬي ﮐﺘﺒﺖ ﻫﺬا ﺟﻮاﺑﻪ ﻟﯿﺲ ﻣﻤﺎ‬‫ﯾﻨﺨﺪع ﺑﻪ ﻣﻦ ﻟﻪ ﻋﻘﻞ او دﯾﻦ و اﻟّﺴﻼم اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻓﺎﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺗﻮﻓﯿﻘﻪ و ﻫـﺪاﯾﺘﻪ و ﺗﺴﺪﯾـﺪه و ﮐﻔﺎﯾﺘﻪ ﺣﯿﺚ ﺛﺒﺖ ﻣﻦ اﻓﺎدات اﺧﻄﺐ اﻟﺨﻄﺒﺎء اﻟﻤﻤﺪوح ﺑﺎﻟﻤﺪاﺋﺢ اﻟﺠﻠﯿﻠﮥ اﻟﻤﺘﯿﻨﮥ و اﻟﻤﺜﻨﯽ‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﻤﻨﺎﻗﺐ اﻟﺠﻤﯿﻠﮥ اﻟﺮذﯾﮥ ان ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻣﻦ اﻟﺮواﯾﺎت اﻟﺘﯽ ﻫﯽ ﺑﺎﻟﻘﺒﻮل و اﻟﺘﺴﻠﯿﻢ ﻗﺮﯾﻨﮥ و اﻻﺧﺒﺎر اﻟﺘﯽ ﻻ ﯾﻄﻌﻦ ﻓﯿﻬﺎ اﻟّﺎ ارﺑﺎب‬‫اﻟﺤﻘﺪ و اﻟﻀﻐﯿﻨﮥ و اﻧﻪ ﻣّﻤﺎ اﺛﺒﺘﻪ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﺎص ﻓﯽ ﻣﺤﺎﺟﮥ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻣﻌﻤﺎ ﻫﻤﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻨﺎد و اﻟﻠﺪاد و اﻟﻤﺮاء و اﻟﻠﺠﺎج و اﻟﺒﻐﻀﺎء اﻟﺪﻓﯿﻨﮥ‬‫و اﻟﺸﺤﻨﺎء اﻟﻤﺒﯿﻨﮥ ﻟﻼﺻﻔﯿﺎء اﻟﻤﻄﻬﺮﯾﻦ اﻟﺬﯾﻨﻬﻢ ﻟﻨﺠﺎة اﻟﻤﺘﻤﺴﮑﯿﻦ اﺣﺼﻒ ﺳﻔﯿﻨﮥ و اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم از اﮐﺎﺑﺮ ﻓﻘﻬﺎي ﻣﻌﺘﻤﺪﯾﻦ و اﺟﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪160 :‬‬‫ﻧﺒﻬﺎي ﻣﺴﺘﻨﺪﯾﻦ و اﻋﺎﻇﻢ ﻓﻀﻼي ﻣﺎﻫﺮﯾﻦ و اﻓﺎﺧﻢ ﮐﻤﻼي ﺑﺎرﻋﯿﻦ و ﺛﻘﺎت ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻣﺨﺘﺒﺮﯾﻦ و اﺛﺒﺎت ﻧﺤﺎرﯾﺮ ﻣﻌﺘﺒﺮﯾﻦ ﺑﻮده ﺑﻤﺪاﺋﺢ ﻣﺰﻫﺮه‬‫و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻣﺒﻬﺮه و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﺷﺎرﻗﻪ و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺑﺎرﻗﻪ و ﺑﻄﻮن اﺳـﻔﺎر ﻗﻮم ﻣﻤﻠﻮ و ﻣﺸﺤﻮﻧﺴﺖ و ﺳﻤﻮ ﻗﺪر و ﻋﻠﻮ ﻓﺨﺮ او ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ اﻓﺎدات اﺳﺎﻃﯿﻦ‬‫اﻋﯿـﺎن و ﻣﻬﺮه ﻋـﺎﻟﯽ ﺷـﺎن ﻣﺜـﻞ اﺑﻮ ﺣﺎﻣـﺪ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺼﺎﻟﺤﺎﻧﯽ و ﻋﻤﺎد اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﮑﺎﺗﺐ‬‫اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ و اﺑﻮ اﻟﻔﺘـﺢ ﻧﺎﺻـﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻄﺮزي و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻨﺠﺎر و ﺟﻤﺎل‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻘﻔﻄﯽ و اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﻟا ﮑﻨﺠﯽ‬‫و ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ذﻫﺒﯽ و ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺰرﻧﺪي و ﺻﻼح اﻟﺪﯾﻦ ﺧﻠﯿﻞ ﺑﻦ اﯾﺒﮏ اﻟﺼﻔﺪي و ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻘﺮﺷـﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺎﺳﯽ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﻨﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻮزﯾﺮ و ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺼﺒﺎغ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴﻤﻬﻮدي و ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺪﻣﺸﻘﯽ اﻟﺼﺎﻟﺤﯽ و ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻤﮑﯽ و ﮐﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻓﺨﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﺟﻬﺮﻣﯽ و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﮑﻔﻮي و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤﮑﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻄﯿﺮي و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي و ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ و ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن واﺿﺢ و آﺷﮑﺎرﺳﺖ‬‫وﺟﻪ ﺷﺼﺖ و ﯾﮑﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﻫﺒـﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﻄﺮق ﻋﺪﯾﺪه رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﮑﻨﺠﯽ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻗﺎﺿﯽ اﻟﻘﻀﺎة اﺑﻮ ﻧﺼﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻗﺎﺿﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺸﯿﺮازي اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟـّﺴ ﻤﺮﻗﻨﺪي اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﺪة اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺣﻤﺰة ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋـﺪي ﺣﺪﺛﻨﺎ اﻟﻨﻌﻤﺎن ﺑﻦ‬‫ﻫﺎرون اﻟﺒﻠـﺪي و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺆّﻣﻞ اﻟﺼـﯿﺮﻓﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻗﺎﻟﻮا ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﻤﺆدب ﺣﺪﺛﻨﺎ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻋﻦ ﺳـﻔﯿﻦ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﺜﯿﻢ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﺎن ﺑﻦ ﺑﻬﻤﺎن ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ ﺟﺎﺑﺮا ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘـﻮل ﯾﻮم اﻟﺤﺪﯾﺒﯿـﮥ و ﻫﻮ آﺧـﺬ ﺑﻀـﺒﻊ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل ﻫـﺬا اﻣﯿﺮ اﻟـﺒﺮرة و ﻗﺎﺗـﻞ اﻟﻔﺠﺮة ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼـﺮه و‬‫ﻣﺨﺬول ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻪ ﺛﻢ ﻣﺪ ﺑﻬﺎ ﺻﻮﺗﻪ و ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب ﻗﻠﺖ ﻫﮑﺬا رواه اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ‬‫و ذﮐﺮ ﻃﺮﻗﻪ ﻋﻦ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 154‬از ‪581‬‬‫ﻓﺎذا ﺛﺒﺖ ان اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ‪ ،‬روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸﺮﯾﻒ اﻟﻔﺎﺧﺮ‪ ،‬و ذﮐﺮ ﻃﺮﻗﻪ ﻋﻦ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ اﻻﮐﺎﺑﺮ‪ ،‬ﻓﻼ ﯾﮑﺬﺑﻪ و ﻻ ﯾﺒﻄﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪161 :‬‬‫اﻻ اﻟﺠﺎﺣﺪ اﻟﺠﺎﺋﺮ و اﻟﻤﻌﺎﻧﺪ اﻟﺨﺎﺳـﺮ‪ ،‬و اﻟﺤﺎﻗﺪ اﻟﺒﺎﺋﺮ اﻟّﺬي ﻻ ﯾﺪري اﻟﺬاﺋﺐ ﻣﻦ اﻟﺨﺎﺛﺮ‪ ،‬و ﻻ ﯾﺨﺎف ﻧﮑﺎل ذي اﻟﺒﻄﺶ اﻟﺸﺪﯾﺪ اﻟﻘﺎﻫﺮ‪ ،‬و ﻻ‬‫ﯾﺒﺎﻟﯽ ﻣﻦ اﻻﻓﺘﻀﺎح ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻨﻘﺪﯾﻦ اﻻﮐﺎﺑﺮ‪ ،‬و ﻻ ﯾﺤﺘﻔﻞ ﻣﻦ ﻇﻬﻮر ﺗﻌﺼـﺒﻪ و وﻗﺎﺣﺘﻪ ﻟﺪي اﻟﻤﻨﺼـﻔﯿﻦ اﻟﺤﺎﺋﺰﯾﻦ ﻟﺠﻼﺋﻞ اﻟﻤﺂﺛﺮ‪ ،‬و ﻻ ﯾﮑﺘﺮث‬‫ﻣﻦ وﺿﻮح ﻧﺼـﺒﻪ و اﻋﺘﺪاﺋﻪ و ﺟﻔﺎﺋﻪ و ﺷﻘﺎﺋﻪ ﻋﻨﺪ اﻟﺠﻬﺎﺑﺬة اﻟﺤﺎوﯾﻦ ﻟﻤﻌﺎﻟﯽ اﻟﻤﻔﺎﺧﺮ‪ ،‬و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ از ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﮐﺒﺎر و ﻓﻘﻬﺎي ﻋﺎﻟﯽ ﻓﺨﺎر‬‫و ﻣﺸـﺎﻫﯿﺮ اﻋﺎﻇﻢ ﻣﻌﺎرﯾﻒ و اﻓﺎﺧﻢ ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻮده ﻣﺪاﺋـﺢ و ﻣﺎﺛﺮ و ﻣﺤﺎﺳﻦ و ﻣﻔﺎﺧﺮ او ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﻣﻌﺠﻢ اﻻدﺑﺎء ﯾﺎﻗﻮت ﺣﻤﻮي و اﺳـﻤﺎء اﻟّﺮﺟﺎل‬‫ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺨﻮارزﻣﯽ و وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸﺮ اﺑﻮ اﻟﻔﺪاء اﻻﯾﻮﺑﯽ‬‫و ﺗﺘﻤـﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ اﺑﻦ اﻟﻮردي و ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔـﺎظ و ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ و دول اﻻﺳـﻼم ﻋﻼـﻣﻪ ذﻫﺒﯽ و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ‬‫ﯾـﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘـﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺳـﺒﮑﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﯿﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﺳـﻨﻮي و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻗﺎﺿـﯽ ﺷـﻬﺒﮥ‬‫اﻻﺳﺪي و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻤﯿﺲ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ اﻟﺪﯾﺎرﺑﮑﺮي و ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻮم ازﻧﯿﻘﯽ و اﺑﺠﺪ‬‫اﻟﻌﻠـﻮم و ﺗـﺎج ﻣﮑﻠـﻞ و اﺗﺤـﺎف اﻟﻨﺒﻼـء ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧـﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ در اﯾﻦ ﺟـﺎ ﺑﺮ ﺑﻌﺾ ﻋﺒـﺎرات اﮐﺘﻔﺎ‬‫ﻣﯽرود اﺑﻦ ﺧﻠﮑـﺎن در وﻓﯿـﺎت اﻷﻋﯿـﺎن ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺑـﻮ اﻟﻘـﺎﺳﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻫﺒـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ اﻟﺪﻣﺸﻘﯽ اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺛﻘﮥ اﻟﺪﯾﻦ ﮐﺎن ﻣﺤﺪث اﻟﺸﺎم ﻓﯽ وﻗﺘﻪ و ﻣﻦ اﻋﯿﺎن اﻟﻔﻘﻬﺎء اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﮥ ﻏﻠﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻓﺎﺷـﺘﻬﺮ ﺑﻪ و ﺑﺎﻟﻎ ﻓﯽ ﻃﻠﺒﻪ اﻟﯽ ان ﺟﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺘﻔﻖ ﻟﻐﯿﺮه و رﺣﻞ و ﻃﻮف و ﺟﺎب اﻟﺒﻼد و ﻟﻘﯽ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ و ﮐﺎن رﻓﯿﻖ اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ ﺳﻌﺪ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﺮﺣﻠـﮥ و ﮐﺎن ﺣﺎﻓﻈﺎ دﯾﻨﺎ ﺟﻤﻊ ﺑﯿﻦ ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻟﻤﺘﻮن و اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ ﺳـﻤﻊ ﺑﺒﻐﺪاد ﺳـﻨﮥ ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﻣﻦ‬‫اﺻـﺤﺎب اﻟﺒﺮﻣﮑﯽ و اﻟﺘﻨﻮﺧﯽ و اﻟﺠﻮﻫﺮي ﺛﻢ رﺟﻊ اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﺛﻢ رﺣﻞ اﻟﯽ ﺧﺮاﺳﺎن و دﺧﻞ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر و ﻫﺮاة و اﺻـﺒﻬﺎن و اﻟﺠﺒﺎل و ﺻﻨﻒ‬‫اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﻤﻔﯿﺪة و ﺧﺮج اﻟﺘﺨﺎرﯾﺞ و ﮐﺎن ﺣﺴﻦ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺤﻈﻮﻇﺎ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻊ و اﻟﺘﺎﻟﯿﻒ ﺻﻨﻒ اﻟﺘﺎرﯾﺦ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻟﺪﻣﺸﻖ ﻓﯽ‬‫ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﻣﺠﻠـﺪة اﺗﯽ ﻓﯿﻪ ﺑﺎﻟﻌﺠﺎﺋﺐ و ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﻧﺴﻖ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﻗﺎل ﻟﯽ ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌﻼﻣﮥ زﮐﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﻈﯿﻢ ﻟا ﻤﻨﺬري‬‫ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺼـﺮ ادام اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ اﻟﻨﻔﻊ و ﻗﺪ ﺟﺮي ذﮐﺮ ﻫﺬا اﻟﺘﺎرﯾﺦ و اﺧﺮج ﻟﯽ ﻣﻨﻪ ﻣﺠﻠﺪا و ﻃﺎل اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ اﻣﺮه و اﺳﺘﻌﻈﺎﻣﻪ ﻣﺎ اﻇﻦ ﻫﺬا اﻟﺮﺟﻞ‬‫اﻻ ﻋﺰم ﻋﻠﯽ وﺿﻊ ﻫـﺬا اﻟﺘﺎرﯾﺦ ﻣﻦ ﯾﻮم ﻋﻘﻞ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ و ﺷـﺮع ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻊ ﻣﻦ ذﻟﮏ اﻟﻮﻗﺖ و اﻻ ﻓﺎﻟﻌﻤﺮ ﯾﻘﺼـﺮ ﻋﻦ ان ﯾﺠﻤﻊ ﻓﯿﻪ اﻻﻧﺴﺎن‬‫ﻣﺜﻞ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪162 :‬‬‫ﺑﻌـﺪ اﻻﺷـﺘﻐﺎل و اﻟﺘﻨﺒﻪ و ﻟﻘـﺪ ﻗﺎل اﻟﺤّﻖ ﻣﻦ وﻗﻒ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﺮف ﺣﻘﯿﻘـﮥ ﻫـﺬا اﻟﻘﻮل و ﻣﺘﯽ ﯾﺘﺴﻊ ﻟﻼﻧﺴﺎن اﻟﻮﻗﺖ ﺣﺘﯽ ﯾﻀﻊ ﻣﺜﻠﻪ و ﻫﺬا اﻟﺬي‬‫ﻇﻬﺮ ﻫﻮ اﻟﺬي اﺧﺘﺎره و ﻣﺎ ﺻﺢ ﻟﻪ ﻫﺬا اﻻﺑﻌﺪ ﻣﺴﻮدات ﻣﺎ ﯾﮑﺎد ﯾﻨﻀـﺒﻂ ﺣﺼﺮﻫﺎ و ﻟﻪ ﻏﯿﺮه ﺗﻮاﻟﯿﻒ ﺣﺴﻨﮥ و اﺟﺰاء ﻣﻤﺘﻌﮥ و ﻟﻪ ﺷﻌﺮ ﻻ ﺑﺎس‬‫ﺑﻪ ﻓﻤﻦ ذﻟﮏ ﻗﻮﻟﻪ اﻻ ان اﻟﺤﺪﯾﺚ اﺟّﻞ ﻋﻠﻢ‪ ،‬و اﺷـﺮﻓﻪ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻌﻮاﻟﯽ‪ ،‬و اﻧﻔﻊ ﮐّﻞ ﻧﻮع ﻣﻨﻪ ﻋﻨﺪي‪ ،‬و اﺣﺴﻨﻪ اﻟﻔﻮاﺋﺪ و اﻻﻣﺎﻟﯽ‪ ،‬و اﻧﮏ‬‫ﻟﻦ ﺗﺮي ﻟﻠﻌﻠﻢ ﺷـﯿﺌﺎ‪ ،‬ﯾﺤﻘﻘﻪ ﮐـﺎﻓﻮاه اﻟﺮﺟﺎل‪ ،‬ﻓﮑﻦ ﯾﺎ ﺻﺎح ذا ﺣﺮص ﻋﻠﯿﻪ‪ ،‬و ﺧـﺬه ﻋﻦ اﻟﺮﺟﺎل ﺑﻼ ﻣﻼل‪ ،‬و ﻻ ﺗﺎﺧـﺬه ﻣﻦ ﺻـﺤﻒ ﻓﺘﺮﻣﯽ‪،‬‬‫ﻣﻦ اﻟﺘﺼـﺤﯿﻒ ﺑﺎﻟـﺪاء اﻟﻌﻀـﺎل‪ ،‬و ﻣﻦ اﻟﻤﻨﺴﻮب إﻟﯿﻪ اﯾﺎ ﻧﻔﺲ وﯾﺤﮏ ﺟﺎء اﻟﻤﺸـﯿﺐ‪ ،‬ﻓﻤﺎ ذا اﻟﺘﺼﺎﺑﯽ و ﻣﺎ ذا اﻟﻐﺰل‪ ،‬ﺗﻮﻟﯽ ﺷـﺒﺎﺑﯽ ﮐﺎن ﻟﻢ‬‫ﯾﮑﻦ‪ ،‬و ﺟﺎء اﻟﻤﺸـﯿﺐ ﮐﺎن ﻟﻢ ﯾﺰل‪ ،‬ﮐﺎن ﺑﻨﻔﺴـﯽ ﻋﻠﯽ ﻏّﺮة‪ ،‬و ﺧﻄﺐ اﻟﻤﻨﻮن ﺑﻬﺎ ﻗﺪ ﻧﺰل‪ ،‬ﻓﯿﺎ ﻟﯿﺖ ﺷﻌﺮي ﻣﻤﻦ اﮐﻮن‪ ،‬و ﻣﺎ ﻗﺪر اﻟﱠﻠﻪ ﻟﯽ ﻓﯽ‬‫اﻻزل‪ ،‬و ﻗـﺪ اﻟﺘﺰم ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺎ ﻻ ﯾﻠﺘﺰم و ﻫﻮ اﻟﺰاء ﻗﺒﻞ اﻟﻼم‪ ،‬و اﻟﺒﯿﺖ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻫﻮ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺟﺒﻠـﮥ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻌﮑﻮك و ﻫﻮ ﻗﻮﻟﻪ ﺷـﺒﺎب ﮐﺎن‬‫ﻟﻢ ﯾﮑﻦ‪ ،‬و ﺷـﯿﺐ ﮐﺎن ﻟﻢ ﯾﺰل‪ ،‬و ﻟﯿﺲ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ اﻻ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺳـﯿﺮﮐﻤﺎ ﺗﺮاه و ﻫـﺬا اﻟﺒﯿﺖ ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ اﺑﯿﺎت و ﺳـﯿﺎﺗﯽ ذﮐﺮ ﻗﺎﺋﻠﻪ ﺑﻌﺪ ﻫﺬا اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﮐﺎﻧﺖ وﻻدة اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤـﺬﮐﻮر ﻓﯽ اول اﻟﻤﺤﺮم ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻮﻓﯽ ﻟﯿﻠﮥ اﻻﺛﻨﯿﻦ اﻟﺤﺎدي ﻋﺸـﺮ ﻣﻦ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ‬‫اﺣﺪي و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ ﺑﺪﻣﺸﻖ اﻟﻤﺤﺮوﺳﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺻﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺸﯿﺦ ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي و ﺣﻀﺮ اﻟﺼﻠﻮة ﻋﻠﯿﻪ ﺻﻼح‬‫اﻟﺪﯾﻦ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و دﻓﻦ ﻋﻨﺪ واﻟﺪه و اﻫﻠﻪ ﺑﻤﻘﺎﺑﺮ ﺑﺎب اﻟﺼـﻐﯿﺮ و ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ اﺣﺪي و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 155‬از ‪581‬‬‫ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺎرﯾـﺦ اﻟﺜﻤﺎﻧﯿﻦ ﻣﺠﻠـﺪا اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ ﻣﺤﺪث اﻟﺸﺎم ﺛﻘﮥ اﻟﺪﯾﻦ‬‫وﻟﺪ ﻓﯽ اول ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و اﺳـﻤﻊ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و و ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻣﻦ اﻟﻨﺴـﯿﺐ و أﺑﯽ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﺠﺒﺎﺋﯽ و ﻃﺒﻘﺎﺗﻬﻤﺎ ﺛﻢ‬‫ﻋﻨﯽ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ و رﺣﻞ ﻓﯿﻪ اﻟﯽ اﻟﻌﺮاق و ﺧﺮاﺳﺎن و اﺻـﺒﻬﺎن و ﺳﺎر اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و رﺟﺎﻟﻪ و ﺑﻠﻎ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﺬروة اﻟﻌﻠﯿﺎء و ﻣﻦ‬‫ﺗﺼﻔﺢ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﻨﺰﻟﮥ اﻟﺮﺟﻞ ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺣﺎدي ﻋﺸﺮ رﺟﺐ‬‫وﺟﻪ ﺷﺼﺖ و دوم‬‫آﻧﮑﻪ اﻓﻀﻞ ﻟا ـﺪﯾﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺨﺎﻗﺎﻧﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺣﺘﻤﺎ و ﺟﺰﻣﺎ اﺛﺒﺎت ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﺤﻔﮥ اﻟﻌﺮاﻗﯿﻦ ﮐﻪ‬‫ذﮐﺮ آن ﮐﺎﺗﺐ ﺣﻠﺒﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﻧﻬﺞ ﻧﻤﻮده ﺗﺤﻔﮥ اﻟﻌﺮاﻗﯿﻦ ﻓﺎرﺳﯽ ﻣﻨﻈﻮﻣﮥ ﻻ ﻓﻀﻞ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﺎﻗﺎﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪163 :‬‬‫اﻟﺸﺎﻋﺮ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 582‬اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ وزﻧﻪ ﻣﻦ ﻣﺰاﺣﻔﺎت اﻟﻤﺴﺪس در ﻣﺪح ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻄﻬﺮ ﻋﻠﻮي ﮔﻔﺘﻪ اﯾﻦ ﻗﺪر و ﺻﻔﺎ‬‫ﮐﻪ ﺧـﺎﻃﺮم راﺳﺖ‪ ،‬از ﺧـﺪﻣﺖ ﺳـﯿﺪ اﺟـﻞ ﺧـﺎﺳﺖ‪ ،‬ان ﻣﺎﯾﻪ ﮐﻪ ﻃﺒﻊ را ﻗﻮاﻣﺴﺖ‪ ،‬ﻫﻢ ﻫﻤﺖ ﺳـﯿﺪ اﻣﺎﻣﺴﺖ‪ ،‬ذو اﻟﻔﻀﻞ ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﻄﻬﺮ‪ ،‬آن‬‫ﻋﺮق ﻣﺤﻤﺪ ﭘﯿﻤﺒﺮ آن ﻣﺮدم دﯾﺪه ﻣﺼﻄﻔﯽ را‪ ،‬و آن وارث ﺻﺪق ﻣﺮﺗﻀﯽ را‪ ،‬ﻗﺪرش ز دو ﮐﻮن ﺑﺮﮔﺬﺷﺘﻪ‪ ،‬ﯾﮏ ﻣﻮي ز ﻣﺼﻄﻔﯽ ﻧﮕﺸﺘﻪ‬‫اﻟﯽ ان ﻗـﺎل ﺑﻮده در ﺷـﻬﺮ ﻋﻠﻢ ﺣﯿـﺪر‪ ،‬دﯾﻦ ﺳـﯿﺪ دﯾﻦ ﮐﻠﯿـﺪ آن در‪ ،‬وﻗﻒ اﺑـﺪﯾﺴﺖ ﺑﺮ زﺑـﺎﻧﺶ‪ ،‬ﻫﺮ ﺧـﺎﻧﻪ ﮐﻪ داﺷﺖ ﺷـﻬﺮ داﻧﺶ‪ ،‬ﺟـﺎي‬‫ﺷﺮﻓﺴﺖ و ﺑﺤﺮ ﻋﻠﻤﺴﺖ‪ ،‬اﺳـﺘﺎد ﺳـﺮاﺋﯽ ﺷـﻬﺮ ﻋﻠﻤﺴﺖ‪ ،‬ﭘﯿﺶ ﮐﺮﻣﺶ ز روي ﺗﺴﻨﯿﻢ‪ ،‬ﭘﯿﺶ ﻗﻠﻤﺶ ﺑﺒﻮي ﺗﻌﻠﯿﻢ‪ ،‬ﺷﻬﺮي ﮐﻪ ﺧﺮاﺟﺶ آورد‬‫دﻫﺮ‪ ،‬او ﻣﯿﻮه ﺑﺎغ آن ﭼﻨﺎن ﺷـﻬﺮ‪ ،‬ﻓﻬـﺬا اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺨﺎﻗﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺷـﯿﺨﻬﻢ اﻟﻔﺮداﻧﯽ‪ ،‬و ﮐﺎﺑﺮﻫﻢ اﻟﺼـﻤﺪاﻧﯽ‪ ،‬ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﺣﺘﻤﺎ و‬‫ﺟﺰﻣﺎ و ﺣﺴﻢ ﺷـﺒﻬﺎت اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ و اﻟﻤﺒﻄﻠﯿﻦ ﺣﺴـﻤﺎ و ﺟﺬﻣﺎ‪ ،‬و ارﻏﻢ اﻧﻮف اﻟﺠﺎﺣﺪﯾﻦ اﻟﻤﺪﻏﻠﯿﻦ رﻏﻤﺎ‪ ،‬و ﺣﻄﻢ ﺻﺪور اﻟﻤﻌﺎﻧﺪﯾﻦ ﺣﻄﻤﺎ‪،‬‬‫و ﻗﺼﻢ ﻇﻬﻮر اﻟﻤﺘﻌﺼﺒﯿﻦ ﻗﺼـﻤﺎ‪ ،‬و ﻫﺪم ارﮐﺎن اﻟﻤﺠﺎدﻟﯿﻦ ﻫﺪﻣﺎ‪ ،‬و ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻓﺎﺧﺮه و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺑﺎﻫﺮه ﺧﺎﻗﺎﻧﯽ و ﺟﻼﻟﺖ و ﻋﻈﻤﺖ او ﻧﺰد اﮐﺎﺑﺮ‬‫اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ و ﻣﺘﻔﺤﺺ ﻣﺨﻔﯽ ﻧﯿﺴﺖ دوﻟﺖﺷﺎه ﺳﻤﺮﻗﻨﺪي در ﺗﺬﮐﺮه ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ ﻣﻠﮏ اﻟﺸﻌﺮاء ﺧﺎﻗﺎﻧﯽ ﺣﻘﺎﺋﻘﯽ رﺣﻤﮥ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻧﺎم او ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺷـﯿﺮواﻧﯿﺴﺖ ﻓﻀﻞ و ﺟﺎه و ﻗﺒﻮل ﺳـﻼﻃﯿﻦ و ﺣﮑﺎم او را ﻣﯿـّﺴ ﺮ ﺷﺪه در ﻋﻠﻢ ﺑﯿﻨﻈﯿﺮ و در ﺷـﻌﺮ اﺳـﺘﺎد‬‫ﺑﻮده و در ﺟﺎه ﻣﺸﺎر إﻟﯿﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اوﺳﺘﺎدان ﻣﺎﻫﺮ ﻣﺪح او ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ آن را ﺻﻔﯿﺮ اﻟﻀﻤﯿﺮ ﻧﺎم ﮐﺮده ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ ز دﯾﻮان ازل ﻣﻨﺸﻮر ﮐﺎول‬‫در ﻣﯿﺎن آﻣﺪ‪ ،‬اﻣﯿﺮي ﺟﻤﻠﻪ را دادﻧﺪ و ﺳـﻠﻄﺎﻧﯽ ﺑﺨﺎﻗﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺑﺮاي ﺣﺠﺖ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺮاﻫﯿﻤﯽ ﭘﺪﯾﺪ آﻣﺪ‪ ،‬ز ﭘﺸﺖ آذر ﺻﻨﻌﺖ ﻋﻠﯽ ﻧﺠﺎر ﺷﺮواﻧﯽ‪،‬‬‫در آﺧﺮ او را ذوق ﻓﻘﺮ و ﺷـﮑﺴﺖ ﻧﻔﺲ و ﺻـﻔﺎي ﺑﺎﻃﻦ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ و از ﺧﺎﻗﺎن ﮐﺒﯿﺮ ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ اﻧﺎر اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺮﻫﺎﻧﻪ از ﻣﻼزﻣﺖ و ﺧﺪﻣﺖ اﺳـﺘﻌﻔﺎ‬‫ﻣﯽﺧﻮاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺨﺪﻣﺖ اﻫﻞ ﺳـﻠﻮك ﻣﺸـﻐﻮل ﮔﺮدد ﺧﺎﻗﺎن ﭼﻮن دل ﺑﺴـﺘﻪ ﺻﺤﺒﺖ او ﺑﻮد اﺟﺎزت ﻧﻤﯽداد ﺗﺎ آﻧﮑﻪ ﺑﯽاﺟﺎزت ﺧﺎﻗﺎن از‬‫ﺷﯿﺮوان ﮔﺮﯾﺨﺖ و ﺑﻪ ﯾﻠﻘـﺎن رﻓﺖ ﮔﻤﺎﺷـﺘﮕﺎن ﺷـﯿﺮوان او را ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑـﺪرﮔﺎه ﻓﺮﺳـﺘﺎدﻧﺪ و ﺧﺎﻗـﺎن او را ﺑﻨـﺪ ﻓﺮﻣﻮد در ﻗﻠﻌﻪ ﺷﺎﺑﺮان ﻣـﺪت‬‫ﻫﻔﺘﻤﺎه ﻣﻘﯿـﺪ و ﻣﺤﺒﻮس از ﻏﺎﯾﺖ ﻣﻼﻟﺖ و دﻟﺘﻨﮕﯽ در ﻗﻠﻌﻪ اﯾﻦ ﻗﺼـﯿﺪه ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ و ﺣﺎﻻت ﺗﺮﺳﺎﯾﺎن و ﻟﻐﺎت و اﺻـﻄﻼﺣﺎت اﯾﺸﺎن ﺑﯿﺎن‬‫ﻣﯽﮐﻨﺪ و اﯾﻦ ﻗﺼـﯿﺪه ﻣﺸـﮑﻠﺴﺖ و ﺷـﯿﺦ ﻋﺎرف آذري ﺷﺮح اﯾﻦ اﺑﯿﺎت ﻣﺸﮑﻠﻪ در ﺟﻮاﻫﺮ اﻻﺳﺮار ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﭼﻨﺪ ﺑﯿﺖ از ان ﻗﺼﯿﺪه اﯾﻦ‬‫ﺳﺖ ﻓﻠـﮏ ﮐﺠﺮوﺗﺮﺳﺖ از ﺧﻂ ﺗﺮﺳﺎ‪ ،‬ﻣﺮا دارد ﻣﺴـﻠﺴﻞ راﻫﺐآﺳﺎ‪ ،‬ﭘﺲ از ﺗﻌﻠﯿﻢ دﯾﻦ از ﻫﻔﺖ ﻣﺮدان‪ ،‬ﺑﺲ از ﺗﻨﺰﯾﻞ وﺣﯽ از ﻫﻔﺖ ﻗﺮا‪،‬‬‫ﭘﺲ از ﻣﯿﻘﺎت و ﺣﺞ و ﺳـﻌﯽ و ﻋﻤﺮه‪ ،‬ﭘﺲ از ﻗﺮان و ﺗﻌﻈﯿﻢ ﻣﺼﻼ‪ ،‬ﻣﺮاد از ﺑﻌﺪ ﭘﻨﺠﻪ ﺳﺎﻟﻪ اﺳﻼم‪ ،‬ﻧﺰﯾﺒﺪ ﭼﻮن ﺻﻠﯿﺒﻢ ﺑﻨﺪ ﺑﺮ ﭘﺎ‪ ،‬روم زﻧﺎر‬‫ﺑﻨـﺪم زﯾﻦ ﺗﺤﮑﻢ‪ ،‬روم ﻧﺎﻗﻮس ﺑﻮﺳﻢ زﯾﻦ ﺗﻌـﺪا‪ ،‬و ﮔﺮ ﻗﯿﺼـﺮ ﺳـﮕﺎﻟﺪ راز زردﺷﺖ‪ ،‬ﮐﻨﻢ زﻧﺪه رﺳﻮم زﻧﺪ و اﺳـﺘﺎ ﺑﺴـﺮﮔﯿﻦ ﺧﺮ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻪ‬‫ﺑﻨﺪم‪ ،‬رﻋﺎف ﺟﺎﺛﻠﯿﻖ ﻧﺎﺷﮑﯿﺒﺎ‪ ،‬و ﭼﻮن اﯾﻦ ﻗﺼﯿﺪه ﻣﻮﻗﻮف ﺷﺮﺣﺴﺖ زﯾﺎده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪164 :‬‬‫ازﯾﻦ ﺑﻘﻠﻢ ﻧﯿﺎﯾﺪ و ﺧﺎﻗﺎﻧﯽ ﺑﻌﺪ از ﺣﺒﺲ دﯾﮕﺮ ﺑﻤﻼزﻣﺖ ﻣﺸـﻐﻮل ﻧﺸﺪ و درد ﻃﻠﺐ داﻣﻨﮕﯿﺮ او ﺷﺪ ﻣﺸـﺮب ﻓﻘﺮ درﯾﺎﻓﺖ و ﺑﻌﺰﯾﻤﺖ ﺣﺞ از‬‫ﺷﯿﺮوان ﺑﯿﺮون آﻣـﺪ و ﺑﻬﻤﺮاﻫﯽ ﻣﻮﻓﻖ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ ﮐﻪ ﮐﺮﯾﻢ ﺟﻬﺎن ﺑﻮد و ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﻮﺻـﻠﯽ ﺳـﻔﺮ ﺣﺠﺎز ﭘﯿﺶ ﮔﺮﻓﺖ و اﯾﻦ ﻗﺼـﯿﺪه را در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 156‬از ‪581‬‬‫راه ﻣﮑﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ و وﺻﻒ ﺑﺎدﯾﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﭼﻬﺎر ﻣﻄﻠﻊ درﯾﻦ ﻗﺼﯿﺪه ﺑﮑﺎر داﺷﺘﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﻊ از آن ﻗﺼﯿﺪه اﺳﺖ‬‫ﺳﺮﺣﺪ ﺑﺎدﯾﻪﺳﺖ روان ﺑﺎش ﺑﺮ ﺳﺮش ﺗﺮﯾﺎق روح ﮐﻦ ز ﻧﺴﯿﻢ ﻣﻌﻄﺮش‬‫در آﺧﺮ اﯾﻦ ﻗﺼﯿﺪه را ﺗﺨﻠﺺ ﺑﺎﺳﻢ ﺟﻤﺎل ﻣﻮﺻﻠﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺟﺎه او را ﻣﺒﯿﻦ ﻣﯽﺳﺎزد ﺑﺪﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ و اﯾﻦ ﺳﺖ ﺑﯿﺖ‪،‬‬‫ﺳﻠﻄﺎن دل و ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻫﻤﻢ ﺧﻮاﻧﻤﺶ از آن ﮐﻪ‪ ،‬ﺳﻠﻄﺎن ﭘﺪر ﻧﻮﺷﺖ و ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺑﺮادرش‬‫ﺻـﺎﺣﺐ ﺧﻼـﺻﻪ ﺑﻨـﺎﮐﺜﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ ﮐﻪ ﺧﺎﻗـﺎﻧﯽ ﻧﺰد ﺧﺎﻗﺎن ﺑﺴـﯿﺎر ﻣﻘﺮب ﺑﻮد و در اول ﺣﺎل ﺣﻘﺎﺋﻘﯽ ﺗﺨﻠﺺ داﺷﺖ و ﺧﺎﻗﺎن ﮐﺒﯿﺮ او را‬‫ﻣﻨﺼﺐ ﺧﺎﻗﺎﻧﯽ ارزاﻧﯽ داﺷﺖ اﻟﯽ ان ﻗﺎل وﻓﺎت اﻓﻀﻞ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﺎﻗﺎﻧﯽ در ﺷـﻬﺮ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺑﻮده در ﺷﻬﻮر ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و در‬‫ﺳﺮﺧـﺎب ﺗﺒﺮﯾﺰ آﺳﻮدهﺳﺖ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺟـﺎﻣﯽ در ﻧﻔﺤـﺎت ﮔﻔﺘﻪ اﻓﻀﻞ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺨﺎﻗﺎﻧﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ وي ﺷﺎﮔﺮد ﻓﻠﮑﯽ‬‫ﺷﺎﻋﺮﺳﺖ و ﺑﺸـﻌﺮ ﺷﻬﺮﺗﯽ ﺗﻤﺎم ﯾﺎﻓﺘﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ وﯾﺮا وراي ﻃﻮر ﺷﻌﺮ ﻃﻮري دﯾﮕﺮ ﺑﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﻌﺮ در ﺟﻨﺐ آن ﮐﻢ ﺑﻮده اﺳﺖ‬‫ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺣﻀﺮت ﻣﻮﻟﻮي ﻗﺪس ﺳﺮه ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ‬‫ﺷﻌﺮ ﭼﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮ ﻣﻦ ﺗﺎ ﮐﻪ زﻧﻢ ﻻف ازو ﻫﺴﺖ ﻣﺮا ﻓﻦ دﮔﺮ ﻏﯿﺮ ﻓﻨﻮن ﺷﻌﺮا‬‫و ﺳﺨﻨﺎن وي ﺑﺮﯾﻨﻤﻌﻨﯽ ﺷﺎﻫﺪﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‬‫ﺻﻮرت ﻣﻦ ﻫﻤﻪ او ﺷﺪ ﺻﻔﺖ ﻣﻦ ﻫﻤﻪ او ‪ ،‬ﻻﺟﺮم ﮐﺲ ﻣﻦ و ﻣﻦ ﻧﺸﻨﻮد اﻧﺪر ﺳﺨﻨﻢ‬‫ﻧﺰﻧﻢ ﻫﯿﭻ دري ﺗﺎ ﮐﻪ ﻧﮕﻮﯾﻨﺪ آن ﮐﯿﺴﺖ ‪ ،‬ﭼﻮن ﺑﭙﺮﺳﻨﺪ ﻣﺮا ﺑﺎﯾﺪ ﮔﻔﺘﻦ ﮐﻪ ﻣﻨﻢ‬‫‪ ،‬و در ﻣﺤﻞ دﯾﮕﺮ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‬‫ﻋﺸﻖ ﺑﯿﻔﺸﺮد ﭘﺎﯾﯽ ﺑﺮ ﻧﻤﻂ ﮐﺒﺮﯾﺎ‪ ،‬ﺑﺮ دﯾﺪﺳﺖ ﻧﺨﺴﺖ ﻫﺴﺘﯽ ﻣﺎ را ز ﻣﺎ‬‫ﻣﺎ و ﺷﻤﺎ را ﺑﻨﻘﺪ ﺑﯿﺨﻮدي در ﺧﻮرﺳﺖ زاﻧﮑﻪ ﻧﮕﻨﺠﺪ درو زﺣﻤﺖ ﻣﺎ و ﺷﻤﺎ‬‫و ازﯾﻦ ﻗﺒﯿﻞ ﺳﺨﻨﺎن وي ﺑﺴﯿﺎرﺳﺖ و ازﯾﻨﻬﺎ ﺑﻮي آن ﻣﯽآﯾﺪ ﮐﻪ وﯾﺮا از ﻣﺸﺮب ﺻﺎﻓﯽ ﺻﻮﻓﯿﺎن ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ اﺳﺮارﻫﻢ ﺷﺮﺑﯽ ﺗﻤﺎم ﺑﻮده اﺳﺖ‬‫وي در زﻣـﺎن ﺧﻼﻓﺖ اﻟﻤﺴﺘﻀـﯽء ﺑﻨﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻮده و در ﻗﺼـﯿﺪه ﻋﺮﺑﯽ ﮐﻪ در ﻣـﺪح ﺑﻐـﺪاد ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ وي ﮐﺮده و ﺗﻮﻓﯽ اﻟﻤﺴﺘﻀـﯽء ﺳـﻨﮥ‬‫ﺧﻤﺲ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ وي ﻧﯿﺰ ﻗﺼـﯿﺪه راﺋﯿﻪ ﺣﮑﯿﻢ ﺳـﻨﺎﺋﯽ را ﺟﻮاب ﮔﻔﺘﻪﺳﺖ و ﻋﺪد اﺑﯿﺎت آن از ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد ﮔﺬﺷﺘﻪ و آن را‬‫ﺳﻪ ﻣﻄﻠﻊ ﻧﻬﺎده ﻣﻄﻠﻊ اوﻟﺶ اﯾﻦ ﺳﺖ‬‫اﻟﺼﺒﻮح اﻟﺼﺒﻮح ﮐﺎﻣﺪ ﮐﺎر اﻟﻨﺜﺎر اﻟﻨﺜﺎر ﮐﺎﻣﺪ ﯾﺎر‬‫ﮐﺎري از روﺷﻨﯽ ﭼﻮ آب ﺧﺰان ﯾﺎري از ﺧﻮﺷﺪﻣﯽ ﭼﻮ ﺑﺎد ﺑﻬﺎر‬‫ﭼﺮخ ﺑﺮ ﮐﺎر ﻣﺎ ﺑﻮﻗﺖ ﺻﺒﻮح ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻟﻌﺒﺘﺎن دﯾﺪه ﻧﺜﺎر‬‫و در آﺧﺮ اﯾﻦ ﻗﺼﯿﺪه ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‬‫اﯾﻦ ﻗﺼﯿﺪه ز ﺟﻤﻊ ﺳﺒﻌﯿﺎت ﺛﺎﻣﻨﺴﺖ از ﻏﺮاﺋﺐ اﺷﻌﺎر‬‫از در ﮐﻌﺒﻪ ﮔﺮ دراوﯾﺰﻧﺪ ﮐﻌﺒﻪ ﺑﺮ ﻣﻦ ﻓﺸﺎﻧﺪي اﺳﺘﺎر‬‫زد ﻗﻔﺎ ﻧﺒﮏ را ﻗﻔﺎي ﻧﯿﮏ و اﻣﺮؤ اﻟﻘﯿﺲ را ﻓﮕﻨﺪ از ﮐﺎر‬‫وﺟﻪ ﺷﺼﺖ و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺠـﺎج ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺒﻠﻮي اﻻﻧﺪﻟﺴـﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم و ﻗﻄﻊ و ﯾﻘﯿﻦ اﺛﺒﺎت‬‫ﻧﻤﻮده و آن را در ﻓﻀﺎﺋـﻞ و ﻣﻨـﺎﻗﺐ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﻒ ﺑﺎ ﮐﻪ ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻘﺴﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪165 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 157‬از ‪581‬‬‫ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ذﮐﺮ ان ﺑﺎﯾﻦ ﻧﻬﺞ ﻧﻤﻮده اﻟﻒ ﺑﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺎﺿـﺮات ﻟﻠﺸـﯿﺦ أﺑﯽ اﻟﺤﺠﺎج ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﻠﻮي اﻻﻧﺪﻟﺴـﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ و ﻫﻮ ﻣﺠﻠـﺪ ﺿـﺨﻢ اوﻟﻪ اّن اﻓﺼـﺢ ﮐﻼم ﺳـﻤﻊ و اﻋﺠﺰ و اوﺿـﺢ ﻧﻈﺎم و اوﺟﺰ ﺣﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻨﻔﺴﻪ اﻟﺦ ذﮐﺮ ﻓﯿﻪ اﻧﻪ ﺟﻤﻊ ﻓﻮاﺋﺪ‬‫ﺑﺪاﺋﻊ اﻟﻌﻠﻮم ﻻﺑﻨﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﻟﯿﻘﺮأه ﺑﻌﺪ ﻣﻮﺗﻪ إذ ﻟﻢ ﯾﻠﺤﻖ ﺑﻌﺪ ﻟﺼﻐﺮه اﻟﯽ درﺟﮥ اﻟﻨﺒﻼء و ﺳﻤﯽ ﻣﺎ ﺟﻤﻌﻪ ﻟﻬﺬا اﻟﻄﻔﻞ اﻟﻤﺮﺑﯽ ﺑﮑﺘﺎب اﻟﻒ‬‫ﺑﺎ و ﻣﻦ ﻧﻈﻤﻪ ﻓﯽ اوﻟﻪ‬‫ﻫﺬا ﮐﺘﺎب اﻟﻒ ﺑﺎ ﺻﻨﻔﺘﻪ ﯾﺎ اﻟّﺒﺎ‬‫ﻣﻦ اﺟﻞ ﺑﺨﻠﯽ اﻟﻤﺮّﺟﯽ إذا ﺷﺪي ان ﯾﻠﺒﯽ‬‫ادﻋﻮ ﻟﻌﻠﻢ و ﻣﻦ ح ق ﻣﻦ دﻋﺎ ان ﯾﻠّﺒﯽ‬‫و اﻧﺖ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ اﺑﻨﯽ اﻟﻄﻔﻞ اﻟﺼﻐﯿﺮ اﻟﻤﺮﺑّﯽ‬‫إذا ﻋﻘﻠﺖ ﻓﻘﻞ ﻗﺪ رﺿﯿﺖ ﺑﺎﻟﻠّﻪ رﺑّﺎ‬‫و دﯾﻦ اﻻﺳﻼم دﯾﻨﺎ و ﺑﺎﻟّﻨﺒّﯽ اﻟﻤﻨﺒﺎ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﻗﻞ رﺳﻮﻻ و ﻗﻞ ﻧﺒﯿﺎ ﻣﺤّﺒﺎ‬‫ﺛﻢ اﺳﺘﻘﻢ و اﺗﺒﻌﻪ ﺗﺰدد ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺮﺑﺎ‬‫و ذا اﻟﮑﺘﺎب اﺗﺨﺬه ﻟﺪاء ﺟﻬﻠﮏ ﻃّﺒﺎ‬‫ﻓﺎﻧّﻪ ﺻﻨﻊ ﻣﺮء ﻃﺐ ﻟﻤﻦ ﺣﺐ ﻃّﺒﺎ‬‫ﻫﺬي وﺻﺎة اب ﻟﻢ ﯾﺰل ﻟﺸﺨﺼﮏ ﺻّﺒﺎ‬‫ﺛﻢ ذﮐﺮ ﺗﺴﻌﮥ و ﻋﺸﺮﯾﻦ ﺑﯿﺘﺎ ﻋﻠﯽ ﻋﺪد اﻟﺤﺮوف اﻟﻤﻌﺠﻤﮥ و ﺷﺮﺣﻪ ﮐﻠﻤﮥ ﮐﻠﻤﮥ ﻣﻊ ﻣﻘﻠﻮﺑﻪ و ﻣﻌﮑﻮﺳﻪ و اورد ﻓﯽ اّول اﻟﺸﻌﺮ ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ اﺑﻮاب و‬‫ﻓﯽ آﺧﺮﻫـﺎ ارﺑﻌـﺎ ﻣﻦ اﻟﮑﻠﻤـﺎت اﻟﻤﺰدوﺟـﺎت اﻟﻤﺘﺸﺎﺑﻬـﺎت اﻟﺤﺮوف و ﻫﻮ ﺗـﺎﻟﯿﻒ ﻏﺮﯾﺐ ﻟﮑﻦ ﻓﯿﻪ ﻓﻮاﺋـﺪ ﮐﺜﯿﺮة ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺑﻌﺾ اﻗﻮال اﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺎس در اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ و إذ ﻗﺪ وﻗﻊ ذﮐﺮ ﻋﻠﯽ و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻓﻠﻨﺬﮐﺮ ﺑﻌﺾ ﻓﻀﺎﺋﻠﻬﻤﺎ و‬‫ﻟﻨﺒﺪأ ﺑﻤﻔﺎﺧﺮ ﻋﻠّﯽ اﻟّﺰﮐﯽ اﻟﻌﻠّﯽ اﺑﻦ ﻋّﻢ اﻟّﻨﺒّﯽ ص و ﻟﻨﺜﻦ ﺑﺎﻟﺜﻨﺎء ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻟﻌﺪل اﻟﺮﺿّﯽ اﺑﻦ ﻋﻢ اﻟﻨﺒّﯽ ص اﯾﻀﺎ‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﻄﻔﯿﻞ ﺷـﻬﺪت ﻋﻠّﯿﺎ ﯾﺨﻄﺐ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل ﺳﻠﻮﻧﯽ ﻓﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﺗﺴﺌﻠﻮﻧﯽ ﻋﻦ ﺷﯽء اﻟّﺎ اﺧﺒﺮﺗﮑﻢ ﺑﻪ و ﺳﻠﻮﻧﯽ ﻋﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻣﻦ‬‫آﯾﮥ اﻻ و اﻧﺎ اﻋﻠﻢ أ ﺑﻠﯿﻞ ﻧﺰﻟﺖ أم ﺑﻨﻬﺎر أم ﻓﯽ ﺳﻬﻞ أم ﻓﯽ ﺟﺒﻞ و ﻟﻮ ﺷﺌﺖ اوﻗﺮت ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺑﻌﯿﺮا‬‫ﻣﻦ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻓﺎﺗﺤﮥ اﻟﮑﺘﺎب و ﺳﯿﺄﺗﯽ‬‫ﻗﻮل اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯿﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫و ﻗﻮل اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻓﯿﻪ ﻟﻘﺪ اﻋﻄﯽ ﻋﻠﯽ ﺗﺴﻌﮥ اﻋﺸﺎر اﻟﻌﻠﻢ و اﯾﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻘﺪ ﺷﺎرﮐﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﻌﺸﺮ اﻟﻌﺎﺷﺮ اﻟﺦ‬‫وﺟﻪ ﺷﺼﺖ و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ اﺑﻮ اﻟﺤﺠﺎج ﺑﻠﻮي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت رﻓﻌﺖ ﻣﮑﺎن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم در ﻋﻠﻢ اﺣﺘﺠﺎﺟﺎ آورده‬‫و آن را ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ و اﻟﺠﺰم از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺛﺎﺑﺖ داﻧﺴـﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﻒ ﺑﺎ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺣﮑﺎﯾﺘﯽ ﮐﻪ‬‫در ان ﻗـﻮل ﺣﺠـﺎج ﺛﻘﻔﯽ در ﺣـﻖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻓـﺎﻧّﻪ اﻟﻤﺮء ﯾﺮﻏﺐ ﻋﻦ ﻗـﻮﻟﻪ واردﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ و ﻟّﻤـ ﺎ راﯾﺖ ﻫـﺬه‬‫اﻟﺤﮑﺎﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﮑﺎﻣﻞ و ﻗﻮل اﻟﺤﺠﺎج ﻓﯽ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻫﺬا اﻟﺠﻔﺎء ﻟﻢ اﻣﻠﮏ ﻧﻔﺴﯽ و ﺣﻤﻠﺘﻨﯽ اﻟﻐﯿﺮة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪166 :‬‬‫ﻋﻠﯽ ﺣﺒﯿـﺒﯽ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨـﻪ ان ﮐﺘﺒـﺖ ﻓﯽ ﻃﺮة اﻟﮑﺘـﺎب ﺣﺠـﺎج ﻓﯿﻤـﺎ ﻗﻠﺘﻪ ﺗﮑـﺬبﻓﯽ ﻗـﻮل ﻣﻦ ﻓﯿﻪ اﻟـﻮري ﯾﺮﻏﺐذاك ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻃﺎﻟﺐﻣﻦ ﻣﺜﻠﻪ او ﻣﻨﻪ ﻣﻦ ﯾﻘﺮبﯾﮑﻔﯿﻪ ان ﮐﺎن اﺑﻦ ﻋّﻢ اﻟّﺬي ﻓﯽ ﺟﺎﻫﻪ ﺗﻄﻤﻊ ﯾﺎ ﻣﺬﻧﺐﺻﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﺳّﯿﺪﻣﺎ ﺗﻄﻠﻊ اﻟﺸﻤﺲ و ﻣﺎ ﺗﻐﺮب و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 158‬از ‪581‬‬‫ﻗﻠﺖ اﯾﻀﺎ اﻧﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﺤﺠﺎج و ﻗﻠﮥ ﺟﺪه ﻣﻊ ﺳﻄﺎﺣﮥ ﺧﺪه ﯾﻘﻮل ﻓﯽ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﻫﺬه اﻟﻤﻘﺎﻟﮥ و ﯾﺮﻏﺐ ﻋﻤﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﺗﺎﻟﻠّﻪ ﻣﺎ ﺣﻤﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻟﻘﻮل‬‫اﻟﺮدي اﻟّﺎ اﻟﺤﺪ اﻟﻤﺮدي و اﻻ ﻓﻘﺪ ﻋﻠﻢ اﻟﻐﻮي اّن ﻣﮑﺎن ﻋﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻤﮑﺎن اﻟﻌﻠّﯽ ﮐﯿﻒ ﻻ و‬
‫اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻓﯿﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﻘﻮل و اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻘﺪ اﻋﻄﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺗﺴﻌﮥ اﻋﺸﺎر اﻟﻌﻠﻢ و اﯾﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻘﺪ ﺷﺎرﮐﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﻌﺸﺮ‬‫اﻟﻌﺎﺷـﺮ و ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻗﻀﺎﻧﺎ ﻋﻠّﯽ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻋﻠﻢ اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﺑﺎﻟﻔﺮاﺋﺾ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و‬‫ﺻﺪﻗﻮا رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﮐﻢ ﻟﻪ ﻣﻦ ﺗﺸﻘﯿﻖ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم و ﺗﺮﻗﯿﻖ و ﺑﺼﺮ ﻓﯽ اﻟﺤﺴﺎب و ﺗﺪﻗﯿﻖ ﺣﺘﯽ ﮐﺎﻧﻪ ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﻐﯿﺐ ﻣﻦ ﺳﺘﺮ رﻗﯿﻖ و ﮐﻢ‬‫ﻣﻦ ﻗﻀـﯿﮥ ﻗﻀﺎﻫﺎ ﻟّﻤﺎ ﺑﻠﻐﺖ اﻟﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻣﻀﺎﻫﺎ و رﺑﻤﺎ ﺗﺒﺴﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم إذا ﺳﻤﻌﻬﺎ اﺳﺘﺼﻮاﺑﺎ ﺛﻢ اﻧﻔﺬﻫﺎ اذراﻫﺎ ﺻﻮاﺑﺎ‬‫و ﮐﻢ ﻣﺴﺌﻠﮥ ﺑﺪﯾﻌﮥ دﻗﻖ ﻓﯿﻬﺎ اﻟﻨﻈﺮ ﻓﺎﺗﯽ ﺑﺎﻟﻌﺒﺮ اﻟﺦ ﻓﻬﺬا اﻟﺒﻠﻮي اﺑﻮ اﻟﺤﺠﺎج* ﻗﺼﻢ ﻇﻬﻮر اﻫﻞ اﻟﻤﺮاء و اﻟﻠﺠﺎج* و ﻓﺜﺎء ﺳﻮرة ﺟﺤﻮد ارﺑﺎب‬‫اﻟﺰﯾﻎ و اﻻﻋﻮﺟـﺎج* و اﺑﺎن ان ﺳـﻌﯿﻬﻢ ﻓﯽ اﻻﺑﻄﺎل اﻟﺤﻖ ﺧـﺪاج* ﺣﯿﺚ اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟﻤﺒﻬﺮ اﻻﻧﺒﻼج* ﺣﺘﻤﺎ و ﺟﺰﻣﺎ ﻓﯽ‬‫ﻣﻘﺎم اﻟﻌﺬل و اﻟﻠﻮم* و اﻟﺘﺎﻧﯿﺐ و اﻟﺘﺜﺮﯾﺐ و اﻻﺣﺘﺠﺎج* ﻓﺜﺒﺖ ان اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ و ﻣﻦ ﺳﻠﻔﻪ* او ﻟﺤﻘﻪ ﻓﯽ اﻟﺘﮑﺬﯾﺐ و اﻻﺑﻄﺎل* ﻣﻐﺮﻣﻮن ﺑﺴﻮء‬‫اﻟﺤﺠﺎج* ﻣﻌﺮﺿﻮن ﻋﻦ ﺳﻮي اﻟﻤﻨﻬﺎج* ﻣﻘﻠﺪون ﻓﯽ اﻻﻋﺮاض ﻋﻦ ﻓﻀﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻟﻠﺤﺠﺎج* اﻟﻨﺎﺻﺐ اﻟﻤﻌﺎﻧﺪ اﻟﺤﺎﻗﺪ ﺑﻼ ارﺗﯿﺎب‬‫و اﺧﺘﻼج‬‫وﺟﻪ ﺷﺼﺖ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﺴـﻌﺎدات ﻣﺒـﺎرك ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ اﻻـﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را رواﯾﺖ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺟﺎﻣﻊ‬‫اﻻﺻﻮل ﻓﺮﻣﻮده ﻋﻠﯽ‬‫ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ‬‫در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل‬‫و ﻗﺎل اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻓﻬـﺬا اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟّـﺬي اﺻـﺒﺢ ﻋﻨـﺪﻫﻢ و ﻫﻮ ﻋﯿﺒـﮥ اﻻﺛﺎر* و ﺟﻬﯿﻨـﮥ اﻻﺧﺒﺎر* و اﺑﻦ ﺑﺠﺪة اﻻﺳـﺮار* و ﻃﻼع اﻧﺠﺪة اﻻﻋﺘﺒﺎر* ﻗﺪ روي ﻫﺬا‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪167 :‬‬‫اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻤﺜﺎر* اﻟﻤﻨﯿﻊ اﻟﻤﺴـﺘﺜﺎر* ﻣﻦ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺘﺮﻣـﺬي اﺣﺪ ﺣﻔﺎﻇﻬﻢ اﻟﮑﺒﺎر* و واﺣﺪ اﺛﺒﺎﺗﻬﻢ اﻻﺣﺒﺎر ﻓﻼ ﯾﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎﻟﺠﺤﻮد و اﻻﻧﮑﺎر* و ﻻ‬‫ﯾﻘـﺪم ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﻻﺟﺘﺮام و اﻻﺟﺘﺮار* اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺑﻠﯽ ﺑﺎﻻﻧﺨـﺪاع و اﻻﻏﺘﺮار* و ﻣﻨﯽ ﺑﺎﻻدﺑﺎر و اﻻﺳـﺘﮑﺒﺎر* ﻓﺨﺎض ﻣﻦ اﻟﺒﺎﻃﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻐﻤﺎر* و‬‫رﮐﺐ ﻣﻦ اﻟﺮﯾﻎ ﻣﺘﻦ اﻟﺘﯿـﺎر و وﻃـﺄ ﻗـﺪة اﻟﺰﻟـﻞ و اﻟﻌﺜﺎر* ﻓﺎﻫﺎل ﻟﻌﺴـﻔﻪ ﻗﺘﺎم اﻟﻐّﯽ و اﺛﺎرو ﻣﺤﺎﺳﻦ ﻋﻠﯿﻪ و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺑﻬﯿﻪ و ﻣﮑﺎرم ﮐﺜﯿﺮه و ﻣﺂﺛﺮ‬‫اﺛﯿﺮه اﺑﻦ اﺛﯿﺮ ﻧﻬـﺎﯾﺖ وﻓﯿﺮ و ﻋﺰﯾﺰﺳﺖ ﻧﺒـﺬي از ان ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺗﺎرﯾـﺦ ﮐﺎﻣﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ و ﺗﺎرﯾـﺦ ارﺑﻞ اﺑﻮ اﻟﺒﺮﮐﺎت‬‫ﻣﺒﺎرك ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻤﺴـﺘﻮﻓﯽ و وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و ﻣﺨﺘﺼﺮ اﺑﻮ اﻟﻔﺪاء اﻻﯾﻮﺑﯽ؟؟؟ و ﺗﺘﻤﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼﺮ اﺑﻦ اﻟﻮردي و‬‫ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ و دول اﻻﺳـﻼم ذﻫﺒﯽ و اﺳـﻤﺎء اﻟﺮﺟـﺎل ﻣﺸـﮑﺎة وﻟﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨـﺎن ﯾـﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘـﺎت اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﻪ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻮﻫﺎب ﺳـﺒﮑﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﺳـﻨﻮي و روض اﻟﻤﻨﺎﻇﺮ اﺑﻦ ﺷـﺤﻨﻪ ﺣﻠﺒﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺪي و ﺑﻐﯿﮥ اﻟﻮﻋﺎة‬‫ﺳﯿﻮﻃﯽ و ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻮم ازﻧﯿﻘﯽ و ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ و اﺑﺠﺪ اﻟﻌﻠﻮم و اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﯿﺴـﺖ‬‫اﮐﺜﺮ اﯾﻦ ﻋﺒـﺎرات در ﻣﺠﻠـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ ﺷـﻨﯿﺪي در اﯾﻦ ﺟﺎ اﮐﺘﻔﺎ ﺑﺮ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﻣﯽرود ﺗﺎج اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺳـﺒﮑﯽ در ﻃﺒﻘﺎت‬‫ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤﺒﺎرك ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﺴـﻌﺎدات اﻟﺠﺰري اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 159‬از ‪581‬‬‫ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل و ﻏﺮﯾﺐ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺷـﺮح ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ وﻟﺪ ﺑﺠﺰﯾﺮة اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﻧﺸﺎ ﺑﻬﺎ ﺛﻢ‬‫اﻧﺘﻘـﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﻮﺻـﻞ ﻓﺴـﻤﻊ ﻣﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪون اﻟﻘﺮﻃﺒﯽ و ﺧﻄﯿﺐ اﻟﻤﻮﺻﻞ اﻟﻄﻮﺳـﯽ و ﺳـﻤﻊ ﺑﺒﻐـﺪاد ﻣﻦ اﺑﻦ ﮐﻠﯿﺐ روي ﻋﻨﻪ وﻟـﺪه و‬‫اﻟﺸـﻬﺎب اﻟﻘﻮﺻـﯽ و ﺟﻤﺎﻋﮥ و آﺧﺮ ﻣﻦ روي ﻋﻨﻪ ﺑﺎﻻﺟﺎزة ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﺒﺨﺎري و اﺗﺼﻞ ﺑﺨﺪﻣﮥ اﻻﻣﯿﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻣﺠﺎﻫﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻗﺎﯾﻤﺎز اﻟﯽ‬‫ان ﻫﻠﮏ ﻓﺎﺗﺼﻞ ﺑﺨﺪﻣـﮥ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﻮﺻﻞ ﻏﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و وﻟﯽ دﯾﻮان اﻻﻧﺸﺎء و ﻟﻪ دﯾﻮان رﺳﺎﺋﻞ و ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﺎ ذﮐﺮﻧﺎه ﮐﺘﺎب‬‫اﻻﻧﺼﺎف ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﮑﺸﻒ و اﻟﮑﺸﺎف ﺗﻔﺴﯿﺮي اﻟﺜﻌﻠﺒﯽ و اﻟﺰﻣﺨﺸﺮي و اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ اﻟﻤﺨﺘﺎر ﻓﯽ اﻻدﻋﯿﮥ و اﻻذﮐﺎر و اﻟﺒﺪﯾﻊ ﻓﯽ ﺷﺮح‬‫ﻓﺼﻮل اﺑﻦ اﻟـﺪﻫﺎن ﻓﯽ اﻟﻨﺤﻮ و اﻟﻔﺮوق و اﻷﺑﻨﯿـﮥ و ﮐﺘﺎب اﻻذواء و اﻟـﺬوات و ﺷـﺮح ﻏﺮﯾﺐ اﻟﻄﻮال و ﮐﺎن ﺑﺎرﻋﺎ ﻓﯽ اﻟﺘﺮﺳـﯿﻞ و ﻋﺮض ﻟﻪ‬‫ﻣﺮض ﻣﺰﻣﻦ اﺑﻄﻞ ﯾـﺪﯾﻪ و رﺟﻠﯿﻪ و ﻋﺠﺰ ﻋﻦ اﻟﮑﺘﺎﺑﮥ و اﻗﺎم ﺑﺪاره و اﻧﺸﺄ رﺑﺎﻃﺎ ﺑﻘﺮﯾﮥ ﻣﻦ ﻗﺮي اﻟﻤﻮﺻﻞ و وﻗﻒ اﻣﻼﮐﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﮐﺎن ﻓﺎﺿـﻼ‬‫رﺋﯿﺴـﺎ ﻣﺸـﺎرا إﻟﯿﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ و ﺟـﺎﻣﻊ اﻻـﺻﻮل ﮐﺘﺎب ﻣﻌﺮوف و ﻣﺸـﻬﻮر و ﻣﻘﺒﻮل اﮐﺎﺑﺮ ﻓﺤﻮﻟﺴﺖ ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻘﺴﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن در ذﮐﺮ آن ﮔﻔﺘﻪ ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل ﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺮﺳﻮل ﻻﺑﯽ اﻟﺴﻌﺎدات ﻣﺒﺎرك‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪168 :‬‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ 606‬ﺳﺖ و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ اوﻟﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟّﺬي اوﺿﺢ ﻟﻤﻌﺎﻟﻢ اﻻﺳﻼم ﺳﺒﯿﻼ اﻟﺦ‬‫ذﮐﺮ اّن ﻣﺒﻨﯽ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘـﺎب ﻋﻠﯽ ﺛﻠﺜـﮥ ارﮐﺎن اﻻول ﻓﯽ اﻟﻤﺒﺎدي اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﻘﺎﺻـﺪ اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻓﯽ اﻟﺨﻮاﺗﯿﻢ و اورد ﻓﯽ اﻻول ﻣﻘﺪﻣـﮥ و ارﺑﻌﮥ‬‫ﻓﺼـﻮل و ذﮐﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﻘﺪﻣـﮥ اّن ﻋﻠـﻮم اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﺗﻨﻘﺴﻢ اﻟﯽ ﻓﺮض و ﻧﻔـﻞ و اﻟﻔﺮض اﻟﯽ ﻓﺮض ﻋﯿﻦ و ﻓﺮض ﮐﻔﺎﯾـﮥ و ان ﻣﻦ اﺻﻮل ﻓﺮوض‬‫اﻟﮑﻔﺎﯾـﺎت ﻋﻠﻢ اﺣـﺎدﯾﺚ اﻟّﺮﺳﻮل ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟـّﺴ ﻼم و آﺛـﺎر اﺻـﺤﺎﺑﻪ اﻟّﺘﯽ ﻫﯽ ﺛـﺎﻧﯽ ادﻟـﮥ اﻻﺣﮑـﺎم و ﻟﻪ اﺻﻮل و اﺣﮑﺎم و ﻗﻮاﻋـﺪ و‬‫اﺻـﻄﻼﺣﺎت ذﮐﺮﻫـﺎ اﻟﻌﻠﻤـﺎء ﯾﺤﺘﺎج ﻃﺎﻟﺒﻬﺎ اﻟﯽ ﻣﻌﺮﻓﺘﻬﺎ ﮐﺎﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺮﺟﺎل و اﺳﺎﻣﯿﻬﻢ و اﻧﺴﺎﺑﻬﻢ و اﻋﻤﺎرﻫﻢ و وﻗﺖ وﻓﺎﺗﻬﻢ و اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺼـﻔﺎت‬‫اﻟﺮواة و ﺷـﺮاﺋﻄﻬﻢ اﻟّﺘﯽ ﯾﺠﻮز ﻣﻌﻬـﺎ ﻗﺒﻮل رواﯾﺘﻬﻢ و اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻤﺴـﺘﻨﺪ اﻟﺮواة و اﯾﺮادﻫﻢ ﻣﺎ ﺳـﻤﻌﻮه و ذﮐﺮ ﻣﺮاﺗﺒﻪ و اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺠﻮاز ﻧﻘﻞ اﻟﺤـﺪﯾﺚ‬‫ﺑـﺎﻟﻤﻌﻨﯽ و رواﯾـﮥ ﺑﻌﻀﻪ و اﻟﺰﯾـﺎدة ﻓﯿﻪ و اﻻﺿﺎﻓـﮥ إﻟﯿﻪ ﻣـﺎ ﻟﯿﺲ ﻣﻨﻪ و اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻤﺴـﻨﺪ و ﺷـﺮاﺋﻄﻪ و اﻟﻌـﺎﻟﯽ ﻣﻨﻪ و اﻟﻨـﺎزل و اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻤﺮﺳـﻞ و‬‫اﻧﻘﺴـﺎﻣﻪ اﻟﯽ اﻟﻤﻨﻘﻄﻊ و اﻟﻤﻮﻗﻮف و اﻟﻤﻌﻀـﻞ و اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺠﺮح و ﺑﯿﺎن ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻤﺠﺮوﺣﯿﻦ و اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻗﺴﺎم اﻟﺼـﺤﯿﺢ و اﻟﮑـﺬب و اﻟﻐﺮﯾﺐ و‬‫اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﺧﺒﺎر اﻟﺘﻮاﺗﺮ و اﻵﺣﺎد و اﻟﻨﺎﺳـﺦ و اﻟﻤﻨﺴﻮخ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻓﻤﻦ اﺗﻘﻨﻬﺎ اﺗﯽ دار ﻫـﺬا اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ذﮐﺮ ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻞ اﻻول‬‫اﻧﺘﺸﺎر ﻋﻠﻢ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻣﺒـﺪأ ﺟﻤﻌﻪ و ﺗﺎﻟﯿﻔﻪ و ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻞ اﻟﺜﺎﻧﯽ اﺧﺘﻼف اﻏﺮاض اﻟﻨﺎس و ﻣﻘﺎﺻﺪﻫﻢ ﻓﯽ ﺗﺼـﻨﯿﻒ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻓﯽ اﻟﻔﺼـﻞ‬‫اﻟﺜﺎﻟﺚ اﻗﺘـﺪاء ﻟﻠﻤﺘﺎﺧﺮﯾﻦ ﺑﺎﻟﺴﺎﻟﻔﯿﻦ و ﺳـﺒﺐ اﺧﺘﺼﺎر ﮐﺘﺒﻬﻢ و ﺗﺎﻟﯿﻔﻬﺎ و ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻞ اﻟﺮاﺑﻊ ﺧﻼﺻﮥ اﻟﻐﺮض ﻣﻦ ﺟﻤﻊ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻗﺎل و ﻟﻤﺎ‬‫وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺘﺐ و راﯾﺖ ﮐﺘﺎب رزﯾﻦ و ﻫﻮ اﮐﺒﺮﻫﺎ و اﻋﻤﻬﺎ ﺣﯿﺚ ﺣﻮي اﻟﮑﺘﺐ اﻟـّﺴ ﻨﮥ اﻟﺘﯽ ﻫﯽ أم ﮐﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﺷﻬﺮﻫﺎ ﻓﺎﺣﺒﺒﺖ ان‬‫اﺷـﺘﻐﻞ ﺑﻬﺬا اﻟﮑﺘﺎب اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻓﻠﻤﺎ ﺗﺘّﺒﻌﺘﻪ وﺟﺪﺗﻪ ﻗﺪ اودع اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﯽ اﺑﻮاب ﻏﯿﺮ ﺗﻠﮏ اﻻﺑﻮاب اوﻟﯽ ﺑﻬﺎ و ﮐﺮر ﻓﯿﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮة و ﺗﺮك‬‫اﮐﺜﺮ ﻣﻨﻬـﺎ ﻓﺠﻤﻌﺖ ﺑﯿﻦ ﮐﺘـﺎﺑﻪ و ﺑﯿﻦ ﻣـﺎ ﻟﻢ ﯾـﺬﮐﺮ ﻣﻦ اﻻـﺻﻮل اﻟﺴـﺘﮥ و راﯾﺖ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮة ﻟﻢ اﺟـﺪﻫﺎ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل ﻻﺧﺘﻼف‬‫اﻟﻨﺴـﺦ و اﻟﻄﺮق و اﻧﻪ ﻗـﺪ اﻋﺘﻤـﺪ ﻓﯽ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﮐﺘـﺎﺑﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﻮاب اﻟﺒﺨـﺎري ﻓﻨﺎﺟﺘﻨﯽ ﻧﻔﺴـﯽ ان اﻫـّﺬب ﮐﺘﺎﺑﻪ و ارﺗﺐ اﺑﻮاﺑﻪ و اﺿـﯿﻒ إﻟﯿﻪ ﻣﺎ‬‫اﺳـﻘﻄﻪ ﻣـﻦ اﻻـﺻﻮل و اﺗﺒﻌـﻪ ﺷـﺮح ﻣـﺎ ﻓﯽ اﻻﺣـﺎدﯾﺚ ﻣﻦ اﻟﻐﺮﯾﺐ و اﻻـﻋﺮاب و اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻓﺸـﺮﻋﺖ ﻓﺤـﺬﻓﺖ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ و ﻟﻢ اﺛﺒﺖ اﻟّـﺎ اﺳـﻢ‬‫اﻟﺼﺤﺎﺑﯽ اﻟّﺬي روي اﻟﺤﺪﯾﺚ ان ﮐﺎن ﺧﺒﺮا او اﺳﻢ ﻣﻦ ﯾﺮوﯾﻪ ﻋﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﯽ ان ﮐﺎن اﺛﺮا و اﻓﺮدت ﺑﺎﺑﺎ ﻓﯽ آﺧﺮ اﻟﮑﺘﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪169 :‬‬‫ﯾﺘﻀـﻤﻦ اﺳـﻤﺎء اﻟﻤـﺬﮐﻮرﯾﻦ ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﮑﺘـﺎب ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺮوف و اﻣﺎ ﻣﺘﻮن اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﻠﻢ اﺛﺒﺖ ﻣﻨﻬﺎ اﻟّﺎ ﻣﺎ ﮐﺎن ﺣـﺪﯾﺜﺎ او اﺛﺮا و ﻣﺎ ﮐﺎن ﻣﻦ‬‫اﻗﻮال اﻟﺘـﺎﺑﻌﯿﻦ و اﻻﺋّﻤـ ﮥ ﻓﻠﻢ اذﮐﺮه اﻟّـﺎ ﻧـﺎدرا و ذﮐﺮه رزﯾﻦ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻓﻘﻪ ﻣﺎﻟﮏ و رﺟﺤﺖ اﺧﺘﯿﺎر اﻻﺑﻮاب ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺴﺎﻧﯿـﺪ و ﺑﻨﯿﺖ اﻻﺑﻮاب‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻌـﺎﻧﯽ ﻓﮑﻞ ﺣـﺪﯾﺚ اﻧﻔﺮد ﺑﻤﻌﻨﯽ اﺛﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺑﺎﺑﻪ ﻓﺎن اﺷـﺘﻤﻞ ﻋﻠﯽ اﮐﺜﺮ اوردﺗﻪ ﻓﯽ آﺧﺮ اﻟﮑﺘﺎب ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﺳـﻤﯿﺘﻪ ﮐﺘﺎب اﻟﻠﻮاﺣﻖ ﺛﻢ‬‫اﻧﯽ ﻋﻤﺪت ﻟا ﯽ ﮐﻞ ﮐﺘﺎب ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﺴـﻤﺎة ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب و ﻓﻀﻠﺘﻪ اﻟﯽ اﺑﻮاب و ﻓﺼﻮل ﻻﺧﺘﻼف ﻣﻌﻨﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ﻟﻤﺎ ﮐﺜﺮ‬‫ﻋـﺪد اﻟﮑﺘﺐ ﺟﻌﻠﺘﻬﺎ ﻣﺮﺗﺒـﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺮوف ﻓﺎودﻋﺖ ﮐﺘﺎب اﻻﯾﻤﺎن و ﮐﺘﺎب اﻻﯾﻼء ﻓﯽ اﻻﻟﻒ ﺛﻢ ﻋﻤﺪت اﻟﯽ آﺧﺮ ﮐﻞ ﺣﺮف ﻓﺬﮐﺮت ﻓﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 160‬از ‪581‬‬‫ﻓﺼﻼ ﯾﺴﺘﺪل ﺑﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﻮاﺿﻊ اﻻﺑﻮاب ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺎب و راﯾﺖ ان اﺛﺒﺖ اﺳﻤﺎء رواة ﮐّﻞ ﺣﺪﯾﺚ او اﺛﺮ ﻋﻠﯽ ﻫﺎﻣﺶ اﻟﮑﺘﺎب ﺣﺬاء اول اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫و رﻗﻤﺖ ﻋﻠﯽ اﺳﻢ ﮐﻞ راو ﻋﻼﻣـﮥ ﻣﻦ اﺧﺮج ذﻟﮏ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟﮑﺘﺐ اﻟـّﺴ ﺘﮥ و اّﻣﺎ اﻟﻐﺮﯾﺐ ﻓـﺬﮐﺮﺗﻪ ﻓﯽ آﺧﺮ ﮐﻞ ﺣﺮف ﻋﻠﯽ‬‫ﺗﺮﺗﯿﺐ اﻟﮑﺘﺐ و ذﮐﺮت اﻟﮑﻠﻤﺎت اﻟّﺘﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﺘﻮن اﻟﻤﺤﺘﺎﺟﮥ اﻟﯽ اﻟﺸـﺮح ﺑﺼﻮرﺗﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻫﺎﻣﺶ اﻟﮑﺘﺎب و ﺷـﺮﺣﻬﺎ ﺣﺬاءﻫﺎ اﻧﺘﻬﯽ و ﻣﻮﻟﻮي‬‫ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﮔﻔﺘﻪ ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل ﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺮﺳﻮل ﻻﺑﯽ اﻟﺴـﻌﺎدات اﻟﻤﺒﺎرك ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﮑﺮم ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري و درﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺻـﺤﺎح ﺳـﺘﻪ را ﺑﺮ وﺿﻊ ﮐﺘﺎب زرﯾﻦ ﺟﻤﻊ‬‫ﮐﺮده ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎ زﯾﺎدات ﮐﺜﯿﺮه اوﻟﻪ اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟﺬي اوﺿﺢ ﻟﻤﻌﺎﻟﻢ اﻻﺳـﻼم ﺳﺒﯿﻼ و ﺑﻨﺎي اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﺮ ﺳﻪ رﮐﻨﺴﺖ اول در ﻣﺒﺎدي دوم در‬‫ﻣﻘﺎﺻـﺪ ﺳﻮم در ﺧﻮاﺗﯿﻢ و در وي ﻧﻮﺷـﺘﻪ و ﻟﻤـﺎ وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﺴـﺘﮥ و راﯾﺖ ﮐﺘﺎب رزﯾﻦ و ﻫﻮ اﮐﺒﺮﻫﺎ و اﻋﻤﻬﺎ ﺣﯿﺚ ﺣﻮي اﻟﮑﺘﺐ‬‫اﻟﺴـﺘﮥ اﻟّﺘﯽ ﻫﯽ أم ﮐﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﺷـﻬﺮﻫﺎ ﻓﺎﺣﺒﺒﺖ ان اﺷﺘﻐﻞ ﺑﻬﺬا اﻟﮑﺘﺎب اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻓﻠﻤﺎ ﺗﺘﺒﻌﺘﻪ و وﺟﺪﺗﻪ ﻗﺪ اودع اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﯽ اﺑﻮاب ﻏﯿﺮ‬‫ﺗﻠﮏ اﻻﺑﻮاب اوﻟﯽ ﺑﻬﺎ و ﮐﺮر ﻓﯿﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮة و ﺗﺮك اﮐﺜﺮ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﺠﻤﻌﺖ ﺑﯿﻦ ﮐﺘﺎﺑﻪ و ﺑﯿﻦ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾـﺬﮐﺮ ﻣﻦ اﻻﺻﻮل اﻟﺴـﺘﮥ و رأﯾﺖ ﻓﯽ‬‫ﮐﺘـﺎﺑﻪ اﺣـﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮة ﻟﻢ اﺟـﺪﻫﺎ ﻓﯽ اﻻـﺻﻮل ﻻﺧﺘﻼـف اﻟﻨﺴـﺦ و اﻟﻄﺮق و اﻧﻪ ﻗـﺪ اﻋﺘﻤـﺪ ﻓﯽ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﻮاب اﻟﺒﺨﺎري ﻓﻨﺎﺟﺘﻨﯽ‬‫ﻧﻔﺴﯽ ان أﻫﺬب ﮐﺘﺎﺑﻪ و ارﺗﺐ اﺑﻮاﺑﻪ و اﺿﯿﻒ إﻟﯿﻪ ﻣﺎ اﺳﻘﻄﻪ ﻣﻦ اﻻﺻﻮل و اﺗﺒﻌﻪ ﺷﺮح ﻣﺎ ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻦ اﻟﻐﺮﯾﺐ و اﻻﻋﺮاب و اﻟﻤﻌﻨﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪170 :‬‬‫ﻓﺸـﺮﻋﺖ و ﻟﻢ اﺛﺒﺖ اﻟّـﺎ اﺳﻢ اﻟﺼـﺤﺎﺑﯽ اﻟّـﺬي روي اﻟﺤـﺪﯾﺚ ان ﮐﺎن ﺧﯿﺮا او اﺳﻢ ﻣﻦ ﯾﺮوﯾﻪ ﻋﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﯽ ان ﮐﺎن اﺛﺮا و اﻓﺮدت ﺑﺎﺑﺎ ﻓﯽ‬‫آﺧﺮ اﻟﮑﺘﺎب ﯾﺘﻀـﻤﻦ اﺳﻤﺎء اﻟﻤﺬﮐﻮرﯾﻦ ﻓﯽ ﺟﻤﻊ اﻟﮑﺘﺎب ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺮوف و اﻣﺎ ﻣﺘﻮن اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻠﻢ اﺛﺒﺖ ﻣﻨﻬﺎ اﻟّﺎ ﻣﺎ ﮐﺎن ﺣﺪﯾﺜﺎ او اﺛﺮا و ﻣﺎ‬‫ﮐـﺎن ﻣﻦ اﻗﻮال اﻟﺘـﺎﺑﻌﯿﻦ و اﻻﺋّﻤـ ﮥ ﻓﻠﻢ اذﮐﺮه اﻟّﺎ ﻧﺎدرا و ذﮐﺮه رزﯾﻦ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻓﻘﻪ ﻣﺎﻟﮏ و رﺟﺤﺖ اﺧﺘﯿﺎر اﻻﺑﻮاب ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺴﺎﻧﯿـﺪ و ﺑﻨﯿﺖ‬‫اﻻـﺑﻮاب ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻌـﺎﻧﯽ ﻓﮑـﻞ ﺣـﺪﯾﺚ اﻧﻔﺮد ﺑﻤﻌﻨﯽ اﺛﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺑـﺎﺑﻪ ﻓـﺎن اﺷـﺘﻤﻞ ﻋﻠﯽ اﮐﺜﺮ اوردﺗﻪ ﻓﯽ آﺧﺮ اﻟﮑﺘﺎب ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﺳـﻤﯿﺘﻪ ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﻠﻮاﺣﻖ اﻧﺘﻬﯽ‬‫وﺟﻪ ﺷﺼﺖ و ﺷﺸﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻌﻄﺎر ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را در اﺷـﻌﺎر ﺑﻼﻏﺖ ﺷﻌﺎر ﺧﻮد ﻧﻈﻢ ﻓﺮﻣﻮده و‬‫ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ آن ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم واﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻈﻬﺮ اﻟﻌﺠﺎﺋﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻣﺼﻄﻔﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﺣﯿﺪر ﭘﺎﮐﺰاد ﻣﺮﺗﻀﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﻋﻠﻤﻢ او ﺑﺪاد‬‫ﻣﺼﻄﻔﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ او ﺣﻖ ﻣﻨﺴﺖ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﭼﻮن ﺟﺎن در ﺗﻨﺴﺖ‬‫ﻣﺼﻄﻔﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﺷﻪ ﺑﺪ ﺳﺮ ﻏﯿﺐ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ او را ﻧﯿﺴﺖ ﻋﯿﺐ‬‫ﻣﺼﻄﻔﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﯾﺎ ﺧﯿﺮ اﻟﻮري‬‫و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ‬‫رو ﺗﻮ ﺗﺮك ﻣﺬﻫﺐ و دﯾﻨﺖ ﺑﮑﻦ ﺑﺎ ﺗﻮ ﮔﻔﺖ ﻣﺼﻄﻔﯽ را ﮔﻮش ﮐﻦ‬‫ﻧﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﮔﻔﺖ ﺑﺎب ﻋﻠﻢ اوﺳﺖ اﻧﻤﺎ در ﺷﺎن ﺣﯿﺪر ﺧﻮد ﻧﮑﻮﺳﺖ‬‫و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻫﯿﭻ ﻣﯽداﻧﯽ ﮐﻪ ﻗﺮان ﺧﻮان ﮐﻪ ﺑﻮد ﻫﻤﭽﻮ ﻧﻮري در ﻣﯿﺎن ﺟﺎن ﮐﻪ ﺑﻮد‬‫ﻫﯿﭻ ﻣﯽداﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎب ﻋﻠﻢ ﮐﯿﺴﺖ اﻧﺪرﯾﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺠﻮد و ﺣﻠﻢ ﮐﯿﺴﺖ‬‫و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺸﻖ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﻧﺒﯽ ﺣﻖ را ﺷﻨﺎﺧﺖ زاﻧﮑﻪ در وادي ﺣﻀﺮت ﻣﯽﺷﺘﺎﻓﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 161‬از ‪581‬‬‫ﻋﺸﻖ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﺑﺎرﻫﺎ ﮔﻔﺘﻢ ﺑﺘﻮ اﺳﺮارﻫﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻫﯿﭻ ﻣﯽداﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﻌﺠﺰ آن ﮐﯿﺴﺖ وﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﺪح و ﺛﻨﺎ در ﺷﺎن ﮐﯿﺴﺖ‬‫ﮐﻪ ﻧﻬﺎده ﭘﺎي ﺑﺮ ﮐﺘﻒ رﺳﻮل ﻣﺼﻄﻔﯽ ﮐﺮده ﭼﻮ ﻣﻌﺮاﺟﺶ ﻗﺒﻮل‬‫ﮐﻪ ﺑﺪه ﺧﻮد ﺗﺎﺟﺪار اﻧﻤﺎ ﮐﻪ ﺑﺪه در ﻣﻠﮏ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﻞ اﺗﯽ‬‫ﮐﻪ ﺑﺪه ﻗﺮآن ﻧﺎﻃﻖ در ﻋﯿﺎن ﮐﻪ ﺷﺪه در ﻟﻮ ﮐﺸﻒ اﺳﺮار و ان‬‫ﮐﯿﺴﺖ ﺑﺎب ﻋﻠﻢ از ﮔﻔﺖ رﺳﻮل ﺧﻮد ﮐﺮا ﺑﻮدﺳﺖ در ﻋﻠﻢ ﻗﺒﻮل‬‫و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺟﻮﻫﺮ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﻦ ﺧﻮد ﺣﯿﺪرﺳﺖ زاﻧﮑﻪ در درﯾﺎي رﺣﻤﺎن ﮔﻮﻫﺮﺳﺖ‬‫ﺟﻮﻫﺮ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﻦ ﺧﻮد ﺑﺎب اوﺳﺖ زاﻧﮑﻪ او ﺑﺎب ﻧﺒﻮت را ﻧﮑﻮﺳﺖ‬‫و ﻧﯿﺰ در آن ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻣﻦ ز ﺑﺎب ﻋﻠﻢ ﻋﻄﺎر آﻣﺪم ﻻﺟﺮم ﮔﻮﯾﺎي اﺳﺮار آﻣﺪم‬‫ﻣﻦ ﺷﺪم اﺳﺮار اﺳﺮاران ﻣﻦ ﻣﻦ ﺷﺪم ﻋﻄﺎر ﻋﻄﺎران ﻣﻦ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻋﻄﺎر در اﺳﺮارﻧﺎﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺗﻮ ﺑﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻣﯿﺪان ﻣﺮﺗﻀﯽ را ز ﺧﻮد آﮔﺎه ﻣﯿﺪان ﻣﺮﺗﻀﯽ را‬‫ﺑﺮو از ﺑﺎب او در ﺷﻬﺮ ﻋﻠﻤﺶ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺑﯿﻨﯽ ﺗﻮ ﺧﻮد آﺛﺎر ﺣﻠﻤﺶ‬‫ﮐﻪ ﺑﺎب ﺷﻬﺮ ﻋﻠﻢ و ﺣﻠﻢ و ﻓﺘﻮي اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺘﻘﻮي‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻨﺴﺖ ﺟﺎن آدم اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻨﺴﺖ ﻋﯿﺴﯽ ﻣﺮﯾﻢ‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺎب ﻧﺒﻮت اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻧﻮر وﻻﯾﺖ‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ان ﺑﺎب ﺣﮑﻤﺖ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺎ ﻧﻮح ﻫﻤﺪﺳﺖ‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻧﻄﻖ زﺑﺎﻧﺴﺖ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺷﺮح ﺑﯿﺎﻧﺴﺖ‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ آن ﺷﺎه ﻋﺎدل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪171 :‬‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ان ﺷﺎه ﮐﺎﻣﻞ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺧﺘﻢ وﻻﯾﺖ‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺎب ﻫﺪاﯾﺖ و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﮔﺮ ﻓﺮﻣﺎﻧﺒﺮي ﻓﺮﻣﺎن ﺷﻪ ﺑﺮ وﮔﺮﻧﻪ اوﻓﺘﺎدي ﺧﻮد ﺑﭽﻪ در‬‫اﮔﺮ ﻓﺮﻣﺎﻧﺒﺮي ﻓﺮﻣﺎن ﺣﯿﺪر ع ﭼﻮ ﺑﺎﺑﺴﺖ آن ﺑﻌﻠﻢ ﻣﺼﻄﻔﯽ ع در‬‫و ﻧﯿﺰ ﻋﻄﺎر در اﻟﻬﯽﻧﺎﻣﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﭘﯿﻤﺒﺮ ﮔﻔﺖ ﺑﺎ آن ﻧﻮر دﯾﺪه ز ﯾﮏ ﻧﻮرﯾﻢ ﻫﺮ دو آﻓﺮﯾﺪه‬‫ﻋﻠﯽ ع ﭼﻮن ﺑﺎ ﻧﺒﯽ ﺑﺎﺷﺪ ز ﯾﮏ ﻧﻮر‬‫ﯾﮑﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻫﺮ دو از دوي دور ﭼﻨﺎن در ﺷﻬﺮ داﻧﺶ ﺑﺎب آﻣﺪ‬‫ﮐﻪ ﺟﻨﺖ را ﺑﺤﻖ ﺑﻮاب آﻣﺪ و ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎر از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻋﺮﻓﺎي ﮐﺒﺎر و اﮐﺎﺑﺮ واﻗﻔﯿﻦ ﺣﻘﺎﺋﻖ و اﺳـﺮار ﺳﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻋﻈﯿﻤﮥ اﻟﻤﻘﺪار‬‫و ﻣﺎﺛﺮ ﻓﺨﯿﻤﻪ اﻻﺛﺎر او ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﯾﻦ ﺣﻀﺮت ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﺟﻤﯿﻞ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺠﻠﯿﻞ در ﻣﺠﻠﺪ آﺗﯽ ﻣﺮﻗﻮم و ﻣﺴﻄﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻣﺮ در اﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 162‬از ‪581‬‬‫ﻣﻘﺎم اﮐﺘﻔﺎ ﺑﺮ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﻣﯽرود ﻣﺠـﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻇﻬﯿﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺴـﻼﺳﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎر‬‫ﻧﯿﺸﺎﭘﻮري ﻗﺪس ﺳـﺮه وي ﻣﺰﯾﺪ ﺣﻀـﺮت ﺷﯿﺦ ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻨﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻈﻬﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺳﺎزد و ﻧﯿﺰ در دﯾﺒﺎﭼﻪ ﺗﺬﮐﺮة اﻷوﻟﯿﺎء ﮐﻪ‬‫ﺑﻮي ﻣﻨﺴﻮﺑﺴﺖ ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ ﮐﻪ ﯾـﮏ روز ﺑﺮ اﻣـﺎم ﻣﺠـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻐـﺪادي درآﻣـﺪم وﯾﺮا دﯾـﺪم ﮐﻪ ﻣﯽﮔﺮﯾﺴﺖ ﮔﻔﺘﻢ ﺧﯿﺮﺳﺖ ﮔﻔﺖ زﻫﯽ‬‫ﺳﭙﻬﺴﺎﻻران ﮐﻪ درﯾﻦ اﻣﺖ ﺑﻮدهاﻧﺪ ﺑﻤﺜﺎﺑﻪ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯽ ﻧﺒﯿﻨﺎ و ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم ﺑﻮدهاﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺎء اﻣﺘﯽ ﮐﺎﻧﺒﯿﺎء ﺑﻨﯽ إﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ‬‫ﮔﺮﯾﻪ ﻣﻦ از اﻧﺴﺖ ﮐﻪ دوش ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮدم ﮐﻪ ﺧﺪاﯾﺎ ﺧﺪاوﻧﺪا ﮐﺎر ﺗﻮ ﺑﻌﻠﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﺮا ازﯾﻦ ﻗﻮم ﮔﺮدان ﯾﺎ از ﻧﻈﺎرﮔﯿﺎن اﯾﻦ ﻗﻮم ﮔﺮدان ﮐﻪ‬‫ﻗﺴﻢ دﯾﮕﺮ را ﻃﺎﻗﺖ ﻧـﺪارم ﻣﯽﮔﺮﯾﻢ ﮐﻪ ﻣﺴـﺘﺠﺎب ﺷـﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ ﻧﻪ ﺑﻌﻀـﯽ ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﺑﺤﺴﺐ ﺑﺎﻃﻦ و روﺣﺎﻧﯿﺖ او را از ﻣﻨﺼﻮر ﺣﻼج ﻧﯿﺰ‬‫ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺑﻮده اﺳﺖ و ﺑﻌﻀﯽ ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ ﻧﻮر ﻣﻨﺼﻮر ﺣﻼج ﺑﻌﺪ از ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه ﺳﺎل ﺑﺮوح ﻣﻘﺪﺳﻪ ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎر ﺗﺠﻠﯽ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ و‬‫ﻣﺮﺑﯽ او ﺷـﺪه ﮔﻮﯾﻨـﺪ ﮐﻪ ﺳـﺒﺐ ﺗﻮﺑﻪ وي آن ﺑﻮد ﮐﻪ روزي در دﮐـﺎن ﻧﺸﺴـﺘﻪ ﺑﻮد دروﯾﺸـﯽ ﺑﺂﻧﺠـﺎ رﺳـﯿﺪ ﭼﻨـﺪ ﺑـﺎر ﺷـﯿﺌﺎ ﻟّﻠﻪ ﮔﻔﺖ وي‬‫ﺑـﺪروﯾﺶ ﻧـﭙﺮداﺧﺖ دروﯾﺶ ﮔﻔﺖ أي ﺧـﻮاﺟﻪ ﺗﻮ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺧﻮاﻫﯽ ﻣﺮد ﻋﻄـﺎر ﮔﻔﺖ ﭼﻨـﺎﻧﮑﻪ ﺗﻮ ﺧﻮاﻫﯽ ﻣﺮد دروﯾﺶ ﮔﻔﺖ ﻫﻤﭽﻮ ﻣﻦ‬‫ﻣﯽﺗﻮاﻧﯽ ﻣﺮد ﻋﻄـﺎر ﮔﻔﺖ ﺑﻠﯽ دروﯾﺶ ﮐـﺎﺳﻪ ﭼﻮﺑﯿﻦ داﺷﺖ زﯾﺮ ﺳـﺮ ﻧﻬـﺎد و ﮔﻔﺘﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺟـﺎن ﺑﺤﻖ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﮐﺮد ﻋﻄـﺎر را ﺣﺎل ﻣﺘﻐﯿﺮ ﺷـﺪ‬‫دﮐﺎن را ﺑﺮ ﻫﻢ زد ﺑﺎﯾﻦ ﻃﺮﯾﻘﻪ درآﻣـﺪ‪ -‬ﮔﻔﺘﻪاﻧـﺪ ﮐﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ روي در وﻗﺖ رﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﺑﻠﺦ و رﺳـﯿﺪن ﻧﯿﺸﺎﭘﻮر در ﺻـﺤﺒﺖ وي‬‫در ﺣـﺎل ﮐﺒﺮ ﺳﻦ رﺳـﯿﺪه و ﮐﺘﺎب اﺳـﺮارﻧﺎﻣﻪ ﺑﻮي ارزاﻧﯽ ﻓﺮﻣﻮده وي داﺋﻤﺎ آﻧﺮا ﺑﺨﻮد ﻧﮕﺎه ﻣﯽداﺷﺖ و در ﺑﯿﺎن ﺣﻘﺎﺋﻖ و ﻣﻌﺎرف اﻗﺘـﺪاء‬‫ﺑﻮي دارد ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫ﮔﺮد ﻋﻄﺎر ﮔﺸﺖ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺷﺮﺑﺖ از دﺳﺖ ﺷﻤﺲ ﺑﻮدش ﻧﻮش‬‫دﯾﮕﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد‬‫ﻋﻄﺎر روح ﺑﻮد و ﺛﻨﺎي دو ﭼﺸﻢ او ﻣﺎ از ﭘﯽ ﺛﻨﺎﺋﯽ و ﻋﻄﺎر آﻣﺪﯾﻢ‬‫و آن ﻗـﺪر اﺳـﺮار ﺗﻮﺣﯿـﺪ و ﺣﻘﺎﺋﻖ اذواق و ﻣﻮاﺟﯿـﺪ ﮐﻪ در ﻣﺜﻨﻮﯾﺎت و ﻏﺰﻟﯿﺎت وي اﻧـﺪراج ﯾﺎﻓﺘﻪ در ﺳـﺨﻨﺎن ﻫﯿﭽﯿﮏ ازﯾﻦ ﻃﺎﺋﻔﻪ ﯾﺎﻓﺖ‬‫ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺟﺰاه اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ ﻋﻦ اﻟﻄﺎﻟﺒﯿﻦ اﻟﻤﺸﺘﺎﻗﯿﻦ ﺧﯿﺮ اﻟﺠﺰاء و ﻣﻦ اﻧﻔﺎﺳﻪ اﻟﺸﺮﯾﻔﻪ‬‫أي روي درﮐﺸﯿﺪه ﺑﺒﺎزار آﻣﺪه ﺧﻠﻘﯽ ﺑﺎﯾﻦ ﻃﻠﺴﻢ ﮔﺮﻓﺘﺎر آﻣﺪه‬‫و اﯾﻦ ﻗﺼـﯿﺪه ﺑﯿﺴﺖ ﺑﯿﺖ زﯾﺎده اﺳﺖ ﺑﻌﻀـﯽ اﻫﺎﻟﯽ آﻧﺮا ﺷﺮح ﻧﯿﮑﻮ ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ و در ﺷﺮح اﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪ ﯾﻌﻨﯽ أي آﻧﮑﻪ روي‬‫ﺧﻮد را ﮐﻪ ﻧﻮر ﻇﺎﻫﺮ وﺟﻮدﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪172 :‬‬‫ﺑﺮوي ﭘﻮﺷـﺶ ﺗﻌﯿﻨـﺎت و ﺻﻮر در ﮐﺸـﯿﺪه و ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﺑﺒـﺎزار ﻇﻬﻮر آﻣـﺪه ﺧﻠﻘﯽ ﺑـﺎﯾﻦ ﻃﻠﺴﻢ ﺻﻮر ﮐﻪ ﺑﺮ روي اﯾﻦ ﮔﻨـﺞ ﻣﺨﻔﯽ ﮐﺸـﯿﺪه‬‫ﺑﻮاﺳـﻄﻪ ﮐﺜﺮت ﺗﻌﯿﻨﺎت ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ و اﺛﺮ ﻣﺘﺒﺎﯾﻦ ﮔﺮﻓﺘﺎر ﺑﻌﺪ و ﻫﺠﺮان و ﻏﻔﻠﺖ و ﭘﻨﺪار ﻏﯿﺮت ﮔﺸـﺘﻪ ﺑﺎ ﺧﻮد ﺑﻮاﺳـﻄﻪ ﺳﺮاﯾﺖ ﭘﺮﺗﻮ ﻧﻮر ﺟﻤﺎل‬‫ان روي در روي ﭘـﻮش ﻣﻈـﺎﻫﺮ و ﺻـﻮر ﺟﻤﻠﻪ ﮔﺮﻓﺘـﺎر ﺑﻼـء ﺻﻮرت ﻋﺸﻖ و ﻣﺤﻨﺖ ﻣﺤﺒﺖ ﮔﺸـﺘﻪ ﺑﻌﻀـﯽ ﻋـﺎﺷﻖ ﻣﻌﻨﯽ ﮔﺸـﺘﻪ و ﺑﻌﻀـﯽ‬‫ﺻﻮرت‬‫ﺗﻮﺋﯽ ﻣﻌﻨﯽ و ﺑﯿﺮون ﺗﻮ اﺳﻤﺴﺖ ﺗﻮﺋﯽ ﮔﻨﺞ و ﻫﻤﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﻃﻠﺴﻤﺴﺖ‬‫ﻋﺎﺷﻖ ﺻﻮرت ﺑﻮﻫﻢ ﺧﻮد از ﻣﻌﺸﻮق دور اﻓﺘﺎدهاﻧﺪ و ﻧﻤﯽداﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﻋﺎﺷﻖ ﮐﯿﺴﺖ و دﻟﺮﺑﺎي اﯾﺸﺎن ﭼﯿﺴﺖ و ﮐﯿﺴﺖ ﻣﯿﻞ ﺧﻠﻖ ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺎﻟﻢ‬‫ﺗﺎ اﺑﺪ ﮔﺮ ﺷﻨﺎﺳـﻨﺪت و ﮔﺮ ﻧﻪ ﺳﻮي ﺗﺴﺖ* درﯾﻦ دﺳـﺘﻮر ﺗﻤﺎم ﻗﺼﯿﺪه را ﺷﺮح ﮐﺮده اﺳﺖ و از ﺟﻬﺖ اﺧﺘﺼﺎر ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻘﺪار اﻗﺘﺼﺎر اﻓﺘﺎد‪-‬‬‫ﺷﻬﺎدت وي در ﺳـﻨﻪ ﺳـﺒﻊ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ ﺑﻮدهﺳﺖ ﺑﻘﻮل ﻣﺨﺪوم ﺟﻬﺎﻧﯿﺎن ﺳﯿﺪ ﺟﻼل ﺑﺨﺎري ﺷﻬﺎدت وي در ﺧﻮارزم ﺑﺮ آن ﻃﺮف‬‫ﺟﯿﺤﻮن ﺑﻮده اﺳﺖ ﭼﻮن ﮐﻔﺎر ﺳـﺮ از ﺗﻦ ﻣﺒﺎرك او ﺟـﺪا ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ ﺳـﺮ ﺧﻮد را ﺑﺮ دﺳﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ از آب ﺟﯿﺤﻮن ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﺑﺸـﻬﺮ ﺧﻮارزم‬‫آﻣﺪه در آﻧﺠﺎ ﻣﺪﻓﻮن ﮔﺸﺘﻪ ﭼﻮن ﮐﻔﺎر اﯾﻦ ﮐﺮاﻣﺎت از وي ﻣﻌﺎﯾﻨﻪ ﮐﺮدﻧﺪ ﻫﻤﻪ اﺳﻼم آوردﻧﺪ و ﺧﺎﻧﻘﺎه وي ﻧﯿﺰ در ﺧﻮارزم واﻗﻌﺴﺖ ﺳﻦ‬‫وي ﺻـﺪ و ﭼﻬـﺎرده ﺑﻮده اﺳﺖ اﻣﺎ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﺎن ﺟﺎﻣﯽ ﻗـﺪس ﺳـﺮه در ﻧﻔﺤﺎت آوردهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﻣﺮﻗـﺪ ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﯾـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎر در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 163‬از ‪581‬‬‫ﻧﯿﺸﺎﭘﻮرﺳﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻌﻠﻮم ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ از ﺧﻮارزم ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺼﻮاب اﻧﺘﻬﯽ و از دﻻﺋﻞ واﺿـﺤﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻻﺋﺤﻪ ﻋﻈﻤﺖ و‬‫ﺟﻼـﻟﺖ و رﻓﻌﺖ و ﻧﺒـﺎﻟﺖ ﻋﻄـﺎر ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮐـﺎﺑﻠﯽ ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﻋﺼﺒﯿﺖ و ﻋﻨﺎد او را ﺑﺸـﯿﺦ ﺟﻠﯿﻞ ﯾﺎد ﻧﻤﻮده و ﺑﻘﻮل او در ﻣﻘﺎم‬‫اﺛﺒـﺎت وﻻـي اﻫـﻞ ﻧﺤﻠﻪ ﺧﻮد ﺑﺎ اﻫﻠﺒﯿﺖ أﻣﺠﺎد ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟﺴـﻼم اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻤﻌﺎد اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﻨﺎد ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺻﻮاﻗﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل‬‫اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺠﻠﯿﻞ ﻓﺮﯾـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي ﻣﻦ اﻣﻦ ﺑﻤﺤﻤﺪ و ﻟﻢ ﯾﺆﻣﻦ ﺑﺄﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﻓﻠﯿﺲ ﺑﻤﻮﻣﻦ اﺟﻤﻊ اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻟﻌﺮﻓﺎء ﻋﻠﯽ‬‫ذﻟﮏ و ﻟﻢ ﯾﻨﮑﺮه اﺣـﺪ و ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﯿﺰ در ﺻـﺪد اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺧﯿﺎل ﻣﺤﺎل ﺑﺮآﻣﺪه راه ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﺗﻔﺨﯿﻢ ﻋﻄﺎر ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾﺪ و ﺑﮑﻤﺎل اﺑﺘﻬﺎج‬‫ﺗﺸﺒﺚ ﺑﺎﻓﺎدات او ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺣﻀﺮت ﺷﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻧﯿﺸﺎﭘﻮري ﻣﻌﺮوف ﺑﻌﻄﺎر‬‫در اﺷﻌﺎر ﻋﺮﺑﯽ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‬‫ﻓﻼ ﺗﻌﺪل ﺑﺎﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﺧﻠﻘﺎ ﻓﺎﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻫﻢ اﻫﻞ اﻟﺴﻌﺎدة‬‫ﻓﺒﻐﻀﻬﻢ ﻣﻦ اﻻﻧﺴﺎن ﺧﺴﺮ ﺣﻘﯿﻘﯽ و ﺣﺒﻬﻢ ﻋﺒﺎدة‬‫اﯾﻦ اﺷﻌﺎر را ﺷﯿﺦ ﺑﻬﺎء اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺎﻣﻠﯽ در ﮐﺸﮑﻮل ﺧﻮد ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﺑﺎز از ﺷﯿﺦ ﻣﻮﺻﻮف ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد ﻣﻦ اﻣﻦ ﺑﻤﺤّﻤﺪ و ﻟﻢ‬‫ﯾﺆﻣﻦ ﺑﺎﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﻓﻠﯿﺲ ﺑﻤﺆﻣﻦ اﻧﺘﻬﯽ و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ اﻧﻔﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ در ﺑﺎب اﻟﻤﮑﺎﯾﺪ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ ﻋﻄﺎر‬‫را از ﮐـﺒﺮ او ﻣﻘﺒﻮﻟﯿﻦ اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ واﻧﻤﻮده و ﺑﺎﻇﻬـﺎر اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ او از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺰرﮔﻮاراﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻨـﺎء ﮐﺎرﺷـﺎن و ﻧﺎﻣـﺪاراﻧﯽ ﮐﻪ ﺷـﺮﯾﻌﺖ و‬‫ﻃﺮﯾﻘﺘﺸﺎن از ﺳﺮ ﺗﺎ ﻗﺪم ﺑﺮ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ در اﺟﻼل و اﻋﻈﺎم و ﺗﺒﺠﯿﻞ و اﮐﺮام او ﺑﺎ ﻗﻄﻌﯽ اﻟﻐﺎﯾﮥ اﻓﺰوده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪173 :‬‬‫و ﻟﻌﻤﺮي ان ﻧﮑﻮل اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ ﻋﻤﺪة اﻻﺣﺒﺎر* ﻋﻦ ﻗﺒﻮل ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻟّﺬي ﻧﻈﻤﻪ اﻟﻔﺮﯾﺪ اﻟﻌﻄﺎر* ﻓﯽ ﻋﺪة ﻣﻘﺎﻃﯿﻊ و اﺷـﻌﺎر* ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ‬‫و اﻟﺠﺰم اﻟﻘـﺎﻃﻊ ﻟـﺪاﺑﺮ اﻻﻧﮑﺎر* ﺑﻌـﺪ ﻣﺎ ﺗﻤﺴﮏ ﺑﺎﻓﺎدﺗﻪ اﻟﻌﺎﻟﯿـﮥ اﻻﺳـﻌﺎر* و ﻣـﺪﺣﻪ و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻻﻋﻼن و اﻻﺟﻬﺎر* و اﻇﻬﺮ ﻣﻘﺒﻮﻟﯿﺘﻪ ﺑﻼ‬‫رﯾﺐ و اﺳﺘﻨﮑﺎر* اﻏﺮب ﻣﻦ ﻏﺮﯾﺐ ﻏﺮاﺋﺐ اﻻﻋﺼﺎر* و اﻋﺠﺐ ﻋﺠﯿﺐ ﻣﻦ ﻋﺠﺎﺋﺐ اﻻدوار* و اﻟﱠﻠﻪ وﻟﯽ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ ﻟﻼﺳﺘﺒﺼﺎر و اﻻﻋﺘﺒﺎر‬‫وﺟﻪ ﺷﺼﺖ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟﺠﺰري اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را در اﺳﺪ اﻟﻐﺎﺑﮥ رواﯾﺖ‬‫ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻧﺒﺎﻧﺎ زﯾﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ زﯾﺪ اﺑﻮ اﻟﯿﻤﻦ اﻟﮑﻨﺪي و ﻏﯿﺮه ﮐﺘﺎﺑﮥ ﻗﺎﻟﻮا‬‫اﻧﺒﺎﻧﺎ اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر زرﯾﻖ اﻧﺒﺎﻧﺎ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻧﺒﺎﻧﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ رزق اﻧﺒﺎﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﮑﺮم ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﮑﺮم اﻟﻘﺎﺿـﯽ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻻﻧﺒﺎري ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت ﺑﺎﺑﻪ اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻓﻬـﺬا اﻟﻌﻼﻣـﮥ اﺑﻦ اﻻـﺛﯿﺮ* اﻟﻤﺤﺮز ﻟﻠﻔﺨﺮ اﻟﻌـﺎﻟﯽ اﻻﺛﯿﺮ ﻗـﺪ روي ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺨﻄﯿﺮ* و اروي ﻗﺒﺴﺎ ﻟﻠﻘﺎﺑﺲ اﻟﻤﺮﯾـﺪ ﻟﻠﺘﻨﻮﯾﺮ* ﻓﻼ ادري‬‫ﮐﯿﻒ ﯾﺠﺘﺮي ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ اﻟﻄﻌﻦ ﺟﺎﺣﺪ ﻏﺮﯾﺮ* او ﯾﺮﺗﺒﮏ ﻓﯽ ﺷـﺒﺎك اﻟﻀـﻼل ﻏﺐ ذاك ﻣﺘﯿﻘﻆ ﺧﺒﯿﺮ* و اﻟﱠﻠﻪ وﻟﯽ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ و اﻟﺘﯿﺴﯿﺮ*‬‫و ﻫﻮ اﻟﻤﯿﺴـﺮ ﻟﮑّﻞ ﺣﺮج ﻋﺴﯿﺮ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ ﻧﺰد ﺳﻨﯿﻪ ﻋﺎرج ﻣﻌﺎرج اﻗﺼﺎي ﻓﻀﻞ و ﮐﻤﺎل و ﻧﺎزل ﻣﻨﺎزل‬‫ﻣﻨﺘﻬﺎي ﺷـﺮف و اﺟﻼل و ﻓﺎﺋﺰ ﻣﺮاﺗﺐ ﻋﺎﻟﯿﻪ ﻧﻘـﺪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﻣﺤﺮز ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻏﺎﻟﯿﻪ ﺳﺒﺮ و ﺗـﺪﻗﯿﻖ ﺑﻮده ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺳﺎﻣﯿـﮥ اﻟﻤﻘﺎم او ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ وﻓﯿﺎت‬‫اﻷﻋﯿﺎن اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸـﺮ اﺑﻮ اﻟﻔـﺪاء اﻻﯾﻮﺑﯽ و ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ و ﻋﺒﺮ و دول اﻻﺳـﻼم ﺗﺼـﻨﯿﻒ ذﻫﺒﯽ و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ ﯾﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﺎج اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﺒﮑﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﺳـﻨﻮي و روض اﻟﻤﻨﺎﻇﺮ اﺑﻦ ﺷـﺤﻨﻪ ﺣﻠﺒﯽ و‬‫ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺳﺪي و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ و ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻮم ازﻧﯿﻘﯽ و ﻏﯿﺮ آن ﻇﺎﻫﺮ و آﺷﮑﺎرﺳﺖ در اﯾﻦ ﺟﺎ‬‫ﺑﻨﺎﺑﺮ اﺧﺘﺼﺎر ﺑﺮ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات اﻗﺘﺼﺎر ﻣﯽرود ﻗﺎل اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻻﻣﺎم اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻓﺨﺮ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ‬‫اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ أﺑﯽ اﻟﮑﺮم ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي اﻟﺠﺰري اﻟﻤﺤﺪث اﻟﻠﻐﻮي ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺎرﯾﺦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 164‬از ‪581‬‬‫و ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و اﻻﻧﺴﺎب و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و اﺧﻮ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺻﺎﺣﺐ ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل و اﻟﻮزﯾﺮ ﺿﯿﺎء اﻟﺪﯾﻦ ﻧﺼﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﻤﺜﻞ اﻟﺴﺎﺋﻞ ﻣﻮﻟﺪه ﺑﺠﺰﯾﺮة اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و ﺳﻤﻊ ﻣﻦ ﺧﻄﯿﺐ اﻟﻤﻮﺻﻞ أﺑﯽ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﻄﻮﺳﯽ و ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺜﻘﻔﯽ‬‫و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﺑﺎﻟﻤﻮﺻﻞ و ﻣﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻨﻌﻢ ﺑﻦ ﮐﻠﯿﺐ و ﯾﻌﯿﺶ ﺑﻦ ﺻﺪﻗﮥ و اﺑﻦ ﺳﮑﯿﻨﮥ ﺑﺒﻐﺪاد و أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪174 :‬‬‫ﺑﻦ ﺻﺼـﺮي و زﯾﻦ اﻻﻣﻨﺎء ﺑﺪﻣﺸﻖ و ﺣﻠﺐ روي ﻋﻨﻬﻢ ﻓﯽ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ و ﺣﺪث ﺑﺎﻟﻤﻮﺻﻞ و دﻣﺸﻖ و ﺣﻠﺐ روي ﻋﻨﻪ اﺑﻦ اﻟﺪﺑﯿﺜﯽ و اﻟﻘﺮﺻـﯽ‬‫و ﻣﺠـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ و ﺷـﺮف اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ و ﺳـﻨﻘﺮ اﻟﻔﻀﺎﺋﯽ و آﺧﺮون و ﮐﺎﻧﺖ داره ﻣﺠﻤﻊ اﻟﻔﻀـﻼء و ﮐﺎن ﻣﮑﻤﻼ ﻓﯽ ﻟا ﻔﻀﺎﺋﻞ‬‫ﻋﻼﻣﮥ ﻧﺴﺎﺑﮥ اﺧﺒﺎر ﺑﺎ ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻟﺮﺟﺎل و اﻧﺴﺎﺑﻬﻢ ﻻ ﺳﯿﻤﺎ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﻣﻊ اﻻﻣﺎﻧﮥ و اﻟﺘﻮاﺿﻊ و اﻟﮑﺮم ﻗﺪم اﻟﺸﺎم رﺳﻮﻻ و ﻗﺪ ﺷﺮع ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺒﯿﺮ‬‫ﻟﻤﻮﺻـﻞ و ﻟﻢ ﯾﺘﻤﻪ و ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﺟﺰﯾﺮة اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻫﯽ ﻣﻨﺴﻮﺑـﮥ اﻟﯽ اﻻﺟﻞ اﻟﺮﺋﯿﺲ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺒﺮﻗﻌﯿـﺪي اﻟّﺘﯽ ﺑﻨﺎﻫﺎ ﻗﺎﻟﻪ اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و‬‫ﻗﯿـﻞ اﻧﺸﺄﻫـﺎ اوس و ﮐﺎﻣـﻞ اﺑﻨـﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اوس اﻟﺘﻐﻠﺒﯽ ﻧﻘﻠﻪ اﺑﻦ اﻟﻤﺴـﺘﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾـﺦ ارﺑـﻞ و ﻗﯿﻞ ﻣﻨﺴﻮﺑـﮥ اﻟﯽ اﻣﯿﺮ اﻟﻌﺮاق ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ‬‫اﻟﺜﻘﻔﯽ ﻣﺎت ﺑا ﻦ اﻻﺛﯿﺮ ﻓﯽ اواﺧﺮ ﺷـﻬﺮ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳـﻨﮥ ﺛﻼﺛﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ و ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ ﺳﺒﮑﯽ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟﺠﺰري اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﻮرخ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﮑﺎﻣﻞ ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾـﺦ ﻟﻘﺒﻪ ﻋﺰ اﻟـﺪﯾﻦ و ﻫﻮ اﺧﻮ اﻻﺧﻮﯾﻦ اﻟﻤﺤـﺪث اﻟّﻠﻐﻮي ﻣﺠـﺪ اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻨﻬﺎﯾـﮥ و ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل و اﻟﻮزﯾﺮ ﺿـﯿﺎء اﻟﺪﯾﻦ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﺜﻞ اﻟﺴﺎﺋﺮ وﻟﺪ ﺑﺎﻟﺠﺰﯾﺮة اﻟﻌﻤﺮﯾﮥ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و‬‫ﻧﺸـﺎ ﺑﻬـﺎ ﺛﻢ ﺗﺤﻮل ﺑﻬﻢ واﻟـﺪﻫﻢ اﻟﯽ اﻟﻤﻮﺻـﻞ ﺳـﻤﻊ ﺑﻬﺎ ﻣﻦ ﺧﻄﯿﺐ اﻟﻤﻮﺻﻞ أﺑﯽ اﻟﻔﻀﻞ و ﻣﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﺮج ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺜﻘﻔﯽ و ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺸـﯿﺨﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﺑﺒﻐـﺪاد ﻣﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻨﻌﻢ ﺑﻦ ﮐﻠﯿﺐ و ﯾﻌﯿﺶ ﺑﻦ ﺻﺪﻗـﮥ اﻟﻔﻘﯿﻪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫـﺎب ﺑﻦ ﺳـﮑﯿﻨﮥ و اﻗﺒـﻞ ﻓﯽ آﺧﺮ ﻋﻤﺮه ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺳـﻤﻊ اﻟﻌـﺎﻧﯽ و اﻟﻨـﺎزل ﺣﺘﯽ ﺳـﻤﻊ ﻟﻤـﺎ ﻗـﺪم دﻣﺸﻖ ﻣﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﺻﺼـﺮي و زﯾﻦ اﻻﻣﻨﺎء روي ﻋﻨﻪ اﻟـﺬﻫﺒﯽ و اﻟﺸـﻬﺎب‬‫اﻟﻘﻮﺻـﯽ و اﻟﻤﺠـﺪ اﺑﻦ أﺑﯽ ﺟﺮادة و اﻟﺸـﺮف ﺑﻦ ﻋﺴـﺎﮐﺮ و ﺳـﻨﻘﺮ اﻟﻘﻀـﺎﺋﯽ و ﻫﻤـﺎ ﻣﻦ اﺷـﯿﺎخ ﺷـﯿﻮﺧﻨﺎ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﻣﻦ ﺗﺼـﺎﻧﯿﻔﻪ ﻣﺨﺘﺼـﺮ‬‫اﻻﻧﺴـﺎب ﻻـﺑﻦ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ و ﮐﺘـﺎب ﺣﺎﻓـﻞ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ اﺳـﻤﻪ اﺳـﺪ اﻟﻐﺎﺑـﮥ و ﺷـﺮع ﻓﯽ ﺗﺎرﯾـﺦ اﻟﻤﻮﺻـﻞ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن ﮐﺎن ﺑﯿﺘﻪ‬‫ﺑﺎﻟﻤﻮﺻـﻞ ﻣﺠﻤﻊ اﻟﻔﻀـﻼء اﺟﺘﻤﻌﺖ ﺑﻪ ﺑﺤﻠﺐ ﻓﻮﺟـﺪت ﻣﮑﻤﻼـ ﻓﯽ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ و اﻟﺘﻮاﺿﻊ و ﮐﺮم اﻻﺧﻼق ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ رﻣﻀﺎن ﺳـﻨﮥ ﺛﻼﺛﯿﻦ و‬‫ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ‬‫وﺟﻪ ﺷﺼﺖ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﺤﯿﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻌﺮﺑﯽ اﻟﻄﺎﺋﯽ اﻻﻧﺪﻟﺴـﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده‬‫ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘـﺎب اﻟـﺪر اﻟﻤﮑﻨﻮن و اﻟﺠﻮﻫﺮ اﻟﻤﺼﻮن ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺒﻠﺨﯽ ﻓﯽ ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ و اﻻﻣﺎم ﻋﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ورث‬‫ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺮوف ﻣﻦ ﺳﯿﺪﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و إﻟﯿﻪ اﻻﺷﺎرة‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻌﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﺒﺎب‬‫و اﺑﻦ اﻟﻌﺮﺑﯽ از اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﻋﻈﺎم و اﺟﻠﻪ ﻧﺒﻬﺎي اﻋﻼم ﺳﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﮐﻤﺎل ﺟﻼﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﻋﻈﻤﺖ ﻣﻨﺰﻟﺖ او ﻧﺰد ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﮐﺒﺎر و ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ‬‫اﺣﺒﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪175 :‬‬‫اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ و ﺷـﻄﺮي از ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺳﺎﻣﻘﻪ و ﻣﺂﺛﺮ ﺑﺎرﻗﻪ او ﺑﺤﺴﺐ اﻓﺎدات اﯾﺸﺎن ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺗﺎرﯾـﺦ اﺑﻦ اﻟﻨﺠﺎر اﻟﺒﻐـﺪادي و‬‫ﺗﮑﻤﻠﮥ اﻟﮑﻤﺎل؟؟؟‬‫اﺑﻦ ﻧﻘﻄﻪ و ﺗﺎرﯾـﺦ ﺣﻠﺐ اﺑﻦ اﻟﻌـﺪﯾﻢ و وﻓﯿﺎت زﮐﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﻨﺬري و ﺗﺎرﯾﺦ اﺑﻦ اﻻﺑﺎر و ﺗﺎرﯾﺦ اﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ و ﺗﺎرﯾﺦ اﺑﻦ اﻟﺪﻫﯿﺜﯽ و ﻣﺸـﺘﺒﻪ‬‫اﻟﻨﺴـﺒﮥ اﺑﻮ اﻟﻌﻼـء ﻓﺮﺿـﯽ و ﺗﺎرﯾـﺦ ﻣﺼـﺮ ﻗﻄﺐ اﻟـﺪﯾﻦ ﺣﻠﺒﯽ و ﻣﺮآة اﻟﺰﻣﺎن ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ذﯾﻞ اﻣﺮأة ﻗﻄﺐ اﻟـﺪﯾﻦ ﯾﻮﻧﯿﻨﯽ و ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﻤﺴﺎﻟﮏ اﺑﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ و ﻟﻄﺎﺋﻒ اﻟﻤﻨﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻄﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺳـﮑﻨﺪري و ارﺷﺎد ﻋﻼﻣﻪ ﯾﺎﻓﻌﯽ و واﻓﯽ ﺑﺎﻟﻮﻓﯿﺎت ﺻﻼح اﻟﺪﯾﻦ ﺻﻔﺪي و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 165‬از ‪581‬‬‫ﻓﻮات اﻟﻮﻓﯿـﺎت ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺷﺎﮐﺮ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﮑﺘﺒﯽ و ﺗﻨﺒﯿﻪ اﻟﻐﺒﯽ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﻟﻮاﻗـﺢ اﻻﻧﻮار و ﺗﻨﺒﯿﻪ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﺷـﻌﺮاﻧﯽ و ﻧﻔﺤﺎت‬‫اﻻـﻧﺲ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺟـﺎﻣﯽ و ﮐﺘﺎﺋﺐ اﻋﻼم اﻻﺧﯿﺎر ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﮑﻔﻮي و ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻮم ﻓﺎﺿﻞ ازﻧﯿﻘﯽ و اﺷﺎﻋﻪ ﻻﺷـﺮاط اﻟﺴﺎﻋﮥ‬‫ﺑﺮزﻧﺠﯽ و ﺻـﺒﺢ ﺻﺎدق ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﻬﺎﻟﯽ و رﺳﺎﻟﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ روﯾﺎ از ﻣﺨﺎﻃﺐ واﻻ ﺷﺄن و ﻣﻌﺮﮐﻪ ﺳﻼﻣﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺪاﯾﻮﻧﯽ و ﺟّﻨﻪ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻﺮ‬‫ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن و ﻏﯿﺮ آن ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ ﻧﻈﺮ ﺑﺎﺧﺘﺼﺎر در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﻣـﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد ﺷـﻌﺮاﻧﯽ در ﻟﻮاﻗﺢ اﻻﻧﻮار‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻌﺎرف اﻟﮑﺎﻣﻞ اﻟﻤﺤﻘﻖ اﻟﻤـﺪﻗﻖ اﺣـﺪ اﮐﺎﺑﺮ اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﺳـﯿﺪي ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﻌﺮﺑﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﺎﻟﺘﻌﺮﯾﻒ‬‫ﮐﻤـﺎ راﯾﺘﻪ ﺑﺨﻄﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﻧﺴﺐ اﻟﺨﺮﻗـﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﺟﻤﻊ اﻟﻤﺤﻘﻘﻮن ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﻋﻠﯽ ﺟﻼﻟﺘﻪ ﻓﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻌﻠﻮم ﮐﻤﺎ ﯾﺸـﻬﺪ‬‫ﻟﺬﻟﮏ ﮐﺘﺒﻪ و ﻣﺎ اﻧﮑﺮ ﻣﻦ اﻧﮑﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺎ ﻟﺪﻗﮥ ﮐﻼﻣﻪ ﻻ ﻏﯿﺮ ﻓﺎﻧﮑﺮوا ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﯾﻄﺎﻟﻊ ﮐﻼﻣﻪ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺳﻠﻮك ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺮﯾﺎﺿﮥ ﺧﻮﻓﺎ ﻣﻦ ﺣﺼﻮل‬‫ﺷﺒﻬـﮥ ﻓﯽ ﻣﻌﺘﻘـﺪه ﯾﻤﻮت ﻋﻠﯿﻬـﺎ ﻻ ﯾﻬﺘـﺪي ﻟﺘﺎوﯾﻠﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﺮاد اﻟﺸـﯿﺦ و ﻗـﺪ ﺗﺮﺟﻤﻪ اﻟﺸـﯿﺦ ﺻـﻔﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﻨﺼﻮر و ﻏﯿﺮه ﺑﺎﻟﻮﻻﯾﮥ‬‫اﻟﮑﺒﺮي و اﻟﺼـﻼح و اﻟﻌﺮﻓـﺎن و اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻘـﺎل ﻫﻮ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣـﺎم اﻟﻤﺤﻘﻖ راس اﺟﻼـء اﻟﻌـﺎرﻓﯿﻦ و اﻟﻤﻘﺮﺑﯿﻦ ﺻﺎﺣﺐ اﻻﺷﺎرات اﻟﻤﻠﮑﻮﺗﯿـﮥ و‬‫اﻟﻨﻔﺤﺎت اﻟﻘﺪﺳـﯿﮥ و اﻻﻧﻔﺎس اﻟﺮوﺣﺎﻧﯿـﮥ و اﻟﻔﺘـﺢ اﻟﻤﻮﻧﻖ و اﻟﮑﺸﻒ اﻟﻤﺸـﺮق و اﻟﺒﺼﺎﺋﺮ اﻟﺨﺎرﻗـﮥ و اﻟﺴـﺮاﺋﺮ اﻟﺼﺎدﻗـﮥ و اﻟﻤﻌﺎرف ﻟا ﺒﺎﻫﺮة و‬‫اﻟﺤﻘـﺎﺋﻖ اﻟﺰاﻫﺮة ﻟﻪ اﻟﻤﺤـﻞ اﻻـرﻓﻊ ﻣﻦ ﻣﺮاﺗﺐ اﻟﻘﺮب ﻓﯽ ﻣﻨـﺎزل اﻻـﻧﺲ و اﻟﻤﻮرد اﻟﻌـﺬب ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻫـﻞ اﻟﻮﺻﻞ و اﻟﻄﻮل اﻻﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻣﻌﺎرج‬‫اﻟﺪﻧﻮ و اﻟﻘﺪم اﻟﺮاﺳﺦ ﻓﯽ اﻟﺘﻤﮑﯿﻦ ﻣﻦ اﺣﻮال اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ و اﻟﺒﺎع اﻟﻄﻮﯾﻞ ﻓﯽ اﻟﺘﺼـﺮف ﻓﯽ اﺣﮑﺎم اﻟﻮﻻﯾﮥ و ﻫﻮ اﺣﺪ ارﮐﺎن ﻫﺬه اﻟﻄﺮﯾﻖ رﺿـﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﮐـﺬﻟﮏ ﺗﺮﺟﻤﻪ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻌﺎرف ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺳـﯿﺪي ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ذﮐﺮه ﺑﺎﻟﻌﺮﻓﺎن و اﻟﻮﻻﯾـﮥ و ﻟﻘﺒﻪ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ ﻣﺪﯾﻦ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﺴـﻠﻄﺎن اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ و ﮐﻼم اﻟﺮﺟﻞ ادل دﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﻘﺎﻣﻪ اﻟﺒﺎﻃﻦ و ﮐﺘﺒﻪ ﻣﺸـﻬﻮرة ﺑﯿﻦ اﻟﻨﺎس ﻻ ﺳﯿﻤﺎ ﺑﺎرض‬‫اﻟﺮوم ﻓﺎﻧﻪ ذﮐﺮ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﮐﺘﺒﻪ ﺻﻔﮥ اﻟﺴﻠﻄﺎن ﺟﺪ اﻟﺴﻠﻄﺎن ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻻول و ﻓﺘﺤﻪ اﻟﻘﺴﻄﻨﻄﯿﻨﯿﮥ ﻓﯽ اﻟﻮﻗﺖ اﻟﻔﻼﻧﯽ ﻓﺠﺎء اﻻﻣﺮ ﮐﻤﺎ‬‫ﻗﺎل و ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ اﻟﺴﻠﻄﺎن ﻧﺤﻮ ﻣﺎﺋﺘﯽ ﺳﻨﮥ و ﻗﺪ ﺑﻨﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪176 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺒـﮥ ﻋﻈﯿﻤـﮥ و ﺗﮑﯿـﮥ ﺷـﺮﯾﻔﮥ ﺑﺎﻟﺸﺎم ﻓﯿﻬﺎ ﻃﻌﺎم و ﺧﯿﺮات و اﺣﺘﺎج اﻟﯽ اﻟﺤﻀﻮر ﻋﻨـﺪه ﻣﻦ ﮐﺎن ﯾﻨﮑﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻘﺎﺻـﺮﯾﻦ ﺑﻌـﺪ ان ﮐﺎﻧﻮا‬‫ﯾﺒﻮﻟﻮن ﻋﻠﯽ ﻗﺒﺮه رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و اﺧﺒﺮﻧﯽ اﺧﯽ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺼﺎﻟـﺢ اﻟﺤﺎج اﺣﻤﺪ اﻟﺤﻠﺒﯽ اﻧﻪ ﮐﺎن ﻟﻪ ﺑﯿﺖ ﯾﺸـﺮف ﻋﻠﯽ ﺿـﺮﯾﺢ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﯿﯽ‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﻓﺠﺎء ﺷﺨﺺ ﻣﻦ اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ ﺑﻌﺪ ﺻﻼة اﻟﻌﺸﺎء ﺑﻨﺎر ﯾﺮﯾﺪ ان ﯾﺤﺮق ﺗﺎﺑﻮت اﻟﺸﯿﺦ ﻓﺨﺴﻒ ﺑﻪ دون اﻟﻘﺒﺮ ﺑﺘﺴﻌﮥ اذرع ﻓﻐﺎب ﻓﯽ اﻻرض‬‫و اﻧﺎ اﻧﻈﺮ ﻓﻔﻘﺪه اﻫﻠﻪ ﻣﻦ ﺗﻠﮏ اﻟﻠﯿﻠﮥ ﻓﺎﺧﺒﺮﺗﻬﻢ ﺑﺎﻟﻘﺼﮥ ﻓﺠﺎءوا و ﺣﻀﺮوا ﻓﻮﺟﺪ و راﺳﻪ ﻓﮑﻠﻤﺎ ﺣﻔﺮوا ﻧﺰل و ﻏﺎر ﻓﯽ اﻻرض اﻟﯽ ان ﻋﺠﺰوا‬‫و ردﻣﻮا ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺘﺮاب و ﮐـﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اوﻻـ ﯾﮑﺘﺐ اﻻﻧﺸـﺎء ﻟﺒﻌﺾ ﻣﻠﻮك اﻟﻌﺮب ﺛﻢ ﺗﺰﻫـﺪ و ﺗﻌﺒـﺪ و ﺳـﺎح و دﺧﻞ ﻣﺼـﺮ و اﻟﺸﺎم و‬‫اﻟﺤﺠﺎز و اﻟﺮوم و ﻟﻪ ﻓﯽ ﮐﻞ ﺑﻠﺪ دﺧﻠﻬﺎ ﻣﺆﻟﻔﺎت و ﮐﺎن اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم ﺑﻤﺼﺮ اﻟﻤﺤﺮوﺳﮥ ﯾﺤﻂ ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺜﯿﺮا‬‫ﻓﻠﻤﺎ ﺻـﺤﺐ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺸﺎذﻟﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻋﺮف اﺣﻮال اﻟﻘﻮم ﺻﺎر ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺑﺎﻟﻮﻻﯾﮥ و اﻟﻌﺮﻓﺎن و اﻟﻘﻄﺒّﯿﮥ ﻣﺎت رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﺳﻨـﮥ ﺛﻤﺎن و ﺛﻼﺛﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ و ﻗﺪ ﺳـﻄﺮﻧﺎ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻮﻣﻪ و اﺣﻮاﻟﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻨﺎ ﺗﻨﺒﯿﻪ اﻻﻏﺒﯿﺎء ﻋﻠﯽ ﻗﻄﺮة ﻣﻦ ﺑﺤﺮ ﻋﻠﻮم اﻻوﻟﯿﺎء ﻓﺮاﺟﻌﻪ و‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻋﻠﻢ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﺑﻦ اﻟﻌﺮﺑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﻋﻨﺪﻫﻢ ﺑﺎﻟﺸﯿﺦ اﻻﮐﺒﺮ* اﻟﻤﺤﺮز ﻣﻦ اﻟﻤﺤﺎﻣﺪ ﻓﯿﻤﺎ ﯾﺰﻋﻤﻮن ﻣﺎ ﻻ ﺗﺤﺼﯽ و ﻻ ﺗﺤﺼﺮ* ﻗﺪ‬‫اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺴﺎﻓﺮ اﻻﻧﻮر اﻟﺒﺎﻫﺮ اﻻﺑﻬﺮ* ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ اﻟﻘﺎﻃﻊ ﻟﺪاﺑﺮ ﻣﻦ ﺗﻮﻟﯽ ﻋﻦ اﻟﺤﻖ و ادﺑﺮ* و اﻟﺠﺰم اﻟﻤﺴـﺘﺎﺻﻞ ﺷﺎﻓﮥ ﻣﻦ اﻋﺮض ﻋﻦ‬‫اﻟﺼﺪق و اﺳﺘﮑﺒﺮ* و اﺣﺘﺞ ﺑﻪ دﻣﻐﺎ ﻟﺮأس اﻟﻤﻨﮑﺮ اﻻﻧﮑﺮ* و اﺳﺘﺪل ﺑﻪ ﻗﻠﻌﺎ ﻻﺳﺎس ﻣﻌﺎﻧﺪ ﻣﻨﮑﺮ اﻧﮑﺮ* ﻓﺎﻟﻌﺠﺐ ﮐّﻞ اﻟﻌﺠﺐ ﻣﻦ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ‬‫اﻟﻔﺎﺧﺮ اﻻﻓﺨﺮ* اﻟﺴﺎﺧﺮ اﻻﺳﺨﺮ ﮐﯿﻒ ﻟﻢ ﯾﺤﻂ ﺧﺒﺮا ﺑﺎﻓﺎدات اﺳﻼﻓﻪ ﻓﺎﻏﺘﺮ* و اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﻗﺪح اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﺎﺟﺘﺮم اﮐﺒﺮ اﻟﺬﻧﻮب و اﺟﺘﺮ‬‫وﺟﻪ ﺷﺼﺖ و ﻧﻬﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﺤﺐ ﻟا ـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻨﺠﺎر اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ذﯾﻞ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ آورده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 166‬از ‪581‬‬‫اﺗﻨﺎ رﻗﯿـﮥ ﺑﻨﺖ ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮاﺣـﺪ اﺗﻨﺎ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﺑﻨﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﺪ اﻟﺒﻐﺪادي اﻧﺎ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي اﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ‬‫ﺑﻨـﺪار ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ اﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﻬﺮوﯾﻪ ﺛﻨﺎ داود ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﻐﺎزي ﺛﻨﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺮﺿﺎ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﻟا ﻨﺠﺎر از ﺣﻔﺎظ ﮐﺒﺎر و ﺛﻘﺎت اﺣﺒﺎر و اﺛﺒﺎت ﺟﻼﻟﺖ ﺷﻌﺎر ﺳﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﮐﻤﺎل ﻃﻮل و ﺑﺎع و وﺳﻌﺖ اﻃﻼع و اﻋﺘﻼء و ارﺗﻔﺎع و‬‫اﺳﺘﺒﺤﺎر و اﺿﻄﻼع او در ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎدات‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪177 :‬‬‫اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ و ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ و دول اﻻﺳـﻼم ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ذﻫﺒﯽ و واﻓﯽ ﺑﺎﻟﻮﻓﯿﺎت ﺻﻼح اﻟﺪﯾﻦ ﺧﻠﯿﻞ‬‫ﺑﻦ اﯾﺒﮏ اﻟﺼـﻔﺪي و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻻﺳـﻨﻮي و ﻓﻮات اﻟﻮﻓﯿﺎت ﺻـﻼح‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺷﺎﮐﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺨﺎزن اﻟﮑﺘﺒﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﺷﻬﺒﮥ اﻻﺳﺪي و ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻮم‬‫ازﻧﯿﻘﯽ و اﺑﺠﺪ اﻟﻌﻠﻮم و ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ و اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﻓﻬﺬا اﺑﻦ اﻟﻨﺠﺎر ﺣﺎﻓﻈﻬﻢ اﻟﮑﺒﯿﺮ‬‫اﻟﻤﻘـﺪار* و ﻧﺎﻗﺪﻫﻢ اﻟﻌﻈﯿﻢ اﻻﺛﺎر* و ﺟﻬﺒﺬﻫﻢ اﻟﻤﺮﺟﻊ ﻓﯽ اﻻﻧﺘﻘﺎد و اﻻﺧﺘﺒﺎر* ﻗﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺸـﺮق اﻟﻤﻨﺎر* اﻟﻤﺒﻬﺮ اﻻزدﻫﺎر*‬‫ﻓﻼ ﯾﺤﯿﺪ ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ اﺧﺘﻠﻒ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻨﺠﺎر* ﻓﺎﺧﻄﺄ ﻣﺤﺠﮥ اﻟﻤﺒﺎر* و ﻻ ﯾﻄﻌﻦ ﻓﯿﻪ اﻻ اﻻﻋﻔﮏ اﻟﻤﺎﺗﺢ ﺣﯿﺎض اﻟﺘﺒﺎب و اﻟﺘﺒﺎر* و ﻻ ﯾﻘﺪح ﻓﯿﻪ‬‫اﻻـ اﻻﺧﻠﻒ اﻟﺠﺎﻟﺐ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﺟﻮاﺋـﺢ اﻟﻬﻠﮏ و اﻟﺒﻮار و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻬﺮوﯾﻪ ﻗﺰوﯾﻨﯽ ﮐﻪ در ﺳـﻨﺪ اﺑﻦ اﻟﻨﺠﺎر‬‫واﻗﻊﺳﺖ و در ﺳـﻨﺪ اول ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﻧﯿﺰ واﻗﻊ ﺷـﺪه ﮐﻤـﺎ درﯾﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ از اﺟﻠﻪ ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻋﻈﺎم و اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺴـﻨﺪﯾﻦ ﻓﺨﺎم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ‬‫ﺳﻤﻌﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب در ﻧﺴـﺒﺖ ﻗﺰوﯾﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﻬﺮوﯾﻪ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﺣـﺪث ﻓﯽ اﻟﻘﺮﯾﮥ ﺑﺒﻐﺪاد و اﻟﺠﺒﺎل‬‫ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪك اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ و داود ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﻐﺎزي و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻐﯿﺮة و اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻔﺎن روي ﻋﻨﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺳﻨﺒﮏ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺑﻬﺮي و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺸـﺨﯿﺮ و اﺑﻮ ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ اﻟﻮاﻋﻆ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ذﮐﺮه اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ‬‫ﺻﺎﻟـﺢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻫﻞ ﻫﻤـﺪان و ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﻗﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن ﻋﺸـﺮة روي ﻋﻦ ﻫﺎرون ﺑﻦ‬‫ﻫﺰاري و داود ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﻐﺎزي ﻧﺴﺨﮥ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺮﺿﺎ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺠﻬﻢ اﻟﺴﻤﺮي و اﻟﻌﺒﺎس ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺪوري و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻃﺎﻟﺐ و أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ اﻟﺮازي ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ ﻣﻊ أﺑﯽ و ﮐﺎن ﯾﺎﺧﺬ ﻋﻠﯽ ﻧﺴـﺨﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺮﺿﺎ و ﮐﺎن ﺷـﯿﺨﺎ ﻣﺴﻨﺎ و ﻣﺤﻠﻪ اﻟﺼﺪق و ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﮑﺮﯾﻢ راﻓﻌﯽ در ﮐﺘـﺎب اﻟﺘـﺪوﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻬﺮوﯾﻪ اﻟﺒﺰاز اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﯾﻌﺮف ﺑﻌﻼـن و ﻗـﺪ ﯾﻘـﺎل ﻟﻪ اﻟّﺼﺎﻧﻘﺎﻧﯽ و‬‫اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻔﺎن و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ و اﻟـﺪﺑﺮي و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﺪﯾﻨﻮري و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ‬‫ﺳﻠﻤـﮥ و ذﮐﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻧﻪ ﺣـﺪث ﺑﺒﻐـﺪاد ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪك و داود ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن و ﺣﺪث ﻋﻨﻪ‬‫ﺑﺒﻐﺪاد اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺤﺒﺎب اﻟﻘﺎﺿﯽ و روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﺣﻔﺺ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﯿﺎر ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺸﮑﺮ و اﻧﺘﺨﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪178 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﺑﻦ ﻋﻘـﺪة ﺛﻠﺜـﮥ اﺟﺰاء و ﺳـﻤﻊ ﺗﺎرﯾﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ زﻫﯿﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺧﯿﺜﻤﮥ ﻣﻨﻪ و اﺣﺎدﯾﺚ أﺑﯽ ﻫﺪﺑﮥ ﻋﻦ اﻧﺲ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﺎدي ﺑﺴـﻤﺎﻋﻪ ﺳـﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺳﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﺑﺮواﯾﺘﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺪﺑﮥ و اﺣﺎدﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﮑﯿﺲ دﯾﻨﺎر ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻏـﺎﻟﺐ ﻏﻼم اﻟﺨﻠﯿﻞ ﻋﻦ دﯾﻨﺎر ﻋﻦ اﻧﺲ و اﺣﺎدﯾﺚ ﺧﺮاش ﻋﻦ ﻏﻼم اﻟﺨﻠﯿﻞ ﻫـﺬا ﻋﻦ ﺧﺮاش و ﻣﺴـﻨﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺮﺿﺎ ﻋﻦ داود ﺑﻦ‬‫ﺳﻠﯿﻤـﺎن اﻟﻐـﺎزي و ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و ﻗـﺪ ﻧﯿﻒ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺎﺋـﮥ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻪ وﻟـﺪ ذﮐﺮ‪ -‬و ﻧﯿﺰ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ داود ﺑﻦ‬‫ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﻐﺎزي اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻬﺮوﯾﻪ از وي رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﮐﺮده و او ﺷﺮف رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﺟﻨﺎب‬‫اﻣـﺎم رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم اﺣﺮاز ﻧﻤﻮده از روات ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ و ﺳـﻨﺪﯾﻦ ﻧﺤﺎرﯾﺮ ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ راﻓﻌﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺘـﺪوﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ داود ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ‬‫ﯾﻮﺳﻒ اﻟﻐﺎزي اﺑﻮ اﺣﻤﺪ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﺷﯿﺦ اﺷﺘﻬﺮ ﺑﺎﻟﺮواﯾﮥ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺮﺿﺎ و ﯾﻘﺎل ان ﻋﻠﯿﺎ ﮐﺎن ﻣﺴﺘﺨﻔﯿﺎ ﻓﯽ داره ﻣﺪة ﻣﮑﺜﻪ ﺑﻘﺰوﯾﻦ‬‫و ﻟﻪ ﻧﺴﺨﮥ ﻋﻨﻪ ﯾﺮوﯾﻬﺎ اﻫﻞ ﻗﺰوﯾﻦ ﻋﻦ داود ﮐﺈﺳﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻬﺮوﯾﻪ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 167‬از ‪581‬‬‫اﻧﺒﺎﻧﺎ ﻏﯿﺮ واﺣـﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺴـﺤﺎﻣﯽ اﻧﺒﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻓﻮران اﻻﻣﺎم ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻄﯿﺴـﻔﻮﻧﯽ ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻬﺮوﯾﻪ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﺑﻨﻬﺎوﻧﺪ ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ داود ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن‬‫اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﺣـﺪﺛﻨﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺮﺿﺎ ﺣـﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﻗـﺎل ﻗـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﺎ ﺑﻦ آدم ﻣﺎ‬‫ﺗﻨﺼـﻔﻨﯽ اﺗﺤﺒﺐ إﻟﯿﮏ ﺑﺎﻟﻨﻌﻢ و ﺗﺘﻤﻘﺖ اﻟّﯽ ﺑﺎﻟﻤﻌﺎﺻـﯽ ﺧﯿﺮي إﻟﯿﮏ ﻣﻨﺰل و ﺷـﺮك اﻟّﯽ ﺻﺎﻋـﺪ و ﻻ ﯾﺰال ﻣﻠﮏ ﮐﺮﯾﻢ ﯾﺎﺗﯿﻨﯽ ﻋﻨﮏ ﮐّﻞ‬‫ﯾﻮم و ﻟﯿﻠﮥ ﺑﻌﻤﻞ ﻗﺒﯿﺢ ﯾﺎﺑﻦ آدم ﻟﻮ ﺳﻤﻌﺖ وﺻﻔﮏ ﻣﻦ ﻏﯿﺮك و اﻧﺖ ﻻ ﺗﻌﻠﻢ ﻣﻦ اﻟﻤﻮﺻﻮف ﻟﺴﺎرﻋﺖ اﻟﯽ ﻣﻘﺘﻪ‬‫و أ ﻧﺒﺌﻨ ﺎ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺤـﺪاد ﻋﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﺨﻠﯿﻞ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺛﻨﺎ أﺑﯽ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻬﺮوﯾﻪ و ﻗﺎﻻ ﺛﻨﺎ داود ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺛﻨﺎ‬‫ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﺟﻌﻔﺮ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل ﻗﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﻌﻠﻢ ﺧﺰاﺋﻦ و ﻣﻔﺘﺎﺣﻪ اﻟﺴﺆال ﻓﺴـﺌﻠﻮا ﯾﺮﺣﻤﮑﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺎﻧﻪ ﯾﺆﺟﺮ ﻓﯿﻪ ارﺑﻌﮥ اﻟﺴﺎﺋﻞ و اﻟﻤﻌﺎﻟﻢ و اﻟﻤﺴـﺘﻤﻊ و‬‫اﻟﻤﺤﺐ ﻟﻬﻢ‬‫و ﻧﯿﺰ راﻓﻌﯽ در ﺗﺪوﯾﻦ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﺣﺪث‬‫اﻟﺨﻠﯿﻞ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﺤﺎق‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪179 :‬‬‫اﻟﮑﯿﺴـﺎﻧﯽ ﻗـﺎل ﺛﻨﺎ أﺑﯽ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻬﺮوﯾﻪ ﺛﻨﺎ داود ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺮﺿﺎ ﺣـﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ اﻟﻌﻠﻢ ﺧﺰاﺋﻦ و ﻣﻔﺘﺎﺣﻪ اﻟﺴﺆال ﻓﺴﺌﻠﻮا ﯾﺮﺣﻤﮑﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺎﻧﻪ ﯾﺆﺟﺮ ﻓﯿﻪ ارﺑﻌﮥ اﻟﺴﺎﺋﻞ و اﻟﻤﻌﻠﻢ و اﻟﻤﺴﺘﻤﻊ و اﻟﻤﺤّﺐ ﻟﻪ‬‫و ﻗـﺪ اﺷـﺘﻬﺮ اﺟﺘﯿـﺎز ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺮﺿـﺎ ﺑﻘﺰوﯾﻦ و ﯾﻘـﺎل اﻧﻪ ﮐـﺎن ﻣﺴـﺘﺨﻔﯿﺎ ﻓﯽ دار داود ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﻐﺎزي اﻟّـﺬي روي ﻋﻨﻪ اﻟﻨﺴـﺨﮥ‬‫اﻟﻤﻌﺮوﻓﮥ روي ﻋﻨﻪ اﺳﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻬﺮوﯾﻪ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﺎدم‬‫آﻧﮑﻪ ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺳﺎﻟﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻘﺮﺷـﯽ اﻟﻨﺼﯿﺒﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را در ﮐﺘﺎب در ﻣﻨﻈﻢ ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ و اﻟﺠﺰم ﺛﺎﺑﺖ‬‫داﻧﺴﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در در ﻣﻨﻈﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺒﻠﺨﯽ ﻓﯽ ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﺗﻮا اﻟﺒﯿﻮت ﻣﻦ اﺑﻮاﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻌﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﺒﺎب‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﺎد و ﯾﮑﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴﺆل ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده و در ﻣﻌﺮض اﺣﺘﺠﺎج و اﺳﺘﺪﻻل آن را وارد ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫در ﻓﺼﻞ راﺑﻊ ﺑﺎب اّول ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر در ﺿـﻤﻦ ﮐﻼﻣﯽ ﺑﺴـﯿﻂ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺒﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻄﯿﻦ اﻧﺰع ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و ﻟﻢ‬‫ﯾﺰل ﺑﻤﻼزﻣﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺰﯾﺪه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﻤﺎ ﺣﺘﯽ‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯿﻤﺎ ﻧﻘﻠﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺻﺤﯿﺤﻪ ﺑﺴﻨﺪه ﻋﻨﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻓﮑـﺎن ﻣﻦ ﻏﺰارة ﻋﻠﻤﻪ ﯾـﺬﻟﻞ ﺟﻮاﻣـﺢ اﻟﻘﻀﺎﯾـﺎ و ﯾﻮﺿـﺢ ﻣﺸـﮑﻼت اﻟﻮﻗﺎﺋﻊ و ﯾﺴـﻬﻞ ﻣﺴﺘﺼـﻌﺐ اﻻﺣﮑﺎم ﻓﮑﻞ ﻋﻠﻢ ﮐﺎن ﻟﻪ ﻓﯿﻪ اﺛﺮ و ﮐﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 168‬از ‪581‬‬‫ﺣﮑﻤﮥ ﮐﺎن ﻟﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ اﺳﺘﻈﻬﺎر و ﺳﯿﺎﺗﯽ ﺗﻔﺼﯿﻞ ﻫﺬا اﻟﺘﺎﺻﯿﻞ ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻞ اﻟﺴﺎدس اﻟﻤﻌﻘﻮد ﻟﺒﯿﺎن ﻋﻠﻤﻪ و ﻓﻀﻠﻪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﺎد دوم‬‫آﻧﮑﻪ و ﻧﯿﺰ ﻋﻼـﻣﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤـﮥ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﻓﺼـﻞ ﺳـﺎدس ﺑـﺎب اول ﻣﻄـﺎﻟﺐ اﻟﺴـﺌﻮل ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺑﯿﺎن ﻋﻠﻢ و ﻓﻀﻞ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻣﻌﻘﻮدﺳﺖ وارد ﺳﺎﺧﺘﻪ در اﺛﺒﺎت ﻏﺰارت ﻋﻠﻢ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎن اﻋﻼم ﺑﻼﻏﺖ و ﺑﺮاﻋﺖ اﻓﺮاﺧﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺿﻤﻦ ادﻟﻪ ﺗﻮﻓﺮ ﻋﻠﻢ و ﻓﻀﻞ آن‬‫ﺟﻨﺎب ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻣﺎ رواه اﻻﻣﺎم اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺻﺤﯿﺤﻪ ﺑﺴﻨﺪه و ﻗﺪ ﺗﻘﺪم ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻻﺳﺘﺸﻬﺎد ﻓﯽ ﺻﻔﮥ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺎﻻﻧﺰع اﻟﺒﻄﯿﻦ‬‫ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻧﻘﻞ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد اﻟﻘﺎﺿﯽ اﻟﺒﻐﻮي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻤﻮﺳﻮم ﺑﺎﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ‬‫ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻟﮑﻨﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺧﺺ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﻟﺪار ﺑﺎﻟﺤﮑﻤﮥ ﻟﻤﺎ ﮐﺎن اﻟﻌﻠﻢ اوﺳﻊ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪180 :‬‬‫اﻧﻮاﻋﺎ و اﺑﺴﻂ ﻓﻨﻮﻧﺎ و اﮐﺜﺮ ﺷـﻌﺒﺎ و اﻏﺰر ﻓﺎﺋﺪة و اﻋﻢ ﻧﻔﻌﺎ ﻣﻦ اﻟﺤﮑﻤﮥ ﺧﺼـﺺ اﻻﻋﻢ ﺑﺎﻻﮐﺒﺮ و اﻻﺧﺺ ﺑﺎﻻﺻﻐﺮ اﻟﯽ آﺧﺮ ﻣﺎ ﺳﯿﺎﺗﯽ اﻧﺸﺎء‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌـﺪ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴـﺌﻮل از ﮐﺘﺐ و اﺳـﻔﺎر ﺟﻠﯿﻠـﮥ اﻻﺧﻄﺎر و از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺼـﻨﻔﺎت و ﻣﺆﻟﻔﺎت ﻋﺎﻟﯿﮥ‬‫اﻟﻤﻘﺪار ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺤﺒﻮب ﻋﺎﻟﻢ ﮐﻪ از اﮐﺎﺑﺮ ﻋﺮﻓﺎي ﮐﺎﻣﻠﯿﻦ و اﻋﺎﻇﻢ ﮐﻤﻼي ﻓﺎﺿـﻠﯿﻨﺴﺖ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ و ﺗﻠﻤﯿﺬ‬‫رﺷـﯿﺪﺷﺎن ﻫﺮ دو در اﻇﻬـﺎر ﻋﻈﻤﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و رﻓﻌﺖ ﻣﻨﺰﻟﺖ ان اﺗﻔـﺎق دارﻧـﺪ ﺟﺎﺑﺠـﺎ ازﯾﻦ ﮐﺘـﺎب اﻋﻨﯽ ﻣﻄـﺎﻟﺐ اﻟﺴـﺌﻮل ﻧﻘﻠﻬﺎ آورده راه‬‫رﮐﻮن و اﻋﺘﻤـﺎد و وﺛﻮق و اﺳـﺘﻨﺎد ﺑﺮ آن ﺳﭙﺮده و ﺧﻮد ﻋﻼـﻣﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ در ﺻـﺪر ﮐﺘﺎب ﻣـﺬﮐﻮر ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ رﺷﺎﻗﺖ ﺑﯿﺎن و ﻓﺼﺎﺣﺖ ﻟﺴﺎن‬‫وﺛﺎﻗﺖ و اﺷـﺘﻬﺎر رواﯾﺎت و اﺧﺒﺎر و اﺣﺎدﯾﺚ و آﺛﺎر ان ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ درﯾﺎﻓﺘﯽ و ﭼﻮن‬‫ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﻣﺮوﯾﺎت ﻓﺼﻞ ﺳﺎدس ﺑﺎب اول ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ﮐﻪ در ان ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ آورده ﺑﮑﻤﺎل ﻣﺘﺎﻧﺖ و رزاﻧﺖ و‬‫اﻗﺼﺎي اﺳـﺘﺤﺼﺎن و رﺻﺎﻧﺖ ﻣﮑﺮر ﺳـﺘﻮده ﻟـﺬﻟﮏ اﯾﺮاد ﮐﻼم او ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﯾﻦ ﻓﺼﻞ ﺑﺮاي ﺗﻨﻮﯾﺮ ﺑﺼﺎﺋﺮ اوﻟﯽ اﻻﻟﺒﺎب ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﭘﺲ‬‫ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ در ﻋﻨﻮان ﻓﺼﻞ ﻣﺬﮐﻮر ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴـﺌﻮل ﮔﻔﺘﻪ‪ -‬اﻟﻔﺼﻞ اﻟﺴﺎدس ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و ﻓﻀـﻠﻪ ﻫﺬا ﻓﺼﻞ ﻓﯽ ارﺟﺎﺋﻪ‬‫ﻣﺠـﺎل اﻟﻤﻘـﺎل واﺳﻊ و ﻟﺴـﺎن أﻟﺒـﺎء ان ﺻﺎدع و ﺛﺎﻗﺐ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻻﻣﻊ و ﻓﺠﺮ اﻻﺛﺮ ﻃﺎﻟﻊ و ﻣﺮاح اﻻﻣﺘـﺪاح ﺟﺎﻣﻊ و ﻓﻀﺎء اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺷﺎﺳﻊ ﻓﻬﻮ‬‫ﻟﻤﻦ ﺗﻨﺴـﮏ ﺑﻬـﺬاه ﻧـﺎﻓﻊ و ﻟﻤﻦ ﺗﻤﺴﮏ ﺑﻌﺮاه راﻓﻊ ﻓﯿﺎ ﻟﻪ ﻣﻦ ﻓﺼﻞ ﻓﻀﻞ ﮐﻮس ﯾﻨﺒﻮﻋﻪ ﻟـﺬة ﻟﻠّﺸﺎرﺑﯿﻦ و دروس ﻣﻀـﻤﻮﻧﻪ ﻣﻔﺮﺣـﮥ ﻟﻠﮑﺮام‬‫اﻟﮑﺎﺗﺒﯿﻦ و ﻋﺮوس ﻣﺴـﺘﻮدﻋﻪ ﻣﻦ ﻣﺴﺘﺤﺴـﻨﺎت ﺣﺴـﻨﺎت اﻟﻤﻘﺮﺑﯿﻦ ﯾﻌﻈﻢ ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﻗﺪر وﻗﻌﻪ و ﯾﻌﻢ اﻫﻞ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ ﺷـﻤﻮل ﻧﻔﻌﻪ و ﯾﺘﻢ اﺟﺮ‬‫ﻣﺆﻟﻔﻪ ﺑﺠﻤﻌﻪ و ﻫﻮ ﻟﻤﻦ وﻗﻒ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﯿﺪ ﺑﺼﺮه و ﺳﻤﻌﻪ ﻟﻢ اورد ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﯾﺼﻞ إﻟﯿﻪ وارد اﻻﺿﻄﺮاب و ﻻ اودﻋﺘﻪ ﻣﺎ ﯾﺪﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ راﺋﺪ اﻻرﺗﯿﺎب‬‫و ﻻ ﺿـﻤﻨﺘﻪ ﻏﺜﺎ ﺗﻤﺠﻪ اﺻـﺪاف اﻻﺳـﻤﺎع و ﻻ ﻏﺜﺎء ﺗﻘـﺬﻓﻪ اﺻـﻨﺎف اﻻﻟﺒﺎب ﺑﻞ ﻣﺮﯾﺖ ﻟﻪ اﺧﻼف رواﯾﮥ اﻟﺨﻠﻒ ﻋﻦ اﻟﺴـﻠﻒ ﺣﺘﯽ اﮐﺘﻨﻔﺖ‬‫ﺑﺰﺑـﺪ اﻻوﻃﺎب و ﻧﻈﻤﺖ ﻓﯿﻪ ﺟﻮاﻫﺮ درر ﺻـﺮﺣﺖ اﻟﺴﻦ اﻟﺴـﻨﻦ و ﻧﻄﻘﺖ ﺑﻬﺎ آﯾﺎت اﻟﮑﺘﺎب و ﻗﺮرﺗﻪ ﺑﺎدﻟﮥ ﻧﻈﺮ ﻣﺤﮑﻤﮥ اﻻﺳـﺒﺎب ﺑﺎﻟﺼﻮاب‬‫ﻫﺎﻣﯿـﮥ اﻟﺴـﺤﺎب ﺑﺎﻟﻤﺤـﺎب ﻣﻔﺘﺤـﮥ اﻻـﺑﻮاب ﻟﻠﻄﻼـب ﻣﺜﻤﺮة ان ﺷـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﺠﺎﻣﻌﻬﺎ ﺟﻤﯿﻞ اﻟﺜﻨﺎء و ﺟﺰﯾﻞ اﻟﺜﻮاب ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ‬‫رﺷـﺎﻗﺖ ﻋﻼـوه ﺑﺮ وﺟﻮه ﻣﺘﮑﺜﺮه ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼـﻟﺖ اﺧﺒـﺎر و آﺛـﺎر اﯾﻦ ﻓﺼﻞ ﺻـﺮاﺣﮥ ﻇﺎﻫﺮ و واﺿـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ درﯾﻦ‬‫ﻓﺼﻞ وارد ﻧﮑﺮده ﭼﯿﺰي را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪181 :‬‬‫ﮐﻪ ﺑﺂن وارد اﺿـﻄﺮاب ﺑﺮﺳـﺪ و ﺳﭙﺮ ﻧﮑﺮده آﻧﺮا ﭼﯿﺰي ﮐﻪ ﺑﺮ آن زاﺋـﺪ ارﺗﯿﺎب داﺧﻞ ﺷﻮد و ﺗﻀـﻤﯿﻦ ﻧﮑﺮد و آن را ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﺎﺳﺪي ﮐﻪ‬‫اﺻﺪاف اﺳﻤﺎع آﻧﺮا رد ﮐﻨﺪ و ﻧﻪ ﭼﯿﺰي ﺧﺮاب ﺷﺒﯿﻪ ﺑﻐﺜﺎ را ﮐﻪ اﺻﻨﺎف اﻟﺒﺎب آﻧﺮا ﺑﯿﻨﺪ ازو ﺑﻠﮑﻪ وارد ﮐﺮده ﭼﯿﺰي را ﮐﻪ ﻧﺮم ﮐﺮده ﺑﺮاي‬‫آن ﭘﺴـﺘﺎﻧﻬﺎﺋﯽ رواﯾﺖ ﺧﻠﻒ را از ﺳـﻠﻒ ﺗﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺤﺎط ﺷﺪ ﺑﻪ ﺧﻼﺻﻪ ﺷـﯿﺮ ﻣﺸﮑﻬﺎ و ﻧﻈﻢ ﮐﺮده درﯾﻦ ﻓﺼﻞ ﺟﻮاﻫﺮ درري ﮐﻪ ﺗﺼﺮﯾﺢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 169‬از ‪581‬‬‫ﮐﺮده ﺑﺎن زﺑﺎﻧﻬﺎي ﺳﻨﻦ و ﮔﻮﯾﺎ ﺷﺪه ﺑﺎن آﯾﺎت ﮐﺘﺎب و ﻧﯿﺰ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ در ﻓﺼﻞ ﺳﺎدس ﺑﺎب اول ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴﺆول ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﻧﺒﺬي از‬‫ادﻟﻪ ﻋﻠﻢ و ﻓﻀﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم از آﯾﺎت و اﺧﺒﺎر ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻘـﺪ ﺻﺪرت ﻫﺬا اﻟﻔﺼﻞ اﻟﻤﻌﻘﻮد ﻟﺒﯿﺎن ﻓﻀـﻠﻪ اﻟﻤﻮﻓﻮر و ﻋﻠﻤﻪ‬‫اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﻣﻦ اﻻﯾﺎت اﻟﻘﺮآﻧّﯿﮥ و اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ ﺑﻤﺎ ﻓﯿﻪ ﺷـﻔﺎء اﻟﺼﺪور و وﻓﺎء ﺑﺎﻟﻤﺴـﺘﻄﺎع و اﻟﻤﻘﺪور و اﻫﺘﺪاء ﯾﺨﺮج اﻟﻘﻠﻮب اﻟﻀﺎﻟّﮥ ﻣﻦ‬‫اﻟﻈﻠﻤﺎت اﻟﯽ اﻟﻨﻮر و اﻗﺘﺼـﺮت ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻟﮑﻮﻧﻬﺎ واﺿـﺤﮥ ﺟـﺪ دارا ﺣﺠـﮥ ﺻـﺤﮥ و ﻣﻌﺘﻘـﺪا و ﻗﺪ ﺟﻌﻠﺖ ﻟﻠﻤﻌﻘﺒﺎت اﻻﻟﻬﯿﮥ ﻣﻦ ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻬﺎ و ﻣﻦ‬‫ﺧﻠﻔﻬﺎ ﻟﺤﻔﻈﻬﺎ رﺻـﺪا و ﻟﻢ اﺗﺠﺎوزﻫﺎ اﻟﯽ اﯾﺮاد اﺧﺒﺎر ﮐﺜﯿﺮة ﻋـﺪدا واﻫﯿﮥ ﺳـﻨﺪ او ﻣﺴـﺘﻨﺪا ﻏﯿﺮ اﻧﯽ ﻗﺪ أردﻓﺘﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﻌﻘﻮل ﺑﻤﻌﺎن ﻣﺴـﺘﻐﺮﺑﮥ‬‫اﻻﺷﺎرات ﻣﺴـﺘﻌﺬﺑﮥ اﻟﻌﺒﺎرات ﻣﻬﺬﺑـﮥ اﻟﮑﻠﻤﺎت ﻣﺰﮐﯿـﮥ اﻟﻤﻘـﺪﻣﺎت ﻣﻌﺴﻮﻟـﮥ اﻟﺤﻠﺒﺎت ﻣﻮﺻﻮﻟﮥ اﻟﻌﺬﺑﺎت ﺗﻤﻨﺢ ﺳﺎﻣﻌﻬﺎ ﻃﺮﺑﺎ ﻟﺤﺴﻦ ﺗﺮﺗﯿﺒﻬﺎ و‬‫ﺗﻮﺿـﺢ ﻟﻤﻦ ﯾﻌﯿﻬﺎ ﻋﺠﺒﺎ ﻣﻦ ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺗﻘﺮﯾﺒﻬﺎ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺳـﺮاﭘﺎ ﺑﻼﻏﺖ در ﻧﻬﺎﯾﺖ وﺿﻮح و ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ اﯾﻦ ﻓﺼﻞ را‬‫از آﯾﺎت ﻗﺮآﻧﯿﮥ و اﺣﺎدﯾﺚ ﻧﺒﻮﯾﻪ ﺑﭽﯿﺰي ﻣﺼﺪر ﻧﻤﻮده ﮐﻪ در ان ﺷـﻔﺎء ﺻﺪورﺳﺖ و وﻓﺎﺳﺖ ﺑﻤﺴـﺘﻄﺎع و ﻣﻘﺪور و اﻫﺘﺪاﺋﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﯿﺮون‬‫ﻣﯽآورد دﻟﻬﺎي ﮔﻤﺮاه را از ﻇﻠﻤﺎت ﺑﺴﻮي ﻧﻮر و اﻗﺘﺼﺎر ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺑﺮ ان اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﺴﺒﺐ ﺑﻮدن آن واﺿﺢ از روي راه‬‫و راﺟﺢ از روي ﺻﺤﺖ و اﻋﺘﻘﺎد و رﺻﺪ ﮔﺮداﻧﯿﺪه اﺳﺖ ﻣﻌﻘﺒﺎت اﻟﻬﯿﻪ را از ﭘﯿﺶ روي و ﭘﺲ ﭘﺸﺖ آن ﺑﺮاي ﺣﻔﻆ آن و ﺗﺠﺎوز ﻧﮑﺮده‬‫از ان ﺑﺴﻮي اﯾﺮاد اﺧﺒﺎري ﮐﻪ ﺑﺴـﯿﺎر ﺑﻮد از روي ﻋـﺪد و واﻫﯽ ﺑﻮد از روي ﺳـﻨﺪ و ﻣﺴـﺘﻨﺪ ﭘﺲ ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ اﻓﺎدات ﻣﺰﻫﺮه و اﻓﺎﺿﺎت ﻣﺒﻬﺮه‬‫ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﮐـﺪام ﻋﺎﻗﻠﯿﺴﺖ ﮐﻪ در اﺗﺼﺎف ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻤﺤﺎﺳﻦ ﻣـﺬﮐﻮره ﺑﺎرﻋـﮥ اﻻوﺻﺎف و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻣﺤﺼـﻔﮥ اﻻﻃﺮاف و‬‫اﻋﺘﻼـي آن ﺑﺎﻗﺼﺎي ﺻـﺤﺖ و وﺛﺎﻗﺖ و وﺻﻮل ان ﺑﻤﻨﺘﻬﺎي ﺗﺎﺻﻞ و ﻋﺮاﻗﺖ ارﺗﯿﺎﺑﯽ ﺧﻮاﻫـﺪ ورزﯾـﺪ و ﺑﺎ وﺻﻒ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ﻋﺎﻟﯿﻪ و‬‫ﻣﻔـﺎﺧﺮ ﻣﺘﻼـﻟﯿﻪ ﮔﺮد ﻗـﺪح و ﺟﺮح و ﻏﻤﺰ و ﻫﻤﺰ آن ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﺮدﯾـﺪ و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠـﮥ ﻓﻬـﺬا ﺻﺎﺣﺐ ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴـﺌﻮل* ﻗـﺪ درء ﻓﯽ ﻧﺤﻮر اﻫﻞ‬‫اﻟﺠﺤﻮد و اﻟﻐﻔﻮل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪182 :‬‬‫و دﻓﻊ ﻓﯽ ﺻـﺪور ارﺑﺎب اﻟﻌﻀـﯿﻬﮥ و اﻟـﺬﻫﻮل* و ﺳﻮد وﺟﻪ ﮐﻞ ﻣﻌﺎﻧـﺪ ﺟﻬﻮل* و ارﻏﻢ اﻧﻒ ﮐﻞ ﻣﺤﺎﺋـﺪ ﺧﺬول* و اوﺟﻊ ﻗﻠﻮب اﻟﺰراﻓﮥ‬‫اﻟﻤﻨﻬﻤﮑـﮥ ﻓﯽ اﻻـﻧﺤﺮاف ﻋـﻦ آل اﻟﺮﺳـﻮل* ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـﻼﻣﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣـﺎﻫﺐ اﻟـﺪﺑﻮر و اﻟﻘﺒـﻮل* ﻓﻠﯿﺒـﮏ اﻟﺒـﺎﮐﻮن ﻋﻠﯽ ﻋﻘﻞ‬‫اﻟﻤﺨـﺎﻃﺐ اﻟﻤﺨـﺪوم ﻟﻠﻔﺤﻮل* ﺣﯿﺚ اﻗﺘﺼـﺮ ﻋﻠﯽ ﺗﻘﻠﯿـﺪ اﻟﮑـﺎﺑﻠﯽ اﻟﻐﻔﻮل* و ﻟﻢ ﯾﻌﺜﺮ ﻋﻠﯽ اﻓـﺎدات اﺋﻤـﮥ اﻟﻤﻨﻘﻮل* اﻟﻤﻮﯾـﺪﯾﻦ ﻟﻪ ﺑﻤﻌـﺎﻧﯽ‬‫اﻟﻤﻌﻘﻮل* اﻟﻤﺜﺒﺘﯿﻦ ﻟﻬـﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻤﺸـﻬﻮر اﻟﻤﻘﺒﻮل* اﻟّـﺬي ﻻـ ﯾﺠﺤـﺪه اﻻـ ﮐﻞ ﺣﺎﻗـﺪ ﻣﺨـﺬول* ﻣﺴـﺘﻬﺘﺮ ﺑﺎﻻﻧﮑﺎر اﻟﻤﺮذول* ﻣﻮﻟﻊ ﺑﺎﻟﻌﻨﺎد‬‫اﻟﻤﻐﺴﻮل‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﺎد و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻗﺰﻏﻠﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺴـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را از ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻧﻘﻞ‬‫ﻧﻤﻮده و ﺑﺎﺛﺒﺎت و ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻮﺛﯿﻖ و ﺗﺼﺪﯾﻖ آن اﻫﻞ ﺣّﻖ را رﻫﯿﻦ ﻣﻨﺖ ﺧﻮﯾﺶ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﺗﺬﮐﺮه ﺧﻮاص اﻻﻣﮥ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ‬‫اﻻﺋﻤﮥ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ اﻟﻮردي در ﺗﺘﻤﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﺒﻮدﻧﺶ از ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ او ﮐﺮده و ﺧﻮد ﺳﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در اول آن ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻌﺪ‬‫ﻓﻬﺬا ﮐﺘﺎب ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻻﻣﺎم اﻟﻌﻠﯿﻢ و اﻟﺤﺒﺮ اﻟﺤﻠﯿﻢ و اﻟﺴـّﯿﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﺧﯽ اﻟّﺮﺳﻮل و ﺑﻌﻞ اﻟﺒﺘﻮل و ﺳـﯿﻒ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺴـﻠﻮل ﺳـﯿﺪ اﻟﺤﻨﻔﺎء و راﺑﻊ‬‫اﻟﺨﻠﻔـﺎء و اﺑﻦ ﻋﻢ اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ اﻣـﺎم اﻟـﺪﯾﻦ و ﻋـﺎﻟﻤﻪ و ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﺸـﺮع و ﺣـﺎﮐﻤﻪ و ﻣﻨﺼﻒ ﮐﻞ ﻣﻈﻠﻮم ﻣﻦ ﻇﺎﻟﻤﻪ و اﻟﻤﺘﺼـﺪق ﻓﯽ اﻟﺼـﻠﻮة‬‫ﺑﺨﺎﺗﻤﻪ ﻣﻔﺮق اﻟﮑﺘﺎﺋﺐ و ﻣﻈﻬﺮ اﻟﻌﺠﺎﺋﺐ ﻟﯿﺚ ﺑﻨﯽ ﻏﺎﻟﺐ أﺑﯽ اﻟﺤﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻋﻦ زوﺟﺘﻪ و ﺻﻠﯽ ﻋﻠﯽ اﺑﯿﻬﺎ‬‫و ﺣﺸﺮﻧﺎ ﻓﯽ زﻣﺮﺗﻪ و رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ﺑﻘﯿﮥ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﺟﻤﻌﯿﻦ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﻓﯽ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺮوﻣﯽ ﺛﻨﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﻗﺎل ﻗﺎل ﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ رواﯾـﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻔﻘﻪ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 170‬از ‪581‬‬‫اﻟﺒﺎب و رواه ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻓﻘﺎل ﻓﻤﻦ أراد اﻟﺤﮑﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻓﺎن ﻗﯿﻞ ﻓﻘـﺪ ﺿـﻌﻔﻮه ﻓﺎﻟﺠﻮاب ان اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻗﺎل ﻗﺪ رواه ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ و ﻗﻮل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ان‬‫ﺛﺒﺖ ﻓﻬﻮ ﺻـﻔﮥ اﻻرﺳﺎل و اﻟﻤﺮﺳﻞ ﺣﺠﮥ ﻓﯽ ﺑﺎب اﻻﺣﮑﺎم ﻓﮑﯿﻒ ﺑﺒﺎب اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻓﺎن ﻗﯿﻞ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟﺮواﯾﺎت ﻣﻘﺎل ﻗﻠﻨﺎ ﻧﺤﻦ ﻟﻢ ﻧﺘﻌﺮض ﻟﻬﺎ‬‫ﺑﻞ ﻧﺤﺘﺞ ﺑﻤﺎ ﺧﺮﺟﻪ اﺣﻤﺪ و ﻫﻮ اﻟﺮواﯾﮥ اﻻوﻟﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ و إذا ﺛﺒﺘﺖ اﻟﺮواﯾﮥ اﻻوﻟﯽ ﺛﺒﺘﺖ اﻟﺮواﯾﺎت ﮐّﻠﻬﺎ ﻻن رواﯾﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪183 :‬‬‫ﺑﺎﻟﻤﻌﻨﯽ ﺟﺎﺋﺰة ﻓﯽ اﺣﮑﺎم اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﻓﻬﻬﻨﺎ اوﻟﯽ ﻓﺎن ﻗﯿﻞ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺮوﻣﯽ ﺷﯿﺦ ﺷﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺿﻌﻔﻪ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻓﻘﺎل ﯾﺎﺗﯽ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺜﻘﺎت ﺑﻤﺎ ﻟﯿﺲ ﻣﻦ اﺣﺎدﯾﺚ اﻻﺛﺒﺎت ﻗﻠﻨﺎ ﻗﺪ روي ﻋﻨﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺷـﯿﺦ اﺣﻤﺪ و ﻟﻮ ﮐﺎن ﺿـﻌﯿﻔﺎ ﻟﺒّﯿﻦ ذﻟﮏ و ﮐﺬا اﺣﻤﺪ ﻓﺎﻧﻪ اﺳﻨﺪ‬‫إﻟﯿﻪ و ﻟﻢ ﯾﻀـﻌﻔﻪ و ﻣﻦ ﻋﺎدﺗﻪ اﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌـﺪﯾﻞ ﻓﻠﻤﺎ اﺳـﻨﺪ ﻋﻨﻪ ﻋﻠﻢ اﻧﻪ ﻋـﺪل ﻓﯽ رواﯾﺘﻪ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﺜﺒﺖ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﺣﺴﻦ ﺗﻮﻓﯿﻘﻪ ﻣﻦ ﻫـﺬه‬‫اﻟﻌﺒـﺎرة اّن ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻗـﺪ ﻋﻨﯽ ﺑﺎﺛﺒﺎت اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ و ﺟـﺪ و ﺟﻬـﺪ و ﺳـﻌﯽ و وﮐـﺪ ﻓﯽ اﻟـﺬّب ﻋﻦ ذﻣﺎره و اﻟﺮد ﻟﺘﻮﻫﯿﻨﻪ و‬‫ﺗﻀـﻌﯿﻔﻪ و اﻧﮑﺎره ﻓﺪرء ﻓﯽ ﺻﺪور اﻟﻘﺎﺻﺮﯾﻦ و ﻫﺸﻢ اﻧﺎف اﻟﺨﺎﺳﺮﯾﻦ و ﻓّﺖ ﻓﯽ اﻋﻀﺎد اﻟﺠﺎﺣﺪﯾﻦ و ﻧﮑﺲ رؤس اﻟﺤﺎﺋﺪﯾﻦ و ﮐﺴﺮ ﺳﻮرة‬‫اﻟﻤﮑﺎﺑﺮﯾﻦ و ﻟﺒﺪ ﺧﻮرة اﻟﻤﺜﺎﺑﺮﯾﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﮑﺬﯾﺐ و اﻟﺘﻮﻫﯿﻦ و اﻻﺑﻄﺎل و اﻟﺘﻬﺠﯿﻦ َﻓُﻘِﻄَﻊ داﺑ ُِﺮ اﻟ َْﻘْﻮِم اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﻇَﻠُﻤﻮا َو اﻟ َْﺤْﻤُﺪ ﻟ ِﱠﻠِﻪ َرﱢب اﻟ ْﻌﺎﻟَِﻤﯿَﻦ‬‫و ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﻫﺘﻤﺎم ﺑﻠﯿﻎ در اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻤﯽﻧﻤﻮد و ﺑﺮ ﻣﺤﺾ ﻧﻘﻞ آن از اﺣﻤﺪ در‬‫اﯾﻦ ﻣﻘﺎم اﮐﺘﻔﺎ ﻣﯽﮐﺮد ﺑﺎز ﻫﻢ دﻟﯿﻞ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺛﺒﻮت و ﻏﺎﯾﺖ ﺗﺤﻘﻖ آن ﻧﺰد او ﻣﯽﺷﺪ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه اّول آﻧﮑﻪ ﺳﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﻋﻨﻮان‬‫ﺑـﺎب ﺛـﺎﻧﯽ ﮐﺘـﺎب ﺧﻮد ﮐﻪ در آن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒـﺎب اﻟﺜـﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﻓﻀـﺎﺋﻠﻪ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻓﻀـﺎﺋﻠﻪ اﺷـﻬﺮ ﻣﻦ‬‫اﻟﺸـﻤﺲ و اﻟﻘﻤﺮ و اﮐﺜﺮ ﻣﻦ اﻟﺤﺼﯽ و اﻟﻤﺪر و ﻗﺪ اﺧﺘﺮت ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﺛﺒﺖ و اﺷﺘﻬﺮ و ﻫﯽ ﻗﺴﻤﺎن ﻗﺴﻢ ﻣﺴﺘﻨﺒﻂ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺎب و اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ اﻟﺴﻨﮥ‬‫اﻟﻈـﺎﻫﺮة اﻟﺘﯽ ﻻـ ﺷـﮏ ﻓﯿﻬـﺎ و ﻻـ ارﺗﯿـﺎب‪ -‬ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي درﯾﻦ ﺑـﺎب از ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻧﺎﻣﺤﺼﻮره ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﻪ اﺷـﻬﺮ از ﺷـﻤﺲ و ﻗﻤﺮ و اﮐﺜﺮ از ﺣﺼـﯽ و ﻣﺪرﺳﺖ اﺧﺘﯿﺎر ﻧﻤﻮده اﺳﺖ آﻧﭽﻪ را ﮐﻪ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺸﺘﻬﺮ ﺷﺪهﺳﺖ و‬‫آﻧﺮا دو ﻗﺴﻢ ﻧﻤﻮده ﻗﺴـﻤﯽ از ان ﻣﺴـﺘﻨﺒﻂ از ﮐﺘـﺎﺑﺴﺖ و ﻗﺴـﻤﯽ دﯾﮕﺮ از ﺳـﻨﺖ ﻇﺎﻫﺮه اﺳﺖ ﮐﻪ در ان ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺑﮑﻤـﺎل وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺛـﺎﺑﺘﻪ ﻣﺸـﺘﻬﺮه ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴـﻼﻣﺴﺖ و از ﻗﺴـﻤﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ان ارﺑﺎب اﻟﺒﺎب را ﻫﯿﭻ ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﺠﺮد اﯾﺮاد ﺳﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي آن را درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﺮاي‬‫ﻇﻬﻮر اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐـﺎﻓﯿﺴﺖ ﻓﻀـﻼ ﻋﻤـﺎ اﯾـﺪه ﺑﻪ ﻣﻦ اﻟﺒﯿـﺎن اﻟﺮﺷـﯿﻖ* و اﻟﺘﺒﯿﺎن اﻻﻧﯿﻖ* اﻟﻤﺴـﺪد ﻟﮑﻞ ﺣﺎزم اﻓﯿﻖ* و اﻟﻬﺎﺗﻒ ﺑﮑﻞ ﻣﻦ أﺧﻄﺄ‬‫اﻟﺴﺒﯿـﻞ و اﺿـّﻞ اﻟﻄﺮﯾﻖ دوم آﻧﮑﻪ ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﺗـﺬﮐﺮه در ﻓﺼـﻠﯽ ﮐﻪ آﻧﺮا ﺑﺮاي ذﮐﺮ واﻟـﺪه ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم‬‫ﻣﻌﻘﻮد ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ و ﻗﺪ اﺧﺮج ﻟﻬﺎ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻃﻮﯾﻼ ﻓﯽ ﻓﻀﻠﻬﺎ اﻻ اﻧّﻬﻢ ﻗﺎﻟﻮا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪184 :‬‬‫ﻓﯽ اﺳـﻨﺎده روح ﺑﻦ ﺻـﻼح ﺿـﻌﻔﻪ اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻓﻠﺬﻟﮏ ﻟﻢ ﻧﺬﮐﺮه ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺣﺘﯿﺎط ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ذﮐﺮ اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﺑﺤـﺪي رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﻣﺜـﻞ ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ در ﻓﻀﻞ ﺣﻀـﺮت ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺑﻨﺖ اﺳـﺪ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ اﺧﺮاج ﮐﺮده ﺑﻮد ﻣﺤﺾ ﺑﺎﯾﻦ‬‫ﺳﺒﺐ ﮐﻪ در اﺳـﻨﺎد ان روح ﺑﻦ ﺻـﻼح ﮐﻪ اﺑﻦ ﻋﺪي آن را ﺗﻀـﻌﯿﻒ ﮐﺮده واﻗﻌﺸﺪه ﺑﻮد ذﮐﺮ ﻧﮑﺮد ﭘﺲ ﻣﻌﻠﻮم ﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺠﺮد ذﮐﺮ ﺳﺒﻂ‬‫اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را در ﺗـﺬﮐﺮه دﻟﯿـﻞ ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ و اﻧﺘﻔﺎء ﻃﻌﻦ از اﻧﺴﺖ ﻧﺰد او ﻓﮑﯿﻒ ﮐﻪ ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﻫﺘﻤﺎم‬‫ﺑﻠﯿﻐﯽ ﮐﻪ در اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ واﺿﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ در وﺟﻪ ﻫﻔﺘﻢ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺳﺒﻂ اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي در ﺗـﺬﮐﺮه ﺧﻮاص اﻻـﻣﻪ ﺑﺠﻮاب ﻗـﺪح ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮاﺧـﺎت اﻓـﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﺣﻤـﺪ در ﺑـﺎب اﺣـﺎدﯾﺚ ﻣﻘﻠـﺪ و ﻣﺘﺒﻮﻋﺴﺖ ﻫﺮ ﮔﺎه‬‫ﺣـﺪﯾﺜﯽ را رواﯾﺖ ﮐﻨـﺪ رﺟﻮع ﺑﺮواﯾﺖ او واﺟﺒﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ او اﻣﺎم زﻣﺎن و ﻋﺎﻟﻢ اوان ﺧﻮد و ﻣﺒﺮز در ﻋﻠﻢ ﻧﻘﻞ ﺑﺮ اﻗﺮان و ﻓﺎرس ﯾﮑﻪﺗﺎز‬‫ﻣﯿـﺪان ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻮده و درﯾـﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﺤﺾ رواﯾﺖ اﺣﻤـﺪ را در ﺑـﺎب رد ﻗـﺪح ﻗﺎدﺣﯿﻦ و دﻓﻊ ﺟﺮح ﺟﺎرﺣﯿﻦ ﮐﺎﻓﯽ و‬‫واﻓﯽ ﻣﯽداﻧـﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در اﯾﻦ ﻣﻘـﺎم اﮐﺘﻔﺎ ﺑﺮ ﻣﺠﺮد ﻧﻘﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﮐﺘﺎب اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ اﺣﻤـﺪ ﻣﯽﮐﺮد دﻟﯿﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 171‬از ‪581‬‬‫واﺿﺢ و ﺑﺮﻫﺎن ﻻﺋﺢ ﺑﺮ ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ و ﺑﻄﻼن ﮐﻼم ﺟﺎﺣﺪ ﺳـﺨﯿﻒ و ﻣﻨﮑﺮ ﻋﻨﯿﻒ ﻧﺰد او ﻣﯽﺷﺪ ﻓﮑﯿﻒ إذا اﻧﻀـﻢ‬‫اﻟﯽ ذﻟﮏ ﻣﺜﻞ ﻫـﺬا اﻻﻫﺘﻤﺎم و اﻻﺑﺮام اﻟﻘﺎﻃﻊ ﻟـﺪاﺑﺮ اﻟﺨﺼﺎم و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي از اﮐﺎﺑﺮ ﺣﻔﺎظ اﻋﻼم اﺟﻼ و‬‫اﯾﻘﺎظ ﻋﻈﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻮده ﺷﻄﺮي از ﻋﻠﻮ ﻣﺮاﺗﺐ و ﺷﻤﻮخ ﻣﻨﺎﺻﺐ او ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ اﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﺗﺼﻨﯿﻒ اﺑﻮ اﻟﻤﻮﯾﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد‬‫اﻟﺨﻮارزﻣﯽ و ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻄـﺎﻟﺐ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﮑﻨﺠﯽ و وﻓﯿـﺎت اﻷﻋﯿـﺎن ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و ﻣﻨﻈﺮ اﻻﻧﺴﺎن ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫اﻟﺴـﺠﺰي و ذﯾـﻞ ﻣﺮآة اﻟﺰﻣـﺎن ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻗﻄﺐ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﯿﻮﻧﯿﻨﯽ اﻟﺒﻌﻠﺒﮑﯽ و ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸـﺮ ﻻﺑﯽ اﻟﻔـﺪاء‬‫اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻻﯾﻮﺑﯽ و ﺗﺘﻤﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸﺮ از زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ أﺑﯽ ﺣﻔﺺ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﻈﻔﺮ اﻟﺸﻬﯿﺮ ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻮردي و ﻋﺒﺮ‬‫ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ ﻟﺸـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟـّﺬﻫﺒﯽ و ﻧﻈﻢ درر اﻟﺴـﻤﻄﯿﻦ ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺰرﻧﺪي و واﻓﯽ ﺑﺎﻟﻮﻓﯿﺎت ﺻـﻼح اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﺻﻔﺪي و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ و ﺟﻮاﻫﺮ ﻣﻀـﯿﺌﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻘﺮﺷـﯽ و ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺟﻮاﻫﺮ ﻣﻀﯿﺌﻪ ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ‬‫ﻃـﺎﻫﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻟﻔﯿﺮوزآﺑـﺎدي اﻟﺸـﯿﺮازي و ﻃﺒﻘـﺎت اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﻘﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﺳـﺪي و ﻗﻮل ﻣﺒﻨﯽ ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﺨﺎوي و ﺟﻮاﻫﺮ‬‫اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻤﻬﻮدي و ﺣﺴﻦ اﻟﻤﻘﺼـﺪ ﺟﻼـل اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و اﺗﺤﺎف اﻟﻮري ﻟﻨﺠﻢ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ‬‫اﻟﻤﮑﯽ و ﻏﺎﯾـﮥ اﻟﻤﺮام ﺑﺎﺧﺒﺎر ﺳـﻠﻄﻨﮥ اﻟﺒﻠﺪ اﻟﺤﺮام ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ اﻟﻤﮑﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻤﻔﺴـﺮﯾﻦ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟـﺪاودي اﻟﻤـﺎﻟﮑﯽ و ﺻﻮاﻋﻖ اﺣﻤـﺪ اﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ و ﮐﺘـﺎب اﻋﻼم اﻻﺧﯿﺎر ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن‬‫اﻟﮑﻔﻮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪185 :‬‬‫و ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻮم ﻓﺎﺿﻞ ازﻧﯿﻘﯽ و اﺛﻤﺎر ﺟﻨﯿﻪ ﻓﯽ اﺳـﻤﺎء اﻟﺤﻨﻔﯿﻪ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﺪ ﻗﺎري و اﻧﺴﺎن اﻟﻌﯿﻮن ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫اﻟﺤﻠﺒﯽ و در ﻣﺨﺘﺎر ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺼـﮑﻔﯽ و ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪﺧﺎن ﺑﺪﺧﺸـﯽ و ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن‬‫ﻓﺎﺿﻞ ﭼﻠﭙﯽ و ﺻﻮاﻗﻊ ﺧﻮاﺟﻪ ﻧﺼـﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎﺑﻠﯽ و ﺳـﯿﻒ ﻣﺴـﻠﻮل ﻗﺎﺿﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ و ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ و اﯾﻀﺎح‬‫رﺷـﯿﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﺎن ﺗﻠﻤﯿﺬ رﺷـﯿﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ وﺣﯿﺪ و ازاﻟﮥ اﻟﻐﺒﻦ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎﺻـﺮ و اﺑﺠﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ‬‫واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﺎد و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﮑﻨﺠﯽ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ ﮐﻪ از اﻋـﺎﻇﻢ ﻣﺘﺒﺤﺮﯾﻦ ﺣﻔـﺎظ و اﻓﺎﺧﻢ ﻣﺘﻤﻬﺮﯾﻦ اﯾﻘﺎظ و ﺛﻘﺎت ﻧﺎﻗـﺪﯾﻦ اﻋﯿﺎن و‬‫اﺛﺒـﺎت ﺑﺎرﻋﯿﻦ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﺸﺄن اﺋﻤﻪ ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ و ﺟﻼﺋﻞ ﻓﻀﺎﺋﻞ و ﻋﻮاﻟﯽ ﻣﻌﺎﻟﯽ و اﺣﺎﺳﻦ ﻣﺤﺎﺳﻦ و زواﻫﺮ ﻣﺂﺛﺮ او اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺠﻠﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ و ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮر ﺑﺴـﻤﻊ اﺻـﻐﺎ ﺧﻮاﻫﯽ ﺷـﻨﯿﺪ در ﮐﺘﺎب ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎﺑﯽ‬‫ﺧﺎص ﺑﺮاي ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻌﻘﻮد ﻧﻤﻮده ﺑﺴـﯿﺎق و اﺛﺒﺎت ﻃﺮق ﻋﺪﯾﺪه و وﺟﻮه ﺳﺪﯾﺪه آن ﻗﺼﺐ اﻟﺴـﺒﻖ در ﻣﻀـﻤﺎر ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿﺪ‬‫رﺑﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣـﺬﮐﻮر ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن در ارض ﻋﺰي ﻋﻠﯽ ﻣﺸـﺮﻓﻬﺎ آﻻف اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻌﻠﯽ ﺑﺪﺳﺖ ﻧﺤﯿﻒ اﻓﺘﺎده‬‫ﺑﻮد ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ اﻟﺒﺎب اﻟﺜﺎﻣﻦ و اﻟﺨﻤﺴﻮن ﻓﯽ ﺗﺨﺼﯿﺺ ﻋﻠّﯽ‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺻـّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﺻﺪر اﻟﺸﺎم اﺑﻮ اﻟﻤﻔﻀﻞ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة‬‫ﺷﯿـﺦ اﻟﻤـﺬاﻫﺐ أﺑﯽ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺣﺠـﮥ اﻟﻌﺮب زﯾـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﮑﻨﺪي اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﻘﺰاز اﺧﺒﺮﻧﺎ زﯾﻦ‬‫اﻟﺤﻔﺎظ و ﺷﯿﺦ اﻫﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺛﺎﺑﺖ اﻟﺒﻐﺪادي اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﺣﻔﺺ اﻟﺨﺜﻌﻤﯽ ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺎد ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺣﺪﺛﻨﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺑﺸـﯿﺮ اﻟﮑﻨﺪي ﻋﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ اﻟﺤﺮث ﻋﻦ ﻋﻠﯽ و ﻋﻦ ﻋﺎﺻﻢ ﺑﻦ ﺿـﻤﺮة ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺷﺠﺮة اﻧﺎ اﺻﻠﻬﺎ و ﻋﻠﯽ‬‫ﻓﺮﻋﻬﺎ و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺛﻤﺮﺗﻬﺎ و اﻟﺸﯿﻌﮥ ورﻗﻬﺎ ﻓﻬﻞ ﯾﺨﺮج ﻣﻦ اﻟﻄﯿﺐ اﻟّﺎ اﻟﻄﯿﺐ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 172‬از ‪581‬‬‫ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻗﻠﺖ ﻫﮑـﺬا رواه اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ و ﻃﺮﻗﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة اﺑﻮ ﻧﺼـﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺸﯿﺮازي اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﻘﺴﻢ ﺑﻦ اﻟﺴﻤﺮﻗﻨﺪي اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﺪة اﺧﺒﺮﻧﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪186 :‬‬‫ﺣﻤﺰة ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋـﺪي ﺣﺪﺛﻨﺎ اﻟﻨﻌﻤﺎن ﺑﻦ ﻫﺎرون اﻟﺒﻠﺪي و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺆﻣﻞ اﻟﺼـﯿﺮﻓﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﻗﺎﻟﻮا ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﻤﺆدب ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻋﻦ ﺳـﻔﯿﺎن ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﺜﯿﻢ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫ﺑﻦ ﺑﻬﻤﺎن ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﺟﺎﺑﺮا ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﯾﻮم اﻟﺤﺪﯾﺒﯿﮥ و ﻫﻮ اﺧﺬ ﺑﻀﺒﻊ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و ﻫﻮ‬‫ﯾﻘﻮل ﻫـﺬا اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻔﺠﺮة ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼـﺮه ﻣﺨـﺬول ﻣﻦ ﺧـﺬﻟﻪ ﺛﻢ ﻣـّﺪ ﺑﻬﺎ ﺻﻮﺗﻪ و ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد‬‫اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻓﻠﯿـﺎت اﻟﺒﺎب ﻗﻠﺖ ﻫﮑـﺬا رواه اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ و ذﮐﺮ ﻃﺮﻗﻪ ﻋﻦ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻻزﺟﯽ‬‫ﺑﺪﻣﺸﻖ ﻋﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ ﺑﻦ اﻟﺒﺴـﺮي اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ زاﻃﯿﺎ ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺜﻤﺎﻧﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻗﻠﺖ ﻫـﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻋﺎل و ﻗﺪ ﺗﮑﻠﻢ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ان ﻋﻠّﯿﺎ ﺑﺎب اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺎﮐﺜﺮوا ﺣﺘﯽ ﻗﺎﻟﺖ ﻃﺎﺋﻔﮥ اﻧّﻤﺎ أراد اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫أي اﻧﺎ ﻣﻌﺪن اﻟﻌﻠﻢ و ﻣﻮﺿﻌﻪ و ﻣﺎ ﮐﺎن ﻋﻨﺪ ﻏﯿﺮي ﻓﻐﯿﺮ ﻣﻌﺪود ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﯾﺮﯾﺪ ان ﺑﺎب ﻫﺬا اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ رﻓﯿﻊ ﻣﻦ ﺣﯿﺚ ان ﺷﺮﯾﻌﮥ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺛﺒﺖ اﻟﺸﺮاﺋﻊ و اﻗﻮﻣﻬﺎ و اﻫﺪاﻫﺎ ﻻ ﯾﺪﺧﻞ ﻋﻠﯿﻬﺎ اﻟﻨﺴﺦ و ﻻ‬‫اﻟﺘﺤﺮﯾﻒ و ﻻ اﻟﺘﺒـﺪﯾﻞ ﺑﻞ ﻫﯽ ﻣﺤﻔﻮﻇـﮥ ﺑﺤﻔﻆ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ و ﻣﺼﻮﻧﮥ ﻣﻦ اﻟﻨﻘﺺ ﻻ ﯾﻨﺴـﺨﻬﺎ ﺷـﯽء ﻓﻠﻬﺬا ﻧﺴـﺒﻬﺎ اﻟﯽ اﻟﻌﻠﻮ و ﮐﺘﺎﺑﻪ آﺧﺮ‬‫اﻟﮑﺘﺐ اﻟّﺘﯽ اﻧﺰﻟﻬﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟّﻞ ﻓﻼ ﯾﺪﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻨﺴﺦ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ُﻣَﻬﯿِْﻤﻨًﺎ َﻋَﻠﯿِْﻪ‬‫أي ان اﻟﻘﺮآن ﯾﺤﮑﻢ ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﻨﺰﻟـﮥ ﻗﺒﻠﻪ و ﻣـﺎ ورد ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻻ ﯾﺘﻐﯿﺮ و ﻻ ﯾﻨﺴـﺦ و ﻻ ﯾﺒﻄﻞ ﻓﮑﺎن اﻟﻘﺮآن اﺟﻞ‬‫اﻟﮑﺘﺐ اﻟّﺘﯽ اﻧﺰﻟﻬﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ و ﺷﺮﯾﻌﮥ اﻟّﺮﺳﻮل ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺟﻞ اﻟﺸﺮاﺋﻊ و اﻋﻼﻫﺎ و اﺑﻬﺎﻫﺎ و اﺳﻨﺎﻫﺎ و اﺳﻤﺎﻫﺎ ﺣﯿﺚ ﻻ ﯾﺪﺧﻞ‬‫ﻋﻠﯿﻬﺎ اﻟﻨﺴﺦ و ﻻ اﻟﺘﺒﺪﯾﻞ و ﻫﯽ ﻋﺎﻟﯿﮥ ﺳﺎﻣﯿﮥ ﻋﺎل ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻗﻠﺖ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ان وﺟﻪ ﻫﺬا ﻋﻨﺪي‬‫ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫أراد ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋّﻠﻤﻨﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻣﺮﻧﯽ ﺑﺪﻋﺎء اﻟﺨﻠﻖ اﻟﯽ اﻻﻗﺮار‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪187 :‬‬‫ﺑﻮﺣﺪاﻧﯿﺘﻪ ﻓﯽ اول اﻟﻨﺒﻮة ﺣﺘﯽ ﻣﻀـﯽ ﺷﻄﺮ زﻣﺎن اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﺛﻢ اﻣﺮﻧﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﺑﻤﺤﺎرﺑﮥ ﻣﻦ أﺑﯽ اﻻﻗﺮار ﻟﻠّﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﺑﺎﻟﻮﺣﺪاﻧﯿﮥ ﺑﻌﺪ‬‫ﻣﻨ ﻌ ﻪ ﻣ ﻦ ذ ﻟ ﮏ‬‫ﻓﺎﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ اﻻواﻣﺮ و اﻟﻨﻮاﻫﯽ و ﻓﯽ اﻟﺴـﻠﻢ و اﻟﺤﺮب ﺣﺘﯽ ﺟﺎﻫـﺪت اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ و ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎﺑﻬﺎ أي ﻫﻮ اول ﻣﻦ ﯾﻘﺎﺗﻞ‬‫اﻫـﻞ اﻟﺒﻐﯽ ﺑﻌـﺪي ﻣﻦ اﻫـﻞ ﺑﯿﺘﯽ و ﺳـﺎﺋﺮ اّﻣﺘﯽ و ﻟﻮﻻ ﻋﻠﯽ ﺑّﯿﻦ ﻟﻠﻨﺎس ﻗﺘﺎل اﻫﻞ اﻟﺒﻐﯽ و ﺷـﺮع اﻟﺤﮑﻢ ﻓﯽ ﻗﺘﻠﻬﻢ و اﻃﻼق اﻻﺳﺎري ﻣﻨﻬﻢ و‬‫ﺗﺤﺮﯾﻢ ﺳﻠﺐ اﻣﻮاﻟﻬﻢ و ﺳﺒﯽ ذرارﯾﻬﻢ ﻟﻤﺎ ﻋﺮف ذﻟﮏ‬‫ﻓـﺎﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺳﻦ ﻓﯽ ﻗﺘـﺎل اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ و ﻧﻬﺐ اﻣﻮاﻟﻬﻢ و ﺳﺒﯽ ذرارﯾﻬﻢ و ﺳﻦ ﻋﻠّﯽ ﻓﯽ ﻗﺘﺎل اﻫﻞ اﻟﺒﻐﯽ ان ﻻ ﯾﺠﻬﺰ ﻋﻠﯽ‬‫ﺟﺮﯾﺢ و ﻻ ﯾﻘﺘﻞ اﻻﺳﯿﺮ و ﻻ ﺗﺴﺒﯽ اﻟﻨﺴﺎء و اﻟﺬرﯾﮥ و ﻻ ﺗﻮﺧﺬ اﻣﻮاﻟﻬﻢ و ﻫﺬا وﺟﻪ ﺣﺴﻦ ﺻﺤﯿﺢ و ﻣﻊ ﻫﺬا ﻓﻘﺪ ﻗﺎل اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و‬‫اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و اﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﺑﺘﻔﻀـﯿﻞ ﻋﻠّﯽ و زﯾﺎدة ﻋﻠﻤﻪ و ﻏﺰارﺗﻪ و ﺣـﺪة ﻓﻬﻤﻪ و وﻓﻮر ﺣﮑﻤﺘﻪ و ﺣﺴﻦ ﻗﻀﺎﯾﺎه و ﺻـﺤﮥ ﻓﺘﻮاه و ﻗﺪ ﮐﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 173‬از ‪581‬‬‫ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﯾﺸﺎوروﻧﻪ ﻓﯽ اﻻﺣﮑﺎم و ﯾﺎﺧﺬون ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻨﻘﺾ و اﻻﺑﺮام اﻋﺘﺮاﻓﺎ ﻣﻨﻬﻢ ﺑﻌﻠﻤﻪ و وﻓﻮر ﻓﻀـﻠﻪ‬‫و رﺟﺎﺣـﮥ ﻋﻘﻠﻪ و ﺻـﺤﮥ ﺣﮑﻤﻪ و ﻟﯿﺲ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﺣﻘﻪ ﺑﮑﺜﯿﺮ ﻻن رﺗﺒﺘﻪ ﻋﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ و ﻋﻨﺪ رﺳﻮﻟﻪ و ﻋﻨﺪ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣﻦ ﻋﺒﺎده‬‫اﺟﻞ و اﻋﻠﯽ ﻣﻦ ذﻟﮏ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﺎﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟﻤﺴﺪي ﺑﺠﺰﯾﻞ اﻟﻤﻮاﻫﺐ* اﻟﻤﺴﻌﻒ ﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﻤﺎرب* ﺣﯿﺚ وﺿﺢ ﻋﻦ ﻋﺒﺎرة ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ* ﻣﺎ‬‫ﻓﯿﻪ ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻤﻄـﺎﻟﺐ* و ﻫﺪاﯾـﮥ ﻟﻠﺮاﻏﺐ* و ﺗﻨﮑﯿﺲ ﻟﺮءوس اﻟﺠﺎﺣـﺪﯾﻦ* اﻟﺠـﺎﻧﺤﯿﻦ اﻟﻤﺘﻬـﺎﻟﮑﯿﻦ* ﻋﻠﯽ اﺑﻄـﺎل ﻓﻀﺎﺋـﻞ اﻣـﺎم اﻟﻤﺸـﺎرق و‬‫اﻟﻤﻐﺮب* ﻣﻮﻻﻧـﺎ و ﺳـّﯿﺪﻧﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ* ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟّﺴـ ﻼم اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻮاﻫﺐ* ﻓﺎﻧﻪ ﻗـﺪ ﺛﺒﺖ ﻣﻦ اﻓﺎدة اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫اﻟﮑﻨﺠﯽ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺎ ﻃﻠﻊ ﻃﺎﻟﻊ و ﻏﺮب ﻏﺎرب* ﺧﺼﺺ ﻋﻠّﯿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺜﺎﺑﺖ اﻟﺮاﺗﺐ* و‬‫اﻧﻪ ﻗـﺪ رواه ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻐـﺪاد و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻣﻦ ﻃﺮق ﻣﺘﻌـﺪدة إﻧﺎرة ﻟﻠﻄﺮﯾﻖ اﻟﻤﻬﯿﻊ اﻟﻼﺣﺐ* و اّن ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ رواﯾﮥ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺣﺴﻦ ﻋﺎل ﻋﻠﯽ رﻏﻢ اﻟﻤﻨﮑﺮ اﻟﺨﺎﺋﺐ* و اﻟﺘﺎﺋﻪ اﻟﺤﺎﺋﺐ* و ﻇﻬﺮ اﯾﻀﺎ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪188 :‬‬‫اﻓﺎدة ﻫـﺬا اﻟﻨﺎﻗﺪ اﻟﻨﺎﻗﺐ* اّن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻗﺪ أﮐﺜﺮوا اﻟﮑﻼم ﻓﯽ ﺑﯿﺎن ﻣﻌﻨﺎه اﯾﻀﺎ ﺣﺎﻟﻤﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ و ﺑﺎن ان ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻗﺪ ﺧﺪﻋﺘﻪ اﻟﮑﻮاذب*‬‫و ﺗﺎﻫﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ اﻟّﻨﺼﺐ اﻟﻤـﺬاﻫﺐ* ﺣﯿﺚ اوﻟﻪ ﻋﻠﯽ ﻧﻬـﺞ اﻫﻞ اﻟﻌﻨﺎد اﺧﺮاﺟﺎ ﻟﻪ ﻣﻦ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﺳﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻐﺎﻟﺐ* ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ ﻣﻦ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻻ‬‫ﯾﺤﺴـﺒﻪ ﺣﺎﺳﺐ* و ﻫـﺬا اﯾﻀﺎ ﻣﻤﺎ ﯾﺆذن ﺑﮑﻤﺎل ﺗﺤﻘﻖ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺣﺘﯽ ﻋﻨﺪ ﻣﻦ ﺳـﻠﮏ ﻣﺴـﻠﮏ اﻟﻨﻮاﺻﺐ* ﮐﻤﺎ ﻫﻮ واﺿﺢ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻋﻘﻠﻪ و‬‫ﻓﻬﻤﻪ ﺣﺎﺿـﺮ ﻏﯿﺮ ﻋـﺎزب* و وﺿـﺢ اﯾﻀﺎ ان اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﻨﺠﯽ اﻓﺎد ﺑﻨﻔﺴﻪ ﻓﯽ ﻣﻌﻨﺎه ﮐﻼﻣﺎ أﺣـﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﺠﺎﺣـﺪﯾﻦ ﻣﻦ اﻟﻘﻮاﺿﺐ* و ان ﻫـﺬا‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﯿﺲ ﺑﮑﺜﯿﺮ ﻓﯽ ﺣﻖ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺻﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ اﻟﮑﺮام اﻟﻤﻨﺎﺳﺐ* ﻧﻈﺮ اﻟﯽ ﻣﺎ ﻟﻪ ﻋﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣﻦ ﻋﺎﻟﯿﮥ‬‫اﻟﻤﺮاﺗﺐ* و ﻏﺎﻟﯿﮥ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ* و ﺑﺎذﺧﮥ اﻟﻤﻨﺎﺻﺐ* و ﺷﺎﻣﺨﮥ اﻟﻤﺮاﻗﺐ و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ از ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻨﺠﯽ در ﺻﺪر ﮐﺘﺎب ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ‬‫واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ اﺣﺎدﯾﺚ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻨﺠﯽ آن را از ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﺧﻮد در ﺑﻠﺪان رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و‬‫در ﮐﺘﺐ اﺋﻤﻪ و ﺣﻔﺎظ ﻣﺴـﻄﻮر و ﻣﺜﺒﺘﺴﺖ و اﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ را ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺬﮐﻮر ﺑﺴـﺒﺐ ﺣﻤﯿﺖ ﻣﺤﺒﺖ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﺑﺮاي اﻓﺤﺎم و‬‫ﺗﺒﮑﯿﺖ و ﺗﺨﺠﯿﻞ و ﺗﺴـﮑﯿﺖ ﺑﻌﺾ ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ و ﺟﺎﺣﺪﯾﻦ ﮐﻪ در ﺑﻌﺾ اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﻤﺰﯾﺪ ﺟﻬﻞ ﺧﻮد زﺑﺎن ﻃﻌﻦ ﮔﺸﻮده ﺑﻮدﻧﺪ اﻣﻼ ﻓﺮﻣﻮده و‬‫زﻧـﮓ ﺷـﺒﻬﻪ و ارﺗﯿـﺎب از ﻗﻠﻮب اﻫﻞ ﻣﻌﺮﻓﺖ زدوده ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻓﯽ ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﺑﻌـﺪ اﻟﺘﺤﻤﯿـﺪ و اﻟﺘﺼـﻠﯿﮥ ﯾﻘﻮل اﻟﻌﺒـﺪ اﻟﻔﻘﯿﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﮑﻨﺠﯽ اﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﺎﻧﯽ ﻟﻤﺎ ﺟﻠﺴﺖ ﯾﻮم اﻟﺨﻤﯿﺲ ﻟﺴﺖ ﻟﯿﺎل ﺑﻘﯿﻦ ﻣﻦ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة ﺳـﻨﮥ ‪ 647‬ﺳﺒﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ‬‫ﺑﺎﻟﻤﺸـﻬﺪ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﺑﺎﻟﺤﺼﺒﺎء ﻣﻦ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻤﻮﺻﻞ و دار اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﻬﺎﺟﺮﯾﮥ ﺣﻀﺮ اﻟﻤﺠﻠﺲ ﺻﺪور اﻟﺒﻠﺪ ﻣﻦ اﻟﻨﻘﺒﺎء و اﻟﻤﺪرﺳﯿﻦ و اﻟﻔﻘﻬﺎء‬‫و ارﺑﺎب اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓـﺬﮐﺮت ﺑﻌـﺪ اﻟـﺪرس اﺣﺎدﯾﺚ و ﺧﺘﻤﺖ اﻟﻤﺠﻠﺲ ﺑﻔﺼﻞ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم ﻓﻄﻌﻦ ﺑﻌﺾ‬‫اﻟﺤﺎﺿﺮﯾﻦ ﻟﻌﺪم ﻣﻌﺮﻓﺘﻪ ﺑﻌﻠﻢ اﻟﻨﻘﻞ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ زﯾﺪ ﺑﻦ ارﻗﻢ ﻓﯽ ﻏﺪﯾﺮ ﺧﻢ و‬‫ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻤﺎر ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻃﻮﺑﯽ ﻟﻤﻦ اﺣّﺒﮏ و ﺻﺪق ﻓﯿﮏ ﻓﺪﻋﺘﻨﯽ اﻟﺤﻤّﯿﮥ ﻟﻤﺤﺒﺘﻬﻢ‬‫ﻋﻠﯽ اﻣﻼـء ﮐﺘـﺎب ﯾﺸـﺘﻤﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﻌﺾ ﻣﺎ روﯾﻨﺎ ﻋﻦ ﻣﺸﺎﯾﺨﻨﺎ ﻓﯽ اﻟﺒﻠـﺪان ﻣﻦ اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﮥ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻻﺋّﻤـ ﮥ و اﻟﺤﻔﺎظ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻟّﺬي ﻟﻢ ﯾﻨﻞ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻀﯿﻠﮥ ﻓﯽ آﺑﺎﺋﻪ و ﻃﻬﺎرة ﻓﯽ ﻣﻮﻟﺪه اﻟّﺎ و ﻫﻮ ﻗﺴﯿﻤﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﺗﺄّﺳﯿﺎ ﺑﻤﺎ روﯾﻨﺎه ﻋﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺼﻤﺪ اﻟﺴﺨﺎوي اﻣﺎم اﻟﻘﺮاء ﯾﺠﺎﻣﻊ دﻣﺸﻖ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﻼﻣﮥ ﺑﻦ اﻟﺠﻤﯿﺰي اﻟﺨﻄﯿﺐ ﺑﻤﺼﺮ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪189 :‬‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ رواﺣﮥ ﺑﺤﻠﺐ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻗﺎﻟﻮا‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺴـﻠﻔﯽ اﻧﺒﺄ اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﺑﻮ اﻟﻤﺤﺎﺳﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺮوﯾﺎﻧﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻏﺎﻧﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺮاﻋﯽ اﻧﺒﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟﻨﻀﺮي اﻧﺒﺎ اﻟﺤﺮث ﺑﻦ أﺑﯽ أﺳﺎﻣﮥ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﮐﻨﺎﺳﮥ ﺛﻨﺎ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﺷﻘﯿﻖ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل‬‫ﻗﻠﺖ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺮء ﯾﺤﺐ اﻟﻘﻮم و ﻟﻤﺎ ﯾﻠﺤﻖ ﺑﻬﻢ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﻤﺮء ﻣﻊ ﻣﻦ اﺣّﺐ و ﻓﯽ رواﯾﮥ رﺟﻞ ﯾﺠﺎﻟﺲ‬‫اﻟﻤﺼـﻠﯿﻦ و ﻻ ﯾﺼـّﻠﯽ اﻟّﺎ ﻗﻠﯿﻼ و ﯾﺠﺎﻟﺲ اﻟّﺼﺎﺋﻤﯿﻦ و ﻻ ﯾﺼﻮم اﻟّﺎ ﻗﻠﯿﻼ و ﯾﺠﺎﻟﺲ اﻟﻤﺠﺎﻫـﺪﯾﻦ و ﻻ ﯾﺠﺎﻫﺪ اﻟّﺎ ﻗﻠﯿﻼ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 174‬از ‪581‬‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اوﻟﺌﮏ ﻗﻮم ﻻ ﯾﺸﻘﯽ ﺑﻬﻢ ﺟﻠﯿﺴﻬﻢ‬‫و اﺑﺘـﺪأﻧﺎ ﺑﻤـﺎ وﻗﻊ اﻟﻨﺰاع ﻓﯿﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﺗﻢ اﻻﻣﻼء ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ و ﺗﻮﻓﯿﻘﻪ ﺑﯿﻀـﻨﺎه ﺑﺮﺳﻢ ﺧﺰاﻧـﮥ اﺷـﺮف ﻧﺒﯿﻪ ﻓﯽ ﻋﺼـﺮﻧﺎ اﻟّـﺬي ﻋﻼ اﻟّﻨﺎس ﺑﺼـﺮاﻣﺘﻪ و‬‫ﺑﻬﺮﻫﻢ ﺑﺮﺟﺎﺣﺘﻪ و ﺑﺎﯾﻨﻬﻢ ﺑﺸـﻬﺎﻣﺘﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺼﺎﺣﺐ اﻻﻋﻈﻢ ﺷـﺮف آل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻧﺼﺮ ﻧﺼﯿﺮ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﺳﺒﻎ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻇﻞ اﻟﻤﻮاﻗﻒ اﻟﺸﺮﯾﻔﮥ ﺑﻤﺤّﻤﺪ و اﻟﻪ اﻟّﻄﺎﻫﺮﯾﻦ و ﻗﺪ وﺳﻤﺘﻪ ﺑﮑﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﺎد و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم را ﺑﺒﺎب ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ وﺻﻒ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎل ﺛﺒﻮت و ﺣﺘﻤﯿﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮ ارﺑﺎب اﺣﻼم و اﺑﺼﺎر واﺿﺢ و اﺷﮑﺎر ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در‬‫ﺑﺎب راﺑﻊ و ﺛﻠﺜﻮن ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﺑﻌﺪ رواﯾﺖ و اﺛﺒﺎت‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻨﻈﺮ اﻟﯽ وﺟﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﺒﺎدة‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ و ﻓ ﻘ ﻬ ﻪ ا ن‬‫اﻟﻨﻈﺮ اﻟﯽ وﺟﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﺒﺎده‬‫ﻗﺪ ورد اﻟﺤﺪﯾﺚ اﯾﻀﺎ ﯾﻄﻮل ذﮐﺮ ﺳﻨﺪه‬‫ان اﻟﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﮑﻌﺒﮥ ﻋﺒﺎدة‬‫و ﻗﺪ روﯾﺖ اﯾﻀﺎ ﺑﺴﻨﺪ ﻋﻨﺪي ان اﻟﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﻤﺼﺤﻒ ﻋﺒﺎدة و‬‫ﻗﺪ ورد اﯾﻀﺎ ان اﻟﻨﻈﺮ اﻟﯽ وﺟﻪ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻋﺒﺎدة‬‫و ﻗﺪ ورد اﯾﻀﺎ ان اﻟﻨﻈﺮ اﻟﯽ وﺟﻪ اﻟﻮاﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺎدة‬‫ﻓﻨﻘﻮل ﯾﺮﯾﺪ ﺑﻪ ان ﻧﻈﺮ اﻟﺸـﺨﺺ اﻟﺒﺎر ﻟﻮاﻟﺪﯾﻪ اﻟﺮؤف ﺑﻬﻤﺎ اﻟﻤﺤﺐ ﻟﻬﻤﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﮐﺮاه و ﻻ ﻋﺒﻮس و ﻻ رﻓﻊ ﺻﻮت و ﻻ ﺗﺒﺮم و ﻻ ﺗﻘﺸﻒ و‬‫ﻻ ﺗﺎﻧﻒ و اﻟﻠﻄﻒ ﻟﻬﻤﺎ ﻋﺒﺎدة و‬‫اﻟﻨﻈﺮ اﻟﯽ وﺟﻪ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻋﺒﺎدة‬‫ﺑﻤﻌﺮﻓـﮥ اﻟﻔﻀﻞ ﻟﻪ ﻟﮑﻮﻧﻪ وارث ﻋﻠﻢ اﻟﻨﺒﻮة و ﻫﻮ ﻣﻦ دﻋﺎة اﻟﻬـﺪي اﻻّﻣﮥ ﯾﺠّﻨﺐ اﻟﻨﺎس ﺑﻪ اﻟﻤﮑﺎره و اﻟﻤﻌﺎﻃﺐ و ﯾﺮﺷﺪﻫﻢ اﻟﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﺨﯿﺮ و‬‫اﻟﺼـﻼح ﯾـﺪﻋﻮﻫﻢ اﻟﯽ ﻣـﺎ دﻋـﺎﻫﻢ اﻟﱠﻠﻪ إﻟﯿﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و ﯾﻨﻬﺎﻫﻢ ﻋﻤﺎ ﻧﻬﯿﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و رﺳﻮﻟﻪ ﻓﯿﮑﻮﻧﻮن ﺑﯿﻦ ﯾـﺪي اﻟﻌﺎﻟﻢ ﮐﺎﻻﺳـﯿﺮ ﺑﯿﻦ ﯾـﺪي‬‫ﻣﺎﻟﮑﻪ ﻻ ﯾﺘﻬﻤﻪ ﻓﯽ اﻣﺮ و ﻻ ﻧﻬﯽ و ﯾﮑﻮن ﻋﻨﺪ رؤﯾﺘﻪ و ﻣﺸﺎﻫﺪﺗﻪ ﮐﺎﻟﻨﺎﻇﺮ اﻟﯽ وﺟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻟﺠﺎﻟﺲ ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻪ و‬‫ﻻ ﯾﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪190 :‬‬‫ﺷﺰرا و ﻻ ﯾﺮﻓﻊ ﺻﻮﺗﻪ ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻪ و ﻻ ﯾﺪﻋﻮه ﺑﺎﺳـﻤﻪ ﺑﻞ ﯾﮑّﻨﯿﻪ و ﯾﺪﻋﻮه ﺑﺎﻟﺘﺒﺠﯿﻞ و اﻟﺘﻔﺨﯿﻢ و اﻟﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﻤﺼﺤﻒ ﻋﺒﺎدة ﻣﻦ ﺣﯿﺚ ﻣﻌﺮﻓﺘﻪ و‬‫وﺟﻮب ﺣﺮﻣﺘﻪ و ﺟﻼﻟﺘﻪ و اﮐﺮاﻣﻪ و اﻋﻈﺎﻣﻪ و ﺗﺎﻣﻠﻪ اﻟﯽ اﻻﻣﺮ و اﻟﻨﻬﯽ و اﻟﻨﺪب و اﻻﺳـﺘﺤﺒﺎب و ﺳﺆال اﻟّﺮﺣﻤﮥ ﻋﻨﺪ ذﮐﺮ اﻟﺮﺣﻤﮥ و اﻟﺠﻨﮥ و‬‫اﻻﺳـﺘﻌﺎذة ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟﻞ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎر و اﻟﻔﺘﻦ و اﻟﺸـﺮور ﻋﻨﺪ ذﮐﺮﻫﺎ ﻓﯿﻔﺮغ ﺳﺮه و ﺟﻮارﺣﻪ ﻋﻨﺪ اﻟﻨﻈﺮ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟﻞ و ﯾﺪﺑﺮ آﯾﺎﺗﻪ و‬‫ﯾﺘﻔﮑﺮ ﻓﯽ ﻋﺒﺮة و ﺗﺒﯿﺎﻧﻪ ﻓﯿﮑﻮن ﻣﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﺑﻘﺮاءﺗﻪ و ﻣﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﺑﺎﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ و اﻟﻨﻈﺮ اﻟﯽ وﺟﻪ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﺒﺎدة إذا ﮐﺎن‬‫اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ ﺑﻌﯿﻦ اﻻـﺣﺘﺮام و اﻟﺘﺒﺠﯿـﻞ و اﻻـﮐﺮام و اﻧﻪ ﺳـﻔﯿﺮ ﺑﯿﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟـﻞ و ﺑﯿﻦ ﻋﺒـﺎده و ﻟﻪ اﻟﻤﮑﺎﻧـﮥ اﻟﻌﻈﯿﻤـﮥ ﻻﺧﺘﯿـﺎر اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﯾﺎه‬‫ﻟﺮﺳﺎﻟﺘﻪ و اﻃﻼﻋﻪ ﻋﻠﯽ اﺳـﺮار اﻟﺤﻖ و ﻗﯿﺎﻣﻪ ﺑﺎﻻﻣﺮ و اﻟﻨﻬﯽ و ﺗﺘﻤﯿﻤﻪ ﻣﮑﺎرم اﻻﺧﻼق اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻤﺎ ﯾﻄﻮل ﺷـﺮﺣﻪ و ﮐﺬﻟﮏ اﻟﻨﻈﺮ اﻟﯽ‬‫اﻟﮑﻌﺒـﮥ و ﻫﯽ ﺣﺠـﺎرة ﺑﻨﺎﻫﺎ اﻟﺒّﻨﺎء اﻣﺎ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻻﯾﻤﺎن و اﻣﺎ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺸـﺮك و ﻫﯽ اﯾﻀﺎ ﺗﻤﺎﺛﻞ اﻻﺑﻨﯿـﮥ ﻣﻦ ﺑﯿﻮت اﻟﻨﺎر و ﺑﯿﻮت اﻻﺻـﻨﺎم و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 175‬از ‪581‬‬‫اﻧﻤـﺎ ﮐﺎن اﻟﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﮑﻌﺒـﮥ ﻋﺒﺎدة ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻧﻬﺎ ﻧﺴـﺒﺖ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟﻞ و ﺑﺎﻟﺘﺨﺼـﯿﺺ و اﻧﻬﺎ ﺑﯿﺖ اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﻮﺿﻊ ﻧﻈﺮه ﻣﻦ ارﺿﻪ و ﻣﻬﺒﻂ‬‫رﺣﻤﺘﻪ و ﺣﯿﺎﻃـﮥ ﻣﻼـﺋﮑﺘﻪ و ﻣﺤـﻞ اﻧﺒﯿـﺎﺋﻪ و رﺳـﻠﻪ و ﻣﺎﺋـﺪة وﻟﯿﻤﺘﻪ و ارﺿﻪ اﻟﺘﯽ دﻋـﺎ اﻟﻨـﺎس إﻟﯿﻬـﺎ و اوﺟﺐ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺣﺠﻬﺎ ﻓﺎن اﻟﻨﺎﻇﺮ إﻟﯿﻬﺎ‬‫ﮐﺎﻟﻨـﺎﻇﺮ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﻓﯿﻨﻈﺮ إﻟﯿﻬﺎ ﺑﺎﻟﺘﻌﻈﯿﻢ و اﻟﺘﻮﻗﯿﺮ و اﻻﺟﻼل و اﻻﺣﺘﺸﺎم و ﯾﻠﻮذ ﺑﻬﺎ و ﯾﻄﻮف ﺣﻮﻟﻬﺎ و ﯾﺘﻤﺴـﺢ ﺑﺎرﮐﺎﻧﻬﺎ ﮐﻤﺎ ﯾﻔﻌﻞ‬‫اﻟﻌﺒﺪ اﻟﺬﻟﯿﻞ ﺑﯿﻦ ﯾﺪي اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﺠﻠﯿﻞ ﯾﺮﺟﻮ ﻓﻀﻠﻪ و ﯾﺨﺎف ﻣﻦ اﻟﻤﺠﺎزاة ﻟﻌﺪﻟﻪ ﺑﺬﻟﮥ و ﺧﻀﻮع و ﺧﺸﯿﮥ و ﺧﺸﻮع و اﻣﺎ‬‫اﻟﻨﻈﺮ اﻟﯽ وﺟﻪ ﻋﻠّﯽ ﻋﺒﺎدة‬‫ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻧﻪ اﺑﻦ ﻋﻢ اﻟﺮﺳﻮل و زوج اﻟﺒﺘﻮل و واﻟـﺪ اﻟﺴـﺒﻄﯿﻦ اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴـﯿﻦ و اﺧﻮ اﻟﺮﺳﻮل و ﺑﺎب ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﻤﺒﻠﻎ ﻋﻨﻪ و اﻟﻤﺠﺎﻫـﺪ ﺑﯿﻦ‬‫ﯾﺪﯾﻪ و اﻟﺬاب ﻋﻨﻪ و اﻟﻤﺠﻠﯽ اﻟﮑﺮب و اﻟﻬﻤﻮم ﻋﻨﻪ و اﻟﺒﺎذل ﻧﻔﺴﻪ ﻟّﻠﻪ و ﻟﺮﺳﻮﻟﻪ و وﺻـﯿﻪ ﻟﻨﺼـﺮة دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ و داﻋﯽ اﻟﻨﺎس اﻟﯽ دار اﻟﺴـﻼم و‬‫ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻌﻼم و ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﮑﻌﺒﮥ ﻣﺎ‬‫ﺟﺎء ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ان اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ وﻗﻒ ﺣﯿﺎل اﻟﮑﻌﺒـﮥ و ﻗﺎل ﻣﺎ اﺟﻠّﮏ و ﻣﺎ اﺷـﺮﻓﮏ و ﻣﺎ اﻋﻈﻤﮏ ﻋﻨـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ و‬‫ﻋﻠﯽ اﻋﻈﻢ و اﺷﺮف ﻣﻨﮏ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﻫﺬا ﯾﺪّل ﻋﻠﯽ ان اﻟﻨﻈﺮ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ ﻋﻠّﯽ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ اﻟﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﮑﻌﺒﮥ‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﺎد و ﺷﺸﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺴﻠﻤﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﻐﺎﯾﺖ ﻗﻄﻊ و ﺟﺰم و ﻧﻬﺎﯾﺖ و ﺣﺘﻢ اﺛﺒﺎت‬‫ﻧﻤﻮده و در ﮐﻼﻣﯽ ﮐﻪ آن را ﺑﺮ زﺑﺎن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪191 :‬‬‫اﻧﺸﺎ ﮐﺮده ﺑﮑﻤﺎل ﺣﺴﻦ دارد ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ‬‫ﻋﺼـﺮه و ﺑﺮﻫﺎن اﻟﻌﺮﻓﺎء ﻓﯽ دﻫﺮه اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻘﺪوة اﻻﻣﺎم ﻓﯽ اﻻﺟﻠﮥ اﻻﻋﻼم ﻣﻔﺘﯽ اﻻﻧﺎم ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﻋﻦ ﻟﺴﺎن ﺣﺎل‬‫اول اﻻﺻـﺤﺎب ﺑﻼ ﻣﻘﺎل و اﻓﻀﻞ اﻻﺗﺮاب ﻟـﺪي ﻋّﺪ اﻟﺨﺼﺎل ﻋﻠﯽ وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻻرض و اﻟّﺴـ ﻤﺎء رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ و ﻧﻔﻌﻨﺎ ﺑﻪ ﻓﯽ ﮐﻞ‬‫ﺣﺎل‬‫ﯾﺎ ﻗﻮم ﻧﺤﻦ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻋﺠﻨﺖ ﻃﯿﻨﺘﻨﺎ ﺑﯿـﺪ اﻟﻌﻨﺎﯾـﮥ ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻦ اﻟﺤﻤﺎﯾـﮥ ﺑﻌـﺪ ان رش ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻓﯿﺾ اﻟﻬﺪاﯾـﮥ ﺛﻢ ﺧﻤﺮت ﺑﺨﻤﯿﺮة اﻟﻨﺒﻮة و ﺳـﻘﯿﺖ‬‫ﺑـﺎﻟﻮﺣﯽ و ﻧﻔـﺦ ﻓﯿﻬﺎ روح اﻻﻣﺮ ﻓﻼ اﻗـﺪاﻣﻨﺎ ﺗﺰل و ﻻ اﺑﺼﺎرﻧﺎ ﺗﻀﻞ و ﻻ اﻧﻮارﻧﺎ ﺗﻘﻞ و إذا ﻧﺤﻦ ﺿـﻠﻠﻨﺎ ﻓﻤﻦ ﺑﺎﻟﻘﻮم ﯾـﺪل اﻟّﻨﺎس ﻣﻦ اﺷـﺠﺎر‬‫ﺷﺘﯽ و ﺷـﺠﺮة اﻟﻨﺒﻮة واﺣﺪة و ﻣﺤّﻤﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳّﻠﻢ اﺻﻠﻬﺎ و اﻧﺎ ﻓﺮﻋﻬﺎ و ﻓﺎﻃﻤﮥ اﻟﺰﻫﺮاء ﺛﻤﺮﻫﺎ و ﻟا ﺤﺴﻦ و‬‫اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻏﺼﺎﻧﻬﺎ ﻓﺎﺻﻠﻬﺎ ﻧﻮر و ﻓﺮﻋﻬﺎ ﻧﻮر و ﺛﻤﺮﻫﺎ ﻧﻮر و ﻏﺼﻨﻬﺎ ﻧﻮر َﯾﮑﺎُد َزﯾْﺘُﻬﺎ ﯾُِﻀﯽُء َو ﻟَْﻮ ﻟَْﻢ َﺗْﻤَﺴْﺴُﻪ ﻧﺎٌر ﻧُﻮٌر َﻋﻠﯽ ﻧُﻮٍر‬‫ﯾـﺎ ﻗﻮﻣﯽ ﻟﻤﺎ ﮐﺎﻧﺖ اﻟﻔﺮوع ﺗﺒﻨﯽ ﻋﻠﯽ اﻻﺻﻮل ﺑﻨﯿﺖ ﻓﺼﻞ ﻓﻀـﻠﯽ ﻋﻠﯽ ﻃﯿﺐ اﺻـﻠﯽ ﻓﻮرﺛﺖ ﻋﻠﻤﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﯽ و ﮐﺸﻒ ﺑﻪ ﻏﻤﯽ ﺗﺎﺑﻌﺖ‬‫رﺳﻮﻻـ اﻣﯿﻨـﺎ و ﻣـﺎ رﺿـﯿﺖ ﻏﯿﺮ اﻻﺳـﻼم دﯾﻨـﺎ ﻓﻠﻮ ﮐﺸﻒ اﻟﻐﻄﺎء ﻣﺎ ازددت ﯾﻘﯿﻨﺎ و ﻟﻘـﺪ ﺗّﻮﺟﻨﯽ ﺑﺘﺎج ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه و ﻣﻨﻄﻘﻨﯽ ﺑﻤﻨﻄﻘـﮥ اﻧﺎ‬‫ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻗﻠﺪﻧﯽ ﺑﺘﻘﻠﯿﺪ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠّﯽ و ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺟّﻠﮥ اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻋﻠﯽ ﻣّﻨﯽ‬‫ﺷﻌﺮ‬‫ﻋﺠﺒﺖ ﻣﻨﮏ اﺷﺘﻐﻠﺘﻨﯽ ﺑﮏ ﻋّﻨﯽ ادﻧﯿﺘﻨﯽ ﻣﻨﮏ و ﺣﺘﯽ ﻇﻨﻨﺖ اﻧﮏ اﻧّﯽ‬‫اﻟﯽ آﺧﺮ ﻣﺎ ذﮐﺮ ﻓﻬﺬا اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟـّﺴ ﻼم* ﺳـﻠﻄﺎن ﻋﻠﻤﺎءﻫﻢ اﻻﻋﻼم* و ﻓﺨﺮ ﻋﺮﻓﺎﺋﻬﻢ اﻟﻔﺨﺎم و ﺻﺪر ﻧﺒﻼﺋﻬﻢ اﻟﻌﻈﺎم ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﺑـﺎﻟﺤﺘﻢ و اﻟﺠﺰم و اﻟﻘﻄﻊ و اﻟﺒﺖ رﻏﻤـﺎ ﻵﻧـﺎف اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ اﻻﻏﺜﺎمو اﺳﺘﯿﺼﺎﻻ ﻟﺸﺎﻓـﮥ اﻟﺠﺎﺣـﺪﯾﻦ اﻟﺠﺎﻟﺒﯿﻦ ﻟﻠﻤﻼمو ﺣﺼـﺪا ﻟﻨﻮاﺟﻢ‬‫ﺗﻌﺼـﺒﺎت اﻟﻤﮑﺎﺑﺮ اﻟّـﺬﯾﻦ ﻟﯿﺲ ﻟﮑﻼﻣﻬﻢ ﺧﻄﺎم و ﻻ زﻣﺎم ﻓﺎﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎمﺣﯿﺚ وﺿﺢ ﻣﺮام اﻫﻞ اﻟﺤﻖ اﻟﮑﺮامﻣﺮة ﺑﻌﺪ اﺧﺮي ﺑﺎﺑﯿﻦ ﺣّﺠﮥ‬‫و اﮐﻤـﻞ ﺷﺎﻫـﺪ ﻣﺘﯿﻦ اﻟﻨﻈـﺎمو ﻇﻬﺮان اﯾﻐﺎل اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﻘﻤﻘﺎمو اﯾﻀﺎع ﻣﻦ ﺷﺎﺑﻬﻪ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟﺸـﺤﻨﺎء و اﻟﺒﻐﻀﺎء و اﻻﯾﻼماﻟﻤﺘﺨـﺬ ﻟﻘﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 176‬از ‪581‬‬‫اﻟﻤﻘـﺪﻣﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺨﺎﻟﻔـﮥ اﻟـﺪﯾﻦ و اﻻﺳـﻼمﻓﯽ ﺗﮑـﺬﯾﺐ ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻮاﺿﺢ اﻻﻋﻼمو اﺑﻄﺎﻟﻪ و ﺗﻬﺠﯿﻨﻪ و رده و دﻓﻌﻪ اﻟﺠﻨﺎب اﻻﻋﻼمﻓﯽ‬‫ﻏﺎﯾـﮥ اﻟﻘﺒـﺢ و اﻟﻔﻈﺎﻋـﮥ ﻋﻨـﺪ اﻫﻞ اﻻﺣﻼم و ﻧﻬﺎﯾـﮥ اﻟﺴـﻤﺎﺟﮥ و اﻟﺸـﻨﺎﻋﮥ ﻋﻨـﺪ اوﻟﯽ اﻻﻓﻬﺎم و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻋﺎﻟﯿﮥ اﻟﻤﻘﺪار و ﻣﺎﺛﺮ ﻣﺸـﺮﻗﮥ ﻟا ﻤﻨﯿﺎر و‬‫ﻣﺤﺎﻣﺪ ﺳﺎﻃﻌﮥ اﻻﻧﻮار و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﻧﺎﻓﺤﮥ اﻻزﻫﺎر ﺷﯿﺦ ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم ﻧﺰد اﯾﻦ ﺣﻀﺮات‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪192 :‬‬‫ﺑﯿﺶ از اﻧﺴﺖ ﮐﻪ از ﮐﺘﺐ و اﺳﻔﺎر اﺋﻤﻪ اﻋﻼﻣﺸﺎن اﺣﺼﺎي ان ﺗﻮان ﮐﺮد ﺑﻨﺎﺑﺮ اﯾﺠﺎز و اﺧﺘﺼﺎر ﺷﻄﺮي از آن ﻣﻨﻘﻮل ﻣﯽﺷﻮد ﻋﻼﻣﻪ ذﻫﺒﯽ‬‫در ﻋﺒﺮ در وﻗـﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ ﺳﺘﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و ﻋﺰ اﻟـﺪﯾﻦ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺴـﻠﻤﯽ‬‫اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﺣﻀﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﺰة اﻟﻤﻮازﯾﻨﯽ و ﺳﻤﻊ ﻣﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻠﻄﯿﻒ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﺪ و اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ‬‫و ﺑﺮع ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻻﺻﻮل و اﻟﻌﺮﺑـّﯿ ﮥ و درس و اﻓﺘﯽ و ﺻـﻨﻒ و ﺑﻠﻎ رﺗﺒﮥ اﻻﺟﺘﻬﺎد و اﻧﺘﻬﺖ إﻟﯿﻪ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﻤﺬﻫﺐ ﻣﻊ اﻟﺰﻫﺪ و اﻟﻮرع و اﻻﻣﺮ‬‫ﺑـﺎﻟﻤﻌﺮوف و اﻟﻨﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﻨﮑﺮ و اﻟﺼـﻼﺑﮥ ﻓﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﻗـﺎل ﻗﻄﺐ اﻟـﺪﯾﻦ ﮐـﺎن ﻣﻊ ﺷـﺪﺗﻪ ﻓﯿﻪ ﺣﺴﻦ اﻟﻤﺤﺎﺿـﺮة ﺑﺎﻟﻨﻮادر و اﻻﺷـﻌﺎر ﯾﺤﻀـﺮ‬‫اﻟﺴـﻤﺎع و ﯾﺮﻗﺺ ﻣﺎت ﻓﯽ ﻋﺎﺷﺮ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ و ﺷﯿﻌﻪ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻈﺎﻫﺮ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳﻌﺪ ﯾﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن در وﻗﺎﺋﻊ ﺳﻨﻪ ﻣﺬﮐﻮره‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﻌﻼﻣـﮥ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﻔﺘﯽ اﻟﻤـﺪرس اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻓﺤﻞ اﻟﻨﺠﺒﺎء اﻟﻤﻘﺪم ﻓﯽ ﻋﺼـﺮه ﻋﻠﯽ ﺳﺎﺋﺮ‬‫اﻻﻗﺮان ﺑﺤﺮ اﻟﻌﻠﻮم و اﻟﻤﻌﺎرف و اﻟﻤﻌﻈﻢ ﻓﯽ اﻟﺒﻠـﺪان ذو اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ و اﻻﺗﻘﺎن و اﻟﻌﺮﻓﺎن و اﻻﯾﻘﺎن اﻟﻤﺸـﻬﻮد ﻟﻪ ﺑﻤﺼﺎﺣﺒـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟـّﺼ ﻼح و‬‫اﻟﺠﻼﻟـﮥ و اﻟﻮﺟﺎﻫـﮥ و اﻻﺣﺘﺮام اﻟّـﺬي ارﺳﻞ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻊ اﻟﻮﻟﯽ اﻟﺸﺎذﻟﯽ إﻟﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻔﺘﯽ اﻻﻧﺎم و ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﻋﺰ‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺴـﻠﻤﯽ اﻟﺪﻣﺸﻘﯽ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻗﺎل اﻫﻞ اﻟﻄﺒﻘﺎت ﺳﻤﻊ ﻣﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻠﻄﯿﻒ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﺪ اﻟﻘﺴﻢ ﺑﻦ‬‫ﻋﺴـﺎﮐﺮ و ﺟﻤﺎﻋـﮥ و ﺗﻔﻘـﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﻣـﺎم اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻓﺨﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑـﻦ ﻋﺴـﺎﮐﺮ و ﺑﺮع ﻓﯽ اﻟﻔﻘـﻪ و اﻻـﺻﻮل و اﻟﻌﺮﺑﯿـﮥ و درس و اﻓـﺘﯽ و ﺻــﻨﻒ‬‫اﻟﻤﺼﻨﻔﺎت اﻟﻤﻔﯿﺪة و اﻓﺘﯽ اﻟﻔﺘﺎوي اﻟﺴﺪﯾﺪة و ﺟﻤﻊ ﻣﻦ ﻓﻨﻮن اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻌﺠﺐ اﻟﻌﺠﺎب ﻣﻦ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ و اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ و اﻻﺻﻮل و‬‫اﺧﺘﻼف اﻟﻤـﺬﻫﺐ و اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻗﻮال اﻟﻨﺎس و ﻣﺂﺧـﺬﻫﻢ ﺣﺘﯽ ﻗﯿﻞ ﺑﻠﻎ رﺗﺒـﮥ اﻻﺟﺘﻬﺎد و رﺣﻞ إﻟﯿﻪ اﻟﻄﻠﺒﮥ ﻣﻦ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﺒﻼد و ﻋﻨﻪ اﺧﺬ اﻟﺸـﯿﺦ‬‫اﻻﻣﺎم ﺷـﺮف اﻟـﺪﯾﻦ اﻟـﺪﻣﯿﺎﻃﯽ و اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﻔﯿـﺪ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ و ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮة و ﺑﻠﻎ رﺗﺒﮥ اﻻﺟﺘﻬﺎد و اﻧﺘﻬﺖ إﻟﯿﻪ ﻣﻌﺮﻓﮥ‬‫اﻟﻤـﺬﻫﺐ ﻣﻊ اﻟﺰﻫـﺪ و اﻟﻮرع و ﻗﻤﻌﻪ ﻟﻠﻀـﻼﻻت و اﻟﺒﺪع و ﻗﯿﺎﻣﻪ ﺑﺎﻻﻣﺮ ﺑﺎﻟﻤﻌﺮوف و اﻟﻨﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﻨﮑﺮ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻤﺎ ﻋﻨﻪ اﺷـﺘﻬﺮ ﻗﺎﻟﻮا و‬‫ﮐـﺎن ﻣﻊ ﺻـﻼﺑﺘﻪ ﻓﯽ اﻟـﺪﯾﻦ و ﺷـﺪﺗﻪ ﻓﯿﻪ ﺣﺴﻦ اﻟﻤﺤﺎﺿـﺮة ﺑﺎﻟﻨﻮادر و اﻻﺷـﻌﺎر ﯾﺤﻀـﺮ اﻟﺴـﻤﺎع و ﯾﺮﻗﺺ ﻗﻠﺖ و ﻫـﺬا ﻣّﻤﺎ ﺷﺎع ﻋﻨﻪ و ﮐﺜﺮ‬‫ﺷﻬﻮده و ﺑﻠﻎ ﻓﯽ اﻻﺳﺘﻔﺎﺿﮥ و اﻟﺸﻬﺮة ﻣﺒﻠﻐﺎ ﻻ ﯾﻤﮑﻦ ﺟﺤﻮده و ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻗﻮي اﻟﺤﺠﺞ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﯾﻨﮑﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻋﻠﯽ اﻫﻞ اﻟﺴﻤﺎع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪193 :‬‬‫ﻣﻦ اﻟﻔﻘﺮاء و اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ اﻫﻞ اﻟﻤﻘﺎﻣﺎت اﻟﺮﻓﺎع اﻋﻨﯽ ﺻـﺪور ذﻟﮏ ﻋﻦ ﻣﺜﻞ اﻻﻣﺎم اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﺬي ﺳـﺒﻖ اﺋّﻤﮥ زﻣﺎﻧﻪ ﺑﻞ ﺳـﺒﻖ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ اﻟّﺴﺎﺑﻘﯿﻦ‬‫اﻟﻤﺘﻘﺪﻣﯿﻦ ﻋﻠﯽ اواﻧﻪ و اري ﻧﺴﺒﮥ ﻓﻌﻠﻪ ﻫﺬا ﻣﻊ اﻧﮑﺎر اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻏﺎﻟﺒﺎ ﻓﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﺒﻼد ﮐﻨﺴﺒﮥ ذﻫﺎب اﻻﻣﺎم اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻤﺤّﺪث اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ‬‫ﺑﻦ ﻋﺴـﺎﮐﺮ ﻟا ﯽ ﻣـﺬﻫﺐ اﻻﺷـﻌﺮﯾﮥ ﻓﯽ اﻻﻋﺘﻘـﺎد ﻣﻊ ﻣﺨﺎﻟﻔـﮥ ﻃﺎﺋﻔـﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ اﻋﺘﻘـﺪوا ﻋﻠﯽ اﻟﻈﻮاﻫﺮ و ﺣﺎدوا ﻋﻦ ﻣﻨﻬـﺞ اﻟﺤﻖ اﻟﺒﺎﻫﺞ‬‫اﻟﻈـﺎﻫﺮ ﻓﮑـﻞ واﺣـﺪ ﻣﻨﻬﻤـﺎ ﻣﻊ ﻏﺰﯾﺮ ﻋﻠﻤﻪ و ﺟﻼـﻟﺘﻪ و ﺗﻘـﺪﻣﻪ ﻋﻠﯽ اﻗﺮاﻧﻪ ﻓﯽ ﻓﻨﻪ و اﻣـﺎﻣﺘﻪ ﺣﺠـﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺸـﺎر إﻟﯿﻬﻢ ﻣﻦ اﻫـﻞ ذﻟﮏ اﻟﻔﻦ‬‫اﻟﻤﺨـﺎﻟﻔﯿﻦ ﻣﻊ ﺧﻼـﺋﻖ ﻣﻨﻬﻢ ﻻ ﯾﺤﺼﻮن ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻣﻮاﻓﻘﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻟﮑﺒﺎر اﻟّﺴﺎﺑﻘﯿﻦ و اﻟﻼﺣﻘﯿﻦ ﮐﺎﻟﻔﻘﯿﻪ اﻻﻣﺎم اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﻤﺤـﺪث أﺑﯽ‬‫اﻟﻔﻀـﻞ ﻋﯿـﺎض ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﯿﺤﺼﺒﯽ و اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻻﻣﺎم اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﻤﺤـﺪث ﻣﺤﯿﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻨﻮري و اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻻﻣﺎم اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﻤﺤـﺪث أﺑﯽ اﻟﻌﺒﺎس‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺨﯿﺮ اﻟﯿﻤﻨﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ اوﻟﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ اﻟﺤﻤﯿﺪة ﻟﻠﻤﻮاﻓﻘﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻌﻘﯿﺪة و ﮐﺎﻟﻔﻘﯿﻪ اﻻﻣﺎم اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻤﺘﻘﻦ اﻻﺳـﺘﺎذ‬‫أﺑﯽ ﺳـﻬﻞ اﻟﺼـﻌﻠﻮﮐﯽ و اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻻﻣﺎم اﻟﺴﯿﺪ اﻟﺸﻬﯿﺮ اﻟﻌﺎرف ﺑﺎﻟﻠّﻪ اﻟﺨﺒﯿﺮ أﺑﯽ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺠﻨﯿﺪ و اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺸﮑﻮر اﻟﻌﺎرف ﺑﺎﻟﻠّﻪ اﻟﻤﺸﻬﻮر‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﺴـﯿﻦ اﻟﻨﺤﻠﯽ اﻟﯿﻤﻨﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﻔﻘﻬﺎء اوﻟﯽ اﻟﻨﻔﻊ و اﻻﻧﺘﻔﺎع اﻟﻮاﺣـﺪﯾﻦ اﻟـﺪاﺧﻠﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺴـﻤﺎع و ﻟﮑﻦ ذﻟﮏ ﺑﺸـﺮوط ﻋﻨﺪ‬‫ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺒﺎﻃﻦ ذﮐﺮﺗﻬﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺳﻮم ﺑﻨﺸـﺮ اﻟﻤﺤﺎﺳﻦ ﻣﻊ ﻣﻮاﻓﻘﺘﻬﻢ اﯾﻀﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﻘﯿـﺪة اﻟﻤﺬﮐﻮرة اﻟﺼـﺤﯿﺤﮥ اﻟﻤﺸـﮑﻮرة ﻗﻠﺖ و ﮐﺎن ﻋﺰ‬‫اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻤـﺬﮐﻮر رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﺼـﺪع ﺑﺎﻟﺤﻖ و ﯾﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﻣﺘﺸـﺪدا ﻓﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﻻ ﺗﺎﺧـﺬه ﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮﻣﮥ ﻻﺋﻢ و ﻻ ﯾﺨﺎف ﺳـﻄﻮة ﻣﻠﮏ و ﻻ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 177‬از ‪581‬‬‫ﺳﻠﻄـﺎن ﺑﻞ ﯾﻌﻤﻞ ﺑﻤﺎ اﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و ﻣﺎ ﯾﻘﺘﻀـﯿﻪ اﻟﺸـﺮع اﻟﻤﻄﻬﺮ و ﯾﺎﻣﺮ ﺑﺎﻟﻤﻌﺮوف و ﯾﻨﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﻨﮑﺮ ﮐﺎﻧﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺟﺒﻞ اﯾﻤﺎن‬‫ﯾﺼـﺎدم اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﮐﺎﺋﻨـﺎ ﻣـﺎ ﮐـﺎن ﺑﻤﺸﺎﻓﻬـﮥ اﻻﻧﮑـﺎر ﺗﺤﺖ ﻋﻈـﺎم اﻻﺧﻄـﺎر ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻓﯽ وﻗﺖ ﻓﻘﺎل اﺳﺘﺤﻀـﺮت ﻋﻈﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﮑﺎن‬‫اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻓﯽ ﻋﯿﻨﯽ اﺻـﻐﺮ او ﻗﺎل أﺣﻘﺮ ﻣﻦ ﮐﺬا و ﮐﺬا و اﻧﮑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺻـﻼة اﻟﺮﻏﺎﺋﺐ و اﻟﻨﺼﻒ ﻣﻦ ﺷـﻌﺒﺎن ﻗﻠﺖ و وﻗﻊ ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ‬‫ﺷﯿﺦ ﻫﺎر اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻻﻣﺎم أﺑﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺼﻼح ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻣﻨﺎزﻋﺎت و ﻣﺤﺎرﺑﺎت ﺷﺪﯾﺪات و ﺻﻌﻒ ﮐﻞ واﺣﺪ ﻣﻨﻬﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ اﻵﺧﺮ و‬‫اﺳـﺘﺼﻮب اﻟﻤﺘﺸـﺮﻋﻮن اﻟﻤﺤﻘﻘﻮن ﻣـﺬﻫﺐ اﻻﻣـﺎم اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـﻼم ﻓﯽ ذﻟﮏ و ﺷـﻬﺪوا ﻟﻪ ﺑﺎﻟﺒﺮوز ﺑﺎﻟﺤﻖ و اﻟﺼﻮاب ﻓﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﺤﺮوب و‬‫اﻟﻀﺮوب و ﮐﺎن ﻇﻬﻮر ﺻﻮاﺑﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺟﺪﯾﺮا ﺑﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪194 :‬‬‫اﻟﻨﺸﺪة ﻓﯽ ﻋﻘﯿﺪﺗﻪ ﻓﯽ اﻻﺳﺘﺸﻬﺎد ﻋﻠﯽ ﻇﻬﻮر اﻟﺤﻖ‬‫ﻟﻘﺪ ﻇﻬﺮت ﻓﻼ ﺗﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﺣﺪ اﻟّﺎ ﻋﻠﯽ اﮐﻤﻪ ﻻ ﯾﻌﺮف اﻟﻘﻤﺮا‬‫إذ ﻟﻢ ﯾﺮوا ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﺟﻬﮥ اﻟﺴـﻨﮥ ﻣﺎ ﯾﻘﺘﻀﯽ ﻓﻌﻞ ذﻟﮏ و إن ﮐﺎن ﻗﺪ ﻇﻬﺮ ﻟﻬﻤﺎ ﺷﻌﺎر ﻓﯽ اﻻﻣﺼﺎر و ﺻﻼﻫﻤﺎ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻻﺣﺒﺎر و اﻻوﻟﯿﺎء‬‫اﻻﺧﯿـﺎر و ادرﮐﺖ ذﻟـﮏ ﻓﯽ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻟﺸـﺮﻓﯿﻦ ﺣﺘﯽ ﺗﮑﺮر اﻻﻧﮑﺎر ﻓﯽ ذﻟﮏ و اﺷـﺘﻬﺮ ﺑﯿﻦ اﻟﻨﺎس ﻣﻘﺎل اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺆّﯾـﺪ اﻟﻤﻮﻓﻖ ﻟﻠـﺬب ﻋﻦ‬‫اﻟﺴﻨﮥ و ﺗﺤﺮﯾﺮ اﻟﺼﻮاب اﻟﺨﯿﺮ اﻟﻤﺤﺪث اﻟﺨﺎﺷﻊ اﻻّواب ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻨﻮوي ﻓﯽ ﺻﻼة اﻟﺮﻏﺎﺋﺐ ﻗﺎﺗﻞ اﻟﱠﻠﻪ واﺿﻌﻬﺎ ﻣﻊ اﻧﻬﻤﺎ اﻟﯽ ﻫﺬه اﻟﺰﻣﻦ‬‫ﯾﺼﻠﯿﻬﻤﺎ اﻫﻞ اﻟﯿﻤﻦ و ﻟﻌﻤﺮي اﻧﻬﻤﺎ ﻟﻮ ﻓﻌﻼ ﻓﯽ ﻋﻬﺪ اﻟﺮﺳﻮل ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﺻﺤﺎﺑﻪ ﻻﺳﺘﻔﺎض ذﻟﮏ و اﺷﺘﻬﺮ ﻣﺎ ﻫﻮ اﺻﻐﺮ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻓﯽ‬‫اﻟﺨﺒﺮ و إذا ﻟﻢ ﯾﺮد ﻓﻌـﻞ ذﻟـﮏ و ﻣـﺎ ﯾﻀـﻤﻨﻪ ﻣﻦ اﻟﺸـﻌﺎر و ﮐﺎن ذﻟﮏ ﺑﺪﻋـﮥ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻓﯿﻬﺎ اﻻﻧﮑﺎر و ﻟﯿﺲ ﻟﺤﺴﻦ اﻟﻈﻦ ﻣـﺪﺧﻞ ﻓﯽ اﺣـﺪاث‬‫اﺷﻌﺎر ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ اﻻﺳﻼم ﻣﻊ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻓﻀﻞ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم ﻣﻦ اﺣﺪث ﻓﯽ اﻣﺮﻧﺎ ﻫﺬا ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻣﻨﻪ ﻓﻬﻮ رد‬‫و ﻗﻮﻟﻪ ﮐﻞ ﻣﺤﺪث ﺑﺪﻋﮥ و ﮐﻞ ﺑﺪﻋﮥ ﺿﻼﻟﮥ و ﻟﻮ ﺻﻼﻫﻤﺎ اﻧﺴﺎن وﺣﺪه ﻣﻊ اﻋﺘﻘﺎده اﻧﻬﻤﺎ ﻟﯿﺴﺘﺎ ﺳﻨﮥ ﻟﻢ ار ﺑﺬﻟﮏ ﺑﺎﺳﺎ‬‫و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و اﻣﺎ ﻣﺎ اﺣﺘﺞ ﺑﻪ ﺑﻌﺾ اﻟﻨﺎس ﻣﻦ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َأ َرَأﯾَْﺖ اﻟﱠِﺬي َﯾﻨْﻬﯽ َﻋﺒْﺪًا ِإذا َﺻﱠﻠﯽ‬‫ﻓﻬﻮ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎﻃﻞ ﻓﺎن اﻵﯾﮥ اﻟﮑﺮﯾﻤﮥ ﻧﺰﻟﺖ ﻓﯽ ﻗﻀـﯿﮥ أﺑﯽ ﺟﻬﻞ و ﻧﻬﯿﻪ ﻟﻠّﻨﺒّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻋﻦ اﻟﺼﻠﻮة و ﻣﻨﻌﻪ ﻟﻪ ﺑﺰﻋﻤﻪ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﻤﻨﻌﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ‬‫ذﻟﮏ اﻟﻤﺮام ﺑﻤﺎ اراه ﻣﺎ ﯾﻬﻮل ﻣﻦ اﻻﯾﺎت اﻟﻌﻈﺎم و ﻟﻤﺎ ﺳـﻠﻢ اﻟﻤﻠﮏ اﻟّﺼﺎﻟﺢ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻌﺎدل ﺻـﻔﺪ و ﻗﻠﻌﮥ ﻓﯽ ﺑﻼد اﻟﺸﺎم ﺳﺎء‬‫ذﻟﮏ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻧﺎل ﻣﻨﻪ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم ﻋﺰ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ و ﻟﻢ ﯾـﺪع ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺨﻄﺒﮥ و ﮐﺎن ﺧﻄﯿﺒﺎ ﺑﺪﻣﺸﻖ ﻓﻐﻀﺐ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻤﺬﮐﻮر و‬‫ﻋﺰ ﻟﻪ و ﺳـﺠﻨﻪ ﺛﻢ اﻃﻠﻘﻪ ﻓﺘﻮﺟﻪ اﻟﯽ اﻟـﺪﯾﺎر اﻟﻤﺼـﺮﯾﮥ ﻫﻮ و اﻻﻣـﺎم ذو اﻟﻔﻬﻢ اﻟﺜـﺎﻗﺐ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺤﺎﺟﺐ ﺑﻌـﺪ ان ﮐﺎن ﻣﻌﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﺒﺲ‬‫ﻓﺘﻠﻘﺎه اﻟﻤﻠﮏ اﻟﺼﺎﻟـﺢ ﻧﺠﻢ اﻟﺪﯾﻦ اﯾﻮب ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺼـﺮ و اﺟﻠﻪ و اﺣﺘﺮﻣﻪ و ﻓﻮض إﻟﯿﻪ ﻗﻀﺎء ﻣﺼـﺮ و ﺧﻄﺎﺑﮥ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻓﻘﺎم ﺑﺬﻟﮏ اﺗﻢ ﻗﯿﺎم و‬‫ﺗﻤﮑﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺮ ﺑﺎﻟﻤﻌﺮوف و اﻟﻨﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﻨﮑﺮ ﺣﺘﯽ اﺗﻔﻖ ان ﺑﻌﺾ اﻻﻣﺮاء ﺑﻨﯽ ﻣﮑﺎﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﺳﻄﺢ ﻣﺴﺠﺪ ﻓﺎﻧﮑﺮ ذﻟﮏ و ﻗﯿﻞ ﻫﺪﻣﻪ ﺛﻢ ﻋﻠﻢ‬‫ان ذﻟـﮏ ﺷﻖ ﻋﻠﯽ اﻟﻮزﯾﺮ ﻓﺤﮑﻢ ﻧﻔﺴﻪ و ﻋﺰل ﻧﻔﺴﻪ ﻋﻦ اﻟﻘﻀﺎء ﻓﻠّﻤﺎ ﺑﻠﻎ ذﻟﮏ ﺣﺎﺷـﯿﮥ اﻟﻤﻠﮏ ﺷﻖ ﻋﻠﯿﻬﻢ و اﺷﺎروا ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻠﮏ ان ﯾﻌﺰﻟﻪ‬‫ﻋﻦ اﻟﺨﻄﺎﺑﮥ ﻟﺌﻼ ﯾﻌﺘﺮض ﺑﺴّﺐ اﻟﻤﻠﮏ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ ﻓﻌﺰﻟﻪ ﻓﻠﺰم ﺑﯿﺘﻪ ﯾﺸﻐﻞ اﻟﻨﺎس و؟؟؟ ﯾﺪرس و ذﮐﺮ اﻧﻪ ﻟﻤﺎ؟؟؟‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪195 :‬‬‫ﻣﺮض ﻣﺮض اﻟﻤﻮت ﺑﻌﺚ إﻟﯿﻪ اﻟﻤﻠـﮏ اﻟّﻈـ ﺎﻫﺮ ﯾﻘﻮل ﻟﻪ ﻣﻦ ﻓﯽ اوﻻدك ﯾﺼـﻠﺢ ﻟﻮﻇﺎﺋﻔﮏ ﻓﺎرﺳﻞ إﻟﯿﻪ ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻬﻢ ﻣﻦ ﯾﺼـﻠﺢ ﻟﺸـﯽء ﻣﻨﻬﺎ‬‫ﻓـﺎﻋﺠﺐ ذﻟﮏ اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻣﻨﻪ و ﻟﻤﺎ ﻣﺎت ﺣﻀـﺮ ﺟﻨﺎزﺗﻪ ﺑﻨﻔﺴﻪ و اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻣﻦ اﻟﺨﺎص و اﻟﻌﺎم و ﻣﻦ ﻣﺼـﻨﻔﺎﺗﻪ اﻟﺠﻠﯿﻠـﮥ ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ و‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﻘﻮاﻋﺪ و ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ و اﻟﻌﻘﯿﺪة و ﮐﺘﺎب ﺷـﺠﺮة اﻻﺧﻼق اﻟﺮﺿـّﯿﮥ و اﻻﻓﻌﺎل اﻟﻤﺮﺿﯿﮥ و ﻣﺨﺘﺼﺮ اﻟﺮﻋﺎﯾﮥ و ﮐﺘﺎب اﻻﻣﺎم ﻓﯽ ادﻟﮥ‬‫اﻻﺣﮑﺎم و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﮐﺎﻧﺖ ﻟﻪ ﻣﺸﺎرﮐـﮥ ﯾﻘﻮم ﺑﻬﺎ اﺣﺴﻦ ﻗﯿﺎم و ﮐﺎﻧﺖ ﻟﻪ اﻟﯿـﺪ اﻟﻄﻮﻟﯽ ﻓﯽ ﺗﻌﺒﯿﺮ اﻟّﺮؤﯾﺎ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ دﺧﻞ ﺑﻐﺪاد ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ‬‫ﺗﺴـﻊ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و اﺗﻔﻖ ﯾﻮم دﺧﻮﻟﻪ ﻣﻮت اﻻﻣـﺎم أﺑﯽ اﻟﻔﺮج اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﺎﻗـﺎم ﺑﻬـﺎ اﺷـﻬﺮا ﺛﻢ ﻋـﺎد اﻟﯽ دﻣﺸﻖ و وﻻـه اﻟﻤﻠﮏ‬‫اﻟﺼﺎﻟـﺢ ﺑﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻌﺎدل ﺧﻄﺎﺑـﮥ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻻﻣﻮي ﺑﻌـﺪ وﻻﯾﺘﻪ اﻟﺘـﺪرﯾﺲ ﺑﺮواﯾﮥ اﻟﻐﺰاﻟﯽ و ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟّﺬﯾﻦ ﻗﯿﻞ ﻋﻠﻤﻬﻢ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻬﻢ ﻻ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 178‬از ‪581‬‬‫ﻣﻦ اﻟّـﺬﯾﻦ ﻋﺒـﺎدﺗﻬﻢ دون ﻫـﺪاﯾﺘﻬﻢ و ﻣﺮﺗﺒﺘﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻈـﺎﻫﺮة ﻣﻊ اﻟـّﺴ ﺎﺑﻘﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺮﻋﯿـﻞ اﻻول و اﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎرف و اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻠّﻪ و ﺣﻀﻮر‬‫ﻫﯿﺒﺘﻪ و اﺳﺘﯿﻼء ﺟﻼﻟﺘﻪ و ﻋﻈﻤﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﻠﻮب اﻫﻞ وﻻﯾﺘﻪ و ﻣﻌﺮﻓﺘﻪ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﺎ ﻫﻮ ﻣﻌﺮوف ﻋﻨـﺪ اﻫﻠﻪ ﻓﻘﺪ ﻗﺴﻢ اﻟّﻨﺎس ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ اﻗﺴﺎﻣﺎ‬‫و ﻋـّﺪ ﻧﻔﺴﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺜـﺎﻟﺚ ﺑﻌـﺪ ان ذﮐﺮ اّن اﻟﻘﺴﻢ اﻻـول ﻫﻢ اﻟـﺬﯾﻦ ﯾﺤﻀـﺮﻫﻢ اﻟﻤﻌﺎرف ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﺳـﺘﺤﻀﺎر و ﺗﻔﮑﺮ و‬‫اﻋﺘﺒﺎر و ﻻ ﺗﻐﯿﺐ ﻋﻨﻬﻢ ﻓﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻻﺣﻮال و اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻫﻢ اﻟـﺬﯾﻦ ﯾﺤﻀـﺮﻫﻢ ﺑﻐﯿﺮ اﺳـﺘﺤﻀﺎر اﯾﻀﺎ ﻟﮑﻦ ﺗﻐﯿﺐ ﻋﻨﻬﻢ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻻﺣﯿﺎن و‬‫اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺜـﺎﻟﺚ ﻫﻢ اﻟـﺬﯾﻦ ﯾﺤﻀـﺮﻫﻢ ﺑﺎﺳـﺘﺤﻀﺎر ﻣﻦ ﻏﯿﺮ دوام و اﺳـﺘﻤﺮار ﺛﻢ ﻗـﺎل ﮐﺄﻣﺜﺎﻟﻨـﺎ ﻫـﺬا ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻼﻣﻪ ﻓﯽ اﻻﻗﺴﺎم اﻟﻤـﺬﮐﻮرة و ان‬‫اﺧﺘﻠﻒ اﻟﻌﺒﺎرات ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻻﻟﻔﺎظ و ﻗﺪ ذﮐﺮت ﻓﯽ ﻏﯿﺮ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻗﻀـﯿﮥ وﻗﻌﺖ ﻟﻪ ﻣّﻤﺎ ﯾﺆﯾﺪ ﻋﻈﯿﻢ ﻓﻀﻠﻪ و ﻋﻠﻮ ﻣﺤﻠﻪ و ﻫﻮ ﻣﺎ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺑﻪ‬‫ﺑﻌﺾ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ان اﻻﻣﺎم ﻋﺰ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻤـﺬﮐﻮر اﺣﺘﻠﻢ ﻓﯽ ﻟﯿﻠﮥ ﺑﺎر ﻓﺎﺗﯽ اﻟﻤﺎء ﻓﻮﺟﺪه ﺟﺎﻣﺪا ﻓﮑﺴـﺮه و اﻏﺘﺴﻞ و ﻏﺸـﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺴـﻤﻊ ﯾﻘﺎل ﻟﻪ‬‫ﻻﻋﻮﺿـﻨﮏ ﺑﻬﺎ ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﻓﯽ اﻵﺧﺮة و ﮐﺎن ﻣﻊ ﻫﺬه اﻟﺠﻼﻟﮥ اﻟّﺘﯽ ﺣﺎزﻫﺎ و اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺘﯽ ﺣﻮاﻫﺎ ﯾﻨﻈﻢ اﻻﺷـﻌﺎر اﻟﺴﻬﻠﮥ ﻗﺎل اﻟﺸﯿﺦ ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﺑﻦ اﻟﻤﺤﺐ ﻧا ﺸـﺪﻧﯽ ﺻـﺪﯾﻘﻨﺎ ﺳﺪﯾـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ وﻟﯿـﺪ اﻟﻄﯿﺒﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻗﺎل اﻧﺸـﺪﻧﯽ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺴﻼم ﻟﻨﻔﺴﻪ ﻓﯽ ﻗﺼﯿﺪة ﻗﻮﻟﻪ‬‫اوﺟﻪ وﺟﻬﯽ ﻧﺤﻮﻫﻢ ﻣﺘﺸﻔﻌﺎ إﻟﯿﻬﻢ ﺑﻬﻢ ﻣﻨﻬﻢ إذ اﻟﺨﻄﺐ اﻋﯿﺎﻧﯽ‬‫ﻓﻬﻢ ﮐﺎﺷﻔﻮ ﺿﺮي و ﮐﺮﺑﯽ و ﺷﺪﺗﯽ و ﻫﻢ ﻓﺎرﺟﻮ ﻫﻤﯽ و ﻏﻤﯽ و أﺣﺰاﻧﯽ‬‫و ﻫﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪196 :‬‬‫واﻫﺒﻮ اﻻﺑﺼﺎر و اﻟﺴﻤﻊ و اﻟﺒﻨﯽ و ﻫﻢ ﻋﺎﻟﻤﻮ ﺳﺮي و ﺟﻬﺮي و اﻋﻼﻧﯽ‬‫و ان ﻣﺬﻧﺐ ﯾﻮﻣﺎ اﻧﯽ ﻣﺘﻨﺼﻼ و ﻣﻌﺘﺬر اﻣﻨﻮا ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻐﻔﺮان‬‫و ان ﺳﺎﺋﻞ ﯾﻮﻣﺎ اﺗﺎﻫﻢ ﺑﻔﺎﻗﮥ و ﻣﺴﮑﻨﮥ ﺟﺎدوا ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﺣﺴﺎن‬‫ﻓﺮوح رﺟﺎﺋﯽ ﻓﯿﮏ ﯾﺒﻘﯽ ﺣﺸﺎﺷﺘﯽ و ﺧﻮف ﻣﻌﺎدي ﻣﻨﮏ ﻗﺪ ﻫﺪ أرﮐﺎﻧﯽ‬‫ﻣﺎ ﻟﯽ إﻟﯿﮏ وﺳﯿﻠﮥ ﺷﻮي ﻓﺎﻗﺘﯽ و اﻟﺬل ﻣﻨﯽ و اذﻋﺎﻧﯽ‬‫ﺗﻮﻓﯽ رﺣﻤﻪ ﻟا ﱠﻠﻪ ﺑﻤﺼـﺮ ﺳـﻨﮥ ﺳﺘﯿﻦ و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ و ﺷﯿﻌﻪ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻈﺎﻫﺮ و ﮐﺎن ﻗﺪ وﻟﯽ ﻗﻀﺎء اﻟﻘﻀﺎة و ﻋﺰل ﻧﻔﺴﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻋﻤﺮه اﺛﻨﺎن‬‫و ﺛﻤﺎﻧﻮن ﺳـﻨﮥ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ اﺳﻨﻮي در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺴﻼم اﻟﺴﻠﻤﯽ اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ اﺻﻼ‬‫اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ ﻣﻮﻟـﺪا اﻟﻤﺼـﺮي دارا و وﻓـﺎة اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻟﻤﻠﻘﺐ ﻟﻪ ﻫﻮ اﻟﺸـﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿـﺪ ﮐﺎن رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺷـﯿﺦ‬‫اﻻﺳـﻼم ﻋﻠﻤﺎ و ﻋﻤﻼ و ورﻋﺎ و زﻫـﺪا و ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ و ﺗﻼﻣﯿﺬ اﻣﺮ ﺑﺎﻟﻤﻌﺮوف ﻧﺎﻫﯿﺎ ﻋﻦ اﻟﻤﻨﮑﺮ ﯾﻬﯿﻦ اﻟﻤﻠﻮك ﻓﻤﻦ دوﻧﻬﻢ ﯾﻐﻠﻆ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﻘﻮل‬‫اﻏﻠﻆ ﯾﻮﻣﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻠﮏ اﻟّﺼﺎﻟـﺢ ﺑﻤﺼـﺮ ﻓﻠﻤﺎ ﺧﺮج ﻗﯿﻞ ﻟﻪ اﻟﻢ ﺗﺨﻒ ﻣﻦ اذاﺋﻪ ﻟﮏ ﻓﻘﺎل اﺳﺘﺤﻀـﺮت ﻋﻈﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﺼﺎر ﻗـﺪاﻣﯽ اﺣﻘﺮ‬‫ﻣﻦ ﻗﻂ و ﻟﻤﺎ ﺑﻨﯽ اﻟﻤﻠﮏ اﻟّﻈﺎﻫﺮ ﻣﺪرﺳـﮥ ﺑﺎﻟﻘﺎﻫﺮة ﺳﺎﻟﻪ ان ﯾﮑﻮن ﻣﺪرﺳﺎ ﺑﻬﺎ ﻓﻘﺎل ان ﻣﻌﯽ ﺗﺪرﯾﺲ اﻟﺼﺎﻟﺤﯿﮥ ﻓﻼ اﺿـﯿﻖ ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮي ﻓﺴﺎﻟﻪ‬‫ان ﯾﺸـﺮط ﻓﯽ وﻗﻔﻬﺎ ان ﯾﮑﻮن ﻻوﻻده ﻓﻘﺎل ان ﻓﯽ اﻟﺒﻠـﺪ ﻣﻦ ﻫﻮ اﺣﻖ ﻣﻨﻬﻢ ﻓﻘﺎل ﻻ ﺑﺪ ان ﯾﮑﻮن ﻟﻬﻢ ﻓﯿﻬﺎ وﻇﯿﻔﮥ ﺑﺎﻟﺸـﺮط ﻓﺎﻓﮑﺮ و ﻗﺎل إن‬‫ﮐﺎن و ﻻ ﺑـﺪ ﻓﯿﮑﻮن اﻻﻣﺎﻣـﮥ ﻓﺸـﺮﻃﻬﺎ ﻟﻬﻢ و ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﻣﻘﯿﻤﺎ ﺑﺪﻣﺸﻖ ﮐﺘﺐ إﻟﯿﻪ ﺳـﻠﻄﺎﻧﻬﺎ ﺑﺎﻻﻏﻼظ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﺣﺎدﺛﮥ وﻗﻌﺖ ﻓﺎﺟﺎب ﻋﻦ ﮐﺘﺎﺑﻪ‬‫ﺑﮑﺘـﺎب ﻏﺮﯾﺐ ذﮐﺮ ﻓﯽ آﺧﺮه و ﺑﻌـﺪ ﻫـﺬا ﻓﺎﻧـﺎ ﻧﺰﻋﻢ اﻧﺎ ﻣﻦ ﺟﻤﻠـﮥ ﺣﺰب اﻟﱠﻠﻪ و اﻧﺼﺎر دﯾﻨﻪ و ﺟﻨـﺪه و ﮐﻞ ﺟﻨـﺪي ﻻ ﯾﺨﺎﻃﺮ ﺑﻨﻔﺴﻪ ﻓﻠﯿﺲ‬‫ﺑﺠﻨﺪي و ﮐﺎن ﻓﯿﻪ ﻣﻊ ذﻟﮏ ﺣﺴﻦ ﻣﺤﺎﺿـﺮة ﺑﺎﻟﻨﻮادر و اﻻﺷﻌﺎر و ﯾﺤﻀﺮ اﻟﺴﻤﺎع و ﯾﺮﻗﺺ ﻓﯿﻪ وﻟﺪ ﺑﺪﻣﺸﻖ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ‬‫و ﻗﺮء اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﻓﺨﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ و اﻻﺻﻮل ﻋﻠﯽ اﻟّﺴـ ﯿﻒ اﻵﻣﺪي و وﻟﯽ ﺧﻄﺎﺑﮥ دﻣﺸﻖ ﻓﺤﻂ ﻋﻠﯽ ﺳـﻠﻄﺎﻧﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﺨﻄﺒﮥ ﻻﻣﺮ‬‫ﺟﺮي ﻣﻨﻪ ﻓﺤﺼـﻞ ﻟﻪ ﺗﺸﻮﯾﺶ اﻧﺘﻘـﻞ ﺑﺴـﺒﺒﻪ ﻋﻦ دﻣﺸﻖ و ﺻـﺤﺒﺘﻪ اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻦ اﻟﺤﺎﺟﺐ ﻓﺘﻠﻘﺎه ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﮑﺮك و ﺳﺎﻟﻪ اﻻﻗﺎﻣﮥ‬‫ﻋﻨﺪه ﻓﻘﺎل ﻫﺬه ﻗﻠﯿﻠﮥ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻤﯽ و ﻗﺼﺪي ﻧﺸـﺮه ﻓﺘﻠﻘﺎه اﻟﻤﻠﮏ اﻟّﺼﺎﻟﺢ ﺳﻠﻄﺎن ﻣﺼﺮ و اﮐﺮﻣﻪ و اﺣﺘﺮﻣﻪ و وﻻه ﺧﻄﺎﺑﮥ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﻌﺘﯿﻖ ﺑﻤﺼﺮ‬‫و اﻟﻘﻀﺎء ﺑﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻮﺟﻪ اﻟﻘﺒﻠﯽ و ﻗﺎم اﻻﻣﺮ ﺑﺎﻟﻤﻌﺮوف و اﻟﻨﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﻨﮑﺮ ﻋﻠﯽ ﻋﺎدﺗﻪ و ازﯾﺪ ﺛﻢ ﺗﺮك ذﻟﮏ و اﺳﺘﻘﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 179‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪197 :‬‬‫ﺑﺘـﺪرﯾﺲ اﻟﺼﺎﻟﺤـّﯿ ﮥ ﺑﺎﻟﻘﺎﻫﺮة ﻋﻨـﺪ ﻓﺮاغ اﻟّﺼﺎﻟـﺢ ﻣﻦ ﻋﻤﺎرﺗﻬﺎ و ﮐﺎن اﻟﺤﺎﻓﻆ زﮐﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺪرﺳﺎ ﺑﺎﻟﮑﺎﻣﻠﯿﮥ ﻓﺎﻣﺘﻨﻊ ﻣﻦ اﻟﻔﺘﻮي ﻣﻊ وﺟﻮده و‬‫ﮐﺎن ﮐﻞ ﻣﻨﻬﻤﺎ ﯾﺄﺗﯽ اﻟﯽ ﻣﺠﻠﺲ اﻵﺧﺮ و اﺧﺬ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ ﻓﯽ درﺳﻪ و ﻫﻮ اّول ﻣﻦ اﺧﺬه ﻓﯽ اﻟﺪروس و ﻟﻢ ﯾﺰل ﺑﺎﻟّﺼﺎﻟﺤّﯿﮥ ﻣﻘﯿﻤﺎ اﻟﯽ ان ﺗﻮﻓﯽ‬‫ﺑﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﺎﺷـﺮ ﻣﻦ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳﺘﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ و ﻟﻤﺎ ﺑﻠﻎ اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﺧﺒﺮ وﻓﺎﺗﻪ ﻗﺎل ﻟﻢ ﯾﺴﺘﻘّﺮ ﻣﻠﮑﯽ اﻟّﺎ اﻟّﺴﺎﻋﮥ ﻓﺎﻧﻪ ﻟﻮ اﻣﺮ اﻟﻨﺎس ﻓﯽ‬‫ﺷـﺎﻧﯽ ﺑﻤـﺎ أراد ﻟﺒﺎدروا اﻟﯽ اﻣﺘﺜﺎل اﻣﺮه ﺛﻢ ﻧﺰل اﻟﻤﻠﮏ اﻟّﻈﺎﻫﺮ ﻓﯽ ﺟﻨﺎزﺗﻪ و دﻓﻦ ﻓﯽ آﺧﺮ اﻟﻘﺮاﻓـﮥ ﺑﻌﯿـﺪا ﻋﻦ اﻟﻤﻮﺗﯽ و اﻧﺘﻬﺖ اﻟﻤﻘﺎﺑﺮ اﻻن‬‫إﻟﯿﻪ ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﺮوﺿـﮥ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺴـﯿﺮ ﺧﺎﺻـﮥ ﻓﻨﻘﻞ ﻋﻨﻪ ان اﻟﻤﺼﺎﻓﺤـﮥ ﺑﻌﺪ اﻟﺼـﺒﺢ و اﻟﻌﺼـﺮ ﺑﺪﻋﮥ ﻣﺒﺎﺣﮥ و ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻻﺳﺪي‬‫اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻗﺎﺿـﯽ ﺷـﻬﺒﻪ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم اﻟﻌﻼﻣﮥ وﺣﯿﺪ‬‫ﻋﺼـﺮه ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺴﻠﻤﯽ اﻟﺪﻣﺸﻘﯽ ﺛﻢ اﻟﻤﺼﺮي وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ او ﺛﻤﺎن و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﯿﺦ‬‫ﻓﺨﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﺴـﺎﮐﺮ و اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﺟﻤـﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻦ اﻟﺤﺮﺳـﺘﺎﻧﯽ و ﻗﺮء اﻻـﺻﻮل ﻋﻠﯽ اﻵﻣـﺪي و ﺑﺮع ﻓﯽ اﻟﻤـﺬﻫﺐ و ﻓـﺎق ﻓﯿﻪ اﻻـﻗﺮان و‬‫اﻻﺿـﺮاب و ﺟﻤﻊ ﺑﯿﻦ ﻓﻨﻮن اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻦ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻻﺻﻮل و اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ و اﺧﺘﻼف اﻗﻮال اﻟﻨﺎس و ﻣﺄﺧﺬﻫﻢ ﺣﺘﯽ ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﺑﻠﻎ‬‫رﺗﺒـﮥ اﻻﺟﺘﻬﺎد و رﺣﻞ إﻟﯿﻪ اﻟﻄﻠﺒﮥ ﻣﻦ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﺒﻼد و ﺻـﻨﻒ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﻤﻔﯿﺪة و ﺳـﻤﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ روي ﻋﻨﻪ اﻟﺪﻣﯿﺎﻃﯽ و ﺧﺮج ﻟﻪ‬‫ارﺑﻌﯿﻦ ﺣﺪﯾﺜﺎ و اﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ و ﻫﻮ اﻟﺬي ﻟﻘﺒﻪ ﺑﺴـﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﺧﻠﻖ و رﺣﻞ اﻟﯽ ﺑﻐﺪاد ﺳـﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ ﻓﺎﻗﺎم ﺑﻬﺎ اﺷﻬﺮا و ﮐﺎن أّﻣﺎرا‬‫ﺑﺎﻟﻤﻌﺮوف ﻧّﻬﺎء ﻋﻦ اﻟﻤﻨﮑﺮ و ﻗـﺪ وﻟﯽ اﻟﺨﻄﺎﺑـﮥ ﺑـﺪﻣﺸﻖ ﻓﺎزال ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ ﺑـﺪع اﻟﺨﻄﺒﺎء و ﻟﻢ ﯾﻠﺒﺲ ﺳﻮادا و ﻻ ﺳـّﺠﻊ ﺧﻄﺒﮥ ﺑﻞ ﮐﺎن ﯾﻘﻮﻟﻬﺎ‬‫ﻣﺴﺘﺮﺳـﻼ و اﺟﺘﻨﺐ اﻟﺜﻨﺎء ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻠﻮك ﺑﻞ ﮐﺎن ﯾﺪﻋﻮ ﻟﻬﻢ و اﺑﻄﻞ ﺻـﻼة اﻟﺮﻏﺎﺋﺐ و اﻟﻨﺼﻒ ﻓﻮﻗﻊ ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح ﺑﺴﺒﺐ ذﻟﮏ و‬‫ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﯾﺆذن ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻪ ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ اﻟّﺎ ﻣﻮذن واﺣﺪ و ﻟﻤﺎ ﺳّﻠﻢ اﻟّﺼﺎﻟﺢ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﻗﻠﻌﮥ اﻟﺸﻔﯿﻒ و ﺻﻔﺪ ﻟﻠﻔﺮﻧﺞ ﻧﺎل ﻣﻨﻪ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ و‬‫ﻟﻢ ﯾﺪع ﻟﻪ ﻓﻐﻀﺐ اﻟﻤﻠﮏ ﻣﻦ ذﻟﮏ و ﻋﺰ ﻟﻪ و ﺳـﺠﻨﻪ ﺛﻢ اﻃﻠﻘﻪ ﻓﺘﻮﺟﻪ اﻟﯽ ﻣﺼـﺮ ﻓﺘﻠﻘﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺼﺮ اﻟﺼﺎﻟﺢ اﯾﻮب و اﮐﺮﻣﻪ و ﻓﻮض إﻟﯿﻪ‬‫ﻗﻀﺎء ﻣﺼـﺮ دون اﻟﻘﺎﻫﺮة و اﻟﻮﺟﻪ اﻟﻘﺒﻠﯽ ﻣﻊ ﺧﻄﺎﺑـﮥ ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺼـﺮ ﻓﻘﺎم ﺑﺎﻟﻤﻨﺼﺐ اﺗﻢ ﻗﯿﺎم و ﺗﻤﮑﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺮ ﺑﺎﻟﻤﻌﺮوف و اﻟﻨﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﻨﮑﺮ‬‫ﺛﻢ ﻋﺰل ﻧﻔﺴﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪198 :‬‬‫ﻣﻦ اﻟﻘﻀﺎء و ﻋﺰﻟﻪ اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻣﻦ اﻟﺨﻄﺎﺑﮥ ﻓﻠﺰم ﺑﯿﺘﻪ ﯾﺸـﻐﻞ اﻟﻨﺎس و ﯾﺪرس و اﺧﺬ ﻓﯽ ﺑﺎﻟﺘﻔﺴﯿﺮ ﻓﯽ دروﺳﻪ و ﻫﻮ اول ﻣﻦ اﺧﺬه ﻓﯽ اﻟّﺪروس‬‫و ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﯿﻮﻧﯿﻨﯽ ﮐﺎن ﻣﻊ ﺷﺪﺗﻪ ﻓﯿﻪ ﺣﺴﻦ ﻣﺤﺎﺿﺮة ﺑﺎﻟﻨﻮادر و اﻻﺷﻌﺎر و ﻗﺎل اﻟﺸﺮﯾﻒ ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﺣﺪث و درس و اﻓﺘﯽ و‬‫ﺻﻨﻒ و ﺗﻮﻟﯽ اﻟﺤﮑﻢ ﺑﻤﺼـﺮ ﻣﺪة و اﻟﺨﻄﺎﺑﮥ ﺑﺠﺎﻣﻌﻬﺎ اﻟﻌﺘﯿﻖ و ﮐﺎن ﻋﻠﻢ ﻋﺼـﺮه ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﺟﺎﻣﻌﺎ ﻟﻔﻨﻮن ﻣﺘﻌﺪدة ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻻﺻﻮل و اﻟﻔﺮوع و‬‫اﻟﻌﺮﺑﯿـﮥ ﻣﻀﺎﻓﺎ اﻟﯽ ﻣﺎ ﺟﺒﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ ﺗﺮك اﻟﺘﮑﻠﻒ ﻣﻊ اﻟﺼـﻼﺑﮥ ﻓﯽ اﻟـﺪﯾﻦ و ﺷـﻬﺮﺗﻪ ﺗﻐﻨﯽ ﻋﻦ اﻻﻃﻨﺎب ﻓﯽ وﺻـﻔﻪ ﻗﻠﺖ و ﺗﺮﺟﻤـﮥ اﻟﺸـﯿﺦ‬‫ﻃﻮﯾﻠـﮥ و ﺣﮑﺎﯾـﺎﺗﻪ ﻓﯽ ﻗﯿـﺎﻣﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻈﻠﻤـﮥ و ردﻋﻬﻢ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﺸـﻬﻮرة و ﻟﻪ ﻣﮑﺎﺷـﻔﺎت و ﮐﺮاﻣـﺎت رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻤﺼـﺮ ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي‬‫اﻻوﻟﯽ ﺳﻨﮥ ﺳﺘﯿﻦ و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ و ﺣﻀﺮ ﺟﻨﺎزﺗﻪ اﻟﺨﺎص و اﻟﻌﺎم اﻟﺴﻠﻄﺎن ﻓﻤﻦ دوﻧﻪ و دﻓﻦ ﺑﺎﻟﻘﺮاﻓﮥ ﻓﯽ آﺧﺮﻫﺎ و ﻟّﻤﺎ ﺑﻠﻎ اﻟﺴﻠﻄﺎن ﺧﺒﺮ وﻓﺎﺗﻪ ﻗﺎل‬‫ﻟﻢ ﯾﺴﺘﻘﺮ ﻣﻠﮑﯽ اﻟّﺎ اﻟﺴﺎﻋﮥ ﻻﻧﻪ ﻟﻮ اﻣﺮ اﻟﻨﺎس ﻓﯽ ﺑﻤﺎ أراد ﻟﺒﺎدروا اﻟﯽ اﻣﺘﺜﺎل اﻣﺮه و ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺣﺴﻦ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪﯾﻦ و اﺧﺘﺼﺎر اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ‬‫و اﻟﻘﻮاﻋﺪ اﻟﮑﺒﺮي و ﻫﻮ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﺪال ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻮ ﻣﻘﺪار اﻟﺮﺟﻞ و ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻨﻪ ﻣﺎﺧﻮذ ﻣﻦ ﺷﻌﺐ اﻻﯾﻤﺎن ﻟﻠﺤﻠﯿﻤﯽ و اﻟﻘﻮاﻋﺪ اﻟﺼﻐﺮي و اﻟﮑﻼم‬‫ﻋﻠﯽ ﺷـﺮح اﺳـﻤﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺴـﻨﯽ ﻣﻔﯿﺪ و ﻣﺠﺎز اﻟﻘﺮآن و ﺷـﺠﺮة اﻟﻤﻌﺎرف و اﻟﻔﺘﺎوي اﻟﻤﻮﺻﻠﯿﻪ ﺳﺌﻞ ﻋﻨﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﻮﺻﻞ و ﻓﺘﺎوي اﺧﺮي ﺳﺌﻞ‬‫ﻓﯿﻬﺎ ﻋﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻗﻠﯿﻠﮥ و ﮐﺘﺎب اﻟﺼـﻠﻮة ﻓﯿﻪ اﺧﺘﯿﺎرات ﮐﺜﯿﺮة اﺗﺒﺎﻋﺎ ﻟﻠﺤﺪﯾﺚ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﺮوﺿﮥ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺴﯿﺮ ﺧﺎﺻﮥ ﻓﻨﻘﻞ ﻋﻨﻪ‬‫اّن اﻟﻤﺼﺎﻓﺤﮥ ﺑﻌﺪ اﻟﺼـﺒﺢ و اﻟﻌﺼﺮ ﺑﺪﻋﮥ ﻣﺒﺎﺣﮥ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺣﺴﻦ اﻟﻤﺤﺎﺿﺮة ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻬﺬب اﻟﺴـﻠﻤﯽ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ او ﺛﻤﺎن و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻔﻘﻪ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺨﺮ ﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ و اﺧﺬ اﻻﺻﻮل ﻋﻦ اﻟﺴﯿﻒ اﻻﻣﻮي و ﺳﻤﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻃﺒﺮزد و ﻏﯿﺮه و ﺑﺮع ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻻﺻﻮل و اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ‬‫ﻗﺎل اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﺒﺮ اﻧﺘﻬﺖ إﻟﯿﻪ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﻤﺬﻫﺐ و ﻣﻊ اﻟﺰﻫﺪ و اﻟﻮرع و ﺑﻠﻎ رﺗﺒﮥ اﻻﺟﺘﻬﺎد و ﻗﺪم ﻣﺼﺮ ﻓﺎﻗﺎم ﺑﻬﺎ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﻋﺸﺮﯾﻦ ﺳﻨﮥ ﻧﺎﺷﺮا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 180‬از ‪581‬‬‫ﻟﻠﻌﻠﻢ اﻣﺮا ﺑـﺎﻟﻤﻌﺮوف و ﻧﺎﻫﯿﺎ ﻋﻦ اﻟﻤﻨﮑﺮ ﯾﻐﻠﻆ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻠﻮك ﻓﻤﻦ دوﻧﻬﻢ و ﻟﻤﺎ دﺧﻞ ﻣﺼـﺮ ﺑﺎﻟﻎ اﻟﺸـﯿﺦ زﮐﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻤﻨـﺬري ﻓﯽ اﻻدب‬‫ﻣﻌﻪ و اﻣﺘﻨﻊ ﻣﻦ اﻻﻓﺘﺎء ﻻﺟﻠﻪ و ﻗﺎل ﮐﻨﺎ ﻧﻔﺘﯽ ﻗﺒﻞ ﺣﻀﻮره و اﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﺣﻀﻮره ﻓﻤﻨﺼﺐ اﻟﻔﺘﯿﺎ ﻣﺘﻌﯿﻦ ﻓﯿﻪ و اﻟﻘﯽ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ ﺑﻤﺼﺮ دروﺳﺎ و اﻟﻒ‬‫ﮐﺘﺒﺎ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﻔﺘﺎوي اﻟﻤﻮﺻﻠﯿﮥ و ﻣﺨﺘﺼﺮ اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ و ﺷﺠﺮة اﻟﻤﻌﺎرف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪199 :‬‬‫و اﻟﻘﻮاﻋﺪ اﻟﮑﺒﺮي و اﻟﺼﻐﺮي و ﺑﯿﺎن اﺣﻮال اﻟﻨﺎس ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ و ﻟﻪ ﮐﺮاﻣﺎت ﮐﺜﯿﺮة و ﻟﺒﺲ ﺧﺮﻗﮥ اﻟﺘﺼﻮف ﻣﻦ اﻟﺸﻬﺎب اﻟﺴﻬﺮوردي و ﮐﺎن‬‫ﯾﺤﻀـﺮ ﻋﻨـﺪ اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺸـﺎذﻟﯽ و ﯾﺴـﻤﻊ ﮐﻼـﻣﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ و ﯾﻌﻈﻤﻪ و ﻗـﺎل اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺸـﺎذﻟﯽ ﻗﯿﻞ ﻟﯽ ﻣﺎ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ‬‫اﻻرض ﻣﺠﻠﺲ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ اﺑﻬﯽ ﻣﻦ ﻣﺠﻠﺲ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم و ﻣﺎ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻻرض ﻣﺠﻠﺲ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﺑﻬﯽ ﻣﻦ ﻣﺠﻠﺲ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ زﮐﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﻈﯿﻢ و ﻣـﺎ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻻرض ﻣﺠﻠﺲ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ اﺑﻬﯽ ﻣﻦ ﻣﺠﻠﺴﮏ ﻗﺎل اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ اﻧﺘﻬﺖ إﻟﯿﻪ‬‫رﯾﺎﺳـﮥ اﻟﻤـﺬﻫﺐ و ﻗﺼﺪ ﺑﺎﻟﻔﺘﻮي ﻣﻦ ﺳﺎﺋﺮ اﻵﻓﺎق ﺛﻢ ﮐﺎن ﻓﯽ آﺧﺮ ﻋﻤﺮه ﻻ ﯾﺘﻌﺒﺪ ﺑﺎﻟﻤﺬﻫﺐ ﺑﻞ اﺗﺴﻊ ﻧﻄﺎﻗﻪ و اﻓﺘﯽ ﺑﻤﺎ ادي إﻟﯿﻪ اﺟﺘﻬﺎده و‬‫ﻗﺎل ﺗﻠﻤﯿـﺬه ﺑا ﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿـﺪ ﮐﺎن اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم اﺣﺪ ﺳـﻼﻃﯿﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﺤﺎﺟﺐ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم اﻓﻘﻪ ﻣﻦ‬‫اﻟﻐﺰاﻟﯽ و ﺣﮑﯽ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻬﮑﺎري اّن اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم اﻓﺘﯽ ﻣﺮة ﺑﺸﯽء ﺛﻢ ﻇﻬﺮ ﻟﻪ اﻧّﻪ أﺧﻄﺄ ﻓﻨﺎدي ﻓﯽ ﻣﺼﺮه و‬‫اﻟﻘـﺎﻫﺮة ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻣﻦ اﻓـﺘﯽ ﻟﻪ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﮑـﺬا ﻓﻼـ ﯾﻌﻤـﻞ ﺑﻪ ﻓـﺎﻧﻪ ﺧﻄـﺎء ﻗـﺎل اﻟﻘﻄﺐ اﻟﺒﻮﻧﯽ و ﮐـﺎن ﻣﻊ ﺷـﺪﺗﻪ و ﺻـﻼﺑﺘﻪ ﺣﺴـﻦ‬‫اﻟﻤﺤﺎﺿـﺮة ﺑﺎﻟﻨﻮادر و اﻻﺷـﻌﺎر ﯾﺤﻀـﺮ اﻟﺴﻤﺎع و ﯾﺮﻗﺺ ﻓﯿﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﮐﺎن ﻟﻄﯿﻔﺎ ﻇﺮﯾﻔﺎ ﯾﺴﺘﺸﻬﺪ ﺑﺎﻻﺷﻌﺎر ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻤﺼﺮ ﻋﺎﺷﺮ ﺟﻤﺎدي‬‫اﻻوﻟﯽ ﺳﻨﮥ ﺳﺘﯿﻦ و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﺎد و ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺒﻠﺨﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻤﻮﻟﻮي روم اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﮐﻼم ﺧﻮﯾﺶ ﻧﻈﻢ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎل ﺗﺤﻘﻖ و‬‫ﺛﺒﻮت آن ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺜﻨﻮي ﺧﻮد ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‬‫از ﻋﻠﯽ آﻣﻮز اﺧﻼص ﻋﻤﻞ ﺷﯿﺮ ﺣﻖ را دان ﻣﻨﺰه از دﻏﻞ‬‫در ﻏﺰا ﺑﺮ ﭘﻬﻠﻮاﻧﯽ دﺳﺖ ﯾﺎﻓﺖ زود ﺷﻤﺸﯿﺮي ﺑﺮآورد و ﺷﺘﺎﻓﺖ‬‫او ﺧﺪو اﻧﺪاﺧﺖ ﺑﺮ روي ﻋﻠﯽ ع اﻓﺘﺨﺎر ﻫﺮ ﻧﺒﯽ و ﻫﺮ وﻟﯽ‬‫او ﺧﺪو اﻧﺪاﺧﺖ ﺑﺮ روي ﮐﻪ ﻣﺎه ﺳﺠﺪه آرد ﭘﯿﺶ او در ﺳﺠﺪهﮔﺎه‬‫در زﻣﺎن اﻧﺪاﺧﺖ ﺷﻤﺸﯿﺮ آن ﻋﻠﯽ ع ﮐﺮد او اﻧﺪر ﻏﺰاﯾﺶ ﮐﺎﻫﻠﯽ‬‫ﮔﺸﺖ ﺣﯿﺮان آن ﻣﺒﺎرز از ﻋﻤﻞ از ﻧﻤﻮدن ﻋﻔﻮ و رﺣﻢ ﺑﯽﻣﺤﻞ‬‫ﮔﻔﺖ ﺑﺮ ﻣﻦ ﺗﯿﻎ ﺗﯿﺰ اﻓﺮاﺷﺘﯽ از ﭼﻪ اﻓﮕﻨﺪي ﻣﺮا ﺑﮕﺬاﺷﺘﯽ‬‫آن ﭼﻪ دﯾﺪي ﺑﻬﺘﺮ از ﭘﯿﮑﺎر ﻣﻦ ﺗﺎ ﺷﺪي ﺗﻮ ﺳﺴﺖ در آﺷﮑﺎر ﻣﻦ‬‫آﻧﭽﻪ دﯾﺪي ﺗﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﺧﺸﻤﺖ ﻧﺸﺴﺖ ﺗﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺮﻗﯽ ﻧﻤﻮد و ﺑﺎز ﺟﺴﺖ‬‫آن ﭼﻪ دﯾﺪي ﮐﻪ ﻣﺮا زان ﻋﮑﺲ دﯾﺪ در دل و ﺟﺎن ﺷﻌﻠﻪ آﻣﺪ ﭘﺪﯾﺪ‬‫آن ﭼﻪ دﯾﺪي ﺑﻬﺘﺮ از ﮐﻮن و ﻣﮑﺎن ﮐﻪ ﺑﻪ از ﺟﺎن ﺑﻮد و ﺑﺨﺸﯿﺪﯾﻢ ﺟﺎن‬‫اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﻤﺜﻨﻮي راز ﺑﮑﺸﺎ أي ﻋﻠﯽ ﻣﺮﺗﻀﯽ‬‫أي ﭘﺲ از ﺳﻮء اﻟﻘﻀﺎء ﺣﺴﻦ اﻟﻘﻀﺎء ﯾﺎ ﺗﻮ واﮔﻮ آﻧﭽﻪ ﻋﻘﻠﺖ ﯾﺎﻓﺘﺴﺖ‬‫ﯾﺎ ﺑﮕﻮﯾﻢ آﻧﭽﻪ ﺑﺮ ﻣﻦ ﺗﺎﻓﺘﺴﺖ از ﺗﻮ ﺑﺮ ﻣﻦ ﺗﺎﻓﺖ ﭼﻮن داري ﻧﻬﺎن‬‫ﻣﯽﻓﺸﺎﻧﯽ ﻧﻮر ﭼﻮن ﻣﻪ ﻫﺮ زﻣﺎن ﻟﯿﮏ اﮔﺮ در ﮔﻔﺖ آﯾﺪ ﻗﺮص ﻣﺎه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 181‬از ‪581‬‬‫ﺷﺒﺮوان را زودﺗﺮ آرد ﺑﺮاه از ﻏﻠﻂ اﯾﻤﻦ ﺷﻮد و از ذﻫﻮل‬‫ﺑﺎﻧﮓ ﻫﻤﻪ ﻏﺎﻟﺐ ﺷﻮد ﺑﺮ ﺑﺎﻧﮓ ﻏﻮل ﻣﺎه ﺑﯽﮔﻔﺘﻦ ﭼﻮ ﺑﺎﺷﺪ رﻫﻨﻤﺎ‬‫ﭼﻮن ﺑﮕﻮﯾﺪ ﺷﺪ ﺿﯿﺎ اﻧﺪر ﺿﯿﺎ ﭼﻮن ﺗﻮ ﺑﺎﺑﯽ آن ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ را ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪200 :‬‬‫ﭼﻮن ﺷﻌﺎﻋﯽ اﻓﺘﺎب ﺣﻠﻢ را ﺑﺎز ﺑﺎش أي ﺑﺎب ﺑﺮ ﺟﻮﯾﺎي ﺑﺎب‬‫ﺗﺎ رﺳﻨﺪ از ﺗﻮ ﻗﺸﻮر اﻧﺪر ﻟﺒﺎب ﺑﺎز ﺑﺎش أي ﺑﺎب رﺣﻤﺖ ﺗﺎ اﺑﺪ‬‫ﺑﺎرﮔﺎه ﻣﺎ ﻟﻪ ﮐﻔﻮا اﺣـﺪ ﻓﻬﺬا ﻋﺎرﻓﻬﻢ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻤﻮﻟﻮي اﻟﺮوم* اﻟّﺬي ﺟﻼﻟﮥ ﻗﺪره ﻋﻨﺪﻫﻢ اﻣﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﺮوم* ﻗﺪ ﻧﻈﻢ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟا ﺸـﺮﯾﻒ‬‫ﻓﯽ ﺳـﻠﮏ ﮐﻼﻣﻪ اﻟﻤﻨﻈﻮم* ﻓﺎﺛﺒﺘﻪ رﻏﻤﺎ ﻻﻧﻒ ﮐﻞ ﻣﻌﺎﻧﺪ ﺟﻬﻮل ﻇﻠﻮم* ﻓﮑﯿﻒ ﯾﺴﺘﺮﯾﺐ ﺑﻌﺪ ذا ﻓﯽ ﺣﻘﻪ اﻫﻞ اﻟﻌﻘﻮل و اﻟﺤﻠﻮم* أم ﮐﯿﻒ‬‫ﯾﺨﺘﻠـﺞ ﻓﯽ اﻣﺮه ارﺑـﺎب اﻟﻔﻄﻦ و اﻟﻔﻬﻮم و ﻣﺤﺎﻣـﺪ ﻣﺒﻬﺮه و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻓﺮﻫﺮه و ﻣﻌﺎﻟﯽ ﻻ ﻣﻌﻪ و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﺳﺎﻃﻌﻪ ﻣﻮﻟﻮي روم ﻧﺰد اﮐﺎﺑﺮ و اﺻﺎﻏﺮ‬‫اﯾﻦ ﻗﻮم ﻣﺘﯿﻘﻦ و ﻣﻌﻠﻮﻣﺴﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻘﺮﺷـﯽ در ﺟﻮاﻫﺮ ﻣﻀـﯿﺌﻪ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻨﻔﯿـﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻣﺴـﯿﺐ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟّﺼﺪﯾﻖ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻗﺤﺎﻓﮥ اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻤﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل‬‫اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻐﺰﻧﻮي ﮐﺎن ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺑﺎﻟﻤﺬﻫﺐ واﺳﻊ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺑﺎﻟﺨﻼف و اﻧﻮاع ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﻗﺼﺪه اﻟﺸـﯿﺦ ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺸـﯿﺮازي اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺸـﻬﻮر‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﺷـﺮح ﻣﻘﺪﻣﮥ اﺑﻦ اﻟﺤﺎﺟﺐ و اﻟﻤﻔﺘﺎح ﻟﻠﺴـﮑﺎﮐﯽ ﻓﻠﻤﺎ دﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ و ﺟﻠﺲ ﻋﻨﺪه ﺳﮑﺖ زﻣﺎﻧﺎ و اﻟﺸﯿﺦ ﻻ ﯾﮑﻠﻤﻪ ﺛﻢ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ذﮐﺮ‬‫ﻟﻪ ﺣﮑﺎﯾـﮥ ﻗـﺎل ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﮐﺎن ﺻـﺪر ﺟﻬﺎن ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺨﺎري ﺧﺮج ﻣﻦ ﻣﺪرﺳـﺘﻪ و ﯾﺘﻮﺟﻪ اﻟﯽ ﺑﺴـﺘﺎن ﻟﻪ ﻓﯿﻤﻦ ﺑﻔﻘﯿﺮ اﻟﯽ اﻟﻄﺮﯾﻖ ﻓﯽ‬‫ﻣﺴـﺠﺪ ﻓﯿﺴﺄﻟﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﺘﻔﻖ اﻧﻪ ﯾﻌﻄﯿﻪ ﺷﯿﺌﺎ و اﻗﺎم ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻣﺪة ﺳﻨﯿﻦ ﻓﻘﺎل اﻟﻔﻘﯿﺮ ﻻﺻﺤﺎﺑﻪ اﻟﻘﻮا ﻋﻠﯽ ﺛﻮﺑﺎ و اﻇﻬﺮوا اﻧﯽ ﻣّﯿﺖ ﻓﺎذا ﻣﺮ اﻟﺼﺪر‬‫ﺟﻬﺎن ﻓﻨﺴﺄﻟﻪ ﺷـﯿﺌﺎ ﻓﻠّﻤﺎ ﻣّﺮ اﻟﺼـﺪر ﺟﻬﺎن ﻗﺎﻟﻮا ﯾﺎ ﺳـﯿﺪي ﻫـﺬا ﻣﯿﺖ ﻓـﺪﻓﻊ ﻟﻬﻢ ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻦ اﻟـﺪراﻫﻢ ﺛﻢ ﻧﻬﺾ اﻟﻔﻘﯿﺮ و اﻟﻘﯽ اﻟﺜﻮب ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل‬‫اﻟﺼـﺪر ﺟﻬﺎن ﻟﻮ ﻟﻢ ﺗﻤﺖ ﻣﺎ اﻋﻄﯿﺘﮏ ﺷـﯿﺌﺎ ﻓﻠﻤﺎ ﻓﺮغ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﻦ اﻟﺤﮑﺎﯾـﮥ ﺧﺮج اﻟﺸـﯿﺦ ﻗﻄﺐ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ وﺟﻬﻪ و ذﻟﮏ ان‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻓﻬﻢ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ اﻧﻪ ﺟﺎء ﻣﻤﺘﺤﻨﺎ ﻟﻪ ﺛﻢ اّن اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻧﻘﻄﻊ و ﺗﺠﺮد و ﻫﺎم و ﺗﺮك اﻟﺘﺼـﻨﯿﻒ و‬‫اﻻﺷـﺘﻐﺎل و ﺳـﺒﺐ ذﻟﮏ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﻮﻣﺎ ﺟﺎﻟﺴﺎ ﻓﯽ ﺑﯿﺘﻪ و ﺣﻮﻟﻪ اﻟﮑﺘﺐ و اﻟﻄﻠﺒـﮥ ﻓـﺪﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺸـﯿﺦ ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺘﺒﺮﯾﺰي اﻻﻣﺎم اﻟﺼﺎﻟﺢ‬‫اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﻓﺴـﻠﻢ و ﺟﻠﺲ و ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺎ ﻫـﺬا و اﺷﺎر اﻟﯽ اﻟﮑﺘﺐ و اﻟﺤﺎﻟـﮥ اﻟّﺘﯽ ﻫﻮ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻓﻘﺎل ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻟﻠﺸـﯿﺦ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﻟﺘﺒﺮﯾﺰي ﻫـﺬا ﻻ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻓﻤﺎ ﻓﺮغ اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﻠﻔﻆ اﻟّﺎ و اﻟﻨﺎر ﻋّﻤﺎﻟـﮥ ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺐ ﻓﻘﺎل ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺘﺒﺮﯾﺰي ﻫﺬا ﻻ‬‫ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺛﻢ ﻗﺎم و ﺧﺮج ﻣﻦ ﻋﻨﺪه ﻓﺨﺮج اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺪم اﻟﺘﺠﺮﯾﺪ و ﺗﺮك اوﻻده و ﺣﺸـﻤﻪ و ﻣﺪرﺳـﺘﻪ و ﺳﺎح ﻓﯽ اﻟﺒﻼد و ذﮐﺮ‬‫اﺷﻌﺎرا ﮐﺜﯿﺮة و ﻟﻢ ﯾﺘﻔﻖ ﻟﻪ اﺟﺘﻤﺎع ﺑﺎﻟﺘﺒﺮﯾﺰي و ﻟﻢ ﯾﻌﺮف ﻟﻪ ﻣﻮﺿﻌﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪201 :‬‬‫ﻓﯿﻘﺎل ان ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻗﺼﺪوه ﻓﺎﻏﺘﺎﻟﻮه و اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻋﻠﻢ ﻣﺎت ﻓﯽ ﺧﺎﻣﺲ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ و‬‫دﻓﻦ ﺑﺎﻟﺠﺒﻞ ﺧﺎرج ﺑﺎب اﻻرﺑﻌﯿﻦ ﻣﻮﻟـﺪه ﺑﺒﻐﺪاد ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و وﻟﺪه ﻣﻮﻻﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻬﺎء اﻟﺪﯾﻦ ﺗﻘﺪم ﻓﯽ ﺑﺎﺑﻪ و ﻓﺎﺿـﻞ‬‫ازﻧﯿﻘﯽ در ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺤﻨﻔﯿﮥ اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻘﻮﻧﯽ و ﻫﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﯾﻨﺘﻬﯽ اﻟﯽ أﺑﯽ‬‫ﺑﮑﺮ اﻟﺼـﺪﯾﻖ رض ﮐﺎن ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺑﺎﻟﻤـﺬﻫﺐ واﺳﻊ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺑﺎﻧﻮاع اﻟﻌﻠﻮم ﻗﺼـﺪه اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺸـﯿﺮازي و ﺗﺒﺮك ﺑﻨﺼـﯿﺤﺘﻪ ﺛﻢ ان‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ اﻧﻘﻄﻊ و ﺗﺠﺮد و ﺗﺮك اﻟﺘﺼـﻨﯿﻒ و اﻻﺷـﺘﻐﺎل و ﺳـﺒﺐ ذﻟﮏ اﻧﻪ ﺟﺎﻟﺲ ﻓﯽ ﺑﯿﺘﻪ و ﺣﻮﻟﻪ اﻟﮑﺘﺐ و اﻟﻄﻠﺒﮥ ﻓﺪﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺘﺒﺮﯾﺰي ﻓﺴـﻠﻢ ﻋﻠﯿﻪ و ﺟﻠﺲ و ﻗﺎل ﻟﻠﺸـﯿﺦ ﻣﺎ ﻫـﺬا و اﺷﺎر اﻟﯽ اﻟﮑﺘﺐ و اﻟﺤﺎﻟﮥ اﻟّﺘﯽ ﻫﻮ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل‬‫اﻟـﺪﯾﻦ ﻫﺬا ﻻ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻓﻤﺎ ﻓﺮغ اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻠﻔﻆ اﻻ و اﻟﻨﺎر ﻋﻤﺎﻟﮥ ﻓﯽ اﻟﺒﯿﺖ و اﻟﮑﺘﺐ ﻓﻘﺎل ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻟﻠﺘﺒﺮﯾﺰي ﻣﺎ‬‫ﻫﺬا ﻓﻘﺎل ﻫﺬا ﻻ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺛﻢ ﻗﺎم و ﺧﺮج ﻣﻦ ﻋﻨﺪه ﻓﺨﺮج اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺪم اﻟﺘﺠﺮﯾﺪ و ﺗﺮك اوﻻده و ﺣﺸـﻤﻪ و ﻣﺪرﺳـﺘﻪ و ﺳﺎح‬‫ﻓﯽ اﻟﺒﻼد و ذﮐﺮ اﺷـﻌﺎر ﮐﺜﯿﺮة و ﻟﻢ ﯾﺘﻔﻖ ﻟﻪ اﺟﺘﻤﺎع ﺑﺎﻟﺘﺒﺮﯾﺰي و ﻟﻢ ﯾﻌﺮف ﻟﻪ ﺑﺎﻟﺘﺒﺮﯾﺰ و ﯾﻘﺎل ان ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻓﻘـﺪوه و اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻋﻠﻢ ﺑﺤﻘﯿﻘـﮥ اﻟﺤﺎل ﮐـﺬا ﻓﯽ اﻟﺠﻮاﻫﺮ اﻟﻤﻀـﯿﺌﮥ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻨﻔﯿﮥ و ﯾﻘﺎل ﮐﺎن ﻟﻘﺒﻪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ و ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﻟﻪ اﺑﻮه ﺧﺪاوﻧﺪﮐﺎر و ﻟﻘﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 182‬از ‪581‬‬‫ﺑﻪ اﯾﺾ و اﺳﻢ اﺑﯿﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ و ﻟﻘﺒﻪ ﺑﻬﺎء اﻟﺪﯾﻦ و ﺗﻠﻘﺐ اﯾﻀﺎ ﺑﺴـﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء او ﻟﻘﺐ ﺑﻬﺬا اﻟﻠﻘﺐ اﻟﻨﺒّﯽ ص ﻫﮑﺬا ﺳـﻤﻌﻪ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ ﻟا ﺼـﻠﺤﺎء‬‫ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ص ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم و اﺳﻢ ﺟـﺪه اﻟﺤﺴـﯿﻦ و اﺳﻢ اﺑﯿﻪ اﺣﻤـﺪ و ﺗﻤﮑﻦ اﺑﻮه ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﺑﻠـﺦ و وﻟـﺪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﻫﻨﺎك ﺛﻢ ﺗﻮﻃﻦ اﺑﻮه ﺑﻘﻮﻧﯿﻪ و ﻫﻮ ﻃﻔﻞ ﺻـﻐﯿﺮ و ﻟﻬﺬا ﻟﻘﺐ ﺑﺠﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺮوﻣﯽ و ﮐﺎن وﻻدﺗﻪ ﻓﯽ ﺳﺎدس رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ‬‫و ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺧﺎﻣﺲ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ و روي ان ﺳﻠﻄﺎن ﺑﻠﺦ اﻟﺴﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﺪ ﺧﻮارزمﺷﺎه اﻋﻄﯽ اﺧﺘﻪ ﻟﻤﻮﻻﻧﺎ‬‫ﺣﺴـﯿﻦ ﺟـﺪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ و وﻟـﺪت ﻫﯽ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﺤﻤـﺪ و ﮐﺎﻧﺖ ﺟـﺪة ﺑﻬﺎء اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ أم اﺣﻤﺪ اﻟﺨﻄﯿﺒﯽ اﺧﺖ‬‫ﺳﻠﻄﺎن اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ادﻫﻢ رح و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺟﺎﻣﯽ در ﻧﻔﺤﺎت اﻻﻧﺲ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﻠﺨﯽ اﻟﺮوﻣﯽ ﻗﺪس ﺳـﺮه وﻻدت‬‫ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻮﻻﻧﺎ در ﺑﻠﺦ ﺑﻮده اﺳﺖ در ﺷﺸﻢ رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻮﻻﻧﺎ از ﭘﻨﺠﺴﺎﻟﮕﯽ ﺑﺎز ﺻﻮر روﺣﺎﻧﯽ‬‫و اﺷﮑﺎل ﻏﯿﺒﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﺳﻔﺮه ﻣﻼﺋﮑﻪ و ﺑﺮره ﺟﻦ و ﺧﻮاص اﻧﺲ ﮐﻪ ﻣﺴﺘﻮران ﻗﺒﺎب ﻋﺰتاﻧﺪ ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪202 :‬‬‫ﻣﯽﺷﺪهاﻧـﺪ و ﻣﺘﻤﺜﻞ ﻣﯽﮔﺸـﺘﻪاﻧﺪ ﺑﺨﻂ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﻬﺎء اﻟـﺪﯾﻦ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪاﻧـﺪ ﮐﻪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ در ﺷـﻬﺮ ﺑﻠﺦ ﺷـﺶ ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮد ﮐﻪ روز‬‫آدﯾﻨﻪ ﺑﺎ ﭼﻨﺪ ﮐﻮدك دﯾﮕﺮ ﺑﺮ ﺑﺎﻣﻬﺎي ﺧﺎﻧﻬﺎي ﻣﺎ ﺳـﯿﺮ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﯾﮑﯽ از ﮐﻮدﮐﺎن ﺑﺎ دﯾﮕﺮي ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﯿﺎ ﺗﺎ از اﯾﻦ ﺑﺎم ﺑﺮ ان ﺑﺎم ﺟﻬﯿﻢ‪-‬‬‫ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻧﻮع ﺣﺮﮐﺖ از ﺳﮓ و ﮔﺮﺑﻪ و ﺟﺎﻧﻮران دﯾﮕﺮ ﻣﯽآﯾﺪ ﺣﯿﻒ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ آدﻣﯽ ﺑﺂن ﻣﺸـﻐﻮل ﺷﻮد اﮔﺮ در‬‫ﺟـﺎن ﺷـﻤﺎ ﻗﻮﺗﯽ ﻫﺴﺖ ﺑﯿﺎﯾﯿـﺪ ﺗﺎ ﺳﻮي آﺳـﻤﺎن ﭘﺮﯾﻢ و در آن ﺣﺎﻟﺖ از ﻧﻈﺮ ﮐﻮدﮐﺎن ﻏﺎﺋﺐ ﺷـﺪه ﮐﻮدﮐﺎن ﮔﺮﯾﻪ ﻧﻤﻮده ﻓﺮﯾﺎد ﺑﺮآوردﻧﺪ‬‫ﺑﻌﺪ از ﻟﺤﻈﻪ رﻧﮓ وي دﮔﺮﮔﻮن ﺷﺪه و ﭼﺸـﻤﺶ ﻣﺘﻐﯿﺮ ﮔﺸـﺘﻪ ﺑﺎزآﻣﺪه ﮔﻔﺖ آن ﺳﺎﻋﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺷـﻤﺎ ﺳﺨﻦ ﻣﯽﮔﻔﺘﻢ دﯾﺪم ﮐﻪ ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ‬‫ﺳﺒﺰﻗﺒﺎﯾﺎن ﻣﺮا از ﻣﯿﺎن ﺷـﻤﺎ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻨـﺪ و ﺑﮕﺮد آﺳـﻤﺎﻧﻬﺎ ﮔﺮداﻧﯿﺪﻧـﺪ و ﻋﺠﺎﺋﺐ ﻣﻠﮑﻮت را ﺑﻤﻦ ﻧﻤﻮدﻧـﺪ و ﭼﻮن آواز و ﻓﺮﯾﺎد و ﻓﻐﺎن ﺷـﻤﺎ‬‫ﺑﺮآﻣـﺪ ﺑﺎزم ﺑﺎﯾﻦ ﺟﺎﯾﮕﺎه ﻓﺮود آوردﻧـﺪ و ﮔﻮﯾﻨـﺪ ﮐﻪ در ان ﺳﻦ در ﻫﺮ ﺳـﻨﻪ ﭼﻬﺎر روز ﯾﮏ ﺑﺎر اﻓﻄﺎر ﻣﯽﮐﺮد و ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ در آن وﻗﺖ‬‫ﮐﻪ ﺑﻤﮑﻪ ﻣﯽرﻓﺘﻨﺪ در ﻧﯿﺸﺎﭘﻮر ﺑﺼـﺤﺒﺖ ﺷـﯿﺦ ﻃﺮﯾﻘﺖ ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎر ﻗﺪس ﺳـﺮه رﺳﯿﺪه ﺑﻮد و ﺷﯿﺦ ﮐﺘﺎب اﺳﺮارﻧﺎﻣﻪ ﺑﻮي داده‬‫ﺑﻮد و آن را ﭘﯿﻮﺳـﺘﻪ ﺑﺎ ﺧﻮد ﻣﯽداﺷـﺘﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻮﻟﻮي ﻣﯽﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ آن ﺟﺴﻢ ﻧﯿﺴﺘﻢ ﮐﻪ در ﻧﻈﺮ ﻋﺎﺷﻘﺎن ﻣﻨﻈﻮرم ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻦ آن‬‫ذوﻗﻢ و آن ﺧﻮﺷـﯽ ﮐﻪ در ﺑـﺎﻃﻦ ﻣﺮﯾـﺪان از ﮐﻼم ﻣﻦ ﺳـﺮ ﻣﯽزﻧـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﭼﻮن آن دم را ﯾﺎﺑﯽ و آن ذوق را ﺑﭽﺸـﯽ ﻏﻨﯿﻤﺖ ﻣﯿـﺪان و‬‫ﺷﮑﺮﻫﺎ ﻣﯽﮔﺬار ﮐﻪ ﻣﻦ آﻧﻢ در ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻮﻟﻮي ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻓﻼن ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ دل و ﺟﺎن ﺑﺨﺪﻣﺘﺴﺖ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﺧﻤﻮش در ﻣﯿﺎن ﻣﺮدﻣﺎن‬‫اﯾﻦ دروغ ﻣﺎﻧـﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨـﺪ او آن ﭼﻨـﺎن دل و ﺟـﺎن از ﮐﺠـﺎ ﯾﺎﻓﺖ ﮐﻪ در ﺧـﺪﻣﺖ ﻣﺮدان ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻌـﺪ از آن روي ﺳﻮي ﭼﻠﭙﯽ‬‫ﺣﺴﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﮐﺮد ﮐﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎ اوﻟﯿﺎي ﺣﻖ زاﻧﻮ ﺑﺰاﻧﻮ ﺑﺎﯾﺪ ﻧﺸﺴﺘﻦ ﮐﻪ آن ﻗﺮب را اﺛﺮﻫﺎﺳﺖ ﻋﻈﯿﻢ رﺑﺎﻋﯽ‬‫ﺑﯿﮏ ﻟﺤﻈﻪ ازو دوري ﻧﺸﺎﯾﺪ ﮐﻪ از دوري ﺧﺮاﺑﯿﻬﺎ ﻓﺰاﯾﺪ‬‫ﺑﻬﺮ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﯽ ﭘﯿﺶ او ﺑﺎش ﮐﻪ از ﻧﺰدﯾﮏ ﺑﻮدن ﻣﻬﺮ زاﯾﺪ‬‫و ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﻏﯽ ﮐﻪ از زﻣﯿﻦ ﺑﺎﻻ ﭘﺮد اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺂﺳـﻤﺎن ﻧﺮﺳـﺪ اﻣﺎ اﯾﻦ ﻗـﺪر ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ از دام دورﺗﺮ ﺑﺎﺷـﺪ و ﺑﺮﻫﺪ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﮔﺮ‬‫ﮐﺴـﯽ دروﯾﺶ ﺷﻮد و ﺑﮑﻤﺎل دروﯾﺸـﯽ ﻧﺮﺳـﺪ اﻣﺎ اﯾﻦ ﻗـﺪر ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ از زﻣﺮه ﺧﻠﻖ و اﻫﻞ ﺑﺎزار ﻣﻤﺘﺎز ﺑﺎﺷـﺪ و از زﺣﻤﺘﻬﺎي دﻧﯿﺎ ﺑﺮﻫﺪ و‬‫ﺳﺒﮑﺒﺎر ﮔﺮدد ﮐﻪ ﻧﺠﯽ اﻟﻤﺨﻔﻔﻮن و ﻫﻠﮏ اﻟﻤﺜﻘﻠﻮن ﯾﮑﯽ از اﺑﻨﺎي دﻧﯿﺎ ﭘﯿﺶ ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻮﻟﻮي ﻋﺬرﺧﻮاﻫﯽ ﻣﯽﮐﺮد ﮐﻪ در ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻘﺼﺮم‬‫ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﺣﺎﺟﺖ ﺑﺎﻋﺘـﺪار ﻧﯿﺴﺖ آن ﻗـﺪر ﮐﻪ ﻣﺮدﻣﺎن از آﻣﺪن ﺗﻮ ﻣّﻨﺖ دارﻧﺪ ﻣﺎ از ﻧﺎآﻣﺪن ﺗﻮ آن ﻗﺪر ﻣّﻨﺖ دارﯾﻢ ﯾﮑﯽ از اﺻـﺤﺎب را‬‫ﻏﻤﻨﺎك دﯾـﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﻫﻤﻪ دلﺗﻨﮕﯽ از دلﻧﻬﺎدﮔﯽ ﺑﺮﯾﻦ ﻋﺎﻟﻤﺴﺖ ﻫﺮ دﻣﯽ ﮐﻪ آزاد ﺑﺎﺷـﯽ ازﯾﻦ ﺟﻬﺎن و ﺧﻮد را ﻏﺮﯾﺐ داﻧﯽ و در ﻫﺮ‬‫رﻧﮓ ﮐﻪ ﺑﻨﮕﺮي و ﺑﻬﺮ ﻣﺰه ﮐﻪ ﺑﭽﺸـﯽ داﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ آن ﻧﻤﺎﻧﯽ و ﺟﺎي دﯾﮕﺮ روي ﻫﯿﭻ دﻟﺘﻨﮓ ﻧﺒﺎﺷﯽ و ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ آزاد ﻣﺮد آﻧﺴﺖ‬‫ﮐﻪ از رﻧﺠﺎﻧﯿﺪن ﮐﺴـﯽ ﻧﺮﻧﺠﺪ و ﺟﻮاﻧﻤﺮد آن ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺴـﺘﺤﻖ رﻧﺠﺎﻧﯿﺪن را ﻧﺮﻧﺠﺎﻧﺪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺳﺮاج اﻟﺪﯾﻦ ﻗﻮﻧﻮي ﺻﺎﺣﺐ ﺻﺪر و ﺑﺰرگ‬‫وﻗﺖ ﺑﻮده اﻣﺎ ﺑﺎ ﺧﺪﻣﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪203 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 183‬از ‪581‬‬‫ﻣﻮﻟﻮي ﺧﻮش ﻧﺒﻮده ﭘﯿﺶ وي ﺗﻘﺮﯾﺮ ﮐﺮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺑﺎ ﻫﻔﺘﺎد و ﺳﻪ ﻣـﺬﻫﺐ ﯾﮑﯽام ﭼﻮن ﺻﺎﺣﺐ ﻏﺮض ﺑﻮد ﺧﻮاﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﻣﻮﻻﻧﺎ را ﺑﺮﻧﺠﺎﻧـﺪ و ﺑﯿﺤﺮﻣﺘﯽ ﮐﻨـﺪ ﯾﮑﯽ را از ﻧﺰدﯾﮑﺎن ﺧﻮد ﮐﻪ داﻧﺸـﻤﻨﺪي ﺑﺰرگ ﺑﻮد ﺑﻔﺮﺳـﺘﺎد ﮐﻪ ﺑﺮ ﺳـﺮ ﺟﻤﻊ از ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﭙﺮس ﮐﻪ ﺗﻮ‬‫ﭼﻨﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ اﮔﺮ اﻗﺮار ﮐﻨﺪ او را دﺷـﻨﺎم ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺪه و ﺑﺮﻧﺠﺎن آن ﮐﺲ ﺑﯿﺎﻣﺪ و ﺑﺮ ﻣﻼ ﺳﺆال ﮐﺮد ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪاﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺑﺎ ﻫﻔﺘﺎد و‬‫ﺳﻪ ﻣﺬﻫﺐ ﯾﮑﯽام ﮔﻔﺖ ﮔﻔﺘﻪام آن ﮐﺲ زﺑﺎن ﺑﮑﺸﺎد و دﺷـﻨﺎم و ﺳﻔﺎﻫﺖ آﻏﺎز ﮐﺮد ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﺨﻨﺪﯾﺪ و ﮔﻔﺖ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻧﯿﺰ ﮐﻪ ﺗﻮ ﻣﯽﮔﻮﺋﯽ‬‫ﯾﮑﯽام آن ﮐﺲ ﺧﺠﻞ ﺷـﺪ و ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺷـﯿﺦ رﮐﻦ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻼء اﻟﺪوﻟـﮥ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮا اﯾﻦ ﺳـﺨﻦ از وي ﺑﺴـﯿﺎر ﺧﻮش آﻣﺪه اﺳـﺖ‬‫ﺧـﺪﻣﺖ ﻣﻮﻟﻮي ﻫﻤﻮاره از ﺧـﺎدم ﺳﺆال ﮐﺮدي ﮐﻪ در ﺧـﺎﻧﻪ ﻣـﺎ اﻣﺮوز ﭼﯿﺰي ﻫﺴﺖ اﮔﺮ ﮔﻔﺘﯽ ﺧﯿﺮﺳﺖ و ﭼﯿﺰي ﻧﯿﺴﺖ ﻣﻨﺒﺴﻂ ﮔﺸﺘﯽ و‬‫ﺷﮑﺮﻫـﺎ ﮐﺮدي ﮐﻪ اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﻣﺎ اﻣﺮوز ﺑﺨﺎﻧﻪ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﮔﺮ ﮔﻔﺘﯽ ﻣﺎ ﻻﺑـﺪ ﻣﻄﺒـﺦ ﻣﻬﯿﺎﺳﺖ ﻣﻨﻔﻌﻞ‬‫ﮔﺸﺘﯽ و ﮔﻔﺘﯽ ازﯾﻦ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻮي ﻓﺮﻋﻮن ﻣﯽآﯾـﺪ و ﮔﻮﯾﻨـﺪ در ﻣﺠﻠﺲ وي ﻫﺮﮔﺰ ﺷـﻤﻊ ﺑﺮﻧﮕﺮدﯾﺪ اﻻ ﺑﻨﺎدر ﺑﻐﯿﺮ از روﻏﻦ ﭼﺮاغ ﮔﻔﺘﯽ ﻫﺬا‬‫اﻟﻤﻠﻮك و ﻫـﺬا ﻟﻠﺼـﻌﻠﻮك روزي در ﻣﺠﻠﺲ وي ﺣﮑﺎﯾﺖ ﺷـﯿﺦ اوﺣـﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺮدي ﺷﺎﻫﺪ ﺑﺎز ﺑﻮد اﻣﺎ‬‫ﭘﺎﮐﺒﺎز ﺑﻮد و ﮐﺎر ﻧﺎﺷﺎﯾﺴﺘﻪ ﻧﻤﯽﮐﺮد و ﻓﺮﻣﻮد ﮐﺎﺷﮑﯽ ﮐﺮدي و ﮔﺬﺷﺘﯽ ﺑﯿﺖ‬‫أي ﺑﺮادر ﺑﯽﻧﻬﺎﯾﺖ درﮔﻬﯿﺴﺖ ﺑﺮ ﻫﺮ آﻧﭽﻪ ﻣﯽرﺳﯽ ﺑﺮ روي ﻣﺎﺳﺖ‬‫روزي ﻣﯽﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ آواز رﺑـﺎب ﺻـﺮﯾﺮ ﺑـﺎب ﺑﻬﺸﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣـﺎ ﻣﯽﺷـﻨﻮﯾﻢ ﻣﻨﮑﺮي ﮔﻔﺖ ﻣﺎ ﻧﯿﺰ ﻫﻤﺎن آواز ﻣﯽﺷـﻨﻮﯾﻢ ﭼﻮﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﭼﻨـﺎن ﮔﺮم ﻧﻤﯽﺷﻮﯾﻢ ﮐﻪ ﻣﻮﻻﻧـﺎ ﺧـﺪﻣﺖ ﻣﻮﻟﻮي ﻓﺰود ﮐﻠّﺎ و ﺣﺎﺷﺎ آﻧﭽﻪ ﻣﺎ ﻣﯽﺷـﻨﻮﯾﻢ آواز ﺑﺎز ﺷـﺪن آن درﺳﺖ و آﻧﭽﻪ وي ﻣﯽﺷـﻨﻮد‬‫آواز ﻓﺮاز ﺷﺪن درﺳﺖ و ﻓﺮﻣﻮدهﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺴـﯽ ﺑﺨﻠﻮت دروﯾﺸﯽ درآﻣﺪ و ﮔﻔﺖ ﭼﺮا ﺗﻨﻬﺎ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﮔﻔﺖ اﯾﻦ دم ﺗﻨﻬﺎ ﺷﺪم ﮐﻪ ﺗﻮ آﻣﺪي‬‫و ﻣﺮا از ﺣﻖ ﻣـﺎﻧﻊ آﻣـﺪي ﺟﻤـﺎﻋﺘﯽ از ﺧـﺪﻣﺖ ﻣﻮﻟﻮي اﻟﺘﻤﺎس اﻣﺎﻣﺖ ﮐﺮدﻧـﺪ و ﺧـﺪﻣﺖ ﺷـﯿﺦ ﺻـﺪر اﻟـﺪﯾﻦ ﻗﻮﻧﻮي ﻧﯿﺰ در آن ﺟﻤﺎﻋﺖ‬‫ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻮد ﮔﻔﺖ ﻣﺎ ﻣﺮدم اﺑﺪاﻟﯿﻢ ﺑﻬﺮ ﺟﺎ ﮐﻪ ﻣﯽرﺳﯿﻢ ﻣﯽﻧﺸﯿﻨﯿﻢ و ﻣﯽﺧﯿﺰﯾﻢ اﻣﺎﻣﺖ را از ارﺑﺎب ﺗﺼﻮف و ﺗﻤﮑﯿﻦ ﻻﺋﻖاﻧﺪ ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺷﯿﺦ‬‫ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﺷﺎرت ﮐﺮد ﺗﺎ اﻣﺎم ﺷﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﻣﻦ ﺻـﻠﯽ ﺧﻠﻒ اﻣﺎم ﺗﻘﯽ ﻓﮑﺎﻧّﻤﺎ ﺻـﻠﯽ ﺧﻠﻒ ﻧﺒّﯽ ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻮﻻﻧﺎ در ﺳـﻤﺎع ﺑﻮد دروﯾﺸـﯽ را‬‫در ﺧﺎﻃﺮ ﮔﺬﺷﺖ ﮐﻪ ﺳﺆال ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻓﻘﯿﺮ ﭼﯿﺴﺖ ﻣﻮﻻﻧﺎ در اﺛﻨﺎي ﺳﻤﺎع اﯾﻦ رﺑﺎﻋﯽ ﺧﻮاﻧﺪ‬‫اﻟﺠﻮﻫﺮ ﻓﻘﺮ و ﺳﻮي اﻟﻔﻘﺮ ﻋﺮض اﻟﻔﻘﺮ ﺷﻔﺎﺋﯽ و ﺳﻮي اﻟﻔﻘﺮ ﻣﺮض‬‫اﻟﻌﺎﻟﻢ ﮐﻠﻪ ﺧﺪاع و ﻏﺮور و اﻟﻔﻘﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﺳﺮ و ﻏﺮض‬‫از وي ﭘﺮﺳـﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ دروﯾﺶ ﮐﯽ ﮔﻨـﺎه ﮐﻨـﺪ ﮔﻔﺖ ﻣﮕﺮ ﻃﻌـﺎم ﺑﯽاﺷـﺘﻬﺎ ﺧﻮرد ﮐﻪ دروﯾﺶ را ﻃﻌﺎم ﺑﯽاﺷـﺘﻬﺎ ﺧﻮردن ﮔﻨﺎه ﻋﻈﯿﻤﺴﺖ و‬‫ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﺻـﺤﺒﺖ ﻋﺰﯾﺰﺳﺖ ﻻ ﺗﺼﺎﺣﺒﻮا ﻏﯿﺮ اﺑﻨﺎء اﻟﺠﻨﺲ و ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺣﻀـﺮت ﺧﺪاوﻧـﺪم ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﻗﺪس‬‫ﺳﺮه ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﻋﻼﻣﺖ ﻣﺰﯾﺪ ﻗﺒﻮل ﯾﺎﻓﺘﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺻـﻼ ﺑﺎ ﻣﺮدم ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ ﺻـﺤﺒﺖ ﻧﺘﻮاﻧﺪ داﺷﺘﻦ و اﮔﺮ ﻧﺎﮔﺎه در ﺻﺤﺒﺖ ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ اﻓﺘﺪ ﭼﻨﯿﻦ‬‫ﻧﺸﯿﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻨﺎﻓﻖ در ﻣﺴﺠﺪ و ﮐﻮدك در ﻣﮑﺘﺐ و اﺳﯿﺮ در زﻧﺪان و در ﻣﺮض اﺧﯿﺮ ﺑﺎ اﺻﺤﺎب ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪204 :‬‬‫ﮐﻪ از رﻓﺘﻦ ﻣﻦ ﻏﻤﻨﺎك ﻧﺸﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﻧﻮر ﻣﻨﺼﻮر رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﺪ از ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه ﺳﺎل ﺑﺮوح ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎر رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺠﻠﯽ ﮐﺮد و‬‫ﻣﺮﺷﺪ او ﺷﺪ و ﮔﻔﺘﻪ در ﺣﺎﻟﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﺷـﯿﺪ ﺑﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺷﯿﺪ و ﻣﺮا ﯾﺎد ﮐﻨﯿﺪ ﺗﺎ ﻣﻦ ﺷﻤﺎ را ﻣﻤﺪ ﺑﺎﺷﻢ در ﻫﺮ ﻟﺒﺎس ﮐﻪ ﺑﺎﺷﻢ دﯾﮕﺮ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ در‬‫ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺎ را دو ﺗﻌﻠﻘﺴﺖ ﯾﮑﯽ ﺑﺒﺪن و ﯾﮑﯽ ﺑﺸـﻤﺎ و ﭼﻮن ﺑﻌﻨﺎﯾﺖ ﺣﻖ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﺮد و ﻣﺠﺮد ﺷﻮم و ﻋﺎﻟﻢ ﺗﺠﺮﯾﺪ و ﺗﻔﺮﯾﺪ روي ﻧﻤﺎﯾﺪ‬‫آن ﺗﻌﻠﻖ ﻧﯿﺰ از ان ﺷـﻤﺎ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺧـﺪﻣﺖ ﺷـﯿﺦ ﺻـﺪر اﻟـﺪﯾﻦ ﻗـﺪس ﺳـﺮه ﺑﻌﯿﺎدت وي آﻣـﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﺷـﻔﺎك اﻟﱠﻠﻪ ﺷـﻔﺎء ﻋﺎﺟﻼ رﻓﻊ‬‫درﺟﺎت ﺑﺎﺷﺪ اﻣﯿﺪﺳﺖ ﮐﻪ ﺻﺤﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﺎن ﻋﺎﻟﻤﯿﺎﻧﺴﺖ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﺷﻔﺎك اﻟﱠﻠﻪ ﺷﻤﺎ را ﺑﺎد ﻫﻤﺎﻧﺎ ﮐﻪ ﻣﯿﺎن ﻋﺎﺷﻖ‬‫و ﻣﻌﺸﻮق ﭘﯿﺮاﻫﻨﯽ از ﺷﻌﺮ ﺑﯿﺶ ﻧﻤﺎﻧﺪه اﺳﺖ ﻧﻤﯽﺧﻮاﻫﺪ ﮐﻪ ﻧﻮر ﺑﻨﻮر ﭘﯿﻮﻧﺪد‬‫ﻣﻦ ﺷﺪم ﻋﺮﯾﺎن ز ﺗﻦ او از ﺟﻤﺎل ﻣﯽﺧﺮاﻣﻢ در ﻧﻬﺎﯾﺎت اﻟﻮﺻﺎل‬‫و ﻫﻢ ﺷﯿﺦ ﺑﺎ اﺻﺤﺎب ﺧﻮد ﮔﺮﯾﺎن ﺷﺪﻧﺪ و ﺣﻀﺮت ﻣﻮﻻﻧﺎ اﯾﻦ ﻏﺰل ﻓﺮﻣﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 184‬از ‪581‬‬‫ﭼﻪ داﻧﯽ ﺗﻮ ﮐﻪ در ﺑﺎﻃﻦ ﭼﻪ ﺷﺎﻫﯽ ﻫﻤﻨﺸﯿﻦ دارم‬‫و ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻮﻻﻧﺎ در وﺻﯿﺖ اﺻﺤﺎب ﭼﻨﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ‬‫اوﺻـﯿﮑﻢ ﺑﺘﻘﻮي اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﺴـﺮ و اﻟﻌﻼﻧﯿـﮥ و ﺑﻘﻠـﮥ اﻟﻄﻌﺎم و ﻗﻠـﮥ اﻟﮑﻼم و ﻗﻠـﮥ اﻟﻤﻨﺎم و ﻫﺠﺮان اﻟﻤﻌﺎﺻـﯽ و اﻻﺛﺎم و ﻣﻮاﻇﺒـﮥ اﻟﺼـﯿﺎم و دوام‬‫اﻟﻘﯿـﺎم* و ﺗﺮك اﻟﺸـﻬﻮات ﻋﻠﯽ اﻟـّﺪوام* و اﺣﺘﻤـﺎل اﻟﺠﻔﺎء ﻣﻦ ﺟﻤﯿﻊ اﻻﻧﺎم* و ﺗﺮك ﻣﺠﺎﻟﺴـﮥ اﻟـّﺴ ﻔﻬﺎء و اﻟﻌﻮام و ﻣﺼﺎﺣﺒـﮥ اﻟﺼﺎﻟﺤﯿﻦ و‬‫اﻟﮑﺮام و ان ﺧﯿﺮ اﻟﻨﺎس ﻣﻦ ﯾﻨﻔﻊ اﻟﻨﺎس و ﺧﯿﺮ اﻟﮑﻼم ﻣﺎ ﻗﻞ و دل و اﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ وﺣﺪه‬‫ﺳﺆال ﮐﺮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﺑﺨﻼـﻓﺖ ﻣﻮﻟﻮي ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ ﮐﯿﺴﺖ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﭼﻠﭙﯽ ﺣﺴـﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﺗـﺎ ﺳﻪ ﺑـﺎر اﯾﻦ ﺳﺆال و ﺟﻮاب ﻣﮑﺮر ﺷـﺪ ﭼﻬﺎرم ﺑﺎز‬‫ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺴﻠﻄﺎن وﻟﺪ ﭼﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ وي ﭘﻬﻠﻮاﻧﺴﺖ ﺣﺎﺟﺖ ﺑﻮﺻﯿﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻠﭙﯽ ﺣﺴﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﭘﺮﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﻧﻤﺎز ﺷﻤﺎ را‬‫ﮐﻪ ﮔـﺬارد ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ ﺻـﺪر اﻟـﺪﯾﻦ و ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﯾﺎران ﻣﺎ را ازﯾﻦ ﺳﻮ ﻣﯽﮐﺸـﻨﺪ و ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ آﻧﺠﺎﻧﺐ ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪ ﯾﺎ ﻗﻮﻣﻨﺎ‬‫اﺟﯿﺒﻮا داﻋﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺎﭼﺎر رﻓﺘﻨﯿﺴﺖ ﺗﻮﻓﯽ ﻗﺪس ﺳـﺮه وﻗﺖ ﻏﺮوب اﻟﺸـﻤﺲ ﺧﺎﻣﺲ ﺟﻤﺎدي اﻻﺧﺮي ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ از ﺷﯿﺦ‬‫ﻣﺆﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺟﻨﺪي ﺳﺆال ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﺷﯿﺦ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ در ﺷﺎن ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻮﻟﻮي ﭼﻪ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﮔﻔﺖ و اﻟﱠﻠﻪ روزي ﺑﺎ ﺧﻮاص ﯾﺎران‬‫ﻣﺜﻞ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﯾﮑﯽ و ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺮاﻗﯽ و ﺷﺮف اﻟﺪﯾﻦ ﻣﻮﺻﻠﯽ و ﺷﯿﺦ ﺳﻌﯿﺪ ﻓﺮﻏﺎﻧﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ ﺳﺨﻦ از ﺳﯿﺮت‬‫و ﺳـﺮﯾﺮت ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﯿﺮون آﻣﺪ ﺣﻀﺮت ﺷﯿﺦ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ اﮔﺮ ﺑﺎﯾﺰﯾﺪ و ﺟﻨﯿﺪ درﯾﻦ ﻋﻬﺪ ﺑﻮدﻧﺪي ﻏﺎﺷﯿﻪ اﯾﻦ ﻣﺮد ﻣﺮداﻧﻪ را ﺑﺮﮔﻔﺘﻨﺪي و ﻣﻨﺖ‬‫ﺑﺮ ﺟﺎن ﺧﻮد ﻧﻬﺎدﻧﺪي ﺧﻮانﺳﺎﻻر ﻓﻘﺮ ﻣﺤﻤﺪي ص اوﺳﺖ ﻣﺎ ﺑﻄﻔﯿﻞ وي ذوق ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ ﻫﻤﻪ اﺻﺤﺎب اﻧﺼﺎف دادﻧﺪ و آﻓﺮﯾﻦ ﮐﺮدﻧﺪ ﺑﻌﺪ‬‫از ان ﺷﯿﺦ ﻣﺆﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﮔﻔﺖ ﻣﻦ ﻧﯿﺰ از ﺟﻤﻠﻪ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪان آن ﺳﻠﻄﺎﻧﻢ و اﯾﻦ ﺑﯿﺖ را ﺑﺨﻮاﻧﺪ‬‫ﻟﻮ ﮐﺎن ﻓﯿﻨﺎ ﻟﻼﻟﻮﻫﯿﮥ ﺻﻮرة ﻫﯽ اﻧﺖ ﻻ اﮐﻨﯽ و ﻻ اﺗﺮدد‬‫اﻧﺘﻬﯽ و ﻣﺠـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﺟـﺎﻣﻊ اﻟﺴـﻼﺳﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻮﻻﻧـﺎ ﺟﻼـل اﻟـﺪﯾﻦ روﻣﯽ ﻗـﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺳـﺮه اﻟﻌﺰﯾﺰ اﯾﺸـﺎن ﻓﺮزﻧﺪ‬‫ﺑﺰرﮔﻮار ﻣﻮﻻﻧﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪205 :‬‬‫ﺑﻬﺎء اﻟـﺪﯾﻦ وﻟﺪ و از اﺟﻠﻪ اﺻـﺤﺎب ﺳـﯿﺪ ﺑﺮﻫﺎن اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻘﻖاﻧﺪ ﺗﻮﻟﺪ او در ﺑﻠﺦ ﺑﻮده در ﺷـﺸﻢ رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺳﺖ ﻣﺎﺋﮥ ﮔﻮﯾﻨﺪ‬‫ﺧـﺪﻣﺖ ﻣﻮﻻﻧﺎ را از ﭘﻨﺠﺴﺎﻟﮕﯽ ﺑﺎز ﺻﻮر روﺣﺎﻧﯽ و اﺷـﮑﺎل ﻏﯿﺒﯽ ﺳـﻔﺮه ﻣﻼﺋﮏ و ﺑﺮره ﺟﻦ و ﺧﻮاص اﻧﺲ ﮐﻪ ﺳـﺘﻮران ﻗﺒﺎب ﻋﺰتاﻧﺪ‬‫ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﺪهاﻧﺪ و ﻣﺘﻤﺜﻞ ﮔﺸـﺘﻪاﻧﺪ ﺑﺨﻂ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﻬﺎء اﻟﺪﯾﻦ وﻟﺪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﮐﻪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ در ﺷﻬﺮ ﺑﻠﺦ ﺷﺶ ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮد ﮐﻪ روز‬‫آدﯾﻨﻪ ﺑﺎ ﭼﻨﺪ ﮐﻮدك دﯾﮕﺮ ﺑﺮ ﺑﺎﻣﻬﺎي ﺧﺎﻧﻬﺎي ﻣﺎ ﺳـﯿﺮ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﯾﮑﯽ از آن ﮐﻮدﮐﺎن ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﯿﺎﯾﺪ ﺗﺎ ازﯾﻦ ﺑﺎم ﺑﺮ آن ﺑﺎم ﺑﺠﻬﯿﻢ‬‫ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ اﯾﻦ ﻧﻮع ﺣﺮﮐﺖ از ﺳﮓ و ﮔﺮﺑﻪ ﻣﯽآﯾـﺪ ﺣﯿﻒ ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ آدﻣﯽ ﺑﺎﯾﻨﻬﺎ ﻣﺸـﻐﻮل ﺷﻮد اﮔﺮ در ﺟﺎن ﺷـﻤﺎ‬‫ﻗﻮﺗﯿﺴﺖ ﺑﯿﺎﯾـﺪ ﺗـﺎ ﺳﻮي آﺳـﻤﺎن ﺑﭙﺮﯾﻢ و در آن ﺣـﺎﻟﺖ از ﻧﻈﺮ ﮐﻮدﮐﺎن ﻏﺎﺋﺐ ﺷـﺪ ﮐﻮدﮐﺎن ﻓﺮﯾﺎد آوردﻧـﺪ ﺑﻌـﺪ از ﻟﺤﻈﻪاي رﻧﮓ روي‬‫دﮔﺮﮔﻮن ﺷـﺪه و ﭼﺸـﻤﺶ ﻣﺘﻐﯿﺮ ﮔﺸـﺘﻪ ﺑﺎز آﻣـﺪ ﮔﻔﺖ آن ﺳﺎﻋﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺷـﻤﺎ ﺳـﺨﻦ ﻣﯽﮔﻔﺘﻢ دﯾﺪم ﮐﻪ ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ ﺳﺒﺰﻗﺒﺎﯾﺎن ﻣﺮا از ﻣﯿﺎن‬‫ﺷﻤﺎ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻨـﺪ و ﺑﮕﺮد آﺳـﻤﺎﻧﻬﺎ ﮔﺮداﻧﯿﺪﻧـﺪ و ﻋﺠﺎﺋﺐ ﻣﻠﮑﻮت را ﺑﻤﻦ ﻧﻤﻮدﻧـﺪ و ﭼﻮن آواز ﻓﺮﯾﺎد و ﻓﻐﺎن ﺷـﻤﺎ ﺑﺮآﻣﺪ ﺑﺎزم ﺑﺎﯾﻦ ﺟﺎﯾﮕﺎه‬‫ﻓﺮود آوردﻧـﺪ و ﮔﻮﯾﻨـﺪ ﮐﻪ در ان ﺳﻦ در ﻫﺮ ﺳﻪ ﭼﻬـﺎر روز ﯾﮏ ﺑﺎر اﻓﻄﺎر ﻣﯽﮐﺮد و ﮔﻮﯾﻨـﺪ ﮐﻪ در آن وﻗﺖ ﮐﻪ ﺑﻤﮑﻪ ﻣﯽرﻓﺘﻪاﻧـﺪ در‬‫ﻧﯿﺸﺎﭘﻮر ﺑﺼـﺤﺒﺖ ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﯾـﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎر ﻗﺪس ﺳـﺮه رﺳـﯿﺪه ﺑﻮد و ﺷـﯿﺦ ﮐﺘﺎب اﺳـﺮارﻧﺎﻣﻪ ﺑﻮي داده ﺑﻮد آن را ﭘﯿﻮﺳـﺘﻪ ﺑﺎ ﺧﻮد داﺷـﺖ‬‫ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻮﻟﻮي ﻣﯽﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ اﯾﻦ ﺟﺴﻢ ﻧﯿﺴﺘﻢ ﮐﻪ در ﻋﺎﺷﻘﺎن ﻣﺘﺼﻮرم ﺑﻠﮑﻪ ان ذوق و ﺧﻮﺷﯽام ﮐﻪ در ﺑﺎﻃﻦ ﻣﺮﯾﺪان از ﮐﻼم‬‫ﻣﻦ ﺳـﺮ ﻣﯽزﻧﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﭼﻮن آن دم را ﯾﺎﺑﯽ و آن ذوق ﺑﭽﺸـﯽ ﻏﻨﯿﻤﺖ ﻣﯿﺪان و ﺷﮑﺮﻫﺎ ﻣﯽﮔﺬار ﮐﻪ ﻣﻦ آﻧﻢ در ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻮﻟﻮي ﮔﻔﺘﻨﺪ‬‫ﮐﻪ ﻓﻼـن ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ ﮐﻪ دل و ﺟﺎن ﺑﺨـﺪﻣﺘﺴﺖ ﻓﺮﻣﻮد ﺧﺎﻣﻮش ﮐﻪ در ﻣﯿﺎن ﻣﺮدم اﯾﻦ دروغ ﻣﺎﻧـﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨـﺪ آن دل و ﺟﺎن از‬‫ﮐﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ در ﺧـﺪﻣﺖ ﻣﺮدﻣﺎن ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻌﺪ از آن رو ﺳﻮي ﭼﻠﭙﯽ ﺣﺴﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﮐﺮد و ﮔﻔﺖ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎ اوﻟﯿﺎي ﺣﻖ ﺑﺎﯾﺪ ﻧﺸﺴـﺘﻦ ﮐﻪ ﻗﺮب‬‫را اﺛﺮﻫﺎي ﻋﻈﯿﻤﺴﺖ رﺑﺎﻋﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 185‬از ‪581‬‬‫ﯾﮑﯽ ﻟﺤﻈﻪ ازو دوري ﻧﺸﺎﯾﺪ ﮐﻪ از دوري ﺧﺮاﺑﯿﻬﺎ ﻓﺰاﯾﺪ‬‫ﺑﻬﺮ ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﯽ ﭘﯿﺶ اوﺑﺎش ﮐﻪ از ﻧﺰدﯾﮏ ﺑﻮدن ﻣﻬﺮ زاﯾﺪ‬‫و ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﻏﯽ از زﻣﯿﻦ ﺑﺎﻻ ﭘﺮد اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺂﺳـﻤﺎن ﻧﺮﺳـﺪ اﻣﺎ اﯾﻦ ﻗـﺪر ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ از دام دورﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺮﻫﺪ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﮔﺮ ﮐﺴـﯽ‬‫دروﯾﺶ ﺷﻮد و ﺑﮑﻤﺎل دروﯾﺸـﯽ ﻧﺮﺳـﺪ اﻣﺎ اﯾﻦ ﻗـﺪر ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ از زﻣﺮه ﺧﻠﻖ و اﻫﻞ ﺑﺎزار ﻣﻤﺘﺎز ﺑﺎﺷﺪ و از زﺣﻤﺘﻬﺎي دﻧﯿﺎ ﺑﺮﻫﺪ و ﺳـﺒﮑﺒﺎر‬‫ﮔﺮدد ﮐﻪ ﻧﺠﺎ اﻟﻤﺨﻔﻔﻮن و ﻫﻠﮏ اﻟﻤﺜﻘﻠﻮن ﯾﮑﯽ از اﺑﻨﺎء دﻧﯿﺎ ﭘﯿﺶ ﻣﻮﻟﻮي ﻋﺬرﺧﻮاﻫﯽ ﻣﯽﮐﺮد ﮐﻪ در ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻘﺼﺮم ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﺣﺎﺟﺖ‬‫ﺑﺎﻋﺘﺬار ﻧﯿﺴﺖ آن ﻗﺪر ﮐﻪ دﯾﮕﺮان از آﻣﺪن ﺗﻮ ﻣﻨﺖ دارﻧﺪ ﻣﺎ از ﻧﺎآﻣﺪن ﺗﻮ ﻣﻨﺖ دارﯾﻢ ﯾﮑﯽ از اﺻﺤﺎب را ﻏﻤﻨﺎك دﯾﺪ ﻓﺮﻣﻮد اﯾﻦ ﻫﻤﻪ‬‫دﻟﺘﻨﮕﯽ از دلﻧﻬﺎدﮔﯿﺴﺖ ﺑﺮﯾﻦ ﻋﺎﻟﻢ اﮔﺮ ﯾﮏ دم آزاد ﺑﺎﺷـﯽ ازﯾﻦ ﺟﻬﺎن و ﺧﻮد را ﻏﺮﯾﺐ داﻧﯽ و در ﻫﺮ رﻧﮓ ﮐﻪ ﺑﻨﮕﺮي و ﻫﺮ ﻣﺰه ﮐﻪ‬‫ﺑﭽﺸـﯽ داﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺂن ﻧﻤﺎﻧﯽ دﯾﮕﺮ از ﻫﯿﭻ روي ﺗﻨﮕﺪل ﻧﺒﺎﺷـﯽ و ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ آزادﻣﺮد اﻧﺴﺖ ﮐﻪ از رﻧﺠﺎﻧﯿﺪن ﮐﺴـﯽ ﻧﺮﻧﺠﺪ و ﺟﻮاﻧﻤﺮد آن‬‫ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺴﺘﺤﻖ رﻧﺠﺎﻧﯿﺪن را ﻧﺮﺟﺎﻧﺪ ﻣﻮﻻﻧﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪206 :‬‬‫ﺳﺮاج اﻟﺪﯾﻦ ﻗﻮﻧﻮي ﺻﺎﺣﺐ ﺻﺪر و ﺑﺰرگ وﻗﺖ ﺑﻮده اﻣﺎ ﺑﺎ ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻮﻟﻮي ﺧﻮش ﻧﺒﻮده ﭘﯿﺶ وي ﺗﻘﺮﯾﺮ ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﻣﻦ‬‫ﺑـﺎ ﻫﻔﺘـﺎد و ﺳﻪ ﻣـﺬﻫﺐ ﯾﮑﯽام ﭼﻮن ﺻـﺎﺣﺐ ﻏﺮض ﺑﻮد ﺧﻮاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﻟﻮي را ﺑﺮﻧﺠﺎﻧـﺪ و ﺑﯿﺤﺮﻣﺘﯽ ﮐﻨـﺪ ﯾﮑﯽ از ﻧﺰدﯾﮑﺎن ﺧﻮد را ﮐﻪ‬‫داﻧﺸـﻤﻨﺪ ﺑﺰرگ ﺑﻮد ﺑﻔﺮﺳـﺘﺎد ﮐﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺟﻤﻊ از ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﭙﺮس ﮐﻪ ﺗﻮ ﭼﻨﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ اﮔﺮ اﻗﺮار ﮐﻨﺪ او را دﺷﻨﺎم ﺑﺪه و ﺑﺮﻧﺠﺎن آن ﮐﺲ ﺑﯿﺎﯾﺪ‬‫و ازو ﺳﺆال ﮐﺮد ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪاﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺑﺎ ﻫﻔﺘﺎد و ﺳﻪ ﻣﺬﻫﺐ ﯾﮑﯽام ﮔﻔﺖ ﮔﻔﺘﻪام آن ﮐﺲ دﺷﻨﺎم و ﺳﻔﺎﻫﺖ آﻏﺎز ﮐﺮد ﻣﻮﻻﻧﺎ‬‫ﺑﺨﻨﺪﯾـﺪ و ﮔﻔﺖ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻧﯿﺰ ﮐﻪ ﻣﯽﮔﻮﺋﯽ ﻫﻢ ﯾﮑﯽام آن ﮐﺲ ﺧﺠﻞ ﺷﺪ و ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺷـﯿﺦ رﮐﻦ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻼء اﻟﺪوﻟﮥ ﻗﺪس ﺳـﺮه ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ‬‫ﮐﻪ ﻣﺮا اﯾﻦ ﺳـﺨﻦ از وي ﺑﻐﺎﯾﺖ ﺧﻮش آﻣﺪه اﺳﺖ ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻮﻟﻮي ﻫﻤﻮاره از ﺧﺎدم ﺳﺆال ﮐﺮدي ﮐﻪ در ﺧﺎﻧﻪ ﻣﺎ اﻣﺮوز ﭼﯿﺰي ﻫﺴﺖ اﮔﺮ‬‫ﮔﻔﺘﯽ ﺧﯿﺮﺳﺖ ﭼﯿﺰي ﻧﯿﺴﺖ ﻣﻨﺒﺴﻂ ﮔﺸﺘﯽ و ﺷﮑﺮﻫﺎ ﮐﺮدي ﮐﻪ ﻟﻠّﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﮐﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﻣﺎ ﺑﺨﺎﻧﻪ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﻣﯽﻣﺎﻧﺪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﮔﺮ‬‫ﮔﻔﺘﯽ ﻣـﺎ ﻻﺑـﺪ ﻣﻄﺒـﺦ ﻣﻬﯿﺎﺳﺖ ﻣﻨﻔﻌﻞ ﮔﺸﺘﯽ و ﮔﻔﺘﯽ ﮐﻪ ازﯾﻦ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻮي ﻓﺮﻋﻮن ﻣﯽآﯾـﺪ و ﮔﻮﯾﻨـﺪ در ﻣﺠﻠﺲ وي ﻫﺮﮔﺰ ﺷـﻤﻊ روﺷـﻦ‬‫ﻧﻤﯽﮐﺮدﻧﺪ اﻻ ﺑﻨﺎدر ﺑﻐﯿﺮ از روﻏﻦ ﭼﺮاغ ﮔﻔﺘﯽ ﻫﺬا ﻟﻠﻤﻠﻮك و ﻫﺬا ﻟﻠﺼـﻌﻠﻮك روزي در ﻣﺠﻠﺲ او ﺣﮑﺎﯾﺖ ﺷـﯿﺦ اوﺣﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ‬‫رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺮدي ﺷﺎﻫﺪﺑﺎز ﺑﻮد اﻣﺎ ﭘﺎﮐﺒﺎز ﺑﻮد و ﮐﺎر ﻧﺎﺷﺎﯾﺴﺘﻪ ﻧﻤﯽﮐﺮد ﻓﺮﻣﻮد ﮐﺎﺷﮑﯽ ﮐﺮدي و ﮔﺬﺷﺘﯽ‬‫أي ﺑﺮادر ﺑﯽﻧﻬﺎﯾﺖ درﮔﻬﯿﺴﺖ ﺑﺮ ﻫﺮ آﻧﭽﻪ ﻣﯽرﺳﯽ ﺑﺮ روي ﻣﺎﺳﺖ‬‫روزي ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ آواز رﺑﺎب ﺻـﺮﯾﺮ ﺑﺎب ﺑﻬﺸﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎ ﻣﯽﺷـﻨﻮﯾﻢ ﻣﻨﮑﺮي ﮔﻔﺖ ﻣﺎ ﻧﯿﺰ ﻫﻤﻪ آواز ﻣﯽﺷﻨﻮﯾﻢ ﭼﻮﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﺎن ﮔﺮم‬‫ﻧﻤﯽﺷﻮﯾﻢ ﮐﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﮔﺮم ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻼ و ﺣﺎﺷﺎ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ ﻣﺎ ﻣﯽﺷـﻨﻮﯾﻢ آواز ﺑﺎز ﺷﺪن آن درﺳﺖ و آﻧﭽﻪ وي ﻣﯽﺷﻨﻮد آواز ﻓﺮاز‬‫ﺷـﺪن و ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﺑﺨﻠﻮت دروﯾﺸـﯽ درآﻣﺪ ﮔﻔﺖ ﭼﺮا ﺗﻨﻬﺎ ﻧﺸﺴـﺘﻪ ﮔﻔﺖ اﯾﻦ دم ﺗﻨﻬﺎ ﺷﺪم ﮐﻪ ﺗﻮ آﻣﺪي و ﻣﺮا از ﺣﻖ ﻣﺎﻧﻊ آﻣﺪي‬‫ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ از ﻣﻮﻟﻮي اﻟﺘﻤﺎس اﻣﺎﻣﺖ ﮐﺮدﻧـﺪ ﺷـﯿﺦ ﺻـﺪر اﻟـﺪﯾﻦ ﻗﻮﻧﻮي ﻧﯿﺰ در آن ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺣﺎﺿـﺮ ﺑﻮد ﮔﻔﺖ ﻣﺎ ﻣﺮد اﺑـﺪاﻟﯿﻢ ﺑﻬﺮ ﺟﺎي ﮐﻪ‬‫ﻣﯽرﺳـﯿﻢ ﻣﯽﻧﺸـﯿﻨﯿﻢ و ﻣﯽﺧﺰﯾﻢ اﻣﺎﻣﺖ را ارﺑﺎب ﺗﺼﻮف و ﺗﻤﮑﯿﻦ ﻻﯾﻖاﻧﺪ ﭘﺲ ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺷﯿﺦ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﺷﺎرت ﮐﺮد ﺗﺎ اﻣﺎم ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎو‬‫ﻓﺮﻣﻮد ﻣﻦ ﺻّﻠﯽ ﺧﻠﻒ اﻣﺎم ﺗﻘﯽ ﻓﮑﺎﻧﻤﺎ ﺻﻠﯽ ﺧﻠﻒ ﺑﻨﯽ ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻮﻻ در ﺳﻤﺎع ﺑﻮد دروﯾﺸﯽ را در ﺧﺎﻃﺮ ﮔﺬﺷﺖ ﮐﻪ ﺳﺆال ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻓﻘﺮ‬‫ﭼﯿﺴﺖ ﻣﻮﻻﻧﺎ در اﺛﻨﺎء ﺳﻤﺎع اﯾﻦ رﺑﺎﻋﯽ ﺧﻮاﻧﺪ‬‫اﻟﺠﻮﻫﺮ ﻓﻘﺮ و ﺳﻮي اﻟﻔﻘﺮ ﻋﺮض و اﻟﻔﻘﺮ ﺷﻔﺎء و ﺳﻮي اﻟﻔﻘﺮ ﻣﺮض‬‫اﻟﻌﺎﻟﻢ ﮐﻠﻪ ﺧﺪاع و ﻏﺮور و اﻟﻔﻘﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﺳّﺮ و ﻏﺮض‬‫از وي ﭘﺮﺳـﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ دروﯾﺶ ﮐﯽ ﮔﻨـﺎه ﮐﻨـﺪ ﮔﻔﺖ ﻣﮕﺮ ﻃﻌﺎم ﺑﯽاﺷـﺘﻬﺎ ﺑﺨﻮرد ﮐﻪ ﻃﻌﺎم ﺑﯽاﺷـﺘﻬﺎ ﺧﻮردن دروﯾﺶ را ﮔﻨﺎه ﺑﺰرﮔﺴﺖ و‬‫ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﺻـﺤﺒﺖ ﻋﺰﯾﺰ ﺳﺖ ﮐﻪ ﻻـ ﺗﺼـﺎﺣﺒﻮا ﻏﯿﺮ اﺑﻨﺎء اﻟﺠﻨﺲ و ﮔﻔﺖ در اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺣﻀـﺮت ﺧﺪاوﻧـﺪم ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ ﺗﺒﺮﯾﺰي‬‫ﻗﺪس ﺳـﺮه ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﻋﻼﻣﺖ ﻣﺮﯾﺪ ﻗﺒﻮل ﯾﺎﻓﺘﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺻـﻼ ﺑﺎ ﻣﺮدم ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ ﺻﺤﺒﺖ ﻧﺘﻮاﻧﺪ داﺷﺘﻦ و اﮔﺮ ﻧﺎﮔﺎه در ﺻﺤﺒﺖ ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ اﻓﺘﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 186‬از ‪581‬‬‫ﭼﻨ ﺎ ن ﻧ ﺸﯿﻨ ﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪207 :‬‬‫ﮐﻪ ﻣﻨﺎﻓﻖ در ﻣﺴـﺠﺪ و ﮐﻮدك در ﻣﮑﺘﺐ و اﺳﯿﺮ در زﻧﺪان و در ﻣﺠﻠﺲ آﺧﺮ ﺑﺎ اﺻﺤﺎب ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ از رﻓﺘﻦ ﻣﻦ ﻏﻤﻨﺎك ﻣﺸﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﻧﻮر‬‫ﻣﻨﺼﻮر رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻌـﺪ از ﺻـﺪ و ﭘﻨﺠﺎه ﺳﺎل ﺑﺮ روح ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎر رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺗﺠﻠﯽ ﮐﺮد و ﻣﺮﺷﺪ او ﺷﺪ و ﮔﻔﺖ در‬‫ﺣـﺎﻟﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﺷـﯿﺪ ﺑﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺷـﯿﺪ و ﻣﺮا ﯾﺎد ﮐﻨﯿـﺪ ﮐﻪ ﺗﺎ ﻣﻦ ﺷـﻤﺎ را ﻣﻤـﺪ ﺑﺎﺷﻢ در ﻫﺮ ﻟﺒﺎﺳـﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﺷـﯿﺪ ﺑﻌـﺪ از ان ﻓﺮﻣﻮده ﻣﺮا در ﻋﺎﻟﻢ دو‬‫ﺗﻌﻠﻘﺴﺖ ﯾﮑﯽ ﺑﺒﺪن و ﯾﮑﯽ ﺑﺸـﻤﺎ و ﭼﻮن ﺑﻌﻨﺎﯾﺖ ﺣﻖ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﺮد و ﻣﺠّﺮد ﺷﻮم و ﻋﺎﻟﻢ ﺗﺠﺮﯾﺪ و ﺗﻔﺮﯾﺪ روي ﻧﻤﺎﯾﺪ آن ﺗﻌﻠﻖ ﻧﯿﺰ‬‫از ان ﺷـﻤﺎ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺧـﺪﻣﺖ ﺷـﯿﺦ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﻗﺪس ﺳـﺮه ﺑﻌﯿﺎدت او آﻣﺪه ﺑﻮد ﺑﮕﻔﺖ ﺷـﻔﺎك اﻟﱠﻠﻪ ﺷـﻔﺎء ﻋﺎﺟﻼ رﻓﻊ درﺟﺎت ﺑﺎﺷـﺪ‬‫اﻣﯿﺪﺳﺖ ﮐﻪ ﺻﺤﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﺎن ﻋﺎﻟﻤﯿﺎﻧﺴﺖ ﻓﺮﻣﻮد ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﺷﻔﺎك اﻟﱠﻠﻪ ﺷﻤﺎ را ﺑﺎد ﻫﻤﺎﻧﺎ ﮐﻪ در ﻣﯿﺎن ﻋﺎﺷﻖ و ﻣﻌﺸﻮق ﺟﺰ‬‫ﭘﯿﺮاﻫﻨﯽ از ﺷﻌﺮ ﺑﯿﺶ ﻧﻤﺎﻧﺪه اﺳﺖ ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻮر ﺑﻨﻮر ﭘﯿﻮﻧﺪ و ﺷﻌﺮ ﻣﻦ ﺷﺪم‬‫ﻋﺮﯾﺎن ز ﺗﻦ او از ﺧﯿﺎل ﻣﯽﺧﺮاﻣﻢ در ﻧﻬﺎﯾﺎت اﻟﻮﺻﺎل‬‫ﺷﯿﺦ ﺑﺎ اﺻﺤﺎب ﮔﺮﯾﺎن ﺷﺪﻧﺪ و ﺣﻀﺮت ﻣﻮﻻﻧﺎ اﯾﻦ ﻏﺰل ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ‬‫ﭼﻪ داﻧﯽ ﺗﻮ ﮐﻪ در ﺑﺎﻃﻦ ﭼﻪ ﺷﺎﻫﯽ ﻫﻤﻨﺸﯿﻦ دارم و ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻮﻟﻮي در وﺻﯿﺖ اﺻﺤﺎب ﭼﻨﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ‬‫اوﺻـﯿﮑﻢ ﺑﺘﻘﻮي اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﺴّﺮ و اﻟﻌﻼﻧﯿﮥ و ﺑﻘﻠﮥ اﻟﻄﻌﺎم و ﻗﻠﮥ اﻟﻤﻨﺎم و ﻗﻠﮥ اﻟﮑﻼم و ﻫﺠﺮان اﻟﻤﻌﺎﺻﯽ و اﻻﺛﺎم و ﻣﻮاﻇﺒﮥ اﻟﺼﯿﺎم و دوام اﻟﻘﯿﺎم‬‫و ﺗﺮك اﻟﺸـﻬﻮات ﻋﻠﯽ اﻟﺪوام و اﺣﺘﻤﺎل اﻟﺠﻔﺎء ﻣﻦ ﺟﻤﯿﻊ اﻻﻧﺎم و ﺗﺮك ﻣﺠﺎﻟﺴﮥ اﻟﺴـﻔﻬﺎء و اﻟﻌﻮام و ﻣﺼﺎﺣﺒﮥ اﻟﺼﺎﻟﺤﯿﻦ اﻟﮑﺮام و ان ﺧﯿﺮ‬‫اﻟﻨﺎس ﻣﻦ ﯾﻨﻔﻊ اﻟﻨﺎس و ﺧﯿﺮ اﻟﮑﻼم ﻣﺎ ﻗﻞ و دّل و اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ وﺣﺪه‬‫ﺳﺆال ﮐﺮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﺑﺨﻼـﻓﺖ ﻣﻮﻟﻮي ﻣﻨـﺎﺳﺐ ﮐﯿﺴﺖ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﭼﻠﭙﯽ ﺣﺴـﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﺗـﺎ ﺳﻪ ﺑـﺎر اﯾﻦ ﺳﺆال و ﺟﻮاب ﻣﮑﺮر ﺷـﺪ ﭼﻬـﺎرم ﺑﺎر‬‫ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺴﻠﻄﺎن وﻟﺪ ﭼﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ وي ﭘﻬﻠﻮاﻧﺴﺖ ﺣﺎﺟﺖ ﺑﻮﺻﯿﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻠﭙﯽ ﺣﺴﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﭘﺮﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﻧﻤﺎز ﺷﻤﺎ را ﮐﻪ‬‫ﮔـﺬارد ﻓﺮﻣﻮد ﺷـﯿﺦ ﺻـﺪر اﻟـﺪﯾﻦ و ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﯾﺎران ﻣﺎ را ازﯾﻦ ﺳﻮ ﻣﯽﮐﺸـﻨﺪ و ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ آﻧﺠﺎﻧﺐ ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪ ﯾﺎ َﻗْﻮَﻣﻨﺎ َأِﺟﯿﺒُﻮا‬‫داِﻋَﯽ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫ﻧﺎﭼﺎر رﻓﺘﻨﯿﺴﺖ ﺗﻮﻓﯽ ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ روﺣﻪ وﻗﺖ ﻏﺮوب اﻟﺸـﻤﺲ ﺧﺎﻣﺲ ﺟﻤﺎدي اﻻﺧﺮي ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ از ﺷﯿﺦ ﻣﺆﯾﺪ‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﺟﻨﺪي ﺳﺆال ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﺷـﯿﺦ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ در ﺷﺎن ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻮﻟﻮي ﭼﻪ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﮔﻔﺖ و اﻟﱠﻠﻪ روزي ﺑﺎ ﺧﻮاص ﯾﺎران ﻣﺜﻞ‬‫ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﯾﺒﮑﯽ و ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺮاﻗﯽ و ﺷﺮف اﻟﺪﯾﻦ ﻣﻮﺻﻠﯽ و ﺷﯿﺦ ﺳﻌﯿﺪ ﻓﺮﻏﺎﻧﯽ و ﻏﯿﺮ ﻫﻢ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ ﺳﺨﻦ از ﺳﯿﺮت و ﺳﺮﯾﺮت‬‫ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﯿﺮون آﻣﺪ ﺣﻀـﺮت ﺷﯿﺦ ﻓﺮﻣﻮد اﮔﺮ ﺑﺎﯾﺰﯾﺪ و ﺟﻨﯿﺪ درﯾﻦ ﻋﻬﺪ ﺑﻮدﻧﺪي ﻏﺎﺷﯿﻪ اﯾﻦ ﻣﺮد ﻣﺮداﻧﻪ را ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻨﺪي و ﻣﻨﺖ ﺑﺮ ﺟﺎن ﺧﻮد‬‫ﻧﻬﺎدﻧـﺪي و ﺧﻮانﺳﺎﻻر ﻓﻘﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪي اوﺳﺖ ﻣﺎ ﺑﻄﻔﯿﻞ وي ذوق ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ ﻫﻤﻪ اﺻـﺤﺎب اﻧﺼﺎف دادﻧـﺪ و آﻓﺮﯾﻦ ﮐﺮدﻧﺪ ﺑﻌﺪ از ان ﺷـﯿﺦ‬‫ﻣﺆﯾﺪ ﮔﻔﺖ ﻣﻦ ﻧﯿﺰ از ﺟﻤﻠﻪ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪان ان ﺳﻠﻄﺎﻧﻢ و اﯾﻦ ﺑﯿﺖ را ﺧﻮاﻧﺪ‬‫ان ﻓﯿﻨﺎ ﻟﻼﻟﻮﻫﯿﮥ ﺻﻮرة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪208 :‬‬‫ﻫﯽ اﻧﺖ ﻻ اﮐﻨﯽ و ﻻ اﺗﺮدد اﻧﺘﻬﯽ و ﺳﺎﺑﻘﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ در ﺑﺎب اﻟﻤﮑﺎﯾﺪ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﻣﻮﻟﻮي روم را از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺒﺮا‬‫و ﻣﻘﺒﻮﻟﯿﻦ ﺳﻨﯿﻪ ﻣﻌﺪود ﮐﺮده و ﺑﺼﺮاﺣﺖ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ او از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺰرﮔﻮاراﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻨﺎي ﮐﺎرﺷﺎن و ﻧﺎﻣﺪاراﻧﯽ ﮐﻪ ﺷﺮﯾﻌﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺘﺸﺎن‬‫از ﺳـﺮ ﺗﺎ ﻗـﺪم ﺑﺮ ﻣـﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻓﯽ ﻫـﺬا ﺧﯿﺮ ﻣﻘﻨﻊ و ﺑﻼغ ﻟﺪﻣﻎ ﻫﻔﻮات اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﺮّواغ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب‬‫ﻣﺜﻨﻮي ﻣﻮﻟﻮي روم ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﺸـﻬﻮر و ﻣﻌﺮوف و ﺑﻐﺮر ﻣﺪاﺋـﺢ و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﻣﻮﺳﻮم و ﻣﻮﺻﻮﻓﺴﺖ ﻣﻮﻟﻮي ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﻠﯽ ﺑﻦ ﻧﻈﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﻧا ﺼﺎري‬‫ﮐﻪ در ﻣﯿﺎن ﺳـﻨّﯿﻪ اﯾﻦ دﯾﺎر ﺑﺒﺤﺮ اﻟﻌﻠﻮم ﺷﻬﺮت ﯾﺎﻓﺘﻪ در ﺷﺮح ﻣﺜﻨﻮي ﻣﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ اﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﯿﻘﻮل اﻟﻌﺒﺪ اﻟﻀﻌﯿﻒ اﻟﺮاﺟﯽ ﻟﺮﺣﻤﮥ اﻟﺮﺣﻤﺎﻧﯿﮥ‬‫و اﻟﺮﺣﯿﻤﯿـﮥ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﻠﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻧﻈﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﻦ اﻟﻘﺒﯿﻠﮥ اﻻﻧﺼﺎرﯾﮥ ﻋﺎﻣﻞ ﺑﻬﻤﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻮم ﻟﻘﺎﺋﻪ ﺑﺎﻻﮐﺮام و اﺳـﮑﻨﻬﻤﺎ دار اﻟـّﺴ ﻼم انّ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 187‬از ‪581‬‬‫ﮐﻤﺎل اﻋﯿﺎن اﻻﻧﺴﺎن ﺑﺎﻟﻔﻮز ﺑﺎﻟﺴـﻌﺎدة اﻟﻘﺼﻮي و اﻟﻮﺻﻮل اﻟﯽ اﻟﻤﻨﺰل اﻻﺳﻨﯽ ﺑﺘﺤﺼﯿﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻠّﻪ و ﺻﻔﺎﺗﻪ اﻟﻌﻠﯿﺎء و ﻣﻌﺮﻓﮥ اﺳﻤﺎﺋﻪ اﻟﺤﺴﻨﯽ‬‫و ﻫﻮ اﻟﻌﻠﻢ اﻟـﺬي ﻧﺰل ﻋﻠﯽ ﻗﻠﻮب اﻟﺮﺳـﻞ و اﻻﺻـﻔﯿﺎء و اوﺣﯽ ﺑﻪ اﻟﮑﻤﻞ ﻣﻦ اﻻﻧﺒﯿﺎء و ﺑّﻠﻐﻮا ﻣﺎ ﻧّﺰل إﻟﯿﻬﻢ اﻟﯽ اﻻﻧﺎم ﻟﯿﻬﺘـﺪوا ﺳـﺒﻞ اﻟﺴـﻼم‬‫ﻓﺎﻫﺘـﺪي ﺟﻤﯿﻊ ﻣﻦ اﻻﺗﺒﺎع اﻟـﺬﯾﻦ ﮐﺸﻒ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺼـﯿﺮﺗﻬﻢ ﻓﻌﻠﻤﻮا ﻣﺎ ﻧﺰل ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ و اﺣﺘﻮوا اﺳـﺮاره ﻣﻦ اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ اﻟﮑﺎﻣﻠﯿﻦ ﺑﺎﻟﮑﺸﻒ و‬‫اﻟﻌﯿـﺎن و اﺳـﺘﻐﻨﻮا ﺑﻪ ﻋﻦ اﻟﺤﺠـﮥ و اﻟﺒﺮﻫـﺎن ﻓﻬﻢ اﻟّـﺬﯾﻦ ﺗﺒﻌﻮا اﻟﺮﺳﻞ اﻟﮑﺮام و دﻋﻮا اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﺼـﯿﺮة و ﻫـﺪوا اﻟﯽ اﻟﺴﺒﯿﻞ اﻟﻤﺤﻤـﺪي و‬‫اﻟﻄﺮﯾﻖ اﻻﺣﻤﺪي ﻣﻊ اﻧﻔﺘﺎح اﻟﺒﺼﯿﺮة ﻓﻔﯽ اﻟﻐﺎﯾﮥ اﻟﻘﺼﻮي و ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻤﺒﺪأ و اﻟﻤﻌﺎد اﻟﻤﺮﺳﻠﻮن اﻻﺻﻔﯿﺎء و اﻟﻨﺒّﯿﻮن اﻻﻣﻨﺎء ﻻ ﺳﯿﻤﺎ ﺳﯿﺪﻫﻢ‬‫و اﻓﻀـﻠﻬﻢ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ و اﺣﻤـﺪ اﻟﻤﺠﺘﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﻟّﺬي اﻧﺰل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻬﺎدي ﻟﻠﻘﻮم ﺣﺠﺘﻪ و اوﺣﯽ إﻟﯿﻪ اﻟﺴـﻨﻦ‬‫اﻟﺠﺎﻣﻌﮥ ﻟﻼﺳﺮار ﻃﺮا ﺛﻢ اﻟﺘﺎﺑﻌﻮن اﻟﻤﮑﺎﺷﻔﻮن ﺑﺎﺳﺮار ﻣﺎ ﻧﺰل ﻋﻠﯿﻪ ﺻﻼة اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﻫﻢ اﻻوﻟﯿﺎء اﻟّﺬﯾﻦ اﻣﻨﻮا ﺑﻤﺎ ﺟﺎء ﺑﻪ و ﺗﺒﻌﻪ ﺑﺼﯿﺮة و‬‫ﮐﺸﻒ ﺛﻢ اﻟّـﺬﯾﻦ ﺣﺼـﻞ ﻟﻬﻢ اﻟﻌﻠﻢ اﻻﯾﻤـﺎﻧﯽ ﺑﺘﻘﻠﯿـﺪ ﻣﺎ ﺧﺎﻃﺐ ﺑﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎن رﺳﻮﻟﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﻘﺮآن ﻋﻠﯽ‬‫ﺣﺴﺐ ﻣﺎ ﮐﻮﺷﻒ ﺑﺎﺳـﺮارﻫﻤﺎ اﻟﻌﺎرﻓﻮن اﻟﮑﺎﻣﻠﻮن ﻓﻬﻢ اﻟﻤﺆﻣﻨﻮن ﻻ ﯾﺸـﻘﻮن اﺑﺪا و ﻋﻠﻢ اﻟﺘﺼﻮف اﻟﻤﺸـﺘﻤﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﮐﻮﺷﻒ ﺑﻪ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑﺎﻟﻠّﻪ‬‫ﻣﻦ اﺳﺮار اﻟﺪﯾﻦ و ﻣﺎ ﺟﺎء ﺑﻪ اﻟﺮﺳﻮل ﻣﻦ اﻟﻌﻘﺎﺋﺪ و اﻻﻋﻤﺎل اﻟﻘﻠﺒّﯿﮥ ﻣﻦ اﺟﻞ اﻟﻌﻠﻮم ﻗﺪرا و ﻟﻘﺪ ﺻﻨﻒ ﻓﯿﻪ ﮐﺘﺐ ﺷﺮﯾﻔﮥ و زﺑﺮ ﻗﻮﯾﻤﮥ ﻻ ﺳﯿﻤﺎ‬‫ﮐﺘﺎب ﻓﺼﻮص اﻟﺤﮑﻢ و اﻟﻔﺘﻮﺣﺎت اﻟﻤﮑﯿـﮥ ﻟﻠﺸـﯿﺦ اﻻﮐﻤﻞ و اﻻﻣﺎم اﻻﺟﻞ ﻗـﺪوة اﺋّﻤـ ﮥ اﻻوﻟﯿﺎء و اﻓﺎﺿﻞ اﻟﻌﺮﻓﺎء ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻮﻻﯾـﮥ اﻟﻤﺤﻤﺪﯾﮥ‬‫اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﯿﯽ اﻟﻤﻠﮥ و اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﺮﺑﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺮﺿﻮان ﻓﺎﻧﻬﻤﺎ ﮐﺘﺎﺑﺎن ﺣﺎوﯾﺎن ﻟﻼﺳﺮار اﻟﺪﯾﻨّﯿﮥ و اﻟﺮﻣﺰ اﻟﻘﺮآﻧّﯿﮥ ﻟﻢ ﯾﻔﺖ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻋﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪209 :‬‬‫ﻣﻦ ﻋﻠﻮم اﻟﺤﻘـﺎﺋﻖ و دﻗﯿﻘـﮥ ﮐﻮﺷﻒ ﺑﻬـﺎ اﻻوﻟﯿـﺎء ﻣﻦ اﻟـﺪﻗﺎﺋﻖ و ﮐـّﻞ ﻣـﺎ ﻗﺼـﺪ ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺎﺑﯿﻦ ﺑﺒﻨﺎﺋﻪ ﺻـﺪق و ﺻﻮاب و ﻻ ﯾﻠﯿﻖ ﻻﺣـﺪ ﻓﯿﻬﻤﺎ‬‫اﻻرﺗﯿﺎب ﻓﺎﺧﺘﻠـﺞ ﻓﯽ ﻗﻠﺒﯽ ان اﺣﺮر ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻣﺸـﺘﻤﻼ ﻋﻠﯽ ﺿـﺮورﯾﺎت ﻣﺎ ﯾﺠﺐ ﺑﻪ اﻻﯾﻤﺎن و ﻣﺤﺘﻮﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﻋﻘﺎﺋـﺪ ﺣﮑﻢ ﺑﻬﺎ ﺑﺎﻟﮑﺸﻒ و اﻟﻌﯿﺎن‬‫ﻣﻤـﺎ ﺑﯿﻦ ﻓﯽ ذﯾﻨـﮏ اﻟﮑﺘﺎﺑﯿﻦ اﻟﻤﺸـﻬﻮد ﺑﮑﻮﻧﯿﺘﻬﻤﺎ اﻟﺤﻖ اﻟﻤﺒﯿﻦ ﻓﺎن ﮐﺘﺎب ﻓﺼﻮص اﻟﺤﮑﻢ ﮐﺘﺎب ﻣﻌﻄﯽ ذﻟﮏ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﮐﻤﻞ ﻣﻦ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﯾـﺎه اﻟﻤـﺎﻣﻮر ﺑﺎﻻﻟﻘـﺎء ﻋﻠﯽ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻟﯿﺆﻣﻨـﻮا ﺑﻤـﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﺳـﺮار اﻟﻘﺮآن و اﻟﺴـﻨﮥ و ﯾﻨﺘﻔﻌـﻮا ﺑﻪ و ﮐﺘـﺎب‬‫اﻟﻔﺘﻮﺣـﺎت ﻟﻢ ﯾﮑﺘﺐ ﻓﯿﻪ ﺑﻤـﺎ ﮐﻮﺷﻒ اﻻـ ﺑﻘـﺪر ﻣـﺎ اﻣﺮ ﺑﺎﺑﺎﻧﺘﻪ و اﻻ ﻓﮑﺸـﻔﻪ ﻣﻤﺎ ﻻ ﯾﺴـﻌﻪ ﮐﺘﺐ و دﻓﺎﺗﺮ ﺑﯿـﺪ أﻧﻪ ﮐﺎن اﻟﻤﺨﺘﻠـﺞ اﻣﺮا ﻋﻈﯿﻤﺎ‬‫ﻓﮑﻨﺖ ﻣﻘـﺪﻣﺎ ﻓﯿﻪ رﺟﻼـ و ﻣﺆﺧﺮا اﺧﺮي اﻟﯽ ان اﻟﻘﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﻗﻠﺒﯽ ﻣـﺎ ﺛﺒﺖ ﺑﻪ ﻗـﺪﻣﯽ ﻋﻠﯽ اﻻﻗـﺪام و ﮐـﺎن ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﺜﻨﻮي ﻟﻼﻣﺎم اﻟﻌﺎرف‬‫اﻟﮑﺎﻣﻞ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﮑﺸﻒ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻣﺸـﺘﻤﻼ ﻋﻠﯽ اﻻﺳﺮار اﻟﮑﺸﻔﯿﮥ و ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺴﻠﻮك ﻟﮑﻦ ﮐﺎن ﻓﯽ اﻻﺑﺎﻧﮥ ﻣﺠﻤﻼ ﺑﺤﯿﺚ ﮐﺎن ﻣﺘﻌﺴﺮا‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻄﻼـب ﺣﻠﻪ ﻓﻘﺼـﺪت ان اﺷـﺮﺣﻪ ﺷـﺮﺣﺎ اﻓﺼـﻞ ﻣـﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻻﺳـﺮار ﻋﻠﯽ ﻃﺒﻖ ﻣـﺎ ﻓﺼـﻠﻪ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﮐﺒﺮ ﻗـﺪوة اﻟﻌﺮﻓﺎء ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﯿﻪ ﻣﻦ‬‫ﻓﺼﻮص اﻟﺤﮑﻢ و اﻟﻔﺘﻮﺣـﺎت اﻟﻤﮑﯿـﮥ و اﺑﯿﻦ ﻣﺎ اﻫﻤﻠﻪ اﻟﺸـﺮاح ﻣﻦ ﺗﺒﯿﺎن اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ و اﻻﺳـﺮار و ﺗﺒﻌﺖ ﻓﯽ ﺣّﻞ اﻻﻟﻔﺎظ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺸـﺮوح‬‫اﻟﻤﻌﺘﺒﺮة ﻟﻠﮑﺮام و ﺗﺮﮐﺖ اﻟﺘﻄﻮﯾﻞ ﻓﯿﻪ و اﺛﺮت اﻟﺘﻔﺼﯿﻞ ﻓﯽ ﺗﺒﯿﺎن اﻟﻤﻘﺎﺻﺪ و ﮐﺸﻒ اﻻﺳﺮار و اﻧﺎ أﺳﺄل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺷﺎﻧﻪ ان ﯾﻨﻔﻊ ﺑﻪ اﻟﻄﻼب‬‫و ان ﯾﺒﻘﯽ ذﮐﺮي ﺑﯿﻨﻬﻢ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ و ان ﯾﺠﻌﻠﻪ ذرﯾﻌﮥ ﻓﯽ ﯾﻮم اﻟﻤﻌﺎد و ﯾﺨﺼـﻨﯽ ﺑﺠﺰﯾﻞ اﻟﺜﻮاب و اﻟﻤﺴﺌﻮل ﻣﻦ اﻟﻄﻼب ان ﻻ ﯾﻨﺴﻮﻧﯽ‬‫ﺑﺎﻟﺪﻋﺎء ﻟﺴﻼﻣﮥ اﻟﻌﺎﻓﯿﮥ و ﻫﺬا اوان اﻟﺸﺮوع‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﺎد و ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ زﮐﺮﯾﺎ ﻣﺤﯿﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺷـﺮف ﺑﻦ ﻣﺮي اﻟﻨﻮوي ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده در اﺷـﻌﺎر ﺑﻼﻏﺖ ﺷـﻌﺎر‬‫ﺧﻮد ﻣﻀـﻤﻮن ﺑﻼﻏﺖ ﻣﺸـﺤﻮن آن را ﺑﻨﻈﻢ آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳـﯿﺪ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ در ذﮐﺮ‬‫ﻣﺎدﺣﯿﻦ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺎﻻﻣﺎم ﻓﯽ اﻻﺳﻼم و اﻟﻤﺸﺎر إﻟﯿﻪ ﻓﯽ اﻻﻋﻼم ﻣﺮﺟﻊ اﻟﻌﻠﻮم و اﻟﻔﺘﺎوي أﺑﯽ زﮐﺮﯾﺎ ﻣﺤﯿﯽ‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻨﻮوي ﻓﺎﻧﻪ ﻗﺪ ﻗﺎل و اﺟﺎد اﻟﻤﻘﺎل‬‫اﻣﺎم اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﺑﻼ ارﺗﯿﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﺑﻮ ﺗﺮاب‬‫ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺧﺎزن ﮐﻞ ﻋﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﻟﻠﺨﺰاﻋﮥ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 188‬از ‪581‬‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻮوي ﺑﺎﺷـﻌﺎر اﺑﺪار ﺧﻮد اﻓﺎده ﮐﺮده ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺧﺎزن ﻫﺮ ﻋﻠﻤﺴﺖ و‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺧﺰاﻧﻪ اﺳﺖ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻀﻤﻮن‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﺳﺖ ﭘﺲ ﻣﻌﻠﻮم ﺷـﺪ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻧﻮوي ﻗﻄﻌﺎ و ﺣﺘﻤﺎ و ﯾﻘﯿﻨﺎ و ﺟﺰﻣﺎ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻀـﻤﻮن آن را ﺑﻘﻄﻊ و ﯾﻘﯿﻦ‬‫در ﺣﻖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻓﺜﺒﺖ اّن اﻟﻌﻼﻣﮥ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺷﺮفﻗﺪ ﺣﺎز ﺑﻨﻈﻤﻪ اﻟﺒﻬﯽ اﺳﻨﯽ اﻟﺸﺮف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪210 :‬‬‫ﺣﯿﺚ اﺛﺒﺖ ﻟا ﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ* رﻏﻤـﺎ ﻻﻧﻒ ﮐﻞ ﻣﻦ ﻣﺎل ﻋﻦ اﻟﺤﻖ و ﺟﻨﻒ* و ﺣﺴﺐ ﻣﺎ ﻻﺳﺎس ﮐﻞ ﺟﺎﺣـﺪ ﺳﺎق ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ اﻟﺤﺘﻒ و‬‫اﻟﺘﻠﻒ* ﻓﺎﻟﻮﯾﻞ ﻟﻤﻦ ﺷﺎّق ﻟﺤﯿﻨﻪ و ﻏﺮوره اﮐﺎﺑﺮ اﻟﺴﻠﻒ* ﻓﻤﻨﯽ ﺑﺎﻟﺨﺒﻂ و اﻟﺨﺪع و اﻟﻠﺒﺲ و اﻟﺼﻠﻒ* و ﺟﻨﯽ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ اﻟﺰﯾﻎ و اﻟﻌﺪوان و‬‫اﻟﺤﻮب و اﻟﺴـﺮف* و اﺛﺮ ﻟﻈﯽ اﻟﺴـﻌﯿﺮ ﻋﻠﯽ ﺟﻨﺎت اﻟﻨﻌﯿﻢ اﻟﻤﮑﻤﻠﮥ ﻟﻠﺘﺮف و ﻣﺴـﺘﺘﺮ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻧﻮوي از اﮐﺎﺑﺮ اﻋﻼم و اﻓﺎﺧﻢ اﺳﺎﻃﯿﻦ‬‫ﻋﻈـﺎم و اﺟﻠﻪ ﻣﺘﺒﺤﺮﯾﻦ واﻻـ ﻣﻘـﺎم و اﻋـﺎﻇﻢ ﻣﺘﻤﻬﺮﯾﻦ ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪﺳﺖ ﻣﺂﺛﺮ واﻓﺮه و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﮐﺎﺛﺮه او ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺗﺘﻤـﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ اﺑﻦ اﻟﻮردي و‬‫ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ و ﮐﺘﺎب اﻟﻌﺒﺮ ذﻫﺒﯽ و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ ﯾﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﺳـﻨﻮي و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﻘﯽ‬‫اﻟـﺪﯾﻦ اﺳـﺪي و ﻧﺠﻮم زاﻫﺮه ﻓﯽ ﻣﻠﻮك ﻣﺼـﺮ و اﻟﻘـﺎﻫﺮة ﺗـﺎﻟﯿﻒ ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﺤﺎﺳﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﺗﻐﺮي ﺑﺮدي اﻟﻈﺎﻫﺮي و ﻃﺒﻘﺎت‬‫اﻟﺤﻔﺎظ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﺗﺎرﯾـﺦ ﺧﻤﯿﺲ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ دﯾﺎرﺑﮑﺮي و اﺳـﻤﺎء رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة و اﺷـﻌﮥ اﻟﻠﻤﻌﺎت ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ‬‫دﻫﻠﻮي و اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﭘﯿﺪا و اﺷﮑﺎرﺳﺖ‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﺎد و ﻧﻬﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ ﺷـﺮف اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺼـﻠﺢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻌﺪي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﮐﻼم ﺑﻼﻏﺖ ﻧﻈﺎم ﺧﻮد ﻧﻈﻢ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺸﻬﻮر ﺑﻤﯿﺮ ﻣﻼ ﺑﻦ ﺳﺎﻻر ﺑﺪﺧﺸﯽ در ﺧﻼﺻﮥ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﯿﺦ ﺳﻌﺪي ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺮﺣﻤﮥ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫ﻣﻨﻢ ﮐﺰ ﺟﺎن ﺷﺪم ﻣﻮﻻي ﺣﯿﺪر اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ آن ﺷﺎه ﺻﻔﺪر‬‫ﻋﻠﯽ ع ﮐﻮ را ﺧﺪا ﺑﯿﺸﮏ وﻟﯽ ﺧﻮاﻧﺪ ﺑﺎﻣﺮ ﺣﻖ ﻋﻠﯽ ﮐﺮدش ﭘﯿﻤﺒﺮ‬‫ﺑﺤﻖ ﭘﺎدﺷﺎه ﻫﺮ دو ﻋﺎﻟﻢ ﺧﺪاي ﺑﯽﻧﯿﺎز ﻓﺮد اﮐﺒﺮ‬‫ﺑﺤﻖ آﺳﻤﺎﻧﻬﺎ و ﻣﻼﺋﮏ ﮐﺰ آﻧﺠﺎ ﻫﯿﭻ ﺟﺎﺋﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺮﺗﺮ‬‫ﺑﻪ ﭘﻨﺞ ارﮐﺎن ﺷﺮع و ﻫﻔﺖ اﻗﻠﯿﻢ ﺑﻨﻪ ﭼﺮخ و ده و دو ﺑﺮج دﯾﮕﺮ‬‫ﺑﮑﺮﺳﯽ و ﺑﻌﺮش و ﻟﻮح ﻣﺤﻔﻮظ ﺑﺤﻖ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ آن ﺧﻮب ﻣﻨﻈﺮ‬‫ﺑﻤﯿﮑﺎﺋﯿﻞ و اﺳﺮاﻓﯿﻞ و ﺻﻮرش ﺑﻌﺰراﺋﯿﻞ و ﻫﻮل ﮔﻮر و ﻣﻨﮑﺮ‬‫ﺑﺘﻮرات و زﺑﻮر و ﺻﺤﻒ و اﻧﺠﯿﻞ ﺑﺤﻖ ﺣﺮﻣﺖ ﻫﺮ ﭼﺎر دﻓﺘﺮ‬‫ﺑﺤﻖ آﯾﮥ اﻟﮑﺮﺳﯽ و ﯾﺲ ﺑﺤﻖ ﺳﻮره ﻃﻪ ﺳﺮاﺳﺮ‬‫ﺑﺤﻖ آدم و ﻧﻮح ﺳﺘﻮده ﺑﺤﻖ ﻫﻮد و ﺷﯿﺚ دادﮔﺴﺘﺮ‬‫ﺑﺪرد ﯾﺤﯿﯽ و درﻣﺎن ﻟﻘﻤﺎن ﺑﺬواﻟﻘﺮﻧﯿﻦ و ﻟﻮط ﻧﯿﮏ ﻣﺤﻀﺮ‬‫ﺑﺎﺑﺮاﻫﯿﻢ و ﻗﺮﺑﺎن ﮐﺮدن او ﺑﺎﺳﺤﺎق و ﺑﺈﺳﻤﺎﻋﯿﻞ و ﻫﺎﺟﺮ‬‫ﺑﺨﺘﻢ اﻧﺒﯿﺎء اﺣﻤﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺷﻔﯿﻊ ﻋﺎﺻﯿﺎن در روز ﻣﺤﺸﺮ‬‫ﺑﺤﻖ ﻣﮑﻪ و ﺑﻄﺤﺎ و زﻣﺰم ﺑﺤﻖ ﻣﺮوه و رﮐﻨﯽ ز ﻣﺸﻌﺮ‬‫ﺑﺘﻌﻈﯿﻢ رﺟﺐ ﺑﺎ ﻗﺪر ﺷﻌﺒﺎن ﺑﺤﻖ روزه و ﺗﺼﺪﯾﻖ داور‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 189‬از ‪581‬‬‫ﺑﺮﻧﺞ اﻫﻠﺒﯿﺖ و آه زﻫﺮاء ﺑﺨﻮن ﻧﺎﺣﻖ ﺷﺒﯿﺮ و ﺷﺒﺮ‬‫ﺑﺂب دﯾﺪه ﻃﻔﻼن ﻣﺤﺮوم ﺑﻪ ﺳﻮز ﺳﯿﻨﻪ ﭘﯿﺮان ﻣﺮﺣﻮم‬‫ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از ﻣﺼﻄﻔﯽ در ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﻧﻪ ﺑﺪ ﻓﺎﺿﻠﺘﺮ و ﺑﻬﺘﺮ ز ﺣﯿﺪر‬‫ﻣﺴﻠﻢ ﺑﺪ ﺳﻠﻮﻧﯽ ﮔﻔﺘﻦ او را ﮐﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﺼﻄﻔﯽ را ﺑﻮد او در‬‫ﯾﻘﯿﻦ اﻧﺪر ﺳﺨﺎ و ﻋﻠﻢ و ﻋﺼﻤﺖ ز ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﻧﺒﻮد او ﻫﯿﭻ ﮐﻤﺘﺮ‬‫اﮔﺮ داﻧﯽ ﺑﮕﻮﺋﯽ ﺟﺰ ﻋﻠﯽ ﮐﯿﺴﺖ ﮐﻪ دﻟﺪل زﯾﺮ راﻧﺶ ﺑﻮد ورﺧﻮر‬‫ﭼﻪ ﮔﻮﯾﻢ وﺻﻒ آن ﺷﺎﻫﯽ ﮐﻪ ﺟﺒﺮﯾﻞ ﮔﻬﯽ ﺑﺪ ﻣﺪحﮔﻮﯾﺶ ﮔﺎه ﭼﺎﮐﺮ‬‫ﺑﺪان ﮔﻔﺘﻢ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺧﻠﻘﺎن ﺑﺪاﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺳﻌﺪي زﯾﻦ ﺳﻌﺎدت ﻧﯿﺴﺖ ﺑﯽﺑﺮ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪211 :‬‬‫اﯾﺎ ﺳﻌﺪي ﺗﻮ ﻧﯿﮑﻮ اﻋﺘﻘﺎدي ز دﯾﻦ و اﻋﺘﻘﺎد ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺮ ﺧﻮر‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻓﺎﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﺼـﺒﺎح و اﻟﺮواح* ﻋﻠﯽ وﺿﻮح اﻟﺤﻖ ﻏﺎﯾﮥ اﻻﺗﻀﺎح* ﺣﯿﺚ ﺛﺒﺖ ان ﻣﺼـﻠﺢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻌﺪي* ﻗﺪ ﺳﺎﻋﺪ اﻫﻞ‬‫اﻟﺼﻼح و اﻟﻔﻼح* و اﺣﺮق ﻗﻠﻮب ارﺑﺎب اﻟﺒﻐﺾ و اﻟﻄﻼح* ﺑﺎﺛﺒﺎت اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸﺮﯾﻒ ﺣﺘﻤﺎ و ﺟﺰﻣﺎ ﻓﯽ ﮐﻠﻤﺎﺗﻪ اﻟﻔﺼﺎح* و ﻧﻈﻤﻪ اﯾﺎه ﻣﻊ‬‫ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﺧﺮي ﻋﻈﯿﻤـﮥ اﻻرﺑﺎح* ﻓﻠﯿﻤﺖ ﻏﯿﻈﺎ ﮐّﻞ ﻣﻌﺎﻧـﺪ ذي ﺟﻤﺎح و ﻟﯿﺨﺘﻨﻖ ﺣﻨﻘﺎ ﮐﻞ ﺟﺎﺣـﺪ ذي ﮐﻼح و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻣﺰﻫﺮه و ﻣﺂﺛﺮ ﻣﺒﻬﺮه و‬‫ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻋﻠﻮ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﻏـﺎﯾﺖ ﺳـﻤﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ ﺷـﯿﺦ ﺳـﻌﺪي ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ در ﮐﻤﺎل وﺿﻮح و ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺟﺎﻣﯽ در ﻧﻔﺤﺎت اﻻﻧﺲ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﯿﺦ ﺷـﺮف اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺼـﻠﺢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴﻌﺪي اﻟﺸﯿﺮازي ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺮه وي از اﻓﺎﺿﻞ ﺻﻮﻓّﯿﻪ ﺑﻮد و از ﻣﺠﺎوران ﺑﻘﻌﻪ ﺷﺮﯾﻔﻪ ﺷﯿﺦ‬‫اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺧﻔﯿﻒ ﻗﺪس ﺳـّﺮه از ﻋﻠﻮم ﺑﻬﺮه ﺗﻤﺎم داﺷـﺘﻪ و از آداب ﻧﺼـﯿﺒﯽ ﮐﺎﻣﻞ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺳـﻔﺮ ﺑﺴﯿﺎر ﮐﺮده اﺳﺖ و اﻗﺎﻟﯿﻢ را ﮔﺸﺘﻪ و ﺑﺎرﻫﺎ‬‫ﺑﺴـﻔﺮ ﺣﺞ ﭘﯿﺎده رﻓﺘﻪ و ﺑﺮ ﺑﺘﺨﺎﻧﻪ ﺳﻮﻣﻨﺎت درآﻣﺪه و ﺑﺖ ﺑﺰرﮔﺘﺮ اﯾﺸﺎن را ﺷﮑﺴـﺘﻪ و از ﻣﺸﺎﯾﺦ ﮐﺒﺎر ﺑﺴـﯿﺎري را درﯾﺎﻓﺘﻪ و ﺑﺼﺤﺒﺖ ﺷﯿﺦ‬‫ﺷﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻬﺮوردي رﺳـﯿﺪه و ﺑﺎ وي در ﯾﮏ ﮐﺸﺘﯽ ﺳـﻔﺮ درﯾﺎ ﮐﺮده و ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ وي در ﺑﯿﺖ اﻟﻤﻘﺪس و ﺑﻼد ﺷﺎم ﻣﺪﺗﯽ ﻣﺪﯾﺪ‬‫ﺳﻘﺎي ﻣﯽﮐﺮد و آب ﺑﻤﺮدم ﻣﯽداد ﺗﺎ ﺑﺤﻀﺮت ﺧﻀﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم رﺳﯿﺪ و وﯾﺮا از زﻻل اﻧﻌﺎم و اﻓﻀﺎل ﺧﻮد ﺳﯿﺮاب ﮔﺮداﻧﯿﺪ وﻗﺘﯽ وﯾﺮا ﺑﺎ‬‫ﯾﮑﯽ از اﮐﺎﺑﺮ ﺳﺎدات و اﺷـﺮاف ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﻪ ﮔﻔﺘﮕﻮي واﻗﻊ ﺷﺪه ﺑﻮد و او ﺣﻀـﺮت رﺳﺎﻟﺖ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ را ﺑﺨﻮاب دﯾﺪ ﮐﻪ وﯾﺮا‬‫ﻋﺘﺎب ﮐﺮد ﭼﻮن ﺑﯿﺪار ﺷﺪ ﭘﯿﺶ ﺷـﯿﺦ آﻣﺪ و ﻋﺬرﺧﻮاﻫﯽ ﻧﻤﻮد و اﺳﺘﺮﺿﺎي ﺧﺎﻃﺮ وي ﮐﺮد ﯾﮑﯽ از ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻣﻨﮑﺮ وي ﺑﻮد ﺷﺒﯽ در واﻗﻌﻪ‬‫ﭼﻨﺎن دﯾﺪ ﮐﻪ درﻫﺎي آﺳـﻤﺎن ﮔﺸﺎده ﺷﺪ ﻣﻼﺋﮑﻪ ﺑﺎ ﻃﺒﻘﻬﺎي ﻧﻮر ﻧﺎزل ﺷﺪﻧﺪ ﭘﺮﺳـﯿﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﭼﯿﺴﺖ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺑﺮاي ﺳـﻌﺪي ﺷﯿﺮازﯾﺴﺖ ﮐﻪ‬‫دوش ﺑﯿﺘﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﻗﺒﻮل ﺣﻀﺮت ﺣﻖ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻓﺘﺎده اﺳﺖ و آن ﺑﯿﺖ اﯾﻦ ﺳﺖ‬‫ﺑﺮگ درﺧﺘﺎن ﺳﺒﺰ در ﻧﻈﺮ ﻫﻮﺷﯿﺎر ﻫﺮ ورﻗﯽ دﻓﺘﺮﯾﺴﺖ ﻣﻌﺮﻓﺖ ﮐﺮدﮔﺎر‬‫آن ﻋﺰﯾﺰ ﭼﻮن از واﻗﻌﻪ ﺑﺮآﻣﺪ ﻫﻢ در ﺷﺐ ﺑﺪر زاوﯾﻪ ﺷـﯿﺦ ﺳـﻌﺪي رﻓﺖ ﮐﻪ وﯾﺮا ﺑﺸﺎرت دﻫﺪ دﯾﺪ ﮐﻪ ﭼﺮاﻏﯽ اﻓﺮوﺧﺘﻪ و ﺑﺎ ﺧﻮد زﻣﺰﻣﻪ‬‫ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﭼﻮن ﮔﻮش ﮐﺸـﯿﺪ ﻫﻤﯿﻦ ﺑﯿﺖ ﻣﯽﺧﻮاﻧـﺪ وي در ﺷﺐ ﺟﻤﻌﻪ ﻣﺎه ﺷﻮال ﺳـﻨﻪ اﺣﺪي و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ از دﻧﯿﺎ ﺑﺮﻓﺘﻪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ و دوﻟﺖﺷﺎه ﺳﻤﺮﻗﻨﺪي در ﺗﺬﮐﺮه ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ اﻣﻠﺢ اﻟﻤﺘﮑﻠﻤﯿﻦ ﻣﺼﻠﺢ اﻟﺪﯾﻦ ﺷﯿﺦ ﺳﻌﺪي ﺷﯿﺮازي رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻟﻘﺐ ﺷﯿﺦ‬‫ﻣﺼﻠﺢ اﻟﺪﯾﻨﺴﺖ در ﻓﻀﻞ و ﮐﻤﺎل و ﺣﺴﻦ ﺳﯿﺮت او ﺻﺎﺣﺐ ﮐﻤﺎﻻن ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺘﻔﻖاﻧﺪ ﺻﺪ و دو ﺳﺎل ﻋﻤﺮ ﯾﺎﻓﺖ ﺳﯽ ﺳﺎل ﺑﺘﺤﺼﯿﻞ ﻋﻠﻮم و‬‫ﺳﯽ ﺳﺎل ﺑﺴـﯿﺎﺣﺖ ﻣﺸـﻐﻮل ﺑﻮده و ﺗﻤﺎم رﺑﻊ ﻣﺴﮑﻮن را ﻣﺴﺎﻓﺮﺳﺖ و ﺳﯽ ﺳﺎل دﯾﮕﺮ ﺑﺮ ﺳﺠﺎده ﻃﺎﻋﺖ ﻧﺸﺴﺘﻪ اﺳﺖ و راه و ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺮدان‬‫ﭘﯿﺶ ﮔﺮﻓﺘﻪ زﻫﯽ ﻋﻤﺮي ﮐﻪ ﺑﺪﯾﻨﻄﺮﯾﻖ ﺻﺮف ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﺷﯿﺦ در روزﮔﺎر اﺗﺎﺑﮏ ﺳﻌﺪ ﺑﻦ زﻧﮕﯽ ﺑﻮد و ﮔﻮﯾﻨﺪ ﭘﺪر ﺷﯿﺦ ﻣﻼزم اﺗﺎﺑﮏ‬‫ﺑﻮده وﺟﻪ ﺗﺨﻠﺺ ﺳﻌﺪي ﺑﺪان ﺟﻬﺘﺴﺖ و دﯾﻮان ﺷﯿﺦ را ﻧﻤﮑﺪان ﺷﻌﺮا ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ در اﺑﺘﺪاء ﺣﺎل در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪212 :‬‬‫ﻣﺪرﺳﻪ ﻧﻈﺎﻣﯿﻪ ﺑﻐﺪاد در ﺣﻠﻘﻪ درس ﺷﯿﺦ اﻟﺸﯿﻮخ اﻟﻌﺎرف اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﺘﺤﺼﯿﻞ ﻣﺸﻐﻮل ﺑﻮده و ﺑﻌﺪ از ان ﺑﻌﻠﻢ ﺑﺎﻃﻦ و ﺳﻠﻮك‬‫ﻣﺸـﻐﻮل ﮔﺸـﺘﻪ و ﻣﺮﯾﺪ ﺷـﯿﺦ اﻟﺸـﯿﻮخ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﮔﯿﻼﻧﯿﺴﺖ و در ﺻـﺤﺒﺖ ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﻋﺰﯾﻤﺖ ﺣﺞ ﻧﻤﻮد و ﺑﻌﺪ از ان ﮔﻮﯾﻨﺪ ﭼﻬﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 190‬از ‪581‬‬‫ﻧﻮﺑﺖ ﺣﺞ ﮐﺮده ﺑﯿﺸﺘﺮ ﭘﯿﺎده و ﺑﻐﺰا و ﺟﻬﺎد ﺑﻄﺮف روم و ﻫﻨﺪ رﻓﺘﻪ و آن درﺟﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪ‬‫درﯾﻦ ﺑﺎب در ﺑﻮﺳﺘﺎن ﮔﻮﯾﺪ در اﻗﺼﺎي ﻋﺎﻟﻢ ﺑﮕﺸﺘﻢ ﺑﺴﯽ‬‫ﺑﺴﺮ ﺑﺮدم اﯾﺎم ﺑﺎ ﻫﺮ ﮐﺴﯽ ﺗﻤﺘﻊ ز ﻫﺮ ﮔﻮﺷﻪاي ﯾﺎﻓﺘﻢ‬‫ز ﻫﺮ ﺧﺮﻣﻨﯽ ﺧـﻮﺷﻪ ﯾـﺎﻓﺘﻢ ﺣﮑـﺎﯾﺖ ﮐﻨﻨـﺪ ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ در آﺧﺮ ﺣـﺎل زاوﯾﻪ در ﺑﯿﺮون ﺷـﻬﺮ اﺧﺘﯿـﺎر ﮐﺮد و از زواﯾﻪ ﺧـﻮد ﺑﯿﺮون ﻧﯿﺎﻣـﺪي و‬‫ﺑﻄﺎﻋﺖ و ﻋﺒﺎدت و ﻣﺮاﻗﺒﺖ اﺷـﺘﻐﺎل داﺷﺘﯽ ﺳـﻼﻃﯿﻦ و ﺑﺰرﮔﺎن و ﺻـﻠﺤﺎ ﺑﺰﯾﺎرت ﺷـﯿﺦ رﻓﺘﻨﺪي و ﻃﻌﺎﻣﻬﺎي ﻟﺬﯾﺬ ﺑﺠﻬﺖ ﺷﯿﺦ ﺑﺮدﻧﺪي و‬‫ﺷﯿـﺦ آﻧﭽﻪ ﺧـﻮردي و آﻧﭽﻪ ﻗﺴـﻤﺖ ﮐﺮدي و ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑـﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧـﺪي در زﻧـﺒﯿﻠﯽ ﮐﺮدي و آن زﻧﺒﯿـﻞ را از روزن ﺑﺎﻻﺧـﺎﻧﻪ آوﯾﺨـﺘﯽ و راه‬‫ﻫﯿﺰمﮐﺸـﺎن ﺷـﯿﺮاز از زﯾﺮ ﺑﺎﻻﺧـﺎﻧﻪ ﺷـﯿﺦ ﺑـﻮدي ﻫﯿﺰم ﮐﺸـﺎن ﮔﺮﺳـﻨﻪ آن ﮐﻠﯿﭽﻪ و ﺣﻠﻮا و ﺑﺮﯾﺎﻧﻬـﺎ را ﺑﺘﮑﻠﻒ ﺑﮑـﺎر ﺑﺮدﻧـﺪي ﮔﻮﯾﻨـﺪ ﮐﻪ‬‫ﺷﺨﺼـﯽ ﺟﺎﻣﻪ ﻫﯿﺰمﮐﺸﺎن ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﺧﻮاﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺎﻣﺘﺤﺎن آن ﺳﻔﺮه را ﯾﻐﻤﺎ ﺳﺎزد ﭼﻮن دﺳﺖ ﺑﺰﻧﺒﯿﻞ دراز ﮐﺮد دﺳﺘﺶ در ﻫﻮا ﺧﺸﮏ ﺷﺪ‬‫ﻓﺮﯾﺎد ﺑﺮآورد ﮐﻪ اﯾﺸـﯿﺦ ﺑﻔﺮﯾﺎدم رس ﺷﯿﺦ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ اﮔﺮ ﻫﯿﺰمﮐﺸﯽ ﻣﺸﻘﺖ ﺷﺐﮔﯿﺮ و ﺿﺮب ﺧﺎر و آﺑﻠﻪ دﺳﺘﺖ ﮐﻮ و اﮔﺮ ﻏﺎرت ﮐﺮد‬‫و زدي ﮐﻤﻨﺪ و ﺳـﻼح و دل ﺳﺨﺘﺖ ﮐﻮ ﮐﻪ ﺑﯽزﺧﻤﯽ ﺑﻨﺎﻟﻪ درآﻣﺪي و در ﺣﺎل دﻋﺎ ﮐﺮد و آن ﺳﯿﺎه دلﺳﺨﺖ ﻋﺎﻓﯿﺖ ﯾﺎﻓﺖ و آن ﺳﻔﺮه‬‫ﻧﻌﻤﺖ ﺑـﺪو ﺑﺨﺸـﯿﺪ ﺣﮑﺎﯾﺖ آوردهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﻋﺎﺑـﺪي از ﺻـﻠﺤﺎء ﺷـﯿﺮاز در ﺧﻮاب دﯾـﺪ ﮐﻪ در ﻋﺮش ﺟﻮش و ﺧﺮوﺷـﯽ ﭘﯿﺪا ﺷﺪ و ﺟﻤﻌﯽ‬‫روﺣﺎﻧﯿـﺎن زﻣﺰﻣﻪ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﭼﻮن ﻧﯿـﮏ اﺳـﺘﻤﺎع ﮐﺮد اﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﻣﯽﮔﻔﺘﻨـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﺳـﻌﺪي ﺷـﯿﺮازي ﺑـﺎ ﺗﺴﺒﯿـﺢ و ﺗﻬﻠﯿﻞ ﯾﮑﺴﺎل ﺟﻤﯿﻊ‬‫ﻣﻼﺋﮑﻪ ﻣﺴﺎوﯾﺴﺖ آن ﻋﺎﺑﺪ ﺑﯿﺪار ﺷﺪ ﻓﯽ اﻟﺤﺎل ﺑﺪر زاوﯾﻪ ﺷـﯿﺦ رﻓﺖ دﯾﺪ ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ ﺑﯿﺪار ﻧﺸﺴﺘﻪ و زﻣﺰﻣﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ذوﻗﯽ و ﺣﺎﻟﯽ دارد‬‫و اﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﻣﯽﺳﺮاﯾﺪ و ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﻊ آن ﻏﺰل ﺳﺖ‬‫ﺑﺮگ درﺧﺘﺎن ﺳﺒﺰ در ﻧﻈﺮ ﻫﻮﺷﯿﺎر ﻫﺮ ورﻗﯽ دﻓﺘﺮﯾﺴﺖ ﻣﻌﺮﻓﺖ ﮐﺮدﮔﺎر‬‫ﻋﺎﺑﺪ در ﻗﺪم ﺷﯿﺦ اﻓﺘﺎد و ﺷﯿﺦ را ﺑﺮ ﺣﺎل ﻣﻄﻠﻊ ﮔﺮداﻧﯿﺪ و ﺑﺸﺎرت داد اﻟﺦ‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﺎدم‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﺤﺐ اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻄﺒﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﮑﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و اﯾﻦ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﻋﻈﯿﻤﻪ را‬‫ﺑﺬات ﻗﺪﺳـﯽ ﺻـﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﺨﺼﻮص داﻧﺴﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﺮﯾﺎض اﻟﻨﻀﺮه ﮐﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻋﻈﻤﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و‬‫ﻏﺎﯾﺖ ﺟﻼﻟﺖ ﻣﻨﺰﻟﺖ آن ﺑﺤﺴﺐ اﻓﺎدات اﺟﻠﻪ اﻋﻼم اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم در ﻣﺠﻠـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺧﻮاﻫﯽ درﯾﺎﻓﺖ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ذﮐﺮ‬‫اﺧﺘﺼﺎﺻﻪ ﺑﺎﻧﻪ ﺑﺎب دار اﻟﻌﻠﻢ و ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ﻓﯽ اﻟﺤﺴﺎن و اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ‬‫ﻋﻤﺮ و ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و زاد ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﺎد و ﯾﮑﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي در ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﮐﻪ ﮐﻤﺎل اﻋﺘﺒﺎر و اﻋﺘﻤﺎد و اﻗﺼﺎي وﺛﻮق و اﺳﺘﻨﺎد آن ﻧﯿﺰ در ﻣﺠﻠﺪاﺗﯽ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪213 :‬‬‫اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﺘﺒﯿﻦ ﮐﺎﻓﯽ و اﯾﻀﺎح واﻓﯽ از ﻧﻈﺮت ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬﺷﺖ ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ اﻧﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﺎب دار اﻟﻌﻠﻢ و ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗـﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﻐﻮي ﻓﯽ اﻟﻤﺼﺎﺑﯿـﺢ ﻓﯽ اﻟﺤﺴﺎن و‬‫ﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ و ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و زاد ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﻣﺤﺐ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻄﺒﺮي ﻗـﺪ روي اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﻓﯽ اﻟﺮﯾـﺎض و اﻟـﺬﺧﺎﺋﺮ* و اﺧﺮﺟﻪ ﺑﺎﻧﻮاره اﻟﻤﺸـﺮﻗﮥ ﻋﻦ ﮐﻨﻮزه اﻟـﺬﺧﺎﺋﺮ*‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 191‬از ‪581‬‬‫ﻓﺎﺳـﺘﻨﺎرت ﺑﻠﻤﻌﺎت اﺷـﺮاﻗﻪ اﻻﺑﺼﺎر و اﻟﺒﺼﺎﺋﺮ* و اﺷـﺮﻗﺖ ﺑﺴـﻄﻌﺎت اﺋﺘﻼﻗﻪ اﻻﻓﻬﺎم و اﻟﻨﻮاﻇﺮ* ﻓﻠﻠّﻪ دّره ﻣﻦ ﻣﺤـﺪث ﺣﺎﻓﻆ ﻧﺎﻗﺐ ﻣﺎﻫﺮ* و‬‫ﻣﻨﻘﺐ ﻣﺘﻘﻦ ﻋﺎﺛﺮ ﺧﺎﺑﺮ* و ﻣﺆﯾﺪ ﻟﻠﺤﻖ اﻟﺤﻘﯿﻖ اﻟﺴﺎﻓﺮ* و ﻣﺴﺪد ﻟﻠﺼﺪق اﻟﻤﺼﺪق اﻟﺒﺎﻫﺮ‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﺎد و دوم‬‫آﻧﮑﻪ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻔﺮﻏﺎﻧﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺣﺘﻤﺎ و ﺟﺰﻣﺎ از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺛﺎﺑﺖ‬‫داﻧﺴـﺘﻪ و ﺑـﺂن اﺣﺘﺠﺎج ﻧﻤﻮده ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ و ﮐﺸﻒ و ﮐﺸﻒ ﻣﻌﻀـﻼت ﮐﻼم ﻋﻈﯿﻢ و ﮐﺘﺎب ﮐﺮﯾﻢ ﮐﻪ از اﺧّﺺ ﻣﻌﺠﺰات ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻤﺴﺖ ﺑﺎوﺿﺢ ﺑﯿﺎن ﺣﺼﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺷﺮح ﻋﺮﺑﯽ ﻗﺼﯿﺪه‬‫ﺗﺎﺋﯿﻪ ﻓﺎرﺿﯿﻪ ﺑﺸﺮح ﺷﻌﺮ‬‫ﮐﺮاﻣﺎﺗﻬﻢ ﻣﻦ ﺑﻌﺾ ﻣﺎ ﺧّﺼﻬﻢ ﺑﻪ ﺑﻤﺎ ﺧّﺼﻬﻢ ﻣﻦ ارث ﮐﻞ ﻓﻀﯿﻠﮥ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و اﻣﺎ ﺣـّﺼ ﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﮑﺸﻒ و ﮐﺸﻒ ﻣﻌﻀـﻼت اﻟﮑﻼم اﻟﻌﻈﯿﻢ و اﻟﮑﺘﺎب اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟّـﺬي ﻫﻮ ﻣﻦ‬‫اﺧﺺ ﻣﻌﺠﺰاﺗﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎوﺿﺢ ﺑﯿﺎن ﺑﻤﺎ ﻧﺎﻟﻪ‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻮﻻه‬‫ﻣﻊ ﻓﻀﺎﺋﻞ أﺧﺮ ﻻ ﺗﻌّﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼﯽ‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﺎد و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻓﺮﻏﺎﻧﯽ در ﺷـﺮح ﻓﺎرﺳـﯽ ﻗﺼﯿﺪه ﺗﺎﺋﯿﻪ اﺑﻦ اﻟﻔﺎرض ﺑﺸﺮح ﺷﻌﺮ* و اوﺿﺢ ﺑﺎﻟﺘﺎوﯾﻞ ﻣﺎ ﮐﺎن ﻣﺸﮑﻼ* ﻋﻠّﯽ ﺑﻌﻠﻢ ﻧﺎﻟﻪ ﺑﺎﻟﻮﺻﯿﮥ ﻋﻠﯽ‬‫ﻣـﺎ ﻧﻘـﻞ ﻋﻨـﻪ ﮔﻔﺘـﻪ ﭘﯿـﺪا و روﺷـﻦ ﮐﺮد ﻋﻠّﯽ ﺑﺘﺎوﯾـﻞ آﻧﭽﻪ ﻣﺸـﮑﻞ و ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﺑـﻮد از ﻣﻌﻨﯽ و ﻣﺮاد ﻗﺮآن و ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﻏﯿﺮ او از ﺻـﺤﺎﺑﻪ‬‫ﺧﺼﻮﺻـﺎ ﻋﻤﺮ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ان ﻣﻌﺮض ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﻟﻮ ﻻ ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ ﺑﺎ آﻧﮑﻪ ﺑﯿﺎن ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﯾﻦ ﻣﺸـﮑﻼت را ﻣﺘﻌﺮض ﮔﺸـﺘﻪ ﺑﻮد ﺑﻌﻠﻤﯽ‬‫ﮐﻪ ﺑﻮي ﺑﻤﯿﺮاث رﺳﯿﺪه ﺑﻮد از ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻮﺻﯿﺘﯽ ﮐﻪ از ﺟﻬﺖ وي ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻮد‬‫اﻧﯽ ﺗﺎرك ﻓﯿﮑﻢ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﺘﺮﺗﯽ اذﮐﺮﮐﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‬‫ﺳﻪ ﺑﺎر و ﺑﺎز ﻓﺮﻣﻮده‬‫اﻧﺖ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﻏﯿﺮ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي‬‫و ﺑﺂﻧﭽﻪ ﮔﻔﺖ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻧﺘﻬﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﺷـﺮح ﺳـﻌﯿﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﻓﺮﻏـﺎﻧﯽ ﺑﺮ ﺗﺎﺋﯿﻪ اﺑﻦ ﻓﺎرض از ﮐﺘﺐ ﻣﺸـﻬﻮره و ﻣﻌﺮوﻓﻪ اﺳﺖ و ﺳـﻌﯿﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﻓﺮﻏﺎﻧﯽ از‬‫اﻋـﺎﻇﻢ و اﮐـﺎﺑﺮ ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﮐـﺎﺗﺐ ﭼﻠـﭙﯽ در ﮐﺸـﻒ اﻟﻈﻨـﻮن ﮔﻔﺘﻪ ﺗﺎﺋﯿـﮥ ﻓﯽ اﻟﺘﺼﻮف ﻟﻠﺸـﯿﺦ أﺑﯽ ﺣﻔﺺ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻔـﺎرض‬‫اﻟﺤﻤﻮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪214 :‬‬‫اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 576‬ﺳﺖ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﻟﻬﺎ ﺷﺮوح ﻣﻨﻬﺎ ﺷﺮح اﻟﺴﻌﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻔﺮﻏﺎﻧﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺣﺪود ﺳﻨﮥ‬‫ﺳﺒﻌﻤﺎﺋـﮥ و ﻫﻮ اﻟﺸﺎرح اﻻّول ﻟﻬﺎ و اﻗـﺪم اﻟﺸﺎرﺣﯿﻦ ﻟﻪ ﺣﮑﯽ ان اﻟﺸـﯿﺦ ﺻـﺪر اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻘﻮﻧﻮي ﻋﺮض ﻟﺸـﯿﺨﻪ ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﻌﺮﺑﯽ ﻓﯽ‬‫ﺷﺮﺣﻬﺎ ﻓﻘﺎل ﻟﻠﺼـﺪر ﻟﻬـﺬه اﻟﻌﺮوس ﺑﻌﻞ ﻣﻦ اوﻻدك ﻓﺸـﺮﺣﻬﺎ اﻟﻔﺮﻏﺎﻧﯽ و اﻟﺘﻠﻤﺴﺎﻧﯽ و ﮐﻼﻫﻤﺎ ﻣﻦ ﺗﻼﻣﯿﺬه و ﺣﮑﯽ ان اﺑﻦ ﻋﺮﺑﯽ وﺿـﻊ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 192‬از ‪581‬‬‫ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻗـﺪر ﺧﻤﺴـﮥ ﮐﺮارﯾﺲ و ﮐﺎﻧﺖ ﺑﯿـﺪ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﻗﺎﻟﻮا و ﮐﺎن ﻓﯽ آﺧﺮ درﺳﻪ ﯾﺨﺘﻢ ﺑﺒﯿﺖ ﻣﻨﻬﺎ و ﯾﺬﮐﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﮐﻼم اﺑﻦ ﻋﺮﺑﯽ ﺛﻢ ﯾﺘﻠﻮه‬‫ﺑﻤﺎ ﻫﻮ رده ﺑﺎﻟﻔﺎرﺳـﯿﮥ و اﻧﺘـﺪب ﻟﺠﻤﻊ ذﻟﮏ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺪﯾﻦ و ﺣﮑﯽ اّن اﻟﻔﺮﻏﺎﻧﯽ ﻗﺮاﻫﺎ اّوﻻ ﻋﻠﯽ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺮوﻣﯽ اﻟﻤﻮﻟﻮي ﺛﻢ ﺷـﺮﺣﻬﺎ‬‫ﻓﺎرﺳﯿﺎ ﺛﻢ ﻋﺮﺑﯿﺎ و ﺳﻤﺎه ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﻤﺪارك و ﻫﻮ ﮐﺒﯿﺮ اورد ﻓﯽ اوﻟﻪ ﻣﻘﺪﻣﮥ ﻓﯽ اﺣﻮال اﻟﺴﻠﻮك اوﻟﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟﺮب اﻟﻘﺪﯾﻢ اﻟﺬي ﺗﻌﺰز اﻟﺦ‬‫و در ﻧﺴـﺨﻪ ﺷـﺮح ﻋﺮﺑﯽ ﺗـﺎﺋﯿﻪ ﮐـﻪ ﭘﯿﺶ ﻓﻘﯿﺮ ﺣﺎﺿـﺮﺳﺖ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋـﺘﯿﻘﻪ اﺳﺖ ﻣﻨﻘـﻮل از اﺻـﻞ ﻧﺴـﺨﻪ ﺷـﺎرح و در آﺧﺮ آن اﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت‬‫ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﻫﺬا آﺧﺮ ﻣﺎ ﻗﺮره و ﺣﺮره اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم ﻗﺪوة ﻣﺸﺎﯾﺦ اﻻﻧﺎم ﻗﺒﻠﮥ ﻋﻠﻤﺎء اﻻﯾﺎم ﻧﻘﻄﮥ داﺋﺮة اﻻﺣﺴﺎن و اﻻﯾﻤﺎن و اﻻﺳـﻼم اﻟﺴـﯿﺪ‬‫اﻟﺴـﻨﺪ اﻻﻣﺠـﺪ اﻻوﺣـﺪ اﻟﻌـﺎﻟﻢ اﻟﻌﺎﻣـﻞ اﻟﻤﺘﻔﻀﻞ اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﻤﮑﻤﻞ اﻟﮑﺎﻣﻞ اﻟﻤﺆّﯾـﺪ ﺑﺎﻟﺘﻮﻓﯿﻖ اﻟﻤﺴـﺪد ﻓﯽ ﺗﻠﻔﯿﻖ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﺗﺮﺟﻤﺎن اﻟﻤﻘﺎﻣﺎت‬‫اﻟﻤﺼـﻄﻔﻮﯾﮥ ﻟﺴﺎن اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ اﻻﺣﻤﺪﯾـﮥ اﺷـﺮف اﻟﻮاﺻـﻠﯿﻦ اﻋﺮف اﻟﮑﺎﻣﻠﯿﻦ اﮐﻤﻞ اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ اﻓﻀﻞ اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ ﺳـﻌﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﻌﯿﺪا اﺳـﻌﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻄﺎﻟﺒﯿﻦ و ادام ﺑﻬﺠﺘﻬﻢ ﺑـﺪوام ﻧﻔﺎﺋﺲ اﻧﻔﺎﺳﻪ و ﻣّﺘﻌﻪ ﺑﻤﺎ ﺧّﻮﻟﻪ ﻣﻦ أواﻧﺲ اﺧﺘﺮاﻋﻪ و ﻋﺮاﺋﺲ اﻗﺘﺒﺎﺳﻪ و ﻫﺬه اول ﻧﺴـﺨﮥ ﮐﺘﺒﺖ ﻣﻦ ﻣﺴﻮدﺗﻪ‬‫اﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ذﮐﺮه و ﻧﺸـﺮ ﻋﻠﯽ اﻻﻟﺴـﻨﮥ ﺷـﮑﺮه ﺑﺤﻤـﺪ اﻟـﺬي ﻻ ﯾﻨﺘﻬﯽ ﺣﻤـﺪه اﻧﺘﻬﯽﮐﺘﺎب ﻻﻧﻬﯽ رﺗﺒـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺟﺎﻣﻊ ﮐﺘﺎب ﮐﺮﯾﻢ ﯾﻮﺿﺢ اﻟﺤّﻖ‬‫ﮐﺎﻣﻞﻟﺸـﺒﻬﮥ ارﺑﺎب اﻟﻐﻮاﯾـﮥ داﻓﻊﮐﺘﺎب ﻻﺳـﺮار اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ ﮐﺎﺷﻒ رﻓﯿﻊ ﻻﺳـﺘﺎر اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ راﻓﻊﺗﻨّﻮر ﻣﻦ رؤﯾﺎه ﻣﻨﺎ ﺑﺼﺎﺋﺮو ﺗﻄﺮب ﻣﻦ ﻧﺠﻮاه ﻣﻨﺎ‬‫ﻣﺴـﺎﻣﻊ ﻓﺘﺒﯿـﺎﻧﻪ ﻟﻠﺤـﻖ ﮐﺎﻟـّﺼ ﺒﺢ ﺻـﺎدقو ﺑﺮﻫـﺎﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﺼـﺪق ﮐﺎﻟﺴـﯿﻒ ﻗـﺎﻃﻊﻟﻪ اﻟﺸـﺮف اﻻـﻋﻠﯽ و ﻓﯽ ﻗﺼـﺮ ﻟﻔﻈﻪ ﺟـﻮار ﻟﻬـﺎ ﻋﯿﻦ اﻟﻈﺒـﺎء‬‫ﺧﻮاﺿﻊﺳـﻘﺎﻧﺎ ﻟﺒـﺎن اﻟﻔﻬﻢ ﻟّﻠﻪ دّرهو ﻗـﺪ ﺣﺮﻣﺖ ﻗـﺪﻣﺎ ﻋﻠﯿﻨـﺎ اﻟﻤﺮاﺿﻊ و ﻓﯽ ﮐﻞ ﺻـﻘﻊ ﻣﻦ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺑﯿﺎﻧﻪﻣﺰاﯾﺎ ﻣﻌﺎن ﺣﺎر ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺼﺎﻗﻊو ﻣﻨﻈﻮﻣﮥ‬‫ﻟﻠﺤﺼـﺮ ﻣﺒﺴﻮط ﺷـﺮﺣﻬﺎ ﻣﺤﯿﻂ ﻟﻄﻼب اﻟﻬﺪاﯾﮥ ﻧﺎﻓﻊﻓﻨﺎﻇﻤﻬﺎ اﻟﺴـﻌﺪي و اﻟﺴﻌﺪ ﺷﺎرحﻟﻬﺎ راﻓﻊ ﻣﻦ ﻗﺪر ﻣﺎ ﻫﻮ واﺿﻊ اﻣﺎم ﺳﻌﯿﺪ ﯾﺴﻌﺪ اﻟﺤﻖ‬‫ﻧﻄﻘﻪو ﺗﺰﺟﯽ إﻟﯿﻪ ﻟﻠﺸـﺘﺎء اﻟﺒﻀﺎﺋﻊﻫﻤﺎ ﺗﺮﺟﻤﺎﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﻣﻦ ﻣﻘﺎﻣﻪ ﻟﺬا ﺷـﺮﺣﺎ ﻓﯽ ﺑﺴﻂ ﻣﺎ ﻫﻮ ﺷﺎرعﻓﻠّﻠﻪ ﺷـﺮح ﯾﺸـﺮح اﻟّﺼﺪر ﻧﺎﺛﺮﻟﻨﻈﻢ ﺳﻠﻮك‬‫ﻣﺘﻘﻦ اﻟﺴﻠﮏ راﺋﻊ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪215 :‬‬‫دﻟﯿـﻞ ﺳـﻤﺎﻧﺎ ﻟﺴﺎﺋﺮﯾﻦ ﺳـﻤﺎءهﺑﻬﺎ اﻧﺠﻢ ﻟﻠﻤﻬﺘـﺪﯾﻦ ﺳﻮاﻃﻊو ﻃﺎﻟﻊ اﻧﻮار ﺑـﺪا ﻓﺘﺸﺎﺑﻬﺖ ﻣﻄﺎﻟﻌـﮥ ﻓﯽ ﺣﺴـﻨﻬﺎ و اﻟﻤﻘﺎﻃﻊزواﻫﺮ ﮐﺸﻒ ﻓﯽ دﺟﻨﮥ‬‫اﺳـﻄﺮﮐﻤﺎ ازﻫﺮت ﺑﺎﻟﻠﯿـﻞ ﺷـﻬﺐ ﻃﻮاﻟﻊ ﺣـﺪاﺋﻖ ﻋﺮﻓﺎن زﻫﺖ زﻫﺮاﺗﻬﺎﻟﻬﺎ ﺛﻤﺮات داﻧﯿﺎت ﯾﻮاﻧﻊو اﺑﮑﺎر اﻓﮑﺎر اﻟﻔﻦ ﺧـﺪودﻫﺎ اﻣﯿﻄﺖ ﺑﺸـﺮح‬‫اﻟﺼـﺪر ﻋﻨﻬﺎ اﻟﺒﺮاﻗﻊﻟﺒﺎس ﺣﺮوف ﻣﻦ ﺳﻮاد و ﺗﺤﺘﻬﺎﺿـﯿﺎء ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ اﻻﻟﻬﯽ ﺳﺎﻃﻊ ﻓﻘﺪ ﺻﺎن ﻣﻦ ﻋﻤﯽ و ﻗﺪ زان ﻣﻦ ﺟﻼو ﻗﺪ راق ﻣﺘﺒﻮع و‬‫ﻗـﺪ ﻓﺎق ﺗﺎﺑﻊاﯾﺎ ﻃﺎﻟﺒﯽ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﻫـﺬا ﻣﺮاﻣﮑﻢ ﻣﺠﺪوا اﻟﯽ ﻧﯿﻞ اﻟﻤﺮام و ﺳﺎرﻋﻮا ﺛﻢ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟّﺴـ ﻼم ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺒّﯽ اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ اﻟﻘﺮﺷـﯽ اﻟﺘﻬﺎﻣﯽ‬‫ﻣﺤﻤﺪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ أﻧﺠﺰ ﺗﺤﺮﯾﺮه ﻓﯽ ﻋﺸـﺮ اﻻوﺳﻂ ﻣﻦ ﻣﺤﺮم ﻣﻦ ﺷـﻬﻮر ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ ﻋﺸـﺮ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﺣﺎﻣﺪا و ﻣﺼﻠّﯿﺎ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫ﺟﺎﻣﯽ در ﻧﻔﺤﺎت اﻻﻧﺲ ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﯿﺦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻔﺮﻏﺎﻧﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وي از اﮐﻤﻞ ارﺑﺎب ﻋﺮﻓﺎن و اﮐﺎﺑﺮ اﺻﺤﺎب ذوق و وﺟﺪان‬‫ﺑﻮده اﺳﺖ ﻫﯿﭻ ﮐﺲ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻋﻠﻢ ﺣﻘﯿﻘﺖ را ﭼﻨﺎن ﻣﻀﺒﻮط و ﻣﺮﺑﻮط ﺑﯿﺎن ﻧﮑﺮده اﺳﺖ ﮐﻪ وي در دﯾﺒﺎﭼﻪ ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪه ﺗﺎﺋﯿﻪ ﻓﺎرﺿﯿﻪ ﺑﯿﺎن‬‫ﮐﺮده اﺳﺖ اوﻻ آن را ﺑﻌﺒﺎرت ﻓﺎرﺳـﯽ ﺷـﺮح ﮐﺮده ﺑﻮد و ﺑﺮ ﺷـﯿﺦ ﺧﻮد ﺷـﯿﺦ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﻗﻮﻧﻮي ﻗﺪس ﺳﺮه ﻋﺮض ﻓﺮﻣﻮد و ﺷﯿﺦ آن را‬‫اﺳـﺘﺤﺴﺎن ﺑﺴـﯿﺎر ﮐﺮده و درﯾﻦ ﺑﺎب ﭼﯿﺰي ﻧﻮﺷـﺘﻪ و ﺷـﯿﺦ ﺳﻌﯿﺪ آن ﻧﻮﺷﺘﻪ را ﺑﻌﯿﻨﻪ ﺑﺮ ﺳﺒﯿﻞ ﺗﺒﺮك و ﺗﯿﻤﻦ در دﯾﺒﺎﺟﻪ ﺷﺮح ﻓﺎرﺳﯽ ﺧﻮد‬‫درج ﮐﺮده اﺳﺖ و ﺛﺎﻧﯿـﺎ از ﺑﺮاي ﺗﻌﻤﯿﻢ و ﺗﺘﻤﯿﻢ ﻓﺎﺋـﺪه آن را ﺑﻌﺒﺎرت ﻋﺮﺑﯽ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﻓﻮاﺋـﺪ دﯾﮕﺮ ﺑﺮ ان ﻣﺰﯾـﺪ ﺳﺎﺧﺖ ﺟﺰاه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻋـﻦ اﻟﻄـﺎﻟﺒﯿﻦ ﺧﯿﺮ اﻟﺠﺰاء و وﯾﺮا ﺗﺼـﻨﯿﻒ دﯾﮕﺮﺳـﺖ ﻣﺴـﻤﯽ ﺑﻤﻨﺎﻫـﺞ اﻟﻌﺒـﺎد اﻟﯽ اﻟﻤﻌـﺎد در ﺑﯿـﺎن ﻣـﺬاﻫﺐ اﺋﻤﻪ ارﺑﻌﻪ رﺿـﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﺟﻤﻌﯿﻦ و رﺳﺎﺋﻞ ﻋﺒﺎدات و ﺑﻌﻀـﯽ از ﻣﻌﺎﻣﻼت ﮐﻪ ﺳﺎﻟﮑﺎن اﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ را از ان ﭼﺎره ﻧﯿﺴﺖ و در ﺑﯿﺎن آداب ﻃﺮﯾﻘﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از ﺗﺼﺤﯿﺢ‬‫اﺣﮑﺎم ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﺳـﻠﻮك راه ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﯽآن ﻣﯿﺴـﺮ ﻧﯿﺴﺖ و اﻟﺤﻖ ان ﮐﺘﺎﺑﯿﺴﺖ ﺑﺲ ﻣﻔﯿـﺪ ﮐﻪ ﻣﺎﻻ ﺑﺪ ﻫﺮ ﻃﺎﻟﺐ و ﻣﺮﯾﺪﺳﺖ اﻟﺦ و ﻣﺤﻤﻮد‬‫ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﮐﻔﻮي در ﮐﺘﺎﺋﺐ اﻋﻼم اﻻﺧﯿﺎر ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟّﺮﺑﺎﻧﯽ و اﻟﻤﺮﺷﺪ اﻟﮑﺎﻣﻞ اﻟﺼﻤﺪاﻧﯽ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻔﺮﻏﺎﻧﯽ ﻫﻮ ﻣﻦ اﻋﺰة‬‫اﺻﺤﺎب اﻟﺸﯿﺦ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻘﻮﻧﻮي ﻣﺮﯾﺪ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﺮﺑﯽ ﮐﺎن ﻣﻦ اﮐﻤﻞ ارﺑﺎب اﻟﻌﺮﻓﺎن و اﻓﻀﻞ اﺻﺤﺎب اﻟﺬوق و اﻟﻮﺟﺪان‬‫و ﮐﺎن ﺟﺎﻣﻌﺎ ﻟﻠﻌﻠﻮم اﻟﺸـﺮﻋﯿﮥ و اﻟﺤﻘﯿﻘﯿﮥ و ﻗﺪ ﺷـﺮح اﺣﺴﻦ اﻟﺸﺮوح اﺻﻮل اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ و ﮐﺎن ﻟﺴﺎن ﻋﺼﺮه و ﺑﺮﻫﺎن دﻫﺮه و دﻟﯿﻞ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺤﻖ‬‫و ﺳـّﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﯿﻦ اﻟﺨﻠﻖ ﺑﺴﻂ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ و ﺿـﺒﻂ ﻓﻨﻮن اﺻﻮل اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ ﻓﯽ دﯾﺒﺎج ﺷـﺮح اﻟﻘﺼـﯿﺪة اﻟﺘﺎﺋﯿﮥ اﻟﻔﺎرﺿﯿﮥ و ﮐﺎن ﻗﺪ ﺷﺮﺣﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 193‬از ‪581‬‬‫اوﻻ ﺑﻠﺴﺎن ﻓﺎرﺳﯽ ﺛﻢ ﺷﺮح ﺛﺎﻧﯿﺎ ﺑﻠﺴﺎن ﻋﺮﺑﯽ ﺗﻌﻤﯿﻤﺎ ﻟﻠﻔﺎﺋﺪة و ﺗﺘﻤﯿﻤﺎ ﻟﻠﻌﺎﺋﺪة و ﻟﻪ ﺗﺼﻨﯿﻒ آﺧﺮ ﻣﺴﻤﯽ ﺑﮑﺘﺎب ﻣﻨﺎﻫﺞ اﻟﻌﺒﺎد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪216 :‬‬‫اﻟﯽ اﻟﻤﻌﺎد ﺑﯿﻦ ﻓﯿﻪ ﻣـﺬاﻫﺐ اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻻرﺑﻌـﮥ رﺣﻤﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ و ذﮐﺮ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻟﻌﺒﺎدات و ﺑﻌﺾ اﻟﻤﻌﺎﻣﻼت و اﻓﻌﺎل اﻟﺴـﻠﻮك و ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ در‬‫ﺳﻨﻪ ﺗﺴﻊ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﺸـﯿﺦ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﮑﺎﺷﺎﻧﯽ اﻟﻔﺮﻏﺎﻧﯽ ﺷﯿﺦ ﺧﺎﻧﻘﺎه اﻟﻄﺎﺣﻮن و ﺗﻠﻤﯿﺬ اﻟﺼﺪر اﻟﻘﻮﻧﻮي ﮐﺎن اﺣﺪ ﻣﻦ ﯾﻘﻮل‬‫ﺑﺎﻟﻮﺣـﺪة ﺷـﺮح ﺗﺎﺋﯿـﮥ اﺑﻦ اﻟﻔﺎرض ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪﺗﯿﻦ و ﻣﺎت ﻓﯽ ذي اﻟﺤﺠـﮥ ﻋﻦ ﻧﺤﻮ ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻔﺮﻏﺎﻧﯽ ﺣﺒﺮﻫﻢ‬‫اﻟﺨﺎﺑﺮ اﻟﺴـﻌﯿﺪ* و ﺑﺤﺮﻫﻢ اﻟﻮاﻓﺮ اﻟﻤﺪﯾﺪ* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺸـﯿﺪ* ﻓﯽ ﺑﯿﺎﻧﻪ اﻟﺮاﺋﻖ اﻟﺮاﺋﻊ اﻟﺴﺪﯾﺪ* و ﮐﺮر اﺛﺒﺎﺗﻪ روﻣﺎ ﻟﻤﺰﯾﺪ اﻟﺘﺎﯾﯿﺪ‬‫و اﻟﺘﻮﻃﯿﺪ* و ﺛﻨﯽ اﺣﻘﺎﻗﻪ ﻗﺼﺪ اﻟﮑﻤﺎل اﻟﺘﺴﺪﯾﺪ و اﻟﺘﺸﯿﯿﺪ ﻓﺎﻟﻤﻌﺮض ﻋﻨﻪ ذاﻫﺐ ﻓﯽ ﻣﻐﺎوي اﻟﻀﻼل اﻟﻌﻨﯿﺪ* و اﻟﻄﺎﻋﻦ ﻓﯿﻪ واﻗﻊ ﻓﯽ ﻣﻬﺎوي‬‫اﻟﺒﻮار اﻟﻌﺘﯿﺪ‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﺎد و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﮕـﺎزروﻧﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺛـﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ داﻧﺴـﺘﻪ وﺻﻒ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺒﺎب ﻋﻠﻢ‬‫ﻧﻤﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻔﺘـﺎح اﻟﻔﺘﻮح ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ﻧﻘـﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ اول ﻣﻦ ﺳـّﻤﺎه اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺮاﺷـﺪﯾﻦ اﻗـﺪﻣﻬﻢ اﺟﺎﺑـﮥ و اﯾﻤﺎﻧﺎ و اّوﻟﻬﻢ ﺗﺼـﺪﯾﻘﺎ و اﯾﻘﺎﻧﺎ و اﻗﻮﻣﻬﻢ ﻗﻀـّﯿﮥ و اﺗﻘﺎﻧﺎ ﺑﺎب اﻟﻌﻠﻢ و ﻣﻌـﺪن اﻟﻔﻀﻞ و‬‫ﺣﺎﺋﺰ اﻟﺴـﺒﻖ و ﯾﻌﺴﻮب اﻟﺪﯾﻦ و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ و اﻟﻤﺘﻤﺮدﯾﻦ ذو اﻟﻘﺮﻧﯿﻦ و اب اﻟّﺮﯾﺤﺎﻧﯿﻦ اﺑﻦ ﻋّﻢ اﻟّﻨﺒّﯽ ﻟﺤﺎ و ﻗﺴﻤﮥ و اﺧﻮه ﺣﻘﺎ و ﻧﺴﺒﺎ و‬‫ﺻﺎﺣﺒﻪ دﻧﯿﺎ و دﯾﻨﺎ ﺧﺘﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﻟﺨﻼﻓﮥ ﮐﻤﺎ ﺧﺘﻢ ﺑﻤﺤﻤﺪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ و ﻟﻤﺎ ﮐﺎن اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻀﻢ اﻟﺸﮑﻞ‬‫اﻟﯽ اﻟﺸﮑﻞ و اﻟﺠﻨﺲ اﻟﯽ اﻟﺠﻨﺲ و اﻟﻤﺜﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺜﻞ اّدﺧﺮ ﻋﻠّﯿﺎ ﻟﻨﻔﺴﻪ و اﺧﺘﺼﻪ ﺑﺎﺧﻮﺗﻪ و ﻧﺎﻫﯿﻪ ﺑﻬﺬا ﺷﺮﻓﺎ و ﻓﺨﺮا و ﻣﻦ ﺗﺎﻣﻞ ﻓﯽ ﮐﻼﻣﻪ و‬‫ﮐﺘﺒﻪ و ﺧﻄﺒﻪ و رﺳﺎﻻﺗﻪ ﻋﻠﻢ ان ﻋﻠﻤﻪ ﻻ ﯾﻮازي ﻋﻠﻢ اﺣﺪ و ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﻻ ﯾﺸﺎﮐﻞ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﺣﺪ ﺑﻌﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻣﻦ ﺣﻤﻠﺘﻬﺎ‬‫ﮐﺘﺎب ﻧﻬﺞ اﻟﺒﻼﻏﮥ و اﯾﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻘﺪ وﻗﻒ دوﻧﻪ ﻓﺼﺎﺣﮥ اﻟﻔﺼﺤﺎء و ﺑﻼﻏﮥ اﻟﺒﻠﻐﺎء و ﺣﮑﻤﮥ اﻟﺤﮑﻤﺎء ﻧﺰﻟﺖ ﻓﯽ ﺷﺎﻧﻪ آﯾﺎت ﮐﺜﯿﺮة و وردت ﻓﯽ‬‫ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﻏﯿﺮ ﻗﻠﯿﻠﮥ ﮐﺘﺐ اﻟﺘﻔﺎﺳـﯿﺮ ﻣﺸﺤﻮﻧﮥ ﺑﺬﻟﮏ و ﺑﻄﻮن اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ ﻣﻄﻮﯾﮥ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻻ ﯾﺤﺼﯿﻬﺎ ﻋﺎّد و ﻻ ﯾﺤﻮﯾﻬﺎ ﺗﻌﺪاد ﻓﻤﺎ ﻣﻦ ﻣﺸﮑﻞ‬‫اﻻ و ﻟﻪ ﻓﯿﻪ اﻟﯿﺪ اﻟﺒﯿﻀﺎء و ﻻ ﻣﻦ ﻣﻌﻀﻞ اﻻ و ﺟﻼه ﺣﻖ اﻟﺠﻼء ﻟﻘﺪ ﺻﺪق اﻟﻔﺎروق ﺣﯿﺚ ﻗﺎل اﻋﻮذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻦ ﻣﻌﻀـﻠﮥ ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻬﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﻦ‬‫ﻟﻌﻠﯽ اﺳـﻤﺎء اوردﻫﺎ اﻻﺋّﻤـ ﮥ ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻬﻢ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﺴـﻤﺎء اﻋﻠﯽ و ﻓﯽ اﻻرض ﻋﻠّﯽ و ﻓﯽ اﻟﺘﻮرﯾـﮥ وﻟّﯽ و ﻓﯽ اﻻﻧﺠﯿﻞ وﻓﯽ و ﻓﯽ اﻟﺰﺑﻮر ﺗﻘﯽ و‬‫ﻋﻨﺪ ﺣﻤﻠﮥ اﻟﻌﺮش ﺳﺨّﯽ و ﻓﯽ اﻟﺠﻨﮥ اﻟّﺴﺎﻗﯽ و ﻋﻨﺪ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ و ﺣﯿﺪر و ﻓﯽ اﻟﻘﺮآن ُرﱠﮐﻌًﺎ ُﺳﱠﺠﺪًا‬‫و ﯾﺴﻤﯽ ﻗﺼﻤﺎ ﺳﻤﺎه اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠﯿﺎ و ﮐﻨﺎه ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ و أﺑﯽ اﻟﺘﺮاب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪217 :‬‬‫ﻧﺴـﺒﻪ ﻧﺴﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﺣﺴـﺒﻪ ﺣﺴـﺒﻪ و دﯾﻨﻪ دﯾﻨﻪ ﻗﺮﯾﺐ اﻟﻘﺮﺑـﮥ ﻗـﺪﯾﻢ اﻟﻬﺠﺮة و اﻣﻪ ﻓﺎﻃﻤـﮥ ﺑﻨﺖ اﺳـﺪ و ﻫﯽ اول‬‫ﻫﺎﺷـﻤﯿﮥ وﻟﺪت ﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ ﻗﯿﻞ وﻟﺪت ﻓﺎﻃﻤﮥ ﻋﻠﯿﺎ ﻓﯽ اﻟﮑﻌﺒﮥ و ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻬﺎ اﻧﻬﺎ ﮐﺎﻧﺖ إذا ارادت ان ﺗﺴﺠﺪ ﻟﺼﻨﻢ و ﻋﻠّﯽ ﻓﯽ ﺑﻄﻨﻬﺎ ﻟﻢ ﯾﻤﮑﻨﻬﺎ‬‫ﯾﻀﻊ رﺟﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻄﻨﻬﺎ و ﯾﻠﺼﻖ ﻇﻬﺮه ﺑﻈﻬﺮﻫﺎ و ﯾﻤﻨﻌﻬﺎ ﻋﻦ ذﻟﮏ و ﻟﺬﻟﮏ ﯾﻘﺎل ﻋﻨﺪ ذﮐﺮ اﺳﻤﻪ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ أي ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻣﻦ ان‬‫ﯾﺴـﺠﺪ ﻟﺼـﻨﻢ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻔﺘﻮح از ﺷـﺮوح ﻣﻌﺮوﻓﻪ ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺴـﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در ﮐﺸﻒ‬‫اﻟﻈﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ ﺷـﺮوح اﻟﻤﺼﺎﺑﯿـﺢ ﻣﻔﺘـﺎح اﻟﻔﺘﻮح اوﻟﻪ اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟّـﺬي ﻗﺼـﺮت اﻻﻓﻬﺎم ﻋّﻤﺎ ﯾﻠﯿﻖ ﺑﮑﺒﺮﯾﺎﺋﻪ اﻟـﺦ ذﮐﺮ ﻓﯿﻪ اﻧﻪ ﺟﻤﻌﻪ ﻣﻦ‬‫ﺷﺮح اﻟﺴﻨﮥ و اﻟﻐﺮﯾﺒﯿﻦ و اﻟﻔﺎﺋﻖ و اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ و وﺿﻊ ﺣﺮوف اﻟﺮﻣﻮز ﻟﺘﻠﮏ اﻟﮑﺘﺐ و ﻓﺮغ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ اﺣﺪي و ﻋﺸﺮﯾﻦ رﻣﻀﺎن ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا اﻟﮑﺎزروﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻔﺘﻮح* ﻗـﺪ ﻓﺘـﺢ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻬﺘﺪﯾﻦ اﺑﻮاب اﻟﻔﺘﻮح* و ادار ﻋﻠﯽ اﻫﻞ اﻟﻌﺮﻓﺎن ﮐﺎﺳﺎ اﻟّﺬ ﻣﻦ اﻟﺼـﺒﻮح*‬‫ﺣﯿﺚ اﺗﯽ ﻓﯽ ﮐﻼـﻣﻪ اﻟـﺬﮐﯽ اﻟﺴـﺎﻃﻊ ﮐﻤﺴـﮏ ﯾﻔﻮح* ﺑﻮﺻﻒ ﺑـﺎب اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺒﺎﺳﻂ ﻟﻠّﺮوح* ﻓﻮﺻﻒ ﺑﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ‬‫آﻻف اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺎ اﺳﺘﻨﺎر اﻟﺨﻠﻖ ﺑﯿﻮح* ﻓﻈﻬﺮ ان اﻟﻤﺨﻠﺪ اﻟﯽ ﻃﻌﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟﺮﮐﻮن و اﻟﺠﻨﻮح* ﻧﺎﺻﺐ ﻣﻌﺎﻧﺪ ﺑﺴﺮ ﺿﻤﯿﺮه ﯾﺒﻮح* و اﻟﻘﺎدح‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 194‬از ‪581‬‬‫ﻓﯿﻪ ﻣﻄﻌﻮن اﺻـﻠﻪ ﻣﻘﺪوح* و اﻟﻄﺎﻋﻦ ﻓﯿﻪ ﻣﻐﻤﻮص دﯾﻨﻪ ﻣﺠﺮوح* و اﻟﺠﺎﺣﺪ ﻟﻪ ﻣﺼﺮوع ﻋﻠﯽ ﻋﻔﺮ اﻟﻬﻮان ﻣﻄﺮوح* و اﻟﻤﻤﺘﺮي ﻓﯿﻪ ﻣﺤﺘﻘﺐ‬‫ﻟﻠﺨﺴﺮان ﻣﻘﺒﻮح‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﺎد و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻣﯿﺮ ﺣﺴﯿﻨﯽ اﻟﻔﻮزي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ داﻧﺴﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻧﺰﻫﮥ اﻻرواح ﮔﻔﺘﻪ ﻧﻌﺖ‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ و ﺑﺮ ان ﺳـﺮور ﻣﻄﻠﺒﯽ و اﺑﻦ ﻋﻢ ﻧﺒﯽ ان اﺻﻞ ﺷـﺠﺮه وﻻﯾﺖ و ان ﻓﺮع ﺛﻤﺮه ﻫـﺪاﯾﺖ آﻧﮑﻪ ﺑﯽ او ﻣﺪﯾﻨﻪ‬‫ﻋﻠﻢ را در ﻣﯽﺑﺎﯾﺴﺖ و آﻧﮑﻪ ﺑﺎ او ﻣﺼـﺮ دﯾﻦ را ﻫﯿﭻ در ﻧﻤﯽﺑﺎﯾﺴﺖ ﻣﺮدي ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﻬﯿﭻ روي ﭘﺸﺖ ﻧﺪاد و ﺷﯿﺮي ﮐﻪ در ﻫﯿﭻ ﺟﺎ‬‫ﺑﻬﯿـﭻ ﭘﺸـﺖ روي ﻧﯿـﺎورد و آن ﭘﺮدﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﯿـﮏ ﻧﻌﺮه ﻟﺸـﮑﺮي را دوﺑـﺎره ﻣﯽﺷـﮑﺴﺖ و آن ﺻـﻔﺪري ﮐﻪ ﺑﯿـﮏ ﺣﻤﻠﻪ ﻗﻠﻌﻪ را دو ﭘـﺎره‬‫ﻣﯽاﻓﮕﻨﺪ ﺳﺨﻨﺶ ﯾﮑﺮوي ﺑﻮد از ان در دل دوﺳﺘﺎن ﻣﯽﻧﺸﺴﺖ ﺗﯿﻐﺶ دو روي ﺑﻮد از ان در ﻣﯿﺎن ﻗﻠﺐ دﺷﻤﻨﺎن ﻣﯽرﻓﺖ اﻧﺘﻬﯽ و ﻣﺨﺘﻔﯽ‬‫ﻣﺒـﺎد ﮐﻪ اﻣﯿﺮ ﺣﺴـﯿﻨﯽ از اﮐـﺎﺑﺮ و اﻋـﺎﻇﻢ ﻋـﺎرﻓﯿﻦ ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ و اﺟﻠﻪ و اﻓﺎﺧﻢ ﺑﺎرﻋﯿﻦ ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻨﺴﺖ و ﮐﺘﺎب او ﻧﺰﻫـﮥ اﻻرواح ﻧﯿﺰ در ﻏﺎﯾﺖ‬‫اﺷﺘﻬﺎر ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺟﺎﻣﯽ در ﻧﻔﺤﺎت اﻻﻧﺲ ﮔﻔﺘﻪ اﻣﯿﺮ ﺣﺴﯿﻨﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻧﺎم وي ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﯿﻨﺴﺖ در‬‫اﺻـﻞ از ﮐﺮﯾﻮﺳﺖ ﮐﻪ دﯾﻬﯿﺴﺖ از ﻧﻮاﺣﯽ ﻏﻮر ﻋـﺎﻟﻢ ﺑﻮده ﺑﻌﻠﻮم ﻇـﺎﻫﺮي و ﺑﺎﻃﻨﯽ از ﮐﺘﺎب وي ﮐﻨﺰ اﻟﺮﻣﻮز ﭼﻨﺎن ﻣﺘﺒﺎدر ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ وي‬‫ﻣﺮﯾـﺪ ﺷـﯿﺦ ﺑﻬﺎء اﻟﺪﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎﺳﺖ ﺑﯽواﺳـﻄﻪ و ﻣﺸـﻬﻮر در ﻣﯿﺎن ﻣﺮدم ﻧﯿﺰ ﭼﻨﯿﻨﺴﺖ اﻣﺎ در ﺑﻌﻀـﯽ ﮐﺘﺐ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﯾﺎﻓﺘﻢ ﮐﻪ وي ﻣﺮﯾﺪ‬‫ﺷﯿﺦ رﮐﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻔﺘﺤﺴﺖ و وي ﻣﺮﯾﺪ ﭘﺪر ﺧﻮد ﺷﯿﺦ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ و وي ﻣﺮﯾﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪218 :‬‬‫ﺷﯿـﺦ ﺑﻬـﺎء ﻟا ـﺪﯾﻦ زﮐﺮﯾـﺎ ﻣﻮﻟﺘـﺎﻧﯽ ﻗـﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ارواﺣﻬﻢ و وﯾﺮا ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﺑﺴـﯿﺎرﺳﺖ ﺑﻌﻀـﯽ ﻣﻨﻈﻮم ﭼﻮن ﮐﺘﺎب ﮐﻨﺰ اﻟﺮﻣﻮز و زاد‬‫اﻟﻤﺴﺎﻓﺮﯾﻦ و ﺑﻌﻀـﯽ ﻣﻨﺜﻮر ﭼﻮن ﻧﺰﻫـﮥ اﻻرواح و روح اﻻرواح و ﺻـﺮاط اﻟﻤﺴـﺘﻘﯿﻢ و ﻣﺮ او را دﯾﻮاﻧﺴﺖ ﺑﻐﺎﯾﺖ ﻟﻄﯿﻒ و ﺳﺆاﻻت ﻣﻨﻈﻮم‬‫ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤﻮد ﺧﯿﺒﺮي از ان ﺟﻮاب ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ و ﺑﻨـﺎي ﮐﺘـﺎب ﮔﻠﺸﻦ راز ﺑﺮ آﻧﺴﺖ ﻧﯿﺰ از ان وﯾﺴﺖ و ﮔﻮﯾﻨـﺪ ﮐﻪ ﺳـﺒﺐ ﺗﻮﺑﻪ وي آن‬‫ﺑﻮد ﮐﻪ روزي ﺑﺸﮑﺎر ﺑﯿﺮون رﻓﺘﻪ ﺑﻮد اﻫﻮي ﭘﯿﺶ وي رﺳﯿﺪ ﺧﻮاﺳﺖ ﺗﺎ ﺗﯿﺮي ﺑﺮ وي اﻓﮕﻨﺪ آﻫﻮ ﺑﻮي ﻧﮕﺮﯾﺴﺖ و ﮔﻔﺖ ﺣﺴﯿﻨﯽ ﺗﯿﺮ ﺑﺮ ﻣﺎ‬‫ﻣﯽزﻧﯽ ﺧـﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺗﺮا از ﺑﺮاي ﻣﻌﺮﻓﺖ و ﺑﻨـﺪﮔﯽ ﺧﻮد آﻓﺮﯾﺪه اﺳﺖ ﻧﻪ از ﺑﺮاي اﯾﻦ ﺑﮕﻔﺖ و ﻏﺎﯾﺖ ﺷﺪ آﺗﺶ ﻃﻠﺐ از ﻧﻬﺎد وي ﺷـﻌﻠﻪ‬‫ﺑﺮآورد و از ﻫﺮ ﭼﻪ داﺷﺖ ﺑﯿﺮون آﻣـﺪ و ﺑـﺎ ﺟﻤـﺎﻋﺘﯽ ﺟﻮاﻟﻘﯿﺎن ﻫﻤﺮاه ﺑﻪ ﻣﻮﻟﺘﺎن رﻓﺖ ﺷـﯿﺦ رﮐﻦ اﻟـﺪﯾﻦ آن ﺟﻤﺎﻋﺖ را ﺿـﯿﺎﻓﺖ ﮐﺮد و‬‫ﭼﻮن ﺷﺐ ﺷـﺪ ﺣﻀـﺮت رﺳـﺎﻟﺖ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ را ﺑﺨﻮاب دﯾـﺪ و ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﻓﺮزﻧـﺪ ﻣﺮا از ﻣﯿﺎن اﯾﻦ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺑﯿﺮون آور و ﺑﮑﺎر‬‫ﻣﺸـﻐﻮل ﮐﻦ روز دﯾﮕﺮ ﺷـﯿﺦ رﮐﻦ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﺎﯾﺸﺎن ﮔﻔﺖ ﮐﻪ در ﻣﯿﺎن ﺷـﻤﺎ ﺳـﯿﺪ ﮐﯿﺴﺖ اﺷﺎرت ﺑﺎﻣﯿﺮ ﺣﺴـﯿﻨﯽ ﮐﺮدﻧﺪ وﯾﺮا از ﻣﯿﺎن اﯾﺸﺎن‬‫ﺑﯿﺮون آورد و ﺗﺮﺑﯿﺖ ﮐﺮد ﺗﺎ ﺑﻤﻘﺎﻣﺎت ﻋﺎﻟﯿﻪ رﺳﯿﺪ ﭘﺲ اﺟﺎزت ﻣﺮاﺟﻌﺖ ﺑﺨﺮاﺳﺎن داد ﺑﻬﺮاة آﻣﺪ ﻫﻤﻪ اﻫﻞ ﻫﺮاة ﻣﺮﯾﺪ و ﻣﻌﺘﻘﺪ وي ﺑﻮدﻧﺪ‬‫در ﺳﺎدس ﻋﺸـﺮ ﺷﻮال ﺳـﻨﻪ ﺛﻤﺎن و ﻋﺸـﺮ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ از دﻧﯿﺎ ﺑﺮﻓﺖ و ﻗﺒﺮ وي در ﻣﺼﺮخ ﻫﺮاﺗﺴﺖ ﺑﯿﺮون ﮔﻨﺒﺪ ﻣﺰار ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﻃﯿﺎر‬‫رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ و ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻇﻬﯿﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺴﻼﺳﻞ ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ ﺷﯿﺦ ﺳﯿﺪ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﻗﺪس ﺳﺮه ﺑﻦ‬‫ﻧﺠﻢ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻬﺮوي اﻟﻤﻌﺮوف ﺳـﯿﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻗﺪس ﺳـﺮه او را ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺑﺴﯿﺎرﺳﺖ ﭼﻪ ﻣﻨﻈﻮم و ﭼﻪ ﻣﻨﺜﻮر ﻫﻤﻪ ﻣﻘﺒﻮل و ﻣﺮﻏﻮب و ﻣﺤﺒﻮب‬‫اﻫﻞ ﻗﻠﻮﺑﺴﺖ ﻣﺜﻞ ﻧﺰﻫﮥ اﻻرواح و ﻃﺮب اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ و زاد اﻟﻤﺴﺎﻓﺮﯾﻦ و ﮐﻨﺰ اﻟﺮﻣﻮز و اوﯾﺴﯽﻧﺎﻣﻪ و دﯾﻮان اﺷﻌﺎر و ﻧﺴﺨﻪ ﮐﻨﺰ اﻟﺮﻣﻮز ﺑﻌﺪ از‬‫ارادت ﺑﺨﺪﻣﺖ ﭘﯿﺮ ﺧﻮد ﺷـﯿﺦ اﻻﺳﻼم ﺑﻬﺎء اﻟﺪﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ ﻗﺪس ﺳﺮه ﺗﺼﻨﯿﻒ ﮐﺮده ﺑﺸﺮف ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﯾﺸﺎن رﺳﺎﻧﯿﺪ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﺴﺘﺤﺴﻦ اﻓﺘﺎده و‬‫ﺟﻮاب ﺳﺆاﻟﻬﺎي ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﺷـﯿﺦ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﺷـﺮف اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﻣﺰدﻗﺎﻧﯽ ﻗﺪس ﺳـﺮه در ﮔﻠﺸﻦ راز ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺳﯿﺪ ﺣﺴﯿﻨﺴﺖ‬‫ﺑﻐـﺎﯾﺖ ﻋـﺎﻟﯽ ﻣﺮﺗﺒﺖ ﺑﻮد ﺗﺎ ﺑﺤـﺪي ﮐﻪ در ﻧﻮاﺣﯽ ﺧﺮاﺳﺎن ﮐﺴـﯽ در ﻋﻠﻢ ﻣﻌﺮﻓﺖ و روش ﻣﺸـﯿﺨﺖ ﻣﺜﻞ او ﻧﺒﻮد ﻣﺮﻗـﺪ او در ﺷـﻬﺮ ﻫﺮي‬‫واﻗﻌﺴﺖ روز دوﺷﻨﺒﻪ اﻫﻞ آن ﺑﻼد ﺑﻤﺮﻗﺪ وي ﻣﯽآﯾﻨﺪ و ﺑﺰﯾﺎرت ﻣﺸﺮف ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ و ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺴﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻧﺰﻫـﮥ اﻻـرواح ﻓﺎرﺳـﯽ ﻟﻔﺨﺮ اﻟﺴـﺎدات ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻣﯿﺮ ﺣﺴـﯿﻨﯽ اﻟﻔﻮزي اﻟﻔﻪ ﺳـﻨﮥ ‪ 711‬اﺣﺪي ﻋﺸـﺮة و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 195‬از ‪581‬‬‫ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻣﻨﺜﻮر و ﻣﻨﻈﻮم اّوﻟﻪ‬‫ﺑﺘﻮﻓﯿﻘﺶ ﭼﻮ روﺷﻦ دﯾﺪم آواز ﺳﺨﻦ را ﻫﻢ ﺑﻨﺎﻣﺶ ﮐﺮدم آﻏﺎز‬‫اﻟﺦ و در اول ﻧﺴﺨﻪ ﺣﺎﺿﺮه ﻧﺰﻫﮥ اﻻرواح ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ اﻟﺤﻤﺪ ﷲ رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﮐﻞ ﺣﺎل ﻓﯽ ﮐﻞ ﺣﯿﻦ و اﻟﺼﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم ﻋﻠﯽ‬‫رﺳﻮﻟﻪ ﻣﺤّﻤﺪ و آﻟﻪ اﺟﻤﻌﯿﻦ ﻗﺎل ﺳـّﯿﺪﻧﺎ و ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﺟﻞ اﻻﻣﺎم اﻻﮐﻤﻞ ﻣﺮﺷﺪ اﻻﻧﺎم ﻧﺘﯿﺠﮥ اﻟﮑﺮام ﺳـﻼﻟﮥ اﻟﻌﻈﺎم ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺴﻨﮥ ﻣﺎﺣﯽ‬‫اﻟﺒﺪﻋﮥ رﮐﻦ اﻟﺤﻖ و اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪219 :‬‬‫ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ ﻧﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺮﻗﺪه و ﺳﻘﯽ ﺑﻤﺎء اﻟﺮﺿﻮان ﻣﺸﻬﺪه اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﻟﻔﻮزي ﻋﺎرﻓﻬﻢ اﻟﻤﺤﺮز ﻟﻤﺮاﺷﺪ اﻟﻔﻮز و اﻟﻔﻼح* و‬‫ﮐﺎﺑﺮﻫﻢ اﻟﻤﺪﺧﺮ ﻟﻤﺮاﻓﻖ اﻟﺮﺷﺪ و اﻟﺼـﻼح* ﻗﺪ اﻓﺎد ﻣﺎ ﻫﻮ ﻧﺰﻫﮥ اﻻرواح* و ﻫﺮة اﻻﺷـﺒﺎح ﺣﯿﺚ اﺛﺒﺖ اﻟﺤﻖ اﻟﺼـﺮاح* و اﻟﺼﻮاب اﻟﺒﻮاح*‬‫ﺑﮑﻠﻤـﺎﺗﻪ اﻟﺤﺎﻟﯿـﮥ اﻟﻔﺼـﺎح* اﻟﻤﺮزﯾـﮥ ﺑﺤﺴــﺘﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﺮد اﻟﻤﻼـح* ﻓﺎﻟﻤـﺬﻋﻦ ﻟﻠﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻘﺘـﻦ ﻟﻼرﺑـﺎح* و اﻟﻤﺘﻠﻘﯽ اﯾـﺎه ﺑـﺎﻟﻘﺒﻮل ﯾﺘﻠﻘﯽ‬‫ﺑﺎﻻـﻓﺮاح* و اﻟﻤﻤـﺎري ﻓﯿﻪ ﻟﯿﺲ ﻟﻪ ﻧﺠﺎة و ﻻ ﻧﺠﺎح* و اﻟﻤﺸﺎﻗﻖ ﻓﯿﻪ ﻻ ﯾﺌﻞ ﻓﯽ ﻣﻐـﺪي و ﻻ ﻣﺮاح* و اﻟﻄﺎﻋﻦ ﻓﯿﻪ ﻫﺎﻟﮏ ﺟﺎﻟﺐ ﻟﻼﺗﺮاح* و‬‫اﻟﻘﺎدح اﯾﺎه ﻻ ﯾﺆﺛﺮ ﻟﻨﻔﺴﻪ اﻻ اﻟﺸﺤﻂ و اﻻّﻃﺮاح‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﺎد و ﺷﺸﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺻـﺪر اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻤﺠﺎﻣﻊ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﻮﯾﻪ اﻟﺤﻤﻮي اﻟﺠﻮﯾﻨﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻓﺮاﺋﺪ اﻟﺴـﻤﻄﯿﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ و اﻟﺒﺘﻮل و اﻟﺴـﺒﻄﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺒﺮﻧﯽ اﻟﺸـﯿﺦ‬‫اﻟﺼﺎﻟـﺢ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﻣﺸﺎﻓﻬـﮥ ﺑﻬﺎ ﺑﺮواﯾﺘﻪ ﻋﻦ اﻻﻣﺎم أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ إﺟﺎزة ح و اﻧﺒﺎ اﻟﺸـﯿﺦ‬‫اﻟﻌـﺪل ﺑﻬﺎء ﻟا ـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﺴـﻤﺎﻋﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻤﺴـﺠﺪ اﻟﺮﺑﻮة ﻇﺎﻫﺮ ﻣﺪﯾﻨﮥ دﻣﺸﻖ ﻗﺎل اﻧﺒﺎ ﺷـﯿﺦ اﻟﺸـﯿﻮخ ﺗﺎج‬‫اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﻮﯾﻪ اﻟﺠﻮﯾﻨﯽ إﺟﺎزة ﻗﺎﻻ اﻧﺒﺎ ﺷﯿﺦ اﻟﺸﯿﻮخ ﺳﻌﺪ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺳﻌﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﻮﯾﻪ إﺟﺎزة ح و اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﺰة اﻟﺜﻌﻠﺒﯽ إﺟﺎزة ﺑﺮواﯾﺘﻬﻤﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫وﺟﯿﻪ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺸﺤﺎﻣﯽ ﻗﺎل اﻧﺒﺎ ﺷﯿﺦ اﻟﺸﯿﻮخ اﺑﻮ ﺳﻌﺪ ﻗﺮاءة ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر ﻓﯽ ﺳﻠﺦ ﺷﻬﺮ رﻣﻀﺎن ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ‬‫اﻧﺒﺎ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻗﺎل اﻧﺒﺎ اﻟﺴـﯿﺪ اﺑﻮ ﻃﺎﻟﺐ ﺣﻤﺰة ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺠﻌﻔﺮي ﻗﺎل اﻧﺒﺄ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻗﺎل ﻧﺒﺎ اﺑﻮ‬‫ﺻﺎﻟﺢ اﻟﮑﺮاﺳـﯽ ﺑﻨﺎ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻗﺎل ﻧﺒﺎ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻗﺎل ﻧﺒﺄ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻠﯿﺎت ﻋﻠّﯿﺎ‬‫و از اﻓﺎده ﺑﻠﺨﯽ ﻧﯿﺰ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺣﻤﻮي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫از اﺑﻦ اﻟﻤﻐـﺎزﻟﯽ ﮔﻔﺘﻪ اﯾﻀـﺎ اﺧﺮج ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ و اﻟﺤﻤﻮﯾﻨﯽ و اﻟـﺪﯾﻠﻤﯽ ﻓﯽ اﻟﻔﺮدوس و ﺻـﺎﺣﺐ ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻋﻦ‬‫ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ ﺑا ﻦ ﻋﺒﺎس و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﺣﻤﻮﺋﯽ از اﮐﺎﺑﺮ ﺻﺪور ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ و اﻓﺎﺧﻢ ﻗﺮوم ﻧﺤﺎرﯾﺮ ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﺷﻄﺮي از ﻣﺎﺛﺮ‬‫اﻧﯿﻘﻪ و ﻣﻔﺎﺧﺮ رﺷﯿﻘﻪ او ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﻣﻌﺠﻢ ﻣﺨﺘﺺ و ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ و ﻋﺒﺮ ذﻫﺒﯽ و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﯾﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﺳﻨﻮي‬‫و ﻇﻢ درر اﻟﺴﻤﻄﯿﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ زرﻧﺪي و ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ و ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪220 :‬‬‫ﺳﻤﻬﻮدي ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ اﮐﺜﺮ ﻋﺒﺎرات اﯾﻦ ﮐﺘﺐ در ﻣﺠﻠـﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ دﯾﺪي و ﺑﻌﻀـﯽ از ان در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻧﯿﺰ ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد ذﻫﺒﯽ در‬‫ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ در ذﮐﺮ ﺷـﯿﻮخ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ و ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻦ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺤﺪث اﻻوﺣﺪ اﻻﮐﻤﻞ ﻓﺨﺮ اﻻﺳﻼم ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﻤﺆّﯾﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﻮﯾﻪ اﻟﺨﺮاﺳﺎﻧﯽ اﻟﺠﻮﯾﻨﯽ ﺷـﯿﺦ اﻟﺼﻮﻓﯿﮥ ﻗﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻃﺎﻟﺐ ﺣﺪﯾﺚ و روي ﻟﻨﺎ ﻋﻦ رﺟﻠﯿﻦ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟﻤﺆﯾﺪ اﻟﻄﻮﺳﯽ و ﮐﺎن‬‫ﺷﺪﯾﺪ اﻻﻋﺘﻨﺎء ﺑﺎﻟﺮواﯾﮥ و ﺗﺤﺼـﯿﻞ اﻻﺟﺰاء ﻋﻠﯽ ﯾﺪه اﺳـﻠﻢ ﻏﺎزان اﻟﻤﻠﮏ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻟﻪ ﺛﻤﺎن و ﺳﺒﻌﻮن ﺳﻨﮥ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 196‬از ‪581‬‬‫ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳﻨﻪ ﺧﻤﺲ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﻗﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺷﯿﺦ اﻟﺸﯿﻮخ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﺳﻌﺪ اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﺑﻦ ﺣﻤﻮﯾﻪ اﻟﺠﻮﯾﻨﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﺴـﻤﻊ اﻟﮑﺜﯿﺮ و روي ﻟﻨﺎ ﻋﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟﻤﺆّﯾﺪ اﻟﻄﻮﺳـﯽ و اﺧﺒﺮ ان ﻣﻠﮏ اﻟﺘﺘﺎر ﻏﺎزان ﺑﻦ ارﻏﻮن اﺳـﻠﻢ‬‫ﻋﻠﯽ ﯾﺪه ﺑﻮاﺳـﻄﮥ ﻧﺎﺋﺒﻪ ﻧﻮروز و ﮐﺎن ﯾﻮﻣﺎ ﻣﺸـﻬﻮدا و ﯾﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﻗﺪم اﻟﺸﺎم ﺷـﯿﺦ ﻟا ﺸـﯿﻮخ‬‫ﺻـﺪر اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﺳـﻌﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺣﻤﻮﯾﻪ اﻟﺠﻮﯾﻨﯽ ﻓﺴـﻤﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ و روي ﻋﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟﻤﺆﯾﺪ اﻟﻄﻮﺳـﯽ و اﺧﺒﺮ ان ﻣﻠﮏ‬‫اﻟﺘﺘـﺎر ﻏـﺎزان ﺑﻦ ارﻏﻮن اﺳـﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﯾـﺪه ﺑﻮاﺳـﻄﮥ ﻧـﺎﺋﺒﻪ ﻧﻮروز ﺑﺎﻟﺮاء ﺑﯿﻦ اﻟﻮاوﯾﻦ و اﻟﺰاء ﻓﯽ آﺧﺮه و ﮐﺎن ﯾﻮﻣﺎ ﻣﺸـﻬﻮدا و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺴﻦ اﻻﺳﻨﻮي در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺆﯾﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺤﻤﻮي ﻧﺴﺒﮥ اﻟﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﺣﻤﺎة‬‫ﻻـن ﺟـﺪه ﮐـﺎن ﻣﻦ اﺑﻨـﺎء ﻣﻠﻮﮐﻬﺎ ﮐﺎن اﻟﻤـﺬﮐﻮر اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ ﻋﻠﻮم اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ ﮐﺜﯿﺮ اﻻﺳـﻔﺎر ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﻃﻮﯾﻞ اﻟﻤﺮاﺟﻌـﮥ ﻣﺸـﻬﻮرا‬‫ﺑﺎﻟﻮﻻﯾـﮥ ﻫﻮ و اﺑﻮه ﺳـﮑﻦ ﺑﻘﺮﯾـﮥ ﻣﻦ ﻗﺮي ﻧﯿﺴـﺎﺑﻮر و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻬـﺎ ﺣﻮاﻟﯽ اﻟﺴـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا اﻟﺤﻤﻮي اﻟﻤﺤـﺪث اﻻوﺣـﺪ اﻻﮐﻤﻞ اﻟﺨﺒﯿﺮ‬‫اﻻﻓﯿﻖ* و ﻣﺴـﻨﺪﻫﻢ اﻟﻔﺮد اﻻﺑﺠﻞ اﻟﺴﺪﯾـﺪ اﻟﻮﺛﯿﻖ* ﻗـﺪ روي ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤﺰﻫﺮ اﻟﻤﺴـﻔﺮ اﻻﻧﯿﻖ اﻟﺮﺷـﯿﻖ* اﻟﻤﺪﯾﺮ ﻋﻠﯽ اﻫﻞ اﻟﻌﺮﻓﺎن أﻟﺬ‬‫ﺳﻠﺴﻞ و اﻃﯿﺐ رﺣﯿﻖ* ﻓﻼ ﯾﻨﺤﺮف ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺧﺬﻟﺘﻪ ادﻟﮥ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ* و اوﻗﻌﺘﻪ اﯾﺪي اﻟﺨﺬﻻن ﻓﯽ ﺣﻠﻖ اﻟﻤﻀـﯿﻖ* و ﻫﻮ ﻣﻦ ﺳﮑﺮﺗﻪ و ﻋﻤﻬﻪ‬‫ﻻ ﯾﺼﺤﻮ و ﻻ ﯾﻔﯿﻖ* و اﻟﻤﮑﺮ اﻟﺴﯿﺊ ﻋّﻤﺎ ﻗﺮﯾﺐ ﺳﯿﻨﺰل ﺑﻪ و ﯾﺤﯿﻖ‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﺎد و ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﻈﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺨﺎري اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﻨﺘﻬﻢ ﺑﻨﻈﺎم اﻷوﻟﯿﺎء ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺛـﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ داﻧﺴـﺘﻪ آن را از ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﻣﺨﺼﻮﺻﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم واﻧﻤﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﭼﺸـﺘﯽ در ﻣﺮآة اﻻﺳـﺮار در ذﮐﺮ اﺣﻮال ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﯽرﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﮐﺮﻣـﺎﻧﯽ در ﺳـﯿﺮ اﻷوﻟﯿـﺎء‬‫ﻣﻠﻔﻮظ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ ﺷـﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟـﺪﯾﻦ اوﻟﯿﺎ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﮐﻪ او ﺑﺎوﺻﺎف ﺑﺬل و ﻋﻄﺎ و رزم و وﻏﺎ و ﻓﻘﺮ و ﺻـﻔﺎ ﻣﯿﺎن ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﺮام‬‫ﻣﻤﺘﺎز ﺑﻮد ﺑﻘﻮت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪221 :‬‬‫و ﺷﻮﮐﺖ از ﺣﻀـﺮت ﻋّﺰت ﺑﺨﻄﺎب اﺳـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻐﺎﻟﺐ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﮔﺸﺖ و ﺑﮑﺜﺮت ﻋﻠﻢ از ﺟﻤﻠﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺑﻘﻮل ﺣﻀـﺮت‬‫رﺳﺎﻟﺖ ﭘﻨﺎه‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻣﺨﺼﻮص ﮔﺸﺖ و ﻟﻬﺬا ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻟﻮﻻ ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ و ﺑﺨﻠﻌﺖ ﺧﺮﻗﻪ ﻓﻘﺮ ﮐﻪ از ﺣﻀـﺮت ﻋّﺰت ﺑﺤﻀـﺮت رﺳﺎﻟﺖ ﭘﻨﺎه در‬‫ﺷﺐ ﻣﻌﺮاج رﺳـﯿﺪه ﺑﻮد ﻣﯿﺎن ﺧﻠﻔﺎء ارﺑﻌﻪ ﻣﺸـﺮف او ﮔﺸﺖ ﻻﺟﺮم ﺗﺎ روز ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺳـﻨﺖ ﺳﻨﯿﻪ اﻟﺒﺎس ﺧﺮﻗﻪ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ اﺳﺮارﻫﻢ ازو‬‫ﻣﺎﻧـﺪ و اﯾﻦ ﮐـﺎر وي اﺳـﺘﻘﺎﻣﺖ ازو ﮔﺮﻓﺖ و او را در ﺗﺼـﻮف ﻣﻘـﺎﻣﯽ رﻓﯿﻊ و ﺷـﺎﻧﯽ ﻋﻈﯿﻤﺴﺖ ﺧﻮاﺟﻪ ﺟﻨﯿـﺪ رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ‬‫ﺷﯿﺨﻨﺎ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل و اﻟﺒﻼء ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﺷﯿﺦ ﻣﺎ اﻧﺪر اﺻﻮل و اﻧﺪر ﺑﻼ ﮐﺸﯿﺪن ﻋﻠﯽ ﻣﺮﺗﻀﺎﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ اﻣﺎم ﻣﺎ اﻧﺪر ﻋﻠﻢ ﻣﻌﺎﻣﻼت‬‫اﯾﻦ ﻃﺮﯾﻘﺖ ﻋﻠﯿﺴﺖ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ اﻧﺘﻬﯽ و ﺑﺮ ارﺑـﺎب اﻃﻼـع و ﻋﺜﻮر ﻣﺤﺠﻮب و ﻣﺴـﺘﻮر ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﻈـﺎم اوﻟﯿـﺎ از اﻓﺎﺧﻢ ﻋﺮﻓﺎء و اﺻـﻠﯿﻦ‬‫ﻣﺮاﺗﺐ ﻋﺎﻟﯿﻪ اﻟﻤﻘـﺪار و اﻋﺎﻇﻢ اوﻟﯿﺎي ﻣﺮﺗﻘﯿﻦ ﻣﺮاﻗﺐ ﻣﺸـﺮﻗﻪ اﻟﻤﻨﺎر و اﺟﻠﻪ ﺷﺎرﺑﯿﻦ رﺣﯿﻖ ﺗﻮﺣﯿـﺪ و ﻋﺮﻓﺎن و اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺮﺗﻮﯾﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﻣﻌﺮﻓﺖ و‬‫اﯾﻘﺎﻧﺴﺖ اﻓﺎﺿﻞ ﻧﺒﻬﺎي ﮐﺎﻣﻠﯿﻦ و اﻣﺎﺛﻞ ﮐﺒﺮاي ﻓﺎﺿـﻠﯿﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺴـﯿﺎري از ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻋﺰﯾﺰه و ﻣﺎﺛﺮ ﺷـﻬﯿﺮه او ﺑﺮ زﺑﺎن دارﻧﺪ و ﻫﻤﻢ ﻋﺎﻟﯿﻪ‬‫ﺧﻮد ﺑﺎﺛﺒـﺎت ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺴـﺘﮑﺜﺮه از ﻣﺤﺎﻣـﺪ ﻣﻮﻓﻮره و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﻏﯿﺮ ﻣﺤﺼﻮره او در ﻣﺆﻟﻔﺎت و ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﺧﻮﯾﺶ ﻣﯽﮔﻤﺎرﻧـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ‬‫ﻧﻔﺤﺎت اﻻﻧﺲ ﺟﺎﻣﯽ و ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺴـﻼﺳﻞ ﻣﺠـﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و اﺧﺒﺎر اﻻﺧﯿﺎر ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي و ﻣﺮآة اﻻﺳـﺮار ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺳﻮل ﭼﺸـﻤﯽ و اﻧﺘﺒﺎه ﻓﯽ ﺳـﻼﺳﻞ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ و ﻏﯿﺮ ان واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﻧﻈﺮ ﺑﺎﺧﺘﺼﺎر در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﺮ‬‫ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات اﻗﺘﺼﺎر ﻣﯽرود‪ -‬ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺴـﻼﺳﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ اوﻟﯿﺎ ﻗﺪس ﺳﺮه وي از ﻣﺸﺎﯾﺦ ﮐﺒﺎر و از‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 197‬از ‪581‬‬‫ارﺑﺎب وﻻﯾﺖ ﻧﺎﻣـﺪار و در اﺳـﺮار ﺑﺎﻃﻦ ﺑﺎﯾﺰﯾﺪ دوران و اﻃﻮار ﻇﺎﻫﺮ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ زﻣﺎن ﺑﻮد ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮارش اﺣﻤﺪ ﺑﻦ داﻧﯿﺎل از ﻏﺰﻧﯿﻦ آﻣﺪه‬‫در ﺧﻄﻪ ﺑـﺪاون ﻣﺘﻮﻃﻦ ﮔﺸﺖ ﺗﻮﻟـﺪ ﺷـﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟـﺪﯾﻦ در ﺧﻄﻪ ﻣـﺬﮐﻮره اﺳﺖ در ﭘﻨﺠﺴﺎﻟﮕﯽ ﭘﺪر از ﻣﻬﺮش ﮔﺬﺷﺖ واﻟﺪهاش ﭘﺮورش‬‫ﻧﻤﻮد ﺗﺤﺼـﯿﻞ ﻋﻠﻮم ﻇﺎﻫﺮ اﺑﺘـﺪاﺋﯽ در ﭘﯿﺶ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻋﻼء اﻟﺪﯾﻦ اﺻﻮﻟﯽ و در اﺧﯿﺮ ﭘﯿﺶ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﻮارزﻣﯽ در دﻫﻠﯽ ﮐﺮد ﮐﻪ‬‫ﺟﺎﻣﻊ ﺑﻮد ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم ﭼﻮن ﻋﻠﻢ ﺷـﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﺑﺎﻧﺘﻬﺎ اﻧﺠﺎﻣﯿﺪ از دﻫﻠﯽ ﺑﺎﺟﻮدﻫﻦ ﺑﺨﺪﻣﺖ ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺰﯾﻤﺖ ﻧﻤﻮد ﭼﻮن ﺑﺪان ﻗﺼﺒﻪ‬‫ﻫﻤﺎﯾﻮن رﺳـﯿﺪ ﺑﺸﺮف ﻣﻼﻗﺎت آن ﻋﺎﻟﯽ درﺟﺎت ﻣﺸﺮف ﮔﺸﺖ ﺣﻀﺮت ﺷﯿﺦ اﻟﺘﻔﺎت ﺑﺴﯿﺎر ﻧﻤﻮده ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ ﺻﻔﺎ آوردي از ﻧﻌﻤﺖ دﯾﻨﯽ‬‫و دﻧﯿﻮي اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺮﺧﻮردار ﮔﺮدي‪ -‬ﻧﻘﻠﺴﺖ از ﺷـﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﮐﻪ در ان اﯾﺎم ﮐﻪ ﺑﺸـﺮف ﺧﺪﻣﺖ ﺷـﯿﺦ ﻣﺸـﺮف ﺷﺪم ﺣﻀﺮت‬‫اﯾﺸـﺎن را ﻋﺴـﺮﺗﯽ ﺗﻤـﺎم ﺑﻮد ﺑـﺎ وﺟﻮد آن اﮐﺜﺮ ﻓﺮزﻧـﺪان و دروﯾﺸـﺎن و ﻣﺘﻌﻠﻘﺎن را در ﻫﻔﺘﻪ دوﮔﺎن ﺳﻪﮔﺎن روز ﻓﺎﻗﻪ ﻣﯽﺑﻮد اﻣﺎ ﻫﺮﮔﺰ از‬‫ﺑﺮﮐﺖ ﺻـﺤﺒﺖ اﯾﺸﺎن ﻫﯿـﭻ ﯾﮑﯽ را ﺗﻐﯿﺮي و ﺗﻔﺎوﺗﯽ ﻧﻤﯽﺷـﺪ ﺧـﺪﻣﺖ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑـﺪر اﻟـﺪﯾﻦ اﺳـﺤﺎق ﻫﯿﻤﻪ آوردي و ﺧﺪﻣﺖ ﺣﺴﺎم اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﮐﺎﺑﻠﯽ آب ﻣﯽآورد و ﻣﻦ از دﯾﻠﻪ ﺟﻨﮕﻠﯽ ﺑﺠﻬﮥ اﻓﻄﺎر ﺷﯿﺦ و دروﯾﺸﺎن ﻣﯽﭘﺨﺘﻢ و آن را ﻫﻢ ﮔﺎﻫﯽ ﻧﻤﮏ ﻣﯿﺴﺮ ﻧﻤﯽﺷﺪ ﻧﺰدﯾﮏ ﻣﺴﺠﺪ‬‫ﺑﻘﺎﻟﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪222 :‬‬‫ﮐﻪ اﮔﺮ ﮔـﺎﻫﯽ ﭼﯿﺰي از ﻏﯿﺐ رﺳـﯿﺪي ﻣﺼﺎﻟـﺢ ﻃﻌـﺎم از وي ﺧﺮﯾـﺪه ﻣﯽﺷـﺪ روزي ﯾـﮏ درم را ﻧﻤـﮏ از وي ﻗﺮض ﮐﺮدم و در ﻃﻌﺎم‬‫اﻧـﺪاﺧﺘﻪ ﺑﺪﺳـﺘﻮر ﻣﻌﻬـﻮد ﭘﯿﺶ ﺣﻀـﺮت ﺷـﯿﺦ ﺑﺮدم ﭼـﻮن دﺳـﺖ ﻣﺒـﺎرك ﺑﮑـﺎﺳﻪ ﺑﺮد و ﻟﻘﻤـﻪ ﺑﺮداﺷﺖ ﻓﺮﻣـﻮد ﮐﻪ دﺳﺖ ﻣﺮا ﺛﻘﻠﯽ روي‬‫ﻣﯽدﻫـﺪ ﺷﺎﯾﺪ ﮐﻪ درﯾﻦ ﻃﻌﺎم ﺷـﺒﻬﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎز آن ﻟﻘﻤﻪ در ﮐﺎﺳﻪ ﻧﻬﺎد و ﻧﺨﻮرد ﺷـﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﮔﻮﯾﺪ ﺑﺎﺳـﺘﻤﺎع اﯾﻦ ﺳـﺨﻦ ﻟﺮزه در ﻣﻦ‬‫اﻓﺘﺎد ﻋﺮض ﮐﺮدم ﺧﺪاوﻧـﺪﮔﺎر را ﻫﯿﺰم و دﯾﻠﻪ آب ﺷـﯿﺦ ﺑـﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﺳـﺤﺎق و ﺷـﯿﺦ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ و ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺣﺴﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﻣﯽآرﻧﺪ و ﻓﻘﯿﺮ‬‫ﻃﺒـﺦ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺷـﺮط اﺣﺘﯿﺎط ﺑﺠﺎي آرد ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﻧﻤﮑﯽ ﮐﻪ درﯾﻦ ﻃﻌﺎم اﻧﺪاﺧﺘﻪ از ﮐﺠﺎ ﺑﻮد ﻋﺮض ﮐﺮدم ﻧﻤﮏ از ﻗﺮض ﺑﻮد ﻓﺮﻣﻮد‬‫ﮐﻪ دروﯾﺸﺎن اﮔﺮ ﺑﻔﺎﻗﻪ ﺑﻤﯿﺮﻧـﺪ از ﺑﺮاي ﻟـﺬت ﻧﻔﺲ ﻗﺮض ﻧﮕﯿﺮﻧـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻗﺮض ﺑﺘﻮﮐﻞ ﺑﻌـﺪ اﻟﻤﺸـﺮﻗﯿﻨﺴﺖ ﺑﻬﻢ راﺳﺖ ﻧﯿﺎﯾـﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ‬‫ﮐﺎﺳـﻬﺎ از ﭘﯿﺶ دروﯾﺸﺎن ﺑﺮدارﯾﺪ ﺷـﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﮔﻮﯾﺪ ﻣﺮا ﯾﻘﯿﻦ ﺷﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ارﺷﺎدي ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﺮا ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﺣﻀـﺮت ﺷﯿﺦ را ﺿﻤﯿﺮ ﻣﻦ‬‫ﻣﮑﺸﻮف ﺷﺪ ﮔﻠﯿﻤﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ وي ﻧﺸﺴـﺘﻪ ﺑﻮد ﺑﻤﻦ ﻋﻄﺎ ﻓﺮﻣﻮد و دﻋﺎ ﮐﺮد ﭘﺲ ﻣﺮا ﺑﺠﺎﻧﺐ دﻫﻠﯽ رﺧﺼﺖ ﻓﺮﻣﻮد و در ﺣﯿﻦ وداع ﻧﺼـﯿﺤﺘﯽ‬‫ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ ﮐﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﻫﺮ ﻃﻮر ﮐﻪ داﻧﯽ ﺧﺼـﻤﺎن را ﺧﻮﺷـﻨﻮد ﮐﻨﯽ و از ﮐﺴـﯽ ﻗﺮض ﻧﺴـﺘﺎﻧﯽ و اﮔﺮ ﺿـﺮوري ﺷﻮد زود در اداي آن ﮐﻮﺷﯽ‬‫اﻟﻘﺼﻪ ﭼﻮن از آﻧﺠﺎ ﺑﺪﻫﻠﯽ رﺳـﯿﺪم وﻗﺘﯽ از ﻋﺰﯾﺰي ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻋﺎرﯾﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮدم و از ﻣﻦ ﻏﺎﺋﺐ ﺷﺪه ﺑﻮد رﻓﺘﻢ ﮐﻪ ﻣﺨﺪوم وﻗﺘﯽ ﮐﺘﺎﺑﯽ از‬‫ﺷﻤـﺎ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮدم از ﭘﯿﺶ ﻣﻦ ﮔﻢ ﺷـﺪ اﻧﺸـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎﻏـﺬي ﺣﺎﺻﻞ ﮐﻨﻢ و ﻫﻤﺎن ﻧﺴـﺨﻪ ﺗﺤﺮﯾﺮ ﻧﻤﻮده ﺑﺸـﻤﺎ رﺳﺎﻧﻢ آن ﻋﺰﯾﺰ ﮔﻔﺖ ﺑﻠﯽ از‬‫ﻣﻘﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺗﻮ ﻣﯽآﺋﯽ ﻫﻤﯿﻦ ﺛﻤﺮه دﻫﺪ ﮐﻪ ﺧﻮﺷـﻨﻮدي ﺧﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد ﺑﺮو ﮐﻪ ﻣﻦ آن ﮐﺘﺎب را ﺑﺘﻮ ﺑﺨﺸـﯿﺪم ﻫﻢ از ﺷـﯿﺦ ﻧﻈﺎم‬‫اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﻨﻘﻮﻟﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن ﺷـﻬﺮ دﻫﻠﯽ آﻣـﺪم ﻣﺮا آن ﭼﻨـﺎن ﺟـﺎي و ﻣﺎواي ﻧﺒﻮد ﮐﻪ ﻣﺴـﮑﻦ ﺳﺎزم و ﺑﻤﺸـﻐﻮﻟﯽ ﺣﻖ ﭘﺮدازم و در ﺻـﺤﺮا‬‫ﻣﯽرﻓﺘﻢ و ﻣﺸـﻐﻮل ﻣﯽﺷﺪم روزي دروﯾﺸﯽ ﭘﺎكﮐﯿﺸﯽ دﯾﺪم ازو ﭘﺮﺳﯿﺪم أي ﻣﺨﺪوم ﺷﻤﺎ ازﯾﻦ ﺷﻬﺮﯾﺪ ﮔﻔﺖ ﺑﻠﯽ ﺑﺎز ﮔﻔﺘﻢ درﯾﻦ ﺷﻬﺮ‬‫ﺑﺨﻮاﻫﺶ ﻃﺒﻊ ﺳـﺎﮐﻦ ﻣﺒﺎﺷـﯿﺪ ﮔﻔﺖ ﺑﺨﻮاﻫﺶ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﮐﺴـﯽ ﺑـﺪﯾﻦ اﻣﻨﻮي ﺧﻠﻖ ﺳـﮑﻮﻧﺖ ﻧﮕﯿﺮد ﻣﮕﺮ ﺑﻀـﺮورت ﭘﺲ ﻫﻤـﺎن دروﯾﺶ‬‫ﺣﮑﺎﯾﺖ ﮐﺮد ﮐﻪ دروﯾﺸـﯽ ﺧﺮﻗﻪﭘﻮﺷﯽ ﻣﺸﻐﻮﻟﯽ را دﯾﺪم وي ﻣﺮا ﮔﻔﺖ اﮔﺮ ﺳﻼﻣﺘﯽ اﯾﻤﺎن و اﺳﺘﻘﺎﻣﺖ در ﻋﺒﺎدت ﻣﯽﺧﻮاﻫﯽ درﯾﻦ ﺷﻬﺮ‬‫ﻣﺒـﺎش ﮐﻪ ﻣﻨﺒﻊ ﻓﺴﻖ ﺷـﺪه اﺳﺖ ﻣﻦ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ درﯾﻦ ﺷـﻬﺮ ﻧﺒﺎﺷﻢ و ﺧﻮد را ﺟﺎي دﯾﮕﺮ اﻧـﺪازم ﺷـﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﮔﻮﯾـﺪ ﮐﻪ ﭼﻮن از ان‬‫دروﯾﺶ اﯾﻦ ﺳﺨﻦ اﺳﺘﻤﺎع ﻧﻤﻮدم ﻋﺰم ﮐﺮدم ﮐﻪ دﯾﮕﺮ در ﺷﻬﺮ ﻣﺘﻮﻃﻦ ﻧﺒﺎﺷﻢ ﺗﺠﺪﯾﺪ وﺿﻮ ﻧﻤﻮده دوﮔﺎﻧﻪ ادا ﻧﻤﻮدم و ﻣﻨﺎﺟﺎت ﮐﺮدم ﺑﺎر‬‫ﺧﺪاﯾﺎ ﻣﻦ ازﯾﻦ ﺷـﻬﺮ ﺑﺪر آﻣﺪهام ﺑﺎﺧﺘﯿﺎر ﺧﻮد ﺟﺎي ﻧﻤﯽﺧﻮاﻫﻢ ﮐﻪ در آﻧﺠﺎ ﺑﺎﺷﻢ ﻫﺮ ﺟﺎ ﮐﻪ ﺧﯿﺮﯾﺖ دﯾﻨﯽ و ﺻـﻼﺣﯿﺖ ﯾﻘﯿﻦ ﻣﻦ ﺑﺎﺷـﺪ‬‫ﺑـﺪاﻧﺠﺎ دار ﻧﺎﮔـﺎه از ﻃﺮﻓﯽ آوازي ﺑﺮآﻣـﺪ ﮐﻪ ﺟـﺎي ﺗـﻮ ﻏﯿـﺎث ﭘـﻮرﺳﺖ و ﻏﯿـﺎث ﭘـﻮر ﻣﻮﺿـﻌﯽ ﻣﺠﻬﻮل و ﻧـﺎﻣﻌﺮوف ﺑﻮد ﮐﻪ ﻫﯿﭽﮑﺲ‬‫ﻧﻤﯽداﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺠـﺎﺳﺖ ﺷـﯿﺦ را دوﺳـﺘﯽ ﺑﻮد ازو ﺗﻔﺘﯿﺶ ﻧﻤﻮده ﺑﻤﻮﺿﻊ ﻏﯿـﺎﺛﭙﻮر آﻣـﺪ دﯾـﺪ ﮐﻪ ﺑﮑﺮاﻧﻪ آب ﻣﻮﺿـﻌﯿﺴﺖ ﻣﺨﺘﺼـﺮ آﻧﺠﺎ‬‫ﺳﺎﮐﻦ ﮔﺸﺖ و ﺑﻔﺮاغ ﺧﺎﻃﺮ ﺑﻌﺒﺎدت ﻣﺸـﻐﻮل ﺷﺪ ﻗﻀﺎ را ﺳـﻠﻄﺎن ﻣﻌﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﮐﯿﻘﺒﺎد ﻧﺒﯿﺮه ﺳـﻠﻄﺎن ﻏﯿﺎث اﻟﺪﯾﻦ ﮐﻪ در ان ﻋﺼﺮ ﭘﺎدﺷﺎه ﺑﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 198‬از ‪581‬‬‫در ﻣﻮﺿﻊ ﮐﯿﮑﻮﮐﻬﺮي ﻧﺰدﯾﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪223 :‬‬‫ﻏﯿـﺎﺛﭙﻮر ﺷـﻬﺮي آﺑﺎدان ﺳﺎﺧﺖ ﭼﻮن ﺑﻤﻮﺿﻊ ﻏﯿﺎثﭘﻮر ﻧﺰدﯾﮏ ﺑﻮد اﻧﺒﻮه ﺧﻼﺋﻖ ﺑﺴـﯿﺎر ﺷـﺪ و اﻋﺘﻘﺎد ﻣﺮدم ﺑﺮﺳﻮخ ﭘﯿﻮﺳﺖ ﭘﯿﺸﺘﺮ از اﻫﻞ‬‫دوﻟﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﻮاره ﻣﺎﺋﻞ ﺑﻔﺴﻖ و ﻓﺠﻮر ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺷـﯿﺦ اﻧﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده ﺑﺼـﻼح دﯾﻨﯽ و ﻓﻼح ﯾﻘﯿﻨﯽ ﻣﺴﺘﻠﺰم و ﻣﺴﺘﺤﮑﻢ ﮔﺮدﯾﺪﻧﺪ ﺷﯿﺦ‬‫از ﺑﺮاي ازدﺣﺎم ﺧﻠﻖ ﻣﯽﺧﻮاﺳﺖ از دﻫﻠﯽ ﺑﻄﺮﻓﯽ اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻫﻤﺎن روز ﻣﺮدي ﺻﺎﺣﺐ ﮐﻤﺎل ﭘﯿﺶ اﯾﺸﺎن رﺳﯿﺪه و اﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﺧﻮاﻧﺪ‬‫آن روز ﮐﻪ ﻣﻪ ﺷﺪي ﻧﻤﯽداﻧﺴﺘﯽ ﮐﺎﻧﮕﺸﺖﻧﻤﺎي ﻋﺎﻟﻤﯽ ﺧﻮاﻫﯽ ﺷﺪ‬‫ﺷﯿﺦ ﮔﻔﺖ ﺑﺎري ﻣﺸـﻬﻮر ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺷﺪ ﭘﺲ ﻫﻤﺎن ﻣﺮد ﻏﯿﺐ ﮔﻔﺖ ﮔﺮﻓﺘﻢ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﺲ ﻣﺸـﻬﻮر ﮔﺸﺖ ﺳـﻠﻮك ﺑﻤﺮدم ﺑﺪﯾﻦ ﻧﻤﻂ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ‬‫در ﻗﯿـﺎﻣﺖ اﯾﻦ ﮐﺲ از روي ﻣﺒـﺎرك ﺣﻀـﺮت رﺳـﺎﻟﺖ ﭘﻨﺎه ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺷـﺮﻣﻨﺪه ﻧﮕﺮدد ﭼﻮن آن ﻣﺮد ﺧـﺪا اﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﺎﺗﻤﺎم‬‫رﺳﺎﻧﯿﺪ ﻃﻌﺎم ﻃﻠﺐ ﻧﻤﻮدﻧﺪ آن ﻣﺮد ﻏﯿﺐ اﺻﻼ دﺳﺖ ﺑﻄﻌﺎم ﻧﺒﺮد ﭼﻮن ﺷﯿﺦ ﻋﺰم ﺟﺰم ﮐﺮد ﮐﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﻫﻢ در آن ﻣﻘﺎم ﺑﻤﺎﻧﺪ و ﺧﺎص و ﻋﺎم‬‫را ﻧﻔﻊ رﺳﺎﻧـﺪ آن ﺟﻮان ﻟﻘﻤﻪ ﭼﻨﺪ از ان ﻃﻌﺎم ﺧﻮرد و ﺑﺪر آﻣﺪ و ﺷـﯿﺦ در آن ﻣﻘﺎم ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ ﻧﻘﻠﺴﺖ از ﻧﺼـﯿﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد اودﻫﯽ‬‫ﻗﺪس ﺳـﺮه ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ را ﺻﻮم دوام ﺑﻮد از ﻏﯿﺎﺛﭙﻮر روز ﺟﻤﻌﻪ ﺑﺸـﻬﺮ ﭘﯿﺎده ﺗﺸﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮدي روزي ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺷﯿﺦ رﺳﯿﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ‬‫ﻣﺮا ﻣﺮﮐﺒﯽ ﺑﻮدي ﮐﻪ درﯾﻦ ﻫﻮاي ﮔﺮم ﺳﻮار ﺑﻨﻤﺎز ﻣﯽرﻓﺘﻢ ﺑﻬﺘﺮ ﺑﻮدي ﺧﺎدم ﺷﯿﺦ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻣﻠﮑﯿﺎر ﭘّﺮان اﺳﭙﯽ داﺷﺖ ﺷﯿﺦ ﻣﻠﮑﯿﺎر او را‬‫در ﺧﻮاب ﻧﻤﻮد اﺳﭙﯽ ﮐﻪ ﺗﻮ داري ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺷـﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ اوﻟﯿﺎ ﻗﺪس ﺳـﺮه ﺑﮕﺬران ﮐﻪ او روزهدار ﺑﻪ ﻣﺴـﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﭘﯿﺎده ﻣﯽرود آن‬‫ﺧﺎدم اﺷﺎرت را ﺑﻌﻤﻞ ﻧﯿﺎورد ﻣﮕﺮ روز دﯾﮕﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﺧﻮاب دﯾﺪ ﭘﺲ اﺳﭗ را ﮔﺮﻓﺘﻪ ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﻗﺪس ﺳـﺮه آورد و ﺻﻮرت ﺧﻮاب‬‫ﺑـﺎز ﻧﻤﻮد ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﻣﻮد ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺷـﻤﺎ ﺑﺎﺷـﺎرت ﺷـﯿﺦ ﺧﻮد اﯾﻦ اﺳﭗ را آوردهاﯾـﺪ ﺗﺎ ﻣﻦ ﻫﻢ از ﭘﯿﺮ اﺷﺎرت ﻧﯿﺎﺑﻢ ﻗﺒﻮل ﻧﮑﻨﻢ ﺷﺐ ﺳﻮم آن‬‫ﺧﺎدم را ﺷـﯿﺦ ﻣﻠﮑﯿﺎر در ﺧﻮاب ﻧﻤﻮد و دﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﺮو اﺳﭗ را ﭘﯿﺶ ﺣﻀـﺮت ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﻗﺪس ﺳـﺮه ﺑﺒﺮﮐﺖ اﻣﺸﺐ ﺣﻀـﺮت ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻗّﺪس ﺳـﺮه ﺑﺎ او اﺷﺎرت ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺒﺎح ﺧﺎدم اﺳﭗ را ﺑﺮد و اﯾﺸﺎن ﻗﺒﻮل ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﺷـﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ را در ﻣﻼزﻣﺖ ﭘﯿﺮ ﺧﻮد ﺷﯿﺦ‬‫ﻓﺮﯾـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﺎ ﺷـﯿﺦ ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﻠﮑﯿﺎر ﭘّﺮان ﻣﻼﻗﺎت ﺷـﺪه ﺑﻮد اّﻣﺎ ﺷـﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻌﺪ از وﻓﺎت اﯾﺸﺎن ﺑﺪﻫﻠﯽ آﻣﺪﻧﺪ ﻧﻘﻠﺴﺖ از ﻣﻮﻻﻧﺎ‬‫ﺿﯿﺎء اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻨﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺳـﻠﻄﺎن ﻋﻼء اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﮐﻪ ﭘﺪر ﺳـﻠﻄﺎن ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻮد روزي ﻗﻨﺒﺮﺑﯿﮓ ﻧﺎﻣﯽ را ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺷـﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻓﺮﺳـﺘﺎد و اﻋﻼـم داد ﮐﻪ ﻣـﺪﺗﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻟﺸـﮑﺮ ﻋﻈﯿﻢ را ﺑـﺎ اﻟﻒﺧـﺎن ﮐﻪ ﺑﺮادر ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻣﻨﺴﺖ ﺑﻄﺮف ارﻧﮕـﻞ ﮐﻪ وﻻـﯾﺘﯿﺴﺖ در ﻃﺮف‬‫ﺟﻨﻮب ﻓﺮﺳـﺘﺎدهام و ﺧﺒﺮي ﺗـﺎ ﻏـﺎﯾﺖ ازو ﻧﺮﺳـﯿﺪه ﺑـﺪﯾﻦ ﺳـﺒﺐ ﺧﺎﻃﺮ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻣﺘﻔﮑﺮﺳﺖ و ﻣﺮا ﻧﯿﺰ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﻣﯽرﺳـﺪ ﮐﻪ ﺧﻮد ﻫﻢ ﻟﺸـﮑﺮي‬‫ﺑﺪاﻧﺼﻮب ﺑﺮم اﮔﺮ ﺣﻀـﺮت ﺷـﯿﺦ زﻣﺎﻧﯽ ﻗﺪم رﻧﺠﻪ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ و ﺷﺒﺴـﺘﺎن ﻣﺮا ﺑﺸﻤﻊ ﺟﻤﺎل ﺑﺎ ﮐﻤﺎل ﺧﻮد ﻣﻨﻮر ﺳﺎزﻧﺪ ﻣﺼﻠﺤﺖ ﮐﺎر ﺑﺪاﻧﭽﻪ‬‫ﺑﺨﺎﻃﺮ ﻣﺒﺎرك ﮐﻪ ﻣﮑﺎن و ﻣﺤﻞ واردات ﻏﯿﺒﯿﺴﺖ ﺑﺮﺳﺪ ﺑﺮ ان ﻋﻤﻞ ﻧﻤﻮده ﺷﻮد ﻣﮕﺮ ﺳـﻠﻄﺎن ﻋﻼء اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ را اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ در دل ﺑﻮد‬‫ﮐﻪ ﺑﺪﯾﻦ ﺑﻬﺎﻧﻪ ﻗﺪم ﻣﺒﺎرك ﺧﻮد را ﺣﻀﺮت ﺷﯿﺦ در ﺧﺎﻧﻪ او ﺑﯿﺎورد و ﺷﺮف ﻣﻼﻗﺎت او ﻣﻌﺮز ﮔﺮدد و ﻣﯿﺎن ﺳﻼﻃﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪224 :‬‬‫ﺑـﺪﯾﻦ ﺗﺸـﺮﯾﻒ ﻣﻤﺘﺎز ﮔﺮدد ﭼﻮن ﺷـﯿﺦ از ﻗﻨﺒﺮﺑﯿﮓ ﭘﯿﻐﺎم ﺳـﻠﻄﺎن ﺷـﻨﯿﺪ ﻟﺤﻈﻪ ﺳـﺮ در ﮔﺮﯾﺒﺎن ﺗﻔﮑﺮ ﻓﺮو ﺑﺮد ﭘﺲ ﺑﻪ ﻗﻨﺒﺮﺑﯿﮓ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ‬‫دﻋﺎﺋﯽ ﺑﺨـﺪﻣﺖ ﺳـﻠﻄﺎن رﺳﺎﻧﯿﺪ و ﻋﺮض ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﮐﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺷـﻤﺎ را ﻏﻢﺧﻮاري ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﺎن ﻻزﻣﺴﺖ ﻓﻘﯿﺮ را ﻧﯿﺰ ﻻزﻣﺴﺖ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻓﺮدا ﻣﮋده ﻓﺘﺢ ﺑﮑﻠﯽ و ﺧﺒﺮ ﺳـﻼﻣﺘﯽ ﺑﺮادر و ﻟﺸﮑﺮ ﻣﯽرﺳﺪ و در ﻣﻌﺪود اﯾﺎم اﻟﻒﺧﺎن ﻧﯿﺰ ﺳﺎﻟﻢ و ﻏﺎﻧﻢ ﺑﯿﺎﯾﺪ ﻗﻨﺒﺮﺑﯿﮏ ﭘﯿﺶ ﺳﻠﻄﺎن رﻓﺖ‬‫و ﺑﺸﺎرﺗﯽ ﮐﻪ از ﺷـﯿﺦ ﺷـﻨﯿﺪه ﺑﻮد ﻋﺮض ﻧﻤﻮد ﺳﻠﻄﺎن را ازﯾﻦ ﮐﻼم ﻓﺮﺣﺖ اﻧﺠﺎم اﻧﺸﺮاح ﺗﻤﺎم روي دادﻧﺪ و ﻧﺬر ﮐﺮد ﮐﻪ اﮔﺮ ﻓﺮدا ﻣﮋده‬‫ﻓﺘـﺢ ارﻧﮕﻞ و ﺧﺒﺮ اﻟﻒﺧﺎن و ﻟﺸـﮑﺮ ﺑﺮﺳﺪ ﭘﺎﻧﺼﺪ دﯾﻨﺎر ﺳـﺮخ ﺑﺮاي دروﯾﺸﺎن ﺧﺎﻧﻘﺎه اﯾﺸﺎن ﺷـﮑﺮاﻧﻪ ﻓﺮﺳـﺘﺪ ﺑﻔﺮﻣﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ روز دوم‬‫ﺑﻮﻗﺖ ﭼﺎﺷﺖ ﻧﺎﻗﻪ ﺳﻮاري ﺑﺎ ﻋﺮاﺋﺾ ﺑﺸﺎرت ﻓﺘﺢ ارﻧﮕﻞ رﺳﯿﺪ و ﺑﺴﻠﻄﺎن رﺳﺎﻧﯿﺪ ﺳﻠﻄﺎن ﻣﺬﮐﻮر را ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺷﯿﺦ اﻋﺘﻘﺎد و اﺗﺤﺎد ﺑﯿﺶ از‬‫ﺑﯿﺶ ﮔﺸﺖ و ﭘﺎﻧﺼﺪ دﯾﻨﺎر ﻧﺬر ﺑﺪﺳﺖ ﻗﻨﺒﺮﺑﯿﮓ ﻣﺬﮐﻮر ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﺳـﺘﺎد ﺑﯿﺎورد و در ﭘﯿﺶ ﺷـﯿﺦ ﻧﻬﺎد ﻫﻤﺎﻧﺮوز ﻗﻠﻨﺪري اﺳـﻔﻨﺪﯾﺎر‬‫ﻧﺎم از ﺧﺮاﺳﺎن آﻣﺪه ﺑﻮد ﺧﻮد را ﭘﯿﺸﺘﺮك ﺑﮑﺸـﯿﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ روش ﻗﻠﻨﺪراﻧﺴﺖ ﮔﻔﺖ اﯾﻬﺎ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻬﺪاﯾﺎ ﻣﺸﺘﺮك ﺷﯿﺦ ﺗﺒﺴﻢ ﻧﻤﻮده ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 199‬از ‪581‬‬‫ﺗﻨﻬﺎ ﺧﻮﺷﺘﺮك و ﭘﺎﻧﺼﺪ دﯾﻨﺎر ﺑﺎو دادﻧﺪ ﻧﻘﻠﺴﺖ از ﺷـﯿﺦ ﻧﺼـﯿﺮ اﻟﺪﯾﻦ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﯿﻤﺎر ﮔﺸﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺮدم ﻗﻄﻊ اﻣﯿﺪ‬‫زﯾﺴـﺘﻦ او ﮐﺮدﻧﺪ ﻧﺎﮔﺎه ﺷﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻌﯿﺎدت او ﻗﺪم رﻧﺠﻪ ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ و ﻗﺎﺿﯽ در ﺟﺎن ﮐﻨﺪن ﺑﻮد و ﺑﮑﻠﯽ از ﺷﻌﻮر رﻓﺘﻪ ﺣﻀﺮت ﺷﯿﺦ‬‫دﺳﺖ ﻣﺒﺎرك ﺑﺮوﯾﺶ ﻓﺮود آورد ﻓﯽ اﻟﺤﺎل ﻗﺎﺿـﯽ ﺑﻬﻮش آﻣـﺪ ﺑﺮﺧﻮاﺳﺖ و ﺳـﺮ در ﻗﺪم ﺷـﯿﺦ ﻧﻬﺎد و ﺻـﺤﺖ ﮐﻠﯽ ﯾﺎﻓﺖ ﮔﻮﯾﯽ ﻫﺮﮔﺰ‬‫ﻣﺮﯾﺾ ﻧﺒﻮد ﻧﻘﻠﺴﺖ از ﺷـﯿﺦ ﻣـﺬﮐﻮر ﮐﻪ ﻣﺮﯾـﺪي از ﻣﺮﯾـﺪان ﺣﻀـﺮت ﺷـﯿﺦ ﺑﺎﻏﯽ داﺷﺖ در آﻧﺠﺎ اﺳـﺘﺪﻋﺎ ﻧﻤﻮد و ﻗﻮاﻻن ﺑﺮاي اﺳـﺘﻤﺎع‬‫ﺣﺎﺿـﺮ آورده و ﺑﻘﺪر ﻃﻌﺎﻣﯽ ﻣﻬﯿﺎ ﮐﺮد ﭼﻮن ﺳﻤﺎع در دادﻧﺪ ﻣﺮدم ﺑﯿﺤﺪ و ﻋﺪ از اﻃﺮاف ﺟﻤﻊ آﻣﺪﻧﺪ ﻃﻌﺎم آن ﻗﺪر ﻧﺒﻮد ﮐﻪ ده ﮐﺲ را‬‫ﮐﻔﺎﯾﺖ ﮐﻨﺪ ﺑﻌﺪ از اﺗﻤﺎم ﺳﻤﺎع ﺻﺎﺣﺐ ﻃﻌﺎم ﻣﺘﺤﯿﺮ ﮔﺸﺖ ﺷﯿﺦ درﯾﺎﻓﺖ ﺑﻤﺒﺸﺮ ﮐﻪ ﺧﺎدم اﯾﺸﺎن ﺑﻮد اﺷﺎرت ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ دو ﮐﺲ را‬‫ﯾﮑﺠـﺎ ﺑﻨﺸـﺎن و ﻫﺮ ﻧﺎن را ﭼﻬﺎر ﭘﺎره ﮐﻦ و در ﻧﺎن ﺧﻮرش اﻧـﺪاز ﻣﺒﺸـﺮ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﮐﺮد ﺑﻘـﺪرت اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺗﻤﺎم ﻣﺮدم ﺳـﯿﺮ ﺷﺪﻧـﺪ و ﻃﻌﺎم‬‫ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪ ﻧﻘﻠﺴﺖ از ﺷﯿﺦ ﺷﺮف اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﯾﺤﯿﺎي ﻣﻨﯿﺮي ﮐﻪ در ﺑﻬﺎر آﺳﻮدهاﻧﺪ ﮐﻪ در ﻗﺼﺒﻪ ﺳﺎوه داﻧﺸﻤﻨﺪي ﺑﻮد در ﺧﺎﻧﻪ او‬‫آﺗﺶ ﮔﺮﻓﺖ و ﻓﺮﻣﺎن اﻣﻼك او ﺑﺴﻮﺧﺖ و در دﻫﻠﯽ آﻣﺪ و ﻣﮑﺮر ﻓﺮﻣﺎﻧﯽ ﺑﻬﻤﺎن ﻣﻀﻤﻮن ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﻮد و آن ﻓﺮﻣﺎن ﻧﯿﺰ در راه از ﺑﻐﻠﺶ‬‫اﻓﺘﺎد ﭼﻮن ﺑﺨﺎﻧﻪ ﺧﻮد رﺳـﯿﺪ ﻓﺮﻣﺎن در ﺑﻐﻞ ﻧﯿﺎﻓﺖ ﻓﯽ اﻟﺤﺎل ﻣﻀـﻄﺮﺑﻮار ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺷـﯿﺦ ﺷـﺘﺎﻓﺖ و ﺻﻮرت ﺣﺎل ﺑﺎز ﻧﻤﻮد ﺷﯿﺦ ﻗﺪس ﺳﺮه‬‫ﻓﺮﻣﻮد ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻧـﺬر ﮐﻦ ﮐﻪ ﭼﻮن ﻓﺮﻣﺎن ﺑﯿﺎﺑﯽ ﺣﻠﻮا ﺑﺮوح ﻣﻘﺪس ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻗﺪس ﺳـﺮه ﺣﺎﺿـﺮ آري ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻗﺒﻮل ﮐﺮد ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﻣﻮد‬‫ﻫﻤﯿﻦ زﻣﺎن ﺑﺮﺧﯿﺰ و ﺣﻠﻮا ﺣﺎﺿﺮ ﮐﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﺮﺧﻮاﺳﺖ و ﺑﺮ در ﺧﺎﻧﻘﺎه ﺷﯿﺦ ﺣﻠﻮاﺋﯽ ﺑﻮد ﭼﻨﺪ درم ﺑﺪو داد ﮐﻪ ﺣﻠﻮاي ﺑﺨﺮد ﭼﻮن ﺣﻠﻮاي‬‫ﮐﺎﻏـﺬ ﺑـﺪر آورد ﮐﻪ ﺣﻠﻮاي ﭘﯿﭽـﺪ و ﺑﺪﺳﺖ او دﻫﺪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﭼﻮن ﻧﻈﺮ ﮐﺮد ﻓﺮﻣﺎن ﺧﻮد را دﯾﺪ ﺑﺸـﻨﺎﺧﺖ ﻓﯽ اﻟﺤﺎل از ﺣﻠﻮاﺋﯽ ﺑﺴـﺘﺪ و ﺑﺎ‬‫ﺣﻠﻮا ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺷﯿﺦ آورد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪225 :‬‬‫و ﺳـﺮ در ﻗـﺪم ﺷـﯿﺦ ﻧﻬﺎد او را ﮐﺮاﻣﺎت ﺑﺴـﯿﺎر اﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻫﻤﯿﻦ ﻗﺪر اﺧﺘﺼﺎر رﻓﺖ ﺳﻦ ﻣﺒﺎرك او ﻧﻮد و ﭼﻬﺎر ﺑﻮد ﻗﺪس ﺳـﺮه اﻟﻌﺰﯾﺰ و‬‫ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در اﺧﺒﺎر اﻻﺧﯿﺎر ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟﺤﻖ و اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪاوﻧﯽ ﻗﺪس ﺳـﺮه ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺷﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺤﻖ و اﻟﺪﯾﻦ ﻧﺎم او‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑـﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑـﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺠـﺎرﯾﺴﺖ و ﻟﻘﺐ او ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ و ﻧﻈـﺎم اوﻟﯿـﺎﺳﺖ وي از ﻣﺤﺒﻮﺑـﺎن و ﻣﻘﺮﺑـﺎن درﮔـﺎه اﻟﻬﯿﺴﺖ دﯾـﺎر‬‫ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن ﻣﻤﻠﻮﺳﺖ از آﺛـﺎر ﺑﺮﮐﺎت او ﺟـﺪ او ﺧﻮاﺟﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﺨﺎري و ﺟـﺪ ﻣﺎدري او ﺧﻮاﺟﻪ ﻋﺮب ﻫﺮ دو از ﺑﺨﺎرا آﻣﺪﻧـﺪ و ﻣـﺪﺗﯽ در‬‫ﻻﻫﻮر ﺑﻮده و ﺑﻌـﺪ از ان در ﺑـﺪاون آﻣـﺪه ﺳـﮑﻮﻧﺖ ﺳﺎﺧﺘﻨـﺪ و ﭘﺪر او ﺧﻮاﺟﻪ اﺣﻤﺪ در ﺻـﻐﺮ ﺳﻦ از ﺳـﺮ او رﻓﺖ و ﻫﻢ در ﺳﻮاد ﺑﺪاون‬‫ﻣﺪﻓﻦ ﯾﺎﻓﺖ ﺷﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﭼﻮن ﻗﺪري ﺑﺰرگ ﺷﺪ واﻟﺪه او را در ﻣﮑﺘﺐ اﻧﺪاﺧﺖ ﮐﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺨﻮاﻧﺪ و ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ ﺧﻮاﻧﺪن ﮔﺮﻓﺖ و ﻫﻢ در‬‫اﯾﺎم ﺻﻐﺮ ﺳﻦ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﺷﺮﯾﻔﺶ ﻗﺮﯾﺐ ﺑﺪوازده ﺳﺎل ﺑﻮد ﮐﺘﺎب ﻟﻐﺖ ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪ ﻣﺮدي ﮐﻪ او را اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻗﻮال ﮔﻔﺘﻨﺪي ﺑﺨﺪﻣﺖ اﺳﺘﺎد او از‬‫ﻣﻠﺘﺎن آﻣﺪ و ﺣﮑﺎﯾﺖ ﮐﺮد ﮐﻪ ﻣﻦ ﭘﯿﺶ ﺷـﯿﺦ ﺑﻬﺎء اﻟﺪﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ ﺳﻤﺎع ﮔﻔﺘﻪام و اﯾﻦ ﻗﻮل ﻣﯽﮔﻔﺘﻢ ﻟﻘﺪ ﻟﺴﻌﺖ ﺣﯿﮥ اﻟﻬﻮي ﮐﺒﺪي ﻣﺼﺮاع‬‫دوم ﯾﺎد ﻧﯿﺎﻣـﺪ ﺷـﯿﺦ ﯾﺎد داد ﺑﻌـﺪ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺷـﯿﺦ ﺑﻬﺎء اﻟﺪﯾﻦ ﮔﻔﺘﻦ ﮔﺮﻓﺖ ﮐﻪ آﻧﺠﺎ ذﮐﺮ ﭼﻨﯿﻦ و ﺗﻌﺒﺪ ﭼﻨﯿﻦ ﺗﺎ ﮐﻨﯿﺰﮐﺎﻧﯽ ﮐﻪ آس ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬‫ﻫﻢ ذﮐﺮ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨـﺪ اﯾﻦ و ﻣﺎﻧﻨـﺪ اﯾﻦ ﺑﺴـﯿﺎر ﮔﻔﺖ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﯿـﭻ در دل او ﻧﻨﺸـﺴﺖ ﺑﻌـﺪ از ان ﺣﮑـﺎﯾﺖ ﮐﺮد ﮐﻪ از آﻧﺠـﺎ در اﺟﻮد ﻣﻦ‬‫آﻣﺪم ﺷﺎﻫﯽ دﯾﺪم ﭼﻨﯿﻦ و ﭼﻨﺎن ﺑﺴـﻤﺎع اﯾﻦ ﮐﻠﻤﺎت در دل او ﻣﺤﺒﺘﯽ و ارادﺗﯽ ﭘﯿﺪا ﺷﺪ ﮐﻪ از ﺧﻮد رﻓﺖ از آﻧﮕﺎه ﺑﺎز ﺗﺨﻢ ﻣﺤﺒﺖ ﺷﯿﺦ‬‫ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ در زﻣﯿﻦ ﺳـﯿﻨﻪ او ﻧﺸـﺴﺖ روز ﺑﺮوز ﺗﺴـﻘﯿﻪ و ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻣﯽﯾﺎﻓﺖ در ﻧﺸﺴﺘﻦ و ﺧﺎﺳﺘﻦ و ﺧﻮردن و ﺧﻔﺘﻦ ذﮐﺮ ﺷﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻣﯽﮐﺮد ﺑﻌﺪ از ان ﺑﻘﺼﺪ ﺗﻌﻠﻢ ﺑﺪﻫﻠﯽ آﻣﺪ و ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻋﻠﻢ ﮐﺮد و ﻣﻘﺎﻣﺎت ﺣﺮﯾﺮي را ﭘﯿﺶ ﺷﻤﺲ اﻟﻤﻠﮏ ﮐﻪ ﺻﺪر وﻻﯾﺖ ﺑﻮد ﺗﻠﻤﺬ ﮐﺮد‬‫و ﯾـﺎد ﮔﺮﻓﺖ و ﻋﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﺧﻮاﻧـﺪ و او را در ﻃـﺎﻟﺐ ﻋﻠﻤـﺎن ﻧﻈـﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﺤﺎث ﮔﻔﺘﻨـﺪي ﺑﻌـﺪ از ان ﺑﺸﻮق ارادت ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﯾـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﺑﺎﺟﻮدﻫﻦ رﻓﺖ و وي در آن زﻣﺎن ﺑﺴﺖ ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮد ﺷـﺶ ﺳﭙﺎره ﻗﺮآن ﭘﯿﺶ ﺷﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺗﺠﻮﯾﺪ ﮐﺮد و ﺷﺶ ﺑﺎب از ﻋﻮارف ﻧﯿﺰ ﺳﻨﺪ‬‫ﮐﺮد و ﺗﻤﻬﯿﺪ اﺑﻮ ﺷـﮑﻮر ﺳـﻠﻤﯽ و ﺑﻌﻀـﯽ ﮐﺘﺎﺑﻬﺎي دﯾﮕﺮ ﻧﯿﺰ ﭘﯿﺶ ﺷـﯿﺦ ﺧﻮاﻧﺪ ﻧﻘﻠﺴﺖ ﮐﻪ وي ﻓﺮﻣﻮد ﭼﻮن ﺳـﻌﺎدت ﭘﺎﯾﺒﻮس ﺷﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺮدم ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺳﺨﻨﯽ ﮐﻪ از ﺷﯿﺦ ﺷﻨﯿﺪم اﯾﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺧﻮاﻧﺪ‬‫أي آﺗﺶ ﻓﺮاﻗﺖ دﻟﻬﺎ ﮐﺒﺎب ﮐﺮده ﺳﯿﻼب اﺷﺘﯿﺎﻗﺖ ﺟﺎﻧﻬﺎ ﺧﺮاب ﮐﺮده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 200‬از ‪581‬‬‫ﺑﻌﺪ از ان ﺧﻮاﺳـﺘﻢ ﮐﻪ ﺷـﺮح اﺷﺘﯿﺎق ﺧﺪﻣﺖ اﯾﺸﺎن ﺑﺎز ﻧﻤﺎﯾﻢ دﻫﺸﺖ ﺣﻀﻮر ﻏﻠﺒﻪ ﮐﺮده ﻫﻤﯿﻦ ﻗﺪر ﮔﻔﺘﻢ ﮐﻪ اﺷﺘﯿﺎق ﭘﺎﺑﻮس ﻋﻈﯿﻢ ﻏﺎﻟﺐ‬‫ﺑﻮد ﭼﻮن اﺛﺮ دﻫﺸﺖ در ﻣﻦ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﮐﺮد ﻓﺮﻣﻮد ﻟﮑﻞ داﺧﻞ دﻫﺸﺘﻪ ﻫﻢ درﯾﻦ روز ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺷﯿﺦ ﺑﯿﻌﺖ ﮐﺮدم ﻋﺮﺿﻪ داﺷﺖ ﮐﺮدم ﻓﺮﻣﺎن‬‫ﭼﯿﺴﺖ ﺗﺮك ﺗﻌﻠﻢ ﮐﻨﻢ و ﺑـﺎوراد و ﻧﻮاﻓﻞ ﻣﺸـﻐﻮل ﺷﻮم ﻓﺮﻣﻮد ﻣﺎ ﮐﺴـﯽ را از ﺗﻌﻠﻢ ﻣﻨﻊ ﻧﻤﯽﮐﻨﯿﻢ آن ﻫﻢ ﮐﻦ اﯾﻨﻬﻢ ﮐﻦ ﺗﺎ ﻏﺎﻟﺐ ﮐﻪ آﯾﺪ‬‫دروﯾﺶ را ﻗﺪري ﻋﻠﻢ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻌﺪه ﺑﺎ ﻧﻌﻤﺖ ﺧﻼﻓﺖ ﻣﺸـﺮف ﺷﺪ و ﺑﺪﻫﻠﯽ آﻣﺪ و ﺗﺎ ﺷـﯿﺦ در ﺻﺪر ﺣﯿﺎت ﺑﻮد ﺳﻪ ﺑﺎر ﺑﺨﺪﻣﺖ او رﻓﺖ اّﻣﺎ‬‫در وﻗﺖ رﺣﻠﺖ ﺷﯿﺦ ﺣﺎﺿﺮ ﻧﺒﻮد ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺷﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ در وﻗﺖ رﺣﻠﺖ ﺧﻮاﺟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪226 :‬‬‫ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ و ﺧﻮاﺟﻪ در وﻗﺖ ﺳـﻔﺮ ﺧﻮاﺟﻪ ﺑﺰرگ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺤﻖ و اﻟﺪﯾﻦ ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ اﺳـﺮارﻫﻢ ﺣﺎﺿـﺮ ﻧﺒﻮدﻧﺪ ﺑﻌﺪ از ان در دﻫﻠﯽ ﺑﺎﺷﺎرت‬‫ﻏﯿﺒﯽ در ﻏﯿﺎثﭘﻮر ﮐﻪ اﻵن ﺧﺎﻧﻘﺎه او در آﻧﺠﺎﺳﺖ ﺳﮑﻮﻧﺖ ﮐﺮد ﻧﻘﻠﺴﺖ ﮐﻪ وي ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد در آﻧﮕﺎه ﮐﻪ ﻣﻌﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﮐﯿﻘﺒﺎد در آﻧﺠﺎ ﺷﻬﺮ‬‫ﻧﻮ ﺑﻨﺎ ﮐﺮد ﺧﻠﻖ ﺑﺮ ﻣﻦ اﻧﺒﻮه ﺷﺪ و آﻣﺪ و ﺷﺪ ﻣﻠﻮك و اﻣﺮ او ﺳﺎﺋﺮ ﻣﺮدم ﺑﺴـﯿﺎر ﺷﺪ ﺑﺎ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻢ ﮐﻪ ازﯾﻨﺠﺎ ﻫﻢ ﺑﺒﺎﯾﺪ رﻓﺖ درﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸـﻪ‬‫ﺑﻮدم ﮐﻪ ﻫﻤﺎﻧﺮوز در ﻧﻤﺎز دﯾﮕﺮ ﺟﻮاﻧﯽ درآﻣﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﺣﺴﻦ ﺑﻐﺎﯾﺖ ﻧﺤﯿﻒ اول ﺳﺨﻨﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﻦ ﮔﻔﺖ اﯾﻦ ﺑﻮد‬‫آن روز ﮐﻪ ﻣﻪ ﺷﺪي ﻧﻤﯽداﻧﺴﺘﯽ ﮐﺎﻧﮕﺸﺖﻧﻤﺎي ﻋﺎﻟﻤﯽ ﺧﻮاﻫﯽ ﺷﺪ‬‫ﺑﻌﺪ از ان اﯾﻦ ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اول ﺑﺎري ﻣﺸﻬﻮر ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺷﺪ ﭼﻮن اﯾﻦ ﮐﺲ ﻣﺸﻬﻮر ﺷﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﭼﻨﺎن ﺷﻮد ﮐﻪ ﻓﺮداي ﻗﯿﺎﻣﺖ از رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺷـﺮﻣﻨﺪه ﻧﻤﺎﻧﺪ آﻧﮕﺎه ﮔﻔﺖ ﭼﻪ ﻗﻮت و ﭼﻪ ﺣﻮﺻـﻠﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ از ﺧﻠﻖ ﮔﻮﺷﻪ ﮔﯿﺮﻧﺪ و ﺑﺤﻖ ﻣﺸﻐﻮل ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺣﻮﺻﻠﻪ‬‫آن ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺟﻮد ﺧﻠﻖ ﻣﺸـﻐﻮل ﺣﻖ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﭼﻮن اﯾﻦ ﺳـﺨﻨﻬﺎ ﺗﻤﺎم ﮐﺮد ﻗﺪري ﻃﻌﺎم ﭘﯿﺶ آوردم ﻧﺨﻮرد ﻣﻦ ﻫﻤﺎن زﻣﺎن ﻧﯿﺖ ﮐﺮدم‬‫ﮐﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎ ﺧﻮاﻫﻢ ﺑﻮد ﭼﻮن اﯾﻦ ﻧﯿﺖ ﮐﺮدم ﻗﺪري از ان آب ﺑﺨﻮرد و ﺑﺮﻓﺖ ﺑﻌﺪ از ان او را ﻧﺪﯾﺪم و ﭼﻮن ﻧﯿﺖ اﻗﺎﻣﺖ او درﺳﺖ ﺷﺪ‬‫ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ او را ﻗﺒﻮل ﻧﺎم داد و ﺧﺎص و ﻋﺎم را ﺑﻮي رﺟﻮع ﺷـﺪ و اﺑﻮاب ﻓﺘﻮح ﺑﺮ وي ﻣﻔﺘﻮح ﮔﺸﺖ و ﻋﺎﻟﻤﯽ از ﻣﻮاﺋـﺪ اﺣﺴﺎن و اﻧﻌﺎم او‬‫ﻓﻮاﺋـﺪ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻨـﺪ و او ﺧﻮد ﺑﺮﯾـﺎﺿﺖ و ﻣﺠﺎﻫـﺪه ﻣﯽﺑﻮد ﮔﻮﯾﻨـﺪ ﮐﻪ در آﺧﺮ ﻋﻤﺮ ﮐﻪ ﺳﻦ ﺷـﺮﯾﻔﺶ از ﻫﺸـﺘﺎد ﻣﺘﺠـﺎوز ﺷـﺪه ﺑﻮد ﺑﻐـﺎﯾﺖ‬‫ﻣﺠﺎﻫﺪه ﭘﯿﺶ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮد و ﺻﻮم دوام داﺷﺘﯽ و ﺑﻮﻗﺖ اﻓﻄﺎر اﻧﺪك ﭼﯿﺰي ﭼﺸـﯿﺪي و ﻃﻌﺎﻣﯽ ﮐﻪ وﻗﺖ ﺳـﺤﺮ ﺑﻮدي اﮐﺜﺮ ﭼﻨﺎن ﺑﻮدي ﮐﻪ‬‫ﻧﺨﻮردي ﺧﺎدم ﻋﺮﺿﻪ داﺷﺖ ﮐﺮدي ﮐﻪ ﻣﺨﺪوم وﻗﺖ اﻓﻄﺎر ﻃﻌﺎم ﮐﻤﺘﺮ ﻣﯽﺧﻮرﻧﺪ اﮔﺮ از ﻃﻌﺎم ﺳـﺤﺮ اﻧﺪك ﺗﻨﺎول ﻧﮑﻨﻨﺪ ﺣﺎل ﭼﻪ ﺷﻮد‬‫و ﺿـﻌﻒ ﻗﻮت ﮔﯿﺮد درﯾﻦ ﻣﺤﻞ ﺑﮕﺮﯾﺴﺘﯽ و ﮔﻔﺘﯽ ﮐﻪ ﭼﻨـﺪﯾﻦ ﻣﺴـﮑﯿﻨﺎن و دروﯾﺸﺎن در ﮐﻨﺠﻬﺎي ﻣﺴﺎﺟﺪ و دﮐﺎﻧﻬﺎ ﮔﺮﺳـﻨﻪ و ﻓﺎﻗﻪزده‬‫اﻓﺘﺎدهاﻧـﺪ اﯾﻦ ﻃﻌﺎم در ﺣﻠﻖ ﻣﻦ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻓﺮو رود ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻃﻌﺎم از ﭘﯿﺶ ﺑﺮﻣﯿﺪاﺷـﺘﻨﺪ ﻧﻘﻠﺴﺖ ﮐﻪ وي ﮔﻔﺖ وﻗﺘﯽ ﺑﺎ ﺷـﯿﺦ ﺧﻮد در ﮐﺸﺘﯽ‬‫ﻫﻤﺮاه ﺑﻮدم ﺷﯿﺦ ﻣﺮا ﭘﯿﺶ ﻃﻠﺒﯿﺪ و ﻓﺮﻣﻮد ﺑﯿﺎ ﺗﺮا ﭼﯿﺰي ﺑﮕﻮﯾﻢ ﭼﻮن ﺑﺪﻫﻠﯽ ﺑﺮوي در ﻣﺠﺎﻫﺪه ﺑﺎﺷﯽ ﺑﯿﮑﺎر ﺑﻮدن ﻫﯿﭻ ﻧﯿﺴﺖ روزه داﺷﺘﻦ‬‫ﻧﯿﻤﯽ راهﺳﺖ و اﻋﻤﺎل دﯾﮕﺮ ﭼﻮن ﻧﻤﺎز و ﺣـﺞ ﻧﯿﻤﯽ راه وﻗﺘﯽ دﯾﮕﺮ ﻓﺮﻣﻮد ﻣﻦ از ﺧﺪا ﺧﻮاﺳـﺘﻪام ﮐﻪ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺗﻮ از ﺧﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺨﻮاﻫﯽ‬‫ﺑﯿﺎﺑﯽ وﻗﺖ دﯾﮕﺮ ﻓﺮﻣﻮد از ﺑﺮاي ﺗﻮ ﻗـﺪري دﻧﯿﺎ ﻧﯿﺰ ﺧﻮاﺳـﺘﻪام و در وﻗﺖ ﺧﻼﻓﺖ ﻓﺮﻣﻮد ﻣﺠﺎﻫﺪه ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد ﺑﺮاي اﺳـﺘﻌﺪاد راه وﻗﺖ دﯾﮕﺮ‬‫در ﺣﺠﺮه ﺳﺮ ﺑﺮﻫﻨﻪ ﮐﺮده و ﺑﺸﺮه ﻣﺒﺎرك ﻣﺘﻐﯿﺮ ﺷﺪه ﻣﯽﮔﺸﺖ و اﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﻣﯽﮔﻔﺖ‬‫ﺧﻮاﻫﻢ ﮐﻪ ﻫﻤﯿﺸﻪ در رﺿﺎي ﺗﻮ زﯾﻢ ﺧﺎﮐﯽ ﺷﻮم و زﯾﺮ ﭘﺎي ﺗﻮ ﻧﯿﻢ‬‫ﻣﻘﺼﻮد ﻣﻦ ﺧﺴﺘﻪ ز ﮐﻮﻧﯿﻦ ﺗﻮﺋﯽ از ﺑﻬﺮ ﺗﻮ ﻣﯿﺮم و ﺑﺮاي ﺗﻮﯾﻢ‬‫ﭼﻮن ﺑﯿﺖ ﺗﻤﺎم ﮐﺮد ﺳـﺮ ﺑﺴـﺠﺪه ﻧﻬﺎد ﭼﻨﺪ ﮐﺮت ﻣﺜﻞ اﯾﻦ دﯾﺪم در ﺣﺠﺮه در رﻓﺘﻢ ﺳـﺮ در ﻗﺪم ﺷﯿﺦ ﻧﻬﺎدم ﻓﺮﻣﻮد ﺑﺨﻮاه ﭼﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﯽ‬‫ﻣﻦ ﭼﯿﺰي دﯾﻨﯽ ﺧﻮاﺳـﺘﻢ ﺷـﯿﺦ ﻣﺮا ﺑﺨﺸـﯿﺪ ﺑﻌﺪه ﭘﺸـﯿﻤﺎن ﺷﺪم ﮐﻪ ﭼﺮا ﻧﺨﻮاﺳﺘﻢ ﮐﻪ در ﺳﻤﺎع ﺑﻤﯿﺮم ﻧﻘﻠﺴﺖ ﮐﻪ وي ﺷﺐ ﺗﻨﻬﺎ در ﺣﺠﺮه‬‫ﺑﻮدي و در ﺑﺴﺘﯽ و ﺗﻤﺎم ﺷﺐ در راز و ﻧﯿﺎز ﺑﻮدي ﭼﻮن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪227 :‬‬‫روز ﺷﺪي ﻫﺮ ﮐﻪ را ﻧﻈﺮ ﺑﺮ ﺟﻤﺎل او اﻓﺘﺎدي ﺗﺼﻮر ﮐﺮدي ﻣﮕﺮ ﻣﺴﺘﯽ ﻃﺎﻓﺤﺴﺖ و از ﺑﺲ ﺑﯿﺪاري ﺷﺐ ﭼﺸﻤﻬﺎي ﻣﺒﺎرك او ﺳﺮخ ﺑﻮدي‬‫ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﯿﺮ ﺧﺴﺮو اﯾﻦ ﺑﯿﺖ در وﺻﻒ ﭘﯿﺮ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 201‬از ‪581‬‬‫ﺗﻮ ﺷﺒﺎﻧﻪ ﻣﯽﻧﻤﺎﺋﯽ ﺑﺒﺮ ﮐﻪ ﺑﻮدي اﻣﺸﺐ ﮐﻪ ﻫﻨﻮز ﭼﺸﻢ ﻣﺴﺘﺖ اﺛﺮ ﺧﻤﺎر دارد‬‫ﻧﻘﻠﺴﺖ ﮐﻪ وي ﻓﺮﻣﻮد ﻣﺮا در واﻗﻌﻪ ﮐﺘﺎﺑﯽ دادﻧﺪ در ان ﻣﺴـﻄﻮر ﺑﻮد ﺗﺎ ﺗﻮاﻧﯽ راﺣﺘﯽ ﺑﺪل ﻣﯽرﺳﺎﻧﯽ ﮐﻪ دل ﻣﺆﻣﻦ ﻣﺤﻞ ﻇﻬﻮر رﺑﻮﺑﯿﺘﺴﺖ‬‫و ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ در ﺑﺎزار ﻗﯿﺎﻣﺖ ﻫﯿﭻ ﮐﺎﻻي را آن ﭼﻨﺎن رواج ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ درﯾﺎﻓﺖ دﻟﻬﺎ را ﻧﻘﻠﺴﺖ ﮐﻪ وﻗﺘﯽ در ﻗﯿﻠﻮﻟﻪ ﺑﻮد دروﯾﺸـﯽ‬‫آﻣﺪ آن را ﺑﺎزﮔﺮداﻧﯿﺪﻧﺪ ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ را در ﺧﻮاب دﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ اﮔﺮ در ﺧﺎﻧﻪ ﭼﯿﺰي ﻧﯿﺴﺖ ﺣﺴﻦ رﻋﺎﯾﺖ آﯾﻨﺪه واﺟﺒﺴﺖ اﯾﻦ‬‫از ﮐﺠـﺎ آﻣـﺪهﺳﺖ ﮐـﻪ ﻫﻤﭽﻨﯿـﻦ ﺧﺴـﺘﻪدل ﺑـﺎزﮔﺮدد و ﭼـﻮن ﺑﯿـﺪار ﺷـﺪ ازﯾـﻦ ﺣـﺎل ﺗﻔﺤﺺ ﻧﻤـﻮد ﺑﺮ آن ﺷـﺨﺺ ﮐـﻪ آن دروﯾﺶ را‬‫ﺑﺎزﮔﺮداﻧﯿـﺪه ﺑﻮد ﺗﻔﺖ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺧـﺪﻣﺖ ﺷـﯿﺦ را در ﻏﻀﺐ دﯾـﺪهام و ﻣﺮا ﻋﺘﺎب ﻣﯽﮐﺮد ﺑﻌﺪه اﮔﺮ از ﻗﯿﻠﻮﻟﻪ ﺑﯿﺪار ﺷﺪي ﻫﻤﯿﻦ دو ﺳـﺨﻦ‬‫ﭘﺮﺳﯿﺪي ﯾﮑﯽ آﻧﮑﻪ ﺳﺎﯾﻪ ﮔﺸﺘﻪ اﺳﺖ دوم آﯾﻨﺪه آﻣﺪه اﺳﺖ ﻧﻘﻠﺴﺖ ﮐﻪ وﻗﺘﯽ ﭼﻨﺪ ﮐﺲ ﻗﺼﺪ ﻣﻼزﻣﺖ او ﮐﺮدﻧﺪ و ﻫﺮ ﯾﮏ ﺑﺮﺳﻢ ﺗﺤﻔﻪ‬‫ﭼﯿﺰي ﺧﺮﯾﺪﻧـﺪ در آن ﻣﯿـﺎن ﻣﺘﻌﻠﻤﯽ ﺑﻮد ﮔﻔﺖ اﯾﻦ ﻫـﺪاﯾﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﯾﮑﺠـﺎ ﭘﯿﺶ ﺷـﯿﺦ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﻧﻬﺎد ﺧﺎدم ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﺮداﺷﺖ او ﻗـﺪري‬‫ﺧﺎك راه ﺑﺮداﺷﺖ و در ﮐﺎﻏـﺬي ﭘﯿﭽﯿـﺪ ﭼﻮن ﺑﺨـﺪﻣﺖ او رﺳـﯿﺪ ﻫﺮ ﮐﺲ ﭼﯿﺰي ﭘﯿﺶ ﻧﻬﺎد و آن ﻣﺘﻌﻠﻢ ﮐﺎﻏـﺬ ﭘﺎره ﭘﯿﭽﯿـﺪه را ﻧﯿﺰ ﻧﻬﺎد‬‫ﺧﺎدم آن ﻫﺪاﯾﺎ را ﺑﺮداﺷـﺘﻦ ﮔﺮﻓﺖ ﺧﻮاﺳﺖ ﮐﻪ آن ﮐﺎﻏﺬ را ﻧﯿﺰ ﺑﺮدارد ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ را ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎ ﺑﮕﺬار ﮐﻪ اﯾﻦ ﺳـﺮﻣﻪ ﺷـﺮﯾﻒ ﺧﺎص‬‫ﺑﺮاي ﭼﺸﻢ ﻣﺎﺳﺖ آن ﻣﺘﻌﻠﻢ ﺗﺎﺋﺐ ﺷـﺪ ﺷـﯿﺦ او را ﺑﺘﺸـﺮﯾﻒ ﺧﺎص ﻣﺸـﺮف ﮔﺮداﻧﯿﺪ و او را ﻣﺴـﺘﻈﻬﺮ ﮐﺮد ﮐﻪ اﮔﺮ ادراري و ﯾﺎ ﻧﺎﻧﯽ ﺗﺮا‬‫ﺣﺎﺟﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺎ را ﺑﮕﻮي ﻧﻘﻠﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺨﺼـﯽ از ﻗﺼﺒﻪ ﺧﻮد ﺑﻘﺼﺪ زﯾﺎرت او ﻣﯽآﻣﺪ در اﺛﻨﺎء راه ﮔﺬر او ﺑﺮ ﻗﺼﺒﻪ ﺑﻮﻧﺪي اﻓﺘﺎد در آﻧﺠﺎ‬‫ﺷﯿﺨﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ او را ﺷـﯿﺦ ﻣﻮﻫﻦ ﻣﯽﮔﻔﺘﻨـﺪ ﺑﺪﯾـﺪن او رﻓﺖ ﭘﺮﺳـﯿﺪ ﮐﻪ ﮐﺠﺎ ﺧﻮاﻫﯽ رﻓﺖ ﮔﻔﺖ ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺷـﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﮔﻔﺖ ﺷـﯿﺦ‬‫ﻧﻈﺎم اﻟـﺪﯾﻦ را ﺳـﻼم ﺑﺮﺳﺎﻧﯽ و ﺑﮕﻮي ﮐﻪ ﻫﺮ ﺷﺐ ﺟﻤﻌﻪ در ﮐﻌﺒﻪ ﻣﻼﻗﺎت ﻣﯽﮐﻨﻢ ﭼﻮن ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺷـﯿﺦ رﺳـﯿﺪ ﻋﺮﺿﻪ ﮐﺮد ﮐﻪ در ﻗﺼـﺒﻪ‬‫ﺑﻮﻧﺪي دروﯾﺸـﯿﺴﺖ ﺳـﻼم رﺳﺎﻧﯿﺪه اﺳﺖ و اﯾﻦ ﺳـﺨﻦ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﺷـﯿﺦ ﻣﻨﻐﺺ ﺷﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ او دروﯾﺸﯽ ﻋﺰﯾﺰﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ زﺑﺎن ﺑﺮ ﺧﻮد‬‫ﻧـﺪارد ﻧﻘﻠﺴﺖ ﮐﻪ ﯾﮑﺒﺎري ﺳـﻠﻄﺎن ﻋﻼء اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻘﺼـﺪ اﻣﺘﺤﺎن ﺑﺨـﺪﻣﺖ او ﻓﺼـﻠﯽ ﭼﻨـﺪ در ﭘﺮداﺧﺖ اﻣﻮر ﻣﻤﻠﮑﺖ ﻧﻮﺷﺖ و ﯾﮏ ﻓﺼـﻞ‬‫ﺑﺪﯾﻨﻤﻀـﻤﻮن ﺑﻮد ﮐﻪ ﭼﻮن ﺑﻨـﺪﮔﯽ ﺷـﯿﺦ ﻣﺨـﺪوم ﻋﺎﻟﻤﯿﺎﻧﺴﺖ و در دﯾﻦ و دﻧﯿﺎ ﻫﺮ ﮐﺮا ﺣﺎﺟﺘﯿﺴﺖ از ﺧـﺪﻣﺖ او ﺑﺮﻣﯽآﯾـﺪ و ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫زﻣﺎم ﻣﻤﻠﮑﺖ دﻧﯿﺎ ﺑـﺪﺳﺖ ﻣﺎ دادهﺳﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺎري و ﻣﺼـﻠﺤﺘﯽ ﮐﻪ در ﻣﻤﻠﮑﺖ ﭘﯿﺶ آﯾﺪ ﺑﻨﺪﮔﯽ ﺷـﯿﺦ را ﻋﺮﺿﻪ دارﯾﻢ ﺗﺎ ﺑﺪاﻧﭽﻪ‬‫ﺧﯿﺮﯾﺖ ﻣﻤﻠﮑﺖ و ﺻـﻼح ﻣﺎ در ان ﺑﺎﺷﺪ اﻋﻼم ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﯾﻦ ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻓﺼـﻠﯽ ﭼﻨﺪ درﯾﻦ ﺑﺎب ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﺨﺪﻣﺖ ﻓﺮﺳﺘﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ آﻧﭽﻪ‬‫در ان ﺧﯿﺮﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ زﯾﺮ ﻫﺮ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﺑﻨﻮﯾﺴﻨﺪ ﺗﺎ ﻣﺎ آن را ﺑﭙﺮداﺧﺖ ﺑﺮﺳﺎﻧﯿﻢ و اﯾﻦ ﮐﺎﻏﺬ را ﺑﺪﺳﺖ ﺧﻀﺮ ﺧﺎن ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﭘﺴﺮان ﻣﺤﺒﻮب‬‫ﺗﺮ ﺑﻮد و ﻣﺮﯾﺪ ﺷﯿﺦ ﺑﻮد و او ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺷﯿﺦ ﻓﺮﺳﺘﺎد ﭼﻮن ﺧﻀﺮ ﺧﺎن آن ﮐﺎﻏﺬ را ﺑﺪﺳﺖ ﺷﯿﺦ داد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﻔﺮﻣﻮد و ﺣﺎﺿﺮان‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪228 :‬‬‫ﻣﺠﻠﺲ را ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻓـﺎﺗﺤﻪ ﺑﺨـﻮاﻧﯿﻢ ﺑﻌـﺪه ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ دروﯾﺸـﺎن را ﺑـﺎ ﮐـﺎر ﭘﺎدﺷﺎﻫـﺎن ﭼﻪ ﮐـﺎر ﻣﻦ دروﯾﺸﻢ و از ﺷـﻬﺮ ﮔﻮﺷﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪام و‬‫ض اﻟﱠﻠِﻪ‬‫ﺑـﺪﻋﺎﮔﻮﯾﯽ ﭘﺎدﺷﺎﻫـﺎن و ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﺎن ﻣﺸـﻐﻮﻟﻢ اﮔﺮ ﺑﺴـﺒﺐ اﯾـﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﭘﺎدﺷـﺎه ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ ﭼﯿﺰي ﻣﺮا ﺑﮕﻮﯾـﺪ ﻣﻦ ازﯾﻨﺠـﺎ ﻫﻢ ﺑﺮوم َأْر ُ‬‫واِﺳَﻌًﮥ*‬‫ﭼﻮن اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺑﺴﻠﻄﺎن ﻋﻼء اﻟﺪﯾﻦ رﺳﯿﺪ ﺧﻮﺷﺤﺎل ﺷﺪ و ﻣﻌﺘﻘﺪ ﮔﺸﺖ و اﻟﺘﻤﺎس ﮐﺮد ﮐﻪ اﮔﺮ ﻗﺒﻮل ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻣﻦ ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺷﯿﺦ ﺑﯿﺎﯾﻢ ﺷﯿﺦ‬‫ﻓﺮﻣﻮد آﻣﺪن ﺣﺎﺟﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﻦ ﺑﺪﻋﺎي ﻏﯿﺐ ﻣﺸﻐﻮﻟﻢ و دﻋﺎي ﻏﯿﺐ را اﺛﺮﻫﺎﺳﺖ ﺳﻠﻄﺎن ﻋﻼء اﻟﺪﯾﻦ ﺑﺎز ﺑﺠﻬﺖ ﻣﻼﻗﺎت اﻟﺤﺎح ﮐﺮد ﺷﯿﺦ‬‫ﻓﺮﻣﻮده ﻓﺮﺳـﺘﺎد ﮐﻪ ﺧﺎﻧﻪ اﯾﻦ ﺿـﻌﯿﻒ دو در دارد اﮔﺮ ﭘﺎدﺷﺎه از ﯾﮏ در درآﯾﺪ ﻣﻦ از در دﯾﮕﺮ ﺑﯿﺮون روم ﻧﻘﻠﺴﺖ ﮐﻪ وي ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد ﻫﺮ‬‫ﮔﺎه ﮐﻪ در ﺳـﻤﺎع ﺻـﻔﺘﯽ ﺷـﻨﯿﺪهام اﮐﺜﺮ ﺑﺮ اوﺻﺎف و اﺧﻼق ﺣﻤﯿﺪه ﺷﯿﺦ ﮐﺒﯿﺮ ﺣﻤﻞ ﮐﺮدهام ﺗﺎ روزي در ﺣﺎﻟﺖ ﺣﯿﺎت ﺷﯿﺦ در ﺟﻤﻌﯽ‬‫از ﮔﻮﯾﻨﺪهاي اﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﺷﻨﯿﺪم‬‫ﻣﺨﺮام ﺑﺪﯾﻦ ﺻﻔﺖ ﻣﺒﺎدا ﮐﺰ ﭼﺸﻢ ﺑﺪت رﺳﺪ ﮔﺰﻧﺪي‬‫ﻣﺮا اﺧﻼق ﺣﻤﯿـﺪه و اوﺻﺎف ﮔﺰﯾـﺪه و ﮐﻤﺎل ﺑﺰرﮔﯽ و ﻏﺎﯾﺖ ﻟﻄﺎﻓﺖ اﯾﺸﺎن ﯾﺎد آﻣﺪ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ درﮔﺮﻓﺖ ﭼﻮن ﺑﺪﯾﻨﺤﺮف رﺳـﯿﺪ ﭼﺸﻢ ﭘﺮ‬‫آب ﮐﺮد و ﻓﺮﻣﻮد ﺑﻌـﺪه ﺑﺴـﯽ ﺑﺮﻧﯿﺎﻣﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺣﻤﺖ ﺣﻖ ﭘﯿﻮﺳـﺘﻨﺪ ﻧﻘﻠﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺨﺼـﯽ در ﻣﺠﻠﺲ او ﺗﻘﺮﯾﺮ ﮐﺮد ﮐﻪ در ﻓﻼن ﻣﻮﺿﻊ ﯾﺎران‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 202‬از ‪581‬‬‫ﺷﻤﺎ ﺟﻤﻌﯿﺘﯽ ﮐﺮده ازو ﻣﺰاﻣﯿﺮ در ﻣﯿﺎن ﺳﺖ ﻓﺮﻣﻮد ﻣﻦ ﻣﻨﻊ ﮐﺮدهام ﮐﻪ ﻣﺰاﻣﯿﺮ و ﻣﺤﺮﻣﺎت در ﻣﯿﺎن ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻧﯿﮑﻮ ﻧﮑﺮدهاﻧﺪ درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﺴﯿﺎر‬‫ﻏﻠﻮ ﮐﺮده ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ اوﺣﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ ﺑﺮ ﺷﯿﺦ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ آﻣﺪ ﺷﯿﺦ ﻣﺼﻼي ﺧﻮد ﭘﯿﭽﯿﺪه در زﯾﺮ زاﻧﻮ ﻧﻬﺎد و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﭘﯿﺶ‬‫ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻏﺎﯾﺖ ﺗﻌﻈﯿﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﭼﻮن ﺷﺐ درآﻣﺪ ﺷـﯿﺦ اوﺣﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺳﻤﺎع ﻃﻠﺒﯿﺪ ﺷﯿﺦ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﻗﻮاﻻن را ﻃﻠﺒﯿﺪ و ﻣﻘﺎم ﺳﻤﺎع ﻣﺮﺗﺐ ﮐﺮد‬‫و ﺧﻮد ﺑﮕﻮﺷﻪ رﻓﺖ و ﺑﻄﺎﻋﺖ و ذﮐﺮ ﻣﺸـﻐﻮل ﺷﺪ ﻧﻘﻠﺴﺖ ﮐﻪ وﻗﺘﯽ ﺷﺨﺼﯽ رﻗﻌﻪ ﻧﻮﺷﺖ ﮐﻪ ﺧﻂ او ﺑﻐﺎﯾﺖ ﻣﻐﺸﻮش ﺑﻮد و ﺑﺪﺳﺖ ﺷﯿﺦ‬‫داد ﺷـﯿﺦ را در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ او درﻧﮕﯽ واﻗﻊ ﺷـﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﻣﻮﻻﻧﺎ اﯾﻦ ﺧﻂ ﺷـﻤﺎﺳﺖ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﻤﻌـﺬرت ﭘﯿﺶ آﻣـﺪ و ﮔﻔﺖ اري ﻣﺨﺪوم ﺧﻂ ﺑﻨﺪه‬‫ﻃﺒﻌﯿﺴـﺖ ﺷـﯿﺦ ﺗﺒﺴـﻢ ﻧﻤـﻮد و ﮔﻔـﺖ زﻫﯽ ﻃﺒـﻊ ﻧﻘﻠﺴـﺖ ﮐﻪ وي ﭘﯿﺶ از رﺣﻠﺖ ﭼﻬـﻞ روز ﻃﻌـﺎم ﻧﭽﺸـﯿﺪ و در آﺧﺮ وﻗﺖ ﮐﻪ از ﻋـﺎﻟﻢ‬‫ﻣﯽرﻓـﺖ ﻣﯽﮔﻔـﺖ ﮐـﻪ وﻗﺖ ﻧﻤـﺎز ﺷـﺪه اﺳﺖ و ﻣﻦ ﻧﻤـﺎز ﮔﺰاردهام اﮔﺮ ﻣﯽﮔﻔﺘﻨـﺪ ﮐﻪ ﺷـﻤﺎ ﻧﻤـﺎز ﮔﺰاردهاﯾـﺪ ﻣﯽﻓﺮﻣـﻮد ﮐﻪ ﺑـﺎر دﯾﮕﺮ‬‫ﺑﮕـﺬارﯾﻢ ﻫﺮ ﻧﻤﺎز را ﻣﮑﺮر ﻣﯽﮔﺰارد و ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد ﻣﯽروﯾﻢ ﻣﯽروﯾﻢ ﻣﯽروﯾﻢ و ﺑﺎﻗﺒﺎل ﺧﺎدم ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد اﮔﺮ ﭼﯿﺰي در ﺧﺎﻧﻪ از ﻫﯿﭻ ﺟﻨﺲ‬‫ﻧﮕﺎﻫـﺪارد ﻓﺮداي ﻗﯿﺎﻣﺖ ﻋﻬـﺪه ﺟﻮاب ﺣﻀـﺮت ﻋﺰت ﺑﺎﺷـﺪ ﺧﺎدم ﻫﻤﻪ را ﺑﺪاد ﻣﮕﺮ ﻏﻠﻪ ﮐﻪ ﭼﻨﺪ روزه ﻋﻠﻮﻓﻪ دروﯾﺸﺎن ﺑﻮد ﻓﺮﻣﻮده اﯾﻦ‬‫ﻣﺮده رﯾـﮓ ﭼﻪ ﻧﮕﺎﻫﺪاﺷـﺘﻪ اﯾﻦ را ﻧﯿﺰ ﺑـﺪرﮐﻦ و در ﺧـﺎﻧﻪ ﺟـﺎروب ده در ﺣﺎل اﻧﺒﺎرﺧﺎﻧﻪﻫﺎ را ﮔﺸﺎدﻧـﺪ و ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻧـﺪ و ﻏﺎرت‬‫ﮐﺮدﻧـﺪ ﺑﻌـﺪ از ان ﻋﺮﺿﻪ ﮐﺮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﺣﺎل ﻣﺎ ﻣﺴـﮑﯿﻨﺎن ﺑﻌـﺪ ﻣﺨـﺪوم ﭼﻪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﺷـﻤﺎ را در روﺿﻪ ﻣﻦ ﭼﻨﺪان ﺑﺮﺳﺪ ﮐﻪ‬‫ﮐﻔﺎف ﺑﺎﺷﺪ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻣﯿﺎن ﻣﺎ ﻗﺴﻤﺖ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﻪ ﮐﻨﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﺴﯽ ﮐﻪ از ﺳﺮ ﻧﺼﯿﺐ ﺧﻮد ﺑﺮﺧﯿﺰد وﻓﺎت او ﺑﻌﺪ ﻃﻠﻮع آﻓﺘﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪229 :‬‬‫روز ﭼﻬﺎرﺷﻨﺒﻪ ﺳﯿﺰدﻫﻢ ﻣﺎه رﺑﯿﻊ اﻵﺧﺮ ﺳﻨﻪ ﺧﻤﺲ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺮﻣﻮد روﻧﺪه رو ﺑﮑﻤﺎل دارد ﯾﻌﻨﯽ ﺳﺎﻟﮏ‬‫ﺗﺎ در ﺳـﻠﻮﮐﺴﺖ اﻣﯿـﺪوار ﮐﻤﺎﻟﺴﺖ ﺑﻌـﺪ از ان ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﺳﺎﻟﮑﺴﺖ و واﻗﻒ و راﺟﻊ ﺳﺎﻟﮏ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ او راه رود و واﻗﻒ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ او‬‫را وﻗﻒ اﻓﺘـﺪ درﯾﻦ ﻣﺤﻞ ﺳﺆال ﮐﺮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﺳﺎﻟﮏ را وﻗﻔﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻓﺮﻣﻮد آري ﻫﺮ ﮔﺎه ﮐﻪ ﺳﺎﻟﮏ را در ﻃﺎﻋﺖ ﻓﺘﻮري اﻓﺘﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از‬‫ذوق ﻃﺎﻋﺖ ﺑﻤﺎﻧـﺪ او را وﻗﻔﻪ ﺑﺎﺷـﺪ اﮔﺮ زود ﮐﺎر را درﯾﺎﺑﺪ و ﺑﺎﻧﺎﺑﺖ ﭘﯿﻮﻧﺪ و ﺳﺎﻟﮏ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻮد و اﮔﺮ ﻋﯿﺎذا ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﻫﻢ ﺑﺮ آن ﺑﻤﺎﻧﺪ ﺑﯿﻢ آن‬‫ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ راﺟﻊ ﺷﻮد و ﺑﻌﺪ از ان اﯾﻦ را ﺑﺮ ﻫﻔﺖ ﻗﺴـﻤﺖ ﺑﯿﺎن ﻓﺮﻣﻮد اﻋﺮاض ﺣﺠﺎب ﺗﻔﺎﺻﻞ ﺳﻠﺐ ﻣﺰﯾﺪ ﺳﻠﺐ ﻗﺪﯾﻢ ﺗﺴﻠﯽ ﻋﺪاوت ﻓﺮﻣﻮد‬‫و دوﺳﺖ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻋﺎﺷﻖ و ﻣﻌﺸﻮق ﻣﺴـﺘﻐﺮق ﻣﺤﺒﺖ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ درﯾﻦ ﻣﯿﺎن اﮔﺮ از ﻋﺎﺷـﻘﯽ ﺣﺮﮐﺘﯽ ﯾﺎ ﺳﮑﺘﯽ در وﺟﻮد ﺑﯿﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﻧﻪ ﭘﺴﻨﺪﯾﺪه‬‫دوﺳﺖ او ﺑﻮد آن دوﺳﺖ ازو اﻋﺮاض ﮐﻨـﺪ ﯾﻌﻨﯽ روي ﺑﮕﺮداﻧﺪ ﭘﺲ ﻋﺎﺷﻖ را واﺟﺒﺴﺖ ﮐﻪ در ﺣﺎل ﺑﺎﺳـﺘﻐﻔﺎر ﻣﺸـﻐﻮل ﺷﻮد و ﺑﻤﻌﺬرت‬‫ﭘﯿﻮﻧـﺪد ﻫﺮ آﺋﯿﻨﻪ دوﺳﺖ ازو راﺿـﯽ ﺷﻮد و اﮔﺮ آن ﻣﺤﺐ ﻫﻤﺒﺮ آن ﺧﻄﺎ اﺻـﺮار ﮐﻨﺪ و ﻋﺬر ﻧﺨﻮاﻫﺪ آن اﻋﺮاض ﺑﺤﺠﺎب ﮐﺸﺪ ﻣﻌﺸﻮق‬‫ﺣﺠـﺎب در ﻣﯿﺎن آرد و ﭘﺲ ﻣﺤﺐ را واﺟﺐ آﯾـﺪ ﮐﻪ ﺑﺘﻮﺑﻪ ﮔﺮاﯾـﺪ و اﮔﺮ درﯾﻦ ﺑﺎب ﻫﻢ ﺗﺎﺧﯿﺮ ﮐﻨـﺪ ﺣﺠﺎب ﺑﺘﻔﺎﺻﻞ ﮐﺸـﺪ ﭼﻪ ﺷﻮد ان‬‫دوﺳﺖ از وي ﺟـﺪاي ﮔﺰﯾﻨﺪ و اﮔﺮ ﻫﻨﻮز ﻣﺴـﺘﻐﻔﺮ ﻧﺸﻮد ﺳـﻠﺐ ﺷﻮد ﻣﺰﯾﺪي ﮐﻪ او را در ذوق ﻃﺎﻋﺖ و ﻏﯿﺮ ان ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ ﻋﺬر‬‫آن ﻧﺨﻮاﻫﺪ و ﺑﺮ آن ﺑﻄﺎﻟﺖ ﺑﻤﺎﻧﺪ ﺳـﻠﺐ ﻗﺪﯾﻢ ﺷﻮد ﻃﺎﻋﺘﯽ و راﺣﺘﯽ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ از ﻣﺰﯾﺪ داﺷﺖ آن ﻫﻢ ﺑﺴﺘﺎﻧﻨﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ اﯾﻨﺠﺎ ﻫﻢ در ﺗﻮﺑﻪ‬‫ﺗﻘﺼـﯿﺮي رود ﺑﻌﺪ از ان ﺗﺴـﻠﯽ ﺷﻮد ﯾﻌﻨﯽ دوﺳﺖ او را ﺑﺮ ﺟﺪاﺋﯽ دل ﺑﯿﺎراﯾﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ در اﻧﺎﺑﺖ اﻫﻤﺎل رود ﻋﺪاوت ﺷﻮد ﻧﻌﻮذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻨﻬﺎ‬‫ﻓﺮﻣـﻮد ﺳـﻤﺎع ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼـق ﺣﻼـل و ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼـق ﺣﺮام ﻧﯿﺴـﺖ از ﺑﺰرﮔﯽ ﭘﺮﺳـﯿﺪﻧﺪ ﺳـﻤﺎع ﭼﯿﺴـﺖ ﻓﺮﻣـﻮد ﺗـﺎ ﻣﺴـﺘﻤﻊ ﮐﯿﺴﺖ ﺳـﻤﺎع‬‫ﺻﻮﺗﯿﺴﺖ ﻣﻮزون ﭼﺮا ﺣﺮام ﺑﺎﺷﺪ و ﺳﻤﺎع ﻣﺰاﻣﯿﺮ ﺣﺮاﻣﺴﺖ ﻓﺮﻣﻮد ﺑﻌﻀﯽ دروﯾﺸﺎن ﺑﺎ ﭘﯿﺮي ﺑﯿﻌﺖ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﺮ آن ﺑﺴﻨﺪ ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺮ‬‫ﭘﯿﺮي دﯾﮕﺮ ﻣﯽروﻧـﺪ و ﺑﯿﻌﺖ و ﺧﺮﻗﻪ او ﻫﻢ ﻣﯽﺳـﺘﺎﻧﻨﺪ ﻧﺰدﯾﮏ ﻣﻦ اﯾﻦ ﭼﯿﺰي ﻧﯿﺴﺖ ﺑﯿﻌﺖ ﻫﻤﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ اول ﺑﺎ ﮐﺴـﯽ ﮐﺮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ اﮔﺮ‬‫ﭼﻪ آن ﭘﯿﺮ ﯾﮑﯽ از آﺣﺎد ﺑﺎﺷﺪ و از ﺷـﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﺳﺆال ﮐﺮدﻧﺪ ﺣﮑﻢ ﺷﯿﺦ ﻣﻨﺼﻮر ﺣﻼج ﭼﯿﺴﺖ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﻣﺮدودﺳﺖ او ﻣﺮﯾﺪ ﺧﯿﺮ‬‫ﻧﺴﺎج ﺑﻮد ﺗﺮك او ﮔﺮﻓﺖ ﺑﻨﺰد ﺷﯿﺦ ﺟﻨﯿﺪ آﻣﺪ و درﺧﻮاﺳﺖ ﺑﯿﻌﺖ ﮐﺮد ﺟﻨﯿﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﺗﻮ ﻣﺮﯾﺪ ﺧﯿﺮ ﻧﺴﺎﺟﯽ ﺗﺮا دﺳﺖ ﺑﯿﻌﺖ ﻧﺪﻫﻢ او را رد‬‫ﮐﺮد ﺟﻨﯿﺪ ﻣﻘﺘﺪاي وﻗﺖ ﺑﻮد رد او رد ﻫﻤﻪ ﺷﺪ ﻓﺮﻣﻮد‬‫ﻗﻄﻌﻪ ﮔﺮ ﭼﻪ اﯾﺰد دﻫﺪ ﻫﺪاﯾﺖ دﯾﻦ ﺑﻨﺪه را اﺟﺘﻬﺎد ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد‬‫ﻧﺎﻣﻪ ﮐﺎن ﺑﺤﺸﺮ ﺧﻮاﻫﯽ ﺧﻮاﻧﺪ ﻫﻢ ازﯾﻨﺠﺎ ﺳﻮاد ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 203‬از ‪581‬‬‫و ﻓﺮﻣﻮد اﮔﺮ ﻣﺮﯾﺪ ﺷـﯿﺦ را ﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻣﺮﯾﺪ ﺗﻮام و ﺷﯿﺦ ﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﺗﻮ ﻣﺮﯾﺪ ﻣﻦ ﻧﻪ او ﻣﺮﯾﺪ ﺑﺎﺷﺪ و اﮔﺮ ﺷﯿﺦ ﮔﻮﯾﺪ ﺗﻮ ﻣﺮﯾﺪ ﻣﻨﯽ ﻣﺮﯾﺪ‬‫ﮔﻮﯾﺪ ﻣﻦ ﻣﺮﯾﺪ ﺗﻮ ﻧﯿﻢ ﻣﺮﯾﺪ ﻧﺒﺎﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ارادت ﻓﻌﻞ ﻣﺮﯾﺪﺳﺖ ﻧﻪ ﻓﻌﻞ ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﻣﻮد ﻗﻔﻞ ﺳـﻌﺎدت را ﮐﻠﯿﺪﻫﺎﺳﺖ ﺑﻬﻤﻪ ﮐﻠﯿﺪﻫﺎ ﺗﻤﺴﮏ‬‫ﺑﺎﯾﺪ اﮔﺮ از ﯾﮑﯽ ﻧﮕﺸﺎﯾﺪ ﺷﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﮑﻠﯿﺪ دﯾﮕﺮ ﮔﺸﺎده ﺷﻮد ﻓﺮﻣﻮد ﺻﺒﺢ ﺻﺎدق‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪230 :‬‬‫ﺻﺒﺤﺴﺖ و ﺻـﺒﺢ ﻋﺎﺷـﻘﺎن ﺷﺎم و اﺣﯿﺎء ﻣﺎ ﺑﯿﻦ اﻟﻌﺸﺎﺋﯿﻦ ﻣﺸﺎﯾﺦ از آﻧﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﺎﻣﻪ ﮐﻪ از ﺻـﺤﺒﺖ ﺷـﯿﺦ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ‬‫ﺑﻐﯿﺮي ﻧﺘﻮان داد و اﮔﺮ ﺑﺸﻮﯾﻨـﺪ ﻣﻨﻌﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﻬﺘﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺸﻮﯾﻨـﺪ و ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد از ﺗﺸـﺮﯾﻔﺎت ﺻـﺤﺒﺖ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﭘﯿﺮ اﮔﺮ وﺻـﯿﺖ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ‬‫ﺑﺮاﺑﺮ اﯾﻦ ﮐﺲ در ﮔﻮر ﺑﻨﻬﻨـﺪ روا ﺑﺎﺷـﺪ و ﯾﺎ وﺻـﯿﺖ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻔﺮزﻧﺪاﻧﯽ ﮐﻪ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺑﺪﯾﺸﺎن دﻫﻨﺪ در ﺳـﯿﺮ اﻷوﻟﯿﺎء ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ ﮐﻪ‬‫ﭼﻮن ﺑﻌﺪ از ﻧﻘﻞ ﺷﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ را در ﮔﻮر ﻓﺮود آوردﻧﺪ ﺧﺮﻗﻪ ﮐﻪ از ﺷﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺤﻖ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮد ﺑﺮ وﺟﻮد ﺷﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﻓﺮاز ﮐﺮدﻧﺪ‬‫و ﻣﺼـﻼي ﺷـﯿﺦ را در زﯾﺮ ﺳـﺮ ﻣﺒﺎرك او ﻧﻬﺎدﻧـﺪ و ﻧﯿﺰ ﺷـﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﻓﺮداي ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺑﻌﻀـﯽ ازﯾﻦ ﻃﺎﺋﻔﻪ را در ﻣﯿﺎن دزدان‬‫ﺑﺎﯾﺴـﺘﺎﻧﻨﺪ و اﯾﺸﺎن ﮔﻮﯾﻨـﺪ ﮐﻪ ﻣﺎ دزدي ﻧﮑﺮدهاﯾﻢ ﺟﻮاب اﯾـﺪ ﮐﻪ ﺟﺎﻣﻪ ﻣﺮدان ﭘﻮﺷـﯿﺪﯾﺪ و ﻋﻤﻞ ﻧﮑﺮدﯾﺪ آﺧﺮ ﻫﻢ ﺑﺸـﻔﺎﻋﺖ ﭘﯿﺮان ﻧﺠﺎت‬‫ﯾﺎﺑﻨـﺪ و ﻧﯿﺰ ﻣﯽﻓﺮﻣـﻮد ﭼﻨـﺪﯾﻦ ﺧﺮﻗـﻪ ﮐـﻪ اﯾـﻦ ﺿـﻌﯿﻒ داده اﺳـﺖ از آن ﻣﯿـﺎن ﭼﻬـﺎر ﮐﺲ را ﺧﺮﻗـﻪ ارادت داده اﺳﺖ دﯾﮕﺮ ﻫﻤﻪ ﺧﺮﻗﻪ‬‫ﺗﺒﺮﮐﺴﺖ ﻓﺮﻣﻮد در ﮐﺘﺐ ﺳـﻠﻮك ﻣﺴـﻄﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺳـﻠﻮك را ﺻـﺪ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻧﻬﺎدهاﻧـﺪ ﻫﻔـﺪﻫﻢ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﮐﺸﻒ و ﮐﺮاﻣﺘﺴﺖ و اﮔﺮ ﺳﺎﻟﮏ ﻫﻢ‬‫درﯾﻦ ﺑﻤﺎﻧﺪ ﺑﻬﺸـﺘﺎد و ﺳﻪ دﯾﮕﺮ ﮐﯽ رﺳﺪ ﭘﺲ ﻧﻈﺮ ﻣﻘﺘﺼﺮ ﺑﺮ ﮐﺮاﻣﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﻓﺮﻣﻮد در وﻗﺘﯽ ﺧﻮاﺟﻪ ﻣﻦ ﻣﺮا ﺧﻼﻓﺖ داد ﮔﻔﺖ‬‫ﺣﻖ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺗﺮا ﻋﻠﻢ داد و ﻋﻘـﻞ داد و ﻋﺸﻖ داد و ﻫﺮ ﮐﻪ در وي اﯾﻦ ﺳﻪ ﺻـﻔﺖ ﺑﻮدي و ﺷﺎﯾـﺎن ﺧﻼﻓﺖ ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﺑﺎﺷـﺪ و از وي اﯾﻦ ﮐﺎر‬‫ﻧﯿﮑﻮ آﯾـﺪ رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ و ﻣﺴـﺘﺘﺮ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ در ﺳـﯿﺮ اﻷوﻟﯿﺎء از ﻧﻈﺎم اوﻟﯿﺎ اﺛﺒﺎت‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده از اﻋﺎﻇﻢ اوﻟﯿﺎي ﻓﺨﺎم و اﻣﺎﺛﻞ ﻋﺮﻓﺎي ﮐﺮام ﺳـﻨّﯿﻪﺳﺖ ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در اﺧﺒﺎر اﻻﺧﯿﺎر ﮔﻔﺘﻪ ﺳﯿﺪ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ او از ﮐﺮﻣﺎن ﺑﺘﺠﺎرت در ﻻﻫﻮر آﻣﺪي ﭼﻮن ﺑﺎزﮔﺸﺘﯽ در اﺟﻮدﻫﻦ ﺷﺪي ﺳـﻌﺎدت ﻣﻼﻗﺎت ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﺣﺎﺻـﻞ ﮐﺮدي و ﺑﻤﻠﺘﺎن رﻓﺘﯽ و در ﻣﻠﺘﺎن ﻋﻢ او ﺑﻮد ﻧﺎم او ﺳـﯿﺪ اﺣﻤـﺪ ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ و درﯾﻦ آﻣـﺪ و ﺷـﺪ او را ﺑﺎ ﺧـﺪﻣﺖ ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﯾـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﻣﺤﺒﺘﯽ ﭘﯿﺪا ﺷﺪ اﺳﺒﺎب و اﻣﻮال ﮐﺮﻣﺎن را ﺑﮑﻠﯽ ﺗﺮك داد و در ﻣﻠﺘﺎن ﭘﯿﺶ ﻋﻢ ﺧﻮد آﻣﺪ و از آﻧﺠﺎ ﺑﻘﺼﺪ ارادت ﺷﯿﺦ ﻋﺰﯾﻤﺖ اﺟﻮدﻫﻦ‬‫ﻧﻤﻮد ﻋﻢ او او را ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﺑﻬﺎء اﻟـﺪﯾﻦ زﮐﺮّﯾﺎ ﻫﻢ ﻋﺰﯾﺰﺳﺖ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ ﮔﻔﺖ ﻣﺤﺒﺖ ازﯾﻨﻬﺎ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺑﺎﺟﻮدﻫﻦ‬‫آﻣﺪ و ﻣﺮﯾﺪ ﺷﺪ و رﯾﺎﺿـﺘﻬﺎ ﮐﺸـﯿﺪ و ﺑﻌﺪ از ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﺼـﺤﺒﺖ ﺷﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ آﻣﺪ و داﺧﻞ ﯾﺎران اﻋﻠﯽ ﺷﺪ و در ﺷﺐ ﺟﻤﻌﻪ‬‫ﺳﻨﻪ اﺣﺪي ﻋﺸـﺮ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ رﺣﻠﺖ ﻧﻤﻮد در ﯾﺎران ﭼﻮﺗﺮه ﻣﺪﻓﻮن ﺷﺪ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺳﻮل ﺑﻦ ﻗﺎﺳﻢ ﭼﺸﺘﯽ در‬‫ﻣﺮآة اﻻﺳـﺮار ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ آن ﺳـﯿﺪ ﭘﺎك اوﻻد ﻣﺼـﻄﻔﯽ آن ﺟﮕﺮﺑﻨـﺪ ﺑﺘﻮل و ﻣﺮﺗﻀـﯽ آن ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻌﻠﻮم رﺑّﺎﻧﯽ ﻣﺤﻘﻖ زﻣﺎن ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﻮد ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ ﻗـﺪس ﺳـﺮه از ﺳﺎﻟﮑﺎن روزﮔﺎر ﺑﻮد ﺻﺪﻗﯽ و ﻣﺤﺒﺘﯽ ﺗﻤﺎم داﺷﺖ و ﺳـﺮ ﺣﻠﻘﻪ ﺳﺎدات ﮐﺮﻣﺎن ﻧﯿﺰ ﺑﻮد از ﻻﻫﻮر در دﻫﻠﯽ‬‫آﻣﺪي در وﻗﺖ ﺑﺎزﮔﺸﺖ در ﻣﯿﺎن اﺟﻮدﻫﻦ ﺷﺪه ﺑﺮاي ﻣﻼﻗﺎت ﻋﻢ ﺧﻮد ﺳﯿﺪ اﺣﻤﺪ ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ در ﻣﻠﺘﺎن رﻓﺘﯽ وي آﻧﺠﺎ ﺳﮑﻮﻧﺖ ﮐﺮده ﺑﻮد‬‫و دﺧﺘﺮ ﺧﻮد در ﻋﻘـﺪ ﻧﮑﺎح ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﻣـﺬﮐﻮر درآورده اﻟﻐﺮض درﯾﻦ آﻣﺪ و رﻓﺖ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ را ﺑﺨﺪﻣﺖ ﮔﻨﺠﺸـﮑﺮ اﻋﺘﻘﺎد ﺻﺎدق‬‫ﺑﻬﻤﺮﺳـﯿﺪه و ﺑﺸـﺮف ارادت ﻣﺸـﺮف ﮔﺮدﯾﺪه و ﺑﻌﺪ از ﭼﻨﺪ ﺳﺎل از ﻏﻠﺒﻪ ﻣﺤﺒﺖ ﮔﻨﺠﺸـﮑﺮ اﺳـﺒﺎب ﻣﻌﯿﺸﺖ دﻧﯿﺎ را ﺑﺮﻃﺮف ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮد ﺑﺎ‬‫ﻣﻨﮑﻮﺣﻪ در اﺟﻮدﻫﻦ ﺑﺨﺪﻣﺘﺶ ﺳﮑﻮﻧﺖ ﮔﺮﻓﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪231 :‬‬‫وي ﻣﻘﺮﺑﺘﺮﯾﻦ ﯾﺎران ﮔﻨﺠﺸـﮑﺮ ﺑﻮد ﻣﺪت ﻫﮋده ﺳﺎل ﺑﺨﺪﻣﺘﺶ ﻗﯿﺎم داﺷﺖ و دوازده ﺳﺎل در ارادت از ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﺳﺎﺑﻘﺴﺖ و ﻣﯿﺎن‬‫ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ و ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ ﺟﻬﺘﻤﻨﺪي و اﺧﻼص ﺑﯽاﻧﺪازه ﺑﻮد از آن ﺟﻬﺖ ﺣﻀـﺮت ﮔﻨﺠﺸـﮑﺮ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﻫﺮ دو ﮐﺲ‬‫ﯾﮑﺠﺎ ﺑﺎﺷـﯿﺪ و ﻣﯿﺎن ﺷﻤﺎ ﻣﻮاﺧﺎت ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﺪان ﻣﺤﺒﺖ ﺳﺒﺐ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎ ﻓﺮزﻧﺪان ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ در دﻫﻠﯽ آﻣﺪ و ﺑﺎﻗﯽ ﻋﻤﺮ‬‫در ﺻـﺤﺒﺖ وي ﮔﺬراﻧﯿﺪ وﻗﺘﯽ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ از اﺑﺎء ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺴـﯽ ﺗﻐﯿﺮ ﻣﺰاج ﺷﺪ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ در ﻣﺎﺋﺪه ﺣﺎﺿﺮ ﻧﻤﯽﮔﺸﺖ ﺳﻠﻄﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 204‬از ‪581‬‬‫اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﺣﻀـﺮت رﺳﺎﻟﺖ ﭘﻨﺎه را در ﺧﻮاب دﯾﺪ ﮐﻪ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﭘﯿﺶ آن ﺣﻀﺮت اﯾﺴﺘﺎده اﺳﺖ ﭘﺲ آن ﺣﻀﺮت ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻧﻈﺎم‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ از ﻓﺮزﻧﺪان ﻣﻨﺴﺖ ﭼﻮن روز ﺷﺪ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﺑﺨﺎﻧﻪ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ رﻓﺖ و اﻧﻮاع دﻟﺪاري ﻧﻤﻮده ﻫﻤﺮاه ﺑﺮد و ﺧﺪﻣﺘﻬﺎ‬‫ﮐﺮد ﺑﻌـﺪ از ﭼﻨـﺪ روز ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﮐﺮﻣـﺎﻧﯽ زﺣﻤﺖ ﻣﺰاﺣﻢ ﮔﺸﺖ ﭼﻬـﺎرده ﺳﺎل ﭘﯿﺶ از ﻧﻘﻞ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ رﺧﺖ ﻫﺴﺘﯽ ﺑﺮ ﺑﺴـﺖ‬‫وﻓﺎﺗﺶ ﺷﺐ ﺟﻤﻌﻪ ﺳـﻨﻪ اﺣﺪي و ﻋﺸـﺮ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ واﻗﻊ ﺷﺪ در ﺣﻈﯿﺮه ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﺑﺮ ﺳﺮ ﭼﻮﺗﺮه ﯾﺎران ﻋﻠﯽ ﻣﺪﻓﻮن ﯾﺎﻓﺖ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ زﻣﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ در ﻗﻮل ﻣﺴﺘﺤﺴﻦ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗـﺪ ذﮐﺮ اﻟﻘﺼـﮥ ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺴـﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻌﻠﻮي اﻟﮑﺮﻣﺎﻧﯽ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﻫﺬا ﻗﺎل زﺟﺮ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﻘﺼﺎص ﺑﻤﺴـﺠﺪ اﻟﺒﺼـﺮة و اﻣﺮ ﺣﺘﯽ‬‫ﻗﺼﻢ ﮐﻞ ﻣﻨﺒﺮ ﮐﺎن ﺛﻢ ﻓﺎﺗﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻧﺖ ﻋﺎﻟﻢ أم ﻣﺘﻌﻠﻢ ﻗﺎل ﻟﺴﺖ ﺑﺸﯽء و اﻧﻤﺎ اﺑﻠﻎ اﻟﻨﺎس ﻣﺎ ﺑﻠﻐﻨﯽ ﻋﻦ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل ان ﻫﺬا اﻟﺸﺎب ﻟﻪ ﻟﺨﻠﯿﻖ ﺛﻢ اﺗﺒﻌﻪ اﻟﺤﺴﻦ ﻓﺎﺧﺬ ﺿّﻔﮥ ﺛﻮﺑﻪ و ﻗﺎل اﻧﺸﺪك ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻋﻠﻤﻨﯽ وﺿﻮء اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫و ﺳﻠﻢ ﻓﺎﺗﯽ ﺑﻄﺴﺖ ﻣﻦ ﻣﺎء ﻋﻨﺪ ﺑﺎب اﻟﻄﺴﻮس ﻓﻌﻠﻤﻪ اﻟﻮﺿﻮء اﻧﺘﻬﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ راﯾﺖ ﺑﻌـﺪ ﻣـﺪة ﻣﻦ ﺗﺴﻮﯾـﺪ ﻫـﺬه اﻟﻨﺴـﺨﮥ ﻗﺪ ذﮐﺮ ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺴـّﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك اﻟﮑﺮﻣﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﺳـﯿﺮ‬‫اﻻوﻟﯿﺎء ﻧﻘﻼ ﻣﻦ ﺧﻂ ﺷـﯿﺨﻪ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﻣﺤﺒﻮب اﻻﻟﻪ ﺳﻤﯽ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﻧﻈﺎم اﻟﻤﻠﮥ و اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻨﻈﺎم اﻻوﻟﯿﺎء رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ و ارﺿﺎه ﻋﻨﺎ ﻣﺎ ﻧﺼﻪ و ﻗﺪ ﺟﺮت اﻟـّﺴ ﻨﮥ اﻻﻟﻬﯿﮥ ان ﻻ ﯾﺨﺮج ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻦ ﻋﺎﻟﻢ اﻟﻐﯿﺐ و اﻟﺸـﻬﺎدة اﻻ ﺑﻮاﺳـﻄﮥ اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ و ان اﺑﺎ ﻫﺮﯾﺮة‬‫اﺳـﻠﻢ زﻣﻦ ﺧﯿﺮ ﻓﻼـزم اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺛﻠﺚ ﺳـﻨﯿﻦ و ﻗـﺪ زادت رواﯾﺘﻪ ﻋﻠﯽ رواﯾـﮥ ﻣﻦ ﻻـزم ﻣـﺪة ﻋﻤﺮه و ﺑﺴﻂ ﮐﺴﺎﺋﻪ‬‫ﻣﺸـﻬﻮر ﻓﮑﯿﻒ ﯾﻨﮑﺮ ﻋﻤﻦ اودع اﻟﻌﻠﻮم ﻓﯽ ﮐﺴﺎء أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ان اودع اﻻﺳـﺮار ﻓﯽ ﺧﺮﻗﮥ اﻟﺒﺴـﻬﺎ ﻋﻠّﯿﺎ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺛﻢ ذﮐﺮ ﺧﺒﺮ اﻟﻌﺒﺎء ﻋﻦ‬‫ﻋﺎﺋﺸﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﺎ‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﺎد و ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﺤﺠﺎج ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻤﺰي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﮑﻤﺎل ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و‬‫روي اﻧﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪232 :‬‬‫ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﺎد و ﻧﻬﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﻼـﻣﻪ ﻣﺰي در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﮑﻤـﺎل ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻧﺼﻮص ﻣﮑﺮره و اﻓﺎدات ﻣﺤﺮره ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ در ﺑﺎب ﺗﺼـﺤﯿﺢ و‬‫اﺛﺒـﺎت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﺗﺤﻘﻖ و ﺛﺒﻮت آن را ﺑﺮ ارﺑـﺎب اﻟﺒﺎب واﺿـﺢ و ﻋﯿﺎن ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ در وﺟﻪ ﭘﻨﺠﻢ ﯾﮑﯽ از‬‫آن ﻣﻨﻘﻮل ﺷـﺪه و ﺑﺎﻗﯽ در ﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣـﺬﮐﻮر ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷﺪ و اﺑﻮ اﻟﺤﺠﺎج ﻣﺰي از اﺟﻠﻪ ﺣﻔﺎظ ﺛﻘﺎت و اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺘﻘﻨﯿﻦ اﺛﺒﺎت‬‫ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻮده ﻣﺤﺎﻣـﺪ ﻣﺰﻫﺮه و ﻣﺪاﺋـﺢ ﻣﺒﻬﺮه او ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ و ﻣﻌﺠﻢ ﻣﺨﺘﺺ و ﺗﺬﻫﯿﺐ اﻟﺘﺬﻫﯿﺐ ذﻫﺒﯽ و ﺗﺘﻤﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ اﺑﻦ‬
‫اﻟﻮردي و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﺎج اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﺒﮑﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﺳـﻨﻮي و روض اﻟﻤﻨﺎﻇﺮ اﺑﻮ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﺑﻦ ﺷـﺤﻨﻪ ﺣﻠﺒﯽ و ﻃﺒﻘﺎت‬‫ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﻘﯽ ﻟا ـﺪﯾﻦ اﺳـﺪي و درر ﮐﺎﻣﻨﻪ ﻓﯽ اﻋﯿﺎن اﻟﻤﺎﺋـﮥ اﻟﺜﺎﻣﻨﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ و ﻧﺠﻮم زاﻫﺮه ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﺗﻐﺮي ﺑﺮدي‬‫اﻟﻈـﺎﻫﺮي و ﻃﺒﻘـﺎت اﻟﺤﻔـﺎظ ﺟﻼـل اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻮم ازﻧﯿﻘﯽ و ﺑـﺪر ﻃﺎﻟﻊ ﺑﻤﺤﺎﺳﻦ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪ اﻟﻘﺮن اﻟﺴﺎﺑﻊ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ و ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ زﻣﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ و ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 205‬از ‪581‬‬‫اﮐﺘﻔﺎ ﺑﺮ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﻣﯽرود ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻻﺳـﻨﻮي در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺠﺎج ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ اﻟﺰﮐﯽ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﻘﻀﺎﻋﯽ اﻟﺤﻠﺒﯽ اﻟﻤﺰي ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﻣﺰة ﺑﮑﺴـﺮ اﻟﻤﯿﻢ ﻗﺮﯾـﮥ ﺑﻈﺎﻫﺮ دﻣﺸﻖ ﮐﺎن اﻟﻤﺬﮐﻮر اﺣﻔﻆ اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ ﻻ ﺳـﯿﻤﺎ‬‫اﻟﺮﺟﺎل اﻟﻤﺘﻘـﺪﻣﯿﻦ و اﻧﺘﻬﺖ إﻟﯿﻪ اﻟﺮﺣﻠﮥ ﻣﻦ اﻗﻄﺎر اﻻرض ﻟﺮواﯾﺘﻪ و دراﯾﺘﻪ و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻠﻐﮥ و اﻟﺘﺼـﺮﯾﻒ دّﯾﻨﺎ ﺧّﯿﺮا ﻣﻨﻘﺒﻀﺎ ﻋﻦ اﻟﻨﺎس‬‫ﻃﺎرﺣﺎ ﻟﻠﺘﮑﻠﻒ ﻓﻘﯿﺮا ﺻـﻨﻒ ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﮑﻤﺎل ﻓﯽ اﺳﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل و ﮐﺘﺎب اﻻﻃﺮاف و درس ﺑﺪار اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻻﺷﺮﻗﯿﮥ وﻟﺪ ﺑﻈﺎﻫﺮ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﺣﻠﺐ‬‫ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ و اﺳـﺘﻮﻃﻦ دﻣﺸﻖ اﻟﯽ ان ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻬﺎ ﻓﯽ دار اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻻﺷـﺮﻓﯿﮥ ﺛﺎﻧﯽ ﻋﺸـﺮ ﺻـﻔﺮ ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ارﺑﻌﯿﻦ و‬‫ﺳﺒﻌﻤﺎﺋـﮥ و ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤﺰي اﻻﻣﺎم اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﺤﺒﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻻوﺣﺪ ﻣﺤﺪث‬‫اﻟﺸـﺎم ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﺤﺠﺎج ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﻘﻀﺎﻋﯽ ﺛﻢ اﻟﮑﻠﺒﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ وﻟـﺪ ﺑﺤﻠﺐ ﺳـﻨﻪ ‪ 653‬و ﻧﺸـﺄ ﺑﺎﻟﻤﺰة و‬‫ﺗﻔﻘﻪ ﻗﻠﯿﻼ ﺛﻢ اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻟﺸﺄن و رﺣﻞ و ﺳﻤﻊ اﻟﮑﺜﯿﺮ و ﻧﻈﺮ ﻓﯽ اﻟﻠﻐﮥ و ﻣﻬﺮ ﻓﯿﻬﺎ و ﻓﯽ اﻟﺘﺼﺮﯾﻒ و ﻗﺮاء اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ و اﻣﺎ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﺮﺟﺎل ﻓﻬﻮ‬‫ﺣﺎﻣﻞ ﻟﻮاﺋﻬﺎ ﻟﻢ ﺗﺮ اﻟﻌﯿﻮن ﻣﺜﻠﻪ ﺻـﻨﻒ ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﮑﻤﺎل و اﻻﻃﺮاف و اﻣﻠﯽ ﻣﺠﺎﻟﺴﻪ و اوﺿﺢ ﻣﺸـﮑﻼت و ﻣﻔﺼـﻼت ﻣﺎ ﺳﺒﻖ إﻟﯿﻬﺎ ﻣﻦ ﻋﻠﻢ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ و رﺟﺎﻟﻪ و وﻟﯽ ﻣﺸـﯿﺨﮥ دار اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻻﺷـﺮﻓﯿﮥ ﻣﺎت ﯾﻮم اﻟﺴـﺒﺖ ﺛﺎﻧﯽ ﻋﺸـﺮ ﺻـﻔﺮ ﺳﻨﮥ ‪ 732‬و ازﻧﯿﻘﯽ در ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠـﻮم در ذﮐﺮ‬‫ﺻﻨﻒ ﺛﺎﻧﯽ ﺋا ﻤﻪ ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻨﻬﻢ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﮑﻠﺒﯽ اﻟﻘﻀﺎﻋﯽ اﻟﺪﻣﺸﻘﯽ اﻟﺸﯿﺦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪233 :‬‬‫ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﺤﺠﺎج اﻟﻤﺰي ﺣﺎﻓﻆ زﻣﺎﻧﻪ ﺣﺎﻣﻞ راﯾﮥ اﻟﺴـﻨﮥ و اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ اﻟﻤﺘﺪرع ﺟﻠﺒﺎب اﻟﻄﺎﻋﺎت و ﻗﺪ اﻧﺘﻬﺖ رﯾﺎﺳﮥ اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ إﻟﯿﻪ ﻓﯽ‬‫اﻟـﺪﻧﯿﺎ و ﺣـﺪث ﻧﺤﻮ ﺧﻤﺴـﯿﻦ ﺳـﻨﮥ ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿـﮥ و اﻟﺒﺮزاﻟﯽ و اﻟـﺬﻫﺒﯽ و اﺑﻦ ﺳـﯿﺪ اﻟﻨﺎس و اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم اﻟﺴـﺒﮑﯽ و ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻻ‬‫ﯾﺤﺼﻮن و ﺻـﻨﻒ ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﮑﻤﺎل اﻟﻤﺠﻤﻊ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺼﻨﻒ ﻣﺜﻠﻪ و ﮐﺘﺎب اﻻﻃﺮاف وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ ﺗﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ‬‫و ارﺑﻌﯿـﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا اﻟﻤّﺰي اﺑـﻮ اﻟﺤﺠـﺎج* ﺑﺤﺮﻫـﻢ اﻟﻤﺘﻘـﺎذف ﺑﺎﻻـﻣﻮاج* ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺒـﺎﻫﺮ اﻻﻧﺒﻼـج* اﻟﺰاﻫﺮ‬‫اﻻﺑﺘﻼج* ﻓﺎﻟﻤﺎرق ﻋﻨﻪ ﺑﺎﻻﻧﺤﺮاف و اﻻﻋﻮﺟﺎج* و اﻟﺤﺎﺋـﺪ ﻋﻨﻪ ﺑﺎﻟﻨﮑﻮل و اﻻﻧﺰﻋﺎج* ﻏﺎّر ﻓﯽ اﻏﺒﺎش اﻟﺘﻠﺰز و اﻟﻠﺠﺎج* ﻣﺎر ﻋﻠﯽ وﺟﻬﻪ ﻓﯽ‬‫ﺳﺒﺎﺳﺐ اﻟﺤﯿﺮة و اﻻﻫﺘﻤﺎج* ﺗﺎرك ﻣﻦ اﻟﺤﻖ واﺿﺤﮥ اﻟﻔﺠﺎج* زاﺋﻎ ﻋﻦ اﻟﻤﻼﺣﺐ اﻟﻤﺎﻣﻮﻧﮥ ﻋﻦ اﻻﺧﺘﻼج‬‫وﺟﻪ ﻧﻮدم‬‫آﻧﮑﻪ ﺟﻤـﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺰرﻧـﺪي اﻻﻧﺼﺎري در ﻧﻈﻢ درر اﻟﺴـﻤﻄﯿﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ ص و اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ ع و اﻟﺒﺘﻮل و‬‫اﻟﺴـﺒﻄﯿﻦ در ذﮐﺮ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﮐﺘـﺎب ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺎﻟﺴـﻤﻂ اﻻـول ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﻋﻠﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب ﺳـّﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ و ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ و رﺳﻮل رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯿﻪ اﻓﻀﻞ ﺻـﻠﻮات اﻟﻤﺼﻠﯿﻦ و ﺷﻤﺎﺋﻠﻪ و ﺻﻔﺎﺗﻪ و ﻣﺎ ﺧﺼﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻪ ﻣﻦ آﯾﺎﺗﻪ و ﻣﻌﺠﺰاﺗﻪ و ﻋﻠﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﺑﻦ ﻋﻤﻪ و ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫ﻋﻠﻤﻪ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠّﯽ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫وﺟﻪ ﻧﻮد و ﯾﮑﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ زرﻧﺪي در ﻧﻈﻢ درر اﻟﺴـﻤﻄﯿﻦ ﺑﻌﻨﻮان ﻗﺴﻢ ﺛﺎﻧﯽ ﺳﻤﻂ اول ﮐﺘﺎب ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ اﻟﺴﻤﻂ اﻻّول ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫و اﻣﺎم اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ ﻋﯿﻦ ﻣﻨﺎﻫـﺞ اﻟﺤﻖ و اﻟﯿﻘﯿﻦ و راس اﻻوﻟﯿﺎء و اﻟﺼـّﺪﯾﻘﯿﻦ زوج ﻓﺎﻃﻤـﮥ اﻟﺒﺘﻮل ﻗﺮة ﻋﯿﻦ اﻟﺮﺳﻮل اﺑﻦ ﻋﻤﻪ و ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﻋﻠﻤﻪ‬‫ﻣﻮازره و اﺧﯿﻪ و ﻗﺮة ﻋﯿﻦ ﺻـﻨﻮ اﺑﯿﻪ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ اﻟﻤﺠﺘﺒﯽ اﻟّـﺬي ﻓﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة اﻣﺎم ﺳـّﯿﺪ و ﻓﯽ ذات اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﻗﺎﻣﮥ دﯾﻨﻪ‬‫ﻗﻮي اّﯾـﺪ ذي اﻟﻘﻠﺐ اﻟﻌﻘﻮل و اﻻذن اﻟﻮاﻋﯿـﮥ و اﻟﻬﻤـﮥ اﻟّﺘﯽ ﻫﯽ ﺑﺎﻟﻌﻬﻮد و اﻟـﺬﻣﺎم واﻓﯿﮥ ﯾﻌﺴﻮب اﻟﺪﯾﻦ و اﺧﯽ رﺳﻮل رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻟﻌﺎﻟﯽ ﺳـﺮادق ﻣﺠـﺪهﻋﻠﯽ ﻗﻤـﮥ اﻟﻌﺮش اﻟﻤﺠﯿﺪ ﺗﻌﺎﻟﯿﺎﻋﻠﯽ ع ﻋﻼ ﻓﻮق اﻟﺴـﻤﻮات ﻗﺪرهو ﻣﻦ ﻓﻀـﻠﻪ ﻧﺎل اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ اﻻﻣﺎﻧﯿﺎﻓﺎﺳـﺲ ﺑﻨﯿﺎن اﻟﻮﻻﯾﮥ‬‫ﻣﺘﻘﻨﺎو ﺣﺎز ذوو اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﻣﻨﻪ اﻻﻣﺎﻧﯿﺎ اﻟﻠﯿﺚ اﻟﻘﺎﻫﺮ و اﻟﻌﻘﺎب اﻟﮑﺎﺳـﺮ و اﻟﺴﯿﻒ اﻟﺒﺘﻮر و اﻟﺒﻄﻞ اﻟﻤﻨﺼﻮر و اﻟﻀﯿﻐﻢ اﻟﻬﺼﻮر و اﻟﺴّﯿﺪ اﻟﻮﻗﻮر و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 206‬از ‪581‬‬‫اﻟﺒﺤﺮ اﻟﻤﺴـﺠﻮر و اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻤﻨﺸﻮر و اﻟﻌﺒﺎب اﻟﺰاﺧﺮ اﻟﺨﻀﻢ و اﻟﻄﻮد اﻟﺸﺎﻫﻖ اﻻﺷﻢ و ﺳﺎﻗﯽ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﺤﻮض ﺑﺎﻻوﻓﯽ و اﻻﺗﻢ اﺳـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﮑﺮار أﺑﯽ اﻻﺋّﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر اﻟﻤﺸﺮف ﺑﻤﺰﯾﮥ‬‫ﻣﻦ ﮐﻨﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪234 :‬‬‫ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻮﻻه‬‫و اﻟﻤﻮﯾﺪ ﺑﺪﻋﻮة‬‫اﻟﱠﻠﻬّﻢ وال ﻣﻦ واﻻه و ﻋﺎد ﻣﻦ ﻋﺎداه‬‫ﮐﺎﺳـﺮ اﻻﻧﺼﺎب و ﻫﺎزم اﻻﺣﺰاب اﻟﻤﺘﺼـﺪق ﺑﺨﺎﺗﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺮاب ﻓﺎرس ﻣﯿـﺪان اﻟﻄﻌﺎن و اﻟﻀـﺮاب ﻫﺰﺑﺮ ﮐﻞ ﻋﺮﯾﻦ و ﺿـﺮﻏﺎم ﮐّﻞ ﻏﺎب‬‫اﻟّـﺬي ﮐّﻞ ﻟﺴﺎن ﮐّﻞ ﻣﻐﺘﺎب و ﻣﻐﺘﺎب و ﺑﯿﺎن ﮐﻞ ذام و ﻣﺮﺗﺎب ﻋﻦ ﻗـﺪح ﻓﯽ ﻗﺪح ﻣﻌﺎﻟﯿﻪ ﻟﻨﻘﺎء ﺟﻨﺎﺑﻪ ﻋﻦ ﮐّﻞ ذم و ﻋﺎب اﻟﻤﺨﺼﻮص ﻣﻦ‬‫اﻟﺤﻀـﺮة اﻟﻨﺒﻮّﯾﮥ ﺑﮑﺮاﻣﮥ اﻻﺧّﻮة و اﻻﻧﺘﺨﺎب اﻟﻤﻨﺼﻮص ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻧﻪ ﻟﺪار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎب و ﺑﻔﻀـﻠﻪ و اﺻـﻄﻔﺎﺋﻪ ﻧﺰل اﻟﻮﺣﯽ و ﻧﺰل‬‫اﻟﮑﺘـﺎب اﻟﻤﮑﻨﯽ ﺑـﺎﺑﯽ اﻟﺮﯾﺤـﺎﻧﺘﯿﻦ و أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ و أﺑﯽ اﻟـﺘﺮاب ﻫﻮ اﻟﻨﺒـﺄ اﻟﻌﻈﯿﻢ و ﻓﻠـﮏ ﻧﻮح* و ﺑـﺎب اﻟﱠﻠﻪ و اﻧﻘﻄﻊ اﻟﺨﻄـﺎب ذو ﻟا ﺒﺮاﻫﯿﻦ‬‫اﻟﻘﺎﻃﻌـﮥ و اﻻﯾـﺎت اﻟّﺪاﻣﻐـﮥ و ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﮑﺮاﻣـﺎت و اﻟﺤﺠـﺞ اﻟﺒﺎﻟﻐـﮥ ﯾﻨﺒـﻮع اﻟﺨﯿﺮ و ﻣﻌـﺪن اﻟﺒﺮﮐـﺎت و ﻣﻨﺠﯽ ﻏﺮﻗﯽ ﺑﺤـﺎر اﻟﻤﻌﺎﺻــﯽ ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﺨـﺎزي و ﻟا ﻤﻬـﺎوي و اﻟـﺪرﮐﺎت اﻻﻣـﺎم اﻟّـﺬي ﻫﻮ ﻓﯽ ﻇﻠﻢ اﻟﺠﻬﺎﻟـﮥ و اﻟﻀـﻼﻟﮥ ﻧﺒﺮاس و ﻓﯽ ﻗﺤﻢ اﻟﻤﺒـﺎرزة و اﻟﻄﻌﺎن ﻫﺮﻣﺎس اﺧﯿﺎس و‬‫ﻟﻤﺪاﺋﻦ اﻟﻌﻠﻮم و اﻟﺤﮑﻢ اﻟﯿﻘﯿﻨﯿﮥ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ اﺳﺎس و ﻣﺎ ﻓﯽ ﻗﺮﺑﻪ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ اﻟﺘﯽ ﻻ ﯾﺤﯿﻂ ﺑﻬﺎ وﻫﻢ و ﺣﺪ و‬‫ﻗﯿﺎس ﻋﻨـﺪ ذي راي و دﯾﻦ و ﻋﻘﻞ ﺷـﺒﻬﮥ و رﯾﺒﮥ و اﻟﺘﺒﺎس اﺧﻮ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﺮﺳﻞ اﻟﮑﺮام ﻣﺤّﻤﺪص* رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻣﻄّﻬﺮ* ﻋﻠﯽ ع وﺻـﯽ‬‫اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ و وزﯾﺮه* اﺑـﻮ اﻟﺴـﺎدة اﻟﻐﺮ إﻟﯿﻬـﺎ ﻟﯿـﻞ ﺣﯿـﺪر* اﺑـﻮ اﻟﺴـﺒﻄﯿﻦ اﻟﺤﺴـﻦ ع و اﻟﺤﺴـﯿﻦ ع* وارث اﻟﺮﺳـﻞ و ﻣـﻮﻟﯽ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ* ﻣﺒـﺪع‬‫ﺟﺴـﯿﻤﺎت اﻟﻤﮑـﺎرم* و ﻣﻔﯿﺾ ﻋﻤﯿـﺎت اﻟﻤﺘﻦ* اﻟّـﺬي ﺣﺒﻪ و ﺣﺐ اوﻻـده* ﻣﻦ اوﻓﯽ اﻟﻌـﺪد و اوﻗﯽ اﻟﺠﻨﻦ* اﺧﻮ اﺣﻤـﺪ اﻟﻤﺨﺘـﺎر ﺻـﻔﻮة‬‫ﻫﺎﺷﻢ* اﺑﻮ اﻟﺴﺎدة اﻟﻐﺮ اﻟﻤﯿﺎﻣﯿﻦ ﺑﺎﻟﻤﻨﻦ* و ﺻﻬﺮ اﻣﺎم اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ﻣﺤﻤﺪ ص* ﻋﻠﯽ ع اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ* ﻫﻤﺎ ﻇﻬﺮا ﺷﺨﺼﯿﻦ و اﻟﻨﻮر‬‫واﺣـﺪ* ﺑﻨﺺ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﻨﻔﺲ و اﻟﻨﻮر ﻓـﺎﻋﻠﻤﻦ* ﻫﻮ اﻟﻮزر اﻟﻤـﺎﻣﻮل ﻓﯽ ﮐـﻞ ﺧﻄـﮥ* و ان ﻻ ﺗﻨﺠﯿﻨﺎ وﻻﯾﺘﻪ* ﻓﻤﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺻـﻼة اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻻح‬‫ﮐﻮﮐﺐ* و ﻣﺎ ﻫﺐ ﻣﻤﺮاض اﻟﻨﺴﯿﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺘﻦ‬‫وﺟﻪ ﻧﻮد و دوم‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ زرﻧﺪي در ﻧﻈﻢ درر اﻟﺴﻤﻄﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻀﯿﻠﮥ اﺧﺮي اﻋﺘﺮف ﺑﻬﺎ اﻻﺻﺤﺎب و اﺑﺘﻬﺠﻮا و ﺳﻠﮑﻮا ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻮﻓﺎق و اﻧﺘﻬﺠﻮا‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻠﯿﺎت ﻋﻠّﯿﺎ‬‫و ﮐﻤﺎل وﺛﻮق و اﻋﺘﻤﺎد و اﻧﺘﻬﺎي ﺷـﻤﻮخ و اﺳـﺘﻨﺎد اﺣﺎدﯾﺚ و اﺧﺒﺎر ﻧﻈﻢ درر اﻟﺴﻤﻄﯿﻦ از ﺻﺪر ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﻻ‬‫ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ راﺟﻌﻪ و ﺳﯿﺎﺗﯽ ﻧﻘﻠﻪ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻨﻮر اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫وﺟﻪ ﻧﻮد و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ زرﻧﺪي در ﻣﻌﺎرج اﻟﻮﺻﻮل اﻟﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ ﻓﻀﻞ آل اﻟﺮﺳﻮل ص و اﻟﺒﺘﻮل ع ﮔﻔﺘﻪ‬‫روي اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪235 :‬‬‫ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻠﯿﺎت ﻋﻠّﯿﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 207‬از ‪581‬‬‫و ﻧﻬـﺎﯾﺖ اﺳـﺘﺤﺼﺎن و رزاﻧﺖ و ﻏﺎﯾﺖ اﺳـﺘﺤﮑﺎم و ﻣﺘﺎﻧﺖ رواﯾﺎت و آﺛﺎر ﻣﻌﺎرج اﻟﻮﺻﻮل ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺻـﺪر آن ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ و ﺳـﺘﻘﻒ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻨﻮر‬‫وﺟﻪ ﻧﻮد و ﭼﻬﺎرم‬‫وﺟﻪ ﻧﻮد و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ زرﻧﺪي در ﮐﺘﺎب اﻻﻋﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب ﻓﯽ ﺧﻼﻓﮥ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻄﻠﺐ اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ رﺿـﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﺠﺘﻤﻊ ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻄﻠﺐ ﻓﻬﻮ اﺑﻦ ﻋّﻤﻪ و ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻤﻪ و ﻣﻮازره و ﻣﻮاﺧﯿﻪ و ﻗﺮة ﻋﯿﻦ ﺻﻨﻮ‬‫اﺑﯿﻪ و زوج ﻓﺎﻃﻤـﮥ اﻟﺒﺘﻮل و ﻗﺮة ﻋﯿﻦ اﻟّﺮﺳﻮل اول ﻫـﺬه اﻻﻣـﮥ اﺳـﻼﻣﺎ و اوﻓﺎﻫﺎ ﻋﻬـﺪا و ذﻣﺎﻣﺎ ﯾﻌﺴﻮب اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺒﯿﻦ ﻣﻨﺎﻫﺞ اﻟﺤﻖ و اﻟﯿﻘﯿﻦ و‬‫راس اﻻوﻟﯿﺎء و اﻟّﺼﺪﯾﻘﯿﻦ و اﻣﺎم اﻟﺒﺮرة اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ اﻟﺒﺤﺮ اﻟﻤﺴﺠﻮر و اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻤﻨﺸﻮر و اﻟﻠﯿﺚ اﻟﻬﺼﻮر و اﻟّﺴﯿﻒ اﻟﺒﺘﻮر ذو اﻟﮑﺮاﻣﺎت اﻟﻈﺎﻫﺮة و‬‫اﻟﺒﺮاﻫﯿﻦ اﻟﻘﺎﻃﻌـﮥ و اﻟﺤﺠـﺞ اﻟﺒﺎﻟﻐـﮥ اﺳـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑﺮار اﺑﻮ اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻻﻃﻬـﺎر اﻟﻤﺨﺼﻮص ﻣﻦ اﻟﺤﻀـﺮة اﻟﻨﺒﻮﯾـﮥ ﺑﮑﺮاﻣـﮥ اﻻـﺧﻮة و اﻻﻧﺘﺨـﺎب و‬‫اﻟﻤﻨﺼﻮص ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻧّﻪ ﻟـﺪار اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎب اﻟﻤﮑﻨﯽ ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺮﯾﺤﺎﻧﺘﯿﻦ و أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ و أﺑﯽ اﻟﺘﺮاب ﻫﻮ اﻟﻨﺒﺄ اﻟﻌﻈﯿﻢ و ﻓﻠﮏ ﻧﻮح*‬‫و ﺑﺎب اﻟﱠﻠﻪ و اﻧﻘﻄﻊ اﻟﺨﻄﺎب* اﻟﻤﺸﺮف ﺑﻤﺰّﯾﮥ‬‫ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠّﯽ ﻣﻮﻻه‬‫و اﻟﻤﻮّﯾﺪ ﺑﺪﻋﻮة‬‫اﻟّﻠﻬّﻢ و آل ﻣﻦ واﻻه و ﻋﺎد ﻣﻦ ﻋﺎداه‬‫ﮐﺎﺳـﺮ اﻻﻧﺼﺎب و ﻫﺎزم اﻻﺣﺰاب ﻓﮑﻢ ﻟﻪ ﻣﻦ ﻗﺘﯿﻞ و ﻣﺼﺎب و ﺟﺮﯾﺢ و ﻃﺮﯾﺢ ﺑﺎﻟﺮﺣﺎب و ﮐﻢ ﮐﺸﻒ ﻋﻦ ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﻣﻦ ﺷﺪة و ﺑﻮﺳﯽ ﺣﺘﯽ ﺧّﺼﻪ‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ اﻧﺖ ﻣّﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ‬‫و ﮐﻢ ﻓﺮج ﻋﻨﻪ ﻣﻦ ﻏّﻤﮥ و ﮐﺮﺑﯽ ﺣﺘﯽ اﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻪ ﻗُْﻞ ﻻ َأْﺳَﺌﻠُُﮑْﻢ َﻋَﻠﯿِْﻪ َأْﺟﺮًا ِإﻟﱠﺎ اﻟ َْﻤَﻮﱠدَة ﻓِﯽ اﻟ ُْﻘْﺮﺑﯽ‬‫ﺛﻢ زاده ﺷـﺮﻓﺎ و رﻓﻌـﮥ و وﻓﺮه ﺣّﻈﻪ ﻣﻦ اﻗﺴـﺎم اﻟﻌﻠﯽ ﺗﻮﻓﯿﺮا ﺑﻤـﺎ اﻧﺰل ﻓﯿﻪ و ﻓﯽ اوﻻـده ِإﱠﻧﻤﺎ ﯾُِﺮﯾـُﺪ اﻟﱠﻠُﻪ ﻟ ِﯿـُ ْﺬِﻫَﺐ َﻋﻨُْﮑُﻢ اﻟﱢﺮْﺟَﺲ َأْﻫَﻞ اﻟ َْﺒﯿِْﺖ وَ‬‫ﯾَُﻄﱢﻬَﺮُﮐْﻢ َﺗْﻄِﻬﯿﺮًا‬‫و ﮐﻢ ﻣﻦ آﯾﮥ ﻧﺰﻟﺖ ﻓﯽ ﺷﺎﻧﻪ وﻗﺮه اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻬﺎ ﺗﻮﻗﯿﺮا و زاده ﺑﻬﺎ ﻣﮑﺎﻧﮥ و ﺟﻼﻟﮥ و ﻧﻀﺎرة و ﺗﻨﻀﯿﺮا ﻓﻬﻮ ﻓﯽ ﺣﻠﺒﮥ اﻟﺴﺒﺎق اﻟﯽ ﮐﻞ ﻏﺎﯾﮥ و ﻣﮑﺮﻣﮥ‬‫و ﻣﻨﻘﺒﮥ ﻣﺠّﻠﯽ و اﻟﯽ اﻟﻤﺒﺎدرة اﻟﯽ اﻻﺳـﻼم ﻣﻊ ﺻـﻐﺮ ﺳـﻨﻪ ﻓﯽ ﺳﺖ او ﺳـﺒﻊ او ﺗﺴﻊ ﺑﻌﺪ ﺧﺪﯾﺠﮥ ﻣﺼّﻠﯽ و ﻫﺬا اﻟﻘﺪر ﻓﯽ اﻻﺷﺎرة اﻟﯽ ﺑﻌﺾ‬‫ﻓﻀـﺎﺋﻠﻪ و ﻣﻨـﺎﻗﺒﻪ ﮐﺎف ﻫﻬﻨﺎ ﻻ ﻧﺎﻗـﺪ ﺟﻤﻌﻨﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻨﺎ اﻟﺜﻠﺜـﮥ ﮐﺘﺎب اﻻرﺑﻌﯿﻦ اﻟﺼـﺤﺎح و ﮐﺘﺎب ﻧﻈﻢ درر اﻟﺴـﻤﻄﯿﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ و‬‫اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ و اﻟﺒﺘﻮل و اﻟﺴـﺒﻄﯿﻦ و ﮐﺘـﺎب ﻣﻌـﺎرج اﻟﻮﺻﻮل اﻟﯽ ﻣﻌﺮﻓـﮥ ﻓﻀـﻞ آل اﻟﺮﺳﻮل و اﻟﺒﺘﻮل ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ اﻟﺰاﻫﺮة و ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ اﻟﻔﺎﺧﺮة ﻃﺮﻓﺎ‬‫ﺻﺎﻟﺤﺎ ﻓﮑﺮﻫﻨﺎ اﻻﻋﺎدة ﻓﯽ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ زرﻧﺪي از اﻣﺎﺛﻞ اﻋﻼم ﺣﻔﺎظ و اﻓﺎﺧﻢ ﻋﻈﺎم اﯾﻘﺎظ ﺳﻨّﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪236 :‬‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻋﺎﻟﯿﮥ اﻟﻤﻘﺪار و ﻣﺂﺛﺮ ﺷﺎﻣﯿﮥ اﻻﺧﻄﺎر او ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮر ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺧﻮاﻫﯽ ﺷـﻨﯿﺪ در اﯾﻦ‬‫ﺟﺎ ﺑﺮ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﮐﻪ ﻣﻮذن ﺑﮑﻤﺎل ﺳـﻤﻮ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﺟﻼﻟﺖ و ﻋﻠﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ و ﻧﺒﺎﻟﺖ اوﺳﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺷـﻨﯿﺪ‪ -‬اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ در‬‫ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺎل ﻓﯽ ﺷﺮح ﻋﻘﺪ ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻶل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻫﺬا اﻟﺬي ﻗﺮره اﻻﺟﻠﮥ و اﻟﻤﻘﺘﻀﯽ و ﻻزم اﻻدﻟﮥ‬‫و ذﻟـﮏ ان اﺟﻠـﮥ اﻟﻌﻠﻤـﺎء ﻟّﻤـ ﺎ ﺻـﺮﺣﺖ ﻟﻬﻢ اﻻدﻟـﮥ ﺑﻬـﺬه اﻟﺨﺼﻮﺻـﯿﺎت ﻻﻫـﻞ اﻟـﺒﯿﺖ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﻗﺮروا ذﻟـﮏ و ﺣﺮروه ﻣﺜـﻞ اﻟﺴـﯿﺪ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺴـﻤﻬﻮدي اﻣﺎم اﻟّﺴـ ﻨﮥ ﻓﯽ ﺟﻮاﻫﺮه و اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻄﺒﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ذﺧﺎﺋﺮه و اﻟﺤﺠﮥ اﻟﺰرﻧﺪي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﻣﻌّﻠﻠﻪ و ﺷـﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 208‬از ‪581‬‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﺻﻮاﻋﻘﻪ و ﺟﻼل اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ اﻟﺜﻐﻮر اﻟﺒﺎﺳـﻤﮥ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﺴـّﯿﺪة ﻓﺎﻃﻤﮥ و اﺣﯿﺎء اﻟﻤﯿﺖ ﻓﯽ ذﮐﺮ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ و‬‫اﻟﺴـﻤﻄﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺴـﺒﻄﯿﻦ و اﺳـﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺠﯿﻠﯽ زرﻧﺪي را ﺑﻠﻘﺐ ﺟﻠﯿﻞ‬‫ﺣﺠﺖ وﺻﻒ ﻓﺮﻣﻮده و او را از اﺟﻠﻪ ﻋﻠﻤـﺎء ﻣﻌـﺪود ﻧﻤﻮده و ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ اﻓـﺎدات ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﮐﺒﺎر و ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ اﺣﺒﺎر ﺳـﻨﯿﻪ ﻋﻈﻤﺖ و رﻓﻌﺖ اﯾﻦ‬‫ﻟﻘﺐ ﻓﺨﯿﻢ و وﺻـﻒ ﻋﻈﯿﻢ ﭘﯿـﺪا و آﺷـﮑﺎر اﺳﺖ ذﻫـﺒﯽ در ﺻـﺪر ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘـﺪال ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺎﻋﻼـ اﻟﻌﺒـﺎرات ﻓﯽ اﻟﺮواة اﻟﻤﻘﺒﻮﻟﯿﻦ ﺛﺒﺖ ﺣﺠﮥ‬‫ﺣﺎﻓﻆ ﺛﻘﮥ ﻣﺘﻘﻦ ﺛﻘﮥ ﺛﻘﮥ ﺛﻢ ﺛﻘﮥ ﺛﻢ ﺻﺪوق و ﻻ ﺑﺎس ﺑﻪ و ﻟﯿﺲ ﺑﻪ ﺑﺎس ﺛﻢ ﻣﺤﻠﻪ اﻟﺼﺪق و ﺟﯿﺪ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺻﺎﻟﺢ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺷﯿﺦ؟؟؟‬‫ﺷﯿـﺦ و ﺣﺴﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺻﺪوق ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ و ﺻﻮﯾﻠﺢ و ﻧﺤﻮ ذﻟﮏ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻤﻔﯿـﺪ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻋﻠﯽ ﻣﻦ اﻟﻤﻔﯿـﺪ ﻓﯽ اﻟﻌﺮف ﮐﻤﺎ ان اﻟﺤﺠﮥ ﻓﻮق اﻟﺜﻘﮥ و زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﻌﺮاﻗﯽ در ﺷـﺮح اﻟﻔـّﯿ ﮥ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ ﻗـﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ وﺟـﺪت اﻻﻟﻔﺎظ ﻓﯽ اﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌـﺪﯾﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﺮاﺗﺐ ﺷﺘﯽ ﻓﺎذا ﻗﯿﻞ‬‫ﻟﻠﻮاﺣﺪ اﻧﻪ ﺛﻘﮥ او ﻣﺘﻘﻦ ﻓﻬﻮ ﻣﻤﻦ ﯾﺤﺘﺞ ﺑﺤﺪﯾﺜﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺼﻼح و ﮐﺬا إذا ﻗﯿﻞ ﺛﺒﺖ او ﺣﺠﮥ و ﮐﺬا إذا ﻗﯿﻞ ﻓﯽ اﻟﻌﺪل اﻧّﻪ ﺣﺎﻓﻆ او ﺿﺎﺑﻂ‬‫ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ارﻓﻊ اﻟﻌﺒﺎرات ان ﯾﻘﺎل ﺣﺠـﮥ اوﺛﻘﮥ و ﺳـﺨﺎوي در ﺷـﺮح اﻟﻔّﯿﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ در ذﮐﺮ ﺗﻔﺎوت اﻟﻔﺎظ ﺗﻌﺪﯾﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﮑﻼم أﺑﯽ داود‬‫ﯾﻘﺘﻀـﯽ ان ﻟا ﺤﺠﮥ اﻗﻮي ﻣﻦ اﻟﺜﻘﮥ و ذﻟﮏ اّن اﻻﺟﺮي ﺳﺎﻟﻪ ﻋﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺑﻨﺖ ﺷﺮﺣﺒﯿﻞ ﻓﻘﺎل ﺛﻘﮥ ﯾﺨﻄﯽ ﮐﻤﺎ ﯾﺨﻄﯽ اﻟﻨﺎس ﻗﺎل اﻻﺟﺮي‬‫ﻓﻘﻠﺖ ﻫﻮ ﺣﺠـﮥ ﻗﺎل اﻟﺤﺠـﮥ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﮐﺬا ﻗﺎل ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ ﻓﯽ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﺛﻘﮥ و ﻟﯿﺲ ﺑﺤﺠﮥ و ﻗﺎل اﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ ﻓﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺛﻘﮥ و ﻟﯿﺲ ﺑﺤﺠﮥ و ﻓﯽ أﺑﯽ اوﯾﺲ ﺻﺪوق و ﻟﯿﺲ ﺑﺤﺠﮥ و ﮐﺎن ﻟﻬﺬه اﻟﻨﮑﺘﮥ ﻗﺪﻣﻬﺎ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ارﻓﻊ‬‫اﻟﻌﺒﺎرات ان ﯾﻘﺎل ﺣﺠﮥ او ﺛﻘﮥ و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺠﻤﻊ اﻟﻮﺳﺎﺋﻞ ﻓﯽ ﺷـﺮح اﻟﺸـﻤﺎﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻓﯽ اﺻﻄﻼح اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﻣﻦ اﺣﺎط‬‫ﻋﻠﻤﻪ ﺑﻤﺎﺋـﮥ اﻟﻒ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺘﻨﺎ و اﺳـﻨﺎدا و اﻟﻄﺎﻟﺐ ﻫﻮ اﻟﻤﺒﺘـﺪي اﻟﺮاﻏﺐ ﻓﯿﻪ و اﻟﻤﺤﺪث و اﻟﺸـﯿﺦ و اﻻﻣﺎم ﻫﻮ اﻻﺳـﺘﺎذ اﻟﮑﺎﻣﻞ و اﻟﺤﺠﮥ ﻣﻦ‬‫اﺣـﺎط ﻋﻠﻤﻪ ﺑﺜﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ اﻟـﻒ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺘﻨـﺎ و اﺳـﻨﺎدا و اﺣـﻮال رواﺗﻪ ﺟﺮﺣـﺎ و ﺗﻌـﺪﯾﻼ و ﺗﺎرﯾﺨـﺎ و اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻫـﻮ اﻟّـﺬي اﺣـﺎط ﻋﻠﻤﻪ ﺑﺠﻤﯿﻊ‬‫اﻻﺣـﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺮوﯾـﮥ ﮐـﺬﻟﮏ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻟﺰرﻧـﺪي ﻣﺤـﺪث اﻟﺤﺮم* ﺑﺤﺠﺘﻬﻢ اﻟﮑﺎﺑﺮ اﻟﻤﺒﺠﻞ اﻟﻤﺤﺘﺮم* ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ‬‫اﻟﻨﺎﻓﯽ* ﻟﮑّﻞ ﻣﺬّل و ﺑﺮم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪237 :‬‬‫ﻓﯽ اﻓﺎدﺗﻪ اﻟﺒﺎﻟﻐﮥ اﻟﺒﻠﯿﻐﮥ* اﻟﺪارﺋﮥ ﻟﮑﻞ رﯾﺐ اﻋﺘﺮض و اﻋﺘﺮم* ﻓﻼ ﯾﺘﻔﻮه ﺑﻄﻌﻨﻪ ﺑﻌﺪ اﻟّﺎ* ﻣﻦ ﺟﺰم ﺣﺒﻞ اﯾﻤﺎﻧﻪ و ﺻـﺮم* و ﻻ ﯾﺘﮑﻠﻢ ﺑﺎﻟﻘﺪح‬‫ﻓﯿﻪ اﻻـ* ﻣﻦ ﺛﻠﻢ اﺳﺎس دﯾﻨﻪ و ﺧﺮم* و ﻻ ﯾﻠﻔﻖ ﻓﯿﻪ اﻻﺑﺎﻃﯿﻞ* اﻟّﺎ ﻣﻦ اﺣﺘﻘﺐ اﻻﺛﻢ اﻟﻌﻈﯿﻢ و اﺟﺘﺮم* و ﻻ ﯾﻀﻞ ﻓﯿﻪ ﺑﺎﻻﺿﺎﻟﯿﻞ* اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻧﻔﺦ‬‫ﻓﯽ ﻏﯿﺮ ﺻﺮم‬‫وﺟﻪ ﻧﻮد و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺻـﻼح اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﺧﻠﯿﻞ ﺑﻦ ﮐﯿﮑﻠﺪي اﻟﻌﻼﺋﯽ اﻟﺪﻣﺸﻘﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ در ﻣﻀﻤﺎر اﺛﺒﺎت و اﺣﻘﺎق ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﺼﺐ اﻟﺴﺒﻖ‬‫از اﻋﯿﺎن اﻗﺮان ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺮده ﻣﺮداﻧﻪوار ﻗـﺪم در وادي ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺜﺒﯿﺖ آن ﻓﺸـﺮده ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﺨﺎوي در ﻣﻘﺎﺻـﺪ ﺣﺴـﻨﻪ در ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻞ ﺻـﺮح اﻟﻌﻼﺋﯽ ﺑﺎﻟﺘﻮﻗﻒ ﻓﯽ اﻟﺤﮑﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺬﻟﮏ ﻓﻘﺎل و ﻋﻨﺪي ﻓﯿﻪ ﻧﻈﺮ ﺛﻢ ﺑﯿﻦ ﻣﺎ ﯾﺸـﻬﺪ ﺑﺼﺤﺘﻪ ﻟﮑﻮن أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ راوي‬‫ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺣـﺪث ﺑﻪ ﻓﺰال اﻟﻤﺤـﺬور ﻣّﻤﻦ ﻫﻮ دوﻧﻪ ﻗﺎل و اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﺛﻘﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﯾﺤﺘﺞ ﺑﺎﻓﺮاده ﮐﺎﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و ﻏﯿﺮه ﻓﻤﻦ ﺣﮑﻢ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻊ ذﻟﮏ ﺑﺎﻟﮑﺬب ﻓﻘﺪ أﺧﻄﺄ ﻗﺎل و ﻟﯿﺲ ﻫﻮ ﻣﻦ اﻻﻟﻔﺎظ اﻟﻤﻨﮑﺮة اﻟّﺘﯽ ﺗﺎﺑﺎﻫﺎ اﻟﻌﻘﻮل ﺑﻞ ﻫﻮ ﮐﺤﺪﯾﺚ‬‫ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ‬‫ﯾﻌﻨﯽ اﻟﻤﺎﺿـﯽ و ﻫﻮ ﺻﻨﯿﻊ ﻣﻌﺘﻤﺪ و ﻋﻼﻣﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﻵﻟﯽ ﻣﺼﻨﻮﻋﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺻﻼح اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ و ﻣﻦ ﺧﻄﻪ ﻧﻘﻠﺖ ﻓﯽ اﺟﻮﺑﺘﻪ‬‫ﻋﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟّﺘﯽ ﺗﻌﻘﺒﻬﺎ اﻟّﺴﺮاج اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ اﻟﺒﻐﻮي و ادﻋﯽ اﻧﻬﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﮥ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 209‬از ‪581‬‬‫ﻗـﺪ ذﮐﺮه اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻦ ﻃﺮق ﻋـﺪة و ﺟﺰم ﺑﺒﻄﻼن اﻟﮑﻞ و ﮐـﺬﻟﮏ ﻗﺎل ﺑﻌـﺪه ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﻟّﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﯿﺰان و ﻏﯿﺮه و‬‫اﻟﻤﺸﻬﻮر ﺑﻪ‬‫رواﯾـﮥ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﻬﺮوي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ و ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﻫﺬا‬‫ﺗﮑﻠﻤﻮا ﻓﯿﻪ ﮐﺜﯿﺮا‬‫ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻟﯿﺲ ﺑﺜﻘـﮥ و ﻗﺎل اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ و اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻣﺘﻬﻢ زاد اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ راﻓﻀـﯽ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻨﺪي ﺑﺼﺪوق و ﺿـﺮب اﺑﻮ‬‫زرﻋـﮥ ﻋﻠﯽ ﺣـﺪﯾﺜﻪ و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻓﻘﺪ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺛﻨﺎ اﻻﺻﻢ ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺎس ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺪوري ﻗﺎل ﺳـﺌﻠﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ ﻓﻘﺎل ﺛﻘﮥ‬‫ﻓﻘﻠﺖ أ ﻟﯿﺲ ﻗﺪ ﺣﺪث‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﻗـﺪ ﺣـﺪث ﺑﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿـﺪي و ﻫﻮ ﺛﻘـﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ و ﮐﺬﻟﮏ روي ﺻﺎﻟﺢ ﺟﺰرة ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺛﻢ ﺳﺎﻗﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻣﻦ‬‫ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﻟﻀـﺮﯾﺲ و ﻫﻮ ﺛﻘﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻗﺎل اﻟﻌﻼﺋﯽ ﻓﻘﺪ ﺑﺮيء اﺑﻮ اﻟّﺼﻠﺖ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻦ ﻋﻬﺪﺗﻪ و اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﻟﺸـﯿﻮخ و ﺣﻔﺎﻇﻬﻢ اﻟﻤﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻗﺪ ﺗﻔﺮد ﺑﻪ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻓﮑﺎن إذا و أي اﺳﺘﺤﺎﻟﮥ‬‫ﻓﯽ ان ﯾﻘﻮل اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﻌﻢ ﻣﺜﻞ ﻫﺬا ﻓﯽ ﺣﻖ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻟﻢ ﯾﺄت ﮐﻞ ﻣﻦ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺟﺰم ﺑﻮﺿﻌﻪ ﺑﺠﻮاب ﻋﻦ ﻫﺬه‬‫اﻟﺮواﯾﺎت اﻟﺼﺤﯿﺤﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻣﻊ ذﻟﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪238 :‬‬‫ﻓﻠﻪ ﺷﺎﻫﺪ‬‫رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻋﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﻔﺰاري ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟّﺮوﻣﯽ ﻋﻦ ﺷﺮﯾﮏ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ‬‫ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و رواه اﺑﻮ ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﮑﻨﺠﯽ و ﻏﯿﺮه ﻣﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻤﺮان اﻟﺮوﻣﯽ‬‫و ﻫﻮ ﻣﻤﻦ روي ﻋﻨﻪ اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ ﻏﯿﺮ اﻟﺼـﺤﯿﺢ و ﻗـﺪ وﺛﻘﻪ اﺑﻦ ﺣﯿﺎن و ﺿـﻌﻔﻪ اﺑﻮ داود ﻗﺎل اﺑﻮ ذرﻋـﮥ ﻓﯿﻪ ﻟﯿﻦ و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﺑﻌﺪ اﺧﺮاج‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ و ﻗـﺪ روي ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻫـﺬا ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻓﯿﻪ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ و ﻻ ﯾﻌﺮف ﻫﺬا ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ‬‫ﺷﺮﯾﮏ ﻗﺎل ﻟا ﻌﻼﺋﯽ ﻓﻘﺪ ﺑﺮي ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان اﻟﺮوﻣﯽ ﻣﻦ اﻟﺘﻔﺮد ﺑﻪ و ﺷـﺮﯾﮏ ﻫﻮ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻨﺨﻌﯽ اﻟﻘﺎﺿﯽ اﺣﺘﺞ ﺑﻪ ﻣﺴﻠﻢ و ﻋﻠﻖ ﻟﻪ‬‫اﻟﺒﺨﺎري و وﺛﻘﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻗﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ ﺛﻘـﮥ ﺣﺴﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﻣﺎ راﯾﺖ اﺣﺪا ﻗﻂ اورع ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﻦ ﺷـﺮﯾﮏ‬‫ﻓﻌﻠﯽ ﻫـﺬا ﯾﮑﻮن ﺗﻔﺮده ﺣﺴـﻨﺎ ﻓﮑﯿﻒ إذا اﻧﻀّﻢ اﻟﯽ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻻ ﯾﺮد ﻋﻠﯿﻪ رواﯾﮥ ﻣﻦ اﺳـﻘﻂ ﻣﻨﻪ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻻن ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ‬‫ﺗﺎﺑﻌﯽ ﻣﺨﻀﺮم ادرك اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻻرﺑﻌﮥ و ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻬﻢ ﻓﺬﮐﺮ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﺰﯾﺪ ﻓﯽ ﻣﺘﺼﻞ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ و ﻟﻢ ﯾﺎت اﺑﻮ اﻟﻔﺮج و ﻻ ﻏﯿﺮه ﺑﻌﻠﮥ‬‫ﻗﺎدﺣﮥ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﮏ ﺳﻮي دﻋﻮي اﻟﻮﺿﻊ دﻓﻌﺎ ﺑﺎﻟﺼﺪر اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺻـﻼح اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻗﻮت اﻟﻤﻐﺘﺬي‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺻـﻼح اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ ﻓﯽ اﺟﻮﺑﺘﻪ ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ذﮐﺮه اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻦ ﻃﺮق ﻋﺪة و ﺣﮑﻢ‬‫ﺑﺒﻄﻼن اﻟﮑّﻞ و ﮐﺬﻟﮏ ﻗﺎل ﺑﻌﺪه ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﯿﺰان و ﻏﯿﺮه و اﻟﻤﺸﻬﻮر ﺑﻪ رواﯾﮥ أﺑﯽ اﻟﺼﻠﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ اﻟﻬﺮوي‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻋﻦ اﻻـﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ﻣﺮﻓﻮﻋـﺎ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـﻼم ﻫـﺬا ﺗﮑﻠﻤﻮا ﻓﯿﻪ ﮐﺜﯿﺮا ﻗـﺎل اﻟّﻨﺴـﺎﺋﯽ ﻟﯿﺲ ﺑﺜﻘـﮥ و ﻗـﺎل‬‫اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ و اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻣﺘﻬﻢ زاد اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ راﻓﻀـﯽ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻨﺪي ﺑﺼﺪوق و ﺻﻮب اﺑﻮ زرﻋﮥ ﻋﻠﯽ ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﻣﻊ ذﻟﮏ‬‫ﻓﻘـﺪ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﻻﺻﻢ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺎس ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺪوري ﻗﺎل ﺳـﺌﻠﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ ﻓﻘﺎل ﺛﻘﮥ ﻓﻘﻠﺖ أ ﻟﯿﺲ ﻗﺪ ﺣﺪث‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﻗـﺪ ﺣـﺪث ﺑﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿـﺪي و ﻫﻮ ﺛﻘﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﮐﺬﻟﮏ روي ﺻﺎﻟﺢ ﺟﺰرة اﯾﻀﺎ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺛﻢ ﺳﺎﻗﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 210‬از ‪581‬‬‫ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﻟﻀـﺮﯾﺲ و ﻫﻮ ﺛﻘﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﺮز ﺳﺎﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼﻠﺖ ﻓﻘﺎل ﻟﯿﺲ ﻣﻤﻦ ﯾﮑﺬب ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ‬‫ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪239 :‬‬‫أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ اﺧﺒﺮﻧﯽ اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﻗﺎل ﺣـﺪث ﺑﻪ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻗـﺪﯾﻤﺎ ﺛﻢ ﮐﻒ ﻋﻨﻪ و ﻗﺎل ﮐﺎن اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ رﺟﻼ ﻣﻮﺳـﺮا ﯾﻄﻠﺐ ﻫﺬه اﻻﺣﺎدﯾﺚ و‬‫ﯾﻠﺰم اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﻗﻠﺖ ﻓﻘﺪ ﺑﺮيء اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ ﻋﻬﺪﺗﻪ و اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﻟﺸﯿﻮخ و ﺣﻔﺎﻇﻬﻢ اﻟﻤﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻗﺪ‬‫ﺗﻔﺮد ﺑﻪ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻓﮑﺎن ﻣﺎ ذا و أي اﺳـﺘﺤﺎﻟﮥ ﻓﯽ ان ﯾﻘﻮل اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺜﻞ ﻫﺬا ﻓﯽ ﺣﻖ ﻋﻠﯽ و ﻟﻢ ﯾﺎت ﮐﻞ ﻣﻦ ﺗﮑﻠﻢ‬‫ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺟﺰم ﺑﻮﺿﻌﻪ ﺑﺠﻮاب ﻋﻦ ﻫﺬه اﻟﺮواﯾﺎت اﻟﺼﺤﯿﺤﮥ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻓﻠﻪ ﺷﺎﻫﺪ رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻋﻠّﯽ و رواه ﺑا ﻮ ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﮑﺠﯽ و ﻏﯿﺮه ﻋﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟّﺮوﻣﯽ و ﻫﻮ ﻣﻤﻦ روي ﻋﻨﻪ اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ ﻏﯿﺮ اﻟﺼـﺤﯿﺢ و ﻗـﺪ وﺛﻘﻪ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن و‬‫ﺿﻌﻔﻪ اﺑﻮ داود و و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋـﮥ ﻓﯿﻪ ﻟﯿﻦ و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣـﺬي روي ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻫـﺬا ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻓﯿﻪ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ و ﻻ ﯾﻌﺮف ﻫﺬا ﻋﻦ‬‫اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ ﻓﻘﺪ ﺑﺮيء ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺮوﻣﯽ ﻣﻦ اﻟﺘﻔﺮد و ﺷـﺮﯾﮏ ﻫﻮ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻨﺨﻌﯽ اﻟﻘﺎﺿﯽ اﺣﺘﺞ ﺑﻪ ﻣﺴﻠﻢ و ﻋﻠﻖ ﻟﻪ‬‫اﻟﺒﺨﺎري و وﺛﻘﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻗﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ ﺛﻘـﮥ ﺣﺴﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﻣﺎ راﯾﺖ اﺣﺪا ﻗﻂ اورع ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﻦ ﺷـﺮﯾﮏ‬‫ﻓﻌﻠﯽ ﻫـﺬا ﯾﮑﻮن ﺗﻔﺮده ﺣﺴـﻨﺎ ﻓﮑﯿﻒ إذا اﻧﻀﻢ اﻟﯽ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻟﻤﺘﻘﺪم و ﻻ ﯾﺮد ﻋﻠﯿﻪ رواﯾﮥ ﻣﻦ اﺳـﻘﻂ ﻣﻨﻪ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻻن ﺳﻮﯾﺪ‬‫ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﺗﺎﺑﻌﯽ ﻣﺨﻀـﺮم ادرك اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻻرﺑﻌﮥ و ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻬﻢ ﻓﺬﮐﺮ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﺰﯾﺪ ﻓﯽ ﻣﺘﺼﻞ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ و ﻟﻢ ﯾﺎت اﺑﻮ اﻟﻔﺮج و ﻻ‬‫ﻏﯿﺮه ﺑﻌﻠﮥ ﻗﺎدﺣﮥ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﮏ ﺳﻮي دﻋﻮي اﻟﻮﺿﻊ دﻓﻌﺎ ﺑﺎﻟﺼﺪر اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﻟﻌﻼﺋﯽ و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻧﮑﺖ ﺑﺪﯾﻌﺎت در ذﮐﺮ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮔﻔﺘﻪ و ﺗﻌﻘﺐ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻌﻼﺋﯽ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﻔﺼﻞ ﻃﻮﯾﻞ ﺳـﻘﺘﻪ ﻓﯽ اﻻﺻﻞ و ﻣﻠﺨﺼﻪ ان‬‫ﻗﺎل ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺣﮑﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﻏﯿﺮه ﺑﻮﺿـﻌﻪ و ﻋﻨـﺪي ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻧﻈﺮ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و اﻟﺤﺎﺻﻞ اﻧﻪ ﯾﻨﺘﻬﯽ ﺑﻄﺮﻗﻪ اﻟﯽ درﺟـﮥ اﻟﺤﺴـﻦ‬‫اﻟﻤﺤﺘﺞ ﺑﻪ ﻓﻼ ﯾﮑﻮن ﺿـﻌﯿﻔﺎ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ان ﯾﮑﻮن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ و ﺗﺤﺴﯿﻦ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻼﺋﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﮐﺘﺎب اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺸﺘﻬﺮه‬‫ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻋﻼﻣﻪ زرﮐﺸـﯽ و درر ﻣﻨﺘﺜﺮه ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻤﻬﻮدي و ﺳـﺒﻞ اﻟﻬـﺪي و اﻟّﺮﺷﺎد ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﯾﻮﺳﻒ ﺷﺎﻣﯽ و ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻌﻪ اﺑﻦ ﻋﺮاق ﮐﻨﺎﻧﯽ و ﺗـﺬﮐﺮه ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﻓﺘﻨﯽ و ﻣﺮﻗﺎة ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري و ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮؤف اﻟﻤﻨﺎوي و‬‫ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺷﺒﺮاﻣﻠﺴـﯽ و ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ زﻣﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻧﯿﺰ واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و ﺳـﺘﻘﻒ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻣﺤﺎﻣﺪ ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﺪاﺋﺢ ﻓﺨﯿﻤﻪ ﻋﻼﺋﯽ و ﮐﻤﺎل ﻋﻠﻮ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﺳﻤﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ او ﻧﺰد اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪240 :‬‬‫ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ و ﻣﻌﺠﻢ ﻣﺨﺘﺺ ذﻫﺒﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﺳـﻨﻮي و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻻﺳﺪي و درر ﮐﺎﻣﻨﻪ ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﺳﯿﻮﻃﯽ و اﻧﺲ ﺟﻠﯿﻞ ﻣﺠﯿﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻋﻠﯿﻤﯽ ﺣﻨﺒﻠﯽ و ﺑﺪر ﻃﺎﻟﻊ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ واﺿﺢ و‬‫اﺷـﮑﺎرﺳﺖ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﺮ ﺑﻌﻀﯽ از ﻋﺒﺎرات اﮐﺘﻔﺎ ﻣﯽرود ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ در ﺑﺪر ﻃﺎﻟﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﺧﻠﯿﻞ ﺑﻦ ﮐﯿﮑﻠﺪي اﻟﻌﻼﺋﯽ وﻟﺪ ﻓﯽ رﺑﯿﻊ ﺳﻨﻪ ‪693‬‬‫و اول ﺳـﻤﺎﻋﻪ ﻟﻠﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 703‬ﺳـﻤﻊ ﻋﻠﯽ ﺷـﺮف اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻔﺰاري و ﺑﺮﻫﺎن اﻟـﺪﯾﻦ اﻟـﺬﻫﺒﯽ و اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺪاﺋﻢ و اﻟﻘﺴﻢ ﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ و‬‫ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﺑﻠﻐﻮا اﻟﯽ ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و رﺣﻞ اﻟﯽ اﻻﻗﻄﺎر و اﺷـﺘﻐﻞ ﻗﺒﻞ ذﻟﮏ ﺑﺎﻟﻔﻘﻪ و اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ و ﻣﻬﺮ و ﺻﻨﻒ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻻﺻﻮل و‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻣﻨﻬﺎ ﺗﺤﻔـﮥ اﻟﺮاﺋﺾ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻔﺮاﺋﺾ و اﻻرﺑﻌﯿﻦ ﻓﯽ اﻋﻤﺎل اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ و ﺷـﺮح ﺣـﺪﯾﺚ ذي اﻟﯿـﺪﯾﻦ ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪ و اﻟﻮﺷـﯽ اﻟﻤﻌﻠﻢ‬‫ﻓﯿﻤﻦ روي ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟﺪه ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ اﻟﺪرر اﻧّﻪ ﺻـﻨﻒ ﮐﺘﺒﺎ ﮐﺜﯿﺮة ﺟﺪا ﺳﺎﺋﺮة ﻣﺸـﻬﻮرة ﻧﺎﻓﻌﮥ و‬‫ﮐـﺎن ﺑﺰّي اﻟﺠﻨـﺪ ﺛﻢ ﻟﺒﺲ زّي اﻟﻔﻘﻬـﺎء و ﺣﻔﻆ اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ و ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﺑﻦ اﻟﺤﺎﺟﺐ و ﻣﻘـﺪﻣﺘﻪ ﻓﯽ اﻟﻨﺤﻮ و اﻟﺼـﺮف و وﻟّﯽ ﺗـﺪرﯾﺲ اﻟﺤـﺪﯾﺚ‬‫ﺑﺎﻟﻨﺎﺻـﺮﯾﮥ ﺛﻢ اﻟﺼـﻼﺣﯿﮥ ﺑﺎﻟﻘـﺪس و ﻗﻄﻦ ﺑﻪ اﻟﯽ ان ﻣﺎت و ﺣﺞ ﻣﺮارا و ﺟﺎور و ﮐﺎن ﻣﻤﺘﻌﺎ ﻓﯽ ﮐﻞ ﺑﺎب ﯾﺤﻔﻆ ﺗﺮاﺟﻢ اﻫﻞ ﻋﺼـﺮه و ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 211‬از ‪581‬‬‫ﻗﺒﻠﻬﻢ و وﺻـﻔﻪ اﻟﺬﻫﺒﯽ ﺑﺎﻟﺤﻔﻆ و ﻗﺎل اﺳﺘﺤﻀـﺮ اﻟﺮﺟﺎل و اﻟﻌﻠﻞ و ﺗﻘﺪم ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺸﺄن ﻣﻊ ﺻﺤﮥ اﻟﺬﻫﻦ و ﺳﺮﻋﮥ اﻟﻔﻬﻢ و ﻗﺎل ﻏﯿﺮه و ﮐﺎن‬‫اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﻨﺤﻮ و اﻻﺻﻮل و اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻓﻨﻮﻧﻪ ﺣﺘﯽ ﺻﺎر ﺑﻘﯿﮥ اﻟﺤﻔﺎظ ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻟﺮﺟﺎل ﻋﻼﻣﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﺘﻮن و اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ و ﻣﺼـﻨﻔﺎﺗﻪ ﺗﻨﺒﺊ‬‫ﻋﻦ اﻣـﺎﻣﺘﻪ ﻓﯽ ﮐـﻞ ﻓﻦ و ﻗﺎل اﻻﺳـﻨﻮي ﮐﺎن ﺣﺎﻓﻆ زﻣﺎﻧﻪ اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻻﺻﻮل و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ذﮐﯿﺎ ﻧﻈﺎرا ﻓﺼـﯿﺤﺎ ﮐﺮﯾﻤﺎ و ﻟﻪ ﻧﻈﻢ ﺣﺴﻦ و‬‫اﺳـﺘﻤﺮ ﻋﻠﯽ ﺣﺎﻟﻪ ﺣﺘﯽ ﻣﺎت ﻓﯽ اﻟﻘـﺪس ﺧﺎﻣﺲ اﻟﻤﺤﺮم ﺳـﻨﮥ ‪ 761‬اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا اﻟﻌﻼﺋﯽ ﺣﺎﻓﻈﻬﻢ اﻟـﺬي ﺷـﻤﺦ و اﻋﺘﻠﯽ* و ﺑﺎرﻋﻬﻢ اﻟﺬي‬‫اﺿـﻄﻠﻊ و اﻣﺘﻼ* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻨﻔﯽ ﮐّﻞ رﯾﺐ و ﺟﻠﯽ* و ﻗﻄﻊ اﺻﻞ ﮐﻞ ﺷﺒﻬﮥ و اﺧﺘﻠﯽ* ﻓﻼ ﯾﻨﺤﺮف ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺟﺎب ﻣﻦ اﻟﻌﻤﻪ‬‫ﻗﺎﺋﻤﮥ اﻟﻔﻼ* و ﻻ ﯾﺼﺪف ﻋﻨﻪ اﻻ ﻣﻦ اوﻗﺪ ﻧﺎر اﻟﻔﺘﻨﮥ و اﺻﻄﻠﯽ‬‫وﺟﻪ ﻧﻮد و ﺷﺸﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮدة ﻓﯽ اﻟﻘﺮﺑﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد و ﻋﻦ اﻧﺲ ﻣﺜﻞ ذﻟﮏ‬‫وﺟﻪ ﻧﻮد و ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺴﺒﻌﯿﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪241 :‬‬‫اﻟﺜﺎﻧﯽ و اﻟﻌﺸﺮون‬‫ﻗﺎل ﺟﺎﺑﺮ اﺧﺬ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻀﺪ ﻋﻠﯽ ع و ﻗﺎل ﻫﺬا اﻣﺎم اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻔﺠﺮة ﻣﺨﺬول ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻪ ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼﺮه ﺛﻢ‬‫ﻣّﺪ ﺻﻮﺗﻪ و ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب رواه اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ‬‫وﺟﻪ ﻧﻮد و ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺳـﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤـﺪاﻧﯽ در ﮐﺘـﺎب روﺿـﮥ اﻟﻔﺮدوس ﮐﻪ ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﮐﺘﺎب ﻓﺮدوس اﻻﺧﺒﺎر دﯾﻠﻤﯿﺴﺖ و ﻧﺴـﺨﻪ ﻣﻨﻘﻮﻟﻪ آن از ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ‬‫ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ ﻧﺤﯿﻒ ﺣﺎﺿـﺮﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒـﺎب اﻻـّول ﯾﻔﺘﺘـﺢ ﺑﻤـﺎ ﯾﺮوي ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻣﻨﺒﻊ اﻟﮑﺮم و اﻟﺤﻠﻢ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻃﺎﻟﺐ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ‬‫وﺟﻪ ﻧﻮد و ﻧﻬﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ در روﺿﮥ اﻟﻔﺮدوس در ﺑﺎب ﺣﺎدي ﻋﺸﺮ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﺮوﯾﺎت ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺼﺎري ﻣﺸﺘﻤﻞﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫وﺟﻪ ﺻﺪم‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ در ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪه ﺧﻤﺮﯾﻪ ﻓﺎرﺿﯿﻪ ﮐﻪ ﻣﻮﺳﻮم ﺑﻤﺸﺎرب اﻻذواﻗﺴﺖ در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‬‫ﻟﻬﺎ اﻟﺒﺪر ﮐﺎس و ﻫﯽ ﺷﻤﺲ ﺗﺪﯾﺮﻫﺎ ﻫﻼل و ﮐﻢ ﯾﺒﺪوا إذا ﻣﺰﺟﺖ ﺑﺤﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 212‬از ‪581‬‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺎﯾـﺪ ﻣﺮاد ﻧﺎﻇﻢ ﻣﻌﺎﻧﯽ اﻋﯿﺎن ﺧﺎرﺟﯽ ﺑﻮده و ﺷﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﺑﺪﯾﻦ ﺣﻘﺎﯾﻖ ﻧﻔﺴـﯽ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﺑﺮ ﺗﻘﺪﯾﺮ ادل ﻣﺮاد از ﺑﺪر روح ﻣﺤﻤﺪي‬‫ص ﺑﻮده ﮐﻪ ﻣﻈﻬﺮ آﻓﺘـﺎب اﺣـﺪﯾﺖ و دﻋـﺎي ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﺤﺒﺘﺴﺖ و ﻣﺮاد از ﻫﻼل ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﺳﺎﻗﯽ ﮐﻮس ﺷـﺮاب ﻣﺤﺒﺖ ذو اﻟﺠﻼل و‬‫ﻣﻮﺻﻞ ﻣﺘﻌﻄﺸﺎن ﻓﯿﺎﻓﯽ اﻣﺎل ﺑﻤﻮرد زﻻل وﺻﺎل اوﺳﺖ ﮐﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻫﻼل ﻏﯿﺮ ﺑﺪر ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺟﺰوي ازوﺳﺖ ﺳﯿﺪ اوﻟﯿﺎ را ﺑﺎ ﻣﻬﺘﺮ اﻧﺒﯿﺎ ﻫﻤﯿﻦ ﺣﮑﻤﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺧﻠﻘﺖ اﻧﺎ و ﻋﻠّﯽ ﻣﻦ ﻧﻮر واﺣﺪ ﻋﻠّﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ‬‫و از اﻣﺘﺰاج اﺣﮑﺎم ﺷـﺮاﺋﻊ ﻣﺼـﻄﻔﻮي و اﻋﻼم ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻣﺮﺗﻀﻮي ﻧﺠﻮم ﻣﺸﺎرب اذواق اﻋﯿﺎن اوﻟﯿﺎ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪه و آﻧﮑﻪ ﺳﯿﺪ اﻧﺒﯿﺎ در ﺣﻖ ﻣﻬﺘﺮ‬‫اﺻﻔﯿﺎ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ‬‫اﻧﺎ و اﻧﺖ اﺑﻮا ﻫﺬه اﻻّﻣﮥ‬‫اﺷـﺎرت ﺑـﺪﯾﻨﻤﻌﻨﺎﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻨﺒﻊ اﺳـﺮار ﻣﻌﺎرف ﺗﻮﺣﯿـﺪ و ﻣﻄﻠﻊ اﻧﻮار ﻣﻌﺎﻟﻢ ﺗﺤﻘﯿﻖ اوﺳﺖ و ﺣﺼﻮل ﮐﻤﺎل درﺟﺎت اﺳـﺮار ﺟﻤﯿﻊ اﻫﻞ‬‫ﮐﺸﻒ و ﺷﻬﻮد از ﯾﻨﺒﻮع ﻫﺪاﯾﺖ او ﺑﻮده و ﻫﺴﺖ و ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ اﻧﺎ اﻟﻤﻨﺬر و ﻋﻠﯽ اﻟﻬﺎدي و ﺑﮏ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﯾﻬﺘﺪي اﻟﻤﻬﺘﺪون و ﭼﻮن اﯾﻦ‬‫ﺳﺮ ﺑﺮ ﺗﻮ ﻣﮑﺸﻮف ﺷﻮد ﺑـﺪان ﮐﻪ ﻃﻮاﻟﻊ اﻧﻮار ﺣﻘـﺎﺋﻖ ﻫﺮوي ﻣﻘﺘﺒﺲ از ﻣﺸـﮑﺎت وﻻـﯾﺖ ﻋﻠﯿﺴﺖ و ﺑﺎ وﺟﻮد اﻣﺎم ﻫﺎدي ﻣﺘﺎﺑﻌﺖ ﻏﯿﺮي از‬‫اﺣﻮﻟﯿﺴﺖ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﯾﮑﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤـﺪاﻧﯽ در اﺟﺎزتﻧﺎﻣﻪ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺷـﯿﺦ ﻃﺎﻟﺐ داود ﻧﻮﺷـﺘﻪ و ﻣﺠـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻇﻬﯿﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ آن را در ﺟﺎﻣﻊ‬‫اﻟﺴـﻼﺳﻞ آورده ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺑﻌﻀـﯽ از اﺣﻮال و ﻣﻘﺎﻣـﺎت اﻫﻞ ﺳـﻠﻮك ﮔﻔﺘﻪ و ﻏﯿﺮ اﯾﻦ از ﻣﺮاﺗﺐ ﺳـﻨﯿﻪ ارﺑﺎب ﻗﻠﻮب و درﺟﺎت ﻋﺎﻟﯿﻪ اﻫﻞ‬‫ﮐﺸﻒ و ﺷـﻬﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺿـﻌﯿﻒ ﺑﻌﻀـﯽ از آﺛﺎر و ﺛﻤﺮات آن در ﺻﺤﺒﺖ ﺷﯿﺦ ﺧﻮد ﺳّﯿﺪي ﺳﻨﺪي ﻗﺪوة اﻟﻮاﺻﻠﯿﻦ ﺣﺠﮥ اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ ﺳﻠﻄﺎن‬‫اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ ﺑﺮﻫﺎن اﻟﻤﻮﺣﺪﯾﻦ ﺳﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻻرﺿﯿﻦ اﺑﻮ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ ﺷﺮف اﻟﺤﻖ و اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺰدﻗﺎﻧﯽ اﻓﺎض اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪242 :‬‬‫روﺣﻪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﺤﺎر اﻟﺮﺣﻤﮥ و اﻟﻐﻔﺮان ﯾﺎﻓﺘﻪ و ﻣﺸﺎﻫﺪه ﮐﺮده اﺳﺖ و او از ﺻﺤﺒﺖ ﺷﯿﺦ ﺷﯿﻮخ اﻻﺳﻼم ﻋﺎرف ﻋﻠﻢ رﺑﺎﻧﯽ ﺷﯿﺦ رﮐﻦ اﻟﻤﻠﮥ‬‫و اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻌﻼء اﻟﺪوﻟﮥ ﺳﻤﻨﺎﻧﯽ اﺧﺬ ﻃﺮﯾﻘﺖ ﮐﺮده اﺳﺖ و او از ﺻﺤﺒﺖ ﺷﯿﺦ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﺳﻔﺮاﯾﻨﯽ‬‫و او از ذاﮐﺮ ﺧﻮد اﺣﻤـﺪ ﺟﻮزﻗﺎﻧﯽ و از ﺷـﯿﺦ ﮐﺎﻣﻞ ﺳﺎﺋﺮ ﻋﻠﯽ ﻻﻻ و او از ﺷـﯿﺦ واﺻﻞ ﺷـﻬﯿﺪ ﻣﺠـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻐﺪادي و او از ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻘﻖ‬‫ﮐﺎﻣـﻞ ﻣﮑﻤـﻞ اﺑـﻮ اﻟﺠﻨـﺎب اﺣﻤـﺪ ﺑـﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺨﯿـﻮﻗﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻨﺠﻢ اﻟـﺪﯾﻦ ﮐـﺒﺮي و او از ﺷـﯿﺦ ﻋﻤـﺎر ﯾﺎﺳـﺮ و او از ﺷـﯿﺦ اﺑـﻮ اﻟﻨﺠﯿﺐ‬‫ﺳﻬﺮوردي و او از ﺷـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﻏﺰاﻟﯽ و او از ﺷﯿﺦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻧﺴﺎج و او از ﺷﯿﺦ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﮐﻮرﮐﺎﻧﯽ و او از ﺷﯿﺦ ﻋﺜﻤﺎن ﻣﻐﺮﺑﯽ و او از اﺑﻮ‬‫ﻋﻠﯽ ﮐﺎﺗﺐ و او از اﺑﻮ ﻋﻠﯽ رودﺑﺎري و او از ﺳـﯿﺪ اﻟﻄﺎﺋﻔﻪ ﺟﻨﯿﺪ ﺑﻐﺪادي و او از ﺳـﺮي ﺳـﻘﻄﯽ و او از ﺷﯿﺦ ﻣﻌﺮوف ﮐﺮﺧﯽ و او از داود‬‫ﻃـﺎﺋﯽ و او از ﺷـﯿﺦ ﺣﺒﯿﺐ ﻋﺠﻤﯽ و او از ﺷـﯿﺦ ﺣﺴﻦ ﺑﺼـﺮي و او از اﻣـﺎم اوﻟﯿﺎ ﺳـﻠﻄﺎن اﺗﻘﯿﺎ ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﻨﺒﻊ ﮐﺮم و ﺣﻠﻢ اﺳـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻐـﺎﻟﺐ اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ و او از ﺣﻀـﺮت ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ و اﻣـﺎم اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ و رﺳﻮل رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻓﻀﻞ اﻟﺼـﻠﻮات و اﮐﻤﻞ اﻟﺘﺤﯿﺎت اﻧﺘﻬﯽ‪ -‬و ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ از اﮐﺎﺑﺮ اوﻟﯿﺎي ﻋﻈﺎم و اﺟﻠﻪ ﻋﺮﻓﺎي ﻓﺨﺎم و اﻣﺎﺛﻞ ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم‬‫و اﻣﺎﺟـﺪ ﻧﺒﻬﺎي ﻋﻈﺎم ﺳـﻨّﯿﻪ ﺑﻮده ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﺎﺛﺮ ﻓﺨﯿﻤﻪ و ﻣﺤﺎﻣـﺪ ﺳـﻨﯿﻪ و ﻣﺪاﺋـﺢ ﻋﻠﯿﻪ او ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺟﻤﯿﻞ ﺧﻮاﻫﯽ ﺷـﻨﯿﺪ ﻓﻬـﺬا ﺣﺒﺮﻫﻢ اﻟﻤﻌﺮوف* و ﻗﺮﻣﻬﻢ اﻟﻤﻮﺻﻮف* ﺑﺎﻟﺴـﺒﻖ و اﻟﺒﺮاﻋـﮥ و اﻟﻔﻀﻞ اﻟﻤﺸﻮف* اﻟﻤﺤﺮز ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﺤﺎﻣﺪ* ﻣﻌﺠﺒﮥ اﻻﻧﻮاع و اﻟﺼﻮف* ﻗﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺸـﯿﺪ اﻟﻤﺮﺻﻮف* اﻟﻤﻮﻃﺪ اﻟﻤﮑﺘﻮف* و اﺛﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟﺘﯽ ﻻ ﯾﻌﻤﯽ*‬‫ﻋﻨﻬـﺎ اﻟّـﺎ ﮐـﻞ ﺧﺎﺳـﺊ ﻣﻄﺮوف* ﻓـﺎرﻏﻢ ﻣﻦ اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ اﻟﻤﻌـﺎﻃﺲ و اﻻـﻧﻮف* و ﺳـﺎق إﻟﯿﻬﻢ وﺣﯽ اﻟﺤﺘﻮف* و رﻣﯽ ﻋﺼـﺒﺘﻬﻢ ﺑﺎﻟﻤﺮﻧـﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 213‬از ‪581‬‬‫اﻟﻬﺘﻮف* و اﺻﻤﯽ زراﻓﺘﻬﻢ ﺑﺎﺣﺪ اﻟﻘﻮاﺿﺐ و اﻟﺴﯿﻮف* و ﺟﻌﻞ ﻣﺎ ﻟﻔﻘﻮه ﮐﺎﻟﺮﻣﺎد اﻟﻤﻨﺴﻮف* و ﺻﯿﺮ ﻣﺎ اﺑﺮﻣﻮه ﮐﺎﻟﺼﻮف اﻟﻤﻨﺘﻮف‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و دوم‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺳﺎﻻر اﻟﺒـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻣﯿﺮ ﻣﻼ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺳـﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ در ﺧﻼﺻﮥ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺟﻨﺎب ﺳـﯿﺎدت در‬‫ذﺧﯿﺮه آورده اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺑﻌﻀﯽ اﺧﺒﺎر آورده اﺳﺖ ﮐﻪ اﻣﺎم ﻣﺤﻘﻖ ﺳﺎﺑﻖ ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎدق ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﺑﺎﺋﻪ اﻟّﺴﻼم را ﮔﻔﺘﻨﺪ‬‫ان ﻓﯿﮏ ﮐﻞ ﻓﻀﯿﻠﮥ اﻟّﺎ اﻧﮏ ﻣﺘﮑﺒﺮ ﻗﺎل ﻟﺴﺖ ﺑﻤﺘﮑﺒﺮ و ﻟﮑﻦ ﮐﺒﺮﯾﺎء اﻟﺤﻖ ﻗﺎم ﻣﻨﯽ ﻣﻘﺎم اﻟﺘﮑﺒﺮ‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻃﺎﺋﻔﻪ ﮐﻪ اﺧﻼق ﻧﻔﺴﺎﻧﯽ را در ﻣﻘﺎم ﻓﻨﺎ درﺑﺎزﻧـﺪ و ﺧﺎﻧﻪ وﺟﻮد را از ﺻـﻔﺎت ﺑﺸـﺮﯾﺖ ﺑﭙﺮدازﻧﺪ و ﺧﺎﺷﺎك ﻫﺴﺘﯽ را در زاوﯾﻪ ﻧﺎﺑﻮد‬‫اﻧﺪازﻧـﺪ ﻫﺮ آﯾﻨﻪ ﻣﻘﺒﻮﻻن را ﺑﻌﺪ از ﺗﺠﺮع ﻣﺮارات ﻓﻨﺎ ﺷـﺮﺑﺖ ﻟﻘﺎ ﭼﺸﺎﻧﻨﺪ و در ﺑﺎرﮔﺎه ﻟﻘﺎ ﺑﻌﻀـﯽ را ﻟﺒﺎس ﺣﻠﻢ و ﺣﯿﺎ ﭘﻮﺷﺎﻧﻨﺪ و ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ‬‫ﺑﺨﻠﻌﺖ ﺗﻌﺰز و ﮐﺒﺮﯾـﺎ ﻣﺨﺼـﻮص ﮔﺮداﻧﻨـﺪ ﭘﺲ ﭼـﻮن در ﻣﻘـﺎم ﺻـﺤﻮ آﺛـﺎر آن ﺻـﻔﺎت را در وﺟﻮد ﻋﺰﯾﺰ اﯾﺸـﺎن ﺑﻈﻬﻮر رﺳﺎﻧﻨـﺪ ﻋﻮام‬‫ﮐﺎﻻﻧﻌـﺎم آن را زﯾﺸﺎن ﺗﮑﺒﺮ داﻧﻨـﺪ اّﻣﺎ ﻋﺎرف ﻣﺤﻘﻖ ﻣﯽداﻧـﺪ ﮐﻪ ان ﺗﻌﺰز ﺑﺤﻖ و ﺗﺠﻠﯽ ﺳـﻠﻄﻨﺖ ﮐﺒﺮﯾﺎء ﻣﻄﻠﻘﺴﺖ ﮐﻪ در اﺑـﺪان زاﮐﯿﻪ و‬‫اﺟﺴﺎم ﻃﺎﻫﺮه اﯾﺸﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪243 :‬‬‫ﺑﻈﻬﻮر ﻣﯽرﺳـﺪ ﻧﻪ اﯾﺸـﺎن را ﻧﺰد ﺧﻮد ﻣﻘـﺪاري و ﻧﻪ ﺑـﺎرد و ﻗﺒﻮل ﺧﻠﻖ آراﻣﯽ و ﻗﺮاري و ﻧﻪ در ﻇﻬﻮر آن ﺻـﻔﺎت اﺧﺘﯿـﺎري ﺑﻞ َﯾْﻔَﻌُﻞ ﻣﺎ‬‫َﯾﺸﺎُء*‬‫َﯾْﺤُﮑُﻢ ﻣﺎ ﯾُِﺮﯾُﺪ‬‫و آﻧﮑﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و ﻣﻨﺒﻊ ﮐﺮم و ﺣﻠﻢ ﺷﺎﻫﺒﺎز ﻓﻀﺎي ازﻟﯽ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ‬‫ﻣﺎ اﺣﺴﻦ ﺗﻮاﺿﻊ اﻟﻐﻨﯽ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺲ اﻟﻔﻘﯿﺮ‬‫رﻏﺒـﮥ ﻓﯽ ﺛﻮاب اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و اﺣﺴﻦ ﻣﻦ ذﻟـﮏ ﺗﯿﻪ اﻟﻔﻘﺮاء ﻋﻠﯽ اﻻﻏﻨﯿـﺎء ﺛﻘـﮥ ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﺷﺎرت ﺑﺎن ﻣﻌﻨﯽ ﺑﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ ﺗﮑﺒﺮ اﻏﻨﯿﺎ ﺑﺴـﺒﺐ‬‫ﻧﺨﻮت ﻧﻔﺴﺎﻧﯽ و ﻋﻮارض اﻣﻮر ﻓﺎﻧﯽ ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ آن ﺑﻐﯿﺮ اﻟﺤﻘﺴﺖ و ﺗﮑﺒﺮ دروﯾﺶ ﻋﺎرف ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺑﻮد و اﯾﻦ اﺣﺴﻦ اﺣﻮال ﻓﻘﯿﺮﺳﺖ زﯾﺮا‬‫ﮐﻪ اﯾﻦ دﻻـﻟﺘﺴﺖ ﺑﺮ ﯾﻘﯿﻦ او ازﯾﻨﺠـﺎ ﺑـﺪاﻧﯽ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻧﻘﺼﺎن ﻋﺎﻗﻠﺴﺖ ﮐﻤﺎل ﻋﺎرﻓﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ و ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﺟﻌﻔﺮ از اﻓﺎﺧﻢ ﻋﺮﻓﺎي‬‫ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪﯾﻦ و اﻋﺎﻇﻢ ﮐﻤﻼي ﻣﻤﺪوﺣﯿﻦ ﻣﺴـﺘﻨﺪﯾﻦ ﺳﻨّﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺟﻼﻟﺖ ﺷﺎن و ﺳﻤﻮ ﻣﮑﺎن او ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺴﻼﺳﻞ ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﺑﻦ ﻇﻬﯿﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و اﻧﺘﺒـﺎه ﻓﯽ ﺳـﻼﺳﻞ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻇﻬﯿﺮ و ﻧﻤﺎﯾﺎﻧﺴﺖ ﻓﻬـﺬا ﻋﺎرﻓﻬﻢ اﻟﺠﻠﯿﻞ* و‬‫ﮐـﺎﺑﺮﻫﻢ اﻟﻨﺒﯿـﻞ* ﻗـﺪ ﺣﺘﻢ ﺑﻬـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻻـﺛﯿﺮ اﻻﺛﯿـﻞ* ﺣﺘﻤـﺎ ﻗﺎﻃﻌـﺎ ﻟﮑـّﻞ ﻗـﺎل و ﻗﯿﻞ* ﻓﻼ ﯾﺸـﯿﺢ اﻟﻮﺟﻪ ﻋﻦ ﻗﺒﻮﻟﻪ* اﻻ اﻻرﻋﻦ اﻟﺤﺎﺋﺮ‬‫اﻟﻀـﻠﯿﻞ* و ﻻـ ﯾﻌﺮض ﻋﻨﻪ ﺑﻌـﺪو ﻟﻪ* اﻻـ اﻻـﺧﻠﻒ اﻟﺰاﺋﻎ اﻟﻤﺨﻄﯽ ﻟﻠﺴﺒﯿﻞ* و ﻻ ﯾﺮﺗﺎب ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ اﻟﻤﺎﺋﻖ* اﻟﻤﺎﻓﻮك ﺑﺎﻟﺤﯿﻞ و اﻻﻋﺎﻟﯿﻞ* و ﻻ‬‫ﯾﻤﺘﺮي ﻓﯿﻪ اﻻ اﻟﻤﺮﺗﺒﮏ* ﻓﯽ ﺷﺒﺎك اﻟﺨﺪع و اﻻﺿﺎﻟﯿﻞ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ ﺑـﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﻬﺎدر ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺰرﮐﺸـﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺑﻮﺟﻪ ﺣﺴﻦ و او اﯾﺠﺎع ﺻﺪور ﻣﻌﺎﻧﺪﯾﻦ و اﺣﺮاق ﻗﻠﻮب ﺟﺎﺣﺪﯾﻦ داده‬‫ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻨﺘﻬﯽ ﺑـﺪرﺟﻪ ﺣﺴﻦ ﻣﺤﺘـﺞ ﺑﻪ ﻣﯽﺷﻮد و ﺿـﻌﯿﻒ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎﺷﺪ داغ‬‫ﺗـﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿـﻦ ﺑﺮ ﻧﻮاﺻـﯽ ﻣﻨﮑﺮﯾـﻦ ﺣﺎﺋـﺪﯾﻦ ﻧﻬـﺎده ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮءوف ﻣﻨـﺎدي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ در ذﮐﺮ اﯾـﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺎل‬‫اﻟﺰرﮐﺸـﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﯾﻨﺘﻬﯽ اﻟﯽ درﺟﮥ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﺤﺘﺞ ﺑﻪ و ﻻ ﯾﮑﻮن ﺿﻌﯿﻔﺎ ﻓﻀﻼ ﻋﻦ ﮐﻮﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ و ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ زﻣﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ در ﻗﻮل‬‫ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ در ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﮔﻔﺘﻪ و اﻗﺘﺼﺮ ﻋﻠﯽ ﺗﺤﺴﯿﻨﻪ اﻟﻌﻼﺋﯽ و اﻟﺰرﮐﺸﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ اﻗﻮام أﺧﺮ رّدا ﻋﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 214‬از ‪581‬‬‫ﻋﻼﻣﻪ زرﮐﺸـﯽ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﺤﺴـﯿﻦ ﺧﻮد ﺗﺤﺴـﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﻋﻼﺋﯽ ﻧﯿﺰ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ درر ﻣﻨﺘﺜﺮه ﺳﯿﻮﻃﯽ و ﻣﺮﻗﺎة ﻣﻼ ﻋﻠﯽ‬‫ﻗﺎري واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ و ﻋﻼﻣﻪ زرﮐﺸـﯽ از اﻋﺎﻇﻢ ﻣﺤﺮزﯾﻦ ﺟﻼﺋﻞ ﻓﺨﺎر و اﻓﺎﺧﻢ ﻣﺒﺮزﯾﻦ ﮐﺎﻣﻞ ﻋﯿﺎر ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﺳﺪي در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﻬﺎدر ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﻤﺼـﻨﻒ اﻟﻤﺤﺮر ﺑﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺼـﺮي اﻟﺰرﮐﺸـﯽ‬‫ﻣﻮﻟﺪه ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ارﺑﻌﯿﻦ و اﺧﺬ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺨﯿﻦ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﻻﺳﻨﻮي و ﺳﺮاج اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ و رﺣﻞ اﻟﯽ ﺣﻠﺐ اﻟﯽ اﻟﺸﯿﺦ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﻻذرﻋﯽ و ﺗﺨﺮج ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﻤﻐﻠﻄﺎﺋﯽ و ﺳﻤﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪244 :‬‬‫ﺑـﺪﻣﺸﻖ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻗﺎل ﺑﻌﺾ اﻟﻤﻮرﺧﯿﻦ ﮐﺎن ﻓﻘﯿﻬﺎ اﺻﻮﻟﯿﺎ ادﯾﺒﺎ ﻓﺎﺿـﻼ ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ ذﻟﮏ و درس و اﻓﺘﯽ و وﻟﯽ ﻣﺸـﯿﺨﮥ ﺧﺎﻧﻘﺎه ﮐﺮﯾﻢ اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﺑﺎﻟﻘﺮاﻓﮥ اﻟﺼـﻐﺮي و ﺣﮑﯽ ﻟﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺒﺮﻣﺎري اﻧﻪ ﮐﺎن ﻣﻨﻘﻄﻌﺎ اﻟﯽ اﻻﺷﺘﻐﺎل ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻻ ﯾﺸﺘﻐﻞ ﻋﻨﻪ ﺑﺸﯽء و ﻟﻪ اﻗﺎرب ﯾﮑﻔﻮﻧﻪ‬‫اﻣﺮ دﻧﯿـﺎه ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و دﻓﻦ ﺑﺎﻟﻘﺮاﻓـﮥ اﻟﺼـﻐﺮي ﺑـﺎﻟﻘﺮب ﻣﻦ ﺗﺒﺮﺋـﮥ اﻻـﻣﯿﺮ ﺑﮑﺘﻢ اﻟﺴﺎﻗﯽ و ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ‬‫ﺗﮑﻤﻠـﮥ ﺷـﺮح اﻟﻤﻨﻬـﺎج اﻻﺳـﻨﻮي و اﻋﺘﻤـﺪ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﮑﺖ ﻻﺑﻦ اﻟﻨﻘﯿﺐ و اﺧـﺬ ﻣﻦ ﮐﻼم اﻻذرﻋﯽ و اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ و ﻓﯿﻪ ﻓﻮاﺋـﺪ و اﺑﺤﺎث ﺗﺘﻌﻠﻖ‬‫ﺑﮑﻼـم اﻟﻤﻨﻬـﺎج ﺣﺴـﻨﮥ ﻟﮑﻨﻪ ﯾﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﻨﻘـﻞ و اﻟﺒﺤﺚ ﮐﺜﯿﺮا ﺛﻢ اﮐﻤﻠﻪ ﻟﻨﻔﺴﻪ و ﻟﮑﻦ اﻟﺮﺑﻊ اﻻـّول ﻣﻨﻪ ﻋـﺪم و ﻫﻮ ﻣﺴﻮدة و ﺧﺎدم اﻟﺸـﺮح و‬‫اﻟﺮوﺿﮥ و ﻫﻮ ﮐﺘﺎب ﮐﺒﯿﺮ ﻓﯿﻪ ﻓﻮاﺋﺪ ﺟﻠﯿﻠﮥ ﮐﺘﺒﻪ ﻋﻠﯽ اﺳﻠﻮب اﻟﻤﺘﻮﺳﻂ ﻟﻼذرﻋﯽ و اﻟﻨﮑﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺨﺎري و اﻟﺒﺤﺮ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل ﻓﯽ ﺛﻠﺜﮥ اﺟﺰاء‬‫ﺟﻤﯿﻊ ﻓﯿﻪ ﺟﻤﻌﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻟﻢ ﯾﺴـﺒﻖ إﻟﯿﻪ و ﺷـﺮح ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﻟﻠﺴـﺒﮑﯽ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪﯾﻦ و ﻟﻪ ﻣﺼـﻨﻔﺎت آﺧﺮ ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺼـﻨﻒ ﻓﯽ اﻻدب ﺳﻤﺎه رﺑﯿﻊ‬‫اﻟﻐﺰﻻن و ﺧﻄﻪ ﺿـﻌﯿﻒ ﺟﺪا ﻗﻞ ﻣﻦ ﯾﺤﺴﻦ اﺳﺘﺨﺮاﺟﻪ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در درر ﮐﺎﻣﻨﻪ ﻓﯽ اﻋﯿﺎن اﻟﻤﺎﺋﮥ اﻟﺜﺎﻣﻨﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﻬﺎدر‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻟا ﺘﺮﮐﯽ اﻻﺻﻞ اﻟﻤﺼﺮي اﻟﺸﯿﺦ ﺑﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺰرﮐﺸﯽ وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﻋﻨﯽ ﺑﺎﻻﺷﺘﻐﺎل ﻣﻦ ﺻﻐﺮه ﻓﺤﻔﻆ ﮐﺘﺒﺎ و اﺧﺬ‬‫ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﻻﺳـﻨﻮي و اﻟﺸﯿﺦ ﺳﺮاج اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ و ﻻزﻣﻪ و ﻟﻤﺎ وﻟّﯽ ﻗﻀﺎء اﻟﺸﺎم اﺳﺘﻌﺎر ﻣﻨﻪ ﻧﺴﺨﮥ ﻣﻦ اﻟﺮوﺿﮥ ﻣﺠﻠﺪ ﻓﻌﻠﻖ‬‫ﻣﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻬﻮاﻣﺶ ﻣﻦ اﻟﻔﻮاﺋﺪ ﻓﻬﻮ اول ﻣﻦ ﺟﻤﻊ ﺣﻮاﺷﯽ اﻟﺮوﺿﮥ ﻟﻠﺒﻠﻘﯿﻨﯽ و ذﻟﮏ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺳﺘﯿﻦ و ﻣﻠﮑﺘﻬﺎ ﺑﺨﻄﻪ ﺛﻢ ﺟﻤﻌﻬﺎ اﻟﻘﺎﺿﯽ‬‫وﻟﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑا ﻦ ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﻗﺒـﻞ ان ﯾﻘﻒ ﻋﻠﯽ اﻟﺰرﮐﺸـﯿﮥ ﻓﻠﻤﺎ اﻋﺮﺗﻬﺎ ﻟﻪ اﻧﺘﻔﻊ ﺑﻬﺎ ﻓﯿﻤﺎ ﮐﺎن ﻗـﺪ ﺧﻔﯽ ﻣﻦ اﻃﺮاف اﻟﻬﻮاﻣﺶ ﻓﯽ ﻧﺴـﺨﮥ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ و ﺟﻌﻞ ﻟﮑّﻞ ﻣﺎ زاد ﻋﻠﯽ ﻧﺴﺨﮥ اﻟﺰرﮐﺸﯽ زاء و ﻋﻨﯽ اﻟﺰرﮐﺸﯽ ﺑﺎﻟﻔﻘﻪ و اﻻﺻﻮل و اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﺎﮐﻤﻞ ﺷﺮح اﻟﻤﻨﻬﺎج و اﺳﺘﻤﺪ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ‬‫اﻻذرﻋﯽ ﮐﺜﯿﺮا و ﮐﺎن رﺣﻞ اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﻓﺎﺧﺬ ﻋﻦ اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺨﺘﺼـﺮه و ﻣﺪﺣﻪ ﺑﺒﯿﺘﯿﻦ ﺛﻢ ﺗﻮﺟﻪ اﻟﯽ ﺣﻠﺐ ﻓﺎﺧﺬ ﻋﻦ‬‫اﻻذرﻋﯽ ﺛّﻢ ﻟا ﺨﺎدم ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻤﻬﻤﺎت ﻓﺎﺳـﺘﻤﺪ ﻣﻦ اﻟﻤﺘﻮﺳﻂ ﻟﻼذرﻋﯽ ﮐﺜﯿﺮا ﻟﮑﻨﻪ ﺷـﺤﻨﻪ ﺑﺎﻟﻔﻮاﺋﺪ و اﻟﺰواﺋﺪ ﻣﻦ اﻟﻤﻄﻠﺐ و ﻏﯿﺮه و ﺟﻤﻊ‬‫ﻓﯽ اﻻﺻﻮل ﮐﺘﺎﺑﺎ ﺳـﻤﺎه اﻟﺒﺤﺮ ﻓﯽ ﺛﻼﺛﮥ اﺳـﻔﺎر و ﺷـﺮح ﻋﻠﻮم اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻻﺑﻦ اﻟﺼﻼح و ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﻟﻠﺰرﮐﺸﯽ و ﺷﺮع ﻓﯽ ﺷﺮح ﻟا ﺒﺨﺎري‬‫ﻓﺘﺮﮐﻪ ﻣﺴﻮدة وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯽ ﺑﻌﻀﻬﺎ و ﻟﺨﺺ ﻣﻨﻪ اﻟﺘﻨﻘﯿﺢ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪة و ﺷﺮح اﻻرﺑﻌﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪245 :‬‬‫اﻟﻨﻮوﯾﮥ و وﻟﯽ ﻣﺸﯿﺨﮥ ﮐﺮﯾﻢ اﻟﺪﯾﻦ و ﮐﺎن ﻣﻨﻘﻄﻌﺎ ﻓﯽ ﻣﻨﺰﻟﻪ ﻻ ﯾﺘﺮدد اﻟﯽ اﺣﺪ اﻻ اﻟﯽ ﺳﻮق اﻟﮑﺘﺐ و إذا ﺣﻔﺮه ﻻ ﯾﺸﺘﺮي ﺷﯿﺌﺎ و اﻧﻤﺎ ﯾﻄﺎﻟﻊ‬‫ﻓﯽ ﺗﺼـﺎﻧﯿﻔﻪ و ﺧﺮج اﺣـﺎدﯾﺚ اﻟﺮاﻓﻌﯽ و ﻣﺸـﯽ ﻓﯿـﻪ ﻋﻠﯽ ﺟﻤـﻊ اﺑﻦ اﻟﻤﻠﻘﻦ ﻟﮑﻨﻪ ﺳـﻠﮏ ﻃﺮﯾـﻖ اﻟﺰﯾﻠﻌﯽ ﻓﯽ ﺳـﻮق اﻻﺣـﺎدﯾﺚ ﺑﺎﺳﺎﻧﯿـﺪ ﻣﻦ‬‫ﺧﺮﺟﻬﺎ ﻓﻄﺎل اﻟﮑﺘﺎب ﺑﺬﻟﮏ و ﻣﺎت و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺣﺴﻦ اﻟﻤﺤﺎﺿﺮه ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺑﻬﺎدر اﻟﺰرﮐﺸﯽ‬‫وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و اﺧﺬ ﻋﻦ اﻻﺳﻨﻮي و ﻣﻐﻠﻄﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ و اﻻذرﻋﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و اﻟﻒ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ ﻋﺪة ﻓﻨﻮن‬‫ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺨﺎدم ﻋﻠﯽ اﻟﺮاﻓﻌﯽ و اﻟﺮوﺿـﮥ و ﺷـﺮح اﻟﻤﻨﻬﺎج و اﻟﺪﯾﺒﺎج و ﺷـﺮح ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ و ﺷـﺮح اﻟﺒﺨﺎري و اﻟﺘﻨﻘﯿﺢ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺨﺎري و ﺷـﺮح‬‫اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ و اﻟﺒﺮﻫـﺎن ﻓﯽ ﻋﻠﻮم اﻟﻘﺮآن و اﻟﻘﻮاﻋـﺪ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﺣﮑـﺎم اﻟﻤﺴﺎﺟـﺪ و ﺗﺨﺮﯾـﺞ اﺣـﺎدﯾﺚ اﻟﺮاﻓﻌﯽ و ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﻟﻘﺮآن وﺻﻞ اﻟﯽ ﺳﻮرة‬‫ﻣﺮﯾﻢ و اﻟﺒﺤﺮ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل و ﺳﻼﺳﻞ اﻟﺬﻫﺐ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل و اﻟﻨﮑﺖ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﺼﻼح و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﺎت ﯾﻮم اﻻﺣﺪ ﺛﺎﻟﺚ رﺟﺐ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و‬‫ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و دﻓﻦ ﺑﺎﻟﻘﺮاﻓﮥ اﻟﺼﻐﺮي و ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺪاؤدي اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻤﻔﺴﺮﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺑﻬﺎدر اﻻﻣﺎم اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻌﻼﻣـﮥ اﻟﻤﺼـﻨﻒ اﻟﻤﺤﺮر ﺑﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺼـﺮي اﻟﺰرﮐﺸـﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﻮﻟﺪه ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 215‬از ‪581‬‬‫ارﺑﻌﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ اﺧﺬ ﻋﻦ اﻻﺳﻨﻮي و ﻣﻐﻠﻄﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ و اﻻذرﻋﯽ و ﺳﺮاج اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ و رﺣﻞ اﻟﯽ ﺣﻠﺐ ﻓﺎﺧﺬ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﺷﻬﺎب‬‫اﻟـﺪﯾﻦ اﻻذرﻋﯽ و ﺳـﻤﻊ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑـﺪﻣﺸﻖ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﻣﻦ اﻟﺼـﻼح ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ أﻣﯿﻠﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ و ﮐﺎن ﻓﻘﯿﻬﺎ‬‫اﺻﻮﻟﯿـﺎ ﻣﻔﺴـﺮا ادﯾﺒـﺎ ﻓﺎﺿـﻼ ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ ذﻟـﮏ و درس و اﻓﺘﯽ و وﻟّﯽ ﻣﺸـﯿﺨﮥ ﺧﺎﻧﻘـﺎه ﮐﺮﯾﻢ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﺎﻟﻘﺮاﻓـﮥ اﻟﺼـﻐﺮي و ﮐـﺎن ﻣﻨﻘﻄﻌـﺎ اﻟﯽ‬‫اﻻﺷـﺘﻐﺎل ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻻ ﯾﺸﺘﻐﻞ ﻋﻨﻪ ﺑﺸﯽء و ﻟﻪ اﻗﺎرب ﯾﮑﻔﻠﻮﻧﻪ اﻣﺮ دﻧﯿﺎه و ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ ﻋﺪة ﻓﻨﻮن ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺨﺎدم ﻋﻠﯽ اﻟﺮاﻓﻌﯽ و اﻟﺮوﺿﮥ‬‫و ﺷـﺮح اﻟﻤﻨﻬﺎج و اﻟﺪﯾﺒﺎج و ﺷـﺮح ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ و ﺷـﺮح اﻟﺒﺨﺎري و اﻟﺘﻨﻘﯿﺢ ﻋﻠﯿﻪ و ﺷـﺮح اﻟﻌﻤﺪة و ﺷﺮح اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ و اﻟﺒﺤﺮ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل ﻓﯽ‬‫ﺛﻼﺛـﮥ اﺟﺰاء ﺟﻤﻊ ﻓﯿﻪ ﺟﻤﻌﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻟﻢ ﯾﺴـﺒﻖ إﻟﯿﻪ و ﺳـﻼﺳﻞ اﻟـﺬﻫﺐ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل و اﻟﺒﺮﻫﺎن ﻓﯽ ﻋﻠﻮم اﻟﻘﺮآن و اﻟﻘﻮاﻋـﺪ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﺣﮑﺎم‬‫اﻟﻤﺴﺎﺟـﺪ و ﺗﺨﺮﯾـﺞ اﺣـﺎدﯾﺚ اﻟﺮاﻓﻌﯽ و ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﻟﻘﺮآن اﻟﻌﻈﯿﻢ وﺻﻞ ﻓﯿﻪ اﻟﯽ ﺳﻮرة ﻣﺮﯾﻢ و اﻟﻨﮑﺖ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﺧﻄﻪ‬‫ﺿﻌﯿﻒ ﺟﺪا ﻗﻞ ﻣﻦ ﯾﺤﺴﻦ اﺳـﺘﺨﺮاﺟﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﯾﻮم اﻻﺣﺪ ﺛﺎﻟﺚ ﺷـﻬﺮ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و دﻓﻦ ﺑﺎﻟﻘﺮاﻓﮥ اﻟﺼﻐﺮي ﺑﺎﻟﻘﺮب‬‫ﻣﻦ ﺗﺮﺑﮥ اﻻﻣﯿﺮ ﺑﮑﺘﻤﺮ اﻟّﺴﺎﻗﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪246 :‬‬‫و اﺑﻮ ﻣﻬـﺪي ﺛﻌﺎﻟﺒﯽ در ﻣﻘﺎﻟﯿـﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﻧﺒﺬة ﻣﻦ ﺗﻌﺮﯾﻒ اﻟﺒﺪر اﻟﺰرﮐﺸـﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ اﺑﻨﺎء اﻟﻐﻤﺮ ﻫﻮ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﻬﺎدر ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺰرﮐﺸـﯽ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﺑﺘﻘﺪﯾﻢ اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻮﺣﺪة ﮐﻤﺎ راﯾﺖ ﺑﺨﻄﻪ و ﺳﻤﻊ ﻣﻦ‬‫ﻣﻐﻠﻄﺎﺋﯽ و ﺗﺨﺮج ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺮأ ﻋﻠﯽ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﻻﺳـﻨﻮي و ﺗﺨﺮج ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و ﺳﻤﻊ ﻣﻦ اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ و اﺧﺬ ﻋﻦ اﻻذرﻋﯽ و ﻏﯿﺮه‬‫و اﻗﺒـﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺼـﻨﯿﻒ ﻓﮑﺘﺐ ﺑﺨﻄﻪ ﻣـﺎ ﻻـ ﯾﺤﺼـﯽ ﻟﻨﻔﺴﻪ و ﻟﻐﯿﺮه و ﻣﻦ ﺗﺼـﺎﻧﯿﻔﻪ ﺗﺨﺮﯾـﺞ اﺣـﺎدﯾﺚ اﻟﺮاﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﺧﻤﺲ ﻣﺠﻠـﺪات و ﺧﺎدم‬‫اﻟﺮاﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﻣﺠﻠـﺪا و اﻟﺘﻨﻘﯿـﺢ و ﺷـﺮع ﻓﯽ ﺷـﺮح ﮐـﺒﯿﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺨـﺎري ﻟﺨﺼﻪ ﻣﻦ ﺷـﺮح اﺑﻦ اﻟﻤﻠﻘﻦ و زاد ﻓﯿﻪ ﮐـﺜﯿﺮا و ﺷـﺮح ﺟﻤﻊ‬‫اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪﯾﻦ و ﺷـﺮح اﻟﻤﻨﻬﺎج ﻓﯽ ﻋﺸـﺮة و ﻣﺨﺘﺼـﺮة ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪﯾﻦ و اﻟﺘﺠﺮﯾﺪ ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ ﻓﯽ ﺛﻼث ﻣﺠﻠﺪات و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و‬‫ﺗﺨﺮج ﺑﻪ ﺟﻤﺎﻋـﮥ و ﮐﺎن ﻣﻘﺒﻼ ﻋﻠﯽ ﺷﺎﻧﻪ ﻣﻨﺠﻤﻌﺎ ﻋﻦ اﻟﻨﺎس و ﮐﺎن ﯾﻘﻮل اﻟﺸـﻌﺮ اﻟﻮﺳﻂ ﻣﺎت ﻓﯽ ﺛﻠﺚ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ ﺑﺘﻘـﺪﯾﻢ‬‫اﻟﻤﺜﻨﺎة اﻟﻔﻮﻗﯿـﮥ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻧﺘﻬﯽ و ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ در ﺑﺴـﺘﺎن اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻨﻘﯿﺢ اﻻﻟﻔﺎظ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﺼـﺤﯿﺢ از‬‫ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ ﺑـﺪر اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺑﻬـﺎدر ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ زرﮐﺸـﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﺳﺎل ﻫﻔﺼـﺪ و ﭼﻬﻞ و ﭘﻨـﺞ ﻣﺘﻮﻟـﺪ ﺷـﺪه و از ﺷﺎﮔﺮدان ﺣﺎﻓﻆ‬‫ﻣﻐﻠﻄﺎﯾﺴﺖ در ﻓﻦ ﺣـﺪﯾﺚ و از ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﺳـﻨﻮي ﻧﯿﺰ اﺧـﺬ ﻋﻠﻮم ﮐﺮده ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻓﻘﻪ و ﺳـﻤﺎع ﺣـﺪﯾﺚ از اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ و اوزﻋﯽ ﻧﯿﺰ دارد‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺑﺴـﯿﺎرﺳﺖ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺧـﺪﻣﺖ ﻓﻘﻪ ﺷﺎﻓﻌﯽ و ﻋﻠﻮم ﻗﺮان ﺑﺴـﯿﺎر ﻧﻤﻮده از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺗﺨﺮﯾـﺞ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺮاﻓﻌﯽ در ﭘﻨﺞ‬‫ﺟﻠـﺪ و از آن ﺟﻤﻠـﻪ ﺧـﺎدم اﻟﺮاﻓﻌﯽ در ﺑﺴـﺖ ﺟﻠـﺪ و ﺷـﺮﺣﯽ دﯾﮕﺮ دارد ﺑﺮ ﺑﺨـﺎري ﺑﺴـﯿﺎر دراز و ﻣﻄـﻮل ﮐـﻪ آن را از ﺷـﺮح اﺑﻦ ﻣﻠﻘﻦ‬‫ﺗﻠﺨﯿﺺ ﻧﻤﻮده و ﭼﯿﺰﻫﺎ در آن اﻓﺰوده و ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ را ﻧﯿﺰ ﺷـﺮح ﻧﻤﻮده در دو ﺟﻠﺪ و ﻣﻨﻬﺎج را در ده ﺟﻠﺪ و ﻣﺨﺘﺼـﺮ آن ﺷـﺮح ﮐﺮده‬‫در دو ﺟﻠـﺪ و ﺗﺠﺮﯾـﺪ در اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ در ﺳﻪ ﺟﻠـﺪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ و ﺷـﻌﺮي ﻫﻢ دارد ﻣﺘﻮﺳﻂ اﻟﺪرﺟﻪ و دﻓﻌﮥ وﻓﺎت و در ﺳﻮم رﺟﺐ ﺳﺎل ﻧﻮد و‬‫ﭼﻬﺎر ﺑﻌﺪ از ﻫﻔﺼﺪ وداد و ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺑﻬﺎدر اﻟﺰرﮐﺸﯽ در ﺳﻨﻪ‬‫ﺧﻤﺲ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪه و او از اﺳﻨﻮي و ﻣﻐﻠﻄﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ و اذرﻋﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻓﺮا ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺗﺎﻟﯿﻒ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺑﺴﯿﺎر‬‫در ﻓﻨﻮن ﻋﺪﯾـﺪه دارد ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺨﺎدم ﻋﻠﯽ اﻟﺮاﻓﻌﯽ و اﻟﺮوﺿـﮥ و ﺷـﺮح اﻟﻤﻨﻬﺎج و اﻟـﺪﯾﺒﺎج و ﺷـﺮح ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ و ﺷـﺮح اﻟﺒﺨﺎري و اﻟﺘﻨﻘﯿﺢ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺨﺎري و ﺷﺮح اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ و اﻟﺒﺮﻫﺎن ﻓﯽ ﻋﻠﻮم اﻟﻘﺮآن و اﻟﻘﻮاﻋﺪ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﺣﮑﺎم اﻟﻤﺴﺎﺟﺪ و ﺗﺨﺮﯾﺞ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺮاﻓﻌﯽ و ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻟﻘﺮآن‬‫اﻟﯽ ﺳﻮرة ﻣﺮﯾﻢ و اﻟﺒﺤﺮ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل و ﺳـﻼﺳﻞ اﻟﺬﻫﺐ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل و اﻟﻨﮑﺖ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﺎت ﯾﻮم اﻻﺣﺪ ﺛﺎﻟﺚ رﺟﺐ‬‫ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و دﻓﻦ ﺑﺎﻟﻘﺮاﻓﮥ اﻟﺼﻐﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪247 :‬‬‫ﻓﻬـﺬا اﻟﺰرﮐﺸـﯽ اﺣـﺪ اﻋﻼﻣﻬﻢ اﻟﻤﺸﺎﻫﯿﺮ* و ﻓﺮد اﺣﺒﺎرﻫﻢ اﻟﻨﺤﺎرﯾﺮ* ﻗﺪ ﺣّﺴﻦ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺮﻓﯿﻊ اﻻﺛﯿﺮ* و ﺻـﺮح ﺑﮑﻮﻧﻪ ﻣﺤﺘﺠﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﯽ‬‫زﻋﻢ اﻟﻤﻨﮑﺮ ﻟا ﻐﺮﯾﺮ* ﻓﺎﻟﻤﺘﻌﺎﻣﯽ ﻋﻨﻪ ﻣﺼﺎب ﻓﯽ ﺑﺼـﺮه ﺿـﺮﯾﺮ* و اﻟﻤﺤﺎﺋﺪ ﻋﻨﻪ ﻣﻌﺘﻮه ﻣﺄﻟﻮس ﻓﺎﺳﺪ اﻟﻀـﻤﯿﺮ* و اﻟﻤﺘﻌﺎﻧﺪ ﻓﯿﻪ ﻣﺪﯾﺚ ﻟﺼﻐﺎره‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 216‬از ‪581‬‬‫ﺣﻘﯿﺮ* و اﻟﻤﻨﺎﮐﺮ ﻓﯿﻪ ﻣﺤﺘﻘﺐ ﻻﺛﻤﻪ وﻗﯿﺮ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮزاق ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﮑﺎﻧﺲ اﻟﻘﺒﻄﯽ اﻟﻤﺼـﺮي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در اﺷﻌﺎر ﺧﻮد ﻧﻈﻢ ﻧﻤﻮده‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺣﺠﮥ اﻟﺤﻤﻮي در ﺧﺰاﻧﮥ اﻻدب در ﻧﻮع ﻃﺒﺎق در ﺿـﻤﻦ اﺷﻌﺎري ﮐﻪ از دﯾﻮان ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﺑﻦ ﻣﮑﺎﻧﺲ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﮔﻔﺘﻪ و ﻧﻘﻠﺖ ﻣﻨﻪ ﻣﺎ اﻣﺘﺪح ﺑﻪ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ‬‫ﯾﺎ ﺑﻦ ﻋﻢ اﻟﻨﺒﯽ ان أﻧﺎﺳﺎ ﻗﺪ ﺗﻮاﻟﻮك ﺑﺎﻟﺴﻌﺎدة ﻓﺎزوا‬‫اﻧﺖ ﻟﻠﻌﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﺑﺎب ﯾﺎ اﻣﺎﻣﺎ و ﻣﺎ ﺳﻮاك ﻣﺠﺎز‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺧﺰاﻧـﮥ اﻻدب در ﻧﻮع ﺗﻮرﯾﻪ در ذﮐﺮ اﺷـﻌﺎر ﻓﺨﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻣﮑﺎﻧﺲ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﯾﻤـﺪح اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻃﺎﻟﺐ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ‬‫ﯾﺎ ﺑﻦ ﻋﻢ اﻟﻨﺒﯽ ان أﻧﺎﺳﺎ ﻗﺪ ﺗﻮاﻟﻮك ﺑﺎﻟﺴﻌﺎدة ﻓﺎزوا‬‫اﻧﺖ ﻟﻠﻌﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﺑﺎب ﯾﺎ اﻣﺎﻣﺎ و ﻣﺎ ﺳﻮاك ﻣﺠﺎز‬‫و ﻓﺨﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻣﮑـﺎﻧﺲ از ﻣﺸـﺎﻫﯿﺮ ﻧﺒﻬـﺎي اﻋﻼـم و ﻣﻌـﺎرﯾﻒ ﮐﻤﻼـي ﻋﻈـﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻮده اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در درر ﮐﺎﻣﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮزاق ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﮑﺎﻧﺲ اﻟﻘﺒﻄﯽ اﻟﻤﺼـﺮي ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ وﻟﺪ ﻓﯽ ﺳﻠﺦ ذي اﻟﺤﺠﮥ ﺳﻨﮥ ‪ 45‬و ﮐﺎن اﺑﻮه ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺎب ﻓﯽ‬‫اﻟـﺪواوﯾﻦ ﻓﻨﺸﺄ ﻓﯽ ذﻟﮏ و ﮐﺎن ﻟﻪ ذﮐﺎء ﻓﺘﻮﻟﻊ ﺑﺎﻻدب ﻓﺎﺧـﺬ ﻋﻦ اﻟﻘﯿﺮاﻃﯽ و ﻏﯿﺮه و ﺻـﺤﺐ اﻟﺸـﯿﺦ ﺑﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺒﺸـﺘﮑﯽ و ﻧﻈﻢ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ‬‫اﻟﻨﺒﺎﺗﯿـﮥ ﻓﺎﺟـﺎد ﻣﻊ ﻗﺼﻮر ﺑّﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻌﺮﺑـّﯿ ﮥ ﻟﮑﻨﻪ ﮐـﺎن ﻗﻮي اﻟـﺬﻫﻦ ﺣﺴﻦ اﻟـﺬوق ﺣـﺎّد اﻟﻨـﺎدرة ﯾﺘﻮﻗـﺪ ذﮐﺎء و وﻟﯽ ﻧﻈﺮ اﻟﺪوﻟـﮥ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﻨﺎﺻﺐ ﺑﺎﻟﻘﺎﻫﺮة و ﺻﻮدر ﻣﺮة ﻣﻊ اﻟﺼﺎﺣﺐ ﮐﺮﯾﻢ اﻟﺪﯾﻦ اﺧﯿﻪ ﺛﻢ وﻟﯽ وزارة اﻟﺸﺎم ﻓﺎﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﻣﺪة و دﺧﻞ اﻟﯽ ﺣﻠﺐ ﺻﺤﺒﮥ اﻟّﻈﺎﻫﺮ ﺑﺮﻗﻮق‬‫و ﻃﺎرح ﻓﻀـﻼء اﻟّﺸﺎم ﻓﯽ اﻟﺒﻠﺪﯾﻦ ﺛﻢ ﻃﻠﺐ ﻣﻦ دﻣﺸﻖ ﻟﯿﻠﯽ اﻟﻮزارة ﺑﺎﻟﺪﯾﺎر اﻟﻤﺼﺮﯾﮥ ﻓﯿﻘﺎل اﻧّﻪ اﻏﺘﯿﻞ ﺑﺎﻟّﺴﻢ و ﻫﻮ راﺟﻊ ﻓﻮﺻﻞ اﻟﯽ ﺑﯿﺘﻪ ﻣﯿﺘﺎ‬‫و ذﻟﮏ ﻓﯽ ﺛﺎﻧﯽ ﻋﺸﺮ ذي اﻟﺤﺠﮥ ﺳﻨﮥ ‪ 793‬و ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻞ ﺧﻤﺴﯿﻦ ﺳﻨﮥ اﺟﺘﻤﻌﺖ ﺑﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﺮة و ﺳﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ ﺷﯿﺌﺎ ﻣﻦ اﻟﺸﻌﺮ و ﻫﻮ اﻟﻘﺎﺋﻞ‬‫ﻋﻠﻘﺘﻬﺎ ﻣﻌﺸﻮﻗﮥ ﺧﺎﻟﻬﺎ ﻗﺪ ﻋﻤﻬﺎ ﺑﺎﻟﺤﺴﻦ ﺑﻞ ﺧﺼﺼﺎ‬‫ﯾﺎ وﺻﻠﯽ اﻟﻐﺎﻟﯽ و ﯾﺎ ﺟﺴﻤﻬﺎ ﻟّﻠﻪ ﻣﺎ اﻏﻠﯽ و ﻣﺎ أرﺧﺼﺎ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﻓﺨﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻣﮑـﺎﻧﺲ* ﺑـﺎرﻋﻬﻢ اﻟﻤﺤﺮز ﻟﻠﻤﻔﺎﺧﺮ اﻟﺰارﯾـﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﯿﻦ اﻻواﻧﺲ* ﻗـﺪ ﻧﻈﻢ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤﺠـﺪه ﻣﻦ ﻣﻌﺎﻟﻢ‬‫اﻟﻬﺪي ﮐﻞ رﺳﻢ دارس* ﻓﯽ ﻧﻈﻤﻪ اﻻﻧﯿﻖ اﻟﺮﺷﯿﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪248 :‬‬‫اﻟﻤﻄﺮب ﮐﻞ ﻣﺘﻌﺎط ﻟﻠﺼﻨﺎﻋﮥ ﻣﻤﺎرس* ﻓﻼ ﯾﺮﺗﺎب ﻓﯽ ﺷﺎﻧﻪ اﻻ اﻟﺤﺎﺋﺪ اﻟﻤﻨﺎﮐﺮ اﻟﺨﺎﺋﺲ* و ﻻ ﯾﻤﺘﺮي ﻓﯽ اﻣﺮه اﻟّﺎ اﻟﻤﺪﺑﺮ ﻋﻦ اﻟﺤﻖ ﮐﺎﻟﻘﺎﻧﻂ‬‫اﻵﯾﺲ* و ﻻ ﯾﺘﺼﺪي ﻟﺮده اﻻ اﻟﻤﻀﻄﻐﻦ اﻟﺸﺎﻧﺊ اﻟﺘﺎﻋﺲ* و ﻻ ﯾﺘﻌﺪي ﻃﻮره ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ اﻟﻨﺎﮐﺺ ﻋﻦ اﻟﺼﺪق و اﻟﻤﺘﻘﺎﻋﺲ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺪﻣﯿﺮي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺣﺘﻤﺎ و ﺟﺰﻣﺎ ارﺷﺎد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﯽداﻧﺪ و ﺑﺎﻓﺎده اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺬﮐﻮر از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﮐﺜﯿﺮه ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ‬‫اﻣﺮ ﺣﻖ را ﺑﺎﻋﻼي ﻣﺮاﺗﺐ اﯾﻀﺎح ﻣﯽرﺳﺎﻧـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺣﯿﺎة اﻟﺤﯿﻮان ﺑﺬﮐﺮ ﺧﻼﻓﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ‬‫رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﮐﺜﯿﺮة ﺟﺪا و ﯾﮑﻔﯽ ﻣﻨﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 217‬از ‪581‬‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﻋﺜﻮر در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮر اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ دﻣﯿﺮي از اﻋﺎﻇﻢ ﻣﺘﺒﺤﺮﯾﻦ اﻋﯿﺎن و اﻓﺎﺧﻢ ﻣﺘﻤﻬﺮﯾﻦ رﻓﯿﻊ اﻟﻤﮑﺎن و اﺟﻠﻪ ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ‬‫ﺛﻘﺎت و اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﺛﺒﺎت ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻧﺒﺬي از ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻋﻈﯿﻤﮥ اﻻﺧﻄﺎر و ﺷـﻄﺮي از ﻣﺂﺛﺮ ﻣﺸـﺮﻓﮥ اﻟﻤﻨﺎر او ﺑﺮ زﺑﺎن اﻋﻼم ﺳـﻨّﯿﻪ ﺑﺎﯾﺪ‬‫ﺷﻨﯿﺪ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺳﺪي در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺪﻣﯿﺮي اﻟﻤﺼـﺮي ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ وﻟﺪ ﻓﯽ ﺣﺪود اﻟﺨﻤﺴﯿﻦ و‬‫ﺗﮑﺴﺐ ﺑﺎﻟﺨﯿﺎﻃﮥ ﺛﻢ ﺧﺪم اﻟﺸﯿﺦ ﺑﻬﺎء اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴﺒﮑﯽ و اﺧﺬ ﻋﻨﻪ و ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﻻﺳﻨﻮي و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻨﺎء ﮐﺜﯿﺮا و ﺗﺨﺮج و ﻣﻬﺮ‬‫ﻓﯽ اﻟﻔﻨﻮن و ﻗﺎل اﻟﺸـﻌﺮ و وﻟﯽ ﺗـﺪرﯾﺲ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟﻘﺒﮥ اﻟﺰﮐﯿﮥ ﺑﺎﻟﻘﺮب ﻣﻦ ﺑﺎب اﻟﻨﺼـﺮ و ﺣﺞ ﻣﺮارا و ﺟﺎور و ﺗﮑّﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺎس ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻊ‬‫اﻟّﻈﺎﻫﺮ ﺑﺎﻟﺤﺴـﯿﻨﯿﮥ و ﮐﺎن ذا ﺣﻆ ﻣﻦ اﻟﻌﺒﺎدة و اﻟﺘﻼوة ﻻ ﯾﻔﺘﺮ ﻟﺴﺎﻧﻪ ﻏﺎﻟﺒﺎ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﻟﻪ ﺷـﺮح اﻟﻤﻨﻬﺎج ﻓﯽ ارﺑﻊ ﻣﺠﻠـﺪات ﺿـﻤﻨﻪ ﻓﻮاﺋـﺪ ﮐﺜﯿﺮة‬‫ﺧﺎرﺟـﮥ ﻋﻦ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺪﯾﺒﺎﺟـﮥ ﻓﯽ ﺷـﺮح ﺳـﻨﻦ ﺑﻦ ﻣﺎﺟـﮥ ﻓﯽ ارﺑﻊ ﻣﺠﻠـﺪات و ﺟﻤﻊ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﺳـﻤﺎه ﺣﯿﺎة اﻟﺤﯿﻮان اﺟﺎد ﻓﯿﻪ ذﮐﺮ ﻓﯿﻪ ﺟﻤﻼ ﻣﻦ‬‫اﻟﻔﻮاﺋـﺪ اﻟﻄﺒّﯿﮥ و اﻟﺨﻮاص و اﻻدﺑﯿﮥ و اﻟﺤﺪﯾﺜﯿﮥ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻟﻪ ﺧﻄﺐ ﻣﺪوﻧﮥ ﺟﻤﻌﯿﮥ و وﻋﻈﯿﮥ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﻌﺠﻢ و ﮐﺎن ﻟﻪ ﺣﻆ ﻣﻦ اﻟﻌﺒﺎدة ﺗﻼوة و ﺻﯿﺎﻣﺎ و ﻗﯿﺎﻣﺎ و ﻣﺠﺎورة ﺑﻤﮑﮥ و اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﺷﺘﻬﺮت ﻋﻨﻪ ﮐﺮاﻣﺎت و اﺧﺒﺎر ﺑﺎﻣﻮر ﻣﻐﯿﺒﺎت ﺑﺴﻨﺪﻫﺎ‬‫اﻟﯽ اﻟﻤﻨﺎﻣﺎت ﺗﺎرة و اﻟﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﺸﯿﻮخ اﺧﺮي و ﻏﺎﻟﺐ اﻟّﻨﺎس ﯾﻌﺘﻘﺪ اﻧﻪ ﯾﻘﺼﺪ ﺑﺬﻟﮏ اﻟﺴﺘﺮ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ‬‫و ﺗﻘﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﻓﺎﺳـﯽ در ﻋﻘـﺪ ﺛﻤﯿﻦ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻠـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻣﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻼﻣـﮥ اﻟﻤﻔﻨﻦ ﮐﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ‬‫اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺪﻣﯿﺮي اﻟﻤﺼﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻧﺰﯾﻞ ﻣﮑﮥ ﯾﮑﻨﯽ اﺑﺎ اﻟﺒﻘﺎء وﻟﺪ ﻓﯽ اواﺋﻞ ﺳﻨﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪249 :‬‬‫اﺛﻨﯿﻦ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ ﮐـﺬا وﺟـﺪت ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻻﺳـﺘﺪﻋﺎءات اﻟّﺘﯽ اﺟﺎز ﻓﯿﻬﺎ ﺑﺨﻄﻪ و اﻇﻨﻪ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ وﻟـﺪ ﺑﺎﻟﻘﺎﻫﺮة و ﺳـﻤﻊ ﺑﻬﺎ‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺑﻠﻐﻨﯽ ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻋﻠﯽ ﻣﻈﻔﺮ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﻄﺎر اﻟﻤﺼـﺮي و ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻔﺮﺿـﯽ اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ و ﻟﻌﻠﻪ ﺳﻤﻊ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺮﺿﯽ ﺷﯿﺌﺎ‬‫ﻣﻦ ﻣﺴـﻨﺪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﺳـﻤﻊ ﺑﺎﻟﻘﺎﻫﺮة ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون اﻟﺜﻌﻠﺒﯽ و ﻣﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ اﻟﺤﺮاوي‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﺤﯿﻞ ﻟﻠﺤﺎﻓﻆ ﺷـﺮف اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺪﻣﯿﺎﻃﯽ ﻋﻨﻪ و اﻟﻌﻠﻢ ﻟﻠّﺬﻫﺒﯽ و ﻣﻦ ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ و ﻣﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻬﺎ و ﺳـﻤﻊ ﺑﻤﮑﮥ ﻣﻦ ﻣﺴـﻨﺪﻫﺎ اﻟﺠﻤﺎل ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻌﻄﯽ ﺻـﺤﯿﺢ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﺳـﻤﻊ ﺑﻤﮑـﮥ اﯾﻀﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﺴـﻨﺪ ﺣﻠﺐ ﮐﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ‬‫اﻟﺤﻠﺒﯽ ﺳـﻨﻦ اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ و ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﻄﯿﺎﻟﺴﯽ و ﻣﺴﻨﺪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻣﻌﺠﻢ اﺑﻦ ﻗﺎﻧﻊ و اﺳﺒﺎب اﻟﻨﺰول ﻟﻠﻮاﺣﺪي و اﻟﻤﻘﺎﻣﺎت اﻟﺤﺮﯾﺮﯾﮥ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ‬‫و ﻋﻨﯽ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﮐﺜﯿﺮا و اﺧـﺬه ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸـﯿﺦ ﺑﻬﺎء اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴـﺒﮑﯽ اﺧﺬ ﻋﻨﻪ ﻓﻨﻮﻧﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ و ﻻزﻣﻪ‬‫ﮐﺜﯿﺮا و اﻧﺘﻔﻊ ﺑﻪ و ﻟﻤﺎ راه اﻟﺸﯿﺦ ﺑﻬﺎء اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴﺒﮑﯽ ﻫﻼ ﻟﻠّﺘﺪرﯾﺲ و اﻟﻔﺘﻮي ﺗﮑﻠﻢ ﻟﻪ ﻣﻊ ﺟﺪي اﻟﻘﺎﺿﯽ ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﻨﻮﯾﺮي‬‫ﻓﯽ ان ﯾﺠﯿﺰ ﻟﻪ ذﻟﮏ ﻓﻔﻌﻞ و ﺗﻔﻘﻪ اﯾﻀﺎ ﺑﺎﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻷﺳﻨﻮي و اﺧﺬ اﻻدب ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﺑﺮﻫﺎن اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻘﯿﺮاﻃﯽ و ﺑﺮع‬‫ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ و اﺻﻮﻟﻪ و اﻟﻌﺮﺑـّﯿ ﮥ و اﻻـدب و ﻟﻪ ﺗﻮاﻟﯿﻒ ﺣﺴـﻨﮥ ﻣﻨﻬـﺎ اﻟﺪﯾﺒﺎﺟـﮥ ﻓﯽ ﺷـﺮح ﺳـﻨﻦ اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ و ﻫﻮ ﻓﯽ ﻧﺤﻮ‬‫ﺧﻤﺲ ﻣﺠﻠـﺪات ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ وﺟـﺪت ﺑﺨﻄﻪ و ﺷـﺮح اﻟﻤﻨﻬـﺎج ﻟﻠﻨﻮوي و ﺳـﻤﺎه اﻟﻨﺠﻢ اﻟﻮﻫﺎج و ﮐﺘﺎب ﺣﯿﺎة اﻟﺤﯿﻮان و ﻫﻮ ﮐﺘﺎب ﻧﻔﯿﺲ و ﻗﺪ‬‫اﺧﺘﺼـﺮﺗﻪ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ اﺛﻨﯿﻦ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﺛﻤﺎن ﻣﺎﺋﮥ و ﻧﺒﻬﺖ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﺷﯿﺎء ﮐﺜﯿﺮة ﺗﺘﻌﻠﻖ ﺑﻤﺎ ذﮐﺮه اﻟﻤﺆﻟﻒ ﻓﯿﻪ و ﻟﻪ ﺗﻮاﻟﯿﻒ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻟﻪ ﻧﻈﻢ‬‫ﺟﯿـﺪ و ﺣﻆ واﻓﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﺒﺎدة و اﻟﺨﯿﺮ و ﮐﺎن ﺑﺎﺧﺮه ﯾﺴـﺮد اﻟﺼﻮم و اﻓﺘﯽ و درس و اﻋﺎد ﺑﺎﻣﺎﮐﻦ ﻓﯽ اﻟﻘﺎﻫﺮة ﻣﻨﻬﺎ ﺟﺎﻣﻊ اﻻزﻫﺮ ﮐﺎﻧﺖ ﻟﻪ ﻓﯿﻪ‬‫ﺣﻠﻘﮥ ﯾﺸـﻐﻞ ﻓﯿﻬﺎ اﻟﻄﻠﺒﮥ ﻓﯽ ﯾﻮم اﻟﺴـﺒﺖ ﻏﺎﻟﺒﺎ و ﻣﻨﻬﺎ اﻟﻘﺒﮥ ﻣﻦ ﺧﺎﻧﻘﺎه ﺑﯿﺒﺮس ﺑﺎﻟﻘﺎﻫﺮة ﮐﺎن ﯾﺪرس ﻓﯿﻬﺎ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﮐﻨﺖ ﺣﻀﺮ ﻋﻨﺪه ﻓﯿﻬﺎ و‬‫ﮐﺎن ﯾﺬﮐﺮ اﻟﻨﺎس ﺑﻤﺪرﺳﮥ اﺑﻦ اﻟﺒﻘﺮي ﻓﯽ ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ ﻏﺎﻟﺒﺎ و ﯾﻔﯿﺪ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺴﻪ ﻫﺬا اﺷﯿﺎء ﺣﺴﻨﮥ ﻣﻦ ﻓﻨﻮن اﻟﻌﻠﻢ و ﯾﺬﮐﺮ اﻟّﻨﺎس اﯾﻀﺎ ﺑﺠﺎﻣﻊ‬‫اﻟﻈﺎﻫﺮ ﺑﺎﻟﺤﺴـﯿﻨﯿﮥ ﺑﻌـﺪ اﻟﻌﺼـﺮ ﻓﯽ ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌـﮥ ﻏﺎﻟﺒﺎ و درس اﯾﻀﺎ ﺑﻤﮑـﮥ و اﻓﺘﯽ و ﺟﺎور ﺑﻤﮑـﮥ ﻣـﺪة ﺳـﻨﯿﻦ ﻣﻔﺮﻗﮥ و ﺗﺎﻫﻞ ﻓﯿﻬﺎ و رزق ﺑﻬﺎ‬‫اوﻻدا و اول ﻗﺪﻣﺎﺗﻪ اﻟﯽ ﻣﮑﮥ ﻓﯽ ﻣﻮﺳﻢ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﯿﻦ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺑﻠﻐﻨﯽ ﻋﻨﻪ و ﺟﺎور ﺑﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﺣﺞ ﻣﻦ ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث و ﺳﺘﯿﻦ ﺛﻢ‬‫ﺟﺎور ﺑﻬﺎ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺳﺘﯿﻦ ﻗﺪﻣﻬﺎ ﻣﻊ اﻟﺮﺟﺒﯿﮥ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟﺴﻨﮥ و اﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﺣﺞ ﺛﻢ ﻗﺪم اﻟﯽ ﻣّﮑﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪250 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 218‬از ‪581‬‬‫ﻣﻦ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و اﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﺣﺞ ﻣﻦ ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث و ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺑﻬﺎ؟؟؟ ﺳﻤﻊ ﻣﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻌﻄﯽ و اﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ ﺛﻢ ﻗﺪﻣﻬﺎ ﻓﯽ ﻣﻮﺳﻢ‬‫ﺳﻨـﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و اﻗـﺎم ﺑﻬـﺎ ﺣﺘﯽ ﺣـﺞ ﻣﻦ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻓﯿﻬـﺎ ﺗﺎﻫﻞ ﺑﻤﮑـﮥ ﻓﯿﻤﺎ اﺣﺴﺐ ﺛﻢ ﻗـﺪﻣﻬﺎ ﻓﯽ ﻣﻮﺳﻢ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و‬‫ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و اﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﺣﺞ ﻣﻦ ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﺛﻢ ﻗﺪﻣﻬﺎ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و اﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﺣﺞ ﻣﻦ ﺳﻨﮥ‬‫ﺛﻤﺎن ﻣﺎﺋﮥ و ﺗﻮﺟﻪ اﻟﯽ اﻟﻘﺎﻫﺮة و اﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺛﺎﻟﺚ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ و دﻓﻦ ﺑﻤﻘﺎﺑﺮ اﻟﺼﻮﻓﯿﮥ ﺑﺴـﻌﯿﺪ اﻟّﺴﻌﺪاء‬‫و ﮐﺎن اﺣـﺪ اﻟﺼﻮﻓﯿـﮥ ﺑﻬﺎ و ﺷﺎﻫـﺪا ﻓﯽ وﻗﻔﻬﺎ ﻧﻐﻤـﺪه اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺮﺣﻤﺘﻪ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ اﻟﻘﺎﻫﺮة ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻣﻦ ﺳـﻨﻦ اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ اﺻـﺤﺎﺑﻨﺎ‬‫اﻟﻤﺤـﺪﺛﻮن ﻣﻨﻬﻢ اﻻ ﻣﺎ ﺻـﻼح اﻟـﺪﯾﻦ ﺧﻠﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻻﻗﻔﻬﯽ ﻓﯽ ﺟﻮف اﻟﮑﻌﺒﮥ اﻟﻤﻌﻈﻤﮥ و ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﺨﺎوي در ﺿﻮء ﻻﻣﻊ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﻤﺎل اﺑﻮ اﻟﺒﻘﺎء اﻟﺪﻣﯿﺮي اﻻﺻﻞ اﻟﻘﺎﻫﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﮐﺎن اﺳـﻤﻪ اوﻻ ﮐﻤﺎﻻ ﺑﻐﯿﺮ اﺿﺎﻓﮥ و ﮐﺎن ﯾﮑﺘﺒﻪ‬‫ﮐﺬﻟﮏ ﺑﺨﻄﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻪ ﺛﻢ ﺗﺴّﻤﯽ ﻣﺤّﻤﺪا و ﺻﺎر ﯾﮑﺸﻂ اﻻول و ﮐﺎﻧﻪ ﻟﺘﻀﻤﻨﻪ ﻧﻮﻋﺎ ﻣﻦ اﻟﺘﺰﮐﯿﮥ ﻣﻊ ﻫﺠﺮ اﺳﻤﻪ اﻟﺤﻘﯿﻘﯽ وﻟﺪ ﻓﯽ اواﺋﻞ ﺳﻨﮥ‬‫اﺛﻨﺘﯿﻦ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﺗﻘﺮﯾﺒـﺎ ﮐﻤـﺎ ﮐﺘﺒﻪ ﺑﺨﻄﻪ ﺑﺎﻟﻘﺎﻫﺮة و ﻧﺸﺄ ﺑﻬﺎ ﻓﺘﮑﺴﺐ ﺑﺎﻟﺨﯿﺎﻃـﮥ ﺛﻢ اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﺧـﺬه ﻋﻦ اﻟﺒﻬﺎء اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﺘﻘﯽ اﻟﺴـﺒﮑﯽ و ﻻزﻣﻪ ﮐﺜﯿﺮا و اﻧﺘﻔﻊ ﺑﻪ و ﮐﺬا اﺧﺬ ﻋﻦ اﻟﮑﻤﺎل أﺑﯽ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﻨﻮﯾﺮي و ﺗﻔﻘﻪ اﯾﻀﺎ ﺑﺎﻟﺠﻤﺎل اﻻﺳـﻨﻮي و وﺻﻒ اﺑﻦ اﻟﻤﻠﻘﻦ‬‫ﻓﯽ ﺧﻄﺒـﮥ ﺷـﺮﺣﻪ ﺑﺸـﯿﺨﻨﺎ و ﮐـﺬا ﺑﻠﻐﻨﯽ اﺧـﺬه ﻋﻦ اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ اﯾﻀﺎ و ﻟﯿﺲ ﺑﺒﻌﯿـﺪ و اﺧﺬ اﻻدب ﻋﻦ اﻟﺒﺮﻫﺎن اﻟﻘﯿﺮاﻃﯽ و اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻋﻦ‬‫اﻟﺒﻬﺎء ﺑﻦ ﻋﻘﯿﻞ و ﺳـﻤﻊ ﻋﻠﯽ ﻣﻈﻔﺮ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﻄﺎر و اﻟﻔﺮﺿـﯽ و أﺑﯽ اﻟﻔﺮج اﺑﻦ اﻟﻘﺎري و اﻟﺤﺮاوي و ﺑﻤﮑﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﻤﺎل اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻌﻄﯽ و‬‫اﻟﮑﻤﺎل ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ ﻓﯽ آﺧﺮﯾﻦ ﮐﺎﻟﻌﻔﯿﻒ اﻟﻤﻄﺮي ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و ﻣﻤﺎ ﺳـﻤﻌﻪ ﻋﻠﯽ اﻻول اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﻧﯿﻒ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و‬‫وﺻـﻔﻪ اﻟﺰﺑﻠﻌﯽ ﻓﯽ اﻟﻄﺒﻘﮥ ﺑﺎﻟﻔﺎﺿﻞ ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﮐﻤﺎل و ﻋﻠﯽ ﺛﺎﻧﯿﻬﻤﺎ ﻓﻘﻂ ﺟّﻞ ﻣﺴﻨﺪ اﺣﻤﺪ او ﺟﻤﯿﻌﻪ و ﺟﺰء اﻻﻧﺼﺎري و ﺑﺮع ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ‬‫و اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ و اﺻﻮﻟﻪ و اﻟﻌﺮﺑﯿـﮥ و اﻻدب و ﻏﯿﺮﻫﺎ و اذن ﻟﻪ ﺑﺎﻻﻓﺘﺎء و اﻟﺘـﺪرﯾﺲ و ﺗﺼـﺪي ﻟﻼﻗﺮاء اﻧﺘﻔﻊ ﺑﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ و ﮐﺘﺐ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ‬‫ﻣﺎﺟـﮥ ﺷـﺮﺣﺎ ﻓﯽ ﻧﺤﻮ ﺧﻤﺲ ﻣﺠﻠـﺪات ﺳـﻤﺎه اﻟـﺪﯾﺒﺎﺟﻪ ﻣﺎت ﻗﺒﻞ ﺗﺤﺮﯾﺮه و ﺗﺒﯿﯿﻀﻪ ﮐﺬا ﺷـﺮح اﻟﻤﻨﻬﺎج و ﺳـﻤﺎه اﻟﻨﺠﻢ اﻟﻮﻫﺎج ﻟﺨﺼﻪ ﻣﻦ‬‫اﻟﺴـﺒﮑﯽ و اﻻﺳـﻨﻮي و ﻏﯿﺮﻫﻤـﺎ و ﻋﻈﻢ اﻻﻧﺘﻔـﺎع ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺻـﺎ ﺑﻤـﺎ ﻃﺮزه ﺑﻪ ﻣﻦ؟؟؟ اﻟﻤﺘﻤﻤﺎت؟؟؟ و اﻟﺨﺎﺗﻤﺎت و اﻟﻨﮑﺖ اﻟﺒﺪﯾﻌـﮥ و اول ﻣﺎ‬‫اﺑﺘﺪاء ﻣﻦ اﻟﻤﺴﺎﻗﺎة ﺑﻨﺎء ﻋﻠﯽ ﻗﻄﻌﻪ ﺷﯿﺨﻪ اﻻﺳﻨﻮي ﻓﺎﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪251 :‬‬‫ﻓﯽ رﺑﯿﻊ اﻵﺧﺮ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺛﻢ اﺳـﺘﺎﻧﻒ و ﻧﻈﻢ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ ارﺟﻮزة ﻃﻮﯾﻠـﮥ ﻓﯿﻬﺎ ﻓﺮوع ﻏﺮﯾﺒﮥ و ﻓﻮاﺋﺪ ﺣﺴـﻨﮥ و ﻟﻪ ﺗﺬﮐﺮة ﻣﻔﯿﺪة و ﺣﯿﺎة‬‫اﻟﺤﯿﻮان و ﻫﻮ ﻧﻔﯿﺲ اﺟﺎده و اﮐﺜﺮ ﻓﻮاﺋﺪه ﻣﻊ ﮐﺜﺮة اﺳـﺘﻄﺮاده ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ﺷـﯽء اﻟﯽ ﺷـﯽء و ﻟﻪ ﻓﯿﻪ زﯾﺎدات ﻻ ﺗﻮﺟﺪ ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻨﺴﺦ و اﺗﻮﻫﻢ‬‫ان ﻓﯿﻬـﺎ ﻣـﺎ ﻫﻮ ﻣـﺪﺧﻮل ﻟﻐﯿﺮه ان ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺟﻤﯿﻌﻬﺎ ﻟﻤﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﻨﺎﮐﯿﺮ و ﻗـﺪ ﺗﺠﺮدﻫﺎ ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﺑﻞ اﺧﺘﺼـﺮ اﻻﺻﻞ اﻟﺘﻘﯽ اﻟﻔﺎﺳـﯽ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ‬‫اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﻧﺒﻪ ﻋﻠﯽ اﺷـﯿﺎء ﻣﻬﻤﮥ ﯾﺤﺘﺎج اﻻﺻﻞ إﻟﯿﻬﺎ و اﺧﺘﺼـﺮ ﺷـﺮح اﻟﺼﻔﺪي ﻟﻼﻣﯿﮥ اﻟﻌﺠﻢ ﻓﺎﺟﺎده و راﯾﺖ ﻣﻦ ﻏﺮاﺋﺒﻪ ﻓﯿﻪ ﻗﻮﻟﻪ و‬‫ﮐﺎن ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﯾﻘﻮل اّن اﻟﻤﻘﺎﻣﺎت و ﮐﻠﯿﻠﮥ و دﻣﻨﻪ رﻣﻮز ﻋﻠﯽ اﻟﮑﯿﻤﯿﺎ و ﮐّﻞ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﺷﻐﻔﻬﻢ و ﺣﺒﻬﻢ ﻟﻬﺎ ﻧﺴﺌﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﻓﯿﮥ ﺑﻼ ﻣﺤﻨﮥ و ﮐﺎن‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻐﺮي ﺑﻬﺎ و اﻧﻔﻖ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺎﻻ و ﻋﻤﺮا اﻧﺘﻬﯽ و اﻧّﻤﺎ اﺳـﺘﻐﺮﺑﺘﻪ ﺑﺎﻟـّﻀ ﺒﮥ ﻟﻤﺎ ﻧﺴـﺒﻪ ﻟﻠﺘﻘﯽ و ﻗﺪ ﺗﺮﺟﻤﻪ‬‫اﻟﺘﻘّﯽ اﻟﻔﺎﺳـﯽ ﻓﯽ ﻣّﮑـ ﮥ ﻓﻘﺎل اﻧّﻪ ﮐﺎن اﺣـﺪ ﺻﻮﻓﯿـﮥ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟـّﺴ ﻌﺪاء و ﺷﺎﻫـﺪ وﻗﻔﻬﺎ ﻟﻪ ﻧﻈﻢ ﺟﯿﺪ و ﺣﻆ واﻓﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﺒﺎدة و اﻟﺨﯿﺮ ﺣﺘﯽ ﮐﺎن‬‫ﺑﺎﺧﺮه ﯾﺮد اﻟﺼﻮم ﺣﺪث ﺑﺎﻟﻘﺎﻫﺮة و ﺑﻤﮑﮥ و ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ اﻟﺼﻼح اﻻﻗﻔﻬﯽ ﻓﯽ ﺟﻮف اﻟﮑﻌﺒﮥ و اﻟﻔﺎﺳﯽ ﺑﺎﻟﻘﺎﻫﺮة و اﻓﺘﯽ و اﻋﺎد و درس ﺑﺎﻣﺎﮐﻦ‬‫و اﻟﻘﺎﻫﺮة ﻣﻨﻬﺎ ﺟﺎﻣﻊ اﻻزﻫﺮ و ﮐﺎﻧﺖ ﻟﻪ ﻓﯿﻪ ﺣﻠﻘﮥ ﯾﺸﻐﻞ ﻓﯿﻬﺎ اﻟﻄﻠﺒﮥ ﯾﻮم اﻟﺴﺒﺖ ﻏﺎﻟﺒﺎ و ﻣﻨﻬﺎ اﻟﻘﺒﮥ اﻟﺒﺮﺳﯿﮥ ﮐﺎن ﯾﺪرس ﻓﯿﻬﺎ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﮐﻨﺖ‬‫اﺣﻀﺮ ﻋﻨﺪه ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻞ ﮐﺎن ﯾﺬﮐﺮ اﻟﻨﺎس ﺑﻤﺪرﺳﮥ اﺑﻦ اﻟﺒﻘﺮي داﺧﻞ ﺑﺎب اﻟﻨﺼﺮ ﻓﯽ ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ ﻏﺎﻟﺒﺎ و ﯾﻔﯿﺪ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺴﻪ ﻫﺬا اﺷﯿﺎء ﺣﺴﻨﮥ ﻣﻦ‬‫ﻓﻨﻮن اﻟﻌﻠﻢ و ﺑﺠﺎﻣﻊ اﻟّﻈﺎﻫﺮ ﻓﯽ اﻟﺤﺴـﯿﻨﯿﮥ ﺑﻌﺪ ﻋﺼﺮ اﻟﺠﻤﻌﮥ ﻏﺎﻟﺒﺎ و درس اﯾﻀﺎ ﺑﻤﮑﮥ و اﻓﺘﯽ و ﺟﺎور ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺪة ﺳﻨﯿﻦ ﻣﻔﺮﻗﮥ و ﺗﺎﻫﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﺎم‬‫اﺣﻤﺪ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺑﻨﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد اﻟﺴﻨﻬﺎﺟﯽ اﻟﻤﮑﯿﮥ و وﻟﺪت ﻟﻪ أم ﺣﺒﯿﺒﮥ و أم ﺳﻠﻤﮥ و ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ و اول ﻗﺪﻣﺎﺗﻪ إﻟﯿﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اﺧﺒﺮت ﻋﻨﻪ‬‫ﻓﯽ ﻣﻮﺳﻢ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺟﺎور ﺑﻬﺎ ﺣّﺘﯽ ﺗﺒﻊ ﻓﯽ اﻟّﺘﯽ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺛﻢ ﺟﺎور ﺑﻬﺎ اﯾﻀﺎ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺳﺘﯿﻦ ﻗﺪم ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺮﺟﺒﯿﮥ‬‫ﻓـﺪام ﺣﺘﯽ ﺣـﺞ ﺛﻢ ﻗـﺪﻣﻬﺎ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﻓﺎﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﺣﺞ ﻓﯽ اﻟّﺘﯽ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻗﻠﺖ؟؟؟ و ﺣﻀـﺮﻣﻮت ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﺒﻬﺎء ﺑﻦ اﻟﺴـﺒﮑﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 219‬از ‪581‬‬‫ﺣﯿﻨﺌـﺬ و ﻧﻘـﻞ اﻟﮑﻤـﺎل ﻋﻨﻪ اﻧﻪ ﻗـﺎل ﻟﻪ ﻗﺒﯿﺲ ﻣﻮﺗﻪ ﺑﻘﻠﯿـﻞ ﻫـﺬا؟؟؟ ﺟﺮادي و ﺟﺮت اﻟﻌـﺎدة ﻓﯿﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﻟﻨﻔﺴﻪ ﺑﺤـﺪوث اﻣﺮ ﻣﺎ ﻓﺎن ﺟﺎء اﻟﺨﺒﺮ‬‫ﺑﻤﻮت أﺑﯽ اﻟﺒﻘﺎء و اﻧﺎ ﻓﯽ ﻗﯿﺪ اﻟﺤﯿﺎة ﻓﺬاك و اﻻ ﻓﺎﺋﺮ اﻟﮑﺘﺎب ﻋﻠﯽ ﻗﺒﺮي ﻫﮑﺬا ﺳﻤﻌﺘﻪ ﻣﻦ ﻟﻔﻆ ﺷﯿﺨﻨﺎ ﻓﯿﻤﺎ ﻗﺮأت ﺑﺨﻂ اﻟﺪﻣﯿﺮي و اﻧﻪ ﻗﺎل‬‫ﻟﻪ ﯾﺎ ﺳﯿﺪي وﺻﻞ اﻻﻣﺮ اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪252 :‬‬‫او ﻧﺤﻮ ﻫﺬا ﻓﻘﺎل اﻧﻪ ﻏﺮﻣﻨﯽ ﻣﺎﺋﮥ اﻟﻒ ﻗﺎل ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ درﻫﻢ ﻓﻘﺎل ﺑﻞ دﯾﻨﺎر اﻧﺘﻬﯽ ﻗﺎل اﻟﻔﺎﺳـﯽ ﺛﻢ ﻗﺪم ﻣﮑﮥ ﻓﯽ ﻣﻮﺳﻢ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ‬‫ﻓﺎﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﺣـﺞ ﻓﯽ اﻟﺘﯽ ﺗﻠﯿﻬﺎ و ﻓﯿﻬﺎ ﺗﺎﻫﻞ ﺑﻤﮑﮥ ﻓﯿﻤﺎ اﺣﺴﺐ؟؟؟ ﺛﻢ ﻗﺪﻣﻬﺎ ﻓﯽ ﻣﻮﺳﻢ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و اﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﺣﺞ ﻓﯽ اﻟّﺘﯽ ﺑﻌﺪﻫﺎ‬‫ﺛﻢ ﻗـﺪﻣﻬﺎ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و اﻗﺎم ﺣﺘﯽ ﺣـﺞ ﻓﯽ اﻟّﺘﯽ ﺑﻌﺪﻫﺎ و اﻧﻔﺼﻞ ﻋﻨﻬﺎ ﻓﺎﻗﺎم ﺑﺎﻟﻘﺎﻫﺮة ﺣﺘﯽ ﻣﺎت ﻓﯽ ﺛﺎﻟﺚ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳـﻨﮥ‬‫ﺛﻤـﺎن و ﺻـﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ دﻓﻦ ﺑﻤﻘـﺎﺑﺮ اﻟﺼﻮﻓﯿـﮥ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟـّﺴ ﻌﺪاء و ﻗـﺎل اﻟﻤﻘﺮﯾﺰي ﻓﯽ ﻋﻘـﻮده ﺻـﺤﺒﺘﻪ ﺳـﻨﯿﻦ و ﺣﻀـﺮت ﻣﺠﻠﺲ وﻋﻈﻪ ﻣﺮا و‬‫اﻻﻋﺠـﺎﺑﯽ ﺑﻪ و اﻧﺸـﺪﻧﯽ و اﻓﺎدﻧﯽ و ﮐﻨﺖ اﺣﺒﻪ و ﯾﺤﺒﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﺴـﻤﺘﻪ و ﺣﺴﻦ ﻫـﺪﯾﻪ و ﺟﻤﯿﻞ ﻃﺮﯾﻘﺘﻪ و ﻣـﺪاوﻣﺘﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺒﺎدة ﻟﻘﯿﻨﯽ ﻣﺮة‬‫ﻓﻘـﺎل ﻟﯽ راﯾﺖ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم اﻧﯽ اﻗﻮل ﻟﺸـﺨﺺ ﻟﻘـﺪ ﺑﻌـﺪ ﻋﻬـﺪي ﺑﺎﻟﺒﯿﺖ اﻟﻌﺘﯿﻖ و ﮐﺜﺮ ﺷﻮﻗﯽ إﻟﯿﻪ ﻓﻘﺎل ﻗﻞ ﻻ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻔﺘﺎح اﻟﻌﻠﯿﻢ اﻟﺮﻗﯿﺐ‬‫اﻟﻤﻨﺎن ﻓﺼﺎر ﯾﮑﺜﺮ ذﮐﺮ ذﻟﮏ ﻓﺤﺞ ﻓﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﺴـﻨﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و اّﯾﺎﻧﺎ و ﻧﻔﻌﻨﺎ ﺑﻪ و ﻗﺪ ذﮐﺮه ﺷﯿﺨﻨﺎ ﻓﯽ اﻧﺒﺎﺋﻪ ﻓﻘﺎل ﻣﻬﺮ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻻدب و‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺷـﺎرك ﻓﯽ اﻟﻔﻨﻮن و درس اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﺑﻘـّﺒ ﮥ ﺑﯿﺒﺮس و ﻓﯽ ﻋـﺪة اﻣﺎﮐﻦ و وﻋﻆ ﻓﺎﻓﺎد و ﺧﻄﺐ ﻓﺎﺟﺎد و ﮐﺎن ذا ﺣﻆ ﻣﻦ اﻟﻌﺒﺎدة‬‫ﺗﻼـوة و ﺻـﯿﺎﻣﺎ و ﻣﺠـﺎورة ﺑـﺎﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و ﯾـﺬﮐﺮ ﻋﻨﻪ ﮐﺮاﻣﺎت ﮐﺎن ﯾﺨﻔﯿﻬﺎ و رﺑﻤﺎ اﻇﻬﺮﻫﺎ و اﺣﺎﻟﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮه و ﻗﺎل ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻤﻪ ﮐﺎن ﻟﻪ ﺣﻆ‬‫ﻣﻦ اﻟﻌﺒﺎدة ﺗﻼوة و ﺻـﯿﺎﻣﺎ و ﻗﯿﺎﻣﺎ و ﻣﺠﺎورة ﺑﻤﮑﮥ و ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﺷـﺘﻬﺮت ﻋﻨﻪ ﮐﺮاﻣﺎت و اﺧﺒﺎر ﺑﺎﻣﻮر ﻣﻐﯿﺒﺎت ﯾﺴﻨﺪﻫﺎ اﻟﯽ اﻟﻤﻨﺎﻣﺎت ﺗﺎرة و‬‫اﻟﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﺸـﯿﻮخ اﺧﺮي و ﻏﺎﻟﺐ اﻟﻨﺎس ﯾﻌﺘﻘـﺪ اﻧﻪ ﯾﻘﺼـﺪ ﺑﺬﻟﮏ اﻟﺴﺘﺮ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻦ ﻓﻮاﺋﺪه و ﻣﻦ ﻧﻈﻤﻪ و اﺟﺘﻤﻌﺖ ﺑﻪ ﻣﺮارا و ﮐﻨﺖ اﺣّﺐ‬‫ﺳﻤﺘﻪ و ﯾﻘﺎل اﻧﻪ ﮐﺎن ﻓﯽ ﺻـﺒﺎه اﮐﻮﻻ ﻧﻬﻤﺎ ﺛﻢ ﺻﺎر ﺑﺤﯿﺚ ﯾﻄﯿﻖ ﺳـﺮد اﻟﺼﯿﺎم زاد ﻏﯿﺮه و ﻟﻪ اذﮐﺎر ﯾﻮاﻇﺐ ﻋﻠﯿﻬﺎ و ﻋﻨﺪه ﺧﺸﻮع و ﺧﺸﯿﮥ و‬‫ﺑﮑﺎء ﻋﻨـﺪ ذﮐﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﻗـﺪ ﺗﺰوج ﺑﺎﺑﻨﺘﯿﻪ اﻟﺠﻤﺎل ﻣﺤﻤـﺪ و اﻟﺠﻼل ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ اﺑﻨﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻤﺮﺷﺪي اﻟﻤﮑﯽ‬‫اﻟﺤﻨﻔﯽ و اﺳـﺘﻮﻟﺪاﻫﻤﺎ ﻓﺎﻻول اﺑﺎ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻣﺤﻤﺪا و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ و اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ و ﻏﯿﺮه و روي ﻟﻨﺎ ﻋﻨﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻤﻦ اﺧﺬ ﻋﻨﻪ ﻫﺪاﯾﮥ و‬‫رواﯾﮥ‬‫و ﻋﺮﺿﺎ و ﻣّﻤﺎ ﯾﻨﺴﺐ إﻟﯿﻪ ﺑﻤﮑﺎرم اﻻﺧﻼق ﮐﻦ ﻣﺘﺨﻠﻘﺎ‬‫ﻟﯿﻔﻮح ﻧّﺪ ﺷﺬاﺋﮏ اﻟﻌﻄﺮ اﻟﻨﺪي و اﺻﺪق ﺻﺪﯾﻘﮏ ان ﺻﺪﻗﺖ ﺻﺪاﻗﮥ‬‫و ادﻓﻊ ﻋـﺪوك ﺑﺎﻟّﺘﯽ ﻓﺎذا اﻟّـﺬي و ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺣﺴﻦ اﻟﻤﺤﺎﺿـﺮة ﮔﻔﺘﻪ اﻟﮑﻤﺎل اﻟﺪﻣﯿﺮي ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﻻزم‬‫اﻟﺒﻬـﺎء اﻟﺴـﺒﮑﯽ و ﺗﺨﺮج ﺑـﻪ و ﺑﺎﻻﺳـﻨﻮي و ﻏﯿﺮﻫﻤـﺎ و ﺳـﻤﻊ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺮﺿـﯽ و ﻏﯿﺮه و ﻣﻬﺮ ﻓﯽ اﻻـدب و درس اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑﻘﯿـﮥ ﺑﯿـﺒﺮس و ﻟﻪ‬‫ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻣﻨﻬﺎ ﺷﺮح اﻟﻤﻨﻬﺎج‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪253 :‬‬‫و اﻟﻤﻨﻈﻮﻣـﮥ اﻟﮑﺒﺮي و ﺣﯿـﺎة اﻟﺤﯿﻮان و اﺷـﺘﻬﺮت ﻋﻨﻪ ﮐﺮاﻣـﺎت و اﺧﺒـﺎر ﺑـﺎﻣﻮر ﻣﻐﯿﺒـﺎت ﻣﺎت ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋـﮥ و‬‫ازﻧﯿﻘﯽ در ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﻤﺤﺎﺿـﺮات ﺣﯿﺎة اﻟﺤﯿﻮان ﻟﮑﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﻟـﺪﻣﯿﺮي و ﻟﻬﺎ ﮐﺒﺮي و ﺻـﻐﺮي و ﻫﻮ ﮐﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺪﻣﯿﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﺼـﺮي ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﻤﻔﯿﺪة ﻓﯽ ﻋﻠﻮم ﻋﺪﯾﺪة ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎدة ﻗﺎﺋﻤﺎ ﺑﺎﻟﺼﻮم ﻋﺪﯾﻢ ﻟا ﻨﻈﺮ ﻓﯽ‬‫وﻗﺘﻪ و ﮐﺎن ﯾﮑﺘﺴﺐ اوﻻ ﺑﺎﻟﺨﯿﺎﻃﮥ ﺛﻢ ﺗﺮﮐﻪ و ﻟﻢ ﯾﺘﻘﻠﺪ اﻟﻘﻀﺎء اﺻـﻼ و ﻻ ﻟﺒﺲ ﻟﺒﺎﺳﺎ ﻓﺎﺧﺮا اﺧﺬ ﻋﻦ اﻻﺳﻨﻮي و اﻟﻌﺮاﻗﯽ و اﻋﯿﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء و‬‫ﻣﻦ ﺗﺎﻣـﻞ ﮐﺘـﺎﺑﻪ اﻟﻤﻌﺮوف و ﺑﺤﯿـﺎة اﻟﺤﯿﻮان و ﻣـﺎ اودﻋﻪ ﻣﻦ اﻟﻐﺮاﺋﺐ و اﻟﻔﻮاﺋـﺪ ﻋﺮف ﻓﻀـﻠﻪ وﻟـﺪ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﯿﻦ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻮﻓﯽ‬‫ﺑﺎﻟﻘﺎﻫﺮة ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ ﻗﻠﺖ اﻟﺪﻣﯿﺮي ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﯾﻘﻮل ﺑﮑﺴﺮ اﻟﺪال اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و ﮐﺴﺮ اﻟﻤﯿﻢ و ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﯾﻘﻮل ﺑﻔﺘﺢ اﻟﺪال و ﮐﺴﺮ اﻟﻤﯿﻢ‬‫و ﻟﻌّﻞ اﻟﺼﻮاب ﻫﻮ اﻵﺧﺮ ﻻﻧﯽ ﻗـﺪ وﺟـﺪﺗﻪ ﻣﮑﺘﻮﺑﺎ ﺑﺨﻂ ﺑﻌﺾ اﻟﺜﻘﺎت و ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺑﺠـﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻤﺎل‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺪﻣﯿﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﺼﺮي ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب ﺣﯿﺎة اﻟﺤﯿﻮان ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻤﺤﺎﺿﺮة و ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻣﻔﯿﺪة ﻓﯽ ﻋﻠﻮم ﻋﺪﯾﺪة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 220‬از ‪581‬‬‫ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎدة ﻗﺎﺋﻤﺎ ﺑﺎﻟﺼﻮم ﻋﺪﯾﻢ اﻟﻨﻈﯿﺮ ﻓﯽ وﻗﺘﻪ و ﮐﺎن ﯾﮑﺘﺴﺐ اوﻻ ﺑﺎﻟﺨﯿﺎﻃﮥ ﺛﻢ ﺗﺮﮐﻪ و ﻟﻢ ﯾﺘﻘﻠﺪ اﻟﻘﻀﺎء اﺻﻼ و ﻻ ﻟﺒﺲ ﻟﺒﺎﺳﺎ ﻓﺎﺧﺮا‬‫اﺧـﺬ ﻋﻦ اﻻﺳـﻨﻮي و اﻟﻌﺮاﻗﯽ و اﻋﯿﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻣﻦ ﺗﺎﻣﻞ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﺣﯿﺎة اﻟﺤﯿﻮان و ﻣﺎ اودﻋﻪ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻐﺮاﺋﺐ و اﻟﻔﻮاﺋـﺪ ﻋﺮف ﻓﻀـﻠﻪ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ‬‫‪ 736‬و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﺎﻟﻘﺎﻫﺮة ﺳـﻨﮥ ‪ 808‬و اﻟـﺪﻣﯿﺮي ﺑﮑﺴـﺮ اﻟـﺪال و اﻟﻤﯿﻢ و ﻗﯿـﻞ ﺑﻔﺘﺤﻬﺎ و ﮐﺴـﺮ اﻟﻤﯿﻢ ﻗﺎل ﻓﯽ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻮم و ﻟﻌّﻞ اﻟﺼﻮاب ﻫﻮ‬‫اﻻـﺧﯿﺮ ﻻـﻧﯽ ﻗـﺪ وﺟـﺪﺗﻪ ﻣﻀـﺒﻮﻃﺎ ﺑﺨـﻂ ﺑﻌﺾ اﻟﺜﻘـﺎت اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا اﻟـﺪﻣﯿﺮي ﻋﻤـﺪة ﻋﻠﻤـﺎﺋﻬﻢ اﻟﻤﻌﺮوﻓﯿﻦ ﻓﯽ اﻻﻣﺼـﺎر* و اﺳﻮة ﻧﺒﻬﺎﺋﻬﻢ‬‫اﻟﻤﺸـﻬﻮرﯾﻦ ﺑﺒﻌﺪ اﻟﺼـﯿﺖ ﻓﯽ اﻻﻗﻄﺎر* ﻗﺪ دﻣﺮ ﻋﻠﯽ ﻧﺰﻏﺎت اﺻـﺤﺎب اﻟﺠﺤﻮد و اﻻﻧﮑﺎر* و دﻣﺪم ﻋﻠﯽ ﻫﻔﻮات ذوي اﻟﺨﺪع و اﻻﻏﺘﺮار*‬‫ﺣﯿﺚ اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺮازي ﻋﻠﯽ ذوب اﻟﻨﻀﺎر و ﺻﻮب اﻟﻘﻄﺎر* ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ و اﻟﺠﺰم اﻟﻘﺎﻃﻊ ﻟﻼﻋـﺬار* و اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯽ وﺿﻮح اﻟﺤﻖ‬‫اﻟﻤﺒﻬﺮ ﺑﺎﻻﺳﻔﺎر* و ﺳﻄﻮع اﻟﺼﺪق اﻟﻤﺰدﻫﺮ ﮐﻞ اﻻزدﻫﺎر‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺸﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﺠـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺸـﯿﺮازي اﻟﻔﯿﺮوزآﺑﺎدي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ اﻧﯿﻖ و ﺗﺪﻗﯿﻖ رﺷـﯿﻖ‬‫ﺧﻮد ﺑﮑﻤﺎل اﺑﺮام و ﺗﻮﻃﯿﺪ و اﺣﮑﺎم و ﺗﺸﯿﯿﺪ ﺛﺎﺑﺖ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻧﻘﺪ اﻟﺼﺤﯿﺢ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﻮاﻟﺪ اﻟﻤﺎﺟﺪ ﻃﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ رﻣﺴﻪ‬‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ذﮐﺮه اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻦ ﻋﺪة ﻃﺮق و ﺟﺰم ﺑﺒﻄﻼن اﻟﮑﻞ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪254 :‬‬‫ﻗﺎل ﻣﺜﻞ ذﻟﮏ ﺟﻤﺎﻋﮥ و ﻋﻨﺪي ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻧﻈﺮ ﮐﻤﺎ ﺳـﻨﺒﯿﻨﻪ و اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﺮواﯾﮥ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﺒﺪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ اﻟﻬﺮوي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺧـﺎدم اﻟﻀـﺮﯾﺮ ﻋﻦ اﻻـﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رض و ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـﻼم ﻫـﺬا ﺿـﻌﻔﻮه ﺟـّﺪا و اﺗﻬﻢ ﺑﺎﻟﺮﻓﺾ و ﻣﻊ ذﻟﮏ‬‫ﺻـﺪوق و ﻗﺪ روي ﻋﺒﺎس ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺪوري ﻓﯽ ﺳﺆاﻻﺗﻪ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻧﻪ ﺳﺎﻟﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ ﻫﺬا ﻓﻮﺛﻘﻪ ﻓﻘﺎل أ ﻟﯿﺲ ﻗﺪ ﺣﺪث‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻓﻘﺎل ﻗـﺪ ﺣـﺪث ﺑﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿـﺪي و ﮐـﺬﻟﮏ روي ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﺮز ﻋﻦ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﯾﻀﺎ و ﻓﯽ رواﯾـﮥ اﺑﻦ ﻣﺤﺮز ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻫﻮ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﺧﺒﺮﻧﯽ اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﻗﺎل ﺣﺪث ﺑﻪ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ‬‫ﻗﺪﯾﻤﺎ ﺛﻢ ﮐﻒ ﻋﻨﻪ و اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﮐﺎن رﺟﻼ ﻣﻮﺳـﺮا ﯾﻄﻠﺐ ﻫﺬه اﻻﺣﺎدﯾﺚ و اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻟﻀﺮﯾﺮ ﺣﺎﻓﻆ ﯾﺤﺘﺞ ﺑﺎﻓﺮاده ﮐﺎﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و‬‫ﻏﯿﺮه و ﻟﯿﺲ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ اﻻﻟﻔﺎظ اﻟﻤﻨﮑﺮة اﻟﺘﯽ ﺗﺎﺑﺎﻫﺎ اﻟﻌﻘﻮل ﺑﻞ ﻫﻮ ﻣﺜﻞ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ارأف اﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫و ﻗﺪ ﺣﺴﻨﻪ ﻟا ﺘﺮﻣﺬي و ﺻّﺤﺤﻪ ﻏﯿﺮه و ﻟﻢ ﯾﺎت ﻣﻦ ﺗﮑﻠّﻢ ﻋﻠﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﺠﻮاب ﻋﻦ ﻫﺬه اﻟﺮواﯾﺎت اﻟﺜﺎﺑﺘﮥ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﻟﺤﮑﻢ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻃﻞ ﻗﻄﻌﺎ و اﻧّﻤﺎ ﺳﮑﺖ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ رواﯾﺘﻪ ﺷﺎﺋﻌﺎ ﻟﻐﺮاﺑﺘﻪ ﻻ‬‫ﻟﺒﻄﻼﻧﻪ إذ ﻟﻮ ﮐﺎن ﮐﺬﻟﮏ ﻟﻢ ﯾﺤﺪث ﺑﻪ اﺻﻼ ﻣﻊ ﺣﻔﻈﻪ و اﺗﻘﺎﻧﻪ و ﻟﻠﺤﺪﯾﺚ ﻃﺮﯾﻖ آﺧﺮ‬‫رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻋﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﻔﺰاري ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺮوﻣﯽ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ‬‫ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اّن اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺗـﺎﺑﻌﻪ اﺑﻮ ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﮑﺠﯽ و ﻏﯿﺮه ﻋﻠﯽ رواﯾﺘﻪ ﻋﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟّﺮوﻣﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﻫـﺬا روي ﻋﻨﻪ اﻟﺒﺨـﺎري ﻓﯽ ﻏﯿﺮ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ و وﺛﻘﻪ اﺑﻮ‬‫داود و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﺑﻌـﺪ ﺳـﯿﺎق اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ و ﻗﺪ روي ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻫﺬا ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮوا ﻓﯿﻪ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻗﺎل و ﻻ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 221‬از ‪581‬‬‫ﻧﻌﺮف ﻫﺬا ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ ﻓﻠﻢ ﯾﺒﻖ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ اﻓﺮاد ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺮوﻣﯽ و ﺷـﺮﯾﮏ ﻫﺬا اﺣﺘﺞ ﺑﻪ ﻣﺴﻠﻢ و ﻋﻠﻖ ﻟﻪ اﻟﺒﺨﺎري و‬‫وﺛﻘﻪ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﻟﻌﺠﻠﯽ و زاد ﺣﺴﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗـﺎل ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﻣﺎ راﯾﺖ اﺣـﺪا ﻗﻂ اورع ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﻦ ﺷـﺮﯾﮏ ﻓﻌﻠﯽ ﻫـﺬا ﯾﮑﻮن‬‫ﻣﻔﺮده ﺣﺴﻨﺎ و ﻻ ﯾﺮد ﻋﻠﯿﻪ رواﯾﮥ ﻣﻦ اﺳﻘﻂ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪255 :‬‬‫ﻣﻨﻪ ﻻـن ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠـﮥ ﺗـﺎﺑﻌﯽ ﻣﺨﻀـﺮم روي ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠﯽ رض و ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻬﻢ ﻓﯿﮑﻮن ذﮐﺮ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻣﻦ ﺑﺎب‬‫اﻟﻤﺰﯾـﺪ ﻓﯽ ﻣﺘﺼﻞ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ و اﻟﺤﺎﺻﻞ ان اﻟﺤﺪﯾﺚ ﯾﻨﺘﻬﯽ ﺑﻤﺠﻤﻮع ﻃﺮﯾﻖ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﺷـﺮﯾﮏ اﻟﯽ درﺟﮥ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﺤﺘﺞ ﺑﻪ و ﻻ ﯾﮑﻮن‬‫ﺿﻌﯿﻔﺎ ﻓﻀـﻼ ان ﯾﮑﻮن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ و ﻟﻢ اﺟـﺪ ﻟﻤﻦ ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻃﻌﻨﺎ ﻣﻮﺛﺮا ﻓﯽ ﻫـﺬﯾﻦ اﻟﺴـﻨﺪﯾﻦ و ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ و اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻧﻘﺪ‬‫اﻟﺼـﺤﯿﺢ را ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي ﻫﻢ در ﻟﻤﻌﺎت ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﮐﻤﺎ ﺳﺘﻌﺮف ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﮐﻤﺎل رﻓﻌﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ‬‫و ﺗﻤـﺎم ﻋﻈﻤﺖ ﻣﻨﺰﻟﺖ و ﻏـﺎﯾﺖ ﻋﻠﻮ ﻣﺮاﺗﺐ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺳـﻤﻮ ﻣﻨﺎﺻﺐ و اﻗﺼﺎي ﺗﻘـﺪم و ﺗﺒﺤﺮ و ﻣﻨﺘﻬﺎي ﺗﻀـﻠﻊ و ﺗﻤﻬﺮ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي ﻧﺰد اﯾﻦ‬‫ﺣﻀـﺮات ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﻋﻘـﺪ ﺛﻤﯿﻦ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺒﻠﺪ اﻻﻣﯿﻦ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻄﯿﺐ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺎﺳـﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻗﺎﺿـﯽ ﺷﻬﺒﮥ اﻻﺳﺪي و ﺿﻮء ﻻﻣﻊ ﻻﻫﻞ اﻟﻘﺮن اﻟﺘﺎﺳﻊ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺳﺨﺎوي و ﺑﻐﯿﮥ اﻟﻮﻋﺎة ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت‬‫اﻟﻠﻐﻮﯾﯿﻦ و اﻟﻨﺤﺎة ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﮐﺘﺎﺋﺐ اﻋﻼم اﻻﺧﯿﺎر ﮐﻔﻮي و ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻮم ازﻧﯿﻘﯽ و ﺷﻘﺎﺋﻖ ﻧﻌﻤﺎﻧﯿﻪ‬‫ﻓﯽ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺪوﻟـﮥ اﻟﻌﺜﻤﺎﻧّﯿﮥ ﺗﺼـﻨﯿﻒ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺼـﻄﻔﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻄﺎش ﮐﺒﺮيزاده و ﺑﺪر ﻃﺎﻟﻊ ﺑﻤﺤﺎﺳﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪ اﻟﻘﺮن اﻟّﺴﺎﺑﻊ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺷﻮﮐـﺎﻧﯽ و اﺗﺤـﺎف اﻟﻨﺒﻼء و اﺑﺠـﺪ اﻟﻌﻠﻮم و ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﺪه ﺻـﺒﺢ واﺿـﺢ و‬‫آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﺑﻨـﺎﺑﺮ اﺧﺘﺼـﺎر ﺑﺮ ﺑﻌﺾ ﻋﺒـﺎرات اﻗﺘﺼﺎر ﻣﯽرود اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺼـﻄﻔﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻄﺎش ﮐﺒﺮيزاده در ﺷـﻘﺎﺋﻖ ﻧﻌﻤﺎﻧﯿﻪ در ذﮐﺮ‬‫ﻋﻠﻤـﺎء ﻃﺒﻘﻪ راﺑﻌﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﻔﺎﺿـﻞ ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﻘﺎﻣﻮس و ﻫﻮ ﻣﺠـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺸـﯿﺮازي‬‫اﻟﻔﯿﺮوزآﺑﺎدي و ﮐﺎن ﯾﻨﺘﺴﺐ اﻟﯽ اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق اﻟﺸـﯿﺮازي ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ و رﺑﻤﺎ ﯾﺮﻓﻊ ﻧﺴـﺒﻪ اﻟﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺼّﺪﯾﻖ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و‬‫ﮐﺎن ﯾﮑﺘﺐ ﺑﺨﻄﻪ اﻟﺼﺪﯾﻘﯽ دﺧﻞ ﺑﻼد اﻟﺮوم و اﺗﺼﻞ ﺑﺨﺪﻣﮥ اﻟﺴـﻠﻄﺎن اﻟﻤﺬﮐﻮر و ﻧﺎل ﻋﻨﺪه ﻣﺮﺗﺒﮥ و ﺟﺎﻫﺎ و اﻋﻄﺎه اﻟﺴﻠﻄﺎن اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻣﺎﻻ‬‫ﺟﺰﯾﻼـ و اﻋﻄـﺎه اﻻـﻣﯿﺮ ﺗﯿﻤﻮرﺧـﺎن ﺧﻤﺴـﮥ آﻻـف دﯾﻨـﺎر ﺛﻢ ﺟﺎل اﻟﺒﻼد ﺷـﺮﻗﺎ و ﻏﺮﺑﺎ و اﺧـﺬ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﺑﺮع ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم ﮐّﻠﻬﺎ ﺳـﯿﻤﺎ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻟﻠﻐﮥ و ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮة ﺗﻨﯿﻒ ﻋﻠﯽ ارﺑﻌﯿﻦ ﻣﺼـﻨﻔﺎ و اﺟﻞ ﻣﺼـﻨﻔﺎﺗﻪ اﻟﻼﻣﻊ اﻟﻤﻌﻠﻢ اﻟﻌﺠﺎب اﻟﺠﺎﻣﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺤﮑﻢ و‬‫اﻟﺠﻨﺎب و ﮐﺎن ﺗﻤﺎﻣﻪ ﻓﯽ ﺳﺘﯿﻦ ﻣﺠﻠﺪة ﺛﻢ ﻟﺨﺼـﻬﺎ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪﺗﯿﻦ و ﺳـﻤﯽ ذﻟﮏ اﻟﻤﻠﺨﺺ ﺑﺎﻟﻘﺎﻣﻮس اﻟﻤﺤﯿﻂ و ﻟﻪ ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﻟﻘﺮآن ﻟا ﻌﻈﯿﻢ و‬‫ﺷﺮح اﻟﺒﺨﺎري و اﻟﻤﺸﺎرق و ﮐﺎن رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﺪﺧﻞ ﺑﻠﺪة اﻟّﺎ و اﮐﺮﻣﻪ و إﻟﯿﻬﺎ و ﮐﺎن ﺳـﺮﯾﻊ اﻟﺤﻔﻆ و ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﻻ اﻧﺎم اﻻ و اﺣﻔﻆ ﻣﺎﺋﺘﯽ‬‫ﺳﻄﺮ و ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﻠﻢ و اﻻﻃﻼع ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻌﺎرف اﻟﻌﺠﯿﺒﮥ و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﮥ ﮐﺎن آﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ و اﻻﻃﻼع و اﻟﺘﺼﻨﯿﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪256 :‬‬‫و ﻟﻪ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﺑﮑﺎزرﯾﻦ و ﺗﻮﻓﯽ ﻗﺎﺿﯿﺎ ﺑﺰﺑﯿﺪ ﻣﻦ ﺑﻼد اﻟﯿﻤﻦ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﻌﺸﺮﯾﻦ ﻣﻦ ﺷﻮال ﺳﻨﻪ ﺳﺖ او ﺳﺒﻊ ﻋﺸﺮة و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ‬‫و ﻫﻮ ﻣﻤﺘﻊ ﺑﺤﻮاﺳﻪ و دﻓﻦ ﺑﺘﺮﺑﮥ اﻟﺸـﯿﺦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺠﺒﺮﺗﯽ و ﻫﻮ آﺧﺮ ﻣﻦ ﻣﺎت ﻣﻦ اﻟّﺮؤﺳﺎء اﻟﺬﯾﻦ اﻧﻔﺮد ﮐّﻞ ﻣﻨﻬﻢ ﺑﻔﻦ ﻓﺎق ﻓﯿﻪ اﻗﺮاﻧﻪ ﻋﻠﯽ‬‫راس اﻟﻘﺮن اﻟﺜﺎﻣﻦ و ﻫﻢ اﻟﺸـﯿﺦ ﺳـﺮاج اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﺸﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫و اﻟﺸـﯿﺦ ﺳﺮاج اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻠﻘﻦ ﻓﯽ ﮐﺜﺮة اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ ﻓﯽ ﻓﻦ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﺸﯿﺦ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻔﻨﺎري ﻓﯽ اﻻﻃﻼع ﻋﻠﯽ ﮐﻞ اﻟﻌﻠﻮم‬‫اﻟﻌﻘﻠﯿـﮥ و اﻟﻨﻘﻠـّﯿ ﮥ و اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ و اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺮﻓﮥ ﻓﯽ ﻓﻘﻪ اﻟﻤﺎﻟﮑﯿﮥ و ﻓﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻌﻠﻮم ﺑﺎﻟﻤﻐﺮب و اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺸـﯿﺮازي ﻓﯽ‬‫اﻟﻠﻐﮥ رﺣﻤﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ رﺣﻤﮥ واﺳﻌﮥ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ در ﺑﺪر ﻃﺎﻟﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫ﺑـﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑـﻦ ﻣﺤﻤـﻮد ﺑـﻦ ادرﯾﺲ ﺑـﻦ ﻓﻀـﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑـﻦ اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﺳـﻒ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺠـﺪ اﺑـﻮ اﻟّﻄـ ﺎﻫﺮ‬‫اﻟﻔﯿﺮوزآﺑﺎدي اﻟﺸﯿﺮازي اﻟﻠﻐﻮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻻﻣﺎم اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻤﺎﻫﺮ ﻓﯽ اﻟﻠﻐﮥ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ اﻟﻔﻨﻮن وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ‪ 729‬ﺑﮑﺎزرون ﻣﻦ اﻋﻤﺎل ﺷﯿﺮاز ﻓﺤﻔﻆ‬‫اﻟﻘﺮآن و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺳـﺒﻊ ﺳـﻨﯿﻦ و ﺣﻔﻆ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻣﻦ اﻟّﻠﻐـﮥ و اﻧﺘﻘﻞ اﻟﯽ ﺷـﯿﺮاز و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺛﻤﺎن ﺳـﻨﯿﻦ و اﺧـﺬ ﻋﻦ واﻟﺪه و ﻋﻦ اﻟﻘﻮام ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 222‬از ‪581‬‬‫اﻟﻨﺠﻢ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء ﺷـﯿﺮاز و ﺳـﻤﻊ ﻣﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻻﻧﺼﺎري و ارﺗﺤﻞ اﻟﯽ اﻟﻌﺮاق و دﺧﻞ واﺳﻂ و ﻗﺮأ ﺑﻬﺎ اﻟﻌﺸـﺮ ﺛﻢ دﺧﻞ‬‫ﺑﻐﺪاد ﻓﺎﺧﺬ ﻋﻦ اﻟّﺘﺎج اﺑﻦ اﻟﺴﺒﺎك و اﻟّﺴﺮاج ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﺛﻢ ارﺗﺤﻞ اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﻓﺪﺧﻠﻬﺎ ﺳﻨﮥ ‪ 755‬ﻓﺴﻤﻊ ﺑﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﺘﻘﯽ‬‫اﻟﺴـﺒﮑﯽ و ﺟﻤﺎﻋﮥ زﯾﺎدة ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺎﺋﮥ ﮐﺎﺑﻦ اﻟﻘﯿﻢ و ﻃﺒﻘﺘﻪ و دﺧﻞ ﺑﻌﻠﺒﮏ و ﺣﻤﺎة و ﺣﻠﺐ و اﻟﻘﺪس و ﺳـﻤﻊ ﻣﻦ اﻫﻞ ﻫﺬه اﻟﺠﻬﺎت و اﺳﺘﻘﺮ‬‫ﺑﺎﻟﻘﺪس ﻧﺤﻮ ﻋﺸـﺮ ﺳﻨﯿﻦ و درس و ﺗﺼﺪر و ﻇﻬﺮت ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ و ﮐﺜﯿﺮ اﻻﺧﺬ ﻋﻨﻪ و ﺗﻠﻤﺬ ﻟﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻻﮐﺎﺑﺮ ﮐﺎﻟﺼﻼح اﻟﺼﻔﺪي و ﻏﯿﺮه و‬‫ﺟﺎل ﻓﯽ اﻟﺒﻼد اﻟﺸـﻤﺎﻟﯿﮥ و ﻟﻠﺸـﺮﻗﯿﮥ و دﺧﻞ اﻟﺮوم و اﻟﻬﻨـﺪ و ﻟﻘﯽ ﺟﻤﻌﺎ ﻣﻦ اﻟﻔﻀـﻼء و ﺣﻤﻞ ﻋﻨﻬﻢ ﺷـﯿﺌﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﺛﻢ دﺧﻞ اﻟﯿﻤﻦ ﻓﻮﺻﻞ اﻟﯽ‬‫زﺑﯿﺪ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 799‬ﺑﻌﺪ وﻓﺎة ﻗﺎﺿـﯽ اﻻﻗﻀـﯿﮥ ﺑﺎﻟﯿﻤﻦ ﮐّﻠﻪ اﻟﺠﻤﺎل اﻟﺮﯾﻤﯽ ﺷﺎرح اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ ﻓﺘﻠﻘﺎه اﻟﻤﻠﮏ اﻻﺷـﺮف اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﺎﻟﻘﺒﻮل و ﺑﺎﻟﻎ ﻓﯽ‬‫اﮐﺮاﻣﻪ و ﺻﺮف ﻟﻪ اﻟﻒ دﯾﻨﺎر ﺳﻮي اﻟﻒ ﮐﺎن اﻣﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﻋﺪن ﯾﺠﻬﺰه ﺑﻬﺎ و اﺳﺘﻤﺮ ﻣﻘﯿﻤﺎ ﻟﺪﯾﻪ ﯾﻨﺸﺮ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﮑﺜﺮ اﻻﻧﺘﻔﺎع ﺑﻪ و ﺑﻌﺪ اﺿﺎف إﻟﯿﻪ‬‫ﻗﻀﺎء اﻟﯿﻤﻦ ﮐﻠﻪ ﺑﻌﺪ اﺑﻦ ﻋﺠﯿﻞ ﻓﻘﺼﺪه اﻟﻄﻠﺒﮥ و ﻗﺮاء ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻠﻄﺎن ﻓﻤﻦ دوﻧﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪257 :‬‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﺳـﺘﻘﺮ ﻗـﺪﻣﻪ ﺑﺰﺑﯿﺪ اﻟﯽ ان ﻣﺎت و ﮐﺎن اﻟﺴـﻠﻄﺎن اﻻﺷـﺮف ﻗﺪ ﺗﺰوج اﺑﻨﺘﻪ ﻟﻤﺰﯾﺪ ﺟﻤﺎﻟﻬﺎ و ﻧﺎل ﻣﻨﻪ ﺑﺮا و رﻓﻌﮥ ﺑﺤﯿﺚ ﺻـﻨﻒ ﻟﻪ‬‫ﮐﺘﺎﺑﺎ و اﻫـﺪاه ﻋﻠﯽ اﻃﺒﺎق ﻓﻤﻸﻫﺎ ﻟﻪ دراﻫﻢ و ﻓﯽ اﺛﻨﺎء ﻫـﺬه اﻟﻤـﺪة ﻗـﺪم ﻣﮑﮥ ﻣﺮارا ﻓﺠﺎور ﺑﻬﺎ و ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﻟﻄﺎﺋﻒ و ﻋﻤﻞ ﻣﺂﺛﻢ ﺣﺴـﻨﮥ و‬‫ﮐـﺎن زاﺋـﺪ اﻟﺤـﻆ ﻣﻘﺒﻮﻻـ ﻋﻨـﺪ اﻟﺴـﻼﻃﯿﻦ ﻓﻠﻢ ﯾـﺪﺧﻞ ﺑﻠـﺪا اﻟّـﺎ و اﮐﺮﻣﻪ ﺻﺎﺣﺒﻬﺎ ﻣﻊ ﮐﺜﺮة دﺧﻮﻟﻪ اﻟﯽ اﻟﻤﻤﺎﻟﮏ و ﻣﻦ ﺟﻤﻠـﮥ اﻟﻤﮑﺮﻣﯿﻦ ﻟﻪ‬‫ﺗﯿﻤﻮرﻟﻨﮏ و ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﺮوم اﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن و ﺷﺎه ﻣﻨﺼﻮر ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺒﺮﯾﺰ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اوس ﺻﺎﺣﺐ ﺑﻐﺪاد و اﻻﺷﺮف ﺻﺎﺣﺐ اﻟﯿﻤﻦ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و‬‫وﺻﻞ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ ﻋﻄﺎﯾﺎﻫﻢ ﺷﯽء ﮐﺜﯿﺮ ﻓﺎﻗﺘﻨﯽ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﮐﺘﺒﺎ ﻧﻔﯿﺴﮥ ﺣﺘﯽ ﻗﺎل اﻧّﻪ اﺷﺘﺮي ﻣﻨﻬﺎ ﺑﺨﻤﺴﯿﻦ اﻟﻒ ﻣﺜﻘﺎل ﻣﻦ اﻟﺬﻫﺐ و ﮐﺎن ﻻ ﯾﺴﺎﻓﺮ‬‫اﻟّﺎ و ﻣﻌﻪ ﻣﻨﻬﺎ ﻋـﺪة اﺣﻤﺎل و ﯾﺨﺮج اﮐﺜﺮﻫﺎ ﻓﯽ ﮐّﻞ ﻣﻨﺰل ﻓﯿﻨﻈﺮ ﻓﯿﻬﺎ ﺛﻢ ﯾﻌﯿـﺪﻫﺎ و ﮐﺎﻧﺖ ﻟﻪ دﯾﻨﺎ ﻃﺎﺋﻠﮥ و ﻟﮑﻨﻪ ﮐﺎن ﯾﺪﻓﻌﻬﺎ اﻟﯽ ﻣﻦ ﯾﺴـﺮف‬‫ﻓﯽ اﻧﻔﺎﻗﻬﺎ ﺑﺤﯿﺚ اﻧّﻪ ﻗﺪ ﯾﻤﻠﻖ اﺣﯿﺎﻧﺎ ﻓﯿﺒﯿﻊ ﺑﻌﺾ ﮐﺘﺒﻪ و ﻟﻪ ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﮐﺜﯿﺮة ﻧﺎﻓﻌﮥ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ ﻟﻄﺎﺋﻒ ذوي اﻟﺘﻤﯿﯿﺰ ﻓﯽ ﻟﻄﺎﺋﻒ اﻟﮑﺘﺎب‬‫اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪات و ﺗﻨﻮﯾﺮ اﻟﻤﻘﺒﺎس ﻓﯽ ﺗﻔﺴﯿﺮ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ارﺑﻊ ﻣﺠﻠﺪات و ﺗﯿﺴﯿﺮ ﻓﺎﺗﺤﮥ اﻻ ﺑﺎب ﻓﯽ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻓﺎﺗﺤﮥ اﻟﮑﺘﺎب ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﮐﺒﯿﺮ و‬‫اﻟـﺪّر اﻟﻨﻈﯿﻢ ﻟا ﻤﺮﺷـﺪ اﻟﯽ ﻣﻘﺎﺻـﺪ اﻟﻘﺮآن اﻟﻌﻈﯿﻢ و ﺣﺎﺻـﻞ ﮐﻮرة اﻟﺨﻼص ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺳﻮرة اﻻﺧﻼص و ﺷـﺮح ﻗﻄﺒـﮥ اﻟﺨﺜﺎف ﻓﯽ ﺷـﺮح‬‫ﺧﻄﺒـﮥ اﻟﮑﺸﺎف و ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﺘﺎرﯾﺦ اﻟﺸﻮارق اﻟﻌﻠﯿﮥ ﻓﯽ ﺷـﺮح ﻣﺸﺎرق اﻻﻧﻮار اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ ارﺑﻊ ﻣﺠﻠﺪات و ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري ﻓﯽ ﺷـﺮح ﺻـﺤﯿﺢ‬‫اﻟﺒﺨﺎري و ﻟﻌﻞ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻊ ﺑﺬﻟﮏ ﺣﯿﺚ ﺳـﻤﯽ ﺷـﺮﺣﻪ ﺑﻬﺬا اﻻﺳﻢ ﮐﻤﻞ ﻣﻨﻪ ﻧﺤﻮ ﻋﺸﺮﯾﻦ ﻣﺠﻠﺪا و ﮐﺎن ﯾﻘﺪر ﺗﻤﺎﻣﻪ ﻓﯽ ارﺑﻌﯿﻦ و‬‫ﻋﻤـﺪة اﻟﺤﮑﺎم ﻓﯽ ﺷـﺮح ﻋﻤـﺪة اﻻﺣﮑﺎم ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪات و اﻣﺘﻀﺎض اﻟﺴـﻬﺎد ﻓﯽ اﻓﺘﺮاض اﻟﺠﻬﺎد ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ و اﻻﺳـﻌﺎد ﺑﺎﻻﺻـﻌﺎد اﻟﯽ درﺟﮥ‬‫اﻻﺟﺘﻬﺎد ﺛﻠﺚ ﻣﺠﻠـﺪات و اﻟﻤﺮﻗﺎة اﻟﻮﻓﯿـﮥ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻨﻔﯿـﮥ و اﻟﺒﻠﻐﮥ ﻓﯽ ﺗﺮاﺟﻢ اﺋﻤﮥ اﻟﻨﺤﺎة و اﻟﻠﻐﮥ و اﻟﻔﻀﻞ اﻟﻮﻓﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﺪل اﻻﺷـﺮﻓﯽ و‬‫ﻧﺰﻫـﮥ اﻻذﻫﺎن ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ اﺻـﺒﻬﺎن و ﺗﺴـﻬﯿﻞ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻮﺻﻮل ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺰاﺋﺪة ﻋﻠﯽ ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل و اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻀـﻌﯿﻔﮥ و اﻟﺪر اﻟﻐﺎﻟﯽ‬‫ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻌﻮاﻟﯽ و ﺳـﻔﺮ اﻟﺴـﻌﺎدة و اﻟﻤﺘﻔﻖ وﺿﻌﺎ و اﻟﻤﺨﺘﻠﻒ ﺻﻘﻌﺎ و ﻓﯽ اﻟﻠﻐﮥ اﻟﻼﻣﻊ اﻟﻤﻌﻠﻢ اﻟﻌﺠﺎب اﻟﺠﺎﻣﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺤﮑﻢ و اﻟﻌﺒﺎب‬‫و زﯾﺎدة اﻣﺘﻸ ﺑﻬﺎ اﻟﻮﻃﺎب ﮐﺎن ﯾﻘﺪر ﺗﻤﺎﻣﻪ ﻓﯽ ﻣﺎﺋﮥ ﻣﺠﻠﺪ ﮐﻞ ﻣﺠﻠﺪ ﯾﻘﺮب ﻣﻦ ﺻﺤﺎح اﻟﺠﻮﻫﺮي و اﻟﻘﺎﻣﻮس‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪258 :‬‬‫اﻟﻤﺤﯿﻂ و اﻟﻘﺎﺑﻮس اﻟﻮﺳﯿﻂ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻟﻤﺎ ذﻫﺐ ﻣﻦ ﻟﻐﮥ اﻟﻌﺮب ﺷﻤﺎﻃﯿﻂ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪﯾﻦ و ﻫﻮ ﮐﺘﺎب ﻧﻔﯿﺲ ﻟﯿﺲ ﻟﻪ ﻧﻈﯿﺮ و ﻗﺪ اﻧﺘﻔﻊ ﺑﻪ اﻟﻨﺎس و‬‫ﻟﻢ ﯾﻠﺘﻔﺘﻮا ﺑﻌـﺪه اﻟﯽ ﻏﯿﺮه و اﻟﻤﻘﺼﻮد ﻟﺬوي اﻻﻟﺒﺎب ﻣﻦ ﻋﻠﻢ اﻻﻋﺮاب و ﺗﺤﺒﯿﺮ اﻟﻤﻮﺷـﯿﻦ ﻓﯿﻤﺎ ﯾﻘﺎل ﺑﺎﻟﺴـﯿﻦ و اﻟﺸـﯿﻦ و ﻫﻮ ﺛﻠﺚ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻓﯽ‬‫ﺧﻤﺲ ﻣﺠﻠﺪات و اﻟﺼـﻐﯿﺮ و اﻟﺮوض اﻟﻤﺴـﻠﻮف ﻓﯿﻤﻦ ﻟﻪ اﺳﻤﺎن اﻟﯽ اﻟﻮف و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﻤﺼﻨﻔﺎت اﻟﮑﺜﯿﺮة اﻟﻮاﺳﻌﮥ اﻟﺸﻬﯿﺮة ﻗﺎل اﻟﺘﻘﯽ‬‫اﻟﮑﺮﻣﺎﻧﯽ ﮐﺎن ﻋﺪﯾﻢ اﻟﻨﻈﯿﺮ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ ﻧﻈﻤﺎ و ﻧﺜﺮا ﺑﺎﻟﻔﺎرﺳـﯽ و اﻟﻌﺮﺑﯽ و ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮا ﻻﻗﺘﺪاء ﺑﺎﻟﺼﻐﺎﻧﯽ ﻣﺎﺷﯿﺎ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻘﺘﻪ ﺗﺎﺑﻌﺎ ﻟﻤﻨﻬﺠﻪ ﺣﺘﯽ‬‫ﻓﯽ ﮐﺜﺮة اﻟﻤﺠـﺎورة و ﺣﮑﯽ اﻟﺨﺰرﺟﯽ اﻧّﻪ رام اﻟﺘﻮﺟﻪ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ؟؟؟ ‪699‬؟؟؟ اﻟﯽ ﻣﮑﮥ ﻓﮑﺘﺐ اﻟﯽ اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻣﺎ ﻣﺜﺎﻟﻪ و ﻣﻤﺎ ﯾﻨﻬﯿﻪ اﻟﯽ اﻟﻌﻠﻮم‬‫اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ اﻧّﻪ ﻏﯿﺮ ﺧﺎن ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺿـﻌﻒ اﻗﻞ اﻟﻌﺒﯿـﺪ و رﻗـﮥ ﺟﺴـﻤﻪ و دﻗﮥ ﺑﻨﯿﺘﻪ و ﻋﻠﻮ ﺳـﻨﻪ و ﻗﺪ آل اﻣﺮه اﻟﯽ ان ﺻﺎر ﮐﺎﻟﻤﺴﺎﻓﺮ اﻟّﺬي ﺗﺤﺰم و‬‫اﻧﺘﻘﻞ إذ وﻫﻦ اﻟﻌﻈﻢ و اﻟﺮاس اﺷـﺘﻌﻞ و ﺗﻀـﻌﻀﻊ اﻟﺴﻦ ﺗﻘﻌﻘﻊ اﻟﺸﻦ ﻓﻤﺎ ﻫﻮ اﻻﻋﻈﺎم ﻓﯽ ﺟﺮاب و ﺑﻨﯿﺎن ﻣﺸـﺮف و ﻋﻠﯽ اﻟﺨﺮاب و ﻗـﺪ ﻧﺎﻫﺰ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 223‬از ‪581‬‬‫اﻟﻌﺸﺮة اﻟّﺘﯽ ﺗﺴﻤﯿﻬﺎ اﻟﻌﺮب دﻗﺎﻗﮥ اﻟﺮﻗﺎب و ﻗﺪ ﻣﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﺴﺎﻣﻊ اﻟﺸﺮﯾﻔﮥ ﻏﯿﺮ ﻣﺮة‬‫ﻓﯽ ﺻﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨﺎري ﻗﻮل ﺳﯿﺪﻧﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ إذا ﺑﻠﻎ اﻟﻤﺮأﺳﺘﯿﻦ ﺳﻨﮥ ﻓﻘﺪ اﻋﺬر اﻟﱠﻠﻪ إﻟﯿﻪ‬‫ﻓﮑﯿﻒ ﻣﻦ ﻧﯿﻒ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﺒﻌﯿﻦ و اﺷﺮف ﻋﻠﯽ اﻟﺜﻤﺎﻧﯿﻦ و ﻻ ﯾﺠﻤﻞ ﺑﺎﻟﻤﺆﻣﻦ ان ﯾﻤﻀﯽ ﻋﻠﯿﻪ ارﺑﻊ ﺳﻨﯿﻦ و ﻻ ﯾﺘﺠﺪد ﻟﻪ ﺷﻮق و ﻋﺰم ﻟا ﯽ ﺑﯿﺖ‬‫رّب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ و زﯾﺎرة ﺳـّﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ و ﻗﺪ ﺛﺒﺖ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﻨﺒﻮّي ذﻟﮏ و اﻗﻞ اﻟﻌﺒﯿﺪ ﻟﻪ ﺳﺖ ﺳﻨﯿﻦ ﻋﻦ ﺗﻠﮏ اﻟﻤﺴﺎﻟﮏ و ﻗﺪ ﻏﻠﺐ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺸﻮق ﺣﺘﯽ ﺟﻞ ﻋﻤﺮه ﻋﻦ اﻟﻄﻮق و ﻣﻦ اﻗﺼﯽ اﻣﻨﯿﺘﻪ ان ﯾﺠﺪد اﻟﻌﻬﺪ ﺑﺘﻠﮏ اﻟﻤﻌﺎﻫﺪ و ﯾﻔﻮز ﻣﺮة اﺧﺮي ﺑﺘﻘﺒﯿﻞ ﺗﻠﮏ اﻟﻤﺸﺎﻫﺪ و ﺳﺆاﻟﻪ ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﺮاﺣﻢ اﻟﺤﺴـﻨﮥ اﻟﺼﺪﻗـﮥ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺘﺠﻬﯿﺰه ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻻﯾـﺎم ﻣﺠﺮدا ﻋﻦ اﻻﻫﺎﻟﯽ و اﻻﻗﻮام ﻗﺒﻞ اﺷـﺘﺪاد اﻟﺤّﺮ و ﻏﻠﺒـﮥ اﻻوام ﻓﺎن اﻟﻔﺼﻞ اﻃﯿﺐ و‬‫اﻟﺮﯾـﺢ ازﯾﻦ و ﻣﻦ اﻟﻤﻤﮑﻦ ان ﯾﻔﻮز اﻻﻧﺴﺎن ﺑﺎﻗﺎﻣـﮥ ﺷـﻬﺮ ﻓﯽ ﮐﻞ ﺣﺮم و ﯾﺨﻄﯽ ﻓﯽ ﻣﻬﺎﺑﻂ اﻟﺮﺣﻤـﮥ و اﻟﮑﺮم و اﯾﻀﺎ ﮐﺎن ﻣﻦ ﻋﺎدة اﻟﺨﻠﻔﺎء‬‫ﺳﻠﻔﺎ و ﺧﻠﻔﺎ ﻧا ﻬﻢ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﺒﺮدون اﻟﺒﺮﯾﺪ ﻋﻤﺪا ﻗﺼﺪ اﻟﺘﺒﻠﯿﻎ ﺳـﻼﻣﻬﻢ اﻟﯽ ﺣﻀـﺮة ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ﻓﺎﺟﻌﻠﻨﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺪاك ذﻟﮏ اﻟﺒﺮﯾﺪ ﻓﻼ اﺗﻤﻨﯽ‬‫ﺷﯿﺌﺎ ﺳﻮاه‬‫و ﻻ ارﯾﺪ ﺷﻮﻗﯽ اﻟﯽ اﻟﮑﻌﺒﮥ اﻟﻐﺮاء ﻗﺪ زادا ﻓﺎﺳﺘﺤﻤﻞ اﻟﻘﻠﺺ اﻟﻮﺧﺎدة اﻟﺰادا‬‫و اﺳﺘﺄذن اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻤﻨﻌﺎم زﯾﺪ ﻋﻼ و اﺳﺘﻮدع اﻟﱠﻠﻪ اﺻﺤﺎﺑﺎ و اوﻻدا‬‫ﻓﻠﻤﺎ وﺻﻞ ﻫﺬا اﻟﯽ اﻟﺴﻠﻄﺎن ﮐﺘﺐ ﻓﯽ ﻃّﺮة اﻟﮑﺘﺎب ﻣﺎ ﻣﺜﺎﻟﻪ ﺻﺪر اﻟﺠﻤﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪259 :‬‬‫اﻟﻤﺼـﺮي ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎﻧﯽ ﻣﺎ ﯾﺤﻘﻘﻪ ﻟﮏ ﺷـﻔﺎﻫﺎ ان ﻫﺬا ﺷﯽء ﻻ ﯾﻨﻄﻖ ﺑﻪ ﻟﺴﺎﻧﯽ و ﻻ ﯾﺠﺮي ﺑﻪ ﻗﻠﺒﯽ ﻓﻘﺪ ﮐﺎﻧﺖ اﻟﯿﻤﻦ ﻋﻤﯿﺎء ﻓﺎﺳﺘﻨﺎرت ﻓﮑﯿﻒ‬‫ﯾﻤﮑﻦ ان ﺗﺘﻘـﺪم و اﻧﺖ ﺗﻌﻠﻢ ان اﻟﱠﻠﻪ ﻗـﺪ اﺣﯿﺎ ﺑﮏ ﻣﺎ ﮐﺎن ﻣﯿﺘﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺒﺎﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯿﮏ اﻻ ﻣﺎ وﻫﺒﺖ ﻟﻪ ﺑﻘﯿـﮥ ﻫﺬا اﻟﻌﻤﺮ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺎ ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﯾﻤﯿﻨـﺎ ﺑـﺎرة اﻧﯽ اري ﻓﺮاق اﻟـﺪﻧﯿﺎ و ﻧﻌﯿﻤﻬـﺎ و ﻻـ ﻓﺮاﻗـﮏ اﻧﺖ اﻟﯿﻤﻦ و اﻫﻠﻪ اﻧﺘﻬﯽ و ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﮑﻼم ﻋﺒﺮة ﻟﻠﻤﻌﺘﺒﺮﯾﻦ ﻣﻦ اﻓﺎﺿﻞ اﻟﺴـﻼﻃﯿﻦ‬‫ﺑﺘﻌﻈﯿﻢ ﻗـﺪر ﻋﻠﻤـﺎء اﻟـﺪﯾﻦ و ﻗـﺪ اﺧـﺬ ﻋﻨﻪ اﻻﮐﺎﺑﺮ ﻓﯽ ﮐﻞ ﺑﻼد وﺻﻞ إﻟﯿﻪ و ﻣﻦ ﺟﻤﻠـﮥ ﺗﻼﻣـﺬﺗﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و اﻟﻤﻘﺮﯾﺰي و اﻟﺒﺮﻫﺎن‬‫اﻟﺤﻠﺒﯽ و ﻣﺎت ﻣﻤﺘﻌﺎ ﺑﺴـﻤﻌﻪ و ﺣﻮاﺳﻪ ﻓﯽ ﻟﯿﻠﮥ ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﻣﻦ ﺷﻮال ﺳﻨﮥ ‪ 812‬اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا اﻟﻔﯿﺮوزآﺑﺎدي ﻋﻤﺪة اﺣﺒﺎرﻫﻢ اﻟﻤﺮاﺟﯿﺢ* و ﻗﺪوة‬‫ﮐﺒﺎرﻫﻢ اﻟﻤﻨﺎﺟﯿﺢ* ﻗﺪ ﻧﺼـﺮ اﻟﺼﺪق اﻟﺼـﺮﯾﺢ* و ازر اﻟﺼﻮاب اﻟﻨﺼﯿﺢ* و ﻫﺘﮏ ﺳﺘﺮ اﻟﺒﺎﻃﻞ اﻟﻔﻀﯿﺢ* و ﻗﻄﻊ ﻇﻬﺮ اﻟﻤﻨﮑﺮ اﻟﻘﺒﯿﺢ* ﺣﯿﺚ‬‫اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺜﺎﺑﺖ اﻟﺼﺤﯿﺢ* ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻤﺴﻤﯽ ﺑﻨﻘﺪ اﻟﺼﺤﯿﺢ* و ﻗﻄﻊ ﻋﺮق ﮐﻞ رﯾﺐ ﺑﺒﯿﺎﻧﻪ اﻟﻔﺼﯿﺢ* و اﺳﺘﺎﺻﻞ ﺷﺎﻓﮥ ﮐﻞ ﺷﮏ‬‫ﺑﺘﺒﯿﺎﻧﻪ اﻟﻔﺴـﯿﺢ* ﻓﻼ ﯾﻨﮑﻞ ﻋﻦ اذﻋﺎﻧﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻗّﺪر اﺧﻔﺎﻗﻪ و اﺗﯿﺢ* و ﻻ ﯾﻌﺪل ﻋﻦ اﯾﻘﺎﻧﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺣﻞ ازﻫﺎﻗﻪ و اﺑﯿﺢ* و ﻻ ﯾﻠﻤﺰ ﻓﯿﻪ اﻻ ﻣﻦ ﺗﺎه‬‫ﻣﻦ اﻟﻌﺪوان ﻓﯽ اﻟﺴﺒﺎﺳﺐ اﻟﻔﯿﺢ* و ﻻ ﯾﻄﻌﻦ ﻓﯿﻪ اﻻ ﻣﻦ ﻫﺎم ﻋﻠﯽ راﺳﻪ ﻣﻦ اﻟﻄﻐﯿﺎن ﻓﻼ ﯾﻨﺠﻌﻪ ﻫﺎﺗﻒ و ﻻ ﻣﻠﯿﺢ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﻣﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻬﺠﺮوي اﻻﯾﺠﯽ در ﮐﺘﺎب اﺳﻤﺎء اﻟﻨﺒﯽ و ﺧﻠﻔﺎﺋﻪ اﻻرﺑﻌﮥ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﺣﻤﺪ در ﮐﺘﺎب ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺑﻌﺾ اﺳﻤﺎء ﻣﺒﺎرﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم و ﺑﯿﺎن اﯾﺮاد ﻫﺠﺮوي ﻣﺬﮐﻮر آن را ﮔﻔﺘﻪ‬‫و ﻣﻨﻬﺎ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت‬‫ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ رواه اﻟﻄﺒﺮي ﻣﻦ ﺗﺨﺮﯾﺞ أﺑﯽ ﻋﻤﺮو و آورده اﻻﻣﺎم اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﻤﺬﮐﻮر‬‫و ﻗﺎل ﮐﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻫﺠﺮوي از اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم و اﻓﺎﺧﻢ ﻓﻘﻬﺎي ﻋﻈﺎم ﺳﻨﯿﻪ ﺑﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﺣﻤـﺪ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟـﺪﻻﺋﻞ او را ﺑـﺎﯾﻦ اوﺻـﺎف ﺑﻠﯿﻐﻪ ﺳـﺘﻮده اﻻﻣـﺎم اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻌﺎرف اﻟﺮﺑﺎﻧﯽ اﻟﻤﻠﻘﺐ ﻟﻮﻓﻮر ﻋﻠﻤﻪ و ﻣﻌﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﻟﻐﺰاﻟﯽ‬‫اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﺮﺷـﺪ اﻟﺨﻼﺋﻖ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻣﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﻬﺠﺮوي اﻻﯾﺠﯽ ﻗﺪس ﺳـﺮه اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﻟﻬﺠﺮي و اﻣﺎﻣﻬﻢ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺠﻠﯿﻞ اﻻﻟﻘﺎب* و‬‫ﻋﺎﻟﻤﻬﻢ ﻟﻠﺪأب ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻓﯽ اﻗﺘﻨﺎء اﻟﻤﺎﺛﺮ اﺑﻠﻎ اﻵداب* ﻗﺪ ﻋّﺪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻦ اﺳﻤﺎء اﻣﺎم ذوي اﻻﻟﺒﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 224‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪260 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ ﺻـﻨﻮه و اﻟﻬﻤﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻮﻫﺎب* اﻻن؟؟؟ اﻟـّﺴ ﻼم اﻟﻤﺰري ﺑﮑﻞ ﻣﺴﮏ و ﻣﻼب* و اﻇﻬﺮ ﮐﻮﻧﻪ ﻣﺴـﺘﻨﺒﻄﺎ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻟﻮﺛﯿـﻖ اﻟﻨﺼـﺎب* ﻓﺮﻏﻤـﺖ و اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠـﻪ اﻧـﺎف اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ اﻟﻨﺼـﺎب* و ﻗﻤﻌﺖ اروس اﻟﺠﺎﺣـﺪﯾﻦ اﻻوﺷـﺎب* و وﺿـﺢ ان اﻟﺸـﺎك ﻓﯿﻪ و‬‫اﻟﻤﺮﺗﺎب* ﺑﻌـﺪ اﺛﺒﺎت اﻟﻬﺠﺮوي اﯾﺎه ﺑﻌﻈﯿﻢ اﻻﻧﺘﺼﺎب* ﻫﺎﺟﺮ ﻟﻠﺼﺪق و اﻟﺼﻮاب* و اﻟﻬﺎﺟﺮ ﺑﻄﻌﻨﻪ ﻫﺠﯿﺮاه اﯾﺜﺎر اﻟﺰﯾﻎ ﺑﻌﺮﯾﺾ اﻟﺬﻫﺎب* و‬‫ﻟﯿﺲ ﻟﻪ إﻻ ﺧﺴﺮ اﻟﻤﺂل و ﺳﻮء اﻟﻤﺂب* و ﻣﺎ ﮐﯿﺪه اﻻ ﻓﯽ ﺗﺒﺎر و ﺗﺒﺎب‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﯾﻮﺳﻒ اﻋﻮر واﺳﻄﯽ در رﺳﺎﻟﻪ ﮐﻪ در رد اﻫﻞ ﺣﻖ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ وﺟﻮه ﺣﺠﺞ اﻟﺮاﻓﻀﮥ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﻟﺠﻮاب ﻋﻨﻪ اﯾﻀﺎ ﻣﻦ وﺟﻮه اﺣـﺪﻫﺎ ان ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﯾﺘﻀـﻤﻦ ﺛﺒﻮت اﻟﻌﻠﻢ ﻟﻌﻠّﯽ و ﻻ ﺷﮏ اﻧﻪ ﺑﺤﺮ ﻋﻠﻢ زاﺧﺮ ﻻ ﯾﺪرك ﻗﻌﺮه اﻻ اﻧّﻪ ﻻ‬‫ﯾﺘﻀّﻤﻦ اﻟﺮﺟﺤﺎن ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮه ﺑﺪﻟﯿﻞ ﺛﺒﻮت اﻟﻌﻠﻢ ﻟﻐﯿﺮه ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻟﻤﺴﺎواة‬‫ﺑﻘﻮل اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ ﻣﺠﻤﻮع اﻻﺻﺤﺎب اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫ﻓﺜﺒﺖ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﮑﻠﻬﻢ ﺛﺎﻧﯿﻬﺎ ان ﺑﻌﺾ اﻫﻞ اﻟﺴﻨﮥ ﯾﻨﻘﻞ زﯾﺎدة ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻟﻘﺪر و ذﻟﮏ ﻗﻮﻟﻬﻢ‬‫ان اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤـﺎن ﺣﯿﻄﺎﻧﻬـﺎ و ارﮐﺎﻧﻬـﺎ و اﻟﺒـﺎب ﻓﻀﺎء ﻓﺎرغ و اﻟﺤﯿﻄﺎن و اﻻرﮐﺎن ﻇﺮف ﻣﺤﯿﻂ ﻓﺮﺟﺤﺎﻧﻬﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺎب ﻇﺎﻫﺮ ﺛﺎﻟﺜﻬﺎ‬‫دﻓﻊ ﻓﯽ ﺗﺎوﯾﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ أي ﻣﺮﺗﻔﻊ و ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا ﯾﺒﻄﻞ اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ ﻟﻠﺮاﻓﻀﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﻟﻮاﺳـﻄﯽ ﻧﺎﺻـﺒﻬﻢ اﻻﻋﻮر* و ﻣﺎرﻗﻬﻢ اﻷﻓﺠﺮ* ﻗﺪ‬‫ﺳـﺪت ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﻗﺪح ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺬاﻫﺐ* و اﺧﺘﻠﻂ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺨﺎﺛﺮ ﺑﺎﻟﺬاﺋﺐ* ﻓﻠﻢ ﯾﺒﺼـﺮ اﻟﯽ اﻟﻄﻌﻦ ﻓﯽ ﺳـﻨﺪه ﻃﺮﯾﻘﺎ و ﺳﺒﯿﻼ* و ﻟﻢ ﯾﻠﻒ‬‫ﻻـﺟﻠﻪ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺒـﺎب ﻣﻘﺎﻻـ و ﻟﻮ ﮐـﺎن ﻋﻠﯿﻼ* و ﻟﻢ ﯾﺠـﺪ ﺑـﺪا ﻣﻦ اﻻﻋﺘﺮاف و اﻻﻗﺮار* و ﻟﻢ ﯾﺠﺘﺮئ ﻋﻠﯽ ﺟﺤـﺪ اﺻـﻠﻪ و اﻻﻧﮑﺎر* ﻓﺎﺧﺬ‬‫ﯾﺘﻨﮑﺐ ﻓﯽ ﺗﺴﻮﯾﻠﻪ ﯾﻤﯿﻨﺎ و ﺷﻤﺎﻻ* و ﻃﻔﻖ ﯾﺘﺮدد ﻓﯽ ﺗﺤﺮﯾﻔﻪ زﯾﻐﺎ و ﺿﻼﻻ* و ﺳﻨﺪ ﻣّﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﺰﺧﺮﻓﺎﺗﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﻬﺎر* و ﻧﺴﻮق‬‫اﻟﯽ ﻣﺘـﺎﻋﻪ اﻟﮑﺎﺳـﺪ اﻃﻢ اﻟﺒﻮار و اﻟـﺪﻣﺎر* ﻓـﺎﻟﻌﺠﺐ ﮐﻞ اﻟﻌﺠﺐ* ﻣﻦ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﺠﺎﻟﺐ ﻟﻨﻔﺴﻪ وﺣﯽ اﻟﺸـﺠﺐ ﮐﯿﻒ ﺟﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﻄﻌﻦ ﻓﯽ‬‫ﺳﻨـﺪه و اﻟﻨﮑﻮل ﻋﻦ ﻣﻌﻨﺎه* و ﻗﺮن ﺑﯿﻦ ﺟﺤﻮد اﺻـﻠﻪ و اﻟﻌـﺪول ﻋﻦ ﻣﻐﺮاه ﻓﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ ﻫـﺬﯾﻦ اﻟﻨﮑﺮﯾﻦ* و ﺳﺎق ﻋﻠﯽ ﺣﻮﺑﺎﺋﻪ ادﻫﯽ اﻟﺤﯿﻦ و‬‫اﻟﺮﯾﻦ* و ﻓﺎق ﺑﻀﯿﻌﻪ اﻫﻞ اﻟﻨﺼﺐ و اﻻﻧﺤﺮاف* و ﺳﺒﻖ ﺑﺘﺸﻨﯿﻌﻪ ارﺑﺎب اﻟﻤﺠﻮن و اﻟﺴﻔﺴﺎف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪261 :‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻬﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺠﺰري در اﺳﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ع ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻫﻼل ﻗﺮاءة ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻣﻦ اﺻـﺒﻬﺎن‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﻤﻘﺮي اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯽ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺳـﻔﯿﺎن اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺑﻦ ﺑﺤﺮ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻋﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺮوﻣﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ و ﻗﺎل ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ و رواه ﺑﻌﻀﻬﻢ ﻋﻦ‬‫ﺷﺮﯾﮏ‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 225‬از ‪581‬‬‫و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮوا ﻓﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻗﺎل و ﻻ ﯾﻌﺮف ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ واﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ و ﻓﯽ اﻟﺒﺎب ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻧﺘﻬﯽ ﻗﻠﺖ و‬‫رواه ﺑﻌﻀﻬﻢ ﻋﻦ ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻓﯿﻪ ﻋﻦ ﺳﻮﯾﺪ و رواه اﻻﺻﺒﻎ ﺑﻦ ﻧﺒﺎﺗﮥ و اﻟﺤﺎرث ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ع ﻧﺤﻮه و‬‫رواه اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻟﻔﻈﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ‬‫ﻣﻦ ﺑﺎ ﺑ ﻬﺎ‬‫و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺻﺤﯿﺢ اﻻﺳﻨﺎد و ﻟﻢ ﯾﺨﺮﺟﺎه و‬‫رواه اﯾﻀﺎ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻟﻔﻈﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ از ﻣﻼـﺣﻈﻪ ﮐﺘـﺎب اﺳـﻨﯽ اﻟﻤﻄـﺎﻟﺐ ﮐﻤـﺎل ﺟﻼـﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻋﻠﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ اﺣـﺎدﯾﺚ و اﺧﺒـﺎر آن ﺑﻨﺼﻪ ﺷـﻬﻮد‬‫ﻣﯽرﺳـﺪ ﺟﺰري در ﺻـﺪر آن ﺑﻌـﺪ ﺣﻤـﺪ و ﺻـﻼة ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻌﺪ ﻓﻬﺬه اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺴـﻨﺪة ﻣﻤﺎ ﺗﻮاﺗﺮ و ﺻﺢ و ﺣﺴﻦ ﻣﻦ اﺳـﻨﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻻﺳـﺪ‬‫اﻟﻐﺎﻟﺐ ﻣﻐﺮق اﻟﮑﺘﺎﺋﺐ و ﻣﻈﻬﺮ اﻟﻌﺠﺎﺋﺐ ﻟﯿﺚ ﺑﻨﯽ ﻏﺎﻟﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ و رﺿـﯽ ﻋﻨﻪ‬‫و ارﺿﺎه اردﻓﺘﻬﺎ ﺑﻤﺴﻠﺴـﻼت ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﺑﻤﺘﺼﻼت ﻣﻦ رواﯾﺘﻪ و ﺗﺤﺪﯾﺜﻪ و ﺑﺎﻋﻠﯽ اﺳﻨﺎد ﺻﺤﯿﺢ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻘﺮآن و اﻟﺼﺤﺒﮥ و اﻟﺨﺮﻗﮥ اﻟﺘﯽ‬‫اﻋﺘﻤـﺪ ﻓﯿﻬﺎ اﻫﻞ اﻟﻮﻻﯾـﮥ ﻋﻠﯿﻪ ﻧﺴﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ان ﯾﺜﯿﺒﻨﺎ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ و ﯾﻘﺮﺑﻨﺎ ﻟﺪﯾﻪ و ﻧﯿﺰ در ان ﺑﻌﺪ اﯾﺮاد اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ ﻓﻬﺬا ﻧﺰر‬‫ﻣﻦ ﺑﺤﺮ و ﻗّﻞ ﻣﻦ ﮐﺜﺮ ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ اﻟﺠﻠﯿﻠﮥ و ﻣﺤﺎﺳـﻨﻪ اﻟﺠﻤﯿﻠﮥ و ﻟﻮ ذﻫﺒﻨﺎ ﻻﺳﺘﻘﺼﺎء ذﻟﮏ ﺑﺤﻘﻪ ﻟﻄﺎل اﻟﮑﻼم ﺑﺎﻟﻨﺴﺒﮥ اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﻘﺎم‬‫و ﻟﮑﻦ ﻧﺮﺟﻮ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ان ﯾﺴـﯿﺮ اﻓﺮاد ذﻟﮏ ﺑﮑﺘﺎب ﻧﺴـﺘﻮﻋﺐ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﺑﻠﻐﻨﺎ ﻣﻦ ذﻟﮏ و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻮﻓﻖ اﻟﺼﻮاب و ﻣﺴـﺘﺘﺮ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ‬‫ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺠﺰري ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ از اﻋﺎﻇﻢ ﺣﻔﺎظ ﺣﺬاق و اﻓﺎﺧﻢ ﻣﻬﺮه ﺳـﺒﺎق و ﻣﺼﯿﺐ ﺧﺼﻞ ﺳﺒﻖ در ﺗﺒﺤﺮ و اﺧﻼق و ﻣﺼﻨﻒ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ‬‫ﻣﻘﺒﻮﻟﻪ ﺳﺎﺋﺮه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪262 :‬‬‫ﻓﯽ اﻵﻓﺎق ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺷﻄﺮي از ﻣﺤﺎﺳﻦ ﻣﺒﻬﺮه و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻣﺰﻫﺮه و ﻣﻌﺎﻟﯽ ﻣﻌﺮﻗﻪ و ﻣﺤﺎﻣﺪ ﻣﻮرﻗﻪ او ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﻣﻌﺠﻢ ﺷﯿﻮخ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻓﻬـﺪ ﻣﮑﯽ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﭘﺴـﺮش اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻧﺠﻢ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻓﻬـﺪ ﻣﮑﯽ و اﺑﻨﺎء اﻟﻐﻤﺮ ﺑﺎﺑﻨﺎء اﻟﻌﻤﺮ ﺗﺼـﻨﯿﻒ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ و درر ﻋﻘﻮد‬‫ﻓﺮﯾﺪه ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﻘﺮﯾﺰي و ﺿﻮء ﻻﻣﻊ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﺨﺎوي و اﻧﺲ ﺟﻠﯿﻞ ﻣﺠﯿﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯿﻤﯽ و ﺣﺒﻞ ﻣﺘﯿﻦ ﻓﯽ اﺟﺎزات اﻻﻣﯿﻦ و ﺷﺮح‬‫ﺷﻤﺎﺋـﻞ ﺗﺮﻣـﺬي از ﻓﻀـﻞ ﺑﻦ روزﺑﻬـﺎن ﺷـﯿﺮازي و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ و ﺣﺴﻦ اﻟﻤﻘﺼـﺪ و ﻣﯿﺰان اﻟﻤﻌﺪﻟـﮥ و اﺗﻘﺎن ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و‬‫ﺻﻮاﻋﻖ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ و ﻣﻘﺎﻟﯿـﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ اﺑﻮ ﻣﻬﺪي ﺛﻌﺎﻟﺒﯽ و ﺷـﻘﺎﺋﻖ ﻧﻌﻤﺎﻧﯿﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺪوﻟﮥ اﻟﻌﺜﻤﺎﻧﯿﻪ ﺗﺼـﻨﯿﻒ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ‬‫ﺧﻠﯿـﻞ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻄـﺎش ﮐﺒﺮيزاده و ﻧﻮاﻓﺾ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺳﻮل ﺑﺮزﻧﺠﯽ و ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ ﺗـﺎج اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ دﻫﺎن ﻣﮑﯽ و‬‫ﻣﺪارج اﻻﺳـﻨﺎد اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻌﻤﺮي اﻟﺼﻔﻮي و ﺣﺼﺮ اﻟﺸﺎرد ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺎﺑﺪ ﺳﻨﺪي و ﻣﺮاﻓﺾ ﺣﺴﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﺳﻬﺎرﻧﭙﻮري و ﺻﻮاﻗﻊ ﺧﻮاﺟﻪ‬‫ﻧﺼﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎﺑﻠﯽ و اﻧﺘﺒﺎه ﻓﯽ ﺳﻼﺳﻞ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ و ﺑﺪر ﻃﺎﻟﻊ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ و ﺑﺴﺘﺎن اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ و ﻫﻤﯿﻦ‬‫ﮐﺘـﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺧﻮد ﻣﺨـﺎﻃﺐ و اﺷـﺒﺎع اﻟﮑﻼم ﺷﺎه ﺳـﻼﻣﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻌﺎﺻـﺮ و ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ و ﻏﯿﺮ ان واﺿـﺢ و‬‫اﺷـﮑﺎر ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺑﻌﻀـﯽ از ﻋﺒﺎرات ﻣﺪاﺋﺢ او در ﺟﺰ اول ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ ﺷـﻨﯿﺪي ﻧﺒﺬي از ان در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻧﯿﺰ ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد ﺧﻮد‬‫ﺟﺰري در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻘﺮا ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺠﺰري ﻣﺆﻟﻒ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﯾﮑﻨﯽ اﺑﺎ اﻟﺨﯿﺮ وﻟﺪ ﻓﯿﻤﺎ ﺣﻘﻖ‬‫ﻣﻦ ﻟﻔﻆ واﻟﺪه ﻓﯽ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺴﺒﺖ اﻟﺨﺎﻣﺲ و اﻟﻌﺸﺮﯾﻦ ﻣﻦ ﺷﻬﺮ رﻣﻀﺎن ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ داﺧﻞ ﺧﻂ اﻟﻘﻀﺎﻋﯿﯿﻦ ﺑﯿﻦ اﻟﺴﻮرﯾﻦ‬‫ﺑﺪﻣﺸﻖ و اﺟﺎزه ﺧﺎل ﺟّﺪه ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﻟﺨﺒﺎز و ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﻓﯿﻤﺎ اﺧﺒﺮه واﻟﺪه و ﻟﻢ ﯾﻘﻒ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ و ﺣﻔﻆ اﻟﻘﺮآن ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ‬‫و ﺳﺘﯿﻦ و ﺻـﻠّﯽ ﺑﻪ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳـﻤﻊ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟﻔﺨﺮ ﺑﻦ اﻟﺒﺨﺎري و ﻏﯿﺮﻫﻢ و اﻓﺮد اﻟﻘﺮاءات ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﺳـﻼر و اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﻄﺤﺎن و اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ رﺟﺐ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺳـﺒﻊ و ﺟﻤﻊ اﻟﺴـﺒﻌﮥ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻤﺠﻮد اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺤﻤﻮي ﺛﻢ ﺟﻤﻊ اﻟﻘﺮاءات ﺑﻤﻀﻤﻦ ﮐﺘﺐ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﯿﺦ أﺑﯽ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ ﺑﻦ اﻟﻠﺒﺎن ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺳﺘﯿﻦ و ﺣﺞ ﻓﯽ ﻫﺬه‬‫اﻟﺴـﻨﮥ ﻓﻘﺮا ﺑﻤﻀـﻤﻦ اﻟﮑﺎﻓﯽ و اﻟﺘﯿﺴـﯿﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ اﻟﺨﻄﯿﺐ و اﻻﻣﺎم ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ ﺛﻢ رﺣﻞ اﻟﯽ اﻟّﺪﯾﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 226‬از ‪581‬‬‫اﻟﻤﺼـﺮﯾﮥ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ ﻓﺠﻤﻊ اﻟﻘﺮاءات اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ ﺑﻤﻀـﻤﻦ ﮐﺘﺐ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﯿﺦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺠﻨﺪي و اﻟﺴﺒﻌﮥ ﺑﻤﻀﻤﻦ ﻟا ﻌﻨﻮان و‬‫اﻟﺘﯿﺴﯿﺮ و اﻟﺸﺎﻃﺒﯿﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻼﻣﮥ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟّﺼﺎﺋﻎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪263 :‬‬‫و اﻟﺸﯿﺦ أﺑﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﺒﻐﺪادي ﻓﺘﻮﻓﯽ اﺑﻦ اﻟﺠﻨﺪي و ﻫﻮ ﻗﺪ وﺻﻞ اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ِإﱠن اﻟﱠﻠَﻪ َﯾْﺄُﻣُﺮ ﺑ ِﺎﻟ َْﻌْﺪِل َو اﻟ ِْﺈْﺣﺴﺎِن‬‫ﻓﯽ اﻟﻨﺤﻞ ﻓﺎﺳـﺘﺠﺎزه و اﺟﺎزه و اﺷـﻬﺪ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﺎﮐﻤﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﯿﺨﯿﻦ اﻟﻤﺬﮐﻮرﯾﻦ ﺛﻢ رﺟﻊ اﻟﯽ دﻣﺸﻖ و رﺣﻞ رﺣﻠﮥ ﺛﺎﻧﯿﮥ ﻓﺠﻤﻊ ﺛﺎﻧﯿﺎ‬‫ﻋﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﺼﺎﺋﻎ اﻟﻌﺸـﺮة ﺑﻤﻀـﻤﻦ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﺜﻼﺛـﮥ اﻟﻤﺬﮐﻮرة اﻟﺘﯿﺴـﯿﺮ و اﻟﺘﺬﮐﺮة و اﻻرﺷﺎدﯾﻦ و اﻟﺘﺠﺮﯾﺪ و ﻋﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﺒﻐﺪادي اﻻﺋﻤﮥ اﻟﺜﻼﺛﮥ‬‫ﻋﺸـﺮ و ﻫﻢ اﻟﻌﻘﺮة اﻟﻤﺸﻬﻮرة و اﺑﻦ ﻣﺤﯿﺺ و اﻻﻋﻤﺶ و اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺼﺮي ﺑﻤﻀﻤﻦ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﺬﮐﻮرة اﻟﺘﯽ ﺗﻼ ﺑﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﺷﯿﺨﻪ اﺑﻦ ﻟا ﺼﺎﺋﻎ و‬‫ﻏﯿﺮه و ﺳﻤﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻤﻦ ﺑﻘﯽ ﻣﻦ اﺻﺤﺎب اﻟّﺪﻣﯿﺎﻃﯽ و اﻻﺑﺮﻗﻮﻫﯽ و اﺧﺬ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻻﺳﻨﻮي و ﻏﯿﺮه و ﺳﻤﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻣﻦ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﺛﻢ ﻋﺎد اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﻓﺠﻤﻊ اﻟﻘﺮاءات اﻟﺴـﺒﻊ ﻓﯽ ﺧﺘﻤﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺎﺿﯽ أﺑﯽ ﯾﻮﺳﻒ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟﮑﻔﺮي اﻟﺤﻨﻔﯽ ﺛﻢ رﺣﻞ اﻟﯽ‬‫اﻟﺪﯾﺎر اﻟﻤﺼـﺮﯾﮥ و ﻗﺮأ ﺑﻬﺎ اﻻﺻﻮل و اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ و اﻟﺒﯿﺎن ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﺿـﯿﺎء ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ و اﺧﺬ ﻋﻦ ﻏﯿﺮه و رﺣﻞ اﻟﯽ اﻻﺳـﮑﻨﺪرﯾﮥ‬‫ﻓﺴـﻤﻊ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم و اﺑﻦ ﻧﺼـﺮ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﻗﺮاء ﺑﻤﻀـﻤﻦ اﻻﻋﻼن و ﻏﯿﺮه ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ و ﺳﻤﻊ ﻣﻦ‬‫ﻫﻮﻻء اﻟﺸﯿﻮخ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﻘﺮاءات ﺑﺎﻟّﺴﻤﺎع و اﻻﺟﺎزة و ﻗﺮء ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮ ﻫﻮﻻء اﻟﻘﺮاءات و ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻞ و اﺟﺎزه و اذن ﻟﻪ ﺑﺎﻻﻓﺘﺎء‬‫ﺷﯿﺦ اﻻﺳـﻼم اﺑﻮ اﻟﻔﺪاء اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﮐﺬﻟﮏ اذن ﻟﻪ اﻟﺸـﯿﺦ ﺿﯿﺎء اﻟﺪﯾﻦ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﮐﺬﻟﮏ ﺷﯿﺦ‬‫اﻻﺳـﻼم اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و اﻟﻒ ﻓﯽ اﻟﻘﺮاءات ﮐﺘﺎب اﻟﻨﺸﺮ ﻓﯽ اﻟﻘﺮاءات اﻟﺼﻐﺮ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪﯾﻦ و ﻣﺨﺘﺼﺮه ﻟا ﺘﻘﺮﯾﺐ‬‫و ﺗﺤﺒﯿﺮ اﻟﺘﯿﺴـﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﻘﺮاءات اﻟﻌﺸـﺮة و ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب و ﻫﻮ ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﻘﺮاء و ﻃﺒﻘﺎﺗﻬﻢ ﻣﻦ اﺻﻠﻪ و ﻟﻤﺎ اﺧﺬه اﻣﯿﺮ ﺗﯿﻤﻮر اﻟﯽ ﻣﺎ وراء اﻟﻨﻬﺮ اﻟﻒ‬‫ﺷﺮح اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ﻓﯽ ﺛﻼﺛﮥ و اﻟﻒ ﻋﻨﺪ ذﻟﮏ ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ و اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ و ﻧﻈﻢ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم و ﻧﻈﻢ ﻏﺎﯾﮥ اﻟﻤﻬﺮة ﻓﯽ اﻟﺰﯾﺎدة‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺸﺮة ﻗﺪﯾﻤﺎ و ﻧﻈﻢ ﻃﯿﺒﮥ اﻟﻨﺸﺮ ﻓﯽ اﻟﻘﺮاءات اﻟﻌﺸﺮ و اﻟﺠﻮﻫﺮة ﻓﯽ اﻟﻨﺤﻮ و اﻟﻤﻘﺪﻣﮥ ﻓﯿﻤﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﺎرئ اﻟﻘﺮآن ان ﯾﻌﻠﻤﻪ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻓﯽ‬‫ﻓﻨﻮن ﺷّﺘﯽ و ﻓﻀﻞ ﺑﻦ روزﺑﻬﺎن در ﺷـﺮح ﺷـﻤﺎﺋﻞ ﺗﺮﻣـﺬي ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺠﺰري رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺷـﯿﺦ‬‫ﻣﺸﺎﯾﺦ اﻻﺳـﻼم و ﻗﺎﺿﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﺑﯿﻦ اﻻﻧﺎم اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻻﻗﺴﺎم اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺸﺮﻋﯿﮥ و اﻟﺤﺎوي ﻟﻠﻤﻌﺎرف اﻻﻫﻠﯿﮥ و اﻟﻔﺮﻋﯿﮥ ﮐﺎن ﻣﺘﻮﺣﺪا ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ ﻓﯽ‬‫ﻋﻠﻮ اﻟﺸـﺄن ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم ﺳـّﯿﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﻘﺮاءة ﻓﻘـﺪ وﺻﻒ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم اﻻﺟﻞ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ ﺷـﻬﺮ ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺤﺠﺮ اﻧّﻪ اﻟﻤﺘﻔﺮد اﻟﻮﺣﯿـﺪ ﻓﯽ‬‫اﻟﻘﺮاءة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪264 :‬‬‫و اﻟﻤﺸﺎرك ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻔﻘﻪ اﺷـﺘﻬﺮ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ ﺑﻌﻠّﻮ اﻻﺳـﻨﺎد ﺳﺎﻓﺮ اﻟﺒﻼد و ﻻﻗﯽ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ و ﺻﺤﺒﻬﻢ و ﮐﺎن اﺻﻠﻪ ﻣﻦ دﻣﺸﻖ و‬‫ﻣﺴـﮑﻨﻪ ﺑﻌﻘﺒـﮥ اﻟﮑﺘﺎن و ﻟﻪ ﻫﻨﺎك ﻣﺪرﺳـﮥ و ﺳﺎﻓﺮ اﻟﯽ ﻣﺼـﺮ و ﺣﺪث ﺑﻬﺎ و ﺣﻀـﺮ ﻣﺠﻠﺲ ﺧﺘﻤﻪ ﻟﻠﺼـﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨﺎري ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم‬‫ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﺑﺎﻟـﺪﯾﺎر اﻟﻤﺼـﺮّﯾﮥ و اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ ﺷـﻬﺮ ﺑﺎﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻋﻈﻤﻪ و ذﮐﺮه ﻓﯽ‬‫ﺷﺮح اﻟﺒﺨﺎري ﻓﻘﺎل ﺻﺎﺣﺒﻨﺎ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺠﺰري ﺛﻢ ﺳﺎﻓﺮ اﻟﯽ اﻟّﺮوم و ﺣـﺪث ﺑﻬﺎ و ﻧﻘﻠﻪ اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﺗﯿﻤﻮر ﺑﻌـﺪ ﺗﺴـﺨﯿﺮه ﻟﺒﻼد اﻟﺮوم اﻟﯽ‬‫ﺧﺮاﺳـﺎن و ﻣـﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ ﻓﺎﻗـﺎم ﺑﺎﻟﺒﻼد اﻟﻤـﺬﮐﻮرة زﻣﺎﻧﺎ ﻃﻮﯾﻼ ﯾﺤـﺪث و ﯾﺼـﻨﻒ و ﺻـﻨﻒ ﻓﯽ ﺧﺮاﺳﺎن ﺷـﺮﺣﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺼﺎﺑﯿـﺢ اﻟﻤﺴـّﻤﯽ‬‫ﺑﺘﺼﺤﯿﺢ اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ و ذﮐﺮ ﻓﯿﻪ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻣﻌﻪ ورﻗﮥ ﻣﻦ ﮐﺘﺒﻪ ﺛﻢ ﺳﺎﻓﺮ اﻟﯽ ﺷﯿﺮاز و ﺗﻮﻟﯽ ﻗﻀﺎء ﻟﻠﻘﻀﺎة اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﮥ و ﮐﺎن ﺟﻠﯿﻼ ﺟﺰﯾﻼ ﻣﺒﺠﻼ‬‫اﻟﯽ ان ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻬـﺎ ﺳـﻨﮥ ﻧﯿﻒ و ﺛﻼـﺛﯿﻦ و ﺛﻤـﺎن ﻣﺎﺋـﮥ و ﻗـﺪ ادرﮐﺖ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ ﺗﻼﻣـﺬﺗﻪ ﮐﻤﺎ ﻓﺼـﻠﺘﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺤﺒﻞ اﻟﻤﺘﯿﻦ و ﻣﺠﯿﺮ اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻤﯽ در اﻧﺲ ﺟﻠﯿﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺠﺰري اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ اﻟﻤﻘﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﻮﻟﺪه ﻓﯽ ﻟﯿﻠﮥ‬‫اﻟﺴـﺒﺖ ﺳﺎدس ﻋﺸـﺮ رﻣﻀﺎن ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ اﻋﺘﻨﯽ ﺑﺎﻟﻘﺮاءات ﻓﺎﺗﻘﻨﻬﺎ و ﻣﻬﺮ ﻓﯿﻬﺎ و ﻟﻪ ﻣﺼﻨﻔﺎت ﺟﻠﯿﻠﮥ ﻣﻨﻬﺎ ﮐﺘﺎب اﻟﻨﺸﺮ‬‫ﻓﯽ اﻟﻘﺮاءات اﻟﻌﺸـﺮ و ﻧﻈﻢ اﻟﻌﺸـﺮة و ذﯾـﻞ ﻋﻠﯽ ﻃﺒﻘـﺎت اﻟﻘﺮاء ﻟﻠـﺬﻫﺒﯽ و اﻟﺤﺼﻦ اﻟﺤﺼـﯿﻦ ﻓﯽ اﻻدﻋﯿـﮥ و اﻻذﮐﺎر و اﻟﺘﻮﺿـﯿﺢ ﻓﯽ ﺷـﺮح‬‫اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺼـﻨﻔﺎﺗﻪ ﻣﻔﯿﺪة ﻧﺎﻓﻌﮥ و ﻋﯿﻦ ﻟﻘﻀﺎء اﻟﺸﺎم ﻓﻠﻢ ﯾﺘﻢ ﻟﻪ ذﻟﮏ وﻟﯽ ﺗﺪرﯾﺲ اﻟﺼﻼﺣﯿﮥ ﺑﻌﺪ اﻟﺸﯿﺦ ﻧﺠﻢ اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 227‬از ‪581‬‬‫ﺑﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻟا ﻤﺘﻘـﺪم ذﮐﺮه و اﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﻧﺤﻮ اﻟﺴـﻨﮥ ﺛﻢ ﺗﻮﺟﻪ ﻣﻦ اﻟﻘﺪس اﻟﯽ ﺑﻼد اﻟﺮوم ﺛﻢ ﺳﺎر اﻟﯽ ﺑﻼد ﻓﺎرس و وﻟﯽ ﻗﻀﺎء ﺷـﯿﺮاز و ﺣﻀـﺮ‬‫اﻟﯽ اﻟﻘﺎﻫﺮة ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﺛﻤﺎن ﻣﺎﺋﮥ ﺛﻢ ﺳﺎﻓﺮ رﺳﻮﻻ ﻣﻦ ﺳـﻠﻄﺎن ﻣﺼﺮ اﻟﯽ ﺳﻠﻄﺎن ﺷﯿﺮاز ﻓﯽ اﻟﺴﻨﮥ اﻟﻤﺬﮐﻮرة و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﺸﯿﺮاز ﻧﻬﺎر‬‫ﻋﯿـﺪ اﻻﺿـﺤﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث و ﺛﻼﺛﯿﻦ و ﺛﻤﺎن ﻣﺎﺋـﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و رﺣﻤﻪ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻞ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻄﺎش ﮐﺒﺮيزاده در‬‫ﺷﻘﺎﺋﻖ ﻧﻌﻤﺎﻧﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ‪ -‬و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺠﺰري ﯾﮑﻨﯽ ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺨﯿﺮ وﻟﺪ ﻓﯿﻤﺎ ﺣﻘﻘﻪ ﻧﻔﺴﻪ ﻣﻦ‬‫ﻟﻔﻆ واﻟﺪه ﻓﯽ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺴـﺒﺖ اﻟﺨﺎﻣﺲ و اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ ﻣﻦ ﺷـﻬﺮ رﻣﻀﺎن ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﺑﺪﻣﺸﻖ و ﺣﻔﻆ اﻟﻘﺮآن ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و‬‫ﺳﺘﯿ ﻦ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪265 :‬‬‫ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺳـﻤﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ و اﻓﺮد اﻟﻘﺮاءات ﻋﻠﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﺸﯿﻮخ و ﺟﻤﻊ اﻟﺴﺒﻌﮥ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺳﺘﯿﻦ و ﺣﺞ ﻓﯽ ﻫﺬه‬‫اﻟﺴـﻨﮥ ﺛﻢ رﺣﻞ اﻟﯽ اﻟﺪﯾﺎر اﻟﻤﺼـﺮﯾﮥ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺟﻤﻊ اﻟﻘﺮاءات اﻟﻌﺸـﺮة و اﻻﺛﻨﺘﯽ ﻋﺸـﺮة ﺛﻢ اﻟﺜﻼث ﻋﺸﺮة ﺛﻢ رﺣﻞ اﻟﯽ دﻣﺸﻖ و ﺳﻤﻊ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟﺪﻣﯿﺎﻃﯽ و اﻻﺑﺮﻗﻮﻫﯽ و اﺧﺬ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻦ اﻻﺳﻨﻮي و ﻏﯿﺮه ﺛﻢ رﺣﻞ اﻟﯽ اﻟﺪﯾﺎر اﻟﻤﺼﺮﯾﮥ و ﻗﺮأ ﺑﻬﺎ اﻻﺻﻮل و اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ‬‫و اﻟﺒﯿﺎن و رﺣﻞ اﻟﯽ اﺳـﮑﻨﺪرﯾﮥ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻦ اﺻﺤﺎب اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم و ﻏﯿﺮﻫﻢ و اذن ﻟﻪ ﺑﺎﻻﻓﺘﺎء ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﺑﻮ اﻟﻔﺪاء اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ‬‫ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﮐﺬﻟﮏ اﻟﺸﯿﺦ ﺿﯿﺎء اﻟﺪﯾﻦ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﮐﺬﻟﮏ ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺛﻢ‬‫ﺟﻠﺲ ﻟﻼﻗﺮاء و ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻘﺮاءات ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮون و وﻟﯽ ﻗﻀﺎء اﻟﺸﺎم ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﺛﻢ دﺧﻞ اﻟﺮوم ﻟﻤﺎ ﻧﺎﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﻈﻠﻢ ﻣﻦ‬‫اﺧﺬ اﻣﻮاﻟﻪ و ﻏﯿﺮه ﺑﺎﻟﺪﯾﺎر اﻟﻤﺼـﺮﯾﮥ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﻓﻨﺰل ﺑﻤﺪﯾﻨﮥ ﺑﺮؤﺳﺎ دار اﻟﻤﻠﮏ اﻟﮑﺎﻣﻞ اﻟﻤﺠﺎﻫﺪ ﺑﺎﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻋﺪﻧﺎن‬‫ﻓﺎﮐﻤﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻘﺮاءات اﻟﻌﺸـﺮ ﺑﻬﺎ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﮐﺜﯿﺮون ﻣﻦ اﻫﻞ ﺗﻠﮏ اﻟﺪﯾﺎر و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﻟﻤﺎ ﮐﺎﻧﺖ اﻟﻔﺘﻨﮥ اﻟﻌﻈﯿﻤﮥ اﻟﻤﺸـﻬﻮرة ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﺗﯿﻤﻮرﺧﺎن‬‫ﻓﯽ اول ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋـﮥ ﻓﺎﺧـﺬه اﻻـﻣﯿﺮ ﺗﯿﻤﻮر ﻣﻌﻪ اﻟﯽ ﻣـﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ و اﻧﺰﻟﻪ ﺑﻤﺪﯾﻨـﮥ ﮐﺶ ﺛﻢ اﻟﯽ ﺳـﻤﺮﻗﻨﺪ و ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﮐّﻞ ﻣﻨﻬﺎ‬‫ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮون و ﻟﻤﺎ ﺗﻮﻓﯽ اﻻﻣﯿﺮ ﺗﯿﻤﻮرﺧﺎن ﻓﯽ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳـﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ ﺧﺮج ﻣﻦ ﺑﻼد ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ ﻓﻮﺻﻞ اﻟﯽ ﺧﺮاﺳﺎن و دﺧﻞ اﻟﯽ‬‫ﻫﺮاة ﺛﻢ اﻟﯽ ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﯾﺰد ﺛﻢ اﻟﯽ اﺻـﺒﻬﺎن ﺛﻢ اﻟﯽ ﺷـﯿﺮاز ﻓﻘﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﮐﻞ ﻣﻨﻬﺎ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﺑﻌﻀـﻬﻢ اﻟﺴـﺒﻌﮥ و ﺑﻌﻀـﻬﻢ اﻟﻌﺸـﺮة و اﻟﺰﻣﻪ ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﺷﯿﺮاز ﺑﯿﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﻗﻀـﺎء ﺷـﯿﺮاز و ﻧﻮاﺣﯿﻬـﺎ ﻓﺒﻘﯽ ﻓﯿﻬـﺎ ﮐﺮﻫﺎ ﺣﺘﯽ ﻓﺘـﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺨﺮج ﻣﻨﻬﺎ اﻟﯽ اﻟﺒﺼـﺮة ﺛﻢ ﻓﺘـﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ اﻟﻤﺠﺎورة ﺑﻤﮑـﮥ و‬‫اﻟﻤﺪﻧﯿﮥ ﺳﻨﮥ ﺛﻼث و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﺣﯿﻦ اﻗﺎﻣﺘﻪ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﺷﯿﺦ اﻟﺤﺮم و اﻟﻒ ﻓﯽ اﻟﻘﺮاءات ﮐﺘﺎب اﻟﻨﺸﺮ ﻓﯽ اﻟﻘﺮاءات اﻟﻌﺸﺮ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪﯾﻦ‬‫و ﻣﺨﺘﺼﺮه اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ و ﺗﺤﺒﯿﺮ اﻟﺘﯿﺴﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﻘﺮاءات اﻟﻌﺸﺮة و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻘﺮاء و ﺗﺎرﯾﺨﻬﻢ ﮐﺒﺮي و ﺻﻐﺮي اﻟّﺘﯽ ﻧﻘﻠﺖ ﻫﺬه اﻟﺘﺮﺟﻤﮥ ﻣﻦ ﺻﻐﺮاﻫﺎ‬‫و ﻟﻤﺎ اﺧﺬه اﻻﻣﯿﺮ ﺗﯿﻤﻮرﺧﺎن اﻟﯽ ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ اﻟﻒ ﻫﻨﺎك ﺷـﺮح اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ﻓﯽ ﺛﻼﺛﮥ اﺳـﻔﺎر و اﻟﻒ ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ و ﻧﻈﻢ‬‫ﻗﺪﯾﻤﺎ ﻏﺎﯾﮥ اﻟﻤﻬﺮة ﻓﯽ اﻟﺰﯾﺎدة ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺸـﯿﺮة و ﻧﻈﻢ ﻃﯿﺒﮥ اﻟﻨﺸـﺮ ﻓﯽ اﻟﻘﺮاءات اﻟﻌﺸـﺮ و اﻟﺠﻮﻫﺮة ﻓﯽ اﻟﻨﺤﻮ و اﻟﻤﻘﺪﻣﮥ ﻓﯿﻤﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري اﻟﻘﺮآن‬‫ان ﯾﻌﻠﻤﻪ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﻓﻨﻮن ﺷﺘﯽ ﻫﺬا ﻣﺎ ﺣﮑﺎه اﻟﺠﺰري ﻋﻦ ﻧﻔﺴﻪ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎﺗﻪ اﻟﺼﻐﺮي ﻧﻘﻠﺘﻪ ﻋﻦ ﺧﻄﻪ و ﻗﺎل ﺑﻌﺾ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪266 :‬‬‫ﺗﻼﻣﺬﺗﻪ ﺑﺨﻄﻪ ﻗﺎل اﻟﻔﻘﯿﺮ اﻟﻤﻐﺘﺮف ﻣﻦ ﺑﺤﺎره ﺗﻮﻓﯽ ﺷـﯿﺨﻨﺎ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺿـﺤﻮة اﻟﺠﻤﻌﮥ ﻟﺨﻤﺲ ﺧﻠﻮن ﻣﻦ اول اﻟﺮﺑﯿﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ ﺛﻼث و‬‫ﺛﻼﺛﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ ﺑﻤﺪﯾﻨﮥ ﺷﯿﺮاز و دﻓﻦ ﺑﺪار اﻟﻘﺮاء اﻟّﺘﯽ اﻧﺸﺄﻫﺎ و ﮐﺎﻧﺖ ﺟﻨﺎزﺗﻪ ﻣﺸﻬﻮدة ﺗﺒﺎدر اﻻﺷﺮاف و اﻟﺨﻮاص اﻟﯽ ﺣﻤﻠﻬﺎ و ﺗﻘﺒﯿﻠﻬﺎ و‬‫ﻣﺴﻬﺎ ﺗﺒﺮﮐﺎ ﺑﻬﺎ و ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﻤﮑﻨﻪ اﻟﻮﺻﻮل اﻟﯽ ذﻟﮏ ﮐﺎن ﯾﺘﺒﺮك ﺑﻤﻦ ﯾﺘﺒﺮك ﺑﻬﺎ و ﻗﺪ اﻧﺪرس ﺑﻤﻮﺗﻪ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ ﻣﻬﺎم اﻻﺳﻼم رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫و ﻋﻦ اﺳـﻼﻓﻪ و اﺧﻼﻓﻪ و ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﮐﺘﺎب اﻟﺤﺼﻦ اﻟﺤﺼـﯿﻦ ﻓﯽ اﻟّﺪﻋﻮات اﻟﻤﺎﺛﻮرة ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ و ﻫﻮ ﮐﺘﺎب ﻧﻔﯿﺲ ﺟﺪا ﺛﻢ اﺧﺘﺼـﺮه اﺧﺘﺼﺎرا ﻏﯿﺮ ﻣﺨﻞ اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﺸـﻘﺎﺋﻖ ﺛﻢ ان اﻟﻤﻮﻟﯽ ﺧﻀﺮﺑﮏ ﺑﻦ ﺟﻼل ارﺳﻞ اﻟﯽ اﻟﺸﯿﺦ‬‫اﻟﺠﺰري ﻧﻈﻤـﺎ و ﻫﻮ ﻫـﺬا ﻟﻮ ﮐـﺎن ﻓﯽ ﺑـﺎﺑﻪ ﻟﻠﻨﻈﻢ ﻣﻔﺨﺮة اﻟﻔﺖ ﻓﯽ ﻣـﺪﺣﻪ اﻟﻔﺎ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ* ﻟﮑﻨﻪ اﻟﺒﺤﺮ ﻓﯽ ﮐﻞ اﻟﻔﻨﻮن ﻓﻤﺎ* اﻫـﺪاء در اﻟﯽ‬‫ﺑﺤﺮ ﻣﻦ اﻻـدب* ﻓﺎرﺳـﻞ إﻟﯿﻪ اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻮاﺑﺎ ﻟﻨﻈﻤﻪ و ﻫﻮ ﻫـﺬا ﻓﯽ در ﻧﻈﻤﮏ ﺑﺤﺮ اﻟﻔﻀﻞ ذو ﻟﺠﺐ* و در ﻧﻈﻤﮏ ﻋﻘـﺪ ﻓﯽ ﻃﻠﯽ اﻻدب*‬‫اﻟﺪر ﻓﯽ اﻟﺒﺤﺮ ﻣﻌﻬﻮد ﺗﮑﻮﻧﻪ* و اﻟﺒﺤﺮ ﻓﯽ اﻟﺪرﯾﺒﺪي ﻏﺎﯾﮥ اﻟﻌﺠﺐ اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﺸـﻘﺎﺋﻖ ﺛﻢ ان اﻟﺸﯿﺦ اﻟﺠﺰري رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻟﻤﺎ ذﻫﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 228‬از ‪581‬‬‫ﺑﻪ اﻻـﻣﯿﺮ ﺗﯿﻤﻮر اﻟﯽ ﻣـﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ اﺗﺨـﺬ اﻻـﻣﯿﺮ ﺗﯿﻤﻮر ﻫﻨـﺎك وﻟﯿﻤـﮥ ﻋﻈﯿﻤـﮥ و ﮐـﺎن اﻟـّﺴ ﯿﺪ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯽ ﻣـﺪرﺳﺎ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﻮﻗﺖ‬‫ﺑﺴـﻤﺮﻗﻨﺪ ﻓﻌﯿﻦ اﻻﻣﯿﺮ ﺗﯿﻤﻮر ﺟﺎﻧﺐ ﯾﺴﺎره ﻟﻼﻣﺮاء و ﺟﺎﻧﺐ ﯾﻤﯿﻨﻪ ﻟﻠﻌﻠﻤﺎء و ﻗـﺪم ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﻤﺠﻠﺲ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺠﺰري ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﯿﺪ ﻟا ﺸـﺮﯾﻒ‬‫ﻓﻘﺎﻟﻮا ﻟﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻓﻘﺎل ﮐﯿﻒ ﻻ اﻗـﺪم رﺟﻼ ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻟﮑﺘﺎب و اﻟﺴـﻨﮥ و ﯾﺸﺎور ﻣﺎ اﺷـﮑﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻨﻬﻤﺎ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﻟـﺬات‬‫ﻓﯿﺤﻞ ﻟﻪ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ اﻟﺼﻨﻌﺎﻧﯽ در ﺑﺪر ﻃﺎﻟﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺪﻣﺸﻘﯽ ﺛﻢ اﻟﺸﯿﺮازي‬‫اﻟﻤﺼـﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺠﺰري ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﺟﺰﯾﺮة اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺮب اﻟﻤﻮﺻﻞ ﮐﺎن اﺑﻮه ﺗﺎﺟﺮا ﻓﻤﮑﺚ ارﺑﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ ﻻ ﯾﻮﻟﺪ ﻟﻪ وﻟﺪ ﺛﻢ‬‫ﺣـﺞ ﻓﺸـﺮب ﻣﺎء زﻣﺰم ﺑﻨﯿـﮥ ان ﯾﺮزﻗﻪ اﻟﱠﻠﻪ وﻟﺪا ﻋﺎﻟﻤﺎ ﻓﻮﻟﺪ ﻟﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺮﺟﻤﮥ ﻓﯽ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺴـﺒﺖ اﻟﺨﺎﻣﺲ و اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ ﻣﻦ رﻣﻀﺎن ﺳـﻨﮥ ‪751‬‬‫ﺑﺪﻣﺸﻖ ﻓﻨﺸﺎء ﺑﻬﺎ و اﺧﺬ اﻟﻘﺮاءات ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﺛﻢ رﺣﻞ اﻟﯽ اﻟﻘﺎﻫﺮة ﻓﺴـﻤﻊ ﻣﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺎﺻﺤﺎب اﻟﻔﺨﺮ اﺑﻦ اﻟﺒﺨﺎري و اﺻﺤﺎب اﻟﺪﻣﯿﺎﻃﯽ‬‫و رﺣﻞ اﻟﯽ اﻻﺳﮑﻨﺪرﯾﮥ ﻓﻘﺮاء ﻋﻠﯽ اﻫﻠﻬﺎ ﮐﺎﺑﻦ اﻟﺪﻣﺎﻣﯿﻨﯽ و ﺟّﺪ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﻨﻔﺴﻪ و ﮐﺘﺐ اﻟﻄﺒﺎق و اﺧﺬ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪267 :‬‬‫اﻻﺳـﻨﻮي و اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ و اﻟﺒﻬﺎء اﻟﺴـﺒﮑﯽ و اﺧـﺬ اﻻﺻﻮل و اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ و اﻟﺒﯿﺎن ﻋﻦ اﻟﻀـﯿﺎء اﻟﻘﺮﺷـﯽ و اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﻟﻌﻤﺎد ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ و ﻟا ﻌﺮﻗﯽ و‬‫اﺷـﺘﺪ ﺷـﻐﻔﻪ ﺑـﺎﻟﻘﺮاءة ﺣﺘﯽ ﺟﻤﻊ اﻟﻌﺸـﺮ ﺛﻢ اﻟﺜﻼـث ﻋﺸـﺮة و ﺗﺼـﺪر ﻟﻼـﻗﺮاء ﺑﺠﺎﻣﻊ ﺑﻨﯽ أﻣـّﯿ ﮥ ﺛﻢ دﺧﻞ اﻟﯽ ﺑﻼد اﻟﺮوم ﺳـﻨﮥ ‪ 798‬و اﺗﺼﻞ‬‫ﺑﺎﻟﺴـﻠﻄﺎن ﺑﺎﯾﺰﯾﺪ ﺧﺎن ﻓﺎﮐﺮﻣﻪ و ﻋﻈﻤﻪ ﻓﻨﺸﺮ ﻫﻨﺎﻟﮏ ﻋﻠﻢ اﻟﻘﺮاءات و اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻧﺘﻔﻌﻮا ﺑﻪ ﻓﻠﻤﺎ دﺧﻞ ﺗﯿﻤﻮرﻟﻨﮓ ﺑﻼد اﻟﺮوم اﺧﺬه ﻣﻌﻪ اﻟﯽ‬‫ﺳﻤﺮﻗﻨﺪ ﻓﺎﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﻧﺎﺷﺮا ﻟﻠﻌﻠﻢ و ﮐﺎن وﺻﻮﻟﻪ إﻟﯿﻬﺎ ﺳﻨﮥ ‪ 805‬و ﻟّﻤﺎ ﻣﺎت ﺗﯿﻤﻮر ﻓﯽ ﺷﻌﺒﺎن ﺳﻨﮥ ‪ 807‬ﺧﺮج ﻣﻦ ﺳﻤﺮﻗﻨﺪ اﻟﯽ ﺧﺮاﺳﺎن و دﺧﻞ‬‫ﻫﺮاة ﺛﻢ دﺧﻞ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﯾﺰد ﺛﻢ اﺻﺒﻬﺎن ﺛﻢ ﺷﯿﺮاز و اﻧﺘﻔﻊ ﺑﻪ اﻟﻨﺎس ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ ﻫﺬه اﻟﺠﻬﺎت ﻻ ﺳﯿﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﻘﺮاءات و اﻟﺰﻣﻪ ﺳﻠﻄﺎن ﺷﯿﺮاز ان ﯾﻠﯽ‬‫ﻗﻀﺎﺋﻬـﺎ ﻓﺎﺟـﺎب ﻣﮑﺮﻫـﺎ ﺛﻢ ﺧﺮج ﻣﻨﻬـﺎ اﻟﯽ اﻟﺒﺼـﺮة ﺛﻢ ﺟﺎور ﺑﻤﮑـﮥ و اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﺳـﻨﮥ ‪ 823‬ﺛﻢ ﻗـﺪم دﻣﺸﻖ ﺳـﻨﮥ ‪ 827‬ﺛـﻢ اﻟﻘـﺎﻫﺮة و اﺟﺘﻤﻊ‬‫ﺑﺎﻟﺴـﻠﻄﺎن اﻻﺷـﺮف ﻓﻌﻈﻤﻪ و اﮐﺮﻣﻪ و ﺗﺼـﺪي ﻟﻼـﻗﺮاء و اﻟﺘﺤـﺪﯾﺚ ﺛﻢ ﻋـﺎد اﻟﯽ ﻣﮑـﮥ و دﺧﻞ اﻟﯿﻤﻦ ﻓﻌﻈﻤﻪ ﺻﺎﺣﺒﻬﺎ و اﮐﺮﻣﻪ و اﺧـﺬ ﻋﻨﻪ‬‫ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ ﻋﻠﻤـﺎء اﻟﯿﻤﻦ و ﻋـﺎد اﻟﯽ ﻣﮑـﮥ ﺛﻢ اﻟﯽ اﻟﻘـﺎﻫﺮة ﺛﻢ اﻟﯽ ﺷـﯿﺮاز و ﻟﻪ ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ ﮐـﺜﯿﺮة ﻧﺎﻓﻌـﮥ ﻣﻨﻬـﺎ اﻟﻨﺸـﺮ ﻓﯽ اﻟﻘﺮاءات اﻟﻌﺸـﺮ ﻓﯽ‬‫ﻣﺠﻠـﺪﯾﻦ و ﻟا ﺘﻤﻬﯿﺪ ﻓﯽ اﻟﺘﺠﻮﯾﺪ و اﺗﺤﺎف اﻟﻤﻬﺮة ﻓﯽ ﺗﺘﻤﮥ اﻟﻌﺸـﺮة و اﻋﺎﻧﮥ اﻟﻤﻬﺮة ﻓﯽ اﻟﺰﯾﺎدة ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺸـﺮة و ﻧﻈﻢ ﻃﯿﺒﮥ اﻟﻨﺸـﺮ ﻓﯽ ﻟا ﻘﺮاءات‬‫اﻟﻌﺸـﺮ اﻟﻒ ﺑﯿﺖ و ﻧﻈﻢ اﻟﻤﻘﺪﻣﮥ ﻓﯿﻤﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﺎرﯾﻪ ان ﯾﻌﻠﻤﻪ و اﻟﺘﻮﺿـﯿﺢ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻘﺮاء ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺿـﺨﻢ و ﻏﺎﯾﮥ اﻟّﻨﻬﺎﯾﺎت ﻓﯽ اﺳـﻤﺎء رﺟﺎل‬‫اﻟﻘﺮاءات و اﻟﺤﺼﻦ اﻟﺤﺼـﯿﻦ ﻣﻦ ﮐﻼم ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ و ﻋﺪة اﻟﺤﺼﻦ اﻟﺤﺼـﯿﻦ و ﺟّﻨﮥ اﻟﺤﺼﻦ اﻟﺤﺼـﯿﻦ و اﻟﺘﻌﺮﯾﻒ ﺑﺎﻟﻤﻮﻟﺪ اﻟﺸـﺮﯾﻒ و‬‫ﻋﻘـﺪ اﻟﻶـﻟﯽ ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺴﻠﺴـﻠﮥ اﻟﻌﻮاﻟﯽ و اﻟﻤﺴـﻨﺪ اﻻﺣﻤـﺪ ﻓﯿﻤﺎ ﯾﺘﻌﻠﻖ ﺑﻤﺴـﻨﺪ اﺣﻤـﺪ و اﻟﻘﺼـﺪ اﻻﺣﻤـﺪ ﻓﯽ رﺟﺎل ﻣﺴـﻨﺪ اﺣﻤـﺪ و‬‫اﻟﻤﻘﺼـﺪ اﻻﺣﻤﺪ ﻓﯽ ﺧﺘﻢ ﻣﺴـﻨﺪ اﺣﻤﺪ و اﺳـﻨﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و اﻟﺠﻮﻫﺮة ﻓﯽ اﻟﻨﺤﻮ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﮐﺎن ﺗﺼـﻨﯿﻔﻪ‬‫ﻟﻬﺬه اﻟﻤﺼـﻨﻔﺎت ﻓﯽ اﻟﺠﻬﺎت اﻟّﺘﯽ ﺗﻘﺪم ذﮐﺮﻫﺎ و ﻗﺪ ﺗﻔﺮد ﺑﻌﻠﻢ اﻟﻘﺮاءات ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﻧﺸﺮه ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﺒﻼد و ﮐﺎن اﻋﻈﻢ ﻓﻨﻮﻧﻪ و‬‫اﺟﻞ ﻣﺎ ﻋﻨـﺪه و ﻣﺎت ﺑﺸـﯿﺮاز ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ ﺧﺎﻣﺲ رﺑﯿﻊ اﻻّول ﺳـﻨﮥ ‪ 833‬و ﺣﮑﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺸـﻘﺎﺋﻖ اﻟﻨﻌﻤﺎﻧﯿﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺪوﻟـﮥ اﻟﻌﺜﻤﺎﻧﯿﮥ انّ‬‫ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﺘﺮﺟﻤـﮥ ﻟﻤـﺎ وﺻـﻞ ﻫﻮ و ﺗﯿﻤﻮر اﻟﯽ ﺳـﻤﺮﻗﻨﺪ ﻋﻤـﻞ ﺗﯿﻤﻮر ﻫﻨﺎﻟﮏ وﻟﯿﻤـﮥ ﻋﻈﯿﻤـﮥ و ﺟﻌﻞ ﻋﻠﯽ ﯾﺴﺎره اﮐﺎﺑﺮ اﻻﻣﺮاء و ﻋﻠﯽ ﯾﻤﯿﻨﻪ‬‫اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﻘﺪم ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺮﺟﻤﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﯿﺪ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯽ اﻟﻤﻘﺪم ذﮐﺮه ﻓﻌﻮﺗﺐ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻓﻘﺎل ﮐﯿﻒ ﻻ اﻗﺪم رﺟﻼ ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻟﮑﺘﺎب و‬‫اﻟﺴﻨﮥ و ﻣﻮﻟﻮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪268 :‬‬‫ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ اﻟﺸﯿﺮازي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺠﺰري ﮐﺎن اﺑﻮه ﺗﺎﺟﺮا ﻟﻢ‬‫ﯾﻮﻟﺪ ﻟﻪ ارﺑﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ ﻓﻠﻤﺎ ﺣﺞ ﺷﺮب ﻣﺎء زﻣﺰم و ﻧﻮي ﺣﺼﻮل اﻟﻮﻟﺪ ﻓﺎﻋﻄﺎه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻫﺬا اﻻﺑﻦ اﻟﺴﻌﯿﺪ ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﺒﺪر اﻟﻄﺎﻟﻊ ﺟﺪ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑﻨﻔﺴﻪ و اﺧﺬ اﻟﻔﻘﻪ و اﻻﺻﻮل و اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ و اﻟﺒﯿﺎن و ﺗﺼﺪر ﻟﻼﻗﺮاء ﺑﺠﺎﻣﻊ ﺑﻨﯽ أﻣّﯿﮥ ﺛﻢ دﺧﻞ ﺑﻼد اﻟّﺮوم و اﺗﺼﻞ ﺑﺎﻟﺴـﻠﻄﺎن ﺑﺎﯾﺰﯾﺪ‬‫ﺧﺎن ﻓﺎﮐﺮﻣﻪ و ﻋﻈﻤﻪ ﻓﻨﺸﺮ ﻫﻨﺎﻟﮏ ﻋﻠﻢ اﻟﻘﺮآن و اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻟﻤﺎ ﻣﺎت ﺗﯿﻤﻮر ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 807‬ﺧﺮج ﻣﻦ ﺳﻤﺮﻗﻨﺪ اﻟﯽ ﺧﺮاﺳﺎن و دﺧﻞ ﻫﺮاة ﺛﻢ‬‫ﯾﺰد ﺛﻢ اﺻـﺒﻬﺎن ﺛﻢ ﺷـﯿﺮاز ﺛﻢ ﺑﺼـﺮه ﺛﻢ ﺟـﺎور ﺑﻤﮑـﮥ ﺛﻢ ﻗـﺪم دﻣﺸﻖ ﺛﻢ اﻟﻘـﺎﻫﺮة و دﺧـﻞ اﻟﯿﻤﻦ و ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮة ﻧﺎﻓﻌـﮥ ﻣﻨﻬﺎ ﻟا ﺤﺼـﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 229‬از ‪581‬‬‫اﻟﺤﺼـﯿﻦ و ﺟﻨﮥ اﻟﺤﺼﻦ و ﻟﻠﺴـﻨﺪ اﻻﺣﻤﺪ ﻓﯿﻤﺎ ﯾﺘﻌﻠﻖ ﺑﻤﺴﻨﺪ اﺣﻤﺪ ﻣﺎت ﺑﺸﯿﺮاز ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ ﺳﻨﮥ ‪ 833‬رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﻧﯿﺰ در ﺗﺎج‬‫ﻣﮑﻠﻞ ﺑﺤﺎﺷـﯿﻪ اﯾﻦ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺷﻘﺎﺋﻖ ﻧﻌﻤﺎﻧﯿﮥ ﮔﻮﯾﺪ ﭼﻮن ﺗﯿﻤﻮر ﺑﺴﻤﺮﻗﻨﺪ رﺳﯿﺪ وﻟﯿﻤﻪ ﻋﻈﯿﻤﻪ ﮐﺮد اﮐﺎﺑﺮ اﻣﺮا را ﺑﺮ ﯾﺴﺎر ﺧﻮد و‬‫ﻋﻠﻤﺎ را ﺑﺮ ﯾﻤﯿﻦ ﺧﻮد ﺟﺎ داد و ﻧﺸﺎﻧﯿﺪ و ﻣﻘﺪم ﮐﺮد اﺑﻦ اﻟﺠﺰري را ﺑﺮ ﺳﯿﺪ ﺷﺮﯾﻒ ﺟﺮﺟﺎﻧﯽ ﭼﻮن درﯾﻦ ﺑﺎب ﻋﺘﺎﺑﺶ ﮐﺮدﻧﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﯿﻒ‬‫ﻻ اﻗﺪم رﺟﻼ ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻟﮑﺘﺎب و اﻟﺴـﻨﮥ اﻧﺘﻬﯽ و اﯾﻦ ﻏﺎﯾﺖ اﻧﺼﺎف ﺑﻮد از ﺗﯿﻤﻮر زﯾﺮا ﮐﻪ ﺳـﯿﺎدت دﯾﻦ ﻣﻘﺪﻣﺴﺖ ﺑﺮ ﺳﯿﺎدت ﻃﯿﻦ و اﮔﺮ ﭼﻪ‬‫ﻋﻼﻣﻪ ﺟﺮﺟﺎﻧﯽ ﻧﯿﺰ ﻋﺎرف ﺑﻮد ﺑﻌﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ اﻣﺎ اﺑﻦ اﻟﺠﺰري اﻣﺎم ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻮد اﻧﺘﻬﺖ اﻟﺤﺎﺷـﯿﮥ ﻓﻬـﺬا اﻟﺠﺰري ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﺪﺛﯿﻬﻢ اﻻﻣﺎﺛﻞ* و‬‫واﺣـﺪ ﺣﻔﺎﻇﻬﻢ اﻻﻓﺎﺿﻞ* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟﻤﻤﯿﺰ ﺑﺠﺰل ﺻﻮاﺑﻪ ﺑﯿﻦ اﻟﺤﻖ و اﻟﺒﺎﻃﻞ* اﻟﻤﻤﯿﺰ ﺑﻔﺼﻞ ﺧﻄﺎﺑﻪ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺘﺤﻠﯽ و‬‫اﻟﻌﺎﻃﻞ* ﻓﻼ ﯾﻨﺤﺮف ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ اﻟﺘﺎرك ﻟﻠﺤﻖ و اﻟﺨﺎذل* و ﻻ ﯾﺤﯿـﺪ ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ اﻟﻤﺎﺋﻞ ﻋﻦ اﻟﺼﺪق و اﻟﺤﺎﺋﻞ* و ﻻ ﯾﻄﻌﻦ ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺟﺎب ﻣﻬﺎﻣﻪ‬‫اﻟﺮدي ﮐﺎﻟﻤﺴﺮع اﻟﻨﺎﺳﻞ* و ﻻ ﯾﻘﺪح ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ رﻣﯽ ﻣﻊ ﻓﻘﺪ ﺳﺪاده ﺑﺎﻓﻮق ﻧﺎﺻﻞ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و دﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻮاﻓﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺣﺘﻤـﺎ و ﺟﺰﻣﺎ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ در‬‫ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟـﺪﻻﺋﻞ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﻧﺰول آﯾﻪ و ﺗﻌﯿﻬﺎ اذن واﻋﯿـﮥ در ﺷﺎن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﺷـﯿﺦ اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ و‬‫واﺣـﺪ اﻻﻗﺮان ﻓﯽ ﻋﻠﻮﻣﻪ و ﻋﺮﻓﺎﻧﻪ اﻟﺸـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻮاﻓﯽ ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺳـّﺮه ﻓﻠﺬا اﺧﺘﺺ ﻋﻠﯽ‬‫ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺑﻤﺰﯾﺪ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ ﺣﺘﯽ‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﻟﻮ ﻻ ﻋﻠﯽ ع ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﺧﻮاﻓﯽ از اﺟﻠﻪ اﻋﻼم و اﻣﺎﺛﻞ ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻮده از ﻫﻤﯿﻦ ﻋﺒﺎرت ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟـﺪﻻﺋﻞ‬‫واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ از ﺷﯿﺦ ﻣﺸﺎﯾﺦ در زﻣﺎن ﺧﻮد و واﺣﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪269 :‬‬‫اﻗﺮان در ﻋﻠﻮم و ﻋﺮﻓـﺎن ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻮده و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺟـﺎﻣﯽ در ﻧﻔﺤـﺎت اﻻـﻧﺲ ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻮاﻓﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺧـﺪﻣﺖ‬‫ﺧﻮاﺟﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﭘﺎرﺳـﺎ ﻗـﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ در ﺑﻌﻀـﯽ ﻣﮑﺘﻮﺑـﺎت اﻟﻘـﺎب اﯾﺸـﺎن را ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻮﺷـﺘﻪ اﺳﺖ ذو اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻨـﺎﻓﻊ و اﻟﻌﻤـﻞ اﻟﺮاﻓﻊ ﻣﻼـذ‬‫اﻟﺠﻤﻬﻮر ﺷـﻔﺎء اﻟﺼﺪور و ﺻﻔﺮة اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻟﻌﺮﻓﺎء و اﻟﻔﻘﻬﺎء راﻓﻊ اﻋﻼم اﻟﺴﻨﮥ و ﻗﺎﻣﻊ اﺿﺎﻟﯿﻞ اﻟﺒﺪﻋﮥ ﻧﺎﻫﺞ ﻣﻨﺎﻫﺞ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﺳﺎﻟﮏ ﻣﺴﺎﻟﮏ‬‫اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ و اﻟﻄﺮﯾﻘـﮥ اﻟـﺪاﻋﯽ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﯿﻘﯿﻦ ﺳـّﯿﺪﻧﺎ و ﻣﻮﻻﻧـﺎ زﯾﻦ اﻟﻤﻠـﮥ و اﻟـﺪﯾﻦ وي ﺟﺎﻣﻊ ﺑﻮده ﻣﯿﺎن ﻋﻠﻮم ﻇﺎﻫﺮي و‬‫ﺑـﺎﻃﻨﯽ و از اول ﺗﺎ آﺧﺮ اﺳـﺘﻘﺎﻣﺖ ﺑﺮ ﺟﺎده ﺷـﺮﯾﻌﺖ و ﻣﺘﺎﺑﻌﺖ ﺳـﻨﺖ ﮐﻪ ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ ﮐﺮاﻣﺘﯽ ﭘﯿﺶ ﻣﺤﻘﻘﺎن اﯾﻦ ﻃﺎﺋﻔﻪ آﻧﺴﺖ ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ و‬‫ﻧﺴـﺒﺖ وي در ﻃﺮﯾﻘﺖ ﺑﺸـﯿﺦ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻣﺼـﺮﯾﺴﺖ و ﺷـﯿﺦ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻌﺪ از ﮐﻤﺎل ﺗﺮﺑﯿﺖ و ﺑﻠﻮغ وي ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ‬‫ﺗﮑﻤﯿـﻞ و ارﺷـﺎد در اﺟـﺎزت وي ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻮﺷـﺘﻪ اﺳﺖ و ﭘﯿﺶ وي ﺛﺒﺖ ﮐﺮده ﮐـﺬا اﺳـﺘﺤﻖ اﻟﺨﻠـﻮة و ﻗﺒﻮل اﻟﻮاردات اﻟﻐﯿﺒﯿـﮥ و اﻟﻔﺘﻮﺣـﺎت‬‫اﺳـﺘﺨﺮت اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و اﺧﻠﯿﺘﻪ ﺧﻠﻮﺗﯽ اﻟﻤﻌﻬﻮدة و ﻫﯽ ﺳـﺒﻌﮥ اﯾﺎم ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻤﺎ ﻣﻦ ﯾﻔﻀـﻠﻪ ﻓﻔﺘـﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻮاﻫﺐ ﻣﻦ ﻋﻨـﺪه ﻓﯽ‬‫اﻟﻠﯿﻠـﮥ اﻟّﺮاﺑﻌـﮥ و ازداد ﻓﯽ اﻟﺘﺮﻗﯿﺎت ﻓﯽ درﺟﺎت اﻟﻤﻘﺎﻣﺎت اﻟﯽ ﻣﻘﺎم ﺣﻘﯿﻘـﮥ اﻟﺘﻮﺣﯿﺪ و اﻧﺤﻠﺖ ﻣﻨﻪ ﻗﯿﻮد اﻟﺘﻔﺮﻗﮥ ﻓﯽ ﺷـﻬﻮد اﻟﺠﻤﻊ ﻗﺒﻞ اﺗﻤﺎم‬‫اﻻﯾﺎم اﻟﺴـﺒﻌﮥ و ﻓﯽ اﺗﻤﺎﻣﻬﺎ ﻇﻬﺮ ﻟﻪ ﻟﻮاﻣﻊ اﻟﺘﻮﺣﯿـﺪ اﻟﺤﻘﯿﻘﯽ اﻟﺬاﺗﯽ اﻟﻤﺸﺎر إﻟﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎن اﻫﻞ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﺑﺠﻤﻊ اﻟﺠﻤﻊ و ﻫﻮ ﻟﻘﻮة اﺳـﺘﻌﺪاده‬‫ﺑﻌﺪ ﻓﯽ اﻟﺘﺮﻗﯽ و اﻟﺰﯾﺎدة و اﻧﯽ ﻋﻠﯽ رﺟﺎء ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ان ﯾﺎﺧﺬه ﻣﻨﻪ إﻟﯿﻪ ﺗﻤﺎﻣﺎ و ﯾﺒﻘﯿﻪ ﺑﻘﺎء دواﻣﺎ و ﯾﺠﻌﻠﻪ ﻟ ِﻠُْﻤﱠﺘِﻘﯿَﻦ ِإﻣﺎﻣًﺎ‬‫وي ﻓﺮﻣﻮده اﺟﺎزتﻧﺎﻣﻪ ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺑﻮد در وﻗﺖ ﻣﺮاﺟﻌﺖ ﺑﺨﺮاﺳﺎن در ﺑﻐﺪاد ﺑﻤﺎﻧﺪ ﺑﻌﺪ از ﻣﺪﺗﯽ ﻣﺪﯾﺪ ﮐﻪ‬‫از ﺧﺮاﺳﺎن ﺑﺠﺎﻧﺐ ﻣﺼـﺮ ﻣﻌﺎودت واﻗﻊ ﺷﺪ و ﺧﺪﻣﺖ ﺷـﯿﺦ از دﻧﯿﺎ رﻓﺘﻪ ﺑﻮد و ﺑﺨﻠﻮﺗﺨﺎﻧﻪ وي درآﻣﺪم در آﻧﺠﺎ اﺟﺎزتﻧﺎﻣﻪ ﺧﻮد را ﯾﺎﻓﺘﻢ‬‫ﺑﯽﺗﻔـﺎوت ﻣﮕﺮ ﺑﺤﺮﻓﯽ ﭼﻨـﺪ ﺑـﺎ وﺟـﻮد آﻧﮑﻪ آن ﺧﻠـﻮت ﻣﻀـﺒﻮط ﻧﺒـﻮد و در ان ﮔﺸـﺎده ﻣﯽﺑـﻮد ﻧﻤﯽداﻧﻢ ﮐﻪ آن ﻣﺴﻮده اﺻـﻞ ﺑﻮد ﮐﻪ‬‫اﺟـﺎزت ﻣﺮا از آﻧﺠـﺎ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺑﻮد ﯾﺎ ﺧﻮد ﻧﺒﻮد وﻻﯾﺖ داﻧﺴـﺘﻪ ﺑﻮد ﮐﻪ اﺟﺎزتﻧﺎﻣﻪ ﻣﻦ ﻓﻮت ﺷـﺪه و ﺑﺂﻧﺠﺎ ﻣﻌﺎودت ﺧﻮاﻫﻢ ﮐﺮد آن را ﺛﺎﻧﯿﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 230‬از ‪581‬‬‫ﺑﺮاي ﻣﻦ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺑﻮد و ﮔﺬاﺷـﺘﻪ ﺑﻮد ﺑﻬﺮ ﺗﻘﺪﯾﺮ آن ﻣﺪت ﻣﺪﯾﺪ در ﺧﻠﻮﺗﯽ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪ ﻣﺤﺾ ﮐﺮاﻣﺖ ﺑﻮد و ﻫﻢ او ﻓﺮﻣﻮده اﺳـﺖ‬‫ﮐﻪ ﭼﻮن از ﻣﺼﺮ ﻣﯽآﻣﺪم ﺑﺒﻐﺪاد رﺳﯿﺪم ﻃﺎﻗﯿﻪ ﮐﻪ ﺷﯿﺦ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻤﻦ داده ﺑﻮد و ﺑﺮ ﺳﺮ دﯾﮕﺮ اﮐﺎﺑﺮ از ﻣﺸﺎﯾﺦ رﺳﯿﺪه ﺑﻮد‬‫ﻫﻤﺮاه داﺷـﺘﻢ ﺑﺎ ﭘﯿﺮ ﺗﺎج ﮔﯿﻼﻧﯽ اﺗﻔﺎق ﻣﻼﻗﺎت اﻓﺘﺎد اﯾﻦ ﻃﺎﻗﯿﻪ از ﻣﻦ ﻃﻠﺒﯿﺪ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻣﻘﺘﻀﺎي ﻓﻘﺮ دروﯾﺸﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻮي دادم ﺷﺐ در واﻗﻌﻪ‬‫دﯾﺪم ﮐﻪ آن ﻃﺎﻗﯿﻪ ﭘﯿﺶ ﻣﻦ اﺳﺘﻐﺎﺛﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺑﺰرﮔﺎﻧﯽ را ﮐﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ اﯾﺸﺎن رﺳﯿﺪه ﺑﻮد ﻣﯽﺷﻤﺮد و ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪270 :‬‬‫ﺑﺮ ﺳـﺮ ﻓﻼن و ﻓﻼن رﺳـﯿﺪهام ﺣﺎﻟﯽ ﻣﺮا ﺑﺮ ﺳـﺮ ﺧﻤﺎري ﻧﻬﺎدي ﮐﻪ ﺑﺸـﺮب ﺧﻤﺮ اﺷـﺘﻐﺎل ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﭼﻮن ﺑﺎﻣﺪاد ﺷﺪ ﺑﺎ ﯾﮑﯽ از از اﺻﺤﺎب‬‫ﺑﻄﻠﺐ وي ﺑﯿﺮون رﻓﺘﻢ ﺷـﻨﯿﺪم ﮐﻪ وي در ﺧﺮاﺑﺎﺗﺴﺖ و ﺑﺸﺮب ﺧﻤﺮ ﻣﺸﻐﻮﻟﺴﺖ ﺑﺂﻧﺠﺎ رﻓﺘﻢ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻓﻼن ﺧﺎﻧﻪ اﺳﺖ درآﻣﺪﯾﻢ ﻣﺴﺖ اﻓﺘﺎده‬‫ﺑﻮد و ﻃـﺎﻗﯿﻪ ﺑﺮ ﺳـﺮ وي ﻣﺼـﺎﺣﺐ ﻣﻦ ﻣﺮا ﮔﻔﺖ ﺗﻮ ﺑﯿﺮون رو ﮐﻪ ﻣﻦ ﻃﺎﻗﯿﻪ را ﺑﯿﺎورم ﻣﻦ ﺑﯿﺮون آﻣـﺪم او ﻃﺎﻗﯿﻪ از ﺳـﺮ وي ﺑﺮداﺷﺖ و در‬‫ﺧـﺎﻧﻪ را ﺑﺮ ﺑﺎﻻي وي ﺑﺴﺖ و ﭘﯿﺶ ﻣﻦ آورد ﮔﻮﯾﻨـﺪ ﮐﻪ در آﺧﺮ ﺣﯿﺎت وﯾﺮا واردي رﺳـﯿﺪ ﮐﻪ ﺳﻪ ﺷـﺒﺎﻧﻪ روز ﺑﺎﻟﮑﻠﯿﻪ از ﺧﻮد ﻏﺎﺋﺐ ﺑﻮد‬‫ﭼﻮن وﯾﺮا از ان ﻏﯿﺒﺖ ﺑﺎز آوردﻧﺪ ﻗﺮﯾﺐ ﯾﮑﺴﺎل ﺧﺎﻣﻮﺷـﯽ ﺑﺮ وي ﻏﺎﻟﺐ ﺑﻮد و ﺳـﺨﻦ ﮐﻢ ﻣﯽﮔﻔﺖ روزي از دروﯾﺶ اﺣﻤﺪ ﺳـﻤﺮﻗﻨﺪي‬‫ﭘﺮﺳـﯿﺪ ﮐﻪ در ﻫﯿـﭻ ﺟﺎ دﯾـﺪه ﮐﻪ ﺟـﺬﺑﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻣـﺬﮐﻮر ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺟﺬﺑﺎت ﭘﯽ در ﭘﯽ ﮔﺮدد و اﺻـﻼ ﻣﻨﻘﻄﻊ ﻧﺸﻮد دروﯾﺶ اﺣﻤﺪ در‬‫ﺟﻮاب ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ را در ﻫﯿﭽﺠـﺎ ﻧﺪﯾـﺪهام دروﯾﺶ اﺣﻤـﺪ ﺳـﻤﺮﻗﻨﺪي از ﻣﺮﯾـﺪان ﮐﺎر ﮐﺮده و ﺧﻠﻔﺎء وي ﺑﻮد ﺳـﺨﻨﺎن ﺻﻮﻓﯿﻪ را‬‫دﯾـﺪه ﺑﻮد و ﺑﺮ ﺑﺎﻻي ﻣﻨﺒﺮ آن را ﻧﯿﮏ ﺑﯿﺎن ﻣﯽﮐﺮد و ﺑـﺪرس و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻓﺼﻮص اﺷـﺘﻐﺎل ﻣﯽﻧﻤﻮد ﺑﺨﻂ وي دﯾـﺪهام ﮐﻪ در آﺧﺮ ﻓﺼﻮص‬‫ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ از آﻧﮑﻪ ﺣﻀـﺮت رﺳﺎﻟﺖ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺮا ﺑﺪرس ﻓﺼﻮص اﻟﺤﮑﻢ اﺷﺎرت ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻮد در دروﯾﺶآﺑﺎد در‬‫ﺧﻠﻮت ﺑﻮدم اﻧﺤﻀـﺮت را دﯾـﺪم ﭘﺮﺳـﯿﺪم ﮐﻪ ﯾـﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻓﯽ ﺣﻖ ﻓﺮﻋﻮن ﻗﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﻞ ﮐﻤﺎ ﮐﺘﺐ ﺛّﻢ ﻗﻠﺖ ﯾﺎ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻓﯽ اﻟﻮﺟﻮد ﻗﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻣﺎ ﯾﻘﻮل اﻟﻮﺟﻮد ﻓﯽ اﻟﻘﺪﯾﻢ ﻗﺪﯾﻢ و ﻓﯽ اﻟﺤﺎدث ﺣﺎدث ﺛﻢ ﻗﺎل ﺻﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳـﻠﻢ اﻧﺖ آﻟﻪ و اﻧﺖ ﻣﻮﻻه اﻧﺖ اﻟﻪ ﻟﻈﻬﻮر اﻟﺼـﻔﺎت اﻻﻟﻮﻫﯿـﮥ و اﻧﺖ ﻣﻮﻻه ﺑﺤﺼـﺮك و ﺗﻌﯿﻨﮏ و ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اﻗﻮل ﺷـﻬﯿﺪ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﺸـﯿﺦ‬‫زﯾﻦ اﻟـﺪﯾﻦ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﯿﻠـﮥ اﻻﺣـﺪي اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ ﺷﻮال ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ اول او را در ﻗﺮﯾﻪ ﻣﺎﻟﯿﻦ دﻓﻦ ﮐﺮدﻧﺪ و از آﻧﺠﺎ‬‫ﺑـﺪروﯾﺸﺎﺑﺎد ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ و از دروﯾﺶاﺑﺎد ﺑﺠﻮار ﻋﯿﺪﮔﺎه ﻫﺮات و ﺣﺎﻻ ﺑﺮ ﺳـﺮ ﻣﺰار ﻣﺘﺒﺮﮐﻪ وي ﻋﻤﺎرت ﻋﺎﻟﯽ ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ و ﭼﻨﺎن ﻣﻌﻤﻮر و‬‫ﻣﺮدمﻧﺸـﯿﻦ ﺷـﺪه ﮐﻪ ﻧﻤﺎز ﺟﻤﻌﻪ ﻣﯽﮔﺬارﻧـﺪ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﻟﺠﺎﻣﯽ و ﺟﻼﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﻋﻠﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ ﺧﻮاﻓﯽ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺣﻮاﺷـﯽ روض اﻻﺧﯿﺎر‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻗﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻻﻣﺎﺳـﯽ و ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺴـﯿﺮ ﻏﯿﺎث اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻫﻤﺎم اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻤـﺪﻋﻮ ﺑﺨﻮاﻧﺪ اﻣﯿﺮ و اﺧﺒﺎر اﻻﺧﯿﺎر ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ‬‫دﻫﻠﻮي و ﺳـﻤﻂ ﻣﺠﯿـﺪ ﺷـﯿﺦ اﺣﻤـﺪ ﻗﺸﺎﺷـﯽ و اﻧﺘﺒﺎه ﻓﯽ ﺳـﻼﺳﻞ اوﻟﯿﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﯿﺰ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ ﻓﻬﺬا ﻋﺎرﻓﻬﻢ‬‫اﻟﺠﻠﯿﻞ زﯾﻦ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺨﻮاﻓﯽ* اﻟﻨﺎﻫﺾ ﻓﯽ ﺟﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﺎﻟﻘﻮادم و اﻟﺨﻮاﻓﯽ* ﻗﺪ ﮐﺴـﺮ اﺟﻨﺤﮥ اﻟﻤﻨﮑﺮ اﻟﺠﺎﺣﺪ اﻟﻨﺎﻓﯽ و ﺣﺺ ارﯾﺎش اﻟﻄﺎﻋﻦ‬‫اﻟﺠـﺎرح اﻟﻌـﺎﻓﯽ* ﺣﯿﺚ اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﮑـﺎﻓﯽ اﻟﻮاﻓﯽ* و اﺣﺘـﺞ ﺑﻬـﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﺸـﺎﻓﯽ اﻟﻌﺎﻓﯽ* ﻓﻄﻮﺑﯽ ﻟﻤﻦ اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻗﺒﺎل اﻟﻤـﺬﻋﻦ‬‫اﻟﻤﺼﺎﻓﯽ* و اﺳﺘﺪري ﺑﻈﻞ ذﯾﻠﻪ اﻟﺴﺎﺑﻎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪271 :‬‬‫اﻟّﻀﺎﻓﯽ* و اﺳـﺘﻨﻘﻊ ﻣﻦ ﻏﯿﺮه اﻟﺴـﻠﺴﻞ اﻟﺼﺎﻓﯽ* و اﻟﻮﯾﻞ ﻟﻤﻦ ادﺑﺮ ﻋﻨﻪ ادﺑﺎر اﻟﺤﺎﺋـﺪ اﻟﻤﻨﺎﻓﯽ* و ﺳـﻠﮏ ﻣﺴـﻠﮏ اﻟّﻀﺎﻏﻦ اﻟﮑﺎﺷﺢ اﻟﺤﺎﺋﻒ‬‫اﻟﺠﺎﻓﯽ* و ﻋﺪا ﻓﯽ ﺑﯿﺪ اﻟﻌﺴﻒ و اﻟﺤﯿﻒ ﮐﺎﻟﻤﻮﻏﻞ اﻟﻨﺎﺳﻞ اﻟﻄﺎﻓﺮ اﻟﻄﺎﻓﯽ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﯾﺎزدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﻠﮏ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺰاوﻟﯽ اﻟـﺪوﻟﺖآﺑﺎدي ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﻗﻄﻌﺎ و ﺣﺘﻤﺎ از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺛـﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ داﻧﺴـﺘﻪ ﺑﺮاي اﯾﻀﺎح و ﺗﺒﯿﯿﻦ اﻓﺘﺮاي ﻣﻔﺘﺮﯾﻦ ﺑﻤﺆداي آن اﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫در ﻫﺪاﯾـﮥ اﻟﺴـﻌﺪا ﮔﻔﺘﻪ و اﯾﻨﺠﺎ ﻣﻨﺎﻓﻘﺎن اﻓﺘﺮا ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﺎﻏﺬي ﻧﺒﺸﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺟﺎ ﮐﻪ ﭘﻨﺞ ﻓﺮزﻧﺪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 231‬از ‪581‬‬‫اوﻻد ﻣﻦ ﯾﮑﯽ را از اﯾﺸﺎن ﺑﻔﺮوﺷـﻨﺪ ﭘﺲ ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ آن ﮐﺎﻏﺬ را ﭘﺎره ﮐﺮد ﻋﺠﺐ از ان ﻣﻔﺘﺮﯾﺎﺗﺴﺖ ﺷﺎه ﻋﻠﯽ ع اخ‬‫ﻧﺒﯽ ص ﺑـﺎب ﻋﻠﻢ ﮐﺎﻏـﺬي ﻧﻮﯾﺴـﺪ ﮐﻪ اﺣﺮار ﺑﻔﺮوﺷـﻨﺪ و ﺑﯿﻊ اﺣﺮار در ﻫﯿـﭻ دﯾﻨﯽ ﻣﺒـﺎح ﻧﺒﻮده اﻗﻮاﻟﻬﻢ ﻋﻠﯽ اﻓﻮاﻫﻬﻢ ﻏﺮض اﯾﻦ ﻣﻨﺎﻓﻘـﺎن‬‫ﺧﻮارج آن ﺑﻮده ﺗﺎ ﻣﺮدﻣﺎن ﺑﻌﻠﯽ ع وﻟﯽ ﺑﺪﮔﻤﺎن و ﺑﺎ ﻓﺮزﻧﺪان او دﺷﻤﻦ ﺷﻮﻧﺪ اﻧﺘﻬﯽ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و دوازدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﯿﺮ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ دوﻟﺖآﺑﺎدي در ﻫﺪاﯾﮥ اﻟﺴـﻌﺪا ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ وراﺛﺖ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و ﻋﺪم وراﺛﺖ ﻋﺒﺎس ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم در ﻣﻌﺮض ﺗﺎﯾﯿﺪ و ﺗﺴﺪﯾﺪ آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﭘﺲ ﻋﻠﻢ را ﻣﯿﺮاث ﻧﯿﺎﻣﺪ ﻣﮕﺮ ﻋﻠﯽ وﻟﯽ را ﻣﯿﺮاث آﻣﺪ ﮐﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و اﻟﻌﻠﻤﺎء ورﺛﮥ اﻻﻧﺒﯿﺎء‬‫ﻧﺎﻧﺮﯾﺰ ﺧﻮان ﻋﻠﯽ وﻟﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﻌﺪ از ﭘﯿﻐﺎﻣﺒﺮ ﻣﺎ در آل ﻫﺎﺷﻢ از ﻋﻠﯽ ع وﻟﯽ ﻫﯿﭽﮑﺲ ﺑﻬﺘﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﻋﺼـﻤﻨﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﻌﺘﺮض اﻟﺰﻧﯿﻢ اﻧﺘﻬﯽ‬‫و ﻣﻨـﺎﻗﺐ ﮐﺜﯿﺮه و ﻣﺤﺎﻣـﺪ وﻓﯿﺮه دوﻟﺖآﺑﺎدي ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺠﻠـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻮر ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺧﻮاﻫﯽ ﺷـﻨﯿﺪ ﻟﮑﻦ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﺮ ﻋﺒﺎرت‬‫ﺳﺒﺤﮥ اﻟﻤﺮﺟﺎن ﻏﻼم ﻋﻠﯽ آزاد اﻗﺘﺼﺎر ﻣﯽرود و ﻫﯽ ﻫﺬه ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺰاوﻟﯽ اﻟﺪوﻟﺖآﺑﺎدي ﻧﻮر اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺿﺮﯾﺤﻪ وﻟﺪ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﺑﺪوﻟﺖآﺑﺎد دﻫﻠﯽ و ﺗﻠﻤﺬ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻘﺘﺪر اﻟﺪﻫﻠﻮي و ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺧﻮاﺟﮑﯽ اﻟﺪﻫﻠﻮي و ﻫﻮ ﻣﻦ ﺗﻼﻣﺬة ﻣﻮﻻﻧﺎ‬‫ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﻤﺮاﻧﯽ رﺣﻤﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﻔﺎق اﻗﺮاﻧﻪ و ﺳﺒﻖ اﺧﻮاﻧﻪ و ﮐﺎن اﻟﻘﺎﺿﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻘﺘﺪر ﯾﻘﻮل ﻓﯽ ﺣﻘﻪ ﯾﺎﺗﯿﻨﯽ ﻣﻦ اﻟﻄﻠﺒﮥ ﻣﻦ ﺟﻠﺪه‬‫ﻋﻠﻢ و ﻟﺤﻤﻪ ﻋﻠﻢ و ﻋﻈﻤﻪ ﻋﻠﻢ و ﻟﻤـﺎ ﺗﻮﺟﻪ اﻟﻤﻮﮐﺐ اﻟﺘﯿﻤﻮري اﻟﯽ اﻟﻬﻨـﺪ و ﺧﺮج ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺧﻮاﺟﮑﯽ ﻗﯿﻞ وﺻﻮﻟﻪ اﻟﯽ دﻫﻠﯽ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﯽ ﮐﺎﻟﭙﯽ‬‫ﺧﺮج اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﺻﺤﺒﮥ اﺳﺘﺎذه اﻟﯽ ﮐﺎﻟﭙﯽ ﻓﺎﻗﺎم ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺧﻮاﺟﮑﯽ ﺑﮑﺎﻟﭙﯽ و ذﻫﺐ اﻟﻘﺎﺿﯽ اﻟﯽ دار اﻟﺨﯿﻮز ﺟﻮﻧﻔﻮر ﺑﻔﺘﺢ اﻟﺠﯿﻢ‬‫و ﺳﮑﻮن اﻟﻮاو و اﻟﻨﻮن و ﺿﻢ اﻟﻔﺎء و ﺳﮑﻮن اﻟﻮاو و آﺧﺮﻫﺎ راء ﺑﻠﺪة ﻋﻈﯿﻤﮥ ﻣﻦ ﺻﻮﺑﮥ اﻟﻪاﺑﺎد ﮐﺎﻧﺖ دار اﻟﺨﻼﻓﮥ ﻟﻠﺴﻼﻃﯿﻦ اﻟﺸﺮﻗﯿﮥ و ذﮐﺮ‬‫ﻃﺒﻘﺘﻬﻢ ﻣﺴﻄﻮر ﻓﯽ ﺗﻮارﯾﺦ اﻟﻬﻨﺪ ﻧﺸﺄ ﺑﻬﺎ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪272 :‬‬‫اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﺎﻏﺘﻨﻢ اﻟﺴـﻠﻄﺎن اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺸـﺮﻗﯽ و اﻟﯽ ﺟﻮﻧﻔﻮر وروده و ﻧﻀـﺮ ﺳـﻘﺎه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺳﺤﺎﺋﺐ اﻻﺣﺴﺎن وروده ﻋﻈﻤﻪ ﺑﯿﻦ اﻟﮑﺒﺮاء و ﻟﻘﺒﻪ‬‫ﺑﻤﻠـﮏ اﻟﻌﻠﻤـﺎء ﻓﺰﯾﻦ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻣﺴـﻨﺪ اﻻﻓـﺎدة و ﻓـﺎق اﻟﺒﺮﺟﯿﺶ ﻓﯽ اﻓﺎﺿـﮥ اﻟﺴـﻌﺎدة و اﻟﻒ ﮐﺘﺒﺎ ﺳﺎرت ﺑﻬﺎ رﮐﻨﺎن اﻟﻌﺮب و اﻟﻌﺠﻢ و اذﮐﺮ‬‫ﺳﺮاﺟﺎ اﻫـﺪي ﻣﻦ اﻟّﻨﺎر اﻟﻤﻮﻗـﺪة ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺒﺤﺮ اﻟﻤﻮاج ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﻟﻘﺮآن اﻟﻌﻈﯿﻢ ﺑﺎﻟﻔﺎرﺳـﯿﮥ و اﻟﺤﻮاﺷـﯽ ﻋﻠﯽ ﮐﺎﻓﯿﮥ اﻟﻨﺤﻮ و ﻫﯽ اﺷـﻬﺮ‬‫ﺗﺼـﺎﻧﯿﻔﻪ و اﻻرﺷـﺎد و ﻫﻮ ﻣﺘﻦ ﻓﯽ اﻟﻨﺤﻮ اﻟﺘﺰم ﻓﯿﻪ ﺗﻤﺜﯿـﻞ اﻟﻤﺴـﺌﻠﮥ ﻓﯽ ﺿـﻤﻦ ﺗﻌﺮﯾﻔﻬـﺎ و ﺑـﺪﯾﻊ اﻟﻤﯿﺰان و ﻫﻮ ﻣﺘﻦ ﻓﯽ ﻓﻦ اﻟﺒﻼﻏـﮥ ﺑﻌﺒـﺎرات‬‫ﻣﺴـﺠﻌﮥ و ﺷـﺮح اﻟﺒﺰدوي ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ اﻟﯽ ﺑﺤﺚ اﻻـﻣﺮ و ﺷـﺮح ﺑﺴـﯿﻂ ﻋﻠﯽ ﻗﺼـﯿﺪة ﺑـﺎﻧﺖ ﺳـﻌﺎد و رﺳﺎﻟـﮥ ﻓﯽ ﺗﻘﺴـﯿﻢ اﻟﻌﻠﻮم ﺑﺎﻟﻌﺒـﺎرة‬‫اﻟﻔﺎرﺳـﯿﮥ و ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﺴﺎدات ﺑﺘﻠﮏ اﻟﻌﺒﺎرة و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﺗﻮﻓﯽ ﻟﺨﻤﺲ ﺑﻘﯿﻦ ﻣﻦ رﺟﺐ اﻟﻤﺮﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋـﮥ و دﻓﻦ ﺑﺠﻮﻧﻔﻮر‬‫ﻣﻦ اﻟﺠﺎﻧﺐ اﻟﺠﻨﻮﺑﯽ ﻣﻦ ﻣﺴـﺠﺪ اﻟﺴـﻠﻄﺎن اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺸـﺮﻗﯽ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﻟّﺪوﻟﺘﺎﺑﺎدي* اﻟﻤﻌﺮوف ﻋﻨﺪﻫﻢ ﺑﻤﻠﮏ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑﯿﻦ‬‫اﻟﺤﺎﺿـﺮ و اﻟﺒﺎدي* ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ ﺑﺎﻟﻘﻄﻊ ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟﻬﺎدي* اﻟﻤﺰري ﺑﻄﯿﺒﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﺮف اﻟﻮرد و اﻟﺤﺎدي* ﻓﻼ ﯾﺠﺤﺪه اﻻ اﻟﻤﻨﮑﺮ‬‫اﻟﺤﺎﺋﺪ اﻟﻤﻌﺎدي* و ﻻ ﯾﺮﺗﺎب ﻓﯿﻪ اﻻ اﻻﺧﻠﻒ اﻟﺤﺎﺋﺮ اﻟﻤﻀﺎدي و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ ﺷﺮوره و اﻟﻌﻮادي* ﺑﻠﻄﻔﻪ اﻟﻤﺤﯿﻂ ﺑﺎﻟﺨﻮاﺗﻢ و اﻟﻤﺒﺎدي‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯿﺰدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﮑﻨﺎﻧﯽ اﻟﻌﺴﻘﻼﻧﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ را در ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم وارد ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻋﺒﺪ ﻣﻨﺎف ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻄﻠﺐ ﺑﻦ ﻫﺎﺷﻢ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﮐﻨﺎه رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺑﺎ ﺗﺮاب و اﻟﺨﺒﺮ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻣﺸﻬﻮر و اﻣﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 232‬از ‪581‬‬‫ﻓﺎﻃﻤﮥ ﺑﻨﺖ اﺳﺪ ﺑﻦ ﻫﺎﺷﻢ اﺳـﻠﻤﺖ و ﻣﺎﺗﺖ ﻓﯽ ﺣﯿﺎة رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﺻﻠﯽ ﻋﻠﯿﻬﺎ و ﻧﺰل ﻓﯽ ﻗﺒﺮﻫﺎ روي ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و اﻟﻤﻘﺪاد ﺑﻦ اﻻﺳﻮد و زوﺟﺘﻪ ﻓﺎﻃﻤﮥ ع ﺑﻨﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و رﺿﯽ ﻋﻨﻬﺎ روي‬‫ﻋﻨﻪ اوﻻده اﻟﺤﺴﻦ ع و اﻟﺤﺴـﯿﻦ ع و ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺤﻨﻔﯿـﮥ و ﻋﻤﺮ و ﻓﺎﻃﻤﮥ و اﺑﻦ اﺑﻨﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ و اﺑﻦ اﺑﻨﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺮﺳـﻼ و ﻣﺮﺑﯿﺘﻪ أم ﻣﻮﺳـﯽ و اﺑﻦ اﺧﯿﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و اﺑﻦ اﺧﺘﻪ ﺟﻌـﺪة ﺑﻦ ﻫﺒﯿﺮة اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ و ﮐﺎﺗﺒﻪ‬‫ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ راﻓﻊ و ﻣﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد و اﻟﺒﺮاء ﺑﻦ ﻋﺎزب و اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة و اﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪273 :‬‬‫و ﺑﺸـﺮ ﺑﻦ ﺳﺤﯿﻢ اﻟﻐﻔﺎري و زﯾﺪ ﺑﻦ ارﻗﻢ و ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻣﻮﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﺻﻬﯿﺐ اﻟّﺮوﻣﯽ و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﺑﻦ‬‫اﻟﺰﺑﯿﺮ و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﺣﺮﯾﺚ و اﻟﻨﺰال ﺑﻦ ﺳـﯿﺮة اﻟﻬﻼﻟﯽ و ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﺳـﻤﺮة و ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺑﻮ ﺟﺤﯿﻔﮥ و اﺑﻮ اﻣﺎﻣﮥ و اﺑﻮ ﻟﯿﻠﯽ اﻻﻧﺼﺎري و‬‫اﺑﻮ ﻣﻮﺳـﯽ اﻻﺷـﻌﺮي و ﻣﺴﻌﻮد ﺑﻦ اﻟﺤﮑﻢ اﻟﺰرﻗﯽ و اﺑﻮ اﻟﻄﻔﯿﻞ ﻋﺎﻣﺮ ﺑﻦ واﺛﻠﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﻣﻦ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ زر ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺶ و زﯾﺪ ﺑﻦ وﻫﺐ و اﺑﻮ‬‫اﻻﺳﻮد اﻟـﺪﺋﻠﯽ و اﺑﻮ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﻨﻬـﺪي و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ و اﻻﺣﻨﻒ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ و اﻟﺤﺮث ﺑﻦ ﺳﻮﯾﺪ اﻟﺘﯿﻤﯽ و اﻟﺤﺮث ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻋﻮر و‬‫ﺣﺮﻣﻠﮥ ﻣﻮﻟﯽ أﺳﺎﻣﮥ ﺑﻦ زﯾﺪ و اﺑﻮ ﺳﺎﺳﺎن ﺣﺼـﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﺬر اﻟﺮﻗﺎﺷﯽ و ﺟﺤﯿﮥ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑﻨﺪي و رﺑﻌﯽ ﺑﻦ ﺧﺮاش و ﺷﺮﯾﺢ ﺑﻦ ﻫﺎﻧﯽ و‬‫ﺷﺮﯾﺢ ﺑﻦ اﻟﻨﻌﻤﺎن اﻟﺼﺎﺋﺪي و اﺑﻮ واﺋﻞ ﺷﻘﯿﻖ ﺑﻦ ﺳﻠﻤﮥ و ﺷﺒﺚ ﺑﻦ رﺑﻌﯽ و ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ و ﻋﺎﺻﻢ ﺑﻦ ﺿﻤﺮة اﻟﺴﻠﻮﻟﯽ و ﻋﺎﻣﺮ ﺑﻦ ﺷﺮاﺣﯿﻞ‬‫اﻟﺸـﻌﺒﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﻠﻤﮥ اﻟﻤﺮادي و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷﺪاد ﺑﻦ اﻟﻬﺎد و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷﻘﯿﻖ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻌﻘﻞ ﺑﻦ ﻣﻘﺮن و ﻋﺒﺪ ﺧﯿﺮ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ‬‫اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ و ﻋﺒﯿﺪة اﻟﺴـﻠﻤﺎﻧﯽ و ﻋﻠﻘﻤﮥ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ اﻟﻨﺨﻌﯽ و ﻋﻤﯿﺮ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻨﺨﻌﯽ و ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد اﻟﺒﺼـﺮي و‬‫ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اوس ﺑﻦ اﻟﺤـﺪﺛﺎن و ﻣﺮوان ﺑﻦ اﻟﺤﮑﻢ و ﻣﻄﺮف ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺸـﺨﯿﺮ و ﻧﺎﻓﻊ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﺑﻦ ﻣﻄﻌﻢ و ﻫﺎﻧﯽ ﺑﻦ ﻫﺎﻧﯽ و ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ‬‫ﺷﺮﯾﮏ اﻟﺘﯿﻤﯽ و اﺑﻮ ﺑﺮدة ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﻮﺳـﯽ اﻻﺷـﻌﺮي و اﺑﻮ ﺣـّﯿ ﮥ اﻟﻮادﻋﯽ و اﺑﻮ اﻟﺨﻠﯿﻞ اﻟﺤﻀـﺮﻣﯽ و اﺑﻮ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﺤﻨﻔﯽ و اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫اﻟﺴـﻠﻤﯽ و اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪ ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ ازﻫﺮ و اﺑﻮ اﻟﻬﯿﺎج اﻻﺳـﺪي و ﺧﻼﺋﻖ ﮐﺎن ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﻮﻟـﺪ اﻟـﺬﮐﻮر اﺣـﺪي و ﻋﺸـﺮون ﻋﻘﺒﺎ ﻣﻨﻬﻢ ﺧﻤﺴﮥ و ﻫﻢ‬‫اﻟـﺬﯾﻦ رووا ﻋﻨﻪ و اﻟﻌﺒﺎس ﺧﺎﻣﺴـﻬﻢ و ﮐﺎن ﻟﻪ ﻣﻦ اﻻﻧﺎث ﺛﻤﺎﻧﯽ ﻋﺸـﺮة ﻣﻨﻬﻢ زﯾﻨﺐ و أم ﮐﻠﺜﻮم و اﻣﺎﻣﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻦ ﻗﺎل ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﮐﺎن ﻋﻠﯽ‬‫اﺻـﻐﺮ وﻟﺪ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ روي ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﺎن و أﺑﯽ ذر و اﻟﻤﻘﺪاد و ﺧﺒﺎب و أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ و ﺟﺎﺑﺮ و زﯾﺪ ﺑﻦ ارﻗﻢ ان ﻋﻠﯽ اﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اول ﻣﻦ اﺳﻠﻢ و روي ﻋﻦ أﺑﯽ راﻓﻊ ﻣﺜﻠﻪ ﻟﮑﻦ ﻗﺪم ﺧﺪﯾﺠﮥ و‬‫ﻗﺎل اﺑﻦ اﺳﺤﺎق اول ﻣﻦ اﻣﻦ ﺑﺎﻟﻠّﻪ و رﺳﻮﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﺮﺟﺎل ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫و ﻫﻮ ﻗﻮل اﺑﻦ ﺷﻬﺎب اﻻ اﻧﻪ ﻗﺎل ﻣﻦ اﻟﺮﺟﺎل ﺑﻌﺪ ﺧﺪﯾﺠﮥ و ﻫﻮ ﻗﻮل اﻟﺠﻤﯿﻊ ﻓﯽ ﺧﺪﯾﺠﮥ و ﻫﻮ‬‫ﻗﻮل ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻘﯿﻞ و ﻗﺘﺎدة و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ اﻟﻘﺮﻃﯽ و روي اﺑﻮ ﻋﻮاﻧـﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﻠﺞ ﻋﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﯿﻤﻮن ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫ﻗﺎل ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ع اّول ﻣﻦ اﻣﻦ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﻨﺎس ﺑﻌﺪ ﺧﺪﯾﺠﮥ‬‫ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﻫﺬا اﺳـﻨﺎد ﻻ ﻣﻄﻌﻦ ﻓﯿﻪ ﻻﺣﺪ ﻟﺼﺤﺘﻪ و ﺛﻘﮥ ﻧﻘﻠﺘﻪ و ﻫﻮ ﻣﻌﺎرض ﻣﺎ ذﮐﺮﻧﺎ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻓﯽ ﺑﺎب أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و اﻟّﺼﺤﯿﺢ ﻓﯽ‬‫اﻣﺮ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻧﻪ اول ﻣﻦ اﻇﻬﺮ اﺳﻼﻣﻪ و‬‫روي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪274 :‬‬‫اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻠـﻮاﻧﯽ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮزاق ﻋﻦ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ ﻗﺘـﺎدة ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﺳـﻠﻢ ﻋﻠّﯽ و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺧﻤﺲ ﻋﺸـﺮة ﺳـﻨﮥ و ﻗـﺎل ﻏﯿﺮه ﻋﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮزاق ﻋﻦ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ ﻗﺘﺎدة ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ و ﻏﯿﺮه اول ﻣﻦ اﺳـﻠﻢ ﺑﻌﺪ ﺧﺪﯾﺠﮥ ﻋﻠﯽ و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺛﻤﺎﻧﯽ ﻋﺸﺮة ﺳﻨﮥ او ﺳﺖ ﻋﺸﺮة ﺳﻨﮥ و ﻋﻦ ﺷﺮﯾﺢ‬‫ﺑﻦ اﻟﻨﻌﻤﺎن ﻋﻦ ﻓﺮات ﺑﻦ اﻟﺴﺎﺋﺐ ﻋﻦ ﻣﯿﻤﻮن ﺑﻦ ﻣﻬﺮان ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ‬‫اﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺛﻼث ﻋﺸﺮة ﺳﻨﮥ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﻫﺬا اﺻﺢ ﻣﺎ ﻗﯿﻞ ﻓﯽ ذﻟﮏ و‬‫روي اﺑﻦ ﻓﻀـﯿﻞ ﻋﻦ اﻻﺟﻠـﺢ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ ﺟﺒـﮥ ﺑﻦ ﺟﻮﯾﻦ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻠﯿﺎ ﯾﻘﻮل ﻟﻘﺪ ﻋﺒﺪت اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺒﻞ ان ﯾﻌﺒﺪه اﺣﺪ ﻣﻦ ﻫﺬه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 233‬از ‪581‬‬‫اﻻّﻣﮥ ﺧﻤﺲ ﺳﻨﯿﻦ‬‫و ﻗﺎل ﺷﻌﺒﮥ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ ﺣﺒﮥ ﻫﻮ اﺑﻦ ﺟﻮﯾﻦ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ اﻧﺎ اول ﻣﻦ ﺻّﻠﯽ ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ و‬‫ﻗﺪ اﺟﻤﻌﻮا اﻧّﻪ اول ﻣﻦ ﺻـﻠﯽ اﻟﻘﺒﻠﺘﯿﻦ و ﻫﺎﺟﺮ و ﺷﻬﺪ ﺑﺪرا واﺣﺪا و ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻤﺸﺎﻫﺪ و اﻧﻪ اﺑﻠﯽ ﺑﺒﺪر واﺣﺪ و اﻟﺨﻨﺪق و ﺧﯿﺒﺮ اﻟﺒﻼء ﻟا ﻌﻈﯿﻢ و‬‫ﮐﺎن ﻟﻮاء رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﯿﺪه ﻓﯽ ﻣﻮاﻃﻦ ﮐﺜﯿﺮة و ﻟﻢ ﯾﺘﺨﻠﻒ اﻻ ﻓﯽ ﺗﺒﻮك ﺧﻠﻔﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻧﺖ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺎ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌـﺪي ﻗﺎل و روﯾﻨﺎ ﻣﻦ وﺟﻮه ﻋﻦ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﻘﻮل اﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺧﻮ‬‫رﺳﻮﻟﻪ ﻻ ﯾﻘﻮﻟﻬﺎ اﺣﺪ ﻏﯿﺮي اﻟّﺎ ﮐﺬاب و ﮐﺎن ﻣﻊ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﺣﺮاء ﻟﻤﺎ ﺗﺤﺮك و زوﺟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ اﺑﻨﺘﻪ ﻓﺎﻃﻤﮥ و ﻗﺎل ﻟﻬﺎ زوﺟﺘﮏ ﺳﯿﺪا ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة و روي ﺑﺮﯾﺪة و اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة و ﺟﺎﺑﺮ و اﻟﺒﺮاء ﺑﻦ ﻋﺎزب و زﯾﺪ ﺑﻦ ارﻗﻢ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﻪ ﻗﺎل ﯾﻮم ﻏﺪﯾﺮ ﺧﻢ ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻮﻻه و روي ﺳﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص و اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة و ﺳﻬﻞ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ و ﺑﺮﯾﺪة‬‫و اﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﻋﻤﺮان ﺑﻦ ﺣﺼﯿﻦ و ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ اﻻﮐﻮع و اﻟﻤﻌﻨﯽ واﺣﺪ اّن اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﯾﻮم ﺧﯿﺒﺮ ﻻﻋﻄﯿﻦ اﻟﺮاﯾﮥ‬‫ﻏـﺪا رﺟﻼـ ﯾﺤﺐ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و ﯾﺤﺒﻪ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ ﯾﻔﺘـﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﯾـﺪﯾﻪ ﻓﺎﻋﻄﺎﻫﺎ ﻋﻠّﯿﺎ و ﺑﻌﺜﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﯽ اﻟﯿﻤﻦ ﻫﻮ ﺷﺎب‬‫ﻟﯿﻘﻀـﯽ ﺑﯿﻨﻬﻢ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ادري اﻟﻘﻀﺎء ﻓﻀـﺮب ﻓﯽ ﺻﺪره ﺑﯿﺪه و ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻬّﻢ اﻫﺪ ﻗﻠﺒﻪ و ﺳﺪد ﻟﺴﺎﻧﻪ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﻓﻤﺎ ﺷﮑﮑﺖ ﺑﻌﺪﻫﺎ‬‫ﻓﯽ ﻗﻀﺎء ﺑﯿﻦ اﺛﻨﯿﻦ و روي اﻧﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﻋﻠّﯽ اﻗﻀﺎﻧﺎ و أﺑﯽ اﻗﺮاﻧﺎ‬‫و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ ﮐﺎن ﻋﻤﺮ ﯾﺘﻌﻮذ ﻣﻦ ﻣﻌﻀﻠﮥ ﻟﯿﺲ ﻟﻬﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ و ﻗﺎل ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮐﻨﺎ إذا‬‫اﺗﺎﻧـﺎ اﻟﺜﺒﺖ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻟﻢ ﻧﻌـﺪل ﺑﻪ و ﻗـﺎل ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ وﻫﺐ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻄﻔﯿـﻞ ﺷـﻬﺪت ﻋﻠﯿﺎ ﯾﺨﻄﺐ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل ﺳـﻠﻮﻧﯽ ﻓﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻻ‬‫ﺗﺴﺌﻠﻮﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪275 :‬‬‫ﻋﻦ ﺷـﯽء اﻟّـﺎ اﺧﺒﺮﺗﮑﻢ ﺑﻪ و ﺳـﻠﻮﻧﯽ ﻋﻦ ﮐﺘـﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻣـﺎ ﻣﻦ آﯾـﮥ اﻟّﺎ و اﻧﺎ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻠﯿﻞ ﻧﺰﻟﺖ أم ﺑﻨﻬﺎر أم ﻓﯽ ﺳـﻬﻞ أم ﻓﯽ ﺟﺒﻞ و ﻗﺎل‬‫ﺳﻌﯿـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﺎص ﻗﻠﺖ ﻟﻌﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﯿﺎش ﺑﻦ أﺑﯽ رﺑﯿﻌﮥ ﻟﻢ ﮐﺎن ﺻـﻔﻮ اﻟﻨﺎس اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﺑﻦ اﺧﯽ‬‫ان ﻋﻠﯿﺎ ﮐﺎن ﻟﻪ ﻣﺎ ﺷـﺌﺖ ﻣﻦ ﺿﺮس ﻗﺎﻃﻊ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و ﮐﺎن ﻟﻪ اﻟﺒﺴﻄﮥ ﻓﯽ اﻟﻌﺸﺮة و اﻟﻘﺪم ﻓﯽ اﻻﺳﻼم و اﻟﺼﻬﺮ ﺑﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ و اﻟﻔﻘﻪ ﻓﯽ اﻟﺴـﻨﮥ و اﻟﻨﺠـﺪة ﻓﯽ اﻟﺤﺮب و اﻟﺠﻮد ﻓﯽ اﻟﻤـﺎﻋﻮن ﻗـﺎل اﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﺑﻮﯾﻊ ﻟﻌﻠﯽ ﺑﺎﻟﺨﻼﻓـﮥ ﯾﻮم ﻗﺘـﻞ ﻋﺜﻤـﺎن ﻓـﺎﺟﺘﻤﻊ ﻋﻠﯽ ﺑﯿﻌﺘﻪ‬‫اﻟﻤﻬـﺎﺟﺮون و اﻻﻧﺼـﺎر اﻻ ﻧﻔﺮ ﻣﻨﻬﻢ ﻟﻢ ﯾﺠﺒﺮﻫﻢ ﻋﻠﯽ و ﻗﺎل اوﻟﺌﮏ ﻗﻮم ﻗﻌـﺪوا ﻋﻦ اﻟﺤﻖ و ﻟﻢ ﯾﻘﻮﻣﻮا ﻣﻊ اﻟﺒﺎﻃﻞ و ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻪ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻓﯽ‬‫اﻫـﻞ اﻟﺸـﺎم ﻓﮑـﺎن ﻣﻨﻬﻢ ﻓﯽ ﺻـﻔﯿﻦ ﺑﻌـﺪ اﻟﺠﻤـﻞ ﻣﺎ ﮐﺎن ﺛﻢ ﺧﺮﺟﺖ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺨﻮارج و ﮐﻔﺮوه ﺑﺴـﺒﺐ اﻟﺘﺤﮑﯿﻢ ﺛﻢ اﺟﺘﻤﻌﻮا و ﺷـﻘﻮا ﻋﺼـﯽ‬‫اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻗﻄﻌﻮا اﻟﺴﺒﯿﻞ ﻓﺨﺮج إﻟﯿﻬﻢ ﺑﻤﻦ ﻣﻌﻪ ﻓﻘﺎﺗﻠﻬﻢ ﺑﺎﻟﻨﻬﺮوان ﻓﻘﺘﻠﻬﻢ و اﺳـﺘﺎﺻﻞ ﺟﻤﻬﻮرﻫﻢ ﻓﺎﻧﺘﺪب ﻟﻪ ﻣﻦ ﺑﻘﺎﯾﺎﻫﻢ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ‬‫ﻣﻠﺠﻢ و ﮐﺎن ﻓﺎﺗﮑﺎ ﻓﻘﺘﻠﻪ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺠﻤﻌﮥ ﻟﺜﻼث ﻋﺸﺮة ﺧﻠﺖ و ﻗﯿﻞ ﺑﻘﯿﺖ ﻣﻦ رﻣﻀﺎن ﺳﺘﮥ ارﺑﻌﯿﻦ و ﻗﯿﻞ اول ﻟﯿﻠﮥ ﻓﯽ ﻋﺸﺮ اﻻواﺧﺮ‬‫وروي ﻋﻦ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ان ﻗﺒﺮ ﻋﻠﯽ ﺟﻬﻞ ﻣﻮﺿﻌﻪ‬‫و ﻗﯿﻞ دﻓﻦ ﻓﯽ ﻗﺼﺮ اﻻﻣﺎرة و ﻗﯿﻞ ﻓﯽ رﺣﺒﮥ اﻟﮑﻮﻓﮥ و ﻗﯿﻞ ﺑﻨﺠﻒ اﻟﺤﯿﺮة و ﻗﯿﻞ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و‬‫روي اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺢ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ص ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ع ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺒﺎﻗﺮ ان ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﺎت و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺛﻠﺚ او ارﺑﻊ و ﺳﺘﯿﻦ ﺳﻨﮥ‬‫و ﻗﯿﻞ اﺑﻦ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﻗﯿﻞ اﺑﻦ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﻗﯿﻞ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻗﺎل و اﺣﺴﻦ ﻣﺎ راﯾﺖ ﻓﯽ ﺻـﻔﺘﻪ اﻧﻪ ﮐﺎن رﺑﻌـﮥ ادﻋـﺞ اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ‬‫ﺣﺴﻦ اﻟﻮﺟﻪ ﻋﻈﯿﻢ اﻟﺒﻄﻦ ﻋﺮﯾﺾ اﻟﻤﻨﮑﺒﯿﻦ ﺷـﺜﻦ اﻟﮑﻔﯿﻦ اﺻـﻠﻊ ﮐﺒﯿﺮ اﻟﻠﺤﯿـﮥ ﻟﻤﻨﮑﺒﯿﻪ ﻣﺸـﺎش ﮐﻤﺸـﺎش اﻟﺴـﺒﻊ إذا ﻣﺸـﯽ ﺗﮑﻔـﺎء و ﻫﻮ اﻟﯽ‬‫اﻟﻤﺴـّﻤﻦ ﻣﺎ ﻫﻮ ﻗﻠﺖ ﻟﻢ ﯾﺠﺎوز اﻟﻤﺆﻟﻒ ﻣﺎ ذﮐﺮ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ و ﻓﯿﻪ ﻣﻘﻨﻊ و ﻟﮑﻨﻪ ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻤﻮاﻻة ﻋﻦ ﻧﻔﺮ ﺳﻤﺎﻫﻢ ﻓﻘﻂ و ﻗﺪ ﺟﻤﻌﻪ اﺑﻦ‬‫ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄﺒﺮي ﻓﯽ ﻣﻮﻟﻒ ﻓﯿﻪ اﺿـﻌﺎف ﻣﺎ ذﮐﺮوا ﺻـﺤﺤﻪ و اﻋﺘﻨﯽ ﺑﺠﻤﻊ ﻃﺮﻗﻪ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﺑﻦ ﻋﻘﺪة ﻓﺎﺧﺮﺟﻪ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺻﺤﺎﺑﯿﺎ او‬‫اﮐﺜﺮوا ﻣﺎ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﺮاﯾـﮥ ﯾﻮم ﻓﺘـﺢ ﺧﯿﺒﺮ ﻓﺮوي اﯾﻀﺎ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ و اﻟﺤﺴـﯿﻦ و اﻟﺰﺑﯿﺮ ﺑﻦ اﻟﻌﻮام و أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ اﻻﻧﺼﺎري و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 234‬از ‪581‬‬‫اﻟﻌﺎص و ﺟﺒﺮ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﻗﺪ روي ﻋﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻧﻪ ﻗﺎل ﻟﻢ ﯾﺮو ﻻﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻣﻦ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻣﺎ روي ﻟﻌﻠّﯽ و ﮐﺬا ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و‬‫ﻏﯿﺮ واﺣﺪ و ﻓﯽ ﻫﺬا ﮐﻔﺎﯾﮥ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﻼـﻣﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺑﻌﺾ ﻓﺘـﺎوي ﺧـﻮد در اﺛﺒـﺎت و ﺗﺴﺪﯾـﺪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮐﻮﺷـﯿﺪه ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻗـﻮت‬‫اﻟﻤﻐﺘﺬي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪276 :‬‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ اﺟﻮﺑﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ اﻟﻤﺴـﻤﯽ ﺑﺎﻻﺳﺘﯿﻌﺎب و ﻟﻔﻈﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ‬‫ﻣﻦ ﺑﺎ ﺑ ﻪ‬‫و ﺻـﺤﺤﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺑﻬﺬا اﻟﻠﻔﻆ و رﺟﺎﻟﻪ رﺟﺎل اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ اﻻ ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم اﻟﻬﺮوي ﻓﺎﻧّﻪ ﺿﻌﯿﻒ ﻗﺎﻟﻪ‬‫ﻓﯽ ﺟﻮاب ﻓﺘﯿـﺎ رﻓﻌﺖ إﻟﯿﻪ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ و آﺧﺮ ﮐﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ ﮐﻪ درﯾﻦ ﻓﺘﻮي ﻣـﺬﮐﻮر ﺳﺖ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ ﻧﯿﺰ در ﻣﻨﺢ‬‫ﻣﮑﯿﻪ آورده ﮐﻤﺎ ﺳﯿﺎﺗﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺑﻌﺾ دﯾﮕﺮ از ﻓﺘﺎواي ﺧﻮد ﺣﮑﻢ ﺑﻮﺿﻊ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﺎﻃﻞ و ﻧﺎﺻﻮاب واﻧﻤﻮده ارﻏﺎﻣﺎ ﻵﻧﺎف‬‫اﻟﻤﻌﺎﻧﺪﯾﻦ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ ﺑﺤﺴﻦ ﺑﻮدن ان ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﻵﻟﯽ ﻣﺼﻨﻮﻋﻪ ﺑﺬﮐﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﮔﻔﺘﻪ و ﺳﺌﻞ ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم‬‫اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﻦ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﻓﺘﯿﺎ ﻓﻘﺎل ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺘﺪرك و ﻗﺎل اﻧﻪ ﺻﺤﯿﺢ و ﺧﺎﻟﻔﻪ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي ﻓﺬﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻗﺎل اﻧﻪ ﮐﺬب و اﻟﺼﻮاب ﺧﻼف ﻗﻮﻟﯿﻬﻤﺎ ﻣﻌﺎ و إن اﻟﺤﺴﻦ ﻣﻦ ﻗﺴﻢ اﻟﺤﺴﻦ ﻻ ﯾﺮﺗﻘﯽ اﻟﯽ اﻟﺼـﺤﮥ و ﻻ‬‫ﯾﻨﺤﻂ اﻟﯽ اﻟﮑﺬب و ﺑﯿﺎن ذﻟﮏ ﯾﺴـﺘﺪﻋﯽ ﻃﻮﻻ و ﻟﮑﻦ ﻫﺬا ﻫﻮ اﻟﻤﻌﺘﻤﺪ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻧﺘﻬﯽ و ﻣﻦ ﺧﻄﻪ ﻧﻘﻠﺖ و اﯾﻦ ﻓﺘﻮي اﺑﻦ ﺣﺠﺮ را ﻋﻼﻣﻪ‬‫ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ و ﻧﮑﺖ ﺑـﺪﯾﻌﺎت ﻧﯿﺰ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و در درر ﻣﻨﺘﺜﺮه ﻧﯿﺰ ذﮐﺮش ﻧﻤﻮده و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﻤﻬﻮدي ﻧﯿﺰ ذﮐﺮ آن ﮐﺮده و‬‫ﺣﮑﻢ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ ﺑﺤﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺷﺎﻣﯽ در ﺳﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺎد و اﺑﻦ ﻋﺮاق ﻣﺪﻧﯽ در ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ‬‫و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻃـﺎﻫﺮ ﻓﺘﻨﯽ در ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت و ﻋﻠﯽ ﻗـﺎري در ﻣﺮﻗﺎة و ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در رﺟﺎل‬‫ﻣﺸـﮑﺎة و ﺷﺒﺮاﻣﻠﺴـﯽ در ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﻣﻮاﻫﺐ و زرﻗﺎﻧﯽ در ﺷﺮح ﻣﻮاﻫﺐ و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﻧﺰل اﻻﺑﺮار و ﺗﺤﻔﮥ اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻣﯿﺮ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ در روﺿﻪ ﻧﺪﯾﻪ و ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺒﯿﻦ ﻟﮑﻬﻨﻮي در وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻨﺠﺎة و ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ در ﺳﯿﻒ ﻣﺴﻠﻮل و ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ در ﻓﻮاﺋﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‬‫و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي در ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﻓﺎﺿـﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ اﻟﺰﻣﺎن در ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﻧﯿﺰ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ ﮐﻤﺎ ﺳـﺘﻘﻒ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﻼـﻣﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در اﺟﻮﺑﻪ ﺧﻮد از اﺣـﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺳـﺮاج ﻗﺰوﯾﻨﯽ اﻧﺘﻘـﺎد آن ﺑﺮ ﻣﺼﺎﺑﯿـﺢ ﻧﻤﻮده ﻧﯿﺰ اﯾﻀـﺎح و ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺑﻄﻼـن‬‫ﺣﮑﻢ ﺑﻮﺿﻊ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ و ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﺒﻮدن آن از ﻗﺴﻢ ﺣﺴﻦ ﻓﺮﻣﻮده و ﺑﺰﯾﺎدت اﻓﺎدت اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺮاي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷﺎﻫﺪي از‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺟـﺎﺑﺮ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﻗﺼﺐ ﺳـﺒﻖ در ﺗﺨﺠﯿﻞ ﺟﺎﺣـﺪﯾﻦ و ﺗﻌﻨﯿﻒ ﺣﺎﺋـﺪﯾﻦ رﺑﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻵﻟﯽ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ ﺑﻌـﺪ ﻋﺒﺎرت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 235‬از ‪581‬‬‫ﺳﺎﺑﻘﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ذﮐﺮ ﻓﯽ اﺟﻮﺑﺘﻪ ﻋﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟّﺘﯽ اﻧﺘﻘـﺪﻫﺎ اﻟﺴـﺮاج اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺼﺎﺑﯿـﺢ ﻧﺤﻮ ذﻟﮏ و زادان اﻟﺤﺎﮐﻢ روي ﻟﻪ ﺷﺎﻫـﺪا‬‫ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪277 :‬‬‫ﺟﺎﺑﺮ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﺷـﯽ اﻟﻘﻔﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ اﻟﻨﻌﻤﺎن ﺑﻦ ﻫﺎرون اﻟﺒﻠﺪي ﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﺤﺮاﻧﯽ‬‫ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﺛﻨﺎ ﺳﻔﯿﺎن اﻟﺜﻮري ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﺜﯿﻢ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺘﯿﻤﯽ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﺑﻪ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺪﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﻼـﻣﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﻟﺴﺎن اﻟﻤﯿﺰان اﻋﺘﺮاف ﺑﮑﺜﺮت ﻃﺮق اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ و ﺗﺤﻘﻖ اﺻﻞ آن ﻓﺮﻣﻮده اﻃﻼق ﻗﻮل ﺑﻮﺿﻊ آن را‬‫ﺑﺎﻃـﻞ و ﻣﺮدود و ﻓﺎﺳـﺪ و ﻣﻄﺮود واﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻵﻟﯽ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻌﺒﺎرت ﻣﺎﺿـﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﻓﯽ ﻟﺴﺎن اﻟﻤﯿﺰان ﻋﻘﺐ‬‫اﯾﺮاد اﻟّﺬﻫﺒﯽ رواﯾﮥ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻗﻮﻟﻪ ﻫﺬا ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺎ ﻧﺼﻪ و ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﻪ ﻃﺮق ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ ﻣﺴﺘﺪرك اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻗﻞ‬‫اﺣﻮاﻟﻬﺎ ان ﯾﮑﻮن ﻟﻠﺤﺪﯾﺚ اﺻﻞ ﻓﻼ ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾﻄﻠﻖ اﻟﻘﻮل ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ اﻧﺘﻬﯽ و ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ از اﻋﺎﻇﻢ ﻣﻬﺮه ﺣﻔﺎظ و اﻓﺎﺧﻢ‬‫ﻧﻘـﺪه اﯾﻘﺎظ و اﻣﺎﺛﻞ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺛﻘﺎت و اﻋﯿﺎن ﻣـﺪﻗﻘﯿﻦ اﺛﺒﺎت ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪﺳﺖ ﺟﻼﻟﺖ ﺷﺎن و رﻓﻌﺖ ﻣﮑﺎن و ﻋﻠﻮ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﺳـﻤﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ او ﺑﺮ‬‫ﻧﺎﻇﺮ ﻃﺒﻘﺎت ﺑـﺪر اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﺸـﺘﮑﯽ و ذﯾﻞ اﻟﺘﻘﯿﯿﺪ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻓﺎﺳـﯽ و ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﻤﺸـﺘﺒﻪ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻧﺎﺻـﺮ اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ و دّر ﻣﻨﺘﺨﺐ ذﯾﻞ ﺑﻐﯿﮥ اﻟﻄﻠﺐ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ ﺣﻠﺐ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻋﻼء اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺠﺒﺮﯾﻨﯽ اﻟﺸﻬﯿﺮ ﺑﺎﺑﻦ ﺧﻄﯿﺐ اﻟﻨﺎﺻﺮﯾﻪ و ﻋﻘﻮد ﻓﺮﯾﺪه ﺗﻘﯽ‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﻣﻘﺮﯾﺰي و اﻋﻼم ﺑﺘﺎرﯾﺦ اﻫﻞ اﻻﺳﻼم ﺗﺎﻟﯿﻒ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻻﺳﺪي اﻟﺪﻣﺸﻘﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻗﺎﺿﯽ ﺷﻬﺒﻪ و ذﯾﻞ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﺗﻘﯽ‬‫اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻓﻬـﺪ اﻟﻤﮑﯽ و ﻣﻌﺠﻢ ﻧﺠﻢ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺨﯿﻀـﺮي و‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﺠﻮاﻫﺮ و اﻟﺪرر ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﺿﻮء ﻻﻣﻊ و ذﯾﻞ ﻃﺎﻫﺮ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺴـﺨﺎوي و‬‫ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ و ﻧﻈﻢ اﻟﻌﻘﯿﺎن و ﺣﺴﻦ اﻟﻤﺤﺎﺿـﺮه ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و روض اﻻﺧﺒﺎر ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﺎﺳﻢ‬‫ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻻﻣﺎﺳـﯽ و ﺗﻨﻀـﯿﺪ اﻟﻌﻘﻮد اﻟﺴـﻨﯿﻪ رﺿـﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﯿﺪر اﻟﺸﺎﺷـﯽ و ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻮم ﻓﺎﺿﻞ ازﻧﯿﻘﯽ و اﻋﻤﺎل‬‫اﻟﻔﮑﺮ و اﻟﺮوﯾﺎت ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﮑﺮدي و ﻣﻮاﻫﺐ ﻟـﺪﻧﯿﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ و ﻣﻘﺎﻟﯿـﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ اﺑﻮ‬‫ﻣﻬـﺪي ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺜﻌﺎﻟﺒﯽ اﻟﺠﻌﻔﺮي و ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ ﺗﺎج اﻟـﺪﯾﻦ اﻟـﺪﻫﺎن اﻟﻤﮑﯽ و رﺳﺎﻟﻪ اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﺷـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻨﺨﻠﯽ‬‫اﻟﻤﮑﯽ و اﻣـﺪاد ﺑﻤﻌﺮﻓـﮥ ﻋﻠﻮ اﻻﺳـﻨﺎد ﺳـﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺼـﺮي و ﺑـﺪر ﻃﺎﻟﻊ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ و ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟﺪ‬‫ﻣﺎﺟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ و ﺑﺴـﺘﺎن اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ و ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم و ازاﻟﮥ اﻟﻐﯿﻦ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎﺻـﺮ و ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﻣﻮﻟﻮي‬‫ﺣﺴﻦ زﻣﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ و اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء و اﺑﺠـﺪ اﻟﻌﻠﻮم و ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﮐﻤﺎل وﺿﻮح و ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﺑﻨﺪي‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرات در ﺑﻌﺾ ﻣﺠﻠـﺪات ﺳﺎﺑﻘﻪ دﯾـﺪه ﺑﺎﺷـﯽ و ﺷـﻄﺮي از ان در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻧﯿﺰ ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺴـﺨﺎوي‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ در ﮐﺘﺎب ﺿﻮء ﻻﻣﻊ ﻻﻫﻞ اﻟﻘﺮن اﻟﺘﺎﺳﻊ ﮐﻪ ﻧﺴﺨﻪ آن ﻣﺰﯾﻦ ﺑﺎﺟﺎزه ﻣﺼﻨﻒ و ﻣﻌﻨﻮن ﺑﺨﻂ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪278 :‬‬‫او ﻧﺰد ﻓﻘﯿﺮ ﺣﺎﺿﺮﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺷﯿﺨﯽ اﻻﺳﺘﺎد اﻣﺎم اﻻﺋّﻤﮥ اﻟﺸﻬﺎب اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﮑﻨﺎﻧﯽ‬‫اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ ﻟا ﻤﺼـﺮي ﺛﻢ اﻟﻘﺎﻫﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﯾﻌﺮف ﺑﺎﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻫﻮ ﻟﻘﺐ ﻟﺒﻌﺾ آﺑﺎﺋﻪ وﻟﺪ ﻓﯽ ﺛﺎﻧﯽ ﻋﺸـﺮي ﺷﻌﺒﺎن ﺳﻨﮥ ﺛﻼث و ﺳﺒﻌﯿﻦ و‬‫ﺳﺒﻌﻤﺎﺋـﮥ ﺑﻤﺼـﺮ اﻟﻌﺘﯿﻘـﮥ و ﻧﺸﺄ ﺑﻬﺎ ﯾﺘﯿﻤﺎ ﻓﯽ ﮐﻨﻒ اﺣﺪ اوﺻـﯿﺎء اﻟﺰﮐﯽ اﻟﺨﺮوﺑﯽ ﻓﺤﻔﻆ اﻟﻘﺮآن و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺗﺴﻊ ﻋﻨﺪ اﻟﺼﺪر اﻟﺴـﻘﻄﯽ ﺷﺎرح‬‫ﻣﺨﺘﺼﺮ اﻟﺘﺒﺮﯾﺰي و ﺻﻠﯽ ﺑﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎدة ﺑﻤﮑﮥ ﺣﯿﺚ ﮐﺎن ﻣﻊ وﺻﯿﻪ ﺑﻬﺎ اﻟﻌﻤﺪة و اﻟﺤﺎوي اﻟﺼﻐﯿﺮ و ﻣﺨﺘﺼﺮ اﺑﻦ اﻟﺤﺎﺟﺐ اﻻﺻﻠﯽ و اﻟﻤﻠﺤﮥ‬‫و اﻟﻔﯿﮥ اﻟﻌﺮاﻗﯽ و ﻏﯿﺮﻫﺎ و ﺑﺤﺚ ﻓﯽ ﺻﻐﺮه و ﻫﻮ ﺑﻤﮑﮥ اﻟﻌﻤﺪة ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻤﺎل اﺑﻦ ﻇﻬﯿﺮة ﺛﻢ ﻗﺮء ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺪر اﻻﺷﯿﻄﯽ ﺑﺎﻟﻘﺎﻫﺮة ﺷﯿﺌﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ‬‫و ﺑﻌﺪ ﺑﻠﻮﻏﻪ ﻻزم اﺣﺪ اوﺻـﯿﺎﺋﻪ اﻟﺸـﻤﺲ ﺑﻦ اﻟﻘﻄﺎن ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ و اﻟﺤﺴﺎب و ﻏﯿﺮﻫﺎ و ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﺟﺎﻧﺒﺎ ﮐﺒﯿﺮا ﻣﻦ اﻟﺤﺎوي و ﮐﺬا ﻻزم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 236‬از ‪581‬‬‫ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﻌﺮﺑﯿـﮥ اﻟﻨﻮر اﻻـدﻣﯽ و ﺗﻔﻘﻪ ﺑﺎﻻﺑﻨﺎﺳـﯽ ﺑﺤﺚ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﻬـﺎج و ﻏﯿﺮه و اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﻣﻼـزﻣﺘﻪ اﯾﻀـﺎ ﻻﺧﺘﺼﺎﺻﻪ ﺑﺎﺑﯿﻪ و ﺑﺎﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ‬‫ﻻزﻣﻪ ﻣـﺪة و ﺣﻀـﺮ دروﺳﻪ اﻟﻔﻘﻬﯿـﮥ و ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﺮوﺿﮥ و ﻣﻦ ﮐﻼﻣﻪ ﻋﻠﯽ ﺣﻮاﺷـﯿﻬﺎ و ﺳـﻤﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻘﺮاءة اﻟﺸـﻤﺲ اﻟﺒﺮﻣﺎوي ﻓﯽ‬‫ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﻟﻤﺰﻧﯽ و ﺑـﺎﺑﻦ اﻟﻤﻠﻘﻦ ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﻄﻌـﮥ ﮐﺒﯿﺮة ﻣﻦ ﺷـﺮﺣﻪ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﻬـﺎج و ﻻـزم اﻟﻌﺰ ﺑﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻓﯽ ﻏـﺎﻟﺐ اﻟﻌﻠﻮم اﻟّﺘﯽ ﮐﺎن‬‫ﯾﻘﺮﯾﻬﺎ دﻫﺮا و ﻣﻤﺎ اﺧﺬه ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ﺷـﺮح اﻟﻤﻨﻬﺎج اﻻﺻـﻠﯽ و ﻓﯽ ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ و ﺷـﺮﺣﻪ ﻟﻠﻌﺰ و ﻓﯽ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ اﻻﺻـﻠﯽ و اﻟﻨﺼﻒ اﻻّول ﻣﻦ‬‫ﺷﺮﺣﻪ اﻟﻌﻀﺪ و ﻓﯽ اﻟﻤﻄﻮل و ﻋﻠﻖ ﻋﻨﻪ ﺑﺨﻄﻪ اﮐﺜﺮ ﺷﺮح ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ و ﺣﻀﺮ دروس اﻟﻬﻤﺎم اﻟﺨﻮارزﻣﯽ و ﻣﻦ ﻗﺒﻠﻪ دروس ﻗﻨﺒﺮ ﻟا ﻌﺠﻤﯽ‬‫و اﺧـﺬ اﯾﻀﺎ ﻋﻦ اﻟﺒﺪر ﺑﻦ اﻟﻄﻨﺒﺮي و اﺑﻦ اﻟﺼﺎﺣﺐ و اﻟﺸـﻬﺎب اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﻮﺻـﯿﺮي و ﻋﻦ اﻟﺠﻤﺎل اﻟﻤﺎرداﻧﯽ اﻟﻤﻮﻗﺖ اﻟﺤﺎﺳﺐ و‬‫اﻟﻠﻐﮥ ﻋﻦ اﻟﻤﺠﺪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘﺎﻣﻮس و اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ ﻋﻦ اﻟﻐﻤﺎري و اﻟﻤﺤﺐ ﺑﻦ ﻫﺸﺎم و اﻻدب و اﻟﻌﺮوض و ﻧﺤﻮﻫﻤﺎ ﻋﻦ اﻟﺒﺪر اﻟﺒﺸﺘﮑﯽ و اﻟﮑﺘﺎﺑﮥ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺮﻗﺘﺎوي و اﻟﻨﻮر اﻟﺒﺪﻣﺎﺻـﯽ و اﻟﻘﺮاءات ﻋﻦ اﻟﺘﻨﻮﺧﯽ ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﺴـﺒﻊ اﻟﯽ اﻟﻤﻔﻠﺤﻮن وﺟﻮده ﻗﺒﻞ ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮه وﺟـﺪ ﻓﯽ‬‫اﻟﻔﻨﻮن ﺣﺘﯽ ﺑﻠﻎ اﻟﻐﺎﯾـﮥ و ﺣﺒﺐ اﻟﱠﻠﻪ إﻟﯿﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﺎﻗﺒﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﮑﻠﯿﺘﻪ و ﻃﻠﺒﻪ ﻣﻦ ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﻫﻠﻢ ﺟﺮا ﻟﮑﻨﻪ ﻟﻢ ﯾﻠﺰم اﻟﻄﻠﺐ اﻻ ﻣﻦ‬‫ﺳﻨﮥ ﺳﺖ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ ﻓﻌﮑﻒ ﻋﻠﯽ اﻟﺰﯾﻦ اﻟﻌﺮاﻗﯽ و ﺗﺨﺮج ﺑﻪ و اﻧﺘﻔﻊ ﺑﻤﻼزﻣﺘﻪ و ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻔﯿﺘﻪ و ﺷـﺮﺣﻬﺎ و ﻧﮑﺘﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح دراﯾﮥ و‬‫ﺗﺤﻘﯿﻘﺎ و اﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﮑﺒﺎر و اﻻﺟﺰاء اﻟﻘﺼﺎر و ﺣﻤﻞ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ اﻣﺎﻟﯿﻪ ﺟﻤﻠﮥ و اﺳﺘﻤﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻌﻀﻬﺎ و ﺗﺤﻮل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪279 :‬‬‫اﻟﯽ اﻟﻘﺎﻫﺮة ﻓﺴـﮑﻨﻬﺎ ﻗﺒﯿﻞ اﻟﻘﺮن و ارﺗﺤﻞ اﻟﯽ اﻟﺒﻼد اﻟﺸﺎﻣﯿﮥ و اﻟﻤﺼـﺮﯾﮥ و اﻟﺤﺠﺎزﯾﮥ و اﮐﺜﺮ ﺟّﺪا ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﻤﻮع و اﻟﺸـﯿﻮخ ﻓﺴﻤﻊ اﻟﻌﺎﻟﯽ و‬‫اﻟﻨﺎزل و اﺧﺬ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﻮخ و اﻻﻗﺮان ﻓﻤﻦ دوﻧﻬﻢ و اﺟﺘﻤﻊ ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﺸﯿﻮخ اﻟﻤﺸﺎر إﻟﯿﻬﻢ و اﻟﻤﻌﻮل ﻓﯽ اﻟﻤﺸﮑﻼت ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺠﺘﻤﻊ ﻻﺣﺪ‬‫ﻣﻦ اﻫﻞ ﻋﺼـﺮه ﻻن ﮐﻞ واﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﮐﺎن ﻣﺘﺒﺤﺮا و راﺳﺎ ﻓﯽ ﻓﻨﻪ اﻟّﺬي اﺷﺘﻬﺮ ﺑﻪ ﻻ ﯾﻠﺤﻖ ﻓﯿﻪ ﻓﺎﻟﺘﻨﻮﺧﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﻘﺮاءات و ﻋﻠﻮ ﺳﻨﺪه ﻓﯿﻬﺎ‬‫و اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ ﻋﻠﻮم اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻣﺘﻌﻠﻘﺎﺗﻪ و اﻟﻬﯿﺜﻤﯽ ﻓﯽ ﺣﻔﻆ اﻟﻤﺘﻮن و اﺳﺘﺤﻀﺎرﻫﺎ و اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ ﻓﯽ ﺳﻌﮥ اﻟﺤﻔﻆ و ﮐﺜﺮة اﻻﻃﻼع و اﺑﻦ‬
‫اﻟﻤﻠﻘﻦ ﻓﯽ ﮐﺜﺮة اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ و اﻟﻤﺠـﺪ اﻟﻔﯿﺮوزآﺑﺎدي ﻓﯽ ﺣﻔﻆ اﻟﻠﻐﮥ و اﻃﻼﻋﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ و اﻟﻐﻤﺎري ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ و ﻣﺘﻌﻠﻘﺎﺗﻬﺎ و ﮐﺬا اﻟﻤﺤﺐ‬‫ﺑﻦ ﻫﺸـﺎم ﮐـﺎن ﺣﺴﻦ اﻟﺘﺼـﺮف ﻓﯿﻬـﺎ ﻟﻮﻓﻮر ذﮐـﺎﺋﻪ و ﮐﺎن اﻟﻐﻤﺎري ﻓﺎﺋﻘﺎ ﻓﯽ ﺣﻔﻈﻬﺎ و اﻟﻌﺰ ﺑﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻓﯽ ﺗﻔﻨﻨﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻮم ﮐﺜﯿﺮة ﺑﺤﯿﺚ اﻧّﻪ‬‫ﮐﺎن ﯾﻘﻮل اﻧﺎ اﻗﺮئ ﻓﯽ ﺧﻤﺴـﮥ ﻋﺸـﺮ ﻋﻠﻤﺎ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻋﻠﻤﺎء ﻋﺼـﺮي اﺳـﻤﺎءﻫﺎ و اذن ﻟﻪ ﺟﻠﻬﻢ او ﺟﻤﯿﻌﻬﻢ ﮐﺎﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ و اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﻓﯽ اﻻﻓﺘﺎء و‬‫اﻟﺘـﺪرﯾﺲ و ﺗﺼﺪي ﻟﻨﺸـﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺼـﺮ ﻧﻔﺴﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ و ﻗﺮاءة و إﻗﺮاء و ﺗﺼـﻨﯿﻔﺎ و اﻓﺘﺎء و ﺷـﻬﺪ ﻟﻪ اﻋﯿﺎن ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﺑﺎﻟﺤﻔﻆ و زادت‬‫ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟّﺘﯽ ﻣﻌﻈﻤﻬﺎ ﻓﯽ ﻓﻨﻮن اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ ﻓﻨﻮن اﻻدب و اﻟﻔﻘﻪ و اﻻﺻـﻠﯿﻦ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ ﻣﺎﺋﮥ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ ﺗﺼـﻨﯿﻔﺎ و رزق ﻓﯿﻬﺎ‬‫ﻣﻦ اﻟﺴـﻌﺪ و اﻟﻘﺒﻮل ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري ﺑﺸـﺮح اﻟﺒﺨﺎري اﻟﺬي ﻟﻢ ﯾﺴـﺒﻖ ﻟﻨﻈﯿﺮه اﻣﺮا ﻋﺠﺒﺎ ﺑﺤﯿﺚ اﺳـﺘﺪﻋﯽ ﻃﻠﺒﻪ ﻣﻠﻮك اﻻﻃﺮاف ﺑﺴﺌﻮال‬‫ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﻢ ﻟﻬﻢ ﻓﯽ ﻃﻠﺒﻪ و ﺑﯿﻊ ﺑﻨﺤﻮ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ دﯾﻨﺎر و اﻧﺘﺸـﺮ ﻓﯽ اﻵﻓﺎق و ﻟّﻤﺎ ﺗﻢ ﻟﻢ ﯾﺘﺨﻠﻒ ﻋﻦ وﻟﯿﻤﮥ ﺧﺘﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﺘﺎج و اﻟﺴﺒﻊ وﺟﻮه ﻣﻦ ﺳﺎﺋﺮ‬‫اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ اﻟّﺎ اﻟﻨﺎدر و ﮐﺎن ﻣﺼـﺮوف ذﻟﮏ اﻟﻤﻬّﻢ ﻧﺤﻮ ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ دﯾﻨﺎر و اﻋﺘﻨﯽ ﺑﺘﺤﺼﯿﻞ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ ﺷﯿﻮﺧﻪ و اﻗﺮاﻧﻪ ﻓﻤﻦ دوﻧﻬﻢ و‬‫ﮐﺘﺒﻬـﺎ اﻻﮐـﺎﺑﺮ و اﻧﺘﺸـﺮت ﻓﯽ ﺣﯿﺎﺗﻪ و اﻗﺮأ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻨﻬﺎ و ﺣﻔﻆ ﻏﯿﺮ واﺣـﺪ ﻣﻦ اﻻﺑﻨﺎء ﻋـﺪة ﻣﻨﻬﺎ و ﻋﺮﺿﻮﻫﺎ ﻋﻠﯽ ﺟﺎري اﻟﻌﺎدة ﻋﻠﯽ ﻣﺸﺎﯾﺦ‬‫اﻟﻌﺼـﺮ و اﻧﺸﺪ ﻣﻦ ﻧﻈﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺎﻓﻞ و ﺧﻄﺐ ﻣﻦ دﯾﻮاﻧﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺎﺑﺮ ﻟﺒﻠﯿﻎ ﻧﻈﻤﻪ و ﻧﺜﺮه و ﮐﺎن ﻣﺼﻤﻤﺎ ﻋﻠﯽ ﻋﺪم دﺧﻮﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻘﻀﺎء ﺣﺘﯽ‬‫اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﻮاﻓﻖ ﻟا ﺼـﺪر اﻟﻤﻨـﺎوي ﻟﻤـﺎ ﻋﺮض ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺒـﻞ اﻟﻘﺮآن اﻟﻨﯿﺎﺑـﮥ ﻋﻨﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺛﻢ ﻗـﺪر ان اﻟﻤﻮﯾـﺪ وﻻه اﻟﺤﮑﻢ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﻘﻀﺎﯾﺎ و اﻟﺰم ﻣﻦ‬‫ذﻟـﮏ اﻟﻨﯿﺎﺑـﮥ و ﻟﮑﻨﻪ ﻟﻢ ﯾﺘﻮﺟﻪ إﻟﯿﻬﺎ و ﻻ اﻧﺘـﺪب ﻟﻬﺎ اﻟﯽ ان ﻋﺮض ﻋﻠﯿﻪ اﻻﺳـﺘﻘﻼل ﺑﻪ و أﻟﺰم ﻣﻦ أﺣﺒﺎﺑﻪ ﺑﻘﺒﻮﻟﻪ ﻓﻘﺒﻞ و اﺳـﺘﻘﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺮم‬‫ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﻋﺸﺮﯾﻦ ﺑﻌﺪ ان ﮐﺎن ﻋﺮض ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﯾﺎم اﻟﻤﻮﯾﺪ ﻓﻤﻦ دوﻧﻪ و ﻫﻮ ﯾﺎﺑﯽ و ﺗﺰاﯾﺪ ﻧﺪﻣﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺒﻮل ﻟﻌﺪم ﻓﺮق‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪280 :‬‬‫ارﺑـﺎب اﻟﺪوﻟـﮥ ﺑﯿﻦ اﻟﻌﻠﻤـﺎء و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﻣﺒـﺎﻟﻐﺘﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﻠﻮم ﻟﺮد اﺷـﺎراﺗﻬﻢ و ان ﻟﻢ ﺗﮑﻦ ﻋﻠﯽ وﻓﻖ اﻟﺤﻖ ﺑـﻞ ﯾﻌـﺎدون ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ و اﺣﺘﯿﺎﺟﻪ‬‫ﻟﻤﺪاراة ﮐﺒﯿﺮﻫﻢ و ﺻـﻐﯿﺮﻫﻢ ﺑﺤﯿﺚ ﻻ ﯾﻤﮑﻨﻪ ﻣﻊ ذﻟﮏ اﻟﻘﯿﺎم ﺑﮑﻞ ﻣﺎ ﯾﺮوﻣﻮﻧﻪ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻟﻌﺪل و ﺻﺮح ﺑﺎﻧﻪ ﺟﻨﯽ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﺑﺘﻘﻠﯿﺪ اﻣﺮﻫﻢ‬‫و ان ﺑﻌﻀـﻬﻢ ارﺗﺤـﻞ ﻟﻠﻘـﺎﺋﻪ و ﺑﻠﻐﻪ ﻓﯽ اﺛﻨﺎء ﺗﻮﺟﻬﻪ ﺗﻠﺒﺴﻪ ﺑﻮﻇﯿﻔـﮥ اﻟﻘﻀﺎء ﻓﺮﺟﻊ و ﻟﻢ ﯾﻠﺒﺚ ان ﺻـﺮف ﺛﻢ اﻋﯿـﺪ و ﻻ زال ﮐـﺬﻟﮏ اﻟﯽ ان‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 237‬از ‪581‬‬‫اﺧﻠﺺ ﻓﯽ اﻻﻗﻼع ﻋﻨﻪ ﻋﻘﺐ ﺻـﺮﻓﻪ ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻟﺜﺎﻧﯿﮥ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴﯿﻦ ﺑﻌﺪ زﯾﺎدة ﻣﺪد ﻗﻀﺎﺋﻪ ﻋﻠﯽ اﺣﺪي و ﻋﺸﺮﯾﻦ ﺳﻨﮥ و زﻫﺪ ﻓﯽ‬‫اﻟﻘﻀـﺎء زﻫـﺪا ﺗﺎّﻣـﺎ ﻟﮑﺜﺮة ﻣـﺎ ﺗﻮاﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻻﻧﮑﺎد و اﻟﻤﺤﻦ ﺑﺴـﺒﺒﻪ و ﺻـﺮح ﺑﺎﻧﻪ ﻟﻢ ﺗﺒﻖ ﻓﯽ ﺑـﺪﻧﻪ ﺷـﻌﺮة ﺗﻘﺒﻞ اﺳـﻤﻪ و درس ﻓﯽ اﻣﺎﮐﻦ‬‫ﮐﺎﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ ﺑﺎﻟﺤﺴـﻨﯿﮥ و اﻟﻤﻨﺼﻮرﯾﮥ و اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟﺒﯿﺒﺮﺳـّﯿﮥ و اﻟﺠﻤﺎﻟﯿﮥ اﻟﻤﺴـﺘﺠﺪة و اﻟﺤﺴـﯿﻨﯿﮥ و اﻟﺰﯾﻨﺒﯿﮥ و اﻟﺸـﯿﺨﻮﻧﯿﮥ و ﺟﺎﻣﻊ ﻃﻮﻟﻮن و اﻟﻘﺒﮥ‬‫اﻟﻤﻨﺼﻮرﯾـﮥ و اﻻﺳـﻤﺎع ﺑﺎﻟﻤﺤﻤﻮدﯾـﮥ و اﻟﻔﻘﻪ ﺑﺎﻟﺨﺮوﺑﯿﮥ اﻟﺒﺪرﯾﮥ ﺑﻤﺼـﺮ و اﻟﺸـﺮﯾﻔﯿﮥ اﻟﻔﺨﺮﯾﮥ و اﻟﺸـﯿﺨﻮﻧﯿﮥ و اﻟّﺼﺎﻟﺤﯿﮥ اﻟﻨﺠﻤﯿﮥ و اﻟﺼـﻼﺣﯿﮥ‬‫اﻟﻤﺠـﺎورة ﻟﻠﺸﺎﻓﻌﯽ و اﻟﻤﻮﯾﺪّﯾـﮥ و وﻟﯽ ﻣﺸـﯿﺨﮥ اﻟﺒﯿﺒﺮﺳـﯿﮥ و ﻧﻈﺮﻫﺎ و اﻻﻓﺘﺎء ﺑـﺪار اﻟﻌـﺪل و اﻟﺨﻄﺎﺑـﮥ ﺑﺠﺎﻣﻊ اﻻزﻫﺮ ﺛﻢ ﺑﺠﺎﻣﻊ ﻋﻤﺮو و ﺧﺰن‬‫اﻟﮑﺘﺐ ﺑﺎﻟﻤﺤﻤﻮدّﯾﮥ و اﺷـﯿﺎء ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣّﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺠﺘﻤﻊ ﻟﻪ ﻓﯽ ان واﺣﺪ و اﺻﻠﯽ ﻣﺎ ﯾﻨﯿﻒ ﻋﻠﯽ اﻟﻒ ﻣﺠﻠﺲ ﻣﻦ ﺣﻔﻈﻪ و اﺷﺘﻬﺮ ذﮐﺮه و ﺑﻌﺪ‬‫ﺻﯿﺘﻪ و ارﺗﺤﻞ اﻻﺋﻤﮥ إﻟﯿﻪ و ﺗﺒﺤﺞ اﻷﻋﯿﺎن ﺑﺎﻟﻮﻓﻮد ﻋﻠﯿﻪ و ﮐﺜﺮت ﻃﻠﺒﺘﻪ ﺣﺘﯽ ﮐﺎن روس اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﻦ ﮐّﻞ ﻣﺬﻫﺐ ﻣﻦ ﺗﻼﻣﺬﺗﻪ و اﺧﺬ اﻟﻨﺎس‬‫ﻋﻨﻪ ﻃﺒﻘـﮥ ﺑﻌـﺪ اﺧﺮي و اﻟﺤﻖ اﻻﺑﻨـﺎء ﺑﺎﻵﺑـﺎء و اﻻﺣﻔـﺎد ﺑﻞ و اﺑﻨﺎءﻫﻢ ﺑﺎﻻﺟـﺪاد و ﻟﻢ ﯾﺠﺘﻤﻊ ﻋﻨـﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻬﻢ و ﻗﻬﺮﻫﻢ ﺑـﺬﮐﺎﺋﻪ و ﺷـﻔﻮف‬‫ﺗﺼﻮره و ﺳـﺮﻋﮥ ادراﮐﻪ و اﺗﺴـﺎع ﻧﻈﺮه و وﻓﻮر آداﺑﻪ و اﻣﺘـﺪﺣﻪ اﻟﮑﺒـﺎر و ﺗﺒﺠـﺞ ﻓﺤﻮل اﻟﺸـﻌﺮاء ﺑﻤﻄـﺎرﺣﺘﻪ و ﻃﺎرت ﻓﺘﺎواه اﻟّﺘﯽ ﻻ ﯾﻤﮑﻦ‬‫دﺧﻮﻟﻬﺎ ﺗﺤﺖ اﻟﺤﺼﺮ ﻓﯽ اﻵﻓﺎق و ﺣﺪث ﺑﺎﮐﺜﺮ ﻣﺮوﯾﺎﺗﻪ ﺧﺼﻮﺻﺎ اﻟﻤﻄﻮﻻت ﻣﻨﻬﺎ ﮐّﻞ ذﻟﮏ ﻣﻊ ﺷﺪة ﺗﻮاﺿﻌﻪ و ﺣﻠﻤﻪ و ﺑﻬﺎﺋﻪ و ﺗﺤّﺮﯾﻪ ﻓﯽ‬‫ﻣﺎﮐﻠﻪ و ﻣﺸـﺮﺑﻪ و ﻣﻠﺒﺴﻪ و ﺻـﯿﺎﻣﻪ و ﻗﯿﺎﻣﻪ و ﺑﺬﻟﻪ و ﺣﺴﻦ ﻋﺸﺮﺗﻪ و ﻣﺰﯾﺪ ﻣﺪاراﺗﻪ و ﻟﺬﯾﺬ ﻣﺤﺎﺿﺮاﺗﻪ و رﺿﯽ اﺧﻼﻗﻪ و ﻣﯿﻠﻪ ﻻﻫﻞ ﻟا ﻔﻀﺎﺋﻞ‬‫و اﻧﺼﺎﻓﻪ ﻓﯽ اﻟﺒﺤﺚ و رﺟﻮﻋﻪ اﻟﯽ اﻟﺤﻖ و ﺧﺼﺎﻟﻪ اﻟّﺘﯽ ﻟﻢ ﺗﺠﺘﻤﻊ ﻻﺣﺪ ﻣﻦ اﻫﻞ ﻋﺼـﺮه و ﻗﺪ ﺷـﻬﺪ ﻟﻪ اﻟﻘﺪﻣﺎء ﺑﺎﻟﺤﻔﻆ و اﻟﺜﻘﮥ و اﻻﻣﺎﻧﮥ و‬‫اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ اﻟّﺘﺎّﻣﮥ و اﻟﺬﻫﻦ اﻟﻮﻗﺎد و اﻟﺬﮐﺎء اﻟﻤﻔﺮط و ﺳـﻌﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ ﻓﻨﻮن ﺷﺘﯽ و ﺷـﻬﺪ ﻟﻪ ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﺑﺎﻧﻪ اﻋﻠﻢ اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل‬‫ﮐﻞ ﻣﻦ اﻟﺘﻘﯽ اﻧﻔﺎﺳﯽ و اﻟﺒﺮﻫﺎن اﻟﺤﻠﺒﯽ ﻣﺎ راﯾﻨﺎ ﻣﺜﻠﻪ و ﺳﺌﻠﻪ اﻟﻔﺎﺿﻞ ﺗﻌﺰي ﺑﺮﻣﺶ اﻟﻔﻘﯿﻪ أ رأﯾﺖ ﻣﺜﻞ ﻧﻔﺴﮏ ﻓﻘﺎل ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪281 :‬‬‫و َﻓﻼ ﺗَُﺰﱡﮐﻮا َأﻧ ُْﻔَﺴُﮑْﻢ‬‫و ﻣﺤﺎﺳـﻨﻪ ﺟﻤـﮥ و ﻣـﺎ ﻋﺴـﯽ ان اﻗﻮل ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ او ﻣﻦ اﻧـﺎ ﺣﺘﯽ ﯾﻌﺮف ﺑﻤﺜﻠﻪ ﺧﺼﻮﺻـﺎ و ﻗـﺪ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻣﻦ اﻷﻋﯿـﺎن ﻓﯽ اﻟﺘﺼـﺎﻧﯿﻒ‬‫اﻟﻤﺘﺪاوﻟﮥ ﺑﺎﻻﯾﺪي اﻟﺘﻘﯽ اﻟﻔﺎﺳـﯽ ﻓﯽ ذﯾﻞ اﻟﺘﻘﯿﯿﺪ و اﻟﺒﺪر اﻟﺒﺸﺘﮑﯽ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎﺗﻪ ﻟﻠﺸﻌﺮاء و اﻟﺘﻘﯽ اﻟﻤﻘﺮﯾﺰي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻌﻘﻮد اﻟﻔﺮﯾﺪة و اﻟﻌﻼء‬‫ﺑﻦ ﺧﻄﯿﺐ اﻟﻨﺎﺻـﺮﯾﮥ ﻓﯽ ذﯾﻞ ﺗﺎرﯾﺦ ﺣﻠﺐ و اﻟﺸـﻤﺲ ﺑﻦ ﻧﺎﺻـﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻓﯽ ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﻤﺸﺘﺒﻪ و اﻟﺘﻘﯽ ﺑﻦ ﻗﺎﺿﯽ ﺷﻬﺒﮥ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ و اﻟﺒﺮﻫﺎن‬‫اﻟﺤﻠـﺒﯽ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﻣﺠـﺎﻣﯿﻌﻪ و اﻟﺘﻘﯽ ﺑـﻦ ﻓﻬـﺪ اﻟﻤﮑﯽ ﻓﯽ ذﯾـﻞ ﻃﺒﻘـﺎت اﻟﺤﻔـﺎظ و اﻟﻘﻄﺐ اﻟﺨﯿﻀـﺮي ﻓﯽ ﻃﺒﻘـﺎت اﻟﺸﺎﻓﻌﯿـﮥ و ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ‬‫اﺻـﺤﺎﺑﻨﺎ ﮐﺎﺑﻦ ﻓﻬﺪ اﻟﻨﺠﻢ ﻓﯽ ﻣﻌﺎﺟﯿﻤﻬﻢ و ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﻓﯽ اﻟﻮﻓﯿﺎت و ﻫﻮ ﻧﻔﺴﻪ ﻓﯽ رﻓﻊ اﻻﺻﺮ و ﮐﻔﯽ ﺑﺬﻟﮏ ﻓﺨﺮا و ﺗﺠﺎﺳﺮت ﻓﺎوردﺗﻪ ﻓﯽ‬‫ﻣﻌﺠﻤﯽ و اﻟﻮﻓﯿﺎت و ذﯾﻞ اﻟﻘﻀﺎة ﺑﻞ و اﻓﺮدت ﻟﻪ ﺗﺮﺟﻤـﮥ ﺣﺎﻓﻠـﮥ ﻻ ﯾﻔﯽ ﺑﺒﻌﺾ اﺣﻮاﻟﻪ ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪ ﺿـﺨﻢ او ﻣﺠﻠـﺪﯾﻦ ﮐﺘﺒﻬﺎ اﻻﺋّﻤـ ﮥ ﻋﻨﯽ و‬‫اﻧﺘﺸـﺮت ﻧﺴـﺨﻬﺎ و ﺣـﺪﺛﺖ ﺑﻬﺎ اﻻﮐﺎﺑﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﺮة ﺑﮑﻞ ﻣﻦ ﻣﮑـﮥ و اﻟﻘﺎﻫﺮة و ارﺟﻮ ﮐﻤﺎ ﺷـﻬﺪ ﺑﻪ ﻏﯿﺮ واﺣـﺪ ان ﺗﮑﻮن ﻏﺎﯾﮥ ﻓﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﺳـﻤﯿﺘﻬﺎ‬‫اﻟﺠﻮاﻫﺮ و اﻟـﺪرر و ﻗـﺪ ﻗﺮأت ﻋﻠﯿﻪ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﺟـﺪا ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ و ﻣﺮوﯾﺎﺗﻪ ﺑﺤﯿﺚ ﻻ اﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﺷﺎرﮐﻨﯽ ﻓﯽ ﻣﺠﻤﻮﻋﻬﺎ و ﮐﺎن رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻮّدﻧﯽ‬‫ﮐﺜﯿﺮا و ﯾﻨﻮه ﺑﺬﮐﺮي ﻓﯽ ﻏﯿﺒﺘﯽ ﻣﻊ ﺻـﻐﺮ ﺳﻨﯽ ﺣﺘﯽ ﻗﺎل ﻟﯿﺲ ﻓﯽ ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ ﻣﺜﻠﻪ و ﮐﺘﺐ ﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﻋﺪة ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﯽ و اذن ﻟﯽ ﻓﯽ اﻻﻗﺮاء و‬‫اﻻﻓﺎدة ﺑﺨﻄﻪ و أﻣﺮﻧﯽ ﺑﺘﺨﺮﯾـﺞ ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻢ اﻣﻼه و ﻟﻢ ﯾﺰل ﻋﻠﯽ ﺟﻼﻟﺘﻪ و ﻋﻈﻤﺘﻪ ﻓﯽ اﻟﻨﻔﻮس و ﻣـﺪاوﻣﺘﻪ ﻋﻠﯽ اﻧﻮاع اﻟﺨﯿﺮات اﻟﯽ ان ﺗﻮﻓﯽ‬‫ﻓﯽ اواﺧﺮ ذي اﻟﺤﺠﮥ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﮐﺎن ﻟﻪ ﻣﺸﻬﺪ ﻟﻢ ﯾﺮ ﻣﻦ ﺣﻀﺮه ﻣﻦ اﻟﺸﯿﻮخ ﻓﻀﻼ ﻋﻤﻦ دوﻧﻬﻢ ﻣﺜﻠﻪ و ﺷﻬﺪ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و‬‫اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻓﻤﻦ دوﻧﻬﻤﺎ اﻟﺼـﻠﻮة ﻋﻠﯿﻪ و ﻗـﺪم اﻟﺴـﻠﻄﺎن اﻟﺨﻠﯿﻔـﮥ ﻟﻠـّﺼ ﻠﻮة و دﻓﻦ ﺗﺠﺎه ﺗﺮﺑﮥ اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ ﺑﺎﻟـّﺼ ﺮاﻓﮥ و ﺗﺰاﺣﻢ اﻻﻣﺮاء و اﻻﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﯽ‬‫ﺣﻤـﻞ ﻧﻌﺸﻪ و ﻣﺸـﯽ اﻟﯽ ﺗﺮﺑﺘﻪ ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﻤﺶ ﻧﺼﻒ ﻣﺴﺎﻓﺘﻬﺎ ﻗﻂ و ﻟﻢ ﯾﺨﻠﻒ ﺑﻌـﺪه ﻓﯽ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﺜﻠﻪ و رﺛﺎه ﻏﯿﺮ واﺣـﺪ ﺑﻤﺎ ﻣﻘﺎﻣﻪ اﺟﻞ ﻣﻨﻪ‬‫رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و اﯾﺎﻧﺎ و ﻧﯿﺰ ﺳـﺨﺎوي در ذﯾﻞ ﻃﺎﻫﺮ ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺷـﯿﺨﯽ اﻻﺳـﺘﺎذ ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻌﺼـﺮ‬‫ﻋّﻠﺎﻣﮥ اﻟﺪﻫﺮ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﺣﺎﻣﻞ ﻟﻮاء ﺳﻨﮥ ﺳّﯿﺪ اﻻﻧﺎم ﻗﺎﺿﯽ اﻟﻘﻀﺎة اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ اﺑﻦ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻘﻄﺐ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ‬‫ﻧﺎﺻـﺮ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻦ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﮑﻨﺎﻧﯽ اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ اﻟﻤﺼـﺮي ﺛﻢ اﻟﻘﺎﻫﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﺮف ﺑﺎﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﺼـﻨﻒ اﻻﺻﻞ اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ‬‫اﺳﺎﺗـﺬﺗﻪ و اذن ﻟﻪ ﺟﻠﻬﻢ او ﺟﻤﯿﻌﻬﻢ ﮐﺎﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ و اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﻓﯽ اﻻﻓﺘﺎء و اﻟﺘـﺪرﯾﺲ و ﺗﺼﺪي ﻟﻨﺸـﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻋﮑﻒ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ و ﻗﺮاءة و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 238‬از ‪581‬‬‫اﻗﺮأ و ﺗﺼـﻨﯿﻔﺎ و اﻓﺘـﺎء و زادت ﺗﺼـﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟّﺘﯽ ﻣﻌﻈﻤﻬﺎ ﻓﯽ ﻓﻨﻮن اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻓﯿﻬﻤﺎ ﻣﻦ ﻓﻨﻮن اﻻدب و اﻟﻔﻘﻪ و اﺻﻮﻟﻪ و اﺻﻮل اﻟـﺪﯾﻦ و ﻏﯿﺮ‬‫ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ ﻣﺎﺋﮥ و ﺧﻤﺴﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪282 :‬‬‫ﺗﺼـﻨﯿﻔﺎ و رزق ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﺴـﻌﺪ و اﻟﻘﺒﻮل ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري ﺑﺸـﺮح اﻟﺒﺨﺎري اﻟﺬي ﻟﻢ ﯾﺴـﺒﻖ اﻟﯽ ﻧﻈﯿﺮه اﻣﺮا ﻋﺠﯿﺒﺎ ﺑﺤﯿﺚ اﺳـﺘﺪﻋﯽ ﻃﻠﺒﻪ‬‫ﻣﻠﻮك اﻻﻃﺮاف ﺑﺴﺆال ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﻢ ﻟﻬﻢ ﻓﯽ ذﻟﮏ و ﺑﯿﻊ ﺑﻨﺤﻮ ﺛﻠﺚ ﻣﺎﺋﮥ دﯾﻨﺎر و ﻟﻤﺎ ﺗﻢ ﻟﻢ ﯾﺘﺨﻠﻒ ﻋﻦ اﻟﺤﻀﻮر ﻋﻨﻪ ﻓﯽ وﻟﯿﻤﮥ ﺧﺘﻤﻪ ﻣﻦ ﺳﺎﺋﺮ‬‫اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ اﻟّـﺎ اﻟﻨـﺎدر ﺑﺤﯿﺚ ﮐﺎن اﻣﺮا ﯾﻔﻮق اﻟﻮﺻﻒ ﺑﻠﻎ اﻟﻤﺼـﺮف و ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﻤﻬّﻢ ﻧﺤﻮ ﺧﻤﺲ ﻣﺎﺋـﮥ دﯾﻨﺎر و اﻋﺘﻨﯽ ﺑﺘﺤﺼـﯿﻞ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ‬‫ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻪ و اﻗﺮاﻧﻪ ﻓﻤﻦ دوﻧﻬﻢ و ﮐﺘﺒﻬـﺎ اﻻﮐـﺎﺑﺮ و اﻧﺘﺸـﺮت ﻓﯽ ﺣﯿـﺎﺗﻪ و اﻗﺮأ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻨﻬﺎ و ﺣﻔﻆ ﻏﯿﺮ واﺣـﺪ ﻣﻦ اﻻﺑﻨﺎء ﻋـﺪة ﻣﻨﻬﺎ و‬‫ﻋﺮﺿﻮﻫـﺎ ﻋﻠﯽ ﺟـﺎري اﻟﻌﺎدة ﻋﻠﯽ ﻣﺸﺎﯾـﺦ اﻟﻌﺼـﺮ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و اﻣﻠﯽ ﻣﺎ ﯾﻨﯿﻒ ﻋﻠﯽ اﻟﻒ ﻣﺠﻠﺲ ﻣﻦ ﺣﻔﻈﻪ و اﺷـﺘﻬﺮ ذﮐﺮه و ﺑﻌـﺪ وﺻـﯿﺘﻪ‬‫ارﺗﺤﻞ اﻷﺋّﻤـ ﮥ إﻟﯿﻪ و ﺗﺒﺠـﺞ اﻟﻔﻀـﻼء ﺑﺎﻟﻮﻓﻮد ﻋﻠﯿﻪ و ﮐﺜﺮت ﻃﻠﺒﺘﻪ ﺣﺘﯽ ﮐﺎن رؤس اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﻦ ﮐﻞ ﻣﺬﻫﺐ ﺗﻼﻣﺬﺗﻪ و ﻟﻢ ﯾﺠﺘﻤﻊ ﻋﻨﺪ اﺣﺪ‬‫ﻣﺠﻤـﻮﻋﻬﻢ و ﻗﻬﺮﻫـﻢ ﺑـﺬﮐﺎﺋﻪ و ﺷـﻔﻮف ﻧﻈﺮه و ﺳـﺮﻋﮥ ادراﮐﻪ و اﺗﺴـﺎع ﻧﻈﺮه و وﻓـﻮر آداﺑﻪ و اﻣﺘـﺪﺣﻪ اﻟﮑﺒـﺎر و ﯾﺘﺒﺠـﺢ ﻓﺤـﻮل ﻟا ﺸـﻌﺮاء‬‫ﺑﻤﻄﺎرﺣـﺎﺗﻪ و ﻃـﺎرت ﻓﺘﻮاه اﻟّﺘﯽ ﻻـ ﯾﻤﮑﻦ دﺧﻮﻟﻬـﺎ ﺗﺤﺖ اﻟﺤﺼـﺮ ﻓﯽ اﻵﻓـﺎق و ﺣـﺪث ﺑـﺎﮐﺜﺮ ﻣﺮوّﯾﺎﺗﻪ ﺧﺼﻮﺻﺎ اﻟﻤﻄﻮﻻت ﻣﻨﻬﺎ ﻣﻊ ﺷـﺪة‬‫ﺗﻮاﺿـﻌﻪ و ﺣﻠﻤﻪ و ﺑﻬﺎﺋﻪ و ﺗﺤﺮﯾﻪ ﻓﯽ ﻣﺎﮐﻠﻪ و ﻣﺸﺎرﺑﻪ و ﻣﻠﺒﺴﻪ و ﺻـﯿﺎﻣﻪ و ﻗﯿﺎﻣﻪ و ﺑﺬﻟﻪ و ﺣﺴﻦ ﻋﺸﺮﺗﻪ و ﻣﺰﯾﺪ ﻣﺪاراﺗﻪ و ﻟﺬﯾﺬ ﻣﺤﺎﺿﺮاﺗﻪ‬‫و رﺿـﯽ اﺧﻼﻗﻪ و ﻣﯿﻠﻪ ﻻﻫﻞ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ و اﻧﺼﺎﻓﻪ ﻓﯽ اﻟﺒﺤﺚ و رﺟﻮﻋﻪ اﻟﯽ اﻟﺤﻖ و ﺧﺼﺎﻟﻪ اﻟﺘﯽ ﻟﻢ ﯾﺠﺘﻤﻊ ﻻﺣﺪ ﻣﻦ اﻫﻞ ﻋﺼﺮه و ﻗﺪ ﺷﻬﺪ‬‫ﻟﻪ اﻟﻘﺪﻣﺎء ﺑﺎﻟﺤﻔﻆ و اﻟﺜﻘﮥ و اﻻﻣﺎﻧﮥ و اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ اﻟﺘﺎﻣﮥ و اﻟﺬﻫﻦ اﻟﻮﻗﺎد و اﻟﺬﮐﺎء اﻟﻤﻘﺮط و ﺳﻌﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ ﻓﻨﻮن ﺷﺘﯽ و ﺷﻬﺪ ﻟﻪ ﺷﯿﺨﻪ اﻟﻌﺮاﻗﯽ‬‫ﺑﺄﻧﻪ اﻋﻠﻢ اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗﺎل ﮐّﻞ ﻣﻦ اﻟﺘﻘﯽ اﻟﻔﺎﺳـﯽ و اﻟﺒﺮﻫﺎن اﻟﺤﻠﺒﯽ ﻣﺎ راﯾﻨﺎ ﻣﺜﻠﻪ و ﺳﺎﻟﻪ اﻻﻣﯿﺮ ﺗﻐﺮي ﯾﺮﻣﺶ أ رأﯾﺖ ﻣﺜﻞ ﻧﻔﺴـﮏ‬‫ﻓﻘﺎل ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﻼ ﺗﺰﮐﻮا اﻧﻔﺴـﮑﻢ و ﻣﺤﺎﺳـﻨﻪ ﺟﻤﮥ و ﻣﺎ ﻋﺴـﯽ ان اﻗﻮل ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ و ﻣﻦ اﻧﺎ ﺣﺘﯽ ﯾﻌﺮف ﺑﻤﺜﻠﻪ ﺧﺼﻮﺻﺎ و ﻗﺪ‬‫ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻣﻦ اﻻﮐﺎﺑﺮ ﻓﯽ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﻤﺘﺪاوﻟـﮥ ﺑﺎﻻﯾـﺪي اﻟﺘﻘﯽ اﻟﻔﺎﺳـﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ذﯾﻞ اﻟﺘﻘﯿﯿـﺪ و اﻟﺒـﺪر اﻟﺒﺸـﺘﮑﯽ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎﺗﻪ ﻟﻠﺸـﻌﺮاء و اﻟﺘﻘﯽ‬‫اﻟﻤﻘﺮﯾﺰي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻌﻘﻮد و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻻﻣﺎﺳـﯽ در ﺣﺎﺷﯿﻪ روض اﻻﺧﯿﺎر ﮔﻔﺘﻪ اﻧﺸﺪ اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﺑﻮ‬‫اﻟﻔﻀﻞ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻌﺴﻘﻼﻧﯽ اﻟﻤﺼﺮي اﻟﻤﻮﻟﺪ و اﻟﻤﻨﺸﺄ ﻧﺰﯾﻞ اﻟﻘﺎﻫﺮة وﻟﺪ ﻓﯽ ﺷﻌﺒﺎن ﺳﻨﮥ ﺛﻠﺚ و‬‫ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻣﺎت ﻟﯿﻠـﮥ اﻟﺴـﺒﺖ ﺑﻌـﺪ اﻟﻌﺸﺎء ﺑﻨﺤﻮ ﻋﺸـﺮﯾﻦ درﺟـﮥ ﺛﺎﻣﻦ ذي اﻟﺤﺠﮥ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ و ﺻـﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺨﻠﯿﻔﮥ و ﮐﺎن ﯾﻮم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪283 :‬‬‫وﻓﺎﺗﻪ ﯾﻮﻣﺎ ﻋﻈﯿﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺮ ﻓﯽ اﻟﻘﺎﻫﺮة ﻣﺜﻠﻪ ﻋﻦ ﺑﻌﺾ اﻟﺼـﻠﺤﺎء ان اﻟﺨﻀـﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺻّﻠﯽ اﻟّﺼﻠﻮة ﻋﻠﯿﻪ و ﻟﻪ ﻣﺆﻟﻔﺎت ﻣﺜﻞ ﺷﺮح اﻟﺒﺨﺎري و‬‫اﻟﺘﻮارﯾﺦ ﻧﺤﻮ ﻋﺸـﺮة ﻣﺠﻠﺪات و ﻏﯿﺮﻫﺎ درس و اﻓﺘﯽ و ﻗﻀـﯽ ﻣﺮارا ﮐﺜﯿﺮة ﻋﺴـﻘﻼن ﺑﻠﺪة ﻗﺮﯾﺒﮥ اﻟﯽ ﻣﺼﺮ و رﺿﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ ﺣﯿـﺪر اﻟﺸﺎﻣﯽ در ﺗﻨﻀـﯿﺪ اﻟﻌﻘﻮد اﻟﺴـﻨﯿﮥ ﺑﺘﻤﻬﯿـﺪ اﻟﺪوﻟـﮥ اﻟﺤﺴـﻨﯿﮥ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﻌﺎﻟﻢ‬‫اﻟﻌﻼﻣـﮥ و اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﻔﻬﺎﻣﮥ اﻟﺤﺠﮥ اﻟﺒﺎﻟﻐﮥ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﮑﻨﺎﻧﯽ اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ اﻟﻤﺼـﺮي اﻟﻤﻌﺮوف‬‫ﺑـﺎﺑﻦ ﺣﺠﺮ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ازﻧﯿﻘﯽ در ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ اﻟﺘﻮارﯾـﺦ ﺗﺎرﯾـﺦ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﺠﻠـﺪان و ﺗﺎرﯾـﺦ آﺧﺮ ﻟﻪ اﺑﻨﺎء اﻟﻐﻤﺮ ﺑﺎﺑﻨﺎء اﻟﻌﻤﺮ‬‫ﻣﺠﻠﺪان و ﻟﻪ اﯾﻀﺎ اﻟﺪرر اﻟﮑﺎﻣﻨﮥ ﻓﯽ اﻋﯿﺎن اﻟﻤﺎﺋﮥ اﻟﺜﺎﻣﻨﮥ و ﻫﻮ اﻻﻣﺎم اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻌﺼـﺮ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﻋﻼء اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ ﺗﻮﻓﯽ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺴـﺒﺖ ﻓﯽ ﺛﺎﻣﻦ ﻋﺸـﺮ ذي اﻟﺤﺠﮥ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﺛﻤﺎن ﻣﺎﺋﮥ و‬‫ﮐﺎن ﻋﻤﺮه إذ ذاك ﺗﺴـﻌﮥ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ارﺑﻌﮥ اﺷﻬﺮ و ﻋﺸﺮة اﯾﺎم و ﺻﻠّﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ و ﻣﻦ ﺟﻤﻠﺘﻬﻢ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﻟﺨﻀﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫راه ﻋﺼﺎﺑﮥ ﻣﻦ اﻻوﻟﯿﺎء و ﮐﺎن ﻣﻮﻟﺪه ﺳﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ در ﺷﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﮑﺘﺎﻧﯽ اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ ﺛﻢ اﻟﻤﺼـﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث و‬‫ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻋﺎﻧﯽ اوﻻ اﻻدب و ﺗﻌﻠﻢ اﻟﺸﻌﺮ ﻓﺒﻠﻎ اﻟﻐﺎﯾﮥ ﺛﻢ ﻃﻠﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﺴﻤﻊ اﻟﮑﺜﯿﺮ و رﺣﻞ و ﺑﺮع ﻓﯿﻪ و ﺗﻘﺪم ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ ﻓﻨﻮﻧﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 239‬از ‪581‬‬‫اﻧﺘﻬﺖ إﻟﯿﻪ اﻟﺮﺣﻠـﮥ و اﻟﺮﯾﺎﺳـﮥ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﺑﺎﺳـﺮﻫﺎ ﻓﻠﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ ﻋﺼـﺮه ﺣﺎﻓـﻆ ﺳﻮاه و اﻟّﻒ ﮐﺘﺒـﺎ ﮐـﺜﯿﺮة و اﻣﻠﯽ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ اﻟﻒ‬‫ﻣﺠﻠﺲ و ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ذي اﻟﻘﻌـﺪة ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺛﻤﺎن ﻣﺎﺋﮥ ﻗﺎل اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﺧﺘﻢ ﺑﻪ اﻟﻔّﻦ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﻟﮑﺮدي در اﻋﻤﺎل اﻟﻔﮑﺮ و اﻟﺮواﯾﺎت ﮔﻔﺘﻪ اﻗﻮل و ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ان ﮐﺎن ﺑﺎرﻋﺎ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺘﻘﺪﻣﺎ ﻓﯽ ﻓﻨﻮﻧﻪ ﺣﻘﯿﻘﺎ ﺑﻤﺎ‬‫ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺑﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﮐﻤﺎ ﯾﻨﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ذﯾﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﻟﻠﺬﻫﺒﯽ ﻣﻦ ﻗﻮﻟﻪ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم و اﻣﺎم اﻟﺤﻔﺎظ‬‫ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ و ﺣﺎﻓﻆ اﻟﺪﯾﺎر اﻟﻤﺼـﺮﯾﮥ ﺑﻞ ﺣﺎﻓﻆ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻣﻄﻠﻘﺎ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﮑﻨﺎﻧﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ ﺛﻢ اﻟﻤﺼـﺮي اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﻻزم ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﺎ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﻌﺮاﻗﯽ و ﺑﺮع ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺗﻘﺪم‬‫ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ ﻓﻨﻮﻧﻪ اﻧﺘﻬﯽ اﻟﻐﺮض ﻣﻨﻪ و ﻟﮑﻦ اﻟﺤﻖ اﻟّﺬي ﻣﺎ ﯾﻨﮑﺮه ﮐﻞ ﻣﻨﺼﻒ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻪ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﺣﺎﻣﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﻘﺬ ﻣﻦ اﻟﻀـﻼل ان اﻟﺤﺎذق ﻓﯽ‬‫ﺻﻨﺎﻋﮥ واﺣﺪة ﻟﯿﺲ ﯾﻠﺰم ان ﯾﮑﻮن ﺣﺎذﻗﺎ ﻓﯽ ﮐﻞ ﺻﻨﺎﻋﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪284 :‬‬‫و ﻻ ﯾﻠﺰم ان ﯾﮑﻮن اﻟﺤﺎذق ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﮑﻼم ﺣﺎذﻗﺎ ﻓﯽ اﻟﻄﺐ و ﻻ ان ﯾﮑﻮن اﻟﺠﺎﻫﻞ ﻓﯽ اﻟﻌﻘﻠﯿﺎت ﺟﺎﻫﻼ ﻓﯽ اﻟﻨﺤﻮ ﺑﻞ ﻟﮑّﻞ ﺻـﻨﺎﻋﮥ اﻫﻞ‬‫ﺑﻠﻐﻮا ﻓﯿﻬﺎ رﺗﺒـﮥ اﻟﺒﺮاﻋـﮥ و اﻟﺴـﺒﻖ و ان ﮐﺎن اﻟﺠﻬﻞ ﻗﺪ ﯾﻠﺰﻣﻬﻢ ﻓﯽ ﻏﯿﺮﻫﺎ اﻧﺘﻬﯽ و ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺪﻫﺎن ﻧﯿﺰ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﺘﺎب ﻓﺘﺢ‬‫اﻟﺒﺎري ﺷـﺮح ﺻﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨﺎري ﻟﺨﺎﺗﻤﮥ اﻟﺤﻔﺎظ أﺑﯽ اﻟﻔﻀﻞ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻌﺴﻘﻼﻧﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﺧﺒﺮ ﺑﻪ ﻋﻦ ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻻﺟﻬﻮري إﺟﺎزة و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺨﻠﯽ اﻟﻤﮑﯽ در رﺳﺎﻟﻪ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ و ﺷـﯿﺦ اﻻﺳﻼم زﮐﺮﯾﺎ‬‫اﺧـﺬ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻌﻠﻮم ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋـﺎت ﮐـﺜﯿﺮة اﺟّﻠﻬﻢ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼـق ﺷـﯿﺦ ﻣﺸﺎﯾـﺦ اﻻﺳـﻼم و ﺳـﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤـﺎء اﻻﻋﻼـم و ﻣﺮﺟﻊ اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ و ﺳـﻨﺪ‬‫اﻟﻤﺪﻗﻘﯿﻦ اﻟﺒﺎﻟﻎ ﻓﯽ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ اﻗﺼـﯽ ﻏﺎﯾﮥ ﺑﻼ ﻧﺰاع و اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﻼ دﻓﺎع اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻟﺜﺎﻧﯽ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ اﻣﺎم و ﺷـﯿﺦ وﺣﺪه ﻟﻢ ﺗﺮ ﻋﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻔﻀﻞ و اﻟﮑﻤﺎل ﻗﻂ ﻣﺜﻠﻪ ﺗﻐﻤﺪه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ رﺣﻤﺘﻪ و اﺳـﮑﻨﻪ ﻓﺴـﯿﺢ ﺟﻨﺘﻪ و ﺳـﻨﺪه‬‫ﻣﺸـﻬﻮر ﻣﺬﮐﻮر و ﻧﺨﻠﯽ در رﺳﺎﻟﻪ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﺧﻮد در دﯾﮕﺮ ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ را ﺑﺎﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺷـﯿﺦ اﻟﺴﻨﮥ و اﻣﺜﺎل آن از‬‫اﻟﻘـﺎب ﺟﻠﯿﻠﻪ ﺟﺰﯾﻠﻪ ﯾـﺎد ﮐﺮده ﮐﻤـﺎ ﻻـ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ راﺟﻊ ﺗﻠﮏ اﻟﺮﺳﺎﻟـﮥ و ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ زﻣﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺴـﺨﺎوي ﻓﯽ ﮐﻼﻣﻪ ﻓﯽ ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤﺴـﻠﺴﻞ ﺑﺎﻻﺋﻤﮥ اﻟﺤﻔﺎظ اﻧﻨﯽ ﻟﻢ ار اﺣﻔﻆ ﻣﻦ ﺷـﯿﺨﯽ ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﺎن‬‫رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼـق اﺣﻔـﻆ اﻫﻞ اﻵﻓﺎق ﮐﻤﺎ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺮ اﺣﻔﻆ ﻣﻦ ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﺰﯾﻦ اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﮐﻤﺎ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺮ اﺣﻔﻆ ﻣﻦ اﻟﺼـﻼح اﻟﻌﻼﺋﯽ ﮐﻤﺎ‬‫اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺮ اﺣﻔﻆ ﻣﻦ ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﻤﺰي ﮐﻤﺎ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺮ اﺣﻔﻆ ﻣﻦ اﻟـﺪﻣﯿﺎﻃﯽ اﻟـﺦ ﻓﻬـﺬا ﺣﺎﻓﻈﻬﻢ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ* اﻟﻤﺤﺮز ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻟﻔﻀﻞ ﻋﻈﯿﻢ‬‫اﻟﺨﻄﺮ* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺬي اﺷـﺮق و ﺑﻬﺮ و اﺋﺘﻠﻖ و ازدﻫﺮ* و ﺣﺴـﻨﻪ رﻏﻤﺎ ﻻﻧﻒ ﻣﻦ ﺗﻮﻟﯽ و ﻧﻔﺮ* و ﻧﻔﯽ وﺿـﻌﻪ ﻗﻤﻌﺎ ﻟﺮأس ﻣﻦ‬‫أﺑﯽ و ﮐﻔﺮ* ﻓﯿﺎ ﻋﺠﺒﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﻮﺳـﯿﻊ اﻟﻨﻈﺮ* اﻟﺤﺪﯾﺪ اﻟﺒﺼـﺮ* ﮐﯿﻒ آﺛﺮ وﺗﯿﺮة اﻟﺠﺤﻮد و اﻻﺷـﺮ* و اﺧﺘﺎر ﺳﺒﯿﻞ اﻟﻨﻔﻮر و ﻟا ﺒﻄﺮ* و‬‫اﻟﻘﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻓﯽ ﻣﻐﺎوي اﻟﻐﺮور و اﻟﻐﺮر* و اردي ﻧﺼﻔﻪ ﻓﯽ ﻣﻬﺎوي اﻟﺒﻮار و اﻟﺨﻄﺮ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺠﺪﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺑﺎﺑﯽ ﺧﺎص ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺣﺪﯾﺚ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و‬‫ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻣﻌﻘﻮد ﻧﻤﻮده و در ان اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺎت ﻋﺪﯾﺪه وارد ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻟﺒﺎب اﻟﺨﺎﻣﺲ ﻋﺸـﺮ ﻓﯽ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳـﻠﻢ دار ﺣﮑﻤـﮥ و ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﻋﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻤﺎ ﺑﺎب و اﻧﻪ اﻋﻠﻢ اﻟﻨﺎس ﺑﺎﻟّﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﺣﮑﺎﻣﻪ و آﯾﺎﺗﻪ و ﮐﻼﻣﻪ ﺑﻼ ارﺗﯿﺎب‬‫ﻋﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪285 :‬‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳـﻠﻢ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اّن اﻟﱠﻠﻪ اﻣﺮﻧﯽ ان ادﻧﯿﮏ ﻓﺎﻋﻠّﻤﮏ ﻟﺘﻌﯽ و اﻧﺰﻟﺖ ﻫـﺬه اﻵﯾـﮥ و ﺗﻌﯿﻬﺎ اذن واﻋﯿـﮥ و اﻧﺖ اذن واﻋﯿـﮥ ﻟﻌﻠﻤﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 240‬از ‪581‬‬‫رواه اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻻﻣـﺎم اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﻠﯿـﮥ و رواه ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻄﺮﯾﻘـﮥ و ﺑﺮﻫﺎن اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ اﻟﺸـﯿﺦ ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻋﻤﺮ اﻟﺴـﻬﺮوردي ﻓﯽ‬‫اﻟﻌﻮارف ﺑﺎﺳـﻨﺎده اﻟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﻟﻔﻈﻪ ﻗﺎل ﺣﯿﻦ ﻧﺰﻟﺖ ﻫﺬه اﻵﯾﮥ ﺗﻌﯿﻬﺎ اذن واﻋﯿﮥ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳﻠﻢ ﻟﻌﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﺳﺎﻟﺖ اﻟﱠﻠﻪ ان ﯾﺠﻌﻠﻬﺎ اذﻧﮏ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ‬‫ﻓﻤﺎ ﻧﺴﯿﺖ ﺷﯿﺌﺎ ﺑﻌﺪه و ﻣﺎ ﮐﺎن ﻟﯽ ان ﻧﺴﯽ‬‫ﻗﺎل ﺷـﯿﺦ اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ و واﺣﺪ اﻻﻗﺮان ﻓﯽ ﻋﻠﻮﻣﻪ و ﻋﺮﻓﺎﻧﻪ اﻟﺸـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻮاﻓﯽ ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺳﺮه ﻓﻠﺬا اﺧﺘﺺ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺑﻤﺰﯾﺪ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ ﺣﺘﯽ‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﻟﻮﻻ ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ و‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ و ﺑـﺎرك و ﺳـﻠﻢ ﻗـﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻊ‬‫اﻻﺻﻮل و ﻗﺎل اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻤﺎ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ‬‫ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻠﯿﺎت ﻋﻠﯿﺎ رواه اﻟﺰرﻧﺪي‬‫و ﻗﺎل ﻫﺬه ﻓﻀﯿﻠﮥ اﻋﺘﺮف ﺑﻪ اﻻﺻﺤﺎب و اﺑﺘﻬﺠﻮا و ﺳﻠﮑﻮا ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻮﻓﺎق و اﻧﺘﻬﺠﻮا‬‫رواه اﻟﻄﺒﺮي و ﻗﺎل اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ و ﻟﻔﻈﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮزدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ در ذﮐﺮ اﺳﻤﺎي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻨﻬﺎ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ‬‫ﺑﺎﺑﻪ رواه اﻟﻄﺒﺮي ﻣﻦ ﺗﺨﺮﯾﺞ أﺑﯽ ﻋﻤﺮ و آورده اﻻﻣﺎم اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﻤﺬﮐﻮر‬‫و ﻗـﺎل ﮐﻤـﺎ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻋﻠﻢ ان اﻟﺒﺎب ﺳـﺒﺐ ﻟﺰوال اﻟﺤﺎﺋﻞ و اﻟﻤﺎﻧﻊ ﻣﻦ اﻟـﺪﺧﻮل اﻟﯽ اﻟﺒﯿﺖ ﻓﻤﻦ أراد اﻟـﺪﺧﻮل و اﺗﯽ اﻟﺒﯿﻮت ﻣﻦ ﻏﯿﺮ‬‫اﺑﻮاﺑﻬﺎ ﺷﻖ و ﻋﺴﺮ ﻋﻠﯿﻪ دﺧﻮل اﻟﺒﯿﺖ ﻓﻬﮑﺬا ﻣﻦ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ و ﻟﻢ ﯾﻄﻠﺐ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﺑﯿﺎﻧﻪ ﻓﺎﻧﻪ ﻻ ﯾﺪرك اﻟﻤﻘﺼﻮد ﻓﺎﻧﻪ‬‫رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﻋﻠﻢ و ﻋﻘﻞ و ﺑﯿﺎن و رّب ﻣﻦ ﮐﺎن ﻋﺎﻟﻤﺎ و ﻻ ﯾﻘﺪر ﻋﻠﯽ اﻟﺒﯿﺎن و اﻻﻓﺼﺎح و ﮐﺎن ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺸﻬﻮرا‬‫ﻣﻦ ﺑﯿﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﺑﺬﻟﮏ ﻓﯿﺎب اﻟﻌﻠﻢ و رواﯾﺘﻪ و اﺳﺘﻨﺒﺎﻃﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻫﻮ ﮐﺎن ﺑﺎﺟﻤﺎع اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﻣﺮﺟﻮﻋﺎ إﻟﯿﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﻮﺛﻮﻗﺎ‬‫ﺑﻔﺘﻮاه و ﺣﮑﻤﻪ و اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﮐﻠﻬﻢ ﯾﺮاﺟﻌﻮﻧﻪ ﻣﻬﻤﺎ اﺷﮑﻞ ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻻ ﯾﺴﺒﻘﻮﻧﻪ و ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﻟﻮﻻ ﻋﻠّﯽ ﻟﻬﻠﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪286 :‬‬‫ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺑﺴﺘﻢ‬‫ﻧﯿﺰ آﻧﮑﻪ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ در ذﮐﺮ اﺳـﻤﺎي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻨﻬﺎ اﻟﻔﺎروق و ﻗﺪ ﺗﻘﺪم ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻗﺒﻞ ذﻟﮏ و اﻧﯽ‬‫ﻗﺪ وﺟﺪت ﺑﺨﻂ ﺑﻌﺾ ﺳﺎدة اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻻﮐﺎﺑﺮ ﻣﺎ ﻫﺬه ﺻﻮرﺗﻪ ﺑﺘﺤﺒﯿﺮ اﻟﻤﺤﺎﺑﺮ ﻣّﻤﺎ‬‫ﻗـﺎل اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻣـﺎم اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ اﻧـﺎ اﻟﻨﻮن و اﻟﻘﻠﻢ و اﻧـﺎ اﻟﻨﻮر و ﻣﺼـﺒﺎح اﻟﻈﻠﻢ اﻧﺎ‬‫اﻟﻄﺮﯾﻖ اﻻـﻗﻮم اﻧﺎ اﻟﻔﺎروق اﻻﻋﻈﻢ اﻧﺎ ﻋﯿﺒـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻧﺎ اوﺑـﮥ اﻟﺤﻠﻢ اﻧﺎ اﻟﻨﺒﺄ اﻟﻌﻈﯿﻢ اﻧﺎ اﻟﺼـﺮاط اﻟﻤﺴـﺘﻘﯿﻢ اﻧﺎ وارث اﻟﻌﻠﻮم اﻧﺎ ﻫﯿﻮﻟﯽ اﻟﻨﺠﻮم اﻧﺎ‬‫ﻋﻤﻮد اﻻﺳـﻼم اﻧﺎ ﻣﮑﺴـﺮ اﻻﺻـﻨﺎم اﻧﺎ ﻟﯿﺚ اﻟﺰﺣﺎم اﻧﺎ اﻧﯿﺲ اﻟﻬﻮام اﻧﺎ اﻟﻔﺨﺎر اﻻﻓﺨﺮ اﻧﺎ اﻟﺼﺪﯾﻖ اﻻﮐﺒﺮ اﻧﺎ اﻣﺎم اﻟﻤﺤﺸـﺮ اﻧﺎ ﺳﺎﻗﯽ اﻟﮑﻮﺛﺮ اﻧﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 241‬از ‪581‬‬‫ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﺮاﯾﺎت اﻧﺎ ﺳـﺮﯾﺮة اﻟﺨﻔّﯿﺎت اﻧﺎ ﺟﺎﻣﻊ اﻻﯾﺎت اﻧﺎ ﻣﻮﻟﻒ اﻟﺸـﺘﺎت اﻧﺎ ﻣﻔﺮج اﻟﮑﺮﺑﺎت اﻧﺎ داﻓﻊ اﻟﺸـﻘﺎة اﻧﺎ ﺣﺎﻓﻆ اﻟﮑﻠﻤﺎت اﻧﺎ ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫اﻻﻣﻮات اﻧﺎ ﺣﻼل اﻟﻤﺸـﮑﻼت اﻧﺎ ﻣﺰﯾﻞ اﻟﺸـﺒﻬﺎت اﻧﺎ ﺻﻨﯿﻌﮥ اﻟﻐﺰوات اﻧﺎ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﻌﺠﺰات اﻧﺎ اﻟﺰﻣﺎم اﻻﻃﻮل اﻧﺎ ﻣﺤﮑﻢ اﻟﻤﻔﺼﻞ اﻧﺎ ﺣﺎﻓﻆ‬‫اﻟﻘﺮآن اﻧـﺎ ﺗﺒﯿـﺎن اﻧـﺎ ﻗﺴـﯿﻢ اﻟﺠﻨﺎن اﻧﺎ ﺷﺎﻃﺮ اﻟﻨﯿﺮان اﻧﺎ ﻣﮑﻠﻢ اﻟﺜﻌﺒﺎن اﻧﺎ ﺣﺎﻃﻢ اﻻوﺛﺎن اﻧﺎ ﺣﻘﯿﻘـﮥ اﻻدﯾﺎن اﻧﺎ ﻋﯿﻦ اﻷﻋﯿﺎن اﻧﺎ ﻗﺮن اﻻﻗﺮان اﻧﺎ‬‫ﻣﺬل اﻟﺸﺠﻌﺎن اﻧﺎ ﻓﺎرس اﻟﻔﺮﺳﺎن اﻧﺎ ﺳﺆال ﻣﺘﯽ اﻧﺎ اﻟﻤﻤﺪوح ﺑﻬﻞ اﺗﯽ اﻧﺎ ﺷﺪﯾﺪ اﻟﻘﻮي اﻧﺎ ﺣﺎﻣﻞ اﻟﻠﻮاء اﻧﺎ ﮐﺎﺷﻒ اﻟﺮدي اﻧﺎ ﺑﻌﯿﺪ اﻟﻤﺪي اﻧﺎ‬‫ﻋﺼـﻤﮥ اﻟﻮري اﻧـﺎ ذﮐﯽ اﻟﻮﻋﯽ اﻧـﺎ ﻗﺎﺗﻞ ﻣﻦ ﺑﻐﯽ اﻧﺎ ﻣﻮﻫﻮب اﻟﺸـﺬا اﻧﺎ اﺛﻤـﺪ اﻟﻘـﺬي اﻧﺎ ﺻـﻔﻮة اﻟﺼـﻔﺎ اﻧﺎ ﮐﻔﻮ اﻟﻮﻓﺎ اﻧﺎ ﻣﻮﺿـﺢ اﻟﻘﻀﺎﯾﺎ اﻧﺎ‬‫ﻣﺴـﺘﻮدع اﻟﻮﺻﺎﯾـﺎ اﻧـﺎ ﻣﻌـﺪن اﻻﻧﺼﺎف اﻧﺎ ﻣﺤﺾ اﻟﻌﻔﺎف اﻧﺎ ﺻﻮاب اﻟﺨﻼف اﻧﺎ رﺟﺎل اﻻﻋﺮاف اﻧﺎ ﺳﻮر اﻟﻤﻌﺎرف اﻧﺎ ﻣﻌﺎرف اﻟﻌﻮارف اﻧﺎ‬‫ﺻـﺎﺣﺐ اﻻذن اﻧﺎ ﻗﺎﺗﻞ اﻟﺠﻦ اﻧﺎ ﯾﻌﺴﻮب اﻟـﺪﯾﻦ و ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻣﺎم اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ اﻧﺎ اول اﻟﺼـﺪﯾﻘﯿﻦ اﻧﺎ اﻟﺤﺒﻞ اﻟﻤﺘﯿﻦ اﻧﺎ دﻋﺎﺋﻢ اﻟـﺪﯾﻦ اﻧﺎ‬‫ﺻﺤﯿﻔﮥ اﻟﻤﺆﻣﻦ اﻧﺎ ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﻬﯿﻤﻦ اﻧﺎ اﻻﻣﺎم اﻻﻣﯿﻦ اﻧﺎ اﻟﺪرع اﻟﺤﺼـﯿﻦ اﻧﺎ اﻟﻀﺎرب ﺑﺎﻟﺴﯿﻔﯿﻦ اﻧﺎ اﻟﻄﺎﻋﻦ ﺑﺎﻟّﺮﻣﺤﯿﻦ اﻧﺎ ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺪر و ﺣﻨﯿﻦ‬‫اﻧﺎ ﺷـﻘﯿﻖ اﻟﺮﺳﻮل اﻧﺎ ﺑﻌﻞ اﻟﺒﺘﻮل اﻧﺎ ﺳـﯿﻒ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺴﻠﻮل اﻧﺎ أوام اﻟﻐﻠﯿﻞ اﻧﺎ ﺷﻔﺎء اﻟﻌﻠﯿﻞ اﻧﺎ ﺳﺆال اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ اﻧﺎ ﻧﺠﺤﮥ اﻟﻮﺳﺎﺋﻞ اﻧﺎ ﻗﺎﻟﻊ ﻟا ﺒﺎب اﻧﺎ‬‫ﻣﻔﺮق اﻻﺣﺰاب اﻧﺎ رﺷـﺪ اﻟﻌﺮب اﻧﺎ ﮐﺎﺷﻒ اﻟﮑﺮب اﻧﺎ ﺳﺎﻗﯽ اﻟﻌﻄﺎش اﻧﺎ اﻟﻨﺎﺋﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺮاش اﻧﺎ اﻟﺠﻮﻫﺮة اﻟﺜﻤﯿﻨـﮥ اﻧﺎ ﺑﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻧﺎ ﺣﮑﻤﮥ‬‫اﻟﺤﮑﻤﮥ اﻧﺎ واﺿﻊ اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ اﻧﺎ ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻧﺎ ﻣﻮﺿﺢ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ اﻧﺎ ﻣﻄﯿﮥ اﻟﻮدﯾﻌﮥ اﻧﺎ ﻣﺒﯿﺪ اﻟﮑﻔﺮة اﻧﺎ اﺑﻮ اﻻﺋّﻤﮥ اﻧﺎ اﻟﺪوﺣﮥ اﻻﺻﯿﻠﮥ اﻧﺎ ﻣﻔﻀﺎل‬‫اﻟﻔﻀﯿﻠﮥ اﻧﺎ ﺧﻠﯿﻔﮥ اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ اﻧﺎ ﺳﻤﯿﺪع اﻟﺒﺴﺎﻟﮥ اﻧﺎ وارث اﻟﻤﺨﺘﺎر اﻧﺎ ﻃﻬﯿﺮ اﻻﻃﻬﺎر اﻧﺎ ﻋﻘﺎب اﻟﮑﻔﻮر اﻧﺎ ﻣﺸﮑﺎة اﻟﻨﻮر اﻧﺎ ﺟﻤﻠﮥ اﻻﻣﻮر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪287 :‬‬‫اﻧﺎ زﻫﺮة اﻟﻨﻮر اﻧﺎ ﺑﺼـﯿﺮة اﻟﺒﺼﺎﺋﺮ اﻧﺎ ذﺧﯿﺮة اﻟﺬﺧﺎﺋﺮ اﻧﺎ ﺑﺸﺎرة اﻟﺒﺸـﺮ اﻧﺎ اﻟﺸـﻔﯿﻊ اﻟﻤﺸﻔﻊ ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺸﺮ اﻧﺎ اﺑﻦ ﻋﻢ اﻟﺒﺸﯿﺮ اﻟﻨﺬﯾﺮ اﻧﺎ ﻃﻮد اﻻﻃﻮاد‬‫اﻧﺎ ﺟﻮد اﻻﺟﻮاد اﻧﺎ ﺣﻠﯿـﮥ اﻟﺨﻠﺪ اﻧﺎ ﺑﯿﻀﮥ اﻟﺒﻠﺪ اﻧﺎ ﺻـﻤﺼﺎم اﻟﺠﻬﺎد اﻧﺎ ﺟﻠﺴﮥ اﻻﺳﺎد اﻧﺎ اﻟﺸﺎﻫﺪ اﻟﻤﺸـﻬﻮد اﻧﺎ اﻟﻌﻬﺪ اﻟﻤﻌﻬﻮد اﻧﺎ ﻣﻨﺤﮥ اﻟﻤﻨﺎﺋﺢ‬‫اﻧﺎ ﺻـﻼح اﻟﻤﺼﺎﻟـﺢ اﻧﺎ ﻏﻤﻀـﮥ اﻟﻐﻮاﻣﺾ اﻧﺎ ﻟﺤﻈـﮥ اﻟﻠﻮاﺣﻆ اﻧﺎ اﻋﺬوﺑـﮥ اﻟﻠﻔﻆ اﻧﺎ اﻋﺠﻮﺑـﮥ اﻟﺤﻔﻆ اﻧﺎ ﻧﻔﯿﺲ اﻟﻨﻔﺎﺋﺲ اﻧﺎ ﻏﯿﺎث اﻟﻀـﻨﮏ اﻧﺎ‬‫ﺳﺮﯾﻊ اﻟﻔﺘﮏ اﻧﺎ رﺣﯿﺐ اﻟﺒﺎع اﻧﺎ وﻗﺮ اﻻﺳﻤﺎع اﻧﺎ ارث اﻟﻮارث اﻧﺎ ﻧﻔﺜﮥ اﻟﻨﺎﻓﺚ اﻧﺎ ﺟﻨﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺎ وﺟﻪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و ﯾﮑﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟـﺪﻻﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﻗـﺎل اﻻﻣـﺎم اﻟﻬﻤـﺎم اﻟﻤﺘﻔﻖ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻮ ﺷـﺎﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم و اﻻﻋﻤﺎل اﻟﻤﺘﺴﻖ ﻟﻪ دراري اﻟﻔﻀﻞ ﻓﯽ ﺳـﻠﮏ‬‫اﻟﻨﻈﻢ ﺑﺎﻟﺴـﻨﮥ اﻫﻞ اﻟﮑﻤﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻮرع اﻟﺒﺎرع اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻌﺎﻣﻞ اﻟﻌﺎرف اﻟﮑﺎﻣﻞ ﺑﻼ ﺷﮏ و ﻣﺮﯾﮥ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ ﻓﯽ‬‫ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻔﺎﺋﻖ اﻟﻼﺋﻖ اﻟﻤﺴـّﻤﯽ ﺑﺎﻟﺤﻠﯿـﮥ و ﺳـﯿﺪ اﻟﻘﻮم ﻣﺤﺐ اﻟﻤﺸـﻬﻮد و ﻣﺤﺒﻮب اﻟﻤﻌﺒﻮد ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﺤﮑﻢ و اﻟﻌﻠﻮم و راس اﻟﻤﺨﺎﻃﺒﺎت و‬‫ﻣﺴـﺘﻨﺒﻂ اﻻﺷﺎرات راﯾﮥ اﻟﻤﻬﺘﺪﯾﻦ و ﻧﻮر اﻟﻤﻄﯿﻌﯿﻦ و وﻟﯽ اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ و اﻣﺎم اﻟﻌﺎدﻟﯿﻦ اﻗﺪﻣﻬﻢ اﺟﺎﺑﮥ و اﯾﻤﺎﻧﺎ و اﻗﻮﻣﻬﻢ ﻗﻀﯿﮥ و اﯾﻘﺎﻧﺎ و اﻋﻈﻤﻬﻢ‬‫ﺣﻠﻤﺎ و اوﻓﺮﻫﻢ ﻋﻠﻤﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻗـﺪوة اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ و زﯾﻨـﮥ اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ اﻟﻤﻨﺒﯽ ﻋﻦ ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻟﺘﻮﺣﯿـﺪ و اﻟﻤﺸـﯿﺮ اﻟﯽ‬‫ﻟﻮاﻣﻊ ﻋﻠﻢ اﻟﺘﻔﺮﯾـﺪ ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﻘﻠﺐ اﻟﻌﻘﻮل و اﻟﻠﺴﺎن اﻟﺴﺆل و اﻻذن اﻟﻮاﻋﯽ و اﻟﻌﻬـﺪ اﻟﻮاﻓﯽ ﻓﻘﺄ ﻋﯿﻮن اﻟﻔﺘﻦ و وﻗﯽ ﻣﻦ ﻓﻨﻮن اﻟﻤﺤﻦ ﻓـﺪﻓﻊ‬‫اﻟﻨﺎﮐﺜﯿﻦ و وﺿﻊ اﻟﻘﺎﺳﻄﯿﻦ و دﻣﻎ اﻟﻤﺎرﻗﯿﻦ اﻟﺦ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺑﯿﺴﺖ و دوم‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ ﻋﺼﺮه و ﺑﺮﻫﺎن اﻟﻌﺮﻓﺎء ﻓﯽ دﻫﺮه اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻘﺪوة اﻻﻣﺎم ﻓﯽ اﻻﺟﻠﮥ اﻻﻋﻼم ﻣﻔﺘﯽ‬‫اﻻﻧﺎم ﻋﺰ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﻋﻦ ﻟﺴﺎن ﺣﺎل اول اﻻﺻـﺤﺎب ﺑﻼ ﻣﻘﺎل و اﻓﻀﻞ اﻻﺗﺮاب ﻟﺪي ﻋّﺪ اﻟﺨﺼﺎل ﻋﻠﯽ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ‬‫اﻻرض و اﻟـّﺴ ﻤﺎء رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ و ﻧﻔﻌﻨﺎ ﺑﻪ ﻓﯽ ﮐّﻞ ﺣﺎل ﯾﺎ ﻗﻮم ﻧﺤﻦ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻋﺠﻨﺖ ﻃﯿﻨﺘﻨﺎ ﺑﯿﺪ اﻟﻌﻨﺎﯾﮥ ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻦ اﻟﺤﻤﺎﯾﮥ ﺑﻌﺪ ان‬‫رش ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻓﯿﺾ اﻟﻬﺪاﯾـﮥ ﺛﻢ ﺧﻤﺮت ﺑﺨﻤﯿﺮة اﻟﻨﺒﻮة و ﺳـﻘﯿﺖ ﺑﺎﻟﻮﺣﯽ و ﻧﻔـﺦ ﻓﯿﻬﺎ روح اﻻﻣﺮ ﻓﻼ اﻗﺪاﻣﻨﺎ ﻧﺰل و ﻻ اﺑﺼﺎرﻧﺎ ﺗﻀﻞ و ﻻ اﻧﻮارﻧﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 242‬از ‪581‬‬‫ﺗﻘﻞ و إذا ﻧﺤﻦ ﺿـﻠﻠﻨﺎ ﻓﻤﻦ ﺑﺎﻟﻘﻮم ﯾﺪل اﻟﻨﺎس ﻣﻦ اﺷـﺠﺎر ﺷﺘﯽ و ﺷـﺠﺮة اﻟﻨﺒﻮة واﺣﺪة ﻣﺤّﻤﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺑﺎرك و‬‫ﺳﻠﻢ اﺻﻠﻬﺎ و اﻧﺎ ﻓﺮﻋﻬﺎ و ﻓﺎﻃﻤﮥ ع اﻟﺰﻫﺮاء ﺛﻤﺮﻫﺎ و اﻟﺤﺴﻦ ع و اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻏﺼﺎﻧﻬﺎ اﺻﻠﻬﺎ ﻧﻮر و ﻓﺮﻋﻬﺎ ﻧﻮر و ﺛﻤﺮﻫﺎ ﻧﻮر و ﻏﺼﻨﻬﺎ َﯾﮑﺎُد َزﯾْﺘُﻬﺎ‬‫ﯾُِﻀﯽُء َو ﻟَْﻮ ﻟَْﻢ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪288 :‬‬‫َﺗْﻤَﺴْﺴُﻪ ﻧﺎٌر ﻧُﻮٌر َﻋﻠﯽ ﻧُﻮٍر‬‫ﯾـﺎ ﻗﻮم ﻟﻤـﺎ ﮐﺎﻧﺖ اﻟﻔﺮوع ﺗﺒﻨﯽ ﻋﻠﯽ اﻻﺻﻮل ﺑﻨﯿﺖ ﻓﺼﻞ ﻓﻀـﻠﯽ ﻋﻠﯽ ﻃﯿﺐ اﺻـﻠﯽ ﻓﻮرﺛﺖ ﻋﻠﻤﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﯽ و ﮐﺸـﻔﺖ ﺑﻪ ﻏﻤﯽ ﺗﺎﺑﻌﺖ‬‫رﺳﻮﻻ اﻣﯿﻨﺎ و‬‫ﻣﺎ رﺿـﯿﺖ ﻏﯿﺮ اﻻﺳـﻼم دﯾﻨﺎ ﻓﻠﻮ ﮐﺸﻒ اﻟﻐﻄﺎء ﻣﺎ ازددت ﯾﻘﯿﻨﺎ و ﻟﻘﺪ ﺗﻮﺟﻨﯽ ﺑﺘﺎج ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻮﻻه و ﻣﻨﻄﻘﻨﯽ ﺑﻤﻨﻄﻘﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬـﺎ و ﻗﻠـﺪﻧﯽ ﺑﺘﻘﻠﯿـﺪ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ و ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺣﻠـﮥ اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ ﻋﺠﺒﺖ ﻣﻨﮏ اﺷـﻐﻠﺘﻨﯽ ﺑﮏ ﻋّﻨﯽ* ادﻧﯿﺘﻨﯽ ﻣﻨﮏ‬‫ﺣﺘﯽ ﻇﻨﻨﺖ اﻧﮏ اﻧﯽ‬‫و ﮐﻤﺎ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪه ﮐﺬﻟﮏ ﻻ وﺻﯽ ﺑﻌﺪي ﻓﻬﻮ ﺧﺎﺗﻢ اﻷﻧﺒﯿﺎء و اﻧﺎ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺦ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺑﯿﺴﺖ و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟـﺪﻻﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم اﻟﻔﺎﺋﻖ اﻟﻤﺤـﺪث ﺑﺎﺣـﺪ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺰرﻧـﺪي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ درر‬‫اﻟﺴﻤﻄﯿﻦ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻣﺎم اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ ﻣﺒﯿﻦ ﻣﻨﺎﻫﺞ اﻟﺤﻖ و اﻟﯿﻘﯿﻦ و راس اﻻوﻟﯿﺎء و اﻟﺼﺪﯾﻘﯿﻦ زوج ﻓﺎﻃﻤﮥ اﻟﺒﺘﻮل ﻗﺮة ﻋﯿﻦ اﻟﺮﺳﻮل اﺑﻦ ﻋﻤﻪ‬‫و ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻤﻪ اﻟﺬي ﻫﻮ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة اﻣﺎم ﺳـﯿﺪ و ﻓﯽ ذات اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﻗﺎﻣﮥ دﯾﻨﻪ ﻗﻮي اﯾﺪ ذو اﻟﻘﻠﺐ اﻟﻌﻘﻮل و اﻻذن‬‫اﻟﻮاﻋﯿـﮥ و اﻟﻬﻤـﮥ اﻟﺘﯽ ﻫﯽ ﺑﺎﻟﻌﻬﻮد و اﻟـﺬﻣﺎم واﻓﯿـﮥ ﯾﻌﺴﻮب اﻟﺪﯾﻦ و اﺧﻮ رﺳﻮل رّب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻣﺤﻤﺪ ص اﻟﻌﺎﻟﯽ ﺳـﺮادق ﻣﺠﺪه* ﻋﻠﯽ ﻗﻤﮥ‬‫اﻟﻌﺮش اﻟﻤﺠﯿﺪ ﺗﻌﺎﻟﯿﺎ* ﻋﻠﯽ ع ﻋﻼ ﻓﻮق اﻟﺴـﻤﻮات ﻗﺪره و ﻣﻦ ﻓﻀـﻠﻪ ﻧﺎل اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ اﻻﻣﺎﻧﯿﺎ* ﻓﺎﺳﺲ ﺑﻨﯿﺎن اﻟﻮﻻﯾﮥ ﻣﺘﻘﻨﺎ* و ﺣﺎز ذوو اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ‬‫ﻣﻨﻪ اﻟﻤﻌﺎﻧﯿﺎ اﻟﻠﯿﺚ اﻟﻘﺎﻫﺮ و اﻟﻌﻘﺎب اﻟﮑﺎﺳـﺮ اﻟﺴـﯿﻒ اﻟﺒﺘﻮر و اﻟﺒﻄﻞ اﻟﻤﻨﻀﻮر* و اﻟﻀﯿﻐﻢ اﻟﻬﺼﻮر و اﻟﺴﯿﺪ اﻟﻮﻗﻮر و اﻟﺒﺤﺮ اﻟﻤﺴﺠﻮر و اﻟﻌﻠﻢ‬‫اﻟﻤﻨﺸﻮر و اﻟﻌﺒﺎب اﻟﺰاﺧﺮ اﻟﺨﻀﻢ و اﻟﻄﻮد اﻟﺸﺎﻫﻖ اﻻﺷﻢ و ﺳﺎﻗﯽ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﺤﻮض ﺑﺎﻟﮑﺎس اﻻوﻓﯽ و اﻻﺗﻢ اﺳـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑﺮار اﺑﻮ اﻻﺋﻤﮥ‬‫اﻻﻃﻬﺎر اﻟﻤﺸﺮف ﺑﻤﺰﯾﮥ‬‫ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه‬‫و اﻟﻤﺆﯾﺪ ﺑﺪﻋﻮة‬‫اﻟﱠﻠﻬّﻢ وال ﻣﻦ واﻻه و ﻋﺎد ﻣﻦ ﻋﺎداه‬‫ﮐﺎﺳـﺮ اﻻﻧﺼﺎب و ﻫﺎزم اﻻﺣﺰاب اﻟﻤﺘﺼـﺪق ﺑﺨﺎﺗﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺮاب ﻓﺎرس ﻣﯿـﺪان اﻟﻄﻌﺎن و اﻟﻀـﺮاب ﻫﺰﺑﺮ ﮐّﻞ ﻋﺮﯾﻦ و ﺿـﺮﻏﺎم ﮐﻞ ﻏﺎب‬‫اﻟّـﺬي ﮐّﻞ ﻟﺴﺎن ﮐّﻞ ﻣﻌﺘﺎب و ﻣﻐﺘﺎب و ﺑﯿﺎن ﮐﻞ ذام و ﻣﺮﺗﺎب ﻋﻦ ﻗـﺪح ﻓﯽ ﻗﺪح ﻣﻌﺎﻟﯿﻪ ﻟﻨﻘﺎء ﺟﻨﺎﺑﻪ ﻋﻦ ﮐﻞ ذم و ﻋﺎب اﻟﻤﺨﺼﻮص ﻣﻦ‬‫اﻟﺤﻀـﺮة اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ ﺑﮑﺮاﻣﮥ اﻻﺧﻮة و اﻻﻧﺘﺨﺎب اﻟﻤﻨﺼﻮص ﻋﻠﯿﻪ اﻧﻪ ﻟﺪار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎب و ﺑﻔﻀـﻠﻪ و اﺻـﻄﻔﺎﺋﻪ ﻧﺰل اﻟﻮﺣﯽ و ﻧﻄﻖ‬‫اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻤﮑﻨﯽ ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺮﯾﺤﺎﻧﺘﯿﻦ و أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ و أﺑﯽ ﺗﺮاب* ﻫﻮ اﻟﻨﺒﺄ اﻟﻌﻈﯿﻢ و ﻓﻠﮏ ﻧﻮح* و ﺑﺎب اﻟﱠﻠﻪ و اﻧﻘﻄﻊ اﻟﺨﻄﺎب اﻟﺦ*‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺑﯿﺴﺖ و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ در ذﮐﺮ ﻣﺎدﺣﯿﻦ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺎﻻﻣﺎم ﻓﯽ اﻻﺳﻼم و اﻟﻤﺸﺎر إﻟﯿﻪ ﻓﯽ اﻻﻋﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪289 :‬‬‫ﻣﺮﺟﻊ اﻟﻌﻠﻮم و اﻟﻔﺘﺎوي أﺑﯽ زﮐﺮﯾﺎ ﻣﺤﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻨﻮاوي ﻓﺎﻧﻪ ﻗﺪ ﻗﺎل و اﺟﺎد اﻟﻤﻘﺎل ﺷﻌﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 243‬از ‪581‬‬‫اﻣﺎم اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﺑﻼ ارﺗﯿﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﺑﻮ ﺗﺮاب‬‫ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺧﺎزن ﮐﻞ ﻋﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﻟﻠﺨﺰاﻧﮥ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ* ﺻﺎﺣﺐ ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟـﺪﻻﺋﻞ* ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﻔﯿﺾ ﻟﻠﻨﺎﺋﻞ* و اوﺿـﺢ‬‫ﮐﻮﻧﻪ ﺛﺎﺑﺘـﺎ ﻣﺤﻘﻘﺎ ﻋﻨـﺪ ﻋﻠﻤﺎﺋﻪ اﻻواﺧﺮ و اﻻواﺋﻞ* ﻓﺎﻟﻤـﺬﻋﻦ ﻟﻪ آﺋﺐ اﻟﯽ ﺻﻮاب اﻟﺼﻮاب آﺋﻞ* و اﻟﻤﻨﺤﺮف ﻋﻨﻪ ﻏﺐ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﺳﺒﺎﺳـﺐ‬‫اﻟﻌﻤﯽ ﻫـﺎﺋﻢ ﺟﺎﺋـﻞ و اﻟﻄـﺎﻋﻦ ﻓﯿﻪ ﻣﻘﺘﺮف ﻟﻼـﺛﻢ اﻟﻌﻈﯿﻢ اﻟﻬﺎﺋـﻞ* و اﻟﻘﺎدح ﻓﯿﻪ ﺟﺎﻟﺐ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ اﻃﻢ اﻟﻔﻮاﻗﺮ و اﻟﻐﻮاﺋﻞ* و اﻟﻤﺮﺗﺎب ﻓﯿﻪ ﻻ‬‫ﯾﺮﮐﻦ اﻻ اﻟﯽ ﺿﻮء آﻓﻞ* و ﻇّﻞ زاﺋﻞ* و ﻏﺮور ﺣﺎﺋﻞ* و ﺳﻨﺎد ﻣﺎﺋﻞ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺑﯿﺴﺖ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑـﻪ ﻧـﻮر ﻟا ـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ اﻟﺼـﺒﺎغ اﻟﻤـﺎﻟﮑﯽ اﻟﻤﮑﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺣﺘﻤـﺎ و ﺟﺰﻣـﺎ از ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺛـﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ واﻧﻤﻮده و ﺑـﺎﯾﺮاد و ادراج آن ﺗﺰﯾﯿﻦ ﺑﯿـﺎن رﺷـﯿﻖ و ﮐﻼـم اﻧﯿﻖ ﺧﻮﯾﺶ اﻓﺰوده‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻓﺼﻮل ﻣﻬﻤﻪ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻻﺋﻤﻪ ﮐﻪ دو ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ ﻓﻘﯿﺮ ﺣﻘﯿﺮ ﺣﺎﺿﺮﺳﺖ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺣﮑﻢ‬‫ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم در واﻗﻌﻪ ﺧﻨﺜﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺎﻧﻈﺮ رﺣﻤﮏ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﯽ اﺳـﺘﺨﺮاج اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﻨﻮر ﻋﻠﻤﻪ و‬‫ﺛﺎﻗﺐ ﻓﻬﻤﻪ ﻣﺎ اوﺿـﺢ ﺑﻪ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﺴـﺪاد و ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺮﺷﺎد و اﻇﻬﺮ ﺑﻪ ﺟﺎﻧﺐ اﻟـﺬﮐﻮرة ﻋﻠﯽ اﻻﻧﻮﺛـﮥ ﻣﻦ ﻣﺎدة اﻻﯾﺠﺎد و ﺣﺼـﻠﺖ ﻟﻪ ﻫـﺬه اﻟﻤﻨﮥ‬‫اﻟﮑﺎﻣﻠﮥ و اﻟﻨﻌﻤﮥ اﻟﺸﺎﻣﻠﮥ ﺑﻤﻼﺣﻈﮥ اﻟﻨﺒّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و ﺗﺮﺑﯿﺘﻪ و ﺣﻨﻮه ﻋﻠﯿﻪ و ﺷـﻔﻘﺘﻪ ﻓﺎﺳـﺘﻌﺪ ﻟﻘﺒﻮل اﻻﻧﻮار و ﺗﻬﯿﺄ ﻟﻔﯿﺾ اﻟﻌﻠﻮم و اﻻﺳـﺮار‬‫ﻓﺼﺎرت اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻣﻦ اﻟﻔﺎﻇﻪ ﻣﻠﺘﻘﻄﮥ و اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻈﺎﻫﺮة و اﻟﺒﺎﻃﻨﮥ ﺑﻔﻮاده ﻣﺮﺗﺒﻄﮥ ﻟﻢ ﺗﺰل ﺑﺤﺎر اﻟﻌﻠﻮم ﺗﻨﻔﺠﺮ ﻣﻦ ﺻﺪره و ﯾﻄﻔﻮ ﻋﺒﺎﺑﻬﺎ ﺣﺘﯽ‬‫ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا ﺣﺒﺮﻫﻢ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﺑﻦ اﻟﺼـﺒﺎغ* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺴـﺒﻎ ﻟﻠﻬﺪي اﺗﻢ اﻻﺳﺒﺎغ* ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ و اﻟﺠﺰم اﻟﻘﺎﻃﻊ ﻟﺪاﺑﺮ ﮐﻞ ﻣﻨﮑﺮ ﻟﻠﺤﻖ‬‫ﻃـﺎغ* اﻟﻘـﺎﻟﻊ اس ﮐـﻞ ﻣـﺪﺑﺮ ﻋﻦ اﻟﺮﺷـﺪ ﺻـﺎغ* اﻟﻘـﺎﻣﻊ راس ﮐـﻞ ﻣﻌﺎﻧـﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﻮاب ﺑـﺎغ* و اﻟﻤﺠﺘﺚ ﻋﺮق ﮐـﻞ ﻣﺘﻔﻮه ﺑﺎﻟﺒﺎﻃﻞ ﻻغ*‬‫ﻓـﺎﻟﻌﺠﺐ ﮐـﻞ اﻟﻌﺠﺐ ﻣﻦ اﻟﻤﺨـﺎﻃﺐ اﻟﺮواغ* اﻟﺠﺎﺋـﻞ ﻓﯽ ﺧﻄـﺎﻣﻪ ﻋﻤﻬـﺎ و ﻻ ﻣﺴﺎغ* ﮐﯿﻒ ﺟﺎر ﻋﻦ ﻣﺴـﻠﮏ اﻻذﻋﺎن و راغ* و ﺣﺎد ﻋﻦ‬‫ﻣﻨﻬـﺞ اﻻﯾﻘـﺎن و زاغ* ﻓـﺎﻓﺮغ اﻧـﺎء اﻟﯿﻘﯿﻦ ﮐـﻞ اﻻﻓﺮاغ* و اوﺛﻎ ﻣﺘﺎع اﻟـﺪﯾﻦ ﮐﻞ اﻻﯾﺘﺎغ و ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺻـﺒﺎغ ﻣﺎﻟﮑﯽ از اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎء ﻋﻈﺎم و‬‫اﻋﺎﻇﻢ ﻧﺒﻬﺎي ﻓﺨﺎم و اﻣﺎﺛﻞ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ اﻋﻼم و اﻓﺎﺿﻞ ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ واﻻ ﻣﻘﺎم ﺳﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪290 :‬‬‫ﻧﺠﻢ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ اﻟﻤﮑﯽ در اﺗﺤﺎف اﻟﻮري ﺑﺎﺧﺒﺎر أم اﻟﻘﺮي او را در ﻋﻠﻤﺎء ﻣﮑﻪ ﻣﻌﻈﻤﻪ ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده و وﻓﺎت او را در ﺳﻨﻪ ﺧﻤﺲ‬‫و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺛﻤﺎن ﻣﺎﺋـﮥ ﺛﺒﺖ ﻧﻤﻮده و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺟﯿﻠﯽ ﺷﺎﻓﻌﯽ در ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺎل او را ﺑﺎﻟﻘﺎب ﺟﻠﯿﻠﻪ ﺷـﯿﺦ و اﻣﺎم ﮐﻪ‬‫ﺟﻼـﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﻋﻈﻤﺖ ﻣﻨﺰﻟﺖ آن ﺑﺮ ﻧـﺎﻇﺮ اﻓـﺎدات ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ در ﮐﻤـﺎل ﻟﻤﻌـﺎن و ﻇﻬـﻮرﺳﺖ ﺳـﺘﺎﯾﺶ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺑﻮدن او از‬‫ﻋﻠﻤـﺎي ﻣـﺎﻟﮑﯿﻪ و ﻧﻘـﻞ و اﺳـﺘﻔﺎده از ﮐﺘـﺎب ﻓﺼﻮل ﻣﻬﻤﻪ او در ﺗﺸـﯿﯿﺪ ﻣﺒـﺎﻧﯽ ﻓﺨـﺎﻣﺖ و ﻧﺒـﺎﻟﺖ و ﻃﻮل ﺑـﺎع و وﺳـﻌﺖ اﻃﻼع او اﻓﺰاﯾﺶ‬‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻄﯿﺮي ﻧﯿﺰ راه ﮐﻤﺎل ﻣﺪح و ﺛﻨﺎ و وﺻﻒ و اﻃﺮاي او ﭘﯿﻤﻮده او را از ﻋﻠﻤﺎي ﻋﺎﻣﻠﯿﻦ اﻋﯿﺎن ﻣﻌﺪود ﻓﺮﻣﻮده‬‫و ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ اﻋﺘﻤﺎد و رﮐﻮن و ﻏﺎﯾﺖ اﺳـﺘﻨﺎد و ﺳـﮑﻮن ﮐﺘﺎب ﻓﺼﻮل ﻣﻬﻤﻪ او را از ﻣﺎﺧﺬ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﮐﺘﺎب ﺧﻮد اﻟﺮﯾﺎض اﻟﺰاﻫﺮة ﻓﯽ ﻓﻀﻞ آل‬‫ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﯽ و ﻋﺘﺮﺗﻪ اﻟﻄﺎﻫﺮة ﻗﺮار داده ﺑﻨﺎي اﺳـﺘﻤﻄﺎر ﺳـﺤﺎﺋﺐ اﻓﺎﺿﺎت دوﯾﻢ اﻓﺎدات او ﺑﻨﻘﻞ و اﺧﺬ ازﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺟﻼﻟﺖ ﻧﺼﺎب ﺑﺮ ﻧﻬﺎده و‬‫ﻣﻮﻟﻮي اﮐﺮام اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻧﻈـﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﺐ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي ﻧﯿﺰ ﻓﺼﻮل ﻣﻬﻤﻪ را از ﻣﺎﺧـﺬ ﮐﺘـﺎب ﺧﻮد ﺳـﻌﺎدة اﻟﮑﻮﻧﯿﻦ ﻓﯽ ﺑﯿـﺎن ﻓﻀـﺎﺋﻞ‬‫اﻟﺤﺴـﻨﯿﻦ ﺷـﻤﺮده ﺑﺎﮐﺜـﺎر ﻧﻘﻞ و اﺧـﺬ از ان ﮐﻤﺎل اﻋﺘﻤﺎد و اﺳـﺘﻨﺎد ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺎﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮده و ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ‬‫اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮ ﻧﯿﺰ ﻓﺼﻮل ﻣﻬﻤﻪ را در ﻣﺎﺧﺬ ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﺑﺬﮐﺮ آورده و ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺑﻨﻘﻞ رواﯾﺎت و اﺧﺒﺎر از ان ﻃﺮﯾﻖ اﻋﺘﻤﺎد و اﺳـﺘﻨﺎد‬‫ﺑـﺎن ﺳﭙﺮده و ﻋﻼـوه ﺑﺮ ﻋﺠﯿﻠﯽ و ﻣﻄﯿﺮي و ﻣﻮﻟﻮي اﮐﺮام اﻟـﺪﯾﻦ دﻫﻠﻮي و ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻠﺨﯽ دﯾﮕﺮ اﻓﺎﺧﻢ ﻣﻌﺘﺒﺮﯾﻦ ﺳـﻨﯿﻪ و ارﮐﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 244‬از ‪581‬‬‫ﻣﻌﺘﻤـﺪﯾﻦ اﯾﻦ ﻓﺮﻗﻪ ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﻋﻼﻣﻪ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻤﻬﻮدي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﺸـﺮﻓﯿﻦ و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺤﻠﺒﯽ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ در اﻧﺴﺎن اﻟﻌﯿﻮن ﻓﯽ ﺳـﯿﺮة اﻻﻣﯿﻦ اﻟﻤﺎﻣﻮن و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺨﺎﻧﯽ اﻟﻘﺎدري در ﺻـﺮاط‬‫ﺳﻮي ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ آل اﻟﻨﺒﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم اﻟﺼﻔﻮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ در ﻧﺰﻫﺘﻪ اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ و ﻣﻨﺘﺨﺐ اﻟﻨﻔﺎﺋﺲ و ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺤﺒﻮب ﻋﺎﻟﻢ‬‫در ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ و ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺻّﺒﺎن در اﺳﻌﺎف اﻟﺮاﻏﺒﯿﻦ و ﺷﯿﺦ ﺣﺴﻦ ﻋﺪوي ﺧﻤﺮاوي ﻣﻌﺎﺻﺮ در ﻣﺸﺎرق اﻻﻧﻮار و ﺳﯿﺪ ﻣﺆﻣﻦ‬‫ﺑﻦ ﺣﺴﻦ ﻣﺆﻣﻦ ﺷـﺒﻠﻨﺠﯽ ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻧﻮر اﻻﺑﺼـﺎر از ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ اﻟﺼـﺒﺎغ ﻧﻘﻠﻬﺎ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺑﻨﻘﻞ اﺣﺎدﯾﺚ و اﺧﺒﺎر از ﮐﺘﺎب وﺛﺎﻗﺖ‬‫آﺛﺎر او ﮐﻤﺎل ﻋﻈﻤﺖ ﻣﻘـﺪار او واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ و از ﻫﻤﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮ اﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﻠﻤﯿﺬ ﻓﺮﯾﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ وﺣﯿﺪ اﻋﻨﯽ ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ در‬‫اﯾﻀﺎح ﻟﻄﺎﻓﮥ اﻟﻤﻘﺎل ﺑﻤﻘﺎم ذﮐﺮ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ در ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﮐﻪ ﺑﺴﺒﺐ آن ﺣﺴﺐ ﻣﺰﻋﻮم ﺧﻮد اﺛﺒﺎت وﻻﯾﺸﺎن‬‫ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات و دﻓﻊ و ﺻﻤﺖ ﻧﺎﺻﯿﺖ و اﻧﺤﺮاف از اﺳﻼف ﺑﺎ اﻧﺼﺎف ﺧﻮد ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﮐﺘﺎب ﻓﺼﻮل ﻣﻬﻤﻪ را ﻣﺬﮐﻮر ﺳﺎﺧﺘﻪ و اﺑﻦ اﻟﺼﺒﺎغ‬‫را ﺑﻠﻘﺐ ﺟﻠﯿﻞ ﺷﯿﺦ ﻧﻮاﺧﺘﻪ و ﮐﻔﯽ ﺑﺬﻟﮏ ﺣﺠﮥ ﻗﺎﻫﺮه ﻋﻠﯽ ﺛﻘﺘﻪ و اﻋﺘﺒﺎره و ﺑﯿﻨﮥ زاﻫﺮة ﻋﻠﯽ ﺟﻼﻟﺘﻪ و اﺷﺘﻬﺎره‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺑﯿﺴﺖ و ﺷﺸﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﺴـﻄﺎﻣﯽ اﻟﺤﻨﻔﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ داﻧﺴﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب درة اﻟﻤﻌﺎرف اﻻﻟﻬﯿﮥ ﻓﯽ اﻻﺳﺮار‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪291 :‬‬‫اﻟﺤﺮﻓﯿـﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺒﻠﺨﯽ ﻓﯽ ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ ان اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯿﺎ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ورث ﻋﻠﻢ اﻻﺳـﺮار اﻟﺤﺮوف ﻣﻦ ﺳـﯿﺪﻧﺎ و ﻣﻮﻻﻧﺎ‬‫ﻣﺤﻤﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ و إﻟﯿﻪ اﻻﺷﺎرة‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺑﺴـﻄﺎﻣﯽ از اﻓـﺎﺧﻢ ﻋﻠﻤـﺎي ﻣﺸـﺎﻫﯿﺮ و اﻋـﺎﻇﻢ ﮐﻤﻼي ﻧﺤﺎرﯾﺮ ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ‪ -‬ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﺨﺎوي در ﺿﻮء ﻻﻣﻊ ﻻﻫﻞ اﻟﻘﺮن اﻟﺘﺎﺳﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ او اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺴﻄﺎﻣﯽ اﻟﺤﻨﻔﯽ ﻣﻤﻦ اﺧﺬ ﻋﻦ اﻟﻐﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺑﻀﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯽ ﻣﺎﺋﮥ‬‫و ﺗﻤﯿﺰ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺮوف و ﻟﻪ ﻓﯿﻪ ﺷﻤﺲ اﻵﻓﺎق ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺮوف و اﻻوﻓﺎق و ﮐﺎن ﺣّﯿﺎ ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و ارﺑﻌﯿﻦ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﻟﺒﺴﻄﺎﻣﯽ ﺣﺒﺮﻫﻢ‬‫اﻟﻤﻌﺮوف و ﻓﯽ اﻵﻓـﺎق* و ﺻـﺪرﻫﻢ اﻟﺒﺎرع ﻓﯽ اﻻﻓﻼق* ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤﺰﻫﺮ اﻻﺷـﺮاق اﻟﻤﺴـﻔﺮ اﻻﺋﺘﻼق* ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم ﯾﻘﺘﻠﻊ‬‫اﺻﻮل اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ و اﻻـﻋﺮاق* و ﯾﺨﺘﻠﯽ رؤس اﻟﺠﺎﺣـﺪﯾﻦ اﻟﻤﻐﺮﻗﯿﻦ ﮐـﻞ اﻻـﻏﺮاق* ﻓﻼـ ﯾﻤﺘﺮي ﻓﯿﻪ ﺑﻌـﺪ اﻻـﻣﻦ ﺟﺎب ﻣﻦ اﻟﻌﻤﯽ اﻟﺴـﻬﻮب‬‫اﻟﻘﺎﺋﻤﮥ اﻻﻋﻤﺎق* و ﻻ ﯾﺴﺘﺮﯾﺐ ﻓﯿﻪ اﻻ ﻣﻦ ﺗﺎه ﻣﻦ اﻟﺮدي ﻓﯽ اﻟﺨﺮوق اﻟﻤﻮﺑﻘﮥ اﻻﺧﺘﺮاق‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺑﯿﺴﺖ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑـﻪ ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺠﯿﻼـﻧﯽ اﻟﻼـﻫﺠﯽ اﻟﻨﻮرﺑﺨﺸـﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑـﺎﻟﺤﺘﻢ و اﻟﺠﺰم ارﺷـﺎد ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ داﻧﺴﺘﻪ و ﻣﺜﻞ دﯾﮕﺮ اﺣﺎدﯾﺚ آن را ﺑﻤﻌﺮض اﺣﺘﺠﺎج و اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺮ اﻗﺮﺑﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺴﻮي آﻧﺠﻨﺎب آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ اﻻﻋﺠﺎز ﺷـﺮح ﮔﻠﺸﻦ راز ﮐﻪ ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺴﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن‬‫ذﮐﺮ ان در ﺑﯿﺎن ﺷـﺮوح ﮔﻠﺸﻦ راز ﺑﺎﯾﻦ ﻧﻬﺞ ﻧﻤﻮده و ﺷـﺮﺣﻪ ﻣﻈﻔﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﯿﺮازي و اﻟﺸﯿﺦ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻼﻫﺠﯽ اﻟﺠﯿﻼﻧﯽ اﻟﻨﻮرﺑﺨﺸـﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺷﺮﺣﺎ ﻓﺎرﺳّﯿﺎ ﻣﻤﺰوﺟﺎ ﺳﻤﺎه ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ اﻻﻋﺠﺎز ﺑﯿﻀﻪ ﻓﯽ ذي اﻟﺤﺠﮥ ﺳﻨﮥ ‪ 877‬ﺳﺒﻊ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و‬‫ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ ﺑﺸﺮح ﺷﻌﺮ‬‫زﻫﺮ ﺳﺎﯾﻪ ﮐﻪ اول ﮔﺸﺖ ﺣﺎﺻﻞ در آﺧﺮ ﺷﺪ ﯾﮑﯽ دﯾﮕﺮ ﻣﻘﺎﺑﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 245‬از ‪581‬‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از ﺳـﯿﺮ و دور ﺧﻮرﺷـﯿﺪ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﻀـﺮت رﺳﺎﻟﺖ ﺻـﻠﻌﻢ در ﻧﻘﺎط درﺟﺎت ارﺗﻔﺎع از ﺟﺎﻧﺐ ﻣﺸـﺮق‬‫ﻧﺒﻮت از ﻫﺮ ﻧﻘﻄﻪ ﺳـﺎﯾﻪ و ﺗﻌﯿﻦ ﮐـﺎﻣﻠﯽ ﻇﻬﻮر ﯾـﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮد ﺗـﺎ ﺑﺰﻣـﺎن آن ﺣﻀـﺮت ﮐﻪ وﻗﺖ اﺳـﺘﻮا ﺑﻮد رﺳـﯿﺪ و ﺳﺎﯾﻪ ﭘﻨﻬﺎن ﺷـﺪ و ﭼﻮن آن‬‫ﺧﻮرﺷﯿﺪ از اﺳﺘﻮا درﮔﺬﺷﺖ در وي ﺑﺠﺎﻧﺐ اﻧﺤﻄﺎط ﮐﺮد در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻫﺮ ﺷﺨﺼﯽ از اﺷﺨﺎص اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﺗﻌﯿﻨﯽ و ﺗﺸﺨﺼﯽ از اوﻟﯿﺎ‬‫واﻗﻊ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺑﻮد ﭼﻪ در داﺋﺮه در ﻣﻘﺎﺑـﻞ و ﻣﺤـﺎذي ﻫﺮ ﻧﻘﻄﻪ از ﻧﻘﺎط ﺷـﺮﻗﯽ ﻧﻘﻄﻪ از ﻧﻘﺎط ﻏﺮﺑﯽ اﻟﺒﺘﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺜﺎل آﻧﮑﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺎ زﻣﺎﻧﻪ‬‫ﺣﻀـﺮت ﻣﺤﻤﺪي ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ اﻟﺴـﻼم در ﺟﺎﻧﺐ ﻧﺒﻮت ﮐﻪ ﺑﻤﺜﺎﺑﻪ ﻣﺸـﺮق ﺗﺼﻮﯾﺮ ﻧﻤﻮده ﺷﺪ ﻫﯿﭻ ﻧﺒﯽ ﻣﺮﺳﻞ از ﺣﻀـﺮت ﻋﯿﺴـﯽ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴﻼم اﻗﺮب ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬‫اﻧﯽ اوﻟﯽ اﻟّﻨﺎس ﺑﻌﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﻓﺎﻧﻪ ﻟﯿﺲ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻨﻪ ﻧﺒّﯽ‬‫و از ﺟﺎﻧﺐ ﻣﻐﺮب ﮐﻪ ﻃﺮف وﻻﯾﺖ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﻧﻤﻮده ﺷﺪ ﻣﺒﺪا ﺳّﺮ وﻻﯾﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪292 :‬‬‫ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻋﻠﯽ ﮔﺸﺖ و ﺣﻀﺮت رﺳﺎﻟﺖ ﺻﻠﻌﻢ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ‬‫ان ﻋﻠﯿﺎ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ و ﻫﻮ وﻟﯽ ﮐﻞ ﻣﺆﻣﻦ ﺑﻌﺪي‬‫و اﯾﻀﺎ‬‫اﻧﺎ اﻗﺎﺗﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﻨﺰﯾﻞ اﻟﻘﺮآن و ﻋﻠﯽ ﯾﻘﺎﺗﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺎوﯾﻞ اﻟﻘﺮآن‬‫و اﯾﻀﺎ‬‫ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﮐﻔﯽ و ﮐﻒ ﻋﻠﯽ ﺳﻮاء ﻓﯽ اﻟﻌﺪل‬‫و اﯾﻀﺎ‬‫ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻗﺎل اﯾﻀﺎ اﻧﺎ و ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺷﺠﺮة واﺣﺪة و اﻟﻨﺎس ﻣﻦ اﺷﺠﺎر ﺷﺘﯽ‬‫و اﯾﻀﺎ‬‫ﻗﺴﻤﺖ اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻋﻠﯽ ﻋﺸﺮة اﺟﺰاء ﻓﺎﻋﻄﯽ ﻋﻠﯿﺎ ﺗﺴﻌﮥ و اﻟﻨﺎس ﺟﺰءا واﺣﺪا‬‫و اﯾﻀﺎ‬‫اوﺻﯽ ﻣﻦ آﻣﻦ ﺑﯽ و ﺻﺪﻗﻨﯽ ﺑﻮﻻﯾﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﻤﻦ ﺗﻮﻻه ﻓﻘﺪ ﺗﻮﻻﻧﯽ و ﻣﻦ ﺗﻮﻻﻧﯽ ﻓﻘﺪ ﺗﻮﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫و اﯾﻀﺎ‬‫ﻗـﺎل ﻟﻤﺎ اﺳـﺮي ﺑﯽ ﻓﯽ ﻟﯿﻠـﮥ اﻟﻤﻌﺮاج ﻓﺎﺟﺘﻤﻊ ﻋﻠّﯽ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻓﯽ اﻟّﺴـ ﻤﺎء ﻓﺎوﺣﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟﯽ ﺳـﻠﻬﻢ ﯾﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻤﺎ ذا ﺑﻌﺜﺘﻢ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﺑﻌﺜﻨﺎ ﻋﻠﯽ‬‫ﺷﻬﺎدة ان ﻻ ﻟا ﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﻠﯽ اﻻﻗﺮار ﺑﻨﺒﻮﺗﮏ و اﻟﻮﻻﯾﮥ ﻟﻌﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫و دﻟﯿﻞ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ع ﻣﺒـﺪء ﺳـﺮ وﻻﯾﺘﺴﺖ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺳﻠﺴـﻠﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﮐﺎﻣﻼن اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻌﻠﯽ ع ﻣﯽرﺳﺪ و ازو ﺑﺤﻀـﺮت‬‫رﺳﺎﻟﺖ ﺻﻠﻌﻢ اﺗﺼﺎل ﻣﯽﺑﺎﯾﺪ ﻗﻄﻌﻪداري و ﻻ ﻫﻮاي ﺳﻠﻮك ﻃﺮﯾﻖ ﺣﻖ‬‫ﺑﺎﯾﺪ ﻗﺪم ﻧﻬﯽ ﺑﺮه ﺷﺎه ﻻ ﻓﺘﯽ ﺷﺎﻫﯽ ﮐﻪ از ﺑﻠﻨﺪي ﻗﺪرش ﺧﺒﺮ دﻫﺪ‬‫اﯾﺰد ﺑﻬﻞ اﺗﯽ و ﺑﺘﺎﮐﯿﺪ اﻧﻤﺎ ﺑﺮ ﺗﺨﺖ ﻣﻠﮏ ﻓﻘﺮ ﭼﻮ او ﺷﺎه ﻣﻄﻠﻘﺴﺖ‬‫ﺷﺎﻫﺎن ﻓﻘﺮ ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺎو ﮐﺮده اﻗﺘﺪا وﺻﻒ ﮐﻤﺎل اوﺳﺖ ﺳﻠﻮﻧﯽ و ﻟﻮ ﮐﺸﻒ‬‫ﮐﺲ را ﻧﺒﻮده ﻋﺮﺻﻪ اﯾﻦ ﺑﻌﺪ اﻧﺒﯿﺎ ﭘﺲ ﻫﺮ آﯾﻨﻪ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﻋﻠﯽ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻋﯿﺴـﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺼﺪاق اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫در ﻣﯿـﺎن اﻧﺒﯿـﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﺑـﺎﻟﻮﻫﯿﺖ ﻫﯿـﭻ ﻧﺒﯽ ﻏﯿﺮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻗﺎﺋـﻞ ﻧﺸﺪهاﻧـﺪ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﻣﯿـﺎن اوﻟﯿﺎ و اوﺻـﯿﺎ ﺑﺎﻟﻮﻫﯿﺖ ﻏﯿﺮ ﺷﺎه اوﻟﯿﺎ ﻗﺎﺋﻞ‬‫ﻧﺸﺪهاﻧﺪ و دﯾﮕﺮ آﻧﭽﻪ در ﻗﺮان ﮐﺮﯾﻢ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﻋﯿﺴﯽ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﮐﻪ َو ُأَﻧﱢﺒﺌُُﮑْﻢ ﺑ ِﻤﺎ َﺗْﺄُﮐﻠُﻮَن َو ﻣﺎ َﺗﱠﺪِﺧُﺮوَن ﻓِﯽ ﺑﯿُﻮﺗُِﮑْﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 246‬از ‪581‬‬‫از ﺛﻘـﺎت ﻣﺮوﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ ﻧﺘﺮﺳـﯿﺪي ﮐﻪ ﺷـﻤﺎ ﺑﺤﻀـﺮت ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﮐﺎﻓﺮ ﺷﻮﯾـﺪ اﺧﺒﺎر ﺷـﻤﺎ ﻣﯽﻧﻤﻮدم ﺑﻬﺮ ﭼﻪ ﺷـﻤﺎ‬‫ﺧﻮردهاﯾﺪ و ﺑﻬﺮ ﭼﻪ در ﺧﺎﻧﻬﺎي ﺧﻮد ذﺧﯿﺮه ﮐﺮدهاﯾﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﻗﯿﺎس ﺳﺎﺋﺮ اوﻟﯿﺎ ﯾﺎ ﺑﺎﻗﯽ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﻣﯽﻧﻤﺎ و ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﺗﺤﻘﯿﻖ‬‫ﻣﯽﮐﻦ ﻓﻬـﺬا اﻟﺠﯿﻼﻧﯽ اﻟﻼﻫﺠﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ اﻻﻋﺠﺎز* ﻋﺎرﻓﻬﻢ اﻟﺬي ﻗﻄﻊ ﻗﻨﻄﺮة اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ و ﺟﺎز* و اﻗﺘﻨﯽ ﻋﻮارف اﻟﺴـﻠﻮك و ﺣﺎز و‬‫ﺑﺮع ﻓﯽ ﻣﻌﺎرﻓﻪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻊ و اﻻﻓﺮاز* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻤﻮﻓﻖ اﻟﻄﺮاز* اﻟﻤﺤﺮز اﻟﻤﻬﺪي ﮐﻞ اﻻﺣﺮاز اﻻ ﻓﻤﻦ ﻋﻤﯽ ﻋﻨﻪ اﻧﺨﺰل ﻋﻦ اﻟﺮﺷﺪ و‬‫اﻧﺤﺎز* و ﻣﻦ ﻃﻌﻦ ﻓﯿﻪ ﺑﺬ ﻓﯽ اﺟﺮاﻣﻪ و اﻣﺘﺎز* و ﻣﻦ اﺳﺘﯿﻘﻦ ﺑﻪ ﺣﺼﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺪق و ﻓﺎز* و ﻣﻦ اﻫﺘﺪي إﻟﯿﻪ وﺻﻞ ﻣﻦ اﻟﺤﻖ اﻟﯽ اﻟﺮﮐﺎز‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺴﺨﺎوي اﻟﻤﺼﺮي در ﺗﺤﻘﯿﻖ و اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻣﺴﺎﻋﯽ ﺟﻤﯿﻠﻪ‬‫ﺑﮑﺎر ﺑﺮده راه ﺗﺒﮑﯿﺖ و ﺗﺴﮑﯿﺖ ﻣﺘﻌﻨﺘﯿﻦ و ﻣﺘﺸﺪﻗﯿﻦ ﺑﮑﻤﺎل اﻧﻌﺎم و اﻣﻌﺎن ﺳﭙﺮده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪293 :‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴﻨﻪ ﮐﻪ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻧﺴﺦ ﻋﺪﯾﺪه آن از ﻧﻈﺮ ﻗﺎﺻﺮ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻣﻦ ﻣﺴـﺘﺪرﮐﻪ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻤﻪ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﺑﻮ اﻟﺸـﯿﺦ ﺑﻦ ﺣﯿﺎن ﻓﯽ اﻟﺴـﻨﮥ ﻟﻪ و‬‫ﻏﯿﺮﻫﻢ ﮐّﻠﻬﻢ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻟﻀﺮﯾﺮ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﺑﻪ ﺑﺰﯾﺎدة ﻓﻤﻦ اﺗﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب و رواه‬‫اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻣﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﻠﯿـﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ ان اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ و‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻗﺎل اﻟّﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻞ ﻋﻘﯿﺐ ﺛﺎﻧﯿﻬﻤﺎ اﻧﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻀـﻄﺮب ﻏﯿﺮ ﺛﺎﺑﺖ و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻧﻪ ﻣﻨﮑﺮ و ﮐﺬا ﻗﺎل ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﺒﺨﺎري و ﻗﺎل ﻟﯿﺲ ﻟﻪ‬‫وﺟﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﯿﻤﺎ ﺣﮑﺎه اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد اﻧﻪ ﮐﺬب ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻘﺐ اوﻟﻬﻤﺎ اﻧﻪ ﺻـﺤﯿﺢ اﻻﺳﻨﺎد و‬‫آورده اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﻦ ﻫـﺬﯾﻦ اﻟﻮﺟﻬﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و واﻓﻘﻪ اﻟـّﺬﻫﺒﯽ و ﻏﯿﺮه ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ و اﺷﺎر اﻟﯽ ﻫـﺬا اﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿـﺪ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻫـﺬا‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺘﻮه و ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﺑﺎﻃﻞ و ﻫﻮ ﻣﺸﻌﺮ ﺑﺘﻮﻗﻔﻪ ﻓﯿﻤﺎ ذﻫﺒﻮا إﻟﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺤﮑﻢ ﺑﮑﺬﺑﻪ ﺑﻞ ﺻﺮح اﻟﻌﻼﺋﯽ ﺑﺎﻟﺘﻮﻗﻒ ﻓﯽ اﻟﺤﮑﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺬﻟﮏ‬‫ﻓﻘﺎل و ﻋﻨﺪي ﻓﯿﻪ ﻧﻈﺮ ﺛﻢ ﺑﯿﻦ ﻣﺎ ﯾﺸﻬﺪ ﺑﺼﺤﺘﻪ ﻟﮑﻮن أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ راوي ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺣﺪث ﺑﻪ ﻓﺬاك اﻟﻤﺤﺬور ﻣﻤﻦ ﻫﻮ دوﻧﻪ ﻗﺎل و‬‫اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﺛﻘﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﯾﺤﺘﺞ ﺑﺎﻓﺮاده ﮐﺎﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و ﻏﯿﺮه ﻓﻤﻦ ﺣﮑﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻊ ذﻟﮏ ﺑﺎﻟﮑﺬب ﻓﻘﺪ أﺧﻄﺄ ﻗﺎل و ﻟﯿﺲ ﻫﻮ ﻣﻦ اﻻﻟﻔﺎظ‬‫اﻟﻤﻨﮑﺮة اﻟﺘﯽ ﺗﺎﺑﺎﻫﺎ اﻟﻌﻘﻮل ﺑﻞ ﻫﻮ ﮐﺤﺪﯾﺚ‬‫ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ‬‫اﻟﻤﺎﺿﯽ و ﻫﻮ ﺻﻨﯿﻊ ﻣﻌﺘﻤﺪ ﻓﻠﯿﺲ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﮑﺬب ﺧﺼﻮﺻﺎ و‬‫ﻗﺪ اﺧﺮج اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه ﺑﺴﻨﺪ ﺿﻌﯿﻒ ﺟّﺪا ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎب ﺣّﻄﮥ ﻓﻤﻦ دﺧﻞ ﻓﯿﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج‬‫ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫و ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﯽ ذر رﻓﻌﻪ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻّﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﺣّﺒﻪ اﯾﻤﺎن و ﺑﻐﻀﻪ ﻧﻔﺎق و اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ راﻓﮥ‬‫و ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس رﻓﻌﻪ اﻧـﺎ ﻣﯿﺰان اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﮐﻔﺘـﺎه و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺧﯿﻮﻃﻪ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اورد ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﻔﺮدوس و ﺗﺒﻌﻪ اﺑﻨﻪ‬‫اﻟﻤﺬﮐﻮر ﺑﻼ اﺳﻨﺎد ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد رﻓﻌﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎﺳﻬﺎ و ﻋﻤﺮ ﺣﯿﻄﺎﻧﻬﺎ و ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻘﻔﻬﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻋﻦ اﻧﺲ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺣﻠﻘﺘﻬﺎ‬‫و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﮥ ﻓﮑﻠﻬﺎ ﺿﻌﯿﻔﮥ و اﻟﻔﺎظ اﮐﺜﺮﻫﺎ رﮐﯿﮑﮥ و اﺣﺴﻨﻬﺎ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺑﻞ ﻫﻮ ﺣﺴﻦ و‬‫ﻗـﺪ روي اﻟﺘﺮﻣﺬي اﯾﻀﺎ و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺒﺸـﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻋﻠﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ ﻻ ﯾﺆّدي ﻋﻨﯽ اﻻ اﻧﺎ‬‫او ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 247‬از ‪581‬‬‫و ﻟﯿﺲ ﻓﯽ ﻫﺬا ﮐﻠّﻪ ﻣﺎ ﯾﻘﺪح ﻓﯽ اﺟﻤﺎع اﻫﻞ اﻟّﺴﻨﮥ ﻣﻦ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪294 :‬‬‫و اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﻓﻤﻦ ﺑﻌﺪﻫﻢ ﻋﻠﯽ ان اﻓﻀﻞ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﺑﻌﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺛﻢ ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﻗﺪ ﻗﺎل‬‫اﺑﻦ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﮐّﻨﺎ ﻧﻘﻮل و رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣﯽ اﻓﻀﻞ ﻫـﺬه اﻻﻣﮥ ﺑﻌﺪ ﺑﻨﯿﻬﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن ﻓﯿﺴـﻤﻊ‬‫ذﻟﮏ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻼ ﯾﻨﮑﺮه ﺑﻞ ﺛﺒﺖ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ اﻧﻪ ﻗﺎل ﺧﯿﺮ اﻟﻨﺎس ﺑﻌﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺛﻢ ﻋﻤﺮ ﺛﻢ رﺟﻞ آﺧﺮ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﻨﻔﯿﮥ ﺛﻢ اﻧﺖ‬‫ﯾﺎ اﺑﮥ ﻓﮑﺎن ﯾﻘﻮل ﻣﺎ اﺑﻮك إﻻ رﺟﻞ ﻣﻦ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و ﻋﻦ ﺳـﺎﺋﺮ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ اﺟﻤﻌﯿﻦ و ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻼـﻣﻪ ﺳـﺨﺎوي از اﮐـﺎﺑﺮ ﺣﻔـﺎظ ﺛﻘـﺎت و اﻋﺎﻇﻢ اﯾﻘﺎظ اﺛﺒﺎت و اﺟﻠﻪ‬‫ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ رﻓﯿﻊ اﻟﺴـﻤﺎت و اﻓﺎﺧﻢ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻋﺎﻟﯿﺪرﺟﺎت ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس اﻟﯿﻤﻨﯽ در ﻧﻮر ﺳﺎﻓﺮ‬‫ﻋﻦ اﺧﺒﺎر اﻟﻘﺮن اﻟﻌﺎﺷﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﯾﻮم اﻻﺣﺪ وﻗﺖ اﻟﻌﺼﺮ اﻟﺜﺎﻣﻦ و اﻟﻌﺸﺮﯾﻦ ﻣﻦ ﺷﻬﺮ ﺷﻌﺒﺎن ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ ﺑﻌﺪ ﺗﺴﻌﻤﺎﺋﮥ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻌﻼﻣﮥ‬‫اﻟﺮﺣﻠـﮥ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺴـﺨﺎوي اﻻﺻﻞ اﻟﻘﺎﻫﺮي‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﺸﺮﯾﻔﮥ ﺣﺎل ﻣﺠﺎورﺗﻪ اﻻﺧﯿﺮة ﺑﻬﺎ و ﻋﻤﺮه اﺣﺪي و ﺳﺒﻌﻮن ﺳﻨﮥ و ﺻﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻌﺪ ﺻﻼة اﻟﺼﺒﺢ ﯾﻮم اﻻﺛﻨﯿﻦ ﺛﺎﻧﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ‬‫ﺑﺎﻟﺮوﺿﮥ اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ و وﻗﻒ ﺑﻨﻌﺸﻪ ﺗﺠﺎه اﻟﺤﺠﺮة اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ و دﻓﻦ ﺑﺎﻟﺒﻘﯿﻊ ﺑﺠﻮار ﻣﺸﻬﺪ اﻻﻣﺎم ﻣﺎﻟﮏ و ﮐﺎﻧﺖ ﺟﻨﺎزﺗﻪ ﺣﺎﻓﻠﮥ و ﻟﻢ ﯾﺨﻠﻒ ﺑﻌﺪه‬‫ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ ﻣﺠﻤﻮع ﻓﻨﻮﻧﻪ و ﮐﺎﻧﺖ وﻻدﺗﻪ ﻓﯽ رﺑﯿﻊ اﻻّول ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ و ﺣﻔﻆ اﻟﻘﺮآن اﻟﻌﻈﯿﻢ و ﻫﻮ ﺻـﻐﯿﺮ وﺟﻮده ﺛﻢ ﺣﻔﻆ‬‫اﻟﻤﻨﻬﺎج اﻻﺻـﻠﯽ و اﻟﻔﯿﮥ اﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و اﻟﻨﺨﺒﮥ و اﻟﻔﯿﮥ اﻟﻌﺮاﻗﯽ و ﺷـﺮح اﻟﻨﺨﺒﮥ و ﻏﺎﻟﺐ اﻟﺸﺎﻃﺒﯿﮥ و ﻣﻘﺪﻣﮥ اﻟﺴﺎوي ﻓﯽ اﻟﻌﺮوض و ﮐﻠﻤﺎ اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﺣﻔﻈﻪ ﻟﮑﺘـﺎب ﻋﺮﺿﻪ ﻋﻠﯽ ﺷـﯿﻮخ ﻋﺼـﺮه و ﺑﺮع ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﻌﺮﺑـّﯿ ﮥ و اﻟﻘﺮاءات و ﻏﯿﺮﻫـﺎ و ﺷـﺎرك ﻓﯽ اﻟﻔﺮاﺋﺾ و اﻟﺤﺴﺎب و اﻟﻤﯿﻘﺎت و‬‫اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و ﻏﯿﺮﻫﺎ و اﻣﺎ ﻣﻘﺮواﺗﻪ و ﻣﺴـﻤﻮﻋﺎﺗﻪ ﻓﮑﺜﯿﺮة ﺟﺪ اﻻﻧﮑﺎد ﺗﻨﺤﺼﺮ و اﺧﺬ ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻻ ﯾﺤﺼﻮن ﺣﺘﯽ ﺑﻠﻐﺖ ﻋﺪة ﻣﻦ‬‫اﺧـﺬ ﻋﻨﻪ زﯾﺎدة ﻋﻦ ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ ﻧﻔﺲ و اذن ﻟﻪ ﻏﯿﺮ واﺣـﺪ ﺑﺎﻻﻓﺘﺎء و اﻟﺘﺪرﯾﺲ و اﻻﻣﻼء و ﺳـﻤﻊ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﺷـﯿﺨﻪ اﻣﺎم اﻻﺋّﻤﮥ‬‫اﻟﺸـﻬﺎب اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﮑﻠـّﯿ ﮥ اﻗﺒﺎﻻ ﯾﺰﯾﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻮﺻﻒ ﺣﺘﯽ ﺣﻤﻞ ﻋﻨﻪ ﻋﻠﻤﺎ ﺟﻤﺎ و اﺧﺘﺺ ﺑﻪ ﮐﺜﯿﺮا ﺑﺤﯿﺚ ﮐﺎن ﻣﻦ اﮐﺜﺮ اﻵﺧﺬﯾﻦ‬‫ﻋﻨﻪ و اﻋـﺎﻧﻪ ﻋﻠﯽ ذﻟـﮏ ﻗﺮب ﻣﻨﺰﻟﻪ ﻣﻨﻪ و ﮐـﺎن ﻻـ ﯾﻔﻮﺗﻪ ﻣّﻤـ ﺎ ﯾﻘﺮأ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّـﺎ اﻟﻨـﺎدر و ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ اﻻﺻـﻄﻼح ﺑﺘﻤـﺎﻣﻪ و ﺳـﻤﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﺟـﻞ ﮐﺘﺒﻪ‬‫ﮐﺎﻻﻟﻔﯿﮥ و ﺷـﺮﺣﻬﺎ ﻣﺮارا و ﻋﻠﻮم اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﯽ اﻟﯿﺴـﯿﺮ ﻣﻦ اواﺋﻠﻪ ﻻﺑﻦ اﻟﺼﻼح و اﮐﺜﺮ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻓﯽ اﻟﺮﺟﺎل و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﮐﺎﻟﺘﻘﺮﯾﺐ و ﺛﻼﺛﮥ ارﺑﺎع‬‫اﺻﻠﻪ و اﻟﻠﺴﺎن ﺑﺘﻤﺎﻣﻪ و ﻣﺸﺘﺒﻪ اﻟﻨﺴﺒﮥ و ﺗﺨﺮﯾﺞ اﻟّﺰاﻫﺮ و ﺗﻠﺨﯿﺺ ﻣﺴﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪295 :‬‬‫و اﻟﻤﻘﺪﻣﮥ و اﻣﺎﻟﯿﻪ اﻟﺤﻠﺒﯿﮥ و اﻟﺪﻣﺸﻘﯿﮥ و ﻏﺎﻟﺐ ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري و ﺗﺨﺮﯾﺞ اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ و اﺑﻦ اﻟﺤﺎﺟﺐ اﻻﺻﻠﯽ و ﺗﻌﻠﯿﻖ اﻟﺘﻌﻠﯿﻖ و ﻣﻘﺪﻣﮥ اﻻﺻﺎﺑﮥ و‬‫ﺟﻤﻠﮥ ﯾﻄﻮل ﺗﻌﺪادﻫﺎ و ﻓﯽ ﺑﻌﻀﻪ ﻣﺎ ﺳﻤﻌﻪ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﻣﺮة و ﻟﻢ ﯾﻔﺎرﻗﻪ اﻟﯽ ان ﻣﺎت و اذن ﻟﻪ ﻓﯽ اﻻﻗﺮاء و اﻻﻓﺎدة و اﻟﺘﺼﻨﯿﻒ و ﺗﺪرب ﺑﻪ ﻓﯽ‬‫ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻟﻌﺎﻟﯽ و اﻟﻨﺎزل و اﻟﮑﺸﻒ ﻋﻦ اﻟﺘﺮاﺟﻢ و اﻟﻤﺘﻮن و ﺳﺎﺋﺮ اﻻﺻـﻄﻼح و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﺟﺎب اﻟﺒﻼد و ﺟﺎل وﺟـﺪ ﻓﯽ اﻟﺮﺣﻠـﮥ و ارﺗﺤﻞ‬‫اﻟﯽ ﺣﻠﺐ و دﻣﺸﻖ و ﺑﯿﺖ اﻟﻤﻘـﺪس و اﻟﺨﻠﯿـﻞ و ﻧﺎﺑﻠﺲ و اﻟﺮﺣﻠـﮥ و ﺣﻤﺎة و ﺑﻌﻠﺒﮏ و ﺣﻤﺺ ﺑﺤﯿﺚ ان اﻟّـﺬي ﺳـﻤﻊ ﻋﻨﻬﻢ ﯾﮑﻮﻧﻮن ﻗﺮﯾﺐ‬‫ﻣﺎﺋـﮥ ﻧﻔﺮ ﺑﻞ زاد ﻋﺪد ﻣﻦ اﺧﺬ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ اﻻﻋﻠﯽ و اﻟﺪون و اﻟﻤﺴﺎوي ﻋﻠﯽ اﻟﻒ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و اﻻﻣﺎﮐﻦ اﻟﺘﯽ ﺗﺤﻤﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﺒﻼد و اﻟﻘﺮي ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺜﻤﺎﻧﯿﻦ و اﺟﺘﻤﻊ ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﺮوﯾﺎت ﺑﺎﻟﺴـﻤﺎع و اﻟﻘﺮاءة ﻣّﻤﺎ ﯾﻔﻮق اﻟﻮﺻﻒ و ﻫﯽ ﺗﺘﻨﻮع اﻧﻮاﻋﺎ ﺗﻨﯿﻒ ﻋﻦ اﻟﻌﺸـﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﺎ ذﮐﺮه ﻣﺴﺘﻮﻓﯽ ﻓﯽ‬‫ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ ﻣﻦ ﺗﺎرﯾﺨﻪ و اﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻋﻨﺪه ﻣﻦ اﻟﻤﺮوي ﻣﺎ ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ اﻟﺮﺳﻮل ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﻟﺴـﻨﺪ اﻟﻤﺘﻤﺎﺳﮏ ﻓﯿﻪ ﻋﺸـﺮة اﻧﻔﺲ و اﮐﺜﺮ‬‫ﻣﻨﻪ و اﺻـﺢ ﻣـﺎ ﺑﯿﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻪ و ﺑﯿﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯿﻪ اﻟﻌـﺪد اﻟﻤـﺬﮐﻮر و اﺗﺼـﻠﺖ ﻟﻪ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﺴـﺘﮥ و ﮐـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﮐّﻞ ﻣﻦ‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﺣﻤﺪ و اﻟﺪارﻣﯽ ﺑﺜﻤﺎﻧﯿﮥ وﺳﺎﺋﻂ و ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﺴـﺘﮥ ﮐﺎﺑﯽ داود ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ آﺧﺮ و اﺑﻮاب ﻓﯽ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻣﺎ ﻫﻮ ﺳـﺒﻌﮥ ﺑﺘﻘﺪﯾﻢ‬‫اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و اﺗﺼﻞ ﻟﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺎﻟﮏ و أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﺑﺘﺴﻌﮥ ﺑﺘﻘﺪﯾﻢ اﻟﻤﺜﻨﺎة و ﺣﺞ ﺑﻌﺪ وﻓﺎة ﺷﯿﺨﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﻊ واﻟﺪﯾﻪ و ﻟﻘﯽ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 248‬از ‪581‬‬‫ﻓﺎﺧـﺬ ﻋﻨﻬﻢ ﮐﺎﺑﯽ اﻟﻔﺘـﺢ اﻻﻋّﺰ و اﻟﺒﺮﻫﺎن اﻟﺰﻣﺰﻣﯽ و اﻟﺘﻘﯽ اﺑﻦ ﻓﻬـﺪ و أﺑﯽ اﻟﺴـﻌﺎدات ﺑﻦ ﻇﻬﯿﺮة و ﺧﻼﺋﻖ ﺛﻢ زار اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ و رﺟﻊ‬‫اﻟﯽ اﻟﻘﺎﻫﺮة ﻣﻼزﻣﺎ ﻟﻠﺴـﻤﺎع و اﻟﻘﺮاءة و اﻟﺘﺨﺮﯾﺞ و اﻻﺳـﺘﻔﺎدة ﻣﻦ اﻟﺸـﯿﻮخ و اﻻﻗﺮاء ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻓﺘﻮر ﻋﻦ ذﻟﮏ و ﻟﻢ ﯾﺰل ﯾﺠﺘﻬﺪ ﻓﯽ اﻟﺴﻤﺎع و‬‫ﯾﺮﺣﻞ اﻟﯽ اﻻﻗﻄﺎر ﺣﺘﯽ وﺻﻞ اﻟﯽ ﻣﺎ وﺻﻞ إﻟﯿﻪ و ﺣﻀﻪ ﺑﻌﺾ ﺷﯿﻮﺧﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻘﺪ ﻣﺠﻠﺲ اﻻﻣﻼء ﻓﺎﻣﺘﺜﻞ اﺷﺎرﺗﻪ ﻓﺎﻣﻼء ﺣﺘﯽ اﮐﻤﻞ ﺗﺴﻌﮥ و‬‫ﺧﻤﺴﯿﻦ ﻣﺠﻠﺴﺎ ﺛﻢ ﺗﻮﺟﻪ اﻟﯽ اﻟﺤﺞ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻌﯿﻦ ﻓﺤﺞ و ﺟﺎور و ﺣﺪث ﻫﻨﺎك ﺑﺎﺷﯿﺎء ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ و ﻏﯿﺮﻫﺎ و اﻗﺮأ اﻟﻔﯿﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺗﻘﺴﯿﻤﺎ‬‫و ﻏﺎﻟﺐ ﺷـﺮﺣﻬﺎ ﻟﻨﺎﻇﻤﻬﺎ و اﻟﻨﺨﺒﮥ و ﺷـﺮﺣﻬﺎ و اﻣﻼ ﻣﺠﺎﻟﺲ ﺑﺎﻟﻤﺴـﺠﺪ اﻟﺤﺮام و ﻟّﻤﺎ رﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﻘﺎﻫﺮة ﺷﺮع ﻓﯽ اﻣﻼء ﺗﮑﻤﻠﮥ ﺗﺨﺮﯾﺞ ﺷﯿﺨﻪ‬‫ﻟﻼذﮐﺎر ﺛﻢ أﻣﻠﯽ ﺗﺨﺮﯾﺞ ارﺑﻌﯽ اﻟﻨﻮوي ﺛﻢ ﻏﯿﺮﻫﺎ ﺑﺤﯿﺚ ﺑﻠﻐﺖ ﻣﺠﺎﻟﺲ اﻻﻣﻼء ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ ﻣﺠﻠﺲ ﻓﺎﮐﺜﺮ و ﮐﺬا ﺣﺞ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ‬‫و ﺟﺎور ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ ﺛﻢ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و اﻗﺎم ﻣﻨﻬﺎ ﺛﻠﺜﮥ اﺷﻬﺮ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ ﺛﻢ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺟﺎور ﺳﻨﮥ ﺛﻠﺚ ﺛﻢ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ ﺛﻢ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ‬‫ﺳﺖ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺟﺎور اﻟﯽ اﺛﻨﺎء ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎﻧﻮن ﻓﺘﻮﺟﻪ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ ﻓﺎﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﺷﻬﺮا و ﺻﺎم رﻣﻀﺎن ﺛﻢ ﻋﺎد ﻓﯽ ﺷﻮاﻟﻬﺎ اﻟﯽ ﻣﮑﮥ ﻓﻤﮑﺚ‬‫ﺑﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪296 :‬‬‫ﻣـﺎ ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺛﻢ رﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و ﺟﺎور ﺑﻬﺎ اﻟﯽ ان ﻣﺎت و ﺣﻤﻞ اﻟﻨﺎس ﻣﻦ اﻫﻠﻬﻤﺎ و اﻟﻘﺎدﻣﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ ﻋﻨﻪ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﺟـﺪا رواﯾـﮥ و دراﯾـﮥ و‬‫ﺣﺼﻠﻮا ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻣﻊ ﻣﻼزﻣﮥ اﻟﻨﺎس ﻓﯽ ﻣﻨﺰﻟﻪ ﻟﻠﻘﺮاءة دراﯾﮥ و رواﯾﮥ ﻓﯽ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﺑﺤﯿﺚ ﺧﺘﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎ ﯾﻔﻮق اﻟﻮﺻﻒ ﻣﻦ ذﻟﮏ و‬‫اﺧﺬ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ اﻟﺨﻼﺋﻖ ﻣﺎ ﻻ ﯾﺤﺼـﯽ ﮐﺜﺮة و ﺷـﺮع ﻓﯽ اﻟﺘﺼﻨﯿﻒ و اﻟﺘﺨﺮﯾﺞ ﻗﺒﻞ اﻟﺨﻤﺴﯿﻦ و ﻫﻠﻢ ﺟﺮا و ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ إﻟﯿﻬﺎ اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﺸﻬﺎدة ﻟﻪ‬‫ﺑﻤﺰﯾـﺪ ﻋﻠﻮه و ﻓﺨﺮه و ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻓﺘـﺢ اﻟﻤﻐﯿﺚ ﺑﺸـﺮح اﻟﻔﯿـﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻫﻮ ﻣﻊ اﺧﺘﺼﺎره ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺿـﺨﻢ و ﺳـﺒﮏ اﻟﻤﺘﻦ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ‬‫ﺑﺪﯾﻊ ﻻ ﯾﻌﻠﻢ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﻔﻦ اﺟﻤﻊ ﻣﻨﻪ و ﻻ اﮐﺜﺮ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎ ﻟﻤﻦ ﺗﺪﺑﺮه و ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻟﻪ ﺣﺎذي ﺑﻪ اﻟﻤﺘﻦ ﺑﺪون اﻻﻓﺼﺎح و اﻟﻤﻘﺎﺻﺪ اﻟﺤﺴﻨﮥ ﻓﯽ ﺑﯿﺎن‬‫ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻻﺣـﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺸـﺘﻬﺮة ﻋﻠﯽ اﻻﻟﺴـﻨﮥ و ﻫﻮ ﮐﺘـﺎب ﺟﻠﯿﻞ ﻟﻢ ﯾﺴـﺒﻖ اﻟﯽ ﻣﺜﻠﻪ ﻣﻔﯿـﺪ ﻓﯽ ﺑﺎﺑﻪ ﺟـّﺪا و اﻟﻘﻮل اﻟﺒـﺪﯾﻊ ﻓﯽ اﻟﺼـﻠﻮات ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺤﺒﯿﺐ اﻟﺸـﻔﯿﻊ و ﻫﻮ ﻓﯽ ﻏﺎﯾـﮥ اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﻀﻮء اﻟﻼﻣﻊ ﻻﻫﻞ اﻟﻘﺮن اﻟﺘﺎﺳﻊ ﯾﮑﻮن ﺳﺖ ﻣﺠﻠـﺪات و ﻋﻤـﺪة اﻟﻤﺤﺘـﺞ ﻓﯽ ﺣﮑﻢ اﻟﺸـﻄﺮﻧﺞ و‬‫اﻟﻤﻨﻬﻞ اﻟﻌـﺬب اﻟﺮوي ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ ﻗﻄﺐ اﻻوﻟﯿﺎء اﻟﻨﻮوي و اﻟﺠﻮاﻫﺮ و اﻟـﺪرر ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺿـﺨﻢ و رﺑﻤﺎ‬‫ﯾﮑﺘﺐ ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪﯾﻦ و اﻟﺘﺎرﯾﺦ اﻟﻤﺤﯿﻂ و ﻫﻮ ﻓﯽ ﻧﺤﻮ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ورﻗﮥ ﻋﻠﯽ ﺣﺮوف اﻟﻤﻌﺠﻢ ﻻ ﯾﻌﻠﻢ ﻣﻦ ﺳـﺒﻘﻪ إﻟﯿﻪ و ﺗﻠﺨﯿﺺ ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﯿﻤﻦ و‬‫ﻣﻨﺘﻘﯽ ﻣﻦ ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﮑﮥ ﻟﻠﻘﺎﺳـﯽ و اﻟﻔﻮاﺋﺪ اﻟﺠﻠﯿﮥ ﻓﯽ اﻻﺳﻤﺎء اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ و اﻟﻔﺨﺮ اﻟﻌﻠﻮي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﻟﺪ اﻟّﻨﺒﻮّي و ارﺗﻘﺎء اﻟﻌﺮف ﺑﺤﺐ اﻗﺮﺑﺎء اﻟﺮﺳﻮل‬‫و ذوي اﻟﺸـﺮف و اﻻﯾﻨﺎس ﺑﻤﻨﺎﻗﺐ اﻟﻌﺒﺎس و رﺟﺤﺎن اﻟﮑﻔﮥ ﻓﯽ ﺑﯿﺎن اﻫﻞ اﻟﺼـﻔﮥ و اﻻﺻﻞ اﻻﺻﯿﻞ ﻓﯽ ﺗﺤﺮﯾﻢ اﻟﻨﻘﻞ ﻣﻦ اﻟﺘﻮرﯾﮥ و اﻻﻧﺠﯿﻞ‬‫و اﻟﻘﻮل اﻟﻤﺘﯿﻦ ﻓﯽ ﺗﺤﺴـﯿﻦ اﻟﻈﻦ ﺑﺎﻟﻤﺨﻠﻮﻗﯿﻦ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻗﺮض اﺷـﯿﺎء ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻏﯿﺮ واﺣـﺪ ﻣﻦ اﺋﻤﮥ اﻟﻤﺬﻫﺐ ﮐﺎﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و‬‫اﻟﺠﻼل اﻟﻤﺤﻠﯽ و اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ و اﻟﺸـﺮف اﻟﻤﻨﺎوي و اﻟﺘﻘﯽ اﻟﺤﺼـﻨﯽ و اﻟﻌﯿﻨﯽ و اﻟﮑﺎﻓﯿﺎﺟﯽ و ﺗﻨﺎﻗﻠﻬﺎ اﻟﻨﺎس اﻟﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﺒﻠﺪان و اﻟﻘﺮي‬‫و ﮐﺘﺐ اﻻﮐﺎﺑﺮ ﺑﻌﻀـﻬﺎ ﺑﺨﻄﻮﻃﻬﻢ ﺣﺘﯽ ﻗﺎل ﺑﻌﻀـﻬﻢ ان ﻟﻢ ﺗﮑﻦ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ ﻫﮑﺬا ﻓﻼ ﻓﺎﺋﺪة و ﮐﺎن ﺷـﯿﺨﻪ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﯾﺤﺒﻪ و‬‫ﯾﺜﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﯾﻨﻮه ﺑـﺬﮐﺮه و ﯾﻌﺮف ﺑﻌﻠﻮ ﻓﺨﺮه و ﯾﺮﺟﺤﻪ ﻋﻠﯽ ﺳﺎﺋﺮ ﺟﻤﺎﻋﺘﻪ اﻟﻤﻨﺴﻮﺑﯿﻦ اﻟﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺻـﻨﺎﻋﺘﻪ و ﮐﺎن ﻣﻦ دﻋﻮاﺗﻪ ﻟﻪ ﻗﻮﻟﻪ و‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺴـﺌﻮل ان ﯾﻌﯿﻨﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻮﺻﻮل اﻟﯽ اﻟﺤﺼﻮل ﺣﺘﯽ ﯾﺘﻌﺠﺐ اﻟّﺴﺎﺑﻖ ﻣﻦ اﻟﻼﺣﻖ و ﻣﻤﺎ وﺻـﻔﻪ ﺑﻪ ﺑﻌﺾ اﻟﺤﻔﺎظ ﺑﻌـﺪ ﮐﻼم ﺗﻘـﺪم ﻫﻮ و‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻘﯿﮥ ﻣﻦ راﯾﺖ ﻣﻦ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ و اﻧﺎ و ﺟﻤﯿﻊ ﻃﻠﺒﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟﺒﻼد اﻟﺸﺎﻣّﯿﮥ و اﻟﺒﻠﺪ اﻟﻤﺼـﺮﯾﮥ و ﺳﺎﺋﺮ ﺑﻼد اﻻﺳـﻼم ﻋﯿﺎل ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ اﻋﻠﻢ‬‫ﻓﯽ اﻟﻮﺟﻮد ﻟﻪ ﻧﻈﯿﺮا و ﻗﺎل ﻏﯿﺮه ﻫﻮ اﻻن ﻣﻦ اﻻﻓﺮاد ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪297 :‬‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺬي اﺷـﺘﻬﺮ ﻓﯿﻪ ﻓﻀـﻠﻪ و ﻟﯿﺲ ﺑﻌﺪ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯿﻪ ﻣﺜﻠﻪ و ﻗﺎل ﻏﯿﺮه واﺳﻄﮥ ﻋﻘﺪﻫﺎ ﻣﻦ اﻧﻌﻘﺪ اﻻﺟﻤﺎع ﻋﻠﯽ اﻧﻪ اﻣﺴﯽ‬‫ﮐﺎﻟﺠﻮﻫﺮ اﻟﻔﺮد و اﺻـﺒﺢ ﻓﯽ وﺟﻪ اﻟﺪﻫﺮ ﮐﺎﻟﻐﺮة ﺣﺘﯽ ﺻﺎرت اﻟﻐﺮر ﻣﻊ ﺟﻮاﻫﺮه ﮐﺎﻟﺪرة ﺑﻞ ﺟﻮاد ﺟﻮده ﺷـﻬﺪ ﻟﻪ ﺟﺮﯾﺎﻧﻪ ﺑﺎﻟﺴﺒﻖ ﻓﯽ ﻣﯿﺪان‬‫اﻟﻔﺮﺳﺎن و ﺣﮑﻢ ﻟﻪ ﺑﺎﻧﻪ ﻫﻮ اﻟﻔﺮع اﻟّـﺬي ﻓﺎق اﺻـﻠﻪ اﻟﺒـﺪﯾﻊ ﺑﺎﻟﻤﻌﺎﻧﯽ ﻓﻼ ﺣﺎﺟـﮥ ﻟﻠﺒﯿﺎن اﺿﺎء ﻫﺬا اﻟﺸـﻤﺲ ﻓﺎﺧﺘﻔﺖ ﻣﻨﻪ اﻟﮑﻮاﮐﺐ اﻟﺪراري‬‫ﮐﯿﻒ ﻻ و ﻗـﺪ ﺟﺎده اﻟﻔﯿﺾ ﺑﻔﺘـﺢ اﻟﺒﺎري ﻓﻬﻮ ﻧﺨﺒﮥ اﻟﻌﺼـﺮ و اﻟﺪﻫﺮ و ﻋﯿﻦ اﻟﻘﻼدة ﻓﯽ ﻃﺒﻘﮥ اﻟﺠﻮد ﻻﻧﻪ ﻋﯿﻦ اﻟﺴـﺨﺎء و زﯾﺎدة ﻓﺒﺪاﯾﺘﻪ إﻟﯿﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 249‬از ‪581‬‬‫اﻟﻨﻬﺎﯾـﮥ و ﻣﻨﻬـﺎﺟﻪ اوﺿـﺢ ﻃﺮق اﻟﯽ اﻟﻐﺎﯾـﮥ و ﻫﻮ اﻟﺨـﺎدم ﻟﻠﺴـﻨﮥ اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ و اﻟﺤـﺎوي ﻟﻤﺤﺎﺳﻦ اﻻﺻـﻄﻼح و اﻟﻨﮑﺖ اﻟﻤﻨﯿﻔـﮥ ﻓﺒﻬﺠﺘﻪ زﻫﺖ‬‫ﺑﺮوﺿﺘﻬﺎ و روﺿﺘﻪ زﻫﺖ ﺑﺒﻬﺠﺘﻬﺎ و ﻗﺎل آﺧﺮ ﻫﻮ اﻟّﺬي اﻧﻌﻘﺪ ﻋﻠﯽ ﺗﻔﺮده ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﻨﺒﻮّي اﻻﺟﻤﺎع و اﻧﻪ ﻓﯽ ﮐﺜﺮة اﻃﻼﻋﻪ و ﺗﺤﻘﯿﻘﻪ ﻟﻔﻨﻮﻧﻪ‬‫ﺑﻠﻎ ﻣﺎ ﻻ ﯾﺴـﺘﻄﺎع و دوﻧﺖ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ و اﺷـﺘﻬﺮت و ﺛﺒﺖ ﺳـﯿﺎدﺗﻪ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﻔّﻦ اﻟﻨﻔﯿﺲ و ﺗﻘﺮرت و ﻟﻢ ﯾﺨﺎﻟﻒ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﻌﻘﻼء ﻓﯽ ﺟﻼﻟﺘﻪ و‬‫وﻓﻮر ﺛﻘﺘﻪ و دﯾﺎﻧﺘﻪ و اﻣﺎﻧﺘﻪ ﺑﻞ ﺻـﺮﺣﻮا ﺑﺎﺟﻤﻌﻬﻢ ﺑﺎﻧﻪ ﻫﻮ اﻟﻤﺮﺟﻮع إﻟﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﺘﻌـﺪﯾﻞ و اﻟﺘﺠﺮﯾﺢ و اﻟﺘﺤﺴـﯿﻦ و اﻟﺘﺼـﺤﯿﺢ ﺑﻌﺪ ﺷـﯿﺨﻪ ﺷـﯿﺦ‬‫ﻣﺸﺎﯾﺦ اﻻﺳـﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺣﺎﻣﻞ راﯾﮥ اﻟﻌﻠﻮم و اﻻﺛﺮ و ﻗﺎل آﺧﺮ ﻟﻘﺪ اﺟﺎد اﻟﻨﻘﻞ ﻣﻦ ﮐﻼم اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ اﻟﻘﺪﯾﻢ و اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺳﺎرت ﺑﻔﻀﻠﻪ‬‫اﻟﺮﮐﺒﺎن و ﺑﺎﻟﻐﺖ ﻓﯽ اﻟﺴﯿﺮ اﻟﺤﺜﯿﺚ و ﻣﺪﺣﻪ آﺧﺮ ﺑﻬﺬه اﻻﺑﯿﺎت و ﻫﯽ‬‫ﯾﺎ ﺳﯿﺪا اﺿﺤﯽ ﻓﺮﯾﺪ زﻣﺎﻧﻪ و دﻟﯿﻞ ﻣﺎ ﻗﺪ ﻗﻠﺘﻪ اﻻﺟﻤﺎع‬‫ﻋﻨﺪي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺴﻨﺪ و ﻣﺴﻠﺴﻞ ﯾﺮوﯾﻪ ﺑﺎﻻﺗﻘﺎن ﻻ اﻟﻮﺿﺎع‬‫ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺰﻣﺎن ﺳﻮاك ﺗﻠﻘﯽ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺻﺤﺖ ﺑﺬاك إﺟﺎزة و ﺳﻤﺎع‬‫اﻟﺨﯿﺮ ﻓﯿﮏ ﺗﻮاﺗﺮت اﺧﺒﺎره و ﻫﻮ اﻟﺼﺤﯿﺢ و ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻪ ﻧﺰاع‬‫ﯾﺎ ﻣﻦ إذا ﻣﺎ ﻗﺪ اﺗﺎه ﻣﻤﺮض ﯾﺸﮑﻮ ﻟﺰال اﻟﻀﺮ و اﻻوﺟﺎع‬‫و رأي ﺑﻌـﺪ ﻣﻮﺗﻪ ﻋﻠﯽ ﻫﯿﺌـﮥ ﺣﺴـﻨﮥ ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ ﻣﺎ ﻓﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮏ ﻗﺎل ﺣﺎﺳـﺒﻨﯽ و ﻏﻔﺮ ﻟﯽ و ﺣﺸـﺮ ﻟﯽ ﻣﻊ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﺛﻼث و‬‫ﻋﺸﺮون ورﻗﮥ ﻗﺎل اﻟﺸﯿﺦ ﺟﺎر اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻘﺐ ﺗﻠﮏ اﻟﺘﺮﺟﻤﮥ ان ﺷﯿﺨﻨﺎ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺮﺟﻤﮥ ﺣﻘﯿﻖ ﺑﻤﺎ ذﮐﺮه ﻟﻨﻔﺴﻪ ﻣﻦ اﻻوﺻﺎف‬‫اﻟﺤﺴـﻨﮥ و ﻟﻘﺪ و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﻈﯿﻢ ﻟﻢ ار ﻓﯽ اﻟﺤﻔﺎظ اﻟﻤﺘﺄﺧﺮﯾﻦ ﻣﺜﻠﻪ و ﯾﻌﻠﻢ ذﻟﮏ ﮐﻞ ﻣﻦ اﻃﻠﻊ ﻋﻠﯽ ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ او ﺷﻬﺪه و ﻫﻮ ﻋﺎرف ﻓﻘﯿﻪ ﻣﻨﺼﻒ‬‫ﻓﯽ ﺗﺮاﺟﻤﻪ رﺣﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﺪي ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ اﻧﻪ اﻧﻔﺮد ﺑﻔﻨﻪ ﻓﻄﺎر اﺳـﻤﻪ ﻓﯽ اﻵﻓﺎق و ﮐﺜﺮت ﻣﺼﻨﻔﺎﺗﻪ ﻓﯿﻪ و ﻓﯽ ﻏﯿﺮه و ﻃﺎر ﺻﯿﺘﻪ ﺷﺮﻗﺎ‬‫و ﻏﺮﺑـﺎ ﺷﺎﻣـﺎ و ﯾﻤﻨـﺎ و ﻻـ اﻋﻠﻢ اﻻـن ﻣﻦ ﯾﻌﺮف ﻋﻠﻮم اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺜﻠﻪ و ﻻ اﮐﺜﺮ ﺗﺼـﻨﯿﻔﺎ و ﻻ اﺣﺴﻦ و ﻟـﺬﻟﮏ اﺧـﺬﻫﺎ ﻋﻨﻪ ﻋﻠﻤﺎء اﻵﻓﺎق ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ و اﻟﻄﻠﺒﮥ و اﻟﺮﻓﺎق و ﻟﻪ اﻟﯿﺪ اﻟﻄﻮﻟﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﺑﺎﻟﻌﻠﻞ و اﺳﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل و اﺣﻮال اﻟﺮواة و اﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌﺪﯾﻞ و إﻟﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪298 :‬‬‫ﯾﺸﺎر ﻓﯽ ذﻟﮏ و ﻟﻬﺬا ﻗﺎل ﺑﻌﺾ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻟﻢ ﯾﺎت ﺑﻌﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺬﻫﺒﯽ اﺣﺪ ﺳﻠﮏ ﻫﺬه اﻟﻤﺴﺎﻟﮏ ﻏﯿﺮه و ﻟﻘﺪ ﻣﺎت ﻓﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﺑﻌﺪه و‬‫اﺳﻒ اﻟﻨـﺎس ﻋﻠﯽ ﻓﻘـﺪه و ﻟﻢ ﯾﺨﻠﻒ ﺑﻌـﺪه ﻣﺜﻠﻪ اﻧﺘﻬﯽ و وﻟﯽ ﺗـﺪرﯾﺲ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﻣﻮاﺿﻊ ﻣﺘﻌـﺪدة و ﻋﺮض ﻋﻠﯿﻪ ﻗﻀﺎء ﻣﺼـﺮ ﻓﻠﻢ ﯾﻘﺒﻠﻪ‬‫رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﺷـﯿﺮازي در ﺷﺮح ﺷﻤﺎﺋﻞ ﺗﺮﻣﺬي ﮔﻔﺘﻪ ﯾﻘﻮل اﻟﻔﻘﯿﺮ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺆﻟﻒ ﻫﺬا اﻟﺸﺮح ﺑا ﻮ اﻟﺨﯿﺮ‬‫ﻓﻀـﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﻧﺼﺎري اﺻـﻼ و ﺗﺒﺎرا اﻟﺨﻨﺠﯽ ﻣﺤﺘﺪ‬‫اﻟﺸـﯿﺮازي ﻣﻮﻟﺪ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ دار اﻟﻤﺪﻧﯽ ﻣﻮﺗﺎ و اﻗﺒﺎرا ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺑﮑﺘﺎب اﻟﺸـﻤﺎﺋﻞ ﻣﻦ ﻣﺆﻟﻔﺎت اﻻﻣﺎم اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻟﻤﺠﺎﻣﻊ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫اﻟﺘﻘﯽ اﻟﺮاﻓﻊ ﻻﻋﻼم اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﯿﻦ اﻟﻮري اﻟﻨﺎﺷـﺮ ﻓﯽ ﻣﺠﺎﻟﺲ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻧﻔﺎس اﻟﻌﺮف اﻟﺸﺬي اﻻﻣﺎم أﺑﯽ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺮاءة ﻣﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻟﺒﻌﻀﻪ و إﺟﺎزة ﻟﻠﺒﺎﻗﯽ ان ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺳـﻤﺎﻋﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم اﻟﺮﺣﻠﮥ ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻌﺼـﺮ ﻣﺴـﻨﺪ ﻣﺼﺮ اﻟّﺬي‬‫ﺗﻔﺮد ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ ﺑﻌﻠﻮ اﻻﺳـﻨﺎد و رﻓﻌـﮥ اﻟﺸﺄن ﺣﺘﯽ اذﻋﻦ ﻟﺠﻼﻟـﮥ ﻗـﺪره اﺟﻠـﮥ اﺋﻤـﮥ اﻟـﺪوران اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫اﻟﺴـﺨﺎوي اﻟﻤﺼـﺮي ﻓﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ ﻋﻠﯽ ﺳﺎﮐﻨﻬﺎ اﻓﻀﻞ اﻟﺼﻠﻮة و اﮐﻤﻞ اﻟﺘﺤّﯿﮥ و ذﻟﮏ ﻓﯽ اواﺧﺮ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و‬‫ﺛﻤـﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻤﺎن ﻣﺎﺋـﮥ ﺑـﺪار اﻟﻌﺜﻤﺎﻧﯿﯿﻦ ﻓﯽ ﻣﺤﺎذاة ﺑﺎب اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ اﺑﻮاب اﻟﺤﺮم اﻟﻤﮑﺮم زاده اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺸـﺮﯾﻔﺎ و ﺗﻌﻈﯿﻤﺎ و ﻧﯿﺰ در ﺷـﺮح ﺷـﻤﺎﺋﻞ‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺴـﺨﺎوي اﻟﻤﺼـﺮي رﺣﻠﮥ اﻟﺰﻣﺎن و ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻌﺼـﺮ و ﻧﺴـﯿﺞ وﺣﺪه و ﻓﺮﯾﺪ‬‫ﻋﺼـﺮه ﻓﯽ ﺷـﺄﻧﻪ ﻻـزم اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ و ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم أﺑﯽ اﻟﻔﻀﻞ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ ﺷـﻬﺮ ﺑﺎﺑﻦ ﺣﺠﺮ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺳـﻨﯿﻦ‬‫ﻣﺘﻄﺎوﻟﮥ و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺸـﯿﺦ ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻪ ﺳـﯿﻤﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻄﺒﻘﺎت و ﮐﺎن ﻟﻪ ﺷﺎن ﺟﻠﯿﻞ و ﻣﻦ أراد اﻻﻃﻼع ﻋﻠﯽ ﺣﻘﺎﺋﻖ اﺣﻮاﻟﻪ ﻓﻠﯿﺮاﺟﻊ ﮐﺘﺎﺑﻨﺎ‬‫اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﺎﻟﺤﺒﻞ اﻟﻤﺘﯿﻦ ﻓﯽ إﺟﺎزة اﻻﻣﯿﻦ ﮐﺎن اﺻـﻠﻪ ﻣﻦ ﺳـﺨﺎ و ﻫﯽ ﻗﺼـﺒﮥ ﻣﻦ اﻋﻤﺎل ﺑﻼد ﻣﺼـﺮ و اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﻣﻦ اﻟﻨﺴـﺒﮥ إﻟﯿﻪ اﻟﺴـﺨﺎوي‬‫ﺑﺰﯾـﺎدة اﻻـﻟﻒ ﻟﮑﻦ ذﮐﺮ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ان اﻟﻨﺴـﺒﮥ إﻟﯿﻪ اﻟﺴـﺨﻮي ﺑﺎﺑـﺪال اﻻﻟﻒ واوا ﻗﺎل ﻫﯽ ﻗﺮﯾـﮥ ﺑﺎﺳـﻔﻞ ارض ﻣﺼـﺮ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 250‬از ‪581‬‬‫اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﻬﺬه اﻟﻨﺴـﺒﮥ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ زﯾﺎد ﺑﻦ ﻣﻌﻠﯽ اﻟﺴـﺨﻮي ﺗﻮﻓﯽ ﺑﺴـﺨﺎ اﻧﺘﻬﯽ و ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺴـﺨﺎوي اﻟﻘﺎري اﻟﻤﺸـﻬﻮر و ﮐﺎن وﻻدة ﺷـﯿﺨﻨﺎ أﺑﯽ‬‫اﻟﺨﯿﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﺎﻟﻘـﺎﻫﺮة اﻟﻤﻌﺰﯾـﮥ ﻣﻦ اﻟﺒﻼـد اﻟﻤﺼـﺮﯾﮥ و اﻟﺸـﯿﺦ ﻧﺸﺄ ﺑﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﺤﺎرة اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯿـﮥ و ﮐﺎن ﯾﻨﺴﺐ اﺑﻮه اﻟﯽ ﻣﻼزﻣﮥ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﺳـﺮاج اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﮐﺎن وﻻدﺗﻪ ﻓﯽ ﻧﯿﻒ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ ﻓﻠﻤﺎ ﻧﺸﺄ اﻟﺸﯿﺦ ﻻزم اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ و ﺳﺎﻓﺮ اﻟﺒﻠﺪان و ﺟﻤﻊ‬‫ﻣﻦ اﻃﺮاف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪299 :‬‬‫ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺎ ﻗﻞ ان ﯾﺠﻤﻊ ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ و ﮐﺎن ﻟﻪ ﻣﺎﺋﮥ و ﻋﺸـﺮون ﺷـﯿﺨﺎ ﻓﯽ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨﺎري و ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻋﻠﯽ ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﻣﺠﻠﺪ ﮐﻤﺎ‬‫ذﮐﺮ ﻟﯽ و ﺣﺼـﻞ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻨﻬـﺎ ﻓﯽ اﺟـﺎزﺗﻪ ﺻـﺎﺣﺒﺘﻪ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻄﯿﺒـﮥ و ﻻـزﻣﺘﻪ درﺳـﺎ و اﻓﺎدة و ﻗﺮاءة ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻤﺎﻋﺎ ﻣﻨﻪ و ﻗﺮأت ﻋﻠﯿﻪ ﺟﻤﯿﻊ‬‫اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﻟﻼﻣﺎم أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ اﻟﺮوﺿـﮥ اﻟﻤﻄﻬﺮة اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ ﺑﯿﻦ اﻟﻘﺒﺮ اﻟﺸـﺮﯾﻒ و اﻟﻤﻨﺒﺮ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﻋﻠﯽ‬‫ﺳﺎﮐﻨﻬﺎ اﻓﻀﻞ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺘﺴـﻠﯿﻢ و ﻗﺮأت ﻋﻠﯿﻪ ﻏﯿﺮة ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ و ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎح اﻟﺴـﺘﮥ و ﻗﺮأت ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻌﻀﺎ ﻣﻦ اﻟﺸﻤﺎﺋﻞ و اﺟﺎز ﻟﯽ اﻟﺒﺎﻗﯽ و‬‫ﮐﺎن اﻟﺸـﯿﺦ ﯾﺮﺣﻞ ﮐّﻞ زﻣﺎن اﻟﯽ اﻟﺤﺠﺎز و ﯾﺴﮑﻦ ﺑﻬﺎ ﺳﻨﯿﻦ و ﯾﺠﺎور ﻓﯽ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و ﯾﺴﻤﻊ اﻟﻨﺎس و ﯾﺼﻨﻒ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ ﺛﻢ ﯾﺮﺟﻊ اﻟﯽ ﻣﺼﺮ‬‫و ارﺗﺤﻞ آﺧﺮ ﻋﻤﺮه ﻣﻊ اﻫﻠﻪ اﻟﯽ اﻟﺤﺠﺎز و اﺳـﺘﻮﻃﻦ اﻟﺤﺮم اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﻣﮑﮥ اﻟﻤﮑﺮﻣﮥ زادﻫﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺷـﺮﻓﺎ و ﺗﻌﻈﯿﻤﺎ و ﻋﺰا و ﺗﮑﺮﯾﻤﺎ و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻬﺎ‬‫ﻓﯽ ﻧﯿـﻒ و ﺗﺴـﻌﻤﺎﺋﮥ رﻓـﻊ اﻟﱠﻠﻪ درﺟـﺎﺗﻪ و زاد ﻓﯽ ﺣﺴـﻨﺎﺗﻪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﻐﻔـﺎر ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻌﮑﯽ اﻟﻌـﺪﺛﺎﻧﯽ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ در ﻋﺠﺎﻟـﮥ اﻟﺮاﮐﺐ و ﺑﻐﯿﮥ‬‫اﻟﻄـﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ اﻟﺴـﺨﺎوي اﻻﺻـﻞ اﻟﻘﺎﻫﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻧﺰﯾﻞ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻟﺸـﺮﯾﻔﯿﻦ‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺧﺎﺗﻤﮥ اﻟﺤﻔﺎظ ﺑﻼ ﻧﺰاع وﻟﺪ ﺑﺮﺑﯿﻊ ﺳﻨﮥ ‪ 831‬ﺑﺎﻟﻘﺎﻫﺮة و ﺣﻔﻆ ﻋـﺪة ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﮥ ﻓﻬﻮ اﻣﺎم‬‫ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻘﺪر و ﺧﺎﺗﻢ ﺣﻔﺎظ اﻟﻌﺼﺮ ﺗﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 902‬ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ اﻟﺼﻨﻌﺎﻧﯽ در ﺑﺪر ﻃﺎﻟﻊ ﺑﻤﺤﺎﺳﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪ‬‫اﻟﻘﺮن اﻟﺴـﺎﺑﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﺜﻤـﺎن ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺴـﺨﺎوي اﻻﺻﻞ اﻟﻘﺎﻫﺮي‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ وﻟﺪ ﻓﯽ رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳﻨﮥ ‪ 831‬و ﺣﻔﻆ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ اﻟﻤﺨﺘﺼﺮات و ﻗﺮأ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﺧﻀﺮ و اﻟﺠﻤﺎل ﺑﻦ ﻫﺸﺎم اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ و ﺻﺎﻟﺢ اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ و‬‫اﻟﺸـﺮف اﻟﻤﻨﺎوي و اﻟﺸـﻤﻨﯽ و اﺑﻦ اﻟﻬﻤﺎم و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻻزﻣﻪ و اﻧﺘﻔﻊ ﺑﻪ و ﺗﺨﺮج ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﻟﺸﺄن ﺑﮑﻠﯿﺘﻪ و ﺗﺪرب‬‫ﻓﯿﻪ و ﺳـﻤﻊ اﻟﻌﺎﻟﯽ و اﻟﻨﺎزل و اﺧﺬ ﻋﻦ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻋﺼـﺮه ﺑﻤﺼﺮ و ﻧﻮاﺣﯿﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﺑﻠﻐﻮا ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﺷﯿﺦ ﺛﻢ ﺣﺞ و اﺧﺬ ﻋﻦ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻣﮑﮥ و اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ‬‫ﺛﻢ ﻋﺎد اﻟﯽ وﻃﻨﻪ و ارﺗﺤﻞ اﻟﯽ اﻻﺳﮑﻨﺪرﯾﮥ و اﻟﻘﺪس و اﻟﺨﻠﯿﻞ و دﻣﯿﺎط و دﻣﺸﻖ و ﺳﺎﺋﺮ ﺟﻬﺎت اﻟﺸﺎم و ﻣﺼﺮ و ﺑﺮع ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺸﺄن و ﻓﺎق‬‫اﻻﻗﺮان و ﺣﻔﻆ ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺎ ﺻﺎر ﺑﻪ ﻣﻨﻔﺮدا ﻋﻦ اﻫﻞ ﻋﺼـﺮه ﺛﻢ ﺣﺞ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 870‬ﻫﻮ و اﻫﻠﻪ و اوﻻـده و ﺟﺎور و اﻧﺘﻔﻊ ﺑﻪ اﻫﻞ ﻟا ﺤﺮﻣﯿﻦ‬‫ﺛﻢ ﻋـﺎد اﻟﯽ اﻟﻘـﺎﻫﺮة و اﻣﻼـء اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ﮐﺎن ﻋﻠﯿﻪ اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ و ﻣﺸﺎﯾﺨﻬﻢ و اﻧﺘﻔﻊ ﺑﻪ اﻟﻨﺎس ﺛﻢ ﺣـﺞ ﻣﺮات و ﻣﺠﺎورات و ﺧﺮج‬‫ﻟﺠﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻪ اﺣﺎدﯾﺚ و ﺟﻤﻊ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻓﯽ ﺗﺮاﺟﻢ ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﻓﯽ ﺛﻼث ﻣﺠﻠﺪات ﺳـﻤﺎه ﺑﻐﯿﮥ اﻟﺮاوي ﻓﯿﻤﻦ اﺧﺬ ﻋﻨﻪ اﻟﺴـﺨﺎوي و ﻓﻬﺮﺳـﻪ‬‫ﺑﺮواﯾﺎﺗﻪ ﻓﯽ ﺛﻼث ﻣﺠﻠﺪات ﮐﺬﻟﮏ و اﻟﺘﺬﮐﺮة ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪات و ﺗﺨﺮﯾﺞ ارﺑﻌﯽ اﻟﻨﻮوي ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﻟﻄﯿﻒ و ﺗﮑﻤﻠﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪300 :‬‬‫ﺗﺨﺮﯾـﺞ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻟﻼذﮐﺎر و ﺗﺨﺮﯾـﺞ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻌﺎدﻟﯿﻦ ﻻﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ و ﻓﺘﺢ اﻟﻤﻐﯿﺚ ﺑﺸـﺮح اﻟﻔﯿﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺿـﺨﻢ و ﺷـﺮح ﻟا ﺘﻘﺮﯾﺐ‬‫ﻟﻠﻨﻮوي ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪ و ﺑﻠﻮغ اﻻﻣﻞ ﻓﯽ ﺗﻠﺨﯿﺺ ﮐﺘﺎب اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻞ و ﺷـﺮح اﻟﺸـﻤﺎﺋﻞ اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ و اﻟﻘﻮل اﻟﻤﻔﯿﺪ ﻓﯽ اﯾﻀﺎح‬‫ﺷﺮح اﻟﻌﻤﺪة ﻻﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ ﮐﺘﺐ ﻣﻨﻪ اﻟﯿﺴﯿﺮ ﻣﻦ اوﻟﻪ و ﻟﻪ ذﯾﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﻤﻘﺮﯾﺰي ﻓﯽ اﻟﺤﻮادث ﻣﻦ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺛﻤﺎن ﻣﺎﺋﮥ‬‫اﻟﯽ راس اﻟﻘﺮن اﻟﺘﺎﺳﻊ ﻓﯽ ارﺑﻊ ﻣﺠﻠﺪات و اﻟﻀﻮء اﻟﻼﻣﻊ ﻻﻫﻞ اﻟﻘﺮن اﻟﺘﺎﺳﻊ ﻓﯽ ارﺑﻊ ﻣﺠﻠﺪات و اﻟﺬﯾﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺎرﯾﺦ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﻘﻀﺎة ﻣﺼﺮ‬‫ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ و ﻟا ﺬﯾﻞ ﻋﻠﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻘﺮاء ﻻﺑﻦ اﻟﺠﺰري ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ و اﻟﺬﯾﻞ ﻋﻠﯽ دول اﻻﺳـﻼم ﻟﻠﺬﻫﺒﯽ و اﻟﻮﻓﯿﺎت ﻻﻫﻞ اﻟﻘﺮن اﻟﺜﺎﻣﻦ و اﻟﺘﺎﺳـﻊ‬‫ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪات ﺳـﻤﺎه اﻟﺸﺎﻓﯽ ﻣﻦ اﻻﻟﻢ ﻓﯽ وﻓﯿﺎت اﻻﻣﻢ و ﻣﺼـﻨﻒ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ اﻟﻨﻮوي و آﺧﺮ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ اﺑﻦ ﻫﺸﺎم و آﺧﺮ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﺑﻦ‬‫اﻟﻬﻤﺎم و آﺧﺮ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ ﻧﻔﺴﻪ و اﻟﺘﺎرﯾـﺦ اﻟﻤﺤﯿﻂ ﻓﯽ ﻋـﺪة ﻣﺠﻠـﺪات و اﻟﻘﻮل اﻟﻤﺒﻨﯽ ﻓﯽ ذم اﺑﻦ ﻋﺮﺑﯽ ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪ و ﻗـﺪ اﻓﺮد ﻋﺪة ﻣﺴﺎﺋﻞ‬‫ﺑﺎﻟﺘﺼـﻨﯿﻒ و ﻗـﺪ ﺗﺮﺟﻢ ﻟﻨﻔﺴﻪ ﺗﺮﺟﻤـﮥ ﻣﻄﻮﻟـﮥ ﻓﯽ ﻣﺼـﻨﻔﻪ اﻟﻀﻮء اﻟﻼﻣﻊ و ﻋـﺪد ﺷـﯿﻮﺧﻪ و ﻣﻘﺮواﺗﻪ و ﻣﺼـﻨﻔﺎﺗﻪ و ﻣﺎ ﻣـﺪﺣﻪ ﺑﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 251‬از ‪581‬‬‫ﺷﯿﻮﺧﻪ و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠـﮥ ﻓﻬﻮ ﻣﻦ اﻷﺋّﻤـ ﮥ اﻻﮐﺎﺑﺮ ﺣﺘﯽ ﻗﺎل ﺗﻠﻤﯿﺬه اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﺎر اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻬﺬا ﻓﯿﻤﺎ ﮐﺘﺒﻪ ﻋﻘﺐ ﺗﺮﺟﻤﮥ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺮﺟﻤﮥ ﻧﻔﺴﻪ ﻓﯽ اﻟﻀﻮء‬‫اﻟﻼﻣﻊ ﻣﺎ ﻧﺼﻪ ﻗﺎل ﺗﻠﻤﯿـﺬه ﺟﺎر ﻟّﻠﻪ ﺑﻦ ﻓﻬﺬا اﻟﻤّﮑﯽ ان ﺷـﯿﺨﻨﺎ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺮﺟﻤﮥ ﺣﻘﯿﻖ ﺑﻤﺎ ذﮐﺮه ﻟﻨﻔﺴﻪ ﻣﻦ اﻻوﺻﺎف اﻟﺤﺴـﻨﮥ و ﻟﻘﺪ و اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻌﻈﯿﻢ ﻟﻢ ار ﻓﯽ اﻟﺤﻔـﺎظ اﻟﻤﺘـﺄﺧﺮﯾﻦ ﻣﺜﻠﻪ و ﯾﻌﻠﻢ ذﻟـﮏ ﻣﻦ اﻃﻠﻊ ﻋﻠﯽ ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ او ﺷﺎﻫـﺪه و ﻫﻮ ﻋﺎرف ﺑﻔﻨﻪ ﻣﻨﺼﻒ ﻓﯽ ﺗﺮاﺟﻤﻪ رﺣﻢ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺟـﺪي ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ اﻧﻪ اﻧﻔﺮد ﺑﻔﻨﻪ و ﻃﺎر اﺳـﻤﻪ ﻓﯽ اﻵﻓﺎق و ﮐﺜﺮت ﻣﺼـﻨﻔﺎﺗﻪ ﻓﯿﻪ و ﻓﯽ ﻏﯿﺮه و ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻨﻬﺎ ﻃﺎر ﺷـﺮﻗﺎ و ﻏﺮﺑﺎ ﺷﺎﻣﺎ و‬‫ﯾﻤﻨﺎ و ﻻ اﻋﻠﻢ اﻻن ﻣﻦ ﯾﻌﺮف ﻋﻠﻮم اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺜﻠﻪ و ﻻ اﮐﺜﺮ ﺗﺼـﻨﯿﻔﺎ و ﻻ اﺣﺴﻦ و ﻟـﺬﻟﮏ اﺧـﺬ ﻋﻨﻪ ﻋﻠﻤﺎء اﻵﻓﺎق ﻣﻦ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ و اﻟﻄﻠﺒﮥ و‬‫اﻟﺮﻓﺎق و ﻟﻪ اﻟﯿـﺪ اﻟﻄﻮﻟﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﺳـﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل و اﺣﻮال اﻟﺮواة و اﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌـﺪﯾﻞ و إﻟﯿﻪ ﯾﺸﺎر ﻓﯽ ذﻟﮏ و ﻟﻘـﺪ ﻗﺎل ﺑﻌﺾ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻟﻢ‬‫ﯾﺎت ﺑﻌـﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻣﺜﻠﻪ ﺳـﻠﮏ ﻫـﺬا اﻟﻤﺴـﻠﮏ و ﺑﻌﺪه ﻣﺎت ﻓﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﺳﻒ اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯽ ﻓﻘﺪه و ﻟﻢ ﯾﺨﻠﻒ ﺑﻌﺪه ﻣﺜﻠﻪ و ﮐﺎﻧﺖ‬‫وﻓﺎﺗﻪ ﻓﯽ ﻣﺠﺎورﺗﻪ اﻻﺧﯿﺮة ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ ﻓﯽ ﻋﺼـﺮ ﯾﻮم اﻻﺣﺪ ﺳﺎدس ﻋﺸـﺮ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳـﻨﮥ ‪ 903‬اﻧﺘﻬﯽ ﻣـﺎ ذﮐﺮه اﺑﻦ ﻓﻬـﺪ و ﻟـﻮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ‬‫ﻟﺼـﺎﺣﺐ اﻟﺘﺮﺟﻤـﮥ ﻣﻦ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻻ اﻟﻀﻮء اﻟﻼﻣﻊ ﻟﮑﺎن اﻋﻈﻢ دﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ اﻣﺎﻣﺘﻪ ﻓﺎﻧﻪ ﺗﺮﺟﻢ ﻓﯿﻪ ﻻﻫﻞ اﻟـﺪﯾﺎر اﻻﺳـﻼﻣﯿﮥ و ﺳـﺮد ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ‬‫ﮐﻞ اﺣﺪ ﻣﺤﻔﻮﻇﺎﺗﻪ و ﻣﻘﺮواﺗﻪ و ﺷـﯿﻮﺧﻪ و ﻣﺼـﻨﻔﺎﺗﻪ و اﺣﻮاﻟﻪ و ﻣﻮﻟﺪه و وﻓﺎﺗﻪ ﻋﻠﯽ ﻧﻤﻂ ﺣﺴﻦ و اﺳـﻠﻮب ﻟﻄﯿﻒ ﯾﻨﺒﻬﺮ ﻟﻪ ﻣﻦ ﻟﺪﯾﻪ ﻣﻌﺮﻓﮥ‬‫ﺑﻬﺬا اﻟﺸﺄن و ﯾﺘﻌﺠﺐ ﻣﻦ اﺣﺎﻃﺘﻪ ﺑﺬﻟﮏ وﺳﻌﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪301 :‬‬‫داﺋﺮﺗﻪ ﻓﯽ اﻻﻃﻼع ﻋﻠﯽ اﺣﻮال اﻟﻨﺎس ﻓﺎﻧﻪ ﻗﺪ ﻻ ﯾﻌﺮف اﻟﺮﺟﻞ ﻻ ﺳﯿﻤﺎ ﻓﯽ دﯾﺎرﻧﺎ اﻟﯿﻤﻨّﯿﮥ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺴﻤﻮﻋﺎت اﺑﯿﻪ و اﺑﻨﻪ او اﺧﯿﻪ ﻓﻀﻼ ﻋﻦ ﻏﯿﺮ‬‫ذﻟـﮏ و ﻣﻦ ﻗﺮن ﻫـﺬا اﻟﮑﺘﺎب اﻟـﺬي ﺟﻌﻠﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺮﺟﻤـﮥ ﻻﻫﻞ اﻟﻘﺮن اﻟﺘﺎﺳﻊ ﺑﺎﻟـﺪرر اﻟﮑﺎﻣﻨـﮥ ﻟﺸـﯿﺨﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ اﻫﻞ اﻟﻤﺎﺋـﮥ اﻟﺜﺎﻣﻨﮥ‬‫ﻋﺮف ﻓﻀﻞ ﻣﺼـﻨﻒ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺮﺟﻤـﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﺼـﻨﻒ ﺷـﯿﺨﻪ ﺑﻞ وﺟﺪ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﻣﻦ اﻟﺘﻔﺎوت ﻣﺎ ﺑﯿﻦ اﻟﺜﺮي و اﻟﺜﺮّﯾﺎ و ﻟﻌﻞ اﻟﻌﺬر ﻻﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ‬‫ﺗﻘﺼـﯿﺮه ﻋﻦ ﺗﻠﻤﯿﺬه ﻓﯽ ﻫﺬا اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﻌﺶ ﻓﯽ اﻟﻤﺎﺋﮥ اﻟﺜﺎﻣﻨﮥ اﻻ ﺳـﺒﻊ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﺳـﻨﮥ ﺑﺨﻼف ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺮﺟﻤﮥ ﻓﺎﻧﻪ ﻋﺎش ﻓﯽ اﻟﻤﺎﺋﮥ اﻟﺘﺎﺳـﻌﮥ‬‫ﺗﺴﻊ و ﺳﺘﯿﻦ ﺳـﻨﮥ ﻓﻬﻮ ﺷﺎﻫـﺪ ﻟﻐـﺎﻟﺐ اﻫﻠﻪ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻟﻢ ﯾﺸﺎﻫـﺪ ﻏـﺎﻟﺐ اﻫـﻞ اﻟﻘﺮآن اﻟﺜـﺎﻣﻦ ﺛﻢ ان ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﺘﺮﺟﻤـﮥ ﻟﻢ ﯾﺘﻘﯿـﺪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ‬‫اﻟﻤـﺬﮐﻮر ﺑﻤﻦ ﻣﺎت ﻓﯽ اﻟﻘﺮن اﻟﺘﺎﺳﻊ ﺑﻞ ﺗﺮﺟﻢ ﻟﺠﻤﯿﻊ ﻣﻦ وﺟﺪ ﻓﯿﻪ ﻓﻤﻦ ﻋﺎش اﻟﯽ اﻟﻘﺮن اﻟﻌﺎﺷـﺮ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻟﻢ ﯾﺘﺮﺟﻢ ﻓﯽ اﻟﺪرر اﻟّﺎ ﻟﻤﻦ‬‫ﻣـﺎت ﻓﯽ اﻟﻘﺮن اﻟﺜﺎﻣﻦ و ﻟﯿﺖ ان ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺮﺟﻤـﮥ ﺻﺎن ذﻟﮏ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻔﺎﺋﻖ ﻋﻦ اﻟﻮﻗﯿﻌـﮥ ﻓﯽ اﮐﺎﺑﺮ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﻦ اﻗﺮاﻧﻪ و ﻟﮑﻦ رﺑﻤﺎ ﮐﺎن ﻟﻪ‬‫ﻣﻘﺼـﺪ ﺻﺎﻟﺢ و ﻗﺪ ﻏﻠﺒﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺤﺒﮥ ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﺼﺎر ﻻ ﯾﺨﺮج ﻋﻦ ﻏﺎﻟﺐ اﻗﻮاﻟﻪ ﮐﻤﺎ ﻏﻠﺒﺖ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﻘﯿﻢ ﻣﺤﺒﮥ ﺷـﯿﺨﻪ اﺑﻦ‬‫ﺗﯿﻤﯿـﮥ و ﻋﻠﯽ اﻟﻬﯿﺜﻤﯽ ﻣﺤﺒﮥ ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﻌﺮاﻗﯽ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﻟﺴـﺨﺎوي ﺟﻬﺒﺬﻫﻢ اﻻﺟﻞ* و ﻧﺎﻗﺪﻫﻢ اﻟّﺬي ﺻـﺤﺢ و اﻋّﻞ ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻟّـﺬي ﺳﺎر ﻓﯽ اﻵﻓﺎق ﺳـﯿﺮ اﻟﻤﺜﻞ* و ﻗﻀـﯽ ﻣﻦ ﻃﺎﻟﺒﯽ اﻟﻬﺪي ﮐﻞ و ﻃﺮو اﻣﻞ* ﻓﻼ ﯾﺼﺪف ﻋﻦ اذﻋﺎﻧﻪ اﻟّﺎ اﻟﻤﻮﻟﻊ ﺑﺎﻟﺨﻄﺎء و اﻟﺨﻄﻞ* و ﻻ‬‫ﯾﻨﺤﺮف ﻋﻦ اﯾﻘـﺎﻧﻪ اﻟّـﺎ اﻟﻤﻮﻏـﻞ ﻓﯽ ﻣﻬﺎوي اﻟﻌﺜﺎر و اﻟّﺰﻟﻞ* و ﻻ ﯾﺮوم اﺑﻄﺎﻟﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻓﺴـﺪت ﻧﺤﯿﺰﺗﻪ ﻟﻠﺨﺐ و اﻟﻮﻏﻞ* و ﻻ ﯾﺼـﻤﺪ اﯾﻬﺎﻧﻪ اﻟّﺎ‬‫ﻣﻦ اﻣﺘﻄﯽ ﺻﻬﻮة اﻟﻌﺘﻪ و اﻟﺨﺒﻞ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺑﯿﺴﺖ و ﻧﻬﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺎﺷـﻔﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻮاﻋﻆ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ داﻧﺴـﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در روﺿﮥ اﻟﺸـﻬﺪا در‬‫ذﮐﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ اﻣﺎ ﺻـﻔﺎت ﺣﻤﯿﺪه و ﺳـﻤﺎت ﭘﺴﻨﺪﯾﺪه آن ﺣﻀﺮت از ﻗﯿﺎس ﻓﻬﻢ اﻓﺰوﻧﺴﺖ و از ﺣﯿﺰ ادراك‬‫وﻫﻢ ﺑﯿﺮون و ﺷـﻤﻪ از ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣـﺎل و ﺣـﺎل ﺣﻘﯿﻘﺖ وي ﺑﺮ ﺿـﻤﺎﺋﺮ ﺻـﺎﻓﯿﻪ ﻋﻘﻼ و ﺧﻮاﻃﺮ زاﮐﯿﻪ ﻋﺮﻓﺎ و ﻓﻀـﻼ ﻻﺋـﺢ و ﭘﯿـﺪا و واﺿـﺢ و‬‫ﻫﻮﯾﺪاﺳﺖ ﺑﯿﺖ‬‫در ﺷﺮح ﺣﺴﻦ او ﭼﻪ ﺗﺼﺮف ﮐﻨﺪ ﮐﺴﯽ ﻣﺮآت آﻓﺘﺎب ﭼﻪ ﻣﺤﺘﺎج ﺻﯿﻘﻠﺴﺖ‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ ذات ﺳﺎﻃﻌـﮥ اﻟﻠﻮاﻣﻊ و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺻـﻔﺎت ﻻﻣﻌـﮥ اﻟﺴﻮاﻃﻊ آن ﺣﻀـﺮت در ﻫﻤﻪ اذﻫﺎن و اﻓﮑﺎر ﮐﻀﻮء اﻟّﻨﻬﺎر و ﻧﻮر اﻻﺳـﻔﺎر ﻗﺮار ﯾﺎﻓﺘﻪ‬‫ﭘﺲ اﯾﺮاد و اﺛﺒﺎت از ﻣﻘﻮﻟﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و اﻟﺸﻤﺲ ﺗﮑﺒﺮ ﻋﻦ ﺣﻠﯽ و ﻋﻦ ﺣﻠﻞ اﺑﯿﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 252‬از ‪581‬‬‫ﻗﺪم ﻧﻬﺎد ﻗﻠﻢ ﺗﺎ ﺑﻘﺪر ﺷﺮح ﮐﻨﺪ ز وﺻﻒ ﺻﻮرت ﻣﺪﺣﺶ ﺿﯿﺎء ﻣﻌﻨﯽ را‬‫ﺧﺮد ﮔﺮﻓﺖ ﻋﻨﺎﻧﺶ ﮐﺰﯾﻦ ﺳﺨﻦ ﺑﮕﺬر ﺑﻤﺎﻫﺘﺎب ﭼﻪ ﺣﺎﺟﺖ ﺷﺐ ﺗﺠﻠﯽ را‬‫اﻣﺎ ﺑﺤﮑﻢ ﻣﺎ ﻻ ﯾﺪرك ﮐﻠﻪ ﻻ ﯾﺘﺮك ﮐﻠﻪ دو ﺳﻪ ﮐﻠﻤﻪ از ﻫﺮ ﺟﺎ آورده ﻣﯽﺷﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪302 :‬‬‫از ﺟﻤﻠﻪ ﺷﺮف ﻧﺴﺐ ﻋﺎﻟﯿﺶ از ﺧﺒﺮ ﻣﻌﺘﺒﺮ‬‫ﻋﻠﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ‬‫ﻣﻌﻠﻮﻣﺴﺖ و ﺣﺴﺐ ذاﺗﯿﺶ از ﮐﻼم ﻣﯿﻤﻨﺖ اﻧﺠﺎم‬‫اﻧﺖ ﻣّﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ‬‫ﻣﺤﻘﻖ و ﻣﻔﻬﻮم اّﻣﺎ ﻋﻠﻢ او ﺑﺮ ﻫﻤﻪ ﻋﻠﻤﺎي ﻋﺎﻟﻢ روﺷﻦ ﺷﺪه و ﮐﯿﻔﯿﺖ داﻧﺶ از ﻧﮑﺘﻪ ﮐﺎﻣﻞ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻣﺒﯿﻦ ﮔﺸﺘﻪ ﺣﮑﯿﻢ ﺛﻨﺎي ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺑﯿﺖ‬‫ﺧﻮاﻧﺪه در دﯾﻦ و ﻣﻠﮏ ﻣﺨﺘﺎرش ﻫﻢ در ﻋﻠﻢ و ﻫﻢ ﻋﻠﻤﺪارش‬‫در ﺷـﺮح ﺗﻌﺮف آورده ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ را ﺳـﺨﻨﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺴـﯽ ﭘﯿﺶ از وي ﻧﮕﻔﺘﻪ و ﺑﻌـﺪ از وي ﻧﯿﺰ ﮐﺴـﯽ ﻣﺜـﻞ آن ﻧﯿﺎورده ﺗﺎ‬‫ﺑﺪاﻧﺠﺎ ﮐﻪ روزي ﺑﻤﻨﺒﺮ ﺑﺮآﻣﺪه ﺑﻮد و ﮔﻔﺖ‬‫ﺳﻠﻮﻧﯽ ﻋّﻤﺎ دون اﻟﻌﺮش‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﭘﺮﺳـﯿﺪ از ﻣﻦ ﻣﺎوراي ﻋﺮش ﻫﺮ ﭼﻪ ﻣﯽﭘﺮﺳـﯿﺪ ﭘﺲ ﺑـﺪرﺳﺘﯽ ﮐﻪ در ﻣﯿﺎن دو ﭘﻬﻠﻮي ﻣﻦ ﻋﻠﻢﻫﺎي ﺑﺴـﯿﺎرﺳﺖ و اﯾﻦ از ﺑﺮﮐﺖ ﻟﻌﺎب‬‫رﺳﻮل ﺧﺪاي اﺳﺖ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ در دﻫﺎن ﻣﻦ و اﯾﻦ آن ﭼﯿﺰﯾﺴﺖ ﮐﻪ زﻗﻪ ﮐﺮده اﺳﺖ ﻣﺮا ﺣﻀﺮت رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺨﺪاي ﮐﻪ ﺟﺎن‬‫ﻣﻦ در ﻗﺒﻀﻪ ﻗﺪرت اوﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﻓﺮﻣﺎن رﺳﺪ ﻣﺮ ﺗﻮرﯾﺖ و اﻧﺠﯿﻞ را ﮐﻪ ﺳﺨﻦ ﮔﻮﯾﻨﺪ ﻫﺮ آﯾﻨﻪ ﻣﻦ وﺳﺎده وﺿﻊ ﮐﻨﻢ و ﺑﺮ ان ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺧﺒﺮ‬‫دﻫﻢ ﺑـﺪاﻧﭽﻪ در ان ﻫﺮ دو ﮐﺘـﺎﺑﺴﺖ و آن ﻫﺮ دو ﮐﺘﺎب ﻣﺮا ﺗﺼـﺪﯾﻖ ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺷﮏ ﻧﯿﺴﺖ در ان ﮐﻪ اﯾﻦ ﻋﻠﻮم در ﻣﮑﺘﺐ ادب از ادﯾﺐ‬‫ﻟﺒﯿﺐ و ﻋﻠﻤـﮏ ﻣـﺎ ﻟﻢ ﺗﮑﻦ ﺗﻌﻠﻢ در آﻣﻮﺧﺘﻪ ﺑﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫﺰار ﺑﺎب از ﻋﻠﻢ در ﻣﻦ آﻣﻮﺧﺖ‬‫ﮐﻪ از ﻫﺮ ﺑﺎﺑﯽ ﻫﺰار ﺑﺎب دﯾﮕﺮ ﺑﺮ ﻣﻦ ﻣﻨﮑﺸﻒ ﺷﺪ درﯾﻦ ﺑﺎب ﺷﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ ﻋﻄﺎر رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫ﻓﺮدﯾﺎت ﻧﺒﯽ در ﮔﻮش او ﯾﮏ ﻋﻠﻢ در داد و زان اﻧﺪر دﻟﺶ ﺻﺪ ﻋﻠﻢ ﺑﮑﺸﺎد‬‫ﭼﻮ ﺷﻬﺮ ﻋﻠﻢ دﯾﻦ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ آﻣﺪ در ان ﺷﻬﺮ ﺑﯿﺸﮏ ﺣﯿﺪر آﻣﺪ‬‫از ان آب ﺣﯿﺎت دل ﮐﻪ ﺟﺎن ﺧﻮرد ز دﺳﺖ ﺳﺎﻗﯽ ﮐﻮﺛﺮ ﺗﻮان ﺧﻮرد‬‫ﻓﻬـﺬا اﻟﮑﺎﺷـﻔﯽ ﺻﺎﺣﺐ روﺿـﮥ اﻟﺸـﻬﺪاء* اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻔﻀﻞ ﺑﯿﻦ اﻟﮑﺒﺮاء اﻟﻨﺠـﺪاء* ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﮑﺎﺷﻒ اﻟﻤﺰﯾﺢ ﻟﻼﺻﺪاء*‬‫ﻓـﺎﻟﻤﻤﺘﺮي ﻓﯽ ﺷـﺎﻧﻪ ﻧﺎزح ﻋﻦ اﻻذﻋﺎن ﻟﻼﻫﺘـﺪاء* و اﻟﻤﺮﺗﺎب ﻓﯽ اﻣﺮه ﻋﺎر ﻋﻦ اﻟﺮﺷـﺪ و اﻻﻫﺘـﺪاء* و اﻟﻄﺎﻋﻦ ﻓﯿﻪ ﺳﺎﻟﮏ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﻌﺴﻒ و‬‫اﻻﻋﺘـﺪاء* و اﻟﻘﺎدح ﻓﯿﻪ ﻫﺎﺋﻢ ﻣﻦ اﻟﻐّﯽ ﻓﯽ ﻗﺎﺻـﯿﮥ اﻟﺒﯿـﺪاء و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب روﺿﮥ اﻟﺸـﻬﺪا ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﺸـﻬﻮر و ﻣﻘﺒﻮل ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و‬‫ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ آن را ﺑﺘﺮاﺟﻢ ﻋﺪﯾﺪه ﻣﺘﺮﺟﻢ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺴﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ روﺿﮥ اﻟﺸﻬﺪاء ﻓﺎرﺳﯽ‬‫ﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺎﺷﻔﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻮاﻋﻆ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 910‬ﻋﺸـﺮ و ﺗﺴﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺗﺮﺟﻤﻪ اﻟﻔﻀﻮﻟﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻟا ﺒﻐﺪادي‬‫اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ 970‬ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺗﺴـﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺳـﻤﺎه ﺣﺪﯾﻘـﮥ اﻟﺴـﻌﺪا ﻗﺎل ﻓﯿﻪ اﻗﺘـﺪﯾﺖ ﺑﺮوﺿـﮥ اﻟﺸـﻬﺪاء ﻓﯽ اﺻﻞ اﻟﺘﺎﻟﯿﻒ و اﻟﺤﻘﺖ اﻟﻔﻮاﺋﺪ ﻣﻦ‬‫اﻟﮑﺘﺐ ﻓﮑـﺎن ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻣﺴـﺘﻘﻼ ﮐﻤﺎ ﻣﺮ ﻓﯽ اﻟﺤﺎء و ﺗﺮﺟﻤﻪ اﯾﻀﺎ اﻟﺠﺎﻣﯽ اﻟﻤﺼـﺮي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ و ﺳـﻤﺎه ﺳـﻌﺎدﺗﻨﺎﻣﻪ ﻗﺎل اﻗﺘﻔﯿﺖ اﺛﺮه ﻏﯿﺮ اﻧﯽ‬‫اوردت اﻻﯾﺎت و اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻓﯽ ﺧﻼل اﻟﺤﮑﺎﯾﺎت و زﯾﻨﺘﻪ ﺑﺎﻟﺴﺠﻊ و اﻟﻤﻘﻄﻌﺎت ﻣﻦ ﺷﻌﺮي و ﻗﻮاﻋﺪ ﺗﺮﺗﯿﺒﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪303 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 253‬از ‪581‬‬‫ﻋﻠﯽ ﻋﺸـﺮة اﺑﻮاب اﻻـول ﻓﯽ اﺑﺘﻼـء ﺑﻌﺾ اﻻﻧﺒﯿـﺎء اﻟﺜـﺎﻧﯽ ﻓﯽ اﺑﺘﻼـء اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻓﯽ وﻓﺎﺗﻪ اﻟﺮاﺑﻊ ﻓﯽ اﺣﻮال‬‫ﻓﺎﻃﻤﮥ اﻟﺰﻫﺮاء رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﺎ اﻟﺨﺎﻣﺲ ﻓﯽ اﺣﻮال ﻋﻠﯽ ع رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ اﻟّﺴﺎدس ﻓﯽ اﺣﻮال اﺑﻨﻪ اﻟﺤﺴﻦ ع اﻟّﺴﺎﺑﻊ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟﺜﺎﻣﻦ ﻓﯽ اﺣﻮال ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ ﻋﻘﯿﻞ اﻟﺘﺎﺳﻊ ﻓﯽ ﺷﻬﺎدة اﻟﺤﺴﯿﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ اﻟﻌﺎﺷﺮ ﻋﻠﯽ ﻓﺼﻠﯿﻦ اﻻول ﻓﯽ وﻗﺎﺋﻊ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ و‬‫اﻟﺜـﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﻋﻮاﻗﺐ اﻣﻮر اﻟﻘـﺎﺗﻠﯿﻦ اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﻄﺐ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻼء اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻨﻬﺮ واﻟﯽ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﺤﻨﻔﯽ در ﮐﺘﺎب اﻻﻋﻼم ﺑﺎﻋﻼم‬‫ﺑﯿﺖ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺮام ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ و ﻗﺪ ادرﮐﻨﺎ اﻟﺒﺎب اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﻣﺼـﻔﺤﺎ ﺑﺎﻟﻔﻀﮥ و ﮐﺎن ﯾﺨﺘﻠﺲ ﻣﻦ ﻓﻀـﺘﻪ اوﻗﺎت اﻟﻐﻔﻠﮥ ﻣﻦ ﻗﻞ دﯾﻨﻪ و ﺧﻔﺖ ﯾﺪه‬‫اﻟﯽ ان اﻧﮑﺸﻒ ﺳـﻔﻞ اﻟﺒـﺎب اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﻋﻦ ﺧﺸﺐ اﻟﺒـﺎب و ﻣﺴـﮏ ﻣﺮارا ﻣﻦ ﯾﻔﻌـﻞ ذﻟﮏ و ﺣﺒﺴﻮا و ﺑﻬـﺪﻟﻮا ﻓﻌﺮض ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ اﻻﺑﻮاب‬‫اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ اﻟﺴـﻠﻄﺎﻧﯿﮥ ﻓﯽ اﯾﺎم اﻟﻤﺮﺣﻮم اﻟﻤﻘﺪس اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺧﺎن اﺳﮑﻨﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﺮادﯾﺲ اﻟﺠﻨﺎن ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 961‬ﻓﺒﺮز اﻻﻣﺮ ﻟا ﺸﺮﯾﻒ‬‫اﻟﺴـﻠﻄﺎﻧﯽ ﺑﺘﺼﻔﯿﺢ اﻟﺒﺎب اﻟﺸﺮﯾﻒ ﺑﺎﻟﻔﻀﮥ اﻟﯽ ﻧﺎﻇﺮ اﻟﺤﺮم اﻟﺸﺮﯾﻒ اﻟﻤﻘﯿﻢ ﺑﻤﮑﮥ ﻓﯽ ﻣﻨﺼﺐ ﻧﻈﺎرة اﻟﺤﺮم اﻟﺸﺮﯾﻒ ﯾﻮﻣﺌﺬ و ﻫﻮ ﻣﻦ ﻓﻀﻼء‬‫ﮐﺘﺒـﮥ ﻣﺼـﺮ اﺣﻤـﺪ ﭼﻠﺒﯽ اﻟﻤﻘﺎﻃﻌﺠﯽ ﺻـﻬﺮ اﻟﻤﺮﺣﻮم ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن دﻓﺘﺮدار ﻣﺼـﺮ إذ ذاك رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﮐﺎن ﻟﻪ ﺷـﻌﺮ ﻟﻄﯿﻒ‬‫ﺑﺎﻟﺘﺮﮐﯽ و ﺗﺮﺟﻢ ﺑﻠﺴﺎن اﻟﺘﺮﮐﯽ ﮐﺘﺎب روﺿـﮥ اﻟﺸـﻬﺪاء ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﺎﻣﯽ و ﺿـﻤﻨﻪ ﻣﻦ ﻟﻄﺎﺋﻒ اﻟﻨﻈﻢ و اﻟﻨﺜﺮ ﻣﺎ ﯾﺴﺘﺤﺴـﻨﻪ اﻟﻄﺒﻊ و ﻣﻦ ﻣﺤﺎﺳـﻦ‬‫اﻟﺴﺠﻊ ﻣﺎ ﯾﺨﻒ ﻋﻠﯽ اﻟّﺴﻤﻊ و ﻫﻮ ﮐﺘﺎب ﻣﻘﺒﻮل ﻣﺘﺪاول ﺑﯿﻦ اﻟﻠﻄﻔﺎء و ﮐﺎن وﺻﻮﻟﻪ اﻟﯽ ﻣﮑﮥ ﻓﯽ اﻓﺘﺘﺎح ﺳﻨﮥ ‪ 958‬اﻟﺦ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯽام‬‫آﻧﮑﻪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ در ﻗﻮل ﺟﻠﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﻄﺮق ﻋﺪﯾﺪه و‬‫اﻟﻔﺎظ ﺳﺪﯾﺪه رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺴﺎدس ﻋﺸﺮ و‬‫ﻋﻨﻪ أي ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺴﺎﺑﻊ ﻋﺸﺮ‬‫ﻋﻦ ﺟـﺎﺑﺮ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗـﺎل اﻧـﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬـﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿـﺎت اﻟﺒـﺎب اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤـﺎﮐﻢ و ﺗﻌﻘﺐ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺜـﺎﻣﻦ ﻋﺸـﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ‬‫و ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در اول ﻗﻮل ﺟﻠﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻌـﺪ ﻓﻬـﺬه ﻧﺒـﺬة ﻣﻦ ﻗﻄﺮة ﻣﻦ ﻗﻄﺮات ﺑﺤـﺎر زاﺧﺮة اوردت ﻓﯿﻬﺎ ﯾﺴـﯿﺮا ﻣﻦ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ‬‫اﻟﺒﺎﻫﺮة ﻟﺴـّﯿﺪﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻣﻠﻘﺒﮥ ﺑﺎﻟﻘﻮل اﻟﺠﻠﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠّﯽ و ﺿﻤﻨﺘﻬﺎ ارﺑﻌﯿﻦ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻣﺨﺘﺼﺮة ﻣﺘﺒﻌﮥ ﺑﺎﻟﻐﺮو ﻟﻤﺨﺮﺟﯿﻬﺎ و ﺑﻌﺾ‬‫ﻏﺮﯾﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪304 :‬‬‫اﻟﻔﺎﻇﻬـﺎ و ﻣﺸـﮑﻞ ﻣﻌﺎﻧﯿﻬـﺎ و اﻟﱠﻠﻪ أﺳﺄل ان ﯾﺘﺤﻔﻨﯽ ﺑﺎﻟﻘﺒﻮل و ان ﯾﺮزﻗﻨﯽ ﺑﺒﺮﮐـﮥ اﻻﺳـﺘﻤﺴﺎك ﺑﺤﺐ آل اﻟﺒﯿﺖ اﺷـﺮف ﻣﺎﻣﻮل ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت‬‫ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻗﻮل ﺟﻠﯽ اﺣـﺎدﯾﺜﯽ وارد ﮐﺮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺒـﺬه از ﻗﻄﺮه از ﻗﻄﺮات ﺑﺤـﺎر زاﺧﺮه و ﺷـﯽء ﯾﺴـﯿﺮ از ﻣﻨـﺎﻗﺐ ﺑﺎﻫﺮه‬‫ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺳـﯿﻮﻃﯽ از ﺧﺪاوﻧـﺪ ﻋـﺎﻟﻢ ﻣﺴـﺌﻠﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﮐﻪ او را ﺑﻘﺒﻮل ان اﺗﺤـﺎف ﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ و ﺑـﺒﺮﮐﺖ‬‫اﺳـﺘﻤﺴﺎك ﺑﺤﺐ اﻫﻠﺒﯿﺖ اﺷـﺮف ﻣﺎﻣﻮل رزق ﻧﻤﺎﯾﺪ ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺤﺴﺐ اﻓﺎده ﺳﯿﻮﻃﯽ ﺑﺼﺮاﺣﺖ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺑﺎﻫﺮه ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﺑﺠﻤﻊ آن و اﻣﺜﺎل آن از ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺴـﺌﻠﺖ اﺗﺤﺎف‬‫ﺑﻘﺒﻮل ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻫﺬا ﻣّﻤﺎ ﯾﮑﺴﺮ ﻇﻬﺮ اﻟﺠﺎﺣﺪ اﻟﺨﺪوع اﻟﻐﺮور* و ﯾﺴﻮق إﻟﯿﻪ رﻏﻤﺎ ﯾﻨﺎدي ﻟﻪ ﺑﺎﻟﻮﯾﻞ و اﻟﺜﺒﻮر و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻗﻮل ﺟﻠﯽ‬‫از ﻣﺸـﺎﻫﯿﺮ ﮐﺘﺐ ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻣﺸـﻬﻮر و ﻣﻌﺮوف ﻧﺰد ﻋﻠﻤـﺎي اﻋﻼم ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ در‬‫رﺳﺎﻟﻪ اﺻﻮل ﺣﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻨﺎﻗﺐ و ﻣﺜﺎﻟﺐ را ﻋﻠﻢ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻮﯾﻨﺪ درﯾﻦ ﺑﺎب ﻧﯿﺰ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻣﺘﻌﺪده و ﻣﺘﻨﻮﻋﻪ واﻗﻊ ﺷﺪه و ﺑﻌﻀـﯽ‬‫ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﺑـﺎﻟﺨﺼﻮص ﻣﻨـﺎﻗﺐ ﺑﻌﻀـﯽ از آل و اﺻـﺤﺎب را ﺟـﺪ ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﺑﺮاي ﻏﺮﺿـﯽ ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺷـﺪ ﺑـﺂن ﻣﺜﻞ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻗﺮﯾﺶ و ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 254‬از ‪581‬‬‫اﻻﻧﺼﺎر و ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﻌﺸـﺮة اﻟﻤﺒﺸـﺮة ﮐﻪ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮﯾﺴﺖ ﻣﺴﻤﯽ ﺑﺮﯾﺎض اﻟﻨﻀﺮة ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﻌﺸﺮة و ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ذوي‬‫اﻟﻘﺮﺑﯽ و ﺣﻠﯿـﮥ اﻟﮑﻤﯿﺖ ﻓﯽ ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﻫـﻞ اﻟﺒﯿﺖ و اﻟـﺪﯾﺒﺎج ﻓﯽ ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﻻزواج و ﮐﺘﺐ ﺑﺴـﯿﺎر در ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺧﻠﻔﺎء راﺷـﺪﯾﻦ ﻣﺼـﻨﻒ ﺷـﺪه و‬‫ﺑﺎﻟﺘﺨﺼـﯿﺺ اﻟﻘﻮل اﻟﺼﻮاب ﻓﯽ ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب و اﻟﻘﻮل اﻟﺠﻠﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ع اﺳﺖ و ﻧﺴﺎﺋﯽ در‬‫ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ رض رﺳﺎﻟﻪ دراز ﻧﻮﺷـﺘﻪ و ﻧﻮاﺻﺐ ﺷﺎم ﺑﺠﻬﮥ ﻓﺮط ﺗﻌﺼﺐ و ﻋﺪاوت او را در دﻣﺸﻖ ﺑﺮﯾﻦ ﻋﻤﻞ ﺷﻬﯿﺪ ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ‬‫رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧـﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﺣﻄﻪ ﻓﯽ ذﮐﺮ اﻟﺼـﺤﺎح اﻟﺴـﺘﮥ ﺑﺘﻌﺮﯾﺐ اﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﮔﻔﺘﻪ و اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ و‬‫اﻟﻤﺜﺎﻟﺐ ﺗﺴّﻤﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ و ﻓﯿﻬﺎ اﯾﻀﺎ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻋﺪﯾﺪة ﻣﺘﻨﻮﻋﮥ و ﻗﺪ اﻓﺮز ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺑﻌﻀﻬﻢ ﻋﻦ ﺑﻌﺾ ﺳﯿﻤﺎ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻵل و‬‫اﻻﺻـﺤﺎب ﻟﻐﺮض ﺗﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﮐﻤﻨﺎﻗﺐ ﻗﺮﯾﺶ و ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻻﻧﺼﺎر و ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﻌﺸﺮة اﻟﻤﺒﺸﺮة اﻟﻤﺴﻤﺎة ﺑﺎﻟﺮﯾﺎض اﻟﻨﻀﺮة ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﻌﺸﺮة ﻟﻠﻤﺤﺐ‬‫اﻟﻄﺒﺮي و ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ذوي اﻟﻘﺮﺑﯽ و ﺣﻠﯿﮥ اﻟﮑﻤﯿﺖ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ و اﻟﺪﯾﺒﺎج ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻻزواج و ﺻﻨﻔﺖ ﮐﺘﺐ ﮐﺜﯿﺮة‬‫ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺮاﺷـﺪﯾﻦ ﮐﺎﻟﻘﻮل اﻟﺼﻮاب ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب و اﻟﻘﻮل اﻟﺠﻠﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﻠﯽ و ﻟﻠﻨﺴﺎﺋﯽ رﺳﺎﻟـﮥ ﻃﻮﯾﻠﮥ اﻟﺬﯾﻞ‬‫ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ و ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻧﺎل اﻟﺸﻬﺎدة ﻓﯽ دﻣﺸﻖ ﻣﻦ اﯾﺪي ﻧﻮاﺻﺐ اﻟﺸﺎم ﻟﻔﺮط ﺗﻌﺼﺒﻬﻢ و ﻋﺪاوﺗﻬﻢ ﻣﻌﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪305 :‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﯾﮑﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﺎﻟﻔﺎظ ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ و ﺗﺨﺮﯾﺠﺎت ﻣﺘﻌﺪده آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻣﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ك و ﺗﻌﻘﺐ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ك و ﺗﻌﻘﺐ و اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻧﯿﺰ در ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ ﻟا ﻤﻌﺮﻓﮥ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ع ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻣﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻋﻦ ﺑﺎﺑﻪ ﻃﺐ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯽ و دوم‬‫آﻧﮑﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ ﻣﻦ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺒﺸﯿﺮ اﻟﻨﺬﯾﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب ﻋﻦ ﻋﺪ ﻃﺐ‬‫ك و ﮐﻤﺎل ﻋﻠﻮ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﺳـﻤﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ و وﺛﻮق و اﺳﺘﻨﺎد و اﻋﺘﺒﺎر و اﻋﺘﻤﺎد اﺣﺎدﯾﺚ ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ از ﺻﺪر ان واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل‬‫اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻓﯿﻪ ﻫـﺬا ﮐﺘـﺎب اودﻋﺖ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﮑﻠﻢ اﻟﻨﺒﻮﯾـﮥ اﻟﻮﻓـﺎ و ﻣﻦ اﻟﺤﮑﻢ اﻟﻤﺼـﻄﻔﻮﯾﮥ ﺻـﻨﻮﻓﺎ اﻗﺘﺼـﺮت ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﺣـﺎدﯾﺚ اﻟﻮﺟﯿﺰة و‬‫ﻟﺨﺼﺖ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ﻣﻌـﺎدن اﻻـﺛﺮ اﺑﺮﯾﺰه و ﺑﺎﻟﻐﺖ ﻓﯽ ﺗﺤﺮﯾﺮ اﻟﺘﺨﺮﯾـﺞ ﻓﺘﺮﮐﺖ اﻟﻘﺸـﺮ و اﺧـﺬت اﻟﻠﺒﺎب و ﺻـﻨﺘﻪ ﻋﻤﺎ ﺗﻔﺮد ﺑﻪ و ﺿﺎع او ﮐـﺬاب‬‫ﻓﻔﺎق ﺑﺬﻟﮏ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﺆﻟﻔﮥ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﻨﻮع ﮐﺎﻟﻔﺎﺋﻖ و اﻟﺸﻬﺎب و ﺣﻮي ﻣﻦ ﻧﻔﺎﺋﺲ اﻟﺼﻨﺎﻋﮥ اﻟﺤﺪﯾﺜﯿﮥ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﻮدع ﻗﺒﻠﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺪرر اﻟﻤﻨﺘﺜﺮة ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺸﺘﻬﺮة ﺗﺎﯾﯿﺪ ﺗﺤﺴﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫)ﺣﺪﯾﺚ( اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ‬‫و ﻗﺎل ﻣﻨﮑﺮ و اﻧﮑﺮه اﻟﺒﺨﺎري اﯾﻀﺎ و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ ﻣﺴـﺘﺪرﮐﻪ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻗﺎل ﺻـﺤﯿﺢ ﻗﺎل اﻟﺬﻫﺒﯽ ﺑﻞ ﻣﻮﺿﻮع و ﻗﺎل ﺑا ﻮ زرﻋﮥ‬‫ﮐﻢ ﺧﻠﻖ اﻓﺘﻀـﺤﻮا ﻓﯿﻪ و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ و ﮐﺬا ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ و ﻗﺎل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻏﯿﺮ ﺛﺎﺑﺖ و ﻗﺎل اﺑﻦ دﻗﯿﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 255‬از ‪581‬‬‫اﻟﻌﯿـﺪ ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺘﻮه و ذﮐﺮه اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت و ﻗـﺎل اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻌﻼـﺋﯽ اﻟﺼﻮاب اﻧﻪ ﺣﺴﻦ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﻃﺮﻗﻪ ﻻ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻻ‬‫ﺿﻌﯿﻒ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ان ﯾﮑﻮن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ )ﻗﻠﺖ( و ﮐﺬا ﻗﺎل ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ ﻓﺘﻮي ﻟﻪ و ﻗﺪ ﺑﺴـﻄﺖ ﮐﻼم اﻟﻌﻼﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ‬‫اﻟﺘﻌﻘﺒﺎت اﻟﺘﯽ ﻟﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت اﻧﺘﻬﯽ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء ﺗﺤﺴﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻓﺼﻞ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺮج اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﻮاب ﻻ ﺻـﺤﯿﺢ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻻ ﻣﻮﺿﻮع ﮐﻤﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﻟﻨﻮوي و ﻗﺪ ﺑﯿﻨﺖ ﺣﺎﻟﻪ‬‫ﻓﯽ اﻟﺘﻌﻘﯿﺒﺎت ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻨﮑﺖ اﻟﺒﺪﯾﻌﺎت ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﺣﮑﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪306 :‬‬‫در ﺑﺎب اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎﻃﻞ واﻧﻤﻮده ﺑﺘﻌﻘﺐ آن در اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺳﻌﯽ ﺟﻤﯿﻞ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ت ك اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫آورده ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﺟﺎﺑﺮ ﻗﻠﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻟا ﻄﺒﺮاﻧﯽ‬‫و ﺣـﺪﯾﺚ ﺟﺎﺑﺮ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺗﻌﻘﺐ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻌﻼﺋﯽ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑﻔﺼﻞ ﻃﻮﯾﻞ ﺳـﻘﺘﻪ ﻓﯽ اﻻﺻﻞ و‬‫ﻣﻠﺨﺼﻪ ان ﻗﺎل ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺣﮑﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﻏﯿﺮه ﺑﻮﺿـﻌﻪ و ﻋﻨﺪي ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻧﻈﺮ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و اﻟﺤﺎﺻﻞ اﻧّﻪ ﯾﻨﺘﻬﯽ ﺑﻄﺮﻗﻪ اﻟﯽ درﺟﮥ‬‫اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﺤﺘﺞ ﺑﻪ و ﻻ ﯾﮑﻮن ﺿـﻌﯿﻔﺎ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ان ﯾﮑﻮن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ و راﯾﺖ ﻓﯿﻪ ﻓﺘﻮي ﻗﺪﻣﺖ ﻟﻠﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﮑﺘﺐ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺘﺪرك و ﻗـﺎل اﻧﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و ﺧـﺎﻟﻔﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓـﺬﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت و ﻗﺎل اﻧﻪ ﮐـﺬب و اﻟﺼﻮاب ﺧﻼف‬‫ﻗﻮﻟﻬﻤـﺎ ﻣﻌـﺎ و اّن اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻗﺴﻢ اﻟﺤﺴﻦ ﻻـ ﯾﺮﺗﻘﯽ اﻟﯽ اﻟـّﺼ ﺤﮥ و ﻻ ﯾﻨﺤﻂ اﻟﯽ اﻟﮑـﺬب و ﺑﯿﺎن ذﻟﮏ ﯾﺴـﺘﺪﻋﯽ ﻃﻮﻻ و ﻟﮑﻦ ﻫـﺬا ﻫﻮ‬‫اﻟﻤﻌﺘﻤﺪ ﻫﺬا ﻟﻔﻈﻪ ﺑﺤﺮوﻓﻪ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﺷﺸﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﻵﻟﯽ ﻣﺼﻨﻮﻋﻪ ﺑﻬﺮ ﺗﺎﻧﯿﺐ و ﺗﻌﯿﯿﺮ ﺟﺎﺣﺪ ﻋﺰﯾﺮ زﯾﺎدهﺗﺮ ﻃﺮﯾﻖ اﻧﻬﻤﺎك ﺳﭙﺮده ﺑﻨﻘﻞ ﮐﻠﻤﺎت ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم و ﺗﺴﻄﯿﺮ اﻓﺎدات‬‫ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ ﻋﻈﺎم ادﻟﻪ ﻣﺒﺮﻣﻪ و ﺷﻮاﻫـﺪ ﻣﺤﮑﻤﻪ ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﻌـﺪ ﻧﻘﻞ ﺣﺎﺻﻞ ﻗﺪح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي‬‫درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺘﺪرك ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﻬﺮوي ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ ﺑﻪ ﻗﺎل و ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺗﻤﯿﻢ اﻟﻘﻨﻄﺮي ﺛﻨﺎ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﻢ ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﻟﻀـﺮﯾﺲ ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻪ ﻗﺎل اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﻢ و ﺣﺪﺛﻨﺎه اﺑﻮ اﻟﺼﻠﺖ‬‫اﻟﻬﺮوي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﻢ ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﺣﺎﻓﻆ و اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن و ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ اﻻﺳﻨﺎد ﺳﻤﻌﺖ اﺑﺎ‬‫اﻟﻌﺒﺎس ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﻌﺒﺎس ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺪوري ﯾﻘﻮل ﺳﺎﻟﺖ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼﻠﺖ ﻓﻘﺎل ﺛﻘﮥ ﻓﻘﻠﺖ أ ﻟﯿﺲ ﻗﺪ ﺣﺪث ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ‬‫ا ﻧﺎ‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 256‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪307 :‬‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻗـﺪ ﺣﺪث ﺑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي و ﻫﻮ ﺛﻘﮥ ﻗﺎل و ﺳـﻤﻌﺖ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ اﻣﺎم اﻫﻞ ﻋﺼـﺮه ﺑﺒﺨﺎري ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ‬‫ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﯾﻘﻮل و ﺳـﺌﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ ﻓﻘﺎل دﺧﻞ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻧﺤﻦ ﻣﻌﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﺧﺮج ﻗﻠﺖ ﻟﻪ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل‬‫ﻓﯿﻪ ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﺻﺪوق ﻗﻠﺖ اﻧﻪ ﯾﺮوي‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﻗـﺪ رواه ذاك اﻟﻔﯿـﺪي ﮐﻤﺎ رواه اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺘﺪرك و ﻓﯽ ﺗﺎرﯾـﺦ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻗﺎل اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺳﺎﻟﺖ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻓﻘﺎل ﺛﻘـﮥ ﺻـﺪوق اﻟّﺎ اﻧﻪ ﯾﺘﺸـﯿﻊ و ﻗﺎل اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺠﻨﯿﺪ ﺳﺎﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ‬‫أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ ﻓﻘﺎل ﻗﺪ ﺳـﻤﻊ و ﻣﺎ اﻋﺮﻓﻪ ﺑﺎﻟﮑﺬب ﻗﻠﺖ ﻓﺤﺪﯾﺚ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻣﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺑﻪ ﻗﻂ و ﻣﺎ ﺑﻠﻐﻨﯽ اﻟّﺎ ﻋﻨﻪ‬‫و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﺳﺎﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼﻠﺖ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ اﻋﺮﻓﻪ ﻗﻠﺖ اﻧﻪ ﯾﺮوي‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﻫﺬا ﻟا ﺤﺪﯾﺚ ﺑﺸـﯽء ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ اﺣﺴﺐ ﻋﺒﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ ﺳﺄل ﯾﺤﯿﯽ ﻋﻦ ﺣﺎل أﺑﯽ اﻟﺼﻠﺖ ﻗﺪﯾﻤﺎ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﯾﺤﯿﯽ إذ ذاك ﯾﻌﺮﻓﻪ ﺛﻢ‬‫ﻋﺮﻓﻪ ﺑﻌـﺪ ﻓﺎﺟﺎب اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺠﻨﯿـﺪ ﻋﻦ ﺣﺎﻟﻪ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﺎﻣﺎ ﺣﺪﯾﺚ اﻻﻋﻤﺶ ﻓﺎن اﺑﺎ اﻟﺼـﻠﺖ ﮐﺎن ﯾﺮوﯾﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ‬‫ﻋﻨﻪ ﻓﺎﻧﮑﺮه اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺛﻢ ﺑﺤﺚ ﯾﺤﯿﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﻮﺟﺪ ﻏﯿﺮ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ ﻗﺪ رواه ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ‬‫ﻗﺎل اﻟﻘﺴﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻻﻧﺒﺎري ﺳﺎﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﻋﻦ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﺻﺤﯿﺢ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ أراد اﻧﻪ ﺻﺤﯿﺢ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ‬‫و ﻟﯿﺲ ﺑﺒﺎﻃﻞ إذ ﻗﺪ رواه ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻋّﺒﺎس اﻟﺪوري ﺳﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻮﺛﻖ اﺑﺎ اﻟﺼﻠﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ اﻧﻪ‬‫ﺣﺪث ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﺗﺮﯾﺪون و ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻤﺴﮑﯿﻦ أ ﻟﯿﺲ ﻗﺪ ﺣﺪث ﺑﻪ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪308 :‬‬‫و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻘﺴﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﺮز ﺳﺎﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ اﻟﻬﺮوي ﻓﻘﺎل ﻟﯿﺲ ﻣﻤﻦ ﯾﮑﺬب‬‫ﻓ ﻘﯿ ﻞ ﻟ ﻪ‬‫ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﺧﺒﺮﻧﯽ اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﻗﺎل ﺣﺪث ﺑﻪ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻗﺪﯾﻤﺎ ﺛﻢ ﮐﻒ ﻋﻨﻪ و ﮐﺎن اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ رﺟﻼ ﻣﻮﺳﺮا ﯾﻄﻠﺐ ﻫﺬه‬‫اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ﯾﮑﺮم اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ و ﻓﮑﺎﻧﻮا ﯾﺤﺪﺛﻮﻧﻪ ﺑﻬﺎ و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻮﻣﻦ ﺑﻦ ﺧﻠﻒ اﻟﻨﺴـﻔﯽ ﺳﺎﻟﺖ اﺑﺎ ﻋﻠﯽ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ‬‫اﻟﻬﺮوي ﻓﻘﺎل راﯾﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﺤﺴﻦ اﻟﻘﻮل ﻓﯿﻪ و راﯾﺘﻪ ﺳﺌﻞ ﻋﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺬي‬‫روي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻓﻘﺎل رواه اﯾﻀﺎ اﻟﻔﯿـﺪي ﻗﻠﺖ ﻣﺎ اﺳـﻤﻪ ﻗﺎل ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺻـﻼح اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ و ﻣﻦ ﺧﻄﻪ‬‫ﻧﻘﻠﺖ ﻓﯽ اﺟﻮﺑﺘﻪ ﻋﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟّﺘﯽ ﺗﻌﻘﺒﻬﺎ اﻟﺴﺮاج اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ اﻟﺒﻐﻮي و ادﻋﯽ اﻧﻬﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﮥ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻗـﺪ ذﮐﺮه اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻦ ﻃﺮق ﻋـﺪة و ﺟﺰم ﺑﺒﻄﻼن اﻟﮑّﻞ و ﮐـﺬﻟﮏ ﻗﺎل ﺑﻌـﺪه ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﯿﺰان و ﻏﯿﺮه و‬‫اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﻪ رواﯾـﮥ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﻬﺮوي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ و ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺴـﻼم ﻫﺬا ﺗﮑﻠﻤﻮا ﻓﯿﻪ ﮐﺜﯿﺮا ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ أ ﻟﯿﺲ ﺑﺜﻘﮥ و ﻗﺎل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ و اﺑﻦ ﻋﺪي ﻣﺘﻬﻢ زاد اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ راﻓﻀـﯽ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ‬‫ﻋﻨﺪي ﺑﺼﺪوق و ﺿـﺮب اﺑﻮ زرﻋﮥ ﻋﻠﯽ ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻓﻘﺪ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺛﻨﺎ اﻻﺻﻢ ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺎس ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺪوري ﻗﺎل ﺳﺎﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼﻠﺖ ﻓﻘﺎل ﺛﻘﮥ ﻓﻘﻠﺖ أ ﻟﯿﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 257‬از ‪581‬‬‫ﻗﺪ ﺣﺪث ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﺣـﺪث ﺑﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي و ﻫﻮ ﺛﻘﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﮐﺬﻟﮏ روي ﺻﺎﻟﺢ ﺟﺰرة ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺛﻢ ﺳﺎﻗﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﻟﻀﺮﯾﺲ و ﻫﻮ ﺛﻘﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻗﺎل اﻟﻌﻼﺋﯽ ﻓﻘﺪ ﺑﺮيء اﺑﻮ اﻟﺼﻠﺖ ﻋﺒﺪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﻣﻦ ﻋﻬﺪﺗﻪ و اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﻟﺸﯿﻮخ و ﺣﻔﺎﻇﻬﻢ اﻟﻤﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻗﺪ ﺗﻔﺮد ﺑﻪ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻓﮑﺎن ﻣﺎ ذا و أي اﺳﺘﺤﺎﻟﮥ ﻓﯽ ان‬‫ﯾﻘﻮل اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺜﻞ ﻫﺬا ﻓﯽ ﺣﻖ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻟﻢ ﯾﺎت ﮐﻞ ﻣﻦ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺟﺰم ﺑﻮﺿﻌﻪ ﺑﺠﻮاب‬‫ﻋﻦ ﻫﺬه اﻟﺮواﯾﺎت اﻟﺼﺤﯿﺤﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻓﻠﻪ ﺷﺎﻫﺪ‬‫رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻋﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﻔﺰاري ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺮوﻣﯽ ﻋﻦ ﺷﺮﯾﮏ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ‬‫ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠـﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و رواه اﺑﻮ ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﮑﺠﯽ و ﻏﯿﺮه ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻤﺮان اﻟﺮوﻣﯽ‬‫و ﻫﻮ ﻣّﻤﻦ روي ﻋﻨﻪ اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ ﻏﯿﺮ اﻟﺼﺤﯿﺢ و ﻗﺪ وﺛﻘﻪ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن و ﺿﻌﻔﻪ اﺑﻮ داود و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋﮥ ﻓﯿﻪ ﻟﯿﻦ و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪309 :‬‬‫ﺑﻌـﺪ اﺧﺮاج ﻟا ﺤـﺪﯾﺚ ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ و ﻗـﺪ روي ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻫـﺬا ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻓﯿﻪ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ و ﻻ ﯾﻌﺮف ﻫﺬا ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ‬‫اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ ﻗﺎل اﻟﻌﻼﺋﯽ ﻓﻘـﺪ ﺑﺮيء ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺮوﻣﯽ ﻣﻦ اﻟﺘﻔﺮد ﺑﻪ و ﺷـﺮﯾﮏ ﻫﻮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻨﺨﻌﯽ اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﺣﺘﺞ ﺑﻪ ﻣﺴـﻠﻢ و‬‫ﻋﻠﻖ ﻟﻪ اﻟﺒﺨـﺎري و وﺛﻘﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻗﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ ﺛﻘـﮥ ﺣﺴﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗﺎل ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﻣﺎ راﯾﺖ اﺣـﺪ ﻗﻂ اورع ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﻦ‬‫ﺷﺮﯾﮏ ﻓﻌﻠﯽ ﻫﺬا ﯾﮑﻮن ﺗﻔﺮده ﺣﺴﻨﺎ ﻓﮑﯿﻒ إذا اﻧﻀﻢ اﻟﯽ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻻ ﯾﺮد ﻋﻠﯿﻪ رواﯾﮥ ﻣﻦ اﺳﻘﻂ ﻣﻨﻪ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻻن ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ‬‫ﻏﻔﻠـﮥ ﺗﺎﺑﻌﯽ ﻣﺨﻀـﺮم ادرك اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻻرﺑﻌـﮥ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻬﻢ ﻓـﺬﮐﺮ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﺰﯾﺪ ﻓﯽ ﻣﺘﺼﻞ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ و ﻟﻢ ﯾﺎت اﺑﻮ اﻟﻔﺮج و ﻻ‬‫ﻏﯿﺮه ﺑﻌﻠﮥ ﻗﺎدﺣﮥ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﮏ ﺳﻮي دﻋﻮي اﻟﻮﺿﻊ دﻓﻌﺎ ﺑﺎﻟﺼﺪر اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺻﻼح اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ و ﺳﺌﻞ ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﺑﻮ‬‫اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﻦ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﻓﺘﯿﺎ ﻓﻘﺎل ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺘﺪرك و ﻗﺎل اﻧﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و ﺧﺎﻟﻔﻪ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي ﻓﺬﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻗﺎل اﻧّﻪ ﮐﺬب و اﻟﺼﻮاب ﺧﻼف ﻗﻮﻟﻬﻤﺎ ﻣﻌﺎ و إن اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻗﺴﻢ اﻟﺤﺴﻦ ﻻ ﯾﺮﺗﻘﯽ اﻟﯽ اﻟﺼﺤﮥ و ﻻ‬‫ﯾﻨﺤـﻂ اﻟﯽ اﻟﮑـﺬب و ﺑﯿـﺎن ذﻟـﮏ ﯾﺴـﺘﺪﻋﯽ ﻃﻮﻻـ و ﻟﮑـﻦ ﻫـﺬا ﻫـﻮ اﻟﻤﻌﺘﻤـﺪ ﻓﯽ ذﻟـﮏ اﻧﺘﻬﯽ و ﻣـﻦ ﺧﻄﻪ ﻧﻘﻠﺖ و ذﮐﺮ ﻓﯽ اﺟـﻮﺑﺘﻪ ﻋﻦ‬‫اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟّﺘﯽ اﻧﺘﻘﺪﻫﺎ اﻟﺴـﺮاج اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ﻧﺤﻮ ذﻟﮏ و زادان اﻟﺤﺎﮐﻢ روي ﻟﻪ ﺷﺎﻫﺪا ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺟﺎﺑﺮ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﺷـﯽ اﻟﻘﻔﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ اﻟﻨﻌﻤﺎن ﺑﻦ ﻫﺎرون اﻟﺒﻠﺪي ﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﺤﺮاﻧﯽ ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﺛﻨﺎ ﺳـﻔﯿﻦ‬‫اﻟﺜﻮري ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤـﺎن ﺑﻦ ﺧـﺜﯿﻢ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺜﻤـﺎن اﻟﺘﯿﻤﯽ ﻋﻦ ﺟـﺎﺑﺮ ﻣﺮﻓﻮﻋـﺎ ﺑﻪ و ﻗـﺎل ﻓﯽ ﻟﺴـﺎن اﻟﻤﯿﺰان ﻋﻘﺐ اﯾﺮاد‬‫اﻟـﺬﻫﺒﯽ رواﯾـﮥ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ و ﻗﻮﻟﻪ ﻫـﺬا ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺎ ﻧﺼﻪ و ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﻪ ﻃﺮق ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ ﻣﺴـﺘﺪرك اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻗﻞ‬‫اﺣﻮاﻟﻬﺎ ان ﯾﮑﻮن ﻟﻠﺤﺪﯾﺚ اﺻﻞ ﻓﻼ ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾﻄﻠﻖ اﻟﻘﻮل ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ اﻧﺘﻬﯽ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻗﻮت اﻟﻤﻨﻘﺬي ﻋﻠﯽ ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺘﺮﻣﺬي در اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ و ارﻏﺎم اﻧﻒ ﺟﺎﺣﺪ ﻋﻨﯿﻒ ﺳﻌﯽ ﺟﻤﯿﻞ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻨﻘﻞ‬‫اﻓﺎدات اﻋﻼم ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﻣﺬﻫﺐ ﺧﻮﯾﺶ در ﺗﺸﯿﯿﺪ و ﺗﺴﺪﯾﺪ ان اﻓﺰوده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺮوﻣﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ ﻣﻨﮑﺮ و روي ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮوا ﻓﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ و ﻻ ﯾﻌﺮف ﻫﺬا ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت‬‫ﻏﯿﺮ ﺷﺮﯾﮏ و ﻓﯽ اﻟﺒﺎب ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻫﺬا اﺣﺪ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟّﺘﯽ اﻧﺘﻘﺪﻫﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺳﺮاج اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 258‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪310 :‬‬‫اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ و زﻋﻢ اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺻﻼح اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ ﻓﯽ اﺟﻮﺑﺘﻪ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ذﮐﺮه اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻦ ﻃﺮق ﻋـﺪة و ﺣﮑﻢ ﺑﺒﻄﻼن اﻟﮑّﻞ و ﮐـﺬﻟﮏ ﻗﺎل ﺑﻌﺪه ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﯿﺰان و ﻏﯿﺮه و اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﻪ رواﯾﮥ أﺑﯽ‬‫اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﻬﺮوي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ و ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﻫﺬا ﺗﮑﻠﻤﻮا ﻓﯿﻪ‬‫ﮐﺜﯿﺮا ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻟﯿﺲ ﺑﺜﻘـﮥ و ﻗﺎل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ و اﺑﻦ ﻋﺪي ﻣﺘﻬﻢ زاد اﻟّﺪارﻗﻄﻨﯽ راﻓﻀـﯽ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻨﺪي ﺑﺼﺪوق و ﺻﻮب‬‫اﺑﻮ زرﻋـﮥ ﻋﻠﯽ ﺣـﺪﯾﺜﻪ و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻓﻘﺪ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﻻﺻﻢ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺎس ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺪوري ﻗﺎل ﺳﺎﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ‬‫ﻓﻘﺎل ﺛﻘﮥ ﻓﻘﻠﺖ أ ﻟﯿﺲ‬‫ﻗﺪ ﺣﺪث ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﻗـﺪ ﺣـﺪث ﺑﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿـﺪي و ﻫﻮ ﺛﻘﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﮐﺬﻟﮏ روي ﺻﺎﻟﺢ ﺟﺰرة اﯾﻀﺎ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺛﻢ ﺳﺎﻗﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ‬‫ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﻟﻀـﺮﯾﺲ و ﻫﻮ ﺛﻘﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﺮز ﺳﺎﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼﻠﺖ ﻓﻘﺎل ﻟﯿﺲ ﻣﻤﻦ ﯾﮑﺬب ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ‬‫ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﺧﺒﺮﻧﯽ اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﻗﺎل ﺣﺪث ﺑﻪ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻗﺪﯾﻤﺎ ﺛﻢ ﮐﻒ ﻋﻨﻪ و ﻗﺎل ﮐﺎن اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ رﺟﻼ ﻣﻮﺳـﺮا ﯾﻄﻠﺐ‬‫ﻫـﺬه اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ﯾﻠﺰم اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﻗﻠﺖ ﻓﻘﺪ ﺑﺮيء اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ ﻋﻬﺪﺗﻪ و اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﻟﺸـﯿﻮخ و ﺣﻔﺎﻇﻬﻢ‬‫اﻟﻤﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻗﺪ ﺗﻔﺮد ﺑﻪ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻓﮑﺎن ﻣﺎ ذا و أي اﺳـﺘﺤﺎﻟﮥ ﻓﯽ ان ﯾﻘﻮل اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺜﻞ ﻫﺬا ﻓﯽ ﺣﻖ ﻋﻠﯽ و ﻟﻢ‬‫ﯾﺎت ﮐّﻞ ﻣﻦ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺟﺰم ﺑﻮﺿـﻌﻪ ﺑﺠﻮاب ﻋﻦ ﻫﺬه اﻟﺮواﯾﺎت اﻟﺼـﺤﯿﺤﮥ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻓﻠﻪ ﺷﺎﻫﺪ رواه‬‫اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ و رواه اﺑﻮ ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﮑﺠﯽ و ﻏﯿﺮه ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺮوﻣﯽ و ﻫﻮ ﻣﻤﻦ روي ﻋﻨﻪ اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ ﻏﯿﺮ اﻟﺼـﺤﯿﺢ و‬‫ﻗﺪ وﺛﻘﻪ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن و ﺿـﻌﻔﻪ اﺑﻮ داود و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋﮥ ﻓﯿﻪ ﻟﯿﻦ و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣﺬي روي ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻫﺬا ﻋﻦ ﺷﺮﯾﮏ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮوا ﻓﯿﻪ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ و‬‫ﻻ ﯾﻌﺮف ﻫﺬا ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ ﻓﻘﺪ ﺑﺮي ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺮوﻣﯽ ﻣﻦ اﻟﺘﻔﺮد و ﺷﺮﯾﮏ ﻫﻮ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻨﺨﻌﯽ اﻟﻘﺎﺿﯽ اﺣﺘﺞ ﺑﻪ‬‫ﻣﺴـﻠﻢ و ﻋﻠﻖ ﻟﻪ اﻟﺒﺨـﺎري و وﺛﻘﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻗﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ ﺛﻘـﮥ ﺣﺴﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗﺎل ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﻣﺎ راﯾﺖ اﺣـﺪا ﻗﻂ اورع ﻓﯽ‬‫ﻋﻠﻤﻪ ﻣﻦ ﺷـﺮﯾﮏ ﻓﻌﻠﯽ ﻫـﺬا ﯾﮑﻮن ﺗﻔﺮده ﺣﺴـﻨﺎ ﻓﮑﯿﻒ إذا اﻧﻀﻢ اﻟﯽ ﺣـﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ اﻟﻤﺘﻘـﺪم و ﻻـ ﯾﺮد ﻋﻠﯿﻪ رواﯾـﮥ ﻣﻦ اﺳـﻘﻂ ﻣﻨﻪ‬‫اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻻن ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﺗﺎﺑﻌﯽ ﻣﺨﻀﺮم ادرك اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻻرﺑﻌﮥ و ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻬﻢ ﻓﺬﮐﺮ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﺰﯾﺪ ﻓﯽ ﻣﺘﺼﻞ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪311 :‬‬‫و ﻟﻢ ﯾﺎت اﺑﻮ اﻟﻔﺮج و ﻻ ﻏﯿﺮه ﺑﻌﻠﮥ ﻗﺎدﺣﮥ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﮏ ﺳﻮي دﻋﻮي اﻟﻮﺿﻊ دﻓﻌﺎ ﺑﺎﻟﺼﺪر اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﻟﻌﻼﺋﯽ و‬‫ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ اﺟﻮﺑﺘﻪ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ اﻟﻤﺴّﻤﯽ ﺑﺎﻻﺳﺘﯿﻌﺎب و ﻟﻔﻈﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ و ﺻﺤﺤﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺑﻬﺬا اﻟﻠﻔﻆ‬‫و رﺟﺎﻟﻪ رﺟﺎل اﻟﺼﺤﯿﺤﯽ اﻟّﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم اﻟﻬﺮوي ﻓﺎﻧﻪ ﺿﻌﯿﻒ ﻗﺎﻟﻪ ﻓﯽ ﺟﻮاﺑﻪ ﻓﺘﯿﺎ رﻓﻌﺖ إﻟﯿﻪ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از اﻋﺎﻇﻢ اﺳـﻼف ﺧﻮد ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﻃﺮﯾﻖ اﺗﻘﺎن و ﺗﺮﺻـﯿﻦ آن ﺳﭙﺮده و‬‫ﺧﻮد ﻧﯿﺰ ﺟﺰم ﺑﺼﺤﺖ آن ﻧﻤﻮده ﺟﺰم ﺣﺒﺎل ﺷﺎﺣﻨﯿﻦ و ﺟﺬم اﯾﺪي ﻃﺎﻋﻨﯿﻦ ﺑﻌﻤﻞ آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣـﺬي و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻣﻌﺎ ﺛﻨﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺴـﺮي اﻧﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺮوﻣﯽ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ‬‫ﻏﻔﻠﮥ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 259‬از ‪581‬‬‫ﺣﻞ ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ و ﻓﯽ ﻧﺴـﺨﮥ ﻣﻨﮑﺮ و روي ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮوا ﻓﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ و ﻻ‬‫ﻧﻌﺮف ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷﺮﯾﮏ و ﻓﯽ اﻟﺒﺎب ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻫﺬا ﺧﺒﺮ ﻋﻨﺪﻧﺎ ﺻﺤﯿﺢ و ﻗﺪ ﯾﺠﺐ‬‫ان ﯾﮑﻮن ﻋﻠﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻵﺧﺮﯾﻦ ﺳﻘﯿﻤﺎ ﻏﯿﺮ ﺻﺤﯿﺢ ﻟﻌﻠﺘﯿﻦ اﺣﺪﻫﻤﺎ اﻧﻪ ﺧﺒﺮ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻟﻪ ﻣﺨﺮج ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻻ‬‫ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻮﺟﻪ و اﻵﺧﺮ ان ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻣﻤﻦ ﻻ ﯾﺜﺒﺖ ﺑﻨﻘﻠﻪ ﺣﺠﮥ و ﻗﺪ واﻓﻖ ﻋﻠّﯿﺎ ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﻏﯿﺮه ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻔﺰاري ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ اﻟﻬﺮوي‬‫ﺛﻨـﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد‬‫اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺮازي‬‫و ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻔﺮاء ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﺑﺎﺳـﻨﺎده ﻣﺜﻠﻪ ﻫـﺬا اﻟﺸـﯿﺦ ﻻ اﻋﺮﻓﻪ و ﻻ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ ﻏﯿﺮ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ و ﻗﺪ اورد اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و اﺧﺮج ك و ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻗﺎل ﺻـﺤﯿﺢ اﻻﺳـﻨﺎد و روي ﺧﻂ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻋﻦ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻧﻪ ﺳـﺌﻞ ﻋﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﺻﺤﯿﺢ و ﻗﺎل ﻋﺪ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺻﻼح اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﻟﻌﻼﺋﯽ ﻗـﺪ ﻗﺎل ﺑﺒﻄﻼﻧﻪ اﯾﻀﺎ اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﯿﺰان و ﻏﯿﺮه و ﻟﻢ ﯾﺎﺗﻮا ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺑﻌﻠﮥ ﻗﺎدﺣﮥ ﺳﻮي دﻋﻮي اﻟﻮﺿﻊ دﻓﻌﺎ ﺑﺎﻟﺼﺪر و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ ﻟﺴـﺎﻧﻪ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻟﻪ ﻃﺮق ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ ﻣﺴـﺘﺪرك اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻗﻞ اﺣﻮاﻟﻬﺎ ان ﯾﮑﻮن ﻟﻠﺤـﺪﯾﺚ اﺻﻞ ﻓﻼ ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾﻄﻠﻖ اﻟﻘﻮل‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ و ﻗﺎل ﻓﯽ ﻓﺘﻮي ﻟﻪ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﺧﺮﺟﻪ ك ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺘﺪرك و ﻗﺎل اﻧﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪312 :‬‬‫ﺻﺤﯿـﺢ و ﺧﺎﻟﻔﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓـﺬﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻗﺎل اﻧﻪ ﮐـﺬب و اﻟﺼﻮاب ﺧﻼف ﻗﻮﻟﯿﻬﻤﺎ ﻣﻌﺎ و اّن اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻗﺴﻢ اﻟﺤﺴﻦ ﻻ‬‫ﯾﺮﺗﻘﯽ اﻟﯽ اﻟﺼـﺤﮥ و ﻻ ﯾﻨﺤﻂ اﻟﯽ اﻟﮑـﺬب و ﺑﯿﺎن ذﻟﮏ ﯾﺴـﺘﺪﻋﯽ ﻃﻮﻻ و ﻟﮑﻦ ﻫـﺬا ﻫﻮ اﻟﻤﻌﺘﻤﺪ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﺪ ﮐﻨﺖ اﺟﯿﺐ ﺑﻬﺬا‬‫اﻟﺠﻮاب دﻫﺮا اﻟﯽ ان وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯽ ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ ﻓﯽ ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺛﺎر ﻣﻊ ﺗﺼـﺤﯿﺢ ك ﻟﺤﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻓﺎﺳـﺘﺨﺮت اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺟﺰﻣﺖ ﺑﺎرﺗﻘﺎء اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﻣﺮﺗﺒﮥ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﯽ ﻣﺮﺗﺒﮥ اﻟﺼﺤﮥ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﻧﻬﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﺗﺼـﻨﯿﻔﯽ ﺧﺎص در ﺟﻤﻊ ﻃﺮق اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎل ﺗﺒﺤﺮ و ﺗﻤﻬﺮ و ﻃﻮل ﺑﺎع و وﺳﻌﺖ اﻃﻼع ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺮ ﻣﻬﺮه‬‫اﯾﻦ ﺷﺎن واﺿـﺢ و ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در رﺳﺎﻟﻪ ﻓﻬﺮس ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﺳـﯿﻮﻃﯽ زﯾﺮ ﻋﻨﻮان ﻓﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺗﻌﻠﯿﻘﺎﺗﻪ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ اﻟﮑﺸﻒ ﻋﻦ‬‫ﻣﺠﺎوزة ﻫـﺬه اﻻﻣـﮥ ﺑﻌﺪ اﻻﻟﻒ ﺛﻠﺞ اﻟﻔﻮاد ﻓﯽ اﺣﺎدﯾﺚ ﻟﺒﺲ اﻟﺴﻮاد ﻃﺮح اﻟﺴـﻘﻂ و ﻧﻈﻢ اﻟﻠﻘﻂ ﺟﺰء ﯾﺴـﻤﯽ ﺷـﻌﻠﮥ ﻧﺎر اﻟﺸـﻤﯿﻂ اﻟﻔﺎﻧﯿﺪ ﻓﯽ‬‫ﺧﻼوة اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ اﻟﺪرة اﻟﺘﺎﺟﯿﮥ ﻓﯽ اﻻﺳـﺌﻠﮥ اﻟﻨﺎﺟﯿﮥ ﻣﺎ رواه اﻻﺳﺎﻃﯿﻦ ﻓﯽ ﯾﻮم اﻟﻤﺠﯽء اﻟﯽ اﻟﺴﻼﻃﯿﻦ اﻻوج ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻋﻮج ﺷﺮف اﻻﺿﺎﻓﮥ ﻓﯽ‬‫ﻣﻨﺼﺐ اﻟﺨﻼﻓﮥ اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ اﻟﺴﻠﻄﺎﻧﯿﮥ اﻋﺬب اﻟﻤﻨﺎﻫﻞ ﻓﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻋﺎﻟﻢ ﻓﻬﻮ ﺟﺎﻫﻞ‬‫اﺣﺴﻦ اﻟﺘﺴـﻠﯿﮏ ﻓﯽ ﺣﮑﻢ اﻟﺘﺸﺒﯿﮏ ﻣﻨﺎدﻣﮥ اﻟﺸـﻤﻮع ﻓﯽ ﺿﻮء اﻟﺸﻤﻮع ﺟﺰء ﻓﯽ اﻟﺨﺼﯿﺎن اﻻرج ﻓﯽ اﻟﻔﺮج ﺿﻮء اﻟﺒﺪر ﻓﯽ اﺣﯿﺎء ﻟﯿﻠﮥ ﻋﺮﻓﮥ‬‫و اﻟﻌﯿﺪﯾﻦ و ﻧﺼﻒ ﺷﻌﺒﺎن و ﻟﯿﻠﮥ اﻟﻘﺪر ﺣﺴﻦ اﻟﺴﻤﺖ ﻓﯽ اﻟﺼﻤﺖ ﻃﻮق اﻟﺤﻤﺎﻣﮥ اﻟﺘﻄﺮﯾﻒ ﻓﯽ اﻟﺘﺼﺤﯿﻒ ﻧﻮر اﻟﺸﻘﯿﻖ ﻓﯽ اﻟﻌﻘﯿﻖ ﺟﺰء‬‫ﻓﯽ ﻃﺮق ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﺟﺰء ﻓﯽ ﻃﺮﯾﻖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺮﯾﻀﮥ ﻋﻠﯽ ﮐﻞ ﻣﺴﻠﻢ‬‫اﻻزدﻫﺎر ﻓﯿﻤﺎ ﻋﻘﺪه اﻟﺸﻌﺮاء ﻣﻦ اﻻﺛﺎر ﺧﺎدم اﻟﻨﻌﻞ اﻟﺸﺮﯾﻒ ﺟﺰء ﻓﯽ اﻟﻐﺎﻟﯿﮥ ﺟﺰء ﻓﯽ ﻃﺮق‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﺣﻔﻆ ﻋﻠﯽ اﻣﺘﯽ ارﺑﻌﯿﻦ ﺣﺪﯾﺜﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 260‬از ‪581‬‬‫ﺟﺰء ﻓﯽ ﻃﺮق‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻃﻠﺒﻮا اﻟﺨﯿﺮ ﻋﻨﺪ ﺣﺴﺎن اﻟﻮﺟﻮه‬‫ارﺑﻌﻮن ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﻓﯽ اﻟﻄﯿﻠﺴﺎن اﺣﯿﺎء اﻟﻤﯿﺖ ﺑﻔﻀﺎﺋﻞ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ اردﻧﺎ ﻧﻘﻠﻪ ﻓﻬـﺬا اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﺣﺎﻓﻈﻬﻢ اﻟﺠﻬﺒـﺬ اﻟﻨﻘﺎد* و ﺑﺎرﻋﻬﻢ اﻟﻔﺮد‬‫ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻊ و اﻻﻧﺘﻘﺎد* ﻗـﺪ ﺑﺬل ﻣﺠﻬﻮده ﺑﺎﻻﻧﻔﺎد* و اﻧﻔﺪ ﺳـﻌﯿﻪ ﺑﺎﻟﺠّﺪ و اﻻﺟﺘﻬﺎد* ﻓﯽ اﺛﺒﺎت ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺸﺎد* اﻟﻬﺎدي ﺑﻨﻮره اﻟﻮﻗﺎد*‬‫ﻓﯽ اﺳـﻔﺎره اﻟﺘﯽ ﺳـﺎرت ﺑﻬـﺎ اﻟﺮﮐﺒـﺎن ﻓﯽ اﻟﺒﻼـد* و ﺗﺼـﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟﺘﯽ ﻻـ زاﻟﺖ ﺷـﻬﺮﺗﻬﺎ ﺗﻨﻤﻮ و ﺗﺰداد* ﻓﯿـﺎ ﻟﻠّﻪ و ﻟﻤﻌﺸـﺮ اﻟﺤﺠـﺎد* ﻟا ﻤﻨﺒﺮﯾﻦ‬‫ﺑﺎﻟﺘﺨﺎﺻﻢ و اﻟﻠﺪاد* اﻟﻤﻮﺛﺮﯾﻦ و ﺗﯿﺮة ذوي اﻟﺘﻬﺎﺗﺮ و اﻟﻌﻨﺎد* و اﻵﺧﺬﯾﻦ اﺧﺬ اﻫﻞ اﻟﺨﺘﻞ و اﻟﻔﺴﺎد* ﮐﯿﻒ ﯾﻌﻤﻮن ﻋﻦ اﻟﺤﻖ و ﻗﺪ وﺿـﺤﺖ‬‫اﻋﻼـم اﻟﺮﺷـﺎد* و ﯾﻌﻤﻬـﻮن ﻓﯽ اﻟﺒﺎﻃـﻞ و ﻗــﺪ ﻇﻬﺮت آﯾـﺎت اﻟـّﺴ ﺪاد* و ﯾﺮوﻣـﻮن ﻏـﻮارب اﻟﺒﻐﯽ ﻟﻼﻗﺘﻌـﺎد* و ﯾﺼــﻤﺪون ﮐـﻮاذب اﻟﻐﯽ‬‫ﺑﺎﻻﺷﺘﺪاد* و ﯾﺘﺮﮐﻮن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪313 :‬‬‫ﻟﻘﻢ اﻟﺼﻮاب اﻟﻤﺴﺘﺠﺎد* و ﯾﻬﺠﺮون ﻧﻬﺞ اﻟﺼﺪق و ﻫﻮ ﺧﯿﺮ اﻟﺠﻮاد* ﻟﻘﺪ ﺻﺪق رّب اﻟﻌﺒﺎد َو َﻣْﻦ ﯾُْﻀﻠِِﻞ اﻟﱠﻠُﻪ َﻓﻤﺎ ﻟَُﻪ ﻣِْﻦ ﻫﺎٍد*‬‫و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ از اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ و اﻋﺎﻇﻢ ﻣﺠﺘﻬﺪﯾﻦ و ﺳﺒﺎق ﻣﺎﻫﺮﯾﻦ و ﺣﺬاق ﮐﺎﻣﻠﯿﻦ و ﺣﻔﺎظ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ و ﺛﻘﺎت‬‫ﻧﺤﺎرﯾﺮ ﻗﻮﻣﺴﺖ و ﻏﻮاﻟﯽ ﻣﺤﺎﺳﻦ و ﻋﻮاﻟﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ و ﻧﻔﺎﺋﺲ ﻣﺤﺎﻣـﺪ و ﺟﻼﺋﻞ ﻣﺪاﺋـﺢ او ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﮐﻠﻤﺎت اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﺷـﯿﺦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺷـﻌﺮاﻧﯽ در ﻟﻮاﻗﺢ اﻻﻧﻮار ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺴﺎدة اﻻﺧﯿﺎر ﮐﻪ ﺳﻪ ﻧﺴﺨﻪ آن ﺑﺨﻂ ﻋﺮب ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از آن ﻣﺤﺸﯿﺴﺖ ﺑﺨﻂ‬‫ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪﺧﺎن ﺑﺪﺧﺸـﯽ ﺑﻌﻨﺎﯾﺖ ﺟﻠﯿﻠﻪ ﭘﺮوردﮔﺎر ﭘﯿﺶ اﯾﻦ ﺧﺎﮐﺴﺎر ﺣﺎﺿـﺮﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻨﻬﻢ ﺷﯿﺨﻨﺎ و ﻗﺪوﺗﻨﺎ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻗﺪ ﮐﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﯾﻘﻮل ﻗﺪ اﺷﺎع اﻟﻨﺎس ﻋّﻨﯽ اﻧﻨﯽ ادﻋﯿﺖ اﻻﺟﺘﻬﺎد اﻟﻤﻄﻠﻖ‬‫ﮐﺎﺣـﺪ اﻻﺋﻤـﮥ اﻻرﺑﻌـﮥ و ذﻟـﮏ ﺑﺎﻃـﻞ ﻋﻨﯽ اﻧﻤـﺎ ﻣﺮادي ﺑـﺬﻟﮏ اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪ اﻟﻤﻨﺘﺴﺐ ﻓـﺎن اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻋﻠﯽ ﻧﻮﻋﯿﻦ اﺣـﺪﻫﻤﺎ اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪ اﻟﻤﻄﻠﻖ‬‫اﻟﻤﺴـﺘﻘﻞ و ﻫـﺬا اﻟﻨﻮع ﻗـﺪ ﻓﻘـﺪ ﻣﻦ اﻟﻘﺮن اﻟﺮاﺑﻊ و ﻟﻢ ﯾﺘﺼﻮر وﺟﻮده اﻻن و ﻟﻢ ﯾـﺪﻋﻪ اﺣـﺪ ﺑﻌﺪ اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻻ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﺧﺎﺻﮥ اﻟﻨﻮع‬‫اﻟﺜﺎﻧﯽ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ اﻟﻤﻄﻠﻖ اﻟﻤﻨﺘﺴﺐ و ﻫﺬا ﻫﻮ اﻟﻤﺴﺘﻤﺮ اﻟﯽ ان ﺗﻘﻮم اﻟﺴﺎﻋﮥ و ﻓﯽ اﺻﺤﺎب اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻨﻮع ﮐﺜﯿﺮ ﮐﺎﻟﻤﺰﻧﯽ و اﺑﻦ ﺷﺮﯾﺢ‬‫و اﻟﻘﻔﺎل و اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﮥ و اﺑﻦ اﻟﺼـﺒﺎغ و اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺴـ ﻼم و ﺗﻠﻤﯿﺬه اﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ و اﻟﺸﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴﺒﮑﯽ و وﻟﺪه ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻮﻫﺎب ﻓﺎﻧﻪ ﮐﺘﺐ ﻣﺮة ﻟﻨﺎﺋﺐ اﻟﺸﺎم اﻧﺎ ﻣﺠﺘﻬـﺪ اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق ﻻ ﯾﻘـﺪر اﺣﺪ ﯾﺮد ﻋﻠﯽ ﻫﺬه اﻟﮑﻠﻤﮥ ﻓﮑﻞ ﻫﻮﻻء ﻣﺠﺘﻬﺪون ﻣﻨﺘﺴـﺒﻮن و‬‫ﮐﺬﻟﮏ اﻟﻘﻮل ﻓﯽ اﺻـﺤﺎب ﻣﺎﻟﮏ ﮐﺎﺑﻦ وﻫﺐ و اﺿﺮاﺑﻪ ﺑﻠﻐﻮا اﻻﺟﺘﻬﺎد اﻟﻤﻄﻠﻖ ﻗﺎل اﻟﺸﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻓﻠﻢ ﯾﺨﺮج ﻫﻮﻻء ﻋﻦ‬‫ﺗﺒﻌﯿﺘﻬﻢ ﻻﻣﺎﻣﻬﻢ ﻓﻤﻦ اﻧﮑﺮ اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻣﻄﻠﻘﺎ ﻓﻬﻮ ﺟﺎﻫﻞ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻨﺰل ﯾﺎ اﺧﯽ ﻫـﺬا ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﯾﻨﻘﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ﺷﺎن اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻣﺮﺗﺒﺎ و ﻗﺪ ﮐﺎن اﻟﺸـﯿﺦ‬‫ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﺪم اﻟﺴـﻠﻒ اﻟﺼﺎﻟﺢ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﻌﺎﻣﻠﯿﻦ و اﻻﮐﺎﺑﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ و ﮐﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻟﻪ ﻣﮑﺎﺷﻔﺎت ﻏﺮﯾﺒﮥ و‬‫ﺧﻮارق و ﻋﻠﻮم ﺟﻤـﮥ و ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﺟﯿـﺪة ﮐﺜﯿﺮة اﻟﻔﻮاﺋـﺪ ارﺳﻞ ﻟﯽ ورﻗـﮥ ﻣﻊ واﻟﺪي ﺑﺎﺟﺎزﺗﻪ ﻟﯽ ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻣﺮوﯾﺎﺗﻪ و ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ ﺛﻢ ﻟﻤﺎ ﺟﺌﺖ اﻟﯽ‬‫ﻣﺼـﺮ ﻗﺒﯿـﻞ ﻣﻮﺗﻪ اﺟﺘﻤﻌﺖ ﺑﻪ ﻣﺮة واﺣـﺪة ﻓﻘﺮأت ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻌﺾ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﺴـﺘﮥ و ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﻨﻬﺎج ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ ﺗﺒﺮﮐﺎ ﺛﻢ ﺑﻌـﺪ ﺷـﻬﺮ‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﻧﺎﻋﯿﻪ ﯾﻨﻌﯽ ﻣﻮﺗﻪ ﻓﺤﻀـﺮت اﻟـّﺼ ﻠﻮة ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﺸﯿﺦ اﺣﻤﺪ اﻻﺑﺎرﯾﻘﯽ ﺑﺎﻟﺮوﺿﮥ ﻋﻘﯿﺐ ﺻﻼة اﻟﺠﻤﻌﮥ و ﻓﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻨﺪ اﻟﺠﺎﻣﻊ‬‫اﻟﺠﺪﯾﺪ ﺑﻤﺼﺮ اﻟﻌﺘﯿﻖ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻗﺪ ذﮐﺮ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﺸﺎذﻟﯽ ﺑﻌﺾ ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ ﻓﯽ ﺟﺰء و ﻫﺎ اﻧﺎ ﻣﻠﺨﺺ ﻟﮏ ﻋﯿﻮﻧﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪314 :‬‬‫ﻓﺎﻗﻮل و ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ ﮐﺎن اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺠﺒﻮﻻ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﺼﺎل اﻟﺤﻤﯿﺪة اﻟﺠﻤﯿﻠﮥ ﻣﻦ ﺻﻔﺎء اﻟﺒﺎﻃﻦ و ﺳﻼﻣﮥ اﻟﺴﺮﯾﺮة‬‫و ﺣﺴﻦ اﻻﻋﺘﻘﺎد زاﻫـﺪا ورﻋﺎ ﻣﺠﺘﻬـﺪا ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻌﻤﻞ و ﻻ ﯾﺘﺮدد اﻟﯽ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻻﻣﺮاء و اﻟﻤﻠﻮك و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﺪة ﺣﯿﺎﺗﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻋﻨﻪ و ﮐـﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﻈﻬﺮ ﮐﻞ ﻣﺎ اﻧﻌﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم و اﻻﺧﻼق و ﻻ ﯾﮑﺘﻢ ﻣﻨﻬﺎ ﺷـﯿﺌﺎ اﻻ ﻣﺎ اﻣﺮ ﺑﮑﺘﻤﻪ ﻋﻤﻼ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو َأﱠﻣﺎ‬‫ﺑﻨِْﻌَﻤِﮥ َرﺑﱢَﮏ َﻓَﺤﱢﺪْث‬‫و ﮐﺎن ﻣﻦ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻗﺼﺪه ﯾﻘﻮل ﻓﻼن ﻋﻨﺪه دﻋﻮي ﻋﻈﯿﻤﮥ و ﺳﯿﺎﺗﯽ ﻣﺎ ﯾﺸﻬﺪ ﻟﻪ اواﺋﻞ ﺧﺎﺗﻤﮥ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﮐﺎن رﺿﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 261‬از ‪581‬‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﻔﺘﯽ ﺑﺘﺤﺮﯾﻢ اﻻﺷـﺘﻐﺎل ﺑﻌﻠﻢ اﻟﻤﻨﻄﻖ و ﮐﺘﺒﻪ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻗـﺎل و ﻫـﺬه اﻟﻮاﻗﻌـﮥ ﻣﻦ اول وﻗـﺎﺋﻌﯽ اﻟّﺘﯽ ﻗـﺎم ﻋﻠﯽ اﻟﻨـﺎس ﻓﯿﻬﺎ و ﮐﺎن ﯾﻘﻮل‬‫ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﻠﻤﺪرس ان ﯾﻘﺮأ ﺳﻮرة َﺗﺒﺎَرَك اﻟﱠِﺬي ﺑ َِﯿِﺪِه اﻟ ُْﻤﻠُْﮏ‬‫و اﻻﺧﻼص و اﻟﻤﻌﻮذﺗﯿﻦ و اﻟﻔﺎﺗﺤﮥ ﮐﻠﻤﺎ ﯾﺮﯾﺪ ان ﯾﻘﺮأ و ﯾﻨﻘﻞ ﻓﻌﻞ ذﻟﮏ ﻋﻦ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﻋﻠﻢ اﻟﺪﯾﻦ ﺻﺎﻟﺢ اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﮐﺎن‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﻘـﻮل اﺧـﺬت ﻋﻠﻢ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ ﻧﻔﺲ و ﻗـﺪ ﻧﻈﻤﺘﻬﻢ ﻓﯽ ارﺟـﻮزة ﻗـﺎل و ﻫﻢ ارﺑـﻊ ﻃﺒﻘـﺎت اﻻـوﻟﯽ ﻣﻦ روي ﻋﻦ‬‫اﺻﺤﺎب اﻟﻔﺨﺮ اﺑﻦ اﻟﻨﺠﺎر و اﻟﺸﺮف اﻟﺪﻣﯿﺎﻃﯽ و وزﯾﺮة و اﻟﺤﺠﺎر و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﻤﺰة و أﺑﯽ ﻧﺼﺮ ﺑﻦ اﻟﺸﯿﺮازي و ﻧﺤﻮﻫﻢ اﻟﺜﺎﻧﯿﮥ ﻣﻦ ﯾﺮوي‬‫ﻋﻦ اﻟﺴـﺮاج ﻟا ﺒﻠﻘﯿﻨﯽ و اﻟﺤﺎﻓـﻆ أﺑﯽ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﻌﺮاﻗﯽ و ﻧﺤﻮﻫﻤﺎ و ﻫﯽ دون اﻟّﺘﯽ ﻗﺒﻠﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﻠّﻮ اﻟﺜﺎﻟﺜـﮥ ﻣﻦ ﯾﺮوي ﻋﻦ اﻟﺸـﺮف ﺑﻦ ﮐﻮﯾﮏ و‬‫اﻟﺠﻤﺎل اﻟﺠﺒﻠﯽ و ﻧﺤﻮﻫﻤﺎ و ﻫﯽ دون اﻟﺜﺎﻧﯿـﮥ اﻟﺮاﺑﻌـﮥ ﻣﻦ ﯾﺮوي ﻋﻦ أﺑﯽ زرﻋـﮥ اﻟﻌﺮاﻗﯽ و اﺑﻦ اﻟﺠﺰري و ﻧﺤﻮﻫﻤﺎ و ﻫﯽ دون اﻟّﺘﯽ ﻗﺒﻠﻬﺎ ﻓﯽ‬‫اﻟﻌﻠﻮ و ﻫـﺬه ﻟﺘﮑﺜﯿﺮ اﻟﻌﺪة و ﻟﺘﮑﺜﯿﺮ اﻟﻤﻌﺠﻢ و ﻟﻢ ار و ﻋﻨﻬﻤﺎ ﺷـﯿﺌﺎ ﻻ ﻓﯽ اﻻﻣﻼء و ﻻ ﻓﯽ اﻟﺘﺨﺮﯾﺞ و ﻻ ﻓﯽ اﻟﺘﺎﻟﯿﻒ و ﺻـﻨﻒ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ‬‫ﻣﮑﮥ ﻟﻤﺎ ﺣﺞ و ﺟﺎور ﮐﺮاﺳﮥ ﻋﻠﯽ ﻧﻤﻂ ﻋﻨﻮان اﻟﺸـﺮف ﻓﯽ ﯾﻮم واﺣﺪ ﺗﺤﺘﻮي ﻋﻠﯽ ﻧﺤﻮ و ﻣﻌﺎﻧﯽ و ﺑﺪﯾﻊ و ﻋﺮوض و ﺗﺎرﯾﺦ و ﮐﺎن رﺿـﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﻘﻮل ﻟﻤـﺎ ﺣﺠﺠﺖ ﺷـﺮﺑﺖ ﻣﺎء زﻣﺰم ﻋﻠﯽ ﻧـّﯿ ﮥ ان اﮐﻮن ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ ﮐﺎﻟﺴـﺮاج اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ و ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ ﻟﻠﺤـﺪﯾﺚ ﮐﺎﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و‬‫ﮐـﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﻘﻮل اﻧﻘﻄﻊ اﻣﻼء اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟـﺪﯾﺎر اﻟﻤﺼـﺮﯾﮥ ﺑﻌـﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﺳـﻨﮥ ﻓﺎﺑﺘـﺪات ﻓﯽ اﻣﻼء اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﯽ‬‫ﻣﺴـﺘﻬﻞ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻊ اﺑﻦ ﻃﻮﻟﻮن ﻗﺎل و اول ﻣﻦ أﻣﻠﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯿﻪ اﻟﺮﺑﯿﻊ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺻﺎﺣﺐ اﻻﻣﺎم ﻟا ﺸﺎﻓﻌﯽ‬‫ﻗﺎل و اﻧّﻤﺎ اﺧﺘﺮت اﻻﻣﻼء ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ ﺑﻌﺪ اﻟّﺼﻠﻮة اﺗﺒﺎﻋﺎ ﻟﻠﺤﻔﺎظ اﻟﻤﺘﻘﺪﻣﯿﻦ ﮐﺎﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺒﻐﺪادي و اﺑﻦ اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﺧﻼف ﻣﺎ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻌﺮاﻗﯽ و وﻟـﺪه و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﺎﻧﻬﻢ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﻤﻠﻮن ﯾﻮم اﻟﺜﻠﺜﺎء ﻗﺎل و ﮐﺎﻧﺖ ﺑﺪاﯾـﮥ اﻓﺘﺎي ﺳـﻨﮥ اﺣـﺪي و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ و ﺧﺎﻟﻔﻨﯽ اﻫﻞ‬‫ﻋﺼﺮي ﻓﯽ ﺧﻤﺴﯿﻦ ﻣﺴﺌﻠﮥ ﻓﺎﻟﻘﺖ ﻓﯽ ﮐﻞ ﻣﺴﺌﻠﮥ ﻣﺆﻟﻔﺎ ﺑﯿﻨﺖ ﻓﯿﻪ وﺟﻪ اﻟﺤﻖ ﻗﺎل و ﻟﻤﺎ ﺑﻠﻐﺖ رﺗﺒﮥ اﻟﺘﺮﺟﯿﺢ ﻟﻢ اﺧﺮج ﻓﯽ اﻻﻓﺘﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪315 :‬‬‫ﻋﻦ ﺗﺮﺟﯿـﺢ اﻟﻨﻮوي و ان ﮐﺎن اﻟﺮاﺟﺢ ﻋﻨﺪي ﺧﻼﻓﻪ و ﻟﻤﺎ ﺑﻠﻐﺖ اﻟﯽ رﺗﺒﮥ اﻻﺟﺘﻬﺎد اﻟﻤﻄﻠﻖ ﻟﻢ اﺧﺮج ﻓﯽ اﻻﻓﺘﺎء ﻋﻦ ﻣﺬﻫﺐ اﻻﻣﺎم ﻟا ﺸﺎﻓﻌﯽ‬‫رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﻤﺎ ﮐﺎن اﻟﻘﻔﺎل ﯾﻔﺘﯽ ﺑﻌﺪ ﺑﻠﻮﻏﻪ درﺟﮥ اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻓﮑﺎن ﯾﻔﺘﯽ ﺑﻤﺬﻫﺐ اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻻ ﺑﺎﺧﺘﯿﺎره و ﯾﻘﻮل اﻟﺴﺎﺋﻞ اﻧﻤﺎ ﺳﺎﻟﻨﯽ‬‫ﻋﻦ ﻣـﺬﻫﺐ اﻻﻣـﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻻ ﻣﺎ ﻋﻨـﺪي اﻧﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻊ اﻧﯽ ﻟﻢ اﺧﺘﺮ ﺷـﯿﺌﺎ ﺧﺎرﺟﺎ ﻋﻦ اﻟﻤـﺬﻫﺐ اﻻ ﯾﺴـﯿﺮا ﺟـﺪا و ﺑﻘـّﯿ ﮥ ﻣﺎ اﺧﺘﺮﺗﻪ ﻫﻮ ﻣﻦ‬‫اﻟﻤـﺬﻫﺐ اّﻣﺎ ﻗﻮل آﺧﺮ ﻟﻠﺸﺎﻓﻌﯽ ﻗﺪﯾﻢ او ﺟﺪﯾﺪ او وﺟﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﺬﻫﺐ ﻟﺒﻌﺾ اﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﮐﻞ ذﻟﮏ راﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﻤﺬﻫﺐ و ﻟﯿﺲ ﺑﺨﺎرج ﻋﻨﻪ‬‫و ﮐﺘﺐ اﻟﺸـﯿﺦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺳﺘﻮن ﻣﺆﻟﻔﺎ ﻣﺬﮐﻮرة ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﻓﻬﺮﺳﺖ ﮐﺘﺒﻪ ﻣﻦ ﻋﺸﺮ ﻣﺠﻠﺪات اﻟﯽ ﻣﺎ دوﻧﻬﺎ و اﻧﺘﺸﺮت ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ‬‫ﻓﯽ اﻟﺒﻼد اﻟﺤﺠﺎزّﯾﮥ و اﻟﺸﺎﻣﯿﮥ و اﻟﺤﻠﺒﯿﮥ و ﺑﺼـﺮي و اﻟﺮوم و ﺑﻼد اﻟﺘﮑﺮور و اﻟﻤﻐﺮب و اﻟﻬﻨﺪ و اﻟﯿﻤﻦ و ﻏﯿﺮﻫﺎ و ﮐﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﻘﻮل‬‫و ﻣﻤـﺎ اﻧﻌﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠّﯽ ﺑﻪ ﻫﻮﻻـء اﻟﺠﻤﺎﻋـﮥ اﻟّـﺬﯾﻦ اﻧﺘﺼـﺒﻮا ﻟﻌـﺪاوﺗﯽ و آذوﻧﯽ و ذﻟـﮏ ﻟﯿﮑﻮن ﻟﯽ اﺳﻮة ﺑﺎﻻﻧﺒﯿﺎء و اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ و ﻗـﺪ ﮐﺎن اﺑﻮ‬‫اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺸـﺎذﻟﯽ ﯾﻘﻮل ﻟﻤﺎ ﮐﺎن اﻟﺴﺎﺑﻖ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﻣﺎ ﺳـﯿﻘﺎل ﻓﯽ اﻧﺒﯿﺎﺋﻪ و اﺻـﻔﯿﺎﺋﻪ ﻣﻦ اﻟﺰور و اﻟﺒﻬﺘﺎن ﻗﻀـﯽ ﻋﻠﯽ ﻗﻮم ﺑﺎﻟﺸـﻘﺎء‬‫ﻓﻨﺴﺒﻮا ﻟﻪ زوﺟﮥ و وﻟﺪا و ﻧﺴﺒﻮا اﻻﻧﺒﯿﺎء اﻟﯽ اﻟﺴﺤﺮ و اﻟﺠﻨﻮن ﺣﺘﯽ إذا ﺿﺎق ذرع اﻟﻮﻟّﯽ ﻣﻦ ﮐﻼم ﻗﯿﻞ ﻓﯿﻪ ﻧﺎدﺗﻪ ﻫﻮاﺗﻒ اﻟﺤﻖ اﻣﺎ ﺗﺮﺿﯽ ان‬‫ﺗﮑﻮن ﻟﮏ اﺳﻮة ﺑﯽ و ﺑﺎﻧﺒﯿﺎﺋﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﻧﺴﺐ إﻟﯿﻬﻢ و اﻟّﯽ ﻣﻦ اﻟﺒﻬﺘﺎن ﻓﻬﻨﺎك ﯾﺴـﮑﻦ ﻗﻠﺐ اﻟﻮﻟﯽ ﻓﺎﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ رّب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ و ﮐﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻪ ﯾﻘﻮل ﻗﺪ رزﻗﻨﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟﺘﺒﺤﺮ ﻓﯽ ﺳـﺒﻌﮥ ﻋﻠﻮم اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ‪ -‬و اﻟﺤﺪﯾﺚ‪ -‬و اﻟﻔﻘﻪ‪ -‬و اﻟﻨﺤﻮ‪ -‬و اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ‪ -‬و اﻟﺒﯿﺎن و اﻟﺒﺪﯾﻊ‪ -‬ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻘﮥ‬‫اﻟﻌﺮب و اﻟﺒﻠﻐﺎء ﻻ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻘﮥ اﻟﻤﺘﺄﺧﺮﯾﻦ ﻣﻦ اﻟﻌﺠﻢ و اﻫﻞ اﻟﻔﻠﺴﻔﮥ ﻗﺎل و دون ﻫﺬه اﻟﺴﺒﻌﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺠﺪل و اﻟﺘﺼﺮﯾﻒ‬‫و اﻟﻔﺮاﺋﺾ و اﻻﻧﺸـﺎء و اﻟﺘﺮﺳـﻞ و اﻟﻘﺮاءات و اﻟﻄﺐ و اﻟﺤﺴـﺎب و ﮐـﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﻘـﻮل ﻗـﺪ ﺑﻠﻐﺖ ﻣﻘـﺎم اﻟﮑﻤـﺎل ﻓﯽ ﺟﻤﯿـﻊ اﻻـت‬‫اﻻﺟﺘﻬﺎد اﻟﻤﻄﻠﻖ اﻟﻤﻨﺘﺴﺐ و ﺻـﺮﺣﺖ ﺑـﺬﻟﮏ ﺗﺤـﺪﺛﺎ ﺑﻨﻌﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻻ ﻓﺨﺮا ﺑﺎﻟﺪﻧﯿﺎ و أّي ﻗﺪر ﻟﻠﺪﻧﯿﺎ ﺣﺘﯽ ﯾﻄﻠﺐ ﺗﺤﺼـﯿﻠﻬﺎ ﺑﺎﻟﻔﺨﺮ و ﻗﺪ‬‫ازف اﻟﺮﺣﯿﻞ و ﺑﺪا اﻟﺸـﯿﺐ و ذﻫﺐ اﻟﻌﻤﺮ و ﻟﻮ اﻧﯽ اردت ان اﮐﺘﺐ ﻓﯽ ﮐّﻞ ﻣﺴﺎﻟﮥ ﻣﺼـﻨﻔﺎ ﯾﺤﺘﻮي ﻋﻠﯽ ادﻟﺘﻬﺎ و ﺗﻔﺎﺻﯿﻠﻬﺎ و ﻓﺮوﻋﻬﺎ ﻟﻔﻌﻠﺖ‬‫ذﻟﮏ ﺑﻔﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻻ ﺑﺤﻮﻟﯽ و ﻻ ﻗﻮﺗﯽ و ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﻗﺪ اﺳـﺘﻨﮑﺮ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﺑﻠﻮﻏﯽ ﻣﺮﺗﺒﮥ اﻻﺟﺘﻬﺎد اﻟﻤﻄﻠﻖ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ‬‫ﻟﻈﻨﻬﻢ اﻧﻔﺮادي ﺑـﺬﻟﮏ ﺑﻌـﺪ اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ و ﻏﺎب ﻋﻨﻬﻢ اﻧﻬﺎ ﮐﺎﻧﺖ ﻣﺠﺘﻤﻌﮥ ﻓﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴـﺒﮑﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻗﺒﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 262‬از ‪581‬‬‫ﺟﻤﺎﻋﮥ اﺗﺼﻔﻮا ﺑﺎﻻﺟﺘﻬﺎد اﻟﻤﻄﻠﻖ ﻟﮑﻦ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ ﻓﻘﻂ و اّﻣﺎ اﻟﺠﺎﻣﻌﻮن ﻟﻔﻦ ﻫﺬه اﻟﺜﻠﺜﮥ ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻠﯿﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪316 :‬‬‫و ﻟﻢ ﺗﺠﺘﻤﻊ ﻓﯽ اﺣـﺪ ﺑﻌـﺪ اﻟﺴـﺒﮑﯽ ﻏﯿﺮي ﻗﺎل و ﻻ ﺗﻈﻦ ان ﻣﻦ ﻻزم اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪ اﻟﻤﻄﻠﻖ ان ﯾﮑﻮن ﻣﺠﺘﻬـﺪا ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺠﺘﻬﺪا ﻓﯽ اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ‬‫ﻻﻧﻬﻢ ﻗﺪ ﻧﺼﻮا ﻋﻠﯽ اﻧّﻪ ﻻ ﯾﺸﺘﺮط ﻓﯽ اﻻﺟﺘﻬﺎد اﻟﻤﻄﻠﻖ اﻟﺘﺒﺤﺮ ﻓﯽ اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ ﺑﻞ ﮐﺎن ﯾﮑﺘﻔﯽ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﺎﻟﺘﻮﺳﻂ و ﻧﺼﻮا ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﯾﺆدي‬‫اﻟﯽ ﻣﺜـﻞ ذﻟـﮏ و اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻫﻮ اﻟﻤﺮﺗﺒـﮥ اﻟّﺘﯽ إذا ﺑﻠﻐﻬﺎ اﻻﻧﺴﺎن ﺳـﻤﯽ ﻓﯽ ﻋﺮف اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﺑﺎﻟﺤﺎﻓﻆ و ﻗـﺪ وﺻﻒ ﺑﺎﻻﺟﺘﻬﺎد‬‫اﻟﻤﻄﻠﻖ ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﻮﺻﻒ ﺑﺎﻟﺤﺎﻓﻆ ﮐﺎﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق اﻟﺸـﯿﺮازي و أﺑﯽ ﻧﺼـﺮ ﺑﻦ اﻟﺼـﺒﺎغ و اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و اﻟﻐﺰاﻟﯽ و ﻗـﺪ روي ﻫﻮﻻء ﻓﯽ‬‫ﻣﺆﻟﻔـﺎﺗﻬﻢ اﺣـﺎدﯾﺚ اﺣﺘﺠﻮا ﺑﻬـﺎ و ﻫﯽ ﻣﻨﮑﺮة ﻧﺒﻪ ﻋﻠﯿﻬـﺎ اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح و ﻏﯿﺮه ﮐـﺎﻟﻨﻮوي ﻓﻌﻠﻢ ان ﺧﻔـﺎء ﺑﻌﺾ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻻ ﯾﻘـﺪح ﻓﯽ ﻣﻘﺎم‬‫اﻻﺟﺘﻬﺎد إذ ﻟﯿﺲ ﻣﻦ ﺷـﺮط اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ ان ﯾﺤﯿﻂ ﻋﻠﻤﺎ ﺑﮑﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﻗﺪ ﻋﻠﻖ اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻻﺧﺬ ﺑﻌﺪه ﺑﺎﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﺧﻔﯿﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺻـﺤﺘﻬﺎ ﺑﻌـﺪه و ﻗـﺪ ﺻـﺤﺖ ﻋﻨـﺪ ﻏﯿﺮه ﺑـﻞ ﻗـﺪ وﻗﻊ ذﻟﮏ ﻻﮐﺎﺑﺮ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﮐﻌﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻓﮑﺎن ﯾﻘﻀـﯽ ﺑﻤﺎ ﺷﺎء ﻣﺎ‬‫ﯾﺨﺎﻟﻒ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺣﺘﯽ ﯾﺤﺪﺛﻮﻧﻪ ﺑﻬﺎ ﻓﯿﺮﺟﻊ ﻋﻦ اﻗﻀﯿﺘﻪ ﻗﺎل و ﻗﺪ ﺑﻠﻎ اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺠﻮﯾﻨﯽ رﺗﺒﮥ اﻻﺟﺘﻬﺎد اﻟﻤﻄﻠﻖ و اﻟﻒ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻤﺤﯿﻂ‬‫و اﻟﺘﺰم ﻓﯿﻪ اﻟﻮﻗﻮف ﻣﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻋﺪم اﻟﺘﻘﯿﺪ ﺑﺎﻟﻤﺬﻫﺐ ﻓﻮﻗﻊ ﻟﻼﻣﺎم اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻨﻪ ﺛﻠﺜﮥ اﺟﺰاء ﻓﯽ ﺣﯿﺎة اﻟﻤﺼﻨﻒ ﻓﺘﻌﻘﺐ ﻓﯿﻬﺎ‬‫اوﻫﺎﻣﺎ ﺣﺪﯾﺜﯿـﮥ و ارﺳﻞ ﺑـﺬﻟﮏ اﻟﯽ اﻟﺠﻮﯾﻨﯽ ﻣﻦ ﺟﻤﻠﺘﻬﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﻫﻞ ان ﯾﺠﺘﻬﺪ و ﯾﺘﺒﺤﺮ و ﻟﮑﻦ ﯾﺤﺘﺎج اﻟﯽ ﺛﺒﻮت اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺬي اﺣﺘﺞ ﺑﻪ‬‫ﻓﺎﻧﻪ ﻏﯿﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﻓﺎﻧﻈﺮ ﮐﯿﻒ ﺳـﻠﻢ ﻟﻪ ﻣﺮﺗﺒﮥ اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻣﻊ ﺧﻔﺎء ﺗﻠﮏ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺎل و ﻗﺪ ﮐﺎن اﻟﺴﺮاج اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ ﻣﺠﺘﻬﺪا ﻣﻄﻠﻘﺎ و ﮐﺎن ﻣﻦ‬‫ﺣﻔﺎظ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﯾﻀﺎ و وﺻﻔﻪ ﺗﻠﻤﯿﺬه اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﺎﻟﺤﻔﻆ و ذﮐﺮه ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ و ﻟﮑﻦ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ اﻟﺮﺗﺒﮥ اﻟﻌﻠﯿﺎء ﻣﻦ اﻟﺘﺠﺮﯾﺢ‬‫و اﻟﺘﻌﺪﯾﻞ ﺑﻞ ﮐﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮه اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﻌﺮاﻗﯽ اﺣﻔﻆ ﻣﻨﻪ و اﺟﻞ ﻓﯽ اﻟﻔﻦ اﻟﺤﺪﯾﺜﯽ و اﻟﻨﻘﺪ ﺑﮑﺜﯿﺮ و ﮐﺎﻧﺖ ﻋﺮﺑﯿﮥ اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ وﺳﻄﯽ و‬‫اﻣـﺎ ﺑﻘﯿـﮥ ﻣﻦ ﺟـﺎء ﻣﻦ اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ ﺑﻌـﺪ اﻟﺴـﺒﮑﯽ اﻟﯽ اﻻـن ﻓﻠﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯿﻬﻢ ﻣﻦ ﺑﻠﻎ رﺗﺒـﮥ اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻣﺎ ﻗﺒﻞ اﻟﺴـﺒﮑﯽ ﻓﺎﺟﺘﻤﻊ‬‫اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻓﯽ اﻻﺣﮑﺎم و اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻟﺨﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿـﮥ و اﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ و اﻟﻨﻮوي و ﻗﺒﻠﻪ اﺑﻮ ﺷﺎﻣﮥ و ﻗﺒﻠﻪ اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح و اﻣﺎ ﻗﺒﻠﻪ ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﺘﻘـﺪﻣﯿﻦ ﻓﮑﺜﯿﺮ ﺟﺪا و اﻣﺎ اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻓﯽ اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ ﻓﻠﻢ ﯾﺠﺊ ﺑﻌﺪ اﺑﻦ ﻫﺸﺎم ﻣﻦ ﯾﺼـﻠﺢ ﻻن ﯾﻮﺻﻒ ﺑﻪ ﻏﯿﺮي اﻻ ﻣﺎ ﺑﻠﻐﻨﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﻌﻤﺎر و ﻗﺒﻠﻪ‬‫اﺑﻦ ﻫﺸﺎم و ﺧﻼﺋﻖ ﮐﺎﺑﯽ ﺣﯿﺎن و اﻵﻣـﺪي و اﺑﻦ اﻟﺼﺎﺋﻎ و اﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻗﺎل و ﻏﺎﻟﺐ اﻟﻨﺎس اﻻن ﻻ ﯾﻌﺮﻓﻮن اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ و‬‫اﻧﻤﺎ ﯾﻌﺮﻓﻮن اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻓﯽ اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ ﻓﻘﻂ و ﻗﺪ ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪317 :‬‬‫اﻻﻣـﺎم اﻟﺮازي ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺼـﻮل ﻣـﺎ ﻧﺼﻪ اﻟﻤﻌﺘـﺒﺮ ﻓﯽ اﻻﺟﻤـﺎع ﻓﯽ ﮐـﻞ ﻓّﻦ ﻣﻦ ﮐـﺎن ﻣﻦ اﻫـﻞ اﻻﺟﺘﻬـﺎد ﻓﯽ ذﻟـﮏ و ان ﻟﻢ ﯾﮑﻮﻧﻮا ﻣﻦ اﻫﻞ‬‫اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻓﯽ ﻏﯿﺮه اﻧﺘﻬﯽ و اﻟﻒ اﻟﺸـﯿﺦ ﮐﺘﺒﺎ ﻓﯽ ﺑﯿﺎن ﺷـﺮوط اﻻﺟﺘﻬﺎد اﻟﻤﻄﻠﻖ ﻣﻨﻬﺎ ارﺷﺎد اﻟﻤﻬﺘـﺪﯾﻦ اﻟﯽ ﻧﺼـﺮة اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ و ﻣﻨﻬﺎ ﺗﯿﺴـﯿﺮ‬‫اﻻﺟﺘﻬﺎد و ﺑﯿﺎن ﻣﺎﻟﻪ ﻣﻦ اﻻﺳـﺘﻤﺪاد و ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ ﻣﻦ اﺧﻠﺪ اﻟﯽ اﻻرض و ﺟﻬﻞ ان اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻓﯽ ﮐﻞ ﻋﺼـﺮ ﻓﺮض و اﻃﺎل ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺛﻢ‬‫ﻗﺎل ﻣﺎ اﻟﻌﺒﺮة ﻓﯽ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻟﮑﻼم ﺑﺎﻟﻤﺠﺘﻬﺪ ﻓﯽ اﻟﮑﻼم و ﻓﯽ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻟﻔﻘﻪ ﺑﺎﻟﻤﺘﻤﮑﻦ ﻣﻦ اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻓﯽ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻟﻔﻘﻪ ﻓﻼ ﻋﺒﺮة ﺑﺎﻫﻞ اﻟﮑﻼم إذا‬‫ﺗﮑﻠﻤﻮا ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و ﻻـ ﺑﺎﻫﻞ اﻟﻔﻘﻪ إذا ﺗﮑﻠﻤﻮا ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﮑﻼم ﺑﻞ ﻣﻦ ﺗﻤﮑﻦ ﻓﯽ اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻓﯽ اﻟﻔﺮاﺋﺾ دون اﻟﻤﻨﺎﺳﮏ ﯾﻌﺘﺒﺮ وﻓﺎﻗﻪ و ﺧﻼﻓﻪ‬‫ﻓﯽ اﻟﻔﺮاﺋﺾ دون اﻟﻤﻨﺎﺳﮏ ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺼـﺮي ﻻ ﯾﺠﻮز اﻟﺘﻘﻠﯿﺪ ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺠﻮز اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﺪﯾﻦ و ﻻ ﯾﮑﻮن‬‫ﮐـﻞ ﻣﺠﺘﻬـﺪ ﻓﯿﻪ ﻣﺼـﯿﺒﺎ ﺑﻞ اﻟﻤﺼـﯿﺐ ﻓﯿﻪ واﺣـﺪ ﺑﺨﻼف اﻟﻔﻘﻪ ﻓﯽ اﻻﻣﺮﯾﻦ ﻗﺎل و اﻟﻤﺨﻄﯽ ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﻌـﺬور ﺑﺨﻼف اﻟﻔﻘﻪ ﻓﺎﻧﻪ‬‫ﻣﻌﺬور ﻏﯿﺮ ﻣﻌﻠﻮم ﻓﻬﺬه ﺛﻼث ﻗﻮاﻋﺪ ﺧﺎﻟﻒ ﻓﯿﻬﺎ اﻟﻔﻘﻪ ﻻن اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ ﻣﻠﺤﻖ ﺑﺎﺻﻮل اﻟﺪﯾﻦ و ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ ﻗﻄﻌﯿﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﺎﻧﻈﺮ ﯾﺎ اﺧﯽ اﻟﯽ ﮐﻼم‬‫اﻻﻣﺎم و أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﮐﯿﻒ اﻃﻠﻘﺎ اﻻﺟﺘﻬﺎد و اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪ ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻔﻨﻮن ﺛﻢ ﻗﺎل و ﯾﺸـﮑﻞ ﻋﻠﯽ ﻫـﺬه اﻻﺟﺘﻬﺎدات اﻟﺜﻼث ﻓﺎﻣﺎ‬‫اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻓﯽ اﻟﻌﺮﺑﯿـﮥ ﻓﻬﻮ ان ﻣﺤﯿﻂ ﺑﻨﺼﻮص اﺋﻤﮥ اﻟﻔﻦ ﻣﻦ ﺳـﯿﺒﻮﯾﻪ اﻟﯽ زﻣﺎﻧﻪ ﻫﺬا و ﯾﺤﻔﻆ ﻏﺎﻟﺐ ﺷـﻌﺮ اﻟﻌﺮب اﻟّﺬﯾﻦ ﯾﺤﺘﺞ ﺑﺎﺷـﻌﺎرﻫﻢ ﻓﯽ‬‫اﻟﻌﺮﺑﯿـﮥ و ﻻـ ﯾﻀـﺮ ﺧﻔـﺎء ﺑﻌﺾ ذﻟـﮏ ﻋﻠﯿﻪ و ﻟﯿﺲ اﻟﻤﺮاد ﺣﻔﻈﻬـﺎ ﻋﻦ ﻇﻬﺮ ﻗﻠﺐ و اﻧﻤـﺎ اﻟﻤﺮاد ان ﯾﮑـﻮن ﻟﻪ اﻃﻼـع ﻋﻠﯽ دواوﯾﻨﻬﻢ ﺑﺤﯿﺚ‬‫ﯾﻌﺮف ﻣﺤـﻞ اﻻﺳـﺘﺪﻻل ﺑـﺬﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ ﻻـ ﻏﯿﺮ و ﯾﮑـﻮن ﻣـﻊ ذﻟـﮏ ﻣﺤﯿﻄـﺎ ﺑﻘﻮاﻋـﺪ اﻟﻨﺤـﺎة اﻟـﺘﯽ ﺑﻨﻮا ﺗﺼـﺮﻓﺎﺗﻬﻢ ﻋﻠﯿﻬـﺎ ﻏﯿﺮ اﻟﻘﻮاﻋﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 263‬از ‪581‬‬‫اﻟﻤﺬﮐﻮرة ﻓﯽ واﺿـﺤﺎت اﻟﮑﺘﺐ ﻓﺎن ﺗﻠﮏ اﻻﺻﻮل ﻟﻬﺬه اﻟﻘﻮاﻋﺪ و ﻫﺬا ﻻ ﯾﻌﺮﻓﻪ اﻻن اﻻ ﻣﺘﺒﺤﺮ ﻓﯽ اﻟﻔّﻦ ﻗﺎل و ﻗﺪ اﻟﻔﺖ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟﻘﻮاﻋﺪ‬‫ﮐﺘﺎﺑﺎ ﯾﺠﻤﻊ اﺻﻮل اﻟﻨﺤﻮ ﻋﻠﯽ ﻣﺼﻄﻠﺢ ﻗﻮاﻋﺪ اﻟﻔﻘﻪ و اﻣﺎ اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻘﺎل اﻟﻤﻨﺬري اﻗﻞ ﻣﺮاﺗﺐ اﻟﺤﺎﻓﻆ ان ﯾﮑﻮن اﻟﺮﺟﺎل اﻟّﺬﯾﻦ‬‫ﯾﻌﺮﻓﻬﻢ و ﯾﻌﺮف ﺗﺮاﺟﻤﻬﻢ و ﺑﻠﺪاﻧﻬﻢ و اﺣﻮاﻟﻬﻢ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ اﻟّﺬﯾﻦ ﻻ ﯾﻌﺮﻓﻬﻢ ﻟﯿﮑﻮن اﻟﺤﮑﻢ اﻟﻐﺎﻟﺐ و اﻣﺎﻣﺎ ﯾﺤﮑﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﺘﻘﺪﻣﯿﻦ ﻣﻦ ﻗﻮﻟﻬﻢ‬‫ﮐﻨـﺎ ﻻـ ﻧﻌﺮف ﺻﺎﺣﺐ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﮑﺘﺐ ﻋﺸـﺮﯾﻦ اﻟﻒ ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﻬﻮ ﺑﺤﺴﺐ زﻣﺎﻧﻬﻢ و ﮐﺎن اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﯾﻘﻮل اﻟﺸـﺮوط اﻟﺘﯽ إذا‬‫اﺟﺘﻤﻌﺖ ﻓﯽ اﻻﻧﺴﺎن ﺳﻤﯽ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻫﯽ اﻟﺸﻬﺮة ﺑﺎﻟﻄﻠﺐ و اﻻﺧﺬ ﻣﻦ اﻓﻮاه اﻟﺮﺟﺎل و اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﺑﺎﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌﺪﯾﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪318 :‬‬‫ﺑﻄﺒﻘﺎت اﻟﺮواة و ﻣﺮاﺗﺒﻬﻢ و ﺗﻤﯿﯿﺰ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﻣﻦ اﻟﺴﻘﯿﻢ ﺣﺘﯽ ﯾﮑﻮن ﻣﺎ ﯾﺴﺘﺤﻀﺮه ﻣﻦ ذﻟﮏ اﮐﺜﺮ ﻣﻤﺎ ﻻ ﯾﺴﺘﺤﻀﺮه ﻣﻊ اﺳﺘﺤﻔﺎظ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﺘﻮن ﻓﻬﺬه اﻟﺸـﺮوط ﻣﻦ ﺟﻤﻌﻬﺎ ﻓﻬﻮ ﺣﺎﻓﻆ و ﮐﺎن اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﯾﺤﻔﻆ ﻣﺎ ﯾﺰﯾﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎﺋﮥ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ و ﮐﺎن اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺪﯾﻤﯽ‬‫ﯾﺤﻔﻆ ﻋﺸـﺮﯾﻦ اﻟﻒ ﺣـﺪﯾﺚ ﻗﺎل و اﻣﺎ اﻧﺎ ﻓﺎﺣﻔﻆ ﻣﺎﺋﺘﯽ اﻟﻒ ﺣـﺪﯾﺚ و ﻟﻮ وﺟـﺪت اﮐﺜﺮ ﻟﺤﻔﻈﺘﻪ و ﻟﻌﻠﻪ ﻻ ﯾﻮﺟـﺪ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻻرض اﻻن‬‫اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ذﻟﮏ و اّﻣﺎ اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ ﻓﻘﺪ أﻟﻔﻨﺎ ﻓﯿﻪ ﮐﺘﺒﺎ و ﻟﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺳﺒﻊ ﺳﺆاﻻت اوردﻫﺎ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﻌﺼﺮ و ﻟﻢ ﯾﺠﯿﺒﻮا ﻋﻠﯿﻬﺎ و‬‫ﻫﯽ ﻣﺎ ﯾﻘﻮل ﻋﻠﻤﺎء اﻟﻌﺼـﺮ اﻟﻤـﺪﻋﻮن ﻟﻠﻌﻠﻢ و اﻟﻔﻘﻪ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻻﺳـﺌﻠﮥ اﻟﻒ ﺑﺎء ﺗﺎء ﺛﺎء اﻟﯽ آﺧﺮﻫﺎ ﻣﺎ ﻫﺬه اﻻﺳـﻤﺎء و ﻣﺎ ﻣﺴـﻤﺎﺗﻬﺎ و ﻫﻞ ﻫﯽ‬‫اﺳﻤﺎء اﺟﻨﺎس او اﺳﻤﺎء اﻋﻼم ﻓﺎن ﮐﺎن اﻻول ﻓﻤﻦ أي اﻻﺟﻨﺎس ﻫﯽ و ان ﮐﺎن اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﻬﻞ ﻫﯽ ﺷﺨﺼﯿﮥ او ﺟﻨﺴﯿﮥ ﻓﺎن ﮐﺎن اﻻّول ﻓﻬﻞ ﻫﯽ‬‫ﻣﻨﻘﻮﻟﮥ أم ﻣﺮﺗﺠﻠﮥ ﻓﺎن ﮐﺎن اﻻول ﻓﻤﻢ ﻧﻘﻠﺖ اﻣﻦ ﺣﺮوف أم اﻓﻌﺎل أم اﺳـﻤﺎء اﻋﯿﺎن أم ﻣﺼﺎدر أم ﺻـﻔﺎت و إن ﮐﺎﻧﺖ ﺟﻨﺴﯿﮥ ﻓﻬﻞ ﻫﯽ ﻣﻦ‬‫اﻋﻼـم اﻷﻋﯿﺎن أم ﻣﻦ اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﺴﺆال اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ وﺿﻊ ﻫـﺬه اﻟﺤﺮوف و ﻓﯽ أّي زﻣﻦ وﺿـﻌﺖ و ﻣﺎ ﻣﺴـﺘﻨﺪ واﺿـﻌﻬﺎ ﻫﻞ ﻫﻮ اﻟﻌﻘﻞ او اﻟﻨﻘﻞ‬‫اﻟﺴﺆال اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻫﻞ ﻫـﺬه اﻟﺤﺮوف ﻣﺨﺘﺼـﮥ ﺑﺎﻟﻠﻐﮥ اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ أم ﻫﯽ ﻋﺎﻣﮥ ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻠﻐﺎت اﻟﺴﺆال اﻟﺮاﺑﻊ ﻫﻞ اﻻﻟﻒ و اﻟﻬﻤﺰة ﻣﺘﺮادﻓﺎن ﻓﺎن أم‬‫ﻻـ و ﻋﻠﯽ اﻟﺜـﺎﻧﯽ ﻓﻤـﺎ اﻟﻔﺮق و اﯾﻬﻤـﺎ اﻻﺻـﻞ اﻟﺴﺆال اﻟﺨﺎﻣﺲ ﻟﻢ اﺟﻤﻊ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﻠﻐـﮥ و اﻟﻔﻘﻪ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﻤﺘﮑﻠﻤﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻔﺮدات ﻋﻠﯽ‬‫اﻻﺑﺘﺪاء ﺑﺤﺮف اﻟﻬﻤﺰة و ﻫﺬا ﻣﻨﻬﻢ اﺗﻔﺎﻗﯽ او ﻟﺤﮑﻤﮥ اﻟﺴﺆال اﻟﺴﺎدس ﮐﻠﻤﺎت اﺑﺠﺪ ﻫﻮز اﻟﯽ آﺧﺮﻫﺎ ﻫﻞ ﻫﯽ ﻣﻬﻤﻠﮥ او ﻣﺴـﺘﻌﻤﻠﮥ و ﻣﺎ ﻋﻨﯽ‬‫ﺑﻬـﺎ و ﻣـﺎ اﺻـﻠﻬﺎ و ﮐﯿﻒ ﻧﻘﻠﺖ اﻟﯽ اﻟﻤﺮاد ﺑﻬـﺎ و ﻣـﺎ ﺿـﺒﻂ اﻟﻔﺎﻇﻬـﺎ اﻟﺴﺆال اﻟﺴـﺎﺑﻊ ﻣﺎ ﺣﮑﻤﻬﺎ ﻓﯽ اﻻﺑﺘـﺪاء و اﻟﻮﻗﻒ و اﻟﻤﻨﻊ و اﻟﺼـﺮف و‬‫اﻟﺘﺬﮐﯿﺮ و اﻟﺘﺎﻧﯿﺚ و اﻻﻋﺮاب و اﻟﺒﻨﺎء و اﻟﺘﻠﻔﻆ و اﻟﺮﺳﻢ و ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺴـﻤﯿﮥ ﺑﻬﺎ و ﻣﺎ ﺣﮑﻤﻬﺎ ﺷـﺮﻋﺎ ﻋﻨﺪ ﻧﻘﺸـﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﺛﻮب او ﺑﺴﺎط او ﺣﺎﺋﻂ او‬‫ﺳﻘﻒ و ﻫﻞ ﻟﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﺤﺮﻣﮥ ﻣﺎ ﻟﻠﺤﺮوف اﻟﻤﺠﺘﻤﻌﮥ أ ﻓﻤﻦ اﺟﺎب ﻋﻦ ﻫﺬه اﻻﺳﺌﻠﮥ ﻓﻬﻮ ﻣﻦ اﻟﺮﺟﺎل و اﻻ ﻓﻼ ﻣﺰﯾﮥ ﻟﻪ ﻋﻦ اﻻﻃﻔﺎل و ﻣﻦ ﻋﺠﺰ‬‫ﻋﻦ ﻣﻌﻨﯽ اﻟﻒ ﺑـﺎء ﺗﺎء ﺛﺎء ﻓﻼ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﻪ ان ﯾﻘﺮر اﺑﺤﺎﺛﺎ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻠﺘﻪ ﻣﻦ ﺧﻄﻪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﮐﺎن اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺰ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟـﺪاؤدي ﯾﻘﻮل ﻋﺎﻧﯿﺖ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ و ﻗﺪ ﮐﺘﺐ ﻓﯽ ﯾﻮم واﺣﺪ ﺛﻠﺜﮥ ﮐﺮارﯾﺲ ﺗﺎﻟﯿﻔﺎ و ﺗﺤﺮﯾﺮا و ﮐﺎن ﻣﻊ ذﻟﮏ ﯾﻤﻠﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﯾﺠﯿﺐ ﻋﻦ اﻟﻤﺘﻌﺎرض ﻣﻨﻪ ﺑﺎﺟﻮﺑﮥ ﺣﺴﻨﮥ‬‫ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺗﮑﻠﻒ و ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﻣﺎ اﺟﺒﺖ ﻗﻂ ﻋﻦ ﻣﺴﺄﻟﮥ اﻻ و اﻋﺪدت ﻟﻬﺎ ﺟﻮاﺑﺎ ﺑﯿﻦ ﯾﺪي اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ان ﺳﺌﻠﺖ ﻋﻨﻪ و ﮐﺎن إذا ﻋﺎرﺿﻪ اﺣﺪ‬‫ﻓﯽ اﺟﻮﺑﮥ ﯾﺮدﻓﻬﺎ ﺑﺎﺟﻮﺑﮥ ﻏﯿﺮه ﺣﺘﯽ ﯾﺒﻬﺮ اﻟﻌﻘﻮل و ﻏﺴﻞ ﻗﺒﻞ ﻣﻮﺗﻪ ﻋﺪة ﮐﺘﺐ ﻻ ﯾﻌﻠﻢ اﻫﻞ ﻋﺼﺮه ﻟﻬﺎ ﻧﻈﯿﺮا و ﺳﺮق ﺑﻌﺾ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪319 :‬‬‫اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮﯾﻦ ﻟﻪ ﮐﺘﺎﺑـﺎ و ﻧﺴـﺒﻪ ﻟﻨﻔﺴﻪ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻨـﺪ اﻟﺸـﯿﺦ ﻏﯿﺮه ﻓﺎﻟﻒ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺳـﻤﺎه اﻟﺒﺎرق ﻓﯽ ﻗﻄﻊ اﻟّﺴﺎرق ﺛﻢ ﻗﺎل و ﻟﻌﻤﺮي انّ‬‫اﻟﻤﺆﻟﻒ اﻧّﻤﺎ ﯾﻄﻠﺐ اﺟﺮه ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﺗﺎﻟﯿﻔﻪ ﻓﮑﯿﻒ ﯾﻄﻠﺐ اﺟﺮ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﻌﻤﻠﻪ و ﮐﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻋﻠﻢ اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ ﺑﺎﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺤـﺪﯾﺚ‬‫و ﻓﻨﻮﻧﻪ ﺣﺎﻓﻈـﺎ ﻣﺘﻘﻨـﺎ ﯾﻌﺮف ﻏﺮﯾﺐ اﻟﻔﺎﻇﻪ و اﺳـﺘﻨﺒﺎط اﻻﺣﮑﺎم و ﻗـﺪ ﺑّﯿﺾ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻟﻌـﺪة اﺣﺎدﯾﺚ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻣﻦ ﺧﺮﺟﻬﺎ و ﻻ ﺑﯿﻦ ﻣﺮاﺗﺒﻬﺎ‬‫ﻓﺨﺮﺟﻬـﺎ اﻟﺸـﯿﺦ و ﺑﯿﻦ ﻣﺮاﺗﺒﻬﺎ ﻣﻦ ﺣﺴﻦ و ﺿـﻌﯿﻒ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و اﺧﺒﺮﻧﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﺼﻮﻓﯽ اﻟﺨﻀـﯿﺮي ﻗﺎل ارﺳﻞ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم‬‫اﻻوﺟﺎﻗﯽ ﻣﻌﯽ ﻋﺪة اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﯿﺾ ﻟﻬﺎ اﻟﺤﻔﺎظ و ﻟﻢ ﯾﻌﺮﻓﻮا ﻣﺮاﺗﺒﻬﺎ اﻟﯽ اﻟﺸﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ و ﻗﻠﺒﺖ رواﺗﻬﺎ ﻓﺮدﻫﺎ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﯽ ﻣﻦ ﻟﻬﻢ رواﯾﮥ‬‫ﻋﻨﻪ و ﺑﯿﻦ ﻣﺮاﺗﺒﻬﺎ ﻓـﺬﻫﺐ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم إﻟﯿﻪ و ﻗﺒﻞ ﯾـﺪه و ﻗﺎل و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﮐﻨﺖ اﻇﻦ اﻧﮏ ﺗﻌﺮف ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻓﺎﺟﻌﻠﻨﯽ ﻓﯽ ﺣﻞ ﻓﻄﺎل ﻣﺎ‬‫ﺗﻐﺪﯾﺖ و ﺗﻌﺸـﯿﺖ ﺑﻠﺤﻤﮏ و دﻣﮏ و اﺧﺒﺮﻧﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﯾﻀﺎ ﻗﺎل ﺑﯿﻨﻤﺎ اﻧﺎ ﻓﯽ اﻟﺨﻀﯿﺮﯾﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ إذ‬‫راﯾﺖ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺑﯿﺎض و ﻋﻠﯽ روﺳـﻬﻢ ﻏﻤﺎﻣـﮥ ﻣﻦ ﻧﻮر ﯾﻘﺼـﺪوﻧﯽ و ﻣﻦ ﻧﺎﺣﯿـﮥ اﻟﺠﺒﻞ ﻓﻠﻤﺎ ﻗﺮﺑﻮا ﻣﻨﯽ ﻓﺎذا ﻫﻢ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 264‬از ‪581‬‬‫ﺳﻠﻢ و اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻓﻘﺒﻠﺖ ﯾـﺪه ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻣﺾ ﻣﻌﻨﺎ اﻟﯽ اﻟﺮوﺿـﮥ ﻓـﺬﻫﺒﺖ ﻣﻊ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﯽ ﺑﯿﺖ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻓﺨﺮج اﻟﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻗﺒﻞ ﯾﺪه و ﺳّﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﺻﺤﺎﺑﻪ ﺛﻢ ادﺧﻠﻪ اﻟﺪار و ﺟﻠﺲ ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻪ ﻓﺼﺎر اﻟﺸﯿﺦ‬‫ﺟﻼـل اﻟـﺪﯾﻦ ﯾﺴـﺌﻞ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻦ ﺑﻌﺾ اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل ﻫﺎت ﯾﺎ ﺷـﯿﺦ اﻟﺴـﻨﮥ اﻧﺘﻬﯽ و ذﮐﺮ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر‬‫اﻟﺸﺎذﻟﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﻧﻪ راي ﻫﺬه اﻟﺮؤﯾﺎ ﺑﻌﯿﻨﻬﺎ و ﻗﺎل ﻟﻪ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫﺎت ﯾﺎ ﺷـﯿﺦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮐﻤﺎ ﺳـﯿﺎﺗﯽ و‬‫ﮐﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﺎ ﯾﺠﺐ اﻟﺴﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺪﯾﻬﮥ ﺛﻢ ﯾﻘﻮل اﻟّﺬﻫﻦ ﺧﻮان اﻓﺘﺢ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻔﻼﻧﯽ وﻋﺪ ﻣﻦ اﻟﺼﻔﺤﮥ اﻟﻔﻼﻧﯿﮥ ﮐﺬا و ﮐﺬا‬‫ﺳﻄﺮا ﺗﺠﺪ اﻟﻤﺴـﺌﻠﮥ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﮐﻤﺎ ﻗﻠﺖ ﻟﮏ ﻓﯿﻔﺘﺢ اﻟﮑﺘﺎب ﻓﯿﺠﺪ اﻻﻣﺮ ﮐﺬﻟﮏ و ﮐﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﻘﻮل ﺑﻨﺠﺎة اﺑﻮي اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و اﻧﻬﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﺠّﻨﮥ و واﻓﻘﻪ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻫﻞ ﻋﺼـﺮه اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺪﯾﻤﯽ و ﺧﺎﻟﻔﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺴـﺨﺎوي و ﺻـﻨﻒ اﻟﺸـﯿﺦ‬‫ﺟﻼـل اﻟـﺪﯾﻦ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺳﺖ ﻣﺆﻟﻔﺎت و ذﮐﺮ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ واﻓﻖ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﺤﻔﺎظ و ﮐﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﺠﺘﻤﻊ ﺑﺎﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻈـﮥ و اﺧﺒﺮﻧﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﺸﺎذﻟﯽ اﻧﻪ راي ﺑﺨﻂ اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ورﻗﮥ ﮐﺘﺒﻬﺎ ﻟﺒﻌﺾ اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺣﯿﻦ ﺳـﺌﻠﻪ ان ﯾﻘﻀـﯽ ﻟﻪ‬‫ﺣﺎﺟﮥ ﻋﻨﺪ اﻟﺴـﻠﻄﺎن اﻟﻐﻮري ﻓﻘﺎل ﯾﺎ اﺧﯽ اﻧﯽ اري اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﯾﻘﻈﮥ و اﺧﺎف ان اﺟﺎﻟﺲ اﻟﻐﻮري ﻓﯿﺤﺠﺐ ﻋﻨﯽ ﻋﻘﻮﺑﮥ و ﻟﮑﻦ اﻧﺎ‬‫اﺳﺎل ﻟﮏ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ ﯾﺎ ﺳﯿﺪي ﮐﻢ راﯾﺖ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻈﮥ ﻓﻘﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪320 :‬‬‫ﺑﻀـﻌﺎ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﻣﺮة ﻗﺎل و ﻟﻘﺪ اﻟﻒ اﻟﺸـﯿﺦ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻓﯽ ذﻟﮏ و ﺳـﻤﺎه ﺗﻨﻮﯾﺮ اﻟﺤﻠﮏ ﻓﯽ روﯾﮥ اﻟﻨﺒﯽ و اﻟﻤﻠﮏ و ذﮐﺮ ﻣﻦ ﮐﺎن ﯾﺠﺘﻤﻊ ﺑﺎﻟﻨﺒّﯽ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﺑﺎﻟﻤﻠﮏ ﻓﯽ اﻟﯿﻘﻈـﮥ ﻻ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم ﻣﻦ اﻻوﻟﯿﺎء و اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻓﯿﻪ ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻤﺎ ذﮐﺮه ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟﻮرﻗﮥ‬‫اﻟّﺘﯽ ذﮐﺮﻧﺎﻫﺎ و ﮐﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﻘﻮل راﯾﺖ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻈـﮥ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﺷـﯿﺦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻘﻠﺖ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ أ ﻣﻦ اﻫﻞ‬‫اﻟﺠﻨﮥ اﻧﺎ ﻓﻘﺎل ﻧﻌﻢ ﻓﻘﻠﺖ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻋﺬاب ﯾﺴـﺒﻖ ﻓﻘﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﮏ ذﻟﮏ و ﮐﺎن اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻄّﯿﮥ اﻻﺑﻨﺎﺳﯽ ﯾﻘﻮل ﻗﺎل ﻟﯽ اﻟﺸﯿﺦ‬‫ﺟﻼـل اﻟـﺪﯾﻦ ﻟﻤـﺎ ﺳﺎﻟﺘﻪ ﯾﻘﻀـﯽ ﻟﯽ ﺣﺎﺟـﮥ ﻋﻨـﺪ اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﯾﺎ ﻋﻄﯿـﮥ اﻧﯽ اﺟﺘﻤﻊ ﺑﺎﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻈـﮥ و اﺧﺎف ان اﺟﺘﻤﻊ ﺑﻪ‬‫ﻓﯿﺤﺠﺐ ﻋﻨﯽ روﯾـﮥ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺛﻢ ﻗـﺎل ﻟﻪ اﮐﺘﻢ ذﻟـﮏ ﻋﻨﯽ و ﻻـ ﺗﺨﺒﺮ ﺑﻪ اﻻ ﺑﻌـﺪ ﻣﻮﺗﯽ ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ﻗﺎﺳﻢ اﻟﻤﮑﯽ اﻻﻣﺎم‬‫ﺑﻤﻘـﺎم اﻻﻣـﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻣﺮاد ﻣﻦ ﻗﺎل اﻧﻪ راي اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻈـﮥ اﻧﮑﺸﺎف ﺣﺠﺎب اﻟﻘﻠﺐ و ﻟﯿﺴﺖ ﮐﺮؤﯾﮥ‬‫اﺣـﺪﻧﺎ ﺻـﺎﺣﺒﻪ اﻻـن و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﺎل و اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺧﺎدم اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ و ﮐﺎن اﺳـﻤﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﯿﺎزك ﻗﺎل ﻟﻤﺎ وﻗﻌﺖ ﻓﺘﻨﮥ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﺑﺮﻫـﺎن اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺒﻘﺎﻋﯽ ﻓﯽ اﻧﮑﺎره ﻋﻠﯽ ﺳـﯿﺪي ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﻔﺎرض ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻗﻢ ﺑﻨﺎ ﻟﺰﯾﺎرة اﻟﺸـﯿﺦ ﺳـﯿﺪي ﻋﻤﺮ و ﮐﺎن‬‫ذﻟﮏ وﻗﺖ ﻟا ﻘﯿﻠﻮﻟﮥ ﻓﺰرﻧﺎه و ﻃﻠﻌﻨﺎ ﻟﻠﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺠﯿﻮﺷـﯽ ﻓﻮق اﻟﺠﺒﻞ ﻓﻮﺟﺪﻧﺎ اﻟّﻈّﻞ ﺗﺤﺖ ﺣﺎﺋﻂ اﻟﺰاوﯾﮥ ﻧﺤﻮ زراع ﻓﺠﻠﺴـﻨﺎ ﺳﺎﻋﮥ ﻓﻘﺎل‬‫ﺑﺰﯾﺪ ﻧﺼـﻠﯽ ﻓﯽ ﻣﮑﮥ ﺻـﻼة اﻟﻌﺼﺮ ﺑﺸﺮط ان ﺗﮑﺘﻢ ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ ﺣﺘﯽ اﻣﻮت ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ ﻧﻌﻢ و اﺧﺬ ﺑﯿﺪي و ﻗﺎل ﻟﯽ ﻏﻤﺾ ﻋﯿﻨﯿﮏ ﻓﻐﻤﻀﺘﻬﻤﺎ‬‫ﻓﺮﻣﻞ ﺑﯽ ﻧﺤﻮ ﺳـﺒﻊ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﺧﻄﻮة ﺛﻢ ﻗﺎل ﻟﯽ اﻓﺘﺢ ﻋﯿﻨﯿﮏ ﻓﺎذا ﻧﺤﻦ ﺑﺒﺎب اﻟﻤﻌّﻠﯽ ﻓﺰرﻧﺎ أﻣﻨﺎ ﺧﺪﯾﺠﮥ و اﻟﻔﻀـﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﯿﺎض و ﺳـﻔﯿﻦ ﺑﻦ‬‫ﻋﯿﯿﻨﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﺛﻢ دﺧﻠﻨﺎ اﻟﺤﺮم ﻓﻄﻔﻨﺎ و ﺷـﺮﺑﻨﺎ ﻣﻦ ﻣﺎء زﻣﺰم و ﺟﻠﺴـﻨﺎ ﺧﻠﻒ اﻟﻤﻘﺎم ﺣﺘﯽ ﺻﻠﯿﻨﺎ اﻟﻌﺼﺮ و ﻃﻔﻨﺎ و ﺷﺮﺑﻨﺎ ﻣﻦ ﻣﺎء زﻣﺰم ﺛﻢ ﻗﺎل‬‫ﻟﯽ ﯾـﺎ ﻓﻼـن ﻟﯿﺲ اﻟﻌﺠﺐ ﻣﻦ ﻃﯽ اﻻرض ﻟﻨﺎ و اﻧﻤﺎ اﻟﻌﺠﺐ ﻣﻦ ﮐﻮن اﺣـﺪ ﻣﻦ اﻫﻞ ﻣﺼـﺮ اﻟﻤﺠﺎورﯾﻦ ﻟﻢ ﯾﻌﺮﻓﻨﺎ ﺛﻢ ﻗﺎل ان ﺷـﺌﺖ ﺗﻤﻀـﯽ‬‫ﻣﻌﯽ و ان ﺷـﺌﺖ ﺗﻘﯿﻢ ﺣﺘﯽ ﯾﺎﺗﯽ اﻟﺤﺠﺎج ﻓﻘﻠﺖ ﺑﻞ اذﻫﺐ ﻣﻊ ﺳـﯿﺪي ﻓﻤﺸﯿﻨﺎ اﻟﯽ ﺑﺎب اﻟﻤﻌﻠﯽ و ﻗﺎل ﻟﯽ ﻏﻤﺾ ﻋﯿﻨﯿﮏ ﻓﻐﻤﻀﺘﻬﻤﺎ ﻓﻬﺮول‬‫ﺑﯽ ﺳـﺒﻊ ﺧﻄﻮات ﺛﻢ ﻗﺎل ﻟﯽ اﻓﺘﺢ ﻋﯿﻨﯿﮏ ﻓﻔﺘﺤﺘﻬﻤﺎ ﻓﺎذا ﻧﺤﻦ ﺑﺎﻟﻘﺮب ﻣﻦ اﻟﺠﯿﻮﺷـﯽ ﻓﻨﺰﻟﻨﺎ اﻟﯽ ﺳـﯿﺪي ﻋﻤﺮ ﻓﺮﮐﺐ اﻟﺸﯿﺦ ﺣﻤﺎرﺗﻪ و ذﻫﺒﻨﺎ‬‫اﻟﯽ ﺟـﺎﻣﻊ اﺑﻦ ﻃﻮﻟﻮن اﻧﺘﻬﯽ ﻗﻠﺖ راﯾﺖ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺮة و ﻣﻌﻪ ﻣﻔﺎﺗﯿـﺢ ﮐﺜﯿﺮة ﻓﺎﻋﻄﺎﻫـﺎ ﻟﯽ و ﻗﺎل ﻫـﺬه ﻣﻔﺎﺗﯿـﺢ ﻋﻠﻮﻣﯽ ﻓﺨـﺬﻫﺎ ﻟﮏ و اﺧﺒﺮﻧﯽ‬‫ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺸﯿﺦ اﻣﯿﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﻻﻣﺎم ﺑﺠﺎﻣﻊ اﻟﻌﻤﺮي ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ اﻟﺸﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﯾﻘﻮل ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﻋﺸﺮة و ﺗﺴﻌﻤﺎﺋﮥ اﺳﻤﻊ ﻣﻨﯽ ﻫﺬا اﻟﮑﻼم و ﻻ‬‫ﺗﺨﺒﺮ ﺑﺬﻟﮏ اﺣﺪا ﺣﺘﯽ اﻣﻮت ﻓﻘﻠﺖ ﻧﻌﻢ ﻓﻘﺎل ﯾﺪﺧﻞ اﻟﺴﻠﻄﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪321 :‬‬‫ﺳﻠﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﻣﺼﺮ ﻋﺎم اﻓﺘﺘﺎح ﺳﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﺗﻨﻘﺮض ﺑﯿﺎﺿﺎﺗﻬﺎ ﻣﻦ ذوي اﻟﺒﯿﻮت ﺳﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﺛﻠﺜﯿﻦ ﻓﻼ ﯾﺼﯿﺮ اﺣﺪ ﯾﺴﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 265‬از ‪581‬‬‫ﺷﯿﺌﺎ ﻓﯿﺠﺎب و ﺗﺨﺮب ﺧﺮاﺑﺎ وﺳـﻄﺎ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﯾﻘﻒ ﺧﺮاج ﻏﺎﻟﺐ رزﻗﻬﺎ و ﺗﺨﺮب ﺧﺮاﺑﺎ اﺷﺪ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺳﺘﯿﻦ ﻗﻠﺖ و‬‫ﺳﻤﻌﺖ اﻧﺎ ﻫـﺬا اﻟﮑﻼم ﻣﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﻣﯿﻦ اﻟـﺪﯾﻦ اﻻﻣﺎم ﺑﺠﺎﻣﻊ اﻟﻌﻤﺮي ﺳـﻨﮥ ﺧﺮوج اﻟﺴـﻠﻄﺎن اﻟﻐﻮري ﻟﻘﺘﺎل اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﺳـﻠﯿﻢ ﻓﺎﺧﺒﺮت ﺑﺬﻟﮏ‬‫ﺑﻌﺾ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟـﺬﯾﻦ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﻨﮑﺮون ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻓﻘﺎل ﻫـﺬا اﻣﺮ ﻻ ﯾﺠﻮز ﺗﺼـﺪﯾﻘﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﻗﺘﻞ اﻟﻐﻮري و دﺧﻞ ﻋﺴـﮑﺮ ﻟا ﺴـﻠﻄﺎن‬‫ﺳﻠﯿﻢ اﻓﺘﺘـﺎح ﻋـﺎم ﺛﻠﺚ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﺻـﺎروا ﯾﺤﺮﻗﻮن اﺑﻮاب ﺑﯿﻮت اﻟﺠﺮاﮐﺴـﮥ و ﯾﻘﺘﻠﻮﻧﻬﻢ و ﯾﺴـﺒﻮن ﺣﺮﯾﻤﻬﻢ ﻓﻘـﺎل ﻟﯽ اﻟﺸـﯿﺦ اﻣﯿﻦ اﻟـﺪﯾﻦ‬‫اذﻫﺐ اﻟﯽ ذﻟـﮏ اﻟﻤﻨﮑﺮ ﻓﻘـﻞ ﻟﻪ اﻧﻈﺮ ﺻـﺪق ﻣﺎ اﺧﺒﺮ ﺑﻪ اﻟﺸـﯿﺦ ﻟﻢ ﯾﺨﻂ ﯾﻮﻣﺎ واﺣـﺪا ﻓﻘﺎل ﺑﮑﻞ ﺷـﯽء ﻓﯿﻪ و ﻫﻮ ﯾﺮﻋـﺪ ﻫـﺬا ﻣﻮاﻓﻘـﮥ ﻗـﺪر‬‫ﻓﺮددت ﺟﻮاﺑﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺦ اﻣﯿﻦ اﻟﺪﯾﻦ ﻓﺘﺒﺴﻢ و ﻗﺎل و اﻧﺸـﻘﺎق اﻟﻘﻤﺮ ﻟﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻘﺪر اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ و اﻧﻤﺎ اﻟﻤﻌﺠﺰة‬‫ﻓﯿﻪ اﺟﺎﺑـﮥ اﻟﺤﻖ ﺳﺆاﻟﻪ و اﻻﻧﺘﺼﺎر ﻟﻪ و ﮐـﺬﻟﮏ اﻟﻘﻮل ﻓﯽ ﮐﺮاﻣﺎت اﻻوﻟﯿﺎء ﺛﻢ ﻗﺎل ﯾﺎ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﺤﺴـﺪ ﯾﺆدي اﻟﯽ ﻫﺬا ﮐّﻠﻪ ﻗﻠﺖ و ﻗﺪ‬‫ﺻﺪق اﻟﺸـﯿﺦ ﻓﯽ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺜﺎﻧﯿﮥ و اﻟﺜﺎﻟﺜﮥ اﯾﻀﺎ و وﻗﻒ ﻏﺎﻟﺐ ﺧﺮاج رزق ﻣﺼـﺮ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﺑﻘﯽ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺮاﺑﻌﮥ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و‬‫اﺧﺒﺮﻧﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﺸﺎذﻟﯽ ﻗﺎل ﻟﻤﺎ ﺑﻠﻎ اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ارﺑﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ اﺧـﺬ ﻓﯽ اﻟﺘﺠﺮد ﻟﻠﻌﺒﺎدة و اﻻﻧﻘﻄﺎع اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟّﻞ و‬‫اﻻﺷﺘﻐﺎل ﺑﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺻﺮﻓﺎ و اﻻﻋﺮاض ﻋﻦ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻫﻠﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﮐﺎﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﻌﺮف اﺣﺪا ﻣﻨﻬﻢ و ﺷﺮع ﻓﯽ ﺗﺤﺮﯾﺮ ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ و ﺗﺮك اﻻﻓﺘﺎء‬‫و اﻟﺘـﺪرﯾﺲ و اﻗـﺎم ﻓﯽ روﺿـﮥ ﻣﻘﯿـﺎس اﻟﻨﯿﻞ ﻓﻠﻢ ﯾﺘﺤﻮل ﻣﻨﻬﺎ اﻟﯽ ان ﻣﺎت ﻋﻠﯿﻬﺎ و ﺑﻠﻐﻨﺎ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﻔﺘـﺢ ﻃﺎﻗﺎت ﺑﯿﺘﻪ اﻟﺘﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﺤﺮ اﻟﻨﯿﻞ ﻣـﺪة‬‫ﺳﮑﻨـﺎه و ﮐـﺎﻧﺖ اﻻـﻣﺮاء و اﻷﻋﯿـﺎن ﯾﺎﺗﻮن اﻟﯽ زﯾﺎرﺗﻪ و ﯾﻌﺮﺿﻮن ﻋﻠﯿﻪ اﻻﻣﻮال اﻟﻨﻔﯿﺴـﮥ ﻓﯿﺮدﻫﺎ و ارﺳﻞ ﻟﻪ اﻟﺴـﻠﻄﺎن اﻟﻐﻮري ﺧﺼـﯿﺎ و اﻟﻒ‬‫دﯾﻨﺎر ﻓﺮد اﻻﻟﻒ و اﺧـﺬ اﻟﺨﺼـﯽ ﻓﺎﻋﺘﻘﻪ و ﺟﻌﻠﻪ ﺧﺎدﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺤﺠﺮة اﻟﻨﺒﻮﯾـﮥ و ﻗﺎل ﻟﻘﺎﺻـﺪه ﻻ ﺗﻌﺪ ﺛﺎﻧﯿﺎ ﺑﻬﺪﯾﮥ ﻗﻂ ﻓﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻏﻨﺎﻧﺎ ﻋﻦ‬‫ﻣﺜﻞ ذﻟﮏ و ﻗﺎﻟﻮا ﻣﺮة ان ﺑﻌﺾ اﻻوﻟﯿﺎء ﮐﺎن ﯾﺘﺮدد اﻟﯽ اﻟﻤﻠﻮك و اﻻﻣﺮاء ﻓﯽ ﺣﻮاﺋـﺞ اﻟﻨﺎس ﻓﻘﺎل اﺗﺒﺎع اﻟﺴـﻠﻒ اﻟﺼﺎﻟﺢ ﻓﯽ ﻋﺪم ﺗﺮددﻫﻢ‬‫اﻟﯽ اﺳـﻠﻢ ﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﺴﻠﻢ و ﮐﺬﻟﮏ ﻓﯽ رد اﻣﻮاﻟﻬﻢ ﻋﻠﯿﻬﻢ و اﺧﺒﺮﻧﯽ اﻟﺸﯿﺦ اﻣﯿﻦ اﻟﺪﯾﻦ ان اﻟﺸﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻃﻠﻊ ﻣﺮة ﻟﻠﺴﻠﻄﺎن ﻓﺎﺑﺘﯿﺎي ﻓﯽ‬‫ﺣﺎدﺛﮥ و ﻋﻠﯽ راﺳﻪ اﻟﻄﯿﻠﺴﺎن ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻟﺴﻠﻄﺎن اﻧﺖ ﻣﺎﻟﮑّﯽ ﺣﺘﯽ ﺗﻠﺒﺲ اﻟﻄﯿﻠﺴﺎن ﻟﻈﻨﻪ اﻧﻪ ﺧﺎص ﺑﺎﻟﻤﺎﻟﮑﯿﮥ ﻟﮑﻮﻧﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪322 :‬‬‫ﮐﺎن ﻻ ﯾﻄﻠﻊ ﻟﻪ ﺑﺎﻟﻄﯿﻠﺴﺎن اﻻ اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ ﻓﻘﻂ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﻫﺬه ﻋﺎدة ﺣﺪﺛﺖ ﻗﺮﯾﺒﺎ و ﮐﺎن اﻟﻄﯿﻠﺴﺎن ﻓﯽ اﻟﺰﻣﺎن اﻟﻤﺎﺿـﯽ ﺧﺎﺻﺎ ﺑﺎﻟﺸﺎﻓﻌﯽ‬‫اﻟﯽ اﯾﺎم اﻟﺸـﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺴـﺒﮑﯽ ﻓﻄﺎل ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ اﻟﮑﻼم ﻓﻘﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ﻟﻠﺴـﻠﻄﺎن اﻟﻄﯿﻠﺴﺎن ﺳـﻨﮥ ﻓﯽ ﮐّﻞ ﻣـﺬﻫﺐ ﻻ ﯾﺨﺘﺺ ﺑﺎﻟﻤﺎﻟﮑﯿﮥ ﻓﻘﺎل‬‫اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻫﺬا ﺗﮑﺒﺮ و ﺗﺠﺒﺮ و ﺑﺎﻟﻎ ﻓﯽ اﻟﻨﮑﯿﺮ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻞ ﺳـﻨﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻟﻢ او اﺧﺬ اﻟﺴﻠﻄﺎن ﻋﻠﯽ‬‫ذﻟﮏ ﻟﮑﻮﻧﻪ ﮐﺎن ﻣﺤﺬوﻓﺎ ﻓﺎﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺑﻌﺾ اﻟﻘﻀﺎة ﺛﻢ اﻧﻪ ﺗﺎدب ﻣﻌﻪ ﻓﯽ آﺧﺮ اﻟﻤﺠﻠﺲ و اﻧﺼـﺮف ﻓﻠﻤﺎ ﮐﺎن ﺑﻌﺪ اﯾﺎم ﻣﺒﻠﻎ اﻟﺸﯿﺦ ان اﻣﺎﻣﻪ‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﮑﺮﮐﯽ ﻗﺎل ﻟﻪ ﻟﯿﺲ اﻟﻄﯿﻠﺴﺎن ﺳـﻨﮥ و ﻟﻮ ﮐﻨﺖ ﺣﺎﺿـﺮا ﻋﻨﺪ ﻗﻮﻟﻪ ﺳﻨﮥ ﻟﻘﻠﺖ ﻟﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﺳﻨﮥ اﻟﯿﻬﻮد ﻓﻘﺎل اﻟﺸﯿﺦ ﺑﻞ ﻫﺬا ﯾﮑﻔﺮ ﻟﺮّده‬‫ﺳﻨﮥ ﺛﺎﺑﺘﮥ ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺛﻢ ان اﻟﺸﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺻﻨﻒ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﺣﺎﻓﻼ ﺳﻤﺎه اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺤﺴﺎن ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﻄﯿﻠﺴﺎن ﺛﻢ ان‬‫اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻣﺮض ﻣﺮﺿﺎ ﺷﺪﯾﺪا اﺷـﺮف ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻮت و ﻃﻠﻊ ﻟﻪ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﯾﻬّﻨﺌﻮﻧﻪ ﺑﺎﻟﺴـﻼﻣﮥ ﻓﻠﻢ ﯾﻄﻠﻊ اﻟﺸـﯿﺦ إﻟﯿﻪ ﻓﺎرﺳﻞ ﻟﻪ ﻗﺎﺻﺪه‬‫ﺑﻄﻠﺒﻪ ﻓﺎﺑﯽ ﻓﺎوﻗـﺪ اﺑﻦ اﻟﮑﺮﮐﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻨﺎر و ﻗﺎل ﻫﺬا ﻋﺎص ﻟّﻠﻪ و ﻟﺮﺳﻮﻟﻪ ﻓﯽ ﻋﺪم اﺟﺎﺑﺘﻪ و اﻟﯽ اﻻﻣﺮ ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ان اﻟﺴـﻠﻄﺎن ارﺳﻞ ﻗﺎﺻﺪه‬‫اﻟﯽ ﯾﺨﻮﻓﻨﯽ ﺑـﺎﻣﻮر ﯾﻮﻗﻌﻬـﺎ ﻓﯽ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻘﺎﺻـﺪه ﻗـﻞ ﻟﻪ ان ﻟـﮏ ﺳـﻠﻄﺎﻧﺎ ﻧﯿﻒ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﺳـﻨﮥ ﻣـﺎ راﯾﻨـﺎ ﻣﻨـﮏ ﺳﻮء ﻓﺎن ﻟﻢ ﺗﺮﺟﻊ ﻋﻨﯽ و اﻻ‬‫ﺗﻮﺟﻬﺖ ﻓﯿﮏ ﻟﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﺤﮑﻢ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻨﮏ ﻓﺴـﮑﺖ ﺣﺘﯽ ﻃﻠﻊ ﻣﺸﺎﯾﺦ اﻻﺳﻼم ﯾﻬﻨﺌﻮﻧﻪ ﺑﺎﻟﺸﻬﺮ ﻓﺸﮑﯽ ﻟﻬﻢ ﻣﻨﯽ‬‫ﻓﯽ ﻋﺪم اﻟﻄﻠﻮع ﻟﻪ ﻟﺴـﻠﻮﮐﯽ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺴﻠﻒ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻓﻤﺎ ﻣﻨﻬﻢ اﺣﺪ ﻧﺼﺮ اﻟﺤّﻖ و ﻻ ﻗﺎل ﻣﺎ ﯾﻠﺰﻣﻪ ﻣﻦ ان ﻋﺪم دﺧﻮل اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻋﻠﯽ ﻟا ﻤﻠﻮك‬‫ﺳﻨـﮥ و ﻻـ ﻗـﺎل ﻫﻮ ﺳـﻨﮥ اﻟﺴـﻠﻒ اﻟّﺼﺎﻟـﺢ ﻓﻌﺰﻟﺖ ﻧﻔﺴـﯽ ﻣﻦ ﺳـﺎﺋﺮ اﻟﻮﻇـﺎﺋﻒ اﻟﺘﯽ ﻟﻬﻢ ﻋﻠﯿﻬﺎ وﻻﯾـﮥ و اﻟﻔﺖ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﺳـﻤﯿﺘﻪ ﻣﺎ رواه‬‫اﻻﺳﺎﻃﯿﻦ ﻓﯽ ﻋﺪم اﻟﻤﺠﯽء اﻟﯽ اﻟﺴـﻼﻃﯿﻦ ﻓﻠﻤﺎ ﺑﻠﻎ اﻟﺴـﻠﻄﺎن ذﻟﮏ ﺷﻖ ﻋﻠﯿﻪ و ارﺳﻞ اﻟﯽ اﻣﯿﺮ اﺧﻮر ﮐﺒﯿﺮ و ﺗﻤﺮاز اﻣﯿﺮ ﮐﺒﯿﺮ و اﻻﻣﺎم اﻟّﺬي‬‫ﯾﺼـﻠﯽ ﺑﺎﻟﺴـﻠﻄﺎن ﺑﮑﻼم ﻃﯿﺐ ﯾﻄﻠﺒﻮن ﻣﻨﯽ اﻟﻄﻠﻮع ﻓﻠﻢ اﺟﺒﻬﻢ و ارﺳﻠﺖ ﻟﻠﺴﻠﻄﺎن رﺳﺎﻟﮥ ﺳﻤﯿﺘﻬﺎ اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ اﻟﺴﻠﻄﺎﻧﯿﮥ ﻓﯿﻬﺎ ﺟﻤﻠﮥ ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ‬‫اﻟﻮاردة ﻓﯽ ﻣﻨﻊ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﻦ اﻟﺘﺮدد ﻟﻠﺴـﻼﻃﯿﻦ ﻓﻠﻤﺎ ﻗﺮأﻫﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻣﯿﺮ ﮐﺒﯿﺮ ﻗﺎل اﻟﺴﻠﻄﺎن و اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮ ان اﻟﺸﯿﺦ ﺑﻌﺪ ﻫﺬا اﻻن اﺧﺬ ﻋﺼﯽ و ﺿﺮﺑﻨﯽ‬‫ﺑﻬـﺎ ﻻـذﻋﻨﺖ ﻟﻪ و ﻟﻢ اﻗـﺎﺑﻠﻪ ﻓﺴـﺎء اﺑﻦ اﻟﮑﺮﮐﯽ ذﻟﮏ و اﺧـﺬ ﯾﻌﺰي اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻋﻠّﯽ ﻓﺮﺟﻊ اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ اﻻول و ﺻﺎر ﯾﺘﻮﻋـﺪﻧﯽ ﺑﺎﻟﻘﺘﻞ ﻓﻘﺎل ﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 266‬از ‪581‬‬‫ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻻ ﺑﺎس ﺑﺎن ﺗﺘﻼﻓﯽ ﺧﺎﻃﺮ اﻟﺴﻠﻄﺎن ﺑﮑﻼم ﻃﯿﺐ ﺗﺮﺳﻠﻪ ﻟﻪ ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎن اﻣﯿﺮ ﮐﺒﯿﺮ ﻓﺎﻧﻨﺎ ﻧﺨﺎف ﻋﻠﯿﮏ ﻣﻦ اﻟﺴﻠﻄﺎن ﻓﻘﻠﺖ‬‫ا ﻧ ﯽ ﻣﺘ ﻤ ﺴ ﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪323 :‬‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻻ ﺗﺰال ﻃﺎﺋﻔﮥ ﻣﻦ اّﻣﺘﯽ ﻇﺎﻫﺮﯾﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻖ ﺣﺘﯽ ﯾﺄﺗﯽ اﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﻀﺮﻫﻢ ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻬﻢ‬‫ﺛﻢ اﻧﯽ ﺗﻮﺟﻬﺖ ﻓﯿﻪ اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻤﺮض ﺑﻌـﺪ ﯾﻮﻣﯿﻦ و اﺷـﺘﺪ ﺑﻪ اﻟﻤﺮض اﻟﯽ ان ﻣﺎت ﺑﻌـﺪ اﯾﺎم اﻧﺘﻬﯽ ﻗﻠﺖ و ﻟّﻤﺎ‬‫ﻋﻤﺮ اﻟﺴـﻠﻄﺎن اﻟﻐﻮري ﻣﺪرﺳـﺘﻪ و ﻗﺒﺘﻪ اﻟﺰرﻗﺎء ﺑﻌﺚ اﻟﺸـﯿﺦ ﺑﻤﺸـﯿﺨﺘﻬﺎ ﻓﻠﻢ ﯾﻘﺒﻞ ﻓﻘﺎل ﻧﺮﺗﺐ ﻟﮏ ﺣﻮاﻟﯽ ﮐﻞ ﺷﻬﺮ ﻓﻠﻢ ﯾﻘﺒﻞ و ﮐﺎن ﯾﻌﺘﻘﺪه‬‫اﻋﺘﻘﺎدا ﻋﻈﯿﻤﺎ و ﻟﻤﺎ ﻗﺎم ﻋﻠﯿﻪ ﺻﻮﻓﯿـﮥ اﻟﺨﺎﻧﻘﺎه اﻟﺒﯿﺒﺮﺳـﯿﮥ و ﮐﺎن ﻗﺎل ﻟﻬﻢ اﻧﮑﻢ ﻟﺴـﺘﻢ ﺑﺼﻮﻓﯿﮥ و اﻧﻤﺎ اﻟﺼﻮﻓﯽ ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻖ ﺑﺎﺧﻼق اﻻوﻟﯿﺎء ﮐﻤﺎ‬‫ﯾﺸـﻬﺪ ﻟـﺬﻟﮏ ﮐﺘﺎب اﻟﺤﻠﯿﮥ ﻻﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ و رﺳﺎﻟﮥ اﻟﻘﺸـﯿﺮي و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ و ﻣﻦ ﯾﺎﮐﻞ اﻟﻤﻌﻠﻮم ﺑﻐﯿﺮ ﺗﺨﻠﻖ ﺑﺎﺧﻼﻗﻬﻢ اﮐﻞ ﺣﺮاﻣﺎ و ﻟﻤﺎ‬‫اﺷـﺘﺪ اﻻﻣﺮ و ﺳـﻌﻮا ﻓﯽ ﻗﺘﻠﻪ ﻋﻨﺪ اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺧﺒﺮﻧﯽ اﻧّﯽ ﻣﻨﺼﻮر ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻟﻢ ﯾﺘﻐﯿﺮ ﻣﻨﻪ ﺷﻌﺮة‬‫واﺣـﺪة ﺛﻢ اّن ﺟﻤﯿﻊ ﻣﻦ ﻗـﺎم ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﺣﺼﻞ ﻟﻪ ﻣﻘﺖ ﺑﯿﻦ اﻟﻌﺒﺎد و ﻣﺎت ﻋﻠﯽ اﺳﻮء ﺣﺎل ﻧﺴﺎل اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﻔﻮ و ﻗـﺪ راﯾﺖ اﻧﺎ ﺑﻌﯿﻨﯽ ﻣﻦ ﺻﺎر‬‫ﯾﻨﺼﺐ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﯾﺒﯿﻊ اﻟـﺪﺟﺎج و اﻟﻤﺄﮐﻞ و ﯾـﺪﺧﻞ ﺑﻬﺎ ﺑﯿﺘﻪ ﻓﻼ ﯾﻌﻮد ﯾﺨﺮج ﺣﺘﯽ ﯾﺘﻌﺐ ﺻﺎﺣﺒﻬﺎ و ﯾﯿﺄس ﻣﻦ ﺛﻤﻨﻬﺎ و ﯾﺎﮐﻠﻬﺎ ﺣﺮاﻣﺎ ﺳـﺤﺘﺎ و‬‫ﺑﻌﻀـﻬﻢ اﺑﺘﻠﯽ ﺑﺎﻻﻧﮑﺎر ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻻوﻟﯿﺎء ﺣﺘﯽ ﻇﻬﺮت ﻋﻠﯿﻪ اﻣﺎرات اﻟﺸﻘﺎء ﻋﻨﺪ اﻟﻤﻮت ﻣﻦ ﻋﻘﺪ ﻟﺴﺎﻧﻪ ﻋﻦ اﻟﺸﻬﺎدﺗﯿﻦ و ﺳﻮاد وﺟﻬﻪ و‬‫زرﺗﻪ ﻋﯿﻨﯿﻪ ﻧﺴﺎل اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﻓﯿﮥ و ﻟﻤﺎ اﺟﺠﻮا اﻟﻨﺎر ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻨﺪ اﻟﺴـﻠﻄﺎن اﻟﻌﺎدل و ﻗﺎﻟﻮا اﻧﻪ ﯾﺤﻂ ﻋﻠﯿﮏ ﮐﺜﯿﺮا ﻓﻘﺎل ﻟﺌﻦ راﯾﺘﻪ ﻻﻗﻄﻌﻨﻪ ﻗﻄﻌﺎ‬‫ﻗﻄﻌـﺎ ﻓﻘﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﺧﺒﺮﻧﯽ اّن راﺳﻪ ﯾﻘﻄﻊ ﻓﯽ ﯾﻮم ﮐـﺬا و ﮐـﺬا ﻓﮑﺎن اﻻﻣﺮ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل ﻟﻢ ﯾﺨﺘﻠﻒ ﯾﻮﻣﺎ‬‫واﺣﺪا و ﺻﺪق اﻟﺸـﯿﺦ ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر و اﻣﺘﺤﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﺑﻤﺤﻦ ﮐﺜﯿﺮة و ﻣﺎ ﺳـﻤﻌﺘﻪ ﯾﻮﻣﺎ واﺣﺪا ﯾﺪﻋﻮ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ آذاه ﻣﻦ اﻟﺠﺴﺪة و ﻻ‬‫ﻗﺎﺑﻠﻪ ﺑﮑﻠﻤﮥ ﺳﻮء و اﻧّﻤﺎ ﯾﻘﻮل َﺣْﺴﺒَُﻨﺎ اﻟﱠﻠُﻪ َو ﻧِْﻌَﻢ اﻟ َْﻮِﮐﯿُﻞ‬‫و ﺻـﻨﻒ ﻓﯽ ذﻟـﮏ ﮐﺘﺎﺑـﺎ ﺳـﻤﺎه ﺗـﺎﺧﯿﺮ اﻟﻈﻼﻣـﮥ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣـﮥ و اﺧﺒﺮﻧﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﺑـﺪر اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻦ اﻟﻄﺒﺎخ ﻧﻔﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ ﻗﺎل ﻟﻤﺎ ﻗﺎم ﺻﻮﻓﯿﮥ‬‫اﻟﺒﯿﺒﺮﺳـﯿﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼـل اﻟـﺪﯾﻦ و ﺻـﻨﻒ ﻓﯿﻬﻢ ﻓﺴـﺌﻠﻮﻧﯽ ان ارد ﻋﻠﯿﻪ و ﻧﻮﻟﻒ ﮐﺘﺎﺑـﺎ ﻓﺸـﺮﻋﺖ ﺗﻠﮏ اﻟّﻠﯿﻠـﮥ ﻓﯿﻪ و إذا ﺑﻮرﻗـﮥ ﻧﺰﻟﺖ ﻓﯽ‬‫ﺣﺠﺮي ﻓﯽ ﻟا ّﻠﯿـﻞ ﻣﮑﺘﻮب ﻓﯿﻬـﺎ ﻋﺒـﺪي ﯾﺎ ﻣﺆﻣﻦ ﻻ ﺗﺆذ اﺣـﺪا ﻣﻤﻦ ﺣﻤﻞ ﻋﻠﻢ ﺑﯿﻨﯽ ﻓﺮﺟﻌﺖ ﻋﻦ اﻟﺘﺎﻟﯿﻒ و ﻋﻠﻤﺖ ان اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﻣﺤﻖ و ﮐﺎن اﻟﺸﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻻوﺟﺎﻗﯽ ﯾﺤﻂ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺛﻢ اﻋﺘﺮف ﺑﺎﻣﺮه و اﺳﺘﻐﻔﺮ ﻓﻘﺎل اﻻﻣﺮ ﻟّﻠﻪ ﯾﻌﻄﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﻤﻦ ﯾﺸﺎء و‬‫ﻻـ ﺗﺤﺠﯿﺮ و ﻟﻢ ﯾﺰل ﯾﻌﺘﺮف ﺑﻔﻀـﻞ ﺣﺘﯽ ﻣـﺎت و ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﻟﺸـﯿﺦ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﺸـﻬﻮرة و ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﮑﺮاﻣﺎت اﻻ اﻗﺒﺎل اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯽ ﮐﺘﺎﺑﮥ‬‫ﺳﺎﺋﺮ ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺘﻬﺎ ﻟﮑﺎن ﻓﯽ ذﻟﮏ ﮐﻔﺎﯾﮥ ﻟﻤﺎ اﺷﺘﻤﻠﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم و اﻟﻤﻌﺎرف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪324 :‬‬‫ﻓﯿﻤـﺎ اﻧﻔﺮد ﺑﻪ ﻣﻦ اﻟﺘـﺎﻟﯿﻒ و ﻟﻢ ﯾﺴـﺒﻖ إﻟﯿﻪ ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻌـﺎﻧﯽ اﻟﺪﻗﯿﻘـﮥ ﻓﯽ ادراك اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ و اﻧﻤﻮذج اﻟﻠﺒﯿﺐ ﻓﯽ ﺧﺼﺎﺋﺺ اﻟﺤﺒﯿﺐ و ﮐﺘﺎب‬‫ﺗﺰﯾﯿﻦ اﻻراﺋﮏ ﻓﯽ ارﺳﺎل ﻧﺒﯿﻨﺎ اﻟﯽ اﻟﻤﻼﺋﮏ و ﮐﺘﺎب ﻧﺸـﺮ اﻟﻌﻠﻤﯿﻦ ﻓﯽ اﺣﯿﺎء اﻻﺑﻮﯾﻦ و ﮐﺘﺒﺎ ﮐﺜﯿﺮة ﺗﻌﻠﻢ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﻬﺮﺳﺖ ﻣﺎت رﺿـﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ﺳـﺤﺮ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺠﻤﻌﮥ ﺗﺎﺳﻊ ﻋﺸﺮ ﺟﻤﺎدي اﻻول ﺳﻨﮥ اﺣﺪي ﻋﺸﺮ و ﺗﺴﻌﻤﺎﺋﮥ و ﮐﺎن ﻣﺮﺿﻪ ﺳﺒﻌﮥ اﯾﺎم ﺑﻮرم ﺷﺪﯾﺪ ﻓﯽ ذراﻋﻪ اﻟﯿﺴﺎر‬‫ﯾﻘﺎل اﻧﻪ ﺧﻠﻂ و اﻧﺤﺪار و ﻗﺪ اﺳـﺘﮑﻤﻞ ﻣﻦ اﻟﻌﻤﺮ اﺣﺪي و ﺳﺘﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﻋﺸـﺮة اﺷـﻬﺮ و ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ ﻋﺸﺮ ﯾﻮﻣﺎ و دﻓﻦ ﻓﯽ ﺣﻮش ﺗﻮﺻﻮن ﺧﺎرج‬‫ﺑـﺎب اﻟﻘﺮاﻓـﮥ و ﻗﺒﺮه ﺑﻬـﺎ ﻇـﺎﻫﺮ ﯾﺰار و ﻋﻠﯿﻪ ﻗـّﺒ ﮥ ﻧﻔﻌﻨـﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺒﺮﮐﺎﺗﻪ اﻣﯿﻦ و ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ زﻣﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﻧﯿﺰ ﺑﻌﺾ ﻣﺤﺎﻣﺪ‬‫ﺳﯿﻮﻃﯽ از ﮐﺘﺐ ﺷـﻌﺮاﻧﯽ ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده ﺣﯿﺚ ﻗـﺎل ﻗﺎل اﻻﻣﺎم ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﻌﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﯿﺰان ﻓﯽ ذﮐﺮ اﺟﺘﻤﺎع اﻻﺋﻤﮥ‬‫اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ ﺑﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻗﺪ اﺷﺘﻬﺮ ﻋﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻻوﻟﯿﺎء اﻟﺬﯾﻦ ﻫﻢ دون اﻻﺋﻤﮥ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ ﻓﯽ اﻟﻤﻘﺎم ﺑﯿﻘﯿﻦ‬‫اﻧﻬﻢ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﺠﺘﻤﻌﻮن ﺑﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮐﺜﯿﺮا و ﯾﺼّﺪﻗﻬﻢ اﻫﻞ ﻋﺼﺮﻫﻢ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻓﻤﺜﻞ ﺑﺠﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸﯿﺦ ﺟﻼل‬‫اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻗﺎل و راﯾﺖ ورﻗﮥ ﺑﺨﻂ اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻋﻨﺪ اﺣﺪ اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻫﻮ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﺸﺎذﻟﯽ ﻣﺮاﺳﻠﮥ ﻟﺸﺨﺺ‬‫ﺳﺎﻟﻪ ﻓﯽ ﺷـﻔﺎﻋﮥ ﻋﻨـﺪ اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻗﺎﺗﯿﺒﺎري رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﯾﺎ اﺧﯽ اﻧﯽ ﻗﺪ اﺟﺘﻤﻌﺖ ﺑﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﯽ وﻗﺘﯽ ﻫﺬا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 267‬از ‪581‬‬‫ﺧﻤﺴﺎ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﻣﺮة ﯾﻘﻈـﮥ و ﻣﺸﺎﻓﻬـﮥ و ﻟﻮﻻ ﺧﻮﻓﯽ ﻣﻦ اﺣﺘﺠﺎﺑﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻨﯽ ﺑﺴـﺒﺐ دﺧﻮﻟﯽ ﻟﻠﻮﻻة ﻟﻄﻠﻌﺖ اﻟﻘﻠﻌﮥ و‬‫ﺷﻔﻌﺖ ﻓﯿﮏ ﻋﻨﺪ اﻟﺴـﻠﻄﺎن و اﻧﯽ رﺟﻞ ﻣﻦ ﺧﺪام ﺣﺪﯾﺜﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﺣﺘﺎج إﻟﯿﻪ ﻓﯽ ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺘﯽ ﺿـﻌﻔﻬﺎ‬‫اﻟﻤﺤـﺪﺛﻮن ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻘﻬﻢ و ﻻـ ﺷـﮏ ان ﻧﻔﻊ ذﻟﮏ ارﺟـﺢ ﻣﻦ ﻧﻔﻌﮏ اﻧﺖ ﯾﺎ اﺧﯽ اﻧﺘﻬﯽ ﻗﺎل و ﯾﺆﯾـﺪ اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻣﺎ ﻣﺎ‬‫اﺷﺘﻬﺮ ﻋﻦ ﺳﯿﺪي ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ زﯾﻦ اﻟﻤﺎدح ﻟﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺮي رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻈﮥ‬‫و ﻣﺸﺎﻓﻬـﮥ و ﻟﻤﺎ ﺣـﺞ ﮐﻠﻤﻪ ﻣﻦ داﺧﻞ اﻟﻘﺒﺮ و ﻟﻢ ﯾﺰل ﻫـﺬا ﻣﻘﺎﻣﻪ ﺣﺘﯽ ﻃﻠﺐ ﻣﻨﻪ ﺷـﺨﺺ ﻣﻦ اﻟﻨﻬﺮاوﯾـﮥ ان ﯾﺸـﻔﻊ ﻟﻪ ﻋﻨﺪ ﺣﺎﮐﻢ اﻟﺒﻠﺪ ﻓﻠﻤﺎ‬‫دﺧـﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﺟﻠﺴﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﺴـﺎﻃﻪ ﻓـﺎﻧﻘﻄﻌﺖ ﻋﻨﻪ اﻟﺮوﯾـﮥ ﻓﻠﻢ ﯾﺰل ﯾﺘﻄﻠﺐ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﺮؤﯾﺎ ﺣﺘﯽ رﺋﯽ‪ ،‬ﻟﻪ ﻣﻦ‬‫ﺑﻌﯿـﺪ ﻓﻘﺎل ﺗﻄﻠﺐ رؤﯾﺘﯽ ﻣﻊ ﺟﻠﻮﺳﮏ ﻋﻠﯽ ﺑﺴﺎط اﻟﻈﻠﻤـﮥ ﻻ ﺳﺒﯿﻞ ﻟﮏ اﻟﯽ ذﻟﮏ ﻓﻠﻢ ﯾﺒﻠﻐﻨﺎ اﻧﻪ راه ﺑﻌـﺪ ذﻟﮏ ﺣﺘﯽ ﻣﺎت اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﺎل ﻓﯽ‬‫ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﯿﻮاﻗﯿﺖ و اﻟﺠﻮاﻫﺮ ﻓﯽ ﺑﯿﺎن ﻋﻘﺎﺋﺪ اﻻﮐﺎﺑﺮ ﻗﺪ اﺧﺒﺮﻧﯽ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟّﺼﺎﻟﺢ ﻋﻄﯿﮥ اﻻﻧﺒﺎﺳﯽ و اﻟﺸﯿﺦ اﻟﺼﺎﻟﺢ ﻗﺎﺳﻢ اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ اﻟﻤﻘﯿﻢ ﻓﯽ ﺗﺮﺑﮥ‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﻟﻘﺎﺿﯽ زﮐﺮﯾﺎ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪325 :‬‬‫اﻧﻬﻢ ﺳـﻤﻌﻮا اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻘﻮل رأﯾﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﯿﻘﻈﮥ ﺑﻀﻌﺎ و ﺳﺒﻌﯿﻦ ﻣﺮة و‬‫ﻗﻠﺖ ﻟﻪ ﻓﯽ ﻣﺮة ﻣﻨﻬﺎ ﻫﻞ اﻧﺎ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺠﻨـﮥ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻧﻌﻢ ﻓﻘﻠﺖ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻋـﺬاب ﯾﺴـﺒﻖ ﻗﺎل ﻟﮏ ذﻟﮏ ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻄﯿـﮥ و ﺳﺎﻟﺖ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺮة ان ﯾﺠﺘﻤﻊ ﺑﺎﻟﺴـﻠﻄﺎن اﻟﻐﻮري ﻓﯽ ﺿـﺮورة وﻗﻌﺖ ﻟﯽ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﻋﻄّﯿﮥ اﻧﺎ اﺟﺘﻤﻊ ﺑﺎﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﯾﻘﻈﮥ و اﺧﺸـﯽ ان اﺟﺘﻤﻌﺖ ﺑﺎﻟﻐﻮري ان ﯾﺤﺘﺠﺐ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻨﯽ ﺛﻢ ﻗﺎل ان ﻓﻼﻧﺎ ﻣﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﮐﺎﻧﺖ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﺗﺴﻠﻢ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻓﺎﮐﺘﻮي ﻓﯽ ﺟﺴﺪه ﻟﻀﺮورة ﻓﻠﻢ ﯾﺮ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ﻋﻘﻮﺑﮥ ﻟﻪ ﻋﻠﯽ اﮐﺘﻮاﺋﻪ ﻗﺎل اﻟﺸﻌﺮاﻧﯽ و ﻗﺪ اﻟﻒ اﻟﺸﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﮐﺘﺎﺑﺎ‬‫ﺳﻤﺎه ﺗﻨﻮﯾﺮ ﻟا ﺤﻠﮏ ﻓﯽ اﻣﮑﺎن روﯾﮥ اﻟﻨﺒﯽ و اﻟﻤﻠﮏ و ذﮐﺮ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ﮐﺎن ﯾﺠﺘﻤﻊ ﺑﺎﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﺑﺎﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﯾﻘﻈﮥ ﻣﻦ‬‫اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و اﻻوﻟﯿﺎء و اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻋﻦ ﻧﻔﺴﻪ ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻤﺎ ذﮐﺮﻧﺎه ﻋﻦ ﻫﻮﻻء اﻻﺷﯿﺎخ اﻟﺜﻼﺛﮥ اﻟﻌﺪول و اﻟﺜﻘﺎت اﻟّﺬﯾﻦ ﻻ ﯾﺘﻬﻤﻮن ﻓﯽ ﻣﺜﻞ‬‫ذﻟـﮏ ﻗﻠﺖ وﺟﻪ ﻋـﺪم ذﮐﺮه ذﻟﮏ ﻋﻦ ﻧﻔﺴﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺎﻧﻪ اﻧّﻤﺎ اﻟّﻒ اﻟﮑﺘﺎب ﻓﯽ رد ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻪ اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﯾـﺪﻋﯽ ذﻟﮏ ﮐﺎﻟﺴـﺨﺎوي و‬‫ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻫـﻞ ﻋﺼـﺮه ﻓﻼ ﯾﻼﺋﻢ ذﮐﺮه ﻋﻦ ﻧﻔﺴﻪ ﻫﻨﺎﻟﮏ و ﻗﺎل اﻟﺸـﻌﺮاﻧﯽ ﻓﯽ ﻣﺸﺎرق اﻻﻧﻮار اﻟﻘﺪﺳـﯿﮥ ﻓﯽ ﺑﯿﺎن اﻟﻌﻬﻮد اﻟﻤﺤﻤﺪﯾـﮥ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ‬‫ﺷﯿﺨﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻮاص رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﻤﻦ ﺑﻠﻐﻨﺎ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺠﺘﻤﻊ ﺑﺎﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻈﮥ و ﻣﺸﺎﻓﻬﮥ ﻣﻦ اﻟﺴﻠﻒ اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻮ ﻣﺪﯾﻦ‬‫اﻟﻤﻐﺰﻟﯽ ﺷـﯿﺦ اﻟﺠﻤﺎﻋـﮥ ﻓﻌـّﺪ ﺟﻤﺎﻋـﮥ آﺧﺮﻫﻢ اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼـل اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻗﺎل ﮐﺎن ﯾﻘﻮل راﯾﺖ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و‬‫اﺟﺘﻤﻌﺖ ﺑﻪ ﯾﻘﻈـﮥ ﻧﯿﻔﺎ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﻣﺮة و ﻗـﺪ ﻗﺎل ﻟﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﻤﻨﮑﺮة ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ اﻧﻪ ذﮐﺮ اﻟﺸـﻌﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﻬﻮد اﻟﻤﺤﻤﺪﯾـﮥ ان ﺷـﯿﺨﻪ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺨﻮاص رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗـﺎل ﻟﻠﺴـﯿﻮﻃﯽ ﯾـﺎ ﺷـﯿﺦ ﺑﯿﻦ اﻟﻌﺒـﺪ و ﻫـﺬا اﻟﻤﻘـﺎم ﮐـﺬا و ﮐـﺬا ﻣﻘﺎم ﻓﻠﯿﺒﯿﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻟﻨﺎ ﻋﺸـﺮ ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻣﻨﻬﺎ ﻓﻠﻢ ﯾﺴـﺘﻄﻊ‬‫اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ ﺑﯿﺎﻧﻬﺎ ﻗﻠﺖ ُﺳﺒْﺤﺎَﻧَﮏ ﻫﺬا ﺑ ُْﻬﺘﺎٌن َﻋِﻈﯿٌﻢ‬‫و اﻧّﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﻬﻮد ﻗﻮﻟﻪ و ﻗﺪ ﺟﺎء ﺷﺨﺺ اﻟﯽ ﺳﯿﺪي ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺮﺻﻔﯽ و اﻧﺎ ﺣﺎﺿﺮ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﺳﯿﺪي ﻗﺪ وﺻﻠﺖ اﻟﯽ ﻣﻘﺎم ﺻﺮت اري رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻈﮥ أي وﻗﺖ ﺷﺌﺖ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﯾﺎ وﻟﺪي ﺑﯿﻦ اﻟﻌﺒﺪ و ﺑﯿﻦ ﻫﺬا اﻟﻤﻘﺎم ﻣﺎﺋﺘﺎ اﻟﻒ ﻣﻘﺎم و ﺳﺒﻌﮥ و ارﺑﻌﻮن اﻟﻒ ﻣﻘﺎم‬‫و ﻣﺮادﻧﺎ ﺗﺘﮑﻠﻢ ﻟﻨﺎ ﯾﺎ وﻟـﺪي ﻋﻠﯽ ﻋﺸـﺮ ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻣﻨﻬﺎ ﻓﻤﺎ دري ذﻟﮏ اﻟﻤـﺪﻋﯽ ﻣﺎ ﯾﻘﻮل و اﻓﺘﻀـﺢ ﻓﺎﻋﻠﻢ ذﻟﮏ َو اﻟﱠﻠُﻪ َﯾْﻬـِﺪي َﻣْﻦ َﯾﺸﺎُء ِإﻟﯽ‬‫ِﺻﺮاٍط ُﻣْﺴَﺘِﻘﯿٍﻢ*‬‫اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﺪ ﺻﺪق اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﺟﻤﯿﻊ ﺻﻮﻓﯿﮥ ﻋﺼـﺮه و اﻟﺠﺎﻣﻌﻮن ﺑﯿﻦ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻌﻠﻮم اﻟّﻈﺎﻫﺮة و ﻟﻠﻌﺎرف اﻟﺒﺎﻃﻨﮥ ﮐﻤﺎ ﯾﻌﻠﻢ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ‬‫اﻟﺸﻌﺮاﻧﯽ ﻏﯿﺮ آﺣﺎد ﻣﻦ اﻗﺮاﻧﻪ ﻟﻠﺘﻘﺸﻔﮥ اﻟﻘﺸﺮﯾﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪326 :‬‬‫ﮐﺎﻟﺴـﺨﺎوي و ﻏﯿﺮه ﻣﻤﻦ ﻻ ﻋﺒﺮة ﻓﯿﻪ ﺑﻘﻮﻟﻪ و ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس اﻟﯿﻤﻨﯽ در ﻧﻮر ﺳﺎﻓﺮ ﻋﻦ اﺧﺒﺎر اﻟﻘﺮن اﻟﻌﺎﺷـﺮ ﮐﻪ‬‫ﻧﺴـﺨﻪ اﺻﻞ آن ﻣﺰﯾﻦ ﺑﺘﺼـﺤﯿﺢ و ﺧﻂ ﻣﺼﻨﻒ در ﮐﺘﺐﺧﺎﻧﻪ ﺣﺮم ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻨﻮره زادﻫﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﮑﺮﯾﻤﺎ و ﺗﺸﺮﯾﻔﺎ دﯾﺪم و اﻟﺘﻘﺎط ﺗﺮاﺟﻢ ﻋﺪﯾﺪه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 268‬از ‪581‬‬‫از ان ﻧﻤﻮدم و در اﯾﻦ وﻻ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن ﺑﻌﻨﺎﯾﺖ رب ﻏﺎﻓﺮ ﺑﺪﺳﺖ اﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﻗﺎﺻـﺮ ﺑﻌﺪ ﻣﺴﺎﻋﯽ ﺑﺴﯿﺎر اﻓﺘﺎده ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و ﻓﯽ ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ‬‫وﻗﺖ اﻟﻌﺼـﺮ ﺗﺎﺳﻊ ﻋﺸـﺮ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳـﻨﮥ اﺣـﺪي ﻋﺸـﺮة ﺗﻮﻓﯽ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﮐﻤﺎل‬‫اﻟﺪﯾﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺧﻀﺮ ﺑﻦ اﯾﻮب ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻬﻤﺎم اﻟﺨﻀﯿﺮي اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ‬‫اﻟﻤﺼـﺮي اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ و ﺻـﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺠـﺎﻣﻊ اﻻﻓـﺎرﯾﻘﯽ ﺗﺤﺖ اﻟﻘﻠﻌـﮥ و دﻓﻦ ﺑﺸـﺮ ﻓﯽ ﺑﺎب اﻟﻘﺮاﻓـﮥ و ﻣﺮض ﺛﻠﺜـﮥ اﯾﺎم و اﻟﺨﻀـﯿﺮي ﻧﺴـﺒﮥ ﻣﺤﻠﮥ‬‫اﻟﺨﻀـﯿﺮﯾﮥ ﺑﺒﻐﺪاد و وﺟﺪ ﺑﺨﻄﻪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﻪ ﺳﻤﻊ ﻣﻦ ﯾﺜﻮﺑﻪ اﻧﻪ ﺳﻤﻊ واﻟﺪه ﯾﺬﮐﺮ ان ﺟﺪه اﻻﻋﻠﯽ ﮐﺎن اﻋﺠﻤﯿﺎ او ﻣﻦ اﻟﺸﺮق ﻓﻼ ﯾﺒﻌﺪ ان‬‫اﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ اﻟﻤﺤﻠـﮥ اﻟﻤـﺬﮐﻮرة و اﻣﻪ أم وﻟـﺪ ﺗﺮﮐـّﯿ ﮥ و ﮐﺎن ﻣﻮﻟـﺪه ﺑﻌـﺪ اﻟﻤﻐﺮب ﻟﯿﻠﮥ اﻻﺣﺪ ﻣﺴـﺘﻬﻞ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ‬‫ﺑﺎﻟﻘﺎﻫﺮة و ﮐﺎن ﯾﻠﻘﺐ ﺑﺎﺑﻦ اﻟﮑﺘﺐ ﻻن اﺑﺎه ﮐﺎن ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ و اﺣﺘﺎج اﻟﯽ ﻣﻄﺎﻟﻌـﮥ ﮐﺘﺎب ﻓﺎﻣﺮ اﻣﻪ ان ﺗﺎﺗﯿﻪ ﺑﺎﻟﮑﺘﺎب ﻣﻦ ﺑﯿﻦ ﮐﺘﺒﻪ ﻓﺬﻫﺒﺖ‬‫ﻟﺘﺎﺗﯽ ﺑﻪ ﻓﻔﺎﺟﺄﻫﺎ اﻟﻤﺨﺎض و ﻫﯽ ﺑﯿﻦ اﻟﮑﺘﺐ ﻓﻮﺿـﻌﺘﻪ ﺛﻢ رﺳﻤﺎه واﻟﺪه ﺑﻌﺪ اﻻﺳﺒﻮع ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ و ﻟﻘﺒﻪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ و ﮐﻨﺎه ﺷﯿﺨﻪ ﻗﺎﺿﯽ‬‫اﻟﻘﻀـﺎة ﻋﺰ ﻟا ـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﮑﻨـﺎﻧﯽ ﻟﻤﺎ ﻋﺮض ﻋﻠﯿﻪ و ﻗﺎل ﻟﻪ ﻣﺎ ﮐﻨﯿﺘﮏ ﻓﻘﺎل ﻻ ﮐﻨﯿـﮥ ﻟﯽ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ و ﮐﺘﺒﻪ ﺑﺨﻄﻪ و ﺗﻮﻓﯽ‬‫واﻟﺪه ﻟﯿﻠﮥ اﻻﺛﻨﯿﻦ ﺧﺎﻣﺲ ﺻـﻔﺮ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻤﺎن ﻣﺎﺋﮥ و ﺟﻌﻞ اﻟﺸﯿﺦ ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﻬﻤﺎم وﺻّﯿﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻠﺤﻈﻪ ﺑﻨﻈﺮه و دﻋﺎﺋﻪ و‬‫ﺧﺘﻢ اﻟﻘﺮآن و ﺳﻨﻪ دون اﻟﺜﻤﺎن ﺳﻨﯿﻦ ﺛﻢ ﺣﻔﻆ ﻋﻤﺪة اﻻﺣﮑﺎم و ﻣﻨﻬﺎج اﻟﻨﻮوي و اﻟﻔﯿﮥ اﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و ﻣﻨﻬﺎج اﻟﺒﯿﻀﺎوي و ﻋﺮﺿﻬﺎ و ﻫﻮ دون‬‫اﻟﺒﻠﻮغ ﻋﻠﯽ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻋﺼـﺮه و اﺣﻀـﺮه واﻟﺪه و ﻋﻤﺮه ﺛﻼث ﺳـﻨﯿﻦ ﻣﺠﻠﺲ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﺮة واﺣﺪة و ﺣﻀـﺮ و ﻫﻮ ﺻﻐﯿﺮ ﻣﺠﻠﺲ‬‫اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻤﺤﺪث زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ رﺿﻮان اﻟﻌﻘﺒﯽ و درس اﻟﺸﯿﺦ ﺳﺮاج اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﻮردي ﺛﻢ اﺷﺘﻐﻞ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﻋﺪة ﻣﺸﺎﯾﺦ و ﺣﺞ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و‬‫ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻤﺎن ﻣﺎﺋﮥ و ﺷـﺮب ﻣﻦ ﻣﺎء زﻣﺰم ﻻﻣﻮر ﻣﻨﻬﺎ ان ﯾﺼﻞ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ اﻟﯽ رﺗﺒﮥ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ و ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﯽ رﺗﺒﮥ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ‬‫و وﺻـﻠﺖ ﻣﺼـﻨﻔﺎﺗﻪ ﻧﺤﻮ ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ ﻣﺼـﻨﻔﺎ ﺳﻮي ﻣﺎ رﺟﻊ ﻋﻨﻪ و ﻏﺴﻠﻪ و وﻟﯽ اﻟﻤﺸﯿﺨﮥ ﻓﯽ ﻣﻮاﺿﻊ ﻣﺘﻌﺪدة ﻣﻦ اﻟﻘﺎﻫﺮة ﺛﻢ اﻧّﻪ زﻫﺪ ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ‬‫ذﻟـﮏ و اﻧﻘﻄﻊ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﻟﺮوﺿـﮥ و ﮐﺎﻧﺖ ﻟﻪ ﮐﺮاﻣﺎت و ﻋﻈﻢ ﻏﺎﻟﺒﻬﺎ ﺑﻌـﺪ وﻓﺎﺗﻪ و ﺣﮑﯽ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻌﻼﻣـﮥ زﮐﺮﯾﺎ ﺑﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫اﻟﻤﺤﻠﯽ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ اﻧﻪ ﻋﺮض ﻟﻪ ﻣﻬّﻢ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اوﻗـﺎﺗﻪ ﻗـﺎل ﻓﺴـﺎﻟﺘﻪ ان ﯾﮑﺘﺐ اﻟﯽ ﺑﻌﺾ ﺗﻼﻣـﺬﺗﻪ ﺑﺎﻟﻮﺻـّﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﻓـﺎﻣﺘﻨﻊ و اﻃﻠﻌﻨﯽ ﻋﻠﯽ ورﻗﮥ‬‫ﺑﺨﻄﻪ و ﻓﯿﻬﺎ اﻧﻪ اﺟﺘﻤﻊ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪327 :‬‬‫ﺑﺎﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﯿﻘﻈﮥ ﻣﺮات ﺗﺰﯾﺪ ﻋﻠﯽ ﺳﺒﻌﯿﻦ ﻣﺮة و ﻗﺎل ﻟﻪ ﮐﻼﻣﺎ ﺣﺎﺻﻠﻪ ان ﻣﻦ ﮐﺎن ﺑﻬﺬه اﻟﻤﺜﺎﺑﮥ ﻻ ﯾﺤﺘﺎج اﻟﯽ ﻣﺪد و‬‫اﻋﺎﻧـﮥ ﻣﻦ اﺣﺪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﺣﮑﯽ ﻋﻨﻪ اﻧﻪ ﻗﺎل راﯾﺖ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم ﮐﺎﻧﯽ ﺑﯿﻦ ﯾﺪي اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺬﮐﺮت ﻟﻪ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﺷـﺮﻋﺖ ﻓﯽ‬‫ﺗﺎﻟﯿﻔﻪ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻫﻮ ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ اﻗﺮأ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﯽ ﻫﺎت ﯾﺎ ﺷـﯿﺦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻗﺎل ﻫﺬه اﻟﺒﺸـﺮي ﻋﻨﺪي اﻋﻈﻢ ﻣﻦ‬‫اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﺑﺤﺬاﻓﯿﺮﻫﺎ و ﻣﻦ ﺷﻌﺮه ﻣﻀﻤﻨﺎ ﻟﻤﺼﺮاع ﻣﻦ اﻟﺒﺮدة و ﻫﻮ ﻣﺎ ﮐﺘﺐ ﺑﻪ اﻟﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺴﺨﺎوي ﻣﺘﺤﺎﻣﻼ ﻋﻠﯿﻪ و ﻣﻌﺮﺿﺎ ﺑﻪ‬‫ﻗﻞ ﻟﻠﺴﺨﺎوي ان ﺗﻌﺮوك ﻣﺸﮑﻠﮥ ﻋﻠﻤﯽ ﮐﺒﺤﺮ ﻣﻦ اﻻﻣﻮاج ﻣﻠﺘﻄﻢ‬‫و اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺪﯾﻤﯽ ﻏﯿﺚ اﻟﺰﻣﺎن ﻓﺨﺬ ﻏﺮﻓﺎ ﻣﻦ اﻟﺒﺤﺮ او رﺷﻔﺎ ﻣﻦ اﻟﺪﯾﻢ‬‫ﻗﺎل ﺑﻌﺾ اﻟﻔﻀـﻼء و اﻟﺤﻖ ان ﮐﻼ ﻣﻦ اﻟﺜﻠﺜـﮥ ﮐﺎن ﻓﺮدا ﻓﯽ ﻓﻨﻪ ﻣﻊ اﻟﻤﺸﺎرﮐﮥ ﻓﯽ ﻏﯿﺮه ﻓﺎﻟﺴـﺨﺎوي و ﺗﻔﺮد ﺑﻤﻌﺮﻓﮥ ﻋﻠﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﺪﯾﻤﯽ‬‫ﺑﺄﺳـﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل و اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ ﺑﺤﻔﻆ اﻟﻤﺘﻦ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و اﺳﯿﻮط ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻓﯽ ﻏﺮﺑﯽ اﻟﻨﯿﻞ ﻣﻦ ﻧﻮاﺣﯽ اﻟﺼﻌﯿﺪ ﻓﯽ ﻣﺴﺘﻮي ﮐﺜﯿﺮة اﻟﺨﯿﺮات ﻋﺠﯿﺒﮥ‬‫اﻟﻤﺘﺘﺮﻫـﺎت و ﻋﺠـﺎﺋﺐ ﻋﻤﺎراﺗﻬـﺎ و ﺳﻮرﻫـﺎ ﻣﻤﺎ ﻻ ﯾـﺬﮐﺮ و ﻟﻤﺎ ﺻﻮرت اﻟـﺪﻧﯿﺎ اﻟﻤﺮﺷـﯿﺪ ﻟﻢ ﯾﺴـﺘﺤﺴﻦ ﻏﯿﺮ ﮐﻮرة اﺳـﯿﻮط ﻟﮑﺜﺮة ﻣﺎ ﺑﻬﺎ ﻣﻦ‬‫اﻟﺨﯿﺮات و اﻟﻤﺘﺘﺮﻫﺎت و ﻣﻦ ﻋﺠﺎﺋﺒﻬﺎ اّن ﺑﻬﺎ اﻟﻒ ﻓﺪان ﯾﻨﺜﺮ ﻣﺎءﻫﺎ ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻌﻬﺎ و ان ﮐﺎن ﻻﺳـﺘﻮي ﺳـﻄﺢ ارﺿـﻬﺎ و ﯾﺼﯿﺮ اﻟﻤﺎء ﻓﯽ اﻗﻄﺎرﻫﺎ‬‫ﻗـﺎﻟﻪ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ و اﺑﻮ ﻣﻬـﺪي ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ اﻟﺠﻌﻔﺮي اﻟﺜﻌـﺎﻟﺒﯽ در ﮐﺘﺎب ﻣﻘﺎﻟﯿـﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﻫﻮ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻔﻀـﻞ‬‫ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﮑﻤﺎل أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺧﻀﺮ ﺑﻦ اﯾﻮب ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ ﺑﺘﺜﻠﯿﺚ‬‫اﻟﺴـﯿﻦ اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و ﯾﻘﺎل اﯾﻀﺎ اﻻﺳـﯿﻮﻃﯽ ﺑﻀﻢ اﻟﻬﻤﺰة و ﻓﺘﺤﻬﺎ اﻟﻤﺼﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ وﻟﺪ ﺑﻌﺪ اﻟﻤﻐﺮب ﻟﯿﻠﮥ اﻻﺣﺪ ﻏّﺮة رﺟﺐ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ‬‫و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ ﺑﺎﻟﻘﺎﻫﺮة و ﮐﺎن ﯾﻠﻘﺐ ﺑﺎﺑﻦ اﻟﮑﺘﺐ ﻻن اﺑﺎه اﻣﺮ أّﻣﻪ و ﮐﺎﻧﺖ أم وﻟﺪ ﻟﻪ ان ﯾﺎﺗﯿﻪ ﺑﮑﺘﺎب ﻣﻦ ﺑﯿﻦ اﻟﮑﺘﺐ ﻓﺬﻫﺒﺖ ﻟﺘﺎﺗﯽ ﺑﻪ ﻓﻔﺎﺟﺄﻫﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 269‬از ‪581‬‬‫اﻟﻤﺨﺎض و ﻫﯽ ﺑﯿﻦ اﻟﮑﺘﺐ ﻓﻮﺿﻌﺘﻪ ﺑﯿﻨﻬﺎ و ﻟﻘﺐ واﻟﺪه ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ و ﮐّﻨﺎ ﺷﯿﺨﻪ اﻟﻌﺰ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﮑﻨﺎﻧﯽ اﺑﺎ اﻟﻔﻀﻞ و اﺣﻀﺮه واﻟﺪه‬‫و ﻋﻤﺮه ﺛﻼث ﺳـﻨﯿﻦ ﻣﺠﻠﺲ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﺮة واﺣﺪة و ﺣﺞ و ﺷﺮب ﻣﺎء زﻣﺰم ﻋﻠﯽ ان ﯾﮑﻮن ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮐﺎﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ‬‫و ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ ﮐﺎﻟﺴـﺮاج اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ و ﺗﻮﻟﯽ ﻣﺸﯿﺨﺎت ﮐﺜﯿﺮة و زﻫﺪ آﺧﺮا ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻌﻬﺎ و اﻧﻘﻄﻊ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﮐﺎﻧﺖ ﻟﻪ ﮐﺮاﻣﺎت و ﻋﻈﻢ ﻏﺎﻟﺒﻬﺎ‬‫ﺑﻌﺪ وﻓﺎﺗﻪ و ذﮐﺮ زﮐﺮﯾﺎ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻤﺤﻠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﺣﺪ اﻟﻔﻀﻼء ﻣﻦ ﺗﻼﻣﺬﺗﻪ اﻧّﻪ اﻃﻠﻌﻪ ﻋﻠﯽ ورﻗﮥ ﺑﺨﻄﻪ و ﻓﯿﻬﺎ اﻧﻪ اﺟﺘﻤﻊ ﺑﺎﻟﻨﺒّﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪328 :‬‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﯿﻘﻈـﮥ ﻣﺮات ﺗﺰﯾـﺪ ﻋﻠﯽ ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺣﮑﯽ ﻋﻨﻪ اﻧّﻪ ﻗـﺎل راﯾﺖ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم ﮐﺄﻧﻨﯽ ﺑﯿﻦ ﯾـﺪﯾﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﻓـﺬﮐﺮت ﻟﻪ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﺷـﺮﻋﺖ ﻓﯽ ﺗﺎﻟﯿﻔﻪ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻫﻮ ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ اﻗﺮأ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﯽ ﻫﺎت ﯾﺎ ﺷـﯿﺦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻗﺎل‬‫ﻫﺬه اﻟﺒﺸﺮي ﻋﻨﺪي اﻋﻈﻢ ﻣﻦ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﺑﺤﺬاﻓﯿﺮﻫﺎ روي ﻋﻦ ﻋﻠﻢ اﻟﺪﯾﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ اﻟّﺴﺮاج ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ و أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﻤﻠﻘﻦ و ﺗﻘﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺸـﻤﻨﯽ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺻﺪﻗـﮥ اﻟﻤﻨـﺎوي و أﺑﯽ اﻟﻔﻀـﻞ اﻟﻤﺮﺟـﺎﻧﯽ و أﺑﯽ اﻟﻌﺒـﺎس ﻃﺮﯾﻒ‬‫اﻟﺸﺎوي و ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ اﻟﻤﮑﯽ و ﺑﺎﻻﺟﺎزة ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻘﺒﻞ اﻟﺤﻠﺒﯽ ﻓﯽ آﺧﺮﯾﻦ ﯾﺠﻤﻌﻬﻢ ﻣﻌﺠﻤﻪ و ﻟﻪ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟّﺘﯽ ﻋّﻢ ﻧﻔﻌﻬﺎ‬‫و ﻋﻈﻢ ﻓﯽ ﻧﻔﻮس ذوي اﻟﮑﻤﺎل وﻗﻌﻬﺎ و اﻏﺘﺒﻂ ﺑﻬﺎ اﻟﺸﺎدي و اﻟﺒﺎدي و اﻧﺘﺠﻊ اﻟﯽ ﺧﺼـﯿﺐ ﻣﺮﻋﺎﻫﺎ اﻟﺤﺎﺿﺮ و اﻟﺒﺎدي و ﻗﺪ اﻓﺮد اﺳﻤﺎءﻫﺎ ﻓﯽ‬‫ﺟﺰء ﻣﺮﺗﺒﺎ ﻟﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﻨﻮن و رادت ﻓﯽ اﻟﻌّﺪ ﻋﻠﯽ ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﺳﻮي ﻣﺎ رﺟﻊ ﻋﻨﻪ و ﻏﺴـﻠﻪ ﻓﻤﻦ ﻋﯿﻮﻧﻬﺎ ﻏﯿﺮ ﻣﺎ ﺗﻘﺪم اﻟّﺪر اﻟﻤﻨﺜﻮر ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ‬‫ﺑﺎﻟﻤﺎﺛﻮر و ﺗﺮﺟﻤﺎن اﻟﻘﺮآن و اﻻﺗﻘﺎن ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻘﺮآن و ﻟﺒﺎب اﻟﻨﻘﻮل ﻓﯽ اﺳـﺒﺎب اﻟﻨﺰول و اﻟﺘﺤﺒﯿﺮ ﻓﯽ ﻋﻠﻮم اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و ﺣﻮاﺷﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺘﺐ‬‫اﻟﺴـﺘﮥ و اﻟﻤﻮﻃﺎ و ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﺣﻤﺪ و أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ و زﻫﺮ اﻟﺨﻤﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﻤﺎﺋﻞ و اﻟﻤﻌﺠﺰات و اﻟﺨﺼﺎﺋﺺ و ﺷـﺮح اﻟﺼﺪور ﺑﺸـﺮح‬‫ﺣﺎل اﻟﻤﻮﺗﯽ و اﻟﻘﺒﻮر و اﻟﺒـﺪور اﻟﺴﺎﻓﺮة ﻋﻦ اﻣﻮر اﻵﺧﺮة و اﻟﻶﻟﯽ اﻟﻤﺼـﻨﻮﻋﮥ ﻓﯽ اﻻﺧﺒﺎر اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﮥ و ﻣﻨﺎﻫﻞ اﻟﺼـﻔﺎ ﻓﯽ ﺗﺨﺮﯾﺞ اﺣﺎدﯾﺚ‬‫اﻟﺸـﻔﺎء و ﻋﻘﻮد اﻟﺰﺑﺮﺟـﺪ ﻓﯽ اﻋﺮاب اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻤﺴﻠﺴـﻼت اﻟﮑﺒﺮي و ﺗﺪرﯾﺐ اﻟﺮاوي ﻓﯽ ﺷـﺮح ﺗﻘﺮﯾﺐ اﻟﻨﻮاوي و ﻟﺐ اﻟﻠﺒﺎب ﻓﯽ ﺗﺤﺮﯾﺮ‬‫اﻻﻧﺴﺎب و اﻟﺪر اﻟﻨﺜﯿﺮ ﻓﯽ اﺧﺘﺼﺎر ﻧﻬﺎﯾﮥ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ و اﻟﻤﺰﻫﺮ ﻓﯽ ﻋﻠﻮم اﻟﻠﻐﮥ ﺧﻤﺴﻮن ﻧﻮﻋﺎ ﻋﻠﯽ ﻧﻤﻂ ﻋﻠﻮم اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺷﺮح اﻟﻔﯿﮥ اﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ‬‫و اﻟﻨﮑﺖ ﻋﻠﯽ اﻻﻟﻔﯿﮥ و اﻟﮑﺎﻓﯿﮥ و اﻟﺸﺬور و اﻻﺷـﺒﺎه و اﻟﻨﻈﺎﺋﺮ ﻓﯽ اﻟﻨﺤﻮ و ﻗﺎل ﻟﻢ اﺳـﺒﻖ إﻟﯿﻪ و اﻻﻗﺘﺮاح ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﻨﺤﻮ وﺟﺪ ﻟﻪ ﻋﻠﯽ ﻧﻤﻂ‬‫اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺘﺬﮐﺮة و ﺗﺴّﻤﯽ اﻟﻔﻠﮏ اﻟﻤﺸﺤﻮن ﺧﻤﺴﻮن ﻣﺠﻠﺪا و اﻟﻨﻘﺎﯾﮥ و ﺷﺮﺣﻬﺎ اﺗﻤﺎم اﻟﺪراﯾﮥ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻠﻐﻮﯾﯿﻦ و‬‫اﻟﻨﺤﺎة و ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء و ﺣﺴﻦ اﻟﻤﺤﺎﺿـﺮة و ﻣﻌﺠﻢ ﺷـﯿﻮﺧﻪ و ﺗﺰﯾﯿﻦ اﻟﺼﺤﯿﻔﮥ ﺑﻤﻨﺎﻗﺐ اﻻﻣﺎم أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ و ﺗﺰﯾﯿﻦ اﻟﻤﻤﺎﻟﮏ ﺑﻤﻨﺎﻗﺐ اﻻﻣﺎم‬‫ﻣﺎﻟﮏ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻣﻦ ﻧﻈﻤﻪ و ﮐﺘﺐ ﺑﻪ اﻟﯽ اﻟﺴﺨﺎوي‬‫ﻗﻞ ﻟﻠﺴﺨﺎوي ان ﺗﻌﺮوك ﻣﺸﮑﻠﮥ ﻋﻠﻤﯽ ﮐﺒﺤﺮ ﻣﻦ اﻻﻣﻮاج ﻣﻠﺘﻄﻢ‬‫و اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺪﯾﻤﯽ ﻏﯿﺚ اﻟﺰﻣﺎن ﻓﺨﺬ ﻏﺮﻓﺎ ﻣﻦ اﻟﺒﺤﺮ او رﺷﻔﺎ ﻣﻦ اﻟﺪﯾﻢ‬‫ﻗﺎل ﺑﻌﺾ اﻟﻔﻀﻼء و اﻟﺤﻖ ان ﮐﻼ ﻣﻦ اﻟﺜﻠﺜﮥ ﮐﺎن ﻓﺮدا ﻓﯽ ﻓﻦ ﻣﻊ اﻟﻤﺸﺎرﮐﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪329 :‬‬‫ﻓﯽ ﻏﯿﺮه ﻓﺎﻟﺴـﺨﺎوي ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ ﻋﻠﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﺪﯾﻤﯽ ﻓﯽ اﺳﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل و اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ ﺣﻔﻆ اﻟﻤﺘﻮن ﺗﻮﻓﯽ ﻋﺼﺮ ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ ﺗﺎﺳﻊ ﻋﺸﺮ‬‫ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳـﻨﮥ اﺣـﺪي ﻋﺸـﺮة و ﺗﺴـﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻣﻦ ﻧﻈﻤﻪ و ﻗـﺪ آورده ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻢ ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ ﻃﺮﯾﻒ اﻟﺸﺎوي و ﻗﺎل اﻧﻪ آﺧﺮ ﻣﻦ‬‫روي ﻋﻦ اﻟﺘﻨﻮﺧﯽ ﻟﻠﺘﻨﻮﺧﯽ ﻓﻀـﯿﻠﮥﺳﺎﻗﻬﺎ ﺣﺎﻓﻆ اﻻﺛﺮﻗﺪ روي ﻋﻨﻪ ﻗﺒﻠﻪ اﻟﺬﻫﺒﯽ اﻟّﺬي اﺷـﺘﻬﺮو روي اﻟﺸﺎوي آﺧﺮاﻋﻨﻪ ﺷـﯿﺦ و ﻣﻌﺘﺒﺮو ﻗﻀـﯽ‬‫ﻋﺎم ارﺑﻊو ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺑﺎﻟﻘـﺪرﺑﯿﻨﻪ ﻓﯽ اﻟﻮﻓﺎة و اﻟﻤـﺬﻫﺒﯽ اﻟّـﺬي ﻏﺒﺮﻣﺎﺋـﮥ ﺛﻢ ﺳـﺘﮥو ﺛﻠﺜﻮن ﺗﺴـﺘﻄﺮﻓﻬﻮ ﻓﯽ ﺳﺎﺑﻖ و ﻻﺣﻖ اﻋـﺪده ﯾـﺪﺧﺮاّﯾﻬﺎ اﻟﺒﺎرع‬‫اﻟّﺬيﻓﯽ ذري اﻟﻌﻠﻢ ﻗﺪ ﺑﻬﺮو ﻟﻪ اﯾﻀﺎ ﻟﻤﺎ ﺑﻠﻐﻪ ﻣﻮت ﺷـﯿﺨﻪ اﺑﻦ ﻣﻘﺒﻞ اﻟﺤﻠﺒﯽ ﻓﯽ ﻋﺎم ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺳـﻨﮥﺑﻌﺪ ﺛﻤﺎن اﻟﻤﺌﯿﻦ ﻣﺎ ﯾﺤﻀﺮ ﻟﻢ ﯾﺒﻖ‬‫ﻓﯽ اﻟﻌﺼـﺮ ﻣﻦ ﯾﻘﺎل ﻟﻪاﺧﺒﺮﮐﻢ و اﺣﺪ ﻋﻦ اﻟﻔﺨﺮ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺸﺎﻣﯽ در ﺳـﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟّﺮﺷﺎد در ذﮐﺮ ﻣﺼﻄﻠﺤﺎت ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ او‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﻓﺸـﯿﺨﻨﺎ ﺣﺎﻓﻆ اﻻﺳـﻼم ﺑﻘﯿﮥ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ اﻻﻋﻼم ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ رﺣﻤﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺮؤف ﺑﻦ ﺗﺎج اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ اﻟﻤﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﺷـﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻـﻐﯿﺮ در اول ﮐﺘﺎب ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻌﺪ ﻓﻬﺬا ﻣﺎ اﺷـﺘﺪت إﻟﯿﻪ ﺣﺎﺟﮥ اﻟﻤﺘﻔﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 270‬از ‪581‬‬‫ﺑـﻞ وّﮐﻞ ﻣـﺪرس و ﻣﻌﻠﻢ ﻣﻦ ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﺼـﻐﯿﺮ ﻟﻠﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻻﻣﺎم اﻟﺠﻼل اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﯾﻨﺜﺮ ﺟﻮاﻫﺮه و ﯾﺒﺮز ﺿـﻤﺎﺋﺮه و ﯾﻔﺼـﺢ ﻋﻦ‬‫ﻟﻐﺎﺗﻪ و ﯾﮑﺸﻒ اﻟﻘﻨﺎع ﻋﻦ اﺷﺎراﺗﻪ اﻟـﺦ و اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﻘﺮي اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ در ﻓﺘﺢ اﻟﻤﺘﻌﺎل ﻓﯽ ﻣﺪح اﻟﻨﻌﺎل ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺪ راﯾﺖ ﻧﺴﺨﮥ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﺜﺎل ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺧﻂ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺴﺨﺎوي و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻤﻦ رووﻫﺎ و ﻣﻨﻬﻢ ﻣﺠﺪد اﻟﻤﺎﺋﮥ اﻟﺘﺎﺳﻌﮥ و ﻣﻘﺮب‬‫اﻟﻔﻮاﺋﺪ اﻟﺸﺎﺳـﻌﮥ اﻟﺠﻼل اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ اﻟﺦ و ﺷـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﻗﺸﺎﺷﯽ در ﺳﻤﻂ ﻣﺠﯿﺪ ﻓﯽ ﺳﻼﺳﻞ اﻫﻞ اﻟﺘﻮﺣﯿﺪ ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﻨﺎوي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ واﻟﺪه ﺳﯿﺪي ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺪوس اﻟﺸﻨﺎوي ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺸﻌﺮاﻧﯽ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﺷﯿﺦ‬‫اﻻﺳـﻼم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺰاﻫـﺪ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴﺎﻟﮏ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﺴﺎدة اﻻﻗﺪﻣﯿﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﻀﻞ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﮐﻤﻞ اﻟﺪﯾﻦ‬‫أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﺛﻢ اﻟﻘـﺎﻫﺮي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﻪ ﻗـﺎل ﻓﯽ ﺟـﺎﻣﻊ ﻓﺘـﺎوﯾﻪ اﻟﻤﺴـّﻤﯽ ﺑﺎﻟﺤـﺎوي ﻟﻠﻔﺘـﺎوي ﻓﯽ اﻟﻔﺘـﺎوي اﻟﺤﺪﯾﺜﯿـﮥ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ ﻟا ﻤﺴـﺌﻠﮥ‬‫اﻟﻤﺘﺮﺟﻤـﮥ ﺑﺎﺗﺤـﺎف اﻟﻔﺮﻗـﮥ ﺑﺮﻓﻊ اﻟﺨﺮﻗـﮥ ﻣﺎ ﻧﺼﻪ اﻟـﺦ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﺷـﯿﺦ اﻟﺸـﯿﻮخ واﻟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﺷـﺮﯾﻌﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺖ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺷـﯿﺦ آن ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﺳـﺒﻌﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ واﻟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎﺗﺼﺎل ﺳـﻨﺪ ﺧﻮد ﺑﺎﯾﺸﺎن ﺣﻤﺪ اﻟﻬﯽ ﺑﺠﺎ ﻣﯽآرد ﺑﻠﮑﻪ ﯾﮑﯽ از ان دو ﺷـﯿﺦ‬‫اﻻﺳـﻼﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﺳـﻨﺪ اﯾﻦ ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﺳـﺒﻌﻪ ﺑﺎﯾﺸـﺎن ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﮔﺮدد و واﻟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ و ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ او را ﺑﺎﻟﻘﺎب ﺟﻠﯿﻠﻪ ﻋﻈﯿﻤﻪ و اوﺻﺎف‬‫ﺟﻤﯿﻠﻪ ﻓﺨﯿﻤﻪ ﻣﯽﺳﺘﺎﯾﻨﺪ و ﮐﻤﺎل ﺟﻼﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ او را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪330 :‬‬‫ﺑﺮﻣﻼ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺑﻪ ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻓﺨﺮا زاﻫﺮا و ﺷـﺮﻓﺎ ﺑﺎﻫﺮا ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در رﺳﺎﻟﻪ اﻻرﺷﺎد اﻟﯽ ﻣﻬﻤﺎت اﻻﺳﻨﺎد و ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺼﻞ ﻗﺪ اﺗﺼﻞ‬‫ﺳﻨﺪي و اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ ﺑﺴـﺒﻌﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ اﻟﺠﻠﮥ اﻟﮑﺮام اﻻﺋّﻤﮥ اﻟﻘﺎدة اﻻﻋﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﺸـﻬﻮرﯾﻦ ﺑﺎﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻟﻤﺤﺘﺮﻣﯿﻦ اﻟﻤﺠﻤﻊ ﻋﻠﯽ ﻓﻀﻠﻬﻢ ﻣﻦ‬‫ﺑﯿﻦ اﻟﺨﺎﻓﻘﯿﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﻼء اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ و اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ اﻟﺠﻌﻔﺮي و اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﺮداﻧﯽ اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ و‬‫اﻟﺸﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﮑﺮدي اﻟﻤﺪﻧﯽ و اﻟﺸﯿﺦ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺠﯿﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ و اﻟﺸﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺘﺠﻠﯽ اﻟﻤﮑﯽ و اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳـﺎﻟﻢ اﻟﺒﺼـﺮي ﺛﻢ اﻟﻤﮑﯽ و ﻟﮑـﻞ واﺣـﺪ ﻣﻨﻬﻢ رﺳﺎﻟـﮥ ﺟﻤﻊ ﻫﻮ ﻓﯿﻬـﺎ او ﺟﻤﻊ ﻟﻪ ﻓﯿﻬـﺎ اﺳﺎﻧﯿـﺪه اﻟﻤﺘﻨﻮﻋـﮥ ﻓﯽ ﻋﻠﻮم ﺷﺘﯽ اﻣـﺎ اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ‬‫ﻓﺎﺟﺎزﻧﯽ ﻟﺠﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﻓﯽ ﻣﻨﺘﺨﺐ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ اﻟّﺬي ﺟﻤﻌﻪ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﯿﺴـﯽ ﻟﻪ ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺜﻘﮥ اﻻﻣﯿﻦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﮑﺮدي ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ‬‫ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ اﻟﺜﻠﺜـﮥ اﻟـﺬﯾﻦ ﺳـﺮدﻧﺎ اﺳـﻤﺎﺋﻬﻢ ﺑﻌـﺪ اﺑﯿﻪ ﮐّﻠﻬﻢ ﻋﻦ اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ و اّﻣﺎ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﯿﺴـﯽ ﻓﻨﺎوﻟﻨﯽ ﻣﻘﺎﻟﯿـﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ و‬‫اﺟـﺎزﻧﯽ ﻟﺠﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻋﻦ اﻻرﺑﻌـﮥ اﻟﻤـﺬﮐﻮرﯾﻦ ﻋﻨﻪ اّﻣﺎ اﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻓﺎﺟﺎزﻧﯽ ﻟﺠﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﻓﯽ ﺻـﻠﮥ اﻟﺨﻠﻒ ﺗﺎﻟﯿﻔﻪ ﺷـﯿﺨﻨﺎ ﺑا ﻮ ﻃﺎﻫﺮ‬‫ﻣﺸﺎﻓﻬـﮥ ﻋﻦ اﻟﻤﺼـﻨﻒ ﻣﮑﺎﺗﺒـﮥ ح و اﺟﺎزﻧﯽ ﻟﺠﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ وﻟﺪه ﻣﺤﻤﺪ وﻓﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ح و اﺟﺎزﻧﯽ ﻟﺠﻤﯿﻌﻪ اﻟﺴـﯿﺪ ﻋﻤﺮ اﺑﻦ ﺑﻨﺖ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳـﺎﻟﻢ ﻋﻦ ﺟـﺪه ﻋﻨﻪ و اﻣـﺎ اﻟﮑﺮدي ﻓـﺎﺧﺒﺮﻧﯽ ﺑﺠﻤﯿﻊ اﻻـﻣﻢ ﺗﺎﻟﯿﻔﻪ ﺳـﻤﺎﻋﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻘﺮاءﺗﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﯿﻪ اﻟﻤـﺬﮐﻮر و اﻣﺎ ﻟا ﻌﺠﯿﻤﯽ‬‫ﻓﺎﻟﻒ اﻟﺸـﯿﺦ ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺪﻫﺎن رﺳﺎﻟﮥ ﺑﺴـﯿﻄﮥ ﻓﯿﻬﺎ اﺳﺎﻧﯿﺪه و اﺟﺎزﻧﯽ ﻟﺠﻤﯿﻊ ﻣﺎ رواه اﻟﻌﺠﯿﻤﯽ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻋﻨﻪ و ﮐﺎن اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻗﺎري دروﺳﻪ‬‫و اﺧﺺ ﺗﻼﻣـﺬﺗﻪ و ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﺘﮥ ﺑﮑﻤﺎﻟﻬـﺎ ح ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﺗﺎج اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻘﻠﻌﯽ اﻟﺤﻨﻔﯽ ﻣﻔﺘﯽ ﻣﮑـﮥ اواﺋﻞ اﻟﺴـﺘﮥ و ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻦ ﻣﺴـﻨﺪ‬‫اﻟـﺪارﻣﯽ و ﻣﻮﻃـﺎ ﻣﺤﻤـﺪ و آﺛـﺎره و اﺟـﺎزﻧﯽ ﻟﺴﺎﺋﺮﻫـﺎ و ﻟﺠﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﺗﺼـﺢ ﻟﻪ رواﯾﺘﻪ ﻋﻦ اﻟﻌﺠﯿﻤﯽ اّﻣﺎ اﻟﻨﺨﻠﯽ ﻓﻠﻪ رﺳﺎﻟـﮥ ﺟﻤﻊ ﻓﯿﻬﺎ اﺳﺎﻧﯿـﺪه‬‫اﺟﺎزﻧﯽ ﻟﻬﺎ ﺑا ﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻋﻨﻪ ح ﻧﺎوﻟﻨﯿﻬﺎ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻨﺨﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻤـﺬﮐﻮر و اﺟﺎزﻧﯽ ﻟﻬﺎ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ و اّﻣﺎ اﻟﺒﺼـﺮي ﻓﺎﻟﻒ‬‫وﻟﺪه اﻟﺸﯿﺦ ﺳﺎﻟﻢ رﺳﺎﻟﮥ اﺟﺎزﻧﯽ ﻟﻬﺎ و ﻟﺠﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﺗﺼﺢ ﻟﻪ رواﯾﺘﻪ اﻟﺴﯿﺪ ﻋﻤﺮ ﻋﻦ ﺟﺪه اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺬﮐﻮر و ﺳﻤﻌﺖ ﻋﻨﻪ اواﺋﻞ اﻟﮑﺘﺐ‬‫ح اﺟـﺎزﻧﯽ اﺑﻮ ﻃـﺎﻫﺮ ﻋﻨﻪ و ﻗـﺪ ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ اﺑﻮ ﻃـﺎﻫﺮ ﻣﺴـﻨﺪ اﻻﻣﺎم اﺣﻤـﺪ ﺑﮑﻤﺎﻟﻪ ﻋﻨـﺪ ﻗﺒﺮ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﺷـﻤﺎﺋﻞ‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬي ﺑﮑﻤﺎﻟﻪ اﻻ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻤﺮ اﻟﻨﺴﺎء ﻓﺎﻧﻪ ﺳﻤﻌﻪ ﻣﻨﻪ ﻓﺼﻞ ﺳﻨﺪ ﻫﻮﻻء اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ اﻟﺴﺒﻌﮥ ﯾﻨﺘﻬﯽ اﻟﯽ اﻻﻣﺎﻣﯿﻦ اﻟﺤﺎﻓﻈﯿﻦ اﻟﻘﺪوﺗﯿﻦ اﻟﺸﻬﯿﺮﯾﻦ‬‫ﺑﺸـﯿﺦ اﻻﺳﻼم زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ و اﻟﺸﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ اﻣﺎ اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ ﻓﺮوي ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺴﺎﻟﻢ اﻟﺴﻨﻬﻮري ﻋﻦ اﻟﻨﺠﻢ اﻟﻐﯿﻄﯽ‬‫ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ و ﻣﻨﻬﻢ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺪاﺋﻢ اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ ﻋﻦ اﻟﺠﻤﺎل ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ زﮐﺮﯾﺎ ﻋﻦ واﻟﺪه اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪331 :‬‬‫و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻨﻮر ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺰﯾـﺎدي ﻋﻦ اﻟﺸـﻬﺎب اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺮﻣﻠﯽ ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺣﺠﺎزي اﻟﻮاﻋﻆ ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 271‬از ‪581‬‬‫اﻟﻐﯿﻄﯽ ﻋﻦ ﻟا ﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺒﺮﻫﺎن اﻟﻠﻘﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﻟﺸـﻤﺲ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺮﻣﻠﯽ واﻟﺪه ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ و ﻣﻨﻬﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺟﻤﯿﻞ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻘﺮاﻓﯽ ﻋﻦ اﻟﺠﻼل اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻟا ﻌﻠﻘﻤﯽ‬‫ﻋﻦ اﻟﺠﻼـل اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﻟﻠﺒـﺎﺑﻠﯽ ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﮐﺜﯿﺮون ﻏﯿﺮ ﻫﻮﻻء ﯾﻨﺘﻬﻮن اﻟﯽ ذﯾﻨﮏ اﻻﻣﺎﻣﯿﻦ و اّﻣﺎ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﯿﺴـﯽ ﻓﺮوي ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻮ‬‫اﻻرﺷﺎد ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻻﺟﻬﻮري ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻘﺮاﻓﯽ ﻋﻦ ﺟﻼل اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﻣﻨﻬﻢ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫اﻟﺸـﻬﯿﺮ اﻟﺨﻔـﺎﺟﯽ ﻋﻦ اﻟﺒﺮﻫـﺎن اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻌﻠﻘﻤﯽ ﻋﻦ اﻟﺠﻼل اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺒﺼـﺮي و ﻫﻮ ﻏﯿﺮ‬‫اﻻﺟﻬﻮري ﻋﻦ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺴـﻨﻬﻮري ﻋﻦ اﻟﻨﺠﻢ اﻟﻐﯿﻄﯽ ﻋﻦ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم زﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸـﯿﺦ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻤﺰاﺣﯽ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫ﺧﻠﯿﻞ اﻟﺴـﺒﮑﯽ ﻋﻦ اﻟﻨﺠﻢ اﻟﻐﯿﻄﯽ ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ و اّﻣﺎ اﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻓﺮوي ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻨﻬﻢ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم اﺑﻮ ﻋﺜﻤﺎن ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫اﻟﺠﺰاﺋﺮي ﻋﺮف ﺑﻘـﺪورة ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺜﻤـﺎن ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻤﻘﺒﺮي ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻫﺎرون و أﺑﯽ زﯾـﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻌﺎﺻـﻤﯽ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺴـﻔﯿﺎن ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ و ﻫﺬا اﺳـﻨﺎد ﻣﻐﺮﺑﯽ و ﻣﻨﻬﻢ ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﻤﻌﻤﺮ أﺑﯽ ﻣﻬﺪي اﻟﺴﺠﺴﺘﺎﻧﯽ ﻋﻦ‬‫اﻟﻤﻨﺠﻮر ﻋﻦ اﻟﻨﺠﻢ اﻟﻐﯿﻄﯽ ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾـﺎ و ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻮ اﻻرﺷﺎد ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻻﺟﻬﻮري و ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺨﻔﺎﺟﯽ‬‫ﮐﻼﻫﻤﺎ ﻋﻦ اﻟﺸـﻤﺲ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺮﻣﻠﯽ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ زﮐﺮﯾﺎ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺴﺮاج ﻋﻤﺮ اﻟﺠﺎﻣﯽ اﻟﺸﯿﺦ ﺑﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﻟﮑﺮﺧﯽ و اﻟﺸﻤﺲ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻌﻠﻘﻤﯽ ﺟﻤﯿﻌـﺎ ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾـﺎ و اﻟﺠﻼل اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و اّﻣﺎ اﻟﮑﺮدي ﻓﻌﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻘﺸﺎﺷـﯽ و روي ﺑﺎﻻﺟﺎزة اﻟﻌﺎّﻣـﮥ ﻋﻦ‬‫اﻟﺸـﻤﺲ اﻟﺮﻣﻠﯽ ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ و اﮐﺜﺮ اﺧـﺬه ﻗﺮاءة و ﺳـﻤﺎﻋﺎ و ﻣﺸﺎﻓﻬـﮥ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ اﻟﺸـﻨﺎوي روي ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻮه ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺪوس ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻤﮑﯽ و اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﺸـﻌﺮاوي ﮐﻼﻫﻤﺎ ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ و ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﮑﺮي ﻋﻦ واﻟـﺪه ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾـﺎ و ﻋﻦ اﻟﺸـﻤﺲ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺮﻣﻠﯽ ﻋﻦ واﻟـﺪه ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾـﺎ و ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ ﺑﻼ‬‫واﺳـﻄﮥ و ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﺣﺴﯿﻦ اﻟﺪﯾﺤﺒﯽ ﻋﻦ اﻟﺠﻼل اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ و روي اﻟﮑﺮدي اﯾﻀﺎ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﺳﻠﻄﺎن ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻼﻣﮥ اﺧﺬ ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ‬‫ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸـﯿﺦ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺰﯾﺎدي و ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﺧﻠﯿﻞ اﻟﺴـﺒﮑﯽ و ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺴـﻨﻬﻮري و ﻫﻮ ﻣﻦ اﻗﺮان اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ و اﻣﺎ اﻟﻌﺠﯿﻤﯽ ﻓﻠﻪ ﻣﺸﺎﯾﺦ‬‫ﮐـﺜﯿﺮون ﺳـﻤﺎﻫﻢ ﻟﯽ اﺑـﻮ ﻃـﺎﻫﺮ و ﻟﻨﮑﺘـﻒ ﻣﻨﻬﻢ ﻋﻠﯽ اﺷـﻬﺮﻫﻢ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻘﺸﺎﺷـﯽ ﻋﻦ اﻟﺸـﻨﺎوي ﻋﻦ واﻟـﺪه ﻋﻦ اﻟﺸـﻌﺮاوي ﻋﻦ زﮐﺮﯾـﺎ و ﻋﻦ‬‫اﻟﺸﻨﺎوي ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻻﻧﺠﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﺠﻼل اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ و اﻟﺸﯿﺦ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ و اﻻﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﻄﺒﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪332 :‬‬‫و اﻣـﺎ اﻟﺘﺨﻠﯽ ﻓﺮوي ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ و ﻋﯿﺴـﯽ و اﻟﮑﺮدي و ﻗـﺪ ذﮐﺮﻧﺎ اﺳﺎﻧﯿـﺪﻫﻢ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻤﻨﺼﻮر اﻟﻄﻮﺧﯽ اﻟﻤﺼـﺮي ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ‬‫ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻤﺰاﺣﯽ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻼن اﻟﻤﮑﯽ ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻫﻞ ﻣﮑﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و اﻣﺎ اﻟﺒﺼﺮي ﻓﻤﺸﺎﯾﺨﻪ ﻣﺸﺎﯾﺦ اﻟﻨﺨﻠﯽ و اﮐﺜﺮ‬‫اﻻﺧـﺬ ﻋﻦ ﻟا ﺒﺎﺑﻠﯽ و ﻋﯿﺴـﯽ و اﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن و اﻟﮑﺮدي و ﻗـﺪ ﺳـﺮدﻧﺎ اﺳﺎﻧﯿـﺪﻫﻢ و ﻧﯿﺰ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در رﺳﺎﻟﻪ اﻧﺘﺒﺎه ﻓﯽ ﺳـﻼﺳﻞ اوﻟﯿﺎء ﻟا ﱠﻠﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺳﻠﺴـﻠﻪ ﺻﻮﻓﯿﻪ ﻋﻠﻤﺎ اﯾﻦ ﻓﻘﯿﺮ ﺻـﺤﺒﺖ داﺷـﺘﻪ اﺳﺖ ﺑﺎ ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ و ازﯾﺸﺎن ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ اﺧﺬ ﮐﺮده و ﺧﺮﻗﻪ ﺻﻮﻓﯿﻪ ﭘﻮﺷـﯿﺪه و ﺟﺎﻧﺸﯿﻦ‬‫اﯾﺸﺎن ﺷﺪه و در رواﯾﺖ ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ و اﻟﺒﺎس ﺧﺮﻗﻪ ﺻﻮﻓﯿﻪ ﺟﺰاه اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﯽ و ﻋﻦ ﺳﺎﺋﺮ ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪ ﺑﻪ ﺧﯿﺮا و ﺷﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﺻﺤﺒﺖ داﺷﺘﻨﺪ و‬‫ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ اﺧﺬ ﮐﺮدﻧﺪ و ﺧﺮﻗﻪ ﭘﻮﺷـﯿﺪﻧﺪ از واﻟﺪ ﺧﻮد ﺷـﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ و ﺟﺎﻧﺸـﯿﻦ ﭘﺪر ﺧﻮد ﺑﻮدﻧﺪ و ﺷﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺻﺤﺒﺖ داﺷﺘﻨﺪ و ﺧﺮﻗﻪ‬‫ﭘﻮﺷـﯿﺪﻧﺪ و ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ اﺧﺬ ﮐﺮدﻧﺪ و ﺟﺎﻧﺸـﯿﻦ ﺷﺪﻧﺪ از ﺷـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﻗﺸﺎﺷـﯽ و وي ﺻـﺤﺒﺖ داﺷﺖ و ﺧﺮﻗﻪ ﭘﻮﺷـﯿﺪ و ﺟﺎﻧﺸﯿﻦ ﺷﺪ ﻋﻠﻢ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ اﺧﺬ ﮐﺮد از ﺷـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺷـﻨﺎوي و وي ﺻـﺤﺒﺖ داﺷﺖ و ﺟﺎﻧﺸـﯿﻦ ﺷﺪ و ﺧﺮﻗﻪ ﭘﻮﺷـﯿﺪ و ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ رواﯾﺖ ﮐﺮد از و ﻟا ﺪ ﺧﻮد‬‫ﺷﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺪوس و ﻫﻮ ﺻـﺤﺐ و اﺧﺬ و ﻟﺒﺲ ﻣﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﺸـﻌﺮاوي و ﻫﻮ ﺻﺤﺐ و اﺧﺬ و ﻟﺒﺲ ﻋﻦ ﺷﯿﺨﻪ ﺟﻼل‬‫اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﻫﻮ ﺻـﺤﺐ و اﺧﺬ و ﻟﺒﺲ ﻣﻦ ﺷﯿﺨﻪ ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻣﺎم اﻟﮑﺎﻣﻠّﯿﮥ اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در رﺳﺎﻟﻪ‬‫اﻧﺘﺒﺎه ﮔﻔﺘﻪ و اﯾﻦ ﻓﻘﯿﺮ را ارﺗﺒﺎط از ﺟﻬﺖ ﺧﺮﻗﻪ ﺑﺎ ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﮑﺮدي واﻗﻌﺴﺖ و ﻗﺪ ﻟﺒﺴـﻬﺎ ﻣﻦ اﺑﯿﻪ و ﻗﺪ ﻟﺒﺴﻬﺎ اﺑﻮه‬‫ﻣﻦ ﯾﺪ ﺷﯿﺨﻪ اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ اﻟﻘﺸﺎﺷﯽ و ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺨﺮﻗﮥ اﻟﻘﺎدرﯾﮥ ﻃﺮق ﻣﻨﻬﺎ اﻧّﻪ ﻟﺒﺴﻬﺎ ﻣﻦ ﯾﺪ ﺷﯿﺨﻪ اﻟﺸﯿﺦ اﺣﻤﺪ اﻟﺸﻨﺎوي ﺑﻠﺒﺎﺳﻪ ﻟﻬﺎ ﻣﻦ ﯾﺪ اﺑﯿﻪ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺪوس ﺑﻠﺒﺎﺳﻪ ﻟﻬﺎ ﻣﻦ ﯾﺪ اﺑﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺪوس ﺑﻠﺒﺎﺳﻪ ﻟﻬﺎ ﻣﻦ ﯾﺪ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﺸﻌﺮاوي ﺑﻠﺒﺎﺳﻪ ﻟﻬﺎ ﻣﻦ ﯾﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺟﻼل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 272‬از ‪581‬‬‫اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ روﺿـﮥ ﻣﺼـﺮ ﺑﻠﺒﺎﺳﻪ ﻟﻬﺎ ﻣﻦ ﯾﺪ اﻟﺸـﯿﺦ ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻣﺎم اﻟﮑﺎﻣﻠﯿﮥ ﺗﺠﺎه اﻟﮑﻌﺒﮥ اﻟﻤﺸـﺮﻓﮥ اﻟﺦ و‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ وﺣﯿـﺪ در رﺳﺎﻟﻪ اﺻﻮل ﺣـﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ آﺧﺮا ﺣﻀـﺮت واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ در ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻨﻮره و در ﻣﮑﻪ ﻣﻌﻈﻤﻪ از اﺟﻠﻪ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﺣﺮﻣﯿﻦ اﯾﻦ‬‫ﻋﻠﻢ ﺑﺎﺳﺘﯿﻌﺎب و اﺳـﺘﻘﺼﺎ ﻓﺮا ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ و ﺑﯿﺸﺘﺮ اﺳـﺘﻔﺎده اﯾﺸﺎن از ﺟﻨﺎب ﺣﻀـﺮت ﺷﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﺪﻧﯽ ﻗﺪس ﺳﺮه ﺑﻮد ﮐﻪ ﯾﮕﺎﻧﻪ ﻋﺼﺮ ﺧﻮد‬‫ﺑﻮدﻧـﺪ درﯾﻦ ﺑـﺎب رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ اﺳـﻼﻓﻪ و ﻣﺸـﺎﯾﺨﻪ و از ﺣﺴﻦ اﻧﻔﺎﻗـﺎت آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻗـﺪس ﺳـﺮه ﺳـﻨﺪ ﻣﺴـﻠﺴﻞ دارﻧﺪ‬‫ﺑﺼﻮﻓﯿﺎن و ﻋﺮﻓﺎ ﺗﺎ ﺷـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ اﻻﻧﺼﺎري و ﻫﻮ اﻧﻪ اﺧﺬ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ اﻟﺸﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﮑﺮدي و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ اﺣﻤﺪ اﻟﻘﺸﺎﺷﯽ و ﻫﻮ‬‫ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺸـﻨﺎوي و ﻫﻮ ﻋﻦ واﻟﺪه اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺪوس اﻟﺸـﻨﺎوي و اﯾﺾ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﮑﺮي و اﯾﻀﺎ ﻋﻦ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺮﻣﻠﯽ و اﯾﻀﺎ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻓﻬﺪ و ﻫﻮﻻء ﮐﻠﻬﻢ ﻣﻦ اﺟﻠﮥ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ ﺑﺎﻟّﻠﻪ و‬‫اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺪوس ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻤّﮑﯽ و ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﺸﻌﺮاوي و ﻫﻤﺎ ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪333 :‬‬‫ﻋﻦ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ اﻻﻧﺼﺎري و اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺒﮑﺮي ﻋﻦ واﻟﺪه اﻟﻌﺎرف ﺑﺎﻟّﻠﻪ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﮑﺮي و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ‬‫زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ و ﮐﺬﻟﮏ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺮﻣﻠﯽ ﻋﻦ واﻟﺪه و ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ و اﻣﺎ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻓﻬﺪ ﻓﻌﻦ ﻋﻤﻪ‬‫ﺟﺎر اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟـّﺴ ﯿﻮﻃﯽ و ﻧﯿﺰ ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻗﺪس ﺳﺮه از ﺷﯿﺦ ﺣﺴﻦ ﻋﺠﯿﻤﯽ اﺧﺬ و اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮدﻧﺪ و ﺷﯿﺦ‬‫ﺣﺴﻦ ﻋﺠﯿﻤﯽ ﺷﺎﮔﺮد ﺷـﯿﺦ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﻐﺮﺑﯽ ﺷﺎﮔﺮد ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﻼء اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ ﺷﺎﮔﺮد ﺷﯿﺦ ﺳﺎﻟﻢ ﺳﻨﻬﻮرﯾﺴﺖ و ﺳﺎﻟﻢ ﺳﻨﻬﻮري از ﺷﯿﺦ‬‫ﻧﺠﻢ اﻟـﺪﯾﻦ ﻏﻨﯿﻄﯽ ﻓﺮا ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻧﺠﻢ اﻟـﺪﯾﻦ ﻏﻨﯿﻄﯽ از ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم زﯾﻦ اﻟـﺪﯾﻦ زﮐﺮﯾـﺎ اﻧﺼﺎري اﺧـﺬ ﻧﻤﻮده و ﻧﯿﺰ ﺷـﯿﺦ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﻐﺮﺑﯽ‬‫ﺑﻮﺳﺎﺋﻂ ﺑﺴـﯿﺎر از ﺷـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ اﺧﺬ ﮐﺮده و ﻧﯿﺰ ﺣﻀـﺮت ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ از ﺷﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﻧﺨﻠﯽ ﮐﻪ اﻋﻠﻢ ﻋﺼﺮ ﺧﻮد در ﻣﮑﻪ‬‫ﺑﻮدﻧﺪ اﺧﺬ ﮐﺮدﻧﺪ و ﺷـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﻧﺨﻠﯽ از ﺷـﯿﺦ ﺳـﻠﻄﺎن ﻣﺰاﺣﯽ و اﯾﺸﺎن از ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﺧﻠﯿﻞ ﺳﺒﮑﯽ و اﯾﺸﺎن از ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻘﺪﺳﯽ و‬‫اﯾﺸﺎن از ﺷـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ و ﻧﯿﺰ ﺣﻀﺮت ﺷﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ از ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺼﺮي اﺧﺬ ﻧﻤﻮدﻧﺪ و اﯾﺸﺎن از اﻗﺮان ﺷﯿﺦ اﺣﻤﺪ‬‫ﻧﺨﻠﯽ ﺑﻮدﻧـﺪ و از ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﺷـﯿﺦ اﺣﻤـﺪ ﻧﺨﻠﯽ اﺧـﺬ ﮐﺮدﻧـﺪ و ﻧﯿﺰ ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ از ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻣﻐﺮﺑﯽ‬‫ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ ازﯾﻦ ﻋﺰﯾﺰان ﺑﺪو واﺳﻄﻪ ﯾﺎ ﺳﻪ واﺳﻄﻪ ﺑﻄﺮق ﮐﺜﯿﺮه و ﺷﺠﺮه ﻣﻠﺘﻔﻪ ﺑﺸﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ و ﺷﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ‬‫و ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﺨﺎوي و ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﺳﻨﺒﺎﻃﯽ و ﺳﯿﺪ ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﺰة اﻟﺤﺴﯿﻨﯽ ﻣﯽرﺳﻨﺪ و ﻫﺮ ﯾﮑﯽ ازﯾﻦ ﻣﺬﮐﻮرﯾﻦ ﻣﺴﺘﻨﺪ‬‫و ﺣﺎﻓﻆ وﻗﺖ ﺧﻮد ﺑﻮدﻧﺪ و ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﯾﻨﻬﺎ داﺋﺮ و ﺳﺎﺋﺮ و اﺳﺎﻧﯿﺪ اﯾﻨﻬﺎ در آﻓﺎق ﻣﺸﻬﻮر و ﻣﻌﺮوﻓﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻤﻬﻮدي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و اﺛﺒﺎت آن ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ‬‫ﻓﯽ ﻓﻀـﻞ اﻟﺸـﺮﻓﯿﻦ ﺷـﺮف اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺠﻠﯽ و اﻟﻨﺴﺐ اﻟﻌﻠﯽ ﮐﻪ دو ﻧﺴـﺨﻪ آن ﺣﯿﻦ ﺗﺤﺮﯾﺮ ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ ﻗﺎﺻـﺮ ﺣﺎﺿـﺮﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺪ اﺧﺮج اﺑﻦ‬‫اﻟﺴـﻤﺎن ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧّﻪ ﺳﻤﻊ ﻋﻤﺮ ﯾﻘﻮل ﻟﻌﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﻗﺪ ﺳﺌﻠﻪ ﻋﻦ ﺷﯽء ﻓﺎﺟﺎﺑﻪ ﻧﻔﺮج ﻋﻨﻪ ﻻ اﺑﻘﺎﻧﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﺪك ﯾﺎ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل اﻟﺰﯾﻦ اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﻓﯽ ﺷـﺮح اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻗﻀﺎﻧﺎ ﻋﻠّﯽ و ﮐﺎن ﯾﺘﻌﻮذ‬‫ﻣﻦ ﻣﻌﻀـﻠﮥ ﻟﯿﺲ ﻟﻬﺎ أﺑﻮ ﺣﺴﻦ اﻧﺘﻬﯽ و ﻫﺬا اﻟﺘﻌﻮذ رواه اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ و ﻏﯿﺮه و ﻟﻔﻈﻪ اﻋﻮذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻦ ﻣﻌﻀﻠﮥ ﻟﯿﺲ ﻟﻬﺎ اﺑﻮ ﺣﺴﻦ و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻟﻪ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري ﻗﺎل ﻗﺪﻣﻨﺎ ﻣﻊ ﻋﻤﺮ ﻣﮑﮥ و ﻣﻌﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﺬﮐﺮ ﻟﻪ ﻋﻠﯽ ﺷﯿﺌﺎ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ اﻋﻮذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ان اﻋﯿﺶ ﻓﯽ ﻗﻮم ﻟﺴﺖ‬‫ﻓﯿﻬﻢ اﺑـﺎ ﺣﺴﻦ ﻗـﺎﻟﻮا و اﻧﻤـﺎ ﻟﻢ ﯾﻮﻟّﻪ ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻦ اﻟﺒﻌﻮث ﻻـﻧﻪ ﮐـﺎن ﯾﻤﺴـﮑﻪ ﻋﻨـﺪه ﻻﺧـﺬ رأﯾﻪ و ﻣﺸﺎورﺗﻪ و اﺧﺮج اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻗﺎل ذﮐﺮ ﻟﻌﻄﺎء ﮐﺎن اﺣﺪ ﻣﻦ اﺻﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻓﻘﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻻ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻋﻠﻤﺘﻪ ﻗﻠﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪334 :‬‬‫و ﻫﺬا و اﺷﺒﺎﻫﻪ ﻣّﻤﺎ ﺟﺎء ﻓﯽ ﻓﻀﯿﻠﮥ ﻋﻠﯽ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب ﺷﺎﻫﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 273‬از ‪581‬‬‫ﻟﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻻﻣﺎم اﺣﺪ ﻓﯽ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻣﻦ ﻣﺴﺘﺪرﮐﻪ و ﻟا ﻄﺒﺮاﻧﯽ‬‫ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻤﮥ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﺑﻮ اﻟﺸﯿﺦ ﺑﻦ ﺣﯿﺎن ﻓﯽ اﻟﺴﻨﮥ ﻟﻪ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﮐﻠﻬﻢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﺑﻪ ﺑﺰﯾﺎدة ﻓﻤﻦ اﺗﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻋﻘﺐ ﻫـﺬا اﻧﻪ ﻣﻨﮑﺮ و ﮐـﺬا ﻗﺎل ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﺒﺨﺎري و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻘﺐ اﻻّول اﻧﻪ ﺻـﺤﯿﺢ اﻻﺳـﻨﺎد و آورده اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﻊ‬‫اﻟﺜـﺎﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت و ﻗـﺎل اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻌﻼـﺋﯽ اﻟﺼﻮاب اﻧﻪ ﺣﺴﻦ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﻃﺮﻗﻪ ﻻ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻻ ﺿـﻌﯿﻒ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ان ﯾﮑﻮن‬‫ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎ و ﮐـﺬا ﻗـﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ ﻓﺘﻮي ﻟﻪ و ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي از اﮐﺎﺑﺮ ﻓﻘﻬﺎي ﻓﺨﺎم و اﻋﺎﻇﻢ ﻧﺒﻬﺎي اﻋﻼم و اﺟﻠﻪ ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ واﻻ‬‫ﻣﻘـﺎم و اﻣﺎﺛـﻞ ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ رﺟـﺎﺣﺖ اﻧﻀـﻤﺎم ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺷـﻄﺮي از ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺟﺰﯾﻠﻪ و ﻣﺎﺛﺮ ﺟﻠﯿﻠﻪ او ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺿﻮء ﻻﻣﻊ ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﺳﺨﺎوي و ذﯾﻞ ان از ﺟﺎر اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ ﻣﮑﯽ و ﮐﺘﺎب اﻻﻋﻼم ﺑﺎﻋﻼم ﺑﯿﺖ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺮام ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫اﻟﻤﮑﯽ و ﻧﻮر ﺳـﺎﻓﺮ ﻣﺤﯿﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘـﺎدر اﻟﻌﯿـﺪروس اﻟﯿﻤﻨﯽ و ﻋﺠﺎﻟـﮥ اﻟﺮاﮐﺐ و ﺑﻠﻐـﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﻋﺒـﺪ اﻟﻐﻔﺎر ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻌﻠﻮي اﻟﻌﮑﯽ‬‫اﻟﻌـﺪﺛﺎﻧﯽ و ﺳـﺒﻞ اﻟﻬـﺪي و اﻟﺮﺷﺎد ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺸﺎﻣﯽ و وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﻤﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤﮑﯽ و ﺻـﺮاط ﺳﻮي‬‫ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﯿﺨﺎﻧﯽ اﻟﻘﺎدري و ﺟﺬب اﻟﻘﻠﻮب ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي و ﺑﻠﻐﮥ اﻟﻤﺴﯿﺮ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ اﻟﮑﺮدي اﻟﮑﻮراﻧﯽ‬‫و ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ ﺗﺎج اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺪﻫﺎن اﻟﻤﮑﯽ و ﺗﻨﻀـﯿﺪ اﻟﻌﻘﻮد اﻟﺴـﻨﯿﻪ رﺿـﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﯿﺪر اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اﻟﺸﺎﻣﯽ و اﺷﺎﻋﻪ و‬‫ﻧﻮاﻓﺾ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺳﻮل اﻟﺒﺮزﻧﺠﯽ و ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎء ﻣﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤـﺪﺧﺎن اﻟﺒﺪﺧﺸـﯽ اﻟﺤﺎرﺛﯽ و ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻘﺎدر اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ و ﺑﺪر ﻃﺎﻟﻊ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ و اﯾﻀﺎح ﻟﻄﺎﻓﮥ اﻟﻤﻘﺎل ﻓﺎﺿﻞ رﺷﯿﺪ و ازاﻟﮥ اﻟﻐﯿﻦ ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻣﺨﻔﯽ ﻧﺨﻮاﻫﺪ‬‫ﺑﻮد و ﻗﺪ اوردﻧﺎ ﺷﻄﺮا واﻓﺮا ﻣﻦ ﻋﺒﺎرات ﻫﻮﻻء اﻟﻘﻮم ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻐﺪﯾﺮ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮدود و ﺑﺮ ﻧﺒﺬي از ان در اﯾﻦ ﺟﺎ اﮐﺘﻔﺎ ﻣﯽرود‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ در ﺑﺪر ﻃﺎﻟﻊ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺴـﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺤﺴﻨﯽ اﻟﻤﻠﻘﺐ‬‫ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺴـﻤﻬﻮدي وﻟﺪ ﻓﯽ ﺻـﻔﺮ ﺳﻨﮥ ‪ 833‬ﺑﺴـﻤﻬﻮد و ﻧﺸـﺄ ﺑﻬـﺎ ﻓﺤﻔﻆ اﻟﻘﺮآن و اﻟﻤﻨﻬﺎج و ﻻزم واﻟـﺪه و ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ و ﻗـﺪم‬‫اﻟﻘﺎﻫﺮة و ﻗﺮأ ﻋﻠﯽ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺠﻮﺟﺮي و اﻟﻤﻨﺎوي و اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ و اﻟﺒﻠﻘﯿﻨﯽ و اﻟﻤﺤّﻠﯽ ﺛﻢ ﺣﺞ و ﺟﺎور و ﺳﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﺴﺨﺎوي و ﺗﺮدد ﻣﺎ‬‫ﺑﯿﻦ ﻣﮑﮥ و اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﻋﻤﻞ ﻟﻠﻤﺪﯾﻨﮥ ﺗﺎرﯾﺨﺎ و ﺻـﻨﻒ ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﻋﻠﯽ اﯾﻀﺎح اﻟﻨﻮوي ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﺳﮏ و ﻋﺎد اﻟﯽ اﻟﻘﺎﻫﺮة و ﻟﻘﯽ اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻓﺎﺣﺴﻦ‬‫إﻟﯿﻪ و ﺟﻌﻞ ﻟﻪ ﺟﺮاﯾﮥ و وﻗﻒ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﮐﺘﺒﺎ ﻻﺟﻠﻪ ﺛﻢ ﺳﺎﻓﺮ ﻟﺰﯾﺎرة واﻟﺪﺗﻪ و زار ﺑﯿﺖ اﻟﻤﻘﺪس و ﻋﺎد اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪335 :‬‬‫ﺛﻢ اﻟﯽ ﻣﮑﮥ و ﻓﺤﺞ و رﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﺻﺎر ﺷـﯿﺨﻬﺎ ﻏﯿﺮ ﻣﺪاﻓﻊ و ﻟﻪ ﻓﺘﺎوي ﻣﺠﻤﻮﻋﺎت و ﻣﺆﻟﻔﺎت ﻏﯿﺮ ﻣﺎ ذﮐﺮ و ﻣﻮﺗﻪ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ ﺳﻨﮥ ‪ 912‬و‬‫ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﮑﯽ در ﮐﺘﺎب اﻻﻋﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ و ﻣﻦ ﻋﺠﯿﺐ ﻣﺎ اﻃﻠﻌﺖ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب وﻓﺎء اﻟﻮﻓﺎء ﻓﯽ اﺧﺒﺎر دار اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ‬‫اﻟﺴـﯿﺪ ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﻤﻬﻮدي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﺎﻟﻢ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﯽ ﻋﺼـﺮه و ﻣﺤﺪﺛﻬﺎ و ﻣﻮرﺧﻬﺎ و ﻗﺪ اﺧﺬﻧﺎ ﻋﻤﻦ اﺧﺬ ﻋﻨﻪ ﻓﻨﺮوي ﻋﻨﻪ ﺑﻮاﺳـﻄﮥ‬‫ﻗﺎل ان ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﺑﺌﺮ ﺗﻌﺮف ﺑﺒﺌﺮ زﻣﺰم ﻟﻢ ﯾﺰل اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻗﺪﯾﻤﺎ و ﺣﺪﯾﺜﺎ ﯾﺘﺒﺮﮐﻮن ﺑﻬﺎ و ﯾﺸـﺮﺑﻮن ﻣﻦ ﻣﺎءﻫﺎ و ﯾﻨﻘﻞ ﻋﻨﻬﺎ ﻣﺎءﻫﺎ اﻟﯽ اﻵﻓﺎق‬‫ﮐﻤـﺎ ﯾﻨﻘﻞ ﻣﺎء زﻣﺰم و ﯾﺴـﻤﻮﻧﻬﺎ ﺑﺌﺮ زﻣﺰم ﻟﺒﺮﮐﺘﻬﺎ اﻧﺘﻬﯽ و ﻧﯿﺰ ﻗﻄﺐ اﻟـﺪﯾﻦ در ﮐﺘﺎب اﻻﻋﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﻣﻮرخ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و ﻋﺎﻟﻤﻬﺎ و ﻓﻘﯿﻬﻬﺎ‬‫ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺴـﯿﺪ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴﻤﻬﻮدي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﺪ ﺳﻮق ﻫﺬه اﻟﺤﮑﺎﯾﮥ ﺑﺎﺑﺴﻂ ﻣﻦ ﻫﺬا ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﺧﻼﺻﮥ اﻟﻮﻓﺎ ﺑﺎﺧﺒﺎر دار‬‫اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ ﺻﻠﻌﻢ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻋﺒﺮة ﺗﺎّﻣﮥ و ﻣﻮﻋﻈﮥ ﻋﺎﻣﮥ اﺑﺮزﻫﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻼﻧﺬار ﻓﺨﺺ ﺑﻬﺎ ﺣﻀﺮة اﻟﻨﺬﯾﺮ اﻻﻋﻈﻢ ﺻﻠﻌﻢ و ﻗﺪ ﺛﺒﺖ ان اﻋﻤﺎل‬‫اﻣﺘﻪ ﺗﻌﺮض ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﺳﺎءت اﻻﻋﻤﺎل اﻟﻤﻌﺮوﺿﮥ ﻧﺎﺳﺐ ذﻟﮏ اﻻﻧﺬار ﺑﺎﻇﻬﺎر اﻟﻨﺎر اﻟﻤﺠﺎزي ﺑﻬﺎ ﻓﯽ ﯾﻮم اﻟﻌﺮض ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻣﺎ ﻧُْﺮِﺳـ ُﻞ‬‫ﺑ ِﺎﻟ ْﺂﯾﺎِت ِإﻟﱠﺎ َﺗْﺨِﻮﯾﻔًﺎ‬‫و ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ ذﻟ َِﮏ ﯾَُﺨﱢﻮُف اﻟﱠﻠُﻪ ﺑ ِِﻪ ِﻋﺒﺎَدُه ﯾﺎ ِﻋﺒﺎِد َﻓﺎﱠﺗُﻘﻮِن‬‫و اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻔﺎر ﻋﮑﯽ در ﻋﺠﺎﻟﮥ اﻟﺮاﮐﺐ ﺗﻤﺎﻣﺎ در ﻏﺎﯾﺖ اﺗﻘﺎن و ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺤﺮﯾﺮ و ﺗﺪﻗﯿﻖ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و اﮐـﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤـﺎي اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑﺂن در ﮐﺘﺐ دﯾﻨﯿﻪ و ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺷـﺮﻋﯿﻪ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﻨﺎد ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﮐﺘﺎب ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 274‬از ‪581‬‬‫ﺑـﺎﻟﺨﺼﻮص ﻧﯿﺰ ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻣﻌﺮوف و ﻣﺸـﻬﻮر و ﻣﺴـﺘﻨﺪ و ﻣـﺎﺛﻮرﺳﺖ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀـﻞ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ ﻣﮑﯽ در وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ‬‫اﮐﺜﺮت اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺸﺄن و ﺟﻤﻌﺖ ﻣﻦ ﺟﻮاﻫﺮ ﻣﻨﺎﻗﺒﻬﻢ اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ ﻣﺎ ﯾﺠﻤﻞ ﺑﻪ ﺟﯿﺪ اﻟﺰﻣﺎن و ﻣﻦ اﺣﺴﻦ ﻣﺎ ﺟﻤﻌﺖ ﻓﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﺘﺎﻟﯿﻒ و‬‫اﻧﻔﻊ ﻣﺎ ﻧﻘﻠﺖ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺘﺼـﻨﯿﻒ ﮐﺘﺎب ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﺸـﺮﻓﯿﻦ ﻟﻌﻼﻣـﮥ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻟﺴـﯿﺪ اﻟﺴـﻤﻬﻮدي ﺗﻐﻤﺪه اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺮﺣﻤﺘﻪ و‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﮑﺮدي اﻟﮑﻮراﻧﯽ در ﺑﻠﻐـﮥ اﻟﻤﺴـﯿﺮ ﺑﻌـﺪ اﯾﺮاد ﺑﻌﺾ اﺣﺎدﯾﺚ و اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎن ﮔﻔﺘﻪ اورد ﻫﺬه اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻋﺎﻟﻢ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و‬‫ﻣﻔﺘﯿﻬﺎ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺴـﯿﺪ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺤﺴـﻨﯽ اﻟﺴـﻤﻬﻮدي ﺛﻢ اﻟﻤﺪﻧﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب‬‫ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ و ﻗﺪ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺑﺎﻟﮑﺘﺎب ﮐﻠﻪ ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﯾﺪه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺮاءة ﻟﻠﺒﻌﺾ و إﺟﺎزة ﻟﻠﮑﻞ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺼﺎﻟﺢ اﻟﻤﻘﺮي ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻮﺟﯿﻪ أﺑﯽ اﻟﻀـﺒﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺪﯾﺒﻊ اﻟﺸﯿﺒﺎﻧﯽ اﻟﺰﺑﯿﺪي ﺳﻠﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻦ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ ﻟا ﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺰﻫﺮي اﻟﯿﻤﻨﯽ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﺠﯿﺸـﯽ اﻟﯿﻤﻨﯽ اﻟﺸـﻌﺮي ﻋﻦ اﻟﺴّﯿﺪ اﻟﺸﺮﯾﻒ اﻟﻄﺎﻫﺮ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻻﻫﺪل‬‫اﻟﺤﺴﯿﻨﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪336 :‬‬‫ﻋﻦ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﻤﺤﺪث اﻟﻮﺟﯿﻪ أﺑﯽ اﻟـّﺼ ﯿﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺪﯾﺒﻊ اﻟﺰﺑﯿﺪي و ﻫﻮ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﯿﺴﯿﺮ اﻟﻮﺻﻮل اﻟﯽ ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل ﻋﻦ ﻟا ﺸﺮﯾﻒ‬‫أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻧـﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺠﻤـﺎل اﻟﺴـﻤﻬﻮدي ﻓـﺬﮐﺮه ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺳﻮل ﺑﺮزﻧﺠﯽ در ﻧﻮاﻓﺾ اﻟﺮواﻓﺾ ﮔﻔﺘﻪ و روي اﻟﺴـﯿﺪ‬‫اﻟﺠﻠﯿﻞ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺴﻤﻬﻮدي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ‬‫ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻋﻦ اﻻﻣﺎم أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺎل ﻗﺪﻣﺖ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﺎﺗﯿﺖ اﺑﺎ ﺟﻌﻔﺮ ع ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﺎﻗﺮ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ع ﻓﻘﺎل ﯾﺎ اﺧﺎ اﻫﻞ‬‫اﻟﻌﺮاق ﻻ ﺗﺠﻠﺲ إﻟﯿﻨﺎ ﻓﺎﻧﮑﻢ ﻗﺪ ﻧﻬﯿﺘﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﻠﻮس إﻟﯿﻨﺎ‬‫اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ ﺑﺮزﻧﺠﯽ در ﻧﻮاﻓﺾ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻻﻣﺎم اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟﺤﺴـﻨﯽ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﻤﻬﻮدي ﺛﻢ اﻟﻤﺪﻧﯽ ﻣﻮرخ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﺟﻮاﻫﺮ‬‫اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﺸﺮﻓﯿﻦ‬‫روي اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻋﻦ اﻻﻣﺎم أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺎل ﻗﺪﻣﺖ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﺎﺗﯿﺖ اﺑﺎ ﺟﻌﻔﺮ ع اﻟﺒﺎﻗﺮ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ اﺧﺎ اﻫﻞ اﻟﻌﺮاق ﻻ ﺗﺠﻠﺲ إﻟﯿﻨﺎ‬‫ﻓﺎﻧﮑﻢ ﻗﺪ ﻧﻬﯿﺘﻢ ﻋﻦ اﻟﺠﻠﻮس إﻟﯿﻨﺎ‬‫و رﺿـﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﯿﺪر اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اﻟﺸﺎﻣﯽ در ﺗﻨﻀـﯿﺪ اﻟﻌﻘﻮد اﻟﺴﻨﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ روي اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺴﯿﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﺴﻤﻬﻮدي ﻓﯽ‬‫ﮐﺘـﺎب اﻻﺷـﺮاف ﻋﻦ ﻋﻤﻪ اﻟﺴـﯿﺪ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﺴـﯿﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﻤﻬﻮدي ﻓﯽ ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ ﻗﺎل رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﺧﺒﺮﻧﯽ اﻻﻣﺎم اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻌﻼﻣﮥ‬‫اﻟﻤﺤﻘﻖ ﺷﯿﺦ اﻟﻤﺎﻟﮑﯿﮥ ﻓﯽ زﻣﻨﻪ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ اﻟﻘﺴﻄﻨﻄﯿﻨﯽ اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ ﻧﺰﯾﻞ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻟﺸﺮﯾﻔﯿﻦ ﻓﯽ ﻣﺠﺎورﺗﻪ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ‬‫ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ ان ﺑﻌﺾ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ ﻣﻤﻦ ﯾﺜﻖ ﺑﻪ اﺧﺒﺮه اّن ﺷﺨﺼﺎ ﻣﻦ اﻋﯿﺎن اﻟﻤﻐﺎرﺑﮥ ﻋﺰم ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻮﺟﻪ ﻣﻦ ﺑﻼده ﻟﻠﺤﺞ اﻟﺦ و‬‫ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺴـﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﺸـﺮﻓﯿﻦ ﺷـﺮف اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺠﻠﯽ و اﻟﻨﺴﺐ اﻟﻌﻠﯽ ﻟﻠﺴﯿﺪ‬‫ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻤﻬﻮدي اﻟﻤﺪﻧﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي ﻋﺸـﺮة و ﺗﺴـﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻫﻮ ﻣﺠﻠﺪ اوﻟﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ‬‫اﻟﺬي اﻋّﺰ اوﻟﯿﺎءه اﻟﺦ رﺗﺐ ﻋﻠﯽ ﻗﺴـﻤﯿﻦ اﻻول ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻓﯿﻪ ﺛﻠﺜﮥ اﺑﻮاب و اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻟّﻨﺒﻮّي و ﺷـﺮﻓﻬﻢ و‬‫ﻓﯿﻪ ﺧﻤﺴـﮥ ﻋﺸـﺮ ﺑﺎﺑـﺎ ذﮐﺮ اﻧﻪ ﻓﺮغ ﻣﻦ ﺗﺎﻟﯿﻔﻪ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺳـﻨﮥ ‪ 898‬ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋـﮥ و ﺑﺎﻻـﺗﺮ از ﻫﻤﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ ﺟﻮاﻫﺮ‬‫اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ را ﻣﺜﻞ دﯾﮕﺮ ﻣﺼـﻨﻔﺎت اﺋﻤﻪ ﺧﻮد داﻓﻊ ﻋﺎر ﻧﺎﺻﺒﯿﺖ از اﻫﻞ ﻧﺤﻠﻪ ﺧﻮد واﻧﻤﻮده ﺑﺘﺒﺠﺞ و اﺳـﺘﺒﺸﺎر ﺗﺎم اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺎن ﺑﺮ وﻻي ﺳﻨﯿﻪ‬‫ﺑﺎﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در اﯾﻀـﺎح ﻟﻄﺎﻓـﮥ اﻟﻤﻘﺎل ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﻋﺒﺎرت ﺷـﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﺣﺰﯾﻦ ﻣﺘﻀـﻤﻦ ذﮐﺮ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺳـﻨﯿﻪ در‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﺳﻮاي اﺷـﺨﺎص ﻣﺬﮐﻮرﯾﻦ ﻋﻠﻤﺎي دﯾﮕﺮ از ﻋﻈﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ رﺳﺎﺋﻞ ﻣﻨﻔﺮده در ﻓﻀﻞ‬‫اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻃﻬـﺎرت ﺗـﺎﻟﯿﻒ ﻧﻤﻮده ﻣﺜﻞ رﺳﺎﻟﻪ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﺴﺎدات از ﻣﻠﮏ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ دوﻟﺖآﺑﺎدي و ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫آل اﻟﻌﺒـﺎ و زﻣـﻞ اﻻـﺑﺮار ﺑﻤـﺎ ﺻـﺢ ﻣﻦ ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﻫـﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻻﻃﻬﺎر از ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤـﺪﺧﺎن ﺑﺪﺧﺸـﯽ و ﻣﻮدة اﻟﻘﺮﺑﯽ از ﺳـﯿﺪ ﻋﻠﯽ‬‫ﻫﻤﺪاﻧﯽ و اﺳﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 275‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪337 :‬‬‫از ﺟﺰري و ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ از ﺑﺰاز و ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻫﻠﺒﯿﺖ اﻟﻨﺒﯽ و ﺷﺮﻓﻬﻢ اﻟﻌﻠﯽ ﻟﻼﻣﺎم اﻟﺴﯿﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﺴﻤﻬﻮدي و رﺳﺎﻟﻪ اﻣﺎم‬‫ﻧﺴﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺷـﻬﺎدت او ﺷﺪه و ﻏﯿﺮ اﯾﻨﻬﺎ از ﻣﺼـﻨﻔﺎت و ﺳﻮاي اﯾﺸﺎن از ﻣﺼﻨﻔﯿﻦ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺟﻨﺎب ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﯾﻦ رﺳﺎﺋﻞ و ﮐﺘﺐ ﻫﻤﯿﻦ‬‫ﻗـﺪر رﺳﺎﺋـﻞ و ﮐﺘﺐ ﻣﺆﻟﻔﻪ در ﻓﻀﺎﺋـﻞ اﻫﻠﺒﯿﺖ اﻃﻬـﺎر از ﻃﺮﯾﻖ ﺧﻮد ﻧﺸﺎن ﺧﻮاﻫﻨـﺪ داد اﺣﻘﺮ اﻟﻌﺒﺎد ﺑـﺬﮐﺮ ﻣﺆﻟﻔﺎت دﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ درﯾﻦ ﺑﺎب ﺗﺎﻟﯿﻒ ﮐﺮد* ﺳـﺮﻣﺎﯾﻪ ﺳـﻌﺎدت اﻧـﺪوﺧﺘﻪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﭘﺮداﺧﺖ اﻧﺘﻬﯽ و از ﺧﻮد ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﻧﯿﺰ ﮐﻤﺎل ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ‬‫اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب ﻣﺴـﺘﻔﺎد ﻣﯽﺷﻮد ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻓﯽ ﺻـﺪره اّﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗـﺪ اﺧﺘﺺ ﻋﺒﺎده اﻫﻞ ﻋﻠﻢ اﻟﻨﺒّﯽ و اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻟّﻨﺒﻮّي ﺑﺨّﺼﯿﺼـﺎ‬‫اﻟﺸـﺮف اﻟﻌﻠﯽ و ﺣﺒﺎﻫﻢ رﻓﯿﻊ اﻟـﺪرﺟﺎت و ﺟﻌﻞ ﻣﺤﺒﺘﻬﻢ و ﻣﻮدﺗﻬﻢ ﻣﻦ اﻫّﻢ اﻟﻘﺮﺑﺎت و اﻋﻠﯽ اﻟﻤﺜﻮﺑﺎت و اﻻﻧﺘﺼﺎب ﻟﻌـﺪاوﺗﻬﻢ و ﻟا ﺘﺼـﺪي‬‫ﻻذﯾـﺎﺗﻬﻢ ﻣﻦ اﻋﻈﻢ اﻟﻤﻮﺑﻘـﺎت و ﻗـﺪ ﮐﺜﺮ اﻻذي و اﻟﻤﻌﺎداة ﻟﻬﻢ ﻣﻦ ﺑﻌﺾ اﺷـﻘﯿﺎء زﻣﺎﻧﻨﺎ و ﺳـﮑﺎن دﯾﺎرﻧﺎ ﻻﺻﺎﻟﺘﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﺠﻬﺎﻟـﮥ و ﻣﺎ ﺟﺒﻠﻮا‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺴﻔﺎﻟﮥ و اﻟﻨﺬاﻟﮥ و ﻟﻤﺎ اﻗﺘﻀﺘﻪ ﺣﮑﻤﺘﻪ اﻟّﺘﺎﻣﮥ ﻣﻦ ﺣﺒﻬﻢ اﻟﻠﺌﺎم و ﺑﻐﻀﻬﻢ اﻟﮑﺮام ﻓﯿﺒﺬﻟﻮن ﻏﺎﯾﮥ ﺟﻬﺪﻫﻢ ﻓﯽ اﺧﻤﺎل ذﮐﺮﻫﻢ و اﺳﻘﺎط‬‫ﮐﻠﻤﺘﻬﻢ و ﻧﻬﯿﻬﻢ و اﻣﺮﻫﻢ و ﻫﻢ ﺑﺬﻟﮏ اﺑﺪا ﺳﺎﻋﻮن ﯾُْﻄِﻔُﺆا ﻧُﻮَر اﻟﱠﻠِﻪ ﺑ َِﺄﻓْﻮاِﻫِﻬْﻢ*‬‫و ﯾﺎﺑﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺎ ان ﯾﺘﻢ ﻧﻮره و ﻟﻮ ﮐﺮه اﻟﻤﺸـﺮﮐﻮن ﺷـﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻻﻣﺎم اﺑﺎ زرﻋﮥ اﻟﻮﻟﯽ ﺑﻦ اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﺣﯿﺚ ﯾﻘﻮل ﻣﻦ اﺑﯿﺎت ﻓﯿﻤﺎ اﻧﺒﺎﻧﯽ‬‫ﺑﻪ ﺷﯿﺨﻨﺎ ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم ﻓﻘﯿﻪ اﻟﻌﺼﺮ اﻟﺸﺮف اﻟﻤﻨﺎوي ﺗﻐﻤﺪﻫﻤﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺮﺣﻤﺘﻪ ﺷﻌﺮ‬‫ﻫﺬا زﻣﺎن ﻓﯿﻪ ﺗﺮﻓﻊ اﻟﺤﮑﻢ و ذاك ﻣﻦ اﻋﻈﻢ ﺧﻄﺐ ﻗﺪ اﻟﻢ‬‫ﻣﺮادﻫﻢ ان ﯾﻄﻔﺌﻮا ﻧﻮر اﻟﻬﺪي ﻻ ﺑﻠﻐﻮا و ﻻ ﺳﻘﻮا ﻣﺎء اﻟﺪﯾﻢ‬‫ﻓﺎﺳـﺘﺨﺮت اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﺗﺎﻟﯿﻒ رﺳﺎﻟـﮥ ﮐﺎﻓﻠﮥ ﺑﻌﻈﯿﻢ ﺣﻖ ﻫﺬﯾﻦ اﻟﺸـﺮﻓﯿﻦ و آداﺑﻬﻤﺎ ﻣﻦ اﻟﻄﺮﻓﯿﻦ اﻧﻈﻢ ﺟﻮاﻫﺮﻫﺎ ﻓﯽ ﻋﻘﺪﯾﻦ و اﻗﺴـﻤﻬﺎ اﻟﯽ‬‫ﻗﺴـﻤﯿﻦ اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﻓﻬﺮس اﻟﮑﺘﺎب و ﺳـﻤﯿﺘﻬﺎ ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﺸـﺮﻓﯿﻦ ﺷـﺮف اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺠﻠﯽ و اﻟﻨﺴﺐ اﻟﻌﻠّﯽ و ﻗـﺪﻣﺖ‬‫اﻻّول ﻻن اﻟﻌﻠﻢ ﻫﻮ اﻻﻣﺎم و ﺧﺘﻤﺖ ﺑﺎﻟﺜﺎﻧﯽ ﻟﺤﯿﺎزة ﺷﺮف اﻟﺨﺘﺎم و اﻟﻤﺮﺟﻮ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ان ﯾﻨﻔﻊ ﺑﺬﻟﮏ و ﯾﻨﻘﺬ ﺑﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﻬﺎﻟﮏ و ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﻻ‬‫ﺳﻮاه اﻋﺘﺼﻢ و اﺳﺄﻟﻪ اﻟﻌﺼﻤﮥ ﻣّﻤﺎ ﯾﺼﻢ ﻓﻬﻮ ﺣﺴﺒﯽ و ﻧﻌﻢ اﻟﻮﮐﯿﻞ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﻟّﺴﻤﻬﻮدي اﻟﻤﻮﺻﻮف ﻋﻠﯽ اﻟﺴﻨﺘﻬﻢ ﺑﻌﻼﻣﮥ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و ﻋﺎﻟﻢ‬‫اﻟﻤـﺪﯾﻨﻪ* اﻟﻤﺤﺮز ﻋﻨـﺪﻫﻢ ﻟﻠﻤﻔﺎﺧﺮ اﻟﻔﺎﺧﺮة اﻟﺜﻤﯿﻨﻪ* ﻗـﺪ روي ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ* اﻟّـﺬي ﻫﻮ ﻣﻦ اﺟﻞ اﻟﺤﺠـﺞ اﻟﻤﺒﯿﻨـﮥ* و اﺛﺒﺘﻪ ﻣﻦ اﻓﺎدات‬‫اﻋﻼـﻣﻪ اﻟﺮزﯾﻨﻪ* و اﺑﺮﻣﻪ ﺑـﺎﻗﻮال ارﮐﺎﻧﻪ اﻟﻤﺘﯿﻨﻪ* ﻓﺴـﻤﻞ اﻋﯿﻦ اﻟﺠﺎﺣـﺪﯾﻦ اﻟﺴـﺨﯿﻨﻪ* و اﺑﻄﻞ ﻣﻤﻮﻫﺎت اﻟﻤﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ اﻟﻤﻬﯿﻨﻪ* ﻓﻼ ﯾﺤﯿـﺪ ﻋﻦ‬‫اذﻋﺎن اﻟﺨﺒﺮ اﻻ ﻣﻦ ﻧﻔﺴﻪ ﺑﺎﻟﻌﺪوان ﻗﺮﯾﻨﻪ* و ﻻ ﯾﻨﮑﻞ ﻋﻦ اﻻﯾﻘﺎن اﻻ ﻣﻦ ذﻣﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪338 :‬‬‫ﺑﺎﻟﺨﻄﺎﯾﺎ رﻫﯿﻨﻪ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﯾﮑﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻓﻀـﻞ ﻟا ﱠﻠﻪ ﺑﻦ روزﺑﻬـﺎن ﺑﻦ ﻓﻀـﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﻧﺼﺎري اﻟﺨﻨﺠﯽ اﻟﺸـﯿﺮازي ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺗﻌﺼﺐ و ﺗﺼـﻠﺐ‬‫اﻋﺘﺮاف ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺼـﺤﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﻤﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺑﺠﻮاب ﻗﻮل ﻋﻼﻣﻪ ﺣﻠﯽ ﻃﺎب ﺛﺮاه در ﻧﻬـﺞ اﻟﺤﻖ ﮐﻪ اﻟﻔﺎظ آن اﯾﻦ ﺳـﺖ‬‫اﻟﻤﻄﻠﺐ اﻟﺜـﺎﻧﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻨـﺎس ﮐﻠﻬﻢ ﺑﻼـ ﺧﻼـف ﻋﯿـﺎل ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎرف اﻟﺤﻘﯿﻘﯿـﮥ و اﻟﻌﻠﻮم اﻟﯿﻘﯿﻨﯿـﮥ و اﻻﺣﮑﺎم اﻟﺸـﺮﻋﯿﮥ و‬‫اﻟﻘﻀﺎﯾﺎ اﻟﻨﻘﻠﯿﮥ ﻻﻧﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮐﺎن ﻓﯽ ﻏﺎﯾﮥ اﻟﺬﮐﺎء و اﻟﺤﺮص ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻌﻠﻢ و ﻣﻼزﻣﺘﻪ ﻟﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻫﻮ اﺷﻔﻖ‬‫اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯿﻪ ﻻ ﯾﻨﻔﮏ ﻋﻨﻪ ﻟﯿﻼ و ﻻ ﻧﻬﺎرا ﻓﯿﮑﻮن ﺑﺎﻟﻀﺮورة اﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻏﯿﺮه و‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ ﺣﻘﻪ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠّﯽ‬‫و اﻟﻘﻀﺎء ﯾﺴﺘﻠﺰم اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺪﯾﻦ و‬‫روي اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺻﺤﯿﺤﮥ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 276‬از ‪581‬‬‫در ﮐﺘـﺎب اﻟﺒﺎﻃﻞ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺎ ذﮐﺮه ﻣﻦ ﻋﻠﻢ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﻼ ﺷﮏ ﻓﯽ اﻧﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء اﻻﻣـﮥ و اﻟﻨﺎس ﻣﺤﺘﺎﺟﻮن إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻪ و ﮐﯿﻒ ﻻ و ﻫﻮ‬‫وﺻﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ اﺑﻼغ اﻟﻌﻠﻢ و وداﺋﻊ ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻟﻤﻌﺎرف ﻓﻼ ﻧﺰاع ﻻﺣﺪ ﻓﯿﻪ و اﻣﺎ ﻣﺎ ذﮐﺮه ﻣﻦ ﺻﺤﯿﺢ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﺼﺤﯿﺢ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و دوم‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻓﻀﻞ ﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در ﺣﻖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴـﻼم ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ داﻧﺴـﺘﻪ ﺑﺎﺛﺒﺎت دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ وﻓﻮر ﻋﻠﻢ آﻧﺠﻨﺎب در ﺗﺸـﯿﯿﺪ و ﺗﺎﯾﯿـﺪ و ﺗﺴﺪﯾﺪ و ﺗﻮﻃﯿﺪ آن اﻓﺰوده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺠﻮاب‬‫ﮐﻼم ﻋﻼﻣﻪ ﺣّﻠﯽ ﻃﺎب ﺛﺮاه در ﻧﻬﺞ اﻟﺤﻖ ﮐﻪ اﻟﻔﺎظ آن اﯾﻦ ﺳﺖ اﻟﺘﺎﺳﻊ ﻋﺸﺮ‬‫ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﺴـﻠﻢ ﻗﺎل ﻟﻢ ﯾﮑﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ اﺻﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﺳﻠﻮﻧﯽ اﻟّﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻃﺎﻟﺐ‬‫و ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫در ﮐﺘﺎب اﻟﺒﺎﻃﻞ ﺧﻮﯾﺶ ﮔﻔﺘﻪ ﻫﺬا ﯾﺪل ﻋﻠﯽ وﻓﻮر ﻋﻠﻤﻪ و اﺳـﺘﺤﻀﺎره اﺟﻮﺑﮥ اﻟﻮﻗﺎﺋﻊ و اﻃﻼﻋﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻮم و اﻟﻤﻌﺎرف و ﮐﻞ ﻫﺬه اﻻﻣﻮر‬‫ﻣﺴـﻠﻤﮥ و ﻻ دﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺺ ﺣﯿﺚ اﻧﻪ ﻻ ﯾﺠﺐ ان ﯾﮑﻮن اﻻﻋﻠﻢ ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺑﻞ اﻻﺣﻔﻆ ﻟﻠﺤﻮزة و اﻻﺻـﻠﺢ ﻟﻼﻣﮥ و ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺻـﻠﺢ‬‫ﻟﻼﻣـﮥ ﻟﻤﺎ اﺧﺘﺎره ﮐﻤﺎ ﻣّﺮ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن از اﻣﺎﺛﻞ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﻋﻈﺎم و اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺘﮑﻠﻤﯿﻦ ﻓﺨﺎم اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺳﺎﺑﻘﺎ در‬‫ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺳﺨﺎوي در ﺿﻮء ﻻﻣﻊ ﻻﻫﻞ اﻟﻘﺮن اﻟﺘﺎﺳﻊ ﻣﺤﺎﻣﺪ ﺟﻠﯿﻠﻪ و ﻣﻔﺎﺧﺮ اﺛﯿﻠﻪ او ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ذﮐﺮ‬‫ﻓﺮﻣﻮده و ﺗﻠﻤﯿﺬ وﺣﯿﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻓﺮﯾﺪ اﻋﻨﯽ ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ در ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﺧﻮد او را ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﺗﺒﺠﯿﻞ ﯾﺎد ﻧﻤﻮده و در ﺻﺪد ﺣﻤﺎﯾﺖ و‬‫وﻗـﺎﯾﺖ و ﺣﺮاﺳﺖ ﺣﺮﯾﻢ او از ﻓﻀـﯿﺤﺖ ﺗﺤﺮﯾﻒ و ﺗﺼـﺤﯿﻒ ﮐﻼـم اﻟﻬﯽ ﺑﺮﺧﺎﺳـﺘﻪ و اﻓﺎدات و اﻗﻮل او را ﺑﺘﻤﺴﮏ و ﺗﺸـﺒﺚ و اﻋﺘﻤﺎد و‬‫اﺳﺘﻨﺎد ﻣﻠﺠﺄ و ﻣﻌﺎذ ﺧﻮد ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم ﻧﯿﺰ ﺑﺘﻔﺨﯿﻢ ﺷﺎن او ﻋﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪339 :‬‬‫ﺗﺒﺤـﺞ و ﻧﺸﺎط و ﺗﻔﺎﺧﺮ و اﻧﺒﺴﺎط ﺑﺮداﺷـﺘﻪ ﺑﺎ وﺟﻮد ذﻫﻮل و ﻏﻔﻮل ﺻـﺮﯾﺢ در ﺣﻖ آن ﻋﻤـﺪة اﻟﻤﺮاﺟﯿـﺢ ﺑـﺬﮐﺮ ﺗﺠﺎﺳـﺮ او ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ﺟﻨﺎب‬‫ﻋﻼﻣﻪ اﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻘﺎﻣﻪ ﻓﯽ دار اﻟﮑﺮاﻣﻪ ﺧﻮﯾﺶ را ﺧﻮﺷﻮﻗﺖ و ﻣﺴـﺮور اﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ ﻓﻬﺬا اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﮐﺒﯿﺮ اﺻـﺤﺎب اﻟﺤﯿﻒ و اﻟﺸـﻨﺌﺎن* ﻗﺪ‬‫اﻧﻘﺎد ﻟﻬـﺬا اﻟﺨﺒﺮ و دان* و ﺑﺎدر إﻟﯿﻪ ﺑﺎﻟﺘﺼﺪﯾﻖ و اﻻذﻋﺎن* و ﻟﻢ ﯾﺮ ﻓﯿﻪ ﻣﺠﺎﻻ ﻟﻠﻄﻌﻦ و اﻻﯾﻬﺎن* و ﻣﺴﺎﻏﺎ ﻟﻠﺘﻀـﻌﯿﻒ و اﻻدﻫﺎن* و ﺻﺪق‬‫ﮐﻮﻧﻪ ﻣﺮوﯾﺎ ﻓﯽ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺘﺮﻣﺬي واﺣﺪ اﻷﻋﯿﺎن* ﻓﺎﻟﻌﺠﺐ ﻣﻦ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﺠﺎري ﻓﯽ ﺳﻨﻦ اﻟﻌﺪوان* ﮐﯿﻒ ﺳﻬﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻠﺪد و ﻫﺎن* ﻓﺘﻔﻮه‬‫ﺑـﺎﻟﻄﻌﻦ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻮﺛﯿﻖ اﻟﺒﻨﯿـﺎن* ﺑـﺎﻟﻤﻨﯿﻊ اﻻرﮐـﺎن* و ﺧﺎﻟﻒ اﻋﻼﻣﻪ اﻟﺨﺎﺑﺮﯾﻦ ﺑﻬـﺬا اﻟﺸﺄن* اﻟﻤﺴـﺘﺒﺪﯾﻦ ﺑـﺬﻟﮏ اﻟﺮﻫﺎن* ﻓﻮﻗﻊ ﻓﯽ‬‫ﻣﺴﺎﻗﻂ اﻟﻘﻤﺎءة و اﻻﻣﺘﻬﺎن و ﺳـﻘﻂ ﻓﯽ ﻣﻬﺎﺑﻂ اﻟﺬل و اﻟﻬﻮان* و اﺻـﺒﺢ ﻟﺰﯾﻐﻪ و ﻋﻨﺎده ﺷﺮ ﻣﻠﻮم و ﻣﻬﺎن* و اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺴﯿﺒﻪ َﻓِﺈَذا اﻧ َْﺸﱠﻘِﺖ اﻟﱠﺴﻤﺎُء‬‫َﻓﮑﺎَﻧْﺖ َوْرَدًة َﮐﺎﻟﱢﺪﻫﺎِن‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻓﻬﺪ اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را در اﺷـﻌﺎر آﺑﺪار ﺧﻮد ﻧﻈﻢ ﻓﺮﻣﻮده زﻧﮓ‬‫ارﺗﯿـﺎب و اﻣﺘﺮا از ﺧﻮاﻃﺮ اﻫـﻞ اﻋﺘﺒـﺎر و اﺳـﺘﺒﺼﺎر زدوده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻏﺎﯾـﮥ اﻟﻤﺮام ﺑﺎﺧﺒﺎر ﺳـﻠﻄﻨﮥ اﻟﺒﻠـﺪ اﻟﺤﺮام ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن‬‫ﻣﮑﺘﻮب زﻣﺎن ﻣﺼـﻨﻒ ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ ﻓﻘﯿﺮ ﺣﺎﺿـﺮﺳﺖ ﺑـﺬﮐﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻔﺮق اﻟﮑﺘﺎﺋﺐ و ﻣﻔﺮج اﻟﻨﻮاﺋﺐ ﻏﻀـﻨﻔﺮ‬‫اﻟﻬﯿﺠﺎء ﺑﻼ ﻣﺮﯾﻪ و ﻫﺰﺑﺮ اﻟﻤﻌﺎﻣﻊ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻣﺎ ﻓﺮﯾﻪ ﻣﻌﺪن اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ و ﻃﯿﺐ اﻟﺸـﻤﺎﺋﻞ ذي اﻟﻌﺪل اﻟﻌﻤﯿﻢ و اﻟﻔﻀﻞ اﻟﺠﺴﯿﻢ اﻟﻤﺠﻤﻊ ﻋﻠﯽ ﮐﻤﺎل‬‫ﺳﯿﺎدﺗﻪ اﻟﻤﺘﻔﻖ ﻋﻠﯽ ﺷـﺪة إﺑﺎﺋﻪ و ﻓﺮط ﺷـﺠﺎﻋﺘﻪ ذي اﻟﺴـﺒﻖ و اﻻﺧﻮة و اﻟﻤﻨﻌـﮥ و اﻟﻔﺘﻮة زوج اﻟﺒﺘﻮل و اﺑﻦ ﻋﻢ اﻟﺮﺳﻮل ﻟﯿﺚ ﺑﻨﯽ ﻏﺎﻟﺐ ذي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 277‬از ‪581‬‬‫اﻟﻔﻀﺎﺋـﻞ و ﻟا ﻤﻨـﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻟّـﺬي ﻓﻀـﻠﻪ ﺑﯿﻦ اﻻﻧـﺎم ﺟﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ رﺑّﻪ اﻟﺮﺣﻤـﮥ و اﻟﺮﺿﻮان ﻣـﺎ اﺧﺘﻠﻒ اﻟﻤﻠﻮان ﻟﯿﺚ اﻟﺤﺮوب‬‫اﻟﻤﺪره اﻟﻀـﺮﻏﺎم ﻣﻦ* ﺑﺤﺴﺎﻣﻪ ﺟﺎﻧﺐ اﻟﺪﯾﺎﺟﯽ و اﻟﻈﻠﻢ ﺻـﻬﺮ اﻟﺮﺳﻮل اﺧﻮه ﺑﺎب ﻋﻠﻮﻣﻪ* اﻗﻀـﯽ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ذو اﻟﺸﻤﺎﺋﻞ و اﻟﺸﯿﻢ* اﻟﺰﻫﺪ و‬‫اﻟﻮرع اﻟﺸﺪﯾـﺪ ﺷـﻌﺎره* و دﺛـﺎره اﻟﻌـﺪل اﻟﻌﻤﯿﻢ ﻣﻊ اﻟﮑﺮم* ﻓﯽ ﺟﻮده ﻣـﺎ اﻟﺒﺤﺮ ﻣـﺎ اﻟﺘﯿـﺎر ﻣـﺎ* ﮐـﻞ اﻟﺴـﯿﻮل و ﻣـﺎ اﻟﻐﻮادي و اﻟـﺪﯾﻢ* و ﻟﻪ‬‫اﻟﺸﺠﺎﻋﮥ و اﻟﺸﻬﺎﻣﮥ و اﻟﺤﯿﺎء* و ﮐﺬا اﻟﻔﺼﺎﺣﮥ و اﻟﺒﻼﻏﮥ و اﻟﺤﮑﻢ* ﻣﺎ ﻋﻨﺘﺮ ﻣﺎ ﻏﯿﺮه ﻓﯽ اﻟﺒﺎس ﻣﺎ* اﺳﺪ اﻟﺸﺮي ﻣﻌﻪ إذا اﻟﺤﺮب اﺻﻄﻠﻢ* ﻣﺎ‬‫ﻧﺠﻞ ﺳﺎﻋـﺪة اﻟﺒﻠﯿﻎ ﻟـﺪﯾﻪ ﻣﺎ* ﺳـﺤﺒﺎن ان ﻧﺜﺮ اﻟﮑﻼم و ان ﻧﻈﻢ* ﺣﺎز اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﮐﻠّﻬﺎ ﺳـﺒﺤﺎن ﻣﻦ* ﻣﻦ ﻓﻀـﻠﻪ اﻋﻄﺎه ذاك ﻣﻦ اﻟﻘﺪم* ﻧﺼـﺮ‬‫اﻟﺮﺳﻮل و ﮐﻢ ﻓﺪاه ﻓﯿﺎ ﻟﻪ* ﻣﻦ ﻧﺠﻞ ﻋّﻢ ﻓﻀﻠﻪ ﻟﻠﺨﻠﻖ ﻋّﻢ* ﮐﻞ اﻗﺮ ﺑﻔﻀﻠﻪ ﺣﻘﺎ و ذا* اﻣﺮ ﺟﻠّﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪340 :‬‬‫ﻓﯽ ﻋﻠّﯽ ﻣﺎ اﻧﺒﻬﻢ* ﻓﻌﻠﯿﻪ ﻣﻨﯽ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺗﺤّﯿﮥ* و ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﮐﻠﻬﻢ اﻫﻞ اﻟﺬﻣﻢ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ از اﻓﺎﺧﻢ‬‫ﻣﺤﺮزﯾﻦ ﻣﻔـﺎﺧﺮ و ﻣـﺎﺛﺮ و اﻋﺎﻇﻢ وارﺛﯿﻦ ﻓﻀﻞ و ﺟﻼﻟﺖ ﮐﺎﺑﺮا ﻋﻦ ﮐﺎﺑﺮ ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﺨﺎوي در ﺿﻮء ﻻﻣﻊ ﻻﻫﻞ‬‫اﻟﻘﺮن اﻟﺘـﺎﺳﻊ ﮐﻪ ﺑﻌﻨـﺎﯾﺖ اﻟﻬﯽ ﻧﺴـﺨﻪ ﻧـﺎدره آن ﮐﻪ ﺑﺨـﻂ ﻫﻤﯿﻦ ﻋﻼـﻣﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻣﮑﺘﻮب و ﺑﺎﺟـﺎزه ﻣﺼـﻨﻒ آن ﺑﺨـﻂ ﺧﻮدش ﻣﺰﯾﻦ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و اﯾﻨـﮏ ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ ﺣﻘﯿﺮ ﺣﺎﺿـﺮﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺮ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺨﯿﺮ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻐﺮ اﺑﻮ ﻓﺎرس و اﺑﻮ‬‫اﻟﺨﯿﺮ اﺑﻦ ﺻﺎﺣﺒﻨﺎ اﻟﻨﺠﻢ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﯾﻌﺮف ﮐﺴـﻠﻔﻪ اﺑﻦ ﻓﻬـﺪ و اﻣﻪ ﻋﺎﺋﺸﮥ اﺑﻨﮥ اﻟﻌﻔﯿﻒ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺠﻤﯽ اﻻﺻﻞ وﻟﺪ ﻓﯽ اﻟﺜﻠﺚ اﻻﺧﯿﺮ ﻣﻦ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺴﺒﺖ ﺳﺎدس ﻋﺸﺮي ﺷﻮال ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﯽ ﻣﺎﺋﮥ ﺑﻤﮑﮥ ﻓﯽ ﻏﯿﺒﮥ واﻟﺪه ﺑﺎﻟﻘﺎﻫﺮة و‬‫ﺳﻤﯽ ﻋﻠﯿﺎ اﺑﺎ اﻟﺨﯿﺮ ﺛﻢ ﻏﯿﺮ اﻟﮑﻮن اﺑﯿﻪ راي ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻣﻪ ﻗﺎﺋﻼ ﯾﻘﻮل ﻟﻪ ﺟﺎءك ذﮐﺮ ﻓﺴـﻤﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﺑﺎ ﻓﺎرس و ﻧﺸﺄ ﻓﺤﻔﻆ اﻟﻘﺮآن و ارﺑﻌﯽ‬‫اﻟﻨﻮوي و اﻻرﺷﺎد ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﻟﺤﺎوي ﻻﺑﻦ اﻟﻤﻘﺮي و اﻟﻨﺨﺒـﮥ ﻟﺸـﯿﺨﻨﺎ و اﻟﻔﯿـﮥ اﻟﻨﺤﻮ و اﻟﻮردﯾﮥ و اﻟﺠﺮوﻣﯿﮥ ﮐﻼﻫﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﻨﺤﻮ اﯾﻀﺎ و ﻋﺮﺿـﻬﺎ‬‫ﺑﺘﻤﺎﻣﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﺑﯿﻪ وﺟـﺪه و ﮐﺬا ﻋﺮض ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎدة ﻣﺎ ﻋﺪا اﻟﻨﺨﺒﮥ و اﻻﺧﯿﺮﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑﻠﺪه و ﻣﻦ اﻟﻘﺎدﻣﯿﻦ إﻟﯿﻬﺎ ﮐﺎﻟﺒﺎﻣﯽ و اﺑﻦ‬‫اﻟﻘﻀﺒﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ و ﮐﺘﺐ اﺟﺎزﺗﻪ ﻧﻈﻤﺎ ﺛﻢ ﺣﻔﻆ اﯾﻀﺎ ﻏﺎﻟﺐ اﻟﻔﯿﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺟﺎﻧﺒﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﻨﻬﺎج اﻻﺻـﻠﯽ و اﻋﺘﻨﯽ ﺑﻪ واﻟﺪه ﻓﺎﺳﺘﺠﺎز ﻟﻪ ﺧﻠﻘﺎ‬‫ﻣﻨﻬﻢ ﺷـﯿﺨﻨﺎ و اﺣﻀﺮه و اﺳﻤﻌﻪ ﻋﻠﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﮐﺎﺑﯽ اﻟﻔﺘﺢ اﻟﻤﺮاﻏﯽ و اﻟﺰﯾﻦ اﻻﻣﯿﻮﻃﯽ و اﻟﺰﻣﺰﻣﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﺑﻬﺎ و اﻣﺎﮐﻦ ﻣﻨﻬﺎ ﮐﻤﻨﯽ‬‫و ﺟﻞ ذﻟﮏ ﻣﻌﯽ و ﻟﻤﺎ ﺗﺮﻋﺮع ﻗﺮأ ﺑﻨﻔﺴﻪ و ﺗﻮﺟﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﺮة ﻟﻠﺰﯾﺎرة اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ و ﺳـﻤﻊ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻄﯿﺒﮥ ﻣﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ و ارﺗﺤﻞ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻌﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﺒﺤﺮ‬‫ﻓﺎﮐﺜﺮ ﺑﺎﻟـﺪﯾﺎر اﻟﻤﺼـﺮﯾﮥ ﻣﻦ اﻟﻘﺮاءة و اﻟﺴـﻤﺎع و ﻣﻤﺎ اﺧـﺬه ﻋﻦ اﻟﺸـﻤﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﺒﺤﺚ ﺑﻌﺾ ﺷـﺮﺣﻪ ﻟﻨﻈﻢ اﺑﯿﻪ ﻟﻠﻨﺨﺒﮥ و ﻋﻦ اﻟﺒﻘﺎﻋﯽ ﻣﺘﻨﻬﺎ ﻣﻊ‬‫ﺷﯽء ﺣﺎذي ﺑﻪ ﻣﺘﻦ اﯾﺴﺎﻏﻮﺟﯽ و ﺳـﻤﻊ ﺑﻤﺼـﺮ و اﻟﺠﯿﺰة و ﻋﻠﻮ اﻻﻫﺮام و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ اﻣﺎﮐﻨﻬﺎ و ﮐـﺬا ﺑﺠﺪة ﻓﯽ ﻣﺠﯿﺌﻪ و ﻟﻤﺎ اﻧﺘﻬﯽ ارﺑﻪ ﺳﺎﻓﺮ‬‫ﻓﯽ اول اﻟﺴـﻨﮥ اﻟّﺘﯽ ﺗﻠﯿﻬـﺎ اﻟﯽ اﻟﺒﻼد اﻟﺸﺎﻣﯿـﮥ ﻓﺴـﻤﻊ ﻓﯽ ﺗﻮﺟﻬﻪ ﺑﺎﻟﺨﺎﻧﻘﺎه اﻟﺴﺮﻣﺎﻗﻮﺳـﯿﮥ و زار اﻟﻘـﺪس و اﻟﺨﻠﯿﻞ و ﺳـﻤﻊ ﺑﺎﻟﻘـﺪس و ﺑﻐﺰة و‬‫ﻧﺎﺑﻠﺲ و دﻣﺸﻖ و ﺻﺎﻟﺤﯿﺘﻬﺎ و ﺑﻌﻠﺒﮏ و ﺣﻤﺎة و ﺣﻠﺐ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ و اﺟﺘﻬﺪ ﻓﯽ ﮐﻞ ذﻟﮏ و ﺗﻤﯿﺰ ﻓﯽ اﻟﻄﻠﺐ و اﺳﺘﻤﺪ ﻣﻨﯽ ﺛﻢ ﻋﺎد‬‫ﻓﯿﻬﺎ اﻟﯽ ﺑﻠﺪه ﻣﻊ اﻟﺮﮐﺐ ﺛﻢ رﺟﻊ ﻣﻦ اﻟﺒﺤﺮ اﯾﻀﺎ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻗﺮأ ﻋﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﺒﺤﺚ اﻟﻔﯿﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻊ ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﯽ و‬‫ﺣﻀﺮ ﻋﻨﺪي ﻓﯽ اﻻﻣﻼء و ﻏﯿﺮه ﺑﻞ و ﻗﺮأ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺮف ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ اﻟﺴﻨﺒﺎﻃﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻻرﺷﺎد ﺛﻢ ﺳﻤﻌﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺎ اﻟﯿﺴﯿﺮ ﻓﯽ ﻣﺠﺎورﺗﻪ و ﮐﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪341 :‬‬‫ﺣـﺪ اﻟﻤﻘﺮاء ﻓﯽ ﺗﻘﺴـﯿﻢ اﻟﻤﻨﻬـﺎج ﻋﻠﯽ اﻟـّﺴ ﺮاج اﻟﻌﺒـﺎدي و ﻟﮑﻦ ﻟﻢ ﯾﺘﻬّﯿﺄ اﮐﻤﺎﻟﻪ و ﻗﺮأ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﻤﺲ اﻟﺠﻮﻫﺮي ﻗﻄﻌـﮥ ﻣﻦ اول ﺷـﺮﺣﻪ ﻋﻠﯽ‬‫اﻻرﺷﺎد و ﮐﺘﺒﻪ ﺑﺨﻄﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺘﻦ و ﮐﺎن ﺟﻞ ﻗﺼﺪه ﻣﻦ ﻫﺬه اﻟﻘﺪﻣﮥ اﻟﺪراﯾﮥ و رﺟﻊ اﻟﯽ ﺑﻠﺪه ﺛﻢ ﺳﺎﻓﺮ ﻣﻨﻬﺎ ﻟﻠﺪراﯾﮥ اﯾﻀﺎ‬‫اﻟﯽ اﻟﺸـﺎم ﻓﯽ ﻣﻮﺳﻢ اﻟﺴـﻨﮥ اﻟّﺘﯽ ﺗﻠﯿﻬـﺎ و زار اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻓﯽ ﺗﻮﺟﻬﻪ و ﻗﺮأ ﻓﯽ دﻣﺸﻖ ﻋﻠﯽ اﻟﺰﯾﻦ ﺧﻄـﺎب ﻗﻄﻌـﮥ ﻣﻦ اول اﻻرﺷـﺎد و ﮐـﺬا ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻤﺤﺐ اﻟﺒﺼـﺮي و ﮐﺎن ﻗﺪ اﺧﺬ ﻋﻨﻪ ﺑﻤﮑﮥ اﯾﻀﺎ و ﺣﻀﺮ دروس اوﻟﻬﻤﺎ ﻣﻊ ﻗﻠﯿﻞ ﻣﻦ دروس اﻟﺘﻘﯽ اﺑﻦ ﻗﺎﺿﯽ ﻋﺠﻠﻮن ﻫﻨﺎك و وﺻﻞ ﻣﻨﻬﺎ‬‫اﻟﯽ ﺣﻠﺐ و رﺟﻊ اﻟﻤﺼـﺮ اﯾﻀـﺎ ﺛﻢ ﻟﺒﻠـﺪه ﻣﻊ اﻟﺮﮐﺐ ﺛﻢ دﺧـﻞ اﻟﻘﺎﻫﺮة اﯾﻀﺎ ﻣﻊ اﻟﺮﮐﺐ ﻓﯽ ارﺑﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﻓﻼزﻣﯽ ﻓﯽ اﻟﺴـﻤﺎع و ﻟا ﻘﺮاءة و‬‫ﮐﺎن ﻣﻤﺎ ﻗﺮاه ﻋﻠﯽ ﻗﻄﻌـﮥ ﮐﺒﯿﺮة ﻣﻦ اول ﺷـﺮﺣﯽ ﻻﻟﻔﯿـﮥ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺟﻤﯿﻊ ﺷـﺮح اﻟﻨﺨﺒـﮥ و ﺣﻀـﺮ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ ﻣﺠﺎﻟﺲ اﻻﻣﻼء ﺑﻞ و اﺳـﺘﻤﻠﯽ‬‫ﺑﻌﻀـﻬﺎ و اﮐﻤﻞ اﻟﺮﺑﻊ اﻻّول ﻣﻦ ﺷـﺮح اﻟﺠﻮﺟﺮي اﻻرﺷﺎد ﻋﻠﯿﻪ و ﺣﻀﺮ ﻋﻨﺪه ﺗﻘﺴﯿﻢ اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ اﻻ ﯾﺴﯿﺮا و ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻔﯿﮥ اﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺳﻮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 278‬از ‪581‬‬‫ﻣﺠﻠﺴـﯿﻦ او ﺛﻼﺛﮥ ﺑﻞ ﻫﻮ ﻣﻤﻦ ﻻزﻣﻪ ﺣﯿﻦ ﻣﺠﺎورﺗﻪ ﺑﻤﮑﮥ ﺣﺘﯽ ﺳـﻤﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﺷﺮح اﻟﺼﺪور ﻟﻪ و ﻏﺎﻟﺐ ﻣﺘﻦ اﻟﺒﻬﺠﮥ و ﮐﺬا ﻻزم اﻣﺎم اﻟﮑﺎﻣﻠﯿﮥ‬‫ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و ﻏﯿﺮه و ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﻏﺎﻟﺐ اﻟﻮردﯾـﮥ ﻓﯽ اﻟﻨﺤﻮ و ﻣّﻤﺎ اﺧـﺬه ﻋﻦ اﻟﻌﺒﺎدي ﻓﯽ اﻟﻘﺪﻣـﮥ اﻟﺮاﺑﻌـﮥ ﻓﯽ اﻟﺮوﺿﮥ او اﻟﺨﺎدم و رﺟﻊ ﻣﻊ اﻟﺤﺎج‬‫ﻓﯿﻬـﺎ اﻟﯽ ﺑﻠـﺪه ﻓﺎﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﻣﻼزﻣﺎ ﻟﻼﺷـﺘﻐﺎل و اﻻﻗﺒﺎل ﻋﻠﯽ ﺷﺎﻧﻪ و ﻟﻤﺎ ﺟﺎورت ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و اﻟﺘﯽ ﯾﻠﯿﻬﺎ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﻣﻼزﻣﺘﯽ ﺑﺤﯿﺚ ﻗﺮأ‬‫ﻋﻠّﯽ ﻣﺎ ﮐﺎن ﮐﺘﺐ واﻟﺪه ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﯽ و ﻫﻮ ﺷـﯽء ﮐﺜﯿﺮ و ﺣﺼﻞ ﻫﻮ اﯾﻀﺎ اﺷـﯿﺎء ﻗﺮأﻫﺎ و اﮐﻤﻞ ﺳﻤﺎع ﺷﺮﺣﯽ اﻻﻟﻔﯿﮥ ﻣﻊ ﺗﮑﺮر ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻨﻪ ﻟﻪ‬‫و ﮐﺬا ﺳﻤﻊ ﻋﻠﯽ و ﻣﻨﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻣﻤﻦ ﻻزم ﺑﺒﻠﺪه ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ ﻋﺎﻟﻢ اﻟﺤﺠﺎز اﻟﺒﺮﻫﺎن اﺑﻦ ﻇﻬﯿﺮة و ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ ﻓﻘﻂ ﻣﻊ اﺻﻮﻟﻪ اﺧﻮه‬‫اﻟﻔﺨﺮ و اﻟﻨﻮر اﻟﻔـﺎﮐﻬﯽ اﺧـﺬ ﻋﻨﻪ اﻟﻤﻨﻬﺎج و ﮐﺎن اﺣـﺪ اﻟﻘﺮاء ﻓﯽ ﺗﻘﺴـﯿﻤﻪ و ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺮﺑﻊ اﻻّول ﻣﻦ اﻻرﺷﺎد ﺑﻞ ﺣﻀـﺮ ﻋﻨـﺪه ﻓﯽ اﻟﻨﺤﻮ و‬‫ﻏﯿﺮه و ﻗﺮأ ﻋﻠﯽ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻌﻠﻤﯽ اﻟﻤـﺎﻟﮑﯽ اﻟﻤﻨﻬـﺎج اﻻﺻـﻠﯽ ﻣﺮﺗﯿﻦ و اﻟﻔﯿـﮥ اﺑﻦ ﻣﺎﻟـﮏ و ﺗﻮﺿـﯿﺤﻬﺎ ﻻـﺑﻦ ﻫﺸـﺎم و ﺣﻀـﺮ ﻋﻨـﺪه ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻞ‬‫ﻟﻠﺨﻮﻧﺠﯽ و ﺳـﻤﻊ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﺘﻮﺿﯿﺢ و اﻻﻟﻔﯿﮥ ﻣﺮﺗﯿﻦ اﻻ اﻟﯿﺴﯿﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺤﯿﻮي اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ و ﻗﯿﻞ ذﻟﮏ اﺧﺬ ﻓﯽ اﻟﻨﺤﻮ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻮﻗﺖ اﻟﻤﺮﺷﺪي‬‫ﺛﻢ ﺑﺎﺧﺮه اﺧـﺬ ﻋﻦ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟﺴـﻤﻬﻮدي اﻻﯾﻀﺎح ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﺳﮏ ﻟﻠﻨﻮوي و ﻗﻄﻌـﮥ ﻣﻦ اول اﻟﻔﯿـﮥ اﻟﻨﺤﻮ و ﺑﺮع ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻃﻠﺒﺎ و ﺿـﺒﻄﺎ و‬‫ﮐﺘﺐ اﻟﻄﺒـﺎق ﺑـﻞ ﮐﺘﺐ ﺑﺨﻄﻪ ﺟﻤﻠـﮥ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ و اﻻـﺟﺰاء و ﺗﻮﻟـﻊ ﺑﺎﻟﺘﺨﺮﯾـﺞ و اﻟﮑﺸﻒ و اﻟﺘﺎرﯾـﺦ و اذﻧﺖ ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺘـﺪرﯾﺲ و اﻻﻓـﺎدة و‬‫اﻟﺘﺤـﺪﯾﺚ و ﮐـﺬا اذن ﻟﻪ اﻟﺠﻮﺟﺮي ﻓﯽ ﺗـﺪرﯾﺲ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﻨﺤﻮ و اﻻﻓﺎدة و اﻟﻤﺤﯿﻮي ﺿـﻤﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻓﯽ إﻗﺮاء اﻻﻟﻔﯿﮥ و ﻟﯿﺲ ﺑﻌﺪ اﺑﯿﻪ ﺑﺒﻼد‬‫اﻟﺤﺠـﺎز ﻣـﻦ ﯾـﺪاﻧﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣـﻊ اﻟﻤﺸﺎرﮐـﮥ ﻓﯽ اﻟﻔﻀﺎﺋـﻞ و ﺟـﻮدة اﻟﺨـﻂ و اﻟﻔﻬﻢ و ﺟﻤﯿـﻞ اﻟﻬﯿﺌـﮥ و ﻋﻠﯽ اﻟﻬﻤـﮥ و اﻟﻤﺮوة و اﻟﺘﺨﻠﻖ‬‫ﺑﺎﻻوﺻﺎف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪342 :‬‬‫اﻟﺠﻤﯿﻠﮥ و اﻟﺘﻘﻨﻊ ﺑﺎﻟﯿﺴـﯿﺮ و اﻇﻬﺎر اﻟﺘﺠﻤﻞ و ﻋﺪم اﻟﺘﺸـﮑﯽ و ﻫﻮ ﺣﺴﻨﮥ ﻣﻦ ﺣﺴﻨﺎت ﺑﻠﺪه و ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﺪﻋﻮ ﺑﺠﺎر اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ در ذﯾﻞ ﺿﻮء ﻻﻣﻊ ﮐﻪ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻧﺴـﺨﻪ ان ﺑﺨﻂ ﺧﻮدش ﺑﺮ ﻫﺎﻣﺶ ﻧﺴﺨﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﺿﻮء ﻻﻣﻊ‬‫ﻧﺰد ﻧﺤﯿﻒ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ اﻗﻮل و ﺑﻌـﺪ اﻟﻤﺆﻟﻒ اﻧﻔﺮد ﺑﻬـﺎ و ﺻـﺎر ﺷـﯿﺦ اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻓﯿﻬـﺎ و اﺧـﺬ ﻋﻨﻪ ﻏـﺎﻟﺐ ﻣﺮوﯾـﺎﺗﻪ ﺧﻠﻖ ﻣﻦ اﻫﻠﻬـﺎ و‬‫اﻟﻘﺎدﻣﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﺎ و اﻟﻒ ﻟﻨﻔﺴﻪ ﻓﻬﺮﺳﺎ ﺣﺎﻓﻼ و ﻣﻌﺠﻤﺎ ﻟﻤﺸﺎﯾﺨﻪ ﺟﺎﻣﻌﺎ و ﻣﺴﻠﺴـﻼت ﻧﺤﻮ ﻣﺎﺋـﮥ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و اﻟﻔﻮاﺋـﺪ اﻟﻌﻠﯿﮥ ﻓﯽ ﻃﺮق اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻟﻤﺴﻠﺴﻞ ﺑﺎﻻوﻟﯿﮥ و ﻧﻈﻢ ﻣﻌﻨﺎه ﻓﯽ ﺑﯿﺘﯿﻦ ﻗﺎل ﻟﻢ ﯾﻨﻈﻢ ﻏﯿﺮﻫﺎ و ﻫﻤﺎ‬‫اﻟﺮاﺣﻤﻮن ﻟﻤﻦ ﻓﯽ اﻻرض ﯾﺮﺣﻤﻬﻢ ﻣﻦ ﻓﯽ اﻟّﺴﻤﺎء ﮐﻤﺎ ﻋﻦ ﺳّﯿﺪ اﻟﺮﺳﻞ‬‫ﻓﺎرﺣﻢ ﺑﻘﻠﺒﮏ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ و ارﻋﻬﻢ ﺑﻪ ﺗﻨﺎل اﻟﺮﺿﺎ و اﻟﻌﻔﻮ ﻋﻦ زﻟﻞ‬‫و ﻟﻪ ﺛﺒﺖ ﻓﯽ ارﺑﻊ ﻣﺠﻠﺪات و رﺣﻠﮥ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺿـﺨﻢ و ﺗﺬﮐﺮة ﻓﯽ ﺳﺘﮥ اﺳﻔﺎر و ﺧﺮج ﻟﻐﯿﺮه ﺟﻤﻠﮥ ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ و اﻟﻤﺮوﯾﺎت و رﺗﺐ ﻋﺪة‬‫ﻃﺒﻘﺎت و ذﯾﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺎرﯾﺦ واﻟﺪه ﺳـﻤﺎه ﺑﻠﻮغ اﻟﻘﺮي ﻟﺬﯾﻞ اﺗﺤﺎف اﻟﻮري و ﺑﯿﺾ ذﯾﻼ ﻋﻠﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ اﯾﻀﺎ اﻟﺪر اﻟﮑﻤﯿﻦ ﺑﺬﯾﻞ اﻟﻌﻘﺪ ﻟا ﺜﻤﯿﻦ و‬‫ﺗﺤﻔﮥ ذوي اﻻﺣﻼم ﺑﺎﺧﺒﺎر اﻟﻘﻀﺎة و اﻟﺨﻄﺒﺎء و اﻻﺋﻤﮥ و ﻧﻈﺎر اﻟﻤﺴﺠﺪ اﻟﺤﺮام و ﻏﺎﯾﮥ اﻟﻤﺮام ﺑﺎﺧﺒﺎر ﺳﻠﻄﻨﮥ اﻟﺒﻠﺪ اﻟﺤﺮام ﻋﻤﻠﻪ ﻟﺼﺎﺣﺐ ﻣﮑﮥ‬‫اﻟﺴـﯿﺪ ﺑﺮﮐﺎت و اﻣّﺪه ﺑﺎﻟﻤﮑﺮﻣﺎت و ﺑﯿﻀﻪ ﻟﻪ و ﻏﺎﻟﺐ ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ ﻓﯽ ﻣﺴﻮداﺗﻪ و اﻟﻤﺮﺟﻮ ﻣﻦ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ ان ﺗﮑﻮن ﻣﻦ ﺣﺴﻨﺎﺗﻪ و ﻗﺮض ﻟﻪ ﺑﻌﻀﻬﺎ‬‫ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻪ و اﻣﺘﺪﺣﻪ ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﻣﻦ ﺗﻼﻣﺬﺗﻪ و ﻫﻮ ﻻ ﯾﻠﺘﻔﺖ اﻟﯽ ذﻟﮏ و ﯾﺨﺎﻟﻂ اﻟّﻨﺎس ﺑﺎﻟﺴـﯿﺮة اﻟﺤﺴﻨﮥ اﻟﻤﺴﺎﻟﮏ ﻣﻊ ﻫﻀﻢ ﻟﻨﻔﺴﻪ‬‫و اﻟﺘﻘﺸﻒ ﻓﯽ ﻟﺒﺎﺳﻪ و ﺣﺮﺻﻪ ﻋﻠﯽ ﺳﻤﺎع اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻣﻼزﻣﮥ اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ و اﻟﺘﺤﺪﯾﺚ و اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ ﻋﻦ اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ و اﻟﺘﺤﺪث ﺑﻨﻌﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﺼﺒﺮ‬‫ﻋﻠﯽ ﻗﻀـﺎء ﻟا ﱠﻠﻪ ﺣـﺘﯽ اﻣﺘﺤﻦ ﻓﯽ آﺧﺮ ﻋﻤﺮه ﺑـﺎذﯾﺘﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺾ ﺟﯿﺮاﻧﻪ ﻓﺼـﺎر ﯾﺘﻤﻨﯽ اﻟﻤﻮت ﺣـﺘﯽ ادرﮐﻪ اﻟﻔﻮت و ﻗﻀـﯽ ﻧﺤﺒﻪ ﺑﻌـﺪ ﺗﻮﻋﮑﻪ‬‫ارﺑﻌﮥ اﺷـﻬﺮ ﺑﺮﯾﺎح ﻓﯽ ﺧﺎﺻـﺮﺗﻪ و اﻧﻄﻠﻖ ﺑﻄﻨﻪ ﻓﯽ آﺧﺮ ﻣﺮﺿﻪ ﻓﺨﺘﻢ ﻟﻪ ﺑﺎﻟﺸﻬﺎدة و ﻧﺎل ﺑﻬﺎ اﻟﺴﻌﺎدة و ﮐﺎن ذﻟﮏ ﺑﻌﺪ ﻇﻬﺮ ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ ﺛﺎﻣﻦ‬‫ﻋﺸـﺮ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﺗﺴﻌﻤﺎﺋﮥ ﻓﺠﻬﺰ ﻓﯽ ﯾﻮﻣﻪ و ﺻﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻨﺪ ﺑﺎب اﻟﮑﻌﺒﮥ و دﻓﻦ ﺑﺎﻟﻤﻌﻼة ﻋﻠﯽ ﻗﺒﺮ واﻟﺪه و ﺟﺪه‬‫ﻗﺒـﻞ ﻏﺮوب اﻟﺸـﻤﺲ ﺑﺴﺎﻋـﮥ ﻓﻠﺤﻖ ﻓﻀـﻞ ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌـﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‪ -‬و ﻗﻄﺐ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻨﻬﺮ واﻟﯽ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﺤﻨﻔﯽ در‬‫ﮐﺘـﺎب اﻻﻋﻼـم ﺑﺎﻋﻼـم ﺑﯿﺖ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺮام ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤﻘﺪﻣـﮥ ﻓﯽ ذﮐﺮ ﺳـﻨﺪﻧﺎ ﻓﯿﻤﺎ ﻧﻨﻘﻠﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻨﺎ ﻫـﺬا ﻣﻦ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﻠـﺪ اﻟﺤﺮام اﻟﯽ ﻣﻦ ﻧﻨﻘﻞ ﻋﻨﻪ‬‫ﻟﻠﻮﺛﻮق و اﻻﻋﺘﻤـﺎد اﻋﻠﻢ ان ﻣﻦ ﺑﺮﮐـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﺴـﺒﺘﻪ اﻟﯽ ﻗـﺎﺋﻠﻪ و ﻣـﺎ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻫﻨﺎك ﺳـﻨﺪ ﺑﯿﻦ اﻟﻨﺎﻗﻞ اﻟﺮاوي و ﻣﻦ ﯾﻨﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﻓﻼ اﻋﺘﻤﺎد ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 279‬از ‪581‬‬‫ذﻟﮏ اﻟﻨﻘﻞ و ﻻ ﺑﺪ ان ﯾﮑﻮن رﺟﺎل اﻟﺴﻨﺪ ﻣﻮﺛﻮﻗﺎ ﺑﻬﻢ و اﻻ ﻓﻼ اﻋﺘﺒﺎر ﻟﺘﻠﮏ اﻟﺮواﯾﮥ و اﻗﺪم ﻣﻮرﺧﯽ ﻣﮑﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪343 :‬‬‫ﻫﻮ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ اﻟﻮﻟﯿـﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻزرﻗﯽ ﺛﻢ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ اﻟﻌﺒﺎس اﻟﻔﺎﮐﻬﯽ اﻟﻤﮑﯽ ﺛﻢ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة‬‫اﻟﺴـﯿﺪ ﺗﻘﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺴـﻨﯽ اﻟﻔﺎﺳـﯽ ﺛﻢ اﻟﻤﮑﯽ ﺛﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻧﺠﻢ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻌﻠﻮي‬‫اﻟﻤﮑﯽ ﺛﻢ وﻟـﺪه اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ و ﻫﺬا اﻻﺧﯿﺮ ﻣﻤﻦ ادرﮐﻨﺎه و ﻟﻨﺎ ﻋﻨﻪ رواﯾﮥ اﻟﺦ و ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ دﻫﺎن ﻣﮑﯽ در‬‫ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ ﮐﻪ در ان ﻣﺮوﯾﺎت ﺷـﯿﺦ ﺧﻮد ﺣﺴﻦ ﻋﺠﯿﻤﯽ ﺟﻤﻊ ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤﻮﻃﺎ رواﯾﮥ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﮥ اﻟﻘﻌﻨﺒﯽ‬‫رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﺧﺒﺮ ﺑﻪ ﻋﻦ اﻻﻣﺎم ﺻـﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻘﺸﺎﺷـﯽ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻓﻬﺪ اﻟﻬﺎﺷﻤﯽ ﻋﻦ‬‫ﻋﻤﻪ اﻟﺮﺣﻠـﮥ ﻣﺤﻤـﺪ ﺟﺎر اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺮﺣﻠـﮥ ﻋﺰ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﯽ واﻟﺪي اﻟﻌﻼﻣﮥ‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ رﺣﻠـﮥ اﻟﻄﺎﻟﺒﯿﻦ ﺑﺒﻠـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻣﯿﻦ ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ و اﺑﻮ اﻟﻔﺎرس ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ ﻣﻊ اﺑﻦ ﻋّﻤﻪ ﺷـﯿﺨﻨﺎ ﻟا ﺨﻄﯿﺐ‬‫ﻣﺤﺐ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻨﻮﯾﺮي اﻟـﺦ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣـﺪح ﻋﻈﯿﻢ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻓﻬـﺪ اﯾﻨﻬﻢ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ او از ﻣﺸﺎﯾﺦ اﺟﺎزه و‬‫ﺷﯿﻮخ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﺣﺴﻦ ﻋﺠﯿﻤﯿﺴﺖ و ﺷـﯿﺦ ﺣﺴﻦ ﻋﺠﯿﻤﯽ ﯾﮑﯽ از آن ﻣﺸﺎﯾﺦ ﺳـﺒﻌﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ در رﺳﺎﻟﻪ ارﺷﺎد‬‫ﮐﻤﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﺎﺗﺼﺎل ﺳـﻨﺪ ﺧﻮد ﺑﺎﯾﺸﺎن ﺣﻤـﺪ اﻟﻬﯽ ﺑﺠﺎ آورده و اﯾﺸﺎن را ﻣﺸﺎﯾﺦ ﺟﻠﻪ ﮐﺮام و اﺋﻤﻪ ﻗﺎده اﻋﻼم و از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻦ‬‫ﺑـﺎﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻟﻤﺠﻤﻊ ﻋﻠﯽ ﻓﻀـﻠﻬﻢ ﻣﻦ ﺑﯿﻦ اﻟﺨﺎﻓﻘﯿﻦ واﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻓﻬـﺪ از ﺷـﯿﻮخ ﻣﺸﺎﯾـﺦ اﺟﺎزه ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و ﺑﻮدن ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻓﻬـﺪ از ﻣﺸﺎﯾـﺦ اﺟـﺎزه ﺣﺴﻦ ﻋﺠﯿﻤﯽ و اﺗﺼـﺎف او ﺑﻮﺻﻒ ﺟﻠﯿﻞ ﺣﺎﻓﻆ از ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻣﺘﻌـﺪده ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه‬‫ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎر ﻣﯽﮔﺮدد و ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ راﺟﻊ ﻓﻬﺬا ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ ﺣﺎﻓﻈﻬﻢ اﻟﻤﺒﺠﻞ* و ﮐﺎﺑﺮﻫﻢ ﻟا ﻤﻌﺪل*‬‫ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﻧﻈﻤﻪ اﻟﺒﺎرع اﻟﻤﮑﻤﻞ* و ﻧﻈﻤﻪ ﻓﯽ ﺳـﻤﻂ ﻧﻈﺎﻣﻪ اﻟﺮاﺋﻊ اﻟﻤﮑّﻠﻞ* ﻓﺎﻟﺮاﺋﻊ ﻋﻨﻪ ﻟﻌﺪواﻧﻪ ﻣﻌﺬب ﻣﻨﮑﻞ* و اﻟﻤﻤﺘﺮي‬‫ﻓﯽ ﺷﺎﻧﻪ ﻣﺪوخ ﺑﺎﻟﻬﻮان ﻣﺬﻟّﻞ* و اﻟﻤﺘﻠﻘﯽ ﻟﻪ ﺑﺎﻻذﻋﺎن ﻣﺮﺟﻮ ﺑﺎﻟﺨﯿﺮ ﻣﺆﻣﻞ* و اﻟﻤﺘﻘﺒﻞ ﻟﻪ ﺑﺎﻻﯾﻘﺎن ﻣﺤﺒﻮﺑﺎ ﻟﻤﺪح ﻣﻨّﻮل‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺴـﯿﻦ اﻟﻘﺴـﻄﻼﻧﯽ اﻟﻤﺼـﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ را از اﺳﻤﺎي ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻌﺪود ﻧﻤﻮده ﺗﺤﻘﻖ و ﺛﺒﻮت‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫را ﺑﻮﺟﻪ اﺗﻢ و اﺑﻠﻎ ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ در ذﮐﺮ اﺳـﻤﺎء آن ﺟﻨﺎب ﮔﻔﺘﻪ و اﻟّﺬي راﯾﺘﻪ ﻓﯽ ﮐﻼم ﺷﯿﺨﻨﺎ ﻓﯽ اﻟﻘﻮل اﻟﺒﺪﯾﻊ‬‫و اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻋﯿﺎض ﻓﯽ اﻟﺸـﻔﺎء و اﺑﻦ اﻟﻌﺮﺑﯽ ﻓﯽ اﻟﻘﺒﺲ و اﻻﺣﮑﺎم ﻟﻪ و اﺑﻦ ﺳـﯿﺪ اﻟّﻨﺎس و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﯾﺰﯾﺪ ﻋﻠﯽ اﻻرﺑﻊ ﻣﺎﺋﮥ و ﻗﺪ ﺳﺮدﺗﻬﺎ ﻣﺮﺗﺒﮥ‬‫ﻋﻠﯽ ﺣﺮوف اﻟﻤﻌﺠﻢ و ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ اﺳﻤﺎء از ﺣﺮف اﻟﻬﻤﺰه ﺗﺎ ﺑﺤﺮف اﻟﻼم ﮔﻔﺘﻪ م اﻟﻤﺎﺟﺪ ﻣﺎذ ﻣﺎذ اﻟﻤﺆﻣﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪344 :‬‬‫اﻟﻤﺎﺣﯽ اﻟﻤﺎﻣﻮن اﻟﻤﺎﻓﻊ اﻟﻤﺎء اﻟﻤﻌﯿﻦ اﻟﻤﺒﺎرك اﻟﻤﺒﺘﻞ اﻟﻤﺒﺮأ اﻟﻤﺒﺸـﺮ ﻣﺒﺸـﺮ اﻟﺒﺎﺋﺴـﯿﻦ اﻟﻤﺒﻌﻮث ﺑﺎﻟﺤﻖ اﻟﻤﺒﻌﻮث اﻟﻤﺒﻠﻎ اﻟﻤﺒﯿﺢ اﻟﻤﺒﯿﻦ اﻟﻤﺘﯿﻦ‬‫اﻟﻤﺘﺒﺘـﻞ اﻟﻤﺘﺒﺴﻢ اﻟﻤـﺘﺮﺑﺺ اﻟﻤـﺘﺮﺣﻢ اﻟﻤﺘﻀـﺮع اﻟﻤﺘﻘﯽ اﻟﻤﺘﻠﻮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻤﺘﻬﺠـﺪ اﻟﻤﺘﻮﺳـﻂ اﻟﻤﺘﻮﮐـﻞ اﻟﻤﺘﺜﺒﺖ ﻣﺠـﺎب ﻣﺠﯿﺐ اﻟﻤﺠﺘﺒﯽ اﻟﻤﺠﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺤﺮض اﻟﻤﺤﺮم اﻟﻤﺤﻔـﻮظ اﻟﻤﺤﻠـﻞ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﻤﺤﻤـﻮد اﻟﻤﺨـﺒﺮ اﻟﻤﺨﺘـﺎر اﻟﻤﺨﺼﻮص ﺑﺎﻟﺸـﺮف اﻟﻤﺨﺼﻮص ﺑـﺎﻟﻌّﺰ اﻟﻤﺨﺼﻮص ﺑـﺎﻟﻤﺠﺪ‬‫اﻟﻤﺨﻠﺺ اﻟﻤـﺪﺛﺮ اﻟﻤـﺪﻧﯽ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ اردﻧﺎ ﻧﻘﻠﻪ ﻓﻬـﺬا اﻟﻘﺴـﻄﻼﻧﯽ ﻋﻠﻤﻬﻢ اﻟﻤﻔﺮد* و ﺑـﺪﻟﻬﻢ اﻻوﺣـﺪ* ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻟﻤﺸﯿﺪ* ﺣﯿﺚ ﻋّﺪ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻦ اﺳﻤﺎء اﻟﻨﺒّﯽ اﻟﻤﻮﯾﺪ* ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ آﻻف اﻟﺴﻼم اﻟﺴﻨﻀﺪ* ﻣﺎ ﻻح ﻓﯽ اﻟﺴﻤﺎء ﮐﻮﮐﺐ و ﺗﻮﻗﺪ* ﻓﻼ ﯾﻌﺪل‬‫ﻋﻨﻪ اﻟّـﺎ اﻟﻤﺎﺋﻖ اﻟﻮﻏـﺪ اﻻوﻏـﺪ* و ﻻ ﯾﺤﯿـﺪ ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ اﻟﻤﺎرق اﻟﻨﮑﺲ اﻻﻧﮑـﺪ* و ﻻ ﯾﺮﺗﺎب ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ اﻟﺤﺎﺋـﺪ اﻟﻤﻠﻮم اﻟﻤﻄﺮد* و ﻻ ﯾﻤﺘﺮي ﻓﯿﻪ اﻻ‬‫اﻟﻤﻌﺎﻧﺪ اﻟﻤﻠﻮم اﻟﻤﻨّﺪد* و ﻣﻔﺎﺧﺮ اﺛﯿﺮه و ﻣﺎﺛﺮ ﺷﻬﯿﺮه ﻗﺴﻄﻼﻧﯽ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎدات اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺿﻮء ﻻﻣﻊ ﺳﺨﺎوي و ذﯾﻞ ان از ﺟﺎر اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 280‬از ‪581‬‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ ﻫﺎﺷـﻤﯽ و ﻣﻨﻦ ﮐﺒﺮي و ﻟﻮاﻗﺢ اﻻﻧﻮار ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻌﺮاﻧﯽ و ﻧﻮر ﺳﺎﻓﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﺷﯿﺦ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس اﻟﯿﻤﻨﯽ و ﻣﻘﺎﻟﯿﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ اﺑﻮ ﻣﻬﺪي ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺛﻌﺎﻟﺒﯽ و ﺳـﻤﻂ ﻣﺠﯿﺪ ﺷـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﺸﺎﺷـﯽ و ﮐﻔﺎﯾﮥ‬‫اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ ﺗﺎج ﻟا ﺪﯾﻦ اﻟﺪﻫﺎن اﻟﻤﮑﯽ و ﺑﺪر ﻃﺎﻟﻊ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ و ﺑﺴﺘﺎن اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ و اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء‬‫ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ واﺿﺢ و آﺷﮑﺎرﺳﺖ در اﯾﻦ ﺟﺎ اﮐﺘﻔﺎ ﺑﺮ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﻣﯽرود ﺳﺨﺎوي در ﺿﻮء ﻻﻣﻊ ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ اﻟﺰﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺠﻤﺎل ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺼـﻔﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺠﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﺘﺎج ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺴـﻄﻼﻧﯽ‬‫اﻻﺻﻞ اﻟﻤﺼـﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﯾﻌﺮف ﺑﺎﻟﻘﺴـﻄﻼﻧﯽ و اﻣﻪ ﺣﻠﯿﻤﮥ اﺑﻨﮥ اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﯿﺪة اﻟﻨﺤﺎس وﻟﺪ ﻓﯽ ﺛﺎﻧﯽ ﻋﺸـﺮي ذي‬‫اﻟﻘﻌﺪة ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﯽ ﻣﺎﺋﮥ ﺑﻤﺼﺮ و ﺗﺸﺎﺑﻬﺎ ﻓﺤﻔﻆ اﻟﻘﺮآن و اﻟﺸﺎﻃﺒﯿﺘﯿﻦ و ﻧﺼﻒ اﻟﻄﯿﺒﮥ اﻟﺠﺰرﯾﮥ و اﻟﻮردﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﻨﺤﻮ و ﺗﻠﯽ‬‫ﺑﺎﻟﺴـﺒﻊ ﻋﻠﯽ اﻟﺴﺮاج ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻗﺎﺳﻢ اﻻﻧﺼﺎري اﻟﻨﺸﺎر و ﺑﺎﻟﺜﻼث اﻟﯽ و ﻗﺎل اﻟّﺬﯾﻦ ﻻ ﯾﺮﺟﻮن ﻟﻘﺎء ﻋﻠﯽ اﻟﺰﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ اﻟﻬﯿﺜﻤﯽ و ﺑﺎﻟﺴﺒﻊ ﺛﻢ‬‫ﺑﺎﻟﻌﺸـﺮ ﻓﯽ ﺧﺘﻤﺘﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﻬﺎب ﺑﻦ اﺳـﺪ و ﺑﺎﻟﺴـﺒﻊ ﻟﺠﺰء ﻣﻦ اّول اﻟﺒﻘﺮة ﻋﻠﯽ اﻟﺰﯾﻦ ﺧﻠﺪ اﻻزﻫﺮي و ﮐﺬا اﺧﺬ اﻟﻘﺮاءات ﻋﻦ اﻟﺸـﻤﺲ ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﻤﺼـﺎﻧﯽ اﻣـﺎم ﺟﺎﻣﻊ اﺑﻦ ﻃﻮﻟﻮن و اﻟﺰﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟـﺪاﺋﻢ اﻻزﻫﺮي و اذن ﻟﻪ اﮐﺜﺮﻫﻢ و اﺧـﺬ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻦ اﻟﻔﺨﺮ اﻟﻤﻘﺴـﻤﯽ ﺗﻘﺴـﯿﻤﺎ و اﻟﺴـﺮاج‬‫اﻟﻌﺒﺎدي و ﻗﺮأ رﺑﻊ اﻟﻌﺒﺎدات ﻣﻦ اﻟﻤﻨﻬﺎج و ﻣﻦ اﻟﺴـﺒﻊ و ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻟﺒﻬﺠﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻤﺲ اﻟﺒﺎﻣﯽ و ﻗﻄﻌﮥ ﻣﻦ اﻟﺤﺎوي ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺮﻫﺎن اﻟﻌﺠﻠﻮﻧﯽ و‬‫ﻣﻦ اول‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪345 :‬‬‫ﺣﺎﺷـﯿﮥ اﻟﺠﻼل اﻟﺒﮑﺮي ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﻬﺎج اﻟﯽ اﺛﻨﺎء اﻟﻨﮑﺎح ﺑﻔﻮات ﻓﯽ أﺛﻨﺎﺋﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﺆﻟﻔﻬﺎ و ﻋﻦ اﻟﻌﺠﻠﻮﻧﯽ اﺧـﺬ اﻟﻨﺤﻮ ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﺷـﺮح اﻟﺸـﺬو و‬‫ﻟﻤﻮﻟﻔﻪ و اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﮐﺎﺗﺒﻪ ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﻄﻌﮥ ﮐﺒﯿﺮة ﻣﻦ ﺷـﺮﺣﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻬﺪاﯾﮥ اﻟﺠﺰرﯾﮥ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻮاﺿﻊ ﻣﻦ ﺷـﺮﺣﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﻟﻔﯿﮥ و ﮐﺘﺒﻪ ﺑﺘﻤﺎﻣﻪ‬‫ﻏﯿﺮ ﻣﺮة و ﻗﺮأ ﻣﻨﻪ ﺑﻤﮑﮥ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﺛﻠﺜﮥ و ﻻزﻣﻨﯽ ﻓﯽ اﺷـﯿﺎء و ﺳﻤﻊ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻠﺘﻮﺗﯽ و اﻟﺮﺿﯽ اﻻوﺟﺎﻗﯽ و أﺑﯽ اﻟﺴﻌﻮد اﻟﻌﺮاﻗﯽ و ﻗﺮأ اﻟﺼﺤﯿﺢ‬‫ﺑﺘﻤﺎﻣﻪ ﻓﯽ ﺧﻤﺴﮥ ﻣﺠﺎﻟﺲ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺎوي و ﮐﺬا ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻼﺛﯿﺎت ﻣﺴـﻨﺪ اﺣﻤﺪ و ﺳـﻤﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﺷـﯿﺨﮥ اﺑﻦ ﺷﺎذان اﻟﺼﻐﺮي و ﻏﯿﺮﻫﺎ و ﺣﺞ ﻏﯿﺮ‬‫ﻣﺮة و ﺟـﺎور ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻤـﺎﻧﯿﻦ ﺛﻢ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺳﺘﯿﻦ ﻗﺒﻠﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻮاﻟﯽ و رﺟﻊ ﻣﻊ اﻟﺮﮐﺐ ﻓﺘﺨﻠﻒ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و ﻗﺮأ ﺑﻤﮑـﮥ ﻋﻠﯽ‬‫زﯾﻨﺐ اﺑﻨـﮥ اﻟﺸـﻮﺑﮑﯽ اﻟﺴـﻨﻦ ﻻـﺑﻦ ﻣﺎﺟـﮥ و ﻏﯿﺮﻫـﺎ و ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺠﻢ اﺑﻦ ﻓﻬـﺪ و آﺧﺮﯾﻦ و ﺻـﺤﺐ اﻟﺒﺮﻫـﺎن اﻟﻤﺘﺒـﻮﻟﯽ و ﻏﯿﺮه و ﺟﻠﺲ ﻟﻠـﻮﻋﻆ‬‫ﺑﺎﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﻌﻤﺮي ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﮐﺬا ﺑﺎﻟﺸﺮﯾﻔﯿﮥ ﺑﺎﻟﺼﺒﺎﻧﯿﯿﻦ ﺑﻞ و ﺑﻤﮑﮥ ﮐﺎن ﯾﺠﺘﻤﻊ ﻋﻨﺪه اﻟﺠﻢ اﻟﻐﻔﯿﺮ ﻣﻊ ﻋﺪم ﻣﯿﻠﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ و‬‫وﻟﯽ ﻣﺸـﯿﺨﮥ ﻣﻘﺎم اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻌﺒﺎس اﻟﺤﺮار اﻟﻘﺮﻓﮥ اﻟﺼـﻐﺮي و اﻗﺮا اﻟﻄﻠﺒﮥ و ﺟﻠﺲ ﺑﻤﺼﺮ ﺷﺎﻫﺪا رﻓﯿﻘﺎ ﻟﺒﻌﺾ اﻟﻔﻀﻼء و ﺑﻌﺪه اﻧﺠﻤﻊ و‬‫ﮐﺘﺐ ﺑﺨﻄﻪ ﻟﻨﻔﺴﻪ و ﻟﻐﯿﺮه اﺷـﯿﺎء ﺑﻞ ﺟﻤﻊ ﻓﯽ اﻟﻘﺮاءات اﻟﻌﻘﻮد اﻟﺴـﻨﯿﮥ ﻓﯽ ﺷـﺮح اﻟﻤﻘﺪﻣـﮥ اﻟﺠﺰرﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﺘﺠﻮﯾﺪ و اﻟﮑﻨﺰ ﻓﯽ وﻗﻒ ﺣﻤﺰة و‬‫ﻫﺸـﺎم ﻋﻠﯽ اﻟﻬﻤﺰ و ﺷـﺮﺣﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺎﻃﺒﯿـﮥ وﺻـﻞ ﻓﯿﻪ اﻟﯽ اﻻدﻏﺎم اﻟﺼـﻐﯿﺮ زاد ﻓﯿﻪ زﯾﺎدات اﺑﻦ اﻟﺠﺰري ﻣﻦ ﻃﺮق ﻧﺸـﺮه ﻣﻊ ﻓﻮاﺋـﺪ ﻏﺮﯾﺒـﮥ ﻻ‬‫ﺗﻮﺟـﺪ ﻓﯽ ﺷـﺮح ﻏﯿﺮه و ﻋﻠﯽ اﻟﻄﯿﺒـﮥ ﮐﺘﺐ ﻣﻨﻪ ﻗﻄﻌـﮥ ﻣﺰﺟـﺎ و ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺮدة ﻣﺰﺟـﺎ اﯾﻀﺎ ﺳـﻤﺎه ﻣﺸﺎرق اﻻﻧﻮار اﻟﻤﻀـﯿﺌﮥ ﻓﯽ ﻣـﺪح ﺧﯿﺮ اﻟﺒﺮﯾﮥ‬‫ﻗﺮﺿـﺘﻪ اﻧـﺎ و ﺟﻤﺎﻋـﮥ و ﻟﻪ اﯾﻀـﺎ ﻧﻔﺎﺋﺲ اﻻﻧﻔﺎس ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﺒﮥ و اﻟﻠﺒﺎس و اﻟﺮوض اﻟﺰاﻫﺮ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر و ﻧﺰﻫـﮥ اﻻﺑﺮار ﻓﯽ‬‫ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ اﻟﻌﺒﺎس اﻟﺤﺮار و ﺗﺤﻔﮥ اﻟﺴﺎﻣﻊ و اﻟﻘﺎري ﺑﺨﺘﻢ ﺻﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨﺎري و رﺳﺎﺋﻞ ﻓﯽ اﻟﻌﻤﻞ ﺑﺎﻟﺮﺑﻊ و اﻇﻨﻪ اﺧﺬه ﻋﻦ اﻟﻌﺰ اﻟﻮﻓﺎﺋﯽ‬‫و ﻫﻮ ﮐﺜﯿﺮ اﻻﺳـﻘﺎم ﻗـﺎﻧﻊ ﻣﺘﻌﻔﻒ ﺟﯿـﺪ اﻟﻘﺮاءة ﻟﻠﻘﺮآن و اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﺨﻄﺎﺑـﮥ ﺷـﺒﺤﯽ اﻟﺼﻮت ﺑﻬـﺎ ﻣﺸـﺎرك ﻓﯽ اﻟﻔﻀﺎﺋـﻞ ﻣﺘﻮاﺿﻊ ﻣﺘﻮدد‬‫اﻟﻄﯿﻒ اﻟﻌﺸـﺮة ﺳـﺮﯾﻊ اﻟﺤﺮﮐﮥ و ﻗﺪ ﻗﺪم ﻣﮑﮥ اﯾﻀﺎ ﺑﺤﺮا ﺻـﺤﺒﮥ اﺑﻦ اﺧﯽ اﻟﺨﻠﯿﻔﮥ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ ﻓﺤﺞ ﺛﻢ رﺟﻊ ﻣﻌﻪ ﮐﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ و ﺟﺎر‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻓﻬـﺪ ﻣﮑﯽ در ذﯾﻞ ﺿﻮء ﻻﻣﻊ ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻌﺪ اﻟﻤﺆﻟﻒ ﮐﺜﺮت ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ و اﺷـﺘﻬﺮ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﻟﻠﺪﻧﯿﮥ ﺑﺎﻟﻤﻨﺢ اﻟﻤﺤﻤﺪﯾﮥ ﻋﻈﯿﻢ ﻓﯽ ﺑﺎﺑﻪ‬‫و ارﺷﺎد اﻟﺴﺎري ﻋﻠﯽ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨﺎري ﻣﺰﺟﺎ ﻓﯽ ارﺑﻊ ﻣﺠﻠﺪات و ﺷـﺮح ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﺴـﻠﻢ ﻣﺜﻠﻪ ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻠﻪ و اﺷـﺘﻬﺮ ﺑﺎﻟﺼﻼح و اﻟﺘﻘﺸﻒ ﻋﻠﯽ‬‫ﻃﺮﯾﻖ اﻫﻞ اﻟﻔﻼح و ﻟﻤﺎ اﺟﺘﻤﻌﺖ ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﺮﺣﻠﮥ اﻻوﻟﯽ اﺟﺎزﻧﯽ ﺑﻤﺆﻟﻔﺎﺗﻪ و ﻣﺮوﯾﺎﺗﻪ و ﻓﯽ اﻟﺮﺣﻠﮥ اﻟﺜﺎﻧﯿﮥ ﻋﻈﻤﻨﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪346 :‬‬‫و اﻋﺘﺮف ﻟﯽ ﺑﻤﻌﺮﻓـﮥ ﻓّﻨﯽ و ﺗـﺎدب ﻣﻌﯽ و ﻟﻢ ﯾﺠﻠﺲ ﻋﻠﯽ ﻣﺮﺗﺒﺘﻪ ﺑﺤﻀـﺮﺗﯽ ﻓﺎﻟّﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﺰﯾـﺪ ﻓﯽ اﮐﺮاﻣﻪ و ﯾﺒﻠﻐﻪ ﻏﺎﯾـﮥ ﻣﺮاﻣﻪ ﺛﻢ ﺑﻠﻐﻨﯽ ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 281‬از ‪581‬‬‫رﺣﻠﺘﯽ ﻟﻠﺸـﺎم اﻧّﻪ ﻣـﺎت ﻓﯽ ﻟﯿﻠـﮥ اﻟﺠﻤﻌـﮥ ﺳـﺎﺑﻊ اﻟﻤﺤﺮم ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﺗﺴـﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺻـﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻌـﺪ اﻟﺠﻤﻌـﮥ ﺑﺠـﺎﻣﻊ اﻻزﻫﺮ و دﻓﻦ‬‫ﺑﺎﻟﻤﺪرﺳـﮥ ﺗﻐﻤﺪه اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺮﺣﻤﺘﻪ و ﻟﻢ ﯾﺨﻠﻒ ﺑﻌﺪه ﻣﺜﻠﻪ ﻧﻔﻌﻨﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺮﮐﺎﺗﻪ و ﺷـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﻗﺸﺎﺷـﯽ در ﺳـﻤﻂ ﻣﺠﯿﺪ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﻋﺒﺎرﺗﯽ از ﻣﻮاﻫﺐ‬‫ﻟـﺪﻧﯿﻪ ﻗﺴـﻄﻼﻧﯽ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﻘﺴـﻄﻼﻧﯽ ﻫـﺬا اﺣﺪ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﺸـﻌﺮاﻧﯽ ﺷـﯿﺦ واﻟﺪ ﺷـﯿﺨﻨﺎ ﻓﺎﻧﻪ ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﻤﻨﻦ اﻟﮑﺒﺮي و ﻗﺮأت ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﺼﺎﻟﺢ اﻟﻤﺤﺪث اﻟﻤﻘﺮي اﻟﺸـﯿﺦ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻘﺴﻄﻼﻧﯽ ﺷﺎرح اﻟﺒﺨﺎري ﻏﺎﻟﺐ ﺷﺮﺣﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺨﺎري و ﻗﻄﻌﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﻮاﻫﺐ‬‫اﻟﻠﺪﻧﯿـﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﺑﻠﻔﻈﻪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﺗﺎج اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺪﻫﺎن اﻟﻤﮑﯽ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﻟﻠﺪﻧﯿﮥ ﻟﻼﻣﺎم اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻘﺴـﻄﻼﻧﯽ اﻟﺨﻄﯿﺐ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﺧﺒﺮ ﺑﻪ ﻋﺎﻟﯿﺎ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻤﺴـﻨﺪ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻤﯿﻤﻮﻧﯽ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﺷﻤﺲ‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ اﻟﺮﻣﻠﯽ ﻋﻦ ﻣﺆﻟﻔﻪ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻘﺴـﻄﻼﻧﯽ إﺟﺎزة و ﻫﺬا ﺳﻨﺪ ﻣﺴﻠﺴﻞ ﺑﺎﻟﻤﺼﺮﯾﯿﻦ و اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﮥ ح‬‫و اﺧﺒﺮ ﺑﻪ ﻣﺴﻠﺴـﻼ ﺑﺎﻟﺸﺎﻣﯿﯿﻦ و اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﮥ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻣﺼﻄﻔﯽ اﻟﺼﻔﻮري ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﯿﺪاﻧﯽ‬‫ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻟا ﻌﻼﻣﮥ ﺑﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺮﺿﯽ اﻟﻐﺰي ﻋﻦ ﻣﺆﻟﻔﻪ و ﻣﺴﻠﺴﻼ ﺑﺎﻟﻤﻌﻤﺮﯾﻦ و اﻟﺸﺎﻓﻌّﯿﮥ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﺼﻮﻓﯽ اﺑﻮ اﻟﻮﻓﺎء اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻌﺠﻞ اﻟﺰﺑﯿﺪي إﺟﺎزة ﻋﻦ اﻟﺒﺪر ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻐﺰي إﺟﺎزة ﻋﻦ ﻣﺆﻟﻔﻪ و ﻣﺴﻠﺴـﻼ ﺑﺎﻟﻤﮑﯿﯿﻦ و اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﮥ ﻋﻦ اﻻﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻻﻣﺎم‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﮑﺮم اﻟﺼﻮري ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟﺪه اﻻﻣﺎم ﯾﺤﯿﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﺆﻟﻒ إﺟﺎزة و ﻣﺴﻠﺴـﻼ ﺑﺎﻟﺼﻮﻓﯿﮥ و اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﮥ ﻋﻦ‬‫ﺷﯿﺨﻪ اﻻﻣﺎم ﺻـﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻘﺸﺎﺷـﯽ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﻨﺎوي ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻘﻄﺐ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﮑﺮي ﻋﻦ اﺑﯿﻪ اﻟﻘﻄﺐ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻦ ﻣﺆﻟﻔﻪ و ﻣﺴﻠﺴـﻼ ﺑﺎﻟﻤﺪﻧﯿﯿﻦ ﺑﺎﻟﺴـﻨﺪ اﻟﯽ اﻟﺸـﻨﺎوي ﻋﻦ اﻟﺴﯿﺪ‬‫ﻏﻀـﻨﻔﺮ ﻋﻦ ﻟا ﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻨﺪي ﻧﺰﯾـﻞ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺮاق اﻟﻤـﺪﻧﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﺆﻟﻒ إﺟﺎزة ﺑﻼ‬‫واﺳـﻄﮥ و ﺑﻮاﺳﻄﮥ اﻟﺸﯿﺦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺸﺎﻣﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺴﯿﺮة و ﻣﺴﻠﺴﻼ ﺑﺎﻟﺤﻨﻔﯿﮥ و اﻟﻤﻌﻤﺮﯾﻦ اﯾﻀﺎ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﺧﯿﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟّﺮﻣﻠﯽ‬‫ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻣﯿﻦ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺎل اﻟﺠﻨﺒﻼﻃﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﻤﺆﻟﻒ و ﻣﺴﻠﺴـﻼ ﺑﺎﻟﻤﺎﻟﮑﯿﮥ ﻋﻦ ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﻌﻼﻣﮥ روح اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ‬‫ﻣﻬـﺪي ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺜﻌـﺎﻟﺒﯽ اﻟﺠﻌﻔﺮي ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻌﻼﻣـﮥ أﺑﯽ اﻻرﺷـﺎد ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻻﺟﻬﻮري ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺧﻀـﯿﺮ‬‫اﻟﺒﻨﻮﻓﺮي و اﻟﺸﯿﺦ ﺑﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻘﺮاﻓﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪347 :‬‬‫ﻋﻦ اﻟﻤﺆﻟﻒ إﺟﺎزة ﻋﺎﻣـﮥ ان ﻟﻢ ﺗﮑﻦ ﺧﺎﺻـﮥ و ﻣﺴﻠﺴـﻼ ﺑﺎﻟﺤﻨﺎﺑﻠﮥ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ إﺟﺎزة ﻋﺎﻣﮥ و اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺼﺎﻟﺢ‬‫ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﯿﻬﻮﺗﯽ ﻋﻦ ﻋﻢ اﻟﺜﺎﻧﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺒﯿﻬﻮﺗﯽ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﻨﺠﺎر ﻋﻦ اﻟﻤﺆﻟﻒ إﺟﺎزة ﻋﺎﻣﮥ ان ﻟﻢ ﺗﮑﻦ ﺧﺎﺻﮥ‬‫و ﻣﺴﻠﺴـﻼ ﺑﺎﻫﻞ اﻟﯿﻤﻦ و اﻟﻤﻌﺘﻤﺮﯾﻦ اﯾﻀﺎ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﺨﺎص اﻟﺰﺑﯿﺪي ﻋﻦ اﻟﻤﺴﻨﺪ اﻟﺴﯿﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻻﻫﺪل ﻋﻦ اﻟﻌﻼﻣﮥ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺮﺑﯿﻊ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﺆﻟﻒ إﺟﺎزة ﮐﺬﻟﮏ و ﻣﺴﻠﺴﻼ ﺑﻤﻦ اﺳﻤﻪ اﺣﻤﺪ و ﻗﺪ ﺳﻤﺎه ﺑﻌﻀﻬﻢ اﺣﻤﺪ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻘﺪوة‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻘﺸﺎﺷـﯽ ﻋﻦ اﻟﻌﻼﻣـﮥ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺸـﻨﺎوي ﻋﻦ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﺎﺳﻢ اﻟﻌﺒﺎدي ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ اﻟﺮﻣﻠﯽ ﻋﻦ ﻣﺆﻟﻔﮥ‬‫اﻟﻌﻼﻣـﮥ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻘﺴـﻄﻼﻧﯽ و ﻧﯿﺰ ﺗﺎج اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺪﻫﺎن اﻟﻤﮑﯽ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﺘﺎب ارﺷﺎد اﻟﺴﺎري اﻟﯽ ﺷـﺮح ﻟا ﺒﺨﺎري‬‫ﻟﻠﻌﻼﻣﮥ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﻘﺴﻄﻼﻧﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﺧﺒﺮ ﺑﻪ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ اﺣﻤﺪ اﻟﻘﺸﺎﺷﯽ ﻋﻦ‬‫اﻻﻣﺎم ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻨﺎوي ﻋﻦ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﺎﺳﻢ اﻟﻌﺒﺎدي ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ اﺣﻤﺪ اﻟﺮﻣﻠﯽ ﻋﻦ ﻣﺆﻟﻔﻪ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺸـﻤﺲ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﻘﺴـﻄﻼﻧﯽ ح و اﺧﺒﺮ ﺑﻪ ﻋﺎﻟﯿﺎ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ اﻟﻌﺠﻞ ﺑﻞ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﻤﺴﻨﺪ ﺑﺪر اﻟﺪﯾﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺮﺿﯽ اﻟﻐﺰي ﻋﻦ ﻣﺆﻟﻔﻪ ﺑﻪ و ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ اﻟﺼﺪﯾﻘﯽ اﻟﺪواﻧﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ و‬‫اﻟﺠﺰم ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ داﻧﺴـﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺷـﺮح رﺳﺎﻟﻪ زورا ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺎول ﻣﺎ اﻗﻮل ان ﻫﺬه اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ ﺷﺎﻧﺎ و ﻫﻮ اﻧﯽ راﯾﺖ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻣﯽ ﻓﯽ ﺧﺎرج‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 282‬از ‪581‬‬‫ﺑﻐﺪاد ﻇﺎﻫﺮ دار اﻟﺴـﻼم ﻋﻠﯽ ﻗﺮب ﻣﻦ ﺷﺎﻃﯽ اﻟﺰوراء اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﯾﻌﺴﻮب اﻟﻤﻮﺣﺪﯾﻦ ﻋﻠّﯿﺎ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ﻣﺒﺸـﺮة ﻃﻮﯾﻠﮥ ﻣﺤﺼﻠﻬﺎ اﻧﻪ‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﺎن ﻣﻠﺘﻔﺘﺎ اﻟﯽ ﺑﻨﻈﺮ اﻟﻌﻨﺎﯾـﮥ و ﻣﻌﺘﻨﯿﺎ ﺑﺸﺄﻧﯽ ﺑﻄﺮﯾﻖ اﻟﮑﻼﺋـﮥ ﻓﺼﺎر ذﻟﮏ ﺑﺎﻋﺜﺎ ﻟﯽ ﻋﻠﯽ ان اﻋﻠﻖ رﺳﺎﻟﮥ ﻣﻌﻨﻮﻧﮥ ﺑﺎﺳـﻤﻪ اﻟﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻣﺘﺒﺮﮐﺎ ﺑﻪ و اﺗﻠﻮﻫﺎ ﻋﻠﯽ روﺿﺘﻪ اﻟﻤﻘﺪﺳﮥ وﻗﺖ اﻟﺘﺸﺮف ﺑﺰﯾﺎرﺗﻪ و اﻻﮐﺘﺤﺎل ﺑﺪﻣﻮر ﺗﺮاب ﻋﺘﺒﺘﻪ و ﮐﻨﺖ ﻣﺘﺮددا ﻓﯽ ﺗﻌﯿﯿﻦ اﻟﻤﻘﺼﺪ ﻓﯽ ﺗﻠﮏ‬‫اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ ﻓﺘﺎرة ﮐﻨﺖ اﻋﺰم ان اﮐﺘﺒﻬﺎ ﻓﯽ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﺎﻫﯿﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﻤﻨﺎﺳﺒﮥ‬‫ﻗﻮل اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﺧﺮي ﯾﺨﻄﺮ ﺑﺒﺎﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻟﻢ ﯾﺘﻌﯿﻦ ﺷـﯽء ﻣﻦ اﻟﺨﻮاﻃﺮ اﻟﯽ ان وﻓﻘﻨﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻼﺳﺘﺴـﻌﺎد ﺑﻠﺜﻢ اﻟﻌﺘﺒﮥ اﻟﻘﺪﺳـﯿﮥ اﻟﻐﺮوّﯾﮥ و اﻟﻤﺸﻬﺪ‬‫اﻟﻤﻘﺪس اﻟﺤﺎﺋﺮي ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺒّﯽ و ﻋﻠﯽ ﺳﺎﮐﻨﯿﻬﻤﺎ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم ﺛﻢ ﺑﻌﺪ اﻟﻤﺮاﺟﻌﮥ ﺳﺎﻟﻨﯽ واﺣﺪ ﻣﻦ اﺻﺤﺎﺑﯽ اﻟﻤﺴﺘﻌﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪348 :‬‬‫ﻟـﺪرك اﻟﺤﻘـﺎﺋﻖ ﻣﻤﻦ ﮐـﺎن ﻟﻪ درك راﺋـﻖ و دﻫﻦ ﻓـﺎﺋﻖ ﮐﺮﯾﻢ اﻟﺸـﯿﻢ و اﻟﺴـﺠﺎﯾﺎ ﺣﺴﻦ اﻻـﺳﻢ و اﻟﻤﺴـّﻤﯽ و ﻗـﺪ ﻗﺮأ ﻋﻠﯽ ﮐﺘـﺎب ﺣﮑﻤﮥ‬‫اﻻﺷـﺮاق ﻟﻠﺸـﯿﺦ اﻻﺟﻞ و اﻟﺤﮑﯿﻢ اﻻﮐﻤﻞ ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺴـﻬﺮوردي و ﮐﻨﺖ اﻗﺮر ﻟﻪ اﺛﻨﺎء ﻣﺒﺎﺣﺜﮥ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻃﺮﻓﺎ ﻣﻦ اﻟﺴﻮاﻧﺢ و اﻣﻠﯽ‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻌﻀﺎ ﻣﻦ اﻟﻠﻮاﺋـﺢ ان اﺟﻤﻌﻬﺎ ﻟﻪ ﻓﯽ رﺳﺎﻟـﮥ ﻓﺼﺎر ﺳﺆاﻟﻪ ﺳـﺒﺒﺎ ﻟﻼﻗـﺪام ﻋﻠﯽ ﻫـﺬه اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ ﻓﺎﺟﺘﻤﻊ ﻣﻘﺎﺻﺪﻫﺎ ﻓﯽ ﺧﺎﻃﺮي ﻓﯽ اﻗﺮب ﻣﻦ‬‫ﺳﺎﻋﮥ و ﮐﻨﺖ ذاﻫﻼ ﻋﻦ اﻟﻤﻘﺼﺪ اﻻّول اﻟﯽ ان اﺗﻤﻤﺘﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﻧﻈﺮت ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻌﺪ اﻟﺘﻤﺎم وﺟﺪﺗﻬﺎ ﻫﯽ اﻟﺘﯽ ﮐﺎﻧﺖ ﺗﺮام ﻓﺘﯿﻘﻨﺖ ان ﻧﻔﺤﺎت اﻻﻣﺪاد‬‫ﻓﯿﻬﺎ ﮐﺎﻧﺖ ﺗﻬّﺐ ﻣﻦ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺳﻔﯿﻨﮥ اﻟﺠﻮر اﻟﻤﺴﺘﻮي ﻋﻠﯽ ﺟﻮدي اﻟﺤﮑﻢ و اﻟﺤﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺒّﯽ و ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم و اﻟﺘﺤﯿﮥ و‬‫اﻻﮐﺮام و ﺳـﻤﯿﺘﻬﺎ ﺑﺎﻟﺰوراء و ﻫﯽ اﺳﻢ اﻟﺪﺟﻠـﮥ و اﻟﻤﻨﺎﺳـﺒﮥ ﻇﺎﻫﺮة ﻣﻊ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺘﻠﻮﯾـﺢ اﻟﯽ ان ﻫﺬا اﻟﻔﯿﺾ ﻣﻦ زﯾﺎرة اﻟﻤﺸﺎﻫﺪ اﻟﻤﻘﺪﺳﮥ و‬‫اﻟﻤﻮاﻗﻒ اﻟﻤﻮﻧﺴﮥ و اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻨﺎح اﻟﻐﯿﻮب ﻓﺘﺎح اﻟﻘﻠﻮب‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﺷﺸﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ دواﻧﯽ در رﺳﺎﻟﻪ زورا ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺎﺟﻌﻞ ذﻟﮏ ﻫﻨﺎﻟﮏ ﺗﮑﺴـﺮ ﺑﻪ ﺻﻮﻟﮥ ﻣﺎ ﻓﺮ ﻃﺒﻌﮏ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ﺑﺪو اﻟﻨﻈﺮ ﺣﺘﯽ ﯾﺎﺗﯿﮏ اﻟﯿﻘﯿﻦ و ﺗﺘﺼـﻌﺪ‬‫اﻟﯽ اﻻﻓﻖ اﻟﻤﺒﯿﻦ و ﺗﺮي ﺑﻌﯿﻦ اﻟﻌﯿﺎن ﻣﺎ ﯾﻌﺠﺰ ﻋﻨﻪ اﻟﺒﯿﺎن و ﺗﺸﺮف ﻋﻠﯽ ﺣﻘﯿﻘﮥ‬‫ﻗﻮل ﺳّﯿﺪﻧﺎ اﻟﻨﺒﯽ اﻟﻤﺒﻌﻮث ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻟﺘﺘﻤﯿﻢ ﺳﺎﺋﺮ ﻣﺎ اﺗﺖ ﺑﻪ اﻻﻧﺒﯿﺎء اﻟﻨﻮم اخ اﻟﻤﻮت‬‫و ﻗﻮل ﺻﺎﺣﺐ ﺳّﺮه و ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻤﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‬‫اﻟﻨﺎس ﯾﻨﺎم ﻓﺎذا ﻣﺎﺗﻮا اﻧﺘﺒﻬﻮا‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻧﯿﺰ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ دوان ﺑﺴـﺒﺐ ﻣﺰﯾـﺪ ﻋﺮﻓﺎن و اﯾﻘﺎن و ﻋـﺪم ﻣﺒﺎﻻت ﺑﻬﻔﻮات اﻫﻞ ﺷـﻨﺎن و ﻓﻘـﺪان اﮐﺘﺮاث ﺑﺨﺮاﻓﺎت‬‫ارﺑﺎب ﻫﺬﯾﺎن ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺣﺘﻤﺎ و ﺟﺰﻣﺎ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽداﻧﺪ و ﻗﻠﻮب اﻫﻞ اﯾﻤﺎن و اﯾﻘﺎن را ﺑﻮﺻﻒ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم‬‫ﺑﺒﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻗﺼـﯽ اﻟﻤﺮاﺗﺐ ﻣﺒﺘﻬﺞ و ﻣﺴﺮور و اﺻﺤﺎب ﻋﺼﺒﯿﺖ و زور را ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﻣﺒﺘﻼي اﻧﺰﻋﺎج و ﺛﺒﻮر ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ ﻓﻬﺬا ﻋﻼﻣﺘﻬﻢ‬‫اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻤﺤﻘﻖ اﻟـّﺪواﻧﯽ( اﻟﻤﺸـﻬﻮد ﻋﻨـﺪﻫﻢ ﺑﻌﻈﺎﺋﻢ ﻣﺎﺛﺮه ﺑﯿﻦ اﻻﻗﺎﺻـﯽ و اﻻداﻧﯽ* ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺴـﺘﺎﺻﻞ ﻟﺸﺎﻓﮥ‬‫اﻟﺤﺎﻗـﺪ اﻟﺸﺎﻧﺊ* اﻟﻤﺠﺘﺚ ﻋﺮق اﻟﺠﺎﺣـﺪ اﻟﺠﺎﻧﯽ* ﻓﻼ ﯾﺮﺗﺎب ﻓﯽ ﺗﺤﻘﻘﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻋﻤﯿﺖ ﻣﻨﻪ اﻻﻟﺤﺎظ اﻟﺮواﻧﯽ* و ﻻ ﯾﻄﻌﻦ ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ اﺣﺘﻔﺖ‬‫ﺑﻪ اﻟﮑﻮاذب ﮐﺎﻟﺮﻣﺎح اﻟـﺪواﻧﯽ* و ﻻ ﯾﺤﯿﺪ ﻋﻨﻪ اﻻ اﻻﻋﻔﻞ اﻟﻤﺮاوغ اﻟﻤﻤﺎﻃﻞ اﻟﻤﻤﺎﻧﯽ و ﻻ ﯾﺼﺪ ﻋﻨﻪ اﻻ اﻻﺧﻠﻒ اﻟﻤﺤﺎﺋﺪ اﻟﻤﺨﺎﺗﻞ اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ‬‫و ﻋﻼﻣﻪ دواﻧﯽ ﻣﻤـﺪوح ﺑﻤﺪاﺋـﺢ ﻋﻈﯿﻤﻪ ﺟﻠﯿﻠـﮥ اﻟﻤﺒﺎﻧﯽ و ﻣﻮﺻﻮف ﺑﻤﻔﺎﺧﺮ رﻓﯿﻌﮥ اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ و ﻣﺴـﻠﻢ و ﻣﻘﺒﻮل اﻋﺎﻇﻢ ﺟﺎﻧﺐ ﺛﺎﻧﯿﺴﺖ ﻋﻼﻣﻪ‬‫ﺳﺨﺎوي در ﺿﻮء ﻻﻣﻊ ﻻﻫﻞ اﻟﻘﺮن اﻟﺘﺎﺳﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻌﺪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺼﺪﯾﻘﯽ اﻟﺪواﻧﯽ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪349 :‬‬‫اﻟﻤﻬﻤﻠـﮥ و ﺗﺨﻔﯿﻒ اﻟﻨﻮن ﻧﺴـﺒﮥ ﻟﻘﺮﯾـﮥ ﻣﻦ ﮐـﺎزرون اﻟﮑـﺎزروﻧﯽ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﺑﺎﻗﻠﯿﻢ ﻓﺎرس و اﻟﻤـﺬﮐﻮر ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻤﻦ اﺧـﺬ ﻋﻦ‬‫اﻟﻤﺤﯿﻮي اﻟّﻠﺎري و ﺣﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﺒﻘﺎل و ﺗﻘﺪم ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم ﺳـّﯿﻤﺎ اﻟﻌﻘﻠﯿﺎت و اﺧﺬ ﻋﻨﻪ اﻫﻞ ﺗﻠﮏ اﻟﻨﻮاﺣﯽ و ارﺗﺤﻠﻮا إﻟﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺮوم و ﺧﺮاﺳﺎن و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 283‬از ‪581‬‬‫ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ و ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﺜﻨﺎء ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻤﻦ اﺧﺬ ﻋﻨﯽ و اﺳـﺘﻘﺮ ﺑﻪ اﻟﺴﻠﻄﺎن ﯾﻌﻘﻮب ﻓﯽ اﻟﻘﻀﺎء و ﺻﻨﻒ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﺷﺮح ﻋﻠﯽ‬‫ﺷﺮح اﻟﺘﺠﺮﯾﺪ ﻟﻠﻄﻮﺳﯽ ﻋﻢ اﻻﻧﺘﻔﺎع ﺑﻪ و ﮐﺬا ﮐﺘﺐ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻀﺪ ﻣﻊ ﻓﺼﺎﺣﮥ و ﺑﻼﻏﮥ و ﺻﻼح و ﺗﻮاﺿﻊ ﻫﻮ اﻻن ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ ﺣﯽ‬‫اﺑﻦ ﺑﻀﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿـﺪروس اﻟﯿﻤﻨﯽ در ﻧﻮر ﺳﺎﻓﺮ ﻋﻦ اﺧﺒﺎر اﻟﻘﺮن اﻟﻌﺎﺷـﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و‬‫ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻌﺪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺼﺪﯾﻘﯽ اﻟﺪواﻧﯽ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و ﺗﺨﻔﯿﻒ اﻟﻨﻮن ﻧﺴﺒﮥ ﻟﻘﺮﯾﮥ ﻣﻦ ﮐﺎزرون اﻟﮑﺎزروﻧﯽ‬‫اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﺑـﺎﻗﻠﯿﻢ ﻓﺎرس و اﻟﻤـﺬﮐﻮر ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ اﻟﮑﺜﯿﺮ و ﻣﻤﻦ اﺧـﺬ ﻋﻨﻪ اﻟﻤﺤﯿﻮي اﻟﻼري و ﺣﺴﻦ اﺑﻦ اﻟﺒﻘﺎل و ﺗﻘـﺪم ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم ﺳـﯿﻤﺎ‬‫اﻟﻌﻘﻠﯿﺎت و اﺧﺬ ﻋﻨﻪ اﻫﻞ ﺗﻠﮏ اﻟﻨﻮاﺣﯽ و ارﺗﺤﻠﻮا إﻟﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺮوم و ﺧﺮاﺳﺎن و ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ ذﮐﺮه اﻟﺴـﺨﺎوي ﻓﯽ ﺿﻮﺋﻪ ﻗﺎل و ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﺜﻨﺎء‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻤﻦ اﺧﺬ ﻋﻨﯽ و اﺳـﺘﻘﺮه اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﯾﻌﻘﻮب ﻓﯽ اﻟﻘﻀﺎء و ﺻـﻨﻒ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ ﺷـﺮح اﻟﺘﺠﺮﯾﺪ ﻟﻠﻄﻮﺳﯽ ﻋﻢ‬‫اﻻﻧﺘﻔﺎع ﺑﻪ و ﮐﺬا ﮐﺘﺐ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻀﺪ ﻣﻊ ﻓﺼﺎﺣﮥ و ﺑﻼﻏﮥ و ﺻﻼح و ﺗﻮاﺿﻊ و ﻫﻮ اﻻن ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ ﺣﯽ اﺑﻦ ﺑﻀﻊ و ﺳﺒﻌﯿﻦ اﻧﺘﻬﯽ‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻻﻣﺎﺳـﯽ در ﺣﺎﺷﯿﻪ روض اﻻﺧﯿﺎر ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ دواﻧﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺪ ﺗﻔﻮق ﻓﯽ راس اﻟﻤﺎﺋﮥ اﻟﺘﺎﺳﻌﮥ ﻓﯽ اﻟﻔﻨﻮن اﻟﺤﮑﻤﯿﮥ و ﺗﺒﺤﺮ‬‫ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺸـﺮﻋﯿﮥ ﻣﻦ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﻘﺮاءة و ﺻـﻨﻒ ﻓﯽ اﻟﺘﺼﻮف و ﻋﻠﻢ اﻻﺧﻼق و ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ ﻗﺮﯾﺒـﮥ اﻟﯽ ﻣﺎﺋـﮥ روي اﻟﻌﻠﻮم اﻻدﺑّﯿﮥ و‬‫اﻟﻌﻘﻠـّﯿ ﮥ و اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻦ واﻟـﺪه ﻣﻮﻻﻧﺎ اﺳـﻌﺪ اﻟﺼـﺪﯾﻘﯽ اﻟﻤﺤـﺪث ﺑﺎﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﻤﺮﺷـﺪي ﺑﮑﺎزرون و ﻫﻮ اﺧﺬ ﻣﻦ ﻟا ﻤﺸﺎﯾﺦ‬‫اﻟﻌﻈﺎم ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم ﻗﺎﺿـﯽ ﻗﻀﺎة اﻻﺳـﻼم ﺷـﻤﺲ اﻟﻤﻠـﮥ و اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺠﺰري ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻨﺸـﺮ ﻓﯽ اﻟﻘﺮاءة و ﻟا ﺤﺼـﻦ‬‫اﻟﺤﺼـﯿﻦ ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ و اﻻدﻋﯿﮥ و اﻟﻤﻘﺪﻣﮥ ﻓﯽ اﻟﺘﺠﻮﯾﺪ ﻻ ﺳّﯿﻤﺎ ﺻﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨﺎري و اﺧﺬ اﻟﻔﻘﻪ ﻣﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ اﻟﺤﺎج‬‫أﺑﯽ اﻟﻔﺘـﺢ اﻟﺴﺮوﺳـﺘﺎﻧﯽ و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻻﻣﺎم ﻗـﺪوة اﺋّﻤـ ﮥ اﻻﺳـﻼم أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟﺮاﻓﻌﯽ رﻓﻊ اﻟﱠﻠﻪ درﺟﺘﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﯿﯿﻦ و اﺧـﺬ اﻟﻌﻘﻠﯿـﺎت ﻣﻦ اﻟﺴـّﯿﺪ اﻟﺸـﺮﯾﻒ زﯾﻦ اﻟﻤﻠـﮥ و اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻠّﯽ اﻟﺠﺮﺟـﺎﻧﯽ و ﻗـﺎل ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﻣﻦ ﻣﺸﺎﯾﺨﯽ ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﺑﻮ اﻟﻤﺠﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﯿﻤﻮن اﻟﮑﺮﻣﺎﻧﯽ ﺳﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺴﻠﺴﻞ ﺑﺎﻻوﻟﯿﮥ اﻋﻨﯽ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﺮاﺣﻤﻮن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪350 :‬‬‫ﯾﺮﺣﻤﻬﻢ اﻟﺮﺣﻤﻦ ارﺣﻤﻮا ﻣﻦ ﻓﯽ اﻻرض ﯾﺮﺣﻤﮑﻢ ﻣﻦ ﻓﯽ اﻟّﺴﻤﺎء‬‫و اﺟـﺎزﻧﯽ إﺟﺎزة ﻣﻠﻔﻮﻇـﮥ و ﻣﮑﺘﻮﺑـﮥ و ﻗﺎل رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ ﻓﯽ اﻻﺟﺎزة ﺳـﻤﻌﺖ ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻮارف ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟﻘﺮﺷـﯽ ﺑﻘﺮاءة اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻌـﺎرف زﯾﻦ اﻟـﺪﯾﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻮاﻓﯽ ﻣـّﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻇﻼـل ارﺷـﺎده و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺷﻮﮐـﺎﻧﯽ در ﺑـﺪر ﻃﺎﻟﻊ‬‫ﺑﻤﺤﺎﺳﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪ اﻟﻘﺮن اﻟﺴﺎﺑﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺪواﻧﯽ ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﯽ دوان و ﻫﯽ ﻗﺮﯾﮥ ﻣﻦ ﻗﺮي ﮐﺎزرون ﻟا ﺸﺎﻓﻌﯽ‬‫ﻋـﺎﻟﻢ اﻟﻌﺠﻢ ﺑـﺎرض ﻓـﺎرس و اﻣـﺎم اﻟﻤﻌﻘﻮﻻـت و ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﺼـﻨﻔﺎت اﺧـﺬ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻦ اﻟﻤﺤﯿﻮي و اﻟﺒﻘﺎل و ﻓﺎق ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻌﻠﻮم ﻻ ﺳـﯿﻤﺎ‬‫اﻟﻌﻘﻠّﯿﮥ و اﺧﺬ ﻋﻨﻪ اﻫﻞ ﺗﻠﮏ اﻟﻨﻮاﺣﯽ و ارﺗﺤﻞ إﻟﯿﻪ اﻫﻞ اﻟﺮوم و ﺧﺮاﺳﺎن و ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ و ﻟﻪ ﺷﻬﺮة ﮐﺒﯿﺮة و ﺻﯿﺖ ﻋﻈﯿﻢ و ﺗﮑﺎﺛﺮ ﺗﻼﻣﺬﺗﻪ‬‫و ﮐﺎن ﻣﻦ ادﺑﻬﻢ اﻧّﻪ إذا ﺗﮑﻠﻢ ﻧﮑﺴﻮا رءوﺳـﻬﻢ ﺗﺎدﺑﺎ و ﻟﻢ ﯾﺘﮑﻠﻢ اﺣـﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﺑﺸـﯽء و وﻻه ﺳـﻠﻄﺎن ﺗﻠﮏ اﻟﺪﯾﺎر اﻟﻘﻀﺎء ﺑﻬﺎ و ﻟﻪ ﻣﺼـﻨﻔﺎت‬‫ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻘﺒﻮﻟﮥ ﻣﻨﻬﺎ ﺷـﺮح اﻟﺘﺠﺮﯾﺪ ﻟﻠﻄﻮﺳـﯽ و ﺷـﺮح اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ و ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻀﺪ و ﻟﻪ ﻓﺼﺎﺣﮥ زاﺋﺪة و ﺑﻼﻏﮥ و ﺗﻮاﺿﻊ و ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ‪928‬‬‫ﻗﺎل اﻟﺴـﺨﺎوي اﻧﻪ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 897‬ﮐـﺎن ﺣﯿﺎ و ﮐﺎن ﻋﻤﺮه إذ ذاك ﺑﻀﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺛﻢ ارخ ﻏﯿﺮه ﻣﻮﺗﻪ ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾـﺦ اﻟّـﺬي ﻗـﺪﻣﻨﺎ ذﮐﺮه ﻓﯿﮑﻮن‬‫ﻋﻠﯽ ﻫﺬا ﻗﺪ ﻋﺎش ﻧﺤﻮ ﺗﺴـﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ و ﻏﯿﺎث اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻫﻤﺎم اﻟﺪﯾﻦ در ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺴﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ دواﻧﯽ از ﻏﺎﯾﺖ ﺗﺒﺤﺮ‬‫در ﻋﻠﻮم ﻣﻌﻘﻮل و ﻣﻨﻘﻮل و از ﮐﻤـﺎل ﻣﻬـﺎرت در ﻣﺒـﺎﺣﺚ ﻓﺮوع و اﺻﻮل ﺑﺮ ﺟﻤﯿﻊ ﻓﻀـﻼي ﻋـﺎﻟﻢ و ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻋﻠﻤﺎء ﺑﻨﯽ آدم ﻓﺎﺋﻖ ﺑﻮد و در‬‫ﻣﯿـﺪان ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﺴﺎﺋـﻞ و اﻧﺤﻼل ﻣﻌﻀـﻼت رﺳﺎﺋﻞ و ﺗﻮﺿـﯿﺢ ﺧﻔﯿﺎت ﻣﺘﻘـﺪﻣﯿﻦ و ﺗﻠﻮﯾـﺢ ﺧﺒﯿﺎت ﻣﺘﺎﺧﺮﯾﻦ ﻗﺼﺐ اﻟﺴـﺒﻖ از اﻣﺜﺎل و اﻗﺮان‬‫ﻣﯽرﺑﻮد ﻓﻨﻮن ﻣﮑﻨﻮن ﮐﻪ از اﺑﻮ ﻋﻠﯽ و ﻋﻼﻣﻪ ﻃﻮﺳـﯽ در ﺳﺮ ﺧﻔﺎ ﻣﺤﺠﻮب ﺑﻮد در ﻧﻈﺮ ﺑﺼﯿﺮﺗﺶ ﺟﻠﻮه ﻇﻬﻮر داﺷﺖ و اﺳﺮار ﻣﺨﺰون ﮐﻪ‬‫از ﻣﻌﻠﻢ اول و ﺛﺎﻧﯽ ﻣﮑﺘﻮم ﻣﺎﻧﺪه ﺑﻮد ﻗﻠﻢ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺳﺒﺤﺎﻧﯽ ﺑﺮ ﺻﻔﺤﻪ ﺿﻤﯿﺮش ﻣﯽﻧﮕﺎﺷﺖ‬‫ﺳﭙﻬﺮ ﻋﻠﻢ را ﺑﻮد اﻓﺘﺎﺑﯽ ﻓﻨﻮن ﻓﻀﻞ را ﺟﺎﻣﻊ ﮐﺘﺎﺑﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 284‬از ‪581‬‬‫و ﻣﻮﻻﻧـﺎ ﺟﻼـل اﻟـﺪﯾﻦ وﻟـﺪ ارﺷـﺪ ﻣﻮﻻﻧـﺎ ﺳـﻌﺪ اﻟـﺪﯾﻦ اﺳـﻌﺪﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﻠـﻮ ﺻـﯿﺖ و داﻧﺶ ﻣﺸـﻬﻮر ﺑـﻮد و در ﻗﺮﯾﻪ دوان ﮐﻪ از اﻋﻤـﺎل‬‫ﮐﺎزروﻧﺴﺖ ﺑﻘﻄﻊ و ﻓﺼﻞ ﻗﻀﺎﯾﺎي ﺷـﺮﻋﯿﻪ اﻗﺪام ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد و ﺟﻨﺎب ﻣﻮﻟﻮي ﻧﺨﺴﺖ ﻧﺰد واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﺧﻮد ﺑﺘﺤﺼﯿﻞ اﺷﺘﻐﺎل داﺷﺖ و ﺑﺎﻵﺧﺮ‬‫ﺑﺸـﯿﺮاز ﺷـﺘﺎﻓﺘﻪ در درس ﻣﻮﻻﻧـﺎ ﻣﺤﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﮐﻮﺷـﮑﻨﺎري و ﺧﻮاﺟﻪ ﺣﺴﻦ ﺷﺎه ﺑﻘﺎل ﻫﻤﺖ ﺑﺮ ﮐﺴﺐ ﮐﻤﺎل ﮔﻤﺎﺷﺖ و اﯾﻦ دو ﺑﺰرگ از‬‫ﺗﻼﻣﺬه ﻣﺤﻘﻖ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﻮﻓﻮر ﻋﻠﻢ و ﻓﻀﯿﻠﺖ ﻣﻤﺘﺎز ﺑﻮدﻧﺪ و در زﻣﺎن ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﯾﺴﻨﻘﺮ در ﺷﯿﺮاز ﺑﻠﻮازم درس و اﻓﺎده ﻗﯿﺎم ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ و‬‫اﯾﻀﺎ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ در درس ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻫﻤﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﮔﻠﻨﺎري ﮐﻪ ﺑﺮ ﺳـﺮ ﻃﻮاﻟﻊ ﺷـﺮﺣﯽ ﻣﻔﯿﺪ دارد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﻌﻀـﯽ از ﻣﺘﺪاوﻻت ﮐﺮده در‬‫وﻗﺖ اﮐﺘﺴﺎب ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ در ﺧﺪﻣﺖ ﺷـﯿﺦ ﺻـﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﯾﺠﯽ ﮐﻪ ﺳـﯿﺪ داﻧﺸـﻤﻨﺪ ﺑﻮد ﺷﺮاﺋﻂ ﺗﻠﻤﺬ ﺑﺠﺎي آورده اﻟﻘﺼﻪ ﺑﻮاﺳﻄﻪ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ‬‫اﺻﻠﯽ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻤﺤﺾ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻟﻢ ﯾﺰﻟﯽ ﻫﻨﻮز ﺟﻨﺎب ﻣﻮﻟﻮي در ﺳﻦ ﺷﺒﺎب ﺑﻮد ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪351 :‬‬‫ﮐﻪ از ﺷـﻤﯿﻢ ﻓﻀﺎﺋـﻞ و ﮐﻤﺎﻻـﺗﺶ ﻣﺸـﺎم ﻣﺘﺸـﻤﻤﺎن ﮔﻠﺰار ﻋﻠـﻮم ﻣﻌﻄﺮ ﮔﺸﺖ و از رﺷـﺤﺎت ﺳـﺤﺎب ﻗﻠﻢ ﮔﻮﻫﺮﺑـﺎرش رﯾـﺎض د ﻧا ﺶ در‬‫ﺧﻀـﺮت و ﻧﻀـﺎرت از ﺳﺎﺣﺖ ﺑﻮﺳـﺘﺎن ارم درﮔـﺬﺷﺖ ﻻﺟﺮم در اﯾﺎم دوﻟﺖ اﻣﯿﺮ ﺣﺴﻦ و ﯾﻌﻘﻮب ﻣﯿﺮزا از اﻗﻄﺎر اﻣﺼﺎر ﻋﺮاﻗﯿﻦ و روم و‬‫اّران و آذرﺑﺎﯾﺠﺎن و ﻫﺮﻣﺰ و ﮐﺮﻣﺎن و ﻃﺒﺮﺳـﺘﺎن و ﺟﺮﺟﺎن و ﺧﺮاﺳﺎن اﻋﺎﻇﻢ اﻓﺎﺿﻞ ﺑﺎﻣﯿـﺪ ﮐﺴﺐ ﻋﻠﻢ و داﻧﺶ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻣﻼزﻣﺘﺶ ﺑﻮدﻧﺪ و‬‫ﺑﻌـﺪ از ادراك آن ﺳـﻌﺎدت ﻋﻈﻤﯽ از اﺷـﻌﻪ ﺿـﻤﯿﺮ ﻓﯿﺾ آﺛﺎرش اﻗﺘﺒﺎس اﻧﻮار ﮐﻤﺎﻻت ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧـﺪ و آن ﺟﻨﺎب در اﯾﺎم ﺷـﺒﺎب ﭼﻨﺪﮔﺎه‬‫ﺑﺼـﺪارت اﻣﯿﺮزاده ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﯿﺮزا ﺟﻬـﺎن ﺷـﺎه ﻣﺸـﻐﻮﻟﯽ ﮐﺮده ﺑﻮد و ﺑﻌـﺪ از اﺳـﺘﻌﻔﺎ از ان ﻣﻬﻢ در ﻣـﺪرﺳﻪ ﺑﯿﮕﻢ ﮐﻪ آن را دار اﻻﯾﺘـﺎم‬‫ﮔﻮﯾﻨﺪ ﺑﻠﻮازم درس و اﻓﺎده ﻗﯿﺎم ﻣﯽﻧﻤﻮد در زﻣﺎن دوﻟﺖ ﺳـﻼﻃﯿﻦ آقﻗﻮﯾﻮﻧﻠﻮ ﻣﻨﺼﺐ ﻗﻀﺎﯾﺎي ﻣﻤﺎﻟﮏ ﻓﺎرس ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻻﺳـﺘﻘﻼل ﺗﻌﻠﻖ‬‫ﺑـﺎن ﻣﺮﺟﻊ اﻫـﻞ ﻓﻀﻞ و ﮐﻤﺎل داﺷﺖ و ﻫﺮ ﮔﺎه از درس ﻓﺎرغ ﻣﯽﺷـﺪ ﻫﻤﺖ ﻋﺎﻟﯽ ﻧﻬﻤﺖ ﺑﺮ ﻓﺼﻞ ﻗﻀﺎﯾﺎي ﺷـﺮﻋﯿﻪ ﻣﯽﮔﻤﺎﺷﺖ و ﺟﻨﺎب‬‫ﻣﻮﻟﻮي در اواﺳـﻄﻪ اﯾـﺎم زﻧـﺪﮔﺎﻧﯽ ﺑﺮ ﺷـﺮح ﺗﺠﺮﯾـﺪ ﻣﻮﻻﻧـﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﻮﺷـﺠﯽ ﺣﺎﺷـﯿﻪ در ﮐﻤﺎل دﻗﺖ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻧﻤﻮد و آن رﺳﺎﻟﻪ ﺑﻨﻈﺮ ﺷﺎرح‬‫رﺳﯿﺪه از روي اﻧﺼﺎف زﺑﺎن ﺑﺘﻌﺮﯾﻒ و ﺗﻮﺻﯿﻔﺶ ﮔﺸﻮد اﻣﺎ اﻣﯿﺮ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻫﻢ در آن اوان ﺑﺮ ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﺣﺎﺷﯿﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ و ﺑﺮ‬‫ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﺟﻨﺎب ﻣﻮﻟﻮي اﻋﺘﺮاﺿﺎت ﮐﺮده و آن ﺟﻨﺎب ﺣﺎﺷـﯿﻪ دﯾﮕﺮ ﺑﻬﺘﺮ از ﭘﯿﺸﺘﺮ ﺟﻬﺖ رو آن ﺳﺨﻨﺎن در ﻗﻠﻢ آورده و ﺑﺮﯾﻦ ﻗﯿﺎس ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ‬‫ﻣﯿﺎن آن دو ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺘﺒﺤﺮ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت ﺑﻮﻗﻮع اﻧﺠﺎﻣﯿﺪه و ﻫﺮ ﮐﺲ واﻟﯽ ﺷـﯿﺮاز ﻣﯽﺑﻮد ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﯿﻖ دﻗﺎﺋﻖ ﻃﺒﻊ اﯾﺸﺎن ﻣﺠﺎﻟﺲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪ‬‫و ﺑﻬﺮهور ﻣﯽﮔﺮدﯾـﺪ از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ ﺟﻨـﺎب ﻣﻮﻟﻮي دﯾﮕﺮ رﺳﺎﻟﻪ زور اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻋﻠﻢ ﺣﮑﻤﺖ ﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ ﺧﺎﻣﻪ ﺑﻼﻏﺖ اﻧﺘﻤﺎ ﮔﺮداﻧﯿـﺪه‬‫راﻗﻢ ﺣﺮوف از ﺷـﯿﺦ ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ ﻻ زال ﻣﺆﯾﺪا ﺑﺎﻟﺘﺎﯾﯿﺪ اﻟﺴﺒﺤﺎﻧﯽ اﺳﺘﻤﺎع ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ در وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﻨﺠﻒ رﻓﺘﻪ‬‫ﺑﻮد در روﺿﻪ ﻗـﺪس ﻣﻨﺰﻟﺖ ﺣﻀـﺮت ﺷﺎه وﻻﯾﺖ ﭘﻨﺎه ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و اﻟﺘﺤﯿـﮥ روزي ﺑﺮ ﭘﺎي اﯾﺴـﺘﺎده آن رﺳﺎﻟﻪ را ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻣﯽﻧﻤﻮد و ﺑﺎن‬‫ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ آن ﺗﺼـﻨﯿﻒ را ﺑﻪ زورا ﻣﻮﺳﻮم ﮔﺮداﻧﯿﺪ و ﭼﻮن زورا ﻣﺘﻨﯿﺴﺖ ﺑﻐﺎﯾﺖ ﻣﺨﺘﺼـﺮ و ﻣﺘﯿﻦ ﺟﻨﺎب ﻣﻮﻟﻮي ﺑﻌﺪ از ﭼﻨﺪﮔﺎه ﺟﻬﺖ ﺣﻞ‬‫ﻋﺒﺎرات آن ﺷـﺮح ﻣﻔﺘﺢ در ﺳـﻠﮏ اﻧﺸﺎ ﮐﺸـﯿﺪ دﯾﮕﺮ از ﻣﺆﻟﻔﺎت ان ﻋﺎﻟﻢ ﭘﺴـﻨﺪﯾﺪه ﺻـﻔﺎت ﺷـﺮح ﻫﯿﺎﮐﻠﺴﺖ ﮐﻪ در ﻋﻠﻢ ﺣﮑﻤﺖ اﺷﺮاق‬‫ﺷﯿـﺦ ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﻘﺘﻮل ﺗﺤﺮﯾﺮ ﻓﺮﻣﻮد و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ رﺳﺎﻟﻪ اﺛﺒﺎت واﺟﺐ و اﺧﻼق ﺟﻼﻟﯽ ﮐﻪ در ﺑﺮاﺑﺮ اﺧﻼق ﻧﺎﺻـﺮي ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷﺪ داﺧﻞ‬‫ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﻣﻮﻟﻮﯾﺴﺖ و از ﺟﻤﻠﻪ ﺣﻮاﺷـﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﮐﺘﺐ ﻣﺘـﺪاوﻟﻪ ﻣﺮﻗﻮم ﻗﻠﻢ اﻓﺎدات رﻗﻢ ﻧﻤﻮده ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﺷﻤﺴـﯿﻪ و ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﺗﻬـﺬﯾﺐ و ﺣﺎﺷـﯿﻪ‬‫ﻣﻄﺎﻟﻊ و ﺣﺎﺷﯿﻪ اﻧﻮار ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ و ﺷﺮح ﻋﻘﺎﺋﺪ ﻋﻀﺪﯾﻪ و ﺷﺮح رﺑﺎﻋﯿﺎت و ﺷﺮح ﺑﯿﺖ ﺣﺎﻓﻆ و ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮره اﺧﻼص و ﺗﺮﮐﯿﺐ ﮐﻠﻤﻪ ﺗﻮﺣﯿﺪ و‬‫رﺳﺎﻟﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺻـﻼة ﺑﻐﺎﯾﺖ ﻣﺸـﻬﻮرﺳﺖ و ﻧﮑﺎت آن ﮐﺘﺐ ﺑﺮ اﻟﻮاح ﺿـﻤﺎﺋﺮ زﻣﺎﻧﯽ اﻓﺎﺿﻞ ﻃﻠﺒﻪ ﻣﺴـﻄﻮر وﻓﺎت ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻌﺪ از ﻗﺘﻞ رﺳـﺘﻢ ﺑﺎدﺷﺎه ﺑﺎﻧﺪك زﻣﺎﻧﯽ روي ﻧﻤﻮد ﻣﺪت ﺣﯿﺎﺗﺶ زﯾﺎده ﺑﺮ ﻫﻔﺘﺎد ﺳﺎل ﺑﻮد اﻧﺘﻬﯽ و ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﺣﺴـﯿﻦ ﻣﯿﺒﺬي در ﻓﻮاﺗﺢ‬‫ﺷﺮح دﯾﻮان اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪352 :‬‬‫ﻧﻘﻞ اﺳـﺘﺎذﻧﺎ اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺪواﻧﯽ ﺧﻠﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻇﻼﻟﻪ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻌﺎﻣﻞ اﻟﺘﻘﯽ اﻟﮑﺎﻣﻞ اﻟﺴـﯿﺪ ﺻـﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻻـﯾﮑﯽ ﻗـﺪس ﺳـﺮه اﻧﻪ ﻗﺎل ذﮐﺮ ﻟﯽ اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻤﺘﻘﯽ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﺑﺮﻫﺎن اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻤﻮﺻـﻠﯽ و ﻫﻮ رﺟﻞ ﻋﺎﻟﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 285‬از ‪581‬‬‫ﻓﺎﺿﻞ ﺻﺎﻟﺢ ورع اﻧﺎ ﺗﻮﺟﻬﻨﺎ ﻣﻦ ﻣﺼﺮ اﻟﯽ ﻣﮑﮥ ﺗﺰﯾﺪ اﻟﺤﺞ ﻓﺎﻧﺰﻟﻨﺎ ﻣﻨﺰﻻ و ﺧﺮج ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺛﻌﺒﺎن ﻓﺘﺒﺎدر اﻟﻨﺎس اﻟﯽ ﻗﺘﻠﻪ ﻓﻘﺘﻠﻪ اﺑﻦ ﻋﻤﯽ ﻓﺎﺧﺘﻄﻒ‬‫و ﻧﺤﻦ ﻧﺮي ﺳـﻌﯿﻪ و ﺗﺒﺎدر اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯽ اﻟﺨﯿﻞ و اﻟﺮﮐﺎب ﯾﺮﯾـﺪون رده ﻓﻠﻢ ﯾﻘﺪروا ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻓﺤﺼﻞ اﻟﻨﺎس ﻣﻦ ذﻟﮏ اﻣﺮ ﻋﻈﯿﻢ ﻓﻠﻤﺎ ﮐﺎن‬‫آﺧﺮ اﻟﻨﻬﺎر ﺟﺎء و ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﮑﯿﻨﮥ و اﻟﻮﻗﺎر ﻓﺴﺄﻟﻨﺎه ﻣﺎ ﺷﺎﻧﮏ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﻫﻮ اﻟّﺎ ان ﻗﺘﻠﺖ ﻫﺬا اﻟﺜﻌﺒﺎن اﻟّﺬي راﯾﺘﻤﻮه ﻓﺼﻨﻊ ﺑﯽ ﮐﻤﺎ رأﯾﺘﻢ و إذا اﻧﺎ‬‫ﺑﯿﻦ ﻗﻮم ﻣﻦ اﻟﺠﻦ ﯾﻘﻮل ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻗﺘﻠﺖ أﺑﯽ و ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻗﺘﻠﺖ اﺧﯽ و ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻗﺘﻠﺖ اﺑﻦ ﻋّﻤﯽ ﻓﺘﮑـﺎﺛﺮوا ﻋﻠّﯽ و إذا رﺟﻞ ﻟﺼﻖ ﺑﯽ و ﻗﺎل ﻟﯽ‬‫ﻗﻞ اﻧﺎ ﺑﺎﻟﻠّﻪ و ﺑﺎﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ اﻟﻤﺤﻤﺪﯾﮥ ﻓﻘﻠﺖ ذﻟﮏ ﻓﺎﺷﺎر إﻟﯿﻬﻢ ان ﺳـﯿﺮوا اﻟﯽ اﻟﺸـﺮع ﻓﺴﺮﻧﺎ ﺣﺘﯽ وﺻﻠﻨﺎ اﻟﯽ ﺷﯿﺦ ﮐﺒﯿﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﺼﻄﺒﮥ ﻓﻠﻤﺎ ﺻﺮﻧﺎ‬‫ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻪ ﻗﺎل ﺧﻠﻮا ﺳﺒﯿﻠﻪ و ادﻋﻮا ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻘﺎل اﻻوﻻد ﻧﺪﻋﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻧﻪ ﻗﺘﻞ اﺑﺎﻧﺎ ﻓﻘﻠﺖ ﺣﺎﺷﺎ ﻟّﻠﻪ اﻧﻤﺎ ﻧﺤﻦ وﻓﺪ ﺑﯿﺖ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺮام ﻧﺰﻟﻨﺎ ﻫﺬا اﻟﻤﻨﺰل‬‫ﻓﺨﺮج ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺛﻌﺒﺎن ﻓﺘﺒﺎدر اﻟﻨﺎس اﻟﯽ ﻗﺘﻠﻪ ﻓﻀﺮﺑﺘﻪ ﻓﻘﺘﻠﺘﻪ ﻓﻠّﻤﺎ ﺳﻤﻊ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﻘﺎﻟﺘﯽ ﻗﺎل ﺧﻠﻮا ﺳﺒﯿﻠﻪ ﺳﻤﻌﺖ ﺑﺒﻄﻦ اﻟﻨﺨﻠﮥ‬‫ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ ﺗﺰﯾﯽ ﺑﻐﯿﺮ زّﯾﻪ ﻓﻘﺘﻞ ﻓﻼ دﯾﮥ و ﻻ ﻗﻮد و ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫واﻟـﺪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ در ﻧﻮادر ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻤﻌﻤﺮ اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﻤﺤـﺪث ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻠﻄﯿﻒ اﻟﺒﻨﺎﻧﯽ‬‫إﺟﺎزة ﻣﮑﺎﺗﺒـﮥ ﺑﺎﺟﺎزﺗﻪ اﻟﻌﺎﻣـﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﻔﺘﯽ ﻗﻄﺐ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻨﻬﺮ واﻟﯽ اﻻﺻﻞ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﺪار ﻋﻦ واﻟﺪه ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻨﻬﺮ‬‫واﻟﯽ ﻋﻦ اﻻﺳﺘﺎذ اﻟﻤﺤﻘﻖ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺪواﻧﯽ اﻟﺼﺪﯾﻘﯽ اﻧﻪ ﻗﺎل اﻧﺎ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻌﺎﻣﻞ اﻟﻤﺘﻘﯽ اﻟﮑﺎﻣﻞ ﺻﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫اﻟﻼـﺣﻖ ﻗـﺪس ﺳـﺮه اﻧﻪ ﻗﺎل ﻟﯽ ذﮐﺮﻧﯽ اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﺘﻘﯽ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﺑﺮﻫﺎن اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻤﻮﺻـﻠﯽ و ﻫﻮ رﺟﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﻓﺎﺿـﻞ‬‫ﺻﺎﻟﺢ ورع ﻧا ﺎ ﺗﻮﺟﻬﻨﺎ ﻣﻦ ﻣﺼـﺮ اﻟﯽ ﻣﮑﮥ ﺗﺰﯾﺪ اﻟﺤﺞ ﻓﻨﺰﻟﻨﺎ و ﺧﺮج ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺛﻌﺒﺎن ﻓﺘﺒﺎدر اﻟﻨﺎس اﻟﯽ ﻗﺘﻠﻪ ﻓﻘﺘﻠﻪ اﺑﻦ ﻋﻤﯽ ﻓﺎﺧﺘﻄﻒ و ﻧﺤﻦ ﻧﺮي‬‫ﺳﻌﯿﻪ و ﺗﺒﺎدر اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯽ اﻟﺨﯿﻞ و اﻟﺮﮐﺎب ﯾﺮﯾـﺪون رده ﻓﻠﻢ ﯾﻘـﺪروا ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻓﺤﺼﻞ ﻟﻨﺎ ﻣﻦ ذﻟﮏ اﻣﺮ ﻋﻈﯿﻢ ﻓﻠﻤﺎ ﮐﺎن آﺧﺮ اﻟﻨﻬﺎر ﺟﺎء‬‫و ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﮑﯿﻨﻪ و اﻟﻮﻗـﺎر ﻓﺴﺄﻟﻨـﺎه ﻣﺎ ﺷﺎﻧﮏ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﻫﻮ اﻻ ان ﻗﺘﻠﺖ ﻫـﺬا اﻟﺜﻌﺒﺎن اﻟّـﺬي راﯾﺘﻤﻮه ﻓﺼـﻨﻊ ﺑﯽ ﮐﻤﺎ راﯾﺘﻢ و إذا اﻧﺎ ﺑﯿﻦ ﻗﻮم ﻣﻦ‬‫اﻟﺠّﻦ ﯾﻘﻮل ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻗﺘﻠﺖ اﺑﺎﻧﺎ و ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻗﺘﻠﺖ اﺧﯽ و ﺑﻌﻀﻬﻢ ﻗﺘﻠﺖ اﺑﻦ ﻋّﻤﯽ ﻓﺘﮑﺎﺛﺮوا ﻋﻠﯽ و إذا رﺟﻞ ﻟﺼﻖ ﺑﯽ و ﻗﺎل ﻟﯽ ﻗﻞ ﻧا ﺎ ﺑﺎﻟّﻠﻪ و‬‫ﺑﺎﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ اﻟﻤﺤّﻤﺪﯾﮥ ﻓﻘﻠﺖ ذﻟﮏ ﻓﺎﺷﺎر إﻟﯿﻬﻢ ان ﺳـﯿﺮوا اﻟﯽ اﻟﺸﺮع ﻓﺴﺮﻧﺎ ﺣﺘﯽ وﺻﻠﻨﺎ اﻟﯽ ﺷﯿﺦ ﮐﺒﯿﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﺼﻄﺒﮥ ﻓﻠﻤﺎ ﺻﺮﻧﺎ ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻪ ﻗﺎل‬‫ﺧﻠﻮا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪353 :‬‬‫ﺳﺒﯿﻠﻪ و ادﻋﻮا ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻘﺎل اﻻوﻻد ﻧﺪﻋﯽ اﻧﻪ ﻗﺘﻞ اﺑﺎﻧﺎ ﻓﻘﻠﺖ ﺣﺎﺷﺎ ﻟّﻠﻪ اﻧّﻤﺎ ﻧﺤﻦ وﻓﺪ ﺑﯿﺖ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺮام ﻧﺰﻟﻨﺎ ﻫﺬا اﻟﻤﻨﺰل ﻓﺨﺮج إﻟﯿﻨﺎ ﺛﻌﺒﺎن ﻓﺘﺒﺎدر‬‫اﻟّﻨﺎس اﻟﯽ ﻗﺘﻠﻪ ﻓﻀﺮﺑﺘﻪ ﻓﻘﺘﻠﺘﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﺳﻤﻊ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﻘﺎﻟﺘﯽ ﻗﺎل ﺧﻠﻮا ﺳﺒﯿﻠﻪ‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﺑﺒﻄﻦ ﻧﺨﻠﮥ ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﻪ ﻗﺎل ﻣﻦ ﺗﺰﯾﺎ و ﺗﺸﮑﻞ ﺑﻐﯿﺮ زﯾﻪ ﻓﻘﺘﻞ ﻓﻼ دﯾﮥ و ﻻ ﻗﻮد‬‫وﺟﺪت ﺑﺨﻂ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ اﻟﺪﻫﻠﻮي ﻗﺪس ﺳﺮه اﻧﻪ ﺳﻤﻊ اﻻﺳﺘﺎذ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻘﯿﻢ ﻋﻦ اﻻﺳﺘﺎذ اﻻﻣﯿﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺮﺗﻀﯽ اﻟﺸﺮﯾﻔﯽ ﺑﺴﻨﺪه‬‫ﺑﻮاﺳﻄﮥ او ﺑﻮاﺳﻄﺘﯿﻦ ﻋﻦ اﻻﺳﺘﺎذ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﺤﻘﻖ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺪواﻧﯽ ﺑﻤﺜﻠﻪ وﺟﺪت ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﻮاﺗﺢ ﻟﻠﻤﯿﺒﺬي ﻋﻦ‬‫ﻣﻮﻻﻧـﺎ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ اﻟـﺪواﻧﯽ ﻣﺜﻠﻪ و ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ در رﺳﺎﻟﻪ اﺻﻮل ﺣـﺪﯾﺚ در ذﮐﺮ واﻟـﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ و ﺣﻀـﺮت اﯾﺸﺎن اول در دﯾﺎر ﺧﻮد‬‫ﺑﻌﺾ ﮐﺘﺐ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺜﻞ ﻣﺸـﮑﺎة و ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري ﺑﺨـﺪﻣﺖ واﻟـﺪ ﺑﺰرﮔﻮار ﺧﻮد ﮔﺬراﻧﯿﺪه ﺑﻄﺮﯾﻖ دراﯾﺖ اﺧﺬ اﯾﻦ ﻋﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻮدﻧﺪ و‬‫ﺳﻨـﺪ اﯾﺸـﺎن ﺑﻮاﺳـﻄﻪ ﻣﯿﺮ ﻣﺤﻤـﺪ زاﻫـﺪ ﺗـﺎ ﻣﻼـ ﺟﻼـل اﻟـﺪﯾﻦ دواﻧﯽ ﻣﯽرﺳـﺪ و ﺳـﻨﺪ ﺣـﺪﯾﺚ اﯾﺸـﺎن در اواﺋـﻞ اﻧﻤﻮذج اﻟﻌﻠﻮم ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ‬‫ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﻋﻼـﻣﻪ دواﻧﯽ در اﺟـﺎزات و ﻣﺮوﯾﺎت اﮐﺎﺑﺮ اﻋﻼم و اﺟﻠﻪ ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ داﺧﻠﺴﺖ و ﻣﺼـﻨﻔﺎت‬‫اﯾﺸﺎن ﺑﺮ ﻧﻘﻞ و اﺣﺘﺠﺎج از ان ﺷﺎﻣﻞ اﺑﺮاﻫﯿﻢ در ﮐﺘﺎب اﻻﻣﻢ ﻻﯾﻘﺎظ اﻟﻬﻤﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﻻﺳـﺘﺎذ اﻟﻤﺤﻘﻖ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺪﯾﻘﯽ اﻟﺪواﻧﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺮاءة ﻋﻠﯽ اﻻﺳـﺘﺎذ اﻟﻤﺤﻘﻖ ﻣﻼ ﻣﺤﻤﺪ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﻦ ﻣﻼ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ‬‫اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﻼ ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﮑﻮراﻧﯽ اﻟﺼﺪﯾﻘﯽ رح رﺳﺎﻟﮥ اﻟﺰوراء ﺑﮑﻤﺎﻟﻬﺎ ﻣﻊ ﺣﺎﺷـﯿﺘﻬﺎ ﻟﻠﻤﺼـﻨﻒ ﺑﮑﻤﺎﻟﻬﺎ و ﻗﺮأت ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻌﻈﻢ‬‫ﺷﺮﺣﻪ ﻟﻌﯿـﻮن اﻟﺠﻮاﻫﺮ ﻟﻠﻌﻀـﺪ ﺳـﻨﮥ ‪ 1053‬ﺳـﻨﮥ ﻣـﻊ ﻣﻌﻈﻢ ﺣﺎﺷـﯿﺘﻪ ﻟﻤﻼـ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻘﺮﺑـﺎﻏﯽ و ﺣﺎﺷـﯿﺘﻪ ﻟﻤﻼـ ﺣﺴـﯿﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ‬‫اﻟﺨﻠﺨـﺎﻟﯽ و ﻗﺮأت ﻋﻠﯿﻪ اﻃﺮاﻓـﺎ ﻣﻦ ﺣﺎﺷـﯿﺘﻪ ﻟﺸـﺮح اﻟﺸﻤﺴـﯿﮥ ﻟﻠﻘﻄﺐ اﻟﺮازي و اﻃﺮاﻓـﺎ ﻣﻦ ﺣﺎﺷـﯿﺘﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻔﺘﺎزاﻧﯽ و ﻣﻦ اﻟّﺮﺳﺎﻟﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 286‬از ‪581‬‬‫اﻟﺠﺪﯾﺪة ﻓﯽ اﺛﺒﺎت اﻟﻮاﺟﺐ ﺳﻨﮥ ‪ 1053‬و ﻗﺮأت ﻃﺮﻓﺎ ﻣﻦ ﺷـﺮﺣﻪ اﻟﻌﻘﺎﺋﺪ اﻟﻌﻀﺪﯾﮥ ﻋﻠﯽ ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﻌﺎرف ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﺻﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﻗﺪس ﺳﺮه‬‫و ﻃﺮﻓﺎ ﻣﻦ اﻟﺰوراء و إﺟﺎزة ﻟﺴﺎﺋﺮﻫﺎ و ﻟّﻤﺎ ﯾﺮوﯾﻪ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﻔﻨﻮن ﺑﺮواﯾﮥ اﻻﺳـﺘﺎذ ﻣﺤﻤﺪ ﺷﺮﯾﻒ إﺟﺎزة ﻋﻦ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻟا ﺤﮑﻤﯽ‬‫و ﺑﺮواﯾﮥ ﺷـﯿﺨﻨﺎ ﺻـﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﻗﺪس ﺳـﺮه ﻋﻦ ﺷـﯿﺨﻪ أﺑﯽ اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﻟﺸﻨﺎوي ﻗﺪس ﺳﺮه ﺑﺮواﯾﺘﻬﻤﺎ ﻋﻦ اﻟﺸﻨﺎوي و اﻟﺤﮑﻤﯽ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻓﻬـﺪ اﻟﻤﮑﯽ ﻋﻦ ﻋﻤﻪ ﺟﺎر اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ اﻟﻤﮑﯽ ﻋﻦ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﺷـﺮف اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﺑﺮﻫـﺎن اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻌﻠﻮي اﻟﻌﮑﯽ اﻟﻌـﺪﻧﺎﻧﯽ اﻟﯿﻤﻨﯽ اﻟﺰﺑﯿـﺪي و اﻟﺸـﻬﺎب أﺑﯽ اﻟﻌﺒﺎس اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ‬‫اﻟﺸﺮﻋﺒﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﻧﺴﯿﺎ اﻟﺘﻌﺰي ﺑﺮواﯾﺘﻬﻤﺎ ﻋﻦ اﻟﻤﺤﻘﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪354 :‬‬‫اﻟﺴـﯿﺪ ﻋﻔﯿﻒ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﺴـﯿﺪ ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺴـﻨﯽ اﺑﺎ اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اّﻣﺎ اﻻﯾﺠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﻦ ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﺠﻼل اﻟﺪواﻧﯽ‬‫ﺑﺠﻤﯿﻊ ﺗﺎﻟﯿﻔﺎﺗﻪ و ﻣﺮوﯾﺎﺗﻪ و ﺗﺎج اﻟـﺪﯾﻦ اﻟـﺪﻫﺎن اﻟﻤﮑﯽ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ ﮐﻪ در ان ﻣﺮوﯾﺎت ﺷـﯿﺦ ﺧﻮد ﺣﺴﻦ ﻋﺠﯿﻤﯽ ﺟﻤﻊ ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺷﺮح اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ و ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﺷـﺮح اﻟﺸﻤﺴﯿﮥ ﻟﻠﻘﻄﺐ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻻﺳﺘﺎذ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻌﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺪواﻧﯽ اﻟﺼﺪﯾﻘﯽ ﺧﺒﺮ ﺑﻬﻤﺎ‬‫ﺑﻤﺎ ﻣﺮ ﻓﯽ ﺣﺎﺷـﯿﮥ اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻣﯿﺮ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﻟﯽ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻣﺆﯾﺪزاده ﻋﻦ ﻣﺆﻟﻔﻬﻤﺎ و اﺧﺒﺮ ﺑﻬﻤﺎ ﺑﻤﺎ ﻣﺮ ﻓﯽ ﺳـﻨﺪ اﻻﺷﺎرات إﻟﯿﻪ و‬‫اﺧﺒﺮ ﺑﻬﻤﺎ ﻋﻦ اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﮑﺮﻣﺎﻧﯽ اﻟﻼﻫﻮري اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ ﻋﻦ اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻣﯿﺮزا اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫اﻟﺨﺘﻼﻧﯽ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﻻﻋﻤﯽ ﻋﻦ اﻻﺳـﺘﺎذ اﻟﺴـﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺒﺎﻗﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻷﺳﺘﺮآﺑﺎدي اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﺎﻟﺪاﻣﺎد ﻋﻦ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺨﻮاﺟﻪ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺸـﯿﺮازي ﻋﻦ ﻣﺆﻟﻔﻬﻤﺎ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﺼﺪﯾﻘﯽ اﻟﺪواﻧﯽ ﻓﺬﮐﺮ ﺑﻬﻤﺎ و ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺒﺼﺮي در رﺳﺎﻟﻪ؟؟؟ ﺑﻤﻌﺮﻓﮥ؟؟؟‬‫ﻋﻠﻮ اﻻﺳـﻨﺎد ﮐﻪ در ان ﻣﺮوﯾﺎت واﻟـﺪ ﺧﻮد ﻓﺮاﻫﻢ آورده ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﻻﺳـﺘﺎذ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ اﻟﺼﺪﯾﻘﯽ اﻟﻤﺸـﻬﻮر‬‫ﺑﺎﻟـﺪواﻧﯽ ﻓﯿﺮوﯾﻬﺎ اﻟﻮاﻟﺪ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﮑﺮدي اﻟﻤﺬﮐﻮر ﺑﻠﻐﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻻﺟﻮر ﻋﻦ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻣﻼ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﻦ ﻣﻼ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺿـﯽ‬‫ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﻼ ﮐﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﮑﻮراﻧﯽ اﻟﺼـﺪﯾﻘﯽ ﻋﻦ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺤﮑﻤﯽ و ﯾﺮوﯾﻪ اﯾﻀﺎ ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻘﺸﺎﺷـﯽ ﻋﻦ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﺣﻤﺪ اﻟﺸـﻨﺎوي ﺑﺮواﯾﺘﻬﻤﺎ اﻋﻨﯽ اﻟﺸـﻨﺎوي و اﻟﺤﮑﻤﯽ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ اﻟﻤﮑﯽ‬‫ﻋﻦ ﻋﻤﻪ ﺟﺎر اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻓﻬـﺪ اﻟﻤﮑﯽ ﻋﻦ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﺷـﺮف اﻟﺪﯾﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﺑﺮﻫﺎن اﻟﺪﯾﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ‬‫اﻟﻌﻠﻮي اﻟﻤﮑﯽ اﻟﻌـﺪﻧﺎﻧﯽ اﻟﯿﻤﻨﯽ اﻟﺰﺑﯿـﺪي و اﻟﺸـﻬﺎب أﺑﯽ اﻟﻌﺒﺎس اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺸـﺮﻋﺒﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ اﻟﺘﻐﺮي ﺑﺮواﯾﺘﻬﻤﺎ ﻋﻦ اﻟﻤﺤﻘﻖ اﻟﺴـﯿﺪ‬‫ﻋﻔﯿﻒ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﺴـﯿﺪ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﯾﺠﯽ ﻋﻦ ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﺠﻼل اﻟﺪواﻧﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﻨﺼﻮر‬‫اﻟﺸـﻨﻮاﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟـﺪرر اﻟﺴـﻨﯿﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﻋﻼ ﻣﻦ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ اﻟﺸـﻨﻮاﻧﯿﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺼـﻨﻔﺎت اﻟﺠﻼل اﻟﺪواﻧﯽ و ﻫﻮ اﻟﻤﺤﻘﻖ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﺳـﻌﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺪﯾﻘﯽ اﻟﺪواﻧﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اروﯾﻬﺎ إﺟﺎزة ﻋﻦ ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﺒﺮاوي و ﻋﻦ ﺷﯿﺨﻪ‬‫اﻟﺬﮐﺮي ﻋﻦ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺒﺼـﺮي ﻋﻦ اﻟﻤﻼ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ح ﻋﻦ ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﻤﻨﯿﺮ ﻗﺎﺋﻼ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺮأت ﻋﻠﯽ اﻻﺳﺘﺎذ اﻟﻤﺤﻘﻖ ﻣﻼ ﺷﺮﯾﻒ ﻋﻦ ﻣﻼ ﯾﻮﺳﻒ‬‫ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺿﯽ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﻼ ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﮑﻮراﻧﯽ اﻟﺼﺪﯾﻘﯽ روح اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ روﺣﻪ رﺳﺎﻟﺘﻪ اﻟّﺰوراء ﺑﮑﻤﺎﻟﻬﺎ ﻣﻊ ﺣﺎﺷﯿﺘﻬﺎ ﻟﻠﻤﺺ ﺑﮑﻤﺎﻟﻬﺎ و‬‫ﻗﺮأت ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻌﻈﻢ ﺷـﺮﺣﻪ ﻟﻌﯿﻮن اﻟﺠﻮاﻫﺮ ﻟﻠﻌﻀـﺪ ﺳـﻨﮥ ﺳـﻨﺖ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ ﺑﻌﺪ اﻻﻟﻒ ﻣﻊ ﻣﻌﻈﻢ ﺣﺎﺷـﯿﺘﻪ ﻟﻤﻼ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻘﺮﺑﺎﻏﯽ و‬‫ﺣﺎﺷـﯿﺘﻪ ﻟﻤﻼـ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺨﻠﺨـﺎﻟﯽ و ﻗﺮأت ﻋﻠﯿـﻪ اﻃﺮاﻓـﺎ ﻣﻦ ﺷـﺮح ﺣﺎﺷـﯿﺘﻪ اﻟﺸﻤﺴـﯿﮥ ﻟﻠﻘﻄﺐ اﻟﺮازي و اﻃﺮاﻓـﺎ ﻣﻦ ﺣﺎﺷـﯿﺘﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ‬‫اﻟﺘﻔﺘﺎزاﻧﯽ و ﻣﻦ رﺳﺎﻟﺘﻪ اﻟﺠﺪﯾﺪة ﻓﯽ اﺛﺒﺎت اﻟﻮاﺟﺐ و ﻗﺮأت ﻋﻠﯿﻪ ﻃﺮﻓﺎ ﻣﻦ ﺷـﺮﺣﻪ ﻟﻠﺮﺳﺎﻟﮥ اﻟﻌﻀﺪﯾﮥ ﻋﻠﯽ ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﻌﺎرف ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺻﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﺣﻤﺪ ﻗﺪس ﺳﺮه و ﻃﺮﻓﺎ ﻣﻦ اﻟﺰوراء و إﺟﺎزة ﻟﺴﺎﺋﺮﻫﺎ و ﻟﻤﺎ ﯾﺮوﯾﻪ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﻔﻨﻮن ﺑﺮواﯾﮥ اﻻﺳﺘﺎد ﻣﺤﻤﺪ ﺷﺮﯾﻒ إﺟﺎزة ﻋﻦ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﮑﻤﯽ و ﺑﺮواﯾﮥ ﺷـﯿﺨﻨﺎ ﺻﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﻗﺪس ﺳﺮه ﻋﻦ ﺷﯿﺨﻪ أﺑﯽ اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﻟﺸﻨﺎوي ﺑﺮواﯾﺘﻬﻤﺎ اﻋﻨﯽ اﻟﺸﻨﺎوي و اﻟﺤﮑﻤﯽ ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ اﻟﻤﮑﯽ ﻋﻦ ﺟﺎر اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻋﻦ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﺷـﺮف اﻟﺪﯾﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﺑﺮﻫﺎن‬‫اﻟﺪﯾﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻌﻠﻮي اﻟﻌﮑﯽ اﻟﻌﺪﻧﺎﻧﯽ اﻟﯿﻤﻨﯽ اﻟﺰﺑﯿﺪي و اﻟﺸﻬﺎب اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺸﺮﻋﺒﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﻧﺴﺒﺎ ﺑﺮواﯾﺘﻬﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 287‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪355 :‬‬‫ﻋﻦ اﻟﻤﺤﻘﻖ ﻟا ﺴـﯿﺪ ﻋﻔﯿﻒ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﺴـﯿﺪ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺴـﻨﯽ اﺑﺎ و اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اّﻣﺎ اﻻﯾﺠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﻦ ﺷـﯿﺨﻪ‬‫ﺟﻼـل اﻟـﺪواﻧﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ در اﺗﺤﺎف اﻻﮐﺎﺑﺮ ﺑﺎﺳـﻨﺎد اﻟـﺪﻓﺎﺗﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺆﻟﻔﺎت ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ اﻟﺪواﻧﯽ اروﯾﻬﺎ ﺑﺎﻻﺳـﺘﺎد اﻟﻤﺘﻘﺪم اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﮑﺮدي ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺷـﺮﯾﻒ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﮑﻤﯽ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻓﻬﺪ ﻋﻦ ﻋﻤﻪ ﺟﺎر اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ ﻋﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻌﻠﻮي اﻟﻌﮑﯽ اﻟﯿﻤﻨﯽ اﻟﺰﺑﯿﺪي ﻋﻦ اﻟﺴﯿﺪ ﻋﻔﯿﻒ‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺴﻨﯽ اﻻﯾﺠﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﺆﻟﻒ و ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺎﺑﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﺴﻨﺪي در ﺣﺼﺮ اﻟﺸﺎرد ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ ﻣﺼﻨﻔﺎت‬‫اﻻﺳـﺘﺎذ اﻟﻤﺤﻘﻖ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺪﯾﻘﯽ اﻟـﺪواﻧﯽ ﻓﺎروﯾﻬﺎ ﻋﻦ ﻋﻤﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺮاد ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻻﻧﺼﺎري اﻟﺴـﻨﺪي ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﻫﺎﺷﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻔﻮر اﻟﺴﻨﺪي ﻋﻦ ﻣﻔﺘﯽ ﻣﮑﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر‬‫اﻟﺤﻨﻔﯽ ﻋﻦ ﻟا ﺸـﯿﺦ ﺣﺴﻦ اﻟﻌﺠﯿﻤﯽ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ اﻟﻘﺸﺎﺷﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﻟﺸﻨﺎوي ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ‬‫ﺑـﻦ ﻓﻬـﺪ اﻟﻤﮑﯽ ﻋﻦ ﻋﻤﻪ ﺟـﺎر اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻓﻬـﺪ اﻟﻤﮑﯽ ﻋﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺑﺮﻫـﺎن اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻌﻠـﻮي اﻟﻌﮑﯽ‬‫اﻟﻌﺪﻧﺎﻧﯽ اﻟﺰﺑﯿﺪي ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﺴـﯿﺪ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺴـﻨﯽ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﯿﻨﯽ اّﻣﺎ اﻹﯾﺠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﻦ ﺷﯿﺨﻪ اﻟﺠﻼل اﻟﺪواﻧﯽ‬‫و ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺳﻮل ﺑﺮزﻧﺠﯽ در ﻧﻮاﻓﺾ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﻄﻬﺮ ﺑﺤﺜﻨﺎ ﻣﻊ اﻻﺳﺘﺎذ ﻧﺼﯿﺮ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻄﻮﺳﯽ ﻓﯽ ﺗﻌﯿﯿﻦ اﻟﻤﺮاد ﻣﻦ اﻟﻔﺮﻗﮥ‬‫اﻟﻨﺎﺟﯿﮥ ﻓﺎﺳـﺘﻘﺮ اﻟّﺮأي ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾﮑﻮن ﺗﻠﮏ اﻟﻔﺮﻗﮥ ﻣﺨﺎﻟﻔﮥ ﻟﺴﺎﺋﺮ اﻟﻔﺮق ﻣﺨﺎﻟﻔﮥ ﮐﺜﯿﺮة و ﻣﺎ ﻫﯽ اﻻ اﻟﺸـﯿﻌﮥ اﻻﻣﺎﻣﯿﮥ ﻓﺎﻧﻬﻢ ﯾﺨﺎﻟﻔﻮن‬‫ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻔﺮق ﻣﺨﺎﻟﻔﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﺑﺨﻼف ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﻔﺮق ﻓﺎﻧﻬﻢ ﻣﺘﻘﺎرﺑﻮن ﻓﯽ اﮐﺜﺮ اﻻﺻﻮل و ﻗﺪ ﻧﻘﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻻﺳـﺘﺎذ اﻟﻤﺤﻘﻖ اﻟﺪواﻧﯽ‬‫ﻓﯽ ﺷـﺮح اﻟﻌﻘﺎﺋﺪ اﻟﻌﻀﺪﯾﮥ و ﻧﻘﻀﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻗﻤﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﺣﺴﯿﻨﯽ در ﻧﻮر اﻟﮑﺮﯾﻤﺘﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻼ ﺟﻼل از ﻧﺼﯿﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻃﻮﺳﯽ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ‬‫در ﺷـﺮح رﺳﺎﻟﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﻮﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﻧﻌﻢ ﻣﺎ ﻗﺎل ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﺑﻞ ﺳﻤﯽ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﻗﺎدرا ﻻﻧﻪ وﻫﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﻠﻌﻠﻤﺎء و اﻟﻘﺪرة‬‫ﻟﻠﻘـﺎدرﯾﻦ و ﮐـﻞ ﻣـﺎ ﻣﯿﺰﺗﻤﻮه ﺑﺎوﻫـﺎﻣﮑﻢ ﻓﯽ ادق ﻣﻌـﺎﻧﯿﻪ ﻣﺨﻠﻮق ﻟﮑﻢ ﻣﺼـﻨﻮع ﻣﺜﻠﮑﻢ ﻣﺮدود إﻟﯿﮑﻢ و اﻟﺒـﺎري ﺗﻌﺎﻟﯽ واﻫﺐ اﻟﺤﯿﻮة ﻣﻘـﺪر‬‫اﻟﻤﻮت و ﻟﻌﻞ اﻟﻨﺤﻞ اﻟﺼـﻐﺎر ﯾﺘﻮﻫﻢ ان ﻟّﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ زﺑﺎﻧﺘﯿﻦ ﮐﻤﺎ ﻟﻬﺎ ﻓﺎﻧﻬﺎ ﯾﺘﺼﻮر أن ﻋﺪﻣﻬﻤﺎ ﻧﻘﺼﺎن ﻟﻤﻦ ﻻ ﯾﮑﻮﻧﺎن ﻟﻪ و ﻫﮑﺬا ﺣﺎل اﻟﻌﻘﻼء‬‫ﻓﯿﻤﺎ ﯾﺼـﻔﻮن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻪ ﻣﻼ ﺟﻼل ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﮐﻼم ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ اراه اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻻﻣﺎم اﻟﻬﻤﺎم ﻣﺤﻤﺪ ع اﻟﺒﺎﻗﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ‬‫اﻟﮑﺮام و ﻫﺬا ﮐﻼم رﺷﯿﻖ اﻧﯿﻖ ﺻﺪر ﻣﻦ ﻣﺼﺪر اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﻣﻮرد اﻟﺘﺪﻗﯿﻖ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﮐﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﯿﺰدي اﻟﻤﯿﺒﺬي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﺑﺎﻟﻘﻄﻊ و اﻟﯿﻘﯿﻦ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ اﻧﮕﺎﺷﺘﻪ و ﺑﺎﺣﺘﺠﺎج و اﺳﺘﺪﻻل از آن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪356 :‬‬‫اﻋﻼم ﻧﺼـﻔﺖ و ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻓﺮاﺷـﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺷـﺮح ﺧﻮد ﺑﺮ دﯾﻮان ﻣﻨﺴﻮب ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﻪ ﺑﻔﻮاﺗﺢ ﻣﺸـﻬﻮر ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﺑﺮ ﻣﺴﺎﻓﺮان ﻣﺮاﺣﻞ ﻃﺮﯾﻘﺖ و ﻣﺠﺎوران ﻣﻨﺎزل ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﺨﻔﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ روﺷﻦﺗﺮ ﺳـﺘﺎره اﯾﺴﺖ ﮐﻪ در آﺳـﻤﺎن ﻣﺎﻫﯿﺖ‬‫اﻧﺴﺎن ﺗﺎﺑﺪ و ﻧﺎزﮐﺘﺮ ﻏﻨﭽﻪاﯾﺴﺖ ﮐﻪ در ﭼﻤﻦ ﺣﻘﯿﻘﺖ او ﺳـﻤﺖ ﺷﮕﻔﺘﻦ ﯾﺎﺑﺪ ﻫﺮ ﻧﻔﺲ ﻧﺎﻃﻘﻪ ﮐﻪ ﺑﺰﯾﻮر ﺣﮑﻤﺖ آراﺳﺘﻪ ﮔﺸﺖ در ﺳﻠﮏ‬‫ﻓﺮﺷـﺘﻪ اﺳﺖ و ارﻗﺎم ﺳـﻌﺎدت اﺑﺪي ﺑﺮ ﺟﺒﯿﻦ اﺳـﺘﻌﺪاد او ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻋﻤﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﺤﻠﯿﻪ ﻋﻠﻢ ﺣﺎﻟﯽ ﻧﺸﺪه ﭼﻮن ﺑﺪﻧﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ او را ﺟﺎن ﻧﯿﺴﺖ و‬‫دﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﺴﮑﻪ ﺣﮑﻤﺖ ﻧﺮﺳﯿﺪه از ﻏﺎﯾﺖ ﻗﻠﺒﯽ روان ﻧﯿﺴﺖ و ﻟﻠّﻪ در اﻟﻘﺎﺋﻞ‬‫اﻟﻨﺎس ﻣﻮﺗﯽ و اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ اﺣﯿﺎء و اﻟﻨﺎس ﻣﺮﺿﯽ و ﻫﻢ ﻓﯿﻬﻢ اﻃﺒﺎء‬‫و اﻟﻨﺎس ارض و اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻮﻗﻪ م ﺳﻤﺎء ﻧﻮر و ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻨﻮر ﻇﻠﻤﺎء‬‫و زﻣﺮة اﻟﻌﻠﻢ راس اﻟﺨﻠﻖ ﮐّﻠﻬﻢ و ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻨﺎس ﻓﯽ اﻟﺘﻤﺜﯿﻞ اﻋﻀﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 288‬از ‪581‬‬‫ﻋﻠﻢ ﻣﻔﺘﺎح ﮐﻨﻮز ﺣﻘﺎﺋﻖ و ﻣﺼﺒﺎح رﻣﻮز دﻗﺎﺋﻖ و ﻧﻈﺎم ﺳﻠﺴﻠﻪ وﺟﻮد و ﻗﻮام ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺷﻬﻮدﺳﺖ رﺑﺎﻋﯽ‬‫ﻋﻠﻤﺖ ﺑﮑﻤﺎل ﻣﻌﺮﻓﺖ راه دﻫﺪ ﻋﻠﻤﺖ دل ﭘﺎك و ﺟﺎن آﮔﺎه دﻫﺪ‬‫ﮔﺮ ﺟﺎه ﻃﻠﺐ ﮐﻨﯽ ﺗﺮا ﺟﺎه دﻫﺪ ور ﺣﻖ ﻃﻠﺒﯽ ﺑﻘﺎء ﺑﺎﻟّﻠﻪ دﻫﺪ‬‫و ﺑﺤﮑﻢ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﮐﻪ در ﺟﺎﻣﻊ ﺗﺮﻣﺬي ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ و‬‫اﻧﺎ ﻣﯿﺰان اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﻟﺴﺎﻧﻪ‬‫ﮐﻪ در رﺳـﺎﻟﻪ ﻋﻘﻠﯿﻪ اﻣـﺎم ﻏﺰاﻟﯽ ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﺑﺮ ﻃﺎﻟﺒـﺎن ﻃﺮﯾﻖ اﯾﻘـﺎن و ﺷﺎرﺑـﺎن رﺣﯿﻖ ﻋﺮﻓـﺎن واﺟﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺑﺒﺎﻃﻦ ﻣﻠﮑﻮت‬‫ﻣﻮﻃﻦ ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻣﺎم اﻟﻤﺤﺴـﻨﯿﻦ ﯾﻌﺴﻮب اﻟﻮاﺻـﻠﯿﻦ ﻣﻄﻠﻮب اﻟﮑﺎﻣﻠﯿﻦ ﺧﻮرﺷـﯿﺪ ﺳـﭙﻬﺮ اﻣﺎﻣﺖ ﺟﻤﺸـﯿﺪ ﺳﺮﯾﺮ ﮐﺮاﻣﺖ واﻗﻒ‬‫ﻣﻌﺎرج ﻻﻫﻮت ﻋﺎرف ﻣﺪارج ﻧﺎﺳﻮت ﻣﻨﺒﻊ ﻋﯿﻮن ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﺠﻤﻊ ﻓﻨﻮن ﻣﺠﺎﻫﺪه ﻣﻈﻬﺮ اﻧﻮار ﻓﺘﻮت ﻣﺼﺪر آﺛﺎر ﻣﺮوت ﻓﺎﺗﺤﻪ ﮐﺘﺎب وﻻﯾﺖ‬‫ﺧﺎﺗﻤﻪ ﻣﺼـﺤﻒ وﺻﺎﯾﺖ ﻋﻨﻮان ﺻـﺤﯿﻔﻪ ﻋﻨﺎﯾﺖ دﯾﺒﺎﺟﻪ رﺳﺎﻟﻪ ﻫﺪاﯾﺖ ﻣﺮﮐﺰ داﺋﺮه ﺳـﯿﺎدت ﻗﻄﺐ ﻓﻠﮏ ﺳﻌﺎدت ﺷﻤﻊ ﻟﮕﻦ ﻓﺼﺎﺣﺖ ﺳﺮو‬‫ﭼﻤﻦ ﺻـﺒﺎﺣﺖ ﻧﻤﮏ ﺧﻮان ﻣﻼﺣﺖ ﻗﻤﺮ ﺳـﻤﺎي ﺳـﻤﺎﺣﺖ ﻗﺎﺿـﯽ ﻣﺤﮑﻤﻪ ﻗﻀﺎ و ﻗـﺪر ﺻﺎﺣﺐ راز ﺣﻀـﺮت ﺳـﯿﺪ اﻟﺒﺸـﺮ آﺋﯿﻨﻪ اﺳـﻤﺎء و‬‫ﺻﻔﺎت اﻟﻬﯽ ﻻﺋﻖ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺧﻼﻓﺖ و ﺷﺎﻫﯽ ﻣﻨﺼﻮص ﺑﻨﺺ‬‫ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻬﺬا ﻋﻠﯽ ﻣﻮﻻه‬‫ﻣﺨﺼـﻮص ﺑﻔﺺ ﻣـﺎ اﻧﺘﺠﯿﺘـﻪ و ﻟﮑﻦ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺘﺠـﺎه آﻧﮑﻪ ﻫﺮ ﻓﻘﺮه از ذو اﻟﻔﻘـﺎر ﮐﻼـم او ﻃﺒﻘﻪ از ﻃﺒﻘـﺎت ﻓﺼـﺤﺎء ﻋﺮب را درﻫﻢ ﺷﮑﺴـﺘﻪ و‬‫ﺳﻠﺴﻠﻪ واﻟﯿﺎن وﻻﯾﺖ وﻻﯾﺖ ﺑﻨﻘﻄﻪ دل ﺻﺎﺣﺐ ﻫﺪاﯾﺖ او ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ﻗﻄﻌﻪ‬‫ﻗﻨﺒﺮش را ﭼﻮن ﺑﯿﺎض اﻟﻮﺟﻪ ﻓﯽ اﻟﺪارﯾﻦ ﻫﺴﺖ ﻧﻮر ﻣﯽﮔﯿﺮد ﻣﺪام از روي ﻗﻨﺒﺮ اﻓﺘﺎب‬‫ﭼﻮن ﺷﻮد ﺻﻮﻓﯽ ﺻﻔﺖ ﺻﺎﻓﯽ ز ﻏﯿﺮ ﻣﻬﺮ او ﺧﺮﻗﻪ ازرق ﮐﻨﺪ از ﭼﺮخ در ﺑﺮ اﻓﺘﺎب‬‫در ﻗﯿﺎﻣﺖ ﭼﻮن رﺳﺎﻧﺪ ﺷﺮﺑﺖ ﮐﻮﺛﺮ ﺑﺨﻠﻖ ﺟﺎم ﮔﺮدد ﺑﺮ ﮐﻨﺎر ﺣﻮض ﮐﻮﺛﺮ آﻓﺘﺎب‬‫ﻻ ﻓﺘﯽ اﻻ ﻋﻠﯽ در ﺳﯿﻨﻪ ﺧﻮد ﮐﺮد ﻧﻘﺶ ورﻧﻪ از ﺑﻬﺮ ﭼﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﻓﺘﯽ در آﻓﺘﺎب‬‫ﮔﺮ ﻣﺜﺎﻟﯽ از رﺧﺶ ﺧﻮاﻫﻢ ﮐﻪ ﺳﺎزم آﺷﮑﺎر در ﺧﯿﺎل ﻣﻦ ﺷﻮد ﻫﺮ دم ﻣﺼﻮر آﻓﺘﺎب‬‫ﮐﯽ ز ﻣﻐﺮب ﺑﺎزﮔﺮدﯾﺪي ﺑﺮاي ﻃﺎﻋﺘﺶ ﮔﺮ ﻧﺸﺪ او را ﺑﺠﺎن ﻣﻨﻘﺎد و ﭼﺎﮐﺮ اﻓﺘﺎب‬‫ﻧﻮر ﻣﯽﺑﺨﺸـﺪ ﺑﺨﺎص و ﻋﺎم ﻋﺎﻟﻢ ﺑﯿـﺪرﯾﻎ ﺷﺪ ﻣﮕﺮ از ﺧﺎك درﮔﺎﻫﺶ ﻣﺨﻤﺮ اﻓﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪:‬‬‫‪357‬‬‫ﭘﺎي ﺗﺎ ﺳﺮ ﻏﺮق ﻧﻮر ﻣﻌﺮﻓﺖ ﻣﯽﺑﯿﻨﻤﺶ ﮔﻮﯾﯿﺎ زاﯾﯿﺪ ﺑﺎ ﻣﻬﺮش ز ﻣﺎ در آﻓﺘﺎب‬‫آدم اوﻟﯿـﺎ ﺧﺎﺗﻢ اﺻـﻔﯿﺎ ﺻﺎﺣﺐ اﻗﺴﺎم ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻧﺎﺻﺐ اﻋﻼم ﻣﻨﺎﺻﺐ ﻣﻄﻠﻮب ﮐﻞ ﻃﺎﻟﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻣﺎم اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ اﺳـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻐﺎﻟﺐ اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑـﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـﻼﻣﻪ ﻋﻠﯿـﻪ و ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺗﻘﺮب إﻟﯿﻪ و از ﺳـﺨﻦ او ﮐﻪ ﻣﻘﺒـﻮل ﺑﻠﻐـﺎء ﻣّﮑﻪ و ﯾـﺜﺮب و ﻣﺴـﻠﻢ‬‫ﻗﺼـﺤﺎي ﻣﺸـﺮق و ﻣﻐﺮﺑﺴﺖ اﻟﺘﻤـﺎس اﺳـﺮار دﯾﻦ و اﻗﺘﺒﺎس اﻧﻮار ﯾﻘﯿﻦ ﮐﻨﻨـﺪ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ اردﻧﺎ ﻧﻘﻠﻪ ﻓﻬـﺬا اﻟﻤﯿﺒـﺬي ﻧﺪﺳـﻬﻢ اﻵﺑﺮ* و رﮐﺰﻫﻢ‬‫اﻟﺨﺎﺑﺮ ﻗـﺪ اﺣﺘﺞ ﺑﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺸـﺮق اﻟّﺰاﻫﺮ* اﻟﻤﺴـﻔﺮ اﻟﺒﺎﻫﺮ* ﻋﺎزﯾﺎ اﯾﺎه اﻟﯽ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻟﮑﺎﺑﺮ* ﻗﺎﻃﻌﺎ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺮﯾﺐ ﮐﻞ داﺑﺮ*‬‫ﻓﻼ ﯾﺤﯿـﺪ ﻋﻨﻪ اﻻ اﻟّﺘﺎﺋﻪ اﻟﺤﺎﺋﺮ* و ﻻ ﯾﺼـﺪ ﻋﻨﻪ اﻻ اﻟﻌﺎﻣﮥ اﻟﺒﺎﺋﺮ* و ﻻ ﯾﻠﻤﺰ ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ اﻟﻌﻨﻮد اﻟﺨﺎﺳـﺮ* و ﻻ ﯾﻄﻌﻦ ﻓﯿﻪ اﻻ اﻟﺠﺤﻮد اﻟﻤﮑﺎﺑﺮ و ﻣﯿﺮ‬‫ﺣﺴـﯿﻦ ﻣﯿﺒﺬي از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﻓﺨﺎم و اﮐﺎﺑﺮ ﻓﻀـﻼي ﻋﻈﺎم ﺳـﻨﯿﻪﺳﺖ ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻋﺎﻟﯿﻪ و ﻣﺂﺛﺮ ﻣﺘﻼﻟﯿﻪ او ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات‬‫اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻔﻀﻞ اﻟﻤﻨﯿﻞ در ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺧﻮاﻫﯽ ﺷﻨﯿﺪ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﺮ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات اﮐﺘﻔﺎ ﻣﯽرود ﻏﯿﺎث اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻫﻤﺎم اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﻟﻤـﺪﻋﻮ ﺑﺨﻮاﻧـﺪ اﻣﯿﺮ در ﮐﺘﺎب ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺴـﯿﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻓﺮاد اﻟﺒﺸـﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﯿﺮ ﺣﺴـﯿﻦ ﯾﺰدي در ﺳـﻠﮏ اﻓﺎﺿﻞ ﻋﻠﻤﺎي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 289‬از ‪581‬‬‫ﻋﺮاق ﺑـﻞ اﻋﻈﻢ داﻧﺸـﻤﻨﺪ آن آﻓـﺎق اﻧﺘﻈـﺎم داﺷﺖ و در ﻣﻤﻠﮑﺖ ﯾﺰد ﺑـﺎﻣﺮ ﻗﻀـﺎ ﻣﻨﺼﻮب ﺑﻮده ﻋﻠﻢ اﻣـﺎﻧﺖ ﻣﯽاﻓﺮاﺷﺖ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﺶ‬‫ﺷﺮح دﯾـﻮان ﻣﻌﺠﺰﻧﺸـﺎن ﺣﻀـﺮت ﻣﻘـﺪﺳﻪ اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و اﻟﺘﺤﯿـﮥ ﺗﺼـﻨﯿﻔﯿﺴﺖ داﻧﺶ اﺛﺮ و ﻣﻄﺒﻮع ﻃﺒـﺎع ﺳـﻠﯿﻤﻪ داﻧﺸﻮران‬‫ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﭘﺮور و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ آن ﺟﻨـﺎب ﺑﺮ ﮐـﺎﻓﯿﻪ و ﻫـﺪاﯾﻪ ﺣﮑﻤﺖ و ﻃﻮاﻟﻊ و ﺷﻤﺴـﯿﻪ ﺣﻮاﺷـﯽ دﻗﯿﻘﻪ در ﻋﻘـﺪ اﻧﺸـﺎء اﻧﺘﻈـﺎم داده و در آن‬‫ﻣﺆﻟﻔـﺎت ﮐﻤـﺎل داﻧﺶ و ﺟﻮدت ﻃﺒﻊ ﺧﻮد را ﺑﺮ ﻣﻨﺼﻪ ﻋﺮض ﻧﻬﺎده و ﻗﺎﺿـﯽ ﻣﯿﺮ ﺣﺴـﯿﻦ را در ﻓﻦ ﻣﻌﻤﺎ رﺳﺎﻟﻪاﯾﺴﺖ ﻣﻔﯿـﺪه ﺑﻤﯿﺰان ذﻫﻦ‬‫اﺻـﺤﺎب ﻧﻈﻢ و ﻧﺜﺮ ﺳـﻨﺠﯿﺪه و در اواﺋـﻞ اﯾـﺎم دوﻟﺖﺷـﺎﻫﯽ ﺳـﺠﻞ ﺣﯿﺎت ﻗﺎﺿـﯽ ﻣﯿﺮ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﺨﺎﺗﻢ اﻟﻘﻀﺎء ﻣﺨﺘﻮم ﮔﺸﺖ و ﺑﺘﻘـﺪﯾﺮ اﯾﺰد‬‫ﺳﺒﺤﺎﻧﯽ روزي ﭼﻨﺪ ﻣﺆاﺧﺬ ﺑﻮده درﮔﺬﺷﺖ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺣﺎﺟﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ رﻓﯿﻊ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﺨﺎري در ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﻧﻮري ﺑﺘﻔﺴـﯿﺮ آﯾﻪ ﻗُْﻞ ﻻ َأْﺳـ َﺌﻠُُﮑْﻢ َﻋَﻠﯿِْﻪ َأْﺟﺮًا ِإﻟﱠﺎ اﻟ َْﻤَﻮﱠدَة ﻓِﯽ‬‫اﻟ ُْﻘْﺮﺑﯽ‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻋﻠﻢ ﯾﺎ ﻫﺬا ان اﻵﯾﮥ ﻟﺒﯿﺎن ﻓﺮﺿﯿﮥ ﺣّﺐ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺤّﻤﺪ و اﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ‬‫ﻓﻘﺪ روي اﻧّﻬﺎ ﻟﻤﺎ ﻧﺰﻟﺖ ﻗﯿﻞ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﻗﺮاﺑﺘﮏ ﻫﻮﻻء اﻟﺬﯾﻦ وﺟﺒﺖ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻣﻮدﺗﻬﻢ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ و ﻓﺎﻃﻤﮥ و اﺑﻨﺎﻫﻤﺎ‬‫و ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﻧﺒﺬي از ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل اﺧـﺬ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻌﻀـﺪ ﻋﻠﯽ و ﻗﺎل ﻫﺬا اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻔﺠﺮة ﻣﺨﺬول ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻪ‬‫ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼﺮه ﺛﻢ ﻣﺪ ﺻﻮﺗﻪ و ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب رواه اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ‬‫و ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ دﯾﮕﺮ اﺧﺒﺎر در ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪358 :‬‬‫ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و ﮔﻔﺘﻪ اﻋﻠﻢ ﯾﺎ ﻫـﺬا ان ﻫﺬه اﻻﺣﺎدﯾﺚ وردت ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻣﺎ ازداد ﻋﻠّﯽ‬‫ﻓﻀـﻼ اﻟّﺎ ﺑﺘﺰوﯾﺞ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﺑﻨﺖ ﺳﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻣﺎ ﺗﺰوج ﻓﺎﻃﻤﮥ اﻟّﺎ ﺑﮑﻮﻧﻪ اﻫﻼ ﻟﻬﺎ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ اﻟﺦ و ﺣﺎﺟﯽ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻮﻫـﺎب ﺑﺨـﺎري از ﻧﺒﻼـي اﻋﻼم و ﻧﺒﻬﺎي ﻓﺨﺎم ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻮده ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺑﺎرﻋﻪ و ﻣﺂﺛﺮ ﻧﺎﺻـﻌﻪ او ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ اﺧﺒﺎر‬‫اﻻﺧﯿﺎر ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي و ﺗﺬﮐﺮة اﻻﺑﺮار ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﯿﺪ ﺟﻼل ﻣﺎه ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺨﺎري واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﺧﺘﺼﺎر‬‫اﮐﺘﻔﺎ ﺑﺮ ﻋﺒﺎرت اﺧﺒﺎر اﻻﺧﯿﺎر ﻣﯽرود و ﻫﯽ ﻫـﺬه ﺷـﯿﺦ ﺣﺎﺟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﺨﺎري از اوﻻد ﺳـﯿﺪ ﺟﻼل ﺑﺨﺎري ﺑﺰرﮔﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﺪ ﺳـﯿﺪ‬‫ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﺬوم ﺟﻬﺎﻧﯿﺎﻧﺴﺖ ﺳـﯿﺪ ﺟﻼل را دو ﭘﺴـﺮ ﺑﻮد ﺳـﯿﺪي اﺣﻤﺪ ﭘﺴـﺮ ﺑﺰرگ و دﯾﮕﺮ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﻮد ﻣﺨﺪوم ﺟﻬﺎﻧﯿﺎن ﭘﺴﺮ ﺳﯿﺪ‬‫ﻣﺤﻤﻮدﺳﺖ و ﺷﯿﺦ ﺣﺎﺟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﺨﺎري از اوﻻد ﺳﯿﺪي اﺣﻤﺪﺳﺖ ﺑﺰرگ ﺑﻮد ﻣﻮﺻﻮف ﺑﻌﻠﻢ و ﻋﻤﻞ و ﺣﺎل و ﻣﺤﺒﺖ و در اواﺋﻞ‬‫ﺣﺎل ﮐﻪ ﻫﻨﻮز در ﻣﻠﺘﺎن ﺗﻮﻃﻦ داﺷﺖ روزي در ﻣﻼزﻣﺖ ﭘﯿﺮو اوﺳـﺘﺎد و ﺻـﻬﺮ ﺧﻮد ﺳﯿﺪ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﺑﺨﺎري ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮد از وي ﺷﻨﯿﺪ ﮐﻪ‬‫ﮔﻔﺖ دو ﻧﻌﻤﺖ در ﻋـﺎﻟﻢ ﺑﺎﻟﻔﻌـﻞ ﻣﻮﺟـﻮدﺳﺖ ﮐﻪ ﻓـﻮق ﺟﻤﯿﻊ ﻧﻌﻤﺘﻬـﺎﺳﺖ و ﻟﯿﮑﻦ ﻣﺮدم ﻗـﺪر آن دو ﻧﻌﻤﺖ را ﻧﻤﯽﺷﻨﺎﺳـﻨﺪ و ﺑـﺪان ﭘﯽ‬‫ﻧﻤﯽﺑﺮﻧﺪ و از ﺗﺤﺼـﯿﻞ آﻧﻬﺎ ﻏﺎﻓﻠﻨﺪ ﯾﮑﯽ آﻧﮑﻪ وﺟﻮد ﻣﺒﺎرك ﻣﺤﻤﺪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺼﻔﺖ ﺣﯿﺎت در ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ و ﻣﺮدم‬‫اﯾﻦ ﺳﻌﺎدت را درﻧﻤﯽﯾﺎﺑﻨﺪ و دﯾﮕﺮ ﻗﺮآن ﻣﺠﯿﺪ ﮐﻪ ﮐﻼم ﭘﺮوردﮔﺎرﺳﺖ و وي ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﯿﻮاﺳﻄﻪ ﺑﺪان ﻣﺘﮑﻠﻢ و ﺧﻠﻖ از ان ﻏﺎﻓﻠﻨﺪ‬‫وي ﺑﻤﺠﺮد ﺷـﻨﯿﺪن اﯾﻦ ﮐﻼم از ﭘﯿﺶ ﭘﯿﺮ ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ و رﺧﺼﺖ زﯾﺎرت ﻣﺪﯾﻨﻪ درﺧﻮاﺳﺖ و ﺑﺮاه ﺧﺸـﮑﯽ ﺑﺰﯾﺎرت ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﺑﺸـﺘﺎﻓﺖ و اﯾﻦ ﺳـﻌﺎدت را درﯾﺎﻓﺖ ﺑﺎز ﺑﻮﻃﻦ اﺻـﻠﯽ ﻋﻮد ﻧﻤﻮدﻧـﺪ ﺑﻌـﺪ از ان ﺑﺘﻘﺮﯾﺐ ﺑﻌﻀـﯽ ﺳﻮاﻧـﺢ روزﮔﺎر اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻤﻮده در ﻋﻬﺪ‬‫دوﻟﺖ ﺳـﻠﻄﺎن اﺳـﮑﻨﺪر ﻟﻮدﻫﯽ ﺑﺪﻫﻠﯽ آﻣﺪ ﺳـﻠﻄﺎن ﺳـﮑﻨﺪر را ﺑﻮي اﻋﺘﻘﺎد ﻋﻈﯿﻢ ﭘﯿﺪا ﺷﺪ و آﻧﭽﻪ از ﺷﺮاﺋﻂ ﺗﺒﺠﯿﻞ و ﺗﻌﻈﯿﻢ ﺑﻮد رﻋﺎﯾﺖ‬‫ﻧﻤﻮد او را ﺑﺎ ﺷﺎه ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﻣﺤﺒﺖ و ﻧﯿﺎز و ﻃﻠﺐ و اﺳﺘﺮﺷﺎد ﭼﻨـﺪان ﺑﻮد ﮐﻪ آﻧﭽﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ ﮐﻪ ﻓﻨﺎ ﻓﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ‬‫ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻧﺴـﺒﺖ ﺻـﺤﺒﺖ او ﺑﺎ وي ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻣﻮﻻﻧﺎ روﻣﺴﺖ ﺑﺎ ﺷـﻤﺲ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ اﺳﺮارﻫﻢ و ﺑﺎر دﯾﮕﺮ ﻫﻢ از‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 290‬از ‪581‬‬‫دﻫﻠﯽ ﻗﺼﺪ زﯾﺎرت ﺣﺮﻣﯿﻦ ﮐﺮد و ﻣﮑﺮرا ﺑﺎﯾﻦ ﺳـﻌﺎدت ﻋﻈﻤﯽ رﺳـﯿﺪ و ﺑﻪ ﺑﺸﺎرﺗﻬﺎ از ﺟﻨﺎب ﺣﻀﺮت ﺧﺎﺗﻢ اﻟﺮﺳﻞ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫اﺷﺎرت ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎز ﺑﺪﯾﻦ ﺣﺪود ﻋﻮد ﻓﺮﻣﻮد وﻓﺎت ﺷﯿﺦ در ﺳﻨﻪ اﺛﻨﯿﻦ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺗﺴﻌﻤﺎﺋﮥ ﮐﻪ ﻋﺪد ﻋﺒﺎرت ﺷﯿﺦ ﺣﺎﺟﯽ ﻣﻮاﻓﻖ آﻧﺴﺖ و ﻣﻘﺒﺮه‬‫اﯾﺸﺎن در ﺟﻮار ﻣﻘﺒﺮه ﺷﺎه ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪﺳﺖ ﻓﻬـﺬا ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﺒﺨﺎري* ﻋﺎرﻓﻬﻢ اﻟﻤﺮﺷـﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﻟﻠﺴﺎﻟﮏ اﻟﺴﺎري* ﻗـﺪ روي ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ‬‫اﻟﻨﺎﻓـﺢ ﮐﺎﻟﻤﺴﮏ اﻟـﺬﮐﯽ اﻟـﺪاري* و اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا؟؟؟ ﺗﻐﺒﺮ اﻟﻤﻮﻧﻖ؟؟؟ اﻟﻤﺸـﺮق اﻟﻤﺨﺠﻞ ﺑﻨﻮره و ﺿﻮﺋﻪ اﻟﮑﻮاﮐﺐ اﻟـﺪراري* ﻓﺎﻟﺠﺎﺣﺪ ﻟﻪ‬‫ﺟﺎر ﻣﻦ اﻟﻌﺪوان ﻓﯽ ﻗﺎﻃﺒﮥ اﻟﻤﺠﺎري* و اﻟﺤﺎﺋﺪ ﻋﻨﻪ ﺟﺎﺋﺮ ﻓﯽ ﻣﺴﺎﻟﮏ اﻟﺒﻐﯽ ﮐﺎﻟﻌﺎدي اﻟﮑﺎري* و اﻟﺤﺎﺋﺪ ﻋﻨﻪ و اﻟﻤﻠّﻂ ﻟﻪ ﻣﺤﺘﻘﺐ ﻟﻪ ﻟﻼﺛﻢ‬‫اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟﻮزر اﻟﺰاري‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪359 :‬‬‫و اﻟﻄﺎﻋﻦ ﻓﯿﻪ ﻋﺎﺋﺚ ﻓﯽ دﯾﻨﻪ ﮐﺎﻻزّل اﻟﻀﺎري‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﻧﻬﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻏﯿﺎث اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻫﻤﺎم اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﺪﻋﻮ ﺑﺨﻮاﻧﺪاﻣﯿﺮ در ﺧﻄﺒﻪ ﮐﺘﺎب ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺴـﯿﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻓﺮاد اﻟﺒﺸـﺮ در ﻣﻘﺎم ﺗﺼـﻠﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺻـﻠﻮات‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻼﻣﻪ و ﻋﻠﯽ ﻋﺘﺮﺗﻪ ﺳﯿﻤﺎ وﺻﯿﻪ و وارث ﻋﻠﻤﻪ و ﺧﻠﯿﻔﺘﻪ اﻟﻤﮑﺮم ﺑﺘﮑﺮﯾﻢ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻟﻤﺸﺮف ﺑﺘﺸﺮﯾﻒ‬‫اﻧﺖ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ‬‫ﻣﻈﻬﺮ اﻟﻌﺠﺎﺋﺐ و ﻣﻈﻬﺮ اﻟﻐﺮاﺋﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻣﺎم اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻧﻈﻢ اﻣﺎم اﻣﻢ ﭘﺎدﺷﺎه ﻧﺠﻒ ﺳﭙﻬﺮ ﮐﺮم ﻣﻬﺮ اوج ﺷﺮف‬‫ﺳﺮ ﺳﺮوران ﻫﺪاﯾﺖ ﻧﺸﺎن ﭼﺮاغ ﺣﺮم رﻫﻨﻤﺎي ﺟﻬﺎن‬‫دﻟﺶ ﮐﺎن ﻋﻠﻢ و ﮐﻔﺶ ﺑﺤﺮ ﺟﻮد رﺧﺶ آﻓﺘﺎب ﺳﭙﻬﺮ وﺟﻮد‬‫ﺑﻌﻠﻢ ﻟﺪﻧﯽ ﭼﻨﺎن ﺷﺪ ﻋﻠﻢ ﮐﻪ ﺣﻞ ﮐﺮد اﺷﮑﺎل ﻟﻮح و ﻗﻠﻢ‬‫ادا ﭼﻮن ﮐﻨﻢ و ﺻﻔﺖ اي ﻣﻘﺘﺪا ﮐﻪ وﺻﻒ ﺗﻮ ﺑﺮﺗﺮ ﺑﻮد از ادا‬‫ﮐﻤﺎل ﺗﻮ ﺑﯿﺤﺪ و ﻏﺎﯾﺖ ﺑﻮد ﺛﻨﺎي ﺗﺮا ﺑﯽﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻮد‬‫درود ﻓﺮاوان ﻧﺜﺎر ﺗﻮ ﺑﺎد ﺑﺮ اوﻻد ﻋﺎﻟﯽ ﺗﺒﺎر ﺗﻮ ﺑﺎد‬‫اﻟﱠﻠﻬّﻢ ﺻّﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪ و اﻟﻪ و ﺧﻠﻔﺎﺋﻪ اﻟﮑﺮام و ﺳﺎﺋﺮ اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﺼﺎﺑﯿـﺢ اﻟﻈﻼم و ﺳـّﻠﻢ ﺗﺴـﻠﯿﻤﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﺒﺎرﮐﺎ اﻟﯽ ﻗﯿﺎم اﻟﺴﺎﻋﮥ و ﺳﺎﻋﮥ اﻟﻘﯿﺎم‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا ﻏﯿﺎث اﻟﺪﯾﻦ ﺻﺎﺣﺐ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺴـﯿﺮ* ﮐﺎﺑﺮﻫﻢ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﺨﻄﺮ* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺸﺘﻬﺮ* اﻟﺬي اﺷﺮق ﺿﻮءه ﻓﺎزدﻫﺮ* ﻓﻼ‬‫ﯾﻨﺤﺮف ﻋﻨﻪ ﻟا ّﺎ ﻣﻦ اﻟﺨﺰل ﻓﯽ ﮐﺴـﺮ اﻟﺨﺬﻻن و اﻧﺤﺠﺮ* و ﻻ ﯾﺼﺪف ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ اﻧﻘﻄﻊ ﻋﻦ ﺳﺒﯿﻞ اﻻﯾﻘﺎن و اﻧﺤﺼﺮ* و ﻻ ﯾﻘﺪم ﻋﻠﯽ ﻃﻌﻨﻪ‬‫اﻻ ﻣﻦ اﻟﻘﯽ ﺑﻨﻔﺴﻪ ﻓﯽ ﻣﻬﺎوي اﻟﻬﻠﮏ و اﻟﻐﺮر* و ﻻ ﯾﺠﺘﺮي ﻋﻠﯽ اﻟﻐﺾ ﻣﻨﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ وﻏﺮ ﻣﻨﻪ اﻟﺼـﺪر و ﻋﻤﯽ ﻣﻨﻪ اﻟﺒﺼـﺮ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ‬‫ﮐﺘﺎب ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺴـﯿﺮ از ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﻤﺪه ﻣﻌﺘﺒﺮه و اﺳـﻔﺎر ﻣﺴـﺘﻨﺪه ﻣﺸـﺘﻬﺮه ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺴﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺴـﯿﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻓﺮاد اﻟﺒﺸـﺮ ﻓﺎرﺳـﯽ ﻟﻐﯿﺎث اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻫﻤﺎم اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻤـﺪﻋﻮ ﺑﺨﻮاﻧـﺪ اﻣﯿﺮ و ﻫﻮ ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺒﯿﺮ ﻟﺨﺼﻪ ﻣﻦ ﺗﺎرﯾﺦ واﻟﺪه‬‫اﻟﻤﺴـّﻤﯽ ﺑﺮوﺿﮥ اﻟﺼﻔﺎ و زاد ﻋﻠﯿﻪ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﻫﻮ ﻓﯽ ﺛﻠﺚ ﻣﺠﻠﺪات ﮐﺒﺎر ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﻤﺘﻌﮥ اﻟﻤﻌﺘﺒﺮة اﻻ اﻧﻪ اﻃﺎل ﻓﯽ وﺻﻒ اﺑﻦ ﺣﯿﺪر‬‫ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﻣﻘﺘﻀـﯽ ﺣﺎل ﻋﺼـﺮه و ﻫﻮ ﻣﻌﺬور ﻓﯿﻪ ﺗﺠﺎوز اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ و ﺣﺴﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺑﺎﯾﺰﯾﺪ ﺳـﻬﺎرﻧﭙﻮري در ﻣﺮاﻓﺾ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻫﻨﮕﺎم ﺗﺴﻮﯾـﺪ ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺑﯿﻀﺎوي و ﻣﻌﺎﻟﻢ و ﻣـﺪارك و ﮐﺸﺎف و ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺒﯿﺎن و ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﻧﻈﺎم ﻧﯿﺸﺎﭘﻮري و ﺣﺴـﯿﻨﯽ و زاﻫـﺪي و‬‫ﻣﺸـﮑﺎة و ﺷـﺮح ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري و ﺷـﺮﺣﯿﻦ ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي و ﺻﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨﺎري و ﺗﯿﺴﯿﺮ اﻟﻘﺎري و ﺻﺤﯿﺢ ﻣﺴﻠﻢ و ﺻﻮاﻋﻖ ﻣﺤﺮﻗﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 291‬از ‪581‬‬‫ﺑﺴـﺘﺎن أﺑﯽ اﻟﻠﯿﺚ و ﺷـﻤﺎﺋﻞ ﺗﺮﻣﺬي و ﺳﻔﺮ اﻟﺴﻌﺎدة و ﺷﺮح آن و ﺳﻨﻦ اﻟﻬﺪي و ﺷﻔﺎء ﻗﺎﺿﯽ ﻋﯿﺎض و ﺷﺮح ﻣﻮاﻗﻒ و ﺷﺮح ﻃﻮاﻟﻊ اﻻﻧﻮار‬‫و ﺷـﺮح ﺗﺠﺮﯾﺪ ﺷﺮح ﻋﻘﺎﺋﺪ و ﺗﮑﻤﯿﻞ اﻻﯾﻤﺎن و رﺳﺎﻟﻪ ﻗﻄﺐ رﺑﺎﻧﯽ ﺣﻀﺮت ﺷﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺳﺮﻫﻨﺪي ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺳّﺮه و ﻧﻮاﻗﺾ اﻟﺮاﻓﺾ ﻣﯿﺮزا‬‫ﻣﺤﺬوم و ﻣﺮﻗﻖ اﻟﻘﻠﻮب و ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺣﺴﺎﻣﯽ و ﻓﺘﺎوي ﻋﺎﻟﻤﮕﯿﺮي و ﺑﺮﻫﺎن ﺷﺮح ﻣﻮاﻫﺐ رﺣﻤﺎن و ﻫﺪاﯾﻪ و ﮐﻔﺎﯾﻪ ﺷﻌﺒﯽ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪360 :‬‬‫ﻣﻌـﺪن اﻟﺤﻘـﺎﺋﻖ ﺷـﺮح ﮐﻨﺰ اﻟـﺪﻗﺎﺋﻖ و ﺟـﺬب اﻟﻘﻠـﻮب اﻟﯽ دﯾـﺎر اﻟﻤﺤﺒﻮب و ﻣـﺪارج اﻟﻨﺒﻮة و ﻣﻌـﺎرج اﻟﻨﺒﻮة و روﺿـﮥ اﻻﺣﺒـﺎب و ﺗﺮﺟﻤﻪ‬‫ﻣﺴﺘﻘﺼـﯽ و ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺴﯿﺮ و رﺳﺎﻟﻪ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺧﻠﻔﺎء و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻣﺮﺗﻀﻮي و ﺣﯿﺎة اﻟﺤﯿﻮان و ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻗﻄﺐ ﺷﺎﻫﯽ و اﺻﻮل ﮐﻠﯿﻨﯽ و ﺑﻌﻀﯽ رﺳﺎﺋﻞ‬‫دﯾﮕﺮ رﻓﻀﻪ ﻣﻄﻤـﺢ ﻧﻈﺮ ﺗﻔﺤﺺ داﺷـﺘﻪ اﺣـﺎدﯾﺚ و اﺧﺒـﺎر و اﻗﻮال ﻋﻠﻤﺎء اﺧﯿﺎر و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣـﺬاﻫﺐ و اﺧﺘﻼف و اﺣﻮال ﺑﺰرﮔﺎن و ﻗﺼـﺺ‬‫اﺳﻼف ﮐﻪ درﯾﻦ رﺳﺎﻟﻪ ﻣﻨﻘﻮل ﺷﺪه ﻫﻤﻪ را از ﮐﺘﺐ ﻣﺬﮐﻮره ﻧﻘﻞ ﮐﺮده اﻧﺘﻬﯽ و ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﺳﻬﺎرﻧﭙﻮري در ﻣﺮاﻓﺾ از ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺴﯿﺮ ﺟﺎﺑﺠﺎ‬‫ﻧﻘﻞ آورده و ﻣﮑﺮر ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر آن ﮐﺮده ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ راﺟﻊ و از ﮐﻼم ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﯿﺰ اﻋﺘﺒﺎر و اﻋﺘﻤﺎد ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺴـﯿﺮ واﺿﺢ و‬‫آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ در ﺑـﺎب اﻟﻤﻄـﺎﻋﻦ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺠﻮاب ﻃﻌﻦ ﺳﻮم از ﻣﻄﺎﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﻗﺼﻪ ﺗﺠﻬﯿﺰ ﺟﯿﺶ‬‫اﺳـﺎﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﯾﻦ ﺳﺖ آﻧﭽﻪ در روﺿـﮥ اﻟﺼـﻔﺎ و روﺿـﮥ اﻻﺣﺒﺎب و ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺴـﯿﺮ و دﯾﮕﺮ ﺗﻮارﯾـﺦ ﻣﻌﺘﺒﺮه ﺷـﯿﻌﻪ و ﺳـﻨﯽ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ و ﻧﯿﺰ‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺠﻮاب ﻃﻌﻦ ﭼﻬﺎرم از ﻣﻄﺎﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﮔﻔﺘﻪ و در ﻣﻌﺎرج و ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺴـﯿﺮ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از ﻏﺰوة ﺗﺒﻮك اﻋﺮاﺑﯽ در ﺟﻨﺎب‬‫ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ص آﻣـﺪه ﻋﺮض ﻧﻤﻮد ﮐﻪ ﻗﻮﻣﯽ از اﻋﺮاب در وادي اﻟﺮﻣﻞ ﻣﺠﺘﻤﻊ ﮔﺸـﺘﻪ داﻋﯿﻪ ﺷـﺒﺨﻮن دارﻧـﺪ ﺟﻨﺎب ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ص ﻧﺸﺎن ﺧﻮد ﺑﺎﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ ﺻﺪﯾﻖ داده و او را اﻣﯿﺮ ﻟﺸـﮑﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺮ آن ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻓﺮﺳـﺘﺎدﻧﺪ و ﻧﯿﺰ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺠﻮاب ﻃﻌﻦ ﯾﺎزدﻫﻢ از ﻣﻄﺎﻋﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻔﺼـﯿﻞ‬‫اﯾﻦ ﻣﻘـﺪﻣﻪ آﻧﮑﻪ رواﯾـﺎت اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ در اﯾﻦ ﻗﺼﻪ ﻣﺨﺘﻠﻒاﻧـﺪ اﮐـﺜﺮ رواﯾـﺎت ﺑـﺎﯾﻦ ﻣﻀـﻤﻮن آﻣﺪهاﻧـﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﺑﺮاي اﻣـﺎرت ﺣﺞ‬‫ﻣﻨﺼﻮب ﮐﺮده رواﻧﻪ ﮐﺮده ﺑﻮدﻧـﺪ ﻧﻪ ﺑﺮاي رﺳﺎﻧﯿـﺪن ﺑﺮاﺋﺖ و ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ را ﺑﻌـﺪ از رواﻧﻪ ﺷـﺪن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﭼﻮن ﺳﻮره ﺑﺮاﺋﺖ ﻧﺎزل ﺷﺪ و‬‫ﻧﻘﺺ ﻋﻬـﺪ ﻣﺸـﺮﮐﺎن در آن ﺳﻮره ﻓﺮود آﻣـﺪ از ﻋﻘﺐ ﻓﺮﺳـﺘﺎدﻧﺪ ﺗﺎ ﺗﺒﻠﯿﻎ اﯾﻦ اﺣﮑﺎم ﺗﺎزه ﻧﻤﺎﯾﺪ ﭘﺲ در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﻋﺰل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺻـﻼ‬‫واﻗﻊ ﻧﺸـﺪ ﺑﻠﮑﻪ اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﮐﺲ ﺑﺮاي دو اﻣﺮ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻨﺼﻮب ﺷﺪﻧﺪ ﭘﺲ درﯾﻦ رواﯾﺎت ﺧﻮد ﺟﺎي ﺗﻤﺴﮏ ﺷـﯿﻌﻪ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺪار آن ﺑﺮ‬‫ﻋﺰل اﺑﻮ ﺑﮑﺮﺳﺖ و ﭼﻮن ﻧﺼﺐ ﻧﺒﻮد ﻋﺰل ﭼﺮا واﻗﻊ ﺷﻮد و در ﺑﯿﻀﺎوي و ﻣﺪارك و زاﻫﺪي و ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﻧﻈﺎم ﻧﯿﺸﺎﭘﻮري و ﺟﺬب اﻟﻘﻠﻮب و‬‫ﺷﺮوح ﻣﺸـﮑﺎة ﻫﻤﯿﻦ رواﯾﺖ را اﺧﺘﯿﺎر ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ و ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ارﺟـﺢ ﻧﺰد اﻫﻞ ﺣﺪﯾﺚ و از ﻣﻌﺎﻟﻢ و ﺣﺴـﯿﻨﯽ و ﻣﻌﺎرج و روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب و‬‫ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺴـﯿﺮ و ﻣـﺪارج ﭼﻨﺎن ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اول آن ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺻـﺪﯾﻖ را ﺑﻘﺮاءت اﯾﻦ ﺳﻮره اﻣﺮ ﻧﻤﻮده ﺑﻮدﻧـﺪ ﺑﻌـﺪ از ان ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﺮﺗﻀـﯽ را در اﯾﻦ ﮐـﺎر ﻧﺎﻣﺰد ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ و اﯾﻦ دو اﺣﺘﻤﺎل دارد ﯾﮑﯽ آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺻـﺪﯾﻖ را ازﯾﻦ ﺧـﺪﻣﺖ ﻋﺰل ﮐﺮده ﻋﻠﯽ ﻣﺮﺗﻀـﯽ را‬‫ﻣﻨﺼﻮب ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ ﺑﺠﺎي او دوم آﻧﮑﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺮﺗﻀـﯽ را ﺷـﺮﯾﮏ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮐﺮدﻧـﺪ ﺗﺎ اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﺑﺎﯾﻦ ﺧـﺪﻣﺖ ﻗﯿﺎم ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ رواﯾﺎت‬‫روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب و ﺑﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ و دﯾﮕﺮ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﻫﻤﯿﻦ اﺣﺘﻤﺎل دوم را ﻗﻮت ﻣﯽﺑﺨﺸﺪ اﻧﺘﻬﯽ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺷﺎﻣﯽ در ﺳـﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺎد ﻓﯽ ﺳـﯿﺮة ﺧﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎد در ذﮐﺮ اﺳـﻤﺎء ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫روي اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﻏﯿﺮه ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﻟﺼﻮاب اﻧﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻈﺎن اﻟﻌﻼﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻗـﺪ ﺑﺴﻂ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻓﯽ‬‫اﻟﻨﮑﺖ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪361 :‬‬‫ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﺰد ﻋﻼﻣﻪ ﺻﺎﻟﺤﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴـﻨﺴﺖ ﭘﺲ ﻣﺜﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ ﺻﺎﻟﺢ اﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج و داﻓﻊ ﻣﺮاء و ﻟﺠﺎج‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 292‬از ‪581‬‬‫ارﺑـﺎب ﺧﺘﻞ زﯾﻎ و اﻋﻮﺟﺎج و ﻗﺎﻟﻊ ﺷـﺒﻬﺎت واﻫﯿﻪ ﺧـﺪاج ﺑﺎﺷـﺪ و ازﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺻﺎﻟﺤﯽ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺣﺘﻤﺎ و ﺟﺰﻣﺎ از اﺳـﻤﺎء ﻣﺒﺎرك‬‫ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ذﮐﺮ ﮐﺮده و ﺑﻨﺎي اﺛﺒﺎت آن ﺻـﺮف ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﻗﻠﻮب ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ و‬‫ﺟﺎﺣـﺪﯾﻦ و ﻣﺒﻄﻠﯿﻦ ﻣـﺪﻏﻠﯿﻦ را ﺑﺴـﺎن رﺻـﺎص ﮔـﺪاﺧﺘﻪ و ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺷـﺎﻣﯽ از ﻣﺸـﺎﻫﯿﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﮐﺒﺎر و ﻧﺤﺎرﯾﺮ‬‫ﮐﻤﻼـي اﺣﺒـﺎر ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ و ﺟﻼﻟﺖ ﺷﺎن و رﻓﻌﺖ ﻣﮑﺎن او ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﻟﻮاﻗـﺢ اﻻﻧﻮار ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺷـﻌﺮاﻧﯽ و ﺧﯿﺮات ﺣﺴﺎن اﺑﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﻣﮑﯽ و رﯾﺤﺎﻧـﮥ اﻻﻟﺒﺎء ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺧﻔﺎﺟﯽ و ﻓﺘﺢ اﻟﻤﺘﻌﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻘﺮي و ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺪﻫﺎن اﻟﻤﮑﯽ و‬‫ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن رﯾﺤﺎﻧـﮥ اﻻﻟﺒﺎء ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺧﻔﺎﺟﯽ و ﻓﺘـﺢ اﻟﻤﺘﻌﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻘﺮي و ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺪﻫﺎن‬‫اﻟﻤﮑﯽ و ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﻓﺎﺿـﻞ ﭼﻠﭙﯽ و رﺳﺎﻟﻪ اﺻﻮل ﺣـﺪﯾﺚ ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ و ﺷﻮﮐﺖ ﻋﻤﺮﯾﻪ ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ و ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﻤﻘﺎل ﻣﻔﺘﯽ ﺻـﺪر‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﺧﺎن و اﺷـﺒﺎع اﻟﮑﻼم ﻣﻮﻟﻮي ﺳـﻼﻣﺖ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺪاﯾﻮﻧﯽ و ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم و ازاﻟﮥ اﻟﻐﯿﻦ ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻓﯿﺾآﺑﺎدي و ﺳـﯿﺮت ﻧﺒﻮﯾﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫زﯾﻨﯽ اﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﺪﺣﻼن و ﻗﻮل ﻣﺴﺘﺤﺴﻦ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ اﻟﺰﻣﺎن واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و ﺷﻄﺮ واﻓﺮ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرات در ﻣﺠﻠﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ وﻻﯾﺖ ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪه در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﺮ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات اﮐﺘﻔﺎ و اﻗﺘﺼﺎر ﻣﯽرود ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺷـﻌﺮاﻧﯽ در ﻟﻮاﻗﺢ اﻻﻧﻮار در ذﮐﺮ ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ‬‫ﮐﻪ ادراك اﯾﺸﺎن ﮐﺮده و ﺑﺮ اﯾﺸﺎن ﻧﺨﻮاﻧـﺪه ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻨﻬﻢ اﻻخ اﻟّﺼﺎﻟﺢ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﺰاﻫﺪ اﻟﻤﺘﻤﺴﮏ ﺑﺎﻟﺴـﻨﮥ اﻟﻤﺤّﻤﺪﯾﮥ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺸﺎﻣﯽ‬‫ﻧﺰﯾﻞ اﻟﺘﺮﺑﮥ اﻟﺒﺮﻗﻮﻗﯿﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﺎن ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺻﺎﻟﺤﺎ ﻣﻔﻨﻨﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم و اﻟﻒ اﻟﺴـﯿﺮة اﻟﻤﺸﻬﻮرة اﻟﺘﯽ ﺟﻤﻌﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﻒ ﮐﺘﺎب و اﻗﺒﻞ اﻟﻨﺎس‬‫ﻋﻠﯽ ﮐﺘﺎﺑﺘﻬﺎ و ﻣﺸـﯽ ﻓﯿﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﻤﻮذج ﻟﻢ ﯾﺴـﺒﻖ إﻟﯿﻪ و ﮐﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﺰﺑﺎ ﻟﻢ ﯾﺘﺰوج ﻗﻂ و ﮐﺎن إذا ﻗﺪم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻀﯿﻒ ﯾﻌﻠﻖ اﻟﻘﺪر و‬‫ﯾﻄﺒﺦ ﻟﻪ و ﮐﺎن ﺣﻠﻮ اﻟﻤﻨﻄﻖ ﻣﻬﯿﺐ اﻟﻤﻨﻈﺮ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺼﯿﺎم و اﻟﻘﯿﺎم ﺑﺖ ﻋﻨﺪه اﻟﻠﯿﺎﻟﯽ ﻓﻤﺎ ﮐﻨﺖ اراه ﯾﻨﺎم ﻓﯽ اﻟّﻠﯿﻞ اﻻ ﻗﻠﯿﻼ و ﮐﺎن إذا ﻣﺎت اﺣﺪ‬‫ﻣﻦ ﻃﻠﺒـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺧﻠﻒ اوﻻدا ﻗﺎﺻـﺮﯾﻦ و ﻟﻪ وﻇﺎﺋﻒ ﯾﺬﻫﺐ اﻟﯽ اﻟﻘﺎﺿـﯽ و ﯾﺘﻔﺮد ﻓﯿﻬﺎ و ﯾﺒﺎﺷـﺮﻫﺎ و ﯾﻌﻄﯽ ﻣﻌﻠﻮﻣﻬﺎ ﻟﻼﯾﺘﺎم ﺣﺘﯽ ﯾﺼـﻠﺤﻮا‬‫ﻟﻠﻤﺒﺎﺷـﺮة و ﮐﺎن ﻻ ﯾﻘﺒﻞ ﻣﻦ اﻟﻮﻻة و اﻋﻮاﻧﻬﻢ ﺷـﯿﺌﺎ و ﻻ ﯾﺄﮐﻞ ﻣﻦ ﻃﻌﺎﻣﻬﻢ و ذﮐﺮ ﻟﯽ ﺷـﺨﺺ ﻣﻦ اﻟّﺬﯾﻦ ﯾﺤﻀـﺮون ﻗﺮاءة ﺳﯿﺮﺗﻪ ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻊ‬‫اﻟﻌﻤﺮي ان اﺳـﺎﻟﻪ ﻓﯽ اﺧﺘﺼـﺎر اﻟﺴـﯿﺮة و ﺗﺮك ﺿـﺒﻂ اﻟﻔـﺎظ ﻏﺮﯾﺒﻬﺎ و ان ﯾﺤﮑﯽ اﻟﺴـﯿﺮة ﻋﻠﯽ وﺟﻬﻬﺎ ﮐﻤﺎ ﻓﻌﻞ اﺑﻦ ﺳـﯿﺪ اﻟﻨﺎس ﻓﺮاﯾﺘﻪ ﺑﯿﻦ‬‫اﻟﻘﺼـﺮﯾﻦ و اﺧﺒﺮﺗﻪ اﻟﺨﺒﺮ ﻓﻘﺎل ﻗـﺪ ﺷـﺮﻋﺖ ﻓﯽ اﺧﺘﺼﺎرﻫﺎ ﻣﻦ ﻣـﺪة ﯾﻮﻣﯿﻦ ﻓﺮأﯾﺖ ذﻟﮏ ﻫﻮ اﻟﻮﻗﺖ اﻟﺬي ﺳﺎﻟﻨﯽ ﻓﯿﻪ ذﻟﮏ اﻟﺮﺟﻞ و ﮐﺎﻧﺖ‬‫ﻋﻤـﺎﻣﺘﻪ ﻧﺤﻮ ﺳـﺒﻌﮥ اذرع ﻋﻠﯽ ﻋﺮﻗﯿـﮥ ﻟﻢ ﯾﺰل ﻏﺎﺿﺎ ﻃﺮﻓﻪ ﺳﻮاء ﮐﺎن ﻣﺎﺷـﯿﺎ او ﺟﺎﻟﺴﺎ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و اﺧﻼﻗﻪ اﻟﺤﺴـﻨﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﺸـﻬﻮرة ﺑﯿﻦ‬‫اﺻـﺤﺎﺑﻪ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺨﯿﺮات اﻟﺤﺴﺎن ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﻓﻮات ﮐﺘﺎﺑﯽ ﮐﻪ در ﻣﻨﺎﻗﺐ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺑﻮد ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺘﺎﺛﺮت ﻟﺬﻟﮏ و‬‫اﻋﺪت اﻟﻨﻈﺮ ﻓﯿﻤﺎ ﻻﺋّﻤﮥ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪362 :‬‬‫ﻣﻦ اﻟﻤﺴﺎﻟﮏ اﻟﯽ ان ﻇﻔﺮت ﺑﮑﺘﺎب ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻨﻬﺎ ﻟﺼﺎﺣﺒﻨﺎ اﻻﻣﺎم اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟّﺼﺎﻟﺢ اﻟﻔّﻬﺎﻣﮥ اﻟﺜﻘﮥ اﻟﻤﻄﻠﻊ و اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺘﺒﻊ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺸﺎﻣﯽ‬‫اﻟّﺪﻣﺸـﻘﯽ ﺛﻢ اﻟﻤﺼـﺮي اﻟﺦ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻘﺮي در ﻓﺘﺢ اﻟﻤﻘﺎل ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺗﻬﺪﯾﺪ ﻋﺮاﻗﯽ ﻧﻌﻞ آن ﺟﻨﺎب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫را و ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻋﻠﻘﻤﯽ ﺗﺤﺪﯾﺪ ﻣﺬﮐﻮر را ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻊ ان ﺻﺎﺣﺐ ﺳﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺎد ذﮐﺮ ذﻟﮏ اﻟﺘﺤﺪﯾﺪ ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺘﺮض ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻞ اﻗّﺮه و ﻧﺎﻫﯿﮏ‬‫ﺑﺎﻃﻼع ﻫﺬا اﻟﺒﺤﺮ اﻟﻮاﻗﺮ اﻟﻤﺪﯾﺪ و ﻣﻔﺘﯽ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻨﺨﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ در ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﻤﻘﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺸﯿﺦ اﻻﻣﺎم اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻓﻀﻞ اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ و‬‫اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺸﺎﻣﯽ ﻓﯽ ﺑﺎب اﻟﺪﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﺸـﺮوﻋﯿﮥ اﻟﺴـﻔﺮ و ﺷﺪ اﻟﺮﺣﺎل ﻟﺰﯾﺎرة ﺳـﯿﺪﻧﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻟﺮد ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﻦ زﻋﻢ ان ﺷـﺪ اﻟﺮﺣﻞ ﻟﺰﯾﺎرﺗﻪ ﺻـﻠﻌﻢ ﻣﻌﺼـﯿﮥ ﻗـﺪ ﺗﻘـﺪم اﻧﻪ اﻧﻌﻘﺪ اﻻﺟﻤﺎع ﻋﻠﯽ ﺗﺎﮐﺪ زﯾﺎرﺗﻪ اﻟﺦ و ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ زﻣﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻗﻮل‬‫ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺸﺎﻣﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ اﻟﺴﯿﺮة اﻟﻤﺴﻤﺎة ﺑﺴﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺎد ﻓﯽ ﺳﯿﺮة ﺧﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎد ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻣﺸﺮوﻋﯿﮥ اﻟﺴﻔﺮ ﻟﺰﯾﺎرة ﻗﺒﺮ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ اﻻﻣﺠﺎد ﻗﺪ اﻟﻒ ﻓﯿﻬﺎ اﻟﺸﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴﺒﮑﯽ و اﻟﺸﯿﺦ ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﺑﻦ اﻟﺰﻣﻠﮑﺎﻧﯽ و اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ داود ﺳﻠﯿﻤﺎن ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺘﺼﺎر و اﺑﻦ ﺟﻤﻠﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻻﺋﻤﮥ اﻟﺦ ﻓﻬﺬا اﻟﺸﺎﻣﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﺳﺒﻞ اﻟﻬﺪي و ﻟا ﺮﺷﺎد*‬‫ﺣﺎﻓﻈﻬﻢ اﻟﺠﻬﺒـﺬ اﻟﻨﻘﺎد* ﻗـﺪ ﻧﻬـﺞ رﺷـﺪ اﻟﺴـﺪاد* و ﻟﺤﺐ ﻧﻬﺞ اﻟﺮﺷﺎد* ﺣﯿﺚ ﻋّﺪ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻦ اﺳـﻤﺎء ﺧﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎد* ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ اﻻﻃﻬﺎر‬‫اﻻﻣﺠـﺎد ﻣﻦ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻣـﺎ ﻻـ ﯾﻌـﺪه ﻋـﺎد* و اﺣﺘـﺞ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻬـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺸﺎﺋﻊ ﻓﯽ اﻻﻏﻮار و اﻻﻧﺠﺎد* و ﺻﻮب ﮐﻮﻧﻪ ﺣﺴـﻨﺎ ﺣﺴـﻤﺎ ﻟﺰﯾﻎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 293‬از ‪581‬‬‫اﺻـﺤﺎب اﻟﻌﻨﺎد* و اﺳـﺘﻨﺪ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺑﻘﻮل ﺣﺎﻓﻈﯿﻪ اﻟﻌﻼﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ رﻏﻤﺎ ﻵﻧﺎف اﻫﻞ اﻟﻠـﺪاد* ﻓﺎﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ ﻋﻠﯽ ﺗﻤﺎم اﻟﺤﺠﮥ ﻋﻠﯽ ذوي‬‫اﻻﺣﻦ و اﻻﺣﻘﺎد* و وﺿﻮح اﻟﺤﺠﮥ ﻋﻠﯽ راﺋﻤﯽ اﻟﺤﻖ و اﻟﺮواد‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﯾﮑﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺷﯿﺦ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺮاق اﻟﮑﻨﺎﻧﯽ در ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸﺮﯾﻌﻪ ﻋﻦ اﻻﺧﺒﺎر اﻟﺸﻨﯿﻌﮥ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﺑﻦ ﺑﻄﻪ ﻧﻊ ﻣﺮ ﻃﺐ ﺣﺐ ﻋﺪ ﺧﻂ و‬‫ﻓﯽ ﻟﻔﻆ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻔﻘﻪ و آﺧﺮ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫و ﻓﯿﻪ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﺠﺮوﺣﯿﻦ و ﻣﺠﺎﻫﯿـﻞ ﺗﻌﻘﺐ ﺑـﺎﻧﻪ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤـﺎﮐﻢ و اﻟﺘﺮﻣـﺬي و ﻗـﺎل اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺻـﺤﺤﻪ و‬‫ﺧـﺎﻟﻒ اﺑـﻮ اﻟﻔﺮج اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓـﺬﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت و اﻟﺼﻮاب ﺧﻼـف ﻗﻮﻟﯿﻬﻤـﺎ ﻣﻌـﺎ و ان اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻗﺴﻢ اﻟﺤﺴﻦ ﻻـ ﯾﺮﺗﻘﯽ اﻟﯽ‬‫اﻟﺼـﺤﮥ و ﻻ ﯾﻨﺤﻂ اﻟﯽ اﻟﮑـﺬب و ﺑﯿﺎن ذﻟﮏ ﯾﺴـﺘﺪﻋﯽ ﻃﻮﻻ ﻟﮑﻦ ﻫـﺬا ﻫﻮ اﻟﻤﻌﺘﻤـﺪ و ﮐﺬا ﺣﺴـﻨﻪ اﻟﻌﻼﺋﯽ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ‬‫ﻋﺮاق از اﻋﯿﺎن ﻣﺸﻬﻮرﯾﻦ ﻓﯽ اﻵﻓﺎق و ﺻﻨﺎدﯾﺪ ﺟﺎﺋﺰﯾﻦ ﺑﺮاﻋﺖ و اﺧﻼق ﻧﺰد ﺳﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﻨﺪي در ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺗﻨﺰﯾﻪ‬‫اﻟﺸﺮﯾﻌﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟﺬي ﺻﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪363 :‬‬‫ﺳﻨﻦ رﺳﻮﻟﻪ ﻋﻦ ﮐـﻞ ﻣﻔﺘﺮ و ﺿـﺎع و وﻓﻖ ﻃﺎﺋﻔـﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤـﺎء ﻓﻌﺮﻓﻮا ﮐﻞ ﮐـﺬاب ﺻـﻨﺎع* و ﻣﯿﺰوا ﺑﯿﻦ اﻟﺨﺒﯿﺚ و اﻟﻄﯿﺐ اﻟﻨﺼﻮع ﺑﯿﻦ اﻟﺤﻖ‬‫اﻟﺜـﺎﺑﺖ و اﻟﺒﺎﻃـﻞ اﻟﻤﻮﺿﻮع و اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم ﻋﻠﯽ ﻧﺒﯿﻪ اﻟّـﺬي ﺑﺸـﺮ ﺗﻠـﮏ اﻟﻄﺎﺋﻔـﮥ ﺑﻨﻀـﺮة اﻟﻨﻌﯿﻢ و اﻧـﺬر اﻻﺧﺮي ﯾﺘﺒﻮأ اﻟﻤﻘﻌـﺪ ﻓﯽ اﻟﻨﺎر‬‫اﻟﺠﺤﯿﻢ و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ و اﺻـﺤﺎﺑﻪ و اﺗﺒﺎﻋﻬﻢ اﻟّﺬﯾﻦ ﺑﯿﻨﻮا اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﻣﻦ اﻟﺴـﻘﯿﻢ و ﻋﻠﯽ ﮐﻞ ﻣﻦ اﻗﺘﺪي ﺑﻬﻢ ﺑﻘﻠﺐ ﺳـﻠﯿﻢ و ﺑﻌﺪ ﻓﺎّن ﻣﻦ ﻟا ﻤﻬﻤﺎت‬‫ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﮥ و اﻻﺛﺎر اﻟﻤﺼﻨﻮﻋﮥ و ﻗﺪ اﻟﻔﺖ ﻓﯿﻪ اﻟﻤﺆﻟﻔﺎت و ﻟﻼﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ اﻟﻔﺮج اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯿﻬﺎ ﮐﺘﺎب ﺟﺎﻣﻊ اﻻ انّ‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺆاﺧﺬات و ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﻓﯽ ﻣﻮاﺿﻊ ﻗﺪ ﻟﺨﺼﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﺗﻌﻘﺒﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﺳﻤﺎه اﻟﻶﻟﯽ اﻟﻤﺼﻨﻮﻋﮥ ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ‬‫اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﮥ ﺛﻢ ﻋﻤﻞ ذﯾﻼ ذﮐﺮ ﻓﯿﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮﻋﮥ ﻓﺎﺗﺖ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺛﻢ ان ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻋﺎﻟﻢ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻨﺒﻮّﯾﮥ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﺮاق وﻟﯽ اﻟﺨﻼـق اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﻓﯽ اﻵﻓﺎق اﻟﻒ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻟﺨﺺ ﻓﯿﻪ ﻫـﺬه اﻟﻤﻮﻟﻔﺎت ﺑﺤﯿﺚ ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻟﻤﺤﺼـﻠﻪ اﻟﯽ ﻣﺎ‬‫ﺳﻮاه اﻟﺘﻔﺎت ﮐﯿﻒ ﻻ و ﻗـﺪ زاد ﻓﯿﻪ زﯾﺎدات ﻣﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻤﺼـﻨﻔﺎت ﻓﺴـﺦ ﻟﻠﻌﺒـﺪ اﻟﻔﻘﯿﺮ اﻟﺮاﺟﯽ ﻟﻄﻒ اﻟﺼـﻤﺪي رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﺴـﻨﺪي اﺧﺘﺼﺎره ﺗﺴـﻬﯿﻼ ﻟﺘﺤﺼـﯿﻠﻪ ﻣﻊ ﺗﺮاﺟﻤﻪ و ﺗﺮﺗﯿﺒﻪ ﻓﺠﻌﻠﺖ ﮐﺎﺻـﻠﻪ ﮐﻞ ﺗﺮﺟﻤـﮥ ﻏﯿﺮ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻓﯽ ﺛﻠﺜﮥ ﻓﺼﻮل اﻟﺦ و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ‬‫دﻫﻠﻮي در ﻣﺎ ﺛﺒﺖ ﺑﺎﻟﺴـﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﮥ ﻟﻠﺸﯿﺦ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻋﺎﻟﻢ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﺮاق ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﺻﺎم ﺗﺴـﻌﮥ اﯾﺎم ﻣﻦ اول اﻟﻤﺤﺮم ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ ﻗﺒﮥ ﻓﯽ اﻟﻬﻮاء اﻟﺦ و ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﻋﯿﺪروس ﯾﻤﻨﯽ‬‫در ﻧﻮر ﺳﺎﻓﺮ در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﻟﻌﻤﻮدي ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺎﺋﺪة اﻋﻠﻢ ان ﻓﯽ ﻗﻠﺒﯽ ﺣﺴـﺮة ﻋﻈﯿﻤﮥ إذ ﻟﻢ ﯾﺘﯿﺴـﺮ ﻟﯽ اﻟﻮﻗﻮف ﻋﻠﯽ ﺗﻮارﯾﺦ ﺟﻤﺎﻋﮥ‬‫ﻣﻦ اﻷﻋﯿﺎن ﻟا ﻤﺸـﻬﻮرﯾﻦ ﮐﻄﺎﺋﻔﮥ ﻣﻦ اﻻوﻟﯿﺎء اﻟﮑﺮام و ﺟﻤﻠﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻻﻋﻼم ﻣﺜﻞ ﺷـﯿﺦ اﻟﺸﯿﻮخ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺮاق و‬‫وﻟـﺪﯾﻪ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻋﻠﯽ و اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻔﺎﺿﻞ ﻋﺒـﺪ اﻟﻨﺎﻓﻊ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و آﺧﺮﯾﻦ ﯾﻄﻮل ذﮐﺮﻫﻢ و ﯾﺘﻌـﺬر ﺣﺼـﺮﻫﻢ ﻣﻊ اﻧﯽ ﻗـﺪ اذﮐﺮ‬‫ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ ﻏﯿﺮه ﺑﻄﺮﯾﻖ اﻻﺳـﺘﻄﺮاد و ﻟﮑﻦ ﻟﻢ اﺳـﺘﻮﻋﺐ اﺧﺒﺎره ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ و ﯾﺮاد و اﻟﻤﺮﺟﻮ ان ﯾﻤﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﺬﻟﮏ ﺣﺘﯽ اﺷـﻔﯽ‬‫اﻟﻌﻠﯿـﻞ ﺑﺸـﺮح ﻣﻨـﺎﻗﺒﻬﻢ اﻟﻌﺪﯾـﺪة و ﺳـﯿﺮﺗﻬﻢ اﻟﺤﻤﯿـﺪة و اﻟﱠﻠﻪ وﻟﯽ اﻟﺘﻮﻓﯿـﻖ و ﻧﯿﺰ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘـﺎدر ﻋﯿـﺪروس ﯾﻤﻨﯽ در ﻧـﻮر ﺳـﺎﻓﺮ در ﺗﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ‬‫اﻟﺴﻌﺎدات اﻟﻔﺎﮐﻬﯽ اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﻨﺎﻓﻊ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺮاق و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺮاق اﺳﺘﻄﺮادا ﮔﻔﺘﻪ و ﺗﺎرﯾﺦ وﻓﺎﺗﻪ ﻟﻢ اﻗﻒ ﻋﻠﯿﻬﺎ و ﻫﺬا‬‫ﻫﻮ اﻟّﺬي ﻣﻨﻌﻨﯽ ﻣﻦ ان اﺗﺮﺟﻢ ﻟﻪ ﻋﻠﯽ ﺣﺪﺗﻪ و ﮐﺬا وﻟﺪه اﻟﺸﯿﺦ ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪364 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 294‬از ‪581‬‬‫ﻓﮑﺎن ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ و ﻟﻪ ﺟﻤﻠﮥ ﻣﺼـﻨﻔﺎت و اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻨﺎﻓﻊ ﻫﺬا و ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺑﺠﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺸﯿﺦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺮﯾﻖ ﻋـﺎﻟﻢ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻤﻨﻮرة و ﺧﻄﯿﺐ ﻣﺴـﺠﺪ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮐـﺎن ﻧﺎﺋﺒـﺎ ﻣﻨﺎب اﺑﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻌﻤﻞ و‬‫اﻟﺘﻘﻮي ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻣﻔﯿـﺪة ﻣﻨﻬﺎ ﮐﺘﺎب ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﻋﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﮥ ﻟﺨﺼﻪ ﺗﻠﻤﯿـﺬه اﻟﺸـﯿﺦ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻨﺪي و ﻫﻮ ﻓﯽ ﻏﺎﯾﮥ‬‫اﻟﻠﻄﻒ ﻣﻦ اﻻﺧﺘﺼـﺎر اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا اﺑﻦ ﻋﺮاق* ﻋﻼﻣﺘﻬﻢ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﻓﯽ اﻵﻓﺎق* ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤﻮﺗﻠﻖ ﮐﻞ اﻻﺋﺘﻼق* اﻟﻤﺸـﺮق اﺗﻢ‬‫اﻻﺷـﺮاق* و ﻧﻔﯽ ﻋﻨﻪ ﻃﻌﻦ اﻫﻞ اﻟﺒﻐﯽ و اﻟﺸـﻘﺎق* و درء ﻋﻨﻪ ﮐﯿـﺪ ذوي اﻟﻐّﯽ و اﻟﻨﻔﺎق* اﻻ ﻓﻤﻦ ﺣﺎص ﻋﻦ ﻗﺒﻮﻟﻪ ﺟﺮع ﻣﻦ اﻟﻤﻼم ﮐﺎﺳـﺎ‬‫ﻣﺴـﻤﻮﻣﮥ اﻟﻤﺬاق* و ﻣﻦ ﺟﺎد ﻋﻨﻪ ﻋﻨﻒ و ﺳـﯿﻖ اﻟﯽ اﻟﺮدي اﻋﻨﻒ اﻟﺴﯿﺎق* و ﻣﻦ ﺷﻂ ﻓﯿﻪ ﺣﺮم ﻋﻦ ﻟﺰوم اﻫﻞ اﻟﺼﻮاب و اﻻﻟﺘﺤﺎق* و ﻣﻦ‬‫اﺳﺘﺮاب ﻓﯿﻪ ﻓﻠﯿﺲ ﻟﻪ ﻓﯽ اﻵﺧﺮة ﻣﻦ ﺧﻼق‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و دوم‬‫آﻧﮑﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ در ﺻﻮاﻋﻖ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﮐﺜﺮت ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ‬‫اﻋﻠﻢ اﻧّﻪ ﺳـﯿﺎﺗﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋـﻞ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺴـﺘﮑﺜﺮة ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ ع رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﻠﺘﮑﻦ ﻣﻨﮏ ﻋﻠﯽ ذﮐﺮ و اﻧّﻪ ﻣﺮ ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ‬‫اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺴﺎﺑﻘﮥ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺣﻤﻞ ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ و اﻗﺘﺼﺮت ﻫﻨﺎ ﻋﻠﯽ ارﺑﻌﯿﻦ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻻﻧﻬﺎ ﻣﻦ ﻏﺮر ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ اﻟﯽ ان ﻗﺎل اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻟﺘﺎﺳﻊ اﺧﺮج اﻟﺒﺰار و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻻوﺳﻂ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﻟﺤﺎﮐﻢ و اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﻀﻌﻔﺎء‬‫واﺑﻦ ﻋـﺪي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﻟﺘﺮﻣـﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ رواﯾـﮥ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨـﺪ اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﺑﻦ‬‫ﻋﺪي ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﺻﻮب ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯽ اﻟﻤﺘﺄﺧﺮﯾﻦ اﻟﻤﻄﻠﻌﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﻤﺤّﺪﺛﯿﻦ اﻧﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ و ﻣﺮ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯿﻪ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪه ﻫﻤﺰﯾﻪ در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‬‫ﮐﻢ اﺑﺎﻧﺖ آﯾﺎﺗﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﻮم ﻋﻦ ﺣﺮوف اﺑﺎن ﻋﻨﻬﺎ اﻟﻬﺠﺎء‬‫ﺑﻌـﺪ ﻧﻘـﻞ ﻗﻮل اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﺗﺒﻌﻪ اﻋﻨﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻓﻘﺎل واﺣـﺪ ﻣﺎ ﻗﺎل ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺷـﯿﺌﺎ او ﺣﮑﻢ او ﻗﻀـﯽ‬‫ﺑﺸﯽء اﻟّﺎ و ﻫﻮ اواﺻﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﻘﺮآن ﻗﺮب او ﺑﻌﺪ و ﻗﺎل آﺧﺮ ﻣﺎ ﻣﻦ ﺷﯽء ﻓﯽ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟّﺎ و ﻫﻮ ﻓﯿﻪ ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ ﻓﺎﯾﻦ ذﮐﺮ اﻟﺨﺎﻧﺎت ﻓﯿﻪ ﻓﻘﺎل ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟَﯿَْﺲ َﻋَﻠﯿُْﮑْﻢ ُﺟﻨﺎٌح َأْن َﺗْﺪُﺧﻠُﻮا ﺑ ُﯿُﻮﺗًﺎ َﻏﯿَْﺮ َﻣْﺴُﮑﻮَﻧٍﮥ ﻓِﯿﻬﺎ َﻣﺘﺎٌع ﻟَُﮑْﻢ‬‫و ﻫﯽ اﻟﺨﺎﻧﺎت و ﻗﺎل آﺧﺮ و ﻣﺎ ﻣﻦ ﺷﯽء اﻻ ﯾﻤﮑﻦ اﺳﺘﺨﺮاﺟﻪ ﻣﻦ اﻟﻘﺮآن ﻟﻤﻦ ﻓﻬﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪365 :‬‬‫ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺣّﺘﯽ ان ﻋﻤﺮه ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺛﻼﺛﺎ و ﺳﺘﯿﻦ ﺳـﻨﮥ اﺳـﺘﻨﺒﻂ ﻣﻦ آﺧﺮ ﺳﻮرة اﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﻻﻧﻬﺎ راس ﺛﻼث و ﺳﺘﯿﻦ ﺳﻮرة و ﻋﻘﺒﻬﺎ‬‫ﺑﺎﻟﺘﻐـﺎﺑﻦ ﻟﻈﻬﻮره ﻓﯽ ﻣﻮﺗﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻗـﺎل آﺧﺮ ﻟﻢ ﯾﺤﻂ ﺑﺎﻟﻘﺮآن اﻻ اﻟﻤﺘﮑﻠﻢ ﺑﻪ ﺛﻢ ﺑﯿﻨﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯿﻤﺎ ﻋـﺪا ﻣﺎ‬‫اﺳـﺘﺎﺛﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﻠﻤﻪ ﺛّﻢ ورث ﻋﻨﻪ ﻣﻌﻈﻢ ذﻟﮏ اﻋﻼم اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﻣﻊ ﺗﻔﺎوﺗﻬﻢ ﻓﯿﻪ ﺑﺤﺴﺐ ﺗﻔﺎوت ﻋﻠﻮﻣﻬﻢ ﮐﺎﺑﯽ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﺎﻧﻪ اﻋﻠﻤﻬﻢ‬‫ﺑﻨﺺ ﻣﻦ ﻋﻤﺮ و ﻏﯿﺮه و ﮐﻌﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺤﺴﻦ ﺧﻼﻓﺎ ﻟﻤﻦ زﻋﻢ وﺿﻌﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻣﻦ ﺛﻢ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ اﺛﺮﺗﻪ ﻣﻦ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ ﻓﺎﻧﻤﺎ ﻫﻮ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ و ﮐﺎﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺣﺘﯽ ﻗﺎل ﻟﻮ ﺿﺎع ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 295‬از ‪581‬‬‫ﻋﻘﺎل ﺑﻌﯿﺮ ﻟﻮﺟـﺪﺗﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﺛﻢ ورث ﻋﻨﻬﻢ اﻟّﺘﺎﺑﻌﻮن ﻣﻌﻈﻢ ذﻟﮏ ﺛﻢ ﺗﻘﺎﺻـﺮت اﻟﻬﻤﻢ ﻋﻦ ﺣﻤﻞ ﻣﺎ ﺣﻤﻠﺘﻪ اوﻟﺌﮏ ﻣﻦ ﻋﻠﻮﻣﻪ و ﻓﻨﻮﻧﻪ‬‫ﻓﻨّﻮﻋﻮا ﻋﻠﻮﻣﻪ اﻧﻮاﻋﺎ ﯾﺴـﺘﻨﺒﻂ ﮐﻞ ﻃﺎﺋﻔـﮥ ﻋﻠﻤﺎ و ﻓّﻨﺎ و ﺗﻮﺳـﻌﻮا ﻓﯿﻪ ﺑﺤﺴﺐ ﻣﻘﺪرﺗﻬﻢ ﺛﻢ اﻓﺮد ﻏﺎﻟﺐ ﺗﻠﮏ اﻟﻌﻠﻮم و ﺗﻠﮏ اﻟﻔﻨﻮن اﻟّﺘﯽ ﮐﺎدت‬‫ان ﺗﺨﺮج ﻋﻦ اﻟﺤﺼﺮ و ﻗﺪ ﺑﯿﻦ ﻫﺬا اﻟﻘﺎﺋﻞ وﺟﻪ اﺳﺘﻨﺒﺎط ﻏﺎﻟﺒﻬﺎ ﻣﻨﻪ ﺑﺘﺎﻟﯿﻒ ﻻ ﯾﺤﺼﯽ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‬‫و وزﯾﺮ اﺑﻦ ﻋﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ و ﻣﻦ اﻻﻫﻞ ﺗﺴﻌﺪ اﻟﻮزراء‬‫ﺑﻌﺪ اﯾﺮاد ﻣﺼـﺮاع آﺧﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺗﺬﯾﯿﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻟﻤﺎ ﻗﺒﻠﻪ و ﻓﯿﻪ رّد اﻟﻌﺠﺰ اﻟﯽ اﻟّﺼﺪر و ﻣﻦ ﺗﻠﮏ اﻟﺴـﻌﺎدة ﻣﺎ اﻣّﺪه ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻪ ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﻮاﺧﺎة‬‫ﻓﻘﺪ اﺧﺮج اﻟﺘﺮﻣﺬي اﺧﯽ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﯿﻦ اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻓﺠﺎء ﻋﻠّﯽ ﺗﺪﻣﻊ ﻋﯿﻨﺎه ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ آﺧﯿﺖ ﺑﯿﻦ اﺻـﺤﺎﺑﮏ و ﻟﻢ‬‫ﺗﻮاخ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻦ اﺣﺪ ﻓﻘﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺖ اﺧﯽ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة‬‫و ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﻟا ّﺘﯽ اﺷﺎر إﻟﯿﻬﺎ‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ رواﯾـﮥ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨـﺪ اﻟﺘﺮﻣـﺬي اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ‬‫اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﺑﻦ ﻋﺪي ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫و اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﯽ ﺣﮑﻢ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﺠﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻨﻮوي اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺻﺤﺤﻪ و ﺻﻮب ﺑﻌﺾ اﻟﺤﻔﺎظ اﻟﻤﻄﻠﻌﯿﻦ اﻧّﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‬‫ﻟﻢ ﯾﺰده ﮐﺸﻒ اﻟﻐﻄﺎء ﯾﻘﯿﻨﺎ ﺑﻞ ﻫﻮ اﻟﺸﻤﺲ ﻣﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻄﺎءا‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻣّﻤﺎ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ اﺧﺘﺺ ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﺑﻤﺎ ﺗﻘﺼﺮ ﻋﻨﻪ اﻟﻌﺒﺎرات‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠّﯽ‬‫و ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﻻ ﻧﺰاع ﻓﯿﻪ و‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﻧﺎ دار ﻟا ﺤﮑﻤﮥ و رواﯾﮥ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻗـﺪ ﮐﺜﺮ اﺧﺘﻼـف اﻟﺤﻔﺎظ و ﺗﻨﺎﻗﻀـﻬﻢ ﻓﯿﻪ ﺑﻤﺎ ﯾﻄﻮل ﺑﺴـﻄﻪ و ﻣﻠﺨﺼﻪ اّن ﻟﻬﻢ ﻓﯿﻪ ارﺑﻌـﮥ آراء ﺻـﺤﯿﺢ و ﻫﻮ ﻣﺎ ذﻫﺐ إﻟﯿﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﯾﻮاﻓﻘﻪ‬‫ﻗﻮل اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪366 :‬‬‫اﻟﻌﻼﺋﯽ و ﻗـﺪ ذﮐﺮ ﻟﻪ ﻃﺮﻗﺎ و ﺑﯿﻦ ﻋﺪاﻟـﮥ رﺟﺎﻟﻬﺎ و ﻟﻢ ﯾﺎت اﺣـﺪ ﻣﻤﻦ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑﺠﻮاب ﻋﻦ ﻫـﺬه اﻟﺮواﯾﺎت اﻟﺼـﺤﯿﺤﮥ ﻋﻦ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﺑﯿﻦ رّد ﻣﺎ ﻃﻌﻦ ﺑﻪ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ رواﺗﻪ ﮐﺸـﺮﯾﮏ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﺑﺎن ﻣﺴـﻠﻤﺎ اﺣﺘـﺞ ﺑﻪ و ﮐﻔﺎه ﺑـﺬﻟﮏ ﻓﺨﺮا ﻟﻪ و اﻋﺘﻤﺎدا ﻋﻠﯿﻪ و ﻗﺪ‬‫ﻗﺎل اﻟﻨﻮوي ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺚ رواه ﻓﯽ اﻟﺒﺴـﻤﻠﮥ رّدا ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻃﻌﻦ ﻓﯿﻪ ﯾﮑﻔﯿﻨﺎ ان ﻧﺤﺘـﺞ ﺑﻤﺎ اﺣﺘـﺞ ﺑﻪ ﻣﺴـﻠﻢ و ﻟﻘﺪ ﻗﺎل ﺑﻌﺾ ﻣﻌﺎﺻـﺮﯾﻪ ﻣﺎ راﯾﺖ‬‫اﺣـﺪا ﻗﻂ اورع ﻣﻨﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و ﺣﺴﻦ و ﻫﻮ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ و ﯾﻮاﻓﻘﻪ ﻗﻮل ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ رﺟﺎﻟﻪ رﺟﺎل اﻟﺼـﺤﯿﺢ اﻻ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم‬‫اﻟﻬﺮوي ﻓـﺎﻧﻪ ﺿـﻌﯿﻒ ﻋﻨـﺪﻫﻢ اﻧﺘﻬﯽ و ﺳـﺒﻘﻪ اﻟﯽ آﺧﺮ ﮐﻼﻣﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌﻼﺋﯽ ﻓﻘﺎل اﻟﻬﺮوي ﻫـﺬا ﺗﮑﻠﻤﻮا ﻓﯿﻪ ﮐﺜﯿﺮا اﻧﺘﻬﯽ و ﯾﻌﺎرض ذﻟﮏ‬‫ﺗﺼﻮﯾﺐ أﺑﯽ زرﻋﮥ ﻋﻠﯽ ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﻧﻘﻞ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻧﻪ وﺛﻘﻪ ﻓﺜﺒﺖ اﻧﻪ ﺣﺴﻦ ﻣﻘﺎرب ﻟﻠﺼﺤﯿﺢ ﺑﻤﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﻣﻦ ﻗﻮل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 296‬از ‪581‬‬‫إن رواﺗﻪ ﮐﻠﻬﻢ رواة اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ اﻟّﺎ اﻟﻬﺮوي و ان اﻟﻬﺮوي وﺛﻘﻪ ﺟﻤﺎﻋـﮥ و ﺿـﻌﻔﻪ آﺧﺮون و ﺿـﻌﯿﻒ أي ﺑﻨﺎء ﻋﻠﯽ راء ﻣﻦ ﺿـﻌﻒ اﻟﻬﺮوي و‬‫ﻣﻮﺿﻮع و ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺜﯿﺮون اﺋّﻤـ ﮥ ﺣﻔـﺎظ ﮐﺎﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﺟﺰم ﺑﺒﻄﻼن ﺟﻤﯿﻊ ﻃﺮﻗﻪ اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﻣﯿﺰاﻧﻪ و ﻏﯿﺮه و ﻫﻮﻻء و ان ﮐﺎﻧﻮا‬‫اﺋﻤـﮥ اﺟﻼء ﻟﮑﻨﻬﻢ ﺗﺴﺎﻫﻠﻮا ﺗﺴﺎﻫﻼ ﮐﺜﯿﺮا ﮐﻤﺎ ﻋﻠﻢ ﻣّﻤﺎ ﻗﺮرﺗﻪ و ﮐﯿﻒ ﺳﺎغ اﻟﺤﮑﻢ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ ﻣﻊ ﻣﺎ ﺗﻘﺮر ان رﺟﺎﻟﻪ ﮐﻠﻬﻢ رﺟﺎل اﻟﺼـﺤﯿﺢ اﻻ‬‫واﺣـﺪا ﻓﻤﺨﺘﻠﻒ ﻓﯿﻪ و ﯾﺠﺐ ﻓﯿﻪ ﺗﺎوﯾـﻞ ﮐﻼـم اﻟﻘـﺎﺋﻠﯿﻦ ﺑـﺎﻟﻮﺿﻊ ﺑـﺎن ذﻟـﮏ ﻟﺒﻌﺾ ﻃﺮﻗﻪ ﻻـ ﮐﻠﻬﺎ و ﻣﺎ اﺣﺴﻦ ﻗﻮل ﺑﻌﺾ اﻟﺤﻔﺎظ ﻓﯽ أﺑﯽ‬‫ﻣﻌﺎوﯾـﮥ اﺣـﺪ رواﺗﻪ اﻟﻤﺘﮑﻠﻢ ﻓﯿﻬﻢ ﺑﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻊ ﻫﻮ ﺛﻘـﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ و ﺣﻔﺎﻇﻬﻢ و ﻗﺪ ﺗﻔﺮد ﺑﻪ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻓﮑﺎن ﻣﺎ ذا و أي‬‫اﺳﺘﺤﺎﻟﮥ ﻓﯽ ﻧا ﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻣﺜﻞ ﻫﺬا ﻓﯽ ﺣﻖ ﻋﻠﯽ اﻟﺦ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﺷﺸﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﺗﻄﻬﯿﺮ اﻟﺠﻨـﺎن ﺟـﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﻣﻄـﺎﻋﻦ ﻣﻌـﺎوﯾﻪ و ﺟﻮاﺑـﺎت آن دارد ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺴﺎدس ﺧﺮوﺟﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻠّﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ‬‫وﺟﻬﻪ و ﻣﺤـﺎرﺑﺘﻪ ﻟﻪ ﻣﻊ اﻧّﻪ اﻻﻣـﺎم اﻟﺤّﻖ ﺑﺎﺟﻤﺎع اﻫﻞ اﻟﺤﺎل و اﻟﻌﻘـﺪ و اﻻﻓﻀﻞ اﻻﻋـﺪل اﻻﻋﻠﻢ ﺑﻨﺺ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺤﺴﻦ ﻟﮑﺜﺮة ﻃﺮﻗﻪ ﺧﻼﻓﺎ‬‫ﻟﻤﻦ زﻋﻢ وﺿﻌﻪ و ﻟﻤﻦ زﻋﻢ ﺻﺤﺘﻪ و ﻟﻤﻦ اﻃﻠﻖ ﺣﺴﻨﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻗﺎل اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻟﺤﻔﺎظ ﻟﻢ ﯾﺮد ﻻﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ و اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ و اﻟﻤﺰاﯾﺎ ﻣﺎ ورد ﻟﻌﻠّﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ و ﺳـﺒﺒﻪ اﻧﻪ‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﮐﺮم وﺟﻬﻪ ﻟﻤﺎ اﺳـﺘﺨﻠﻒ ﮐﺜﺮت اﻋـﺪاﺋﻪ و ﺳﺎورت اﻟﻤﺘﻘﻮﻟﻮن ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺎﻇﻬﺮ واﻟـﺪ ﻣﻌﺎﯾﺐ و ﻣﺜﺎﻟﺐ زورا و ﺑﻬﺘﺎﻧﺎ و ﻟا ﺤﺎدا و‬‫ﻋﺪواﻧﺎ و ورث ذﻟﮏ ﻣﻦ ﺗﺒﻌﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﺿـﻼﻟﺘﻬﻢ ﻓﻠﻤﺎ راي اﻟﺤﻔﺎظ ذﻟﮏ ﻧﺼـﺒﻮا ﻧﻔﻮﺳـﻬﻢ ﻟﺒﯿﺎن اﻟﺒﺎﻃﻞ ﻣﻦ ذﻟﮏ و اﻇﻬﺎر ﻣﺎ ﯾﺮده ﻣّﻤﺎ ورد‬‫ﻋﻨ ﺪ ﻫﻢ ﻓ ﯽ ﺣ ﻘ ﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪367 :‬‬‫ﻓﺒـﺎدر ﮐـﻞ اﺣـﺪ اﻟﯽ ﺑﺚ ﺟﻤﯿﻊ ﻣـﺎ ﻋﻨـﺪه ﻣﻦ ﻓﻀـﺎﺋﻠﻪ و ﻣﻨـﺎﻗﺒﻪ و اﻟﺠﻮاب اّن ذﻟـﮏ ﻻـ ﯾﮑﻮن ﻗﺎدﺣﺎ ﻓﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ اﻟّﺎ ﻟﻮ ﻓﻌﻠﻪ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺗﺎوﯾﻞ‬‫ﻣﺤﺘﻤﻞ و ﻗﺪ ﺗﻘﺮر اﻟﻤّﺮة ﺑﻌﺪ اﻟﻤّﺮة اﻧّﻪ ﻟﺘﺎوﯾﻞ ﻣﺤﺘﻤﻞ ﺑﻨﺺ ﮐﻼم ﻋﻠﯽ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ و اﻧﻪ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻻﺟﺘﻬﺎد و ﻏﺎﯾﺘﻪ اﻧﻪ ﻣﺠﺘﻬﺪ ﻣﺨﻄﺊ و‬‫ﻫﻮ ﻣﺎﺟﻮر ﻏﯿﺮ ﻣﺎزور‪-‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﺗﻄﻬﯿﺮ اﻟﺠﻨﺎن ﺑﻌـﺪ اﯾﺮاد رواﯾﺖ ﺧﺒﺮ دادن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ از ﻋـﺪد ﻣﺮدﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ از ﮐﻮﻓﻪ ﺑﺮاي ﻗﺘﺎل اﻫﻞ‬‫ﺑﺼـﺮه ﺑﺮآﻣـﺪه ﺑﻮدﻧـﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻫﺬا أي ﮐﻮن ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﺨﺒﺮ ﺑﺎﻻﺷـﯿﺎء اﻟﻤﻐﯿﺒﮥ ﻓﯿﻘﻊ ﮐﻤﺎ اﺧﺒﺮ ﻟﻤﺎ ﮐﺎن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﺨﺒﺮه أي ﺑﺎﻟﻤﻐﯿﺒﺎت ﻓﯿﺨﺒﺮ ﺑﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﮐﻤﺎ اﺧﺒﺮه ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻣﻦ اﺳﺘﻨﺪ اﺧﺒﺎره اﻟﯽ اﺧﺒﺎر‬‫اﻟﺼﺎدق ﻻ ﯾﮑﻮن اﻟّﺎ ﺻﺎدﻗﺎ و ﻓﯽ ﻫـﺬه ﻣﻨﻘﺒـﮥ ﻋﻠﯿـﮥ ﺟـﺪا ﻟﻌﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻟﻤﺎ اﺗﺤﻔﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻐﯿﺒﯿﮥ و ﻟﺬا‬‫ﮐﺎن ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻟّﻨﺒﻮّي و اﻣﯿﻦ اﻟﺴﺮ اﻟﻌﻠﻮي‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ در ﻓﺘﺎوي اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ و ﺳﺌﻞ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ان اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎﺳﻬﺎ و ﻋﻤﺮ ﺣﯿﻄﺎﻧﻬﺎ و ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻘﻔﻬﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻫـﻞ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ أم ﻻـ ﻓﺎﺟﺎب ﺑﻘﻮﻟﻪ اﻟﺤـﺪﯾﺚ رواه ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس و ﺗﺒﻌﻪ اﺑﻨﻪ ﺑﻼ اﺳـﻨﺎد ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 297‬از ‪581‬‬‫ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ و ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ ﺿﻌﯿﻒ ﮐﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺣﻠﻘﺘﻬﺎ و ﻫﻮ ﺿﻌﯿﻒ اﯾﻀﺎ و اﻣﺎ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻓﻬﻮ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﺑﻞ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻗﻮل اﻟﺒﺨﺎري ﻟﯿﺲ ﻟﻪ وﺟﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻣﻨﮑﺮ و اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﺬب ﻣﻌﺘﺮض و ان ذﮐﺮه‬‫اﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت و ﺗﺒﻌﻪ اﻟـﺬﻫﺒﯽ و ﻏﯿﺮه ﻋﻠﯽ ذﻟـﮏ اﻧﺘﻬﯽ ﻣـﺎ اردﻧـﺎ ﻧﻘﻠﻪ ﻓﻬـﺬا اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﻼـﻣﺘﻬﻢ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﻓﯽ اﻻﻗﻄـﺎر* و‬‫ﻣﺘﮑﻠﻤﻬﻢ اﻟﻤﺸﺘﻬﺮ ﺑﺎﻟﻌﺼﺒﯿﮥ اﺗﻢ اﻻﺷﺘﻬﺎر ﻗﺪ اﺿﺮم ﺑﮑﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻓﺎداﺗﻪ ﻓﯽ ﻗﻠﻮب اﻟﺠﺎﺣﺪﯾﻦ اﻟﻨﺎر* و اوري ﺑﺸﻄﺮ واﻓﺮ ﻣﻦ ﮐﻠﻤﺎﺗﻪ ﻓﯽ ﺻﺪور‬‫اﻟﻤﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ اﻻوار* ﻓﻼ ﯾﻘـﺪم ﺑﻌـﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻄﻌﻦ و اﻟﻘـﺪح و اﻻﻧﮑﺎر* اﻟّﺎ اﻟﻤﻮﻟﻊ اﻟﻤﺴـﺘﻬﺘﺮ ﺑﺎﻟﻌﻨﺎد ﮐﻞ اﻻﺳـﺘﻬﺘﺎر* و ﻻ ﯾﺠﺘﺮي ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺰه و‬‫ﻏﻤﺰه اﻟﻤﻮرث ﻟﻠﺨﯿﺒـﮥ و اﻟﺨﺴﺎر* اﻻ ﻣﻦ ﺧﺎض ﻟﺤﯿﻨﻪ ﻓﯽ ﻏﻤﺎر اﻟﺘﺒﺎب و اﻟﺘﺒﺎر و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ از اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ و اﺟﻠﻪ ﻓﻘﻬﺎي‬‫ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺟﻼﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﻋﻠﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ او ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﻟﻮاﻗـﺢ اﻻﻧﻮار ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺷـﻌﺮاﻧﯽ و رﯾﺤﺎﻧـﮥ اﻻﻟﺒﺎء ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﺧﻔﺎﺟﯽ و ﻧﻮر ﺳﺎﻓﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﺷﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس و ﺗﺤﻔﻪ ﺑﻬﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﺠﺎزي ﺷﺮﻗﺎوي و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻗﺎﻃﻌﻪ ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪368 :‬‬‫ﺑﻦ ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﺟﻬﺮﻣﯽ و ﺷـﺮح ﺷـﻤﺎﺋﻞ ﺗﺮﻣﺬي ﺣﺎﺟﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻠﺨﯽ و ﻣﺮﻗﺎة ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري و ﻣﺎ ﺛﺒﺖ ﻣﻦ اﻟﺴـﻨﮥ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي و ﻧﻮاﻓﺾ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺳﻮل ﺑﺮزﻧﺠﯽ و ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺪﻫﺎن اﻟﻤﮑﯽ و اﻣﺪاد ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺒﺼـﺮي و درر ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺷـﻨﻮاﻧﯽ و ﺛﺒﺖ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﮑﺮﯾﺰي و رﺳﺎﻟﻪ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻻﻣﯿﺮ‬‫اﻻزﻫﺮي اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ و ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﻋﺠﯿﻠﯽ و رﺳﺎﻟﻪ اﺻﻮل ﺣـﺪﯾﺚ ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ و ﻏﯿﺮ ان واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر ﻫﺴـﺖ‬‫ﻧﻈﺮ ﺑﺮ اﺧﺘﺼﺎر در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﻣـﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﺠﺎزي اﻟﺸـﺮﻗﺎوي در ﺗﺤﻔﻪ ﺑﻬﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﻤﺤﻘﻖ اﻟﻨﺎﺳـﮏ‬‫اﻟﺨﺎﺷﻊ اﻟﺰاﻫـﺪ اﻟﺴـﻤﺢ ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻧﺰﯾﻞ ﻣﮑـﮥ اﻟﻤﺸـﺮﻓﮥ اﺧﺬ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ ﻣﺸﺎﯾﺦ اﻻﺳـﻼم ﺑﻤﺼـﺮ و‬‫اﺟﺎزوه ﺑﺎﻻﻓﺘﺎء و اﻟﺘﺪرﯾﺲ ﻓﺪرس ﺑﺎﻟﺠﺎﻣﻊ اﻻزﻫﺮ و اﻟﺤﺠﺎز و اﻧﺘﻔﻊ ﺑﻪ ﺧﻼﺋﻖ ﮐﺜﯿﺮة و ﺻﻨﻒ ﻋﺪة ﮐﺘﺐ ﻧﺎﻓﻌﮥ ﻣﺤﺮرة ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻻﺻﻮل‬‫اﻟﺦ و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺮﻗﺎة ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ و ﻟّﻤﺎ ذﮐﺮ ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻌﻼﻣﮥ و اﻟﺒﺤﺮ اﻟﻔﻬﺎﻣﮥ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم و ﻣﻔﺘﯽ اﻻﻧﺎم ﺻﺎﺣﺐ‬‫اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﮑﺜﯿﺮة و اﻟﺘﺎﻟﯿﻒ اﻟﺸـﻬﯿﺮة ﻣﻮﻻﻧﺎ و ﺳﯿﺪﻧﺎ و ﺳﻨﺪﻧﺎ اﻟﺸﯿﺦ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻤﮑﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻻﻣﺎم ﻣﺎﻟﮏ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ‬‫و اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﺷﺮح اﻟﻤﺸﮑﻮة ﻗﺎل ﺗﻌﯿﻦ ﻋﻠﯿﻨﺎ إذ ذﮐﺮﻧﺎ ﺗﺮاﺟﻢ ﻫﺆﻻء اﻻﺋّﻤﮥ اﻟﺜﻼﺛﮥ ان ﻧﺨﺘﻢ ﺑﺮاﺑﻌﻬﻢ اﻟﻤﻘﺪم ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺎل ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻤﮑﯽ ﻓﯽ ﺷﺮﺣﻪ ﻟﻠﻤﺸﮑﻮة ﻋﻨﺪ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯿﻪ ﺑﻌﺾ اﻟﻨﻘﺎد أي ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯿﻪ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ذﻟﮏ اﻟﺤﺬف اﻟّﺬي اﺳﺘﻠﺰم‬‫ﻋﻨﺪه ان ﯾﻌﺒﺮ ﻋﻨﻪ ﺑﻤﺎ اﺻـﻄﻠﺢ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ ﻋﻨﺪ ﻧﻔﺴﻪ اﻟﺦ و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﻣﺎ ﺛﺒﺖ ﻣﻦ اﻟﺴـﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ اﻟﻤﺼـﺮي اﻟﻤﻔـﺘﯽ ﺑﻠـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺮام و ﺷـﯿﺦ اﻟﻔﻘﻬـﺎء و اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻓﯽ اواﻧﻪ ﺑـﺬﻟﮏ اﻟﻤﻘـﺎم ﻓﯽ اﻟّﺼﻮاﻋﻖ اﻟﻤﺤﺮﻗـﮥ اﻋﻠﻢ اّن ﻣﺎ‬‫اﺻـﯿﺐ ﺑﻪ اﻟﺤﺴﯿﻦ ع ﻓﯽ ﻋﺎﺷﻮراء اﻧّﻤﺎ ﻫﻮ اﻟﺸﻬﺎدة اﻟﺪاﻟﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﺰﯾﺪ ﺣﻈﻮﺗﻪ و رﻓﻌﮥ درﺟﺘﻪ ﻋﻨﺪ رﺑّﻪ و إﻟﺤﺎﻗﻪ ﺑﺪرﺟﺎت اﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﻟﻄﺎﻫﺮﯾﻦ‬‫اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﺷﯿﺦ ﻣﺸﺎﯾﺨﻨﺎ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ و اﻟﺼﻮاب ﮐﻤﺎ ﻗﺪﻣﻨﺎه ﻓﯽ روﯾﺘﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ اﻟﺘﻌﻤﯿﻢ ﻋﻠﯽ أّي ﺣﺎل رآه اﻟﺮاﺋﯽ ﺑﺸـﺮط ان ﯾﮑﻮن ﻋﻠﯽ ﺻﻮرﺗﻪ اﻟﺤﻘﯿﻘﯿـﮥ ﻓﯽ وﻗﺖ ﻣﺎ ﺳﻮاء ﮐﺎن ﻓﯽ ﺷـﺒﺎﺑﻪ او رﺟﻮﻟﯿﺘﻪ او ﮐﻬﻮﻟﯿﺘﻪ او‬‫آﺧﺮ ﻋﻤﺮه اﻟـﺦ و ﻣﻨـﺎﻗﺐ ﺷـﺎﻣﺨﻪ و ﻣﺤﺎﻣـﺪ ﺑﺎذﺧﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻧﺰد اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑﺤـﺪﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﻮﺑﺖ اﻓﺮاد ان ﺑﺘﺎﻟﯿﻒ رﺳـﯿﺪه ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻓﺎﮐﻬﯽ ﮐﻪ از ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻦ ﺳﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺧﺎص درﯾﻦ ﺑﺎب ﺟﻤﻊ ﻧﻤﻮده ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ در ﺑﺪر ﻃﺎﻟﻊ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻔﺎﮐﻬﯽ ﺛﻢ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻣﻨﻬﺎ ﺷﺮح ﻣﻨﻬﺞ اﻟﻘﺎﺿﯽ زﮐﺮﯾﺎ و ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪة اﻟﺼﻔﯽ اﻟﺤﻠﯽ‬‫و ﮐﺘﺎب ﻓﯽ زﯾﺎرة اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﮐﺘﺎب ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺷﯿﺨﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ و ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ‪986‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪369 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 298‬از ‪581‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﻧﻬﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺴﺎم اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺸﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﻤﺘﻘﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﺑﺮواﯾﺎت و اﻟﻔﺎظ ﻋﺪﯾﺪه وارد ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻋﻖ ﻋﺪ ﻇﺐ ك ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﺪ ك ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ و ﻧﯿﺰ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫ﻃﺐ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻣﻌﺎ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺴﺮي اﻧﺒﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺮوﻣﯽ ﻋﻦ ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ‬‫ﻏﻔﻠﮥ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﺣﻞ ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ و ﻓﯽ ﻧﺴﺨﮥ ﻣﻨﮑﺮ و روي ﺑﻌﻀﻬﻢ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺷﺮﯾﮏ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮوا ﻓﯿﻪ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ و ﻟﻢ ﯾﻌﺮف‬‫ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ و ﻓﯽ اﻟﺒﺎب ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻫﺬا ﺧﺒﺮ ﺻـﺤﯿﺢ ﺳـﻨﺪه و ﻗﺪ ﯾﺠﺐ ان‬‫ﯾﮑﻮن ﻫـﺬا ﻋﻠﯽ ﻣـﺬﻫﺐ اﻵﺧﺮﯾﻦ ﺳـﻘﯿﻤﺎ ﻏﯿﺮ ﺻـﺤﯿﺢ ﻟﻌﻠﺘﯿﻦ اﺣـﺪﻫﻤﺎ اﻧّﻪ ﺧﺒﺮ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻟﻪ ﻣﺨﺮج ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ع ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻮﺟﻪ و اﻵﺧﺮ ان ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻣﻤﻦ ﻻ ﯾﺜﺒﺖ ﺑﻨﻘﻠﻪ ﺣّﺠﮥ و ﻗﺪ واﻓﻖ ﻋﻠﯿﺎ ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ‬‫ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻏﯿﺮه ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻔﺰاري ﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﻬﺮوي ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ‬‫ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﻋﻦ ﺑا ﻦ ﻋﺒـﺎس ﻗـﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﺣـﺪﺛﻨﺎ‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺮازي‬‫و ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻔﺮاء ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﺑﺎﺳـﻨﺎده ﻣﺜﻠﻪ ﻫـﺬا اﻟﺸـﯿﺦ ﻻ اﻋﺮﻓﻪ و ﻻ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ ﻏﯿﺮ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ و ﻗﺪ اورد اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ ﻟا ﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و اﺧﺮج ك ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻗﺎل ﺻـﺤﯿﺢ اﻻﺳـﻨﺎد و روي ﺧﻂ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻋﻦ‬‫ﯾﺤﯿﯽ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻧﻪ ﺳـﺌﻞ ﻋﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﺻﺤﯿﺢ و ﻗﺎل ﻋﺪ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺻﻼح اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﻟﻌﻼﺋﯽ ﻗـﺪ ﻗﺎل ﺑﺒﻄﻼﻧﻪ اﯾﻀﺎ اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﯿﺰان و ﻏﯿﺮه و ﻟﻢ ﯾﺎﺗﻮا ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺑﻌﻠﮥ ﻗﺎدﺣﮥ ﺳﻮي دﻋﻮي اﻟﻮﺿﻊ دﻓﻌﺎ ﺑﺎﻟﺼﺪر و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ ﻟﺴـﺎﻧﻪ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻟﻪ ﻃﺮق ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ ﻣﺴـﺘﺪرك اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻗﻞ اﺣﻮاﻟﻬﺎ ان ﯾﮑﻮن ﻟﻠﺤـﺪﯾﺚ اﺻﻞ ﻓﻼ ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾﻄﻠﻖ اﻟﻘﻮل‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ و ﻗﺎل ﻓﯽ ﻓﺘﻮي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﺧﺮﺟﻪ ك ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺘﺪرك و ﻗﺎل اﻧﻪ ﺻﺤﯿﺢ و ﺧﺎﻟﻔﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﺬﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و‬‫ﻗﺎل اﻧﻪ ﮐﺬب و اﻟﺼﻮاب ﺧﻼف ﻗﻮﻟﻬﻤﺎ ﻣﻌﺎ و اّن اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻗﺴﻢ اﻟﺤﺴﻦ ﻻ ﯾﺮﺗﻘﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪370 :‬‬‫اﻟﯽ اﻟﺼـﺤﮥ و ﻻ ﯾﻨﺤﻂ اﻟﯽ اﻟﮑﺬب و ﺑﯿﺎن ذﻟﮏ ﯾﺴـﺘﺪﻋﯽ ﻃﻮﻻ و ﻟﮑﻦ ﻫﺬا ﻫﻮ اﻟﻤﻌﺘﻤﺪ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﺪ ﮐﻨﺖ اﺟﯿﺐ ﺑﻬﺬا اﻟﺠﻮاب‬‫دﻫﺮا اﻟﯽ ان وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯽ ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﻓﯽ ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺛﺎر ﻣﻊ ﺗﺼـﺤﯿﺢ ك ﻟﺤﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻓﺎﺳﺘﺨﺮت اﻟﱠﻠﻪ و ﺟﺰﻣﺖ‬‫ﺑﺎرﺗﻘـﺎء اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﻣﺮﺗﺒـﮥ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﯽ ﻣﺮﺗﺒـﮥ اﻟﺼـﺤﮥ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺘﻘﯽ ﻋﻤـﺪة ﻧﺒﻬﺎﺋﻬﻢ اﻻﻋﻼم* اﻟﻤﻮﺻﻮف ﻋﻨـﺪﻫﻢ‬‫ﺑﻤﺤﺎﻣـﺪ زاﻫﺮة اﻻﻋﻼم* ﻗﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺴـﺘﻨﯿﺮ اﻟﺪاري ﻟﻠﻈﻼم* اﻟﻬﺎدي ﺑﻨﻮره اﻟﯽ ﺟﺪد اﻻ ﻣﻦ و ﻧﻬﺞ اﻟﺴـﻼم* اﻟّﺎ ﻓﻤﻦ ﺳـﻠﮏ‬‫ﻓﯿﻪ ﻟﺤﺐ اﻻذﻋﺎن و اﻻﺳﺘﺴـﻼم و ﺗﻘﺒﻞ اﻟﺠﺰم ﺑﺼﺤﺘﻪ ﮐﺎﻟﻤﺘﻘﯽ ﺑﻐﯿﺮ ﻧﮑﯿﺮ و ﮐﻼم* ﺣﻈﯽ ﻋﻨﺪ ذوي اﻟﻌﻘﻮل و اﻻﺣﻼم* و اﻣﻦ ﻣﻦ ﻋﺬﻟﻬﻢ‬‫و اﻟﻤﻼم* و ﻣﻦ أراد ﻗـﺪﺣﻪ ﻟﺰﯾﻎ ﻗﻠﺒﻪ اﻟﻤﻈﻠﻢ ﮐﻞ اﻻﻇﻼم* و اﺑـﺪي ﺿـﻤﯿﺮ ﺳـﺮه ﻟﻮﺣﺮ ﺻﺪره اﻟﻤﻮﻟﻢ اﺷﺪ اﻻﯾﻼم* ذﻫﺐ دﯾﻨﻪ ﺑﺎﻟﻤﺤﻖ و‬‫اﻻﻧﺜﻼـم و ﺣﻖ ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﻄﺶ و اﻻﺻـﻄﻼم و ﻣـﺎﺛﺮ ﻣﺸـﺮﻗﻪ و ﻣﻔـﺎﺧﺮ ﻣﻮﻧﻘﻪ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻋﻠﻮ درﺟﺖ و ﻏﺎﯾﺖ ﺳـﻤﻮ ﻣﺮﺗﺒﺖ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ ﻧﺰد‬‫ﺳﻨﯿﻪ ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﻗﻮل ﻧﻘﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﻤﺘﻘﯽ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻔﺎﮐﻬﯽ و اﺗﺤﺎف اﻟﺘﻘﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺘﻘﯽ ﺗﺼـﻨﯿﻒ‬‫ﺷﯿـﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫـﺎب ﻣﺘﻘﯽ ﻗـﺎدري و زاد اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ ﻓﯽ ﺳـﻠﻮك ﻃﺮﯾﻖ اﻟﯿﻘﯿﻦ و اﺧﺒﺎر اﻻﺧﯿﺎر ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي و ﻧﻮر ﺳﺎﻓﺮ ﻋﻦ اﺧﺒﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 299‬از ‪581‬‬‫اﻟﻘﺮن اﻟﻌﺎﺷـﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس اﻟﯿﻤﻨﯽ و ﺳـﺒﺤﮥ اﻟﻤﺮﺟﺎن ﻏﻼم ﻋﻠﯽ آزاد ﺑﻠﮕﺮاﻣﯽ و ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﻟﺪﻫﺎن اﻟﻤﮑﯽ و ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺴﻄﻨﻄﯿﻨﯽ و ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم و ازاﻟﮥ اﻟﻐﯿﻦ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ و اﺑﺠﺪ اﻟﻌﻠﻮم‬‫و اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺼﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﺻـﺎﺑﯽ اﻟﯿﻤﻨﯽ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را دﻟﯿـﻞ ﻓﻀـﻞ ﻋﻠﻢ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم داﻧﺴـﺘﻪ‬‫ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘـﺎب اﻻﮐﺘﻔﺎء در ﮐﺘﺎب ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﺎب اﻟﺘﺎﺳﻊ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ ﻋﻠﻤﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﯽ ان‬‫ﻗﺎل و ﻋﻨﻪ أي‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ‬‫و ﻧﯿﺰ در آن ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻨﻪ أي ﻋﻦ ﺑا ﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺘﺪرك و اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ اﻟﻤﻔﺘﺮق و اﻟﻤﺘﻔﻖ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﻟا ﻮـّﺻ ﺎﺑﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب اﻻﮐﺘﻔﺎء* ﻗـﺪ روي ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻬﺎدي ﻻرﺑﺎب اﻻﻗﺘﻔﺎء* ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎﺋﻪ اﻟﻌﻈﻤﺎء* و ﻋﺰوا‬‫اﻟﯽ اﺟﻠـﮥ ﺣﻔـﺎﻇﻪ اﻟﻔﺨﻤﺎء* ﻓﺎﻟﻤـﺬﻋﻦ ﻟﻪ ﻣﺎض ﻋﻠﯽ ﺳـﻨﻦ اﻻﻫﺘـﺪاء* و اﻟّﻄﺎﻋﻦ ﻓﯿﻪ ﺧﺎﺑﻂ ﻓﯽ ﺳـﻬﺐ اﻻﻋﺘـﺪاء* و اﻟﻤﻘﺒﻞ ﻋﻠﯿﻪ راﮐﻦ اﻟﯽ‬‫اﻟﺤﻖ اﻟﻮاﺿﺢ اﻟﺴﻨﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪371 :‬‬‫و اﻟﻤﻌﺮض ﻋﻨﻪ ﻣﺴﺮع اﻟﯽ ﻣﺤﺘﻮم اﻟﺸﻘﺎء و اﻟﻌﻨﺎء‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺼﺖ و ﯾﮑﻢ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﮔﺠﺮاﺗﯽ؟؟؟ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫آورده ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ و اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس و ﺟـﺎﺑﺮ ﻗﻠﺖ ﻗـﺪ ﺗﻌﻘﺐ اﻟﻌﻼـﺋﯽ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي ﻓﯽ ﺣﮑﻤﻪ ﺑﻮﺿـﻌﻪ ﻓـﺎﻧﻪ ﯾﻨﺘﻬﯽ ﻃﺮﻗﻪ اﻟﯽ درﺟﮥ‬‫اﻟﺤﺴﻦ ﻓﻼـ ﯾﮑﻮن ﺿـﻌﯿﻔﺎ ﻓﻀـﻼ ان ﯾﮑﻮن ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎ و ﻗـﺎل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺻـﺤﺤﻪ اﻟﺤـﺎﮐﻢ و ﺧـﺎﻟﻔﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﮑـﺬﺑﻪ و اﻟﺼﻮاب ﺧﻼف‬‫ﻗﻮﻟﻬﻤﺎ و اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻻ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻻ ﮐﺬب و ﻧﯿﺰ در ان ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﻗﺪح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﺑﻌﺾ ﻃﺎﻋﻨﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ ﻟﻪ ﻣﺘﺎﺑﻌﺎت ﻓﻤﻦ ﺣﮑﻢ‬‫ﺑﮑـﺬﺑﻪ ﻓﻘـﺪ اﺧﻄﺄ و ازﯾﻦ اﻓﺎدات ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻄﻼن ﺗﮑﺬﯾﺐ و اﺑﻄﺎل و ﻫﻮان ﺗﻌﯿﯿﺐ و اﺧﻤﺎل اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻇﺎﻫﺮ و‬‫ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ و ﺣﺴﻦ و اﻋﺘﻤﺎد و اﻋﺘﺒﺎر آن ﺑﻐﺎﯾﺖ ﺳﺎﻃﻊ و ﺳﺎﻓﺮ ﻓﺎﻟﻌﺠﺐ ﮐﻞ اﻟﻌﺠﺐ ﻣﻦ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﻤﺎﻫﺮ اﻟﺤﺎﺋﺰ ﻣﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﮐﻞ زاه و زاﻫﺮ‬‫ﮐﯿﻒ اﺛﺮ اﻟﻄﻌﻦ اﻟﺒﺎﺋﺮ و أﺛﺎر اﻟﻀـﻐﻦ اﻟﻔﺎﺋﺮ و ﻟﻢ ﯾﺤﺘﻔﻞ ﺑﻤﺎ اﺛﺒﺘﻪ اﻟﻤﺤﻘﻘﻮن ﮐﺎﺑﺮا ﺑﻌﺪ ﮐﺎﺑﺮ و ﻟﻢ ﯾﻌﺘﻦ ﺑﻤﺎ ﺣﺼﻔﻪ اﻟﻤﻨﻘﺪون ﺧﺎﻟﻔﺎ اﺛﺮ ﻏﺎﺑﺮ‬‫و اﻟﱠﻠﻪ وﻟﯽ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ ﻟﮑّﻞ ﻣﻘﺒﻞ ﻟﻠﺤّﻖ اﺛﺮ و ﻫﻮ اﻟﻮاﻗﯽ ﻋﻦ زﯾﻎ ﮐﻞ ﻧﺎﮐﺐ ﻓﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﻐﯽ ﻋﺎﺛﺮ و ﻣﺤﻤـﺪ ﻃﺎﻫﺮ از اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎء اﻋﯿﺎن و اﻓﺎﺧﻢ‬‫ﻧﺒﻼي ﺟﻠﯿﻞ اﻟﺸﺄن ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻮده ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس در ﻧﻮر ﺳﺎﻓﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﻘﺮن اﻟﻌﺎﺷـﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ ﺳﺖ و‬‫ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺗﺴـﻌﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ اﺳﺘﺸـﻬﺪ اﻟﺮﺟﻞ اﻟّﺼﺎﻟـﺢ اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺑﻤﻠﮏ اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ اﻟﻬﻨﺪي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻣﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﯾـﺪ اﻟﻤﺒﺘﺪﻋـﮥ ﻣﻦ ﻓﺮﻗﺘﯽ اﻟﺮاﻓﻀﮥ اﻟﺴـﺒﺎﺑﮥ و اﻟﻤﻬﺪوﯾﮥ اﻟﻘﺘﺎﻟﮥ و ﺳـﺒﺐ ذﻟﮏ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﻨﺎﻗﺮﻫﻢ و ﯾﻨﺎﻇﺮﻫﻢ و ﯾﺮﯾﺪﻫﻢ ﯾﺮﺟﻌﻮن اﻟﯽ‬‫اﻟﺤﻖ و ﯾﺘﺮﮐﻮن ﻣﺎ ﻫﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻀـﻼﻟﮥ و اﻟﺰﻧﺪﻗﮥ و ﮐﺎن ﻫﺬا داﺑﻪ اﺑﺪا و ﺟﺮي ﻟﻪ ﻣﻌﻬﻢ وﻗﺎﺋﻊ ﮐﺜﯿﺮة و ﻗﻬﺮﻫﻢ ﻓﯽ ﻣﺠﺎﻟﺲ ﻋﺪﯾﺪة و اﻇﻬﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 300‬از ‪581‬‬‫ﻓﻀـﺎﺋﺤﻬﻢ و ﮐﺸﻒ ﺧﺰﻋﺒﻼـﺗﻬﻢ و ردﻋﻬﻢ و أدﺣﺾ ﺣﺠﺘﻬﻢ و اﺑﻄﻠﻬـﺎ و ﺑـﺎﻟﻎ ﻓﯽ اﻟﺮد ﻋﻠﯿﻬﻢ و اﻟﺘﺤـﺬﯾﺮ ﻋﻨﻬﻢ ﺣﺘﯽ ﻗﺎل ﺑﮑﻔﺮﻫﻢ و ﺟﺰم‬‫ﺑﺨﺮوﺟﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﺪﯾﻦ و اﻟﻤﻨﻬﺞ اﻟﻘﻮﯾﻢ و ﺿـﻼﻟﻬﻢ ﻋﻦ اﻟﺼـﺮاط اﻟﻤﺴـﺘﻘﯿﻢ و أراد اﻋﺪام ﻫﺬا اﻟﻤﺬﻫﺐ اﻟﻘﺒﯿﺢ راﺳﺎ و ﺳـﻌﯽ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺳﻌﯿﺎ‬‫ﺑﻠﯿﻐـﺎ و أراد ﻟا ﺘﻮﺻـﻞ اﻟﯽ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﺰﻣﺎن ﻟـﺬﻟﮏ ﻓﺎﺣﺘﺎﻟﻮا ﻋﻠﯿﻪ ﺣﺘﯽ ﻗﺘﻠﻮه ﻗﺒﻞ ان ﯾﺼﻞ اﻟﯽ ذﻟﮏ و ﻻ ﺣﻮل و ﻻ ﻗّﻮة اﻻ ﺑﺎﻟّﻠﻪ و ﻫﻮ اﻟّـﺬي‬‫اﺷﺎر إﻟﯿﻪ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎﻟﻤﺰﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﺮؤﯾﺎ اﻟﺘﯽ رآﻫﺎ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻤﺘﻘﯽ اﻟﺴﺎﺑﻘﮥ و ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺑﻬﺎ ﻣﻦ ﻣﻨﻘﺒﮥ ﻋﻠﯿﮥ و ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﻗﺪم ﻣﻦ‬‫اﻟـّﺼ ﻼح و اﻟﻮرع و اﻟﺘﺒﺤﺮ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و ﮐﺎﻧﺖ وﻻدﺗﻪ ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺚ ﻋﺸﺮ و ﺗﺴﻊ ﻣﺎﺋﮥ و ﺣﻔﻆ اﻟﻘﺮآن و ﻫﻮ ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻎ اﻟﺤﻨﺚ وﺟﺪا ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ‬‫و ﻣﮑﺚ ﮐﺬﻟﮏ ﻧﺤﻮ ﺧﻤﺲ ﻋﺸﺮة ﺳﻨﮥ و ﺑﺮع ﻓﯽ ﻓﻨﻮن ﻋﺪﯾﺪة و ﻓﺎق اﻻﻗﺮان ﺣﺘﯽ ﻟﻢ ﯾﻌﻠﻢ اّن اﺣﺪا ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء ﮐﺠﺮات ﺑﻠﻎ ﻣﺒﻠﻐﻪ ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪372 :‬‬‫ﻓﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﮐﺬا ﻗﺎﻟﻪ ﺑﻌﺾ ﻣﺸﺎﯾﺨﻨﺎ و ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻧﺎﻓﻌﮥ ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺠﻤﻊ ﺑﺤﺎر اﻻﻧﻮار ﻓﯽ ﻏﺮاﺋﺐ اﻟﺘﻨﺰﯾﻞ و ﻟﻄﺎﺋﻒ اﻻﺧﺒﺎر و ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﮐﺜﯿﺮون‬‫ﻟّﻤﺎ ﺣﺞ اﺧﺬ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﺣﺴﻦ اﻟﺒﮑﺮي و اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻦ اﻟﺤﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ و اﻟﺸﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺮاق و اﻟﺸﯿﺦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺘﻘﯽ اﻟﻬﻨﺪي اﻟﻤﮑﯽ و اﻟﺸﯿﺦ‬‫ﺟـﺎر اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻓﻬـﺪ و اﺧـﺬ ﻋﻦ ﺟـﺪي اﻟﺴـﯿﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿـﺪروس ﻓﯽ اﻟﺘﺼﻮف ﺑﻌـﺪن و ورث ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻣﺎﻻ ﺟﺰﯾﻼ ﻓﺎﻧﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ ﻃﻠﺒـﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫اﻟﺸـﺮﯾﻒ و ﮐـﺎن ﯾﺮﺳـﻞ اﻟﯽ ﻣﻌﻠﻢ اﻟﺼﺒﯿﺎن و ﯾﻘﻮل أي ﺻﺒّﯽ ﺣﺴﻦ ذﮐﺎه و ﺟـّﯿ ﺪ ﻓﻬﻤﻪ ارﺳـﻠﻪ اﻟّﯽ ﻓﯿﺮﺳﻞ إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻘﻮل ﻟﻪ ﮐﯿﻒ ﺣﺎﻟﮏ ﻓﺎن‬‫ﮐـﺎن ﻏﻨﯿـﺎ ﯾﻘﻮل ﻟﻪ ﺗﻌﻠﻢ و ان ﮐـﺎن ﻓﻘﯿﺮا ﯾﻘﻮل ﻟﻪ ﺗﻌﻠﻢ و ﻻ ﺗﻬﻢ ﻣﻦ ﺟﻬـﮥ ﻣﻌﺎﺷﮏ اﻧﺎ اﺗﻌﻬـﺪ أﻣﺮك و ﺟﻤﯿﻊ ﻋﯿﺎﻟﮏ ﻋﻠﯽ ﻗـﺪر ﮐﻔﺎﯾﺘﻬﻢ‬‫ﻓﮑﻦ ﻓﺎرغ اﻟﺒﺎل و اﺟﺘﻬـﺪ ﻓﯽ ﺗﺤﺼـﯿﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﮑﺎن ﯾﻔﻌﻞ ذﻟﮏ ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻣﻦ ﯾﺎﺗﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻀـﻌﻔﺎء و اﻟﻔﻘﺮاء و ﯾﻌﻄﯿﻬﻢ ﻗـﺪر ﻣﺎ وﻇﻔﻪ ﻟﻬﻢ ﺣﺘﯽ‬‫ﺻﺎر ﻣﻨﻬﻢ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﻋﻠﻤﺎء ذوو ﻓﻨﻮن ﮐﺜﯿﺮة ﻓﺎﺗﻔﻖ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎﻟﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ و ﺣﮑﯽ اﻧﻪ ﻓﯽ اﯾﺎم ﺗﺤﺼﯿﻠﻪ ﻗﺎﺳﯽ ﻣﻦ اﻟﻄﻠﺒﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﺷﺪاﺋﺪ‬‫ﻓﻨـﺬر ان رزﻗﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎ ﻟﯿﻘﻮﻣﻦ ﺑﻨﺸـﺮه اﺑﺘﻐﺎء ﻟﻤﺮﺿﺎت اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻠّﻤﺎ ﺗﻢ ﻟﻪ ذﻟﮏ ﻓﻌﻞ ﮐـﺬﻟﮏ و ﻗﺎم ﺑﻪ اﺣﺘﺴﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺎﻧﺘﻔﻊ ﺑﺘـﺪرﯾﺴﻪ ﻋﻮاﻟﻢ ﻻ‬‫ﺗﺤﺼـﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻋﺎد ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻣﻦ ﺑﺮﮐﺎﺗﻪ اﻣﯿﻦ و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ ﻣﺤـﺪث دﻫﻠﻮي در اﺧﺒﺎر اﻻﺧﯿﺎر ﻓﯽ اﺳـﺮار اﻻﺑﺮار ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯿﺎن ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﻃﺎﻫﺮ در ﺑﯿﻦ ﮔﺠﺮات ﺑﻮده از ﻗﻮم ﺑﻮﻫﺮه ﮐﻪ در ان دﯾﺎرﻧـﺪ ﺣﻖ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ او را ﻋﻠﻢ و ﻓﻀﻞ داد و ﺑﺤﺮﻣﯿﻦ ﺷـﺮﯾﻔﯿﻦ رﻓﺖ و ﻋﻠﻤﺎء و‬‫ﻣﺸﺎﯾﺦ آن دﯾﺎر ﺷـﺮﯾﻒ را درﯾﺎﻓﺖ و ﺗﺤﺼـﯿﻞ و ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻤﻮد و ﺑﺎ ﺷـﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺻـﺤﺒﺖ داﺷﺖ و ﻣﺮﯾﺪ‬‫ﺷـﺪ و ﺑﺎز او ﺑﺒﺮﮐﺖ و ﮐﺮاﻣﺖ ﺑﻮﻃﻦ اﺻـﻠﯽ ﻋﻮد ﻧﻤﻮد و ﺑﻌﻀـﯽ ﺑـﺪﻋﺘﻬﺎ ﮐﻪ در آن ﻗﻮم ﺷﺎﺋﻊ ﺑﻮد ازاﻟﻪ ﮐﺮد و ﻣﯿﺎن اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ و ﺑﺪﻋﺖ‬‫اﯾﻦ ﻗﻮم ﺗﻤﯿﯿﺰ و ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮد و در ﻋﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﻮاﻟﯿﻒ ﻣﻔﯿـﺪه ﺟﻤﻊ ﮐﺮد از آﻧﺠﻤﻠﻪ ﮐﺘـﺎﺑﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﮑﻔـﻞ ﺷـﺮح ﺻـﺤﺎح ﺳﺖ ﻣﺴـﻤﯽ‬‫ﺑﺠﻤﯿﻊ اﻟﺒﺤﺎر و رﺳﺎﻟﻪ دﯾﮕﺮ ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﻣﺴﻤﯽ ﺑﻤﻐﻨﯽ ﮐﻪ ﺗﺼﺤﯿﺢ اﺳﻤﺎء رﺟﺎل ﮐﺮده ﺑﯽﺗﻌﺮض ﺑﻪ ﺑﯿﺎن اﺣﻮال ﺑﻐﺎﯾﺖ ﻣﺨﺘﺼﺮ و ﻣﻔﯿﺪ و در‬‫ﺧﻄﺒﻬﺎي اﯾﻦ ﮐﺘﺐ ﻣﺪح ﺷﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﮐﺮده اﺳﺖ و وي ﺑﻮﺻﯿﺖ ﺷﯿﺦ ﺳﯿﺎﻫﯽ ﺑﺠﻬﮥ اﻣﺪاد ﻃﻠﺒﺎر اﺳﺖ ﻣﯽﮐﺮد و در وﻗﺖ درس‬‫ﻧﯿﺰ ﺑﺤﻞ ﮐﺮدن آن ﻣﺸـﻐﻮل ﻣﯽﺑﻮد ﺗﺎ دﺳﺖ ﻧﯿﺰ در ﮐﺎر ﺑﺎﺷﺪ و وي در ازاﻟﻪ ﺑﺪع و اﻫﻞ ﺑﺪع ﮐﻪ در آن دﯾﺎر ﺑﻮدﻧﺪ ﺗﻘﺼـﯿﺮ ﻧﮑﺮد و آﺧﺮ‬‫ﻫﻢ ﺑﺪﺳﺖ آن ﺟﻤﺎﻋﺖ در ﺳـﻨﻪ ﻧﯿﻒ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺗﺴﻊ ﻣﺎﺋﮥ ﺑﺸـﻬﺎدت رﺳـﯿﺪ ﺷـﮑﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﻌﯿﻪ و ﺟﺰاه اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﺧﯿﺮا و ﻏﻼم ﻋﻠﯽ‬‫آزاد ﺑﻠﮕﺮاﻣﯽ در ﺳﺒﺤﮥ اﻟﻤﺮﺟﺎن ﻓﯽ آﺛﺎر ﻫﻨﺪوﺳﺘﺎن ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﻔﺘﻨﯽ ﻗﺪس ﺳﺮه ﻓّﺘﻦ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻔﺎء و ﺗﺸﺪﯾﺪ اﻟﻔﻮﻗﺎﻧﯿﮥ‬‫و ﻓﺘﺤﻬﺎ و اﻟﻨﻮن ﺑﻠﺪة ﻣﻦ ﺑﻼد ﮐﺠﺮات ﻫﻮ ﺧﺎدم اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﻘﺪﺳﮥ و ﻧﺎﺻﺮ اﻟﺴﻨﻦ اﻟﻤﻮﺳﺴﮥ ﺗﻠﻤﺬ ﻋﻠﯽ ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻤﺎء ﮐﺠﺮات و اﺧﺬ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪373 :‬‬‫ﻣﻨﻬﻢ ﻧﺒـﺬة ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻤﺘـﺬاوﻻت ﺛﻢ ﺳـﻠﮏ اﻟﯽ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻟﻤﮑﺮﻣﯿﻦ زادﻫﻤـﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺷـﺮﻓﺎ و ﻋﻠﻮا و ادرك ﻋﻠﻤﺎءﻫﻤـﺎ و ﻣﺸﺎﯾﺨﻬﻤﺎ ﻻ ﺳـﯿﻤﺎ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺘﻘﯽ ﻗـﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺮه و ﺗﻌـﺎﻃﯽ ﻣﻨﻪ ﻓﯿﻮﺿـﺎت واﻓﺮة و ﻓﺘﻮﺣـﺎت ﻣﺘﮑـﺎﺛﺮة و ﻋﻄﻒ ﻋﻨـﺎن اﻟﻌﺰم اﻟﯽ ﺑﻠـﺪه و ﻋﺎد اﻟﯽ ﻣﺴﺎرح‬‫اﻏﻮاره و ﻧﺠـﺪه و ﺻـﺮف ﺟـﻞ ﻫﻤﺘﻪ ﻋﻠﯽ اﻓـﺎدة اﻟﻌﻠﻮم و ﺷـﺪ ﺣﺰاﻣﻪ ﻋﻠﯽ اﻋﻼء ﮐﻠﻤـﮥ اﻟﺤّﯽ اﻟﻘﯿﻮم و ﮐﺎﻧﺖ ﻃﺮﯾﻘﺘﻪ ﺣﺴﺐ وﺻـّﯿﮥ ﺷـﯿﺨﻪ‬‫اﻟﻤﺘﻘﯽ اﻻﺷـﺘﻐﺎل ﺑﻌﻤﻞ اﻟﻤـﺪاد و اﻋﺎﻧـﮥ ﮐﺘﺒﮥ اﻟﻌﻠﻮم ﺑﻬﺬا اﻻﻣﺪاد ﺣﺘﯽ ﮐﺎن ﻓﯽ ﺣﺎﻟﮥ اﻟﺘﺪرﯾﺲ اﯾﻀﺎ ﯾﺸـﺘﻐﻞ ﺑﺤﻠﻪ و ﯾﻨﻀـﺮ ﺧﻤﯿﻠﮥ اﻟﻄﺮس‬‫ﺑﻄّﻠﻪ ﻟﯿﮑﻮن اﻟﻠﺴـﺎن و اﻟﺒﻨـﺎن ﻓﯽ ﺣﻞ اﻟﻤﺸـﮑﻼت و ﺣﺴﻦ اﻟﻌﻤﻞ رﺿـﯿﻌﯽ ﻟﺒﺎن و ﻓﺮﺳـﯽ رﻫﺎن و اﻟﻒ ﺗﻮاﻟﯿﻒ ﻣﻔﯿـﺪة ﮐﻤﺠﻤﻊ اﻟﺒﺤﺎر ﻓﯽ‬‫ﻏﺮﯾﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻤﻐﻨﯽ ﻓﯽ اﺳﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل و ﺗﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻋﺰم ﻣﺜﻞ ﺷﯿﺨﻪ ﻋﻠﯽ ﮐﺴﺮ اﻟﺒﻮاﻫﯿﺮ اﻟﻤﻬﺪوﯾﮥ اﻟّﺬﯾﻦ ﮐﺎﻧﻮا ﻣﻦ ﻗﻮﻣﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 301‬از ‪581‬‬‫ﮐﺎﻧﻮا ﻣﻦ اﺗﺒﺎع اﻟﺴـﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺠﻮﻧﻔﻮري اﻟـﺬي ادﻋﯽ اﻧﻪ اﻟﻤﻬـﺪي اﻟﻤﻮﻋﻮد و ﻋﻬﺪ ان ﻻ ﯾﺮﺑﻂ اﻟﻌﻤﺎﻣﮥ ﻋﻠﯽ راﺳﻪ ﺣﺘﯽ ﯾﺰﯾﻞ ﮐّﯽ اﻟﺒﺪﻋﮥ‬‫ﻋﻦ ﺟﺒﺎﻫﻬﻢ و ﻟﻤﺎ اﺳـﺘﻮﻟﯽ ﺳﻠﻄﺎن اﮐﺒﺮ واﻟﯽ دﻫﻠﯽ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺗﺴﻌﻤﺎﺋﮥ ﻋﻠﯽ ﮐﺠﺮات و اﺟﺘﻤﻊ ﺑﺎﻟﺸﯿﺦ رﺑﻂ اﻟﻌﻤﺎﻣﮥ ﺑﯿﺪه ﻋﻠﯽ راس‬‫اﻟﺸـﯿﺦ و ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ذﻣـﮥ ﻣﻌﺪﻟﺘﯽ ﻧﺼـﺮة اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﺒﯿﻦ و ﮐﺴـﺮ اﻟﻔﺮﻗﮥ اﻟﻤﺒﺘﺪﻋﯿﻦ وﻓﻖ ارادﺗﮏ و ﻓﻮض اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﺣﮑﻮﻣﮥ ﮐﺠﺮات ﻟا ﯽ اﺧﯿﻪ‬‫اﻟﺮﺿـﺎﻋﯽ ﻣﯿﺮزا ﻋﺰﯾﺰ ﮐﻮﮐﻪ اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺑﺎﻟﺨـﺎن اﻻـﻋﻈﻢ ﻓﺎﻋـﺎن اﻟﺸـﯿﺦ و ازال رﺳﻮم اﻟﺒﺪﻋـﮥ ﻣﻬﻤﺎ اﻣﮑﻦ ﺛﻢ ﻋﺰل اﻟﺨﺎن و ﻧﺼﺐ ﻣﮑﺎﻧﻪ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺧﺎن ﺧﺎﻧﺎن و ﻫﻮ ﮐﺎن ﺷـﯿﻌﯿﺎ ﻓﺎﻋﺘﻀﺪ ﺑﻪ اﻟﻤﻬﺪوﯾﮥ و ﺧﺮﺟﻮا ﻣﻦ اﻟﺰواﯾﺎ و رﻣﻮا اﻟﺴـﻬﺎم ﻋﻦ اﻟﺨﺒﺎﯾﺎ ﻓﺤﻞ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻌﻤﺎﻣﮥ ﻋﻦ راﺳﻪ و‬‫اﻧﻄﻠﻖ اﻟﯽ اﻟﺴـﻠﻄﺎن اﮐﺒﺮ و ﻫﻮ ﮐﺎن ﻓﯽ ﻣﺴـﺘﻘﺮ اﻟﺨﻼﻓﮥ اﮐﺒﺮاﺑﺎد ﻓﺘﺒﻌﻪ ﺟﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﻤﻬﺪوﯾﮥ ﺳـّﺮا و ﻟﻤﺎ وﺻﻞ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﯽ ﺣﻮاﻟﯽ اّﺟﯿﻦ ﺑﻀـﻢ‬‫اﻟﻬﻤﺰة و ﺗﺸﺪﯾﺪ اﻟﺠﯿﻢ و ﻓﺘﺤﻬﺎ و ﺳﮑﻮن اﻟﺘﺤﺘﺎﻧﯿﮥ و اﻟﻨﻮن ﻫﺠﻤﻮا ﻋﻠﯿﻪ و ﻗﺘﻠﻮه ﺳﻨﮥ ﺳﺖ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺗﺴﻊ ﻣﺎﺋﮥ ﻓﻨﻘﻞ ﺟﺴﺪه اﻟﯽ ﻓﺘﻦ و دﻓﻦ‬‫ﻓﯽ ﻣﻘﺎﺑﺮ اﺳـﻼﻓﻪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻣﻦ اﺣﻔﺎده اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﻔﺘﯽ ﻣﮑﮥ اﻟﻤﻌﻈﻤﮥ ﮐﺎن ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺟﯿﺪا ﻻ ﺳـﯿﻤﺎ ﻓﯽ‬‫اﻟﻔﻘﺎﻫـﮥ ﻓﺼـﯿﺤﺎ ﺑﻠﯿﻐﺎ و ﻣﻦ ﺗﻮاﻟﯿﻔﻪ اﻟﻔﺘﺎوي ارﺑﻊ ﻣﺠﻠﺪات و ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ اﻟﻤﻨﺸﺂت ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ و ﻧﻈﻢ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻃﺮﻓﮥ اﻻﻧﺼﺎري اﻟﻤﮑﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﺳﺘﺎده ﻓﯽ ﻣﺪح اﻟﺘﻠﻤﯿﺬ ﻗﺼﯿﺪة ﯾﻮﺻﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺴﺒﻪ اﻟﯽ اﻟﺼﺪﯾﻖ اﻻﮐﺒﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﯾﻘﻮل‬‫ﻗﺪ ﮐﺎن ﺟﺪ ﺑا ﯿﮏ ﺑﻞ ﺿﺮﯾﺤﻪ ﻣﻦ اوﺣﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻟﻔﻀﻼء‬‫اﻋﻨﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﻦ ﻣﻨﺠﺒﯽ اﻟﺼﺪﯾﻖ ﺣﻘﻘﻪ ﺑﻐﯿﺮ ﻣﺮاء‬‫ﻟﮑﻦ ﺟﻤﻬﻮر اﻫﻞ ﮐﺠﺮات ﻣﺘﻔﻘﻮن ﻋﻠﯽ ان اﻟﺸﯿﺦ ﻣﻦ اﻟﺒﻮاﻫﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪374 :‬‬‫و ﺻـﺮح ﺑﻪ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ اﻟـﺪﻫﻠﻮي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﺧﺒﺎر اﻻﺧﯿﺎر ﻗﺎل ﺑﻌﻀـﻬﻢ اﻧّﻪ ﮐﺎن ﺻﺪﯾﻘﯿﺎ ﻣﻦ ﺟﺎﻧﺐ اﻻﻣﺎم و ﻗﺎل اﻵﺧﺮون ﻟﻤﺎ ﺗﻠﻘﺐ‬‫اﻟﻤﻬﺪوﯾﮥ ﺑﺎﻟﺤﯿﺪرﯾﮥ و ﻫﯽ ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﯽ اﻟﺤﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﻠﻘﺐ اﻟﺸﯿﺦ ﺑﺎﻟﺼﺪﯾﻘﯽ ﻓﯽ ﻣﻘﺎﺑﻠﺘﻬﻢ و اﻻﺻﻞ ان اﺳﻼف‬‫اﻟﺒﻮاﻫﯿﺮ ﺟﺪﯾﺪ اﺳـﻼﻣﻬﻢ و اﻫﻞ اﻟﻬﻨﺪ ﯾﺪﻋﻮن ﻣﻦ ﯾﺪﺧﻞ دﯾﻦ اﻻﺳـﻼم ﺻﺪﯾﻘﯿﺎ ﻟﻤﻨﺎﺳـﺒﺘﻪ ﺑﺎﻟﺼﺪﯾﻖ اﻻﮐﺒﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ اﻟﺘﺼﺪﯾﻖ ﻗﺎل‬‫اﻟﻤﯿﺮ ﻧﻮر اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺸﻮﺷﺘﺮي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﺸـﺮة اﻟﺜﺎﻧﯿﮥ ﺑﻌﺪ اﻻﻟﻒ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ اﻟﺒﻮﻫﺮة ﻃﺎﺋﻔﮥ ﻣﺘﻮﻃﻨﻮن ﺑﮑﺠﺮات اﺳﻠﻢ اﺳﻼﻓﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﯾﺪ‬‫اﻟﻤﻼ ﻋﻠﯽ اﻟّﺬي ﻗﺒﺮه ﻓﯽ ﮐﻨﺒﺎﯾﺖ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﮑﺎف و ﺳـﮑﻮن اﻟﻨﻮن و اﻟﺒﺎء اﻟﻤﻮﺣﺪة و اﻻﻟﻒ و ﮐﺴﺮ اﻟﺘﺤﺘﺎﻧﯿﮥ و ﺳﮑﻮن اﻟﻔﻮﻗﺎﻧﯿﮥ ﺑﻠﺪة ﻣﺸﻬﻮرة‬‫ﻗﺮﯾﺒـﮥ ﻣﻦ ﮐﺠﺮات و ﻣﻀـﯽ ﻻﺳـﻼﻣﻬﻢ ﺛﻼث ﻣﺎﺋﮥ ﺳـﻨﮥ ﺗﺨﻤﯿﻨﺎ و اﮐﺜﺮﻫﻢ ﯾﮑﺴـﺒﻮن اﻟﻤﻌﺎش ﺑﺎﻟﺘﺠﺎرة و اﻧﻮاع اﻟﺤﺮف ﮐﻤﺎ ﯾﺪل ﻋﻠﯿﻪ اﺳـﻢ‬‫ﺑﻮﻫﺮة و ﻣﻌﻨﺎه اﻟﺘﺎﺟﺮ ﺑﺎﻟﻬﻨﺪﯾـﮥ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﻔﺘﻨﯽ ﻣﻮﻟﻒ ﻣﺠﻤﻊ اﻟﺒﺤﺎر‬‫ﻓﯽ ﻏﺮﯾﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺧﺎدم ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺒﻮي و ﻧﺎﺻـﺮ ﺳـﻨﻦ ﻣﺼـﻄﻔﻮﯾﺴﺖ در ﺑﻠﺪه ﻧﻬﺮواﻟﻪ در ﺳـﻨﻪ ارﺑﻊ ﻋﺸـﺮ و ﺗﺴـﻌﻤﺎﺋﮥ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪه ﺗﺤﺼـﯿﻞ‬‫ﻋﻠﻮم و ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻓﻨﻮن از ﻋﻈﻤﺎي ﻋﺼـﺮ و ﻓﻀـﻼء دﻫﺮ ﺧﻮد ﻧﻤﻮد ﻣﺜﻞ اﺳـﺘﺎذ اﻟﺰﻣﺎن ﻣﻼ ﻣﻬﺘﻪ و ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺷـﯿﺦ ﻧﺎﮔﻮري و ﺷـﯿﺦ ﺑﺮﻫﺎن اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﺳﻤﻬﻮدي و ﻣﻮﻻﻧﺎ ﯾﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﻮﻫﯽ ﺑﻌﺪه ﺟﺎده ﻧﻮر و ﺣﺮﻣﯿﻦ ﺷـﺮﯾﻔﯿﻦ ﮔﺮدﯾﺪ و از ﻋﻠﻤﺎ و ﻣﺸﺎﯾﺦ ان دﯾﺎر ﮐﺮاﻣﺖ آﺛﺎر اﺳـﺘﻔﺎده و اﺳﺘﻔﺎﺿﻪ‬‫ﮔﺮﻓﺖ ﻣﺜﻞ ﺷـﯿﺦ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ زﺑﯿﺪي و ﺳـﯿﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺪﻧﯽ و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﻀـﺮﻣﯽ و ﺷـﯿﺦ ﺟﺎر اﻟﱠﻠﻪ ﻣﮑﯽ و ﺷـﯿﺦ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﺻﻮاﻋﻖ ﻣﺤﺮﻗﻪ و ﺷـﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﻣﺪﻧﯽ و ﺷـﯿﺦ ﺑﺮﺧﻮردار ﺳـﻨﺪي و ﺷﯿﺦ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﮑﺮي اﻟﻤﮑﯽ ﺧﺼﻮﺻﺎ از ﺣﺎﺷﯿﻪ ﻣﺤﻔﻞ اﺷﺮف‬‫ﺷﯿﺦ اﺟﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺴﺎم اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﺘﻘﯽ ﻓﯿﻮض ﻓﺮاوان اﻧﺪوﺧﺖ و ﺑﺴـﻌﺎدت ارادت ﻓﺎﺋﺰ ﮔﺸﺖ و ﻋﻨﺎن ﺑﻮﻃﻦ اﺻﻠﯽ ﺑﺎزﮔﺮداﻧﯿﺪ و ﻫﻨﮕﺎﻣﻪ‬‫اﻓـﺎده ﻋﻠﻮم و اﻋﻼـي ﮐﻠﻤـﮥ اﻟﺤﻖ ﮔﺮم ﺳـﺎﺧﺖ و ﺑﺘﺼـﺎﻧﯿﻒ ﻧﻔﯿﺴﻪ ﺑـﺪﯾﻌﻪ ﭘﺮداﺧﺖ از آﻧﺠﻤﻠﻪ ﮐﺘﺎب ﻣﺠﻤﻊ اﻟﺒﺤﺎرﺳﺖ ﮐﻪ ﺑـﺪان ﺗﻮﺳـﻞ‬‫ﺑﺨـﺪﻣﺖ ﺷــﯿﺦ ﺧـﻮد ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ ﮐﺮد و در دﯾﺒـﺎﺟﻪ آن ﺛﻨـﺎي ﺑﻠﯿـﻎ ﺑﺮ وي ﻧﻤـﻮد ﻫﻤﯿﺸـﻪ ﺑﺮ وﻓـﻖ وﺻـﯿﺖ ﺷـﯿﺦ ﺧـﻮد ﻣـﺪاد ﺑﺮأي اﻣـﺪاد‬‫ﻧﺴـﺨﻪﻧﻮﯾﺴﺎن ﻋﻠﻮم ﺣﻞ ﻣﯽﮐﺮد ﺑﺤـﺪي ﮐﻪ در وﻗﺖ درس ﮔﻔﺘﻦ ﻫﻢ ﺑﺤﻞ ﮐﺮدن ﻣﺮﮐﺐ ﻣﺸـﻐﻮل ﻣﯽﺑﻮد ﺗﺎ دﺳﺖ ﻧﯿﺰ در ﮐﺎر ﺑﺎﺷﺪ وي‬‫در ﺷﮑﺴﺖ ﺑﻮاﻫﯿﺮ ﻣﻬﺪوﯾﻪ ﮐﻪ ﻫﻢ ﻗﻮم او ﺑﻮدﻧﺪ و اﻗﺘﺪاي ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺟﻮﻧﭙﻮري ﻣﺪﻋﯽ ﻣﻬﺪوﯾﺖ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﻣﺜﻞ اﺳﺘﺎد ﺧﻮد ﮐﻤﺮ ﺑﺴﺖ و‬‫ﻋﻬﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺗﺎ داغ ﺑﺪﻋﺖ از ﭘﯿﺸﺎﻧﯽ اﯾﺸﺎن ﻧﺸﻮﯾﺪ دﺳـﺘﺎر ﺑﺮ ﺳـﺮ ﻧﻪ ﺑﻨﺪد ﭼﻮن اﮐﺒﺮ ﺑﺎدﺷﺎه در ﺳـﻨﻪ ﺛﻤﺎن و ﺗﺴﻌﻤﺎﺋﮥ ﮔﺠﺮات را ﺗﺴﺨﯿﺮ‬‫ﮐﺮد در ﭘﺌﻦ ﺑﺎ ﺷـﯿﺦ ﻣﻼﻗﺎت واﻗﻊ ﺷﺪ ﭘﺎدﺷﺎه ﺑﺪﺳﺖ ﺧﻮد دﺳـﺘﺎر ﺑﺮ ﺳـﺮ ﺷـﯿﺦ ﭘﯿﭽﯿﺪ و ﮔﻔﺖ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺮك دﺳـﺘﺎر ﺑﺴـﻤﻊ رﺳﯿﺪه ﻧﺼﺮت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 302‬از ‪581‬‬‫دﯾﻦ ﻣﺘﯿﻦ ﺑﺮ وﻓﻖ اراده ﺷﻤﺎ ﺑﺮ ذﻣﻪ ﻣﻌﺪﻟﺖ ﻣﻦ ﻻزﻣﺴﺖ در ان ﺳﺎل ﺣﮑﻮﻣﺖ ﮔﺠﺮات‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪375 :‬‬‫ﺑﺨﺎن اﻋﻈﻢ ﻣﯿﺮزا ﻋﺰﯾﺰ ﮐﻮﮐﻪ ﺗﻔﻮﯾﺾ ﯾﺎﻓﺖ ﺑﺎﻋﺎﻧﺖ او اﮐﺜﺮ رﺳﻮم ﺑـﺪﻋﺖ ﺑﺮاﻧﺪاﺧﺘﻪ ﺷﺪ اّﻣﺎ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﺻﻮﺑﻪ ﮔﺠﺮات ﺑﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺧﺎن‬‫ﺧﺎﻧﺎن ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و ﺑﺤﻤﺎﯾﺖ او ﻃﺎﺋﻔﻪ ﻣﻬﺪوﯾﻪ ﺑﺎز از ﮐﻤﯿﻦ ﺑﺮﺟﺴـﺘﻨﺪ ﺷـﯿﺦ دﺳﺘﺎر از ﺳﺮ ﺑﮕﺸﺎد و ﻋﺰم آﮔﺮه ﮐﺮد ﮐﻪ ﻣﺎﺟﺮا ﺑﺴﻤﻊ اﮐﺒﺮ‬‫ﭘﺎدﺷﺎه رﺳﺎﻧـﺪ و ﺗﺪارﮐﯽ ﺑﻌﻤﻞ آرد ﺷـﯿﺦ وﺟﯿﻪ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﻮي ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﮑﻨﺎﯾﻪ ﻣﻨﻊ ﮐﺮد و ﻓﺮﻣﻮد ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻈﻬﺮ اﺳـﻤﺎي ﺟﻼﻟﯽ و ﺟﻤﺎﻟﯿﺴـﺖ‬‫ﺣﻔـﻆ آﺛـﺎر و اﺣﮑـﺎم ﻫﺮ اﺳﻢ ﺻـﺮاﻃﯽ ﻣﺴـﺘﻘﯿﻤﺴﺖ ﺳﻮدﻣﻨـﺪ ﻧﯿﻔﺘـﺎد و رﺧﺖ ﮐﻮچ ﺑﺮﺑﺴﺖ ﺟﻤﻌﯽ از ﻣﺨـﺎﻟﻔﯿﻦ در ﭘﯽ اﻓﺘﺎدﻧـﺪ و ﻣﺎ ﺑﯿﻦ‬‫اوﺟﯿﻦ و ﺳﺎرﻧـﮓ ﭘﻮر رﯾﺨﺘﻪ ﺷـﻬﯿﺪ ﺳﺎﺧﺘﻨـﺪ و اﯾﻦ ﺣـﺎدﺛﻪ در ﺳـﻨﻪ ﺳﺖ و ﺛﻤـﺎﻧﯿﻦ و ﺗﺴﻊ ﻣﺎﺋـﮥ اﺗﻔـﺎق اﻓﺘﺎد ﻧﻌﺶ او را از ﻣﺎﻟﻮه ﺑﻪ ﭘﺎﯾﯿﻦ‬‫آورده در ﻣﻘﺎﺑﺮ اﺳـﻼف او دﻓﻦ ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﺬا ﻓﯽ ﻣﺎﺛﺮ اﻟﮑﺮام ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻠﮕﺮام ﻟﻠﺴﯿﺪ آزاد رح و ﻏﯿﺮه ﺣﺎﺟﯽ رﻓﯿﻊ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﺎن ﻣﺮادآﺑﺎدي در‬‫ﺣﺎﻻـت اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﭼﻮن اﮐﺒﺮ ﭘﺎدﺷـﺎه در ﭘﺌﻦ ﺑﻤﻼﻗﺎت ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﮐﻪ در آن وﻗﺖ در ﻋﻠﻮم ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻃﻦ از اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻬﺪ‬‫ﺧﻮد ﺑﻮدﻧـﺪ آﻣـﺪ ﮔﻔﺖ ﺧـﺪﻣﺘﯽ ﺑﻔﺮﻣﺎﺋﯿﺪ ﮔﻔﺘﻨﺪ آرزوي ﻣﺎ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﮐﺴـﯽ از ﻓﺮزﻧﺪان ﻣﻦ ﭘﯿﺶ ﺷـﻤﺎ ﯾﺎ ﻓﺮزﻧﺪان ﺷـﻤﺎ آﯾﺪ او را‬‫ﺑﺨﻮد راه ﻧﺪﻫﯿـﺪ و ﺑﺮاﻧﯿﺪ و ﺑﻌﺪ اﻧﺪك ﺗﻮﻗﻒ ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ اﯾﻦ ﮔﻔﺘﻦ ﻣﻦ ﻓﺎﺋﺪه ﻧﺪارد اﯾﺸﺎن ﺧﻮاﻫﻨﺪ آﻣﺪ و ﺷـﻤﺎ راه ﺧﻮاﻫﯿﺪ داد آﺧﺮ ﯾﮑﯽ‬‫از ﻧﺒﺎﺋﺮ اﯾﺸﺎن ﻧﺰد ﻋﺎﻟﻤﮕﯿﺮ ﭘﺎدﺷﺎه آﻣﺪ و ﺑﺸـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﻣﻠﻘﺐ ﺷﺪ و ﺟﺎه ﻋﻈﯿﻢ ﯾﺎﻓﺖ اﻧﺘﻬﯽ و ﻣﯿﺮآزاد ﻧﻮﺷﺘﻪ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از اﺣﻔﺎد او ﺷﯿﺦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﻔﺘﯽ ﻣّﮑﻪ ﻣﻌﻈﻤﻪ ﺑﻮد در ﻋﻠﻢ و ﻓﻀﻞ و ﻓﺼﺎﺣﺖ و ﺑﻼﻏﺖ ﻻ ﺳـﯿﻤﺎ ﻓﻘﺎﻫﺖ ﻣﻤﺘﺎز ﻋﺼﺮ ﻣﯽزﯾﺴﺖ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺑﺮ‬‫ﻣﺴـﻨﺪ اﻓﺘﺎي ﺣﺮم ﻣﺤﺘﺮم ﺳـﺮﺑﻠﻨﺪي داﺷﺖ از ﺗﻮاﻟﯿﻒ اوﺳﺖ ﻓﺘﺎوي در ﭼﻬﺎر ﻣﺠﻠﺪ و ﻧﺴﺨﻪ ﻣﻨﺸﺎت ﻣﺎت ﻓﯽ ﺳﻨﻪ ﺛﻤﺎن و ﺛﻼﺛﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و‬‫اﻟﻒ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻃﺮﻓﻪ اﻧﺼﺎري ﻣﮑﯽ ﺷﺎﻓﻌﯽ اﺳـﺘﺎد او ﺑﻮد در ﻣـﺪح ﺗﻠﻤﯿـﺬ ﻗﺼـﯿﺪه ﭘﺮداﺧﺘﻪ در آﻧﺠﺎ ﻧﺴﺐ ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﺟﺪ او‬‫ﺑﺼﺪﯾﻖ اﮐﺒﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ رﺳﺎﻧﯿﺪه ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‬‫ﻗﺪ ﮐﺎن ﺟﺪ ﺑا ﯿﮏ ﺑﻞ ﺿﺮﯾﺤﻪ ﻣﻦ اوﺣﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻟﻔﻀﻼء‬‫اﻋﻨﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﻦ ﻣﻨﺠﯽ اﻟّﺼﺪﯾﻖ ﺣﻘﻘﻪ ﺑﻐﯿﺮ ﻣﺮاء‬‫اّﻣﺎ ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﺑﺎﺗﻔﺎق ﺟﻤﻬﻮر از ﻗﻮم ﺑﻮﻫﺮه اﺳﺖ و ﮐﻼم ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در اﺧﺒﺎر اﻻﺧﯿﺎر ﻫﻢ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺻﺪﯾﻘﯽ‬‫ﺑﻌﻀﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﻧﺴﺐ از ﺟﺎﻧﺐ ﻣﺎدر ﺑﻮد و ﺑﻌﻀﯽ ﮔﻮﯾﻨﺪ از ﺟﻬﺖ اﻋﺘﻘﺎد ﺑﻮد ﮐﻪ ﭼﻮن ﺷﯿﻌﻪ ﺧﻮد را ﺣﯿﺪري ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ او ﺧﻮد‬‫را ﺻﺪﯾﻘﯽ ﺧﻮاﻧﺪ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼﻣﻪ ﻣﺤﺮر ﺳﻄﻮر ﮔﻮﯾﺪ ارﺟﺢ ﻗﻮل ﺛﺎﻧﯽ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻧﺴﺐ ﺑﻤﺎدر ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﻠﮑﻪ از ﭘﺪري ﺑﻮد ﺧﺼﻮﺻﺎ‬‫اﻋﺘﺒـﺎرش از ﻣﺜـﻞ ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻃـﺎﻫﺮ ﻋـﺎﻟﻢ ﻣﺤﻘﻖ ﺧﯿﻠﯽ ﺑﻌﯿـﺪﺳﺖ و ﻟﯿﮑﻦ ﻗﻮل ﻃﺮﻓﻪ در ﺑﯿﺖ ﻣـﺬﮐﻮر ﺣﻘﻘﻪ ﺑﻐﯿﺮ ﻣﺮاء ﻧـﺎﻇﺮ در ﺻـﺤﺖ‬‫ﺻـﺪﯾﻘﯿﺖ اوﺳﺖ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از آﻧﮑﻪ از ﺟﺎﻧﺐ ﻣﺎدر ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ ﭘﺪر و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﻟﯿﮑﻦ اﺻﺢ ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻮﻫﺮه ﺑﻮد اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ اردﻧﺎ ﻧﻘﻠﻪ و ﻧﯿﺰ‬‫ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ در اﺑﺠـﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﻔﺘﻨﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺠﻤﻊ اﻟﺒﺤﺎر ﻓﯽ ﻏﺮﯾﺐ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻓﺘﻦ ﺑﻠـﺪة ﻣﻦ ﺑﻼد ﮐﺠﺮات‬‫ﺗﻠﻤﺬ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻤﺎء ﺑﻠﺪه و ﺻﺎر راﺳﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺤﺪﯾﺜﯿﮥ و اﻻدﺑﯿﮥ و رﺣﻞ اﻟﯽ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻟﺸﺮﯾﻔﯿﻦ و ادرك ﻋﻠﻤﺎءﻫﻤﺎ و ﻣﺸﺎﯾﺨﻬﻤﺎ ﺳﯿﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪376 :‬‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺘﻘﯽ و ذﮐﺮه ﻓﯽ ﻣﺒـﺪء ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻣﺠﻤﻊ اﻟﺒﺤﺎر و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻨﺎء ﺣﺴـﻨﺎ ﺟﻤﯿﻼ و ﻋﺎد اﻟﯽ ﺑﻠـﺪه و ﻗﺼـﺮ ﻫﻤﺘﻪ ﻋﻠﯽ اﻓﺎدة اﻟﻌﻠﻮم و‬‫ﮐﺎن ﻃﺮﯾﻘﺘﻪ اﻻﺷـﺘﻐﺎل ﺑﻌﻤﻞ اﻟﻤﺪاد و اﻋﺎﻧﮥ ﮐﺘﺒﮥ اﻟﻌﻠﻮم ﺑﻬﺬا اﻻﻣﺪاد ﺣﺘﯽ ﻓﯽ ﺣﺎﻟﮥ اﻟﺪرس اﯾﻀﺎ ﯾﺸﺘﻐﻞ ﺑﺤﻠﻪ ﻟﻪ اﻟﻤﻐﻨﯽ ﻓﯽ اﺳﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل‬‫و ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت و ﻋﺰم ﻋﻠﯽ ﮐﺴـﺮ اﻟﺒﻮاﻫﯿﺮ اﻟﻤﻬﺪوﯾـﮥ اﻟـﺬﯾﻦ ﮐﺎﻧﻮا ﻗﻮﻣﻪ و ﻋﻬـﺪ ان ﻻ ﯾﺮﺗﺒﻂ اﻟﻌﻤﺎﻣـﮥ ﻋﻠﯽ راﺳﻪ ﺣﺘﯽ ﯾﺰﯾﻞ ﺗﻠﮏ‬‫اﻟﺒﺪﻋﮥ ﻓﻠﻤﺎ اﺳـﺘﻮﻟﯽ اﻟﺴـﻠﻄﺎن اﻻﮐﺒﺮ واﻟﯽ دﻫﻠﯽ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 980‬ﻋﻠﯽ ﮐﺠﺮات و اﺟﺘﻤﻊ ﺑﺎﻟﺸـﯿﺦ رﺑﻂ اﻟﻌﻤﺎﻣـﮥ ﺑﯿﺪه ﻋﻠﯽ راس اﻟﺸـﯿﺦ و ﻗﺎل‬‫ﻋﻠﯽ ذﻣـﮥ ﻣﻌـﺪﻟﺘﯽ ﻧﺼـﺮة اﻟﺪﯾﻦ و ﮐﺴـﺮ اﻟﻔﺮﻗﮥ اﻟﻤﺒﺘﺪﻋﯿﻦ وﻓﻖ ارادﺗﮏ و ﮐﺎن ﻗﺪ ﻓﻮض ﺣﮑﻮﻣﮥ ﮐﺠﺮات اﻟﯽ اﺧﯿﻪ اﻟﺮﺿﺎﻋﯽ ﻣﯿﺮزا ﻋﺰﯾﺰ‬‫ﮐﻮﮐﻪ اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺑﺎﻟﺨـﺎن اﻻـﻋﻈﻢ ﻓﺎﻋـﺎن اﻟﺸـﯿﺦ و ازال رﺳﻮم اﻟﺒﺪﻋـﮥ ﻣﻬﻤـﺎ اﻣﮑﻦ ﺛﻢ ﻋﺰل اﻟﺨﺎن اﻻﻋﻈﻢ و ﻧﺼﺐ ﻣﮑﺎﻧﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺧﺎن‬‫ﺧﺎﻧﺎن و ﮐﺎن ﺷـﯿﻌﯿﺎ ﻓﺎﻋﺘﻀﺪ ﺑﻪ اﻟﻤﻬﺪوﯾﮥ و ﺧﺮﺟﻮا ﻣﻦ اﻟﺰواﯾﺎ و رﻣﻮا اﻟﺴـﻬﺎم ﻋﻠﯽ اﻟﺨﺒﺎﯾﺎ ﻓﺤّﻞ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻌﻤﺎﻣﮥ ﻋﻦ راﺳﻪ و اﻧﻄﻠﻖ اﻟﯽ اﮐﺒﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 303‬از ‪581‬‬‫ﺑﺎدﺷﺎه و ﮐﺎن ﻓﯽ ﻣﺴـﺘﻘﺮ اﻟﺨﻼﻓـﮥ اﮐﺮه ﻓﺘﺒﻌﻪ ﺟﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﻤﻬﺪوﯾـﮥ ﺳـّﺮا و ﻫﺠﻤﻮا ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﺣﻮاﻟﯽ اّﺟﯿﻦ و ﻗﺘﻠﻮه ﺳـﻨﮥ ‪ 986‬ﻓﺎﺳﺘﺸﻬﺪ و ﻧﻘﻞ‬‫ﺟﺴـﺪه اﻟﯽ ﻓّﺘﻦ و دﻓﻦ ﻓﯽ ﻣﻘﺎﺑﺮ اﺳـﻼﻓﻪ و ﮐﺎن ﺻﺪﯾﻘﯽ اﻟﻨﺴﺐ ﻣﻦ ﺟﻬﮥ اﻣﻪ و اﺻـﻠﻪ ﻣﻦ ﺑﻮاﻫﯿﺮ و اﺳـﻼﻓﻬﻢ ﺟﺪﯾﺪ اﻻﺳـﻼم و ﺑﯿﻮﻫﺎر ﻓﯽ‬‫اﻟﻬﻨﺪﯾـﮥ اﻟﺘﺠﺎرة و ﺑﻮﻫﺮه اﻟﺘﺎﺟﺮ و ﻗﺪ ذﮐﺮه اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﺑﺎﻟّﺪﻫﻠﻮي ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻻﺧﯿﺎر و ذﮐﺮﺗﻬﺎ اﻧﺎ ﻓﯽ اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء و اﯾﻀـﺎ‬‫اﻓﺮدت ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ ﻓﯽ رﺳﺎﻟﮥ ﻣﺴـﺘﻘﻠﮥ اﻟﺤﻘﺘﻬﺎ ﻓﯽ اواﺋﻞ ﻣﺠﻤﻊ اﻟﺒﺤﺎر ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﻤﺘﻘﯽ راﯾﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﻓﯽ اﻟّﺮؤﯾﺎ ﻓﻘﻠﺖ ﻣﻦ اﻓﻀﻞ اﻟّﻨﺎس ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺰﻣﺎن ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﺷـﯿﺨﮏ ﺛﻢ ﻣﺤﻤـﺪ ﻃﺎﻫﺮ و ﯾﺎ ﻟﻬﺎ ﻣﻦ روﯾﺎ ﺗﻔﻀﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﯿﻘﻈﮥ و‬‫ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻣﺠﻤﻊ اﻟﺒﺤﺎر ﻗـﺪ ﻃﺒﻊ ﺑﺎﻟﻬﻨـﺪ ﻟﻬـﺬا اﻟﻌﻬﺪ و اﺷـﺘﻬﺮ اﺷـﺘﻬﺎر اﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟّﻨﻬﺎر و ﻫﻮ ﮐﺘﺎب ﺟﻤﻊ ﻓﯿﻪ ﮐّﻞ ﻏﺮﯾﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻣﺎ‬‫اﻟﻒ ﻓﯿﻪ ﻓﺠـﺎء ﮐﺎﻟﺸـﺮح ﻟﻠﺼـﺤﺎح اﻟﺴـﺘﮥ ﻓـﺎن ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻨـﺪ اﺣـﺪ ﺷـﺮح ﻟﮑﺘﺎب ﻣﻦ اﻻﻣﻬﺎت أ ﻟﺴﺖ ﻓﻬـﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﯾﮑﻔﯿﻪ ﻟﺤّﻞ اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ و‬‫ﮐﺸﻒ اﻟﻤﺒﺎﻧﯽ و ﻫﻮ ﮐﺘﺎب ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﯽ ﻗﺒﻮﻟﻪ ﻣﺘﺪاول ﺑﯿﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻨﺬ ﻇﻬﺮ ﻓﯽ اﻟﻮﺟﻮد و ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ و ﺟﻼﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﻧﺰد‬‫ﺳﻨﯿﻪ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ رﺳﺎﻟﻪ اﺻﻮل ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺨﺎﻃﺐ و اﯾﻀﺎح ﻓﺎﺿﻞ رﺷﯿﺪ و ازاﻟﮥ اﻟﻐﯿﻦ ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻧﯿﺰ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺼﺖ و دوم‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﺒﺎس ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﻤﯿﺮزا ﻣﺤﺬوم اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯽ ﺛﻢ اﻟﺸﯿﺮازي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در ﮐﺘﺎب ﻧﻮاﻗﺾ اﻟﺮواﻓﺾ آورده و از‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺷﻤﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻓﺼﻞ ﺛﺎﻧﯽ از ﻓﺼﻮل ﺛﻼﺛﻪ ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رض ﻋﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻗﺎل ﺑﻌﺚ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻮم اﻻﺛﻨﯿﻦ و ﺻﻠّﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪377 :‬‬‫ﻋﻠﯽ ﯾﻮم اﻟﺜﻠﺜﺎء اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل اول ﻣﻦ ﺻﻠﯽ ﻋﻠّﯽ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﻋﻦ زﯾﺪ ﺑﻦ ارﻗﻢ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل اول ﻣﻦ اﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ‬‫ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺮة ﻓﺬﮐﺮت ذﻟﮏ ﻻﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻨﺨﻌﯽ ﻓﺎﻧﮑﺮه و ﻗﺎل اّول ﻣﻦ اﺳﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺼﺪﯾﻖ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و‬‫ﻋﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص ﻗﺎل ﻟﻤﺎ اﺧﺎه رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﯿﻦ اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺟﺎءه ﻋﻠّﯽ ﺗﺪﻣﻊ ﻋﯿﻨﺎه ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ آﺧﯿﺖ ﺑﯿﻦ اﺻـﺤﺎﺑﮏ و ﻟﻢ ﺗﻮاخ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻦ اﺣﺪ ﻓﻘﺎل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﻧﺖ اﺧﯽ ﻓﯽ اﻟّﺪﻧﯿﺎ و‬‫اﻵﺧﺮة اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣـﺬي و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻮﻻه اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﻋﻦ زﯾﺪ‬‫ﺑﻦ ارﻗﻢ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ ﺧﻠﻒ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻏﺰوة ﺗﺒﻮك ﻓﻘـﺎل ﻋﻠّﯽ ﯾـﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺨﻠﻔﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﻨﺴﺎء و اﻟﺼﺒﯿﺎن ﻓﻘﺎل اﻣﺎ‬‫ﺗﺮﺿـﯽ ان ﺗﮑﻮن ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﻏﯿﺮ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌـﺪي اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻋﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص ان‬‫ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳﻔﯿﺎن اﻣﺮه ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﯾﻤﻨﻌﮏ ان ﻧﺴﺐ اﺑﺎ ﺗﺮاب ﻓﻘﺎل اﻣﺎ ﻣﺎ ذﮐﺮت ﺛﻠﺜﺎ ﻗﺎﻟﻬﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺎﻟﯽ؟؟؟ ﻻن‬‫ﯾﮑـﻮن ﻟﯽ واﺣـﺪة اﺣﺐ اﻟّﯽ ﻣﻦ ﺟﺮ اﻟﻨﻌﻢ ﺳـﻤﻌﺖ رﺳـﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻟﻪ و ﺧﻠﻔﻪ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﻣﻐـﺎزﯾﻪ ﻓﻘـﺎل ﻟﻪ ﻋﻠﯽ ﯾﺎ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺧﻠﻔﺘﻨﯽ ﻣﻊ اﻟﻨﺴﺎء و اﻟﺼﺒﯿﺎن ﻓﻘﺎل ﻟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻣﺎ ﺗﺮﺿﯽ ان ﺗﮑﻮن ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺎ اﻧﻪ‬‫ﻻ ﻧﺒﻮة ﺑﻌﺪي و ﺳـﻤﻌﺘﻪ ﯾﻘﻮل ﯾﻮم ﺧﯿﺒﺮ ﻻﻋﻄﯿﻦ اﻟّﺮاﯾﮥ ﻏﺪا رﺟﻼ ﯾﺤﺐ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و ﯾﺤّﺒﻪ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ ﻗﺎل ﻓﺘﻄﺎوﻟﻨﺎ ﻓﻘﺎل ادﻋﻮا ﻟﯽ ﻋﻠﯽ‬‫ف؟؟؟ ﺑﻪ ارﻣﺪ ﻓﺒﺼﻖ ﻓﯽ ﻋﯿﻨﯿﻪ و دﻓﻊ اﻟﺮاﯾﮥ إﻟﯿﻪ ﻓﻔﺘﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻣﺎ ﻧﺰﻟﺖ ﻫﺬه اﻵﯾﮥ َﻧْﺪُع َأﺑ ْﻨﺎَءﻧﺎ َو َأﺑ ْﻨﺎَءُﮐْﻢ َو ﻧِﺴﺎَءﻧﺎ َو ﻧِﺴﺎَءُﮐْﻢ َو َأﻧ ُْﻔَﺴﻨﺎ وَ‬‫َأﻧ ُْﻔَﺴُﮑْﻢ‬‫دﻋﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯿﺎ و ﻓﺎﻃﻤﮥ و ﺣﺴﻨﺎ و ﺣﺴﯿﻨﺎ ﻓﻘﺎل اﻟﱠﻠﻬّﻢ ﻫﻮﻻء اﻫﻠﯽ اﺧﺮﺟﻪ ﻣﺴﻠﻢ و اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺣﺼـﯿﻦ ﻗـﺎل ﻗـﺎل ﺑﻌﺚ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺟﯿﺸـﺎ و اﺳـﺘﻌﻤﻞ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﻤﻀـﯽ ﻓﯽ اﻟﺴـﺮﯾﮥ‬‫ﻓﺎﺻﺎب ﺟﺎرﯾﮥ ﻓﺎﻧﮑﺮوا ﻋﻠﯿﻪ و ﺗﻌﺎﻗﺪ ارﺑﻌﮥ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎﻟﻮا إذا ﻟﻘﯿﻨﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎه ﺑﻤﺎ ﺻـﻨﻊ ﻋﻠّﯽ و ﮐﺎن اﻟﻤﺴـﻠﻤﻮن إذا رﺟﻌﻮا ﻣﻦ ﺳـﻔﺮ ﺑﺪءوا ﺑﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺛﻢ اﻧﺼﺮﻓﻮا اﻟﯽ رﺟﺎﻟﻬﻢ ﻓﻠّﻤﺎ ﻗﺪﻣﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 304‬از ‪581‬‬‫اﻟﺴـﺮﯾﮥ ﻓﺴـﻠﻤﻮا ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎم اﺣﺪ اﻻرﺑﻌﮥ ﻓﻘﺎل اﻟﻢ ﺗﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﻌﻞ ﮐﺬا و ﮐﺬا ﻓﺎﻋﺮض ﻋﻨﻪ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺛﻢ ﻗﺎم اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﻘﺎل ﻣﺜﻞ ﻣﺎ ﻗﺎل ﻓﺎﻋﺮض ﻋﻨﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪378 :‬‬‫ﺛﻢ ﻗـﺎم اﻟﺜـﺎﻟﺚ ﻓﻘـﺎل ﻣﺜـﻞ ﻣﻘﺎﻟﺘﻬﻤﺎ ﺛﻢ ﻗﺎم اﻟﺮاﺑﻊ و ﻗﺎل ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻮا ﻓﺎﻗﺒﻞ إﻟﯿﻬﻢ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﻟﻐﻀﺐ ﯾﻌﺮف ﻓﯽ وﺟﻬﻪ‬‫ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﺗﺮﯾﺪون ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ ﺛﻠﺜﺎ اّن ﻋﻠﯿﺎ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ و ﻫﻮ وﻟﯽ ﮐﻞ ﻣﺆﻣﻦ ﺑﻌﺪي اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻋﻦ ﺟﯿﺶ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻻ اﻧﺎ او ﻋﻠﯽ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗـﺎل ﮐﺎن ﻋﻨـﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻃﯿﺮ ﻓﻘﺎل اﻟﱠﻠﻬّﻢ اﯾﺘﻨﯽ ﺑﺎﺣﺐ ﺧﻠﻘﮏ إﻟﯿﮏ ﯾﺄﮐﻞ ﻣﻌﯽ ﻫـﺬا اﻟﻄﯿﺮ ﻓﺠﺎء ﻋﻠﯽ‬‫ﻓﺎﮐﻞ ﻣﻌﻪ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ اﻻﮐﻮع ﻗﺎل ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﻗـﺪ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ ﺧﯿﺒﺮ و ﮐﺎن رﻣـﺪا ﻓﻘﺎل اﻧﺎ اﺗﺨﻠﻒ ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺨﺮج ﻋﻠّﯽ ﻓﻠﺤﻖ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻠﻤﺎ ﮐﺎن ﻣﺴﺎء اﻟّﻠﯿﻠﮥ اﻟّﺘﯽ ﻓﺘﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﺻﺒﺎﺣﻬﺎ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻻﻋﻄﯿﻦ اﻟﺮاﯾﮥ ﻏﺪا رﺟﻼ ﯾﺤﺒﻪ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ او ﻗﺎل ﯾﺤّﺐ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ ﯾﻔﺘﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺎذا ﻧﺤﻦ ﺑﻌﻠﯽ و ﻣﺎ ﻧﺮﺟﻮه ﻓﻘﺎل ﻫﺬا‬‫ﻋﻠّﯽ ﻓﺎﻋﻄﺎه رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﺮاﯾﮥ ﻓﻔﺘﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ‬‫و ﻋﻦ ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗـﺎل ﯾﻮم ﺧﯿﺒﺮ ﻻـﻋﻄﯿﻦ اﻟﺮاﯾـﮥ ﻏـﺪا رﺟﻼ ﯾﺤﺐ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ ﻗﺎل ﻓﺒﺎت اﻟّﻨﺎس‬‫ﯾﺬﮐﺮون ﻟﯿﻠﺘﻬﻢ اﯾﻬﻢ ﯾﻌﻄﺎﻫﺎ ﻓﻠﻤﺎ اﺻـﺒﺢ اﻟّﻨﺎس ﻏﺪوا اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﻠﻬﻢ ﯾﺮﺟﻮن ان ﯾﻌﻄﺎﻫﺎ ﻓﻘﺎل اﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻃﺎﻟﺐ ﻓﻘﯿﻞ ﻫﻮ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺸﺘﮑﯽ ﻋﯿﻨﯿﻪ ﻗﺎل ﻓﺎرﺳﻠﻮا إﻟﯿﻪ ﻓﺒﺼﻖ ﻓﯽ ﻋﯿﻨﯿﻪ و دﻋﺎ ﻟﻪ ﻓﺒﺮأ ﮐﺎن ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﻪ رﺟﻊ ﻓﺎﻋﻄﺎه اﻟﺮاﯾﮥ ﻓﻘﺎل ﻋﻠﯽ ﯾﺎ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﻗﺎﺗﻠﻬﻢ ﺣﺘﯽ ﯾﮑﻮﻧﻮا ﻣﺜﻠﻨﺎ ﻗﺎل اﻧﻔﺬ ﻋﻠﯽ رﺳﻠﮏ ﺣﻖ ﺗﻨﺰﻟﻪ ﺑﺴﺎﺣﺘﻬﻢ ﺛﻢ ادﻋﻬﻢ اﻟﯽ اﻻﺳﻼم و اﺧﺒﺮﻫﻢ‬‫ﺑﻤﺎ ﯾﺠﺐ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﻦ ﺣﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﻓﯿﻪ ﻓﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻻن ﯾﻬﺪي اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮏ رﺟﻼ واﺣﺪا ﺧﯿﺮ ﻟﮏ ﻣﻦ ﺣﻤﺮ اﻟﻨﻌﻢ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ‬‫و ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ ﻗﺎل ﮐﻨﺎ ﻟﻨﻌﺮف اﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﻧﺤﻦ ﻣﻌﺎﺷﺮ اﻻﻧﺼﺎر ﺑﺒﻐﻀﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻋﻦ أم ﺳﻠﻤﮥ ﻗﺎﻟﺖ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻻ ﯾﺤّﺐ ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﻨﺎﻓﻖ و ﻻ ﯾﺒﻐﻀﻪ ﻣﺆﻣﻦ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻋﻦ زر ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺶ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ ﻋﻠﯿﺎ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﯾﻘﻮل و اﻟﺬي ﻓﻠﻖ اﻟﺤﺒﮥ و ﺑﺮأ اﻟﻨﺴﻤﮥ اﻧﻪ ﻟﻌﻬﺪ اﻟﻨﺒّﯽ اﻻّﻣﯽ اﻟّﯽ ان ﻻ ﯾﺤﺒﻨﯽ اﻟّﺎ ﻣﺆﻣﻦ‬‫و ﻻ ﯾﺒﻐﻀـﻨﯽ اﻟّﺎ ﻣﻨﺎﻓﻖ اﺧﺮﺟﻪ ﻣﺴـﻠﻢ و اﻟﺘﺮﻣـﺬي و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﻣﺘﮑﻠﻤﻬﻢ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﻤﺮزا ﻣﺨـﺪوم* اﻟّـﺬي ﻋﻨﺎده ﻟﻠﺤﻖ ﻣﺘﯿﻘﻦ ﻣﻌﻠﻮم* ﻗـﺪ اورد ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻘﺎﻃﻊ ﻟﺪاﺑﺮ اﻟﺨﺼﻮم* ﻧﻘﻼ ﻋﻦ‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬي اﺣﺪ اﻋﯿﺎﻧﻬﻢ اﻟﺴﺘﮥ اﻟﻘﺮوم* و ﻋﺪه ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪379 :‬‬‫ﺑﺎب اﻟﻌﻠﻮم* ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ ﺻﻨﻮه و اﻟﻬﻤﺎ آﻻف اﻟﺴﻼم ﻣﻦ اﻟﺤﯽ اﻟﻘﯿﻮم* ﻓﺎﻟﻌﺠﺐ ﮐﻞ اﻟﻌﺠﺐ ﻣﻦ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﻤﺸﻬﻮم ﮐﯿﻒ ﻋﺎﻧﺪ ﻓﯽ رده‬‫اﻫﻞ اﻻﺣﻼم و اﻟﻔﻬﻮم* و ﻋﺎّز ﻓﯽ ﻃﻌﻨﻪ ارﺑﺎب اﻻﻓﻬﺎم و اﻟﺤﻠﻮم* و ﺳﺒﻖ ﻓﯽ دﻓﻌﻪ ﺣﺘﯽ ﻋﻠﯽ ذوي اﻟﺰﯾﻎ اﻟﻤﺸﻮم‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺼﺖ و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ ﺷﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس اﻟﯿﻤﻨﯽ در ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي و ﺳﺮ ﻣﺼﻄﻔﻮي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را وارد ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﻟـﺒﺰار و اﻟﻄـﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻻوﺳـﻂ ﻋـﻦ ﺟـﺎﺑﺮ ﺑـﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻄـﺒﺮاﻧﯽ و اﻟﺤـﺎﮐﻢ و اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﻀـﻌﻔﺎء و اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻓﯽ رواﯾـﮥ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨـﺪ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻋﻦ ﻋﻠﯽ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﺑﻦ ﻋﺪي ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 305‬از ‪581‬‬‫ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺼﺖ و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس در ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي اﺑﯿﺎت ﻗﺼـﯿﺪه اﺑﻦ ﺟﺎﺑﺮ اﻧﺪﻟﺴـﯽ ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻧﻈﻢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻧﻘﻞ‬‫ﻧﻤﻮده و اﺳـﺘﺤﺴﺎن آن ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺷـﻄﺮي از ﻣﻨﺎﻗﺐ و اﺧﺒﺎر ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻠّﻪ‬‫در اﺑﻦ ﺟﺎﺑﺮ اﻻﻧﺪﻟﺴﯽ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل‬‫و اّن ﻋﻠّﯿﺎ ﮐﺎن ﺳﯿﻒ رﺳﻮﻟﻪ و ﺻﺎﺣﺒﻪ اﻟّﺴﺎﻣﯽ ﻟﻤﺠﺪ ﻣﺸﯿﺪ‬‫و ﺻﻬﺮ اﻟّﻨﺒّﯽ اﻟﻤﺠﺘﺒﯽ و اﺑﻦ ﻋﻤﻪ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻨﯿﻦ اﻟﻤﺤﺘﻮي ﮐّﻞ ﺳﻮدد‬‫و ﺧﯿﺮ ﻧﺴﺎء اﻟﻌﺰ زوﺟﺘﻪ ﻏﺪت و ﺣﺴﺒﮏ ﻫﺬا ﺳﻮدد اﻟﻤﺴّﻮد‬‫و زوﺟﻪ رّب اﻟّﺴﻤﺎء ﻣﻦ ﺳﻤﺎﺋﻪ و ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺗﺰوﯾﺠﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﺮش ﻗﺪ ﺑﺪي‬‫ﻓﺒﺎﺗﺎ و ﺣﻠﯽ اﻟﺰﻫﺪ ﺧﯿﺮ ﺣﻼﻫﻤﺎ و ﻗﺪ اﺛﺮا ﺑﺎﻟّﺰاد ﻣﻦ ﺟﺎء ﯾﺠﺘﺪي‬‫ﻓﺎﺛﻤﺮت اﻟﺠﻨﺎت ﻣﻦ ﺣﻠﻞ و ﻣﻦ ﺣﻼﻟﻬﻤﺎ رﻋﯿﺎ ﻟﺬاك اﻟﺘﺰﻫﺪ‬‫و ﻣﺎ ﺿّﺮ ﻣﻦ ﻗﺪﯾﺎت و اﻟﺼﻮف ﻟﺒﺴﻪ و ﻓﯽ اﻟﺴﻨﺪس اﻟﻐﺎﻟﯽ ﻏﺪا ﺳﻮف ﯾﻐﺘﺪي‬‫و ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﺗﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ و ﻫﻮ اﻟﺒﺎب و اﻟﺒﺎب ﻓﺎﻗﺼﺪ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺼﺖ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس در ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي ﻗﺼـﯿﺪه اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺴـﻘﺎف ﮐﻪ در ﺑﻌﺾ اﺑﯿﺎت آن‬‫ﻣﻀـﻤﻮن ﺑﻼﻏﺖ ﻣﺸـﺤﻮن ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﻈﻢ ﮐﺮده اﺳـﺘﺤﺴﺎﻧﺎ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ و ﻟّﻠﻪ در اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻌﺎرف‬‫ﺷﯿﺨﻨﺎ و ﻗـﺪوﺗﻨﺎ اﻟﺴـﯿﺪ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺴـﻘﺎف ﺣﯿﺚ ﻗﺎل و ﻋﺪد اﺑﯿﺎت ﻫﺬه ﻟا ﻘﺼـﯿﺪة‬‫ﻣﺎﺋﺘﺎن و ﺗﺴﻌﮥ و ﻋﺸﺮون ﺑﯿﺘﺎ و ﻣﺠﻤﻮﻋﻬﺎ ﻣﻔﺮق ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﺠﻤﻮع اﻟﻠﻄﯿﻒ ﻋﻨﺪ ذﮐﺮ ﻣﻦ ذﮐﺮ ﻣﻦ ﻋﻤﻮد ﺳﻠﺴﻠﮥ ﻫﺬا اﻟﻨﺴﺐ اﻟﺸﺮﯾﻒ‬‫ﻟﻨﺎ ﻗﺼﺮ ﻣﺠﺪ ﻓﯽ اﻧﺘﺴﺎب و ﻣﻨﺴﺐ ﻗﺒﯿﻠﺘﻨﺎ ﺗﺴﻤﻮ ﺑﮑﻢ ﻣﻦ ﻣﻬﺬب‬‫ﻓﺠّﺪﻫﻢ اﻟﻤﺨﺘﺎر اﻓﻀﻞ ﻧﺴﺒﮥ و ﺻﺪﯾﻘﻪ ﺟﺪﻟﻬﻢ ﻏﯿﺮ ﻣﺨﺘﺐ‬‫و ﻣﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﻔﺎروق اﺣﮑﻢ ﻧﺴﺒﮥ و ﻋﺜﻤﺎن ﻓﯿﻬﻢ ﻣﻨﻪ و ﺻﻠﮥ ﻣﻨﺴﺐ‬‫و ﻣﻨﻬﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣﻊ ﻋﻘﯿﻞ و ﺟﻌﻔﺮ و ﺣﻤﺰة و اﻟﻌﺒﺎس زﯾﻦ اﻟﻤﻼﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪380 :‬‬‫و ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﺑﺴﯿﺎري از اﺑﯿﺎت ﻣﯽآرد‬‫ﻟﻬﻢ ﻣﻦ ﺟﻤﺎل اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ ﺧﯿﺮ ﺧﻠﻌﮥ و ﻣﻦ ﺻﻔﻮ ﺣﻠﻮ اﻻﻗﺘﻔﺎ ﺳﺮ ﻣﻌﺬب‬‫و ﻣﻦ ﻓﻀﻞ ﺻﺪﯾﻖ اﻟﻌﻠﯽ ﺳﺮ ﻧﺴﺒﮥ ﻟﻬﻢ ﻣﻨﻪ ﺗﺴﺮي ﻓﯽ ﺳﻤﺎدر ﻣﻮﺣﺐ‬‫و ﻣﻦ أﻣﻨﺎ اﻟﮑﺒﺮي ﺧﺪﯾﺠﮥ ﺑﻬﺠﮥ‬‫و ﻓﺎﻃﻤﮥ اﻟﺰﻫﺮاء ﺣﺒﺘﻬﻢ ﺑﻤﺸﺮب ﺑﻬﺎ ﮐﻢ ﻋﻠﻮا ﻣﺠﺪا و ﻓﺎﻗﻮا ﺑﻬﺎ ﻋﻼ‬‫و ﻓﺎزوا ﺑﻬﺎ ﻓﻀﻼ و ﺳﺮا ﺑﻤﻮﺟﺐ و ﻣﻦ ﺳﺮﺑﺎب اﻟﻌﻠﻢ اﮐﺮم ﺣّﻠﮥ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﯽ اﮐﺮم ﺑﺬاك اﻟﻤﻬﺬب و ﻣﻦ ﺣﺴﻦ ﻓﺎﺿﺖ و ﺳﺮ ﺣﺴﯿﻨﻬﻢ‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﺠﺪ ﻓﯽ ﻋﻼ ﺣﺴﻦ ﻣﻨﺴﺐ ﺗﻮﺳﻠﺖ ﯾﺎ رﺑﯽ ﺑﻤﺠﻤﻮع ﺟﻤﻌﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 306‬از ‪581‬‬‫إﻟﯿﮏ ﻻﻋﻄﯽ ﮐّﻞ ﺧﯿﺮ و ﻣﻄﻠﺐ ﺑﺴﺮك ﻓﯿﻬﻢ ﯾﺎ اﻟﻬﯽ و ﺟﺎﻫﻬﻢ‬‫ﺑﻨﺎ اﻟﻄﻒ ورق و اﻟﺸّﺮ ﻋﻨﺎ ﻓﺠﻨﺐ و ﻋﺎف ﺳﻘﯿﻤﺎ ﻣﻘﻌﺪا ﺣﻞ ﻗﯿﺪه‬‫و ﺟّﻠﻠﻪ ﺑﺎﻻﻟﻄﺎف و اﻟﺤﺎل ﻃﯿﺐ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس اﻟﯿﻤﻨﯽ از اﮐﺎﺑﺮ اوﻟﯿﺎء ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ و اﺟﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎء ﻣﺸﻬﻮرﯾﻦ و‬‫اﻋﺎﻇﻢ ﮐﺒﺮاء ﻣﻤـﺪوﺣﯿﻦ و اﻓﺎﺧﻢ ﻋﻈﻤﺎء ﻣﻘﺒﻮﻟﯿﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس در ﻧﻮر ﺳﺎﻓﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﻟﯿﻠﮥ‬‫اﻟﺴـﺒﺖ ﻟﺨﻤﺲ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﺧﻠﺖ ﻣﻦ رﻣﻀـﺎن ﺳـﻨﮥ ﺗﺴـﻌﯿﻦ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﮑـﺒﯿﺮ و اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺸـﻬﯿﺮ اﻟﻘﻄﺐ اﻟﻌـﺎرف ﺑـﺎﻟﻠّﻪ ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻌﯿﺪروس ﺑﺎﺣﻤﺪآﺑﺎد و دﻓﻦ ﺑﻬﺎ ﻓﯽ ﺻـﺤﻦ داره و ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺒﮥ ﻋﻈﯿﻤﮥ و ﮐﺎن ﻣﻮﻟﺪه ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ ﻋﺸـﺮة و ﺗﺴـﻌﻤﺎﺋﮥ ﺑﺘﺮﯾﻢ و ﻣﻦ اﺣﺴﻦ ﺗﻮارﯾﺦ‬‫وﻓﺎﺗﻪ ﺗﺎرﯾﺦ ﺻﺎﺣﺒﻨﺎ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻓﻼح اﻟﺤﻀﺮﻣﯽ و ﻗﺪ ﻧﻈﻤﻪ ﻓﯽ ﺑﯿﺘﯿﻦ ﻓﻘﺎل‬‫ارﺧﺖ ﻧﻘﻠﻪ ﺳﯿﺪي ﺷﻤﺲ اﻟﺸﻤﻮس اﻟﻌﯿﺪروس ﻓﺎﻧﻈﺮ ﺗﺠﺪ ﺗﺎرﯾﺨﻪ اﻟﻘﻄﺐ ﻫﻮ ﺷﻤﺲ اﻟﺸﻤﻮس‬‫و ﻟﻔﻀـﻼء اﻵﻓـﺎق ﻓﯿﻪ ﺟﻤﻠـﮥ ﻣﺴـﺘﮑﺜﺮة ﻣﻦ اﻟﻤﺮاﺛﯽ و ﻣﻦ ﻏﺮﯾﺐ اﻻﺗﻔـﺎق اﻧﻪ ﻗﺒﻞ ﻣﻮﺗﻪ ﺑﻨﺤﻮ ﺷـﻬﺮﯾﻦ ﮐﺎن اﻣﺮ ﺑﺘﺤﺼـﯿﻞ رﺳﺎﻟـﮥ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫اﻟﻨﻮوي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺛﻢ اﻣﺮ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﺘﻬﺎ و ﮐﺎن ﻣﺆﻟﻔﻬﺎ ذﮐﺮ ﻓﯿﻬﺎ ﺟﻤﻠـﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﺮاﺛﯽ اﻟّﺘﯽ ﻗﯿﻠﺖ ﻓﯽ اﻻﻣﺎم ﻓﻘﺎل ذات ﯾﻮم ان اﻟﻤﺮاﺛﯽ إذا ﻗﺮﺋﺖ ﻻ‬‫ﺑـﺪ ان ﯾﻤﻮت اﺣـﺪ ﻓﺎﺗﻔﻖ ان ﻣﺎت ﺑﻌـﺪ ذﻟﮏ و رﺛﯽ ﺑﻤﺮاﺛﯽ ﮐﺜﯿﺮة ﺣﺘﯽ اﻧﯽ ﻟﻢ ار اﺣﺪ ارﺛﯽ ﺑﻬﺬا اﻟﻘﺪر ﻣﻨﻬﺎ ﺳﻮي اﻟﺘﯽ ذﮐﺮﻫﺎ ﻓﯽ ﺗﻠﮏ‬‫اﻟﺮﺳﺎﻟـﮥ ﻣﻦ ﻣﺮاﺛﯽ اﻻﻣـﺎم اﻟﻨﻮوي و روي ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻮﻟﯽ ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﻋﺎد اﻫﻞ‬‫ﺣﻀـﺮﻣﻮت ﯾﻮدون ﻓﯿﻪ ﻧﻈﺮة و ﯾﺨﺺ ﺑﻪ اﻫﻞ ﺑﻠـﺪ ﺑﻌﯿـﺪ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻤﺸـﺮق و ﮐﺎﻧﺖ ﻣـﺪة اﻗﺎﻣﺘﻪ ﺑﺎﻟﻬﻨﺪ اﺛﻨﯿﻦ و ﺛﻼﺛﯿﻦ ﺳـﻨﮥ ﻷﻧّﻪ دﺧﻠﻬﺎ ﺳـﻨﮥ‬‫ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺗﺴﻌﻤﺎﺋﮥ و ﮐﺎن ﺷﯿﺨﺎ ﮐﺎﺳﻤﻪ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل ﺑﻌﺾ اﻟﺼﻠﺤﺎء ﻓﯽ وﺻﻔﻪ و ﻟﻘﺪ ﺻﺎر ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﯿﺦ زﻣﺎﻧﻪ ﺑﺎﺗﻔﺎق ﻋﺎر ﻓﯽ وﻗﺘﻪ‬‫و ﻗﺪ اﻟﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ اﻫﻠﻪ ﺣﯿﺚ ﺳـﻤﻮه ﺷـﯿﺨﻨﺎ ﻗﺒﻞ اواﻧﻪ و وﻗﺘﻪ و ذﻟﮏ ﻟﺘﺤﻘﯿﻖ وراﺛﺘﻪ ﻣﻦ ﻣﺘﺒﻮﻋﻪ ﮐﻤﺎ اﻟﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ آل اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﻟﺘﺴﻤﯿﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ص اﻗﺒﻞ ﺗﺠﻠﯽ ﺻﻔﺎﺗﻪ اﻟﺤﻤﯿﺪة ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪381 :‬‬‫و ﺻﺎر ﻫـﺬا اﻻﺳﻢ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﯾﺼـﺪق ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ارﺑﻊ ﺣﯿﺜﯿﺎت اﺣـﺪﻫﺎ اﻧﻪ اﺳـﻤﻪ و ﺛﺎﻧﯿﻬﺎ اﻧﻪ ﺑﻠﻎ ﻓﯽ اﻟﺴﻦ ﺣـّﺪ اﻟﺸـﯿﻮﺧﮥ و ﺛﺎﻟﺜﻬﺎ اﻧﻪ ﺷـﯿﺦ اﻫﻞ‬‫اﻟﺘﺼﻮف ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ و راﺑﻌﻬﺎ اﻧّﻪ ﺷﯿﺦ ﻃﻠﺒﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻈﺎﻫﺮة ﻓﻬﻮ ﺷﯿﺦ اﺳﻤﺎ و وﺻﻔﺎ و ﻋﻠﯽ ﮐّﻞ ﺗﻘﺪﯾﺮ و ﺑﮑّﻞ وﺟﻪ و ﻣﺎ اﺣﺴﻦ ﻗﻮل‬‫اﻻـدﯾﺐ اﻟﻔﺎﺿـﻞ ﻋﺒـﺪ اﻟﻠﻄﯿﻒ اﻟـﺪﺑﯿﺮ ﺣﯿﺚ ﯾﻘﻮل ﻓﯿﻪ ﺷـﯿﺦ اﻟﯽ ﺳـﺒﻞ اﻟﺮﺷـﺎد ﻣﺴـّﻠﮏو ﻃﺮﯾﻘﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻣـﺎ ﻻ ﯾﺠﻬﻞﺷـﯿﺦ ﺑﺤﺴﻦ اداﺋﻪ و‬‫ﺑﯿﺎﻧﻪﻟﻌﻈﯿﻢ اﺷﮑﺎل اﻟﻌﻮﯾﺺ ﯾﺴﻬﻞﺷﯿﺦ ﺗﺒﺤﺮ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم ﻓﻤﻦ رايﺑﺤﺮا ﯾﺴﻮغ ﻟﻮاردﯾﻪ اﻟﻤﻨﻬﻞﺷﯿﺦ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﻬﺎﺑﮥ روﻧﻖﮐﺎﻟﺒﺪر ﻟﮑﻦ وﺟﻬﻪ‬‫ﯾﺘﻬﻠﻞﺷـﯿﺦ ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻄﺎﻟﺒﯿﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺻﻮﻓﯿﮥ ان ﺟﺌﺖ ﻋﻨﻬﺎ ﺗﺴﺄلﺷﯿﺦ ﺗﻘﺪم ﻓﯽ اﻟﺴﻠﻮك ﻻﻧﻪان ﻋﺪ ارﺑﺎب اﻟﮑﺮاﻣﮥ اّولاﻟﻌﯿﺪروس اﻟﺤﺒﺮ ﻗﺪوة‬‫ﻋﺼﺮهﻣﻦ ﻟﻠﺸﺪاﺋﺪ ﻣﻘﺼﺪ و ﻣﺆﻣﻞﻗﻄﺐ اﻟﺰﻣﺎن و ﻏﻮﺛﻪ و ﻏﯿﺎﺛﻪﻣﻦ ﯾﺮﺗﺠﯿﻪ ﻻ ﯾﻀﺎع و ﯾﺤﻤﻞاﺑﻦ اﻟﻌﻔﯿﻒ اﺑﻮ اﻟﺸﻬﺎب اﻟﻤﺮﺗﻀﯽﺑﺤﺮ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ‬‫ﻣﺮﺷـﺪ ﻣﺘﻔﻀﻞ ﻋـﺬب اﻟﻤﻮارد ﻣﻦ اﺗﺎه وارداﻣﻦ ﻓﯿﻀﻪ درن اﻟﻐﺸﺎوة ﯾﻐﺴﻞﻣﺎ ﻗﯿﻞ ﻫﺬا ﮐﺎﻣﻞ ﻓﯽ ذاﺗﻪ اﻻ و ﻗﻠﺖ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻨﺪي اﮐﻤﻞﻻ زال‬‫ﻓﯿﺾ ﮐﻤﺎﻟﻪ ﻣﺘﻮاﺻـﻼﻣﺎ دام ﺷـﯿﺦ ﻓﯽ اﻟّﻄﺮﯾﻘﮥ ﻣﻮﺻﻞ و روي ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟﻮﻟﯽ اﻟﺸـﻬﯿﺮ اﻟﻘﻄﺐ ﺷﻤﺲ اﻟﺸﻤﻮس اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس اﻧﻪ ﻗﺎل ﻻﺑﯿﻪ اﻟﺴـﯿﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷﯿﺦ و ﮐﺎن ﻓﯽ ﺧﺪﻣﺘﻪ و ﻫﻮ اﺑﻦ اﺧﯿﻪ ﻋﻨﺪ وﻓﺎﺗﻪ ﺗﻤﻦ ﯾﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ارﯾﺪ اﻟّﺎ اﻟﺒﺮﮐﮥ و‬‫اﻟـﺪﻋﺎء ﻟﯽ ﺑﺬرّﯾـﮥ ﺻﺎﻟﺤـﮥ ﻓﺒﺸـﺮه ﺑﺬﻟﮏ و ﻗﺎل ﻟﻪ ﺳـﯿﺎﺗﯿﮏ ﻣﻦ اﻟﻮﻟﺪ ﮐﺬا و ﮐﺬا و ذﮐﺮﻫﻢ ﺑﺎﺳـﻤﺎﺋﻬﻢ و ﻋﺪ ﻣﻦ ﺟﻤﻠﺘﻬﻢ ﺳـﯿﺪي اﻟﺸـﯿﺦ‬‫ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﺘﺮﺟﻤـﮥ ﺛﻢ اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ و اﺷﺎر ﺑﺎﻟﺴـﺮ اﻟﻤﺼﻮن إﻟﯿﻪ و ﻗﺎل ﻟﻪ اﻧﻪ وﻟـﺪي و ﺻﺎﺣﺐ ﺳـﺮي و أم اﻣﻪ ﺑﻨﺖ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و‬‫ﺣﮑﯽ اﺑﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﺎن إذا راي اﻟﺴﯿﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷﯿﺦ و ﻫﻮ ﺻﻐﯿﺮ ﯾﻘﻮل أرﺟﻮ ان ﯾﺘﺰوج ﻫﺬا اﺣﺪا ﻣﻦ ﺑﻨﺎﺗﯽ او ﺑﻨﺎت‬‫اوﻻدي ﻓﺘﺤﺼﻞ ﻟﻪ ﻣﻨﻬﻢ ذرﯾـﮥ ﺻﺎﻟﺤـﮥ ﻓﻠّﻤﺎ ﻋﻘـﺪ اﻟﺴـﯿﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺰوﺟﺘﻪ اﻟﺴـﯿﺪة ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺘﯽ اﻣﻬﺎ ﺑﻨﺖ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﺣﻀـﺮ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ‬‫اﻷﻋﯿﺎن ﻣﻨﻬﻢ واﻟﺪه اﻟﺴـﯿﺪ ﺷﯿﺦ و ﺧﺎﻟﻬﺎ اﻟﺴﯿﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ أرﺟﻮ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ان ﮐﻼم واﻟﺪي ﯾﻨﺘﺞ ﻧﺘﯿﺠﮥ ﻓﺎن ﮐﻼم اﻟّﺼﺎﻟﺤﯿﻦ ﻣﺎ ﯾﺴﻘﻂ ﻓﻘﺎل‬‫ﻟﻪ اﻟﺴـﯿﺪ ﺷـﯿﺦ ﻫـﺬا ﺛﻤﺮة ﺗﻠﮏ اﻟﺒﺸﺎرة ﻗﻠﺖ ﻓﯽ اﺳـﻤﻬﺎ ﻣﺎ ﯾﺸـﻌﺮ ﺑﻬـﺬه اﻟﻤﻮﻫﺒـﮥ اﻟﻌﻈﯿﻤـﮥ اﻟﺘﯽ ﺳـﺒﻘﺖ ﻓﯽ اﻻزال اﻟﺴـﯿﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﻟﺬرﯾﮥ‬‫اﻟﺼﺎﻟﺤﮥ ﻓﻈﻬﺮ ﺑﻔﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﺑﻄﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻫﺬا اﻟﺴّﯿﺪ اﻟﻌﻈﯿﻢ و ذﻟ َِﮏ َﻓْﻀُﻞ اﻟﱠﻠِﻪ ﯾُْﺆﺗِﯿِﻪ َﻣْﻦ َﯾﺸﺎُء َو اﻟﱠﻠُﻪ ُذو اﻟ َْﻔْﻀِﻞ اﻟ َْﻌِﻈﯿِﻢ*‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 307‬از ‪581‬‬‫و روي ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺸﻬﯿﺮ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺎﻋﻠﻮي اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﻣﺎ اﺣﺪ ﻣﻦ آل ﺑﺎﻋﻠﻮي أوﻟﻬﻢ و آﺧﺮﻫﻢ اﻋﻄﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪382 :‬‬‫ﻣﺜﻠﻪ و روي ﻣﺜﻞ ذﻟﮏ ﻋﻦ اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﻨﺤﻮي ﺑﺎﻋﻠﻮي و زاد و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻫﻮ اﻵﯾـﮥ اﻟﯿﻮم ﻓﻬﻮ ﻋـﺪﯾﻢ‬‫اﻟﻨﻈﯿﺮ و ﻟﻤﺎ ﺳـﻤﻊ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻔﻮز و اﻟﺒﺸﺮي ﮐﺎن ﻻ ﯾﻤّﺮ ﺑﺸﯽء اﻟّﺎ و ﯾﻘﻮل ﮐﻨﺖ ادور ﻻﺷﯿﺎء ﻣﻦ ﺟﻬﮥ اﻟﻤﻌﺘﻘﺪات ﻓﻤﺎ ﺷﻔﺎﻧﯽ ﺷﯽء ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﻻ‬‫ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﻐﺰاﻟﯽ و ﻻـ اﻟﯿـﺎﻓﻌﯽ و ﺣﮑﯽ ﻣﻦ ﻣﺠﺎﻫـﺪاﺗﻪ اﻧّﻪ ﮐـﺎن ﯾﻌﺘﻤﺮ ﻏﺎﻟﺒـﺎ ﻓﯽ رﻣﻀـﺎن ارﺑﻊ ﻋﻤﺮات ﺑﺎﻟﻠﯿـﻞ و ارﺑﻊ ﺑﺎﻟﻨﻬﺎر و ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺑﻬﺎ‬‫ﻣﻨﻘﺒﮥ ﻣﺎ اﺟﻠﻬﺎ ﻓﻘﺪ ورد ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ان ﻋﻤﺮة ﻓﯽ رﻣﻀﺎن ﮐﺤّﺠﮥ و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﺗﻘﻀـﯽ ﺣﺠﮥ او ﺣﺠﮥ ﻣﻊ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل‬‫اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺣﻤﯿﺪ و ﺗﯿﺴﺮ ارﺑﻊ ﺑﺎﻟّﻠﯿﻞ و ارﺑﻊ ﺑﺎﻟّﻨﻬﺎر ﻣﻦ اﻟﮑﺮاﻣﺎت اﻟﺨﺎرﻗﮥ و ﻟﻢ ﯾﻨﻘﻞ ﻣﺜﻠﻪ ﻋﻦ اﺣﺪ ﻓﯿﻤﺎ اﻋﻠﻢ ﻣﻦ اﻻﺳﻼف اﻟﺴﺎﺑﻘﮥ و ﻣﺎ اﺣﺴﻦ‬‫ﻗﻮل اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻌﻄﯽ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﯿﺚ ﯾﻘﻮل ﻓﯽ اﺛﻨﺎء ﺑﻌﺾ ﻗﺼﺎﺋﺪه ﻓﯿﻪ‬‫ﻗﺪ ﻋﺸﺖ ﻓﯽ أم اﻟﻘﺮي دﻫﺮا ﻋﻠﯽ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻋﻠﻢ ﺛﻢ درس ﻗﺮان‬‫و ﻋﺒﺎدة و زﻫﺎدة ﻓﯽ ﺧﻠﻮة ﻣﺘﺴﺘﺮا ﻋﻦ ﺳﺎﺋﺮ اﻻﺧﻮان‬‫و ﻗﯿﺎم ﻟﯿﻞ ﻣﻊ ﺻﯿﺎم ﻫﻮاﺟﺮ ﻣﺴﺘﻤﺴﮑﺎ ﺑﺎﻟﺒﯿﺖ و اﻻرﮐﺎن‬‫و ﮐﺘﺒﺖ ﻓﯽ اﻟﺤﺠﺎج و اﻟﻌﻤﺎر و اﻟﺰّوار و اﻟﻌﺒﺎد ﻣﻨﺬ زﻣﺎن‬‫ﻣﺘﺮددا ﻣﻦ ﻣﮑﮥ اﻟﻐﺮاء اﻟﯽ ﻗﺒﺮ اﻟﻨﺒّﯽ اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ اﻟﻌﺪﻧﺎﻧﯽ‬‫ﻣﺎ ﻧﻠﺖ ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻌﯿﺪروس وﻻﯾﮥ و ﻣﻮاﻫﺒﺎ ﻓﯽ رﺗﺒﮥ اﻟﺴﻠﻄﺎن‬‫اﻻ ﺑﻠﻄﻒ ﻋﻨﺎﯾﮥ و ﻋﺒﺎدة و ﻣﺠﺎﻫﺪات ﻓﯽ رﺿﺎ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫ﻟﯿﺲ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ ﺑﺎﻟﺘﻤﺎﻧﯽ ﯾﺎ ﻓﺘﯽ ﻟﻮ ﻻ اﻟﻤﺸﻘﮥ ﺷﺎﻫﺪي و ﮐﻔﺎﻧﯽ‬‫اﻧﺖ اﻟﻮﻟﯽ ﺑﻦ اﻟﻮﻟﯽ ﺑﻦ اﻟﻮﻟﯽ اﻟﯽ اﻟﺮﺿﺎ اﻟﻈﺎﻫﺮ اﻻردان‬‫اﻟﻌﯿﺪروس اﺑﻮك و اﻟﺴﻘﺎف ﺟّﺪك و اﻟﻤﻘﺪم ﺛﺎﻟﺚ اﻟﺮﺟﻼن‬‫ﻫﺬا اﻟﻤﻔﺎﺧﺮ ان ﺗﻌﺪ ﻣﻔﺎﺧﺮا ﺑﺎﻟﺬات و اﻻﺑﺎء و اﻻﺧﻮان‬‫و ﻣﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ اﻟﻤﺼﺮي و اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺼﺎﻟﺢ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﺎﻗﺸﯿﺮ اﻟﺤﻀﺮﻣﯽ‬‫و ﻟﻪ ﻣﻦ ﮐّﻞ ﻣﻨﻬﻤﺎ إﺟﺎزة ﻓﯽ ﺟﻤﺎﻋـﮥ آﺧﺮﯾﻦ ﯾﮑﺜﺮ ﻋـﺪدﻫﻢ و اﺟﺘﻤﻊ ﺑﺎﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺮﺑﯿﻊ ﺑﺰﺑﯿﺪ و اﻣﺎ ﻣﻘﺮواﺗﻪ ﻓﮑﺜﯿﺮة ﺟﺪا و ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟﻌﻘﺪ‬‫اﻟّﻨﺒﻮّي و اﻟﺴـﺮ اﻟﻤﺼـﻄﻔﻮي و اﻟﻔﻮز و اﻟﺒﺸـﺮي و ﺷـﺮﺣﺎن ﻋﻠﯽ ﻗﺼﯿﺪﺗﻪ اﻟﻤﺴﻤﺎة ﺗﺤﻔﮥ اﻟﻤﺮﯾﺪ اﺣﺪﻫﻤﺎ اﮐﺒﺮ ﻣﻦ اﻵﺧﺮ اّﻣﺎ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻓﺎﻟﻤﺴّﻤﯽ‬‫ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻟﺘﻮﺣﯿﺪ و اّﻣﺎ اﻟﺼـﻐﯿﺮ ﻓﺎﻟﻤﺴﻤﯽ ﺳﺮاج اﻟﺘﻮﺣﯿﺪ و ﻣﻮﻟﺪان ﮐﺬﻟﮏ اﺣﺪﻫﻤﺎ اﮐﺒﺮ ﻣﻦ اﻵﺧﺮ و ﻣﻌﺮاج و رﺳﺎﻟﮥ ﻓﯽ اﻟﻌﺪل و ورد اﺳﻤﻪ‬‫اﻟﺤﺰب اﻟﻨﻔﯿﺲ و ﻧﻔﺤـﺎت اﻟﺤﮑﻢ ﻋﻠﯽ ﻻﻣﯿـﮥ اﻟﻌﺠﻢ و ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎن اﻟﺘﺼﻮف و ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻠﻪ و دﯾﻮان ﺷـﻌﺮ و ﻣﻦ ﺷـﻌﺮه ﻫـﺬه اﻟﻮﺳـﯿﻠﮥ اﻟّﺘﯽ‬‫ﻧﻈﻢ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺴﺒﮥ اﻟﯽ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻫﯽ ﺷﻌﺮ‬‫ﺗﻮﺳﻠﯽ ﺑﻤﺤﻤﺪ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﺮﺳﻞ و ﻓﺎﻃﻤﮥ و اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﺛﻢ اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻣﻊ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﺎﻗﺮ اﻟﺴﺠﺎد ﺟﻌﻔﺮ ﻋﻠﯽ‬‫ذاك اﻟﻌﺮﯾﻀﯽ اﻻﻣﺎم ﻣﺤﻤﺪ ﻧﺠﻠﻪ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﻬﺰﺑﺮ اﻟﻬﻤﺎم ﯾﺎ ﻧﻌﻢ ﻣﻦ ﺑﻄﻞ‬‫ﺑﺎﺣﻤﺪ ﺑﻌﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﻮﯾﻬﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﻮي ﺧﺎﻟﻊ ﻗﺴﻤﻨﺎ ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺮﺑﺎط ﺛﻢ ﻋﻠﯽ و ﺑﺎﻟﻔﻘﯿﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﻮي و ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﻮﻟﯽ اﻟﺪوﯾﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺛﻢ ﺳﻘﺎﻓﻬﻢ و اﻟﻔﺨﺮ و اﻟﻌﯿﺪروس ﺷﯿﺦ اﻟﻌﻔﯿﻒ وﻟﯽ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪383 :‬‬‫ﻓﻬﺆﻻء ﺑﻨﻮ اﻟﺰﻫﺮاء ﺻﺢ ﺑﻬﻢ ﻧﺴﺒﯽ وارﺛﯽ ﺑﺎﻟﻤﺨﺘﺎر ﻣﺘﺼﻞ‬‫ﺳﻤﻂ ﺗﺴﻠﺴﻞ ﻣﻦ اوﻻد ﻓﺎﻃﻤﮥ ﻧﺴﺐ ﮐﺸﻤﺲ اﻟّﻀﺤﯽ ﻓﯽ دارة اﻟﺤﻤﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻧﺴﺐ ﺷﺮﯾﻒ ﺻﺤﯿﺢ ﺿﺎء ﻣﺸﮑﺎﺗﻪ ﻣﻦ ﺳﯿﺪ اﻟﺮﺳﻞ و اﻟﺰﻫﺮاء اﻧﺤﺪر ﻣﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﺴﻠﺴﻞ ﮐﻨﺠﻮم اﻟﺰﻫﺮ ﻋﻘﺪﻫﻢ ﺑﺪأ و ﺧﺘﻤﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﺮﺳﻞ‬‫و ﻣﻨﻪ ﻓﯽ وﺻﻒ اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ‬‫اوﻟﺌﮏ اﻟﻘﻮم ﺳﺎدات ﻓﺤﻖ ﻟﻬﻢ ان ﯾﺴﺘﺤّﺒﻮا اﻟﺬﯾﻞ ﻓﺨﺮا ﺑﺎﺳﻢ ﻣﻨﺎن‬‫ﻗﻮم ﻋﻠﻮا ﻓﯽ ﻣﻌﺎﻟﯽ ﻣﺠﺪ ﻣﻮﺟﺪﻫﻢ ﻓﺎﻗﻮا اﻟﺒﺮاﯾﺎ ﺣﻈﻮا ﻣﻦ ﻓﯿﺾ رﺣﻤﺎن‬‫ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﺴّﺮ ﻓﺎﺿﺖ ﻣﻦ ﻋﻮاﻟﻤﻬﻢ ﺑﺴﺮ ﻣﺘﺒﻮﻋﻬﻢ ﻓﻀﻼ و اﺣﺴﺎن‬‫ﺷﻤﻮس ﻣﻌﺮﻓﮥ ﺿﺎءت ﻟﻤﺒﺘﻬﺞ ﻃﺮﯾﻘﻬﻢ ﺣﺒﺬا اﻓﺘﺨﺎرا و ﺑﺮﻫﺎن‬‫و ﻣﻨﻪ ﺷﻌﺮ‬‫ﺳﺎرﻋﻮا ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﻓﻮت و اﻏﻨﻤﻮا ﻓﺮﺿﺎ و وﻗﺘﺎ‬‫و اﻗﺮﺿﻮا ﻟّﻠﻪ ﻗﺮﺿﺎ ﻟﻦ ﺗﻨﺎﻟﻮا اﻟﺒﺮ ﺣﺘﯽ و ﻣﻨﻪ ﺷﻌﺮ‬‫ﯾﺎ ﻗﺎرئ اﻟﺨﻂ ادﻋﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻐﻔﺮ ﻟﯽ ذﻧﺒﯽ و اﺛﻤﯽ و ﻋﺼﯿﺎﻧﯽ ﮐﺬا زﻟﻠﯽ‬‫و ﯾﻠﺤﻆ اﻟﻌﺒﺪ ﻟﺤﻈﺎ اﻧﻪ ﻗﻤﻦ ﺑﺎﻻﺳﺘﺠﺎﺑﮥ اﻟّﻠﻬّﻢ اﻧﺖ وﻟﯽ‬‫و ﻣﻨﻪ ﯾﺎ آل ﻃﻪ ﻃﻮي اﻻﺣﺸﺎء ﺣﺒﮑﻢ ﻃﯽ اﻟﺴﺠﻞ ﻓﻄﻬﺮﺗﻢ ﻣﻦ اﻟﻘﺬر‬‫اﻟﻘﻮم اﻧﺘﻢ ﻓﻼ ﯾﺨﺸﯽ ﺟﻠﯿﺴﮑﻢ اﻟﻨﺎس اﻧﺘﻢ ﮐﻔﯽ ﺑﺎﻟﺨﺒﺮ ﻋﻦ ﺧﺒﺮ‬‫و ﻣﻨﻪ ﻟﻨﺎ ﺑﺎﻟﺮﺳﻮل اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ ﺧﯿﺮ ﻧﺴﺒﮥ ﻣﺴﻠﺴﻠﮥ ﺗﻌﻠﻮ ﻋﻠﯽ ﮐﻞ رﺗﺒﮥ‬‫اﺋﻤﮥ ﻋﻠﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻮﻫﺮ ﺳﺮه زواﻫﺮ ﻋﻠﻢ ﻗﺪوة ﻟﻠﻄﺮﯾﻘﮥ‬‫ﺷﻤﻮس ﺗﺠﻠﺖ و اﻟﺒﺪور ﻃﻮاﻟﻊ ﻧﺠﻮم ﻟﻨﺎ ﯾﺎ ﺳﻌﺪ ﻣﻨﻪ اﺳﺘﻤﺪت‬‫ﺷﻤﻮس ﺑﺪت ﻓﯽ ﻋﺎﻟﻢ اﻟﻐﯿﺐ اﺷﺮﻗﺖ ﺑﺪور ﺑﺪت اﺑﺪال اوﺗﺎد ﺻﻔﻮة‬‫و ﻣﻨﻪ ﮐﻔﺎﻧﯽ ان اﻗﺮ ﻫﻮ ﺑﺠﺪ و واﻟﺪ وﻟﯽ ﺣﺴﺐ ﻣﻦ ﻓﻮق ﻫﺎم اﻟﻔﺮاﻗﺪ‬‫وﻟﯽ ﻧﺴﺐ ﺑﺎﻟﻤﺼﻄﻔﯽ و اﺑﻦ ﺑﻨﺘﻪ ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯽ زﯾﻦ زاﮐﯽ اﻟﻤﺤﺎﻣﺪ‬‫اﺑﺎ و اّﻣﺎ ﺳﯿﺪ اﻟّﺮﺳﻞ ﻫﮑﺬا اﻟﯽ اﻟﻌﯿﺪروس اﻟﻤﺠﺘﺒﯽ ﺧﯿﺮ ﻣﺎﺟﺪ‬‫وراﺛﻪ ﺧﯿﺮ اﻟﺨﻠﻖ اﺣﻤﺪ ﺟﺪﻧﺎ و ﻧﺤﻦ ﺑﻪ ﻟﻐﻠﻮ اﻟﻌﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎﻗﺪ‬‫ورﺛﻨﺎ اﻟﻌﻠﯽ اﮐﺮم ﺑﻨﺎ ﺧﯿﺮ ﺳﺎدة ﻟﺸﺪ اﻣﺠﺪﻧﺎ ﺷﺪوا ﺑﻄﯿﺐ اﻟﻤﺤﺎﻣﺪ‬‫و ﻣﻨﻪ ﻟﻨﺎ ﺳﺎدة ﻓﺎﻗﻮا ﻋﻠﯽ ﮐﻞ ﺳﺎدة ﺑﺘﻤﮑﯿﻦ ارث ﮐﺎﺑﺮ ﻋﻦ ﮐﺎﺑﺮ‬‫ﻟﻨﺎ ﻗﺎدة ﻓﺎﻗﻮا اﻟﮑﻤﺎة ﺑﻌﺮﻣﻬﻢ ﻓﻔﯽ ﮐّﻞ وﻗﺖ ﻣﻨﻬﻢ ﮐﻢ ﻣﻈﺎﻫﺮ‬‫ﻫﻨﯿﺌﺎ ﻟﻬﻢ ﻃﻮﺑﯽ ﻟﻬﻢ ﻋﻦ ﻋﺸﺎﺋﺮ ﺣﻘﯿﻖ ﻟﻬﻢ ذﻟﮏ ﺣﻈﻮا ﺑﺎﻟﺒﺸﺎﺋﺮ‬‫ﻫﻢ اﻟﻘﻮم ﻻ ﯾﺸﻘﯽ ﺟﻠﯿﺲ ﻟﻬﻢ ﺑﻬﻢ ﺧﺼﻮﺻﯿﮥ ﺧﺼﻮا ﺑﻨﻮر اﻟﺒﺼﺎﺋﺮ‬‫و ﮐﯿﻒ ﻻ ﯾﮑﻮن اﻟﺤﻖ ﻋﯿﺶ ﻗﻠﻮﺑﻬﻢ و ﻫﻢ ﺑﻀﻌﮥ اﻟﻤﺨﺘﺎر اﻫﻞ اﻟﻤﻔﺎﺧﺮ‬‫و ﻣﻨﻪ ﻫﺬا اﻟﻤﻔﺮد و اﻟﺘﺰم ﻓﯿﻪ اﻟﺤﺮوف اﻟﻤﻘﻄﻌﮥ‬‫زردار و ددارود و دد و اداي وادي ز رود‬‫و ﻣﻨﻪ ﻫﺬه اﻟﻘﺼﯿﺪة اﻟﻌﻈﯿﻤﮥ اﻟﻤﺸﻬﻮرة ﺑﺎﻟﺒﺮﮐﮥ ﻣﻄﻠﻌﻬﺎ‬‫ﺣﺠﺎب ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ و ﺣﺮز ﻣﻨﯿﻊ ﻋﻠﯿﻨﺎ دواﻣﺎ و ﻓﻀﻞ وﺳﯿﻊ‬‫و ﺣﺴﺒﯽ رﺑﯽ ﻟﻄﯿﻒ ﺑﺪﯾﻊ ﻋﻠﯿﻢ ﺑﺤﺎﻟﯽ ﺑﺼﯿﺮ ﺳﻤﯿﻊ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 308‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 309‬از ‪581‬‬‫ﻋﯿﻮن اﻟﻌﻨﺎﯾﮥ ﻟﻨﺎ راﻋﯿﻪ و اﺳﻤﺎ ﻋﻈﺎم ﺑﻨﺎ ﺳﺎﻣﯿﻪ‬‫ﻗﻄﻮف اﻟﻤﻌﺎرف ﻟﻨﺎ داﻧﯿﻪ ﻓﻬﯿﺎ اﻟﯽ ﺣّﯽ ﻣﻨﺎ اﻟﺮﻓﯿﻊ‬‫إذا ﻋﺰ رﺑّﯽ ﻣﺤﯿﻂ ﺑﻨﺎ ﻓﻼ ﺗﺨﺶ ﻗﺎﺻﯽ و ﻻ ﻣﻦ دﻧﺎ‬‫و ﻟﻮ ﮐّﻞ ﺧﻠﻖ أراد و ﺑﻨﺎ ﻟﺬﻟﻮا و ﺧﺎﺑﻮا اﻟﺠﻤﯿﻊ‬‫اﻟﻒ ﻻم را ﮐﺎف ﻫﺎ ﮐﺎﻓﯿﻪ و ﯾﺎ ﻋﯿﻦ ﺻﺎد ﻧﻮن ﻧﻮراﻧﯿﻪ‬‫و ﻃﺎ ﺳﯿﻦ ﺣﻢ ﮐﺎف واﻓﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪384 :‬‬‫ﻫﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻫﻮ اﻟﻘﺮﯾﺐ اﻟﺴـﺮﯾﻊ و ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ و ﮐﺮاﻣﺎﺗﻪ ﻟﯿﺲ ﻫـﺬا ﻣﺤﻠﻬﺎ و ﻗـﺪ اﻓﺮدﻫﺎ ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑﺎﻟﺘﺼـﻨﯿﻒ ﮐﺎﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺣﻤﯿﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻨﺪي ﻓﯽ رﺳﺎﻟـﮥ ﻟﻪ و اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﯿﺸـﮑﺮّي اﻟﻤﮑﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻧﺰﻫﮥ اﻻﺧﻮان و اﻟﻨﻔﻮس ﻓﯽ‬‫ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس و ﻗﺪ ذﮐﺮت ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯽ ﻣﻘﺪﻣﮥ اﻟﻔﺘﻮﺣﺎت اﻟﻘﺪوﺳـﯿﮥ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﺨﺮﻗﮥ اﻟﻌﯿﺪروﺳـﯿﮥ و اﻧﻤﺎ ﻗﺼﺪﻧﺎ‬‫اﻻن اﻻﺷﺎرة اﻟﯽ ذﻟﮏ اﺟﻤﺎﻻ ﻟﯿﺴـﺘﺪل ﺑﻪ ﻋﻠﯽ ﺟﻼﻟـﮥ ﻗـﺪره ﻓﮑﻔﯽ ﺑﺎﻟﻨﻔﺤـﮥ دﻟﯿﻼ ﻋﻠﯽ اﻟﺰﻫﺮ و ﺑﺎﻟﻔﺮﻗـﮥ ﻣﻌﺮﻓﮥ ﻋﻠﯽ ﻋﺬوﺑﮥ اﻟﻨﻬﺮ و ﺑﻌﻼﻣﮥ‬‫اﻟﻬﻼـل ﺗﻨﺒﯿﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﻗﺒﺎل ﺷـﺨﺺ اﻟﺸـﻬﺮ إذ ﮐﺘﺎﺑﻨﺎ ﻫـﺬا ﻣﺒﻨﯽ ﻋﻠﯽ اﻻﯾﺠﺎز و اﻻﺧﺘﺼﺎر دون اﻻﺳـﻬﺎب و و اﻻﮐﺜﺎر و ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ و ﻟّﻠﻪ در‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ ﻟا ﻤﻌﻄﯽ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ ﺣﯿﺚ ﯾﻘﻮل ﻣﻦ ﻗﺼـﯿﺪة ذاﻋﺖ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ و ﺷﺎع ﺛﻨﺎؤهﻓﯽ اﻟﺨﺎﻓﻘﯿﻦ و ﺟﺎورت ﺑﻐﺪاداﻣﺎ اﺣﺴﻦ ﻗﻮل اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻔﺎﺿﻞ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﻠﻄﯿﻒ اﻟﺪﺑﯿﺮ ﺣﯿﺚ ﯾﻘﻮل ﻓﯿﻪ ﺷـﯿﺦ اﻻﻧﺎم ﻣﻔﯿﺪ ﮐﻞ ﻣﺤﻘﻖ ﺑﺤﺮ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻌﺎرف اﻟﺮﺑّﺎﻧﯽاﺑﻦ اﻟﻌﻔﯿﻒ اﺑﻮ اﻟﺸـﻬﺎب اﻟﻤﺠﺘﺒﯽﻗﻄﺐ اﻟﺰﻣﺎن‬‫اﻟﻌﯿـﺪروس اﻟﺜﺎﻧﯽﺷـﺮف اﻟـّﺴ ﯿﺎدة و اﻟّﺰﻫـﺎدة و اﻟﺘﻘﯽﻓﺨﺮ اﻟﺤﻤﺎة اﻟﻐﺮ ﻣﻦ ﻋـﺪﻧﺎنﻫﻮ ﮐﺎﻟﺴـﻔﯿﻨﮥ ﻣﻦ ﺗﻮﻻه ﻧﺠﺎ وﺳﻮاه ﻟﻢ ﯾﺎﻣﻦ ﻣﻦ اﻟﻄﻮﻓﺎن و‬‫ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﯿﺨﺎﻧﯽ اﻟﻘﺎدري اﻟﻤﺪﻧﯽ در ﮐﺘﺎب ﺻﺮاط ﺳﻮي ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ اﻟﻌﻘﺪ اﻟّﻨﺒﻮّي و اﻟﺴﺮ اﻟﻤﺼﻄﻔﻮي ﻟﻠﺸﯿﺦ اﻻﻣﺎم و‬‫اﻟﻐﻮث اﻟﻬﻤﺎم ﺑﺤﺮ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ و اﻟﻤﻌﺎرف اﻟﺴﯿﺪ اﻟﺴﻨﺪ و اﻟﻔﺮد اﻻﻣﺠﺪ اﻟﺸﺮﯾﻒ اﻟﺤﺴﯿﻨﯽ اﻟﻤﺴّﻤﯽ ﺑﺎﻟﺸﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻌﯿﺪروس ﺑﺎﻋﻠﻮي ﻣﺎ ﻧﺼﻪ ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻤﺬﮐﻮر‬‫ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﮐﻞ ﺳﺒﺐ و ﻧﺴﺐ و ﺣﺴﺐ ﯾﻨﻘﻄﻊ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ اﻻ ﺳﺒﺒﯽ و ﻧﺴﺒﯽ و ﺣﺴﺒﯽ‬‫و ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻋﻼـوه ﺑﺮ ﻣـﺪح و ﺛﻨﺎي ﻓﺨﯿﻢ ﻋﯿـﺪروس ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﻗﺎدري ﺑﺮواﯾﺖ ﻋﻘـﺪ ﻧﺒﻮي ﻣﺘﻤﺴﮏ ﮔﺮدﯾـﺪه و ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﻣﺤﺒﻮب ﻋﺎﻟﻢ ﻧﯿﺰ از ﮐﺘﺎب ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي در ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺧﻮد ﮐﻪ ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ آن از ﮐﻼم ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ و ﻓﺎﺿﻞ رﺷﯿﺪ واﺿﺢ و آﺷﮑﺎرﺳﺖ‬‫ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ‬‫ﻓﯽ اﻟﻌﻘـﺪ اﻟّﻨﺒﻮّي وﻗﻊ ﺑﯿﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ و ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ ﮐﻼم ﻓﺎﻏﻠﻆ ﻟﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﺟﻌﻔﺮ اﻣﺎ ﻋﻠﻤﺖ‬‫ان ﺻﻠﮥ اﻟﺮﺣﻢ ﺗﺨﻔﻒ اﻟﺤﺴﺎب و ﺗﻠﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﯾِﺼﻠُﻮَن ﻣﺎ َأَﻣَﺮ اﻟﱠﻠُﻪ ﺑ ِِﻪ َأْن ﯾُﻮَﺻَﻞ َو َﯾْﺨَﺸْﻮَن َرﺑﱠُﻬْﻢ َو َﯾﺨﺎﻓُﻮَن ُﺳﻮَء اﻟ ِْﺤﺴﺎِب‬‫و ﻧﯿﺰ در ان ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ‬‫ﻓﯽ اﻟﻌﻘـﺪ اﻟّﻨﺒﻮّي ﻗـﺎل ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺼـﺎدق رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻋﺠﺒﺖ ﻟﻤﻦ اﺑﺘﻠﯽ ﺑﺎرﺑﻊ ﮐﯿﻒ ﯾﻐﻔﻞ ﻋﻦ ارﺑﻊ ﻋﺠﺒﺖ ﻟﻤﻦ اﻋﺠﺐ ﺑﺎﻣﺮ‬‫ﮐﯿﻒ ﻻ ﯾﻘﻮل ﻣﺎ ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﻗﻮة اﻻ ﺑﺎﻟّﻠﻪ و ﻋﺠﺒﺖ ﻟﻤﻦ ﺧﺎف ﻗﻮﻣﺎ ﮐﯿﻒ ﻻ ﯾﻘﻮل ﺣﺴﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﻧﻌﻢ اﻟﻮﮐﯿﻞ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ﻗﺎَل ﻟَُﻬُﻢ‬‫اﻟﱠﻨﺎُس ِإﱠن اﻟﱠﻨﺎَس َﻗْﺪ َﺟَﻤُﻌﻮا ﻟَُﮑْﻢ َﻓﺎْﺧَﺸْﻮُﻫْﻢ َﻓﺰاَدُﻫْﻢ ِإﯾﻤﺎﻧًﺎ َو ﻗﺎﻟ ُﻮا َﺣْﺴﺒَُﻨﺎ اﻟﱠﻠُﻪ َو ﻧِْﻌَﻢ اﻟ َْﻮِﮐﯿُﻞ‬‫و ﻋﺠﺒﺖ ﻟﻤﻦ ﯾﻤﮑﺮ ﺑﻪ ﮐﯿﻒ ﻻ ﯾﻘﻮل ﺣﺴﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ و اﻓﻮض اﻣﺮي اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ اّن اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺼﯿﺮ ﺑﺎﻟﻌﺒﺎد ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ َﻓَﻮﻗﺎُه اﻟﱠﻠُﻪ َﺳﱢﯿﺌﺎِت ﻣﺎ َﻣَﮑُﺮوا‬‫و ﻋﺠﺒﺖ ﻟﻤﻦ اﺻﺎﺑﻪ ﻫﻢ اوﻏﻢ او ﮐﺮب ﻓﮑﯿﻒ ﻻ ﯾﻘﻮل ﻻ ِإﻟَﻪ ِإﻟﱠﺎ َأﻧ َْﺖ ُﺳﺒْﺤﺎَﻧَﮏ ِإﱢﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪385 :‬‬‫ُﮐﻨُْﺖ ﻣَِﻦ اﻟﱠﻈﺎﻟ ِِﻤﯿَﻦ‬‫ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ َﻓﺎْﺳَﺘَﺠﺒْﻨﺎ ﻟَُﻪ َو َﻧﱠﺠﯿْﻨﺎُه ﻣَِﻦ اﻟ َْﻐﱢﻢ َو َﮐﺬﻟ َِﮏ ﻧُﻨِْﺠﯽ اﻟ ُْﻤْﺆﻣِﻨِﯿَﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 310‬از ‪581‬‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ‬‫ﻓﯽ اﻟﻌﻘﺪ اﻟّﻨﺒﻮّي ﻋﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ ﻋﻤﺎر اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َﻓْﺴَﺌﻠُﻮا َأْﻫَﻞ اﻟﱢﺬْﮐِﺮ ِإْن‬‫ُﮐﻨْﺘُْﻢ ﻻ َﺗْﻌَﻠُﻤﻮَن*‬‫ﻗﺎل ﻧﺤﻦ اﻫﻞ اﻟﺬﮐﺮ‬‫و روي اﻟﺰﻫﺮي ﻓﻘﺎل ﺣـﺞ ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﻓﺪﺧﻞ اﻟﻤﺴـﺠﺪ اﻟﺤﺮام ﻣﺘﻮﮐﯿﺎ ﻋﻠﯽ ﯾﺪ ﺳﺎﻟﻢ ﻣﻮﻻه و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ رﺿـﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﺳﺎﻟﻢ ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻫﺬا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺠﺪ اﻟﻤﻔﺘﻮن ﺑﺎﻫﻞ اﻟﻌﺮاق ﻓﻘﺎل اذﻫﺐ إﻟﯿﻪ و ﻗﻞ ﻟﻪ‬‫ﯾﻘﻮل ﻟﮏ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣﺎ اﻟّـﺬي ﯾﺎﮐﻞ اﻟﻨﺎس و ﯾﺸـﺮﺑﻮن اﻟﯽ ان ﯾﻔﺼﻞ ﺑﯿﻨﻬﻢ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣـﮥ ﻓﻘﺎل ﻗﻞ ﻟﻪ ﯾﺤﺸـﺮ اﻟّﻨﺎس ﻋﻠﯽ ﻗﺮص ﻧﻘﯽ ﻓﯿﻬﺎ‬‫اﻧﻬﺎر ﻣﻨﻔﺠﺮة ﯾﺎﮐﻠﻮن و ﯾﺸﺮﺑﻮن ﻣﻨﻪ ﺣﺘﯽ ﯾﻔﺮﻏﻮا ﻣﻦ اﻟﺤﺴﺎب ﻓﻠﻤﺎ ﺳﻤﻊ ﻫﺸﺎم ذﻟﮏ راي اﻧﻪ ﻗﺪ ﻇﻔﺮ ﺑﻪ ﻓﻘﺎل اﻟﱠﻠﻪ اﮐﺒﺮ ارﺟﻊ إﻟﯿﻪ و ﻗﻞ ﻟﻪ‬‫ﻣﺎ اﺷـﻐﻠﻬﻢ ﻋﻦ اﻻﮐﻞ و اﻟﺸـﺮب ﯾﻮﻣﺌﺬ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﻞ ﻟﻪ ﻫﻢ ﻓﯽ اﻟﻨﺎر اﺷﻐﻞ و ﻣﺎ اﺷﺘﻐﻠﻮا ان ﻗﺎﻟﻮا اﻓﯿﻀﻮا ﻋﻠﯿﻨﺎ‬‫ﻣﻦ اﻟﻤﺎء او ﻣّﻤﺎ رزﻗﮑﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺴﮑﺖ ﻫﺸﺎم و ﻟﻢ ﯾﺮﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﮑﻼم‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ‬‫ﻓﯽ اﻟﻌﻘـﺪ اﻟّﻨﺒﻮّي ﻗﯿﻞ ﺑﺎﯾﻊ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻗﺎل ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﺎص و اﻟﻮﻟﯿـﺪ ﺑﻦ ﻋﻘﺒـﮥ اّن اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻓﯽ‬‫اﻋﯿﻦ اﻟّﻨﺎس ﻟﻘﺮاﺑﺘﻪ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺴﻦ ﻋﯿﺴﯽ ﻓﻤﺮه ﻓﻠﯿﺨﻄﺐ ﻓﺎﻧّﻪ ﺳﯿﻌﯿﺎ ﻓﯽ اﻟﺨﻄﺒﮥ ﻓﯿﺴﻘﻂ ﻣﻦ‬‫اﻋﯿﻦ اﻟّﻨـﺎس ﻓـﺎﺑﯽ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻓﻠﻢ ﯾﺰاﻻ ﺑﻪ ﺣّﺘﯽ اﻣﺮه ﻓﻘﺎم اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ دون ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻓﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ‬‫ﻗـﺎل و اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮ اﺑﺘﻐﯿﺘﻢ ﺑﯿﻦ ﺟـﺎﺑﻠﻖ و ﺟـﺎﺑﻠﺲ رﺟﻼـ ﺟـﺪه ﻧﺒﯽ ﻏﯿﺮي و اﺧﯽ ﻟﻢ ﺗﺠـﺪوه و اﻧﺎ ﻗـﺪ اﻋﻄﯿﻨﺎ ﺑﯿﻌﺘﻨﺎ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ و راﯾﻨﺎ ان ﺣﻘﻦ دﻣﺎء‬‫اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﺧﯿﺮ ﻣﻦ اﻫﺮاﻗﻬﺎ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ادري ﻟََﻌﱠﻠُﻪ ﻓِﺘَْﻨٌﮥ ﻟَُﮑْﻢ َو َﻣﺘﺎٌع ِإﻟﯽ ِﺣﯿٍﻦ‬‫و اﺷﺎر ﺑﯿﺪه ﻟا ﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻗﺎل ﻓﻐﻀﺐ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻓﺨﻄﺐ ﺑﻌﺪه ﺧﻄﺒﮥ ﻋﯿﯿﮥ ﻓﺎﺣﺸﮥ ﺛﻢ ﻧﺰل و ﻗﺎل ﻣﺎ راﯾﺖ ﺑﻘﻮﻟﮏ ﻓِﺘَْﻨٌﮥ ﻟَُﮑْﻢ َو َﻣﺘﺎٌع ِإﻟﯽ ِﺣﯿٍﻦ‬‫ﻗﺎل اردت ﺑﻬﺎ ﻣﺎ أراد اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻬﺎ و ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﻗﺎل ﺑﻌـﺪ اﻟﺘﺸـﻬﺪ اّﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﺎن ﻋﻠﯿﺎ ﻟﻢ ﯾﺴـّﺒﻪ اﺣﺪ ﻣﻦ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ ﻣﻦ اوﻟﻬﺎ ﺑﻌﺪ ﻧﺒﯿﻬﺎ و ﻟﯿﺲ ﯾﻠﺤﻖ ﺑﻪ‬‫اﺣـﺪ ﻣﻦ اﻵـﺧﺮﯾﻦ ﻣﻨﻬﻢ ﺛﻢ وﺻـﻠﻪ ﺑﻘﻮﻟﻪ و اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮ اﺑﺘﻐﯿﺘﻢ و ﻗﯿـﻞ اﻧﻪ ﻗﺎل ﻓﯽ ﺧﻄﺒﺘﻪ ان اﻟﱠﻠﻪ ﻫـﺪاﮐﻢ ﺑﺎوﻟﻨﺎ و ﺣﻘﻦ دﻣﺎءﮐﻢ ﺑﺂﺧﺮﻧﺎ ان ﻟﻬـﺬا‬‫اﻻﻣﺮ ﻣﺪة و ﻟا ﺪﻫﺮ دول و ان اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺎل ﻟﻨﺒﯿﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﻞ ِإْن َأْدِري َأ َﻗِﺮﯾٌﺐ َأْم ﺑَِﻌﯿٌﺪ ﻣﺎ ﺗُﻮَﻋُﺪوَن‬‫ِإﱠﻧُﻪ َﯾْﻌَﻠُﻢ اﻟ َْﺠْﻬَﺮ ﻣَِﻦ اﻟ َْﻘْﻮِل َو َﯾْﻌَﻠُﻢ ﻣﺎ َﺗْﮑﺘُُﻤﻮَن‬‫َو ِإْن َأْدِري ﻟََﻌﱠﻠُﻪ ﻓِﺘَْﻨٌﮥ ﻟَُﮑْﻢ َو َﻣﺘﺎٌع ِإﻟﯽ ِﺣﯿٍﻦ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ‬‫ﻓﯽ اﻟﻌﻘﺪ اﻟّﻨﺒﻮّي ﻗﯿﻞ ﻟﺠﻌﻔﺮ اﻟﺼﺎدق رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻟﻢ ﺳﻤﯽ اﻟﺒﯿﺖ اﻟﻌﺘﯿﻖ ﻗﺎل ﻻن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻋﺘﻘﻪ ﻣﻦ اﻟﻄﻮﻓﺎن‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ‬‫ﻓﯽ اﻟﻌﻘﺪ اﻟّﻨﺒﻮّي روي اﻟﺜﻌﻠﺒﯽ ﻓﯽ ﺗﻔﺴﯿﺮه ان ﺳﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ ﺳﺌﻞ ﻣﻦ ﻗﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َﺳَﺄَل ﺳﺎﺋٌِﻞ ﺑ َِﻌﺬاٍب‬‫واﻗﻊ ﻓﯿﻤﻦ ﻧﺰﻟﺖ ﻓﻘﺎل ﺳﺎﻟﺘﻨﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪386 :‬‬‫ﻋﻦ ﻣﺴـﺌﻠﮥ ﻣﺎ ﺳﺌﻠﻨﯽ ﻋﻨﻬﺎ اﺣﺪ ﻗﺒﻠﮏ ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺘﺤﯿﮥ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻤﺎ‬‫ﮐﺎن ﺑﻐﺪﯾﺮ ﺧﻢ ﻧﺎدي اﻟّﻨﺎس ﻓﺎﺟﺘﻤﻌﻮا ﻓﺎﺧﺬ ﺑﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ و ﻗﺎل ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻮﻻه ﻓﺸﺎع ذﻟﮏ و‬‫ﻃﺎر ﻓﯽ اﻟﺒﻼد ﻓﺒﻠﻎ ذﻟﮏ اﻟﺤﺎرث ﺑﻦ ﻧﻌﻤﺎن اﻟﻔﻬﺮي ﻓﺎﺗﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﻧﺎﻗﮥ ﻓﻨﺰل ﺑﺎﻻﺑﻄﺢ ﻋﻦ ﻧﺎﻗﺘﻪ و‬‫اﻧﺎﺧﻬﺎ و ﻗﺎل ﯾﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ص أﻣﺮﺗﻨﺎ ﻋﻦ اﻟﱠﻠﻪ ان ﻧﺸـﻬﺪ ان ﻻ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ و اﻧﮏ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺒﻠﻨﺎه ﻣﻨﮏ و‬‫أﻣﺮﺗﻨـﺎ ان ﻧﺼـّﻠﯽ ﺧﻤﺴـﺎ ﻓﻘﺒﻠﻨﺎه ﻣﻨﮏ و أﻣﺮﺗﻨﺎ ﺑﺎﻟﺤـﺞ ﻓﻘﺒﻠﻨﺎه ﺛﻢ ﻟﻢ ﺗﺮض ﺑﻬـﺬا ﺣﺘﯽ رﻓﻌﺖ ﺑﻀـﺒﻌﯽ اﺑﻦ ﻋﻤﮏ ﺗﻔﻀـﻠﻪ و ﻗﻠﺖ ﻣﻦ ﮐﻨﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 311‬از ‪581‬‬‫ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻮﻻه ﻓﻬﺬا ﺷﯽء ﻣﻨﮏ أم ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻟّﺬي ﻻ اﻟﻪ اﻻ ﻫﻮ ان ﻫﺬا ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺰ و ﺟﻞ ﻗﻮﻟﯽ اﻟﺤﺎرث ﺑﻦ ﻧﻌﻤﺎن و ﻫﻮ ﯾﺮﯾﺪ راﺣﻠﺘﻪ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل اﻟّﻠﻬّﻢ ان ﮐﺎن ﻣﺎ ﯾﻘﻮل ﻣﺤّﻤﺪ ﺣﻘﺎ ﻓﺎﻣﻄﺮ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺣﺠﺎرة ﻣﻦ اﻟّﺴـ ﻤﺎء او اﺋﺘﻨﺎ‬‫ﺑﻌﺬاب اﻟﯿﻢ ﻓﻤﺎ وﺻﻞ اﻟﯽ راﺣﻠﺘﻪ ﺣﺘﯽ رﻣﺎه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺤﺠﺮ ﻓﺴﻘﻂ ﻋﻠﯽ ﻫﺎﻣﺘﻪ ﻓﺨﺮج ﻣﻦ دﺑﺮه ﻓﻘﺘﻠﻪ و اﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َﺳَﺄَل ﺳﺎﺋٌِﻞ ﺑ َِﻌﺬاٍب‬‫واﻗٍِﻊ ﻟ ِﻠْﮑﺎﻓِﺮﯾَﻦ ﻟَﯿَْﺲ ﻟَُﻪ داﻓٌِﻊ‬‫ا ﻧﺘ ﻬ ﯽ‬‫ﻓﻬـﺬا ﺣـﺒﺮﻫﻢ اﻟﺠﻠﯿـﻞ ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿـﺪروس* اﻟﻌـﺎض ﻟـﺪﯾﻬﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻨـﺎب اﻟﻀـﺮوس* ﻗـﺪ روي ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤـﺎﻟﻮف‬‫اﻟﻤﺎﻧﻮس* و اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻤﻄﯿﺐ ﻟﻠﻘﻠﻮب و اﻟﻨﻔﻮس* ﻓﻼ ﯾﺤﺞ ﻋﻦ اﻻﻧﻘﯿﺎد ﻟﻪ اﻻ اﻟﻤﻌﺎﻧﺪ اﻟﺤﺮون اﻟﺸـﻤﻮس* و ﻻ ﯾﺤﯿﺪ ﻋﻦ اﻻﯾﻘﺎن‬‫ﺑﻪ اﻟّـﺎ اﻟﺤﺎﺋـﺪ اﻟﻌﻨﻮد اﻟﻌﻤﻮس* و ﻻـ ﯾﺮﺗـﺎب ﻓﯽ ﺷـﺎﻧﻪ اﻻـ اﻻﺧﻠﻒ اﻟﻤﺎﻓﻮن اﻟﻤﺎﻟﻮس* و ﻻ ﯾﺴﺘﺮﯾﺐ ﻓﯽ اﻣﺮه اﻻ اﻻﻋﻔﮏ اﻟﻤﻔﺘﻮن ﺑﺎﻟﺮاي‬‫اﻟﻤﻨﮑﻮس‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺼﺖ و ﺷﺸﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺟﻤـﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻄـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺸـﯿﺮازي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺠﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻤﺤـﺪث در ﮐﺘﺎب ارﺑﻌﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤـﺪﯾﺚ‬‫اﻟّﺴﺎدس ﻋﺸﺮ‬‫ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻓﯽ رواﯾـﮥ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺼﺖ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺟﻤـﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤـﺪث در ﺻـﺪر ﮐﺘـﺎب ارﺑﻌﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻌـﺪ ﻓﯿﻘﻮل اﻟﻌﺒـﺪ اﻟﻔﻘﯿﺮ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻐﻨﯽ ﻋﻄﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺸـﺘﻬﺮ‬‫ﺑﺠﻤـﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻤﺤـﺪث اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اﺣﺴﻦ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻮاﻟﻪ و ﺣﻘﻖ ﺑﺠﻮده اﻟﻌﻤﯿﻢ آﻣـﺎﻟﻪ ﻫـﺬه ارﺑﻌﻮن ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﻓﯽ ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻣـﺎم‬‫اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ و ﯾﻌﺴﻮب اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و راس اﻻوﻟﯿﺎء و اﻟﺼﺪﯾﻘﯿﻦ و ﻣﺒﯿﻦ ﻣﻨﺎﻫﺞ اﻟﺤﻖ و اﻟﯿﻘﯿﻦ ﮐﺎﺳﺮ اﻻﻧﺼﺎب و ﻫﺎزم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪387 :‬‬‫اﻻـﺣﺰاب اﻟﻤﺘﺼـﺪق ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺮاب ﻓـﺎرس ﻣﯿـﺪان اﻟﻄﻌـﺎن و اﻟﻀـﺮاب اﻟﻤﺨﺼﻮص ﺑﮑﺮاﻣـﮥ اﻻﺧﻮة و اﻻﻧﺘﺠﺎب اﻟﻤﻨﺼﻮص ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻧﻪ ﻟـﺪار‬‫اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎب و ﺑﻔﻀـﻠﻪ و اﺻـﻄﻔﺎﺋﻪ ﻧﺰل اﻟﻮﺣﯽ و ﻧﻄﻖ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻤﮑﻨﯽ ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺮﯾﺤﺎﻧﺘﯿﻦ و أﺑﯽ ﺗﺮاب ﻫﻮ اﻟﻨﺒﺄ اﻟﻌﻈﯿﻢ و ﻓﻠﮏ‬‫ﻧﻮحو ﺑﺎب اﻟﱠﻠﻪ و اﻧﻘﻄﻊ اﻟﺨﻄﺎب* اﻟﻤﺸﺮف ﺑﻤﺰﯾﮥ‬‫ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠّﯽ ﻣﻮﻻه‬‫اﻟﻤﺪﻋﻮ ﺑﺪﻋﻮة‬‫اﻟﱠﻠﻬّﻢ وال ﻣﻦ واﻻه و ﻋﺎد ﻣﻦ ﻋﺎداه‬‫ﻓﮑﻢ ﮐﺸﻒ ﻋﻦ ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ ﺷﺪة و ﺑﻮﺳﯽ ﺣﺘﯽ ﺧﺼﻪ‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ اﻧﺖ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ و ﮐﻢ ﻓﺮج ﻋﻨﻪ ﻣﻦ ﻏﻤﮥ و ﮐﺮﺑﯽ ﺣﺘﯽ اﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻪ ﻗﻞ ﻻ اﺳﺌﻠﮑﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﺟﺮا اﻟّﺎ اﻟﻤﻮدة ﻓﯽ اﻟﻘﺮﺑﯽ‬‫ﺛﻢ زاده ﺷﺮﻓﺎ و رﻓﻌﮥ‬‫و وﻓﺮ ﺣﻈﻪ ﻣﻦ اﻗﺴﺎم اﻟﻌﻠﯽ ﺗﻮﻓﯿﺮاو اﻧﻤﺎ اﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻪ و ﻓﯽ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ِإﱠﻧﻤﺎ ﯾُِﺮﯾُﺪ اﻟﱠﻠُﻪ ﻟ ِﯿُْﺬِﻫَﺐ َﻋﻨُْﮑُﻢ اﻟﱢﺮْﺟَﺲ َأْﻫَﻞ اﻟ َْﺒﯿِْﺖ َو ﯾَُﻄﱢﻬَﺮُﮐْﻢ َﺗْﻄِﻬﯿﺮًا‬‫ﻣﻈﻬﺮ ﺟﺴﯿﻤﺎت اﻟﻤﮑﺎرم و ﻣﻈﻬﺮ ﻋﻤﯿﻤﺎت اﻟﻤﻨﻦ اﻟّﺬي ﺣﺒﻪ و ﺣّﺐ اوﻻده اﻟﻌﻈﺎم و اﺣﻔﺎده اﻟﮑﺮام ﻣﻦ اوﻓﯽ اﻟﻌﺪد و اوﻗﯽ اﻟﺠﻨﻦ ﺷﻌﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 312‬از ‪581‬‬‫اﺧﻮ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﺨﺘﺎر ﺻﻔﻮة ﻫﺎﺷﻢ اﺑﻮ اﻟّﺴﺎدة اﻟﻐّﺮ اﻟﻤﯿﺎﻣﯿﻦ ﻣﻮﺗﻤﻦ‬‫وﺻﯽ اﻣﺎم اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ص ﻋﻠﯽ ع اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ‬‫ﻫﻤﺎ ﻇﻬﺮا ﺷﺨﺼﯿﻦ و اﻟﻨﻮر واﺣﺪ ﺑﻨﺺ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻨﻔﺲ و اﻟﻨﻮر ﻓﺎﻋﻠﻤﻦ‬‫ﻫﻮ اﻟﻮزر اﻟﻤﺎﻣﻮل ﻓﯽ ﮐﻞ ﺧﻄﮥ و ان ﻻ ﺗﻨﺠﯿﻨﺎ وﻻﯾﺘﻪ ﻓﻤﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺻﻼة اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻻح ﮐﻮﮐﺐ و ﻣﺎ ﻫﺐ ﻣﻤﺮاض اﻟﻨﺴﯿﻢ ﻋﻠﯽ ﻓﻨﻦ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺼﺖ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺟﻤﺎل ﻟا ـﺪﯾﻦ ﻣﺤـﺪث در ﺗﺤﻔـﮥ اﻷﺣﺒﺎء ﻣﻦ ﻣﻨﺎﻗﺐ آل اﻟﻌﺒﺎ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺻﺪر ﮐﺘﺎب‬‫ﮔﻔﺘﻪ و اﯾﻀـﺎ درﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣـﺬﮐﻮر ﻣﯽﮔﺮدد اﻧﺸـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻓﻀﺎﯾﻞ و ﻣﻨﺎﻗﺐ و اﺣﻮال ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻣﺎم اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ ﻣﺒﯿﻦ ﻣﻨﺎﻫﺞ‬‫اﻟﺤﻖ و اﻟﯿﻘﯿﻦ راس اﻻوﻟﯿﺎء و اﻟﺼﺪﯾﻘﯿﻦ اﻟﻠﯿﺚ اﻟﻘﺎﻫﺮ و اﻟﻌﻘﺎب اﻟﮑﺎﺳـﺮ اﻟﺴﯿﻒ اﻟﺒﺘﻮر و اﻟﺸﺠﺎع اﻟﻤﻨﺼﻮر اﻟﺴﯿﺪ اﻟﻮﻗﻮر و اﻟﺒﺤﺮ اﻟﻤﺴﺠﻮر‬‫اﺳـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑﺮار أﺑﯽ اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻻﻃﻬـﺎر ﮐﺎﺳـﺮ اﻻﻧﺼﺎب ﻫﺎزم اﻻﺣﺰاب و اﻟﻤﺘﺼـﺪق ﺑﺨﺎﺗﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺮاب اﻟﻤﺨﺼﻮص ﻣﻦ اﻟﺤﻀـﺮة اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ‬‫ﺑﮑﺮاﻣـﮥ اﻻﺧﻮة و اﻻﻧﺘﺠﺎب و اﻟﻤﻨﺼﻮص ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻧﻪ ﻟـﺪار اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎب اﻟﻤﮑﻨﯽ ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺨﻠﯿﻔﺘﯿﻦ و أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴـﯿﻦ و‬‫أﺑﯽ ﺗﺮاب اﻟﻤﺸﺮف ﺑﻤﺰﯾﮥ‬‫ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠّﯽ ﻣﻮﻻه‬‫و اﻟﻤﻮﯾﺪ ﺑﺪﻋﻮة‬‫اﻟﱠﻠﻬّﻢ وال ﻣﻦ واﻻه و ﻋﺎد ﻣﻦ ﻋﺎداه‬‫اول ﻫﺬه اﻻﻣﮥ اﺳﻼﻣﺎ و اوﻓﺎﻫﻢ ﻋﻬﺪا و ذﻣﺎﻣﺎ و ﻟﻨﻌﻢ ﻣﺎ ﻗﯿﻞ ﺷﻌﺮ‬‫ﻋﻠﯽ ﻋﻼ ﻓﻮق اﻟﺴﻤﻮات ﻗﺪره و ﺣﺎز ذوو اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﻣﻨﻪ اﻟﻤﻌﺎﻧﯿﺎ‬‫ﻓﺎﺳﺲ ﺑﻨﯿﺎن اﻟﻮﻻﯾﮥ ﻣﺘﻘﻨﺎ و ﻣﻦ ﻓﻀﻠﻪ ﻧﺎل اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ اﻻﻣﺎﻧﯿﺎ‬‫ﺑﻌﺪ از اﻃﻮار ﻧﺒﻮت ﻫﺮ ﮐﻤﺎل و ﻫﺮ ﺷﺮف ﮐﺎدﻣﯽ راﻫﺴﺖ ﻣﻤﮑﻦ داﺷﺖ ﻣﺴﺘﻮﻓﯽ ﻋﻠﯽ‬‫ﮔﺮ ز ﻋﻔﺖ ﺑﺎزﭘﺮﺳـﯽ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﻣﻌﺼﻮم ﺑﻮد در ﻧﻈﺮ ﺑﺮ ﻋﻠﻢ داري ﺑﻮد ﻣﺴـﺘﺜﻨﯽ ﻋﻠﯽ ﻋﺒﻘـﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣـﮥ اﻻﺋﻤـﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪:‬‬‫‪388‬‬‫ور ﺑﻪ ﺗﯿﻎ اﻓﺘﺪ ﺳﺨﻦ ﻻ ﺳﯿﻒ اﻻ ذو اﻟﻔﻘﺎر در ﺣﺪﯾﺚ از ﺟﻮد ﮔﻮﯾﯽ ﻻ ﻓﺘﯽ اﻻ ﻋﻠﯽ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺷﺼﺖ و ﻧﻬﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﺪث در روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب در ذﮐﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ اّﻣﺎ ﺻـﻔﺎت ﺣﻤﯿﺪه و ﺳﻤﺎت ﭘﺴﻨﺪﯾﺪه‬‫آن ﺣﻀـﺮت از ﻗﯿـﺎس ﻓﻬﻢ اﻓﺰوﻧﺴﺖ و از ﺣﯿﺰ ادراك وﻫﻢ ﺑﯿﺮون و ﺷـﻤﻪ از ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣـﺎل و ﺣﺎل ﺣﻘﯿﻘﺖ وي ﺑﺮ ﺿـﻤﺎﺋﺮ ﺻﺎﻓﯿﻪ ﻋﻘﻼ و‬‫ﺧـﻮاﻃﺮ زاﮐﯿﻪ ﻋﺮﻓـﺎ و ﻓﻀـﻼ ﻻﺋـﺢ و ﭘﯿـﺪا و واﺿـﺢ و ﻫﻮﯾـﺪاﺳﺖ در ﺷـﺮح ﺣﺴﻦ او ﭼﻪ ﺗﺼـﺮف ﮐﻨـﺪ ﮐﺴـﯽﻣﺮات آﻓﺘـﺎب ﭼﻪ ﻣﺤﺘـﺎج‬‫ﺻﯿﻘﻠﺴﺖ ﻓﻀﺎﺋﻞ ذات ﺳﺎﻃﻌـﮥ اﻟﻠﻮاﻣﻊ و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺻـﻔﺎت ﻻﻣﻌـﮥ اﻟﺴﻮاﻃﻊ آن ﺣﻀـﺮت در ﻫﻤﻪ اذﻫﺎن و اﻓﮑﺎر ﮐﻀﻮء اﻟﻨﻬﺎر و ﻧﻮر اﻻﺑﺼﺎر‬‫ﻗﺮار ﯾﺎﻓﺘﻪ ﭘﺲ اﯾﺮاد و اﺛﺒﺎت آن از ﻣﻘﻮﻟﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و اﻟﺸﻤﺲ ﺗﮑﺒﺮ ﻋﻦ ﺣﻠﯽ و ﻋﻦ ﺣﻠﻞ‬‫ﻗﺪم ﻧﻬﺎد ﻗﻠﻢ ﺗﺎ ﺑﻘﺪر ﺷﺮح ﮐﻨﺪ ز وﺻﻒ ﺻﻮرت ﻣﺪﺣﺶ ﻧﮕﺎﺷﺖ‬‫ﻣﻌﻨﯽ را ﺧﺮد ﮔﺮﻓﺖ ﻋﻨﺎﻧﺶ ﮐﺰﯾﻦ ﺳﺨﻦ ﺑﮕﺬر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 313‬از ‪581‬‬‫ﺑﻤﺎﻫﺘـﺎب ﭼﻪ ﺣـﺎﺟﺖ ﺷﺐ ﺗﺠﻠﯽ را اﻣﺎ ﺑﺤﮑﻢ ﻣﺎ ﻻ ﯾـﺪرك ﮐﻠّﻪ ﻻ ﯾﺘﺮك ﮐﻠّﻪ دو ﮐﻠﻤﻪ از ﻫﺮ ﺟﺎ آورده ﻣﯽﺷﻮد از ﺟﻤﻠﻪ ﺷـﺮف ﻧﺴـﺐ‬‫ﻋﺎﻟﯿﺶ از ﺧﺒﺮ ﻣﻌﺘﺒﺮ‬‫ﻋﻠﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ‬‫ﻣﻌﻠﻮﻣﺴﺖ و ﺣﺴﺐ واﻓﯿﺶ از ﮐﻼم ﻣﯿﻤﻨﺖ اﻧﺠﺎم‬‫اﻧﺖ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ‬‫ﻣﺘﺤﻘﻖ و ﻣﻔﻬﻮم اﻣﺎ ﻋﻠﻢ او در ﻫﻤﻪ ﻋﻠﻤﻬﺎي ﻋﺎﻟﻢ روﺷﻦ ﺷﺪه و ﮐﯿﻔﯿﺖ داﻧﺶ وي از ﻧﮑﺘﻪ ﮐﺎﻣﻞ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﯾﻘﯿﻦ ﮔﺸﺘﻪ درﯾﻦ ﺑﺎب ﺣﮑﯿﻢ ﺳﻨﺎﺋﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫ﺧﻮاﻧﺪه در دﯾﻦ و ﻣﻠﮏ ﻣﺨﺘﺎرش ﻫﻢ در ﻋﻠﻢ و ﻫﻢ ﻋﻠﻤﺪارش‬‫در ﺷـﺮح ﺗﻌﺮﯾﻒ آورده ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ را ﺳـﺨﻨﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺴـﯽ ﭘﯿﺶ از وي ﻧﮕﻔﺘﻪ و ﺑﻌـﺪ از وي ﮐﺴـﯽ ﻧﯿﺰ ﻣﺜﻞ آن ﻧﯿﺎورده ﺗﺎ‬‫ﺑﺪاﻧﺠﺎ ﮐﻪ روزي در ﮐﻮﻓﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺒﺮ ﺑﺮآﻣﺪه ﺑﻮد و ﮔﻔﺖ‬‫ﺳﻠﻮﻧﯽ ﻋﻤﺎ دون اﻟﻌﺮش ﻓﺎن ﻣﺎ ﺑﯿﻦ اﻟﺠﻮاﻧﺢ ﻋﻠﻤﺎ ﺟّﻤﺎ ﻫﺬا ﻟﻌﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ ﻓﻤﯽ ﻫﺬا ﻣﺎ زﻗﻨﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ زﻓﺎ زﻓﺎ ﻓﻮ اﻟّﺬي ﻧﻔﺴﯽ ﺑﯿﺪه ﻟﻮ اذن ﻟﻠﺘﻮرﯾﮥ و اﻻﻧﺠﯿﻞ ان ﯾﺘﮑﻠﻤﺎ ﻟﻮﺿﻌﺖ وﺳﺎدة ﻓﺎﺧﺒﺮت ﺑﻤﺎ ﻓﯿﻬﻤﺎ ﻓﺼﺪﻗﺎﻧﯽ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﭘﺮﺳـﯿﺪ از ﻣﻦ ﻣﺎوراي ﻋﺮش ﻫﺮ ﭼﻪ ﻣﯽﭘﺮﺳـﯿﺪ ﭘﺲ ﺑـﺪرﺳﺘﯽ ﮐﻪ در ﻣﯿﺎن دو ﭘﻬﻠﻮي ﻣﻦ ﻋﻠﻤﻬﺎي ﺑﺴـﯿﺎرﺳﺖ و اﯾﻦ اﺛﺮ ﻟﻌﺎب رﺳﻮل‬‫ص ﺧﺪاﺳﺖ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮐﻪ ذّﻗﻪ ﮐﺮده اﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﭼﺸﺎﻧﯿﺪه اﺳﺖ ﻣﺮا ﺣﻀﺮت رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺨﺪاي‬‫ﮐﻪ ﺟﺎن ﻣﻦ در ﻗﺒﻀﻪ ﻗـﺪرت اوﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﻓﺮﻣﺎن ﺑﺮﺳﺪ ﻣﺮ ﺗﻮرﯾﺖ و اﻧﺠﯿﻞ را ﮐﻪ ﺳـﺨﻦ ﮔﻮﯾﻨﺪ ﻫﺮ آﯾﻨﻪ ﻣﻦ وﺳﺎده وﺿﻊ ﮐﻨﻢ و ﺑﺮ ان‬‫ﻧﺸﺴـﺘﻪ ﺧﺒﺮ دﻫﻢ ﺑﺪاﻧﭽﻪ ﻣﺮا در ان ﻫﺮ دو ﮐﺘﺎب ﺗﺼﺪﯾﻖ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﺷﮏ ﻧﯿﺴﺖ در آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﻋﻠﻮم در ﻣﮑﺘﺐ ادب از ادﯾﺐ ﻟﺒﯿﺐ ﻋﻠﻤﮏ‬‫ﻣـﺎ ﻟﻢ ﺗﮑﻦ ﺗﻌﻠﻢ در آﻣﻮﺧﺘﻪ ﺑﻮد ﭼﻨـﺎﻧﮑﻪ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫﺰار ﺑﺎب از ﻋﻠﻢ در ﻣﻦ آﻣﻮﺧﺖ ﮐﻪ از ﻫﺮ ﺑﺎﺑﯽ‬‫ﻫﺰار ﺑﺎب دﯾﮕﺮ ﺑﺮ ﻣﻦ ﻣﻨﮑﺸﻒ ﺷﺪ درﯾﻦ ﺑﺎب ﺷﯿﺦ ﻋﻄﺎر ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫ﻧﺒﯽ در ﮔﻮش او ﯾﮏ ﻋﻠﻢ در داد و زان اﻧﺪر دﻟﺶ ﺻﺪ ﻋﻠﻢ ﺑﮕﺸﺎد‬‫ﭼﻮ ﺷﻬﺮ ﻋﻠﻢ دﯾﻦ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ آﻣﺪ در آن ﺷﻬﺮ ﺑﯿﺸﮏ ﺣﯿﺪر ع آﻣﺪ‬‫از ان آب ﺣﯿﺎت دل ﮐﻪ ﺟﺎن ﺧﻮرد ز دﺳﺖ ﺳﺎﻗﯽ ﮐﻮﺛﺮ ﺗﻮان ﺧﻮرد ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪389 :‬‬‫و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﮐﺘـﺎب روﺿـﮥ اﻻﺣﺒﺎب از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه ﻣﺴـﺘﻨﺪه و ﻣﻌﺎرﯾﻒ اﺳـﻔﺎر ﻣﻘﺒﻮﺋﻪ ﻣﻌﺘﻤـﺪه اﺳﺖ و اﮐﺎﺑﺮ و اﻓﺎﺧﻢ و‬‫اﻋﻼم و اﻋﺎﻇﻢ ﺳـﻨﯿﻪ ﺟﺎﺑﺠﺎ در ﻣﺼـﻨﻔﺎت و ﻣﺆﻟﻔﺎت ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻤﻨﻘﻮﻻت و ﻣﺮوﯾﺎت آن ﺗﻤﺴﮏ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ ﻏﯿﺎث اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻫﻤﺎم اﻟـﺪﯾﻦ‬‫اﻟﻤـﺪﻋﻮ ﺑﺨﻮاﻧـﺪ اﻣﯿﺮ در ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺴـﯿﺮ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺟﻤـﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤـﺪث ﮔﻔﺘﻪ از ﻣﺆﻟﻔﺎت ﻓﺼﺎﺣﺖ ﺻـﻔﺎت ﺣﻀـﺮت ﻧﻘﺎﺑﺖ ﻣﻨﻘﺒﺖ روﺿـﮥ‬‫اﻻﺣﺒﺎب ﻓﯽ ﺳـﯿﺮة اﻟﻨﺒﯽ و اﻵل و اﻻﺻـﺤﺎب در اﻗﻄﺎر آﻓﺎق اﺷﺘﻬﺎر ﺗﻤﺎم دارد و ﺑﯽ ﺷﺒﻬﻪ ﻋﻘﻞ ادراك ﻧﻈﯿﺮ آن ﮐﺘﺎب اﻓﺎدت ﺑﺎب را در‬‫آﺋﯿﻨﻪ ﺧﯿﺎل ﻣﺤﺎل ﻣﯽﺷﻤﺎرد اﻧﺘﻬﯽ و ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺴﻄﻨﻄﯿﻨﯽ اﻟﺸﻬﯿﺮ ﺑﺤﺎﺟﯽ ﺧﻠﯿﻔﻪ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﻓﯽ‬‫ﺳﯿﺮة اﻟﻨﺒّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم و اﻵل و اﻻﺻـﺤﺎب ﻓﺎرﺳـﯽ ﻟﺠﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺸـﯿﺮازي اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ‬‫‪ 1000‬اﻟﻒ ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪﯾﻦ ﺑﺎﻟﺘﻤﺎس اﻟﻮزﯾﺮ ﻣﯿﺮ ﻋﻠﯿﺸـﯿﺮ ﺑﻌـﺪ اﻻﺳـﺘﺸﺎرة ﻣﻊ اﺳـﺘﺎذه و اﺑﻦ ﻋﻤﻪ اﻟﺴـﯿﺪ اﺻـﯿﻞ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﺛﻠﺜﮥ‬‫ﻣﻘﺎﺻﺪ و ﻓﯽ اوﻟﻪ ﺛﻼﺛﮥ اﺑﻮاب اﻻول ﻓﯽ ﻧﺴـﺒﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﯽ وﻻدﺗﻪ و اﻟﻮﻗﺎﺋﻊ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟﯽ وﻓﺎﺗﻪ اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻓﯽ‬‫ﻓﻦ اﻟﺴـﯿﺮ و ﻓﯿﻪ ﺛﻤـﺎن ﻓﺼﻮل اﻻول ﻓﯽ ﻋـﺪد ازواﺟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﯽ اوﻻده ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ و‬‫ﻣﻌﺠﺰاﺗﻪ اﻟﺮاﺑﻊ ﻓﯽ اوﺻﺎﻓﻪ اﻟﺨﺎﻣﺲ ﻓﯽ ﻋﺒﺎداﺗﻪ اﻟّﺴﺎدس ﻓﯽ آداﺑﻪ و ﻋﺎداﺗﻪ اﻟّﺴﺎﺑﻊ ﻓﯽ ﺧﺼﻮﺻـﯿﺎﺗﻪ اﻟﺜﺎﻣﻦ ﻓﯽ ﺧـﺪاﻣﻪ و ﻣﻮاﻟﯿﻪ و ﻟا ﻤﻘﺼـﺪ‬‫اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﯽ اﺣﻮال اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم و ﻓﯿﻪ ﻓﺼـﻼن اﻻول ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ رﺟﺎل اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﻧﺴﺎﺋﻬﻢ و اﻟﻤﻘﺼﺪ اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 314‬از ‪581‬‬‫اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ اﺋﻤﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻓﯿﻪ ﺛﻼﺛﮥ ﻓﺼﻮل اﻻول ﻓﯽ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﺗﺎﺑﻌﯽ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻓﯽ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﺑﻌﺪ ﺗﺎﺑﻌﯽ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و‬‫ﻣﻼ ﯾﻌﻘﻮب ﻻﻫﻮري در ﺧﯿﺮ ﺟﺎري ﺷﺮح ﺻﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري ﮔﻔﺘﻪ و ذﮐﺮ ﻓﯽ روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﻣﺎ ﻣﻌﻨﺎه‬‫ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺻﺤﺒﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﻟﻠﻌﺒﺎس ﺑﻌﺪ وﻗﻌﮥ اﻟﺒﺪر ﻋﻠﯿﮏ ان ﺗﺆدي ﻓﺪﯾﮥ ﻋﻦ ﻧﻔﺴﮏ و ﻋﻦ اﺑﻨﯽ اﺧﯿﮏ ﻋﻘﯿﻞ‬‫ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫و ﻧﻮﻓـﻞ ﺑﻦ اﻟﺤـﺎرث و ﻋﻦ ﺣﻠﯿﻔـﮏ ﻋﺘﺒـﮥ ﺑﻦ ﺟﺤـﺪم و ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ دﯾﺎرﺑﮑﺮي در ﺗﺎرﯾـﺦ ﺧﻤﯿﺲ ﮔﻔﺘﻪ اّﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﯿﻘﻮل‬‫اﻟﻤﺴـﺘﻮﻫﺐ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ذي اﻟﻤﻨﻦ اﻟﻌﺒـﺪ اﻟﻀـﻌﯿﻒ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺪﯾﺎرﺑﮑﺮي ﻏﻔﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ و ﻟﻮاﻟﺪﯾﻪ و ﻧﻮﻟﻬﻢ ﮐﺮاﻣﮥ ﻟﺪﯾﻪ ﻫﺬه‬‫ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﻓﯽ ﺳﯿﺮ ﺳﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ و ﺷﻤﺎﺋﻞ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و اﺻﺤﺎﺑﻪ اﺟﻤﻌﯿﻦ اﻧﺘﺨﺒﺘﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﻌﺘﺒﺮة ﺗﺤﻔﮥ اﻻﺧﻮان‬‫اﻟﮑﺮام اﻟـﺒﺮرة و ﻫﯽ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟﮑﺸـﺎف و ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﻟﻠﺸـﺮﯾﻒ اﻟﺠﺮﺟـﺎﻧﯽ و اﻟﮑﺸﻒ و اﻟﻮﺳـﯿﻂ و ﻣﻌـﺎﻟﻢ اﻟﺘﻨﺰﯾـﻞ و اﻧﻮار اﻟﺘﻨﺰﯾـﻞ و‬‫ﻣﺪارك اﻟﺘﻨﺰﯾﻞ و ﺗﻔﺴﯿﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪390 :‬‬‫اﻟﻘﺸـﯿﺮي و ﺑﺤﺮ اﻟﻌﻠﻮم و ﻟﺒﺎب اﻟﺘﺎوﯾﻞ و ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻟﺤﺪادي و ﻋﻤﺪة اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ و زاد اﻟﻤﺴﯿﺮ ﻻﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻟﯿﻨﺎﺑﯿﻊ و ﺗﺒﺼﺮة اﻟﺮﺣﻤﻦ و‬‫ﺗﻔﺴﯿﺮ أﺑﯽ اﻟﻠﯿﺚ اﻟﺴﻤﺮﻗﻨﺪي و ﺻﺤﯿﺤﺎ اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ و ﺳﻨﻦ اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﺷﻤﺎﺋﻠﻪ و ﺳﻨﻦ أﺑﯽ داود و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ و اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ و‬‫ﺷﺮح اﻟﺴـﻨﮥ و اﻟﻤﺸـﮑﺎة و ﺷـﺮﺣﻬﺎ ﻟﻠﻄﯿﺒﯽ و ﻣﺸﺎرق اﻻﻧﻮار ﻟﻠﺼـﻐﺎﻧﯽ و اﻟﻤﻮﻃﺎ و ﺷﺮﺣﻬﺎ ﺻﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨﺎري ﻻﺑﻦ ﺣﺠﺮ و اﻟﮑﺮﻣﺎﻧﯽ و ﻣﺴﻨﺪ‬‫اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ و ﻣﺴـﺘﺪرك اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل ﻻﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ و اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ ﻟﻪ و اﺳﺪ اﻟﻐﺎﺑﮥ و اﻟﮑﺎﻣﻞ ﻟﻪ و اﻟﺸـﻔﺎء و ﺷـﻌﺐ اﻻﯾﻤﺎن ﻟﻠﺒﯿﻬﻘﯽ و‬‫دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒﻮة ﻟﻪ و اﺣﯿﺎء اﻟﻌﻠﻮم و اﻟﺘﻠﻘﯿﺢ ﻻﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﺻـﻔﻮة اﻟﺼـﻔﻮة ﻟﻪ و ﺷﺮف اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ ﻟﻪ و اﻟﺤﺪاﺋﻖ ﻟﻪ و اﻟﻮﻓﺎء ﻟﻪ و ﺧﻼﺻﮥ اﻟﻮﻓﺎ‬‫ﻟﻠﺴـﻤﻬﻮدي و اﯾﻀﺎح اﻟﻨﻮوي و اﻟﻤﻨﻬﺎج ﻟﻪ و اﻻذﮐﺎر ﻟﻪ و رﯾﺎض اﻟّﺼﺎﻟﺤﯿﻦ ﻟﻪ و اﻟﻨﺠﻢ اﻟﻮﻫﺎج و ﻣﻌﺠﻢ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻟﻠﻤﺤﺐ‬‫اﻟﻄﺒﺮي و اﻟﺴـﻤﻂ اﻟﺜﻤﯿﻦ ﻟﻪ و ﺧﻼﺻـﮥ اﻟﺴـﯿﺮ ﻟﻪ و اﻟّﺮﯾﺎض اﻟﻨﻀـﺮة ﻟﻪ و اﻟﻤﻨﺘﻘﯽ و ﺷﻮاﻫﺪ اﻟﻨﺒﻮة و اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﻟﻠﺪﻧﯿﮥ ﻻﺣﻤﺪ اﻟﻘﺴـﻄﻼﻧﯽ و‬‫روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب و اﺳـﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل و ﻣﺰﯾﻞ اﻟﺨﻔﺎ و ﺳـﯿﺮة اﺑﻦ ﻫﺸﺎم و اﮐﺘﻔﺎء اﻟﮑﻼﻋﯽ و اﻻﺳﺘﯿﻌﺎب ﻻﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ و ﺳـﯿﺮة اﻟﯿﻌﻤﺮي و ﺳـﯿﺮة‬‫اﻟﺪﻣﯿﺎﻃﯽ و ﺳـﯿﺮة ﻣﻐﻠﻄﺎﺋﯽ و ﻣﻨﺎﺳﮏ اﻟﮑﺮﻣﺎﻧﯽ و اﻟﺘﺬﻧﯿﺐ ﻟﻠﺮاﻓﻌﯽ و ﻫﺪي اﺑﻦ اﻟﻘﯿﻢ و اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ ﻻﺑﯽ اﻟﻠﯿﺚ اﻟﺴـﻤﺮﻗﻨﺪي و ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب و‬‫اﻟﻔﺘﻮﺣﺎت اﻟﻤﮑﯿﮥ و رﺑﯿﻊ اﻻﺑﺮار و ﺣﯿﺎة اﻟﺤﯿﻮان و ﺗﻠﺨﯿﺺ اﻟﻤﻐﺎزي و زﯾﻦ اﻟﻘﺼﺺ و اﻣﺜﺎل اﻟﻌﺴﮑﺮي و ﮐﺘﺎب اﻻﻋﻼم ﻟﻠﺰرﻧﺪي و ﺗﺎرﯾﺦ‬‫ﻣﮑـﮥ اﻻزرﻗﯽ و ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ و ﺷـﻔﺎء اﻟﻐﺮام ﻟﻠﻔﺎﺳـﯽ و دول اﻻﺳـﻼم ﻟﻠﺬﻫﺒﯽ و ﺷـﺮح اﻟﻤﻮاﻗﻒ ﻟﻠﺸـﺮﯾﻒ اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯽ و ﺷـﺮح اﻟﻤﻘﺎﺻـﺪ‬‫ﻟﻠﺘﻔﺘﺎزاﻧﯽ و ﺷﺮح اﻟﻌﻘﺎﺋﺪ اﻟﻌﻀﺪﯾﮥ ﻟﻠﺪواﻧﯽ و ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻗُْﻞ ﯾﺎ َأﱡﯾَﻬﺎ اﻟ ْﮑﺎﻓُِﺮوَن‬‫ﻟﻪ و اﻧﻤﻮذج اﻟﻌﻠﻮم ﻟﻪ و ﻋﻘﺎﺋﺪ اﻟﻔﯿﺮوزآﺑﺎدي و ﻓﺼﻮص اﻟﺤﮑﻢ و اﻟﻌﺮوة اﻟﻮﺛﻘﯽ و ﺷﺮﻋﮥ اﻻﺳﻼم و اﻟﻤﻠﻞ و اﻟﻨﺤﻞ ﻟﻤﺤﻤﺪ اﻟﺸﻬﺮﺳﺘﺎﻧﯽ و‬‫اﻟﻬﺪاﯾﮥ و اﻟﻤﻀـﻤﺮات و ﮐﻨﺰ اﻟﻌﺒﺎد و اﻟﻤﻬﻤﺎت و ﺗﺸﻮﯾﻖ اﻟﺴﺎﺟﺪ و اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ اﻟﺠﺎﻣﻊ و ﺻـﺤﺎح اﻟﺠﻮﻫﺮي و اﻟﻘﺎﻣﻮس و ﺳﺎﻣﯽ اﻻﺳﺎﻣﯽ و‬‫ﻣﻮرد اﻟﻠﻄﺎﻓـﮥ و اﻻﺻﻞ اﻻﺻـﯿﻞ ﻟﻠﺴـﺨﺎوي و اﻟﻔﻮاﺋـﺪ و اﻻﻧﺲ اﻟﺠﻠﯿﻞ و ﺑﻬﺠﮥ اﻻﻧﻮار و اﻟﻌﻮارف و ﻣﻌﺠﻢ ﻣﺎ اﺳـﺘﻌﺠﻢ ﻟﻠﺒﮑﺮي و اﻧﻤﻮذج‬‫اﻟﻠﺒﯿﺐ ﻟﻠﺴـﯿﻮﻃﯽ و اﻟﮑﺸﻒ ﻟﻪ و اﻟﺪرﺟـﮥ اﻟﻤﻨﯿﻔـﮥ ﻟﻪ و اﻟﻌﺮاﺋﺲ ﻟﻠﺜﻌﻠﺒﯽ و ﺳـﺢ اﻟﺴـﺤﺎﺑﮥ و اﺻﻮل اﻟﺼـﻐﺎر و اﻟﺒﺤﺮ اﻟﻌﻤﯿﻖ و ﺳـﺮ اﻻدب و‬‫اﻻﻧﺴﺎن اﻟﮑﺎﻣﻞ و ﺳـﻤﯿﺘﻬﺎ ﺑﺎﻟﺨﻤﯿﺲ ﻓﯽ اﺣﻮال اﻧﻔﺲ ﻧﻔﯿﺲ و ﻧﯿﺰ در ﺗﺎرﯾـﺦ ﺧﻤﯿﺲ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ روﺿـﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﮐﺎن ﻟﻌﺒـﺪ ﻣﻨﺎف ارﺑﻌﮥ‬‫ﺑﻨﯿﻦ ﻫﺎﺷﻢ و ﻋﺒﺪ ﺷـﻤﺲ و اﻟﻤﻄﻠﺐ و ﻧﻮﻓﻞ و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﺷـﻔﺎء اﻟﻐﺮام ﻗﯿﻞ ان ﻫﺎﺷـﻤﺎ و ﻋﺒﺪ ﺷـﻤﺲ ﺗﻮأﻣﺎن و ان اﺣﺪﻫﻤﺎ وﻟﺪ‬‫ﻗﯿﻞ اﻵﺧﺮ ﻗﯿﻞ ان اﻻول ﻫﺎﺷﻢ و ان اﺻﺒﻊ اﺣﺪﻫﻤﺎ ﻣﻠﺘﺼﻘﮥ ﺑﺠﻬﮥ ﺻﺎﺣﺒﻪ ﻓﺘﺤﯿﺖ ﻓﺴﺎل اﻟّﺪم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪391 :‬‬‫ﻓﻘﯿﻞ ﯾﮑﻮن ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ دم و ﻓﯽ روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﮐﺎن ﺟﺒﺎﻫﻬﻤﺎ ﻣﺘﻼﺻـﻘﺘﯿﻦ ﻓﮑﻠﻤﺎ ﻋﺎﻟﺠﻮا ﻓﯽ ﻓﮑﻬﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﻘﺪروا ﺣّﺘﯽ ﻓﺼـﻠﻮﻫﻤﺎ ﺑﺎﻟﺴـﯿﻒ ﻓﺒﻠﻎ‬‫اﻟﺨﺒﺮ ﺑﻌﺾ ﻋﻘﻼء اﻟﻌﺮب ﻓﻘﺎل ﮐﺎن ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾﻔﺼـﻠﻮﻫﻤﺎ ﺑﺸـﯽء آﺧﺮ ﻓﺎذا ﻟﻢ ﯾﻔﻌﻠﻮا ﻓﻼ ﺗﺰال ﺗﮑﻮن اﻟﻌﺪاوة و اﻟﺴﯿﻒ ﻓﯽ اوﻻدﻫﻤﺎ ﻓﮑﺎن‬‫ﮐﻤﺎ ﻗﺎل و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ در ﻣﺪارج اﻟﻨﺒﻮة ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﺎ در ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺳـﻨﻮات و ﺑﯿﺎن وﻗﺎﺋﻊ ﺑﺮاه ﻣﻮاﻓﻘﺖ روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﮐﻪ ﮐﺘﺎب ﻣﺸـﻬﻮر و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 315‬از ‪581‬‬‫ﻣﺘـﺪاوﻟﺴﺖ رﻓﺘﯿﻢ اﻧﺘﻬﯽ و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ در ﻣـﺪارج در ﻣﻘﺎﻣـﺎت ﻣﺘﮑـﺎﺛﺮه رواﯾﺎت روﺿـﮥ اﻻﺣﺒﺎب آورده و از ان ﻧﻘﻠﻬﺎ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﻻ‬‫ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ راﺟﻊ و از ﻋﺒﺎرت ﻣﺮاﻓﺾ ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ در‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﻧﻬﻢ‬‫ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﻧﺰد ﺣﺴﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﻬﺎرﻧﭙﻮري از ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه اﺳﺖ و از ﻣﺎﺧﺬ ﮐﺘﺎب او ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‬‫و ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﻣﺮاﻓﺾ ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺆﻟﻔﺶ در آن ﮐﺘﺎب ﺟﺎﺑﺠﺎ از روﺿـﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﻧﻘﻠﻬﺎ آورده و ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر و اﻋﺘﻤﺎد آن ﻧﻤﻮده‬‫ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ذﮐﺮ ﻣﻮاﻓﻘﺎت ﻋﻤﺮ ﮐﻪ وﻋـﺪه ﻧﻘﻞ آن از ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪ در ﺑﯿﻀﺎوي و ﮐﺸﺎف و ﻣـﺪارك و ﺣﺴـﯿﻨﯽ و زاﻫـﺪي و‬‫ﻣﻌـﺎﻟﻢ و ﺷـﺮح ﻣﻼـ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري و ﻣـﺪارج و روﺿـﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﻣـﺬﮐﻮر ﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن اﺳـﯿﺮان ﻏﺰوه ﺑـﺪر را ﮐﻪ ﻫﻔﺘﺎد ﮐﺲ ﺑﻮدﻧـﺪ ﻧﺰد آن‬‫ﺣﻀـﺮت ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ آوردﻧﺪ آن ﺟﻨﺎب از اﺻﺤﺎب ﭘﺮﺳﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ اﯾﺸﺎن ﭼﻪ ﮐﺎر ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد اﻟﺦ و ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫در ازاﻟﮥ اﻟﺨﻔﺎ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ دﻋﻮت ﻧﻤﻮدن ﺧﻠﯿﻔﻪ اول اﻋﺮاب را ﺑﺴﻮي ﻗﺘﺎل ﮐﻔﺎر ﺷﺎم ﮔﻔﺘﻪ و اﯾﻦ ﻓﻌﻞ ﺣﻀـﺮت ﺻﺪﯾﻖ دﺳﺘﻮر اﻟﻌﻤﻞ ﻓﺎروق‬‫اﻋﻈﻢ ﺷـﺪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﺑﻬﻤﯿﻦ اﺳـﻠﻮب در واﻗﻌﻪ ﻗﺎدﺳـﯿﻪ دﻋﻮت اﻋﺮاب ﻓﺮﻣﻮد ﻓﯽ ﮐﺘﺎب روﺿـﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﻋﻨـﺪ ذﮐﺮ ﻏﺰوة ﻟا ﻘﺎدﺳـﯿﮥ‬‫ﭼﻮن ﺧﺒﺮ رﺳـﯿﺪ ﮐﻪ ﻋﺠﻢ ﯾﺰدﮔﺮد راﯾﺖ ﭘﺎدﺷـﺎﻫﯽ ﺑﺮداﺷـﺘﻨﺪ و اﻣﻮر ﺧﻮد ﻣﻬﯿـﺎ ﺳﺎﺧﺘﻨـﺪ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻬﺮ ﯾﮏ از ﻋﻤﺎل ﺧﻮد ﻧﺎﻣﻪ‬‫ﻧﻮﺷﺖ ﺑﺪﯾﻨﻤﻀـﻤﻮن ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ در ان ﻧﺎﺣﯿﻪ ﻫﺮ ﮐﺮا داﻧﺪ ﮐﻪ اﺳﭗ و ﺳﻼح دارد و از اﻫﻞ ﻧﺠﺪت و ﺷﺠﺎﻋﺖ و ﻣﻘﺎﺗﻠﻪ ﺑﻮد ﺳﺎﺧﺘﮕﯽ ﻧﻤﻮده‬‫ﺑﺘﻌﺠﯿـﻞ ﺗﻤـﺎم ﺑﺠـﺎﻧﺐ ﻣـﺪﯾﻨﻪ روان ﺳـﺎزد اﻧﺘﻬﯽ و ﻧﯿﺰ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ازاﻟـﮥ اﻟﺨﻔـﺎ ﮔﻔﺘﻪ اﻣـﺎ ﺗﺸـﺒﻪ ﻗﻮة ﻋﻘﻠﯿﻪ ﺻـﺪﯾﻖ اﮐﺒﺮ ﺑﺎ ﻗﻮت ﻋﻘﻠﯿﻪ اﻧﺒﯿﺎ‬‫ﺻﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن ﻓﯿﺾ اﻟﻬﯽ در ﻧﻔﺲ ﻧﺎﻃﻘﻪ ﮐﺴـﯽ درﻣﯽآﯾـﺪ ﻓﯿﺾ در ﭼﻨـﺪﯾﻦ ﻫﯿﺎﮐﻞ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد و از‬‫ﺻﺪﯾﻖ اﮐﺒﺮ اﮐﺜﺮ آن ﻫﯿﺎﮐﻞ ﺷـﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﯾﮑﯽ از آﻧﺠﻤﻠﻪ ﺧﻮاﺑﻬﺎي ﺻﺎدﻗﺴﺖ ﮐﻪ ﺳـﺒﺐ وﺻﻮل راﺋﯽ ﺑﺴﻮي ﺳـﻌﺎدت ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ ﺳﺒﺐ ﻧﻔﻊ‬‫ﻋﺎم ﺑﺨﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ و ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﺷﺎن اﻧﺒﯿﺎ و اﻻ اﻧﻄﺒﺎع وﻗﺎﺋﻊ آﺗﯿﻪ ﺑﻐﯿﺮ اﻗﺘﺮان ﯾﮑﯽ ازﯾﻦ دو وﺟﻪ در ﺑﺎب ﺗﺸـﺒﻪ ﺑﺎﻧﺒﯿﺎء ﻧﺘﻮان ﺷـﻤﺮد ﺑﻠﮑﻪ ﮐﺎﻫﻨﺎن‬‫ﻧﯿﺰ در ان ﻣﺸﺎركاﻧـﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﻮاﺑﻬﺎي ﺣﻀـﺮت ﺻﺪﯾﻖ ﮐﻪ ﺣﺎﻣﻞ ﺷﺪ او را ﺑﺮ اﺳـﻼم و ﺧﻮاﺑﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﺮ ﻓﺮﺳـﺘﺎدن ﭼﻬﺎر اﻣﯿﺮ ﺑﺮ ﭼﻬﺎر‬‫ﺣﺼﻪ ﺷﺎم ﺷﺪ و ﺧﻮاب دﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﺣﺎﻣﻞ ﺑﺮ اﺳـﺘﺨﻼف ﺣﻀﺮت ﻓﺎروق ﮔﺸﺖ و ﺑﯿﺎن آن ﻃﻮﻟﯽ دارد در روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺻﺪﯾﻖ اﮐﺒﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪392 :‬‬‫ﻧﺰدﯾﮏ ﺑﺎﯾﺎم ﻫﺠﺮت ﺑﺨﻮاب دﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﺎه از اﺳﻤﺎن ﺑﺮ ﺑﻄﺤﺎي ﻣﮑﻪ ﻧﺎزل ﺷﺪه و ﺑﺸﻬﺮ ﻣﮑﻪ درآﻣﺪ و ﺻﺤﺮا و دﺷﺖ ﺑﻨﻮر آن ﻣﻨﻮر ﮔﺸﺖ‬‫ﺑﺎز آن ﻣﺎه از آﺳـﻤﺎن ﻣﯿﻞ ﻧﻤﻮد و ﺑﻤـﺪﯾﻨﻪ ﻓﺮود آﻣﺪ و ﺑﺴـﯿﺎري از ﺳـﺘﺎرﮔﺎن ﺑﻤﻮاﻓﻘﺖ او ﺣﺮﮐﺖ ﮐﺮدﻧﺪ و ﺑﺎز ان ﻣﺎه ﺑﺎ ﺳـﺘﺎرﮔﺎن ﺑﻤﮑﻪ‬‫رﺟﻮع ﻧﻤﻮد و زﻣﯿﻦ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻫﻤﭽﻨﺎن روﺷﻦ ﺑﻮد ﻣﮕﺮ ﺳـﯿﺼﺪ و ﺷﺼﺖ ﺧﺎﻧﻪ و ﺑﺴﺒﺐ ورود آن ﻣﺎه اﻃﺮاف ﺣﺮم ﺑﺎز ﻣﻨﻮر ﮔﺸﺖ ﺑﻌﺪ از ان‬‫آن ﻣﺎه ﺑﺴـﻤﺖ ﻣﺪﯾﻨﻪ روان ﺷﺪ و ﺑﻤﻨﺰل ﻋﺎﺋﺸﻪ درآﻣﺪ ﭘﺲ از ان زﻣﯿﻦ ﺑﺸﮑﺎﻓﺖ و ﻣﺎه در ان ﻧﺎﭘﺪﯾﺪ ﮔﺸﺖ و ﺻﻮرت ﺣﺎل ﻣﻮاﻓﻖ ﻫﻤﯿﻦ‬‫روﯾـﺎ ﺑﻈﻬـﻮر رﺳـﯿﺪ اﻧﺘﻬﯽ و ﻧﯿﺰ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ازاﻟـﮥ اﻟﺨﻔـﺎ در ﻣـﺎﺛﺮ ﻋﻤﺮ در ﺣﮑﺎﯾـﺎت ﺳـﯿﺎﺳﺖ او ﮔﻔﺘﻪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ در روﺿـﮥ اﻻﺣﺒـﺎب‬‫ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﮐﻪ در زﻣﺎن ﺧﻼﻓﺖ وي ﻫﺰار و ﺳـﯽ و ﺷـﺶ ﺷـﻬﺮ ﺑﺎ ﺗﻮاﺑﻊ و ﻟﻮاﺣﻖ آن ﻣﻔﺘﻮح ﺷـﺪ و ﭼﻬﺎر ﻫﺰار ﻣﺴـﺠﺪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﮔﺸﺖ و‬‫ﭼﻬﺎر ﻫﺰار ﮐﻨﯿﺴﻪ ﺧﺮاب ﮔﺮدﯾـﺪ و ﻧﻬﺼﺪ ﻣﻨﺒﺮ ﺑﺮ ﺟﻨﻮب ﻣﺤﺎرﯾﺐ ﺟﻮاﻣﻊ ﺑﺠﻬﺖ ﺧﻄﺒﻪ ﺟﻤﻌﻪ ﺑﻨﺎ ﮐﺮدﻧﺪ اﻧﺘﻬﯽ و ﻧﯿﺰ در ازاﻟﮥ اﻟﺨﻔﺎ ﮔﻔﺘﻪ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ آﻧﮑﻪ در ﻣﺤـﺎﻓﻈﺖ ﺑﯿﺖ اﻟﻤـﺎل دﻗﯿﻘﻪ ﻓﺮو ﻧﻤﯽﮔـﺬاﺷﺖ در روﺿـﮥ اﻻﺣﺒـﺎب ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﮐﻪ اﺣﻨﻒ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ ﺑـﺎ ﺟﻤﻌﯽ از‬‫وﺟﻮه ﻋﺮب از ﺟـﺎﻧﺐ ﻋﺮاق ﺑﺠـﺎﻧﺐ ﻓﺎروق اﻋﻈﻢ آﻣﺪﻧـﺪ ﻣﯽﺑﯿﻨﻨـﺪ ﮐﻪ وي ﻋﺒﺎء ﺧﻮد را ﺑﺮ ﻣﯿﺎن زده در ﻃﻠﺐ ﺷﺘﺮي ﮔﻢ ﺷـﺪه از ﺷﺘﺮان‬‫ﺻﺪﻗﻪ در ﺣﺎل ﮐﻤﺎل ﺣﺮارت ﻫﻮا ﺗﺮدد ﻣﯽﮐﻨﺪ ﭼﻮن اﺣﻨﻒ را دﯾﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﯾﺎ اﺣﻨﻒ ﺳﺎﻋﺘﯽ ﺑﺎ ﻣﻦ رﻓﺎﻗﺖ ﮐﻦ در ﻃﻠﺐ اﯾﻦ اﺷﺘﺮ ﭼﻪ ﺣﻖ‬‫ﯾﺘﺎﻣﯽ و ﻣﺴﺎﮐﯿﻦ و اراﻣﻞ درﯾﻦ ﻫﺴﺖ ﻣﺮدي از ﻗﻮم ﮔﻔﺖ ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﭼﺮا ﻧﻤﯽﻓﺮﻣﺎي ﮐﻪ ﺑﻨﺪه از ﺑﻨﺪﮔﺎن ﺻﺪﻗﻪ ﺑﺎﯾﻦ اﻣﺮ ﻗﯿﺎم ﻧﻤﺎﯾﺪ‬‫ﻓﺮﻣﻮد أّي ﻋﺒـﺪ اﻋﺒـﺪ ﻣﻨﯽ و ﻣﻦ اﻻـﺣﻨﻒ ﻫﺮ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ واﻟﯽ اﻣﺮ ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﺎن ﺑﺎﺷـﺪ واﺟﺒﺴﺖ ﺑﺮ وي آﻧﭽﻪ واﺟﺒﺴﺖ ﺑﺮ ﺑﻨـﺪه ﺑﺮاي ﺧﻮاﺟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 316‬از ‪581‬‬‫اﻧﺘﻬﯽ و از ﮐﻼـم ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ ﻧﯿﺰ در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺠﻮاب ﻃﻌﻦ ﺗﺨﻠﻒ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ از ﺟﯿﺶ اﺳﺎﻣﻪ و ﻃﻌﻦ ﻋﺰل او از اداي ﺳﻮره‬‫ﺑﺮاﺋﺖ اﻋﺘﺒﺎر و اﻋﺘﻤﺎد روﺿﮥ اﻻﺧﺒﺎب واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد و ﻋﺒﺎرت اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﻣﻘﺎم ﺳﺎﺑﻘﺎ در‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﻧﻬﻢ‬‫ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪه و ﻣﻮﻟﻮي ﺳـﻼﻣﺖ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﺘﻤﺴﮏ ﺑﺮوﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﺷﺪه و ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﺒﻮدن آن از ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﻤﺪه ﻣﺴـﺘﻨﺪه ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در‬‫ﻣﻌﺮﮐـﮥ اﻵـراء در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت ﻃﻬﺎرت ﻧﺴﺐ و ﺷـﺮاﻓﺖ ﺣﺴﺐ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﺰﻋﻮم ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ در روﺿـﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﻣﯽﻧﻮﯾﺴـﺪ ﮐﻪ اﺳـﻢ‬‫ﺷﺮﯾﻔﺶ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻗﺤـﺎﻓﻪ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ ﺗﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺮة ﺑﻦ ﻋـﺪي ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﺑﻦ ﻟﻮﯾﺴﺖ ﻧﺴﺐ ﻃﺎﻫﺮ او ﺑﻨﺴـﺐ‬‫اﻃﻬﺮ ﺳـﯿﺪ اﻟﺒﺸﯿﺮ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ در ﻣﺮه ﺑﻦ ﮐﻌﺐ اﺗﺼﺎل ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ در ﻣﻌﺮﮐﮥ اﻵراء در ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻘﺎم ﮔﻔﺘﻪ و در ﮐﺘﺎب‬‫ﻣﺬﮐﻮر در وﺟﻪ ﺗﻠﻘﯿﺐ وي ﺑﺼﺪﯾﻖ و ﻋﺘﯿﻖ ﻧﻮﺷـﺘﻪ و در وﺟﻪ ﺗﻠﻘﯿﺐ وي ﺑﻌﺘﯿﻖ ﭼﻨﺪ رواﯾﺖ ﺑﻨﻈﺮ رﺳﯿﺪ و ﻧﯿﺰ در ﻣﻌﺮﮐﮥ اﻵراء ﮔﻔﺘﻪ و در‬‫روﺿـﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﻣﺴـﻄﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن ﺑﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﯿﻌﺖ ﮐﺮدﻧـﺪ اﺑﻮ ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﺣﺮب ﻧﺰد ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ رﻓﺖ اﻟـﺦ و ﻧﯿﺰ در ﻣﻌﺮﮐﮥ‬‫اﻵراء در ﻣﻘﺎم دﻓﻊ ﻋﺎر ﻓﺮار از ﮐﺒﺎر ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﻧﻘﻠﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺧﺪا ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎن ﺟﻤﻊ‬‫از ﯾﺎران ﺑﭙﺎي ﮐﻮه رﺳـﯿﺪ اﺑﻮ ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﺎ ﺟﻤﻌﯽ از ﻣﺸـﺮﮐﺎن ﻗﺮﯾﺶ از ﻃﺮﻓﯽ ﺧﻮاﺳـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺑﺎﻻي ﮐﻮه روﻧﺪ و ﺑﺮ اﯾﺸﺎن ﻣﺴﺘﻘﻠﯽ ﺷﻮﻧﺪ و‬‫ﻧﮕﺬارﻧﺪ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن در ﺷـﻌﺐ در آﯾﻨﺪه ﺣﻀـﺮت دﺳﺖ دﻋﺎ ﺑﺮداﺷﺖ اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ در ﻣﻌﺮﮐﮥ اﻵراء ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ ﻗﺼﻪ ﺧﯿﺒﺮ ﭘﺲ ﺻﺤﯿﺢ ﻫﻤﯿﻦ‬‫ﻗﺪرﺳﺖ ﮐﻪ در روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﻣﻮاﻓﻖ ﺻﺤﺎح ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻫﻨﮕﺎم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪393 :‬‬‫و ﺣﺎل آﻧﮑﻪ آن ﻗﻠﻌﻪ ﺑﻮد ﺑﻐﺎﯾﺖ ﻣﺤﮑﻢ و ﺣﻀﺮت ﺑﻮاﺳﻄﻪ ﺻﺪاع ﻧﺘﻮاﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻨﻔﺲ ﻧﻔﯿﺲ ﺧﻮد در ﻣﻌﺮﮐﻪ ﻣﺤﺎرﺑﻪ ﺣﺎﺿﺮ ﺷﻮد ﻫﺮ روز‬‫ﻋﻠﻤﯽ ﺑﯿﮑﯽ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﯽداد و ﺑﺠﻨﮓ ﻣﯽﻓﺮﺳـﺘﺎد و در اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﺑﻪ ﺛﺒﻮت ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ﮐﻪ ﯾﮏ روز اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﻠﻢ رﺳﻮل ﺧﺪا ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺮداﺷﺖ و ﺑﭙﺎي ﻗﻠﻌﻪ آﻣﺪ و ﻣﻘﺎﺗﻠﻪ ﺷﺪﯾﺪ ﻧﻤﻮد و ﻓﺘﺢ ﻧﺎﮐﺮده ﺑﺎزﮔﺸﺖ روز دﯾﮕﺮ ﻋﻤﺮ رض ﻋﻠﻢ ﺑﺮﺧﻮاﺳﺖ و ﺑﭙﺎي ﻗﻠﻌﻪ‬‫درآﻣﺪ و ﻣﻘﺎﺗﻠﻪ ﻧﻤﻮد اﺷﺪ از ﻣﻘﺎﺗﻠﻪ روز ﺳﺎﺑﻖ و او را ﻧﯿﺰ ﻓﺘﺢ ﻣﯿﺴﺮ ﻧﺸﺪ و ﻧﯿﺰ در ﻣﻌﺮﮐﮥ اﻵراء ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻨﺎي اﮐﺜﺮ اﻣﺼﺎر و ﻇﻬﻮر ﺷﻮﮐﺖ‬‫اﺳـﻼم و ﻗﻠﻊ و ﻗﻤﻊ ﮐﻔﺎر ﻟﺌﺎم ﮐﻪ در ﻋﻬﺪ ﺧﻼﻓﺖ ﻣﻬﺪ ﻓﺎروق اﻋﻈﻢ ﺑﻈﻬﻮر آﻣﺪه ﻣﺤﺘﺎج ﺑﯿﺎن ﻧﯿﺴﺖ در روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﻧﻮﺷﺘﻪ ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺎء‬‫اﺗﻔـﺎق دارﻧـﺪ ﺑﺮ ﮐﺜﺮت ﻋﻠﻢ و وﻓﻮر ﻓﻬﻢ و ﻏـﺎﯾﺖ زﻫـﺪ و ﺗﻮاﺿﻊ و رﻓﻖ او ﺑﺮ ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﺎن اﻟـﺦ و ﻧﯿﺰ در ﻣﻌﺮﮐـﮥ اﻵـراء ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ روﺿـﮥ‬‫اﻻﺣﺒﺎب ﻧﻘﻠﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن ﻧﺰدﯾﮏ وادي ﭼﻨﯿﻦ رﺳـﯿﺪﻧﺪ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﻋﻮن ﻧﻀـﺮي ﺑﺮ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن ﺳﺒﻘﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻟﺸﮑﺮ ﺧﻮﯾﺶ را در ﺷﺐ ﺑﺎن‬‫وادي رﺳﺎﻧﯿـﺪ و اﯾﺸﺎن را ﺑﺮ ﺣﺮب ﺗﺤﺮﯾﺺ ﮐﺮد و ﮔﻔﺖ در ﮔـﺬرﮔﺎهﻫﺎ ﮐﻤﯿﻦ ﮐﻨﯿﺪ و ﭼﻮن ﻟﺸـﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ص ﭘﯿﺪا ﺷﻮد ﯾﮏ ﺑﺎر ﺣﻤﻠﻪ‬‫ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ در ﻣﻌﺮﮐﮥ اﻵراء ﮔﻔﺘﻪ ﺛﺎﻣﻨﺎ اﺳـﺘﻨﺎدي ﮐﻪ ﺑﺬﮐﺮ ﺑﻌﻀـﯽ اﺣﺎدﯾﺚ از ﺷﺮح ﺻﺤﯿﺢ ﻣﺴﻠﻢ ﻧﻮوي و ﻗﻮل ﻗﺎﺿﯽ ﻋﯿﺎض ﮐﺮده‬‫ﻓﻬﻮ ﻟﻨﺎ ﻻ ﻋﻠﯿﻨﺎ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﺤﺒﺖ و وداد و اﻃﺎﻋﺖ و اﻧﻘﯿﺎد ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﺒﺎر ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺮﺳﻮل ﻣﺨﺘﺎر از ﻏﺎﯾﺖ ﻇﻬﻮر ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ ﻋﻠﯽ ﺷﺎﻫﻖ اﻟﻄﻮر‬‫ﺑﺠﺎي رﺳﯿﺪه ﮐﻪ ﺑﻬﯿﭻ ﺗﺪﺑﯿﺮ ﭘﻮﺷﯿﺪه ﺷﺪﻧﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﮐﺘﺐ و ﺳﯿﺮ و ﺗﻮارﯾﺦ ﻣﻌﺘﻤﺪه از ﺣﺎﻻت ﻣﺤﺒﺖ آﯾﺎت اﯾﻦ ﻣﺤﺒﺎن‬‫و ﻣﺤﺒﻮﺑﺎن ﺧﺪا و رﺳﻮل ﻣﻘﺒﻮل آن ﭼﻨﺎن ﻣﻤﻠﻮ و ﻣﺸـﺤﻮﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺣﺪي اﻧﮑﺎر آن ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻧﻤﻮد در روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب از ﺻﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري‬‫ﻣﺮوﯾﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺻﺪﯾﻖ رض ﮐﺎرﺳﺎزي آن ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﺠﺎﻧﺐ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻫﺠﺮت ﻧﻤﺎﯾﺪ رﺳﻮل ص ﺑﺎ وي ﻓﺮﻣﻮد ﺻﺒﺮ ﮐﻦ ﮐﻪ اﻣﯿﺪوارم ﮐﻪ‬‫ﻣﺮا ﻧﯿﺰ اذن ﻫﺠﺮت دﻫﻨـﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﻫﻤﺮاه اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮔﻔﺖ ﭘﺪر و ﻣﺎدرم ﻓﺪاي ﺗﻮ ﺑﺎد اﯾﻦ اﻣﯿﺪواري ﻫﺴﺖ ﺣﻀـﺮت ﻓﺮﻣﻮد آري ﺻﺪﯾﻖ ﺗﻮﻗﻒ‬‫ﻧﻤﻮد ﺗﺎ ﻣﺼﺎﺣﺐ و ﻣﻮاﻓﻖ آن ﺳـﺮور ﺑﺎﺷـﺪ و ﻧﯿﺰ در ان ﮐﺘﺎﺑﺴﺖ آوردهاﻧﺪ ﮐﻪ ﺻﺪﯾﻖ دو ﺷﺘﺮ در ورق ﮐﻨﺎر ﺑﺴﺖ و ﻋﻠﻒ ﻣﯽداد ﺗﺎ ﻓﺮﺑﻪ‬‫ﺷﻮﻧـﺪ و اﻧﺘﻈـﺎر ﻣﯽﮐﺸـﯿﺪ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﻣـﺎﻣﻮر ﮔﺮدد ﺑﻬﺠﺮت ﻣـﺪﯾﻨﻪ و ﻧﯿﺰ در ﮐﺘـﺎب ﻣـﺬﮐﻮر از ﺻـﺪﯾﻘﻪ ﻣﺮوﯾﺴﺖ ﮐﻪ روزي در ﺧـﺎﻧﻪ‬‫ﺧﻮﯾﺶ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮدﯾﻢ در ﮔﺮﻣﮕﺎه روز ﮔﻮﯾﻨﺪهاي ﮔﻔﺖ اﯾﻨﺴﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻃﯿﻠﺴﺎﻧﯽ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﺒﺎرك اﻧﺪاﺧﺘﻪ ﻣﯽآﯾﺪ و ﻧﯿﺰ در ﻣﻌﺮﮐﮥ اﻵراء‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﺣـﺎل ﺻـﺪاﻗﺖ ﺻـﺪﯾﻖ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ رﺳـﯿﺪ ﮐﻪ ﭼﻪ ﺟﺎي ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﺎن ﻣﺸـﺮﮐﺎن ﻗﺮﯾﺶ ﻫﻢ ﺗﺼـﺪﯾﻖ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ داﺷـﺘﻨﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در روﺿـﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 317‬از ‪581‬‬‫اﻻﺣﺒﺎب ﻣﻨﻘﻮﻟﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺸـﺮﮐﺎن ﺑﻮاﺳـﻄﻪ آﻧﮑﻪ ﮐﻤﺎل ﺻﺪاﻗﺖ آن ﺳـﺮور ص ﺑﺎﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﯽداﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﺪر ﺧﺎﻧﻪ او آﻣﺪﻧﺪ ﺗﺎ از وي ﺣﺎل اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ ﻣﻌﻠﻮم ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ اﺳـﻤﺎء دﺧﺘﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ از ﺧﺎﻧﻪ ﺑﯿﺮون آﻣﺪ ﭘﺮﺳـﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﭘﺪرت ﮐﺠﺎﺳﺖ ﮔﻔﺖ ﻧﻤﯽداﻧﻢ اﺑﻮ ﺟﻬﻞ ﻟﻌﯿﻦ دﺳﺖ ﺑﺮآورده‬‫ﻃﭙﺎﻧﭽﻪ ﻣﺤﮑﻢ ﺑﺮ روي وي زد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻮﺷﻮاره او از ﮔﻮش ﺑﯿﺮون اﻓﺘﺎد اﻧﺘﻬﯽ و ﻧﯿﺰ در ﻣﻌﺮﮐﮥ اﻵراء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪394 :‬‬‫ﮔﻔﺘﻪ و آﻧﭽﻪ از روﺿﮥ اﻟﺼﻔﺎ ﮐﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﻐﺒﺮ ﺑﻐﺒﺎر ﺿﻌﻒ و ﺳﻘﻤﺴﺖ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﻣﻌﺎرض ﺻﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري و دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺐ ﺻﺤﺎح ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ‬‫ﺷـﺪ ﭼﻮن از ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري و ﻏﯿﺮه ﺻـﺤﺎح اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺛﺒﺎت ﻗﺪﻣﯽ ﺷـﯿﺨﯿﻦ و ﻃﻠﺤﻪ و دﯾﮕﺮ ﻣﻬﺎﺟﺮ و اﻧﺼﺎر ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ از رواﯾﺖ روﺿـﮥ‬‫اﻟﺼﻔﺎ ﭼﻪ ﮔﺸﺎﯾﺪ ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ رواﯾﺖ ﺻﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري و ﻣﻌﺎﻟﻢ اﻟﺘﻨﺰﯾﻞ و ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء و ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل و روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب و ﻏﯿﺮ آﻧﻬﺎ ﮐﻪ‬‫ﺑﺮ ﺛﺒـﺎت ﻗـﺪﻣﯽ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﺒـﺎر از ﻣﻬـﺎﺟﺮ و اﻧﺼـﺎر دﻻـﻟﺖ دارد ﺑﻠﮑﻪ رواﯾﺖ در ﻣﻨﺜﻮر ﮐﻪ اﺛﺒﺎت ﺛﺒﺎت ﻗـﺪم ﻋﺜﻤﺎن ﻫﻢ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ در ﻧﻈﺮ‬‫ﻧﻤﯽآرد و ﺑﺎ رواﯾﺎت روﺿـﮥ اﻟﺼـﻔﺎ ﮐﻪ ﺻـﻼﺣﯿﺖ ﻣﻌﺎرﺿﻪ ﺑﺎ ﮐﺘﺐ ﻣـﺬﮐﻮره ﻧﺪارد اﺳـﺘﻨﺎد و اﺳﺘﺸـﻬﺎد ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﭼﻮن ﺗﻔﺼـﯿﻞ رواﯾﺎت‬‫ﺳـﺎﺑﻖ ﮔـﺬﺷﺖ در اﯾﻦ ﻣﻘـﺎم ﺑـﺬﮐﺮ اﺟﻤﺎﻟﯽ اﮐﺘﻔﺎ رﻓﺖ و اﺳـﺘﺪﻋﺎي اﺛﺒﺎت اﺳـﺘﺜﻨﺎي ﺳـﯽ ﮐﺲ و ﺛﺒﺎت ﻗـﺪﻣﯽ آﻧﻬﺎ ﺛﻤﺮه ﺟﻬﻞ ﯾﺎ ﺗﺠﺎﻫﻞ‬‫ﻣﺴـﺘﺪﻋﯿﺴﺖ ﭼﻪ در روﺿـﮥ اﻻﺣﺒـﺎب و دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺐ ﺳـﯿﺮ و ﺗﻮارﯾـﺦ ﻣﺴـﻄﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺳـﯽ ﻣﺮد از ﯾـﺎران رﺳﻮل ﭘﯿﺶ ﭘﯿﺶ ﺣﻀـﺮت ص‬‫ﺟﻨـﮓ ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ و ﻫﺮ ﯾـﮏ از اﯾﺸـﺎن ﻣﯽﮔﻔﺖ وﺟﻬﯽ دون وﺟﻬـﮏ و ﻧﻔﺴـﯽ دون ﻧﻔﺴـﮏ و ﻋﻠﯿـﮏ اﻟﺴـﻼم ﻏﯿﺮ ﻣﻮدع اﻧﺘﻬﯽ و اﯾﻦ‬‫رواﯾﺖ از ﺗﻠﻘﯽ ﺑﻘﺒـﻮل ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ رواﯾﺖ ﻣﺸـﻬﻮر و ﻣﺴـﺘﻔﯿﻀﻪ اﺳﺖ ﭼﻨـﺎﻧﮑﻪ ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒـﻊ ﺧـﺒﯿﺮ ﻣﺨﻔﯽ ﻧﯿﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼـم ﺳـﻼﻣﮥ اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﻮﻟﻮي‬‫ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻓﺮع ﻧﺎﻣﯽ ﺑﺬﮐﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ در ﺳﯿﺮ ﺳﯿﻮﻃﯽ و ﺑﻬﺠﮥ اﻟﻤﺤﺎﻓﻞ و روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب‬‫و دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه ﻣﺮﻗﻮﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﺗﻔـﺎق اﻫـﻞ ﻋﻠﻢ اول ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ اﯾﻤـﺎن آورد ﺧـﺪﯾﺠﻪ ﮐﺒﺮاﺳﺖ ﺑﻌـﺪه ﺑﯿـﮏ روز و ﺑﺮواﯾﺘﯽ در آﺧﺮ‬‫ﻫﻤﺎن روز ﻣﺴـﻠﻤﺎن ﺷﺪ و ﺧﻮد وي ﮔﻔﺘﻪ ﺻـﻠﯿﺖ ﻣﻊ اﻟﻨﺒﯽ ﻗﺒﻞ اﻟﻨﺎس ﺳـﺒﻌﺎ ﺑﻌﺪه زﯾﺪ ﺑﻦ ﺣﺎرﺛﻪ ﻋﺘﯿﻖ ﺧﺪﯾﺠﻪ ﺑﻌﺪه اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺻﺪﯾﻖ اﯾﻤﺎن‬‫آوردﻧـﺪ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﺤﺪث ﺻﺎﺣﺐ روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب* ﺣﺒﺮﻫﻢ اﻟﺒﺎرع اﻟﻤﺘﻔﺮد اﻟﻨﻘﺎب* ﻗﺪ ﻧﻀﺎ ﻋﻦ وﺟﻪ اﻟﺤﻖ اﻟﺤﺠﺎب و‬‫رﻓﻊ ﻋﻦ ﻣﺤﯿـﺎ اﻟﺼـﺪق اﻟﻨﻘـﺎب* ﺣﯿﺚ ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻌﻠﯽ اﻟﻨﺼـﺎب* اﻟﻬﺎدي اﻟﯽ ﻟﺤﺐ اﻟﺮﺷـﺪ و ﻟﻘﻢ اﻟﺼﻮاب* و ﮐﺮر اﺛﺒﺎﺗﻪ‬‫ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ و اﻟﺠﺰم ﻗﻄﻌﺎ ﻟﺪاﺑﺮ اﻫﻞ اﻻرﺗﯿﺎب* و ﺣﺴﻤﺎ ﻟﺰﯾﻎ اﺻﺤﺎب اﻟﺨﺪع و اﻟﺨﻼب* و اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟﻤﻔﻀﻞ اﻟﻤﻨﻌﻢ اﻟﻮﻫﺎب* ﻋﻠﯽ وﺿﻮح‬‫اﻟﻤﺤﺠﮥ ﻻرﺑﺎب اﻟﺤﻠﻮم و اﻻﻟﺒﺎب* و ﻟﺰوم اﻟﺤﺠﮥ ﻋﻠﯽ رزاﻓﮥ اﻟﺠﺎﺣﺪﯾﻦ اﻟﻨﺼﺎب* و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮاﻗﯽ ﻋﻦ اﻻﻗﺘﺤﺎم ﻓﯽ ﻣﻬﺎوي اﻟﺘﺒﺎر و اﻟﺘﺒﺎب‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎدم‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﻌﺼـﻤﮥ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻌﺼﻮم ﺑﺎﺑﺎﺳـﻤﺮﻗﻨﺪي در رﺳﺎﻟﻪ ﻓﺼﻮل ارﺑﻌﻪ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده و اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎن ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در‬‫ﻓﺼﻞ دوم رﺳﺎﻟﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﺑﺠﻮاب ﻃﻌﻦ ﻏﺼﺐ ﻓﺪك ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻌﺪ از ﺗﺴﻠﯿﻢ ﺻﺤﺖ آﻧﮑﻪ ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ ﮔﻮاﻫﯽ داده ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﺮ ﻗﺎﺿﯽ ﻻزم‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﺒﻮل اﯾﻦ ﺷﻬﺎدت ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺷﺮﯾﻌﺖ ﻣﻄﻬﺮه ﺑﺮ ﻋﺪم ﻗﺒﻮل اﯾﻦ ﻗﺴﻢ ﺷﻬﺎدت ﻧﺎﻃﻘﺴﺖ و از ادﻟﻪ داﻟﻪ ﺑﺮ ﮐﺬب اﯾﻦ ﻧﻘﻞ‬‫ﺷﻬﺎدت اﻣﯿﺮﺳﺖ ﭼﻪ آن ﻋﺎﻟﯽ ﺣﻀﺮت ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺑﺎ وﺟﻮد اﺧﺘﺼﺎص ﺷﺮف‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﭼﻪ ﻣﺘﺼﻮرﺳﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ ﻗﺴﻢ ﺷـﻬﺎدت اﻗـﺪام ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺷـﻬﺎدت ﺣﺴـﯿﻦ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤـﺎ ﻧﯿﺰ ازﯾﻦ ﻗﺒﯿﻠﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼـﻣﻪ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺳـﻤﺮﻗﻨﺪي ﺑﻬﻮس ﺑﺎﻃﻞ اﻧﮑﺎر ﺷـﻬﺎدت أﺑﯽ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﯿﺎب ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﺎ ﻧﻔﺢ اﻟﻤﺴﮏ و ﻃﺎب اﻟﻤﻼب اﺛﺒﺎت‬‫ﺣﺘﻤﯽ و ﺟﺰﻣﯽ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪395 :‬‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻧﻤﻮده ﺳﺒﯿـﻞ اذﻋـﺎن و اﻧﻘﯿـﺎد ﺑﺘﺤﻘﻖ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻨﯿﺮ اﻋﻼم اﻟﺮﺷﺎد ﭘﯿﻤﻮده ﻓﺎﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯽ دﻣﻎ رؤس ذوي اﻟﺠﺤﻮد و اﻟﻌﻨﺎد* و ﻗﻠﻊ اﺳﻮس‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 318‬از ‪581‬‬‫اﻫﻞ اﻟﻤﺮاء و اﻟﻠﺪاد* اﻟﻤﺨﻠﺪﯾﻦ اﻟﯽ اﻟﺒﺎﻃﻞ اﻟﻤﻬﯿﻦ ﺑﺎﺗﻢ اﻻﺧﻼد* اﻟﺮاﮐﻨﯿﻦ اﻟﯽ اﻟﻌﺎﻃﻞ اﻟﻬﺠﯿﻦ زﯾﻐﺎ ﻋﻦ اﻟﺴﺪاد‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و ﯾﮑﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳـﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻬﺮوي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻘﺎري در رﺳﺎﻟﻪ ﮐﻪ در ﺑﺎب ﻣﺬﻫﺐ ﺣﻀﺮت ﻣﻬﺪي ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻧﻤﻮده و اوﻟﺶ‬‫اﯾﻦ ﺳﺖ اﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ اﻟّـﺬي اوﺿـﺢ ﺳـﺒﻞ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﺎﺟﺘﻬﺎد اﻻﺋّﻤﮥ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم را ﺑﺒﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ وﺻـﻒ‬‫ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎل ﺗﺤﻘﻖ و ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺮ اﻫﻞ ﻧﻈﺮ واﺿﺢ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در رﺳﺎﻟﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺣﮑﺎﯾﺘﯽ ﻃﻮﯾﻠﻪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ‬‫اﯾﻨﮑﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﻀﺮت ﺧﻀﺮ ع ﻫﺮ روز وﻗﺖ ﺻﺒﺢ ﻧﺰد اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﻣﯽآﻣﺪ و ﺗﻌﻠﻢ اﺣﮑﺎم ﺷﺮﻋﯿﻪ ازو ﺗﺎ ﭘﻨﺞ ﺳﺎل ﻣﯽﮐﺮد و ﺑﻌﺪ ﻣﺮدن اﺑﻮ‬‫ﺣﻨﯿﻔﻪ ﮔﻔﺖ اﻟﻬﯽ إن ﮐـﺎن ﻟﯽ ﻋﻨـﺪك ﻣﻨﺰﻟـﮥ ﻓـﺎذن ﻻـﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ ﺣﺘﯽ ﯾﻌﻠﻤﻨﯽ ﻣﻦ اﻟﻘﺒﺮ ﻋﻠﯽ ﺣﺴﺐ ﻋـﺎدﺗﻪ اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ ﻣﻦ اﻟﻬـﺬر و‬‫اﻟﻬﺬﯾﺎن و اﻟﮑﺬب و اﻟﺒﻬﺘﺎن ﮔﻔﺘﻪ و ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ان ﻫﺬا ﻣﻦ ﮐﻼم ﺑﻌﺾ اﻟﻤﻠﺤﺪﯾﻦ اﻟﺴﺎﻋﯽ ﻓﯽ ﻓﺴﺎد اﻟﺪﯾﻦ إذ ﺣﺎﺻـﻠﻪ ان اﻟﺨﻀـﺮ اﻟّﺬي ﻗﺎل‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﺣﻘﻪ ﻋﺒـﺪا ﻣﻦ ﻋﺒﺎدﻧﺎ ءاﺗﯿﻨﻪ رﺣﻤـﮥ ﻣﻦ ﻋﻨـﺪﻧﺎ و ﻋﻠﻤﻨﺎه ﻣﻦ ﻟـﺪﻧﺎ ﻋﻠﻤﺎ و ﻗﺪ ﺗﻌﻠﻢ ﻣﻮﺳـﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻌﺾ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﻨﻪ ﺑﻤﺎ اوﺗﯽ‬‫ﺣﻠﻤﺎ ﻣﻦ ﺟﻤﻠـﮥ ﺗﻼﻣﯿـﺬ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﺛﻢ ﻋﯿﺴـﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﯾﺎﺧﺬ اﺣﮑﺎم اﻻﺳـﻼم ﻣﻦ ﺗﻠﻤﯿﺬ ﺗﻠﻤﯿﺬ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﻤﻘﺎم و ﻣﺎ اﺳـﺮع‬‫ﻓﻬﻢ اﻟﺘﻠﻤﯿﺬ ﺣﯿﺚ اﺧﺬ ﻋﻦ اﻟﺨﻀـﺮ ﻓﯽ ﺛﻼث ﺳـﻨﯿﻦ ﻣﺎ ﺗﻌﻠﻢ اﻟﺨﻀـﺮ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﺣﯿﺎ و ﻣّﯿﺘﺎ ﻓﯽ ﺛﻼﺛﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و اﻋﺠﺐ ﻣﻨﻪ ان اﺑﺎ اﻟﻘﺎﺳﻢ‬‫اﻟﻘﺸـﯿﺮي ﻟﯿﺲ ﻣﻌـﺪودا ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻨﻔﯿﮥ و اﻧّﻤﺎ ﻫﻮ اﺣﺪ اﮐﺎﺑﺮ اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﮥ ﺛﻢ اﻟﻌﺠﺐ ﻣﻦ اﻟﺨﻀـﺮ اﻧﻪ ادرك اﻟﻨﺒّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و ﻟﻢ ﯾﺘﻌﻠﻢ‬‫ﻣﻨﻪ اﻻﺳـﻼم و ﻻ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ اﻟﮑﺮام ﮐﻌﻠﯽ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻗﻀـﯽ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و زﯾﺪا ﻓﺮﺿـﻬﻢ و أﺑﯽ اﻗﺮء اﻟﻘﺮاء و ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ‬‫اﻻـﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼـل و اﻟﺤﺮام و ﻻـ ﻣﻦ اﻟﺘـﺎﺑﻌﯿﻦ اﻟﻌﻈـﺎم ﮐﺎﻟﻔﻘﻬﺎء اﻟﺴـﺒﻌﮥ و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و ﻋﻄﺎء ﺑﻤﮑـﮥ و اﻟﺤﺴﻦ ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة و‬‫ﻣﮑﺤﻮل ﺑﺎﻟﺸﺎم و ﻗﺪ رﺿـﯽ ﻟﺠﻬﻠﻪ ﺑﺎﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ اﻟﺤﻨﻔﯿﮥ ﺣﺘﯽ ﺗﻌﻠﻢ ﻣﺴﺎﺋﻠﻬﺎ ﺑﺪﻻﺋﻠﻬﺎ ﻓﯽ اواﺧﺮ ﻋﻤﺮ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻓﻬﺬا ﻣّﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﺑﻄﻼﻧﻪ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻌﻘﻮل اﻟﺴﺨﯿﻔﮥ و اﻟﻔﻬﻮم اﻟﻀﻌﯿﻔﮥ ﺑﻞ ﻟﻮ اﻃﻠﻊ ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﻘﺎﻟﮥ اﻟﺮدﯾﮥ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﮥ او اﻟﺤﻨﺎﺑﻠﮥ او اﻟﻤﺎﻟﮑﯿﮥ اﺧﺬوﻫﺎ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻟﺴﺨﺮﯾﮥ و‬‫ﺟﻌﻠﻮﻫﺎ وﺳـﯿﻠﮥ ﻓﯽ ﻗﻠـﮥ ﻋﻘﻞ اﻟﻄﺎﺋﻔـﮥ اﻟﺤﻨﻔﯿﮥ ﺣﯿﺚ ﺗﻌﻠﻤﻮا ان اﺣﺪا ﻣﻨﻬﻢ ﻟﻢ ﯾﺮض ﺑﻬﺬه اﻟﻘﻀـﯿﮥ ﺑﺎﻟﮑﻠﯿﮥ ﺛﻢ ﻟﻮ ﺗﻌﺮﺿﺖ ﻟﻤﺎ ﻓﯽ ﻣﻨﻘﻮﻟﻪ ﻣﻦ‬‫اﻟﺨﻄـﺎء ﻓﯽ ﻣﺒـﺎﻧﯿﻪ و ﻣﻌـﺎﻧﯿﻪ اﻟﺪاﻟـﮥ ﻋﻠﯽ ﻧﻘﺼﺎن ﻣﻌﻘﻮﻟﻪ ﻟﺼﺎر ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻣﺴـﺘﻘﻼ ﻓﯽ رد ﻣﺤﺼﻮﻟﻪ اﻟّﺎ اﻧﯽ اﻋﺮﺿﺖ ﻋﻨﻪ ﺻـﻔﺤﺎ ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺧﺬ‬‫اﻟﻌﻔﻮ و اﻣﺮ ﺑﺎﻟﻌﺮف و اﻋﺮض ﻋﻦ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﻦ و ﻗﺎل ﻋﺰ و ﺟﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪396 :‬‬‫َﻓﺎْﻋُﻒ َﻋﻨُْﻬْﻢ َو اْﺻَﻔْﺢ ِإﱠن اﻟﱠﻠَﻪ ﯾُِﺤﱡﺐ اﻟ ُْﻤْﺤِﺴﻨِﯿَﻦ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و دوم‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﺷﺮح ﻓﻘﻪ اﮐﺒﺮ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺷﺮح ﻗﻮل ﻣﺎﺗﻦ ﺛﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫أي اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻄﻠﺐ ﺑﻦ ﻫﺎﺷﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﻣﻨﺎف ﺑﻦ ﻗﺼـﯽ اﻟﻘﺮﯾﺸـﯽ اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ و ﻫﻮ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ زوج ﻓﺎﻃﻤﮥ اﻟّﺰﻫﺮاء و اﺑﻦ ﻋﻢ اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ و‬‫اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻓﯽ اﻟﺪرﺟﮥ اﻟﻌﻠﯿﺎء و اﻟﻤﻌﻀﻼت اﻟﺘﯽ ﺳﺎﻟﻪ ﮐﺒﺎر اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و رﺟﻌﻮا اﻟﯽ ﻓﺘﻮاه ﻓﯿﻬﺎ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﮐﺜﯿﺮة ﺷﻬﯿﺮة ﺗﺤﻘﻖ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠّﯽ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺮﻗﺎة ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة اﺳﺘﺪراك اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺎﻓﺎدات اﻋﻼم ﺧﻮد ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ اﻋﻠﻢ ان‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 319‬از ‪581‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻣﻦ ﻣﺴﺘﺪرﮐﻪ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫و ﻗﺎل ﺻـﺤﯿﺢ و ﺗﻌﻘﺒﻪ اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﻘﺎل ﺑﻞ ﻫﻮ ﻣﻮﺿﻮع و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋﮥ ﮐﻢ ﺧﻠﻖ اﻓﺘﻀﺤﻮا ﻓﯿﻪ و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ و ﮐﺬا ﻗﺎل اﺑﻮ‬‫ﺣﺎﺗﻢ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ و ﻗﺎل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﺛﺎﺑﺖ و رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻣﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﻗﺎل اﻧﻪ ﻣﻨﮑﺮ و ﮐﺬا ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري و ﻗﺎل اﻧﻪ ﻟﯿﺲ‬‫ﻟﻪ وﺟﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و آورده اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻗﺎل اﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺘﻮه و ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﺑﺎﻃﻞ ﻟﮑﻦ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ‬‫ﺳﻌﯿﺪ اﻟﻌﻼﺋﯽ اﻟﺼﻮاب اﻧﻪ ﺣﺴﻦ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﻃﺮﻗﻪ ﻻ ﺻﺤﯿﺢ و ﻻ ﺿﻌﯿﻒ ﻓﻀﻼ ان ﯾﮑﻮن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ ذﮐﺮه اﻟﺰرﮐﺸﯽ و ﺳﺌﻞ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌﺴﻘﻼﻧﯽ‬‫ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل اﻧﻪ ﺣﺴﻦ ﻻ ﺻـﺤﯿﺢ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻻ ﻣﻮﺿﻮع ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻗﺎل اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ و ﻗﺪ ﺑﺴﻄﺖ ﮐﻼم اﻟﻌﻼﺋﯽ و اﻟﻌﺴﻘﻼﻧﯽ‬‫ﻓﯽ اﻟﺘﻌﻘﺒـﺎت اﻟﺘﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت اﻧﺘﻬﯽ و ﻣﻼـ ﻋﻠﯽ ﻗـﺎري از اﮐـﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤـﺎء ﻣﺤﺮزﯾﻦ رﻓﻌﺖ و ﺟﻼـﻟﺖ و اﻓﺎﺧﻢ ﻧﺒﻬﺎي ﺣﺎﺋﺰﯾﻦ ﺛﻘﺖ و‬‫ﻧﺒﺎﻟﺖ ﻧﺰد اﯾﻦ ﻗﻮم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﺒﯽ در ﺧﻼﺻﮥ اﻻﺛﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺴﻠﻄﺎن اﻟﻬﺮوي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻘﺎري اﻟﺤﻨﻔﯽ‬‫ﻧﺰﯾﻞ ﻣﮑﮥ واﺣﺪ ﺻﺪور اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺮد ﻋﺼـﺮه اﻟﺒﺎﻫﺮ اﻟﺴـﻤﺖ ﻓﯽ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿﺢ اﻟﻌﺒﺎرات و ﺷﻬﺮﺗﻪ ﮐﺎﻓﯿﮥ ﻋﻦ اﻻﻃﺮاء ﻓﯽ وﺻﻔﻪ وﻟﺪ ﺑﻬﺮاة و‬‫رﺣﻞ اﻟﯽ ﻣﮑﮥ و ﺗﺪﺑّﺮﻫﺎ و اﺧﺬ ﺑﻬﺎ ﻋﻦ اﻻﺳـﺘﺎد أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﮑﺮي و اﻟﺴـﯿﺪ زﮐﺮﯾﺎ اﻟﺤﺴﯿﻨﯽ و اﻟﺸﻬﺎب اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ و اﻟﺸﯿﺦ‬‫اﺣﻤﺪ اﻟﻤﺼـﺮي ﺗﻠﻤﯿﺬ اﻟﻘﺎﺿﯽ زﮐﺮﯾﺎ و اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴﻨﺪي و اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﮑﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و اﺷﺘﻬﺮ ذﮐﺮه و ﻃﺎر ﺻﯿﺘﻪ و اﻟﻒ‬‫اﻟﺘﺎﻟﯿﻒ اﻟﮑﺜﯿﺮة اﻟﻠﻄﯿﻔﮥ اﻟﺘﺎدﯾﮥ اﻟﻤﺤﺘﻮﯾﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﻮاﺋﺪ اﻟﺠﻠﯿﻠﮥ ﻣﻨﻬﺎ ﺷﺮﺣﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺸﮑﺎة ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪات و ﻫﻮ اﮐﺒﺮﻫﺎ و اﺟﻠﻬﺎ و ﺷﺮح ﻟا ﺸﻔﺎء و‬‫ﺷﺮح اﻟﺸـﻤﺎﺋﻞ و ﺷﺮح اﻟﻨﺨﺒﮥ و ﺷﺮح اﻟﺸﺎﻃﺒﯿﮥ و ﺷﺮح اﻟﺠﺰرﯾﮥ و ﻟﺨﺺ ﻣﻦ اﻟﻘﺎﻣﻮس ﻣﻮاد و ﺳﻤﺎه اﻟﻨﺎﻣﻮس و ﻟﻪ اﻻﺛﻤﺎر اﻟﺠﻨﯿﮥ ﻓﯽ اﺳﻤﺎء‬‫اﻟﺤﻨﻔﯿﮥ و ﺷﺮح ﺛﻼﺛﯿﺎت اﻟﺒﺨﺎري و ﻧﺰﻫﮥ اﻟﺨﺎﻃﺮ اﻟﻔﺎﺗﺮ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﻟﮑﻨﻪ اﻣﺘﺤﻦ ﺑﺎﻻﻋﺘﺮاض ﻋﻠﯽ اﻻﺋّﻤﮥ ﻻ ﺳﯿﻤﺎ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪397 :‬‬‫و اﺻـﺤﺎﺑﻪ رﺣﻤﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و اﻋﺘﺮض ﻋﻠﯽ اﻻﻣـﺎم ﻣﺎﻟﮏ ﻓﯽ ارﺳﺎل اﻟﯿـﺪ ﻓﯽ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﻒ ﻓﯽ ذﻟﮏ رﺳﺎﻟـﮥ ﻓﺎﻧﺘـﺪب ﻟﺠﻮاﺑﻪ اﻟﺸـﯿﺦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﮑﯿﻦ و اﻟﻒ رﺳﺎﻟـﮥ ﺟﻮاﺑﺎ ﻟﻪ ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻪ ورد ﻋﻠﯿﻪ اﻋﺘﺮاﺿﺎﺗﻪ و اﻋﺠﺐ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻣﺎ ﻧﻘﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﺴـﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺳﻮل‬‫اﻟﺒﺮزﻧﺠﯽ اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﺳـﺪاد اﻟـﺪﯾﻦ و ﺳـﺪاد اﻟـﺪﯾﻦ ﻓﯽ اﺛﺒﺎت اﻟﻨﺠﺎة ﻓﯽ اﻟﺪرﺟﺎت ﻟﻠﻮاﻟﺪﯾﻦ اﻧّﻪ ﺷـﺮح اﻟﻔﻘﻪ اﻻﮐﺒﺮ اﻟﻤﻨﺴﻮب اﻟﯽ‬‫اﻻﻣﺎم أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺗﻌﺪي ﻓﯿﻪ ﻃﻮره ﻓﯽ اﻻﺳﺎءة ﻓﯽ ﺣﻖ اﻟﻮاﻟﺪﯾﻦ ﺛﻢ اﻧﻪ ﻣﺎ ﮐﻔﺎه و ذﻟﮏ ﺣﺘﯽ اﻟﻒ ﻓﯿﻪ رﺳﺎﻟﮥ و ﻗﺎل ﻓﯽ‬‫ﺷﺮﺣﻪ ﻟﻠﺸـﻔﺎء ﻣﺘﺒﺤﺠـﺎ و ﻣﻔﺘﺨﺮا ﺑـﺬﻟﮏ اﻧﯽ اﻟﻔﺖ ﻓﯽ ﮐﻔﺮﻫﻤﺎ رﺳﺎﻟـﮥ ﻓﻠﯿﺘﻪ إذ ﻟﻢ ﯾﺮاع ﺣﻖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣﯿﺚ آذاه‬‫ﺑـﺬﻟﮏ ﮐـﺎن اﺳـﺘﺤﯿﺎ ﻣﻦ ذﮐﺮ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﺷـﺮح اﻟﺸـﻔﺎء اﻟﻤﻮﺿﻮع ﻟﺒﯿﺎن ﺷـﺮف اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻗـﺪ ﻏﺎب اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯽ‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺸـﻔﺎء ذﮐﺮه ﻓﯿﻪ ﻋﺪم ﻣﻔﺮوﺿـﯿﮥ اﻟﺼـﻠﻮة ﻋﻠﯿﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﺼـﻠﻮة و ادﻋﯽ ﺗﻔﺮد اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺑﺬﻟﮏ ﺑﺎن ﻫﺬه اﻟﻤﺴﺌﻠﮥ‬‫ﻟﯿﺴﺖ ﻣﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﮐﺘﺎﺑﻪ و ﻗـﺪ ﻗﯿﺾ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻻﻣﺎم ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﻄﺒﺮي ﻟﻠﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺎري ﻓﺎﻟﻒ رﺳﺎﻟﮥ اﻏﻠﻆ ﻓﯿﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﺮد ﻋﻠﯿﻪ و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﮥ‬‫ﻓﻘﺪ ﺻﺪر ﻣﻨﻪ اﻣﺜﺎل ﻣﺎ ذﮐﺮ و ﮐﺎن ﻏﻨﯿﺎ ﻋﻦ ان ﺗﺼﺪر ﻣﻨﻪ و ﻟﻮﻻﻫﺎ ﻻﺷﺘﻬﺮت ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ ﺑﺤﯿﺚ ﻣﻸت اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻟﮑﺜﺮة ﻓﺎﺋﺪﺗﻬﺎ و ﺣﺴﻦ ﻧا ﺴﺠﺎﻣﻬﺎ‬‫و ﮐـﺎﻧﺖ وﻓﺎﺗﻪ ﺑﻤﮑـﮥ ﻓﯽ ﺷﻮال ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ ﻋﺸـﺮة و اﻟﻒ و دﻓﻦ ﺑﺎﻟﻤﻌﻼة و ﻟﻤﺎ ﺑﻠﻎ ﺧﺒﺮ وﻓﺎﺗﻪ ﻋﻠﻤﺎء ﻣﺼـﺮ ﺻـّﻠﻮا ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺠﺎﻣﻊ اﻻزﻫﺮ ﺻـﻼة‬‫اﻟﻐﯿﺒـﮥ ﻓﯽ ﻣﺠﻤﻊ ﺣﺎﻓﻞ ﯾﺠﻤﻊ ارﺑﻌـﮥ آﻻف ﻧﺴـﻤﮥ ﻓﺎﮐﺜﺮ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﮔﻔﺘﻪ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻘﺎري اﻟﻬﺮوي اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺤﻨﻔﯽ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺒﺎﻋﻠﻮي ﺗﺮﺟﻤﻪ او در ﻋﻘﺪ اﻟﺠﻮاﻫﺮ و اﻟﺪرر ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﮐﻪ وي‬‫ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻮم ﻋﻘﻠﯿﻪ و ﻧﻘﻠﯿﻪ و ﻣﺘﻀـﻠﻊ از ﺳﻨﺖ ﻧﺒﻮﯾﻪ ﺑﻮد ﺑﮑﯽ از ﺟﻤﺎﻫﯿﺮ اﻋﻼم و ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ اوﻟﯽ اﻟﺤﻔﻆ و اﻻﻓﻬﺎﻣﺴﺖ در ﻫﺮات ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪه و‬‫ﺑﺴﻮي ﻣﮑﻪ رﺣﻠﺖ آورده و از ﺧﺎﺗﻤـﮥ اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ اﺧﺬ ﻧﻤﻮده و ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮه در ﭼﻨﺪ ﻓﻨﻮﻧﺴـﺖ‬‫ﻣﻨﻬﺎ ﺷـﺮح اﻟﻤﺸـﮑﻮة و ﺷـﺮح اﻟﺸـﻤﺎﺋﻞ و ﺷـﺮح اﻟﻮﺗﺮﯾﻪ و اﻟﺠﺰرﯾﻪ و ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ ﺷـﺮح اﻟﻨﺨﺒﮥ در اﺻﻮل ﺣﺪﯾﺚ و ﺷـﺮح ﺷﻔﺎ و ﺷﺎﻃﺒﯿﻪ و‬‫ﻗـﺎﻣﻮس را ﺗﻠﺨﯿﺺ ﻧﻤﻮده ﻧـﺎﻣﻮس ﻧـﺎم ﻧﻬﺎده و ﻟﻪ اﻻﺛﻤﺎر اﻟﺠﻨﯿﻪ ﻓﯽ اﺳـﻤﺎء اﻟﺤﻨﻔﯿﻪ و ﺷـﺮح ﺛﻼﺛﯿﺎت اﻟﺒﺨﺎري و ﻧﺰﻫـﮥ اﻟﺨﺎﻃﺮ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ ﻟا ﻘﺎدر و ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻋﺘﺮاض ﺑﺮ اﺋﻤﻪ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺷﺎﻓﻌﯽ و اﺻـﺤﺎب او ﻣﻤﺘﺤﻦ ﺷﺪه و ﺑﺮ اﻣﺎم ﻣﺎﻟﮏ در ﻣﺴـﺌﻠﻪ ارﺳﺎل ﯾﺪﯾﻦ ﻓﯽ‬‫اﻟﺼـﻠﻮة اﻋﺘﺮاض ﮐﺮده و در ان رﺳﺎﻟﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﭘﺲ ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﮑﯿﻦ ﺑﺠﻮاﺑﺶ ﭘﺮداﺧﺖ و اﻋﺘﺮاﺿﺎت او را ﻫﻢ ﺑﺮ وي رد ﺳﺎﺧﺖ و ﻟﻬﺬا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 320‬از ‪581‬‬‫ﺗﺠﺪ ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ ﻟﯿﺲ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻧﻮر اﻟﻌﻠﻢ و ﻣﻦ ﺛﻢ ﻧﻬﯽ ﻋﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺘﻬﺎ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻻوﻟﯿﺎء و ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ ﻋﺸﺮة و اﻟﻒ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼﻣﻪ‬‫ﻣﺤﺮر ﺳـﻄﻮر ﮔﻮﯾـﺪ ﻣﻼـ ﻋﻠﯽ ﻗـﺎري را ﺟﻮاب اﻟﺠﻮاب اﯾﻦ رﺳﺎﻟﻪﻫـﺎﺳﺖ و از ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ او ﻗﺮﯾﺐ ﭼﻬﻞ رﺳﺎﻟﻪ ﺑﺨﻂ ﺧﺎص وي در ﻓﻘﻪ و‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺰد ﻓﻘﯿﺮﺳﺖ و ﺷﺮح ﻓﻘﻪ اﮐﺒﺮ و ﺣﺰب اﻋﻈﻢ اﺷﻬﺮ ﻣﺆﻟﻔﺎت اوﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪398 :‬‬‫و ﻫﻤﻪ ﺗﻮاﻟﯿﻔﺶ ﻣﻘﺒﻮﻟﺴﺖ و در اﻫـﻞ ﻋﻠﻢ ﻣﺘـﺪاول ﭘﺲ ﻧﺒﻮدن ﻧﻮر ﻋﻠﻢ ﺑﺮ ان ﯾﻌﻨﯽ ﭼﻪ ﺑﻠﮑﻪ در ﻓﻘﻬﺎي ﺣﻨﻔﯿﻪ ﮐﻢ ﮐﺴـﯽ ﻣﺜﻞ او ﻣﻨﺼـﻒ‬‫ﻣﺰاج ﻣﺤﻘﻖ ﻃﺒﻊ درﯾﻦ دور ﺑﺮﺧﺎﺳـﺘﻪ او را در ﺗﺤﺮﯾﺮ ﻋﺒﺎرت ﻋﺮﺑﯽ ﻃﻮري ﺧﺎص و ﻃﺮزي ﻣﺨﺼﻮﺻـﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺮاﺳﻬﺎ ﺑﯿﮏ وﺿﻊ ﻣﺴﺠﻊ‬‫و ﻣﻘﻔﯽ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴـﺪ و در ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻓﻘﻪ و ﺣـﺪﯾﺚ و درﯾـﺎﻓﺖ ﻋﻠﻮم ﮐﻼـم و ﻣﻌﻘﻮل ﯾـﺪ ﻃﻮﻟﯽ دارد از ﻫﺮ ﮐﺘﺎب او رﺗﺒﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻧﻤﺎﯾﺎﻧﺴﺖ و‬‫دﺳـﺘﮕﺎه او در ان ﻋﻠﻢ ﻋﯿـﺎن و اﻋﺘﺮاض او ﻫﺰار ﺳـﺎل ﻣﺎﻟـﮏ و اﺻـﺤﺎب ﺷﺎﻓﻌﯽ در ﺑﻌﺾ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻧﻪ از راه ﻋﺼﺒﯿﺖ و ﻫﻮاﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ‬‫وﺿﻮح ادﻟﻪ ﺑﺮ ﺧﻼف آن و اﯾﻦ ﻗﺴﻢ اﺧﺘﻼف در ﺟﻤﯿﻊ اﺻـﻨﺎف ﻋﻠﻤﺎ ﻗﺪﯾﻤﺎ و ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﻮي ﻧﯿﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ و ﻓﺎﺿـﻞ‬‫رﺷـﯿﺪ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري را ﺑﻠﻔﻆ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﯾﺎد ﻧﻤﻮده ﺑﺎﻓﺎده او اﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻏﺮة اﻟﺮاﺷـﺪﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري‬‫در ﺷـﺮح ﻓﻘﻪ اﮐﺒﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ اول اﻟﻤﻠﻮك ﻣﻌﺎوﯾﻪ و ﻧﯿﺰ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ ﻓﺘﺒﯿﻦ اّن ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻣﻦ ﺑﻌﺪه ﻻ ﯾﮑﻮن ﺧﻠﻔﺎء ﺑﻞ ﻣﻠﻮﮐﺎ و اﻣﺮاء اﻧﺘﻬﯽ و‬‫ﺷـﺎه ﺳـﻼﻣﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري را از ﻋﻤﺎﺋـﺪ ﻋﻠﻤﺎي ﺧﻮد ﻇﺎﻫﺮ ﮐﺮده و ﺑﻨﻘﻞ او اﺳـﺘﺪﻻل ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻌﺮﮐـﮥ اﻵراء ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ‬‫ﻗﺎري ﮐﻪ از ﻋﻤﺎﺋﺪ ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺎﺳﺖ در ﺷـﺮح ﺷﻤﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﮐﻪ و ﻟﻢ ﯾﺮو اﻧﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﻬﺰم و ﻟﻢ ﯾﻘﻞ اﺣﺪ ﻣﻦ‬‫اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ اﻧﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﻬﺰم ﻓﯽ ﻣﻮﻃﻦ ﻣﻦ اﻟﻤﻮاﻃﻦ اﻟﺦ و ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ در ازاﻟﮥ اﻟﻐﯿﻦ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري را از اﮐﺎﺑﺮ‬‫ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ واﻧﻤﻮده و ﺑﺎﻓﺎده او اﺣﺘﺠﺎج ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺳﻠﻤﻨﺎ ﮐﻪ ﺑﯿﻌﺖ ﯾﺰﯾﺪ ﻣﻘﺪم و ﺑﯿﻌﺖ اﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ ﺑﻈﺎﻫﺮ ﻣﺘﺎﺧﺮﺳﺖ ﻣﮕﺮ ﭼﻮن اﻫﻞ‬‫ﺣﻞ و ﻋﻘـﺪ از ﺧﻼﻓﺖ ﯾﺰﯾـﺪ ﮐﺎره و ﻣﺴـﺘﻨﮑﻒ ﺑﻮدﻧﺪ و ﺟﻠﻮس او را ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻧﻤﯽﮐﺮدﻧﺪ و اﺳـﺘﺤﻘﺎق ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴـﯿﻦ ﻣﺠﻤﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻮد‬‫ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﯿﻌﺖ ﯾﺰﯾـﺪ ﮐﺎن ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺷـﺪ و اﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺳـﺨﻦ ﻫﻢ از زﺑﺎن ﻓﻘﯿﺮ ﺑﯽ ﺳـﻨﺪ و دﻟﯿﻞ ﺑﺮﻧﯿﺎﻣﺪه زﯾﺮا ﮐﻪ اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﻣﺜﻞ‬‫ﻣﻼـ ﻋﻠﯽ ﻗـﺎري در ﻣﺮﻗـﺎه ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة از ﺗﺎرﯾـﺦ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺨـﺎري و ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ و آن ﺑﺰرﮔﺎن ﺗﺎ ﺑﺼـﺤﺎﺑﻪ ﻣﯽرﺳﺎﻧﻨـﺪ ﮐﻪ‬‫ﺧﻼـﻓﺖ ﺣﻘﯿﻘﯿﻪ در ﺷـﻬﺮ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺧـﺪاﺳﺖ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﻫـﻞ ﺣﻞ و ﻋﻘـﺪ ﻫﻤﯿﻦ ﺑﻼد درﮐﺎراﻧـﺪ و ﻣﻠﮏ و ﺳـﻠﻄﻨﺖ در‬‫ﺷـﺎﻣﺴﺖ و ﻧا ﻌﻘـﺎد اﺑﻦ ﺑﻄﻮر ﺗﺴـﻠﻂ و ﻏﻠﺒﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﻧﻈﺎم ﻋﺎﻣﻪ ﻗﺮار دادﻧـﺪ و ﺑﯿﻌﺖ اﻫﻞ ﺷﺎم و دﻣﺸﻖ را اﻋﺘﺒﺎري ﻧﯿﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ و در‬‫ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼـم ﻧﯿﺰ او را از اﮐـﺎﺑﺮ داﻧﺴـﺘﻪ ﺑﻨﻘـﻞ او ﺗﻤﺴﮏ و ﺗﺸـﺒﺚ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻠﮑﻪ از أم اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺻـﺪﯾﻘﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻗﺎل ﺑﻌﺾ‬‫اﻻﮐﺎﺑﺮ ﻣﺜﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺎري و اﻟﻤﺤﻘﻖ اﻟﺪﻫﻠﻮي در ﻫﻤﯿﻦ رواﯾﺖ ﻣﺘﻨﺎزع ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺎم ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ در ﺑﻌﻀﯽ از ﻃﺮق ﻣﺮوﯾﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ‬‫ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺆﻟﻔﺎت و ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﻧﺰد ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﻐﺎﯾﺖ ﻣﻤﺪوح و ﻣﺸـﻬﻮرﺳﺖ و در ﮐﺘﺐ اﺟﺎزات و ﻣﺮوﯾﺎت اﯾﺸﺎن‬‫ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﺴـﻄﻮر اﻧﻔـﺎ ﮐﻤـﺎل ﻣـﺪح و ﺛﻨﺎي آن از ﺧﻼﺻـﮥ اﻻﺛﺮ ﻣﺤﺒﯽ و اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ داﻧﺴﺘﯽ و ﺗﺎج‬‫اﻟﺪﯾﻦ دﻫﺎن ﻣﮑﯽ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﺘﺎب ﺷﺮح اﻟﺸﻤﺎﺋﻞ ﻟﻠﻌﻼﻣﮥ اﻟﻤﻼ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻘﺎري رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﺧﺒﺮ ﺑﻪ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﯿﻦ اﻟﺤﺎﻓﯽ اﻟﻨﻘﺸﺒﻨﺪي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪399 :‬‬‫ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ اﻟﺪﻫﻠﻮي ﻋﻦ ﻣﺆﻟﻔﻪ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻘﺎري ﻓﺬﮐﺮه و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺮوح اﻟﻤﻮﻃﺎ رواﯾﮥ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ‬‫و اﻟﻤﺸﺎرق و اﻟﻤﺸـﮑﺎة ﻟﻠﻤﻼ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻘﺎري رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﺧﺒﺮ ﺑﻬﺎ ﻋﻦ اﻟﺴـّﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺻﺎدق ﺑﻦ أﺣﻤـﺪآﺑﺎد ﺷﺎه و ﻗﺪ ﺣﻀـﺮ‬‫دروس اﻟﺸﺎرح و اﺧـﺬ ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﮐﺎﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻤﺮﺷﺪي ﻋﻦ ﻣﺆﻟﻔﻬﺎ اﻟﻤﻼ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺴـﻠﻄﺎن اﻟﻘﺎري ح و اﺧﺒﺮ ﺑﻬﺎ ﻋﻦ اﻻﻣﺎم‬‫زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻋﻦ واﻟﺪه اﻻﻣﺎم ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻄﺒﺮي ﻋﻨﻪ و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﺮح اﻟﻨﻘﺎﯾﮥ ﻟﻠﻌﻼﻣﮥ اﻟﻤﻼﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻘﺎري اﺧﺒﺮ‬‫ﺑﻪ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﺼﯿﺮﻓﯽ اﻟﻤﺤﻘﻖ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﯿﻦ اﻟﺤﺎﻓﯽ اﻟﻨﻘﺸﺒﻨﺪي ﻋﻦ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ اﻟﺪﻫﻠﻮي ﻋﻦ ﻣﺆﻟﻔﻪ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳﻠﻄﺎن‬‫اﻟﻘـﺎري اﻟﻨﻬﺮواﻧﯽ اﻟﻤﮑﯽ و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﺮح اﻟﻤﻨﺴـﮏ اﻟﻮﺳـﻂ ﻟﻠﻌﻼﻣـﮥ اﻟﻤﻼـﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻘـﺎري اﺧـﺒﺮ ﺑﻪ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻟا ﺼﻮﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 321‬از ‪581‬‬‫اﻟﻤﺤﻘﻖ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴـﯿﻦ اﻟﺤﺎﻓﯽ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ اﻟﺪﻫﻠﻮي ﻋﻦ ﻣﺆﻟﻔﻪ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﻤﻼ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺴﻠﻄﺎن اﻟﻘﺎري و ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺎﺑﺪ ﺑﻦ‬‫اﺣﻤﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﻨﺪي در ﺣﺼﺮ اﻟﺸﺎرد ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ ﺷﺮح اﻟﻤﺸﮑﺎة ﻟﻠﺸﯿﺦ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺎري و ﺷﺮح اﻟﺸﻔﺎء و ﺷﺮح اﻟﺸﻤﺎﺋﻞ و ﺷﺮح ﺷﺮح اﻟﻨﺨﺒﮥ و‬‫ﺷﺮح اﻟﺸﺎﻃﺒﯿﮥ و ﺷـﺮح اﻟﺠﺰرﯾﮥ و ﺷﺮح ﻣﻮﻃﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺸﯿﺒﺎﻧﯽ و ﺷﺮح ﻣﺴﻨﺪ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ و ﺷﺮح اﻟﻤﻨﺴﮏ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﮐﻞ ذﻟﮏ ﻟﻪ‬‫اروﯾﻬـﺎ ﻋﻦ ﻋﻤﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﺮاد ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻻﻧﺼﺎري اﻟﺨﺰرﺟﯽ اﻟﺴـﻨﺪي ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻫﺎﺷﻢ ﻋﻦ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟـّﺼ ﺪﯾﻘﯽ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻌﺠﯿﻤﯽ ﻋﻦ ﺷـﯿﺦ اﻟﻘﺮاء ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺮﺑﯿﻊ ﻋﻦ اﻟﻌﺎرف ﺑﺎﻟﻠّﻪ اﻟﺸـﯿﺦ‬‫اﺣﻤﺪ اﻟﺤﮑﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ ﻋﻦ ﻣﺆﻟﻔﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻬﺮوي اﻟﻘﺎري اﻟﻤﮑﯽ اﻟﺤﻨﻔﯽ و ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺴﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن‬‫ﻋﻦ اﺳﺎﻣﯽ اﻟﮑﺘﺐ و اﻟﻔﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻠﺸـﯿﺦ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻬﺮوي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻘﺎري اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 1014‬ارﺑﻊ و ﻋﺸﺮة‬‫و اﻟﻒ ﺷـﺮح ﻋﻈﯿﻢ ﻣﻤﺰوج ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺸـﮑﻮة ﻣﺴـﻤﯽ ﺑﺎﻟﻤﺮﻗﺎة ﻓﯽ ارﺑﻌـﮥ ﻣﺠﻠﺪات ﺟﻤﻊ ﻓﯿﻪ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﺸـﺮوح و اﻟﺤﻮاﺷـﯽ و ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ در‬‫ﺑﺴـﺘﺎن اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ در ذﮐﺮ ﻣﻮﻃﺎ ﻧﺴـﺨﻪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ ﮔﻔﺘﻪ و اﯾﻦ ﻧﺴـﺨﻪ ﻣﻮﻃﺄ اﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري از ﻣﺘﺎﺧﺮﯾﻦ ﺷﺮح ﮐﺮده و ﻫﻮ ﻣﺮوج ﻣﺸﻬﻮر ﻓﯽ‬‫ﻫﺬه اﻟﺪﯾﺎر ﻧا ﺘﻬﯽ و ﻧﯿﺰ ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ در ذﮐﺮ ﻓﺮﻗﻪ ﻣﻬﺪوﯾﻪ ﻫﻨﺪ ﮔﻔﺘﻪ و اﯾﻨﻬﺎ اﺗﺒﺎع ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺟﻮﻧﭙﻮرياﻧﺪ ﮐﻪ ﺧﻮد را‬‫ﻣﻬـﺪي ﻣﻮﻋﻮد ﺧﯿـﺎل ﮐﺮده ﺑﻮد و ﻣﻼـ ﻋﻠﯽ ﻗـﺎري در رّد اﯾﻦ ﺧﯿـﺎل و رﺳﺎﻟﻪ ﻣﻠﺘﻘﻂ از اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ اﺳﺖ و ﻋﻼﻣﺎت ﻣﻬـﺪي‬‫ﻣﻮﻋﻮد را ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺑﯿﺎن ﻧﻤﻮده اﻧﺘﻬﯽ و ﺣﺴﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺑﺎﯾﺰﯾﺪ ﺳـﻬﺎرﻧﭙﻮري در ﻣﺮاﻓﺾ اﻟﺮواﻓﺾ ﺷـﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري را از ﮐﺘﺐ‬‫ﻣﻌﺘﺒﺮه ﺷـﻤﺮده و آن را از ﻣﺎﺧـﺬ ﮐﺘﺎب ﺧﻮﯾﺶ واﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ اﻧﻔﺎ و ﺳـﻬﺎرﻧﭙﻮري در ﻣﺮاﻓﺾ ﺟﺎﺑﺠﺎ اﻓﺎدات او را ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﺑﻠﮑﻪ‬‫ﺑﻤﺰﯾﺪ ﺧﻮشﻓﻬﻤﯽ ﺑﺎﻗﻮال او ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ اﺳﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺮاﻓﺾ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺜﯽ از ﺗﺮﻣﺬي ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪400 :‬‬‫ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﺣﻨﻔﯽ رح ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ دﻟﯿﻠﺴﺖ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺻﺪﯾﻖ از ﺟﻤﯿﻊ اﺻـﺤﺎب اﻓﻀـﻠﺴﺖ و ﭼﻮن اﻓﻀﻠﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب‬‫از ﻫﻤﻪ اﺻـﺤﺎب ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺷﺪ اﺳﺘﺤﻘﺎق ﺧﻼﻓﺘﺶ ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺸﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻻﺋﻖ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺟﻮد ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻔﻀﻮل ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺷﻮد اﻧﺘﻬﯽ ﺧﺼﻮﺻﺎ‬‫ﻧﺰد اﮐﺜﺮ ﺷـﯿﻌﻪ ﺧﻼﻓﺖ ﻣﻔﻀﻮل را درﺳﺖ ﻧﻤﯽدارﻧﺪ اﻧﺘﻬﯽ و ﻧﯿﺰ در ﻣﺮاﻓﺾ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة از اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﮐﻪ ﮔﻔﺖ‬‫ﺑﻌﺜﻨﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻧﺖ ﺳـﯿﺪ ﻓﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ و ﺳـﯿﺪ ﻓﯽ اﻵﺧﺮة ﻣﻦ اﺣّﺒﮏ ﻓﻘﺪ اﺣﺒﻨﯽ و‬‫ﺣﺒﯿﺒﮏ ﺣﺒﯿﺒﯽ و ﺣﺒﯿﺒﯽ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﺪوك ﻋﺪوي و ﻋﺪوي ﻋﺪو اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﯾﻞ ﻟﻤﻦ اﺑﻐﻀﮏ اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻓﻬـﺬا اﻟﻘﺎري ﮐﺎﺑﺮﻫﻢ اﻟﻤﺘﻌﺼﺐ اﻟﺤﻘﻮد* و واﺣﺪﻫﻢ اﻟﻤﺘﻌﻨﺖ اﻟﺠﺤﻮد* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻣﻊ ﻋﻨﺎده ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺴـﻌﻮد و ﮐﺮر اﺛﺒﺎﺗﻪ ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ و‬‫اﻟﺠﺰم ﻗﻄﻌﺎ ﻟﺪاﺑﺮ اﻫﻞ اﻟﻤﺮود* ﻓﻼ ﯾﻘﺪم ﻋﻠﯽ ﻃﻌﻨﻪ اﻟّﺎ اﻟﻨﺎﺻﺐ اﻟﻌﻨﻮد* و ﻻ ﯾﺠﺘﺮي ﻋﻠﯽ ﻏﻤﺰه اﻟّﺎ اﻟﻤﺎرق اﻟﮑﻨﻮد* و ﻻ ﯾﻤﺘﺮي ﻓﯽ اﻣﺮه اﻟّﺎ‬‫ﻣﻦ ﺟﺮﻣﻪ ﺷﻘﺎق اﻟﺤﻖ اﻟﻤﺤﻤﻮد* و ﻻ ﯾﺴﺘﺮﯾﺐ ﻓﯽ ﺷﺎﻧﻪ اﻻ ﻣﻦ اﺳﺘﻬﻮاه اﻟﺰﯾﻎ ﻋﻦ اﻟﺼﺪق اﻟﻤﻨﻘﻮد‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮؤف ﺑﻦ ﺗـﺎج اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ اﻟﻤﻨﺎوي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ در ﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ ﺷـﺮح اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﺼـﻐﯿﺮ در ذﯾﻞ ﺷـﺮح ﺣـﺪﯾﺚ اﻓﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻦ ﺑﺎب‬‫ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و رﺑّﺎن ﺳـﻔﯿﻨﮥ اﻟﻔﻬﻢ ﺳّﯿﺪ اﻟﺤﻨﻔﺎء زﯾﻦ اﻟﺨﻠﻔﺎء ذي اﻟﻘﻠﺐ اﻟﻌﻘﻮل و اﻟﻠﺴﺎن اﻟﺴﺌﻮل ﺑﺸﻬﺎدة اﻟّﺮﺳﻮل اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻃﺎﻟﺐ اﻟﻘﺎﺋﻞ ﻓﯿﻪ اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ‬‫ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻮﻻه‬‫و اﻟﻘﺎﺋﻞ ﻫﻮ ﻟﻮ ﺷﺌﺖ ﻻوﻗﺮت ﻟﮑﻢ ﻣﻦ ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻟﻔﺎﺗﺤﮥ ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﻗﺮأ و اﻟﻘﺎﺋﻞ اﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺧﻮ رﺳﻮﻟﻪ و اﻟﺼﺪﯾﻖ اﻻﮐﺒﺮ ﻻ ﯾﻘﻮﻟﻬﺎ ﺑﻌﺪي اﻟّﺎ‬‫ﮐﺎذب ﻗﺘﻞ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓﮥ ﺷﻬﯿﺪا و ﻋّﻤﺮ ﮐﺎﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و ﺻﺎﺣﺒﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 322‬از ‪581‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻓﺎن اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻟﺠﺎﻣﻌـﮥ ﻟﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟـﺪﯾﺎﻧﺎت ﮐّﻠﻬﺎ و ﻻ ﺑﺪ ﻟﻠﻤﺪﯾﻨﮥ ﻣﻦ ﺑﺎب ﻓﺎﺧﺒﺮ ان ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ‬‫وﺟﻬﻪ ﻓﻤﻦ اﺧـﺬ ﻃﺮﯾﻘﻪ دﺧﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﻣﻦ اﺧﻄﺄه اﺧﻄﺄ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻬﺪي و ﻗﺪ ﺷـﻬﺪ ﻟﻪ ﺑﺎﻻﻋﻠﻤﯿﮥ اﻟﻤﻮاﻓﻖ و اﻟﻤﻮاﻟﻒ و اﻟﻤﻌﺎدي و اﻟﻤﺨﺎﻟﻒ‬‫و ﺧﺮج اﻟﮑﻼﺑﺎذي ان رﺟﻼ ﺳﺎل ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ ﻣﺴﺌﻠﮥ ﻓﻘﺎل ﺳﻞ ﻋﻠّﯿﺎ ﻫﻮ اﻋﻠﻢ ﻣﻨﯽ ﻓﻘﺎل ارﯾﺪ ﺟﻮاﺑﮏ ﻗﺎل وﯾﺤﮏ ﮐﺮﻫﺖ رﺟﻼ ﮐﺎن رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻐّﺮه ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻏّﺮا و ﮐﺎن اﮐﺎﺑﺮ اﻟﺼـﺤﺐ ﯾﻌﺘﺮﻓﻮن ﻟﻪ ﺑﺬﻟﮏ و ﮐﺎن ﻋﻤﺮ رض ﯾﺴﺎﻟﻪ ﻋﻤﺎ اﺷـﮑﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﺟﺎءه رﺟﻞ‬‫ﻓﺴﺎﻟﻪ ﻓﻘﺎل ﻫﻬﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﻓﺎﺳـﺌﻠﻪ ﻓﻘﺎل ارﯾـﺪ ان اﺳـﻤﻊ ﻣﻨﮏ ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻗﺎل ﻗﻢ ﻻ اﻗﺎم اﻟﱠﻠﻪ رﺟﻠﯿﮏ و ﻣﺤﺎ اﺳـﻤﻪ ﻣﻦ اﻟﺪﯾﻮان و ﺻّﺢ ﻋﻨﻪ‬‫ﻣﻦ ﻃﺮق اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺘﻌﻮذ ﻣﻦ ﻗﻮم ﻟﯿﺲ ﻫﻮ ﻓﯿﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪401 :‬‬‫ﺣّﺘﯽ اﻣﺴﮑﻪ ﻋﻨﺪه و ﻟﻢ ﯾﻮﻟّﻪ ﺷﯿﺌﺎ ﻣﻦ اﻟﺒﻌﻮث ﻟﻤﺸﺎورﺗﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺸﮑﻞ و اﺧﺮج اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻗﺎل ذﮐﺮ ﻟﻌﻄﺎء ﻣﺎ ﮐﺎن اﺣﺪ‬‫ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺐ اﻓﻘﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻻ و اﻟﱠﻠﻪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺮ اﻟﯽ ﻗـﺪ ﻋﻠﻢ اﻻوﻟﻮن و اﻵﺧﺮون ان ﻓﻬﻢ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻨﺤﺼـﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﻢ ﻋﻠّﯽ و ﻣﻦ ﺟﻬﻞ‬‫ذﻟﮏ ﻓﻘـﺪ ﺿﻞ ﻋﻦ اﻟﺒﺎب اﻟّﺬي ﻣﻦ وراﺋﻪ ﯾﺮﻓﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﻘﻠﻮب اﻟﺤﺠﺎب ﺣﺘﯽ ﯾﺘﺤﻘﻖ اﻟﯿﻘﯿﻦ اﻟّﺬي ﻻ ﯾﺘﻐﯿﺮ ﺑﮑﺸﻒ اﻟﻐﻄﺎء اﻟﯽ ﻫﻨﺎ ﮐﻼﻣﻪ‬‫ﻋﻖ ﻋـﺪ ﻃﺐ ك و ﺻـﺤﺤﻪ و ﮐﺬا اﺑﻮ اﻟﺸـﯿﺦ ﻓﯽ اﻟﺴـﻨﮥ ﮐﻠﻬﻢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺗﺮﺟﻤﺎن اﻟﻘﺮآن ﻋﺪك ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و رواه اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﺪون ﻓﻤﻦ اﻟﯽ آﺧﺮه ﻗﺎل اﻟﺬﻫﺒﯽ ﮐﺎﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋﮥ ﮐﻢ ﺧﻠﻖ اﻓﺘﻀـﺤﻮا ﺑﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ و ﻗﺎل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ‬‫ﻏﯿﺮ ﺛﺎﺑﺖ و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻋﻦ اﻟﺒﺨﺎري ﻣﻨﮑﺮ و ﺗﻌﻘﺒﻪ ﺟﻤﻊ ﻣﻦ اﻻﺋﻤـﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌﻼﺋﯽ ﻓﻘﺎل ﻣﻦ ﺣﮑﻢ ﺑﻮﺿـﻌﻪ ﻓﻘﺪ اﺧﻄﺄ و ﻟا ﺼﻮاب‬‫اﻧﻪ ﺣﺴﻦ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﻃﺮﻗﻪ ﻻ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻻ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻟﯿﺲ ﻫﻮ ﻣﻦ اﻻﻟﻔﺎظ اﻟﻤﻨﮑﺮة اﻟّﺘﯽ ﺗﺎﺑﺎﻫﺎ اﻟﻌﻘﻮل ﺑﻞ ﻫﻮ ﮐﺨﺒﺮ ارأف اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫و ﻗـﺎل اﻟﺰرﮐﺸـﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﯾﻨﺘﻬﯽ اﻟﯽ درﺟـﮥ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﺤﺘـﺞ ﺑﻪ و ﻻـ ﯾﮑﻮن ﺿـﻌﯿﻔﺎ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﮐﻮﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎ و ﻓﯽ ﻟﺴﺎن اﻟﻤﯿﺰان ﻫـﺬا‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﻪ ﻃﺮق ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺘﺪرك اﻗﻞ اﺣﻮاﻟﻬﺎ ان ﯾﮑﻮن ﻟﻠﺤﺪﯾﺚ اﺻﻞ ﻓﻼ ﯾﻨﺒﻐﯽ اﻃﻼق اﻟﻘﻮل ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ اﻧﺘﻬﯽ و رواه ﻟا ﺨﻄﯿﺐ‬‫ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾـﺦ ﺑﺎﻟﻠﻔﻆ اﻟﻤﺰﺑﻮر ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺛﻢ ﻗﺎل ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺳﺎﻟﺖ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل‬‫ﻫﻮ ﺻﺤﯿﺢ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻗﻠﺖ أراد اﻧﻪ ﺻﺤﯿﺢ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻟﯿﺲ ﺑﺒﺎﻃﻞ إذ رواه ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﻋﻨﻪ و اﻓﺘﯽ ﺑﺤﺴﻨﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﺗﺒﻌﻪ‬‫اﻟﺴﺨﺎوي ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﺣﺴﻦ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و ﺷﺸﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﻨﺎوي در ﺗﯿﺴﯿﺮ ﺷﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻓﺎن اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ ﻫﻮ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻟﺠﺎﻣﻌـﮥ ﻟﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟـﺪﯾﺎﻧﺎت ﮐﻠﻬﺎ و ﻻ ﺑـﺪ ﻟﻠﻤﺪﯾﻨﮥ ﻣﻦ ﺑﺎب ﯾﺪﺧﻞ ﻣﻨﻪ ﻓﺎﺧﺒﺮ اّن ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﻓﻤﻦ اﺧﺬ ﻃﺮﯾﻘﻪ‬‫دﺧﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﻣﻦ ﻻ ﻓﻼ ﻋﻖ ﻋﺪ ﻃﺐك و ﺻـﺤﺤﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﺪك ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻫﻮ ﺣﺴﻦ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﻃﺮﻗﻪ ﻻ ﺻﺤﯿﺢ و ﻻ‬‫ﺿﻌﯿﻒ ﻓﻀﻼ ﻋﻦ ﮐﻮﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ و وﻫﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﻨﺎوي در ﮐﻨﻮز اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 323‬از ‪581‬‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ط أي اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ‬‫ﻫﺮ ﮔـﺎه رواﯾﺖ ﻧﻤﻮدن ﻣﻨﺎوي ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را در ﮐﻨﻮز اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ ﺷـﻨﯿﺪي ﺧﻄﺒﻪ ﮐﻨﻮز اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ ﮐﻪ از ان ﻣـﺪح و ﺛﻨﺎء ﮐﺘﺎب ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ ﻗـﺎل اﻟﻤﻨﺎوي اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟّـﺬي ﮐﺴﺎ اﻫﻞ اﻟﺤـﺪﯾﺚ رداء اﻟﺸـﺮف ﻓﯽ ﮐّﻞ اﻗﻠﯿﻢ و رﻓﻊ ﺷﺎﻧﻬﻢ و اﻋﻠﯽ ذﮐﺮﻫﻢ ﻓﯽ ﮐّﻞ‬‫ﺣﺪﯾﺚ و ﻗﺪﯾﻢ و ﺧﺼﻬﻢ ﻣﻦ ﺑﯿﻦ ﺟﻤﻠﮥ اﻟﺸﺮع ﺑﻤﺰﯾﺪ اﻟﺘﺸﺮﯾﻒ و اﻟﺘﻌﻈﯿﻢ و اﺷﻬﺪ ان ﻻ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪402 :‬‬‫رّب اﻟﻌﺮش اﻟﮑﺮﯾﻢ و ان ﻣﺤّﻤـ ﺪا ﻋﺒـﺪه و رﺳﻮﻟﻪ اﻟﻬﺎدي اﻟﯽ اﻟﺼـﺮاط اﻟﻤﺴـﺘﻘﯿﻢ و ﺑﻌـﺪ ﻓﯿﻘﻮل اﻟﻌﺒـﺪ اﻟﻔﻘﯿﺮ اﻟﻘﺎﺋﻢ ﻋﻠﯽ ﻗﺪم اﻟﺘﻘﺼـﯿﺮ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮؤف اﻟﻤﻨﺎوي ﻫﺬا ﮐﺘﺎب ﻋﺠﺎب ﻣﻦ ﺗﺎﻣﻠﻪ دﺧﻠﺖ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻤﺴـﺮة ﻣﻦ ﮐﻞ ﺑﺎب ﺟﻤﻌﺖ ﻓﯿﻪ زﻫﺎء ﻋﺸـﺮة آﻻف ﺣﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﻋﺸﺮة ﮐﺮارﯾﺲ‬‫ﮐـﻞ ﮐﺮاس اﻟﻒ ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﮐّﻞ ورﻗـﮥ ﻣﺎﺋـﮥ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﻘﺮأ ﺑﺎﻟﻌﺮض ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎدة و ﻓﯽ ﻧﺼﻒ اﻟﻌﺮض ﺑﺎﻟّﻄﻮل و ﻣﻦ اﻋﻠﯽ اﻟﯽ اﺳـﻔﻞ و ﻣﻦ‬‫اﺳـﻔﻞ اﻟﯽ اﻋﻠﯽ ﮐﻞ ﻧﺼﻒ ﺳـﻄﺮ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺑﻨﻔﺴﻪ و رﺗﺒﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﺣﺮوف اﻟﻤﻌﺠﻢ ﻟﯿﺴﻬﻞ ﺗﻨﺎوﻟﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺮب و اﻟﻌﺠﻢ ﻣﻊ ﺷﻐﻞ اﻟﻘﻠﺐ ﺑﺂﺧﺮ ان‬‫ﯾﺘﻀـﺎءل دوﻧﻬﺎ اﻟﺸﻮاﻣـﺦ و ﻣﺼﺎﺋﺐ ﺗﻄﯿﺶ ﻓﯽ ﻣﻘﺎﺑﻠﺘﻬﺎ اﻟﺸﻢ اﻟﺮواﺳـﺦ رﻣﺎﻧﯽ اﻟﺰﻣﺎن ﺑﺴـﻬﺎﻣﻪ و اﺻﺎﺑﻨﯽ اﻟـﺪﻫﺮ ﺑﺤﺴﺎﻣﻪ و ﺣﻤﺎﻣﻪ و اﻟﺤﻤﺪ‬‫ﻟﻼـﻟﻪ ذي اﻟﺠﻼـل ﻋﻠﯽ ﮐـﻞ ﺣﺎل ﻣﻦ اﻻﺣﻮال و ﺳـﻤﯿﺘﻪ ﮐﻨﻮز اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﺧﯿﺮ اﻟﺨﻼﺋﻖ و اﻟﻤﺎﻣﻮل ﻣﻦ ﺳﺎداﺗﻨﺎ ﻣﺸﺎﯾـﺦ اﻟﻌﺼـﺮ و‬‫ﺟﻬﺎﺑﺬة اﻟﺪﻫﺮان ﯾﺴـﻤﺢ اﺣﺪﻫﻢ ﺑﺘﻤﺸـﯿﺘﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺘﻨﺎ و اﺳﻨﺎدا ﻟﯿﮑﻮن ﺗﺒﺼﺮة ﻟﻬﺬا اﻟﻌﺎﺟﺰ و ﻟﻤﻦ ﺗﺒﺼﺮ و ﺗﺬﮐﺮة ﻟﻤﻦ أراد ان ﯾﺘﺬﮐﺮ و ﻋﻼﻣﻪ‬‫ﻣﻨﺎوي از اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻓﺨﺎم و اﺟﻠﻪ ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ ﻋﻈﺎم و ﻣﻌﺎرﯾﻒ ﺷـﯿﻮخ واﻻ ﻣﻘﺎم و ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻗﺮوم ﻋﻈﯿﻢ اﻻﺣﺘﺮام ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻣﯿﻦ ﺑﻦ ﻓﻀـﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺤﺒﯽ در ﺧﻼﺻـﮥ اﻻـﺛﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮؤف ﺑﻦ ﺗـﺎج اﻟﻌـﺎرﻓﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ اﻟﻤﻠﻘﺐ زﯾﻦ‬‫اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺤﺪادي ﺛﻢ اﻟﻤﻨﺎوي اﻟﻘﺎﻫﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻗﺪ ﺗﻘﺪم ذﮐﺮ ﺗﺘﻤﮥ ﻧﺴـﺒﻪ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﺑﻨﻪ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ اﻻﻣﺎم اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﺤﺠﮥ اﻟﺜﺒﺖ اﻟﻘﺪوة‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﺴﺎﺋﺮة و اﺟﻞ اﻫﻞ ﻋﺼـﺮه ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ارﺗﯿﺎب و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﺎﺿـﻼ زاﻫﺪا ﻋﺎﺑﺪا ﻗﺎﻧﺘﺎ ﻟّﻠﻪ ﺧﺎﺷـﻌﺎ ﻟﻪ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻨﻔﻊ و ﮐﺎن ﻣﺘﻘﺮﺑﺎ‬‫ﺑﺤﺴﻦ اﻟﻌﻤﻞ ﻣﺜﺎﺑﺮا ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺴﺒﯿـﺢ و اﻻذﮐﺎر ﺻﺎﺑﺮا ﺻﺎدﻗﺎ و ﮐﺎن ﯾﻘﺘﺼـﺮ ﯾﻮﻣﻪ و ﻟﯿﻠﺘﻪ ﻋﻠﯽ اﮐﻠﮥ واﺣﺪة ﻣﻦ اﻟﻄﻌﺎم و ﻗﺪ ﺟﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم و‬‫اﻟﻤﻌـﺎرف ﻋﻠﯽ اﺧﺘﻼـف اﻧﻮاﻋﻬـﺎ و ﺗﺒـﺎﯾﻦ اﻗﺴﺎﻣﻬﺎ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺠﺘﻤﻊ ﻓﯽ اﺣـﺪ ﻣﻤﻦ ﻋﺎﺻـﺮه ﻧﺸﺄ ﻓﯽ ﺣﺠﺮ واﻟـﺪه و ﺣﻔﻆ اﻟﻘﺮآن ﻗﺒﻞ ﺑﻠﻮﻏﻪ ﺛﻢ‬‫ﺣﻔﻆ اﻟﺒﻬﺠـﮥ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ ﻣﺘﻮن اﻟﺸﺎﻓﻌﯿـﮥ و اﻟﻔﯿـﮥ اﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و اﻟﻔﯿـﮥ ﺳـﯿﺮة اﻟﻌﺮاﻗﯽ و اﻟﻔﯿـﮥ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻟﻪ اﯾﻀﺎ و ﻋﺮض ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ ﻣﺸﺎﯾﺦ‬‫ﻋﺼﺮه ﻓﯽ ﺣﯿﺎة واﻟﺪه ﺛﻢ اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ اﻻﺷﺘﻐﺎل ﻓﻘﺮأ ﻋﻠﯽ واﻟﺪه ﻋﻠﻮم اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ و ﺗﻔﻘﻪ ﺑﺎﻟﺸﻤﺲ اﻟﺮﻣﻠﯽ و اﺧﺬ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ و اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻻدب ﻋﻦ‬‫اﻟﻨﻮر ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻏﺎﻧﻢ اﻟﻤﻘﺪﺳـﯽ و ﺣﻀـﺮ دروس اﻻﺳـﺘﺎذ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﮑﺮي ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ و اﻟﺘﺼﻮف و اﺧﺬ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﻟﻨﺠﻢ اﻟﻐﯿﻄﯽ و اﻟﺸﯿﺦ‬‫ﻗﺎﺳﻢ و اﻟﺸـﯿﺦ ﺣﻤـﺪان اﻟﻔﻘﯿﻪ و اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻄﺒﻼوي ﻟﮑﻦ ﮐﺎن اﮐﺜﺮ اﺧﺘﺼﺎﺻﻪ ﺑﺎﻟﺸـﻤﺲ اﻟﺮﻣﻠﯽ و ﺑﻪ ﺑﺮع و اﺧﺬ اﻟﺘﺼﻮف ﻋﻦ ﺟﻤﻊ و ﺗﻠﻘﯽ‬‫اﻟﺬﮐﺮ ﻣﻦ ﻗﻄﺐ زﻣﺎﻧﻪ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﺸـﻌﺮاوي ﺛﻢ اﺧﺬ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺨﻠﻮﺗﯿﮥ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻨﺎﺧﻠﯽ اﺧﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺧﻼه ﻣﺮارا ﺛﻢ‬‫ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﺮم اﻟﺮوﻣﯽ ﺣﯿﻦ ﻗﺪم ﻣﺼـﺮ ﺑﻘﺼﺪ اﻟﺤﺞ و ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺒﯿﺮاﻣّﯿﮥ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﺣﺴـﯿﻦ اﻟﺮوﻣﯽ اﻟﻤﻨﺘﺸﻮي و ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺸﺎذﻟﯿﮥ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ‬‫ﻣﻨﺼﻮر اﻟﻐﯿﻄﯽ و ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻨﻘﺸﺒﻨﺪﯾﮥ ﻋﻦ اﻟﺴﯿﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪403 :‬‬‫اﻟﺤﺴـﯿﺐ اﻟﻨﺴـﯿﺐ ﻣﺴـﻌﻮد اﻟﺘﺎﺷﮑﻨﺪي و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻋﺼﺮه و ﺗﻘﻠﺪ اﻟﻨﯿﺎﺑﮥ اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﮥ ﺑﺒﻌﺾ اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ ﻓﺴﻠﮏ ﻓﯿﻬﺎ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻟﺤﻤﯿﺪة و‬‫ﮐﺎن ﻻ ﯾﺘﻨﺎول ﻣﻨﻬﺎ ﺷـﯿﺌﺎ ﺛﻢ رﻓﻊ ﻧﻔﺴﻪ ﻋﻨﻬﺎ و اﻧﻘﻄﻊ ﻋﻦ ﻣﺨﺎﻟﻄﮥ اﻟﻨﺎس و اﻧﻌﺰل ﻓﯽ ﻣﻨﺰﻟﻪ و اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺎﻟﯿﻒ ﻓﺼﻨﻒ ﻓﯽ ﻏﺎﻟﺐ اﻟﻌﻠﻮم ﺛﻢ‬‫وﻟﯽ ﺗﺪرﯾﺲ اﻟﻤﺪرﺳﮥ اﻟّﺼﺎﻟﺤﯿﮥ ﻓﺤﺪه اﻫﻞ ﻋﺼﺮه و ﮐﺎﻧﻮا ﻻ ﯾﻌﺮﻓﻮن ﻣﺰﯾﮥ ﻋﻠﻤﻪ ﻻﻧﺰواﺋﻪ ﻋﻨﻬﻢ و ﻟﻤﺎ ﺣﻀﺮ اﻟﺪرس ﻓﯿﻬﺎ ورد ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ ﮐﻞ‬‫ﻣـﺬﻫﺐ ﻓﻀـﻼءه ﻣﻨﺘﻘـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯿﻪ و ﺷـﺮع ﻓﯽ إﻗﺮاء ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﻟﻤﺰﻧﯽ و ﻧﺼﺐ اﻟﺠـﺪل ﻓﯽ اﻟﻤﺬاﻫﺐ و اﺗﯽ ﻓﯽ ﺗﻘﺮﯾﺮه ﺑﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻊ ﻣﻦ ﻏﯿﺮه‬‫ﻓﺎذﻋﻨﻮا ﻟﻔﻀﻠﻪ و ﺻﺎر اﺟﻼء اﻟﻌﻠﻤﺎء ﯾﺒﺎدرون ﻟﺤﻀﻮره و اﺧﺬ ﻋﻨﻪ ﻣﻨﻬﻢ ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ و اﻟﺴﯿﺪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺘﺎﺷﮑﻨﺪي‬‫و اﻟﺸﯿﺦ ﻋﻠﯽ اﻻﺟﻬﻮري و اﻟﻮﻟﯽ اﻟﻤﻌﺘﻘﺪ اﺣﻤﺪ اﻟﮑﻠﺒﯽ و وﻟﺪه اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﮐﺎن ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻟﻢ ﯾﺨﻞ ﻣﻦ ﻃﺎﻋﻦ و ﺣﺎﺳﺪ ﺣﺘﯽ‬‫دس ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻢ ﻓﺘﻮاﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ذﻟﮏ ﻧﻘﺺ ﻓﯽ اﻃﺮاﻓﻪ و ﺑـﺪﻧﻪ ﻣﻦ ﮐﺜﺮة اﻟﺘﺪاوي و ﻟﻤﺎ ﻋﺠﺰ ﺻﺎر وﻟﺪه ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﯾﺴـﺘﻤﻠﯽ ﻣﻨﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 324‬از ‪581‬‬‫اﻟﺘﺎﻟﯿﻒ و ﯾﺴـﻄﺮﻫﺎ و ﺗﺎﻟﯿﻔﻪ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻨﻬﺎ ﺗﻔﺴـﯿﺮه ﻋﻠﯽ ﺳﻮرة اﻟﻔﺎﺗﺤﮥ و ﺑﻌﺾ ﺳﻮرة اﻟﺒﻘﺮة و ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ ﺷﺮح اﻟﻌﻘﺎﺋﺪ ﻟﻠﺴﻌﺪ اﻟﺘﻔﺘﺎزاﻧﯽ ﺳﻤﺎه‬‫ﻏﺎﯾﮥ اﻻﻣﺎﻧﯽ ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻞ و ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ ﻧﻈﻢ اﻟﻌﻘﺎﺋﺪ ﻻﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﺮﯾﻒ و ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ اﻟﻔﻦ اﻻول ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﻨﻘﺎﯾﮥ ﻟﻠﺠﻼل اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﮐﺘﺎب‬‫ﺳﻤﺎه اﻋﻼم اﻻﻋﻼم ﺑﺎﺻﻮل ﻓﻨﯽ اﻟﻤﻨﻄﻖ و اﻟﮑﻼم و ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻦ اﻟﻨﺨﺒﮥ ﮐﺒﯿﺮ ﺳﻤﺎه ﻧﺘﯿﺠﮥ اﻟﻔﮑﺮ و آﺧﺮ ﺻﻐﯿﺮ و ﺷﺮح ﻋﻠﯽ ﺷﺮح اﻟّﻨﺨﺒﮥ‬‫ﺳﻤﺎه اﻟﯿﻮاﻗﯿﺖ و اﻟﺪرر و ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﺼـﻐﯿﺮ ﺛﻢ اﺧﺘﺼـﺮه ﻓﯽ اﻗﻞ ﻣﻦ ﺛﻠﺚ ﺣﺠﻤﻪ و ﺳـﻤﺎه اﻟﺘﯿﺴﯿﺮ و ﺷﺮح ﻗﻄﻌﮥ ﻣﻦ زواﺋﺪ اﻟﺠﺎﻣﻊ‬‫اﻟﺼـﻐﯿﺮ و ﺳـﻤﺎه ﻣﻔﺘﺎح اﻟﺴـﻌﺎدة ﻟﺸﺮح اﻟّﺰﯾﺎدة و ﻟﻪ ﮐﺘﺎب ﺟﻤﻊ ﻓﯿﻪ ﺛﻠﺜﯿﻦ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ و ﺑﯿﻦ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺰﯾﺎدة ﻋﻠﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﮑﺒﯿﺮ و ﻋﻘﺐ‬‫ﮐﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺒﯿﺎن رﺗﺒﺘﻪ و ﺳـﻤﺎه اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻻزﻫﺮ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻨﺒﯽ اﻻﻧﻮر و ﮐﺘﺎب آﺧﺮ ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻘﺼﺎر ﻋﻘﺐ ﮐﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺒﯿﺎن رﺗﺒﺘﻪ‬‫ﺳﻤـﺎه اﻟﻤﺠﻤﻮع اﻟﻔـﺎﺋﻖ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺧـﺎﺗﻤﻪ رﺳـﻞ اﻟﺨﻼـﺋﻖ و ﮐﺘـﺎب اﻧﺘﻘﺎه ﻣﻦ ﻟﺴﺎن اﻟﻤﯿﺰان و ﺑﯿﻦ ﻓﯿﻪ اﻟﻤﻮﺿﻮع و اﻟﻤﻨﮑﺮ و اﻟﻤﺘﺮوك و‬‫اﻟﻀـﻌﯿﻒ و رﺗﺒﻪ ﮐﺎﻟﺠـﺎﻣﻊ اﻟﺼـﻐﯿﺮ و ﮐﺘـﺎب ﻓﯽ اﻻﺣـﺎدﯾﺚ اﻟﻘﺼﺎر ﺟﻤﻊ ﻓﯿﻪ ﻋﺸـﺮة آﻻف ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﻋﺸـﺮ ﮐﺮارﯾﺲ ﮐﻞ ﮐﺮاﺳـﮥ اﻟﻒ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﻧﺼﻒ ﺳـﻄﺮ ﯾﻘﺮأ ﻃﺮدا و ﻋﮑﺴﺎ ﺳـﻤﺎه ﮐﻨﺰ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﺧﯿﺮ اﻟﺨﻼﺋﻖ و ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ ﻧﺒـﺬة ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم‬‫اﻟﺒﮑﺮي ﻓﯽ ﻓﻀﻞ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﻨﺼﻒ ﻣﻦ ﺷـﻌﺒﺎن و ﮐﺘﺎب ﻓﯽ ﻓﻀﻞ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﻘﺪر ﺳـﻤﺎه اﺳـﻔﺎر اﻟﺒﺪر ﻋﻦ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﻘﺪر و ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ اﻻرﺑﻌﯿﻦ اﻟﻨﻮوﯾﮥ و‬‫رﺗﺐ ﮐﺘﺎب اﻟﺸـﻬﺎب ﻟﻠﻘﻀﺎﻋﯽ و ﺷـﺮﺣﻪ و ﺳﻤﺎه اﻣﻌﺎن اﻟﻄﻼب ﺑﺸﺮح ﺗﺮﺗﯿﺐ اﻟﺸﻬﺎب و ﻟﻪ ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻘﺪﺳﯿﮥ و ﺷﺮح اﻟﮑﺘﺎب‬‫اﻟﻤﺬﮐﻮر و ﺷﺮح اﻟﺒﺎب اﻻول ﻣﻦ اﻟﺸﻔﺎء و ﺷﺮح اﻟﺸﻤﺎﺋﻞ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﺷﺮﺣﯿﻦ اﺣﺪﻫﻤﺎ ﻣﺰج و اﻵﺧﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪404 :‬‬‫ﻗﻮﻻت ﻟﮑﻨﻪ ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻞ و ﺷـﺮح اﻟﻔﯿﮥ اﻟﺴـﯿﺮة ﺑﺤّﺪه اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﺷـﺮﺣﯿﻦ اﺣﺪﻫﻤﺎ ﻗﻮﻻن و اﻵﺧﺮ ﻣﺰج ﺳﻤﺎه اﻟﻔﺘﻮﺣﺎت اﻟﺴﺒﺤﺎﻧﯿﮥ ﻓﯽ ﺷﺮح ﻧﻈﻢ‬‫اﻟﺪرر اﻟﺴـﻨﯿﮥ ﻓﯽ اﻟﺴـﯿﺮة اﻟﺰﮐّﯿﮥ و ﺷـﺮح اﻟﺨﺼﺎﺋﺺ اﻟﺼﻐﺮي ﻟﻠﺠﻼل اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ ﺷﺮﺣﯿﻦ ﺻﻐﯿﺮ ﺳﻤﺎه ﻓﺘﺢ اﻟﺮؤف اﻟﻤﺠﯿﺐ ﺑﺸﺮح ﺧﺼﺎﺋﺺ‬‫اﻟﺤﺒﯿﺐ و ﺷـﺮح ﮐﺒﯿﺮ ﺳـﻤﺎه ﺗﻮﺿـﯿﺢ ﻓﺘﺢ اﻟﺮؤف اﻟﻤﺠﯿﺐ و اﺧﺘﺼـﺮ ﺷﻤﺎﺋﻞ اﻟﺘﺮﻣﺬي و زاد ﻋﻠﯿﻪ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ اﻟﻨﺼﻒ و ﺳﻤﺎه اﻟﺮوض اﻟﺒﺎﺳﻢ‬‫ﻓﯽ ﺷـﻤﺎﺋﻞ اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ و ﺧﺮج اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻘﺎﺿﯽ اﻟﺒﯿﻀﺎوي و ﮐﺘﺎب اﻻدﻋﯿﮥ اﻟﻤﺎﺛﻮرة ﺑﺎﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺎﺛﻮرة و ﮐﺘﺎب آﺧﺮ ﺳﻤﺎه‬‫ﺑﺎﻟﻤﻄﺎﻟﺐ اﻟﻌﻠﯿـﮥ ﻓﯽ اﻻدﻋﯿﮥ اﻟّﺰﻫﯿﮥ و ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﺻـﻄﻼح اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺳـﻤﺎه ﺑﻐﯿﮥ اﻟﻄﺎﻟﺒﯿﻦ ﻟﻤﻌﺮﻓﮥ اﺻـﻄﻼح اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ و ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ ورﻗﺎت‬‫اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و آﺧﺮ ﻋﻠﯽ ورﻗﺎت ﺷـﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﺮﯾﻒ و اﺧﺘﺼﺮ اﻟﺘﻤﻬﯿﺪ ﻟﻸﺳﻨﻮي ﻟﮑﻨﻪ ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻠﻪ و ﻟﻪ ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﻻوﻗﺎف ﺳﻤﺎه‬‫ﺗﯿﺴـﯿﺮ اﻟﻮﻗﻮف ﻋﻠﯽ ﻏﻮاﻣﺾ اﺣﮑﺎم اﻟﻮﻗﻮف و ﻫﻮ ﮐﺘﺎب ﻟﻢ ﯾﺴـﺒﻖ اﻟﯽ ﻣﺜﻠﻪ و ﺷـﺮح زﯾـﺪ ﺑﻦ ارﺳـﻼن اﻟﺘﯽ ﻧﻈﻢ ﻓﯿﻬﺎ ارﺑﻌـﮥ اﻟﻌﻠﻮم اﺻﻮل‬‫اﻟﺪﯾﻦ و اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺘﺼﻮف و ﺳﻤﺎه ﻓﺘﺢ اﻟﺮؤف اﻟﺼﻤﺪ ﺑﺸﺮح ﺻﻔﻮة اﻟﺰﺑﺪ و ﺷﺮح اﻟﺘﺤﺮﯾﺮ ﻟﺸﯿﺦ اﻻﺳﻼم زﮐﺮﯾﺎ ﺳﻤﺎه اﺣﺴﺎن‬‫اﻟﺘﻘﺮﯾﺮ ﻟﺸﺮح اﻟﺘﺤﺮﯾﺮ ﺛﻢ ﺷﺮح ﻧﻈﻤﻪ ﻟﻠﻌﻤﺮﯾﻄﯽ ﺑﺎﻟﺘﻤﺎس ﺑﻌﺾ اﻻوﻟﯿﺎء و ﺳﻤﺎه ﻓﺘﺢ اﻟﺮؤف اﻟﺨﺒﯿﺮ ﺑﺸﺮح ﮐﺘﺎب اﻟﺘﯿﺴﯿﺮ ﻧﻈﻢ اﻟﺘﺤﺮﯾﺮ وﺻﻞ‬‫ﻓﯿﻪ اﻟﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮاﺋﺾ و ﮐﻤﻠﻪ اﺑﻨﻪ ﺗﺎج اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ و ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ ﻋﻤﺎد اﻟﺮﺿـﯽ ﻓﯽ آداب اﻟﻘﻀﺎء ﺳـﻤﺎه ﻓﺘﺢ اﻟﺮؤف اﻟﻘﺎدر ﻟﻌﺒﺪه ﻫﺬا‬‫اﻟﻌﺎﺟﺰ اﻟﻘﺎﺻﺮ و ﺷﺮح ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺒﺎب ﺳﻤﺎه اﺗﺤﺎف اﻟﻄﻼب ﺑﺸﺮح ﮐﺘﺎب اﻟﻌﺒﺎب اﻧﺘﻬﯽ ﻓﯿﻪ اﻟﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻨﮑﺎح و ﺣﺎﺷﯿﮥ ﻋﻠﯿﻪ ﻟﮑﻨﻪ ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻠﻬﺎ‬‫و ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﻬﺞ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﯿﻪ اﻟﯽ اﻟﻀـﻤﺎن و ﺣﺎﺷﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﺷﺮح اﻟﻤﻨﻬﺞ ﻟﻢ ﺗﮑﻤﻞ و ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﺣﮑﺎم اﻟﻤﺴﺎﺟﺪ ﺳﻤﺎه ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﺴﻬﯿﻞ و‬‫ﮐﺘـﺎب ﻓﯽ ﻣﻨﺎﺳـﮏ اﻟﺤـﺞ ﻋﻠﯽ اﻟﻤـﺬاﻫﺐ اﻻرﺑﻌـﮥ ﺳـﻤﺎه اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺎﺳﮏ ﺑﺎﺣﮑﺎم اﻟﻤﻨﺎﺳﮏ و ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ اﻟﺒﻬﺠـﮥ اﻟﻮردﯾـﮥ ﺳـﻤﺎه اﻟﻔﺘﺢ‬‫اﻟﺴـﻤﺎوي ﺑﺸـﺮح ﺑﻬﺠﮥ اﻟﻄﺤﺎوي ﺛﻢ اﺧﺘﺼﺮه ﻓﯽ ﻧﺤﻮ ﺛﻠﺚ ﺣﺠﻤﻪ و ﮐﻼﻫﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻞ و ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﺣﮑﺎم اﻟﺤﻤﺎم اﻟﺸﺮﻋﯿﮥ و اﻟﻄﺒﯿﮥ ﺳﻤﺎه‬‫اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻟّﺰﻫّﯿﮥ ﻓﯽ اﺣﮑﺎم اﻟﺤﻤﺎم اﻟﺸـﺮﻋﯿﮥ و اﻟﻄﺒﯿﮥ و ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ ﻫﺪﯾﮥ اﻟﻨﺎﺻﺢ ﻟﻠﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ اﻟﺰاﻫﺪ ﻟﮑﻨﻪ ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻞ و ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ ﺗﺼـﺤﯿﺢ‬‫اﻟﻤﻨﻬﺎج ﺳـﻤﺎه اﻟﺪر اﻟﻤﺼﻮن ﻓﯽ ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﺑﻦ ﻋﺠﻠﻮن ﻟﮑﻨﻪ ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻞ و ﺷﺮح ﻋﻠﯽ ﻣﺨﺘﺼﺮ اﻟﻤﺰﻧﯽ ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻞ و اﺧﺘﺼﺮ ﻟا ﻌﺒﺎب و‬‫ﺳﻤـﺎه ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ و ﻟﻢ ﯾﮑﻤـﻞ و ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﻻﻟﻐﺎز و اﻟﺤﯿﻞ و ﺳـﻤﺎه ﺑﻠﻮغ اﻻﻣﻞ ﺑﻤﻌﺮﻓـﮥ اﻻﻟﻐﺎز و اﻟﺤﯿﻞ و ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﻟﻔﺮاﺋﺾ و ﺷـﺮح‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﻤﻌﮥ اﻟﻤﻀـّﯿﮥ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ ﻟﻠﺴـﯿﻮﻃﯽ ﺳﻤﺎه اﻟﻤﺤﺎﺿﺮ اﻟﻮﺿّﯿﮥ ﻓﯽ اﻟﺸﻤﻌﮥ اﻟﻤﻀﯿﺌﮥ و ﮐﺘﺎب ﺟﻤﻊ ﻓﯿﻪ ﻋﺸﺮة ﻋﻠﻮم اﺻﻮل اﻟﺪﯾﻦ و‬‫اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﻔﺮاﺋﺾ و اﻟﻨﺤﻮ و اﻟﺘﺸـﺮﯾﺢ و اﻟﻄﺐ و اﻟﻬﯿﺌﮥ و اﺣﮑﺎم اﻟﻨﺠﻮم و اﻟﺘﺼﻮف و ﮐﺘﺎب ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﻌﻠﻢ و اﻫﻠﻪ و ﮐﺘﺎب اﺧﺘﺼـﺮ‬‫ﻓﯿـﻪ اﻟﺠﺰء اﻻـول ﻣـﻦ اﻟﻤﺒـﺎح ﻓﯽ ﻋﻠـﻢ اﻟﻤﻨﻬـﺎج ﻟﻠﺠﻠـﺪي و ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ اﻟﻘـﺎﻣﻮس اﻧﺘﻬﯽ ﻓﯿـﻪ اﻟﯽ ﺣﺮف اﻟـﺬال و اﺧﺘﺼـﺮ اﻻﺳـﺎس و رﺗﺒﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 325‬از ‪581‬‬‫ﮐﺎﻟﻘﺎﻣﻮس و ﺳﻤﺎه اﺣﮑﺎم اﻻﺳﺎس‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪405 :‬‬‫و ﮐﺘﺎب اﻻﻣﺜﺎل و ﮐﺘﺎب ﺳـﻤﺎه ﻋﻤﺎد اﻟﺒﻼﻏـﮥ و ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﺳـﻤﺎء اﻟﺒﻠﺪان و ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﻟﺘﻌﺎرﯾﻒ ﺳـﻤﺎه اﻟﺘﻮﻗﯿﻒ ﻋﻠﯽ ﻣﻬﻤﺎت اﻟﺘﻌﺎرﯾﻒ و‬‫ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﺳـﻤﺎء اﻟﺤﯿﻮان ﺳﻤﺎه ﻗﺮة ﻋﯿﻦ اﻻﻧﺴﺎن ﺑﺬﮐﺮ اﺳﻤﺎء اﻟﺤﯿﻮان و ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﺣﮑﺎم اﻟﺤﯿﻮان ﺳﻤﺎه اﻻﺣﺴﺎن ﺑﺒﯿﺎن اﺣﮑﺎم اﻟﺤﯿﻮان و‬‫ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﻻﺷـﺠﺎر ﺳﻤﺎه ﻏﺎﯾﮥ اﻻرﺷﺎد اﻟﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﺣﮑﺎم اﻟﺤﯿﻮان و اﻟﻨﺒﺎت و اﻟﺠﻤﺎد و ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺼﯿﻞ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻠﮏ و اﻻﻧﺴﺎن و ﮐﺘﺎب‬‫اﻻﻧﺒﯿـﺎء ﺳـﻤﺎه ﻓﺮدوس اﻟﺠﻨـﺎن ﻓﯽ ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﻻﻧﺒﯿـﺎء اﻟﻤـﺬﮐﻮرﯾﻦ ﻓﯽ اﻟﻘﺮآن و ﮐﺘﺎب اﻟﻄﺒﻘﺎت اﻟﮑﺒﺮي ﺳـﻤﺎه اﻟﮑﻮاﮐﺐ اﻟﺪرﯾـﮥ ﻓﯽ ﺗﺮاﺟﻢ‬‫اﻟﺴﺎدة اﻟﺼﻮﻓﯿـﮥ و ﮐﺘﺎب اﻟﺼـﻔﻮة ﺑﻤﻨﺎﻗﺐ ﺑﯿﺖ آل اﻟﻨﺒﻮة و اﻓﺮد اﻟﺴـﯿﺪة ﻓﺎﻃﻤـﮥ رض ﺑﺘﺮﺟﻤﮥ و اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺑﺘﺮﺟﻤﮥ و ﮐﺬا اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺨﻮاص ﺷـﯿﺦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﺸـﻌﺮاﻧﯽ و ﻟﻪ ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ ﻣﻨﺎزل اﻟﺴﺎﺋﺮﯾﻦ و ﺣﮑﻢ اﺑﻦ ﻋﻄﺎء اﻟﱠﻠﻪ و ﺗﺮﺗﯿﺐ اﻟﺤﮑﻢ ﻟﻠﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻘﯽ‬‫ﺳﻤـﺎه ﻓﺘـﺢ ﻟا ﺤﮑﻢ ﺑﺸـﺮح ﺗﺮﺗﯿﺐ اﻟﺤﮑﻢ ﻟﮑﻨﻪ ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻞ و ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ رﺳﺎﻟـﮥ اﺑﻦ ﺳـﯿﻨﺎ ﻓﯽ اﻟﺘﺼﻮف ﺳـﻤﺎه ارﺳﺎل اﻫﻞ اﻟﺘﻌﺮﯾﻒ و ﺷـﺮح‬‫ﻗﺼـﯿﺪﺗﻪ اﻟﻌﯿﻨﯿـﮥ و ﻟﻪ ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻮاﻗﻒ اﻟﺘﻔﻮﯾـﮥ ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻞ و ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ رﺳﺎﻟـﮥ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻦ ﻋﻠﻮان ﻓﯽ اﻟﺘﺼﻮف و ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺤـﮥ اﻟّﻄﺎﻟﺒﯿﻦ‬‫ﻟﻤﻌﺮﻓﮥ اﺳـﺮار اﻟﻄﻮاﻋﯿﻦ و ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﻟﺘﺸـﺮﯾﺢ و اﻟّﺮوح و ﻣﺎ ﺑﻪ ﺻﻼح اﻻﻧﺴﺎن و ﻓﺴﺎده و ﮐﺘﺎب ﻓﯽ دﻻﺋﻞ ﺧﻠﻖ اﻻﻧﺴﺎن و ﺷﺮح ﻋﻠﯽ اﻟﻔﯿﮥ‬‫اﺑﻦ اﻟﻮردي ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻣﺎت و ﺷﺮح ﻋﻠﯽ ﻣﻨﻈﻮﻣﮥ اﺑﻦ اﻟﻌﻤﺎد ﻓﯽ آداب اﻻﮐﻞ ﺳﻤﺎه ﻓﺘﺢ اﻟﺮؤف اﻟﺠﻮاد و ﻫﻮ اول ﮐﺘﺎب ﺷﺮﺣﻪ ﻓﯽ اﻵداب و‬‫ﮐﺘﺎب ﻓﯽ آداب اﻟﻤﻠﻮك ﺳﻤﺎه اﻟﺠﻮاﻫﺮ اﻟﻤﻀﯿﺌﮥ ﻓﯽ ﺑﯿﺎن اﻵداب اﻟﺴﻠﻄﺎﻧﯿﮥ و ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﻟﻄﺐ ﺳّﻤﺎه ﺑﻐﯿﮥ اﻟﻤﺤﺘﺎج اﻟﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﺻﻮل اﻟﻄﺐ‬‫و اﻟﻌﻼج و ﮐﺘﺎب ﺳﻤﺎه اﻟﺪر اﻟﻤﻨﻀﻮد ﻓﯽ ذم اﻟﺒﺨﻞ و ﻣﺪح اﻟﺠﻮد و ﮐﺘﺎب ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء و ﺗﺬﮐﺮة ﻓﯿﻬﺎ رﺳﺎﺋﻞ ﻋﻈﯿﻤﮥ اﻟﻨﻔﻊ ﯾﻨﺒﻐﯽ ان‬‫ﯾﻔﺮد ﮐﻞ ﻣﻨﻬﺎ ﺑﺎﻟﺘﺎﻟﯿﻒ و ﻟﻪ ﻣﺆﻟﻔﺎت أﺧﺮ ﻏﯿﺮ ﻫـﺬه و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠـﮥ ﻓﻬﻮ اﻋﻈﻢ ﻋﻠﻤﺎء ﻫـﺬا اﻟﺘﺎرﯾﺦ آﺛﺎرا و ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ ﻏﺎﻟﺒﻬﺎ ﻣﺘﺪاوﻟﮥ ﮐﺜﯿﺮة اﻟﻨﻔﻊ و‬‫ﻟﻠﻨﺎس ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺗﻬﺎﻓﺖ زاﺋﺪ و ﯾﺘﻐﺎﻟﻮن ﻓﯽ اﺛﻤﺎﻧﻬﺎ و اﺷـﻬﺮﻫﺎ ﺷﺮﺣﺎه ﻋﻠﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﺼﻐﯿﺮ و ﺷﺮح اﻟﺴﯿﺮة اﻟﻤﻨﻈﻮﻣﮥ ﻟﻠﻌﺮاﻗﯽ و ﮐﺎﻧﺖ وﻻدﺗﻪ ﻓﯽ‬‫ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺗﺴﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻮﻓﯽ ﺻﺒﯿﺤﮥ ﯾﻮم اﻟﺨﻤﯿﺲ اﻟﺜﺎﻟﺚ و اﻟﻌﺸﺮﯾﻦ ﻣﻦ ﺻﻔﺮ ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و ﺛﻠﺜﯿﻦ و اﻟﻒ و ﺻﻠّﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺠﺎﻣﻊ‬‫اﻻزﻫﺮ ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ و دﻓﻦ ﺑﺠﺎﻧﺐ زاوﯾﺘﻪ اﻟّﺘﯽ اﻧﺸﺄﻫﺎ ﺑﺨﻂ اﻟﻤﻘﺴﻢ اﻟﻤﺒﺎرك ﻓﯿﻤﺎ ﺑﯿﻦ زاوﯾﺘﯽ ﺳـﯿﺪي اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ اﻟﺰاﻫﺪ و اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺪﯾﻦ‬‫اﻻﺷـﻤﻮﻧﯽ و ﻗﯿـﻞ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾـﺦ ﻣﻮﺗﻪ ﻣـﺎت ﺷـﺎﻓﻌﯽ اﻟﺰﻣـﺎن رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و اﺑﻮ ﻣﻬـﺪي ﺛﻌﺎﻟﺒﯽ در ﻣﻘﺎﻟﯿـﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ در ﺗﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﺷـﯿﺦ ﺷـﯿﻮﺧﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮؤف اﻟﻤﻨﺎوي ﻓﯽ ﺷﺮﺣﻪ ﻟﺸﺮح اﻟﻨﺨﺒﮥ ﻟﻤﺎ ﻋﺰل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﻦ اﻟﻘﻀﺎء ﺑﺎﻟﺸﻤﺲ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺎﯾﺎﺗﯽ ﺳﻠﻢ ﮐّﻞ ﻣﻨﻬﻤﺎ ﻋﻠﯽ اﻵﺧﺮ و اﻧﺸﺪه اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﻋﻨﺪي ﺣﺪﯾﺚ ﻇﺮﯾﻒ ﺑﻤﺜﻠﻪ ﯾﺘﻐﻨﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪406 :‬‬‫ﻣﻦ ﻗﺎﺿﯿﯿﻦ ﯾﻌﺰي ﻫﺬا و ﻫﺬا ﯾﻬﻨﯽ ﯾﻘﻮل ذا أﮐﺮﻫﻮﻧﯽ و ذا ﯾﻘﻮل اﺳﺘﺮﺣﻨﺎ‬‫و ﯾﮑـﺬﺑﺎن ﺟﻤﯿﻌـﺎ ﻓﻤﻦ ﯾﺼـﺪق ﻣﻨﺎ و ﻧﯿﺰ اﺑﻮ ﻣﻬـﺪي ﺛﻌﺎﻟﺒﯽ در ﻣﻘﺎﻟﯿـﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ در ﺗﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس زروق ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺼﻮﻓﯿﮥ‬‫ﻟﺸـﯿﺦ ﺷـﯿﻮﺧﻨﺎ اﻟﺰﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮؤف اﻟﻤﻨﺎوي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ زروق اﻧﻪ ﮐﺘﺐ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﮑﻢ ﻧﯿﻔﺎ و ﺛﻼﺛﯿﻦ ﺷـﺮﺣﺎ و ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺮﻃﺒـّﯿ ﮥ و ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ ﻋﺪة ﺷﺮوح و ﻧﻈﻢ ﻓﺼﻮل اﻟﺴﻠﻤﯽ اﻧﺘﻬﯽ و ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺪﻫﺎن در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﺘﺎب ﺷﺮح اﻟﺸﻤﺎﺋﻞ ﻟﻠﻌّﻠﺎﻣﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﺮؤف ﺑﻦ‬‫اﻟﻤﻨﺎوي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﺧﺒﺮ ﺑﻪ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻌﻼﻣـﮥ اﻟﺸﺒﺮاﻣﻠﺴـﯽ و ﺣﺎﻓﻆ وﻗﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻼء اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻋﻦ ﻣﺆﻟﻔﻪ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮؤف ﺑﻦ اﻟﻤﻨـﺎوي ﻓـﺬﮐﺮه و ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺒﺼـﺮي در رﺳﺎﻟـﮥ اﻻﻣـﺪاد ﺑﻤﻌﺮﻓـﮥ ﻋﻠﻮ اﻻﺳـﺘﺎد در ذﮐﺮ رواﯾﺖ ﻣﻮﻃﺎ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﮐـﺬﻟﮏ ﯾﺮوﯾﻪ اﻟﻮاﻟـﺪ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ ﻣﻦ رواﯾـﮥ أﺑﯽ ﻣﺼـﻌﺐ اﻟﺰﻫﺮي ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮؤف اﻟﻤﻨﺎوي ﻋﻦ اﻟﻨﺠﻢ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻋﻦ‬‫ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم زﮐﺮﯾﺎ اﻻﻧﺼﺎري ﻋﻦ اﻻﺳﺘﺎد أﺑﯽ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﺑﻨﺖ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻻذرﻋﯽ ﻋﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺪﺑﻮﺳﯽ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻘﯿﺮ ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓـﻆ أﺑﯽ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻧﺎﺻـﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻣﻨـﺪة ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﻠﯽ زاﻫﺮ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺴﺮﺧﺴـﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫اﺳـﺤﺎق اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟـّﺼ ﻤﺪ اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ ﻋﻦ ﻣﺼـﻌﺐ اﻟﺰﻫﺮي ﻋﻦ اﻻﻣـﺎم ﻣﺎﻟـﮏ و ﻧﯿﺰ در اﻣـﺪاد ﮔﻔﺘﻪ و اﻣﺎ ﻋﻤـﺪة اﻻﺣﮑﺎم ﻟا ﺼـﻐﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 326‬از ‪581‬‬‫ﻟﻠﻤﻘﺪﺳـﯽ ﻓﯿﺮوﯾﻬﺎ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻠﻘﺎﻧﯽ و اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮؤف اﻟﻤﻨﺎوي ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻨﺼﺮ اﻟﻄﺒﻼوي ﻋﻦ واﻟﺪه ﻧﺎﺻﺮ‬‫اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻦ زﮐﺮﯾﺎ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﻔﺮات ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﺴﻦ اﻟﻤﺮاﻏﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻟا ﺒﺨﺎري‬‫ﻋﻦ ﻣﺆﻟﻔﻬﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ ﺑﻦ ﺳـﺮور اﻟﻤﻘﺪﺳﯽ و ﻧﯿﺰ در اﻣﺪاد ﮔﻔﺘﻪ و اﻣﺎ ﺳﯿﺮة اﺑﻦ ﺳّﯿﺪ اﻟﻨﺎس ﻓﯿﺮوﯾﻬﺎ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺮؤف اﻟﻤﻨﺎوي ﻋﻦ اﻟﻨﺠﻢ اﻟﻐﯿﻄﯽ ﻋﻦ زﮐﺮﯾﺎ ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻔﺮﺳﯿﺴـﯽ ﻋﻦ ﻣﺆﻟﻔﻬﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫أﺑﯽ اﻟﻔﺘﺢ اﻟﯿﻌﻤﺮي و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺨﻠﯽ اﻟﻤﮑﯽ در رﺳﺎﻟﻪ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ و ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻠﯽ ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻟﻤﺬﮐﻮر اﻟﻤﺆﻃﺎ رواﯾﮥ أﺑﯽ ﻣﺼـﻌﺐ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺰﻫﺮي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻘﺮاءة ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺜﻌﺎﻟﺒﯽ ﻟﺒﻌﻀﻪ‬‫و إﺟـﺎزة ﻟﺴـﺎﺋﺮه ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮؤف اﻟﻤﻨـﺎوي ﻋﻦ اﻟﻨﺠﻢ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻐﯿﻄﯽ ﻋﻦ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم زﮐﺮﯾﺎ اﻻﻧﺼﺎري ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ اﻟﻔﻀـﻞ‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﺑﻨﺖ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻻذرﻋﯽ ﻗﺮاءة ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻟﻤﻮاﻓﻘﺎﺗﻪ و إﺟﺎزة ﻟﺴﺎﺋﺮه ﺑﺎﺟﺎزﺗﻬﺎ ﻣﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺪﺑﻮﺳـﯽ‬‫ان ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺳـﻤﺎﻋﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻘﯿﺮ ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓـﻆ أﺑﯽ اﻟﻔﻀـﻞ ﺑﻦ ﻧﺎﺻـﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻘـﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻣﻨـﺪة ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﻠﯽ زاﻫﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫اﻟﺴﺮﺧﺴﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺼﻤﺪ اﻟﻬﺎﺷﻤﯽ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺑﻪ اﺑﻮ ﻣﺼﻌﺐ اﻟﺰﻫﺮي ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺑﻪ اﻣﺎم دار اﻟﻬﺠﺮة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪407 :‬‬‫ﻣﺎﻟـﮏ ﺑﻦ اﻧﺲ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ رﺣﻤـﮥ واﺳـﻌﮥ ﻓﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة اﻣﯿﻦ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ در ﺑـﺪر ﻃﺎﻟﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒـﺪ ﻟا ّﺮءوف‬‫ﺷﺎرح اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﺼـﻐﯿﺮ ﺷـﺮﺣﻪ ﺷـﺮﺣﺎ ﺑﺴـﯿﻄﺎ و ﺷﺮﺣﺎ ﻣﺨﺘﺼﺮ و ﺷﺮح اﻟﺸﻬﺎب و ﺷﺮح آداب اﻟﻘﻀﺎء و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺼﻮﻓﯿﮥ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﺗﻮﻓﯽ‬‫ﺳﻨﮥ ‪ 1049‬اوﻓﯽ اﻟﺘﯽ ﺑﻌـﺪﻫﺎ و ﻟﻢ اﻗﻒ ﻟﻪ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ ﻣﺒﺴﻮﻃﮥ و ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ در رﺳﺎﻟﻪ اﺻﻮل ﺣﺪﯾﺚ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و ﻣﺠﻤﻊ اﻟﺒﺤﺎر ﺷـﯿﺦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ در ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺟﻤﯿﻊ ﮐﺘﺐ ﺣﺪﯾﺚ ﯾﻌﻨﯽ ﻃﺒﻘﺎت ارﺑﻌﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮐﺎﻓﯿﺴﺖ و ﺷـﺮح ﻋﺒﺪ اﻟﺮؤف ﻣﻨﺎوي ﺑﺮ ﺟﺎﻣﻊ ﺻـﻐﯿﺮ ﺷﯿﺦ ﺟﻼل‬‫اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﻧﯿﺰ اﮐﺜﺮ اﺣﺎدﯾﺚ را ﮐﻔﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ اﻧﺘﻬﯽ و ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ در ﻋﺰة اﻟﺮاﺷـﺪﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ ﺷـﺮح ﺟﺎﻣﻊ‬‫ﺻﻐﯿﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ اﻟﺨﻼﻓـﮥ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻓﯽ اﻟﻔﺘﺢ ﺧﻼﻓﮥ اﻟﻨﺒﻮة و اﻣﺎ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻣﻦ ﺑﻌﺪه ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻘﮥ اﻟﻤﻠﻮك و ﻟﻮ ﺳـﻤﻮا ﺧﻠﻔﺎء اﻟﺦ و ﺣﯿﺪر‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻧﯿﺰ در ازاﻟـﮥ اﻟﻐﯿﻦ اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ را آورده ﻓﻬـﺬا ﻋﻼﻣﺘﻬﻢ اﻟﺠﻠﯿﻞ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮؤف اﻟﻤﻨﺎوي اﻟﺤﺎﺷﺪ ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻻﺷـﺘﺎت‬‫اﻟﻤﺤﺎﻣﺪ ﮐﺎﻟﻤﺤﺮز اﻟﺤﺎوي* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺬي اﺻـﺒﺢ ﻟﺒﻬﺠﺘﻪ ﻧﺰﻫﮥ اﻟﺴﺎﻣﻊ و اﻟﺮاوي و ﻇﻞ ﻟﻨﻀﺮﺗﻪ ﻋﻘﻠﮥ اﻟﻤﺴﺘﻮﻓﺰ اﻟﻬﺎوي* ﻓﻼ‬‫ﯾﺼـﺪف ﻋﻨﻪ اﻻـ اﻟﻤـﺎﻓﻮن اﻟﻤﺘﻐﻤﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﺜـﺎﻟﺐ و اﻟﻤﺴـﺎوي* و ﻻـ ﯾﻨﺤﺮف ﻋﻨﻪ اﻻـ اﻟﻤﺎﻓﻮك اﻟﻤﻌﺎﻧـﺪ اﻟﻤﺸﺎﺣﻦ اﻟﻤﻨﺎوي* و ﻻ ﯾﻀﻞ ﻋﻦ‬‫اﻋﻼﻣﻪ اﻻ اﻟﺤﺎﺋﺮ اﻟﻤﻤﻨﻮ ﺑﺎﻟﻀﻼل ﻓﯽ اﻟﻤﻐﺎوي* و ﻻ ﯾﺠﻮز ﻋﻦ اﮐﺎﻣﻪ اﻻ اﻟﺤﺎﺋﺮ اﻟﺒﺎﺋﺮ اﻟﻤﺼﺮﻋﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﻬﺎوي‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﻼ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﻻﻫﻮري در رﺳﺎﻟﻪ ﻋﻘﺎﺋﺪ ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺗﺴﻠﯿﻢ ﻓﺮﻣﻮده اﮔﺮ ﭼﻪ در دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ و اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﻼـﻣﯽ ﮐﺮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ و ﺟﻼﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﻋﻠﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ ﻣﻼ ﯾﻌﻘﻮب‬‫ﻧﺰد اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ اﻓﻖ ﻣﺒﯿﻦ ﻓﯽ اﺣﻮال اﻟﻤﻘﺮﺑﯿﻦ ﺗﺼﻨﯿﻒ رزق اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺑﺤﺎﻓﻆ ﻋﺎﻟﻢ ﺧﺎن و ﻋﻤﻞ ﺻﺎﻟﺢ ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺎﻟﺢ ﻣﻮرخ و‬‫ﻣﺮات اﻓﺘﺎبﻧﻤـﺎي ﺷـﺎه ﻧﻮازﺧـﺎن ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ و اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺠﻠـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺧﻮاﻫﯽ درﯾﺎﻓﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫واﻻـ ﻣﻘـﺎم ﺑﮑﻼـم ﻣﻼـ ﯾﻌﻘﻮب در ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘـﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﻣﺘﻤﺴـﮏ و ﻣﺘﺸـﺒﺚ ﮔﺮدﯾـﺪه ﻓﺎﻟﻌﺠﺐ ﮐﻞ اﻟﻌﺠﺐ ﻣﻦ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﮑﺎﺑﺮ*‬‫اﻟﻤﻀـﻄﻠﻊ اﻟﺨﺎﺑﺮ* ﮐﯿﻒ ﯾﺘﻤﺴﮏ ﺑﮑﻼم ﺣﺒﺮه ﻫـﺬا اﻵﺑﺮ* ﺛﻢ ﯾﺘﻐﺎﻓﻞ ﻋﻦ ﺗﺴـﻠﯿﻤﻪ ﻟـﺬﻟﮏ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻘﺎﻃﻊ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻀـﻼل ﮐﻞ داﺑﺮ* و‬‫ﯾﺮﮐﺐ ﻓﯽ ﻗﺪﺣﻪ و ﻃﻌﻨﻪ اﻟﻤﻬﺎﻟﮏ و اﻟﻨﻬﺎﺑﺮ* و ﯾﻤﺘﻄﯽ ﻓﯽ رده و ﺗﻮﻫﯿﻨﻪ ﺻﻬﻮة اﻻﻋﺠﻒ اﻟﻤﺮﻣﯽ اﻟﺪواﺑﺮ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و ﻧﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 327‬از ‪581‬‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻌﺘﺮي اﻻﻧﺪﻟﺴﯽ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻧﻔﺢ اﻟﻄﯿﺐ ﻣﻦ ﻏﺼﻦ اﻻﻧﺪﻟﺲ اﻟﺮﻃﯿﺐ‬‫و ذﮐﺮ وزﯾﺮﻫﺎ ﻟﺴﺎن اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻗﺼﯿﺪه داﻟﯿﻪ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻬﻮاري اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻄﺮز‬‫اﻟﺘﻘﺎط وارد ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪ و ﻣّﻤﺎ ﯾﺨﺘﺺ ﺑﻌﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻗﻮﻟﻪ‬‫و ان ﻋﻠﯿﺎ ع ﮐﺎن ﺳﯿﻒ رﺳﻮﻟﻪ و ﺻﺎﺣﺒﻪ اﻟﺴﺎﻣﯽ ﻟﻤﺠﺪ ﻣﺸّﯿﺪ‬‫و ﺻﻬﺮ اﻟﻨﺒﯽ اﻟﻤﺠﺘﺒﯽ و اﺑﻦ ﻋﻤﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻨﯿﻦ اﻟﻤﺤﺘﻮي ﮐﻞ ﺳﻮدد‬‫و زوﺟﻪ رّب اﻟّﺴﻤﺎء ﻣﻦ ﺳﻤﺎﺋﻪ و ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺗﺰوﯾﺠﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﺮش ﻗﺪ ﺑﺪي‬‫ﺑﺨﯿﺮ ﻧﺴﺎء اﻟﺠﻨﮥ اﻟﻐﺮ ﺳﻮددا و ﺣﺴﺒﮏ ﻫﺬا ﺳﻮدد اﻟﻤﺴّﻮد‬‫ﻓﺒﺎﺗﺎ و ﺣﻠﯽ اﻟﺰﻫﺪ ﺧﯿﺮ ﺣﻼﻫﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪408 :‬‬‫و ﻗﺪ اﺛﺮا ﺑﺎﻟﺰاد ﻣﻦ ﮐﺎن ﯾﺠﺘﺪي ﻓﺎﺛﺮت اﻟﺠﻨﺎت ﻣﻦ ﺣﻠﻞ و ﻣﻦ‬‫ﺣﻠﯽ ﻟﻬﺎ رﻋﯿﺎ ﻟﺬاك اﻟﺘﺰﻫﺪ و ﻣﺎ ﺿﺮ ﻣﻦ ﻗﺪ ﺑﺎت و اﻟﺼﻮف ﻟﺒﺴﻪ‬‫و ﻓﯽ اﻟﺴﻨﺪس اﻟﻐﺎﻟﯽ ﻏﺪا ﺳﻮف ﯾﻐﺘﺪي و ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻧﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ‬‫و ﻫﻮ اﻟﺒـﺎب و اﻟﺒﺎب ﻓﺎﻗﺼـﺪ و ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺮي ﺑﻌـﺪ اﯾﺮاد اﻧﺘﺨﺎب اﯾﻦ ﻗﺼـﯿﺪه ﺑﻤـﺪح و ﺛﻨﺎء و وﺻﻒ و اﻃﺮاء ان ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻫـﺬا ﻣﺎ وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ ﻫﺬه اﻟﻘﺼـﯿﺪة اﻟﻔﺮﯾﺪة و ﻟﯿﺲ ﺑﯿﺪي اﻻن دﯾﻮان ﺷـﻌﺮه ﺣﺘﯽ اﮐﺘﺒﻬﺎ ﺑﮑﻤﺎﻟﻬﺎ ﻓﺎﻧﻬﺎ ﻣﻨﺎﺳـﺒﮥ ﻟﻬﺬا اﻟﺒﺎب اﻟّﺬي‬‫ﺟﻌﻠﻨـﺎه ﺧﺘﻤـﺎ ﻟﻠﮑﺘـﺎب ﮐﻤـﺎ ﻻـ ﯾﺨﻔﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﻘﺮي از اﮐﺎﺑﺮ اﻋﯿﺎن و اﻓﺎﺿﻞ ﺟﻠﯿﻞ اﯾﺸﺎن و‬‫واﺣﺪ زﻣﺎن و ﻓﺮدا و ان ﺧﻮد ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻮده اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺨﻔﺎﺟﯽ در رﯾﺤﺎﻧﮥ اﻷﻟﺒﺎء و زﻫﺮة اﻟﺤﯿﻮة اﻟﺪﻧﯿﺎ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻤﻘﺮي اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ ﻧﺰﯾﻞ ﻣﺼـﺮ ﻓﺎﺿﻞ ﻟﻐﺮ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻣﺸـﺮق و ﺑﺪر ﻟﻌﻠﻮ ﻫﻤﺘﻪ ﺳﺎر ﻣﻦ اﻟﻤﻐﺮب ﻟﻠﻤﺸـﺮق و ﻫﻮ رﻓﯿﻖ‬‫اﻟـّﺴ ﺪاد و ﺑﯿﺖ ﻣﺠﺪه ﻣﻨﺘﻈﻢ اﻻﺳـﺒﺎب ﺛﺎﺑﺖ اﻻوﺗﺎد و ﻫﻮ ﮐﻤﺎ ﻗﯿﻞ ﻓﯿﻪ دﻣﺚ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺧﻔﺮ و ﻟﯿﻦ ﺟﺎﻧﺐ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺧﻮر ذو رأي ﯾﺮد اﻟﻠﺒﻦ ﻓﯽ‬‫اﻟﻀـﺮع و اﻟّﻨـﺎر ﻓﯽ اﻟﺰﻧـﺪ و ﻟﻪ آﺛـﺎر ﯾﺜﻨﯽ ﻋﻠﯿﻬـﺎ ﺛﻨـﺎء اﻟﻨﺴـﯿﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻨـﺪ و ادب اﻣﺘﺰج ﺑـﺎﻟﻠﻄﻒ اﻣﺘﺰاج اﻟﻤﺎء ﺑﺎﻟﺨﻤﺮ و ﻓﯿﺼﻞ ﺣﮑﻢ رﻓﻊ ﺑﻪ‬‫اﻟﺘﻨﺎزع ﺑﯿﻦ زﯾـﺪ و ﻋﻤﺮو و ﻫﻮ ﻟﻔﻘﻪ ﻣﺎﻟﮏ اﮐﺮم ﺳـﯿﺪ ﻣﺎﻟﮏ و ﻗﺪ ﺑﻮأه اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺗﮑﺮﻣﮥ ﺑﯿﻦ اﻟﻌﻠﯿﺎء و اﻟﺴـﻨﺪ وﺟﺪ ﻓﯽ ارث اﻟﻤﺠﺪ‬‫ﺑﻐﯿﺮ ﮐﻼﻟﮥ ﻋﻦ اﮐﺮم اب وﺟﺪ‬‫ﻣﻀﺖ اﻟﺪﻫﻮر و ﻣﺎ اﺗﯿﻦ ﺑﻤﺜﻠﻪ و ﻟﻘﺪ اﺗﯽ ﻓﻌﺠﺰن ﻋﻦ ﻧﻈﺮاﺋﻪ‬‫اّﻣﺎ اﻟﺸـﻌﺮ ﻓﻬﻮ اﺻـﻤﻌﯽ ﺑﺎدﯾﺘﻪ و ﺳـﻠﻤﺎن ﺑﯿﺘﻪ و ﺣﺴﺎن ﻓﺼﺎﺣﺘﻪ ﻓﻤﺎ ﻣﺲ ﻗﻀﺐ اﻻﻗﻼم اﻻ ﺳـﺠﺪت ﺷﮑﺮا إذ رأﺗﻪ ﻗﺒﻠﮥ اﻵﻣﺎل و اﻗﺴﻤﺖ ان‬‫ﻣﻦ اﻟﺒﯿﺎن ﻟﺴـﺤﺮا ﻟﮑّﻨﻪ اﻟﺴـﺤﺮ اﻟﺤﻼل و ﻫﻮ ﻣﻦ ﻗﻮم ﺗﻌﺎوﯾـﺬﻫﻢ اﻟﺼﻮارم و آﺛﺎرﻫﻢ ﻓﯽ ﮐﻞ ﺟﯿﺪ ﺗﻤﺎﺋﻢ اﻧﻔﻖ ﻋﻤﺮه ﻓﯽ ﮐﺴﺐ اﻟﺨﯿﺮ اﻟﺮاﺑﺢ‬‫ﻟﻤﺎ ﻋﻠﻢ ان ﻣﺎل اﻟﻤﺎل ﻏﺎد و راﺋـﺢ و ﻟﻤﺎ راي ﻣﺎ ﺑﻤﺼـﺮ ﻣﻦ اﻟﺤﺴﺪ و اﻟﻨﻔﺎق و ﺗﺠﺎرة اﻵداب ﻟﯿﺲ ﻟﻬﺎ ﺑﺴﻮﻗﻬﺎ ﻧﻔﺎق و ﻟﻢ ﯾﺮض ﺑﺎﻟﮑﺴﺎد و‬‫ﻣﺴﺎﺑﻘﮥ اﻟﺤﻤﯿﺮ ﻟﻠﺠﻮاد ارﺗﺤﻞ ﻟﻠﺸﺎم ذات اﻟﻌﻤﺎد ﻓﻘﺎل ﻟﻪ راﺋﺪ اﻟﺴﺪاد‬‫ﻣﻦ ﺳﺎﺑﻖ اﻟﺠﻮاد ﺑﺎﻟﺤﻤﺎر ﺟﻨﺖ ﯾﺪاه ﺛﻤﺮ اﻟﻐﺒﺎر‬‫و ﻗﺪ ﮐﻨﺖ اﺳﺘﻘﻄﺮ ﺧﯿﺮه و اﺳﺘﻮدﻗﻪ و أوﻣﻞ أن رﺑﯿﻊ اﻟﺘﻼﻓﯽ ﯾﺨﻀﺮ ورﻗﻪ و ﯾﺮد ﻋﻠﯽ ﻣﻨﻪ ﻣﺎ ﯾﺴﺮ اﻟّﺜﮑﺎﻟﯽ و ﯾﻨﺴﯿﻬﺎ ﺻﻌﺎب اﻵﻓﺎت و اﻟﺮزاﯾﺎ‬‫ﻣﻤﺎ ﯾﺴﺘﻨﺰل اﻟﻌﺼﻢ ﻟﻠﻮﻫﺎد و ﺗﺼﻐﯽ ﻟﻪ او اﺑﺪ اﻻﯾﺎم ﺣﺘﯽ ﺗﺼﺎد و ﻋﺼﺮ اﻟﻠﺌﯿﻢ ﻟﺌﯿﻢ و زﻣﺎن اﻟﮑﺮﯾﻢ ﮐﺮﯾﻢ‬‫و اﻟﻮرد ﻓﯽ زﻣﻦ اﻟﺮﺑﯿﻊ ﻃﻠﻮﻋﻪ و اﻟﻌﻘﺪ ﻟﯿﺲ ﯾﺰﯾﻦ ﻏﯿﺮ اﻟﺠﯿﺪ‬‫ﻓﻀّﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﻻﺛﺮ و اﻟﻌﯿﻦ و ﻟﻢ ﯾﺮض ان ﯾﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ ﺳﺎﮐﻨﯿﻦ ﻓﺴﺒﻘﺖ اﻟﻤﻨﺎﯾﺎ اﻻﻣﺎﻧﯽ و ﺟﺎءﻧﯽ ﺑﻨﻌﯿﻪ ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ارﺟﻮه ﺑﺸﯿﺮ اﻟﺘﻬﺎﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪409 :‬‬‫ﻓﺒﮑﯿﺖ ﻟﻠﻈﻞ اﻟّﺬي ﻟﻢ ﯾﻨﺒﺴﻂ ﺣّﺘﯽ اﻧﻄﻮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 328‬از ‪581‬‬‫و ﻋﻠﯽ اﻧﺎء ﺷﺒﯿﺒﮥ ﻓﯽ وﻗﺖ ﻣﺎ اﻣﺘﻸ اﻧﮑﻔﺎ‬‫و ﻗـﺪ ﻧﺰﻫﺖ ﻃﺮﻓﯽ ﻓﯽ رﯾﺎض آﺛﺎره و ﻣﻸت أراد ان اﻟﻤﺴﺎﻣﻊ ﺑﺠﻨﯽ اﺧﺒﺎره ﻓﺮاﯾﺖ ﻟﻪ ﻧﻈﻤﺎ و ﻧﺜﺮا و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﺗﻤﻸ اﻻﻓﻮاه و اﻻﺳـﻤﺎع دّرا و‬‫ﻣﻦ ﺗـﺎﻟﯿﻔﻪ ازﻫـﺎر اﻟﺮﯾـﺎض ﻓﯽ اﺧﺒﺎر ﻋﯿﺎض و ﻓﺘـﺢ اﻟﻤﺘﻌﺎل ﻓﯽ وﺻﻒ اﻟﻨﻌﺎل و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻟﻤﺎ ﻣّﺮ ﻓﯽ ﻃﺮﯾﻘﻪ ﺑﻤﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺘﺎوﻟﯽ‬‫اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ ﮐﺘﺐ ﻟﻪ ﯾﺴﺘﺪﻋﯽ ﻣﻨﻪ اﻻﺟﺎزة‬‫أ ﻣﻮﻗﻆ ﺟﻔﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻦ ﺑﻌﺪ ﻣﺎ اﻏﻔﯽ و ﺑﺎﺳﻂ ﮐﻒ اﻟﺒﺬل ﻣﻦ ﺑﻌﺪ ﻣﺎ ﮐّﻔﺎ‬‫و ﻣﺤﯿﯽ رﺳﻮم اﻻﮐﺮﻣﯿﻦ اﻟﺘﯽ ﻋﻔﺖ و ﻣﺠﺮي ﻣﻌﯿﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﻣﻦ ﺑﻌﺪ ﻣﺎ ﺟّﻔﺎ‬‫اﺟﺰﻧﯽ ﺑﻤﺎ ﻗﺪ ﻗﻠﺘﻪ و روﯾﺘﻪ ﻓﻔﻀﻠﮏ ﯾﺎ ذا اﻟﻔﻀﻞ ﻗﺪ ﺣﯿﺮ اﻟﻮﺻﻔﺎ‬‫ﻓﺎﺟﺎﺑﻪ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺳﻘﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺛﺮاه و ﻋﻄﺮ ﻣﺜﻮاه اﯾﺎ ﻓﺎﺿﻼ اﻋﯿﺖ ﻣﺤﺎﺳﻨﻪ اﻟﻮﺻﻔﺎ‬‫و اﻧﺴﺎن ﻋﯿﻦ اﻟﻮد و اﻟﻤﻨﻬﻞ اﻻﺻﻔﯽ و ﻣﺸﮑﺎة اﻧﻮار اﻟﻘﺮاءات و اﻻدا‬‫و ﺳﺎﺣﺐ أذﯾﺎل اﻟﮑﻤﺎل ﻋﻠﯽ اﻻﮐﻔﺎ و ﺣﺎﺋﺰ اﺷﺘﺎت اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ إذ ﻏﺪت‬‫ﻣﻔﺎﺧﺮه ﻓﯽ اذن ﻣﻐﺮﺑﻨﺎ ﺷﻨﻔﺎ ﺑﻌﺜﺘﻢ ﺑﻄﺮس ﺑﻞ ﺑﺮوض ﺑﻼﻏﮥ‬‫ﺗﻌﻄﺮت اﻻرﺟﺎء ﻣﻦ ﻧﺸﺮه ﻋﺮﻓﺎ و أّﻣﻠﺘﻢ اﻋﻠﯽ اﻻﻟﻪ ﻣﻘﺎﻣﮑﻢ‬‫و اﻟﺒﺴﮑﻢ ﻣﻦ ﻏﺮه اﻟﻤﻄﺮف اﻻﺻﻔﯽ ﻣﻦ اﻟﻘﺎم اﻟﺒﺎع اﻟﻀﻌﯿﻒ إﺟﺎزة‬‫اﻟﻢ ﺗﻌﻠﻤﻮا ان اﻟﺼﻮاب ﻫﻮ اﻻﻋﻔﺎ و ﻟﺴﺖ ﺑﺎﻫﻞ ان اﺟﺎز ﻓﮑﯿﻒ ان‬‫اﺟﯿﺰ ﻋﻠﯽ ان اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ ﻗﺪ ﺗﺨﻔﯽ ﻓﺎﺿﻮاء ﻓﮑﺮي اﻇﻠﻤﺘﻬﺎ ﺣﻮادث‬‫ﻓﺎوﻧﮥ ﺗﺒﺪو و اوﻧﮥ ﺗﻄﻔﯽ و ﻟﻮﻻ رﺟﺎﺋﯽ ﻣﻨﮑﻢ ﺻﺎﻟﺢ اﻟّﺪﻋﺎ‬‫ﻟﻤﺎ ﺳﻄﺮت ﯾﻤﻨﺎي ﻓﯽ ﻣﺜﻞ ذا ﺣﺮﻓﺎ ﻓﺎرﺟﻮ ﻣﻦ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺟﻞ ﺟﻼﻟﻪ‬‫و ﻣﻦ ﻓﻀﻠﻪ ان ﯾﻘﺒﻞ اﻟﻌﺪل و اﻟﺼﺮﻓﺎ و ﻫﺎ اﻧﺎ ذا اﺷﻬﺪت اﻧﯽ اﺟﺰﺗﮑﻢ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﺴﻨﻦ اﻟﻤﺎﻟﻮف و اﻟﻤﻘﺼﺪ اﻻوﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ ﺗﺂﻟﯿﻔﯽ و ﻧﻈﻤﯽ و ان وﻫﯽ‬‫و ﻧﺜﺮي و ان ﺣﺎز اﻟﺮﮐﺎﮐﮥ و اﻟﻀﻌﻔﺎ و ﮐﻞ اﻟّﺬي اروﯾﻪ ﻋﻤﻦ ﻟﻘﯿﺘﻪ‬‫ﻣﻦ اﻟﺴﺎدة اﻟﻐﺮ اﻻوﻟﯽ اﺣﺴﻨﻮا اﻟﻮﺻﻔﺎ ﮐﺴّﯿﺪﻧﺎ ﺷﯿﺦ اﻻﺋّﻤﮥ ﻋّﻤﻨﺎ‬‫ﺳﻌﯿﺪ ﻓﮑﻢ ﻧﻠﻨﺎ ﻣﻌﺎرﻓﻪ ﻗﻄﻔﺎ ﻋﻦ اﺷﯿﺎﺧﻬﻢ ﻣﻦ اﻫﻞ ﻓﺎس و ﻏﯿﺮﻫﻢ‬‫ﮐﻤﺜﻞ اﺑﻦ ﻫﺎرون ﻓﺎﻋﻈﻢ ﺑﻬﻢ ﮐﻬﻔﺎ و ﻫﺬا ﻫﻮ اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻦ ﻏﺎزي و وﺻﻔﻪ‬‫ﺷﻬﯿﺮ ﻓﻠﻢ ﯾﺤﺘﺞ ﻟﺘﺸﻬﯿﺮه ﮐﺸﻔﺎ رﻋﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻬﺪا ﮐﺎن ﻓﯿﻪ اﻣﺎﻣﻨﺎ‬‫و واﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺜﻮاه رﺣﻤﺘﻪ ﻋﻄﻔﺎ و ﻻ ﺗﻐﻔﻠﻮﻧﯽ ﻣﻦ دﻋﺎﺋﮑﻢ إذا‬‫ﻣﺪدﺗﻢ ﺑﺒﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ اﻟﮑﻔﺎ و ﻋﻨﺪ ﺿﺮﯾﺢ اﻻوﻟﯿﺎء و ذﮐﺮﻫﻢ‬‫ﻋﺴﯽ ﻧﺮﺗﻮي ﻣﻦ ﺑﺤﺮ ﻏﻔﺮاﻧﻬﻢ رﺷﻔﺎ و ان ﺟﻬﻞ اﻟﻨﺎس اﻟﺤﻘﻮق ﺑﻌﺼﺮﻧﺎ‬‫ﻓﻤﺜﻠﮏ ﻣﻦ راﻋﯽ اﻟﺤﻘﻮق و ﻣﺎ وّﻓﯽ و ﮐﺎﺗﺒﻪ اﻟﻤﻘﺮي اﺣﻤﺪ ﻣﺮﺗﺞ‬‫ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻞ اﻟﻌﻮن و اﻟﺒﺮ و اﻟﻌﻄﻔﺎ ﺑﺠﺎه ﺷﻔﯿﻊ اﻟﺨﻠﻖ ﻣﺎ ﻣﻠﻨﺎ اﻟّﺬي‬‫ﻧﺆّﻣﻞ ﯾﻮم اﻟﺪﯾﻦ ﻣﻦ ﺣﻮﺿﻪ رﺷﻔﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟﻒ ﺗﺤﯿﮥ‬‫ﻧﻨﺎل ﺑﻬﺎ ﺣﺴﻦ اﻟﺨﺘﺎم ﻣﻊ اﻟﺰﻟﻔﯽ و ﻟﻪ ﻓﯽ ﻣﺜﺎل ﻧﻌﻞ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻟﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﺗﻤﺜﺎل ﻧﻌﻞ ﮐﺮﯾﻤﮥ ﺑﺨﯿﺮ اﻟﻮري ﻓﺎﻗﺖ ﺳﻨﺎ و ﺳﻨﺎء‬‫ﯾﺤﻖ ﻟﺬي داء ﯾﻼزم وﺿﻌﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 329‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪410 :‬‬‫ﻋﻠﯽ ﺟﺮﺣﻪ ﻣﻨﻪ ﯾﻨﺎل ﺷﻔﺎء و ذاك ﻗﻠﯿﻞ ﻓﯽ ﻣﺎﺛﺮ ﻣﻦ ﻋﻼ‬‫ﻋﻠﯽ ﮐّﻞ اوج إذا ﺟﺎب ﻧﺪاء و ﻣﻦ ذا اﻟّﺬي ﯾﺤﺼﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﺣﻤﺪ‬‫و ﻗﺪ ﺟﻮد اﻟﻘﺮآن ﻓﯿﻪ ﺛﻨﺎء ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ازﮐﯽ ﺗﺤﯿﮥ‬‫ﺗﻮﺳﺲ ﻟﻠﻤﺪح اﻟﺸﺮﯾﻒ ﺑﻨﺎء و ﻟﻪ‬‫ﯾﺎ ﻣﺜﻞ ﻧﻌﺎل ﺧﺒﺮ ﻓﺨﺮ اﻟﻌﺮب ﻟﯿﺲ اﺟﻞ واﻃﺊ ﻟﻠﺘﺮب‬‫ﮐﻢ رﻣﺖ ﻣﺪﯾﺤﻪ ﺑﻘﺼﺪ اﻟﻘﺮب و اﻟﻌﺬر اﺟﻞ و اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ ﺗﺮﺑﯽ‬‫و ﻟﻪ‬‫اﻋﻈﻢ ﺑﻤﺜﺎل ﻧﻌﻞ ﻋّﺰ اﻟﻌﺮب ﻣﻦ ارﺷﺪﻧﺎ اﻟﯽ اﺟﻞ اﻟﻘﺮب‬‫ﻗّﺒﻠﻪ و ﮐﻦ ﺑﺤﻘﻪ ﻣﻌﺘﻨﯿﺎ و اﺟﻌﻠﻪ وﺳﯿﻠﮥ ﻟﺪﻓﻊ اﻟﮑﺮب‬‫و ﻟﻪ‬‫و ﻣﺜﺎل ﻧﻌﻞ ﻋﺮﻓﻪ ﻣﺘﺎرج ﻓﯽ اﻟﺨﺎﻓﻘﯿﻦ و ﻧﻮره ﻣﺘﺒﻠﺞ‬‫ﺣﺎﮐﯽ ﻧﻌﺎل اﺟﻞ ﻣﻦ وﻃﯽ اﻟﺜﺮي و ﺑﺪت ﮐﻮاﻋﺐ ﻣﺠﺪه ﺗﺘﺒﺮج‬‫ﻓﺎﺟﻌﻠﻪ ﺧﯿﺮ وﺳﯿﻠﮥ ﺗﺮﺟﻮ ﺑﻬﺎ دﻓﻊ اﻟﻤﮑﺎره ﺣﯿﻦ ﺿﺎق اﻟﻤﺨﺮج‬‫ﺻﻠﯽ اﻻﻟﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺸﺮﻓﻪ اﻟّﺬي اﺷﮑﺎل ﻣﻨﻄﻘﻪ اﻟﻬﺪاﯾﮥ ﺗﻨﺘﺞ‬‫و ﻟﻤﺎ وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻓﺘﺢ اﻟﻤﺘﻌﺎل ﻗﻠﺖ ﻣﻀﻤﻨﺎ ﻟﺒﯿﺘﯽ اﻟﻤﻌﺮي‬‫ﺣﮑﯽ اﻟﻤﺤﺮاب ﺗﻤﺜﺎل ﻓﻔﯿﻪ ﻟﻨﺎ ﺳﺠﺪات ﺗﻘﺒﯿﻞ ﺗﻮاﻟﯽ‬‫اﻗﻮل ﻟﻨﻌﻞ ﺧﯿﺮ اﻟﺨﻠﻖ ﻃّﺮا و ﻗﺪ ﺣﺎز اﻟﻤﻬﺎﺑﮥ و اﻟﺠﻼﻻ‬‫و ﻋّﺰ ﺑﻪ اﻟﺘﺮاب ﻓﮑﻞ ﻣﺴﮏ ﻟﺮﯾﺎه ﻟﻘﺪ ﻫﺠﺮ اﻟﻐﺰاﻻ‬‫ﻟﯿﻬﻨﮏ ﻓﯽ اﻟﻤﮑﺎرم و اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ ﮐﻤﺎل ﻋّﻠﻢ اﻟﻘﻤﺮ اﻟﮑﻤﺎﻻ‬‫و اﻧﮏ ﻟﻮ ﺗﻌﻠﻘﺖ اﻟﺜﺮّﯾﺎ ﺑﺸﺴﻌﮏ ﻣﺎ ﻗﻄﻌﺖ ﻟﻪ ﻗﺒﺎﻻ‬‫و ﮐﺘﺐ ﻟﻪ ﺻﺎﺣﺒﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻔﺸﺘﺎﻟﯽ ﺑﺎرك اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻪ‬‫ﯾﺎ ﻧﺴﻤﮥ ﻋﻄﺴﺖ ﺑﻬﺎ رﯾﺢ اﻟﺼﺒﺎ ﻓﺘﻀﻤﺨﺖ ﺑﻌﺒﯿﺮﻫﺎ ﺣﻠﻞ اﻟّﺮﺑﺎ‬‫ﻫﺒﯽ اﻟﯽ ﺳﺎﺣﺎت اﺣﻤﺪ و اﺷﺮﺣﯽ ﺷﻮﻗﯽ اﻟﯽ ﻟﻘﯿﺎه ﺷﺮﺣﺎ ﻣﻄﻨﺒﺎ‬‫وﺻﻔﯽ ﻟﻪ ﺑﺎﻟﻤﻨﺤﻨﯽ ﻣﻦ اﺿﻠﻌﯽ ﻗﻠﺒﺎ ﻋﻠﯽ ﺟﻤﺮ اﻟﻐﻀﺎ ﻣﺘﻘﻠﺒﺎ‬‫ﺑﺎن اﻻﺣﺒﮥ ﻋﻨﻪ ﺣﺘﯽ ﻗﺪ ﺛﻮي ﻣﻨﻬﻢ و آﺧﺮ ﻗﺪ ﻧﺎي و ﺗﻐﯿﺒﺎ‬‫ﻓﻌﺴﺎك ﺗﺴﻌﺪ ﯾﺎ زﻣﺎن ﺑﻘﺮﺑﻬﻢ ﻓﺎﻗﻮل اﻫﻼ ﺑﺎﻟﻠﻘﺎء و ﻣﺮﺣﺒﺎ‬‫اﻗﻮل اﺳـﺘﻌﺎرة اﻟﻌﻄﺎس ﻟﻠﻨﺴـﯿﻢ ﻏﯿﺮ ﻣﺴﺘﺤﺴـﻨﮥ و اﻟﻤﻌﺮوف ﻓﯽ ﮐﻼم ﻓﺼـﺤﺎء اﻟﻌﺮب ﻋﻄﺲ اﻟﺼﺒﺢ و اﻟﻔﺠﺮ و ﻓﯽ ﺷﺮح اﻟﻔﺼﯿﺢ ﻟﻠﻤﺮزوﻗﯽ‬‫ﯾﻘﺎل ﻋﻄﺲ إذا ﻓﺠﺄﺗﻪ ﺻﺒﺤﮥ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ إرادة و ﻣﺼﺪره اﻟﻌﻄﺲ و اﻟﻌﻄﺎس اﻻﺳﻢ ﺟﻌﻞ ﮐﺎﻻدواء و ﯾﻘﺎل ارﻏﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻌﻄﺴﻪ أي اﻧﻔﻪ و ﻋﻄﺲ‬‫اﻟﺼﺒﺢ اﻧﻔﺠﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ و ﻻﺑﯽ اﺳﺤﺎق اﻟﻐﺰي ﻓﯽ ﻗﺼﯿﺪﺗﻪ اﻟﻤﺸﻬﻮرة اﻟّﺘﯽ اوﻟﻬﺎ‬‫اﻣﻂ ﻋﻦ اﻟﺪرر اﻟﺰﻫﺮ اﻟﯿﻮاﻗﯿﺘﺎ و اﺟﻌﻞ ﻟﺤﺞ ﺗﻼﻗﯿﻨﺎ ﻣﻮاﻗﯿﺘﺎ‬‫ﮐﻢ ﻣﻦ ﺑﮑﻮر اﻟﯽ اﺣﺮاز ﻣﻨﺼﺒﮥ ﺟﻌﻠﺘﻪ ﻟﻌﻄﺎس اﻟﻔﺠﺮ ﺗﺸﻤﯿﺘﺎ‬‫و ﻣﻦ ﻟﻄﺎﺋﻒ ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺘﺄﺧﺮﯾﻦ ﻗﻮﻟﻪ ﻗﻠﺖ ﻟﻪ و اﻟﺪﺟﯽ ﻣﻮّل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 330‬از ‪581‬‬‫و ﻧﺤﻦ ﻓﯽ اﻻﻧﺲ ﺑﺎﻟﺘﻼﻗﯽ ﻗﺪ ﻋﻄﺲ اﻟﺼﺒﺢ ﯾﺎ ﺣﺒﯿﺒﯽ‬‫ﻓﻼ ﺗﺸﻤﺘﻪ ﺑﺎﻟﻔﺮاق و ﮐﺘﺐ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﮑﻼﺗﯽ ﻋﻠﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ زﻫﺮ اﻟﺮﯾﺎض ﻓﯽ اﺧﺒﺎر ﻋﯿﺎض‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪411 :‬‬‫أ ﻫﺬه ازﻫﺎر ﻫﺬي اﻟﺮﯾﺎض أم ﻫﺬه ﻋﺬراﻧﻬﺎ و اﻟﺤﯿﺎض‬‫ﯾﺒﯿﺖ ﻣﻌﺘﻞ اﻟﺼﺒﺎ ﻋﻨﺪﻫﺎ ﯾﺮوي ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺸﻔﺎء ﻋﻦ ﻋﯿﺎض‬‫ﻓﯿﺎ اﻣﺎﻣﺎ ﺟﺎﻣﻌﺎ ﻟﻠﻌﻼ و ﻣﻦ ﻏﺪا ﺑﺤﺮا ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺎس ﻓﺎض‬‫اﺑﮑﺎر ﻓﮑﺮي ﺑﯿﻦ اﺑﻮاﺑﮑﻢ ﺗﻨﺰه اﻻﺣﺪاق ﺑﯿﻦ اﻟﺮﯾﺎض‬‫إﻟﯿﮑﻢ ﻗﺪ رﻓﻌﺖ اﻣﺮﻫﺎ ﻓﺎﻗﺾ ﻋﻠﯽ اﻻﻓﮑﺎر ﻣﺎ اﻧﺖ ﻗﺎض‬‫ﻗﺪ ﺑﺎﯾﻌﺖ ﺑﺎﻟﺤﻖ ﺳﻠﻄﺎﻧﮑﻢ ﺗﻮﻓﯿﮥ ﻟﻠﻌﻬﺪ دون اﻧﺘﻘﺎض‬‫و ﻣﺤﻤﺪ اﻣﯿﻦ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﺒﯽ در ﺧﻼﺻﮥ اﻻﺛﺮ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﺎن ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻌﯿﺶ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﻟﻤﻘﺮي اﻟﺘﻠﻤﺴﺎﻧﯽ اﻟﻤﻮﻟـﺪ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ اﻟﻤـﺬﻫﺐ ﻧﺰﯾﻞ ﻓﺎس ﺛﻢ اﻟﻘﺎﻫﺮة ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻤﻐﺮب ﺟﺎﺣﻆ اﻟﺒﯿﺎن و ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﺮ ﻧﻈﯿﺮه ﻓﯽ‬‫ﺟـﻮدة اﻟﻘﺮﯾﺤـﮥ و ﺻـﻔﺎء اﻟـّﺬﻫﻦ و ﻗـﻮة اﻟﺒﺪﯾﻬـﮥ و ﮐـﺎن آﯾـﮥ ﺑـﺎﻫﺮة ﻓﯽ ﻋﻠـﻢ اﻟﮑﻼـم و اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻣﻌﺠﺰا ﺑـﺎﻫﺮا ﻓﯽ اﻻـدب و‬‫اﻟﻤﺤﺎﺿـﺮات و ﻟﻪ اﻟﻤﺆﻟﻔﺎت اﻟّﺸﺎﺋﻌﮥ ﻣﻨﻬﺎ ﻋﺮف اﻟﻄﯿﺐ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﺑﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﻓﺘﺢ اﻟﻤﺘﻌﺎل اﻟّﺬي ﺻﻨﻔﻪ ﻓﯽ اوﺻﺎف ﻧﻌﻞ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﺿﺎءة اﻟﺪﺟﻨﮥ ﻓﯽ ﻋﻘﺎﺋﺪ اﻫﻞ اﻟّﺴﻨﮥ و ازﻫﺎر اﻟﮑﻤﺎﻣﮥ و ازﻫﺎر اﻟﺮﯾﺎض ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﻘﺎﺿﯽ ﻋﯿﺎض و ﻗﻄﻒ اﻟﻤﻬﺘﺼﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر‬‫اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ و اﺗﺤﺎف اﻟﻤﻐﺮي ﻓﯽ ﺗﮑﻤﯿﻞ ﺷﺮح اﻟﺼﻐﺮي و ﻋﺮف اﻟﻨﺸﻖ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر دﻣﺸﻖ و اﻟﻐﺚ و اﻟﺴﻤﯿﻦ و اﻟﺮث و اﻟﺜﻤﯿﻦ و روض اﻻس‬‫اﻟﻌﺎﻃﺮ اﻻﻧﻔﺎس ﻓﯽ ذﮐﺮ ﻣﻦ ﻟﻘﯿﺘﻪ ﻣﻦ اﻋﻼم ﻣﺮاﮐﺶ و ﻓﺎس و اﻟﺪر اﻟﺜﻤﯿﻦ ﻓﯽ اﺳـﻤﺎء اﻟﻬﺎدي اﻻﻣﯿﻦ و ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﺷـﺮح أم اﻟﺒﺮاﻫﯿﻦ و ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﺒﺪأة و اﻟﻨﺸﺄة ﮐﻠﻪ ادب و ﻧﻈﻢ و ﻟﻪ رﺳﺎﻟﮥ ﻓﯽ اﻟﻮﻓﻖ اﻟﻤﺨﻤﺲ اﻟﺨﺎﻟﯽ اﻟﻮﺳﻂ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ وﻟﺪ ﺑﺘﻠﻤﺴﺎن و ﻧﺸﺄ ﺑﻬﺎ و ﺣﻔﻆ اﻟﻘﺮآن و ﻗﺮأ و‬‫ﺣﺼﻞ ﺑﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻋﻤﻪ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﻌﺎﻟﻢ أﺑﯽ ﻋﺜﻤﺎن ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻤﻘﺮي ﻣﻔﺘﯽ ﺗﻠﻤﺴﺎن ﺳﺘﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﻣﻦ ﺟﻤﻠـﮥ ﻣﺎ ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﺻـﺤﯿﺢ‬‫اﻟﺒﺨﺎري ﺳـﺒﻊ ﻣﺮات و روي ﻋﻨﻪ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﺴـﺘﮥ ﺑﺴـﻨﺪه ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺘّﻨﯿﺴـﯽ ﻋﻦ واﻟﺪه ﺣﺎﻓﻆ ﻋﺼـﺮه ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺘّﻨﯿﺴـﯽ ﻋﻦ‬‫اﻟﺒﺤﺮ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺮزوق ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﯿﺎن ﻋﻦ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺮﺑﯿﻊ ﻋﻦ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻋﯿﺎض ﺑﺎﺳﺎﻧﯿـﺪه اﻟﻤـﺬﮐﻮرة ﻓﯽ ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﺸﻔﺎء و اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺴﻨﺪة ﻓﯽ اﻟﺸﻔﺎء ﺟﻤﯿﻌﻬﺎ ﺳﺘﻮن ﺣﺪﯾﺜﺎ اﻓﺮدﻫﺎ ﺑﻌﻀﻬﻢ ﻓﯽ ﺟﺰء ﻣﻦ أراد رواﯾﮥ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﺴﺘﮥ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻘﻪ ﻓﻠﯿﺄﺧﺬﻫﺎ ﻣﻦ‬‫ﮐﺘـﺎب اﻟﺸـﻔﺎء او ﻣﻦ اﻟﺠﺰء اﻟﻤـﺬﮐﻮر و ﮐـﺎن ﯾﺨﺒﺮ ﻋﻦ ﺑﻠـﺪة ﺗﻠﻤﺴﺎن اﻧﻬﺎ ﺑﻠـﺪة ﻋﻈﯿﻤـﮥ ﻣﻦ اﺣﺎﺳﻦ ﺑﻼد اﻟﻤﻐﺮب و اﻧﻬﺎ ﻓﯽ ﯾـﺪ اﻟﻌﺜﻤﺎﻧﯿﯿﻦ‬‫ﺳﻼﻃﯿﻦ ﻣﻤﻠﮑﺘﻨﺎ و ﻫﯽ اﻟﺤﺪ اﻟﻤﻀـﺮوب ﺑﯿﻦ ﺳـﻠﻄﺎﻧﻨﺎ و ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻤﻐﺮب و ﺗﺮﺣﻞ اﻟﯽ ﻓﺎس ﻣﺮﺗﯿﻦ ﻣﺮة ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ ﺑﻌﺪ اﻻﻟﻒ ﻣﺮة ﺳﻨﮥ ﺛﻼث‬‫ﻋﺸـﺮة و ﮐﺎن ﯾﺨﺒﺮ اﻧﻬﺎ دار اﻟﺨﻼﻓﮥ ﻟﻠﻤﻐﺮب و ﮐﺎن ﺑﻬﺎ اﻟﻤﻠﮏ اﻻﻋﻈﻢ ﻣﻮﻻي اﺣﻤﺪ اﻟﻤﻨﺼﻮر اﻟﻤﺸﻬﻮر ﺑﺎﻟﻔﻀﻞ و اﻻدب اﻟﻤﻘﺪم ذﮐﺮه و‬‫ان اﻟﻔﻨﻮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪412 :‬‬‫ﺻـﺎرت إﻟﯿﻪ ﻓﯽ زﻣﻨﻪ و ﻣﻦ ﺑﻌـﺪه ﻟﻤﺎ اﺧﺘﻠﺖ اﺣﻮال اﻟﻤﻤﻠﮑـﮥ ﺑﺴـﺒﺐ اوﻻده اﻟﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﯾﻄﻮل ذﮐﺮه ارﺗﺤﻞ ﺗﺎرﮐﺎ ﻟﻠﻤﻨﺼﺐ و اﻟﻮﻃﻦ ﻓﯽ‬‫اواﺧﺮ ﺷـﻬﺮ رﻣﻀﺎن ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﺑﻌﺪ اﻻﻟﻒ ﻗﺎﺻﺪا ﺣّﺞ ﺑﯿﺖ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺮام و اﻧﺸﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺮاﮐﺶ ﻣﺘﻤﺜﻼ ﻗﻮل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ‬‫اﻟﺤﻀﺮﻣﯽ‬‫ﻣﺤﺒﺘﯽ ﺗﻘﺘﻀﯽ ﻣﻘﺎﻣﯽ و ﺣﺎﻟﺘﯽ ﺗﻘﺘﻀﯽ اﻟﺮﺣﯿﻼ‬‫ﻓﺎﺟﺎﺑﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﺮاﮐﺶ ﺑﻘﻮﻟﻪ‬‫ﻻ اوﺣﺶ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻨﮏ ﻗﻮﻣﺎ ﺗﻌﻮد و اﺻﻨﻌﮏ اﻟﺠﻤﯿﻼ‬‫ﻗﻠﺖ و ﺑﯿﺖ اﻟﺤﻀﺮﻣﯽ اول اﺑﯿﺎت ﺛﻼﺛﮥ ﮐﺘﺐ ﺑﻬﺎ ﻟﻌﺰ اﻟﺪوﻟﮥ اﺑﻦ ﺳﻘﻤﻮن و ﮐﺎن ﻓﯽ ﺧﺪﻣﺘﻪ و ﺑﻌﺪه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 331‬از ‪581‬‬‫ﻫﺬان ﺧﺼﻤﺎن ﻟﺴﺖ اﻗﻀﯽ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﺧﻮف ان أﻣﯿﻼ‬‫ﻓﻼ ﯾﺰاﻻن ﻓﯽ ﺧﺼﺎم ﺣﺘﯽ اري رأﯾﮏ اﻟﺠﻤﯿﻼ‬‫ﻓﻮﻗﻊ ﻋﺰ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ورﻗﺘﻪ اﻟﺮأي اﻟﺠﻤﯿـﻞ ان ﺗﻤﻨﻊ ﻣﻦ اﻟّﺮﺣﯿـﻞ و ﺗﺴﻮغ اﻻﻗﺎﻣـﮥ ﻓﯽ ﻇﻞ دوﺣـﮥ و اﺣﺴﺎن ﻏﻤﺎﻣـﮥ ﻗﺎل اﻟﻤﻘﺮي و ﮐﺘﺐ اﻟﯽ‬‫اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﮑـﺎﺗﺐ اﺑـﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﺰرﺟﯽ اﻟﻔﺎﺳـﯽ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﺸـﺎﺣﯽ ﺑﻤـﺎ ﮐﺘﺒﻪ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺧﺎﺗﻤـﮥ اﻟﻤﺼـﺮي اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ اﻟﯽ ﺑﻌﺾ‬‫اﺷـﯿﺎﺧﻪ اﺷـﻤﺲ اﻟﻐﺮب ﺣّﻘﺎ ﻣﺎ ﺳـﻤﻌﻨﺎﺑﺎﻧﮏ ﻗـﺪ ﺳـﺌﻤﺖ ﻣﻦ اﻻﻗﺎﻣـﮥو اﻧﮏ ﻗﺪ ﻋﺰﻣﺖ ﻋﻠﯽ ﻃﻠﻮعاﻟﯽ ﺷـﺮق ﺳـﻤﻮت ﺑﻪ ﻋﻼﻣﮥ ﻟﻘﺪ زﻟﺰﻟﺖ‬‫ﻣﻨﺎﮐﻞ ﻗﻠﺐﺑﺤﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﺗﻘﻢ اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ ﺛﻢ ورد اﻟﯽ ﻣﺼـﺮ ﺑﻌﺪ اداء اﻟﺤﺞ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﻋﺸﺮﯾﻦ و اﻟﻒ و ﺗﺰوج ﺑﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﺴﺎدة اﻟﻮﻓﺎﺋﯿﮥ‬‫و ﺳﮑﻨﻬﺎ و ﻗﺪ ﺳﺌﻞ ﻋﻦ ﺣّﻈﻪ ﺑﻬﺎ ﻓﻘﺎل ﻗﺪ دﺧﻠﻬﺎ ﻗﺒﻠﻨﺎ اﺑﻦ اﻟﺤﺎﺟﺐ و اﻧﺸﺪ ﻓﯿﻬﺎ ﻗﻮﻟﻪ‬‫ﯾﺎ اﻫﻞ ﻣﺼﺮ وﺟﺪت اﯾﺪﯾﮑﻢ ﻓﯽ ﺑﺬﻟﻬﺎ ﺑﺎﻟّﺴﺨﺎء ﻣﻨﻘﺒﻀﮥ‬‫ﻟﻤﺎ ﻋﺪﻣﺖ اﻟﻘﺮي ﺑﺎرﺿﮑﻢ اﮐﻠﺖ ﮐﺘﺒﯽ ﮐﺄﻧﻨﯽ ارﺿﻪ‬‫و اﻧﺸﺪ ﻫﻮ ﻟﻨﻔﺴﻪ ﺗﺮﮐﺖ رﺳﻮم ﻏﺮي ﻓﯽ ﺑﻼدي و ﺻﺮت ﺑﻤﺼﺮ ﻣﻨﺴﯽ اﻟﺮﺳﻮم‬‫و ﻧﻔﺴﯽ ﻋﻔﺘﻬﺎ ﺑﺎﻟﺬل ﻓﯿﻬﺎ و ﻗﻠﺖ ﻟﻬﺎ ﻋﻦ اﻟﻌﻠﯿﺎء ﺻﻮﻣﯽ‬‫وﻟﯽ ﻋﺰم ﮐﺤﺪ اﻟﺴﯿﻒ ﻣﺎض و ﻟﮑﻦ اﻟﻠﯿﺎﻟﯽ ﻣﻦ ﺧﺼﻮﻣﯽ‬‫ﺛﻢ زار ﺑﯿﺖ ﻟا ﻤﻘـﺪس ﻓﯽ ﺷـﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻻّول ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و اﻟﻒ و رﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﻘﺎﻫﺮة و ﮐﺮر ﻣﻨﻬﺎ اﻟـﺬﻫﺎب اﻟﯽ ﻣﮑﮥ ﻓﺪﺧﻠﻬﺎ ﺑﺘﺎرﯾﺦ‬‫ﺳﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﺛﻼﺛﯿﻦ ﺧﻤﺲ ﻣﺮات و اﻋﻠﯽ ﺑﻬﺎ دروﺳﺎ ﻋﺪﯾﺪة و وﻓﺪ ﻋﻠﯽ ﻃﯿﺒﮥ ﺳـﺒﻊ ﻣﺮات و اﻣﻠﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﻨﺒﻮّي ص ﺑﻤﺮأي ﻣﻨﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻣﺴـﻤﻊ ﺛﻢ رﺟﻊ اﻟﯽ ﻣﺼـﺮ ﻓﯽ ﺻـﻔﺮ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺛﻼﺛﯿﻦ و دﺧﻞ اﻟﻘﺪس ﻓﯽ رﺟﺐ ﻣﻦ ﺗﻠﮏ اﻟﺴـﻨﮥ و اﻗﺎم ﺧﻤﺴﮥ و ﻋﺸﺮﯾﻦ‬‫ﯾﻮﻣﺎ ﺛﻢ ورد ﻣﻨﻬﺎ اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﻓﺪﺧﻠﻬﺎ ﻓﯽ اواﺋﻞ ﺷـﻌﺒﺎن و اﻧﺰﻟﺘﻪ اﻟﻤﻐﺎرﺑﮥ ﻓﯽ ﻣﮑﺎن ﻻ ﯾﻠﯿﻖ ﺑﻪ ﻓﺎرﺳﻞ إﻟﯿﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻤﺪرﺳـﮥ‬‫اﻟﺠﻘﻤﻘﯿﮥ و ﮐﺘﺐ ﻣﻊ اﻟﻤﻔﺘﺎح ﻫﺬه اﻻﺑﯿﺎت‬‫ﮐﻨﻒ اﻟﻤﻘﺮي ﺷﯿﺨﯽ ﻣﻘﺮي و إﻟﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺰﻣﺎن ﻣﻘﺮي‬‫ﮐﻨﻒ ﻣﺜﻞ ﺻﺪره ﻓﯽ اﺗﺴﺎع و ﻋﻠﻮم ﮐﺎﻟﺒﺤﺮ ﻓﯽ ﺿﻤﻦ ﺑﺤﺮ‬‫أي ﺑﺪر ﻗﺪ اﻃﻠﻊ اﻟﺪﻫﺮ ﻣﻨﻪ ﻣﻸ اﻟﺸﺮق ﻧﻮره أي ﺑﺪر‬‫اﺣﻤﺪ ﺳﯿﺪي و ﺷﯿﺨﯽ و ذﺧﺮي و ﺳﻤﯿﯽ و ذاك اﺷﺮف ﻓﺨﺮي‬‫ﻟﻮ ﺑﻐﯿﺮ اﻻﻗﺪام ﯾﺴﻌﯽ ﻣﺸﻮق ﺟﺌﺘﻪ زاﺋﺮا ﻋﻠﯽ وﺟﻪ ﺷﮑﺮي ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪413 :‬‬‫ﻓﺎﺟﺎﺑﻪ اﻟﻤﻘﺮي ﺑﻘﻮﻟﻪ‬‫أي ﻧﻈﻢ ﻓﯽ ﺣﺴﻨﻪ ﺣﺎر ﻓﮑﺮي و ﺗﺤّﻠﯽ ﺑﺪره ﺻﺪر ذﮐﺮي‬‫ﻃﺎﺋﺮ اﻟﺼﯿﺖ ﻻﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﯾﻨﻤﯽ ﻣﻦ ﺑﺮوض اﻟﻨﺪي ﻟﻪ ﺧﯿﺮ ذﮐﺮ‬‫اﺣﻤﺪ اﻟﻤﺘﻄﯿﻦ ذروة ﻣﺠﺪ ﻟﻌﻮان ﻣﻦ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ و ﺑﮑﺮ‬‫ﺣّﻞ ﻣﻔﺘﺎح ﻓﻀﻠﻪ ﺑﺎب وﺻﻞ ﻣﻦ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺗﻌﺮﯾﻔﻪ دون ﻧﮑﺮ‬‫ﯾﺎ ﺑﺪﯾﻊ اﻟﺰﻣﺎن دم ﻓﯽ ازدﯾﺎد ﺑﺎﻟﻌﻠﯽ و ازدﯾﺎد ﺗﺠﻨﯿﺲ ﺷﮑﺮ‬‫و ﻟﻤﺎ دﺧﻞ ﻋﻠﯿﻬﺎ اﻋﺠﺒﺘﻪ ﻓﻨﻘﻞ اﺳﺒﺎﺑﻪ إﻟﯿﻬﺎ و اﺳﺘﻮﻃﻨﻬﺎ ﻣﺪة اﻗﺎﻣﺘﻪ و اﻣﻠﯽ ﺻﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨﺎري ﺑﺎﻟﺠﺎﻣﻊ ﺗﺤﺖ ﻗﺒﮥ اﻟﻨﺴﺮ ﺑﻌﺪ ﺻﻼة اﻟﺼﺒﺢ و ﻟﻤﺎ‬‫ﮐﺜﺮ اﻟﻨﺎس ﺑﻌـﺪ اﯾﺎم ﺧﺮج اﻟﯽ ﺻـﺤﻦ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﺗﺠﺎه اﻟﻘﺒـﮥ اﻟﻤﻌﺮوﻓـﮥ ﺑﺎﻟﺒﺎﻋﻮﻧﯿﮥ و ﺣﻀـﺮه ﻏﺎﻟﺐ اﻋﯿﺎن ﻋﻠﻤﺎء دﻣﺸﻖ و اﻣﺎ اﻟﻄﻠﺒﮥ ﻓﻠﻢ ﯾﺘﺨﻠﻒ‬‫ﻣﻨﻬﻢ اﺣـﺪ و ﮐﺎن ﯾﻮم ﺧﺘﻤﻪ ﺣﺎﻓﻼ ﺟـﺪا اﺟﺘﻤﻊ ﻓﯿﻪ اﻻﻟﻮف ﻣﻦ اﻟّﻨﺎس و ﻋﻠﺖ اﻻﺻﻮات ﺑﺎﻟﺒﮑﺎء ﻓﻨﻘﻠﺖ ﺣﻠﻘـﮥ اﻟـﺪرس اﻟﯽ وﺳﻂ ﻟا ـّﺼ ﺤﻦ‬‫اﻟﯽ اﻟﺒﺎب اﻟّﺬي ﯾﻮﺿﻊ ﻓﯿﻪ اﻟﻌﻠﻢ اﻟّﻨﺒﻮّي ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻌﺎت ﻣﻦ رﺟﺐ و ﺷـﻌﺒﺎن و رﻣﻀﺎن و اﺗﯽ ﻟﻪ ﺑﮑﺮﺳـﯽ اﻟﻮﻋﻆ ﻓﺼـﻌﺪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺗﮑﻠﻢ ﺑﮑﻼم‬‫ﻓﯽ اﻟﻌﻘﺎﺋﺪ و اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﻢ ﯾﺴﻤﻊ ﻧﻈﯿﺮه اﺑﺪا و ﺗﮑﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻟﺒﺨﺎري و اﻧﺸﺪ ﻟﻪ ﺑﯿﺘﯿﻦ و اﻓﺎد ان ﻟﯿﺲ ﻟﻠﺒﺨﺎري ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ و ﻫﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 332‬از ‪581‬‬‫اﻏﺘﻨﻢ ﻓﯽ اﻟﻔﺮاغ ﻓﻀﻞ رﮐﻮع ﻓﻌﺴﯽ ان ﯾﮑﻮن ﻣﻮﺗﮏ ﺑﻐﺘﮥ‬‫ﮐﻢ ﺻﺤﯿﺢ ﻗﺪ ﻣﺎت ﻗﺒﻞ ﺳﻘﯿﻢ ذﻫﺒﺖ ﻧﻔﺴﻪ اﻟﻨﻔﯿﺴﮥ ﻓﻠﺘﮥ‬‫ﻗﻠـﺖ و راﯾﺖ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺠـﺎﻣﯿﻊ ﻧﻘﻼـ ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻧﻪ وﻗـﻊ ﻟﻠﺒﺨـﺎري ذﻟـﮏ او ﻗﺮﯾﺐ ﻣﻨﻪ و ﻫـﺬه ﻣﻦ اﻟﻐﺮاﺋﺐ اﻧﺘﻬﯽ و ﮐـﺎﻧﺖ‬‫اﻟﺠﻠﺴﮥ ﻣﻦ ﻃﻠﻮع اﻟﺸﻤﺲ اﻟﯽ ﻗﺮب اﻟﻈﻬﺮ ﺛﻢ ﺧﺘﻢ اﻟﺪرس ﺑﺎﺑﯿﺎت ﻗﺎﻟﻬﺎ ﺣﯿﻦ ودع اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻫﯽ ﻗﻮﻟﻪ‬‫ﯾﺎ ﺷﻔﯿﻊ اﻟﻌﺼﺎة اﻧﺖ رﺟﺎﺋﯽ ﮐﯿﻒ ﯾﺨﺸﯽ اﻟﺮﺟﺎء ﻋﻨﺪك ﺧﯿﺒﮥ‬‫و إذا ﮐﻨﺖ ﺣﺎﺿﺮا ﺑﻔﺆادي ﻏﯿﺒﮥ اﻟﺠﺴﻢ ﻋﻨﮏ ﻟﯿﺴﺖ ﺑﻐﯿﺒﮥ‬‫ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻌﯿﺶ ﻓﯽ اﻟﺒﻼد اﻧﻘﻄﺎع اﻃﯿﺐ اﻟﻌﯿﺶ ﻣﺎ ﯾﮑﻮن ﺑﻄﯿﺒﮥ‬‫و ﻧﺰل ﻋﻦ اﻟﮑﺮﺳـﯽ ﻓﺎزدﺣﻢ اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯽ ﺗﻘﺒﯿﻞ ﯾﺪه و ﮐﺎن ذﻟﮏ ﻧﻬﺎر اﻻرﺑﻌﺎء ﺳﺎﺑﻊ ﻋﺸـﺮي رﻣﻀﺎن ﺳـﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺛﻼﺛﯿﻦ و اﻟﻒ و ﻟﻢ ﯾﺘﻔﻖ‬‫ﻟﻐﯿﺮه ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤـﺎء اﻟﻮاردﯾﻦ اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﻣﺎ اﺗﻔﻖ ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﺤﻈﻮة و اﻗﺒﺎل اﻟﻨﺎس و ﮐﺎن ﺑﻌـﺪ ﻣﺎ رأي ﻣﻦ اﻫﻠﻬﺎ ﻣﺎ راي ﮐﺜﺮ اﻻﻫﺘﻤﺎم ﺑﻤـﺪﺣﻬﺎ و‬‫ﻗﺪ ﻋﻘﺪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻋﺮف اﻟﻄﯿﺐ ﻓﺼـﻼ ﯾﺘﻌّﻠﻖ ﺑﻬﺎ و ﺑﺎﻫﻠﻬﺎ و اورد ﻓﯽ ﻣﺪﺣﻬﺎ اﺷﻌﺎرا اﻟﯽ ان ﻗﺎل اﻟﻤﺤﺒﯽ و ﻗﺪ اﻃﻠﻨﺎ اﻟﮑﻼم ﺣﺴﺐ ﻣﺎ اﻗﺘﻀﺎه‬‫اﻟﻤﻘـﺎم ﻓﻠﻨﺮﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﻐﺮض ﻣﻦ ذﮐﺮ ﺑﻘﯿـﮥ ﺧﺒﺮ اﻟﻤﻘﺮي ﻓﻨﻘﻮل و ﮐـﺎﻧﺖ اﻗـﺎﻣﺘﻪ ﺑـﺪﻣﺸﻖ دون اﻻرﺑﻌﯿﻦ ﯾﻮﻣﺎ ﺛﻢ رﺣﻞ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯽ ﺧﺎﻣﺲ ﺷﻮال‬‫ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺛﻼﺛﯿﻦ اﻟﯽ ﻣﺼﺮ و ﻋﺎد اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﻣﺮة ﺛﺎﻧﯿﮥ ﻓﯽ اواﺧﺮ ﺷﻌﺒﺎن ﺳﻨﮥ ارﺑﻌﯿﻦ و ﺣﺼﻞ ﻟﻪ ﻣﻦ اﻻﮐﺮام ﻣﺎ ﺣﺼﻞ ﻓﯽ ﻗﺪﻣﺘﻪ اﻻوﻟﯽ و‬‫ﺣﯿﻦ ﻓﺎرﻗﻬﺎ اﻧﺸﺪ ﻗﻮﻟﻪ‬‫ان ﺷﺎم ﻗﻠﺒﯽ ﻋﻨﮏ ﺑﺎرق ﺳﻠﻮة ﯾﺎ ﺷﺎم ﮐﻨﺖ ﮐﻤﻦ ﯾﺨﻮن و ﯾﻐﺪر‬‫ﮐﻢ راﺣﻞ ﻋﻨﻬﺎ ﻟﻔﺮط ﺿﺮورة و ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺮار ﺑﻐﯿﺮﻫﺎ ﻻ ﯾﻘﺪر‬‫ﻣﺘﺼﺎﻋﺪ اﻟﺰﻓﺮات ﻣﮑﻠﻮم اﻟﺤﺸﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪414 :‬‬‫و اﻟﺪم ﻣﻦ أﺟﻔﺎﻧﻪ ﯾﺘﺤّﺪر و دﺧﻞ ﻣﺼﺮ و اﺳﺘﻘّﺮ ﺑﻬﺎ ﻣﺪة ﯾﺴﯿﺮة ﺛﻢ ﻃﻠﻖ زوﺟﺘﻪ اﻟﻮﻓﺎﺋﯿﮥ و أراد اﻟﻌﻮد اﻟﯽ دﻣﺸﻖ اﻟﻤﺘﻮﻃﻦ ﺑﻬﺎ ﻓﻔﺎﺟﺎه اﻟﺤﻤﺎم‬‫ﻗﯿـﻞ ﻧﯿﻞ اﻟﻤﺮام و ﮐﺎﻧﺖ وﻓﺎﺗﻪ ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة ﺳـﻨﮥ اﺣـﺪي و ارﺑﻌﯿﻦ و اﻟﻒ و دﻓﻦ ﺑﻤﻘﺒﺮة اﻟﻤﺠﺎورﯾﻦ و ﻗﺎل اﻻدﯾﺐ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻻﮐﺮﻣﯽ‬‫ﻓﯽ ﺗﺎرﯾـﺦ وﻓﺎﺗﻪ ﻗـﺪ ﺧﺘﻢ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻪﻓﺎرﺧﻮه ﺧﺎﺗﻢ و اﻟﻤﻘﺮي ﺑﻔﺘـﺢ اﻟﻤﯿﻢ و ﺗﺸﺪﯾﺪ اﻟﻘﺎف و آﺧﺮﻫﺎ راء ﻣﻬﻤﻠﮥ و ﻗﯿﻞ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻤﯿﻢ و ﺳـﮑﻮن‬‫اﻟﻘﺎف ﻟﻐﺘﺎن اﺷـﻬﺮﻫﻤﺎ اﻻوﻟﯽ ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﻗﺮﯾـﮥ ﻣﻦ ﻗﺮي ﺗﻠﻤﺴﺎن و إﻟﯿﻬﺎ ﻧﺴـﺒﮥ آﺑﺎﺋﻪ و رﺿـﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﯿﺪر اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ‬‫اﻟﺸﺎﻣﯽ در ﺗﻨﻀـﯿﺪ اﻟﻌﻘﻮد اﻟﺴـﻨّﯿﻪ ﺑﺘﻤﻬﯿﺪ اﻟﺪوﻟﮥ اﻟﺤﺴـﻨﯿﻪ در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﺒﺎرك ﺑﻦ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﻧﺎي ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻄﻠﺐ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻧﻤﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺼﻞ ﻓﯽ اﻟﺤﻮادث اﻟﻤﺘﻌﻠﻘـﮥ ﺑﺪوﻟﮥ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺮﺟﻤﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﯽ ﻋﺎم وﻓﺎﺗﻪ ﻓﻔﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻨﺘﯿﻦ و ارﺑﻌﯿﻦ ﺑﻌﺪ اﻻﻟﻒ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﻌﺎﻟﻢ‬‫اﻟﻌﻼﻣـﮥ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻤﻘﺮي اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﺠﻤـﮥ و اﻟﻌﻠﻮم اﻟﮑﺜﯿﺮة وﻟﺪ ﺑﺘﻠﻤﺴﺎن و ﺳـﮑﻦ ﻓﺎس ﻣﻦ ارض اﻟﻤﻐﺮب و اﺧﺬ‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻬﺎ و اﺗﺴـﻌﺖ ﻣﻌﺮﻓﺘﻪ و ﮐﻤﻠﺖ ﻓﻀﯿﻠﺘﻪ و رﺣﻞ اﻟﯽ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و ﻣﺼﺮ و اﻟﺸﺎم و اﻗﺎم ﺑﻬﺎ و ﺑﻬﺎ اﻟﻒ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻨﻔﺢ اﻟﻄﯿﺐ‬‫ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﺑﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﻫﻮ ﮐﺘﺎب ﺣﺎﻓﻞ ﻗﺼﺪ ﻓﯿﻪ اﯾﺮاد ﺟﻤﻠﮥ ﺻﺎﻟﺤﮥ ﻣﻦ اﺧﺒﺎر ﻟﺴﺎن اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻣﻦ ﺷﻌﺮه و ﻣﮑﺎﺗﺒﺎﺗﻪ و ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ‬‫و ﻣﻦ اﺧـﺬ ﻋﻨﻪ ﺛﻢ اﺗﺴﻊ ﺑﻪ اﻟﺤـﺎل اﻟﯽ اﻧﻪ ﺧﺮج ﻋﻦ ﻫـﺬه اﻟﺤﻠﺒـﮥ ﻓـﺎﺗﯽ ﺑﺘﺎرﯾـﺦ اﻻﻧـﺪﻟﺲ ﺑﺎﻟﻤﻨﺎﺳـﺒﮥ و ﻣﻦ وﻟﯿﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﻠﻮك ﻣﻨـﺬ اﻓﺘﺘﺤﻬﺎ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﻮن و ﺗﻨﻘﻞ اﻟـﺪول و ﻣﺎ ﺟﺮي ﻓﯽ ﺿـﻤﻦ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﻮﻗﺎﺋﻊ و اﻟﺤﻮادث و ﮐﯿﻔﯿـﮥ اﺧـﺬ اﻟﮑﻔﺎر ﻟﻬﺎ و ﺧﺮوﺟﻬﺎ ﻣﻦ اﯾﺪي اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و‬‫اﻃﺎل ذﻟﮏ ﺑـﺬﮐﺮ ﻣـﺪاﺋﻦ اﻻﻧـﺪﻟﺲ و اﻧﻬﺎرﻫﺎ و ﺑﺴﺎﺗﯿﻨﻬﺎ و ﻣﺎ ﻗﯿﻞ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﺸـﻌﺮ و ﻣﺎ ﯾﻨﺎﺳﺐ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻻﺑﯿﺎت و اﻟﻠﻄﺎﺋﻒ ﺛﻢ اﺳـﺘﻄﺮد‬‫اﻟﯽ ذﮐﺮ ﻣﻦ دﺧـﻞ اﻻﻧـﺪﻟﺲ ﻣﻦ ﻋﻠﻤـﺎء اﻟﻤﺸـﺮق و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻦ اﻻﻧـﺪﻟﺲ اﻟﯽ اﻟﻤﺸـﺮق و ذﮐﺮ ﺟﺎﻧﺒـﺎ ﻣﻦ ﺗﺸﺎء اﺑﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﺷـﻌﺮه و‬‫اﺳﺘﺸـﻬﺎده و ﮐﯿﻔﯿـﮥ ﻗﺘﻠﻪ ﻓﺼـﺎر ذﮐﺮ اﺑﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘـﺎب و ﻫﻮ ﻧﺰر ﻗﻠﯿـﻞ ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﻣـﺎ اﺷـﺘﻤﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻮﻗﺎﺋﻊ و اﻟﺤﻮادث و‬‫اﻟﺤﺎﺻﻞ اﻧﻪ ﮐﺘﺎب ﻣﺘﺴﻊ ﻓﯽ اﻻدب و اﻟﺸﻌﺮ و اﻻﺧﺒﺎر و ﻫﻮ ﻓﯽ ﻧﺤﻮ ارﺑﻌﮥ اﺳﻔﺎر ﺛﻢ اﻗﺎم اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻓﯽ آﺧﺮ اﯾﺎﻣﻪ ﺑﻤﺼﺮ و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻬﺎ‬‫ﻓﯽ اﻟﺴـﻨﮥ اﻟﻤـﺬﮐﻮرة و ﮐـﺎن واﺳﻊ اﻟﻔﻀـﻞ ﻟﻪ ﻣﺸﺎرﮐـﮥ ﺗﺎّﻣـﮥ ﻓﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻌﻠﻮم و ﻣﻦ ﺗﺎﻟﯿﻔﻪ ازﻫﺎر اﻟﺮﯾﺎض ﻓﯽ اﺧﺒﺎر ﻋﯿﺎض و روﺿـﮥ اﻻﻣﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 333‬از ‪581‬‬‫اﻟﻌﺎﻃﺮة اﻻﻧﻔﺎس ﻓﯽ ذﮐﺮ ﻣﻦ ﻟﻘﯿﺘﻪ ﻣﻦ اﻋﻼم ﻣﺮاﮐﺶ و ﻓﺎس و اﻟﺠﻨﺎﺑـﺬ ﻓﯿﻤﺎ ﻟﻘﯿﺖ ﻣﻦ اﻟﺠﻬﺎﺑﺬ و ﻫﻮ اﻋﻢ ﻣﻦ اﻟﺬي ﻗﺒﻠﻪ و اﻟﺪر اﻟﺜﻤﯿﻦ ﻓﯽ‬‫اﺳﻤﺎء اﻟﻬﺎدي اﻻﻣﯿﻦ و رﺳﺎﻟﺘﺎن ﻓﯽ ﺻﻔﮥ اﻟﻨﻌﺎل اﻟّﻨﺒﻮّي و ﻗﺪ اﺷﺘﻬﺮﻧﺎ و ارﺟﻮزة ﻓﯽ اﻟﻌﻘﺎﺋﺪ و ارﺟﻮزة ﻓﯽ اﻟﻮﻓﻖ اﻟﻤﺨﻤﺲ و ﻟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪415 :‬‬‫ﺷﻌﺮ راﺋﻖ ﻓﯽ ﻧﻔـﺢ اﻟﻄﯿﺐ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﻘﺮي اﻟﺘﻠﻤﺴﺎﻧﯽ‬‫اﻟﻤﻮﻟـﺪ اﻟﻤـﺎﻟﮑﯽ اﻟﻤـﺬﻫﺐ ﻧﺰﯾﻞ ﻗﺎﻫﺮة ﻗﺎل ﻓﯽ ﺧﻼﺻـﮥ اﻻﺛﺮ ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻤﻐﺮب ﺟﺎﺣﻆ اﻟﺒﯿﺎن و ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﺮ ﻧﻈﯿﺮه ﻓﯽ ﺟﻮدة اﻟﻘﺮﯾﺤـﮥ و ﺻـﻔﺎء‬‫اﻟـﺬﻫﻦ و ﻗﻮة اﻟﺒﺪﯾﻬـﮥ و ﮐﺎن آﯾـﮥ ﺑﺎﻫﺮة ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻣﻌﺠﺰا ﺑﺎﻫﺮا ﻓﯽ اﻻدب و اﻟﻤﺤﺎﺿـﺮات ﻟﻪ اﻟﻤﻮﻟﻔﺎت اﻟﺸﺎﺋﻌـﮥ ﻣﻨﻬﺎ‬‫ﻋﺮف اﻟﻄﯿﺐ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﺑﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻧﺘﻬﯽ ﻗﻠﺖ و ذﮐﺮ ﻓﯽ ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن اﻧﻪ ﺳـﻤﺎه ﺑﻌـﺪ ذﻟﮏ ﻧﻔـﺢ اﻟﻄﯿﺐ ﻋﻦ ﻏﺼﻦ اﻻﻧـﺪﻟﺲ اﻟﺮﻃﯿﺐ‬‫اﻧﺘﻬﯽ و ﻟﻪ اﺿـﺎءة اﻟﺪﺟﻨـﮥ ﻓﯽ ﻋﻘﺎﺋـﺪ اﻫـﻞ اﻟﺴـﻨﮥ وﻟـﺪ ﺑﺘﻠﻤﺴﺎن و ﻧﺸﺄ ﺑﻬﺎ و ﺣﻔﻆ اﻟﻘﺮآن و ﻗﺮء ﻋﻠﯽ ﻋﻤﻪ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻤﻘﺮي ﻣﻔﺘﯽ‬‫ﺗﻠﻤﺴـﺎن ﺳﺘﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﻣﻦ ﺟﻤﻠـﮥ ﻣـﺎ ﻗﺮاء ﻋﻠﯿﻪ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨـﺎري ﺳـﺒﻊ ﻣﺮات و روي ﻋﻨﻪ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﺴـﺘﮥ و ان اﻟﻔﺘﻮي ﺻـﺎرت إﻟﯿﻪ ﻓﯽ زﻣﻨﻪ‬‫ارﺗﺤﻞ ﺗﺎرﮐﺎ ﻟﻠﻤﻨﺼﺐ و اﻟﻮﻃﻦ اﻟﯽ ﺣﺞ ﺑﯿﺖ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺮام ﺳـﻨﮥ ‪ 1027‬ﺛﻢ ورد اﻟﯽ ﻣﺼـﺮ و ﺗﺰوج ﺑﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﺴﺎدة اﻟﻮﻓﺎﺋﯿﮥ ﺳﻨﮥ ‪ 1028‬ﺛﻢ زار‬‫ﺑﯿﺖ اﻟﻤﻘﺪس ﺳـﻨﮥ ‪ 1029‬و ﮐﺮر اﻟـﺬﻫﺎب اﻟﯽ ﻣﮑـﮥ و اﻣﻠﯽ ﺑﻬﺎ دروﺳﺎ و وﻓـﺪ ﻋﻠﯽ ﻃﯿﺒـﮥ ﺳـﺒﻊ ﻣﺮات و اﻣﻠﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟّﻨﺒﻮي ﺑﻤﺮأي ﻣﻨﻪ‬‫ﺿﻠﻠﻢ و ﻣﺴـﻤﻊ ﺛﻢ رﺟﻊ اﻟﯽ ﻣﺼﺮ ﺳﻨﮥ ‪ 1039‬ﺛﻢ ورد اﻟﯽ دﻣﺸﻖ و اﻣﻠﯽ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨـﺎري و ﺣﻀـﺮه ﻏﺎﻟﺐ اﻋﯿﺎن دﻣﺸﻖ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء و اّﻣﺎ‬‫اﻟﻄﻠﺒﮥ ﻓﻠﻢ ﯾﺘﺨﻠﻒ ﻣﻨﻬﻢ اﺣﺪ و ﮐﺎن ﯾﻮم ﺧﺘﻤﻪ ﺣﺎﻓﻼ ﺟﺪا اﺟﺘﻤﻊ ﻓﯿﻪ اﻻﻟﻮف ﻣﻦ اﻟﻨﺎس و ﻋﻠﺖ اﻻﺻﻮات ﺑﺎﻟﺒﮑﺎء و اﺗﯽ ﻟﻪ ﺑﮑﺮﺳﯽ اﻟﻮﻋﻆ‬‫ﻓﺼـﻌﺪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺗﮑﻠﻢ ﺑﮑﻼـم ﻓﯽ اﻟﻌﻘﺎﺋـﺪ و اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻊ ﻧﻈﯿﺮه اﺑـﺪا و ﺗﮑﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ اﻟﺒﺨـﺎري و اﻧﺸـﺪ ﻟﻪ ﺑﯿﺘﯿﻦ و اﻓـﺎد ان ﻟﯿﺲ‬‫ﻟﻠﺒﺨﺎري ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ و ﻫﻤﺎ‬‫اﻏﺘﻨﻢ ﻓﯽ اﻟﻔﺮاغ ﻓﻀﻞ رﮐﻮع ﻓﻌﺴﯽ ان ﯾﮑﻮن ﻣﻮﺗﮏ ﺑﻐﺘﮥ‬‫ﮐﻢ ﺻﺤﯿﺢ ﻗﺪ ﻣﺎت ﻗﺒﻞ ﺳﻘﯿﻢ ذﻫﺒﺖ ﻧﻔﺴﻪ اﻟﻨﻔﯿﺴﮥ ﻓﻠﺘﮥ‬‫و ﮐﺎﻧﺖ اﻟﺠﻠﺴﮥ ﻣﻦ ﻃﻠﻮع اﻟﺸـﻤﺲ اﻟﯽ ﻗﺮب اﻟﻈﻬﺮ ﺛﻢ ﺧﺘﻢ اﻟﺪرس ﺑﺎﺑﯿﺎت ﻗﺎﻟﻬﺎ ﺣﯿﻦ ودع اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ ﺻـﻠﻌﻢ و ﻫﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﯾﺎ ﺷﻔﯿﻊ اﻟﻌﺼﺎة‬‫اﻧﺖ رﺟﺎﺋﯽ* ﮐﯿﻒ ﯾﺨﺸـﯽ اﻟﺮﺟﺎء ﻋﻨـﺪك ﺧﯿﺒـﮥ* و إذا ﮐﻨﺖ ﺣﺎﺿـﺮا ﺑﻔﻮادي* ﻏﯿﺒﮥ اﻟﺠﺴﻢ ﻋﻨﮏ ﻟﯿﺲ ﺑﻐﯿﺒﮥ* ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻌﯿﺶ ﻓﯽ اﻟﺒﻼد‬‫اﻧﻘﻄﺎع* اﻃﯿﺐ اﻟﻌﯿﺶ ﻣﺎ ﯾﮑﻮن ﺑﻄﯿﺒﮥ* و ﻧﺰل ﻋﻦ اﻟﮑﺮﺳـﯽ ﻓﺎزدﺣﻢ اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯽ ﺗﻘﺒﯿﻞ ﯾﺪه و ﮐﺎن ذﻟﮏ ﻧﻬﺎر اﻻرﺑﻌﺎء ﺳﺎﺑﻊ ﻋﺸـﺮ رﻣﻀﺎن‬‫ﺳﻨﮥ ‪ 1039‬و ﻟﻢ ﯾﺘﻔﻖ ﻟﻐﯿﺮه ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﻮاردﯾﻦ اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﻣﺎ اﺗﻔﻖ ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﺤﻈﻮة و اﻗﺒﺎل اﻟّﻨﺎس و ﮐﺎن ﺑﻌﺪ ﻣﺎ رأي ﻣﻦ اﻫﻠﻬﺎ ﻣﺎ راي ﮐﺜﺮ‬‫اﻻﻫﺘﻤﺎم ﺑﻤﺪﺣﻬﺎ و ﻗﺪ ﻋﻘﺪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻧﻔﺢ اﻟﻄﯿﺐ ﻓﺼـﻼ ﯾﺘﻌﻠﻖ ﺑﻬﺎ و ﺑﺎﻫﻠﻬﺎ و اورد ﻓﯽ ﻣﺪﺣﻬﺎ اﺷـﻌﺎرا و ﺟﺮي ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ ادﺑﺎﺋﻬﺎ و ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﺎ‬‫ﻣﻄﺎرﺣﺎت ﺷّﺘﯽ و دﺧﻞ ﻣﺼﺮ و اﺳﺘﻘﺮ ﺑﻬﺎ ﻣﺪة ﯾﺴﯿﺮة ﺛﻢ ﻃﻠﻖ زوﺟﺘﻪ اﻟﻮﻓﺎﺋﯿﮥ و أراد اﻟﻌﻮد اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﻟﻠﺘﻮﻃﻦ ﺑﻬﺎ ﻓﻔﺎﺟﺎه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪416 :‬‬‫اﻟﺤﻤﺎم ﻗﺒﻞ ﻧﺒﻞ اﻟﻤﺮام و ﮐﺎﻧﺖ وﻓﺎﺗﻪ ﺳـﻨﮥ ‪ 1041‬رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ذﮐﺮه اﻟﺨﻔﺎﺟﯽ ﻓﯽ رﯾﺤﺎﻧـﮥ اﻻﻟﺒﺎء و اﻣﺘـﺪﺣﻪ ﺑﻌﺒﺎرة اﺑﺘﻬﺮ ﻟﻬﺎ اﻟﻌﻠﻤﺎء و‬‫اﻧﺸـﺪ ﻟﻪ اﺷـﻌﺎرا و ﻗـﺎل راﯾﺖ ﻟﻪ ﻧﻈﻤﺎ و ﻧﺜﺮا و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﺗﻤﻸ اﻻﻓﻮاه و اﻻﺳـﻤﺎع در او ﻣﻦ ﺗﺎﻟﯿﻔﻪ ازﻫﺎر اﻟﺮﯾﺎض ﻓﯽ اﺧﺒﺎر ﻋﯿﺎض اﻧﺘﻬﯽ و از‬‫ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺑﺎرﻋﻪ و ﻣﺎﺛﺮ ﻧﺎﺻـﻌﻪ ﻣﻘﺮي آﻧﺴﺖ ﮐﻪ او از ﺟﻤﻠﻪ ﺷـﯿﻮخ ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﺳـﺒﻌﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ در رﺳﺎﻟﻪ ارﺷﺎد اﻟﯽ‬‫ﻣﻬﻤـﺎت اﻻﺳـﺘﺎد ﺑﺎﺗﺼﺎل ﺳـﻨﺪ ﺧﻮد ﺑﺎﯾﺸﺎن ﺣﻤـﺪ اﻟﻬﯽ ﻓﺮﻣﻮده و اﯾﺸﺎن را از ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﺟﻠﻪ ﮐﺮام و اﺋﻤﻪ اﻗﺎده اﻋﻼم و از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻦ‬‫ﺑﺎﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻟﻤﺤﺘﺮﻣﯿﻦ و ﻣﺠﻤﻊ ﻋﻠﯽ ﻓﻀـﻠﻬﻢ ﻣﻦ ﺑﯿﻦ اﻟﺨﺎﻓﻘﯿﻦ واﻧﻤﻮده اﺑﻮ ﻣﻬﺪي ﺛﻌﺎﻟﺒﯽ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از ﻣﺸﺎﯾﺦ ﺳﺒﻌﻪ ﻣﺬﮐﻮرﯾﻨﺴﺖ در ﻣﻘﺎﻟﯿﺪ‬‫اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ در ذﮐﺮ ﻣﺮوﯾﺎت ﺧﻮد از ﻋﻠﯽ اﺟﻬﻮري ﮔﻔﺘﻪ و اﻣﺎ ﺷـﺮح اﻟﮑﺮﻣﺎﻧﯽ اﻟﻤﺴـﻤﯽ ﺑﺎﻟﮑﻮاﮐﺐ اﻟﺪراري ﻓﯽ ﺷـﺮح ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨﺎري و‬‫ذﮐﺮ اﻧﻪ اﻟﻬﻢ ﺗﺴـﻤﯿﺘﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﻄﺎف ﺑﻌﺪ اﻟﻔﺮاغ ﻣﻦ اﻟﻄﻮاف ﻓﺎﺧﺒﺮﻧﺎ ﺑﻪ ﺳـﻤﺎﻋﺎ و ﻗﺮاءة ﻋﻠﯿﻪ ﻟﻤﻮاﺿﻊ ﻣﺘﻔﺮﻗﮥ ﻣﻨﻪ و إﺟﺎزة ﻟﺴﺎﺋﺮه ﻋﻦ اﻟﺸﻬﺎب‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﻘﺮي ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻌﺒﺎس اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻌﺎﻓﯿﮥ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﻟﻤﮑﻨﺎﺳـﯽ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ ﻋﻦ‬‫ﻋﻤﻪ ﻋﺰ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﺘﺢ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﻤﺮاﻏﯽ اﻟﻤﺪﻧﯽ ح ﻗﺎل اﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 334‬از ‪581‬‬‫اﻟﻘﺎﺿـﯽ و اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺑﻪ اﻟﺒﺮﻫﺎن اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻌﻠﻘﻤﯽ و اﻟﻨﻮر ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻘﺮاﻓﯽ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫اﻟﺠﻼل ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ إﺟﺎزة ﻋﻦ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ ﻋﻦ ﺗﻘﯽ اﻟّﺪﯾﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺷﻤﺲ‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﮑﺮﻣﺎﻧﯽ ﻗﺎل ﻫﻮ و اﺑﻮ اﻟﻔﺘﺢ اﻟﻤﺮاﻏﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺆﻟﻔﻪ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﮑﺮﻣﺎﻧﯽ و ﺑﺠﻤﯿﻊ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ‬‫ﻓـﺬﮐﺮه اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﺑـﺎرﻋﻬﻢ اﻟﻤﻘﺮي ﺻـﺎﺣﺐ ﻧﻔـﺢ اﻟﻄﯿـﺐ ﻗـﺪ اﺛﺒـﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻐﺾ اﻟﺮﻃﯿﺐ* ﺣﯿﺚ اورد ﻓﯽ ﮐﺘـﺎﺑﻪ ذﻟـﮏ اﻟﻨﻈﻢ‬‫اﻟﻘﺸـﯿﺐ* ﻋﻦ اﺑﻦ ﺟﺎﺑﺮ اﻟﻤﻔﻠﻖ اﻻدﯾﺐ* و اﺳﺘﺤﺴـﻨﻪ اﺳـﺘﺤﺴﺎﻧﺎ ﯾﺒﻬﺮ ﮐﻞ ﻟﺒﯿﺐ* و اﺳـﺘﺠﻮده اﺳـﺘﺠﻮاد ﯾﻌﺠﺐ ﮐﻞ ارﯾﺐ* ﻓﺎﻟﻤﻘﺪم ﻋﻠﯽ‬‫إزراﺋﻪ و اﻟﺘﻌﯿﯿﺐ* و اﻟﻤﺠﺘﺮي ﻋﻠﯽ اﺧﻤـﺎﻟﻪ و اﻟﺘﻐﺮﯾﺐ* ﻣﺴـﺘﻬﺪف ﻣﻦ اﻫـﻞ اﻟﻨﻘـﺪ اﻟﻤﻼـم و اﻟﺘﺎﻧﯿﺐ* ﻣﻐﺼﻮب ﺑﺘﻌﯿﯿﺮﻫﻢ و اﻟﺘﺜﺮﯾﺐ* ﻏﯿﺮ‬‫ﻣﺒﺎل ﺑﺎﻟﺘﺨﺴﯿﺮ و اﻟﺘﺘﺒﯿﺐ* ﻣﻮﻗﻊ ﻧﻔﺴﻪ ﻓﯽ اﻫﻮال اﻟﯿﻮم اﻟﻌﺼﯿﺐ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎدم‬‫آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﮐﻪ ﻣﻔﺎﺧﺮ ﮐﺜﯿﺮه و ﻣﺎﺛﺮ اﺛﯿﺮه او در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ وﻻﯾﺖ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺟﻤﯿﻞ‬‫ﺷﻨﯿﺪي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب وﺳﯿﻠﮥ اﮐﻤﺎل ﻓﯽ ﻋﺪ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻵل ﮐﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻋﻠﻮ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﺳﻤﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ آن‬‫ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﮐﺘﺎب ﺗﻨﻀـﯿﺪ اﻟﻌﻘﻮد اﻟﺴﻨﯿﻪ ﺑﺘﻤﻬﯿﺪ اﻟﺪوﻟﮥ اﻟﺤﺴﻨﯿﻪ ﭘﻮﺷﯿﺪه ﻧﯿﺴﺖ و از ﮐﻼم ﻣﺼﻨﻒ ﺧﻮد اﯾﻦ ﮐﺘﺎب اﻋﻨﯽ وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻤﺎل ﮐﻤﺎ ﺳﺒﻖ‬‫ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻮﻻﯾﮥ ﻏﺎﯾﺖ ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ اﺣﺎدﯾﺚ و اﺧﺒﺎر ان واﺿﺢ و اﺷﮑﺎرﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ و ﻋﻨﻪ أي‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪417 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﻋﻤﺮو اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻓﻬـﺬا اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀـﻞ اﻟﻤّﮑﯽ ﺻـﺎﺣﺐ وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﻤﺂل* ﺟﻬﺒـﺬﻫﻢ اﻟﻤﺤﺮز ﻋﻨـﺪﻫﻢ ﻟﻤﺎﺛﺮ اﺛﯿﺮة ﻻ ﺗﻨﺎل* ﻗـﺪ روي ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟـّﺪاري‬‫ﻟﺤﻨﺎدس اﻟﻀـﻼل* اﻟﻘﺎﻃﻊ داﺑﺮ اﺻـﺤﺎب اﻟﺸﻤﺎل* ﻓﺎﺟﺘﺜﺖ و اﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ ﻋﺮوق ذوي اﻟﺨﺪع و اﻻﺿﻼل* و اﻗﺘﻠﻌﺖ و اﻟﻤﻨﮥ ﻟﻪ اﺳﻮس اﻫﻞ‬‫اﻟﺰﯾﻎ و اﻻزﻻل* و ﻇﻬﺮ ان اﻟﺠﺎﺣﺪﯾﻦ ﻟﻪ ﻣﻐﻤﻮرون ﻓﯽ ﻃﯿﻨﮥ اﻟﺨﺒﺎل* و ان اﻟﻄﺎﻋﻨﯿﻦ ﻓﯿﻪ ﻣﺄﺳﻮرون ﻓﯽ ﻋﺼﺒﯿﮥ ﻟﯿﺲ ﻟﻬﺎ زوال‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و ﯾﮑﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﯿﺨﺎﻧﯽ اﻟﻘﺎدري در ﺻﺮاط ﺳﻮي ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ آل اﻟﻨﺒﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫روي اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﻓﯽ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ و اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اّن اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻟﻬـﺬا ﮐـﺎن اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ﯾﻘﻮل ﻣﻦ اﺗﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿـﺄت اﻟﺒـﺎب و ﻫﻮ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب ﺻـﺮاط ﺳﻮي از ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﺟﻼﺋﻞ ﮐﺘﺐ و ﻋﻘﺎﺋﻞ اﺳـﻔﺎر ﮐﺒﺎر و اﺧﺒﺎر ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ از ﺻـﺪر ﺧﻮد اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﺪح و ﺛﻨﺎ و وﺻﻒ و اﻃﺮاي ﻣﻄﺎﻟﺐ و ﻣﻘﺎﺻﺪ و‬‫ﮐﻤﺎل ﺣﻘﯿﺖ و ﺻـﺪﻗﯿﺖ و اﺻﺎﺑﺖ و وﺛﺎﻗﺖ رواﯾﺖ و اﺧﺒﺎر ان واﺿـﺢ و اﺷـﮑﺎرﺳﺖ و ﻫـﺬه ﻋﺒﺎرﺗﻪ ﺑﻌـﺪ اﻟﺘﺤﻤﯿﺪ و اﻟﺘﺼـﻠﯿﮥ اﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﺎن‬‫اﻟﻌﻤﻞ ﺑﻐﯿﺮ اﻟﻌﻠﻢ و ﺑﺎل و اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻐﯿﺮ اﻟﻌﻤﻞ ﺧﯿﺎل و ﻻ ﯾﻘﺒﺾ اﻟﻌﻠﻢ اﻻ ﺑﻤﻮت اﻟﻌﻠﻤﺎء ﮐﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺘﻔﻖ ﻋﻠﯽ ﺻﺤﺘﻪ‬‫ﻓﯽ رواﯾـﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل ان اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﻘﺒﺾ اﻟﻌﻠﻢ اﻧﺘﺰاﻋﺎ ﯾﻨﺘﺰﻋﻪ ﻣﻦ اﻟﻨﺎس و ﻟﮑﻦ ﯾﻘﺒﺾ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﻤﻮت اﻟﻌﻠﻤﺎء ﮐّﻠﻤﺎ ذﻫﺐ ﻋﺎﻟﻢ ذﻫﺐ ﺑﻤﺎ ﻣﻌﻪ ﺣﺘﯽ إذا ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻋﺎﻟﻢ اﺗﺨﺬ اﻟﻨﺎس رؤﺳﺎء ﺟﻬﺎﻻ ﻓﺴﺌﻠﻮا ﻓﺎﻓﺘﻮا ﺑﻐﯿﺮ ﻋﻠﻢ ﻓﻀﻠﻮا و اﺿﻠﻮا‬‫و اﻋﻠﻢ ان اﻟﻔﺤﻮل ﻗﺪ ﻗﺒﻀﺖ و اﻟﻮﻋﻮل ﻗﺪ ﻫﻠﮑﺖ و اﻧﻘﺮض زﻣﺎن اﻟﻌﻠﻢ و ﺧﻤﺪت ﺟﻤﺮﺗﻪ و ﻫﺰﻣﺘﻪ ﮐﺮة اﻟﺠﻬﻞ و ﻋﻠﺖ دوﻟﺘﻪ ﺣﺘﯽ ﻟﻢ ﯾﺒﻖ‬‫ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ اﻟّﺘﯽ ﯾﻌﺘﻤـﺪ ﻋﻠﯿﻬـﺎ ﻓﯽ ذﮐﺮ اﻻﻧﺴـﺎب اﻟّـﺎ ﺑﻌﺾ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﺆﻟﻔـﮥ اﻟﺘﯽ ﺻـﻨﻔﻬﺎ اﺻـﺤﺎب اﻟﺒﺪﻋـﮥ ﮐﻤﺎ ﺳـﺘﻘﻒ ﻋﻠﯽ اﺳـﻤﺎءﻫﺎ ﻓﯽ‬‫ﺗﻀﺎﻋﯿﻒ اﻟﮑﺘﺎب اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﻠﻮح ﻟﮏ ﺷﺮارﻫﺎ ﻣﻦ ﺑﻌﯿﺪ ﮐﺎﻟﺴﺮاب ﻟﮑﻮﻧﻬﺎ ﻓﺎرﻏﮥ ﻋﻦ اﻟﺼﺪق و اﻟﺼﻮاب و ذﻟﮏ اﻣﺎ ﻻﻧﺪراس ﻣﺤﺒﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 335‬از ‪581‬‬‫آل ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﻗﻠﻮب اﻟﺼﺎﻟﺤﯿﻦ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺴـﻨﮥ و اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﻣﻦ ﺗﻠﮏ اﻟﻔﺘﻨـﮥ او ﻟﻨﻘﺺ ﻓﯽ اﻻﯾﻤﺎن و ﺗﺮداد ﻓﯽ‬‫اﻟﯿﻘﯿﻦ او ﻟﺸـﯿﻦ ﻓـﺎﺣﺶ و ﮐﻠﻢ ﻇـﺎﻫﺮ ﻓﯽ اﻣﺮ اﻟـﺪﯾﻦ و اﻟـﺪﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ اﻧﯽ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻻ ﯾﻌﺒﺄ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻬﺎ اﻧّﻬﻢ ﯾﺴـﺒﻮن اﻻﺷـﺮاف‬‫اﻟﻘﺎﻃﻨﯿﻦ ﺑﻤﮑﮥ اﻟﻤﺸﺮﻓﮥ و اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻤﻨﻮرة ﻣﻦ ﺑﻨﯽ اﻟﺤﺴﻦ ع و اﻟﺤﺴﯿﻦ ع ﻓﺎﺟﺒﺘﻬﺎ ﯾﻘﻮل اﻟﻘﺎﺋﻞ‬‫ﻟﻮ ﮐﻞ ﮐﻠﺐ ﻋﻮي ﻟﻘﻤﺘﻪ ﺣﺠﺮا ﻻﺻﺒﺢ اﻟﺼﺨﺮ ﻣﺜﻘﺎﻻ ﺑﺪﯾﻨﺎر‬‫ﺛﻢ ﻧﻮدي ﻓﯽ ﺳـّﺮي ﻓﯽ اﻟﺮوﺿـﮥ ﺑﯿﻦ اﻟﻘﺒﺮ اﻟﺸـﺮﯾﻒ و اﻟﻤﻨﺒﺮ ﺑﺎﻻﻧﺘﺼـﺎر ﻻﻫـﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻓﺸـﺮﻋﺖ ﻋﻨـﺪ ذﻟـﮏ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اذﮐﺮ ﻓﯿﻪ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻞ‬‫اﻟﺒﯿﺖ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اﺗﻔﻖ ﻋﻠﯿﻪ اﻫﻞ اﻟﺴﻨﮥ او اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻻﺧﺘﺼﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪418 :‬‬‫و اذﮐﺮ ﻓﯿﻪ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻊ ذﮐﺮ ﮐﻞ واﺣﺪ ﻣﻦ اﺋّﻤﮥ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻣﻦ ﮐﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ اﻟﻬﻢ ﻣﻦ اﺻﺤﺎﺑﻬﻢ اﻋﺪاءﻫﻢ ﮐﻤﺎ ﺗﺮي ذﻟﮏ ان ﺷﺎء‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺮﯾﺒﺎ و ﺳﻤﯿﺘﻪ اﻟّﺼﺮاط اﻟﺴﻮي ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ آل اﻟﻨﺒﯽ و ﻟﻘﺪ اﺟﺎد ﻣﻦ ﻗﺎل ارﺗﺠﺎﻻ ﻓﯿﻪ ﺷﻌﺮا ﺣﺴﻨﺎ‬‫ﻫﺬا ﮐﺘﺎب ﻧﻔﯿﺲ ﻗﺪ ﺣﻮي دررا ﻓﯽ ﻣﺪح آل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﺸﺮف‬‫اﻧﻌﻢ ﺑﻪ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﮥ ﺑﺮزت ﻣﺎ ﻣﺜﻠﻬﺎ ﻓﯽ ﺧﺒﺎﯾﺎ اﻟﺪﻫﺮ ﻣﻦ ﺗﺤﻒ‬‫ﻓﻐﻦ ﺑﻪ ﺻﺎح و اﻏﻨﻢ ﻓﯽ ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ و اﺳﺘﺨﺮج اﻟﺠﻮﻫﺮ اﻟﻤﮑﻨﻮن ﻓﯽ اﻟﺼﺪف‬‫ﯾﺰول ﻋﻨﮏ اﻟﻌﻨﺎ و اﻟﻬﻢ ﺳﺎﺋﺮه و ﻓﯿﻪ ﺗﻬﺪي ﺻﺮاﻃﺎ ﻏﯿﺮ ﻣﺨﺘﻠﻒ‬‫ﻓﻬﻮ اﻟّﺼﺮاط اﻟﺴﻮي ﻓﯽ اﻻﺳﻢ ﺷﻬﺮﺗﻪ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻣﺤﻤﻮد ﺗﺎﻟﯽ ﻣﻨﻬﺞ اﻟﺴﻠﻒ‬‫اﻟﻘﺎدري ﻃﺮﯾﻘﺎ ﻓﯽ ﻣﺴﺎﻟﮑﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﺗﺒﺎﻋﺎ ﻟﻠﻌﻬﻮد و ﻓﯽ‬‫و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺷـﯿﺨﺎﻧﯽ از ﺷـﯿﻮخ ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻦ و ﻋﻠﻤﺎي ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ ﺳﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﻧﻬﺎﯾﺖ رﻓﻌﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﺳﻤﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ او از اﺷﻌﺎر ﺑﻼﻏﺖ‬‫ﺷﻌـﺎر ﺑﻌﺾ ﻣﻌﺎﺻـﺮﯾﻦ ﻗﺎدري ﮐﻪ اﯾﻨﮏ در ﺿـﻤﻦ ﺻـﺪر ﺻـﺮاط ﺳﻮي ﻣـﺬﮐﻮر ﺷـﺪ واﺿـﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﺎﻓﯿﺴﺖ ﺑﺮاي ﻇﻬﻮر ﮐﻤﺎل و‬‫اﺳـﺘﻨﺎد و اﻋﺘﻤﺎد او ﮐﻪ ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ ﺑﺮواﯾﺘﺶ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻋﺰة اﻟﺮاﺷﺪﯾﻦ ﺑﻤﻘﺎم اﺛﺒﺎت ادﻋﺎي ﻓﺪا ﮐﺮدن‬‫اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﺟﺎن ﺧﻮد را ﺑﺮ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﻮد ﻗﺎدري ﻗﺪس ﺳﺮه در ﮐﺘﺎب ﺣﯿﺎت اﻟﺬاﮐﺮﯾﻦ ﻓﺮﻣﻮده ﻗﯿﻞ ان رﺟﻼ‬‫اﺗﯽ اﺑﺎ ﺣﻨﯿﻔﮥ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻗﺎل اﺧﯽ ﺗﻮﻓﯽ و اوﺻﯽ ﺑﺜﻠﺚ ﻣﺎﻟﻪ ﻻﻣﺎم اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ اﻟﯽ ﻣﻦ ادﻓﻊ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﮥ أﻣﺮك ﺑﻬﺬا اﻟﺴﺆال اﺑﻮ‬‫ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺪواﻧﻘﯽ و ﮐﺎن ﯾﺒﻐﺾ اﺑﺎ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﮐﺒﻐﺾ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﺷﻘﯿﺎء ﺑﻠﺪﻧﺎ ﻟﻼﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رح ﻓﺤﻠﻒ اﻟّﺴﺎﺋﻞ ﮐﺬﺑﺎ اﻧﻪ ﻣﺎ اﻣﺮﻧﯽ ﺑﻬﺬا اﻟّﺴﺆال‬‫ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﮥ رح ادﻓﻊ اﻟﺜﻠﺚ اﻟﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺼﺎدق ﻓﺎﻧﻪ ﻫﻮ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﻖ ﻓﺬﻫﺐ اﻟﺴﺎﺋﻞ و اﺧﺒﺮ اﺑﺎ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺪواﻧﻘﯽ ﺑﺬﻟﮏ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ‬‫ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻬﺬا ﻋﺮﻓﺖ اﺑﺎ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻣﻨﺬ ﻗﺪﯾﻢ اﻧﻪ ﯾﺮي اﻟﺤّﻖ ﻟﻐﯿﺮﻧﺎ ﺛﻢ دﻋﯽ ﺑﺎﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ و ﺳﻘﺎه اﻟﺴّﻢ ﻓﯽ اﻟﻄﻌﺎم ﻓﻔﻬﻢ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﮥ ذﻟﮏ ﻓﻘﺎم ﻟﯿﺨﺮج‬‫ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﯽ اﯾﻦ ﯾﺎ اﺑﺎ ﺣﻨﯿﻔـﮥ ﻓﻘﺎل اﻟﯽ اﯾﻦ ﺗﺎﻣﺮﻧﯽ ﻓﺎﻣﺮه ﺑﺎﻟﺠﻠﻮس اﻟﯽ ان ﻋﻤﻞ اﻟّﺴﻢ ﻓﯿﻪ ﻓﺨﺮج و ﻣﺎت ﺷـﻬﯿﺪا ﻓﯽ اﻟﻄﺮﯾﻖ اﻧﺘﻬﯽ‬‫و درﯾﻦ رواﯾﺖ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻣﺎم اﻋﻈﻢ ﮐﻪ ﺑﺎﻻ ﻣـﺬﮐﻮر ﺷﺪه اﻋﻨﯽ ﺑﻌﻀـﯽ ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ در ﺣﺎدﺛﻪ ﻣﺤﻤﺪ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﭼﻮن اﻣﺎم ﻓﺘﻮي ﻧﻮﺷﺖ و ﺑﻪ‬‫ﺑﯿﻌﺖ و اﻋـﺎﻧﺖ اﯾﺸﺎن ﻓﺮﻣﻮد ﻣﻨﺼﻮر ﺑﺮ آن ﻣﻄﻠﻊ ﺷـﺪ اﻟـﺦ اﺧﺘﻼﻓﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﺮا ﮐﻪ ﺳﺆال ﻣﺘﻌـﺪد ﺑﻮد ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ از ﻋﺒﺎرت ﻫﺮ دو رواﯾﺖ ﭘﺮ‬‫ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﭘﺲ ﺟـﺎﺋﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻮاب اﻣـﺎم اول ﯾﻌﻨﯽ ﻓﺘﻮي دادن ﺑﺼـﺮف ﻣـﺎل ﺑﻄﺮف ﻣﺤﻤـﺪ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑـﺎﻋﺚ ﺗﻐﯿﺮ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﺮ آﻧﺠﻨﺎب و‬‫ﻃﻠﺐ اﯾﺸﺎن از ﮐﻮﻓﻪ ﺑﺒﻐـﺪاد و ﺑﺎﻋﺚ ﺣﺒﺲ ﺷـﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﺟﻮاب دوم ﯾﻌﻨﯽ ﻓﺘﻮي دادن ﺑﺪﻓﻊ ﺛﻠﺚ ﺑﺴﻮي ﺣﻀـﺮت اﻣﺎم ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎدق ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴـﻼم و ﻗﺎﺋﻞ ﺷﺪن ﺑﺎﻣﺎﻣﺖ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎﻋﺚ ﻗﺘﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ ﻓﯽ ﻋﺰة اﻟﺮاﺷﺪﯾﻦ ﻓﻬﺬا اﻟﻘﺎدري ﮐﺎﺑﺮﻫﻢ اﻟّﺬي ﺳـﻤﺎه اﻟﮑﺎﺑﺮون* و‬‫ﺑﺎرﻋﻬﻢ اﻟّﺬي اﻧﺠﺐ ﺑﻪ اﻟﻤﺎﻫﺮون* ﻗﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺬي ﯾﺘﺒﺼﺮ ﺑﻪ اﻟﻨﺎﻇﺮون‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪419 :‬‬‫و ﯾﻔﻠﺢ ﺑﻪ اﻟﻈﺎﻓﺮون* ﻓﻼ ﯾﻌﻤﯽ ﻋﻨﻪ اﻻ اﻟﺤﺎﺋﺮون اﻟﺒﺎﺋﺮون* و ﻻ ﯾﻀﻞ ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ اﻟﺨﺎﺋﺒﻮن اﻟﺨﺎﺳـﺮون و ﻻ ﯾﻐﻤﺰه اﻟّﺎ اﻟﺘﺎﺋﻬﻮن اﻟﺴﺎدرون* و ﻣﺎ‬‫ﺗﻔﻮﻫﻮا ﺑﻪ ﻓﺎﻧﺎ ﻋﻠﯽ ذﻫﺎب ﺑﻪ ﻟﻘﺎدرون‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 336‬از ‪581‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و دوم‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﺑﻦ ﺳﯿﻒ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺒﺨﺎري اﻟﺪﻫﻠﻮي در رﺟﺎل ﻣﺸﮑﺎة اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗـﺪ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻫـﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﻮاب ﻻ ﺻـﺤﯿﺢ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻻ ﻣﻮﺿﻮع ﮐﻤﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ‬‫ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﻟّﻨﻮوي‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﻟﻤﻌﺎت ﺷـﺮح ﻣﺸﮑﺎة اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺴﯿﺎق اﻓﺎدات ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم ﺧﻮد ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و اﻋﻠﻢ‬‫ان اﻟﻤﺸﻬﻮر ﻣﻦ ﻟﻔﻆ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﻌﻨﯽ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗﺪ ﺗﮑﻠﻢ اﻟﻨﻘﺎد ﻓﯿﻪ و اﺻـﻠﻪ ﻣﻦ أﺑﯽ اﻟـّﺼ ﻠﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم و ﮐﺎن ﺷﯿﻌﯿﺎ و ﻗﺪ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯿﻪ و ﺻﺤﺢ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺣﺴﻨﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و‬‫ﺿﻌﻔﻪ آﺧﺮون و ﻧﺴـﺒﻪ اﻟﯽ اﻟﻮﺿﻊ ﻃﺎﺋﻔـﮥ و ﻧﺤﻦ ﻧﻨﻘـﻞ ﻣـﺎ ذﮐﺮه ﻋﻠﻤﺎءﻧﺎ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺑﻌﺒﺎراﺗﻬﻢ و ان ﮐﺎﻧﺖ ﻣﺸـﺘﻤﻠﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﮑﺮار ﻓﻨﻘﻮل ﻗﺎل‬‫اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺠﺪ ﻟا ﺪﯾﻦ اﻟﺸﯿﺮازي اﻟﻠﻐﻮي ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘﺎﻣﻮس ﻓﯽ ﻧﻘﺪ اﻟﺼﺤﯿﺢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ذﮐﺮه اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻦ ﻋﺪة ﻃﺮق‬‫و ﺟﺰم ﺑﺒﻄﻼن اﻟﮑّﻞ و ﻗﺎل ﻣﺜﻞ ذﻟﮏ ﺟﻤﺎﻋﮥ و ﻋﻨﺪي ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻧﻈﺮ ﮐﻤﺎ ﺳﻨﺒﯿﻨﻪ و اﻟﻤﺸﻬﻮر ﺑﺮواﯾﺘﻪ اﺑﻮ اﻟﺼﻠﺖ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم ﺑﻦ ﺻﻼح‬‫اﻟﻬﺮوي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺧﺎزم اﻟﻀﺮﯾﺮ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم ﻫﺬا ﺿﻌﻔﻮه ﺟّﺪا‬‫و اﺗﻬﻢ ﺑﺎﻟﺮﻓﺾ و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻓﻘﺪ روي ﻋﺒﺎس ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺪوري ﻓﯽ ﺳﺆاﻻﺗﻪ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻧﻪ ﺳﺎﻟﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ ﻫﺬا ﻓﻮﺛﻘﻪ ﻓﻘﺎل‬‫أ ﻟﯿ ﺲ‬‫ﻗﺪ ﺣﺪث ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻓﻘﺎل ﻗـﺪ ﺣـﺪث ﺑﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي و ﮐﺬﻟﮏ روي ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺟﺰرة و اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﺮز ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﯾﻀﺎ ﻓﯽ رواﯾـﮥ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ ﺑﻦ ﻣﺤﺮز ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻫﻮ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﺧﺒﺮﻧﯽ اﺑﻦ‬‫ﻧﻤﯿﺮ ﻗﺎل ﺣـﺪث ﺑﻪ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻗﺪﯾﻤﺎ ﺛﻢ ﮐّﻒ ﻋﻨﻪ و ﮐﺎن اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ اﻟﻬﺮوي رﺟﻼ ﻣﻮﺳـﺮا ﯾﻄﻠﺐ ﻫﺬه اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ﯾﮑﺮم اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﯾﻌﻨﯽ‬‫ﻓﺨﺼﻪ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻘﺪ ﯾﺮي ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم ﻋﻦ ﻋﻬﺪة ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻟﻀﺮﯾﺮ ﺣﺎﻓﻆ ﯾﺤﺘﺞ ﺑﺎﻓﺮاده ﮐﺎﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و ﻏﯿﺮه‬‫و ﻟﯿﺲ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ اﻻﻟﻔﺎظ اﻟﻤﻨﮑﺮة اﻟّﺘﯽ ﺗﺎﺑﺎﻫﺎ اﻟﻌﻘﻮل ﺑﻞ ﻫﻮ ﻣﺜﻞ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ أرأف اّﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺪ ﺣﺴﻨﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﺻﺤﺤﻪ ﻏﯿﺮه و ﻟﻢ ﯾﺎت ﻣﻦ ﺗﮑﻠﻢ ﻋﻠﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﺠﻮاب ﻋﻦ ﻫﺬه اﻟﺮواﯾﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪420 :‬‬‫اﻟﺜﺎﻧﯿـﮥ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﻟﺤﮑﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﺑـﺎﻟﻮﺿﻊ ﺑﺎﻃـﻞ ﻗﻄﻌـﺎ و اﻧّﻤـﺎ اﻣﺴـﮏ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻋﻦ رواﯾﺘﻪ ﺷﺎﺋﻌـﺎ ﻟﻐﺮاﺑﺘﻪ ﻻـ ﻟﺒﻄﻼﻧﻪ إذ ﻟﻮ ﮐﺎن‬‫ﮐﺬﻟﮏ ﻟﻢ ﯾﺤﺪث ﺑﻪ اﺻﻼ ﻣﻊ ﺣﻔﻈﻪ و اﺗﻘﺎﻧﻪ و ﻟﻠﺤﺪﯾﺚ ﻃﺮﯾﻖ اﺧﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 337‬از ‪581‬‬‫رواﻫﺎ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻋﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﻔﺰاري ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟّﺮوﻣﯽ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ‬‫ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺗـﺎﺑﻌﻪ اﺑﻮ ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﮑﺠﯽ و ﻏﯿﺮه ﻋﻠﯽ رواﯾﺘﻪ ﻋﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟّﺮوﻣﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﻫـﺬا روي ﻋﻨﻪ اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ ﻏﯿﺮ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ و وﺛﻘﻪ اﺑﻦ‬‫ﺣﺒﺎن و ﺿـﻌﻔﻪ اﺑﻮ داود و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﺑﻌـﺪ ﺳـﯿﺎق اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ و ﻗـﺪ روي ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻫـﺬا ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ و ﻟﻢ ﯾﺬّﮐﺮ ﻓﯿﻪ‬‫اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ و ﻻ ﯾﻌﺮف ﻫـﺬا ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ ﻗﻠﺖ ﻓﻠﻢ ﯾﺒﻖ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ اﻓﺮاد ﻣﺤﻤﺪ اﻟّﺮوﻣﯽ و ﺷـﺮﯾﮏ اﺣﺘﺞ ﺑﻪ ﻣﺴـﻠﻢ و‬‫ﻋﻠﻖ ﻟﻪ اﻟﺒﺨﺎري و وﺛﻘﻪ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﻟﻌﺠﻠﯽ و زاد ﺣﺴﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗﺎل ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﻣﺎ راﯾﺖ اﺣﺪا ﻗﻂ اورع ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﻦ ﺷـﺮﯾﮏ‬‫ﻓﻌﻠﯽ ﻫﺬا ﯾﮑﻮن ﻣﻔﺮده ﺣﺴﻨﺎ و ﻻ ﯾﺮد ﻋﻠﯿﻪ رواﯾﮥ ﻣﻦ اﺳﻘﻂ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻣﻨﻪ ﻻن ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﺗﺎﺑﻌﯽ ﻣﺨﻀﺮم روي ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و‬‫ﻋﺜﻤـﺎن و ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و ﺳـﻤﻊ ﻓﯿﮑﻮن ذﮐﺮ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ﺑـﺎب اﻟﻤﺰﯾـﺪ ﻓﯽ ﻣﺘﺼـﻞ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ و اﻟﺤﺎﺻﻞ ان اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﯾﻨﺘﻬﯽ‬‫ﺑﻤﺠﻤﻮع ﻃﺮﯾﻘﯽ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﺷﺮﯾﮏ اﻟﯽ درﺟﮥ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﺤﺘﺞ ﺑﻪ و ﻻ ﯾﮑﻮن ﺿﻌﯿﻔﺎ ﻓﻀﻼ ﻋﻦ ان ﯾﮑﻮن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ و ﻟﻢ اﺟﺪ ﻟﻤﻦ ذﮐﺮه‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻃﻌﻨﺎ ﻣﻮﺛﺮا ﻓﯽ ﻫﺬﯾﻦ اﻟﺴﻨﺪﯾﻦ و ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ و ﻗﺎل اﻟﺴﺨﺎوي ﻓﯽ اﻟﻤﻘﺎﺻﺪ اﻟﺤﺴﻨﮥ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ اﻧـﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ذﮐﺮه اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻣﻦ ﻣﺴـﺘﺪرﮐﻪ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻤﻪ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﺑﻮ اﻟﺸـﯿﺦ و اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻓﯽ‬‫اﻟﺴـﻨﮥ ﻟﻪ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﮐﻠﻬﻢ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ اﻟﻀـﺮﯾﺮ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﺑﻪ ﺑﺰﯾﺎدة ﻣﻦ اﺗﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت‬‫اﻟﺒﺎب و رواه اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻣﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﻠﯿـﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ ع اّن اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ‬‫دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻗﺎل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻞ ﻋﻘﺐ ﺛﺎﻧﯿﻬﻤﺎ اﻧﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻀـﻄﺮب ﻏﯿﺮ ﺛﺎﺑﺖ و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻧﻪ ﻣﻨﮑﺮ و ﮐﺬا ﻗﺎل ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﺒﺨﺎري و ﻗﺎل اﻧﻪ ﻟﯿﺲ‬‫ﻟﻪ وﺟﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﯿﻤﺎ ﺣﮑﺎه اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد اﻧﻪ ﮐﺬب ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻘﺐ اوﻟﻬﻤﺎ اﻧﻪ ﺻﺤﯿﺢ اﻻﺳﻨﺎد‬‫و آورده اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﻦ ﻫـﺬﯾﻦ اﻟﻮﺟﻬﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و واﻓﻘﻪ اﻟـّﺬﻫﺒﯽ و ﻏﯿﺮه ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ و اﺷﺎر اﻟﯽ ﻫﺬا اﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻫﺬا‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺘﻮه و ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﺑﺎﻃﻞ و ﻫﻮ ﻣﺸﻌﺮ ﺑﺘﻮﻗﻔﻪ ﻓﯿﻤﺎ ذﻫﺒﻮا إﻟﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺤﮑﻢ ﺑﮑﺬﺑﻪ ﺑﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪421 :‬‬‫ﺻﺮح اﻟﻌﻼﺋﯽ ﺑﺎﻟﺘﻮﻗﻒ ﻓﯽ اﻟﺤﮑﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺬﻟﮏ و ﻗﺎل و ﻋﻨﺪي ﻓﯿﻪ ﻧﻈﺮ ﺛﻢ ﺑﯿﻦ ﻣﺎ ﯾﺸﻬﺪ ﻟﮑﻮن أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ راوي ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺣﺪث‬‫ﺑﻪ ﻓﺰال اﻟﻤﺤﺬور ﻣﻤﻦ ﻫﻮ دوﻧﻪ ﻗﺎل و اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺛﻘﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﯾﺤﺘﺞ ﺑﺎﻓﺮاده ﮐﺎﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و ﻏﯿﺮه ﻓﻤﻦ ﺣﮑﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻊ ذﻟﮏ ﺑﺎﻟﮑﺬب‬‫ﻓﻘﺪ أﺧﻄﺄ و ﻗﺪ اﺧﺮج اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪه ﺑﺴﻨﺪ ﺿﻌﯿﻒ ﺟﺪا‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻓﻤﻦ دﺧﻞ ﻓﯿﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫و ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ذّر رﻓﻌﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﺣﺒﻪ اﯾﻤﺎن و ﺑﻐﻀﻪ ﻧﻔﺎق و اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ ﻋﺒﺎدة‬‫و ﻣـﻦ ﺣـﺪث اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس رﻓﻌﻪ اﻧـﺎ ﻣﯿﺰان اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ع ﮐﻔﺘـﺎه و اﻟﺤﺴﻦ ع و اﻟﺤﺴـﯿﻦ ع ﺧﯿـﻮﻃﻪ و آورده ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﻔﺮدوس و ﺗﺒﻌﻪ اﺑﻨﻪ‬‫اﻟﻤﺬﮐﻮر ﺑﻼ اﺳﻨﺎد ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد رﻓﻌﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎﺳﻬﺎ و ﻋﻤﺮ ﺣﯿﻄﺎﻧﻬﺎ و ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻘﻔﻬﺎ و ﻋﻠﯽ ع ﺑﺎﺑﻬﺎ اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﮐﻼم اﻟﻤﻘﺎﺻﺪ اﻟﺤﺴﻨﮥ و ﻓﯽ ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﻟﻼﻣﺎم ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻟﻬﺮوي اﺑﻮ‬‫اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﻬﺮوي ﻣﻮﻟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺳﻤﺮة ادرك ﺣﻤﺎد ﺑﻦ زﯾﺪ و ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اﻧﺲ و ﺳﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ‬‫و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﮐﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﻗﺸﺎﻓـﮥ و زﻫـﺪ ﻗﺪم ﻣﺮو اﯾﺎم اﻟﻤﺎﻣﻮن ﻓﻠﻤﺎ ﺳـﻤﻊ ﮐﻼﻣﻪ ﺟﻌﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﺨﺎﺻﮥ ﻣﻦ اﺧﻮاﻧﻪ و ﮐﺎن اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﯾﺮد ﻋﻠﯽ‬‫اﻫﻞ اﻻﻫﻮاء ﻣﻦ اﻟﻤﺮﺟﯿﮥ و اﻟﺠﻬﻤﯿﮥ و اﻟﺰﻧﺎدﻗﮥ و اﻟﻘﺪرﯾﮥ و ﮐﺎن ﯾﻌﺮف ﺑﺎﻟﺘﺸـﯿﻊ ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﯿﺎر اﻟﻤﺮوزي ﻧﺎﻇﺮﺗﻪ ﻓﻠﻢ اره ﺑﻔﺮط و راﯾﺘﻪ‬‫ﯾﻘﺪم أﺑﺎ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﮐﺎن ﻻ ﯾﺬﮐﺮ اﺻـﺤﺎب اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و رﺿﯽ ﻋﻨﻬﻢ اﻟّﺎ ﺑﺎﻟﺠﻤﯿﻞ و ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﻫﺬا‬‫ﻣﺬﻫﺒﯽ اﻟّﺬي ادﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﺑﻮ اﻟﺼﻠﺖ ﺛﻘﮥ ﺻﺪوق اﻻ اﻧﻪ ﯾﺘﺸﯿﻊ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ اﺑﻮ اﻟﺼﻠﺖ‬‫ﻟﯿﺲ ﺑﺜﻘﮥ ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﻓﯽ ﺷﻮال ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺛﻼﺛﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و اﯾﻀﺎ ﻓﯽ اﻻﻧﺴﺎب ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﺑﻦ ﺣﺒﺎن اﺑﻮ اﻟﺼﻠﺖ ﻋﺒﺪ اﻟّﺴﻼم ﻫﻮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 338‬از ‪581‬‬‫اﻟﺬي‬‫روي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ اﻧﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣـﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﯿﺎت ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻟﺒﺎب‬‫و ﻫـﺬا ﺷـﯽء ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ ﻟﯿﺲ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻻ ﻣﺠﺎﻫﺪ و ﻻ اﻻﻋﻤﺶ و ﻻ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﮐﻞ ﻣﻦ ﺣﺪث ﺑﻬﺬا اﻟﻤﺘﻦ ﻓﺎﻧﻤﺎ ﺳـﺮﻗﻪ‬‫ﻣﻦ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ ﻫـﺬا اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب و ﻓﯿﻪ اﻟﻄﻌﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻘﻂ ﻟﮑﻦ اﻟﮑﻼم اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻣﻦ ﻣﻬﺮة اﻟﻔﺘﻦ ﻣﺎ ذﮐﺮﻧﺎه ﻗﺒﻞ و ﻟﻌﻞ‬‫ذﻟﮏ ﻫﻮ اﻟّﺼﻮاب‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در اﺷـﻌﮥ اﻟﻠﻤﻌـﺎت ﺷـﺮح ﻓﺎرﺳـﯽ ﻣﺸـﮑﺎة اﺛﺒـﺎت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻋﻨﻪ و ﻫﻢ از‬‫ﻋﻠﯿﺴﺖ‬‫ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪422 :‬‬‫و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻣﻦ ﺳﺮاي ﺣﮑﻤﺘﻢ و ﻋﻠﯽ در آﻧﺴﺖ و ﻣﺸﻬﻮر ﺑﻠﻔﻆ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ع ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه ﮐﻪ ﺷﮏ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ از ان ﺣﻀـﺮت از ﺟﺎﻧﺐ ﺻـﺤﺎﺑﻪ دﯾﮕﺮ ﻧﯿﺰ آﻣﺪه و ﻣﺨﺼﻮص ﻟﻌﻠﯽ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺗﺨﺼﯿﺺ‬‫ﺑﻮﺟﻬﯽ ﺧﺎص ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ وﺳﯿﻊﺗﺮ و ﻣﻔﺘﻮحﺗﺮ و ﻋﻈﯿﻢﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻣﺜﻼ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ آﻣﺪه اﺳﺖ‬‫اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ ع‬‫و اﺻـﻞ اﯾـﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ ﺻـﻼح ﻫﺮوﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺷـﯿﻌﯿﺴﺖ و ﻟﯿﮑﻦ ﺻـﺪوﻗﺴﺖ و در ﺗﻌﻈﯿﻢ اﺻـﺤﺎب ﺗﻘﺼـﯿﺮ‬‫ﻧﻤﯽﮐﺮد رواه اﻟﺘﺮﻣـﺬي و ﻗﺎل ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ و ﻗﺎل روي ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ و ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﺗﺮﻣﺬي رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ‬‫ﺑﻌﻀـﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را از ﺷـﺮﯾﮏ ﺑﻔﺘـﺢ اﻟﺸـﯿﻦ ﮐﻪ از ﺗﺎﺑﻌﯿﻨﺴﺖ و ﻟﻢ ﯾـﺬﮐﺮوا ﻓﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ و ذﮐﺮ ﻧﮑﺮدهاﻧـﺪ در وي از ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ‬‫ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ در ﺑﻌﻀـﯽ رواﯾﺎت آﻣﺪه اﺳﺖ و ﻻ ﻧﻌﺮف ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت و ﻧﻤﯽﺷﻨﺎﺳـﯿﻢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را از ﻫﯿﭻ ﯾﮑﯽ از ﺛﻘﺎت‬‫ﻏﯿﺮ ﺷﺮﯾﮏ ﺟﺰ ﺷﺮﯾﮏ و ﮐﻼم درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﺴﯿﺎرﺳﺖ ﭘﺎره از ان در ﺷﺮح ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﻣﺪارج اﻟﻨﺒﻮة اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ذﮐﺮ اﺳﻤﺎي ﻣﺒﺎرﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﻤﻮاﻫﺐ ﮔﻔﺘﻪ م اﻟﻤﺎﺟـﺪ ﻣﺎد ﻣﺎد اﻟﻤﺎﺟﯽ اﻟﻤﺎﻣﻮل اﻟﻤﺎﻧﺢ اﻟﻤﺒﺎرك اﻟﻤﺒﺘﻬﻞ اﻟﻤﺒﺮ اﻟﻤﺒﺸـﺮ ﻣﺒﺸـﺮ ﻟا ﺒﺎﺋﺴـﯿﻦ‬‫اﻟﻤﺒﻌﻮث ﺑـﺎﻟﺤﻖ اﻟﻤﺒﻠﻎ اﻟﻤـﺒﯿﻦ اﻟﻤـﺘﯿﻦ اﻟﻤﺒـﻞ اﻟﻤـﺘﺮﺑﺺ اﻟﻤﺨﺼﻮص اﻟﻤـﺘﺮﺣﻢ اﻟﻤﺘﻀـﺮع اﻟﻤﺘﻘﯽ اﻟﻤﺘﻠﻮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻤﺘﻬﺠـﺪ اﻟﻤﺘﻮﮐـﻞ اﻟﻤﺘﺜﺒﺖ‬‫ﻣﺠــﺎب ﻣﺠﯿـﺐ اﻟﻤﺠﺘـﺒﯽ اﻟﻤﺠﯿﺮ اﻟﻤﺤﺮض اﻟﻤﺤﺮم اﻟﻤﺤﻔـﻮظ اﻟﻤﺤﻠــﻞ ﻣﺤﻤــﺪ ص اﻟﻤﺤﻤـﻮد اﻟﻤﺨﯿﺮ اﻟﻤﺨﺘـﺎر اﻟﻤﺨﺼـﻮص ﺑﺎﻟﺸــﺮف‬‫اﻟﻤﺨﺼﻮص ﺑﺎﻟﻌّﺰ اﻟﻤﺨﺼﻮص ﺑﺎﻟﻤﺠﺪ اﻟﻤﺨﻠﺺ اﻟﻤﺪﺛﺮ اﻟﻤﺪﻧﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و ﺷﺸﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 339‬از ‪581‬‬‫آﻧﮑﻪ ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ در اﺧﺒﺎر اﻻﺧﯿﺎر در ﺿﻤﻦ وﺻﻒ ﺷﯿﺦ ﺧﻮد ﻣﻮﺳﯽ ﮔﯿﻼﻧﯽ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫در ﺧـﺎﺗﻤﻪ اﺧﺒـﺎر اﻻﺧﯿـﺎر در ﺷـﺮح ﺣـﺎل ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ آﺧﺮ ﺻـﺪق ﻧﯿﺖ ﻣﻦ ﮐﺎر ﮐﺮد و ﺷـﺠﺮه اﺧﻼص ﻣﻦ ﺑﺎر آورد ﺑﺮ ﻣﺜﺎل َو َﯾْﺮُزﻗُْﻪ ﻣِْﻦ‬‫َﺣﯿُْﺚ ﻻ َﯾْﺤَﺘِﺴُﺐ‬‫ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﻦ ﻋﯿﺴﯽ ﻧﻔﺴﯽ را ﻓﺮﺳﺘﺎد ﮐﻪ ﻫﺮ ﻧﻔﺲ او ﻣﺎﺋﺪه ﺑﻮد از آﺳﻤﺎن ﻣﻌﺮﻓﺖ ﻧﺎزل و ﺑﺎﻋﺚ ﻋﯿﺪ و ﺳﺮور در اواﺧﺮ و اواﺋﻞ ﻣﻮﺳﯽ ﻣﻘﺎﻣﯽ‬‫ﮐﻪ ﺟﻤﺎل او ﻧﺎرﯾﺴﺖ از ﺷـﺠﺮه وﺣﺪت ﻃﺎﻟﻊ و ﻧﻮري از ﺟﺎﻧﺐ ﻃﻮر ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻻﻣﻊ ﺧﻠﯿﻞ ﻟﻘﺎي ﮐﻪ رﺧﺴﺎره زﯾﺒﺎﯾﺶ ﮔﻠﺰار ﺑﻮﺳـﺘﺎن ﺧﻠﺖ‬‫و ﮔﻞ ﮔﻠﺴـﺘﺎن دﯾﻦ و ﻣﻠﺘﺴﺖ ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺟﻤﺎﻟﯽ ﮐﻪ دﻫﺎﻧﺶ ﻧﻤﮑـﺪان ﺧﻮان اﻧﺎ اﻣﻠﺢ و زﺑﺎﻧﺶ ﺗﺒﯿﺎن ﻗﺮان اﻧﺎ اﻓﺼﺢ ﺳﺖ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﮐﻤﺎﻟﯽ‬‫ﮐﻪ دﻟﺶ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و ﻓﺘﻮح و ﺑﺮ ﺿﻤﯿﺮش اﺑﻮاب اﺳﺮار ﻟﻮ ﮐﺸﻒ ﻣﻔﺘﻮح ﺣﺴﻦ ﺳﯿﺮﺗﯽ وارث ﻣﺮﺗﺒﻪ َو ِإﱠﻧَﮏ ﻟََﻌﻠﯽ ُﺧﻠٍُﻖ َﻋِﻈﯿٍﻢ‬‫و ﻧﺎﺋﺐ ﻣﻨﺼﺐ ﺑ ِﺎﻟ ُْﻤْﺆﻣِﻨِﯿَﻦ َرُؤٌف َرِﺣﯿٌﻢ‬‫ﺣﺴﯿﻦ ﺳﺮﯾﺮﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﺼﺪوق َو ﯾَُﻄﱢﻬَﺮُﮐْﻢ َﺗْﻄِﻬﯿﺮًا‬‫آﻣﺪ و ﻣﺼﺪاق ِإﻟﱠﺎ اﻟ َْﻤَﻮﱠدَة ﻓِﯽ اﻟ ُْﻘْﺮﺑﯽ‬‫ﺷـﺪ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ و اﻣﺎم اﻟﺼﺎدﻗﯿﻦ اﻟﺴـﯿﺪ اﻟﺘﻘﯽ اﻟﻨﻘﯽ و اﻟﻌﻠﻮي اﻟﻌﻠﯽ اﻟﻤﻬﺪي ﺳـﻤﯽ ﮐﻠﯿﻢ اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﺤﺒﻮﺑﻪ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺦ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ‬‫ﮐﻪ ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻋﻈﺎم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪423 :‬‬‫و اﮐﺎﺑﺮ ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﻓﺨﺎم ﻧﺰد ﺳﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﯿﺪ ﺟﻼل ﻣﺎه ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺨﺎري در ﺗﺬﮐﺮة اﻻﺑﺮار ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ اﻋﻠﻢ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﺨﺪوﻣﯽ ﺷﯿﺦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ ﻗـﺪس ﺳـﺮه واﻟﺪ ﺷـﺮﯾﻒ اﯾﺸﺎن ﺷـﯿﺦ ﺳـﯿﻒ اﻟﺪﯾﻦ ﻧﺎم داﺷـﺘﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ارادت وي ﺑﺴﻠﺴـﻠﻪ ﻗﺎدرﯾﻪ ﺑﻮد ﻓﺮاوان ﻓﯿﻮض ﺑﺎﻃﻨﯽ از‬‫ﺻﺤﺒﺖ ﺷـﯿﺦ اﻣـﺎن ﭘـﺎﻧﯽﭘﺘﯽ ﺑﺮداﺷـﺘﻪ و ﺑﺰرﮔﺎن ﺑﺴـﯿﺎر را دﯾـﺪه ﻣﻼزﻣﺖ ﻧﻤﻮده از ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻇﺎﻫﺮي و ﺑﺎﻃﻨﯽ ﺑﻬﺮهﻣﻨـﺪ ﺑﻮد و در ﻟﻄﺎﻓﺖ و‬‫ﻇﺮاﻓﺖ و ﻣﺤﺒﺖ و ﺳﻮز و ﮔﺪاز ﺑﯽﻧﻈﯿﺮ و اﻋﻈﻢ ﻋﻼﻣﺎت ﺑﺰرﮔﯽ وي آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻓﺮزﻧﺪي ﻣﺜﻞ ﺣﻀـﺮت ﻣﺨﺪوﻣﯽ ﻧﺼﯿﺐ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻋﺎﻟﻤﯽ‬‫از ان ﻓﯿﺾﻣﻨـﺪ ﮔﺸﺖ و ﭼـﻮن ﻋﻈﻤﺖ ﺑﺰرﮔﯽ ﻣﺨـﺪوم ﺑﺮ وي ﻣﮑﺸﻮف ﺷـﺪه ﺑﻮد ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻣﺤﺒﺖ ﻣﯽداﺷﺖ و از ﺳـﺎﺋﺮ ﻓﺮزﻧـﺪان ﻣﻤﺘـﺎز‬‫داﻧﺴـﺘﻪ ﺑﺎرﻫـﺎ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﺮا ازﯾﻦ ﻓﺮزﻧـﺪ اﻣﯿـﺪوارﯾﻬﺎﺳﺖ و آﺛـﺎر ﺑﺰرﮔﯽ و رﺷـﺪ از اﯾـﺎم ﺻـﺒﺎ ﺗـﺎ وﻗﺖ ﻧﺸﻮ و ﻧﻤﺎ از ﭼﻬﺮه ﻣﺨـﺪوﻣﯽ‬‫ﻣﯽﺗﺎﻓﺖ از ﺑﺲ ﮐﻪ ﻓﻄﺮت ﺑﻠﻨـﺪ و اﺳـﺘﻌﺪاد ﻋﺎﻟﯽ داﺷـﺘﻨﺪ در اﯾﺎم ﺗﺤﺼـﯿﻞ در ﻣﺠﺎﻟﺲ درس ﺳـﺨﻨﺎن ﻣﻔﯿﺪ و ﺑﺤﺜﻬﺎي ﻗﻮي داﺷـﺘﻨﺪ اﮐﺜﺮ‬‫اﺳـﺘﺎدان ﻣﯽﮔﻔﺘﻨﺪ ﻣﺎ از اﯾﺸﺎن ﻣﺴﺘﻔﯿﺪﯾﻢ ﭘﺲ از ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺣﻔﻆ ﻗﺮآن ﻧﻤﻮده ﺑﺤﺮﻣﯿﻦ ﺷﺮﯾﻔﯿﻦ رﻓﺘﻨﺪ و ﭘﯿﺶ ﻣﺤﺪﺛﺎن ﻋﺎﻟﯽ اﺳﻨﺎد ﺗﺼﺤﯿﺢ‬‫ﮐﺘﺐ اﺣﺎدﯾﺚ ﻧﻤﻮدﻧﺪ و ﺑﺎﮐﺎﺑﺮ آﻧﺠﺎ ﺻـﺤﺒﺘﻬﺎ داﺷﺖ و ﺑﺎ ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﻣﺘﻘﯽ ﻗﺪس ﺳﺮه ﮐﻪ ﺧﻠﯿﻔﻪ و ﺟﺎﻧﺸﯿﻦ ﺣﻀﺮت ﻗﺪوة اﻷوﻟﯿﺎء‬‫ﺷﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ ﺑﻮدﻧﺪ و در ﻣﮑﻪ ﻣﻌﻈﻤﻪ در آن اﯾﺎم ﺑﺮ ﻣﺴـﻨﺪ ارﺷﺎد ﻣﺘﻤﮑﻦ ﺑﻮدﻧﺪ ﺻـﺤﺒﺖ داﺷـﺘﻪ ﺧﻼﻓﺖ ﯾﺎﻓﺘﻪ و ﺑﺮﺧﺼﺖ ﺷـﯿﺦ ﺑﻮﻃﻦ‬‫ﺧﻮد ﺗﺸـﺮﯾﻒ آوردﻧـﺪ دﻫﻠﯽ را روﺷـﻨﺎﺋﯽ ﺑﺨﺸـﯿﺪﻧﺪ و ﭼﻮن ﺻـﺎﺣﺐ ﺗﺼـﺮف اﻧﻔﺴـﯽ و اﻓﺎﻗﯽ ﺧﻮاﺟﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﺎﻗﯽ ﻗـﺪس ﺳـﺮه ﺑـﺪﻫﻠﯽ‬‫ﺗﺸـﺮﯾﻒ آورده ﺑﺨﺪﻣﺖ ﻣﺴﺘﻌﺪان و ﻓﯿﺾ ﻃﻠﺒﺎن اﺷﺘﻐﺎل ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﺣﻀﺮت ﻣﺨﺪوﻣﯽ از ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﻌﻄﺶ و ﻃﻠﺐ ﮐﻪ داﺷﺘﻨﺪ ﺑﻌﺪ از اﺷﺎره از‬‫روح ﺣﻀﺮت ﻏﻮث ﺻﻤﺪاﻧﯽ ﻗﺪس ﺳﺮه ﻣﻼزﻣﺖ ﺣﻀﺮت ﺧﻮاﺟﻪ ﻧﻤﻮده و اﺧﺬ ﻃﺮﯾﻘﻪ ﻧﻘﺸﺒﻨﺪﯾﻪ از آن ﺣﻀﺮت ﯾﺎﻓﺘﻪ و ﺣﻀﺮت ﺧﻮاﺟﻪ‬‫ﻧﯿﺰ ﺑﺎﯾﺸـﺎن ﺑﮑﻤـﺎل ﺗﻮﺟﻪ و ﺗﻮاﺿﻊ و ﻧﯿـﺎز ﭘﯿﺶ ﻣﯽآﻣـﺪ و رﻋـﺎﯾﺖ ﺧﺎﻃﺮ ﻣﯽﮐﺮد اﻣﺮوز ﺑﺮﮐﺖ و ﻣﯿﻤﻨﺖ دﻫﻠﯽ از ذات واﻻ ﺻـﻔﺎت آن‬‫داﻧﺎي ﻋﻠﻮم ﻣﺘﺪاوﻟﻪ ﺷـﻨﺎﺳﺎي ﻓﻨﻮن ﻣﺘﻌﺎرﻓﻪ اﺳﺖ و ﺳـﺨﻦ ﻫﻤﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از ﻓﻀـﻼي روزﮔﺎر در ﺣﻖ آن ﺣﻀﺮت ﻣﯽﮔﻔﺖ اﯾﻦ ﻣﺜﻞ‬‫در ﻋﻬﺪ او ﻧﻮ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺷـﻬﺮي و ﮐﻮﭼﻪ اﯾﻦ ﺷﻬﺮ ﺑﻠﮏ ﺗﻤﺎم ﻫﻨﺪوﺳﺘﺎن را ﻣﯽرﺳﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ وﻻﯾﺖ دﯾﮕﺮ ﺑﻮﺟﻮد ﻓﺎﺋﺾ اﻟﺠﻮد اﯾﺸﺎن ﻓﺨﺮ‬‫ﻧﻤﺎﯾﺪ و آن ﺣﻀﺮت را در ﻋﻠﻮم ﻋﻘﻠﯽ و ﻧﻘﻠﯽ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﺴﺖ و ﺗﻤﺎﻣﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺻﻐﯿﺮ و ﮐﺒﯿﺮ ﻗﺮﯾﺐ ﺻﺪ رﺳﯿﺪه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺳﺎﯾﻪ اﻓﺎﺿﻪ اﯾﺸﺎن‬‫را ﺑﺮ ﺳـﺮ ﻃﺎﻟﺒﺎن و ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪان ﻫﻤﯿﺸﻪ داراد‪ -‬و ﻏﻼم ﻋﻠﯽ آزاد ﺑﻠﮕﺮاﻣﯽ در ﺳـﺒﺤﮥ اﻟﻤﺮﺟﺎن ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ اﻟـﺪﻫﻠﻮي ﻫﻮ‬‫اﻟﻤﺘﻀـﻠﻊ ﻣﻦ اﻟﮑﻤـﺎل اﻟﺼﻮري و اﻟﻤﻌﻨﻮي و اﻟﻌﺎﺷﻖ اﻟﺼﺎدق ﻣﻦ ﻋﺸﺎق اﻟﺠﻤﺎل اﻟّﻨﺒﻮّي رزق ﻣﻦ اﻟﺸـﻬﺮة ﻗﺴـﻄﺎ ﺟﺰﯾﻼ و اﺛﺒﺖ اﻟﻤﻮزﺣﻮن‬‫ذﮐﺮه اﺟﻤﺎﻻـ و ﺗﻔﺼـﯿﻼ و ﻓﯽ ﻗﺒـﮥ ﻣﺰاره ﺑـﺪﻫﻠﯽ ﻟﻮح ﻣﻦ اﻟﺤﺠﺮ ﻧﻘﺸﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺬﻟﮑـﮥ ﻣﻦ اﺣﻮاﻟﻪ ﺑﺎﻟﻔﺎرﺳـﯿﮥ و اﻧﺎ اﺗﺮﺟﻤﻬﺎ ﺑﺎﻟﻌﺮﺑﯿـﮥ ﻫﻮ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 340‬از ‪581‬‬‫ﻣﺒﺎدي اﻟﺸﻌﻮر ﺷﺪ ﻧﻄﺎﻗﻪ ﻋﻠﯽ ﻃﺎﻋﮥ اﻟﺤﻖ و ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ و ﻗﺮﯾﺒﺎ ﻣﻦ اوان اﻟﺒﻠﻮغ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪424 :‬‬‫ﺗﻨـﺎول اﻻـﮐﺜﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺪﯾﻨﯿـﮥ و ﻓﺮغ ﻣﻦ ﺗﺤﺼـﯿﻠﻬﺎ ﮐﻠﻬـﺎ و ﻟﻪ اﺛﻨـﺎن و ﻋﺸـﺮون ﺳـﻨﮥ و ﺣﻔﻆ اﻟﻘﺮآن و ﺟﻠﺲ ﻋﻠﯽ ﻣﺴـﻨﺪ اﻻﻓﺎدة و ﻓﯽ‬‫ﻋﻨﻔﻮان اﻟﺸﺒﺎب اﺧﺬﺗﻪ ﺟﺬﺑﮥ اﻟﻬّﯿﮥ ﻓﻘﻄﻊ ﻋﻼﻗﮥ ﻣﺤﺒﺘﻪ ﻋﻦ اﻟﺨﻼن و اﻻوﻃﺎن و ﺗﻮﺟﻪ اﻟﯽ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و اﻗﺎم ﺑﺘﻠﮏ اﻻﻣﺎﮐﻦ ﻣﺪة و ﺻﺤﺐ ﺑﻬﺎ‬‫اﻗﻄـﺎب اﻟﺰﻣـﺎن و اﻻوﻟﯿـﺎء اﻟﮑﺒـﺎر و اﺧﺘﺺ ﻣﻌﻬﻢ ﺑﻮداﺋﻊ ﺛﻤﯿﻨـﮥ و رﺧﺼـﮥ اﻻرﺷـﺎد ﻟﻠﻄـﺎﻟﺒﯿﻦ و ﮐﻤـﻞ ﻓﯽ ﻓﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺛﻢ ﻋﺎد اﻟﯽ اﻟﻮﻃﻦ‬‫اﻟﻤﺎﻟﻮف ﻣﻊ ﺑﺮﮐﺎت واﻓﺮة و اﺳﺘﻘﺮ ﺑﻪ اﺛﻨﯿﻦ و ﺧﻤﺴﯿﻦ ﺳﻨﮥ ﻓﯽ ﺟﻤﻌّﯿﮥ اﻟﻈﺎﻫﺮ و اﻟﺒﺎﻃﻦ و اﺷﺘﻐﻞ ﺑﺘﮑﻤﯿﻞ اﻻوﻻد و اﻟﻄﺎﻟﺒﯿﻦ و ﻧﺸﺮ ﻟا ﻌﻠﻮم ﻻ‬‫ﺳﯿﻤـﺎ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﺑﺤﯿﺚ ﻟﻢ ﺗﯿﺴـﺮ ﻣﺜﻠﻪ ﻻﺣـﺪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤـﺎء اﻟﺴـﺎﺑﻘﯿﻦ و اﻟﻼـﺣﻘﯿﻦ ﻓﯽ دﯾﺎر اﻟﻬﻨـﺪ و ﺻـﻨﻒ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻓﯽ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﮐﺘﺒﺎ ﻣﻌﺘﺒﺮة اﻋﺘﻨﯽ ﺑﻬﺎ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺰﻣﺎن و ﺟﻌﻠﻮﻫﺎ دﺳـﺘﻮرا ﻟﻌﻤﻠﻬﻢ و ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻣﻦ اﻟﮑﺒﺎر و اﻟﺼـﻐﺎر ﺑﻠﻐﺖ ﻣﺎﺋﮥ ﻣﺠﻠﺪ وﻟﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺮم‬‫ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺗﺴـﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و اﻟﻒ ﺗﻤﺖ اﻟﺘﺮﺟﻤﮥ و وﺟﺪ ﺑﻌﻀﻬﻢ ﺗﺎرﯾﺦ وﻓﺎﺗﻪ ﻋﻠﻤﺎء اﻣﺘﯽ ﮐﺎﻧﺒﯿﺎء ﺑﻨﯽ‬‫اﺳـﺮاﺋﯿﻞ و ﻫﻤﺰة ﻋﻠﻤـﺎء و ﻫﻤﺰة اﻧﺒﯿـﺎء ﻣﺤﺴﻮﺑﺘﺎن ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾـﺦ و اﻟﺸـﯿﺦ ﺗﺸـﺮف ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺗﺴـﻌﻤﺎﺋﮥ ﺑﺨﺪﻣـﮥ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﻮﺳـﯽ‬‫اﻟﻘﺎدﺳـﯽ و اﺧـﺬ ﻋﻨﻪ اﻟﺨﺮﻗﮥ اﻟﻘﺎدرﯾﮥ و ﻫﻮ ﻣﻦ ﻧﺴﻞ اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺒﺨﺎري اﻻﺣﯽ اﻟﺬي ﻫﻮ ﻣﻦ اوﻻد اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﺠﯿﻼﻧﯽ‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻣﻦ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ اوﻟﯿﺎء اﻟﻬﻨﺪ و ﻟﻤﺎ وﺻﻞ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ اﻟﯽ ﻣﮑﮥ اﻟﻤﻌﻈﻤﮥ ﺻﺤﺐ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﻤﺘﻘﯽ ﺗﻠﻤﯿﺬ اﻟﺸﯿﺦ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺘﻘﯽ ﻟا ﻤﺘﻘـﺪم ذﮐﺮه و ﺗﻠﻤـﺬ ﻋﻠﯿﻪ و اﺧـﺬ ﻋﻨﻪ إﺟـﺎزة ﮐﺘﺐ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻨﺒﻮﯾـﮥ و ﺷﺎه ﻧﻮازﺧﺎن در ﻣﺮآة آﻓﺘﺎب ﻧﻤﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺤﻖ ﻣﺤﺪث ﻧﺴـﺒﺖ ارادت ﺑﺎ ﺷﺎه ﻣﻮﺳـﯽ ﮔﯿﻼﻧﯽ داﺷﺖ و ﺷﺎه ﯾﮑﯽ از اوﻻد ﺣﻀـﺮت ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺟﯿﻼﻧﯽ ﺑﻮد و ﻣﺮﻗﺪ در ﻣﻠﺘﺎن دارد و‬‫ﺷﯿـﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ را از ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﺑﺴـﯿﺎر ﻧﻌﻤﺘﻬـﺎ رﺳـﯿﺪه در ﻋﯿﻦ ﺟﻮاﻧﯽ دﺳﺖ از ﻣﺮادات ﺑﺮداﺷـﺘﻪ ﻋـﺎزم ﻣﮑﻪ ﻣﻌﻈﻤﻪ ﺷـﺪ و دوﻟﺖ ﺣـﺞ را‬‫درﯾـﺎﻓﺖ و ﻓﺘﻮﺣـﺎت ﻓﺮاوان از ﺻـﺤﺒﺖ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫـﺎب ﺧﻠﯿﻔﻪ و ﺟﺎﻧﺸـﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ ﮐﻪ از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﻣﮑﻪ ﺑﻮد ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﻮد و‬‫اﺣﺎدﯾﺚ را ﺳﻨﺪ ﮐﺮده اﺟﺎزت ﺗﺪرﯾﺲ ﯾﺎﻓﺖ ﻣﺪﺗﯽ در ﻣﮑﻪ ﻣﻌﻈﻤﻪ رﯾﺎﺿﺎت ﺷﺎﻗﻪ ﮐﺸﯿﺪه ﻗﺎﺻﺪ زﯾﺎرات ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻨﻮره ﮔﺮدﯾﺪ از روح ﭘﺮ‬‫ﻓﺘﻮح ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺗﺮﺑﯿﺖ ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ ﺑﺮﻫﻨﻤﺎي ﮔﻢﮔﺸـﺘﮕﺎن ﺑﺎدﯾﻪ ﺿـﻼﻟﺖ ﻣﺠﺎز ﮔﺸـﺘﻪ ﺑﺸـﻬﺮ دﻫﻠﯽ ﻣﺮاﺟﻌﺖ ﻧﻤﻮد و ﺑﺘﺮﺑﯿﺖ ارﺑﺎب‬‫ارادت و ﺑﺘـﺪرﯾﺲ ﮐﺘﺐ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺸـﻐﻮل ﮔﺸﺖ و ﮐﻤﺎل ﺻﻮري و ﻣﻌﻨﻮياش از ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ وي ﻫﻮﯾـﺪاﺳﺖ و ﻣﺼـﻨﻔﺎﺗﺶ در ﻋﺎﻟﻢ رواج‬‫دارد وﻓﺎت و ﺑﺘﺎرﯾـﺦ ﺑﺴﺖ و ﺳﻮم ﺷـﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳـﻨﻪ ﯾﮏ ﻫﺰار و ﭘﻨﺠﺎه و دو واﻗﻊ ﺷـﺪ ﺑﺮ ﻟﺐ ﺣﻮض ﺷﻤﺴـﯽ ﺑﺴـﻤﺖ ﻏﺮوب ﻣﺪﻓﻦ‬‫ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻣﻘﺒﺮه ﻋﺎﻟﯿﻪ و ﺧﺎﻧﻘﺎه رﻓﯿﻊ دارد و ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﺠـﺪ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﺑﻦ ﺳـﯿﻒ‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺘﺮك اﻟﺪﻫﻠﻮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪425 :‬‬‫اﻟﺒﺨـﺎري در ﺧـﺎﺗﻤﻪ اﺧﺒـﺎر اﻻﺧﯿـﺎر در اﺣﻮال ﺧﻮد ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﺳﻪ ﭼﻬـﺎر ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮدم ﮐﻪ واﻟـﺪم ﺳـﺨﻨﺎن اﯾﻦ ﻃﺎﺋﻔﻪ در ﮐﺎم ﺟﺎن اﯾﻦ ﺣﻘﯿﺮ‬‫رﯾﺨﺘﻪ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺑﺎﻃﻨﯽ را ﺿـﻤﯿﻤﻪ ﺷﻔﻘﺖ ﻇﺎﻫﺮي ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ ﺑﻌﻀﯽ از ان ﺳﺨﻨﺎن ﺑﺎ ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت وﻗﺖ ﻫﻨﻮز در ﺧﺰﯾﻨﻪ ﺧﯿﺎل ﻣﺎﻧﺪه اﺳﺖ ﺧﺎﻟﯽ‬‫از ﻏﺮاﺑﺘﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﻏﺮﯾﺐﺗﺮ از وي آﻧﮑﻪ ﻓﻘﯿﺮ را ﺣـﺎﻟﺖ اﻧﻔﻄـﺎم ﺧﻮد ﮐﻪ ﻣـﺪت ﻋﻤﺮ دو ﺳـﺎل ﯾـﺎ دو ﻧﯿﻢ ﺳـﺎل ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد آن ﭼﻨـﺎن در‬‫ﺧﺎﻃﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﮔﻮﯾﺎ ﺣﮑﺎﯾﺖ دﯾﺮوزﺳﺖ از ﻗﺮآن ﻣﺠﯿﺪ ﺳﺒﻖ در ﺳﺒﻖ اﯾﺸﺎن ﻣﯽﻧﻮﺷﺘﻨﺪ و ﻣﻦ ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪم ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻘﺪار ﺗﻌﻠﻢ ﮐﺮدهام در دو‬‫ﺳﻪ ﻣﺎه ﻗﺮآن ﺗﻤﺎم ﮐﺮدم و در ﻣﻘﺪار ﯾﮏ ﻣﺎه ﻗﺪرت ﮐﺘﺎﺑﺖ و ﺳـﻠﯿﻘﻪ اﻧﺸﺎ ﭘﯿﺪا ﺷﺪ از ﮐﺘﺎﺑﻬﺎي ﻧﻈﻢ و اﺷﻌﺎر ﺷﺎﯾﺪ ﭼﻨﺪ ﺟﺰو از ﺑﻮﺳﺘﺎن و‬‫ﮔﻠﺴـﺘﺎن و دﯾﻮان ﺣﺎﻓﻆ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﮐﺮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺑﻌـﺪ از ﺧﺘﻢ ﻗﺮآن ﻣﯿﺰان ﺻـﺮف ﯾﺎد دادﻧـﺪ ﺗﺎ ﻣﺼـﺒﺎح و ﮐﺎﻓﯿﻪ ﺧﻮد ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻧﻤﻮدﻧﺪ و از ﻟﺐ و‬‫ارﺷﺎد ﺷﺎﯾـﺪ ﺟﺰوي ﻃﯽ ﻣﯽﻧﻤﻮدم دوازده ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮدم ﮐﻪ ﺷـﺮح ﺷﻤﺴـﯿﻪ و ﺷـﺮح ﻋﻘﺎﯾﺪ ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪم و در ﭘﺎﻧﺰده ﺳﺎﻟﮕﯽ ﻣﺨﺘﺼـﺮ و ﻣﻄﻮل‬‫ﮔﺬراﻧﯿـﺪم ﺑﻌـﺪ از ان ﺑﺤﻔـﻆ ﻗﺮآن ﻧﯿﺰ ﻣﻮﻓﻖ ﺷـﺪم و ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﻗﯿـﺎس ﺑﺮ ﺳـﺎﺋﺮ ﮐﺘﺐ ﻋﺒﻮر ﮐﺮدم و ﻣـﺪت ﻫﻔﺖ ﻫﺸﺖ ﺳـﺎل ﻣﻼزم درس‬‫ﺑﻌﻀﯽ از داﻧﺸﻤﻨﺪان ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ ﻣﺎﻧﺪم ﻣﯽﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺎ از ﺗﻮ ﻣﺴﺘﻔﯿﺪﯾﻢ و ﻣﺎ را ﺑﺮ ﺗﻮ ﻣﻨﺘﯽ ﻧﯿﺴﺖ از ﻃﻔﻮﻟﯿﺖ ﻧﻤﯽداﻧﻢ ﮐﻪ ﺑﺎزي ﭼﯿﺴﺖ‬‫و ﺧﻮاب ﮐﺪام و آرام ﭼﻪ و آﺳﺎﯾﺶ ﮐﻮ ﻫﺮﮔﺰ در ﺷﻮق ﮐﺴﺐ ﻋﻠﻢ ﻃﻌﺎم ﺑﻮﻗﺖ ﻧﺨﻮرده و ﺧﻮاب در ﻣﺤﻞ ﻧﺒﺮده در زﻣﺴـﺘﺎن و ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 341‬از ‪581‬‬‫ﺑﻤﺪرﺳﻪ دﻫﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ دو ﻣﯿﻞ ﻣﯽداﺷﺖ ﻣﯽرﻓﺘﻢ و در ﺳﺎﯾﻪ ﭼﺮاغ ﺟﺰ ﻣﯽﮐﺸـﯿﺪم و ﺑﺎ وﺟﻮد اﺣﺎﻃﻪ اوﻗﺎت در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﺑﺤﺚ ﻫﺮ ﭼﻪ از‬‫ﺷﺮوح و ﺣﻮاﺷـﯽ ﺑﻨﻈﺮ ﻣﯽآﻣﺪ ﺗﻘﯿﺪ آن ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺑﺖ از ﺿـﺮورﯾﺎت وﻗﺖ ﺑﻮد ﭼﻨﺪ ﺑﺎر در دﺳـﺘﺎر و ﻣﻮي ﺳﺮ آﺗﺶ ﭼﺮاغ در ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻣﺮا ﺗﺎ‬‫رﺳـﯿﺪن ﺣﺮارت آن ﺑﺤﺠﺮه دﻣﺎغ ﺧﺒﺮ ﻧﻪ و ﺑﺎ وﺟﻮد اﯾﻦ در ﮐﺜﺮت ﺻـﻼة و اوراد و ﺷﺐﺧﯿﺰي و ﻣﻨﺎﺟﺎت ﻫﻢ در ﻃﻔﻮﻟﯿﺖ ﺟﺪ و اﺟﺘﻬﺎد‬‫ﺑﻮﺟـﻮد ﻣﯽآﻣـﺪ ﮐـﻪ ﻣﺮدم ﺣﯿﺮان آن ﺑﻮدﻧـﺪ اﻟﯽ اﻻـن ﺑﺘﻌﻠﯿﻢ و اﻓـﺎده ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻠﮑﻪ ﺗﻌﻠﻢ و اﺳـﺘﻔﺎده ﺑﺴـﺮ ﻣﯽﺑﺮم ﺣﻀـﻮر و ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻣﻦ‬‫ﻣﻮﻗﻮف اﺧﺘﻼط ﺧﻠﻖ ﻧﻤﺎﻧﺪه از ذﮐﺮ زﯾﺪ و ﻋﻤﺮو ﮐﻪ در ﺗﺮاﮐﯿﺐ ﻧﺤﻮ ﻣﺬﮐﻮر ﺷﻮد ﻧﯿﺰ در ﻣﻼﻟﻢ و ﺑﺤﮑﻢ وﺻﯿﺖ ﭘﺪر ﮐﻪ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﻫﺎن‬‫ﺗـﺎ ﻣﻼـي ﺧﺸـﮏ و ﻧﺎﻫﻤﻮار ﻧﺒﺎﺷـﯽ ﻫﻤﻮاره از ﻋﺸﻖ و ﻣﺤﺒﺖ دم ﻣﯽزﻧﻢ ﭼﺎرهﮔﺮ ﺑﯿﭽﺎرﮔﺎن ﻣﺮا ﺑﺠﺎﻧﺐ ﺧﻮد ﻃﻠﺒﯿـﺪ و ﺑﺴﻮي ﺧﺎﻧﻪ ﺧﻮد‬‫ﮐﺸـﯿﺪ آﻧﭽﻪ از اﻧﻌﺎم آن ﺣﻀـﺮت ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺸﺎرت ﯾﺎﻓﺘﻪام اﺷﺎرت ﻧﺘﻮاﻧﻢ ﮐﺮد در ﻃﺮﯾﻘﺖ ﻣﺮﯾﺪ ﺳـﯿﺪ ﻣﻮﺳﯽ از اوﻻد ﺷﯿﺦ‬‫ﺟﯿﻼﻧﯽ در ﻃﺮﯾﻘﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺎدرﯾﻪام اﻧﺘﻬﯽ ﻣﻠﺨﺼﺎ ﺑﺮ ﻟﻮح ﺳـﻨﮓ ﻣﺰار اﯾﺸﺎن ﺳﻄﺮي ﭼﻨﺪ ﻣﺮﻗﻮﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﺼﻞ اﺣﻮال اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ در اﯾﻦ ﺟﺎ‬‫از ﻣﺎﺛﺮ اﻟﮑﺮام ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻠﮕﺮام ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﻣﯽﺷﻮد اﺑﻮ اﻟﻤﺠﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ از ﻣﺒﺎدي ﺷـﻌﻮر ﺑﻄﺎﻋﺖ ﺣﻖ و ﻃﻠﺐ ﻋﻠﻢ ﮐﻤﺮ ﺑﺴـﺘﻪ ﻧﺰدﯾﮏ ﺑﺎوان‬‫ﺑﻠﻮغ اﮐﺜﺮ ﻋﻠﻮم دﯾﻦ ﺗﺤﺼـﯿﻞ ﮐﺮد و در ﺳﻦ ﺑﺴﺖ و دو ﺳﺎﻟﮕﯽ از ﻫﻤﻪ آن ﻓﺎرغ ﺷﺪه ﮐﻼم ﻣﺠﯿﺪ از ﺑﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺮ ﻣﺴﻨﺪ اﻓﺎده ﻧﺸﺴﺖ ﻫﻢ‬‫در ﻋﻨﻔﻮان ﺟﻮاﻧﯽ ﺟـﺎذﺑﻪ اﻟﻬﯽ در رﺳـﯿﺪ ﺑﯿﮑﺒـﺎر دل از ﯾـﺎر و دﯾـﺎر ﺑﺮﮐﻨـﺪه ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺣﺮﻣﯿﻦ ﻣﺤﺘﺮﻣﯿﻦ ﮔﺸﺖ ﻣـﺪﺗﯽ ﻣﺪﯾـﺪ ﺑـﺂن ﻣﻘﺎﻣﺎت‬‫ﺷﺮﯾﻒ اﻗﺎﻣﺖ ورزﯾﺪه ﺑﺎﻗﻄﺎب زﻣﺎن و اوﻟﯿﺎي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪426 :‬‬‫ﮐﺒـﺎر ﻣﺤﺒﺖ داﺷـﺘﻪ ﺑﻮداﺋﻊ ارﺟﻤﻨـﺪ و رﺧﺼﺖ ارﺷـﺎد ﻃﺎﻟﺒـﺎن اﺧﺘﺼـﺎص ﯾﺎﻓﺖ و ﻋﻼوه آن ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻓﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻤﻮده ﺑﺎ ﺑﺮﮐﺎت ﻓﺮاوان‬‫ﺑﻤﻮﻃﻦ ﻣـﺎﻟﻮف ﻣﺮاﺟﻌﺖ ﻓﺮﻣﻮد ﻣـﺪت ﭘﻨﺠـﺎه و دو ﺳﺎل ﺑﺠﻤﻌﯿﺖ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻃﻦ ﺗﻤﮑﻦ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻓﺮزﻧـﺪان و ﻃﺎﻟﺒﺎن ﺑﺠﺎ آورد و ﺑﻨﺸـﺮ‬‫ﻋﻠﻮم ﺳـﯿﻤﺎ ﻋﻠﻢ ﺷـﺮﯾﻒ ﺣﺪﯾﺚ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻬﺠﯽ ﮐﻪ در دﯾﺎر ﻋﺠﻢ اﺣﺪﯾﺮا از ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺘﻘﺪﻣﯿﻦ و ﻣﺘﺎﺧﺮﯾﻦ دﺳﺖ ﻧﺪاده ﻣﻤﺘﺎز و ﻣﺴـﺘﺜﻨﯽ‬‫ﮔﺮدﯾﺪ و در ﻓﻨﻮن ﻋﻠﻤﯿﻪ ﺧﺎﺻﻪ ﻓﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه ﺗﺼﻨﯿﻒ ﮐﺮد ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻋﻠﻤﺎي زﻣﺎن اﻋﺘﻨﺎي ﺑﺎن ورزﯾﺪه دﺳﺘﻮر اﻟﻌﻤﻞ ﺧﻮد دارﻧﺪ‬‫و اﻫﻞ داﻧﺶ از ﺧﻮاص و ﻋﻮام ﺑﺠﺎن ﺧﺮﯾـﺪاري ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﯾﺸﺎن از ﺻـﻐﯿﺮ و ﮐﺒﯿﺮ ﺑﺼـﺪ ﻣﺠﻠﺪ و ﺑﺤﺴﺐ ﺷـﻤﺎر اﺑﯿﺎت ﺑﭙﺎﻧﺼـﺪ‬‫ﻫﺰار ﻣﯽرﺳﺪ در ﻣﺤﺮم ﺳـﻨﻪ ﻧﻬﺼﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﻫﺸﺖ اﯾﻦ ﻧﻮر اﺗﻢ ﭘﺮﺗﻮ ﻇﻬﻮر ﺑﻌﺎﻟﻢ ﻋﻨﺼـﺮي دارد و در ﺳﻨﻪ ﯾﮏ ﻫﺰار و ﭘﻨﺠﺎه و دو ﺑﺘﻤﺎم‬‫آﮔﻬﯽ و ﮔﺸﺎده ﭘﯿﺸﺎﻧﯽ ﺑﻌﺎﻟﻢ ﻗﺪس ﺧﺮاﻣﯿﺪ ﺗﺎرﯾﺦ وﻻدت ﺷـﯿﺦ اوﻟﯿﺎﺳﺖ و ﺗﺎرﯾﺦ رﺣﻠﺖ ﻓﺨﺮ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼﻣﻪ ﻣﻘﺒﺮه او در دﻫﻠﯽ ﺑﺮ‬‫ﮐﻨﺎر ﺣﻮض ﺷﻤﺴـﯽ واﻗﻌﺴﺖ از اﺷـﻬﺮ ﻣﺼﻨﻔﺎت اﯾﺸﺎن ﻟﻤﻌﺎت ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة در ﻋﺮﺑﯽ و اﺷﻌﮥ اﻟﻠﻤﻌﺎت در ﻓﺎرﺳﯽ و ﺷﺮح ﺳﻔﺮ اﻟﺴﻌﺎدة و‬‫اﺧﺒﺎر اﻻﺧﯿﺎر و ﻣﺪارج اﻟﻨﺒﻮة و ﻣﺎ ﺛﺒﺖ ﺑﺎﻟﺴﻨﻪ و ﭼﻬﻞ رﺳﺎﻟﻪﺳﺖ اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و اﻃﻼع و ﻋﺒﻮر اﯾﺸﺎن ﺑﺮ ﮐﺘﺐ ﻓﻘﻪ ﺣﻨﻔﯿﻪ ﭼﻨﺪاﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺑﯿﺎن ﻧﺘﻮان ﮐﺮد ﮐﺎﺗﺐ ﺣﺮوف ﺑﺰﯾﺎرت ﻣﺮﻗﺪ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﮑﺮر ﻓﯿﺾﯾﺎب ﺷﺪه و ﮐﺸﺸـﯽ ﻋﺠﯿﺐ و ﺑﺴـﺘﮕﯽ ﻏﺮﯾﺐ در ان ﻣﻘﺎم ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺗﻮاﻟﯿﻒ‬‫اﯾﺸﺎن در ﺑﻼد ﻫﻨﺪ ﻗﺒﻮل و ﺷـﻬﺮت ﺗﻤﺎم دارد و ﻫﻤﻪ ﻧﺎﻓﻊ و ﻣﻔﯿﺪ اﻓﺘﺎده اﻣﺎ ﺧﺎﻟﯽ از ﮔﻮﺷﻪ ﺗﻌﺼﺐ ﻣﺬﻫﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﯿﻞ ﺑﻨﻈﻢ ﻫﻢ داﺷـﺘﻨﺪ و‬‫ﺣﻘﯽ ﺗﺨﻠﺺ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و اﯾﻦ اﺑﯿﺎت از اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬‫ﺣﻘﯽ ﮐﺠﺎ و ﺻﺤﺒﺖ ﮐﺲ ﮐﺰ ﺧﯿﺎل دوﺳﺖ دارد ﺑﺨﻮد ﭼﻮ ﻣﺮدم دﯾﻮاﻧﻪ ﻋﺎﻟﻤﯽ‬‫ﺣﻘﯽ ﺑﯿﺎن ﺷﻮق ﺑﯿﺎﺑﺎن ﻧﻤﯽرﺳﺪ ﮐﻮﺗﺎه ﺳﺎز ﻗﺼﻪ دور و دراز را‬‫اﯾﺸﺎن را ﻗﺼـﯿﺪهاﯾﺴﺖ در ﻧﻌﺖ ﻧﺒﻮي ﻗﺮﯾﺐ ﺷـﺼﺖ ﺑﯿﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از وﺻﻮل ﺑﻤﺪﯾﻨﻪ در ﺣﻀﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺧﻮاﻧﺪه ﺷﺪه‬‫اوﻟﺶ اﯾﻦ ﺳﺖ‬‫ﺑﯿﺎ اﯾﺪل دﻣﯽ از ﻫﺴﺘﯽ ﺧﻮد ﺗﺮك دﻋﻮي ﮐﻦ ﻣﯿﻔﮑﻦ ﭼﺸﻢ ﺑﺮ ﺻﻮرت ﻧﻈﺮ در ﻋﯿﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻦ‬‫اﯾﺸـﺎن را ﺑﺎ ﺟﻨﺎب ﺷـﯿﺦ اﺣﻤـﺪ ﺳـﺮﻫﻨﺪي ﻣﺠـﺪد اﻟﻒ ﺛﺎﻧﯽ ﻧﻘﺎري ﺑﻮد ﻟﯿﮑﻦ در آﺧﺮ ﻋﻤﺮ از ان ﺧﯿﺎﻻت رﺟﻮع ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ و در ﻣﮑﺘﻮﺑﯽ‬‫ﺑﺨﻮاﺟﻪ ﺣﺴﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺷﺎه ﺑﺎﻗﯽ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻗـﺪس ﺳـﺮﻫﻢ ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ درﯾﻦ اﯾﺎم ﺻـﻔﺎي ﻓﻘﯿﺮ ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺷـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺳـﻠﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ از ﺣﺪ‬‫ﻣﺘﺠـﺎوزﺳﺖ اﺻـﻼ ﭘﺮده ﺑﺸـﺮﯾﺖ و ﻏﺸﺎوه ﺟﺒﻠﺖ ﺑﻤﯿﺎن ﻧﻤﺎﻧـﺪه ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از رﻋﺎﯾﺖ ﻃﺮﯾﻘﻪ و اﻧﺼﺎف و ﺣﮑﻢ ﻋﻘﻞ ﺑﺎ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻋﺰﯾﺰان و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 342‬از ‪581‬‬‫ﺑﺰرﮔـﺎن ﺑـﺪ ﻧﺒﺎﯾـﺪ ﺑﻮد و در ﺑﺎﻃﻦ ﺑﻄﺮﯾﻖ ذوق و وﺟـﺪان و ﻏﻠﺒﻪ ﭼﯿﺰي اﻓﺘﺎده ﮐﻪ زﺑﺎن از ﺗﻘﺮﯾﺮ آن ﻻﻟﺴﺖ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻘﻠﺐ اﻟﻘﻠﻮب و‬‫ﻣﺒـﺪل اﻻـﺣﻮال ﺷﺎﯾـﺪ ﻇـﺎﻫﺮ ﺑﻨﯿـﺎن اﺳـﺘﺒﻌﺎد ﮐﻨﻨـﺪ ﻣﻦ ﻧﻤﯽداﻧﻢ ﮐﻪ ﺣﺎل ﭼﯿﺴﺖ و ﺑﭽﻪ ﻣﻨﻮاﻟﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﺑﻠﻔﻈﻪ و وﺟﻪ اﯾﻦ ﻧﻘﺎر آﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺣﻀﺮت ﺷﯿﺦ را در ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻣﺬﻫﺐ ﺗﻌﺼﺐ ﺑﺴﯿﺎر ﺑﻮد و؟؟؟ ﻣﺠﺪد رح؟؟؟ را در اﺗﺒﺎع ﺳﻨﺖ و رّد ﺑﺪﻋﺎت ﻃﺮﯾﻘﺖ و ﺷﺮﯾﻌﺖ ﺻﻼﺑﺖ ﺗﻤﺎم‬‫ﺑﺎﯾﻦ رﻫﮕﺬر اﺗﻔﺎق ﻣﯿﺎن ﻫﺮ دو ﺻﻮرت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪427 :‬‬‫ﻧﻤﯽﺑﺴﺖ و ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ ازاﻟﻪ اﯾﻦ وﻫﻢ از ﺣﻀـﺮت ﺷـﯿﺦ ﺧﻮاﺳﺖ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻃﺮﯾﻘﻪ ﻣﺠـﺪورح را در دل اﯾﺸﺎن اﻧـﺪاﺧﺘﻪ ﺻـﻔﺎي‬‫ﮐﺎﻣـﻞ ﺑﺨﺸـﺪ و ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻗﻠﻮب ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ ارزاﻧﯽ داﺷﺖ و ﻟّﻠﻪ اﻟﺤﻤـﺪ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻻﺗﺤﺎف و از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻣﺒﻬﺮه و ﻣﺎﺛﺮ ﻣﺰﻫﺮه ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺤﻖ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ او از ﺷـﯿﻮخ اﺟﺎزه ﺷـﯿﺦ ﺣﺴﻦ ﻋﺠﯿﻤﯿﺴﺖ و ﻋﺠﯿﻤﯽ از ان ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﺳـﺒﻌﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺮ‬‫اﺗﺼـﺎل ﺳـﻨﺪ ﺧﻮد ﺑﺎﯾﺸﺎن ﮐﻤﺎل ﺗﺒﺤـﺞ ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﺣﻤـﺪ و ﺛﻨﺎي اﻟﻬﯽ ﺑﺮ ان ﺑﺠﺎ آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از ﻋﺒﺎرات ﻋﺪﯾـﺪه ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ ﺗﺎج‬‫اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺪﻫﺎن اﻟﻤﮑﯽ ﮐﻪ در‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و ﺳﻮم‬‫ﮔﺬﺷـﺘﻪ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ و ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺳـﻨﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ ﻋﺠﯿﺐ ﺻﻨﻊ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﻪ ﮐﻤﺎ ﺗﺮاﮐﻢ ﻓﯽ ﻋﻬﺪ ﻫﺬﯾﻦ ﻣﻦ اﻟﻔﺘﻦ اﻟﺪﻫﻤﺎء‬‫ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺮو ﻻ ﻣﻌﺸﺎره ﻓﯽ ﻋﺼﻮر اﻟﻘـﺪﻣﺎء ﻓﮑـﺬﻟﮏ ﻟﻢ ﯾﺮ ﻣﺜﻞ ﻋﻬﺪﻫﻤﺎ ﻓﯽ اﺟﺘﻤﺎع اﻻوﻟﯿﺎء اﺻـﺤﺎب اﻻﯾﺎت اﻟﻈﺎﻫﺮة و اﻟﮑﺮاﻣﺎت اﻟﺒﺎﻫﺮة و‬‫اﻟﻌﻠﻤﺎء اﺻـﺤﺎب اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﻤﻔﯿـﺪة و اﻟﺘﻮاﻟﯿﻒ اﻟﻤﺠﯿـﺪة ﮐﺎﻟﺴـﯿﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﺒﺨﺎري و ﺷﺎه ﻣﺤﻤـﺪ ﺧﯿﺎﻟﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺮاﯾﺎت اﻟﻌﺠﯿﺒﮥ و‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺣﺎﻣﻞ ﻟﻮاء اﻟﭽﺸﺘﯿﮥ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ و اﻟﺨﻮاﺟﻪ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﺎﺷـﺮ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻟﻨﻘﺸـﺒﻨﺪﯾﮥ ﻓﯽ اﻗﻄﺎر اﻟﻬﻨﺪ و اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﻟﻪ ﺷـﺮﺣﺎن‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺸـﮑﻮة و ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ ﺳـﻔﺮ اﻟﺴـﻌﺎدة ﻟﻠﺸـﯿﺦ ﻣﺠـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻔﯿﺮوزآﺑﺎدي و ﻟﻪ ﺟﺬب اﻟﻘﻠﻮب اﻟﯽ دﯾﺎر اﻟﻤﺤﺒﻮب ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻤﻨﻮرة و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ اﻟﺮﺳﺎﺋﻞ اﻟﻤﻔﯿﺪة ﮐﻠﻬﻢ ﺑﻤﺤﺮوﺳﮥ دﻫﻠﯽ و ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ در اﯾﻀﺎح ﻟﻄﺎﻓﮥ اﻟﻤﻘﺎل ﮔﻔﺘﻪ و ﭼﻮن ﻣﺨﺘﺎر ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻘﻖ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺤﻖ ﻣﻮاﻓﻖ ﺑﮑﺘﺎب و ﺳـﻨﺘﺴﺖ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺻـﺮح ﺑﻪ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺳـﻌﺪ اﻟﻤﻠﮥ و اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺘﻔﺘﺎزاﻧﯽ ﻓﯽ ﺷﺮﺣﻪ ﻟﻠﻤﻘﺎﺻﺪ ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﯾﻌﺠﺐ اﻻﻣﺎﺟﺪ ﭘﺲ‬‫در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﺨﺘـﺎر ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ و ﻣﻮاﻓﻘـﺎﻧﺶ ﺑﺠﻬﺖ ﻣﻮاﻓﻘﺖ آن ﺑﺎ ﮐﺘﺎب و ﺳـﻨﺖ ﻣﻌﺘﺒﺮ و اﻗﻮال ﻣﺨﺎﻟﻔﻪ آن از واﻗﻊ ﺑﻌﯿـﺪﺗﺮ ﮔﻮ ﻧﺰد‬‫زاﻋﻤﯿﻦ آن ﻣﺘﺴﻢ ﺑﺮﺟﺤﺎن ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر اﺧﺘﯿﺎر ﻗﻮﻟﯽ ﮐﻪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﮑﺘﺎب و ﺳـﻨﺖ ﻧﺰد ﻋﺎﻣﻪ ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ و ﻣﺘﺼﻒ ﺑﺼـﺤﺖ و‬‫ﻧﺰد اﮐﺜﺮ ﻣﻌﺘﻤـﺪاﻧﺸﺎن ﻣﻘﺮون ﺑﺎرﺟﺤﯿﺖ ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺜﻞ ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻘﻖ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي را ﮐﻪ ﻋﻠﻢ ﻋﻠﻮﻣﺶ از ﺟﻮ آﺳـﻤﺎن درﮔﺬﺷـﺘﻪ و ﻓﻨﻦ‬‫ﻓﻨﻮﻧﺶ ﺑﺮ ارﺟـﺎء ﻋـﺎﻟﻢ ﺳﺎﯾﻪاﻧـﺪاز ﮔﺸـﺘﻪ و ﺗﺼـﺎﻧﯿﻔﺶ در ﻋﻠﻮم دﯾﻨّﯿﻪ ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﺜﺒﻮت ﻧﺰد ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ و ﺟﻤﺎﻋﺖ و ﮐﻼﻣﺶ ﺑﺠﻬﺖ‬‫اﺗﺼﺎف ﺑﺠﻮدت و اﻧﺼﺎف ﻣﺴـﺘﻨﺪ اﺻﺤﺎب دﯾﺎﻧﺖ و ﺑﺮاﻋﺘﺴﺖ ﺳّﻨﯿﺴﺖ ﻧﻘﻞ ﮐﺮدن ﺑﺪون آﻧﮑﻪ آن ﻧﻘﻞ ﻓﺎﺳﺪ اﻻﺻﻞ را ﺑﻄﺮف اﺣﺪي از‬‫ﻣﻌﺘﻤﺪﯾﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﺗﺼﺤﯿﺢ آن ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻣﻮﺟﺐ اﺳﺘﻌﺠﺎب ﻧﺎﻇﺮان و اﺳﺘﻐﺮاب ﻣﺎﻫﺮان اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﺮﺷﯿﺪ و اﻧﻔﺎ‬‫در‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و ﺳﻮم‬‫داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﯿـﺪر ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼـم اﺳـﺘﻨﺎد ﺑﺎﻓﺎده ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ ﻧﻤﻮده و او را ﺑﻤﺤﻘﻖ دﻫﻠﻮي ﯾﺎد ﮐﺮده در ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﺗﻔﺨﯿﻢ او‬‫اﻓﺰوده و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺳﻮل اﻟﻤﮑﯽ در ﺑﻌﺾ ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺧﻮد ﮐﻪ ﺑﺴﻮي اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺑﺎرﺗﻀﺎء اﻟﻌﻤﺮي ﻧﻮﺷـﺘﻪ‬‫و در ﻣﺪارج اﻻﺳﻨﺎد ﻣﺮﻗﻮم اﺳﺖ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ذﮐﺮ ﻣﻮﻻي اﻧﻪ ﯾﺴﺘﺠﯿﺰﻧﯽ و ﻫﻮ ﺧﯿﺮ ﻣﻨﯽ و اﻧﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪428 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 343‬از ‪581‬‬‫اﻟﺤﻘﯿﻖ ﺑـﺎن ﯾﮑﻮن اﻟﻤﺠﯿﺰ و اﻧـﺎ ﻟﻪ ﻣﺠـﺎز ﻟﻤـﺎ ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﺴـﻨﺪ اﻟﮑـﺎﻓﯽ اﻟﻤﻐﻨﯽ ﻋﻦ اﻻـﻋﻮاز ﮐﯿﻒ ﻻ و ﻓﯿﻪ اﻟـﺪﻫﻠﻮﯾﺎن اﻟﻠّـﺬان ﻫﻤﺎ ﻋﻨـﺪ اﻫﻞ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻌﯿﻨﺎن اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﻣﺤﻘﻘﻬﻢ اﻟﺠﻠﯿﻞ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ* اﻟﻤﺤﺮز ﻋﻨـﺪﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﺨﻼل ﻣﺎ راق ورق* ﻗـﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺬي اﺑﻄﻞ‬‫اﻟﺒﺎﻃﻞ و اﺣﻖ اﻟﺤﻖ* و اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟّﺬي اﺣﺮز ﻣﻦ ﻣﺮاﺷﺪ اﻟﺼﻮاب ﻣﺎ ﺟﻞ و دق* ﻓﺎﻟﻤﻌﺮض ﻋﻨﻪ ﺻﺎﻣﺪ ﻟﻌﺼﺎ اﻫﻞ اﻟﺼﻮاب* ﺑﺎﻟﺸـﻖ‬‫و اﻟﺤﺎﺋـﺪ ﻋﻨﻪ ﻣﺘﻠﻖ ﻟﺼـﻔﺎء اﻫـﻞ اﻟﻮﻓـﺎق ﺑﺎﻟﺼـﺪع و اﻟـّﺪق* و ﻻـ ﯾﻨﮑﺮه اﻟّـﺎ ﻣﻦ ﺧـﺎﻟﻒ ﺟﻬﺎﺑـﺬة اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻋﻖ* و ﻻ ﯾﻄﻌﻨﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻋﺎﻧﺪ‬‫ﺳﻤﺎﺳﺮة اﻻﺛﺮ وﻟﻖ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﯿﺪ ﺟﻼل ﻣﺎه ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﺳﯿﺪ ﺣﺴﻦ ﺑﺨﺎري ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را از ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺷﻤﺮده‬‫ﺑﻨﺺ ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺮ ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﻮدن آن راه اﺣﻘـﺎق ﺣﻖ و ازﻫـﺎق ﺑﺎﻃـﻞ ﺳﭙﺮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﺗـﺬﮐﺮة اﻻـﺑﺮار در ذﮐﺮ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﺧﻨﺪه ﻣﺎﺛﺮش ﻣﻈﻬﺮ اﺳـﺮار ﺳـﺒﺤﺎﻧﯽ و ﺑﺎﻃﻦ ﺧﺠﺴﺘﻪ ﻣﯿﺎﻧﺶ ﻣﻬﺒﻂ اﻧﻮار رﺑﺎﻧﯽ ﺑﻮد و ﻋﻠﻮ ﻣﺮاﺗﺐ و ﺳﻤﻮ ﻣﻨﺎﻗﺒﺶ در‬‫ﺻﺤﺎﺋﻒ ﻟﯿﻞ و ﻧﻬﺎر ﮔﻨﺠﺎﯾﺶ ﭘﺬﯾﺮ ﻧﯿﺴﺖ و ﺷﺮف ذات ﻣﺤﺎﻣﺪ ﺻﻔﺎﺗﺶ در دﻓﺎﺗﺮ اﺳﻤﺎن و زﻣﯿﻦ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻧﺪارد و ﻓﻀﺎﺋﻞ وي از اﻧﺤﺼﺎر‬‫اﻓﺰون و ﺗﻌﻬﺪ ﺑﯿﺎن ﮐﻤﺎﻻت وي از اﺣﺎﻃﻪ اﻣﮑﺎن ﺑﯿﺮوﻧﺴﺖ رﻓﻌﺖ ﻧﺴﺐ ﻣﺒﺎرﮐﺶ از ﺧﺒﺮ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺧﯿﺮ اﻻﻧﺎم ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫اﻧﺎ و ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻧﻮر واﺣﺪ‬‫ﻣﻌﻠﻮﻣﺴﺖ و ﻋﻈﻤﺖ ﺣﺴﺒﺶ از ﮐﻠﻤﻪ ﺷﺮﯾﻔﻪ‬‫اﻧﺖ اﺧﯽ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة‬‫ﻣﻔﻬﻮم و وﻓﻮر داﻧﺶ او از‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻇﺎﻫﺮ و ﺷﻤﻮل ﺟﻮد وي از ﮐﻼم ﻣﻌﺠﺰ ﻧﻈﺎم اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ﯾُﻨِْﻔُﻘﻮَن َأﻣْﻮاﻟَُﻬْﻢ ﺑ ِﺎﻟﱠﻠﯿِْﻞ َو اﻟﱠﻨﻬﺎِر ِﺳ‪‬ﺮا َو َﻋﻼﻧَِﯿًﮥ‬‫ﺑﺎ ﻫﺮ آﺛﺎر ﺷﺠﺎﻋﺖ او از ﻓﺤﻮاي‬‫ﻻ ﻓﺘﯽ اﻻ ﻋﻠﯽ ﻻ ﺳﯿﻒ اﻻ ذو اﻟﻔﻘﺎر‬‫ﻣﻌﯿﻦ و اﺧﺒﺎر ﻓﻀﯿﻠﺘﺶ از ﻣﻀﻤﻮن‬‫ﻟﻤﺒﺎرزة ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﯾﻮم اﻟﺨﻨﺪق اﻓﻀﻞ ﻣﻦ اﻋﻤﺎل اﻣﺘﯽ‬‫روﺷﻦ ﺑﯿﺖ‬‫ﻓﻀﻠﺶ از ﺣﺪ و ﺣﺼﺮ اﻓﺰوﻧﺴﺖ ز آﻧﭽﻪ ﺑﺘﻮان ﻧﻮﺷﺖ ﺑﯿﺮوﻧﺴﺖ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﺨـﺎري ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم را ﺑﺒـﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻧﻤﻮده در اﻇﻬﺎر ﺗﺤﺘﻢ و ﺗﺤﻘﻖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ اﻓﺰوده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﺬﮐﺮة اﻻﺑﺮار ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ ﺳـﯿﺪ اﻟﺴﺎدات ﺳـﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳـﯿﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﺨﺎري ﻧﺴـﺒﺖ وي ﺗﺎ ﺑﺒﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﯽ‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻋﻦ ﺟﻤﯿﻊ اوﻻده ﭘﺎﻧﺰده واﺳـﻄﻪ دارد و ﻟﻘﺐ وي ﻣﺤﺒـﮥ اﻟﱠﻠﻪﺳﺖ و ﮐﻨﯿﺖ اﺑﻮ اﻟﯿﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﻈﻤﺖ ﻇﺎﻫﺮه و ﺑﺮﮐﺖ ﺑﺎﻫﺮه‬‫ﺑﻮد اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ اردﻧﺎ ﻧﻘﻠﻪ ﻓﻬﺬا اﻟﺴـﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺒﺨﺎري ﮐﺎﺑﺮﻫﻢ اﻟﻤﺜﯿﻞ* و ﻣﺎﺟﺪﻫﻢ اﻟﻨﺒﯿﻞ* ﻗﺪ ﺻﺤﺢ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺠﻠﯿﻞ* و اﺛﺒﺘﻪ ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ و‬‫اﻟﺠﺰم رﻏﻤﺎ ﻵﻧﺎف ارﺑﺎب اﻻﺿﻼل و اﻟﺘﻀﻠﯿﻞ* ﻓﺎﻟﻤﺴﺘﺮﯾﺐ ﻓﯽ ﺷﺎﻧﻪ ﺑﺎﻟﻘﺎل و اﻟﻘﯿﻞ* و اﻟﻤﻤﺘﺮي ﻓﯽ اﻣﺮه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪429 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 344‬از ‪581‬‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و ﻧﻬﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﻟﱠﻠﻪ دﯾﺎ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺑﯿﻨﺎ ﺣﮑﯿﻢ اﻟﭽﺸﺘﯽ اﻟﻌﺜﻤﺎﻧﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ و اﻟﺠﺰم ﻗﻮل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ داﻧﺴﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺳﯿﺮ اﻻﻗﻄﺎب ﮔﻔﺘﻪ آن ﺧﺘﻢ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺮاﺷﺪﯾﻦ آن وﺻﯽ رﺳﻮل رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ آن ﺳﺮدﻓﺘﺮ اﻫﻞ اﯾﻤﺎن‬‫آن ﻣﻘـﺪم اﺻـﺤﺎب ﻋﺮﻓﺎن آن ﺷـﯿﺮ ﺑﯿﺸﻪ وﻏﺎ آن ﻣﻌـﺪن ﺻـﺪق و ﺻـﻔﺎ آن ﻣﻘﺮب اﺣﺪﯾﺖ آن ﻣﻘﺪس ﺻـﻤﺪﯾﺖ آن ﻣﻈﻬﺮ اﻟﻌﺠﺎﺋﺐ آن‬‫ﻣﻈﻬﺮ اﻟﻐﺮاﺋﺐ آن ﭘﺎدﺷـﺎه واﻻـ ﺟـﺎه آن ﺳﺮﭼﺸـﻤﻪ اوﻟﯿـﺎء اﻟﱠﻠﻪ آن ﻣﺤﺮم راز اﻟﻬﯽ آن واﻗﻒ اﺳـﺮار ﻧﺎﻣﺘﻨـﺎﻫﯽ آن اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ آن اﻣـﺎم‬‫اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ آن اﺳـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻐﺎﻟﺐ آن ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﺸﺎرق و اﻟﻤﻐﺎرب ﻗﺪوة اﻻﺧﯿﺎر زﺑﺪة اﻻﺑﺮار ﺣﯿﺪر ﮐﺮار ﺟﻬﺎن ﻣﺪار اخ اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ ﺣﻀـﺮت‬‫ﺷﺎه ﻣﺮدان ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﮐﻪ وﺻﯽ و داﻣﺎد و رازدار و ﻣﺤﺮم اﻻﺳﺮار و اﺑﻦ ﻋﻢ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳـﻠﻤﺴﺖ و ﺑﺎوﺻـﺎف ﺑـﺬل و ﻋﻄـﺎ و رزم و وﻏـﺎ ﻣﻮﺻﻮف و ﻣﻤﺘـﺎز ﺷـﺪه و ﮐﺎمرواي ﺧﻠﻖ و اﻋﻠﻢ و ارﺣﻢ و اﮐﺮم و اﺷـﺠﻊ و اﺟﻮد و‬‫اﻧﺠﺐ و ﻣﻌﻈﻢ و ﻣﮑﺮم و ﻣﻌﻠﯽ ﺑﻮده و ﺑﮑﺜﺮت ﻋﻠﻢ و ﻋﻤﻞ ﺑﻘﻮل رﺳﻮل ﺧﺪا ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﮔﺸـﺘﻪ و اول ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ در اﯾﺎم ﻃﻔﻮﻟﯿﺖ ﺑﺸـﺮف اﯾﻤﺎن ﻣﺸـﺮف ﮔﺮدﯾـﺪه او ﺑﻮد و ﺑﺎ ﻟﺒﺎس ﺧﺮﻗﻪ ﻓﻘﺮ و ارادت از ﺣﻀـﺮت ﺳـﯿﺪ‬‫اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ ﻣﺤﺒـﻮب رب اﻟﻌـﺎﻟﻤﯿﻦ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ او ﻣﻌﺰز ﮔﺮدﯾـﺪه ﺧﻮاﺟﻪ ﺟﻨﯿـﺪ ﺑﻐـﺪادي رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ ﺷـﯿﺨﻨﺎ ﻓﯽ‬‫اﻻﺻﻮل و اﻟﺒﻼء ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ و در ﻗﺮآن ﻣﺠﯿـﺪ ﺳـﯽ و ﭘﻨـﺞ آﯾﺘﺴﺖ ﮐﻪ دﻻﻟﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﺑﺮ ﻋﻠﻮ ﻣﺮﺗﺒﻪ او ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺗﺼـﺮﯾﺢ و اﯾﺖ َﺗﺮاُﻫْﻢ‬‫ُرﱠﮐﻌًﺎ ُﺳﱠﺠﺪًا َﯾﺒَْﺘُﻐﻮَن َﻓْﻀًﻠﺎ ﻣَِﻦ اﻟﱠﻠِﻪ َو ِرْﺿﻮاﻧًﺎ‬‫ﻧﯿﺰ از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺷﺎن ﺣﻀﺮت وارد ﮔﺸﺘﻪ و ﺣﻀﺮت رﺳﺎﻟﺖﭘﻨﺎه ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ در ﺑﺎب آن ﺟﻨﺎب ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم و ﺻـﻔﻮﺗﻪ و اﻟﯽ ﯾﻮﺳﻒ و ﺣﺴـﻨﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ و ﺻﻼﺑﺘﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴﯽ و زﻫﺪه و اﻟﯽ ﻣﺤﻤﺪ ص و ﺧﻠﻘﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ‬‫اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﺻﺎﺣﺐ ﺳـﯿﺮ اﻻﻗﻄﺎب* ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻄﯿﺐ اﻟﻤﺴـﺘﻄﺎب* ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ اﻟﻘﺎﻟﻊ ﻻس اﻻرﺗﯿﺎب* و اﻟﺠﺰم اﻟﻘﺎﻣﻊ راس ﮐﻞ‬‫ﺷـﺎك ﻣﺮﺗـﺎب* ﻓﻼ ﯾﻨﮑﺐ ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ و ﻣﺎء ﻗـﺪة اﻟﺸﺎﺣﻨﯿﻦ ﺑﺎﻻﮐﺒﺎب* و ﻻ ﯾﻄﻌﻦ ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻣﺮق ﻋﻦ اﻟﯿﻘﯿﻦ ﮐﺎﻟﻨﺼﺎب* و ﻻ ﯾﻘـﺪم ﻋﻠﯽ‬‫ﻏﻤﺰة اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻧا ﺘﺼﺐ ﻟﻬﺠﺮ اﻟﺤﻖ ﺑﺎﮐﺪ اﻻﻧﺘﺼﺎب* و ﻻ ﯾﺘﺼﺪي ﻟﺮده اﻻ ﻣﻦ اﻧﺘﺪب ﻻﯾﺜﺎر اﻟﺒﺎﻃﻞ اﺷﺪ اﻻﻧﺘﺪاب‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮدم‬‫ﻃﺂﻧﮑﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺳﻮل ﺑﻦ ﻗﺎﺳﻢ اﻟﭽﺸﺘﯽ در ﻣﺮآة اﻻﺳـﺮار ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺼـﻨﻒ ﮐﺘﺎب‬‫وﺻﻮل اﻵداب ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺷـﯿﺦ ﺳـﯿﻒ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﺎﺧﺮزي ﻗﺪس ﺳـﺮه آورده ﮐﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﻫﻤﯿﻦ ﮐﻠﯿﻢ ﺳﯿﺎه ﻣﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﺮﺗﻀﯽ را ﭘﻮﺷﺎﻧﯿﺪه ﺑﻮد‬‫آن را ﺳـﻨﺪ ﺧﺮﻗﻪ اﺻﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ و ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﺷـﯿﺦ ﻧﺠﻢ اﻟﺪﯾﻦ ﮐﺒﺮي ﻗﺪس ﺳﺮه اﺧﺒﺎر ﺻﺤﯿﺢ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﺮﻗﻪ‬‫اﺻـﻞ ﻋﺒـﺎ ﺑـﻮد ﮐـﻪ از آن ﺣﻀـﺮت ﺑﻌﻠﯽ ﻣﺮﺗﻀـﯽ رﺳـﯿﺪ و از ﻋﻠﯽ ع ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬـﻪ ﺗـﺎ ﺑﻤﺸﺎﯾـﺦ ﻣـﺎ دﺳﺖ ﺑـﺪﺳﺖ رﺳـﯿﺪه اﺳﺖ و ﻧﯿﺰ‬‫ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪430 :‬‬‫ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺧﺮﻗﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣـﻖ ﺗﻌـﺎﻟﯽ اﯾﻦ ﺧﺮﻗﻪ را واﺳـﻄﻪ ﻃﻬـﺎرت ﺗﺸـﺮﯾﻒ ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﺧﺮﻗﻪ ﮔﺮداﻧﯿـﺪه اﺳﺖ ﭘﺲ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣﻘـﺎﺋﻖ اﺳـﺮار ﻧﺒﻮت و وﻻـﯾﺖ را در ﺧﺮﻗﻪ ودﯾﻌﺖ ﻧﻬـﺎد و آن ﺧﺮﻗﻪ را در ﺑﺮ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠّﯽ ﭘﻮﺷﺎﻧﯿـﺪ و ﺑـﺎب‬‫ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ را در ﺻﻮرت اﻟﺒﺎس ﺧﺮﻗﻪ ﻣﻨﻮر ﮔﺮداﻧﯿﺪ و ﺑﺎﯾﻦ ﺗﺸﺮﯾﻒ ﻣﺸﺮف ﮔﺸﺖ ﮐﻪ‬‫اﻧﺖ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻻ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 345‬از ‪581‬‬‫اﻧﺘﻬﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب ﻣﺮآة اﻻﺳﺮار از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﮐﺘﺐ و اﺳﻔﺎر ﻋﺮﻓﺎي ﺳﻨﯿﻪ اﯾﻦ دﯾﺎرﺳﺖ اﮐﺎﺑﺮ و اﻓﺎﺧﻢ اﯾﺸﺎن ﺑﺂن اﺳﺘﻨﺎد دارﻧﺪ‬‫و از ان در ﮐﺘﺐ ﺧﻮﯾﺶ ﻧﻘﻠﻬـﺎ ﻣﯽآرﻧـﺪ ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ در رﺳﺎﻟﻪ اﻧﺘﺒﺎه ﻓﯽ ﺳـﻼﺳﻞ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻫﻢ در ﻣﺮآة‬‫اﻻﺳـﺮار ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﮔﻨﺠﺸـﮑﺮ در راﺣـﮥ اﻟﻘﻠﻮب ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻣﯽﺧﻮاﺳـﺘﻢ ﮐﻪ ﻧﻌﻤﺖ ﺳـﺠﺎده و ﻣﻠﮏ ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن را‬‫ﺑﮑﺴـﯽ دﯾﮕﺮ دﻫﻢ ﻫﺎﺗﻒ ﻏﯿﺐ او از داد ﮐﻪ ﺷﯿﺦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ در راهﺳﺖ ﺑﺪار ﺗﺎ وي ﺑﺮﺳﺪ ﮐﻪ ﻧﺼﯿﺐ اوﺳﺖ اﻧﺘﻬﯽ و ﻓﺎﺿﻞ رﺷﯿﺪ ﺗﻠﻤﯿﺬ‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ وﺣﯿﺪ در اﯾﻀﺎح ﻟﻄﺎﻓﮥ اﻟﻤﻘﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺸﺎف اﺻـﻄﻼﺣﺎت اﻟﻔﻨﻮن ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﻣﺮآة اﻻﺳﺮار ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ اﻫﻞ ﻧﺤﻞ آﻧﻬﺎاﻧﺪ ﮐﻪ‬‫ﺗﺎﺑﻊ ﮐﺘﺎب دﯾﻨﯽ ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺮآة اﻻﺳﺮار* ﮐﺎﺑﺮﻫﻢ اﻟﻤﺤﺮز ﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﻔﺨﺎر* ﻗﺪ ﻧﻘﻞ اﻟﺤﺘﻢ ﺑﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻤﺜﺎر* و‬‫اﻟﺠﺰم ﺑﺬﻟﮏ اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻤﺸـﺮق اﻟﻤﻨﺎر* ﺣﯿﺚ ذﮐﺮ وﺻﻒ أﺑﯽ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر* ﻋﻠﯿﻪ ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ وﺻﻒ اﻟﻔﺠﺮ ﺑﺎﻻﺳﻔﺎر* ﺑﺒﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫رﻏﻤﺎ ﻵﻧﺎف اﻫﻞ اﻟﺠﺤﻮد و اﻻﻧﮑﺎر* و ﺟـﺪﻋﺎ ﻟﻤﻌﺎﻃﺲ اﺻـﺤﺎب اﻻﻧﻔﮥ و اﻻﺳـﺘﮑﺒﺎر* اﻟّﺎ ﻓﻤﻦ اﺛﺮ وﺗﯿﺮة اﻟﻐﯽ رﮐﺐ ﻣﺘﻦ اﻟﻌﺜﺎر* و ﺧﺪم‬‫ﺣﯿﺚ ﻻ ﯾﻨﻔﻌﻪ اﻋﺘﺬار* و ﻣﻦ اﻣﺘﻄﯽ ﺻﻬﻮة اﻟﺠﻤﺎح اودت ﺑﻪ ﻏﻮاﺋﻞ اﻟﺘﺒﺎب و اﻟﺘﺒﺎر‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮد و ﯾﮑﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻠﻮي ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺠﻔﺮي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ و اﻟﺠﺰم ﻗﻮل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ واﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﻨﺰ اﻟﺒﺮاﻫﯿﻦ اﻟﮑﺴﺒﯿﮥ و اﻻﺳﺮار اﻟﻮﻫﺒّﯿﮥ‬‫اﻟﻐﯿﺒﯿﮥ ﻟﺴﺎدات ﻣﺸﺎﯾﺦ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻟﻌﻠﻮﯾﮥ اﻟﺤﺴﯿﻨﯿﮥ اﻟﺸﻌﺒﺘﯿﮥ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻣﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻣﺤﺎﻣﺪ ﺑﺎرﻋﻪ و ﻣﺪاﺋﺢ ﻧﺎﺻﻌﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺟﻔﺮي ﻋﺎﻟﯽ ﺳﻤﺎت و ﮐﻤﺎل ﺗﺒﺤﺮ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﻤﻬﺮ او در ﻋﻠﻮم ﻋﻘﻠﯿﻪ و ﻧﻘﻠﯿﻪ ﻧﺰد اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﺳﺎﺑﻘﺎ‬‫در ﻣﺠﻠـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ ﻣﺒﯿﻦ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﺷـﺪه ﻓﻬـﺬا اﻟﺠﻔﺮي ﺣﺒﺮﻫﻢ اﻟﻤﻌﺮوف ﻋﻨﺪ اﻟﺼﺪور* و ﻋﻠﻤﻬﻢ اﻟﻤﻔﺮد ﺑﯿﻦ اﻟﺠﻤﻬﻮر* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا‬‫ض ﻣﻦ اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ اﻟﺼﺪور و ﺟﺰم‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺮوي اﻟﻤﺎﺛﻮر* ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ اﻟﻤﺤﺒﻮر* ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ وﺻﻒ اﻟﻔﺠﺮ ﺑﺎﻟﺠﺸﻮر* ﺑﺤﺘﻢ ر ّ‬‫ﻗﺼﻢ ﻣﻦ اﻟﺠﺎﺣﺪﯾﻦ اﻟﻈﻬﻮر* و اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺳﻄﻮع اﻟﺤﻖ ﺑﺎﺗﻢ اﻻﯾﺘﻼق و اﻟﺴﻔﻮر* و ﻇﻬﻮر اﻟﺼﻮاب ﺑﺎﮐﻤﻞ اﻻﻟﺘﻤﺎع و اﻟﺰﻫﻮر‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮد و دوم‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻌﺰﯾﺰي در ﺳﺮاج ﻣﻨﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪431 :‬‬‫ﺷﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﯾﺆﺧـﺬ ﻣﻨﻪ اﻧّﻪ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﻠﻌﺎﻟﻢ ان ﯾﺨﺒﺮ اﻟﻨﺎس ﺑﻔﻀﻞ ﻣﻦ ﻋﺮف ﻓﻀـﻠﻪ ﻟﯿﺎﺧﺬوا ﻋﻨﻪ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻖ ﻋﺪ ﻃﺐ ك ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﺪك ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗـﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻟﻐﯿﺮه أي ﺑﺎﻋﺘﺒـﺎر ﻃﺮﻗﻪ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﺰﯾﺰي از اﻋـﺎﻇﻢ ﻋﻠﻤﺎي ﻣﻌﺘﻤـﺪﯾﻦ ﮐﺒﺎر و اﻓﺎﺧﻢ‬‫ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻣﺴـﺘﻨﺪﯾﻦ ﻋﺎﻟﯽ ﻓﺨﺎر ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺤﻤﺪ اﻣﯿﻦ ﻣﺤﺒﯽ در ﺧﻼﺻﮥ اﻻﺛﺮ ﻓﯽ اﻋﯿﺎن اﻟﻘﺮن اﻟﺤﺎدي ﻋﺸـﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻟا ﻌﺰﯾﺰي‬‫اﻟﺒﻮﻻﻗﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﻘﯿﻬﺎ ﻣﺤﺪﺛﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻣﺘﻘﻨﺎ ذﮐﯿﺎ ﺳـﺮﯾﻊ اﻟﺤﻔﻆ ﺑﻌﯿﺪ اﻟﻨﺴـﯿﺎن ﻣﻮاﻇﺒﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﻈﺮ و اﻟﺘﺤﺼـﯿﻞ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺘﻼوة ﺳﺮﯾﻌﻬﺎ‬‫ﻣﺘﻮددا ﻣﺘﻮاﺿـﻌﺎ ﮐﺜﯿﺮ اﻻﺷـﺘﻐﺎل ﺑـﺎﻟﻌﻠﻢ ﻣﺤﺒـﺎ ﻻـﻫﻠﻪ ﺧﺼﻮﺻـﺎ اﻫﻞ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ اﻟﺨﻠﻖ و اﻟﻤﺤﺎﺿـﺮة ﻣﺸﺎر إﻟﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﺷﺎرك اﻟﻨﻮر‬‫اﻟﺸﺒﺮاﻣﻠﺴـﯽ ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻪ و اﺧﺬ ﻋﻨﻪ و اﺳﺘﻔﺎد ﻣﻨﻪ و ﮐﺎن ﯾﻼزﻣﻪ ﻓﯽ دروﺳﻪ اﻻﺻﻠﯿﮥ و اﻟﻔﺮﻋﯿﮥ و ﻓﻨﻮن اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ و ﻟﻪ ﻣﺆﻟﻔﺎت ﮐﺜﯿﺮة‬‫ﻧﻘﻠﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﯾﺰﯾﺪ ﻋﻠﯽ ﺗﺼـﺮﻓﻪ ﻣﻨﻬﺎ ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﺼـﻐﯿﺮ ﻟﻠﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪات و ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﺷﺮح اﻟﺘﺤﺮﯾﺮ ﻟﻠﻘﺎﺿﯽ زﮐﺮﯾﺎ و ﺣﺎﺷﯿﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 346‬از ‪581‬‬‫ﻋﻠﯽ ﺷﺮح اﻟﻐﺎﯾﮥ ﻻﺑﻦ ﻗﺎﺳﻢ ﻓﯽ ﻧﺤﻮ ﺳﺒﻌﯿﻦ ﮐﺮاﺳﮥ و اﺧﺮي ﻋﻠﯽ ﺷﺮﺣﻬﺎ ﻟﻠﺨﻄﯿﺐ و ﮐﺎﻧﺖ وﻓﺎﺗﻪ ﺑﺒﻮﻻق ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻌﯿﻦ و اﻟﻒ و ﺑﻬﺎ دﻓﻦ‬‫و اﻟﻌﺰﯾﺰي ﺑﻔﺘﺤﮥ و ﻣﻌﺠﻤﺘﯿﻦ ﻣﮑﺴﻮرﺗﯿﻦ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﯾﺎء ﺗﺤﺘﯿﮥ ﻧﺴﺒﮥ ﻟﻠﻌﺰﯾﺰﯾﮥ ﻣﻦ اﻟﺸﺮﻗﯿﮥ ﺑﻤﺼﺮ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﻟﻌﺰﯾﺰي ﮐﺎﺑﺮﻫﻢ اﻟﻌﺰﯾﺰ* و ﺧﺎﺑﺮﻫﻢ‬‫اﻟﺮﻣﯿﺰ* ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ ﺗﺤﺴـﯿﻦ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺮﻣﯿﺰ اﻟﺰري ﺑﺴـﻨﺎﺋﻪ ﻋﻠﯽ اﻟـﺬﻫﺐ اﻻـﺑﺮﯾﺰ* ﻓﻼـ ﯾﺴﺘﺮﯾﺐ ﻓﯽ ﺗﺤﻘﻘﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻓﻘـﺪ ﻟﻌﻤﺎه اﻟﺘﺰﯾﯿﻞ و‬‫اﻟﺘﻤﯿﯿﺰ* و ﻻ ﯾﺆﻓﮏ ﻋﻨﻪ اﻻ ﻣﻦ راج ﻋﻠﯿﻪ ﻟﻐﻤﺎرﺗﻪ اﻟﺘﻮﻫﯿﻦ و اﻟﺘﻌﺮﯾﺰ* و ﻻ ﯾﺘﺼﺪي ﻟﻄﻌﻨﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺟﺎش اﻟﻀـﻐﻦ ﻓﯽ ﺻﺪره ﺑﺎﺷﺪ اﻻزﯾﺰ* و‬‫ﺳﯿﺠﺎزﯾﻪ اﻟﻘﺎﻫﺮ ﺑﺒﻄﺸﻪ و ﻣﺎ ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﺰﯾﺰ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮد و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﻀـﯿﺎء ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺒﺮاﻣﻠﺴـﯽ اﻟﻘﺎﻫﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺗﺤﺴﯿﻦ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺣﺎﺷﯿﻪ ﺧﻮد ﺑﺮ‬‫ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ ﮐﻪ ﻣﺴـﻤﯽ ﺗﯿﺴـﯿﺮ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴـﻨﯿﻪ ﺑﮑﺸﻒ اﺳـﺮار اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﻟﻠﺪﻧﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ در ذﮐﺮ اﺳـﻤﺎي ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ و ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫روي اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﻏﯿﺮه ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﻟﺼﻮاب اﻧﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﮐﻤـﺎ ﻗﺎﻟﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌﻼﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺷﺒﺮ اﻣﻠﺴـﯽ از ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﻋﻼم و ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ‬‫ﻓﺨﺎم و ﻣﺘﺒﺤﺮﯾﻦ ﻋﻈﺎم و ﻣﺘﻤﻬﺮﯾﻦ واﻻ ﻣﻘﺎم ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺤﻤـﺪ اﻣﯿﻦ ﻣﺤﺒﯽ در ﺧﻼﺻﮥ اﻻﺛﺮ ﻓﯽ اﻋﯿﺎن اﻟﻘﺮن اﻟﺤﺎدي ﻋﺸـﺮ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﺑﻮ اﻟﻀـﯿﺎء ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺸﺒﺮاﻣﻠﺴـﯽ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ اﻟﻘـﺎﻫﺮي ﺧﺎﺗﻤـﮥ اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺤﺮر اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻨﻘﻠﯿـﮥ و اﻋﻠﻢ اﻫﻞ‬‫زﻣﺎﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺎت ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ دﻗﮥ اﻟﻨﻈﺮ و ﺟﻮدة اﻟﻔﻬﻢ و ﺳـﺮﻋﮥ اﺳـﺘﺨﺮاج اﻻﺣﮑﺎم ﻣﻦ ﻋﺒﺎرات اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻗﻮة اﻟﺘﺄﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﺒﺤﺚ و اﻟﻠﻄﻒ و اﻟﺤﻠﻢ‬‫و اﻻﻧﺼﺎف ﺑﺤﯿﺚ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﻌﻬﺪ ﻣﻨﻪ اﻧﻪ اﺳﺎء اﻟﯽ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﻄﻠﺒﮥ ﺑﮑﻠﻤﮥ ﺣﺼﻞ ﻟﻪ ﻣﻨﻬﺎ ﺗﻌﺐ ﺑﻞ ﮐﺎن ﻏﺎﯾﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪432 :‬‬‫ﻣـﺎ ﯾﻘﻮل إذا ﺗﻐﯿﺮ ﻣﻦ اﺣـﺪ ﻣﻦ ﺗﻼﻣـﺬﺗﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺼـﻠﺢ ﺣﺎﻟـﮏ ﯾـﺎ ﻓﻼـن و ﮐـﺎن ﺷـﯿﺨﺎ ﺟﻠﯿﻼـ ﻋﺎﻟﻤـﺎ ﻋﺎﻣﻼ ﻟﻪ ﻗﻮة اﻗـﺪام ﻋﻠﯽ ﺗﻔﺮﯾﻖ ﮐﺘﺎﺋﺐ‬‫اﻟﻤﺸـﮑﻼت و رﺳﻮخ ﻗـﺪم ﻓﯽ ﺣـﻞ اﻗﻔـﺎل اﻟﻤﻘﻔﻼت ﻣﻬﺎﺑﺎ ﻣﻮﻗﺮا ﻓﯽ اﻟﻨﻔﻮس ﺑﺤﯿﺚ اّن اﻻﻧﺴﺎن إذا ﺗﺎﻣﻞ وﺟﻬﻪ اﻟﻨﻮر اﻧﯽ و ﻟﺤﯿﺘﻪ اﻟﺒﯿﻀﺎء‬‫اﻟﻄـﺎﻫﺮة و ﻫﯿﺌﺘﻪ اﻟﺤﺴـﻨﮥ ﯾﺨﺸﻊ ﻟﺮؤﯾﺘﻪ و ﻻـ ﯾﺮﯾـﺪ ﻣﻔـﺎرﻗﺘﻪ و ﮐﺎن ﺣﺴﻦ اﻟﻤﻨﺎدﻣـﮥ ﻟﻄﯿﻒ اﻟﻤﺪاﻋﺒـﮥ ﻻ ﯾﺘﮑﻠﻢ اﻻ ﻓﯿﻤﺎ ﯾﻌﻨﯿﻪ و ﮐﺎن ﻣﺠﻠﺴـﻪ‬‫ﻣﺼﻮﻧﺎ ﻋﻦ اﻟﻐﯿﺒـﮥ و ذﮐﺮ اﻟﻨﺎس ﺑﺴﻮء و ﺟﻤﯿﻊ اوﻗﺎﺗﻪ ﻣﺼـﺮوﻓﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﻌـﮥ و ﻗﺮاءة اﻟﻘﺮآن و اﻟﺼـﻼة و اﻟﻌﺒﺎدة و ﮐﺎن زاﻫـﺪا ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻻ‬‫ﯾﻌﺮف اﺣﻮال اﻫﻠﻬﺎ و ﻻ ﯾﺘﺮدد اﻟﯽ اﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ اﻟّﺎ ﻓﯽ ﺷـﻔﺎﻋﮥ ﺧﯿﺮ و ﮐﺎن إذا ﻣّﺮ ﻓﯽ اﻟﺴﻮق ﺗﺘﺰاﺣﻢ اﻟﻨﺎس ﻣﺴﻠﻤﻬﺎ و ﮐﺎﻓﺮﻫﺎ ﻋﻠﯽ ﺗﻘﺒﯿﻞ ﯾﺪه‬‫و ﻟﻢ ﯾﻨﮑﺮ اﺣﺪ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء ﻋﺼـﺮه و اﻗﺮاﻧﻪ ﻓﻀـﻠﻪ ﺑﻞ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻌﻠﻤﺎء إذا اﺷـﮑﻠﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﺴـﺌﻠﮥ ﯾﺮاﺟﻌﻮﻧﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﻓﯿﺒﯿﻨﻬﺎ ﻟﻬﻢ ﻋﻠﯽ اﺣﺴﻦ وﺟﻪ و‬‫اﺗﻤﻪ و ﻗﺎل ﻓﯿﻪ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺳﺮي اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺪروري ﻻ ﯾﮑﻠﻤﻪ اﺣﺪ إﻻ ﻋﻼه ﻓﯽ ﮐﻞ ﻓﻦ و ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻻ اﻻﻋﻤﯽ و ﯾﺸﯿﺮ إﻟﯿﻪ و ﮐﺎن‬‫ﺳﺮي اﻟـﺪﯾﻦ ﻫـﺬا ﻓﺮﯾﺪ ﻋﺼـﺮه ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻨﻈﺮﯾﮥ و ﺳـﺌﻞ اﻟﺒﺸﺒﯿﺸـﯽ ﻋﻦ ﺳـﺮي اﻟﺪﯾﻦ و ﻋﻦ اﻟﻤﺘﺮﺟﻢ ﻓﻘﺎل ان ﺳـﺮي اﻟﺪﯾﻦ ﮐﺎن إذا ﻃﺎﻟﻊ‬‫اﻟﺪرس ﻻ ﯾﻘﺪر ﻋﻠﯿﻪ اﺣﺪ ﻓﯿﻪ و إذا ﻧﻘﻞ اﻟﯽ ﻏﯿﺮه وﻗﻒ ﯾﺸﯿﺮ اﻟﯽ ﻗﻠﮥ اﺳﺘﺤﻀﺎره و اﻣﺎ اﻟﺸﺒﺮاﻣﻠﺴﯽ ﻓﮑﺎن إذا ﻧﻘﻞ اﻟﯽ أي ﻓﻦ ﮐﺎن ﻻ ﯾﺨﺘﻞ‬‫و ﻻ ﯾﺘﻮﻗﻒ ﻟﻘﻮة ﻓﻬﻤﻪ و ﺳﺮﻋﮥ اﺳﺘﺤﻀﺎره ﻟﻠﻘﻮاﻋﺪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم و ﮐﺎن ﺟﺒﻼ ﻣﻦ ﺟﺒﺎل اﻟﻌﻠﻢ ﻻ ﯾﻀﺠﺮ ﻣﻦ اﻟﺒﺤﺚ ﻓﯽ اﻟﺪرس و ﯾﺘﻌﺐ ان ﻟﻢ‬‫ﯾﺒﺤﺚ ﻣﻌﻪ اﻟﻄﻠﺒـﮥ و ﯾﻘﻮل ﻟﻬﻢ ﻣﺎ ﻟﻨﺎ اﻟﯿﻮم ﻫﮑـﺬا و إذا ﺑﺤﺚ ﻣﻊ اﺣـﺪ ﻣﻦ اﻟﻤﺘﻘـﺪﻣﯿﻦ ﯾﺒﺤﺚ ﺑﻐﺎﯾﮥ اﻻدب و ﻣﻦ ﻣﻘﻮﻻﺗﻪ ﻗﯿﺮاط ﻣﻦ اﻻدب‬‫ﺧﯿﺮ ﻣﻦ ارﺑﻌـﮥ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﻗﯿﺮاﻃـﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ وﻟـﺪ ﺑﺒﻠـﺪة ﺷﺒﺮاﻣﻠﺲ و ﺣﻔﻆ ﺑﻬﺎ اﻟﻘﺮآن و ﮐﺎن اﺻﺎﺑﻪ اﻟﺠـﺪري و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺛﻼث ﺳـﻨﯿﻦ ﻓﮑﻒ‬‫ﺑﺼـﺮه و ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﻻ اﻋﺮف ﻣﻦ اﻻﻟﻮان اﻻ اﻻﺣﻤﺮ ﻻﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﻮﻣﺌـﺬ ﻻﺑﺴﻪ ﺛﻢ ﻗﺪم ﻣﺼـﺮ ﺻـﺤﺒﮥ واﻟﺪه ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن ﺑﻌﺪ اﻻﻟﻒ و ﺣﻔﻆ‬‫اﻟﺸﺎﻃﺒﯿـﮥ و ﻟا ﺨﻼﺻـﮥ و اﻟﺒﻬﺠـﮥ اﻟﻮردﯾـﮥ و اﻟﻤﻨﻬﺎج و ﻧﻈﻢ اﻟﺘﺤﺮﯾﺮ ﻟﻠﻌﻤﺮﯾﻄﯽ و اﻟﻐﺎﯾـﮥ و اﻟﺠﺰرﯾـﮥ و اﻟﮑﻔﺎﯾـﮥ و اﻟﺮﺣﺒﯿﮥ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﺗﻼ‬‫ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻘﺮآن ﻟﻠﺴـﺒﻌﮥ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺘﯿﺴـﯿﺮ و اﻟﺸﺎﻃﺒﯿﮥ و ﺧﺘﻤﻪ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ ﻋﺸﺮة و اﻟﻒ ﺛﻢ ﻗﺮأه ﮐﻠﻪ ﻟﻠﻌﺸﺮ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺸﺎﻃﺒﯿﮥ و ﺧﺘﻤﻪ ﻓﯽ‬‫ﺳﻨـﮥ ﺧﻤﺲ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و اﻟﻒ ﻋﻠﯽ ﺷـﯿﺦ اﻟﻘﺮاء ﻓﯽ زﻣـﺎﻧﻪ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﯿﻤﻨﯽ و ﺣﻀـﺮ دروس اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮؤف اﻟﻤﻨﺎوي ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 347‬از ‪581‬‬‫ﻣﺨﺘﺼﺮ اﻟﻤﺰﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﺪرﺳﮥ اﻟﺼﻼﺣﯿﮥ ﺟﻮار اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﺧﺬ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﻟﻨﻮر اﻟﺰﯾﺎدي و ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺸﺒﺸﯿﺮي و اﻧﺘﻔﻊ ﺑﻪ ﮐﺜﯿﺮا‬‫و ﮐﺎن ﯾﺤﮑﯽ ﻋﻨﻪ ﮐﺮاﻣﮥ وﻗﻌﺖ ﻟﻪ ﻣﻌﻪ ﺗﻘﺪم ذﮐﺮﻫﺎ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻟﺸﺒﺸﯿﺮي و ﻻزم اﻟﻨﻮر اﻟﺤﻠﺒﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺴﯿﺮة اﻟﻤﻼزﻣﮥ اﻟﮑﻠﯿﮥ و اﻟﺸﻤﺲ‬‫اﻟﺸﻮﺑﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪433 :‬‬‫و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺨﯿﺎري و ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم و ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ و ﺳـﺮاج اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺸـﻨﻮاﻧﯿﯿﻦ و ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ و ﻟﺰم ﻓﯽ اﻟﻌﻘﻠﯿﺎت‬‫اﻟﺸـﻬﺎب اﻟﻐﻨﯿﻤﯽ و ﮐﺎن ﻻ ﯾﻔﺘﺮ ﻋﻦ ذﮐﺮه و ﺳﻤﻊ اﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ و اﻟﺸﻔﺎء ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺤﺪث اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﺸﻬﺎب اﺣﻤﺪ اﻟﺴﺒﮑﯽ ﺷﺎرح اﻟﺸﻔﺎء و ﺳﻤﻊ‬‫اﯾﻀﺎ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨﺎري و اﻟﺸـﻤﺎﺋﻞ و اﻟﻤﻮاﻫﺐ و ﺷـﺮح ﻋﻘﺎﺋﺪ اﻟﻨﺴـﻔﯽ و ﺷـﺮح ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ و ﻣﻐﻨﯽ اﻟﻠﺒﯿﺐ و ﺷﺮح اﺑﻦ ﻧﺎﻇﻢ اﻟﺨﻼﺻﮥ و‬‫ﺷﺮح ﺟﻮﻫﺮة اﻟﺘﻮﺣﯿـﺪ ﮐﻞ ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺮﻫﺎن اﻟﻠﻘﺎﻧﯽ و ﺣﻀـﺮ اﻻﺟﻬﻮري ﻓﯽ ﺷـﺮح ﻧﺨﺒﮥ اﻻﺛﺮ و ﺷـﺮح اﻟﻔﯿﮥ اﻟﺴـﯿﺮة و اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﺼـﻐﯿﺮ و‬‫ﺷﺮح اﻟﺸﻤﺴـﯿﮥ و ﺷـﺮح اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ و اﻟﺤﻔﯿـﺪ و ﺣﻀـﺮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺪﻧﻮﺷـﺮي ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ ﺷـﺮح اﺑﻦ ﻋﻘﯿـﻞ و ﺷـﺮح اﻟﺒﻬﺠـﮥ ﻟﻠﻮﻟﯽ اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﻓﯽ‬‫ﻣﻘﺪﻣﺘﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻌﺮوض و ﺗﺼﺪر ﻟﻼﻗﺮاء ﺑﺠﺎﻣﻊ اﻻزﻫﺮ ﻓﺎﻧﻔﺮد ﻓﯽ ﻋﺼﺮه ﺑﺠﻤﯿﻊ اﻟﻌﻠﻮم و اﻧﺘﻬﺖ إﻟﯿﻪ اﻟﺮﯾﺎﺳﮥ و ﮐﺎن آﺧﺮ اﻗﺮاﻧﻪ ﻣﻮﺗﺎ و ﻻزﻣﻪ‬‫ﻻﺧـﺬ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻨﻪ اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎء ﻋﺼـﺮه ﮐﺎﻟﺸـﯿﺦ ﺷـﺮف اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم و اﻟﺸـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ و ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺒﻬﻮﺗﯽ اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ و ﯾﺲ‬‫اﻟﺤﻤﺼـﯽ و ﻣﻨﺼﻮر اﻟﻄﻮﺧﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻤﺤﻠﯽ و اﻟﺸـﻬﺎب اﻟﺒﺸﯿﺸﯽ و اﻟﺴﯿﺪ اﺣﻤﺪ اﻟﺤﻤﻮي و ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻤﻦ ﻻ‬‫ﯾﺤﺼـﯽ و ﮐـﺎن ﯾﮑﺘﺐ ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻊ ﻣـﺎ ﯾﻘﺮؤه ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ و ﻟﻮ ﺟﻤﻊ ﻣﺎ ﮐﺘﺒﻪ ﻟﺠﺎوز اﻟﺤـﺪ و ﻟﮑﻨﻪ ﺗﺒـﺪد ﺑﯿﻦ ﯾـﺪي ﻃﻠﺒﺘﻪ ﻓﻤﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﻧﺴﺐ ﻣﺎ‬‫ﺑﯿﺪه ﻟﻪ و ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﻣﺎت و ذﻫﺐ ﻣﺎ ﮐﺘﺒﻪ و ﻟﻢ ﯾﺸـﺘﻬﺮ ﻣﻦ ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ اﻻ ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﻟﻠﺪﻧﯿﮥ ﻓﯽ ﺧﻤﺲ ﻣﺠﻠﺪات ﺿـﺨﺎم و ﺣﺎﺷـﯿﮥ‬‫ﻋﻠﯽ ﺷﺮح اﻟﺸﻤﺎﺋﻞ ﻻﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﺣﺎﺷﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﺷﺮح اﻟﻮرﻗﺎت اﻟﺼﻐﯿﺮ ﻻﺑﻦ ﻗﺎﺳﻢ و ﺣﺎﺷﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﺷﺮح أﺑﯽ ﺷﺠﺎع ﻻﺑﻦ ﻗﺎﺳﻢ اﻟﻐﺰي و ﺣﺎﺷﯿﮥ‬‫ﻋﻠﯽ ﺷـﺮح اﻟﺠﺰرﯾﮥ ﻟﻠﻘﺎﺿـﯽ زﮐﺮﯾﺎ و ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﺷـﺮح اﻟﻤﻨﻬﺎج اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ اﻟﺸـﻤﺲ اﻟّﺮﻣﻠﯽ و ﺳـﺒﺐ ﮐﺘﺎﺑﺘﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﻄﺎﻟﻊ اﻟﺘﺤﻔﮥ ﻻﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ ﻓﺎﺗـﺎه اﻟﺸـﻤﺲ اﻟﺮﻣﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﻨـﺎم و ﻗﺎل ﻟﻪ ﯾﺎ ﺷـﯿﺦ ﻋﻠﯽ اﺣﯽ ﮐﺘﺎﺑﯽ اﻟﻨﻬﺎﯾـﮥ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﻠﺒﮏ ﻓﺎﺷـﺘﻐﻞ ﺑﻤﻄﺎﻟﻌﺘﻬﺎ ﻋﻦ ذﻟﮏ اﻟﺤﯿﻦ و‬‫ﺗﻘﯿـﺪ ﺑﻪ و ﮐﺘﺐ ﻋﻠﯿﻪ ﻫﺬه اﻟﺤﺎﺷـﯿﮥ ﻓﯽ ﺳﺖ ﻣﺠﻠﺪات ﺿـﺨﺎم و ﮐﺎن إذا اﺗﯽ اﻟﯽ اﻟﺪرس ﻓﯽ آﺧﺮ ﻋﻤﺮه ﯾﺠﻠﺲ و ﻫﻮ ﻓﯽ ﻏﺎﯾﮥ اﻟﺘﻌﺐ ﻣﻦ‬‫اﻟﮑﺒﺮ ﺑﺤﯿﺚ اﻧﻪ ﻻـ ﯾﺴـﺘﻄﯿﻊ اﻟﻨﻄﻖ اﻻـ ﺑﺼﻮت ﺧﻔﯽ ﺛﻢ ﯾﻘﻮي ﻓﯽ اﻟـﺪرس ﺷـﯿﺌﺎ ﻓﺸـﯿﺌﺎ ﺣﺘﯽ ﯾﺼـﯿﺮ ﮐﺎﻟﺸﺎب و ﯾﺘﺠﻠـﺪ ﻟﻠﺒﺤﺚ و ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮ‬‫اﻟﻤﻄﺎﻟﻌﮥ و إذا ﺗﺮﮐﻬﺎ اﯾﺎﻣﺎ ﺗﺎﺗﯿﻪ اﻟﺤﻤﯽ و اﻟﺤﺎﺻﻞ اﻧﻪ ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ اﻟﺨﺼﺎل ﮐﻠﻬﺎ و ﮐﺎﻧﺖ وﻻدﺗﻪ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳﺒﻊ او ﺛﻤﺎن و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺗﺴﻌﻤﺎﺋﮥ‬‫و ﺗﻮﻓﯽ ﻟﯿﻠـﮥ اﻟﺨﻤﯿﺲ ﺛﺎﻣﻦ ﻋﺸـﺮ ﺷﻮال ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و اﻟﻒ و ﺗﻮﻟّﯽ ﻏﺴـﻠﻪ ﺑﯿﺪه ﺗﻠﻤﯿﺬه اﻟﻔﺎﺿﻞ اﺣﻤﺪ اﻟﺒّﻨﺎء اﻟﺪﻣﯿﺎﻃﯽ ﻓﺎﻧﻪ اﺗﺎه ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﻨﺎم ﻗﺒﻞ ﻣﻮﺗﻪ ﺑﺎﯾﺎم و اﻣﺮه ان ﯾﺘﻮﻟﯽ ﻏﺴـﻠﻪ ﻓﺘﻮﺟﻪ ﻣﻦ دﻣﯿﺎط اﻟﯽ ﻣﺼﺮ ﻓﺎﺻﺒﺢ ﺑﻬﺎ ﯾﻮم وﻓﺎﺗﻪ و ﺑﺎﺷﺮ ﻏﺴﻠﻪ و ﺗﮑﻔﯿﻨﻪ ﺑﯿﺪه و ﺣﮑﯽ اﻧﻪ ﻟﻤﺎ‬‫وﺿﺄه ﻇﻬﺮ ﻣﻨﻪ ﻧﻮر ﻣﻸ اﻟﺒﯿﺖ ﺑﺤﯿﺚ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺴﺘﻄﻊ ﺑﻌﺪ اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ و ﺻّﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺠﺎﻣﻊ اﻻزﻫﺮ ﯾﻮم اﻟﺨﻤﯿﺲ اﻣﺎﻣﺎ ﺑﺎﻟﻨﺎس‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪434 :‬‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﺷـﺮف اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم زﮐﺮﯾﺎ و ﮐﺎن ﻟﻪ ﻣﺸﻬﺪ ﻋﻈﯿﻢ و ﺣﺼﻞ ﻟﻠﻨﺎس ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺠﺰع ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﻌﻬﺪ ﻟﻤﺜﻠﻪ و اﻟﺸﺒﺮاﻣﻠﺴﯽ ﺑﺸﯿﻦ‬‫ﻣﻌﺠﻤﮥ ﻓﻤﻮﺣﺪة ﻓﺮاء و اﻟﻒ ﻣﻘﺼﻮرة ﻋﻠﯽ وزن ﺳـﮑﺮي ﮐﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﻘﺎﻣﻮس ﻣﻀﺎﻓﮥ اﻟﯽ ﻣﻠﺲ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻤﯿﻢ و ﮐﺴـﺮ اﻟﻼم اﻟﻤﺸﺪدة و ﺑﺎﻟﺴـﯿﻦ‬‫اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ او ﻣﺮﮐﺒﮥ ﺗﺮﮐﯿﺐ ﻣﺰج و ﻫﯽ ﻗﺮﯾﮥ ﺑﻤﺼـﺮ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﺠﺎزي اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﺸﺮﻗﺎوي در ﺗﺤﻔﻪ ﺑﻬﯿﻪ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﯿﺦ‬‫ﻣﺸﺎﯾﺦ اﻻﺳـﻼم ﻣﻠﮏ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻻﻋﻼم اﻟﺸـﯿﺦ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺒﺮاﻣﻠﺴﯽ اﻟﻤﮑﻨﯽ ﺑﺎﺑﯽ اﻟﻀﯿﺎء ﮐﺎن رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻠﯽ ﺧﻠﻖ ﻋﻈﯿﻢ و ﻧﻔﻊ‬‫ﻋﻤﯿﻢ و ﮐﺎن ﻓﯽ اﻟﺘﻮاﺿﻊ و اﻻدب و ﻋﺪم دﻋﻮي اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﺟﺎﻧﺐ ﻋﻈﯿﻢ و ﻟﻢ ﯾﺰل ﯾﻄﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ و ﯾﺤﻀﺮ دروﺳﻬﻢ ﺣﺘﯽ ﻗﺎل‬‫ﻟﻪ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺸﻮﺑﺮي اﻟﯽ ﻣﺘﯽ ﺗﻄﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ و ﺗﺤﻀـﺮ دروﺳـﻬﻢ اﻟﺰﻣﺘﮏ ﺑﺎﻟﺠﻠﻮس ﻹﻗﺮاء اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﺪرس و ﻧﻔﻊ اﻟﻄﻠﺒﮥ‬‫ﻓﺎﻣﺘﺜﻞ ﮐﻼﻣﻪ و أﻗﺮأ اﻟﻌﻠﻢ و اﻧﺘﻔﻊ اﻟﻨﺎس ﺑﻪ و اﻟﻒ ﮐﺘﺒﺎ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻨﻬﺎ ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻦ اﻟﻤﻮاﻫﺐ ﻟﻠﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ اﻟﻘﺴـﻄﻼﻧﯽ و ﻫﯽ ﻣﺎدة ﺷﺮح‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ و ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﺷﺮح اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻬﻤﺰﯾﮥ و ﺣﺎﺷﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﺷﺮح اﻟﺒﻬﺠﮥ و ﻋﻠﯽ ﺷﺮح اﻟﻤﻨﻬﺞ و ﻋﻠﯽ ﺷﺮح‬‫اﻟﺮﻣﻠﯽ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻨﻔﯿﺴﮥ و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺸﺮﻋﯿﮥ و اﻟﻌﻘﻠﯿﮥ ﻣﻦ ﻓﻘﻪ و ﺣﺪﯾﺚ و ﺗﻔﺴﯿﺮ و اﺻﻮل و ﻣﻌﺎن و ﺑﯿﺎن و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 348‬از ‪581‬‬‫ﻧﺤﻮ و ﺻـﺮف و ﻗﺮاءت و ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺪﯾﻨﯿـﮥ و ﮐﺎن اﻟﻐﺎﻟﺐ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻠﻢ اﻟﻮﻫﺐ اﻟﻠـﺪﻧﯽ ﺗﻮﻓﯽ ﯾﻮم اﻟﺨﻤﯿﺲ ﺛﺎﻣﻦ ﻋﺸـﺮ ﺷﻮال ﻣﻦ‬‫ﺷﻬﻮر ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺑﻌﺪ اﻻﻟﻒ و دﻓﻦ ﺑﺘﺮﺑﮥ اﻟﻤﺠﺎورﯾﻦ ﺑﺠﻮار ﺗﺮﺑﮥ اﻟﺸـﯿﺦ ﺣﺴﻦ اﻟﺸـﺮﻧﺒﻼﻧﯽ و رﺿﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﺣﯿﺪر اﻟﺸﺎﻣﯽ در ﺗﻨﻀـﯿﺪ اﻟﻌﻘﻮد اﻟﺴـﻨﯿﻪ ﺑﺘﻤﻬﯿﺪ اﻟﺪوﻟﮥ اﻟﺤﺴـﻨﯿﻪ در ذﮐﺮ ﺣﻮادث ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و اﻟﻒ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟﺴـﻨﮥ ﺗﻮﻓﯽ‬‫اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳﻼم ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺒﺮاﻣﻠﺴﯽ ﮐﺎن رﺋﯿﺲ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻣﻘﺪم اﻟﻔﻀﻼء و اﻧﺘﻬﺖ إﻟﯿﻪ رﯾﺎﺳﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻤﺼﺮ و ﻏﯿﺮﻫﺎ‬‫و ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺼـﺮي در رﺳﺎﻟﻪ اﻣﺪاد ﺑﻤﻌﺮﻓﮥ ﻋﻠﻮ اﻻﺳـﻨﺎد در ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﯾﺦ واﻟﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﻤﺘﻘﻦ و اﻟﻔﻬﺎﻣﮥ اﻟﻤﺘﻔﻨﻦ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺒﺮاﻣﻠﺴـﯽ اﻟﻤﺼـﺮي ﻓﺎﻧﻪ اﺟﺎز ﺳـﯿﺪي اﻟﻮاﻟـﺪ ﺑﺠﻤﯿﻊ ﯾﺠﻮز ﻟﻪ رواﯾﺘﻪ ﻋﻦ ﻣﺸﺎﯾﺦ اﻋﻼم ﻣﻦ اﺟﻠﻬﻢ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻠﻘﺎﻧﯽ و‬‫ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ اﻻﺟﻬﻮري و اﻟﺸـﯿﺦ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺴﺒﮑﯽ ﻋﻦ اﻟﻨﺠﻢ اﻟﻐﯿﻄﯽ ﻋﻦ ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم زﮐﺮﯾﺎ اﻻﻧﺼﺎري ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻟﮑـﺒﯿﺮ أﺑﯽ اﻟﻔﻀـﻞ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﺑﺴـﻨﺪه اﻟﻤﻌﺮوف أي ﺑﺠﻤﯿـﻊ ﮐﺘﺐ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻻـﺻﻮل و‬‫اﻟﻤﻌﻘﻮل و اﻟﻤﻨﻘﻮل و ﻧﯿﺰ در رﺳﺎﻟﻪ اﻣﺪاد ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﺸﯿﺸـﯽ ﻓﻘﺪ اﺧﺬ ﻋﻨﻪ ﺳﯿﺪي اﻟﻮاﻟﺪ و اﺟﺎزه ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻣﺮوﯾﺎﺗﻪ‬‫و ﻣﺴﻤﻮﻋﺎﺗﻪ ﺑﺴﻨﺪه ﻋﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺸﯿﺦ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻤﺰاﺣﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪435 :‬‬‫و ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ و ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺒﺮاﻣﻠﺴـﯽ ﺑﺴـﻨﺪﻫﻢ اﻟﻤﺘﻘﺪم و ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﯾﺎﺳﯿﻦ اﻟﺸﺎﻣﯽ و اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻨﺰﻟﯽ و‬‫ﻏﯿﺮﻫﻢ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑـﺎﻟﻨﺨﻠﯽ اﻟﻤﮑﯽ در رﺳـﺎﻟﻪ ﮐﻪ در ﺑﯿﺎن ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﺧﻮد ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻧﻤﻮده در ذﮐﺮ ﺷـﯿﺦ ﺧﻮد اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻠﻄﯿﻒ اﻟﺒﺸﯿﺸـﯽ اﻟﻤﺼـﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﺸﯿﺦ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﺸﯿﺸﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ ﻣﻦ اﺧﺬت ﻋﻨﻪ ﺧﺎﺗﻤﮥ اﻟﺤﻔﺎظ‬‫ﺷﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺣﻀـﺮﺗﻪ ﻓﯽ ﺟﻤﻠﮥ ﮐﺒﯿﺮة ﻣﻦ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨﺎري و اﻟﻔﯿﮥ اﻟﻤﺼﻄﻠﺢ و ﺳﯿﺮة اﺑﻦ ﺳّﯿﺪ اﻟﻨﺎس و‬‫اﻟﺸـﻤﺎﺋﻞ و اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﺼـﻐﯿﺮ و ﻗﺮأت ﻋﻠﯿﻪ ﺟﻤﻠﮥ ﻣﻦ ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﺴـﻠﻢ ﻣﻊ اﺟﺎزﺗﻪ اﻟﻌﺎﻣﮥ اﻟﺸﺎﻣﻠﮥ ﻟﺠﻤﯿﻊ ﻣﺮوّﯾﺎﺗﻪ و اﺳﺎﻧﯿﺪه ﻣﻘﺮرة ﻣﻌﻠﻮﻣﮥ و ﻣﻦ‬‫ﺟﻤﻠﺘﻬﻢ ﺧﺎﺗﻤﮥ اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﻟﺸﯿﺦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺒﺮاﻣﻠﺴﯽ ﺣﻀﺮﺗﻪ ﻓﯽ ﺣّﺼﮥ ﮐﺒﯿﺮة ﻣﻦ ﺻﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨﺎري و ﻓﯽ اﻟﻤﻮاﻫﺐ ﻗﻄﻌﮥ و ﻣﻦ‬‫اﻟﺸـﻔﺎء ﻟﻠﻘﺎﺿـﯽ ﻋﯿﺎض و ﻓﯽ ﺷﺮح اﻟﻔﯿﮥ اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﻟﺸﯿﺦ اﻻﺳﻼم و ﺷﺮح اﻟﺸﻤﺎﺋﻞ ﻻﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ و ﺣﻀﺮﺗﻪ ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ ﮐﺒﯿﺮة ﻣﻦ ﺗﻔﺴﯿﺮ‬‫اﻟﺒﯿﻀﺎوي و ﺟﻤﻠﮥ ﻣﻦ اﻟﮑﺸﺎف ﻟﻠﺰﻣﺨﺸـﺮي ﻣﻊ اﺟﺎزﺗﻪ اﻟﻌﺎﻣﮥ اﻟﺸﺎﻣﻠﮥ ﻟﺠﻤﯿﻊ ﻣﺮوّﯾﺎﺗﻪ و ﺣﻀﺮﺗﻪ اﯾﻀﺎ ﻓﯽ ﺟﻤﻠﮥ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﻨﺤﻮ و اﻻﺻﻮل‬‫و اﻟﻤﻨﻄﻖ و اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻤﺸـﻬﻮرة و ذﮐﺮ اﺳﺎﻧﯿـﺪه ﯾﻄﻮل ﻣﻊ ﺷـﻬﺮة ﻏﺎﻟﺒﻬﺎ ﻓﻼ ﺣﺎﺟـﮥ إﻟﯿﻪ ﻻ ﺳـﯿﻤﺎ ﻣﻊ ﺿـﯿﻖ اﻟﻮﻗﺖ و ﺗﺎج‬‫اﻟـﺪﯾﻦ دﻫﺎن در ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﺣﻮاﺷـﯽ اﻟﻤﻮاﻫﺐ ﻟﻠﺸـﯿﺦ اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺸﻮﺑﺮي و اﻟﻌﻼﻣﮥ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﯿﻤﻮﻧﯽ و‬‫اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺒﺮاﻣﻠﺴـﯽ و اﻟﻌﻼﻣـﮥ اﻟﻤﺤﻘﻖ ﺻـﻔﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻘﺸﺎﺷـﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ اﺧﺒﺮ ﺑﻬـﺎ ﻋﻨﻬﻢ إﺟﺎزة‬‫ﻓﺬﮐﺮوا ﺑﻬﺎ ﻧا ﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﻟﺸﺒﺮاﻣﻠﺴﯽ ﺣﺎﻓﻈﻬﻢ اﻟﺒﺎرع ﻋﻨﺪﻫﻢ ﺑﻼ اﺧﺘﻼف* اﻟﻤﻌﺮوف اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻋﻠﯽ اﻟﺴﻨﺘﻬﻢ ﺑﺠﻼﺋﻞ اﻻﻟﻘﺎب و اﻻوﺻﺎف*‬‫ﻗـﺪ ﺣﺴـﻦ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻬـﺎدي اﻟﯽ ﺳﺒﯿـﻞ اﻻزﻻـف* و اﺛﺒﺘﻪ ﻋﻠﯽ رﻏﻢ اﻫـﻞ اﻻﻧﻔـﮥ و اﻟﺨﻼـف* ﻓـﺎﻟﻤﻌﺮض ﻋﻨﻪ ﯾﻄـﺄ ﻣﻮﻃـﺄ ﻟا ﺠـﻮر و‬‫اﻻﻋﺘﺴـﺎف* و اﻟﺤﺎﺋـﺪ ﻋﻨﻪ ﻣﻌّﺮض ﻧﻔﺴﻪ ﻟﻼﯾﺒـﺎق و اﻻﺗﻼـف* و اﻟﻘـﺎدح ﻓﯿﻪ ﯾﺠﺘﺮم اﺛﻤـﺎ ﻋﻈﯿﻤﺎ ﻣﻬﻠﮏ اﻻﻗﺘﺮاف* و اﻟﻄﺎﻋﻦ ﻓﯿﻪ ﯾﺤﺘﺴـﯽ‬‫ﮐﺎﺳﺎ ﻣﺘﺮﻋﮥ ﻣﻦ اﻟﺴﻢ اﻟﺪﻋﺎف‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮد و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﻨﺒﻬﻠﯽ در رﺳﺎﻟﻪ اﺷﻐﺎل ﻧﻘﺸﺒﻨﺪﯾﻪ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در رﺳﺎﻟﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ‬‫و ﻫـﺬه اﻟﻄﺮﯾﻘـﮥ اﻟﻌﻠـّﯿ ﮥ اﻟﻨﻘﺸـﺒﻨﺪﯾﮥ اﺧﺬﻫﺎ اﻟﻔﻘﯿﺮ اﻟﺤﻘﯿﺮ اﻟﮑﺎﻣﻞ ﻓﯽ اﻟﻨﻘﺼﺎن و اﻟﻌﺎﺟﺰ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴـﻨﺒﻬﻠﯽ ﻋﻦ ﻣﻬﺪي‬‫اﻟﺰﻣـﺎن اﻟﺨﻮاﺟـﺎ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺒـﺎﻗﯽ و ﻫﻮ اﺧـﺬﻫﺎ ﻋﻦ اﻟﻤﻮﻟﯽ ﺧﻮاﺟﮑﯽ اﻣﮑﻨﮑﯽ و ﻫﻮ اﺧـﺬﻫﺎ ﻋﻦ اﻟﻤﻮﻟﯽ دروﯾﺶ ﻣﺤّﻤـ ﺪ و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﻤﻮﻟﯽ‬‫ﻣﺤﻤﺪ اﻟّﺰاﻫﺪ و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﻐﻮث اﻻﻋﻈﻢ اﻟﺨﻮاﺟﺎ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﺮار و ﻫﻮ ﻋﻦ ﺷﯿﺦ اﻟﺸﯿﻮخ ﯾﻌﻘﻮب اﻟﭽﺮﺧﯽ و ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟﺨﻮاﺟﺎ اﻟﮑﺒﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪436 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 349‬از ‪581‬‬‫اﻟﺨﻮاﺟﻪ ﺑﻬـﺎء اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻨﻘﺸـﺒﻨﺪ و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺴـﯿﺪ اﻣﯿﺮ ﮐﻼـل و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺨﻮاﺟﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﺎﺑﺎ ﺳﻤﺎﺳـﯽ و ﻫﻮ ﻋﻦ ﺣﻀـﺮت اﻟﻌﺰﯾﺰان‬‫اﻟﺨﻮاﺟـﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﺮاﻣﺘﯿﻨﯽ و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺨﻮاﺟﺎ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺨﯿﺮ ﻓﻐﻨﻮي و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺨﻮاﺟﺎ رﯾﻮﮐﺮي و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺨﻮاﺟﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ اﻟﻐﺠـﺪواﻧﯽ و‬‫ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ اﯾﻮب اﻟﻬﻤـﺪاﻧﯽ و ﻫﻮ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺎرﻣﺪي و ﻫﻮ ﻣﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺨﺮﻗﺎﻧﯽ و اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﻟﻪ‬‫ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﺨﺪﻣﮥ و اﻟﺼـﺤﺒﮥ و اﻻﺳـﺘﻔﺎﺿﮥ ﺑﺎﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﮑﺮﮐﺎﻧﯽ اﯾﻀﺎ و ﺣﯿﺚ ﮐﺎن ﻋﻨﺪ اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ ان اﻟﺸـﯿﻮخ ﺛﻼﺛﮥ ﺷـﯿﺦ ﻟا ﺨﺮﻗﮥ و‬‫ﺷﯿﺦ اﻟﺬﮐﺮ و ﺷـﯿﺦ اﻟﺼـﺤﺒﮥ و ﺷـﯿﺦ اﻟﺼﺤﺒﮥ اﺗﻢ و اﮐﻤﻞ ﻓﯽ اﻻرﺗﺒﺎط و ﻫﻮ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﺤﻘﯿﻘﯽ ﻻ ﺟﺮم اوردﻧﺎ ﻧﺴﺒﮥ اﻟﺸﯿﺦ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺬي‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﺑﻬﺎ اﻟﺴـﻠﻮك ﻟﻠﺸﯿﺦ أﺑﯽ ﻋﻠﯽ و ﺑﯿﻦ اﻟﺸﯿﺦ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﯽ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺮﺿﺎﺳﺖ وﺳﺎﺋﻂ اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻮ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ و اﺑﻮ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﮑـﺎﺗﺐ و اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﻟﺮودﺑـﺎري و ﺳـﯿﺪ اﻟﻄﺎﺋﻔـﮥ اﻟﺠﻨﯿـﺪ اﻟﺒﻐـﺪادي و اﻟﺴـﺮي اﻟﺴـﻘﻄﯽ و ﻣﻌﺮوف اﻟﮑﺮﺧﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ و‬‫ﻟﻤﻌﺮوف ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺮه ﻧﺴﺒﮥ اﺧﺮي ﯾﺘﺼﻞ ﺑﻬﺎ اﻟﯽ داود اﻟﻄﺎﺋﯽ ﻋﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﻌﺠﻤﯽ ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺼﺮي ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ اﺳﺮارﻫﻢ و ﺗﻤﺎم ﻧﺴﺒﺘﻪ‬‫اﻟﯽ ﺑـﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻌﺮوف و ﻣﺸـﻬﻮر و ﻫﻨﺎ اﻵن ارﺟﻊ اﻟﯽ راس اﻟﮑﻼم ﻓﺎﻋﻠﻢ اّن اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺨﺮﻗﺎﻧﯽ اﺧـﺬ ﻋﻦ روﺣﺎﻧﯿـﮥ أﺑﯽ‬‫ﯾﺰﯾـﺪ اﻟﺒﺴـﻄﺎﻣﯽ ﮐﻨﺴـﺒﮥ اوﯾﺲ ﻗـﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺮه ﻣﻦ ﻣﻨﺒﻊ اﻻﻧﻮار ﻋﻠﯿﻪ اﻓﻀﻞ اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﮐﻤﻞ اﻟﺘﺤﯿﺎت و ﻫﮑﺬا ﻧﺴـﺒﮥ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ اﻟﯽ‬‫روﺣﺎﻧﯿـﮥ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺼﺎدق و اﻟﻤﻌﺮوف ﻣﻦ ﺧـﺪﻣﺘﻪ و ﺻـﺤﺒﺘﻪ ﻏﯿﺮ ﺻـﺤﯿﺢ و اﻻﻣﺎم ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺼﺎدق ﻣﻊ وﺟﻮد اﻧﻮار وراﺛﮥ آﺑﺎﺋﻪ اﻟﮑﺮام ﯾﺘﺼـﻞ‬‫ﻟﺠـﺪه ﻻﻣﻪ ﻟا ﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺼﺪﯾﻖ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ و ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟﻔﻘﻬﺎء اﻟﺴـﺒﻌﮥ ﻓﯽ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﮐﺎن ﻣﻦ اﮐﻤﻠﻬﻢ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ‬‫اﻟﻈﺎﻫﺮ و اﻟﺒﺎﻃﻦ و ﻫﻮ ﻣﻨﺴﻮب اﻟﯽ ﺳـﻠﻤﺎن اﻟﻔﺎرﺳـﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﺳـﻠﻤﺎن ﻣﻊ ﺗﺸﺮﻓﻪ ﺑﺼﺤﺒﮥ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺧﺬ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ‬‫ﻋﻦ اﻟّﺼﺪﯾﻖ رض و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻟّﻄﺮﯾﻘﮥ اﻻﺧﺮي ﻟﻼﻣﺎم ﺟﻌﻔﺮ اﺑﺎ ﻋﻦ ﺟﺪ اﻟﯽ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻌﺮوﻓﮥ و ﻣﺨﻔﯽ‬‫ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ رﺳﺎﻟﻪ اﺷـﻐﺎل ﻧﻘﺸـﺒﻨﺪﯾﻪ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ ﺳﻨﺒﻬﻠﯽ از رﺳﺎﺋﻞ ﻣﻤﺪوﺣﻪ و ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻣﻘﺒﻮﻟﻪ اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫در اﻧﺘﺒﺎه ﻓﯽ ﺳـﻼﺳﻞ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﺎﺗﺐ اﻟﺤﺮوف ﮔﻮﯾـﺪ ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ ﺗﺎج اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻨﺒﻬﻠﯽ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺣﻀـﺮت ﺧﻮاﺟﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﺎﻗﯽ در ﺑﺎب‬‫اﺷـﻐﺎل ﻧﻘﺸـﺒﻨﺪﯾﻪ رﺳﺎﻟﻪ دارﻧﺪ ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺣﻀﺮت واﻟﺪ ﺑﺰرﮔﻮار آن را ﺑﻐﺎﯾﺖ ﻣﯽﭘﺴﻨﺪﯾﺪﻧﺪ و آن را ﺑﺨﻂ ﺧﻮد از ﻧﺰدﯾﮏ ﺑﻌﺾ اﺻﺤﺎب‬‫ﺷﯿـﺦ ﺗـﺎج اﻟـﺪﯾﻦ اﻧﺘﺴـﺎخ ﮐﺮده ﺑﻮدﻧـﺪ و ﻃﺎﻟﺒـﺎن را ﺑﻬﻤـﺎن ﺳـﻠﻮك ارﺷﺎد ﻣﯽﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ اﯾﻦ ﻓﻘﯿﺮ آﻧﺮا ﭘﯿﺶ ﺣﻀـﺮت اﯾﺸﺎن ﺑﺤﺜﺎ و دراﯾﮥ‬‫ﺧﻮاﻧﺪه اﺳﺖ ﺧﻮاﺳـﺘﻢ ﮐﻪ آن را اﯾﻨﺠﺎ ﺑﻌﯿﻨﻪ ﻧﻘﻞ ﮐﻨﻢ و ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ و ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﺗﻤﺎم رﺳﺎﻟﻪ ﻣﺬﮐﻮر را در اﻧﺘﺒﺎه ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده‬‫و ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﺎج اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻨﺒﻬﻠﯽ از اﮐﺎﺑﺮ ﻋﺮﻓﺎي ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم و اﻓﺎﺧﻢ ﺳﺎﻟﮑﯿﻦ ﺑﺎ اﺣﺘﺮام ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و از ﺟﻼﺋﻞ ﻣﺎﺛﺮ و ﻋﻈﺎﺋﻢ‬‫ﻣﻔﺎﺧﺮ او ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎدات اﯾﻦ ﺣﻀﺮات‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪437 :‬‬‫آﻧﺴﺖ ﮐﻪ او از ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﻃﺮﯾﻘﺖ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺒﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ از ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺼـﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از ان ﻣﺸﺎﯾﺦ ﺳـﺒﻌﻪ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺮ اﺗﺼـﺎل ﺳـﻨﺪ ﺧﻮد ﺑﺎﯾﺸـﺎن ﺣﻤـﺪ اﻟﻬﯽ ﮐﺮده ﻃﺮﯾﻖ ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﺗﻔﺨﯿﻢ اﯾﺸﺎن ﺑﺠﻼﺋﻞ اوﺻﺎف و ﻋﻈﺎﺋﻢ اﻟﻘﺎب‬‫ﺳﭙﺮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در رﺳﺎﻟﻪ اﻧﺘﺒﺎه ﮔﻔﺘﻪ و اﯾﻦ ﻓﻘﯿﺮ را ﺧﺮﻗﻪ ﻧﻘﺸـﺒﻨﺪﯾﻪ از ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻣـﺪﻧﯽ رﺳـﯿﺪه و اﯾﺸﺎن را از ﺳﻪ ﮐﺲ‬‫واﻟـﺪ ﺑﺰرﮔـﻮار اﯾﺸـﺎن ﺷـﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﮐﺮدي و ﺷـﯿﺦ اﺣﻤـﺪ ﻧﺨﻠﯽ و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺼـﺮي ﻣﮑﯽ و ﺷـﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ را ارﺗﺒـﺎط ﺑﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ‬‫ﻗﺸﺎﺷـﯿﺴﺖ از ﺟﻬﺖ ﺗﻠﻘﯿﻦ و ﺧﺮﻗﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﺣﻤﺪ اﻟﺸـﻨﺎوي و ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺘﻬﻨﯿﺴﯽ ﻋﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ اﻣﯿﻦ ﺑﻦ اﺧﺖ ﻣﻼ ﺟﺎﻣﯽ ﻋﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻏﯿﺎث اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﻋﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻋﻼء اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺟﺎﻣﯽ ﻋﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ‬‫ﺳﻌﺪ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﮑﺎﺷـﻐﺮي ﻋﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻧﻈﺎم اﻟّﺪﯾﻦ ﺧﺎﻣﻮش ﻋﻦ ﺧﻮاﺟﻪ ﻋﻼء اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎر ﻋﻦ ﺧﻮاﺟﻪ ﺑﻬﺎء اﻟﺪﯾﻦ ﻧﻘﺸـﺒﻨﺪ و ﺷﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﻧﺨﻠﯽ‬‫اﺷـﻐﺎل اﯾﻦ ﻃﺮﯾﻘﻪ اﺧـﺬ ﮐﺮده از ﺳـﯿﺪ ﻣﯿﺮ ﮐﻼن اﻟﺒﻠﺨﯽ ﻋﻦ ﻣﻼ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺮب اﻟﺒﻠﺨﯽ ﻋﻦ ﻣﻼ اّﮐـ ﮥ اﻟﺸﺒﺮﻏﺎﻧﯽ ﻋﻦ ﻣﻼ ﺧﻮرد ﻋﺰﯾﺰان ﻋﻦ‬‫ﻣﺨﺪوم اﻻﻋﻈﻢ ﻣﻼ ﺧﻮاﺟﮑﯽ ﻋﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﺎﺿـﯽ ﻋﻦ ﺧﻮاﺟﻪ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﺮار و اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺼـﺮي ﻟﺒﺲ اﻟﺨﺮﻗﮥ ﻣﻦ ﯾﺪ ﺷـﯿﺦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﻗﺸـﯿﺮ اﻟﻤﮑﯽ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴـﻨﺒﻬﻠﯽ ﻧﺰﯾﻞ ﻣﮑﮥ ﻋﻦ ﺧﻮاﺟﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﻗﯽ ﺑﺴﻨﺪه اﻟﻤﺬﮐﻮر و ﺑﻮدن ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ از ﻣﺸﺎﯾﺦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺼـﺮي و وﺻﻒ او ﺑﺸﯿﺦ ﻋﺎرف از ﻋﺒﺎرت رﺳﺎﻟﻪ اﻣﺪاد ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺼﺮي ﻧﯿﺰ در ﻣﺎ ﺑﻌﺪ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 350‬از ‪581‬‬‫و واﺿـﺢ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﯾﺪ ﻓﻬﺬا ﻋﺎرﻓﻬﻢ اﻟﺠﻠﯿﻞ ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺬي ﯾﺨﻀﻊ ﻟﻪ ﮐﻞ ذو دﯾﻦ و ﯾﺪﯾﻦ* ﻓﺎﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ ﻋﻠﯽ‬‫رﻏﻢ اﻧﻮف اﻟﺠﺎﺣﺪﯾﻦ* و ﮐﺴﺮ اﻋﻨﺎق اﻟﻤﻌﺎﻧﺪﯾﻦ* و ﺑﻮار ﻫﻔﻮات اﻟﺤﺎﺋﺪﯾﻦ* و ﺗﺒﺎب ﺧﺰﻋﺒﻼت اﻟﮑﺎﺋﺪﯾﻦ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮد و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ اﻟﮑﺮدي اﻟﮑﻮراﻧﯽ اﻟﺸـﻬﺮزوري اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ در ﻧﺒﺮاس ﻟﮑﺸﻒ اﻻﻟﺘﺒﺎس اﻟﻮاﻗﻊ ﻓﯽ اﻻﺳﺎس ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻨﺒّﯽ اﻟﻤﺨﺘﺎر ﻟﺘﺒﻠﯿﻎ اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ اﻟﯽ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﻻﺳﺘﯿﺪاء ﺷـﮑﺮ ﻧﻌﻤﺘﻪ و ﻋﻠﯽ أﺧﯿﻪ و وﺻـّﯿﻪ و ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻤﻪ اﻟﻤﻨﺰل ﻣﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون اﻟّﺎ‬‫اﻟﻨﺒﻮة و وﻟﯽ ﻋﻬﺪه ﺑﻌﺪه ﻓﯽ اﻣﺘﻪ اﻣﺎ اﺧﻮﺗﻪ‬‫ﻓﻔﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺖ اﺧﯽ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ‬‫و اﻣﺎ اﻧﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻤﻪ ﻓﻔﯽ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻـﻠّﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺒﺰار و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻻوﺳﻂ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ‬‫ﻋﻠﯽ‬‫و اﻣﺎ اﻧﻪ ﻣﻨﺰل ﻣﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻓﻔﯽ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻣﺎ ﺗﺮﺿﯽ ان ﺗﮑﻮن ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﻏﯿﺮ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي رواه اﻟﺸﯿﺨﺎن ﻋﻦ ﺳﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص‬‫و اﻻﻣﺎم اﺣﻤـﺪ و اﻟﺒﺰار ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻋﻦ اﺳـﻤﺎء ﺑﻨﺖ ﻗﯿﺲ و أم ﺳـﻠﻤﮥ و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﺳـﻤﺮة و‬‫ﻋﻠﯽ و اﻟﺒﺮاء ﺑﻦ ﻋﺎزب و زﯾﺪ ﺑﻦ ارﻗﻢ‬‫و اﺣﺘﺞ اﻟﻤﺆﻟﻒ ﺑﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ اﻣﺎﻣﮥ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻞ اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻻﻣﺎﻣﮥ و ﺳﯿﺠﯽء اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪438 :‬‬‫اﻧﺸـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و اﻧﻪ ﻻـ دﻻﻟـﮥ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ذﮐﺮوه و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ ﮐﺮدي ﮐﻮراﻧﯽ از اﻓﺎﺧﻢ ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ اﻋﯿﺎن و اﻋﺎﻇﻢ ﻣﺴـﻨﺪﯾﻦ رﻓﯿﻊ‬‫اﻟﻤﮑﺎن ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺧﻠﯿﻞ اﻓﻨـﺪي اﻟﻤﺮادي در ﺳـﻠﮏ اﻟﺪرر ﻓﯽ اﻋﯿﺎن اﻟﻘﺮن اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻋﺸـﺮ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ اﻟﮑﻮراﻧﯽ‬‫اﻟﺸـﻬﺮزوري اﻟﺸـﻬﺮاﻧﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻧﺰﯾﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻤﻨﻮرة اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺧﺎﺗﻤﮥ اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ ﻋﻤﺪة اﻟﻤﺴـﻨﺪﯾﻦ اﻟﻌﺎرف ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﺆﻟﻔﺎت اﻟﻌﺪﯾﺪة اﻟﺼﻮﻓﯽ اﻟﻨﻘﺸـﺒﻨﺪي اﻟﻤﺤﻘﻖ اﻟﻤﺪﻗﻖ اﻻﺛﺮي اﻟﻤﺴﻨﺪ اﻟﻨﺴﺎﺑﮥ اﺑﻮ اﻟﻮﻗﺖ ﺑﺮﻫﺎن اﻟﺪﯾﻦ وﻟﺪ ﻓﯽ ﺷﻮال ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ‬‫و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و اﻟﻒ و ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻨﻔﺴﻪ و رﺣﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻤﻨﻮرة و ﺗﻮﻃﻨﻬﺎ و اﺧﺬ ﺑﻬﺎ ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ ﺻﺪور اﻟﻌﻠﻤﺎء ﮐﺎﻟﺼـﻔﯽ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻘﺸﺎﺷـﯽ و اﻟﻌﺎرف أﺑﯽ اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ اﻟﺸﻨﺎوي و ﻣﻼ ﻣﺤﻤﺪ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﮑﻮراﻧﯽ و اﻻﺳﺘﺎذ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اﻟﮑﻮراﻧﯽ و اﺧﺬ ﺑﺪﻣﺸﻖ ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻨﺠﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻌﺎﻣﺮي اﻟﻐﺰي و ﺑﻤﺼﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻌﺰاﺋﻢ ﺳﻠﻄﺎن ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫اﻟﻤﺰاﺣﯽ و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻼـء اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺒـﺎﺑﻠﯽ و اﻟﺘﻘﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و اﺷـﺘﻬﺮ ذﮐﺮه و ﻋﻼ ﻗـﺪره و ﻫﺮﻋﺖ إﻟﯿﻪ اﻟﻄﺎﻟﺒﻮن ﻣﻦ‬‫اﻟﺒﻠـﺪان اﻟﻘﺎﺻـﯿﮥ ﻟﻼﺧـﺬ و اﻟﺘﻠﻘﯽ ﻋﻨﻪ و درس ﺑﺎﻟﻤﺴـﺠﺪ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟّﻨﺒﻮّي و اﻟﻒ ﻣﺆﻟﻔﺎت ﻧﺎﻓﻌـﮥ ﻋﺪﯾﺪة ﻣﻨﻬﺎ ﺗﮑﻤﯿﻞ اﻟﺘﻌﺮﯾﻒ ﻟﮑﺘﺎب ﻓﯽ‬‫اﻟﺘﺼـﺮﯾﻒ و ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﺷـﺮح اﻻﻧﺪﻟﺴﯿﮥ ﻟﻠﻘﺼﯿﺮي و ﺷﺮح اﻟﻌﻮاﻣﻞ اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯿﮥ و اﻟﻨﺒﺮاس ﻟﮑﺸﻒ اﻻﻟﺘﺒﺎس اﻟﻮاﻗﻊ ﻓﯽ اﻻﺳﺎس و ﺟﻮاب اﻟﻌﺘﯿﺪ‬‫ﻟﻤﺴﺄﻟﮥ اول واﺟﺐ و ﻣﺴـﺌﻠﮥ اﻟﺘﻘﻠﯿﺪ و ﺿـﯿﺎء اﻟﻤﺼﺒﺎح ﻓﯽ ﺷﺮح ﺑﻬﺠﮥ اﻻرواح و ﺟﻮاب ﺳﺆاﻻت ﻋﻦ ﻗﻮل ﺗﻘﺒﻞ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻤﺼﺎﻓﺤﮥ ﺗﻘﺒﻞ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌـﺎﻟﯽ و اﻟﻤﺘﻤﻪ ﻟﻠﻤﺴﺄﻟـﮥ اﻟﻤﻬﻤـﮥ و ذﯾﻠﻬـﺎ و اﻟﻘـﻮل اﻟﺠﻠﯽ ﻓﯽ ﺗﺤﻘﯿـﻖ ﻗﻮل اﻻﻣـﺎم زﯾﻦ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ و ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ ﺑﯿﻦ ﮐﻼـﻣﯽ اﻫﻞ‬‫اﻟﮑﻼـم و اﻫﻞ اﻟﻄﺮﯾﻖ و ﻗﺼـﺪ اﻟﺴﺒﯿﻞ اﻟﯽ ﺗﻮﺣﯿـﺪ اﻟﺤﻖ اﻟﻮﮐﯿﻞ و ﺷـﺮح اﻟﻌﻘﯿـﺪة اﻟﻤﺴـﻤﺎة ﺑﺎﻟﻌﻘﯿـﺪة اﻟﺼـﺤﯿﺤﮥ و اﻟﺠﻮاب اﻟﻤﺸـﮑﻮر ﻋﻦ‬‫اﻟﺴﺆال اﻟﻤﻨﻈﻮر و اﺷـﺮاق اﻟﺸـﻤﺲ ﺑﺘﻌﺮﯾﺐ اﻟﮑﻠﻤﺎت اﻟﺨﻤﺲ و ﺑﻠﻐﮥ اﻟﻤﺴﯿﺮ اﻟﯽ ﺗﻮﺣﯿﺪ اﻟﻌﻠﯽ اﻟﮑﺒﯿﺮ و ﻋﺠﺎﻟﮥ ذوي اﻻﻧﺘﺒﺎه ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ اﻋﺮاب‬‫ﻻ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ و ﺟﻮاﺑﺎت اﻟﻐﺮاوﯾـﮥ ﻋﻦ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ اﻟﺠﺎوﯾـﮥ اﻟﺠﻬﺮﯾـﮥ و اﻟﻌﺠﺎﻟـﮥ ﻓﯿﻤﺎ ﮐﺘﺐ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻘﻠﻌﯽ ﺳﺆاﻟﻪ و اﻟﻘﻮل اﻟﻤﺒﯿﻦ ﻓﯽ‬‫ﻣﺴـﺌﻠﮥ اﻟﺘﮑﻮﯾﻦ و اﺑﻨـﺎه اﻻﻧﺒـﺎه ﻋﻠﯽ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻋﺮاب ﻻ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ و اﻓﺎﺿـﮥ اﻟﻌﻼم ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﻣﺴـﺌﻠﮥ اﻟﮑﻼم و اﻻﻟﻤﺎع اﻟﻤﺤﯿﻂ ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ اﻟﮑﺴـﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 351‬از ‪581‬‬‫اﻟﻮﺳـﻂ ﺑﯿﻦ ﻃﺮﻓﯽ اﻻـﻓﺮاط و اﻟﺘﻔﺮﯾـﻂ و اﺗﺤﺎف اﻟﺰﮐﯽ ﺑﺸـﺮح اﻟﺘﺤﻔـﮥ اﻟﻤﺮﺳـﻠﮥ اﻟﯽ اﻟﻨﺒّﯽ و ﻣﺴﺎﻟﮏ اﻻﺑﺮار اﻟﯽ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻨﺒﯽ اﻟﻤﺨﺘﺎر و‬‫ﻣﺴـﻠﮏ اﻟﺴـﺪاد اﻟﯽ ﻣﺴـﺌﻠﮥ ﺧﻠﻖ اﻓﻌﺎل اﻟﻌﺒﺎد و اﻟﻤﺴـﻠﮏ اﻟﺠﻠﯽ ﻓﯽ ﺣﮑﻢ ﺷـﻄﺢ اﻟﻮﻟّﯽ و ﺣﺴﻦ اﻻوﺑﮥ ﻓﯽ ﺣﮑﻢ ﺿـﺮب اﻟﻨﻮﺑﮥ و اﺗﺤﺎف‬‫اﻟﺨﻠﻒ ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪439 :‬‬‫ﻣـﺬﻫﺐ اﻟﺴـﻠﻒ و ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ ﻣﻦ اﻟﻤﺆﻟﻔﺎت اﻟّﺘﯽ ﺗﻨﻮف ﻋﻦ اﻟﻤﺎﺋـﮥ و ﮐﺎن ﺟﺒﻼ ﻣﻦ ﺟﺒﺎل اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺤﺮا ﻣﻦ ﺑﺤﻮر اﻟﻌﺮﻓﺎن ﺗﻮﻓﯽ ﯾﻮم اﻻرﺑﻌﺎء‬‫ﺑﻌﺪ اﻟﻌﺼـﺮ ﺛﺎﻣﻦ ﻋﺸـﺮي ﺷـﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ ﻇﺎﻫﺮ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻤﻨﻮرة و دﻓﻦ ﺑﺎﻟﺒﻘﯿﻊ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺷـﯿﺦ‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻨﺨﻠﯽ اﻟﻤﮑﯽ در رﺳـﺎﻟﻪ ﺧﻮد در ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﺧﻮﯾﺶ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻌـﺎﻟﻢ اﻻﻣـﺎم اﻟﺤﺒﺮ اﻟﻬﻤﺎم ﻣﻦ ﺣﮑﺖ اﻓﮑﺎره ﻓﯽ‬‫ﺻﺤـﮥ اﻻﺳـﺘﻨﺒﺎط اﻟﻤﺘﻘـﺪﻣﯿﻦ ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻔﻨﻮن ﻓﮑﺎﻧﺖ ﻣﺼـﻨﻔﺎﺗﻪ ﺟﺪﯾﺮة ﺑﺎن ﺗﮑﺘﺐ ﺑﻤﺎء اﻟﻌﯿﻮن و ان ﯾﺒﺬل ﻓﯽ ﺗﺤﺼـﯿﻠﻬﺎ اﻟﻤﺎل و اﻻﻫﻞ و‬‫اﻟﺒﻨﻮن اﻟﺸـﯿﺦ ﺑﺮﻫﺎن اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ اﻟﮑﺮدي اﻟﮑﻮراﻧﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﺼﻮﻓﯽ ﻧﺰﯾﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻤﺸـﺮﻓﮥ و ﻋﺎﻟﻤﻬﺎ ﻧﻔﻌﻨﺎ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻪ و اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و رﺣﻤﻪ رﺣﻤـﮥ واﺳـﻌﮥ ﻓﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة اﻣﯿﻦ و ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺒﺼـﺮي در رﺳﺎﻟﻪ اﻣﺪاد ﺑﻤﻌﺮﻓﮥ ﻋﻠﻮ‬‫اﻻﺳـﻨﺎد در ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﯾﺦ واﻟﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﻤﺤﻘﻖ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ اﻟﮑﻮراﻧﯽ اﻟﻤﺪﻧﯽ ﻓﻘﺪ اﺧﺬ ﻋﻨﻪ اﻟﻮاﻟﺪ ﺣﻔﻈﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ ﻟﻠﺒﺨﺎري ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ ﺷـﯿﺦ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ و اﻟّﻄﺮﯾﻘﮥ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﺪﻧﯽ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﻘﺸﺎﺷﯽ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﺰة اﻟّﺮﻣﻠﯽ ﺑﺴـﻨﺪه و ﻓﺨﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻧﻈـﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻻورﻧﻘﺎﺑﺎدي اﻟـﺪﻫﻠﻮي در ﻓﺨﺮ اﻟﺤﺴﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل زﺑـﺪة‬‫اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﻋﻤﺪة اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ ﻣﺸـﯿﺪ ﻗﻮاﻋﺪ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ و اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﺳﺎﻟﮏ اﻟﺼـﺮاط اﻟﻤﺴـﺘﻘﯿﻢ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﮑﺮدي ﺷﯿﺦ‬‫ﺷﯿﺦ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﻘﺎﻣﺎت اﻟﻌﻠﯿﮥ و اﻟﮑﺮاﻣﺎت اﻟﺠﻠﯿﮥ اﻟﺸـﯿﺦ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺤﺪث ﺳـﻠﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﺑﻘﺎه ﻓﯽ ﻓﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺦ و ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴـﻦ‬‫زﻣﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﺷـﺮح ﻓﺨﺮ اﻟﺤﺴﻦ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﮑﺮدي ﻫـﺬا ﮐﺎن آﯾـﮥ ﻣﻦ آﯾﺎت اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ اﻻﺻـﻠﯿﻦ و اﻟﻔﺮوع ﻟا ﻔﻘﻬﯿﮥ و‬‫ﻋﻠﻮم اﻟﺼﻮﻓﯿـﮥ و ﮐـﺎن ﻓﯽ ﻋﺼـﺮه إﻟﯿﻪ اﻟﻨﻈﺮ و اﻻﺷـﺎرة ﻓﯽ اﻗﻄـﺎر اﻻـرض ﮐﻠّﻬـﺎ ﻓﯽ ﺳﺎﺋﺮ ﻣﺎ ذﮐﺮ و ﮐﺎﻧﺖ ﺗﺮد ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ ﻣﻦ ﻟا ﺨﺎﻓﻘﯿﻦ‬‫ﻓﯿﺠﯿﺐ ﻋﻨﻬﺎ و ﯾﺠﻌﻠﻬﺎ رﺳﺎﺋﻞ و ﻟﻪ ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ ﻫﺬه اﻟﻔﻨﻮن ﺗﺤﺮﯾﺮ ﮐﺜﯿﺮ ﻋﺪﯾﻢ اﻟﻨﻈﯿﺮ ﺗﻌﺮف ﻣﻨﻬﺎ ﺑﺮاﻋﮥ ﻋﻠﻤﻪ و ﻏﺰارة ﻓﻀـﻠﻪ ﮐﺮﺳﺎﻟﮥ ﺗﺼﺤﯿﺢ‬‫اﻻﺧﺒـﺎر و اﻻﺛـﺎر اﻟّـﺘﯽ ﺗﺠﺮي ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﻨﮥ اﻟﺼﻮﻓﯿـﮥ و ﻧﺸـﺮ اﻟﺰﻫﺮ ﻓﯽ اﻟـﺬﮐﺮ ﺑـﺎﻟﺠﻬﺮ و اﺗﺤـﺎف اﻟﻤﻨﯿـﺐ اﻻـواه ﺑﻔﻀـﻞ اﻟﺠﻬﺮ ﺑـﺬﮐﺮ اﻟﱠﻠﻪ و‬‫اﻟﻤﺴﻠﺴـﻼت اﻟﻤﺴـﻤﺎة ﺑﻤﺴﺎﻟﮏ اﻻﺑﺮار ﻓﯽ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻨﺒّﯽ اﻟﻤﺨﺘﺎر و اﻟﻤﺴـﻠﮏ اﻟﻮﺳﻂ اﻟـﺪاﻧﯽ اﻟﯽ اﻟـﺪرر اﻟﻤﻠﺘﻘﻄﮥ ﻟﻠﺼـﻐﺎﻧﯽ و اﻟﻤﺴـﻠﮏ‬‫اﻟﻤﺨﺘﺎر و ﻣﺴـﻠﮏ اﻻﻋﺘـﺪال و ﻣﺴـﻠﮏ اﻟﺘﻌﺮﯾﻒ ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ اﻟﺘﮑﻠﯿﻒ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻋﺪم ﺗﺎﺑﯿﺪ اﻟﮑﻔﺎر ﻓﯽ ﻋﺬاب اﻟﻨﺎر و اﺗﺤﺎف اﻟﺬﮐﯽ و ﺗﺤﻘﯿﻖ‬‫اﻟﺘﺠﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﺼـﻮر و ﻣﻄﻠـﻊ اﻟﺠـﻮد ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ اﻟﺘﻨﺰﯾﻪ ﻓﯽ وﺣـﺪة اﻟﻮﺟﻮد و ﻣـﺪ اﻟﻔﯽء ﻓﯽ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻟﯿﺲ ﮐﻤﺜﻠﻪ ﺷـﯽء و ﺗﻨـﺒﯿﻪ اﻟﻌﻘﻮل ﻋﻠﯽ ﺗﻨﺰﯾﻪ‬‫اﻟﺼﻮﻓﯿﮥ ﻋﻦ اﻋﺘﻘﺎد اﻟﺘﺠﺴﻢ و اﻟﻌﯿﻨﯿﮥ و اﻻﺗﺤﺎد و اﻟﺤﻠﻮل و اﻟﺮد ﻋﻠﯽ ﺷﯿﺦ ﺳﻬﺮﻧﺪ و ﺟﻼء اﻟﻔﻬﻮم و اﻟﻤﺘﻤﮥ ﻟﻠﻤﺴﺄﻟﮥ اﻟﻤﻬﻤﮥ و اﻟﺘﻮﺻﯿﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪440 :‬‬‫اﻟﯽ ان ﻋﻠﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﻻﺷـﯿﺎء ازﻻ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻔﺼـﯿﻞ و اﻟﻤﺴـﻠﮏ اﻟﻘﻮﯾﻢ ﻓﯽ ﻣﻄﺎﺑﻘـﮥ ﺗﻌﻠﻖ اﻟﺨﺒﺮة ﺑﺎﻟﺤﺎدث ﯾﺘﻌﻠﻖ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻘـﺪﯾﻢ و اﻟﺠﻮاب اﻟﻌﺘﯿﺪ و‬‫ﻗﺼـﺪ اﻟﺴﺒﯿـﻞ و ﺑﻠﻐـﮥ اﻟﻤﺴـﯿﺮ و اﻻﻟﻤـﺎع اﻟﻤﺤﯿـﻂ ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ اﻟﮑﺴﺐ ﺑﯿﻦ ﻃﺮﻓﯽ اﻻﻓﺮاط و اﻟﺘﻔﺮﯾﻂ و ﺗﻌﻠﯿﻘﺎت ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺼﻮص و اﻟﻔﺘﻮﺣﺎت و‬‫ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ ﻣﺆﻟﻔﺎت اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﮐﺒﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻓﻬﺮﺳﺖ اﺳﺎﻧﯿﺪه ﻓﯽ اﻻﻣﻢ ﻻﯾﻘﺎظ اﻟﻬﻤﻢ و ﻻ ﯾﺤﺘﺎج اﻟﯽ زﯾﺎدة ﺗﺮﺟﻤﮥ‪-‬‬‫و از ﻣﺤﺎﻣـﺪ ﻣﺸـﺮﻗﻪ و ﻣﺪاﺋﺢ ﻣﻮﻧﻘﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﮐﺮدي آﻧﺴﺖ ﮐﻪ او ﯾﮑﯽ از ان ﻣﺸﺎﯾﺦ ﺳـﺒﻌﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺮ اﺗﺼﺎل‬‫ﺳﻨـﺪ ﺧﻮد ﺑﺎﯾﺸﺎن ﺣﻤـﺪ اﻟﻬﯽ ﻧﻤﻮده و اﯾﺸﺎن را ﺑﺼـﻔﺎت ﺟﻠﯿﻠﻪ و اﻟﻘﺎب ﺟﻤﯿﻠﻪ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﺟﻠﻪ ﮐﺮام و اﺋﻤﻪ ﻗﺎده اﻋﻼم و ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻦ ﺑﺤﺮﻣﯿﻦ‬‫ﻣﺤﺘﺮﻣﯿﻦ و ﻣﺠﻤﻊ ﻋﻠﯽ ﻓﻀـﻠﻬﻢ ﻣﻦ ﺑﯿﻦ اﻟﺨﺎﻓﻘﯿﻦ ﺳـﺘﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در رﺳﺎﻟﻪ ارﺷﺎد اﻟﯽ ﻣﻬﻤﺎت اﻻﺳـﻨﺎد ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺼﻞ ﻗﺪ‬‫اﺗﺼـﻞ ﺳـﻨﺪي و اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ ﺑﺴـﺒﻌﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ اﻟﺠﻠـﮥ اﻟﮑﺮام اﻻﺋﻤـﮥ اﻟﻘـﺎدة اﻻﻋﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﺸـﻬﻮرﯾﻦ ﺑﺎﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻟﻤﺤﺘﺮﻣﯿﻦ اﻟﻤﺠﻤﻊ ﻋﻠﯽ‬‫ﻓﻀـﻠﻬﻢ ﻣﻦ ﺑﯿﻦ اﻟﺨﺎﻓﻘﯿﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﻼء اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ و اﻟﺸﯿﺦ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ اﻟﺠﻌﻔﺮي و اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﺮداﻧﯽ‬‫اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ و اﻟﺸﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﮑﺮدي اﻟﻤﺪﻧﯽ و اﻟﺸﯿﺦ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ اﻟﻌﺠﯿﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ و اﻟﺸﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻨﺨﻠﯽ اﻟﻤّﮑﯽ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 352‬از ‪581‬‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺒﺼـﺮي ﺛﻢ اﻟﻤﮑﯽ و ﻟﮑﻞ واﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ رﺳﺎﻟﮥ ﺟﻤﻊ ﻫﻮ ﻓﯿﻬﺎ او ﺟﻤﻊ ﻟﻪ ﻓﯿﻬﺎ اﺳﺎﻧﯿﺪه اﻟﻤﺘﻨﻮﻋﮥ ﻓﯽ ﻋﻠﻮم ﺷّﺘﯽ و از‬‫ادﻟﻪ زاﻫﺮه و ﺣﺠـﺞ ﺑـﺎﻫﺮه ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼـﻟﺖ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﮐﺮدي آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺠﻮاب آﯾﻪ اﻧّﻤﺎ وﻟﯿﮑﻢ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﮐﻤـﺎ درﯾﺖ ﺳﺎﺑﻘـﺎ راه ﮐﻤﺎل ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﺗﻔﺨﯿﻢ او ﭘﯿﻤﻮده ﺑـﺬﮐﺮ ﺑﻌﺾ ﺗﻔﻮﻫﺎت ﺑﺎﻃﻠﻪ او ﮐﻤﺎل ﺧﻮﺷﻮﻗﺘﯽ ﻧﻤﻮده ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﺟﻮاب دوم‬‫ﺣﻀﺮت ﺷﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﮐﺮدي ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺮﺣﻤﮥ و دﯾﮕﺮ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻧﻮﺷﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ وﻻﯾﺖ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا*‬‫در زﻣـﺎن ﺧﻄـﺎب اﻟﺒﺘﻪ ﻣﺮاد ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺎﻻﺟﻤـﺎع زﯾﺮا ﮐﻪ زﻣـﺎن ﺧﻄـﺎب زﻣﺎن وﺟﻮد ﻧﺒﯽ ﺑﻮد و اﻣﺎﻣﺖ ﻧﯿﺎﺑﺖ ﻧﺒﯽ اﺳﺖ ﺑﻌـﺪ از ﻣﻮت او ﭘﺲ‬‫ﭼﻮن زﻣﺎن ﺧﻄﺎب ﻣﺮاد ﻧﺸـﺪ ﻻﺑـﺪ زﻣﺎن ﻣﺘﺎﺧﺮ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد از ﻣﻮت ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ و ﺗﺎﺧﺮ را ﺣـﺪي ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻌﺪ ﭼﻬﺎر ﺳﺎل ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ ﺑﻌﺪ ﺑﯿﺴﺖ و‬‫ﭼﻬـﺎر ﺳﺎل ﭘﺲ اﯾﻦ دﻟﯿﻞ ﻫﻢ در ﻏﯿﺮ ﻣﺤﻞ ﻧﺰاع ﻗﺎﺋﻢ ﺷـﺪ و ﻣـﺪﻋﺎي ﺷـﯿﻌﻪ ﯾﻌﻨﯽ اﻣﺎﻣﺖ ﺑﻼ ﻓﺼﻞ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﮕﺸﺖ اﻧﺘﻬﯽ و اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻣﺤﻞ‬‫ﮐﻤﺎل اﺳـﺘﻌﺠﺎب ارﺑﺎب اﻓﻬﺎﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﭼﺴﺎن در ﺻﺪد ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ اﺳﺘﺪﻻل اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﺂﯾﻪ اﻧﻤﺎ ﺑﺮآﻣﺪه اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﮐﺮدي را‬‫ﺑﮑﻤـﺎل اﺟﻼـل و اﻋﻈـﺎم ﯾـﺎد ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و در ﺑﺎب ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ از اﻓﺎده ﻣﺘﯿﻨﻪ ﻫﻤﯿﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﮐﺮدي اﻋﺮاض و ﺗﻐﺎﻓﻞ و اﻏﻤﺎض و‬‫ﺗﺠﺎﻫﻞ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﮑﻤﺎل ﺟﺴﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﺴﺎرت ﻫﻤﺖ ﻗﺎﻟﺼﻪ ﺧﻮد را ﺑﺮ رد اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮﻣﯽﮔﻤﺎرﻧﺪ و ﻣﻌﺎﻧﺪت اﻓﺎده‬‫واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﺧﻮد را در ﺣﻖ اﯾﻦ ﺷـﯿﺦ اﺟـﻞ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺨـﺎﻟﻔﺖ اﻓـﺎده ﺧﻮد ﻧﯿﺰ در ﺗﺒﺠﯿـﻞ و اﺣﺘﺮام اﯾﻦ ﺣﺒﺮ اﮐﻤﻞ ﭼﯿﺰي ﻧﻤﯽﺷـﻤﺎرﻧﺪ ﻓﻬـﺬا‬‫اﻟﮑﺮدي ﺣﺒﺮﻫﻢ اﻟﻤﻔﺮد اﺑﺮاﻫﯿﻢ* و ﻓﺮدﻫﻢ اﻻوﺣـﺪ اﻟﻤﺘﻮﻗـﺪ اﻟﺸـﻬﯿﻢ* ﻗـﺪ روي ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﮑـﺎﺷﻒ ﻣﻦ ﻏﻤﻢ اﻟﻀـﻼل ﮐﻞ ﺣﻨـﺪس‬‫ﮐﺎﻟﻠﯿﻞ اﻟﺒﻬﯿﻢ* و اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺬي ﯾﻬﺪي اﻟﯽ ﺳﺒﻞ اﻟﻬﺪي ﺑﺎﻟﺘﻠﻘﯿﻦ و اﻟﺘﻔﻬﯿﻢ* ﻓﻼ ﯾﻘﺪم ﻋﻠﯽ اﻟﻄﻌﻦ ﻓﯿﻪ و اﻟﺘﻮﻫﯿﻢ* اﻻ ﻣﻦ ﺟﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪441 :‬‬‫ﺳﺒـﺎﺳﺐ اﻟﻌﻤﯽ ﻓﻬﻮ ﻓﯿﻬﺎ ﯾﻬﯿﻢ* و ﻻ ﯾﺠﺘﺮي ﻋﻠﯽ ﻗـﺪﺣﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻫﻮ ﻣﻮﻟﻊ ﺑﺎﻟﻌـﺪوان ﻧﻬﯿﻢ* و ﻻ ﯾﺘﺠﺎﺳـﺮ ﻋﻠﯽ رّده اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺟﻠﺐ ﻟﺤﯿﻨﻪ وﺣﯽ‬‫اﻟﺤﺘﻒ و اﻟﻠﻬﯿﻢ‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮد و ﺷﺸﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﮑﺮدي اﻟﺒﺼـﺮي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﻗﻄﻌﺎ و ﺣﺘﻤﺎ ﻗﻮل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ واﻧﻤﻮده و ﺑﻤﻔﺎد واﺿـﺢ اﻟﺴـﺪاد ان ﺑﻄﻼن و ﻫﻮان ﺟﺴﺎرت اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺳـﻠﯿﻂ اﻟﻠﺴﺎن ﮐﻪ ﺑﻤﺰﯾﺪ ﻧﺼﺐ و ﻋﺪوان ﻣﺮﺗﮑﺐ ﻧﺴـﺒﺖ ﺧﻄﺎ‬‫ﺑﺴﺎﺣﺖ ﻋﻠﯿﺎي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﺮدﯾﺪه واﺿﺢ و اﺷﮑﺎر ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﺟﻼء اﻟﻨﻈﺮ ﻓﯽ دﻓﻊ ﺷﺒﻬﺎت ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﺟـﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺷـﻄﺮي از ﻋﺒﺎرت زوراء ﻣﺤﻘﻖ دواﻧﯽ را ﺷـﺮح ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ و اﯾﺎك و اﻻﻏﺘﺮار ﺑﻈﻮاﻫﺮ اﻻﺛﺎر و اﻻﺣﻮال ﻣﻦ اﻟﺘﺰﯾﯽ‬‫ﺑﺰي آﺛﺎر اﻟﻔﻘﺮ ﮐﻠﺒﺲ اﻟﻤﺮﻗﻌﺎت و ﺣﻤﻞ اﻟﻌﮑﺎز و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻻﻧﻬﺎ ﻟﯿﺴﺖ ﻧﺎﻓﻌﮥ ﻟﻤﻦ اﺗﺼﻒ ﺑﻬﺎ و ﻫﻮ ﻟﯿﺲ ﻋﻠﯽ ﺷـﯽء و ﻣﻦ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﺑﺎﻟّﻠﻪ‬‫ﺑﻞ ﻗـﺪ ﯾﮑﻮن اﻟﻤﺘﺼﻒ ﺑﻬﺎ ﺻﺎﺣﺐ اﻧﺘﻘﺎد ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ ﺑﻨﻈﺮه اﻟﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﺣﯿﺚ اﻧﻪ ﯾﺮي ﺣﻘﯿﻘـﮥ اﻻﻣﺮ ﻋﻨﺪه دون ﻏﯿﺮه و ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻫﻞ ﻫﺬا‬‫اﻟﺸﺄن ﻫﻠﮑﻮا ﻓﯽ اودﯾـﮥ اﻟﺤﯿﺮة ﻻﻧﻬﻢ اﻋﺘﺮاﻫﻢ اﻟﺠﻬﻞ اﻟﻤﺮﮐﺐ ﻓﻼ ﯾﺪرون و ﻻ ﯾﺪرون اﻧّﻬﻢ ﻻ ﯾﺪرون ﮐﺎﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﮥ و اﺑﻦ اﻟﻤﻘﺮي و اﻟﺴـﻌﺪ‬‫اﻟﺘﻔﺘـﺎزاﻧﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻓﺎن اﻋﺘﺮاﺿـﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎﺻـﺮﯾﻬﻢ و ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺳـﺒﻖ ﻣﻦ اﻟﻤﻮﺗﯽ دال ﻋﻠﯽ ﺣﺼـﺮﻫﻢ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺤﻖ‬‫ﻋﻨـﺪﻫﻢ ﻻ ﻏﯿﺮ و ﻗـﺪ زاد اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿـﮥ ﺑﺎﺷـﯿﺎء و ﻣﻦ ﺟﻤﻠﺘﻬﺎ ﻣﺎ ذﮐﺮه اﻟﻔﻘﯿﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﻓﺘﺎواه اﻟﺤﺪﯾﺜﯿـﮥ ﻋﻦ ﺑﻌﺾ اﺟّﻠﺎء‬‫ﻋﺼـﺮه اﻧﻪ ﺳـﻤﻌﻪ ﯾﻘﻮل و ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﺒﺮ ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺠﺒﻞ ﺑﺎﻟّﺼﺎﻟﺤّﯿﮥ ان ﺳـﯿﺪﻧﺎ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻟﻪ ﻏﻠﻄﺎت و أّي ﻏﻠﻄﺎت و اّن ﺳـﯿﺪﻧﺎ‬‫ﻋﻠﯽ رﺿﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ أﺧﻄﺄ ﻓﯽ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﻣﮑﺎن ﻓﯿﺎ ﻟﯿﺖ ﺷﻌﺮي ﻣﻦ اﯾﻦ ﯾﺤﺼﻞ ﻟﮏ اﻟﺼﻮاب إذا اﺧﻄﺎ ﻋﻤﺮ و ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ‬‫ﺑﺰﻋﻤﮏ اﻣﺎ‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﻗﻮل ﻟا ﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ ﺣﻖ ﺳﯿﺪﻧﺎ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯽ ﺣﻖ ﺳﯿﺪﻧﺎ ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺎ ﺳﻠﮏ ﻋﻤﺮ ﻓّﺠﺎ اﻻ و ﺳﻠﮏ اﻟﺸﯿﻄﺎن ﻓّﺠﺎ ﻏﯿﺮ ﻓﺠﻪ‬‫و ﻗﻮﻟﻪ ﻣﺎ ﺗﺮك اﻟﺤﻖ ﻟﻌﻤﺮ ﻣﻦ ﺻﺪﯾﻖ ﻓﯿﺎ وﯾﺢ ﻣﻦ ﻫﺆﻻء ﺧﺼﻤﻪ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ و اﻧّﯽ ﯾﺮﺟﯽ ﻟﻪ اﻟﺴﻼﻣﮥ اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 353‬از ‪581‬‬‫ﻓﻬـﺬا ﺻﺎﺣﺐ ﺟﻼء اﻟﻨﻈﺮ* ﺑﺎرﻋﻬﻢ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﺨﻄﺮ* ﻗـﺪ اﺣﺘـﺞ ﺑﻬـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻌﻈﯿﻢ اﻻﺛﺮ* ﻟﺪﻣﻎ راس اﻟﻤﻌﺎﻧﺪ اﻟﻤﻬﻨﻮ ﺑﺎﻻﺷـﺮ* ﻓﻼ ﯾﻘﻄﻊ‬‫ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ اﻟﺨﺰل ﻟﻌّﯿﻪ و اﻟﺨﺼـﺮ* و ﻻ ﯾﻀّﻞ ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ اﺻـﯿﺐ ﻟﻐﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﺒﺼﺮ* و ﻻ ﯾﺠﻤﺢ ﻋﻦ اذﻋﺎﻧﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺗﺎه ﻓﯽ ﺑﯿﺪ اﻟﻐﻮاﯾﮥ و ﺳﺪر*‬‫و ﻻ ﯾﺤﺠﻢ ﻋﻦ اﺳﺘﯿﻘﺎﻧﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ورد ﻋﻠﯽ ﺷﺮب اﻟﻌﻤﺎﯾﮥ و ﺻﺪر‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮد و ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻻزﻫﺮي اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ در ﺷﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ در ﻣﻘﺎم ﺷﺮح اﺳﻤﺎء ﺟﻨﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪442 :‬‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻤﺎ‬‫ﻗﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺻﺤﺤﻪ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ و اﻟﺤﺎﮐﻢ اﯾﻀﺎ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و‬‫اﺑﻮ اﻟﺸﯿﺦ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫و اﻟﺼﻮاب اﻧّﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﮐﻤـﺎ ﻗـﺎﻟﻪ اﻟﺤﺎﻓـﻆ ان اﻟﻌﻼـﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻻ ﻣﻮﺿﻮع ﮐﻤﺎ زﻋﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﻻ ﺻـﺤﯿﺢ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ‬‫ﻟﮑﻦ ﻓﯽ اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻣﻦ ﯾﺴـﻤﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﺻـﺤﯿﺤﺎ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﻋﻼـﻣﻪ زرﻗﺎﻧﯽ از اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻣﺤﺮزﯾﻦ ﺟﻼﺋﻞ ﻣﺮاﺗﺐ و اﻓﺎﺧﻢ‬‫ﻓﻘﻬﺎي ﺣﺎﺋﺰﯾﻦ ﻋﻮاﻟﯽ ﻣﻨﺎﺻﺐ اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ و ﺷـﺮح او ﺑﺮ ﻣﻮاﻫﺐ ﻟـﺪﻧﯿﻪ از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﮐﺘﺐ و اﺳـﻔﺎر ﻣﻌﺮوﻓﻪ ﻣﻤـﺪوﺣﻪ ﻋﻨـﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﮑﺒﺎر‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺧﻠﯿـﻞ ﻣﺮادي در ﺳـﻠﮏ اﻟـﺪرر ﻓﯽ اﻋﯿﺎن اﻟﻘﺮن اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻋﺸـﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻻزﻫﺮي‬‫اﻟﻤـﺎﻟﮑﯽ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﺰرﻗـﺎﻧﯽ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺤـﺪث اﻟﻨﺎﺳﮏ اﻟﻨﺤﺮﯾﺮ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﻌﻼﻣـﮥ اﺧـﺬ ﻋﻦ واﻟـﺪه و ﻋﻦ اﻟﻨﻮر ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺒﺮاﻣﻠﺴـﯽ و ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺒـﺎﺑﻠﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﺆﻟﻔـﺎت ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻮﻃـﺎ و ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻮاﻫﺐ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و اﺧـﺬ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻞ‬‫اﻟﻌﺠﻠﻮﻧﯽ اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ و اﻟﺠﻤﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺸﺒﺮاوي و ﮐﺎﻧﺖ وﻓﺎﺗﻪ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻻﻣﯿﺮ اﻟﻤﺼـﺮي اﻻزﻫﺮي در رﺳﺎﻟﻪ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﺧﻮد در ذﮐﺮ ﻣﻮﻃﺎ ﮔﻔﺘﻪ اروﯾﻪ ﺳـﻤﺎﻋﺎ ﻟﺠﻤﯿﻌﻪ ﻋﻦ ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺴﻘﺎط و ﻫﻮ ﻋﻦ ﺷﺎرﺣﻪ‬‫ﺳﯿﺪي ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ ﻋﻦ واﻟﺪه اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﻠﯽ اﻻﺟﻬﻮري اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ ﻣﺤﻤﺪ اﻣﯿﺮ اﻻزﻫﺮي در رﺳﺎﻟﻪ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﻟﻠﺪﻧﯿﮥ ﻋﻦ ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺴﻘﺎط ﻋﻦ ﺷﺎرﺣﻬﺎ ﺳﯿﺪي ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ و ﻗﺪ ﺳﺎق اﺳﺎﻧﯿﺪه ﻓﯿﻬﺎ ﻓﯽ اول ﺷﺮﺣﻪ ﻟﻬﺎ و ﮐﺬﻟﮏ ﻧﺮوي ارﺷﺎد‬‫اﻟﺴﺎري ﺷـﺮح اﻟﺒﺨﺎري اﻟﻘﺴـﻄﻼﻧﯽ اﯾﻀﺎ و ﻣﺤﻤﺪ اﻣﯿﺮ ازﻫﺮي در ﻣﻘﺎﻣﺎت دﯾﮕﺮ ﻧﯿﺰ از رﺳﺎﻟﻪ ﺧﻮد زرﻗﺎﻧﯽ را ﺑﻪ ﺗﺒﺠﯿﻞ و ﺗﻌﻈﯿﻢ ﺗﻤﺎم ﯾﺎد‬‫ﻧﻤﻮده و در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﻣﺴـﻄﻮرﺳﺖ و ﺷـﺮح اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﺧﺎﺗﻤـﮥ اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﻟا ﺰرﻗﺎﻧﯽ‬‫اﻟﻤﺼـﺮي اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 1122‬اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ و اﻟﻒ ﺷـﺮﺣﺎ ﺣﺎﻓﻼ ﻓﯽ ارﺑﻌﮥ ﻣﺠﻠﺪات ﺟﻤﻊ ﻓﯿﻪ اﮐﺜﺮ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺮوﯾﮥ‬‫ﻓﯽ ﺷـﻤﺎﺋﻞ اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﺳﯿﺮه و ﺻﻔﺎﺗﻪ اﻟﺸﺮﯾﻔﮥ ﺟﺰاه اﻟﱠﻠﻪ ﺧﯿﺮا و رﺣﻤﻪ رﺣﻤﮥ واﺳﻌﮥ و ﻧﯿﺰ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن‬‫ﻣﺴـﻄﻮرﺳﺖ و ﺷـﺮﺣﻪ اﻋﻨﯽ ﻣﻮﻃـﺎ ﻣﺎﻟـﮏ ﺧﺎﺗﻤـﮥ اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒـﺎﻗﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﻮان اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ اﻟﻤﺼـﺮي‬‫اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ 1122‬اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ و اﻟﻒ ﺷـﺮﺣﺎ ﺑﺴـﯿﻄﺎ ﻓﯽ ﺛﻠﺜـﮥ ﻣﺠﻠﺪات و ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ زﯾﻨﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﺪﺣﻼن در ﺧﻄﺒﻪ ﺳﯿﺮت ﻧﺒﻮﯾﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ رّب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ و اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم ﻋﻠﯽ ﺳّﯿﺪﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ و ﺻﺤﺒﻪ‬‫اﺟﻤﻌﯿﻦ اﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﯿﻘﻮل اﻟﻌﺒﺪ اﻟﻔﻘﯿﺮ اﻟﻤﺮﺗﺠﯽ ﻣﻦ رﺑّﻪ اﻟﻐﻔﺮان اﺣﻤﺪ ﺑﻦ زﯾﻨﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ دﺣﻼن ﻏﻔﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ و ﻟﻮاﻟﺪﯾﻪ و ﻻﺷﯿﺎﺧﻪ و ﻣﺤﺒﯿﻪ و‬‫اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ اﺟﻤﻌﯿﻦ اﻧﻪ ﻟﻤﺎ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻘﺮاءة اﻟﺸﻔﺎء ﻓﯽ ﺣﻘﻮق اﻟﻨﺒﯽ اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ ص‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪443 :‬‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﮐﺎن ذﻟﮏ ﺑﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻤﻨﻮرة ﻓﯽ ﻋﺎم اﻟﺜﺎﻣﻦ و اﻟﺴـﺒﻌﯿﻦ ﺑﻌﺪ اﻟﻤﺎﺋﺘﯿﻦ و اﻻﻟﻒ ﯾﺴـﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﯽ ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ ﺟﻤﻠﮥ ﻣﻦ ﺷﺮوح‬‫اﻟﺸـﻔﺎء ﻣﻊ ﻣﺮاﺟﻌﮥ اﻟﻤﻮاﻫﺐ و ﺷـﺮﺣﻬﺎ ﻟﻠﻌﻼﻣﮥ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ و ﻣﻊ ﻣﺮاﺟﻌﮥ ﺷـﯽء ﻋﻤﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﺴـﯿﺮ ﮐﺴﯿﺮة اﺑﻦ ﺳﯿﺪ اﻟﻨﺎس و ﺳﯿﺮة اﺑﻦ ﻫﺸﺎم و‬‫اﻟﺴﯿﺮة اﻟﺸﺎﻣﯿﮥ و اﻟﺴﯿﺮة اﻟﺤﻠﺒﯿﮥ و ﻫﺬه اﻟﮑﺘﺐ ﻫﯽ اﺻﺢ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﻮﻟﻔﮥ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺸﺄن ﻓﺎﺣﺒﺒﺖ ان اﻟﺨﺺ ﻣﺎ اﺣﺘﻮت ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ ﺳﯿﺮﺗﻪ ﺻّﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 354‬از ‪581‬‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻣﻦ اﻟﻤﻌﺠﺰات و ﺧﻮارق اﻟﻌﺎدات اﻟّﺪاﻟﮥ ﻋﻠﯽ ﺻﺪق اﺷﺮف اﻟﻤﺨﻠﻮﻗﺎت ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﺦ و از ﺻﺪر ﺧﻮد ﺷﺮح‬‫ﻣﻮاﻫﺐ ﮐﻤﺎل ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ان واﺿـﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و ﻫـﺬه ﻋﺒﺎرﺗﻪ اّﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﻬﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻟﻢ ﯾﻄﻠﺒﻪ ﻣﻨﯽ ﻃﺎﻟﺐ و ﻻ رﻏﺐ اﻟّﯽ‬‫ﻓﯽ ﺗﺼـﻨﯿﻔﻪ راﻏﺐ و اﻧﻤـﺎ ﺗﻄﻠﺒﺖ ﻧﻔﺴـﯽ ﻓﯿﻪ ﻣﺰج اﻟﻤﻮاﻫﺐ ﻓـﺎودﻋﺘﻪ ﻧﻔﺎﺋﺲ ﺑﻬﺎ ﯾﺘﻨﺎﻓﺲ ﻓﯽ ﺷـﺮح اﻟﺴـﻨﮥ اﻟﻨﺒﻮﯾـﮥ و ﻋﺮاﺋﺲ اﺳـﺘﺠﻠﯿﺘﻬﺎ ﻣﻦ‬‫ﻣﺨﺪرات ﺧﺪور اﻟﺴـﯿﺮة اﻟﻤﺤﻤﺪّﯾﮥ و ﺟﻮاﻫﺮ اﺳـﺘﺨﺮﺟﺘﻬﺎ ﻣﻦ ﻗﺎﻣﻮس اﻟﺤﮑﻢ اﻟﻤﺼـﻄﻔﻮﯾﮥ و زواﻫﺮ اﻗﺘﺒﺴـﺘﻬﺎ ﻣﻦ ارﻗﻌﮥ اﻟﺴـﯿﺮة اﻟﻬﺎﺷـﻤﯿﮥ و‬‫زﻫﻮر اﺟﺘﻨﯿﺘﻬﺎ ﻣﻦ ﺟﻨﺎت و ﺟﻨﺎت اﻟﺮوﺿﮥ اﻟﻤﺪﻧﯿﮥ ﯾﺒﻬﺮ ﻣﻦ ﻋﻘﺪ ﻧﻈﺎﻣﻬﺎ ﻧﺎﻇﺮ اﻟﻨﺎﻇﺮ و ﯾﻨﺎدي ﻣﻦ اﯾﻦ ﻫﺬا ﻟﻬﺬا اﻟﻘﺎﺻـﺮ ﻓﯿﺠﯿﺒﻪ ﺣﺎل اﻟﻠﺴﺎن‬‫اﻟﻮﻫﺎب ﻗﻮي ﻗﺎدر اﻣﺎ اﻟﻌﯿﻮب و ان ﮐﺜﺮت ﻓﻬﻤﺎ ﻻ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﯽ اﻟّﺴﻼﻣﮥ ﻣﻨﻬﺎ ﻟﻐﯿﺮ اﻟﻤﻌﺼﻮم و ﻗﺪ ﻗﺎل‬‫ﻣﻦ ذا اﻟّﺬي ﻣﺎ ﺳﺎء ﻗّﻂ و ﻣﻦ ﻟﻪ اﻟﺤﺴﻨﯽ ﻓﻘّﻂ‬‫و ﻗـﺪ ﻗـﺎل اﺑﻦ ﻋﺒـﺪوس اﻟﻨﯿﺴـﺎﺑﻮرّي ﻻـ اﻋﻠﻢ ﻓﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﮐﺘﺎﺑـﺎ ﺳـﻠﻢ اﻟﯽ ﻣـﺆﻟﻔﻪ و ﻟﻢ ﯾﺘﺒﻌﻪ ﻣﻦ ﯾﻠﯿﻪ ﻓﮑﯿﻒ و ﻓﻬﻤﯽ ﻓـﺎﺗﺮ و ﻧﻈﺮي ﻗﺎﺻـﺮ و‬‫وﺟﻮدي ﻓﯽ ﻟا ﺰﻣـﺎن اﻵـﺧﺮ ﻣﻊ ﻣﺎ أﻗﺎﺳـﯿﻪ ﻣﻦ ﺗﻼﻃﻢ اﻣﻮاج اﻟﻬﻤﻮم و اﻗﺎوﻣﻪ ﻣﻦ ﺗﺮادف ﺟﯿﻮش اﻟﻐﻤﻮم ﻟﮑﻨﯽ اﻧﺘﻈﺮ اﻟﻔﺮج ﻣﻦ اﻟﺤّﯽ اﻟﻘﯿﻮم‬‫ﻣﺴـﺘﻌﯿﺬا ﺑﻪ ﻣﻦ ﺣﺴﻮد ﻇﻠﻮم* و اﻟﱠﻠﻪ اﺳـﺄل اﻟﻌﻮن ﻋﻠﯽ اﺗﻤﺎﻣﻪ و اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ ﻣﻦ اﻣﺘﻨﺎﻧﻪ و ﻫﻮ ﺣﺴـﺒﻨﺎ و ﻧﻌﻢ اﻟﻮﮐﯿﻞ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ ﺧﺎﺗﻤﮥ‬‫ﻣﺤـﺪﺛﯿﻬﻢ اﻟﮑﺒﺎر* و ﺑﺎﻗﻌـﮥ ﻣﻨﻘﺪﯾﻬﻢ اﻟﺬي ﻻ ﯾﺸﻖ ﻟﻪ ﻏﺒﺎر* ﻗﺪ ﺣﺴﻦ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺜﺎﺑﺖ ﻋﻨﺪ اﻫﻞ اﻟﻨﻘﺪ و اﻻﻋﺘﺒﺎر* اﻟﻤﺘﺤﻘﻖ ﻋﻨﺪ ذوي‬‫اﻟﺴﺒﺮ و اﻻﺧﺘﺒﺎر* ﻓﻼ ﯾﺮﺗﺎب ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ﻣﺎرس اﻓﺎدات ﻧﻘﺪة اﻻﺣﺎدﯾﺚ و اﻻﺧﺒﺎر* و ﻻ ﯾﻤﺘﺮي ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ﺗﺼـﻔﺢ آﺛﺎر ﻫﻮﻻء اﻻﻋﻼم اﻻﺣﺒﺎر* و‬‫ﻻ ﯾﺠﺮح ﻓﯿﻪ اﻻ ﻣﻦ اﺳﺘﺮﺳﻞ ﮐﺎﻟﻌﺠﻤﺎء و ﺟﺮﺣﻪ ﺟﺒﺎر* و ﻻ ﯾﻘﺪح ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ اﻣﺘﻄﯽ ﻣﺘﻦ اﻟﻌﻤﯿﺎء ﻓﯽ ﻏﻠﻮاء اﻟﺘﺒﺎب و اﻟﺘﺒﺎر‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮد و ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺒﺼـﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ در رﺳﺎﻟﻪ اﻣﺪاد ﺑﻤﻌﺮﻓﮥ ﻋﻠﻮ اﻻﺳـﻨﺎد ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ ﺳﻠﺴـﻠﮥ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻟﻨﻘﺸﺒﻨﺪﯾﮥ ﻓﻘﺪ اﺧﺬﻫﺎ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻮاﻟـﺪ ﺣﻔﻈﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻦ ﺷـﯿﺨﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﻗﺸـﯿﺮ و ﻫﻮ اﺧـﺬﻫﺎ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻌﺎرف ﺗﺎج اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻌﺜﻤﺎﻧﯽ اﻟﻨﻘﺸـﺒﻨﺪي و ﻫﻮ ﻋﻦ‬‫اﻟﺨﻮاﺟﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﻗﯽ و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﻤﻮﻟﯽ ﺧﻮاﺟﮑﯽ اﻻﻣﮑﻨﮑﯽ و ﻫﻮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪444 :‬‬‫ﻋﻦ اﻟﻤـﻮﻟﯽ دروﯾﺶ ﻣﺤﻤـﺪ و ﻫـﻮ ﻋﻦ اﻟﻤﻮﻟﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪ زاﻫـﺪ و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﻐﻮث اﻻـﻋﻈﻢ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﺮار و ﻫﻮ ﻋﻦ ﺷـﯿﺦ اﻟﺸـﯿﻮخ ﯾﻌﻘﻮب‬‫اﻟﺠﺮﺧﯽ و ﻫﻮ ﻋﻦ ﺣﻀـﺮة اﻟﺨﻮاﺟﮥ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﺨﻮاﺟﻪ ﺑﻬﺎء اﻟﺤﻖ و اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﻌﺮوف و ﺑﻨﻘﺸﺒﻨﺪ و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺴﯿﺪ ﮐﻼل و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺨﻮاﺟﻪ ﺑﺎﺑﺎ‬‫اﻟﺴﻤﺎﺳـﯽ و ﻫﻮ ﻋﻦ ﺣﻀـﺮة اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﺨﻮاﺟﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺮاﻣﺘﯿﻨﯽ و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺨﻮاﺟﻪ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺨﯿﺮ اﻟﻔﻐﻨﻮي و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺨﻮاﺟﻪ ﻋﺎرف اﻟﺮﯾﻮﮐﺮي‬‫و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺨﻮاﺟﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ اﻟﻐﺠﺪواﻧﯽ و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ اﯾﻮب اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ أﺑﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺎرﻣﺪي و‬‫ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺨﺮﻗﺎﻧﯽ و اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ و أﺑﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺎﺗﺐ و أﺑﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺮودﺑﺎري و ﺳﯿﺪ اﻟﻄﺎﺋﻔﮥ اﻟﺠﻨﯿﺪ اﻟﺒﻐﺪادي و‬‫اﻟﺴـﺮي اﻟﺴـﻘﻄﯽ و اﻟﻤﻌﺮوف اﻟﮑﺮﺧﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و ﻟﻤﻌﺮوف ﻗﺪس ﺳﺮه ﻧﺴﺒﮥ اﺧﺮي ﯾﺘﺼﻞ ﺑﻬﺎ اﻟﯽ داود اﻟﻄﺎﺋﯽ ﻋﻦ ﺣﺒﯿﺐ ﻟا ﻌﺠﻤﯽ‬‫ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﻟا ﺒﺼـﺮي ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ اﺳـﺮارﻫﻢ و ﺗﻤﺎم ﻧﺴـﺒﺘﻪ اﻟﯽ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻌﺮوﻓﮥ و ﻣﺸﻬﻮرة و ﻫﻬﻨﺎ اﻵن ارﺟﻊ اﻟﯽ راس اﻟﮑﻼم ﻓﺎﻋﻠﻢ‬‫ان اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ اﺧﺬ ﻋﻦ روﺣﺎﻧﯿﮥ أﺑﯽ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﺒﺴـﻄﺎﻣﯽ ﮐﻨﺴﺒﮥ اوﯾﺲ ﻗﺪس ﺳﺮه ﻣﻦ ﻣﻨﺒﻊ اﻻﻧﻮار ﻋﻠﯿﻪ اﻓﻀﻞ اﻟﺼﻠﻮة و اﮐﻤﻞ اﻟﺘﺤﯿﺎت‬‫و ﻫﮑﺬا ﻧﺴﺒﮥ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ اﻟﯽ روﺣﺎﻧﯿﮥ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺼﺎدق و اﻟﻤﻌﺮوف ﻓﯽ ﺧﺪﻣﺘﻪ و ﺻﺤﺒﺘﻪ ﻏﯿﺮ ﺻﺤﯿﺢ و اﻻﻣﺎم ﺟﻌﻔﺮ اﻟّﺼﺎدق ﻣﻊ وﺟﻮد‬‫اﻧﻮار وراﺛـﮥ آﺑﺎﺋﻪ اﻟﮑﺮام ﯾﺘﺼﻞ ﺑﺠـﺪه ﻻﻣﻪ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺼﺪﯾﻖ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟﻔﻘﻬﺎء اﻟﺴـﺒﻌﮥ ﻓﯽ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ‬‫ﮐﺎن ﻣﻦ اﮐﻤﻠﻬﻢ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻈﺎﻫﺮ و اﻟﺒﺎﻃﻦ و ﻫﻮ ﻣﻨﺴﻮب اﻟﯽ ﺳـﻠﻤﺎن اﻟﻔﺎرﺳـﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﺳـﻠﻤﺎن ﻣﻊ ﺗﺸﺮﻓﻪ ﺑﺼﺤﺒﮥ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺧﺬ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ ﻋﻦ اﻟﺼﺪﯾﻖ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻻﺧﺮي ﻟﻼﻣﺎم ﺟﻌﻔﺮ اﺑﺎ ﻋﻦ ﺟﺪ اﻟﯽ‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻌﺮوﻓـﮥ و ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺼـﺮي از ﮐﻤﻼي ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ و ﻋﻠﻤﺎي ﻧﺤﺎرﯾﺮ ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻻﻣﯿﺮ اﻻزﻫﺮي‬‫اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ در رﺳﺎﻟﻪ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﺧﻮد در ذﮐﺮ ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري ﮔﻔﺘﻪ و ﯾﺮوﯾﻪ ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﺴـﻘﺎط اﯾﻀﺎ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺒﺼـﺮي ﻣﻨﺸـﺄ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 355‬از ‪581‬‬‫اﻟﻤﮑﯽ ﻣﻮﻟﺪا ﻟﻤﺎ ﺟﺎور ﺷﯿﺨﻨﺎ ﺑﺎﻟﺤﺮم و ﻫﻮ ﯾﺮوﯾﻪ ﻣﻦ ﻃﺮق ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻨﻬﺎ رواﯾﺘﻪ ﻋﻦ اﻟﻤﻼ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﮑﻮراﻧﯽ ﻋﻦ ﺷﯿﺨﻪ اﻟﻘﺸﺎﺷﯽ اﻟﻤﺪﻧﯽ اﻟﯽ‬‫ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣّﻤﺎ ﻫﻮ ﻣﻔﺼﻞ ﻓﯽ اﻟﺜﺒﺖ اﻟّﺬي ﺟﻤﻌﻪ وﻟﺪه ﺳـﯿﺪي ﺳﺎﻟﻢ و ﺳـﻤﺎه اﻻﻣﺪاد ﺑﻤﻌﺮﻓﮥ ﻋﻠﻮ اﻻﺳﻨﺎد ﻓﮑﺎن اﺳﻤﻪ ﺗﺎرﯾﺨﺎ ﻟﻌﺎم ﺗﺎﻟﯿﻔﻪ ﻣﻦ‬‫ﻏﯿﺮ ﻗﺼﺪ ﺳﻨﮥ ‪ 1126‬و ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در رﺳﺎﻟﻪ ارﺷﺎد اﻟﯽ ﻣﻬﻤﺎت اﻻﺳﻨﺎد ﮔﻔﺘﻪ و اﻣﺎ اﻟﺒﺼﺮي ﻓﺎﻟّﻒ وﻟﺪه اﻟﺸﯿﺦ ﺳﺎﻟﻢ رﺳﺎﻟﮥ اﺟﺎزﻧﯽ ﻟﻬﺎ و‬‫ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﺗﺼﺢ ﻟﻪ رواﯾﺘﻪ اﻟﺴﯿﺪ ﻋﻤﺮ ﻋﻦ ﺟﺪه اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺬﮐﻮر و ﺳﻤﻌﺖ ﻋﻨﻪ اواﺋﻞ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﺴﺘﮥ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪445 :‬‬‫در اﺗﺤﺎف اﻻﮐﺎﺑﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺆﻟﻔﺎت اﻟﻤﺴـﻨﺪ اﻟﻌﺼﺮ اﻻﺧﯿﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻼء اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ و ﻣﻦ ﺟﻤﻠﺘﻬﺎ اﻟﻤﺠﻤﻮع ﻓﯽ اﺳﺎﻧﯿﺪه اروي ذﻟﮏ ﻣﻦ‬‫ﻃﺮق ﻣﻨﻬﺎ ﻋﻦ ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﺴـّﯿﺪ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﻋﻦ ﺷـﯿﺨﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﯿﻮة اﻟﺴﻨﺪي ﻋﻦ ﺷﯿﺨﻪ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺒﺼـﺮي ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﻤﺆﻟﻒ و ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﻃﺮق ﻋﺪﯾﺪه دﯾﮕﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ اﺷﺘﻤﻠﺖ ﻫﺬه اﻟﻄﺮق ﻋﻠﯽ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﻣﺘﺼﻠﮥ ﺑﻤﺠﻤﻮﻋﺎت ﻣﺆﻟﻔﮥ‬‫ﻓﯽ اﺳﺎﻧﯿـﺪ اﻟﻄﺮق ﻣﻨﻬﺎ اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺒﺼـﺮي اﻟﻤﺴـﻤﺎة ﺑﺎﻻﻣﺪاد ﺑﻤﻌﺮﻓﮥ ﻋﻠﻮ اﻻﺳـﻨﺎد اروﯾﻬﺎ ﺑﺎﻻﺳـﻨﺎد اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻫﻬﻨﺎ‬‫اﻟﻤﺘﺼﻞ ﺑﻪ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺑﺠﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻣﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻪ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر‬‫ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒـﺪري و اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﮑﺮدي و اﻟﺸـﯿﺦ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺼـﺮي و ﻏﯿﺮﻫﻢ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﺒﺼﺮي ﺻﺎﺣﺐ اﻻﻣﺪاد* اﺣﺪ ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﻢ اﻟﮑﺎﺑﺮﯾﻦ اﻻﻣﺠﺎد* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺮﻓﯿﻊ اﻟﻌﻤﺎد* و ﺣﺘﻢ ﺑﺬﻟﮏ اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻮﺛﯿﻖ اﻟﺴﻨﺎد* ﻓﻼ‬‫ﯾﻨﺤﺮف ﻋﻨﻪ ﻟا ّﺎ ﻣﻦ اﺻـﺒﺢ ﻟﻀـﻼﻟﻪ ﺷـﺮ ﺑﺎغ و ﻋﺎد* و ﻻ ﯾﺼﺪف ﻋﻨﻪ اﻻ ﻣﻦ ﻫﺎم ﻣﻦ اﻟﻌﻤﯽ ﮐﻞ ﻗﻔﺮ و واد* و ﻻ ﯾﺠﺘﺮم ﺑﻄﻌﻨﻪ اﻻ ﻣﻦ ﻣﻨﯽ‬‫ﺑﺎﻟﻤﺮوق و اﻻﻟﺤﺎد* و ﻻ ﯾﻘﺪم ﻋﻠﯽ ﻗﺪﺣﻪ اﻻ ﻣﻦ ﻧﺴﯽ ﻟﻄﻐﻮاه ﯾﻮم اﻟﻤﻌﺎد‬‫وﺟﻪ ﺻﺪ و ﻧﻮد و ﻧﻬﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺳﻮل اﻟﺒﺮزﻧﺠﯽ اﻟﮑﺮدي اﻟﻤـﺪﻧﯽ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در رﺳﺎﻟﮥ اﻻﺷﺎﻋﻪ ﻓﯽ اﺷـﺮاط اﻟﺴﺎﻋﮥ‬‫اوﻻ از رﺳﺎﻟﮥ اﻟﻤﺸـﺮب اﻟﻮردي ﻓﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻟﻤﻬﺪي ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ در ﺑﺎب ﺗﻌﻠﻢ ﺧﻀـﺮ از اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و‬‫ﺑﻌـﺪ از ان ﮔﻔﺘﻪ ﻗـﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ و ﻻـ ﯾﺨﻔﯽ ان ﻫـﺬا ﻣﻊ رﮐﺎﮐﺘﻪ و ﻟﺤﻨﻪ ﮐﻼم ﺑﻌﺾ اﻟﻤﻠﺤـﺪﯾﻦ اﻟﺴﺎﻋﯿﻦ ﻓﯽ ﻓﺴﺎد اﻟـﺪﯾﻦ إذ ﺣﺎﺻـﻠﻪ ان‬‫اﻟﺨﻀﺮ اﻟﺬي ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﺣﻘﻪ َﻋﺒْﺪًا ﻣِْﻦ ِﻋﺒﺎِدﻧﺎ آَﺗﯿْﻨﺎُه َرْﺣَﻤًﮥ ﻣِْﻦ ِﻋﻨِْﺪﻧﺎ َو َﻋﱠﻠْﻤﻨﺎُه ﻣِْﻦ ﻟَُﺪﱠﻧﺎ ِﻋﻠْﻤًﺎ‬‫و ﻗﺪ ﺗﻌﻠﻢ ﻣﻨﻪ ﻣﻮﺳـﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺗﻠﻤﯿﺬ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ و ﻣﺎ اﺳﺮع ﻓﻬﻢ اﻟﺘﻠﻤﯿﺬ ﺣﯿﺚ اﺧﺬ ﻋﻦ اﻟﺨﻀﺮ ﻓﯽ ﺛﻠﺚ ﺳﻨﯿﻦ ﻣﺎ ﺗﻌﻠﻤﻪ اﻟﺨﻀﺮ ﻣﻦ أﺑﯽ‬‫ﺣﻨﯿﻔـﮥ ﺣﯿﺎ و ﻣﯿﺘﺎ ﻓﯽ ﺛﻠﺜﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و اﻋﺠﺐ ﻣﻨﻪ ان اﺑﺎ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﻘﺸـﯿﺮي ﻟﯿﺲ ﻣﻌـﺪودا ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻨﻔﯿﮥ ﺛﻢ اﻟﻌﺠﺐ ﻣﻦ اﻟﺨﻀـﺮ اﻧﻪ ادرك‬‫اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻟﻢ ﯾﺘﻌﻠﻢ ﻣﻨﻪ اﻻﺳـﻼم و ﻻ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﮐﻌﻠﯽ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻗﻀﯽ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و زﯾﺪ اﻓﺮﺿﻬﻢ و‬‫أﺑﯽ اﻗﺮءﻫﻢ و ﻣﻌـﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒـﻞ اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼـل و اﻟﺤﺮام و ﻻ ﻣﻦ ﻋﻈﻤﺎء اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﮐﺎﻟﻔﻘﻬﺎء اﻟﺴـﺒﻌﮥ و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و ﻋﻄﺎء‬‫ﺑﻤﮑـﮥ و اﻟﺤﺴﻦ ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة و ﻣﮑﺤﻮل ﺑﺎﻟﺸـﺎم و ﻗـﺪ رﺿـﯽ ﻟﺠﻬﻠﻪ ﺑﺎﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﺣﺘﯽ ﺗﻌﻠﻢ ﻣﺴﺎﺋﻠﻬﺎ ﻓﯽ اواﺧﺮ ﻋﻤﺮ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ ﻗﺎل ﻓﻬـﺬا ﻣّﻤﺎ ﻻ‬‫ﯾﺨﻔﯽ ﺑﻄﻼﻧﻪ ﺣﺘﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻘﻮل اﻟﺴـﺨﯿﻔﮥ ﺣﺘﯽ اّن ﻋﻠﻤﺎء اﻟﻤـﺬاﻫﺐ اﺧﺬوا ﻫﺬه اﻟﻤﻘﺎﻟﮥ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻟﺴـﺨﺮﯾﮥ و ﺟﻌﻠﻮﻫﺎ دﻟﯿﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﻠﮥ ﻋﻘﻞ‬‫اﻟﻄﺎﺋﻔﮥ اﻟﺤﻨﻔﯿﮥ ﺣﯿﺚ ﻟﻢ ﯾﻌﻠﻤﻮا اّن اﺣﺪا ﻣﻨﻬﻢ ﻟﻢ ﯾﺮض ﺑﻬﺬه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪446 :‬‬‫اﻟﻘﻀـﯿﮥ ﺑﺎﻟﮑﻠﯿﮥ ﺛﻢ ﻟﻮ ﺗﻌﺮﺿﺖ ﻟﻤﺎ ﻓﯽ ﻣﻨﻘﻮﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﺨﻄﺎء ﻓﯽ ﻣﺒﺎﻧﯿﻪ و ﻣﻌﺎﻧﯿﻪ اﻟﺪاﻟﮥ ﻋﻠﯽ ﻧﻘﺼﺎن ﻣﻌﻘﻮﻟﻪ ﻟﺼﺎر ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻣﺴﺘﻘﻼ اﻟّﺎ اﻧﯽ اﻋﺮﺿﺖ‬‫ﻋﻨﻪ ﺻﻔﺤﺎ ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ُﺧِﺬ اﻟ َْﻌْﻔَﻮ َو أُْﻣْﺮ ﺑ ِﺎﻟ ُْﻌْﺮِف َو َأْﻋِﺮْض َﻋِﻦ اﻟ ْﺠﺎِﻫﻠِﯿَﻦ‬‫اﻟﯽ ان ﻗـﺎل اﻟﺒﺮزﻧﺠﯽ ﺑﻌـﺪ ﻧﻘـﻞ ﺗﻤـﺎم اﻟﮑﻼـم اﻟﻤﻘﺼﻮد ﻣﻦ رﺳﺎﻟـﮥ اﻟﻘـﺎري اﻧﺘﻬﯽ ﻣـﺎ اردﻧﺎ ﻣﺎ ﻧﻘﻠﻪ ﻣﻦ ﮐﻼم اﻟﻌﻼﻣـﮥ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺎري‬‫اﻟﺤﻨﻔﯽ ﻋﺎﻣﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻠﻄﻒ اﻟﺨﻔﯽ و ﻫﻮ ﻓﯽ ﻏﺎﯾـﮥ اﻟﻨﻔﺎﺳـﮥ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﺮزﻧﺠﯽ از اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و اﺟﻠﻪ ﻣـﺪﻗﻘﯿﻦ ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﺧﻠﯿﻞ‬‫ﻣﺮادي در ﺳـﻠﮏ اﻟـﺪرر ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﺮزﻧﺠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺳﻮل ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺳﻮل ﺑﻦ ﻗﻠﻨﺪر ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﯿﺪ اﻟﻤﺘﺼﻞ اﻟﻨﺴـﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 356‬از ‪581‬‬‫ﺑﺴـّﯿﺪﻧﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ اﻟﺒﺮزﻧﺠﯽ اﻻﺻﻞ و اﻟﻤﻮﻟـﺪ اﻟﻤﺤﻘﻖ اﻟﻤـﺪﻗﻖ اﻟﻨﺤﺮﯾﺮ اﻻوﺣـﺪ اﻟﻬﻤﺎم وﻟﺪ‬‫ﺑﺸﻬﺮزور ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺠﻤﻌﮥ ﺛﺎﻧﯽ ﻋﺸﺮ رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳﻨﮥ ارﺑﻌﯿﻦ و اﻟﻒ و ﻧﺸﺄ ﺑﻬﺎ و ﻗﺮأ اﻟﻘﺮآن وﺟﻮده ﻋﻠﯽ واﻟﺪه و ﺑﻪ ﺗﺨﺮج ﻓﯽ ﺑﻘﯿﮥ اﻟﻌﻠﻮم و ﻗﺮأ‬‫ﻓﯽ ﺑﻼده ﻋﻠﯽ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻤﻼ ﻣﺤﻤﺪ ﺷـﺮﯾﻒ اﻟﮑﻮراﻧﯽ و ﻻزم ﺧﺎﺗﻤﮥ اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ اﻟﮑﻮراﻧﯽ و اﻧﺘﻔﻊ ﺑﺼﺤﺒﺘﻪ و ﺳﻠﮏ‬‫ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻘﻮم ﻋﻠﯽ ﯾـﺪ اﻟﺼـﻔﯽ اﺣﻤـﺪ اﻟﻘﺸﺎﺷـﯽ و دﺧﻞ ﻫﻤـﺬان و ﺑﻐـﺪاد و دﻣﺸﻖ و ﻗﺴـﻄﻨﻄﯿﻨﯿﮥ و ﻣﺼـﺮ و اﺧﺬ ﻋﻤﻦ ﺑﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﺎﺧﺬ‬‫ﺑﻤـﺎردﯾﻦ ﻋﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺴـﻼﺣﯽ و ﺟﻠﺐ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻮﻓـﺎء اﻟﻌﺮﺿـﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﮑﻮاﮐـﺒﯽ و ﺑـﺪﻣﺸﻖ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒـﺎﻗﯽ اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ و ﻋﺒـﺪ اﻟﻘـﺎدر‬‫اﻟﺼـﻔﻮري و ﺑﺒﻐﺪاد ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺪﻟﺞ و ﺑﻤﺼﺮ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ و ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺒﺮاﻣﻠﺴﯽ و ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻤﺰاﺣﯽ و ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻌﻨﺎﻧﯽ و اﺣﻤﺪ ﻟا ﻌﺠﻤﯽ‬‫و ﺑـﺎﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﻋﻦ اﻟﻮاﻓـﺪﯾﻦ إﻟﯿﻬﻤـﺎ ﮐﺎﻟﺸـﯿﺦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﺟﻌﻤﺎن اﻟﺰﺑﯿـﺪي و ﻋﻠﯽ اﻟﺮﺑﯿﻌﯽ و ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻘﯿﺒﯽ اﻟﺘﻐﺮي و ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺠﻌﻔﺮي و ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻤﻠﮏ اﻟﺴﺠﻠﻤﺎﺳـﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﺛﻢ ﺗﻮﻃﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ و ﺗﺼﺪر ﻟﻠﺘﺪرﯾﺲ و ﺻﺎر ﻣﻦ ﺳـﺮاة رؤﺳﺎﺋﻬﺎ و اﻟﻒ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻋﺠﯿﺒﮥ ﻣﻨﻬﺎ اﻧﻬﺎر‬‫اﻟﺴﻠﺴﺒﯿﻞ ﻓﯽ ﺷﺮح ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻟﺒﯿﻀﺎوي و اﻻﺷﺎﻋﮥ ﻓﯽ اﺷﺮاط اﻟّﺴﺎﻋﮥ و اﻟﻨﻮاﻓﺾ اﻟﺮواﻓﺾ و ﺷﺮﺣﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﯿﮥ اﻟﻤﺼﻄﻠﺢ و اﻟﻌﺎﻓﯿﮥ ﺷﺮح اﻟﺸﺎﻓﯿﮥ‬‫ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻞ و ﺧﺎﻟﺺ اﻟﺘﻠﺨﯿﺺ ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﻠﺨﯿﺺ اﻟﻤﻔﺘﺎح و ﻣﺮﻗﺎة اﻟﺼـﻌﻮد ﻓﯽ ﺗﻔﺴـﯿﺮ اواﺋﻞ اﻟﻌﻘﻮد و اﻟﻀﺎوي ﻋﻠﯽ ﺻﺒﺢ ﻓﺎﺗﺤﮥ اﻟﺒﯿﻀﺎوي و‬‫رﺳﺎﻟﮥ ﻓﯽ اﻟﺠﻬﺮة ﺑﺎﻟﺒﺴـﻤﻠﮥ ﻓﯽ اﻟﺼـﻠﻮة و ﮐﺎﻧﺖ ﻟﻪ ﻗﻮة اﻗﺘﺪار ﻋﻠﯽ اﻻﺟﻮﺑﮥ ﻋﻦ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ اﻟﻤﺸﮑﻠﮥ ﻓﯽ اﺳﺮع وﻗﺖ و اﻋﺬب ﻟﻔﻆ و اﺳﻬﻠﻪ و‬‫اوﺟﺰه و اﮐﻤﻠﻪ و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠـﮥ ﻓﻘـﺪ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻓﺮاد اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻋﻠﻤﺎ و ﻋﻤﻼ و ﮐﺎﻧﺖ وﻓﺎﺗﻪ ﻓﯽ ﻏﺮة ﻣﺤﺮم ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث و ﻣﺎﺋـﮥ و اﻟﻒ و دﻓﻦ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ‬‫رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا اﻟﺒﺮزﻧﺠﯽ ﺻـﺎﺣﺐ اﻻﺷﺎﻋـﮥ* ﻋـﺎﻟﻤﻬﻢ اﻟﻤﺤﺮز ﻋﻨـﺪﻫﻢ ﻟﻠﮑﻤﺎل و اﻟﺒﺮاﻋـﮥ* ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤﺒﻬﺮ‬‫اﻟﺴﻨﺎﻋﮥ* اﻟﻤﺘﺤﻘﻖ اﺗّﻢ اﻟﺘﺤﻘﻖ ﻋﻨﺪ اﺻﺤﺎب اﻟﺼﻨﺎﻋﮥ* ﻓﺎﻟﻤﻌﺮض ﻋﻨﻪ ﺟﺎﻟﺐ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ اﺷﻨﻊ اﻟﺸﻨﺎﻋﮥ* و اﻟﺤﺎﺋﺪ ﻋﻨﻪ ﻣﻠﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪447 :‬‬‫ﺑﯿﺪه ﻓﯽ اﻗﻈﻊ اﻟﻔﻈﺎﻋﮥ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪم‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤـﺪﺧﺎن اﻟﺤﺎرﺛﯽ اﻟﺒـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻋﺎﻟﯿﻪ و ﻣﺎﺛﺮ ﻏﺎﻟﯿﻪ او ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺠﻠـﺪاﺗﯽ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺧﻮاﻫﯽ‬‫ﺷﻨﯿﺪ در ﻧﺰل اﻻﺑﺮار ﺑﻤﺎ ﺻﺢ ﻣﻦ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻻﻃﻬﺎر ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﻟﺒﺰار ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ و اﺑﻦ ﻋﺪي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻋﻦ ﮐﻠﯿﻬﻤﺎ و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎﻟﻮا ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫زاد اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫و ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﻋﻠﯽ راي اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺧﺎﻟﻔﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﺬﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﺼﻮاب ﺧﻼف ﻗﻮﻟﯿﻬﻤﺎ‬‫ﻣﻌﺎ ﻓﺎﻟﺤﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻻ ﺻﺤﯿﺢ و ﻻ ﻣﻮﺿﻮع و ﻫﻮ‬‫ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﻠﯿﮥ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺑﻠﻔﻆ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﯾﮑﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ آل اﻟﻌﺒﺎ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻔﺼﻞ اﻟﺮاﺑﻊ ﻋﺸﺮ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ‬‫اﺧﺮج اﻟﺒﺰار ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ و اﺑﻦ ﻋﺪي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻋﻦ ﮐﻠﯿﻬﻤﺎ و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﻋﻠﯽ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻗﺎﻟﻮا ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ زاد اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ رواﯾﮥ اﺧﺮي ﻋﻦ‬‫اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ و اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣـﺬي و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﻠﯿـﮥ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 357‬از ‪581‬‬‫ﺑﻠﻔﻆ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻗﻮل ذﻫﺐ اﮐﺜﺮ ﻣﺤﻘﻘﯽ اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ اﻟﯽ ان ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﺑﻞ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻟﻢ ﯾﺼﺐ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﯾﺮاده ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و دوم‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﺗﺤﻔﮥ اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رﻃﺲ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻖ ﻃﺐ ﻋﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻋﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ك ﻋﻦ ﮐﻼ اﻷﺧﯿﺮﯾﻦ‬‫اﻗﻮل ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺻـﺤﺤﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺧﺎﻟﻔﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓـﺬﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﺼﻮاب ﺧﻼف ﻗﻮﻟﯿﻬﻤﺎ ﻣﻌﺎ‬‫ﻓﺎﻟﺤﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻻ ﺻﺤﯿﺢ و ﻻ ﻣﻮﺿﻮع‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫ﻃﺐ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﻟﺒﺪﺧﺸـﯽ ﮐﺎﺑﺮﻫﻢ اﻟﻨﺒﯿﻞ* و ﺟﻬﺒﺬﻫﻢ اﻟﻤﺘﻠﻘﯽ اﻟﺘﻨﻮﯾﻪ و اﻟﺘﺒﺠﯿﻞ ﻗﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺠﻠﯿﻞ* و ﺻﺤﺢ‬‫ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺠﻤﯿـﻞ* ﻓـﺎرﻏﻢ ﺑﺎﻓﺎداﺗﻪ اﻧﻮف اﻫﻞ اﻟﺘﻠﻤﯿﻊ و اﻟﺘﺴﻮﯾﻞ* و ﻏّﺒﺮ ﺑﺘﺼـﺮﯾﺤﺎﺗﻪ وﺟﻮه ذوي اﻟﺘﺨـﺪﯾﻊ و اﻟﺘﻀـﻠﯿﻞ* ﻓﻼ‬‫ﯾﻨﮑﺐ ﻋﻦ ﻣﻨﻬﺠﻪ اﻻ ﻣﻦ أﺧﻄﺄ ﻟﻌﺪواﻧﻪ ﺳﻮاء اﻟﺴﺒﯿﻞ* و ﻻ ﯾﺤﯿﺪ ﻋﻦ ﻓﺠﻪ اﻻ ﻣﻦ اﻗﺘﺤﻢ ﻟﻄﻐﯿﺎﻧﻪ درك اﻟﻨﮑﺎل اﻻﻟﯿﻢ و اﻟﻌﺬاب اﻟﻮﺑﯿﻞ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ ﺻـﺪر ﻋـﺎﻟﻢ در ﻣﻌـﺎرج اﻟﻌﻠﯽ ﻓﯽ ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ ﮐﻪ ﺟﻼـﻟﺖ ﺷـﺎن و ﺳـﻤﻮ ﻣﮑـﺎن او ﻧﯿﺰ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺠﻠـﺪاﺗﯽ ﺧﻮاﻫﯽ‬‫درﯾﺎﻓﺖ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻣﻌﺎ ﺛﻨﺎ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺴﺘﺮي اﻧﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪448 :‬‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺮوﻣﯽ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ع ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﺣﻞ ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ و ﻓﯽ ﻧﺴـﺨﮥ ﻣﻨﮑﺮ و روي ﺑﻌﻀﻬﻢ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺷﺮﯾﮏ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮوا ﻓﯿﻪ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ و ﻻ ﯾﻌﺮف‬‫ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ و ﻓﯽ اﻟﺒﺎب ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ و ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ ﻋﻨﺪي ﺻـﺤﯿﺢ ﺳـﻨﺪه و ﻗﺪ‬‫ﯾﺠﺐ ان ﯾﮑﻮن ﻋﻠﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻵﺧﺮﯾﻦ ﺳـﻘﯿﻤﺎ ﻏﯿﺮ ﺻـﺤﯿﺢ ﻟﻌﻠﺘﯿﻦ اﺣﺪﻫﻤﺎ اﻧﻪ ﺧﺒﺮ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻟﻪ ﻣﺨﺮج ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﻮﺟﻪ و اﻵﺧﺮ ان ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻨـﺪﻫﻢ ﻣﻤﻦ ﻻ ﯾﺜﺒﺖ ﺑﻨﻘﻠﻪ ﺣﺠﮥ و ﻗﺪ واﻓﻖ ﻋﻠﯿﺎ ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻏﯿﺮه‬‫ﺣـﺪﺛﻨﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻔﺰاري ﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﻬﺮوي ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺮازي‬‫و ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻔﺮاء ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﺑﺎﺳـﻨﺎده ﻣﺜﻠﻪ ﻫـﺬا اﻟﺸـﯿﺦ ﻻ اﻋﺮﻓﻪ و ﻻ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ ﻏﯿﺮ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ و ﻗﺪ اورد اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ ﻟا ﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و اﺧﺮج ك ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻗﺎل ﺻـﺤﯿﺢ اﻻﺳـﻨﺎد و روي ﺧﻂ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻋﻦ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻧﻪ ﺳـﺌﻞ ﻋﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﺻـﺤﯿﺢ ﻗﺎل ﻋﺪ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺻـﻼح اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﻟﻌﻼﺋﯽ ﻗـﺪ ﻗﺎل ﺑﺒﻄﻼﻧﻪ اﯾﻀﺎ اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﯿﺰان و ﻏﯿﺮه و ﻟﻢ ﯾﺎﺗﻮا ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺑﻌﻠﮥ ﻗﺎدﺣﮥ ﺳﻮي دﻋﻮي اﻟﻮﺿﻊ دﻓﻌﺎ ﺑﺎﻟﺼﺪر و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 358‬از ‪581‬‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ ﻟﺴـﺎﻧﻪ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻟﻪ ﻃﺮق ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ ﻣﺴـﺘﺪرك اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻗﻞ اﺣﻮاﻟﻬﺎ ان ﯾﮑﻮن ﻟﻠﺤـﺪﯾﺚ اﺻﻞ ﻓﻼ ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾﻄﻠﻖ اﻟﻘﻮل‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ و ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﻔﺘﻮي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﺧﺮﺟﻪ ك ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺘﺪرك و ﻗﺎل اﻧﻪ ﺻﺤﯿﺢ و ﺧﺎﻟﻔﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت‬‫و ﻗﺎل اﻧﻪ ﮐـﺬب و اﻟﺼﻮاب ﺧﻼف ﻗﻮﻟﻬﻤﺎ ﻣﻌﺎ و ان اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻗﺴﻢ اﻟﺤﺴﻦ ﻻ ﯾﺮﺗﻘﯽ اﻟﯽ اﻟﺼـﺤﮥ و ﻻ ﯾﻨﺤﻂ اﻟﯽ اﻟﮑﺬب و ﺑﯿﺎن ذﻟﮏ‬‫ﯾﺴـﺘﺪﻋﯽ ﻃﻮﻻـ و ﻟﮑﻦ ﻫـﺬا ﻫـﻮ اﻟﻤﻌﺘﻤـﺪ ﻓﯽ ذﻟـﮏ اﻧﺘﻬﯽ و ﻗـﺪ ﮐﻨﺖ اﺟﯿﺐ ﺑﻬـﺬا اﻟﺠﻮاب دﻫﺮا اﻟﯽ ان وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯽ ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ‬‫ﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﻓﯽ ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺛﺎر ﻣﻊ ﺗﺼـﺤﯿﺢ ك ﻟﺤﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻓﺎﺳﺘﺨﺮت اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺟﺰﻣﺖ ﺑﺎرﺗﻘﺎع اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ رﺗﺒﮥ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﯽ‬‫ﻣﺮﺗﺒـﮥ اﻟﺼـﺤﮥ و اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻋﻠﻢ ﮐـﺬا ﻓﯽ ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﻟﻠﺴـﯿﻮﻃﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﻣﺤﻤـﺪ ﺻﺪر اﻟﻌﺎﻟﻢ ﺻﺪرﻫﻢ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻻﺟﻞ* و‬‫ﮐﺎﺑﺮﻫﻢ اﻟﻤﺤﺮز ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻟﻠﻔﻀﻞ اﻟﻌﻈﯿﻢ اﻟﺠﻠﻞ* ﻗﺪ اورد ﻓﯽ اﺛﺒﺎت ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺰﯾﺢ ﻟﻠﻌﻠﻞ* ﮐﻼم اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ اﻟﻤﺴﺘﺎﺻﻞ ﺷﺎﻓﮥ اﺻﺤﺎب‬‫اﻟﺨﻄﻞ ﻓﺎﻟﻤﻌﺮض ﻋﻨﻪ ﻣﺤﺘﻘﺐ ﻟﻐﯿﻪ و زر ﺳﯿﺊ اﻟﻌﻤﻞ* و اﻟﻨﺎﮐﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪449 :‬‬‫ﻋﻨﻪ ﻣﺨﻔﻖ ﻟﺰﯾﻐﻪ ﻓﯽ ﮐـّﻞ رﺟـﺎء و اﻣـﻞ* و اﻟﻤﺘﺤﺎﻣـﻞ ﻋﻠﯿﻪ راﮐﺐ ﻟﻌﻤﻬﻪ ﻣﺘﻦ اﻟﻌﺜـﺎر و اﻟﺰﻟـﻞ* و اﻟﻤﺘﻌﻨﺖ ﻓﯿﻪ ﻣﺮﺳﻞ ﻟﺒﻮاره ﻓﯽ ﻏﯿﺮ ﺳـﺪد‬‫ﮐﻤﺮﺳﻠﮥ اﻟﻬﻤﻞ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را از ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺛﺎﺑﺘﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻣﺘﺤﻘﻘﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺷﻤﺮده و‬‫ﺑﻘﻄﻊ و ﺣﺘﻢ آن را ﺑﺠﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻧﺴـﺒﺖ ﮐﺮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ در ذﮐﺮ ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و آن ﺣﻀﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ او را ﺑﻌﻠﻢ ﮔﻮاﻫﯽ دادﻧﺪ ﮐﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺑﺘﻔﻮق در ﻗﻀﺎ ﮐﻪ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ اﻧﺘﻬﯽ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ در ذﮐﺮ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﯾﻌﻨﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ا ﻧﺘ ﻬ ﯽ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺷﺸﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻧﮑﺘﻪ ﺳـﺎﺑﻌﻪ ﺧـﺪاي ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺧـﻮاﺳﺖ ﮐﻪ دﯾﻦ ﺧﻮد را ﺑﻮاﺳـﻄﻪ ﭘﯿﻐـﺎﻣﺒﺮ ﺧﻮد در آﻓـﺎق ﻣﻨﺘﺸـﺮ‬‫ﮔﺮداﻧﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺪون ﻋﻠﻤﺎ و ﻗﺮاء ﮐﻪ از آن ﺣﻀﺮت ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺮان رواﯾﺖ ﮐﻨﻨﺪ ﻣﺘﺼﻮر ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﺑﺮ زﺑﺎن ﻣﺒﺎرك‬‫آن ﺣﻀـﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻤﺎﻋﺖ از ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﺳﺎﺧﺖ ﺗﺎ ﺣﺚ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮ اﺧﺬ ﻋﻠﻢ و ﻗﺮان ازﯾﺸﺎن و آن ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ‬‫اﺟﺎزت ﻧﺎﻣﻬﺎي ﻣﺤﺪﺛﯿﻨﺴﺖ ﺑﺮاي ﺗﻼﻣﺬه ﺧﻮدﻫﺎ ﺗﺎ ﻗﻮﻣﯽ ﮐﻪ رﺟﺎل را ﺑﺎﻗﻮال ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷـﻨﺎﺧﺖ ﺑﺎري اﻗﻮال را ﺑﺮ ﺣﺎل ﺑﺸﻨﺎﺳـﻨﺪ و درﯾﻦ‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻤﺎي ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻣﺸﺘﺮكاﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ از ﮐﺘﺐ ﺣﺪﯾﺚ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 359‬از ‪581‬‬‫ازﯾﻦ ﺑﺎﺑﺴﺖ و اﻗﺮأﮐﻢ أﺑﯽ و اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ ﻧﯿﺰ ازﯾﻦ ﺑﺎب‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و آن ﺣﻀـﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎﺧﺘﺼﺎص ﻫﺮ ﯾﮑﯽ ﺑﺼﻔﺘﺶ اﺷﺎره ﻓﺮﻣﻮد ﺟﺎي در ﺑﺎب‬‫ﻓﺎروق ﻓﺮﻣﻮده ﻓﺎّوﻟﺘﻪ اﻟﺪﯾﻦ و در ﺑﺎب ﻣﺮﺗﻀﯽ ع ﻓﺮﻣﻮد‬‫اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫زﯾﺮا ﮐﻪ ﻗﻀﺎ ﻣﻮﻗﻮف ﺑﺮ ﺳﺮﻋﺖ اﻧﺘﻘﺎل ذﻫﻨﺴﺖ و ﺣﮑﻤﺖ ﻧﯿﺰ ﻫﻤﭽﻨﺎن‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﮔﻮﯾﯿﻢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﻧﻈﺎﺋﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺧﺬوا رﺑﻊ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻦ ﻫﺬه اﻟﺤﻤﯿﺮاء اﻗﺘﺪوا ﺑﺎﻟﺬﯾﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ رﺿﯿﺖ ﻟﮑﻢ ﻣﺎ رﺿﯽ اﺑﻦ أم ﻋﺒﺪ‬‫و ﮐﻤﺎل ﻣﺮﺗﻀﯽ در ﻋﻠﻮم دﯾﻨﯿﻪ و ﺗﻘﺪم او ﺑﺮ ﺑﺴﯿﺎري از ﺻﺤﺎﺑﻪ در ان ﺑﺎب اﺷﻬﺮﺳﺖ از آﻧﮑﻪ ﮐﺴﯽ اﻧﮑﺎر او ﺑﮑﻨﺪ ﭘﺲ ﺣﻤﻞ او ﺑﺮ ﻣﻌﻨﯽ‬‫ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺷﺒﻬﻪ ﻗﺼﺪ ﮐﺮده اﺳﺖ ﻣﺘﻌﯿﻦ ﻧﯿﺴﺖ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﻧﻬﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ازاﻟﮥ اﻟﺨﻔﺎ در ذﮐﺮ ﻣﺂﺛﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻣﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و دﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺑﺎﻋﺘﺮاف ﺧﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪450 :‬‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را در ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺧﻮد رواﯾﺖ و اﺛﺒﺎت ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ در رﺳﺎﻟﻪ ﮐﻪ ﻣﻮﺿﻮع‬‫آن ﺑﯿﺎن ﻋﻘﯿـﺪه واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﺧﻮدﺳﺖ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻓﯽ ذﺧﯿﺮة اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻟﻌﺎﺷﻖ ﻋﻠﯿﺨﺎن اﻟـﺪﻫﻠﻮي ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و در ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﺧﺎﺻﮥ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ ﺧﻢ و اﻧﺖ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﮏ و ﻣﻦ ﻓﺎرﻗﮏ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ع ﻓﻘﺪ ﻓﺎرﻗﻨﯽ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ اﺋﺘﻨﯽ ﺑﺎﺣﺐ ﺧﻠﻘﮏ إﻟﯿﮏ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﻫﺬا اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻔﺠﺮة‬‫و دﯾﮕﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﯿﺸـﻤﺎر در ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﯾﺸﺎن ﺛﺒﺘﺴﺖ و ﺣـﺪﯾﺚ رد ﺷـﻤﺲ ﺑﺮاي ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﮐﻪ از ﻗـﺪﯾﻢ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ در ﺻـﺤﺖ آن‬‫اﺧﺘﻼف دارﻧـﺪ آن را ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺻـﺤﯿﺢ از ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻣـﺪﻧﯽ ﺗﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻃﺒﺮاﻧﯽ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﺷﻮاﻫﺪ آن را از ﻃﺤﺎوي و دﯾﮕﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 360‬از ‪581‬‬‫ﻣﺤﺪﺛﺎن ﻋﻤﺪه ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﺣﮑﻢ ﺑﺼـﺤﺖ آن ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و از ﮐﺮاﻣﺎت ﺣﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ ﭼﻨﺪ واﻗﻌﻪ را ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺻﺤﯿﺤﻪ رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮده اﻧﺘﻬﯽ‬‫و اﮔﺮ ﭼﻪ ﮐﻤﺎل اﻋﺘﻤﺎد و اﻋﺘﺒﺎر و ﻋﻠﻮ ﻣﺪارج و ﻣﺰﯾﺪ اﺳﺘﻨﺎد و اﺷﺘﻬﺎر و ﺳﻤﻮ ﻣﻌﺎرج وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺰد ﻣﺘﺴﻨﻨﯿﻦ اﯾﻦ دﯾﺎر واﺿﺢ‬‫و آﺷﮑﺎرﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﯾﻘﺎف اﻫﻞ دﯾﮕﺮ اﻣﺼﺎر و اﺳﺘﻄﺮاف ﺟﻤﻠﻪ اﻫﻞ اﺣﻼم و اﺑﺼﺎر ﺷﻄﺮي از ﻋﺒﺎرات ﺟﻼﻟﺖ آﺛﺎر ﮐﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎدات‬‫اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﻣـﻮذن ﺑﺠﻼـﻟﺖ و ﻋﻈﻤﺖ اوﺳﺖ ﻣﺮﻗـﻮم ﻣﯽﮔﺮدد و ﺧـﻮد وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﻀـﯽ از ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺧﻮﯾﺶ ﮐﻪ ﻣﺤﯿﺮ ﻋﻘﻮل و اﻟﺒـﺎب و‬‫ﻣﻮﺟﺐ ﺻـﺪ ﺣﯿﺮت و اﺳـﺘﻌﺠﺎب و اﺳـﺘﻐﺮاﺑﺴﺖ ﺑﯿﺎن ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﻔﻬﯿﻤﺎت اﻟﻬﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻔﻬﯿﻢ ﺑﺎّي ﻟﺴﺎن اﺣﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ و ﺑﺎي‬‫ﻟﻔﻆ اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ رزﻗﻨﯽ ﻓﯽ ﻗﺮب اﻟﻤﻠﮑﻮت ﻣﻦ اﻟﮑﻤﺎﻻت ﺑﺎﺳﺮﻫﺎ‬‫و ﻟﻮ ان ﻟﯽ ﻓﯽ ﮐﻞ ﻣﻨﺒﺖ ﺷﻌﺮة ﻟﺴﺎﻧﺎ ﻟﻤﺎ اﺳﺘﻮﻓﯿﺖ واﺟﺐ ﺣﻤﺪه‬‫و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ذﻟـﮏ ﺑـﺎﻟﻌﻠﻢ ﻓﻘـﻂ ﺑـﻞ ﺑـﺎﻟﺘﺤﻘﯿﻖ و اﻟﺘﻠﻮن و اﻻﻧﺼـﺒﺎغ ﻓـﺎول ﻣﺎ ﻣﻨﺤﻨﯽ اﻧﻪ ﺣﺼﻞ ﻟﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻘﻀﺎء و ﻋﻠﻢ اﻟﺘـﺪﺑﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﺴـﻤﺎء و‬‫اﻻرض ﻓﺎﻧﺼـﺒﻐﺖ ﺑﺼـﺒﻎ اﻟﻤﻘﺮﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ و وﺟﺪت ﻓﯽ ﻗﻮة اﻟﺘﺼﺮف ﻓﯽ اﻟﻤﻠﮏ و وﻗﻌﺖ ﺑﻌﺾ ذﻟﮏ ﺑﺎﻟﻔﻌﻞ ﻟﻤﺎ ﺿﺎﻗﺖ ﺑﻨﺎ اﻟﺤﯿﻞ‬‫ﻓﯽ ﺳﻔﺮﻧﺎ اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﺒﺎب ﺛﻢ ﺣﺼﻞ ﻋﻠﻢ اﻟﺸﺮع ﻓﯽ دﻋﺎء اﻟﻨﺴﻤﮥ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﺗﺼﺎدق ﻣﻨﺒﻊ اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ و ﺻﺪور ﺣﺎﻣﻠﯽ اﻟﺸﺮع ﻣﻦ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ و‬‫اﺧﺘﻼط اﻟﮑﻤﺎل ﺑﺎﻻﺳـﺒﺎب اﻟﺨﺎرﺟﯿﮥ اﻟﻤﺮﺗﺒﮥ ﮐﻤﺎ اﻧﺎ ﮐﻨﺎ ذﻗﻨﺎ اﻟﺸﺮع ﻓﯽ دورة اﻟﺤﮑﻤﮥ ﺛﻢ ﻓﻬﻤﻨﺎه ﻓﯽ ﻗﺮب اﻟﻔﺮاﺋﺾ ﺛﻢ ﺣﺼﻞ ﻟﯽ ﻣﻘﺎﻣﺎت‬‫اﻻﻧﺒﯿـﺎء ﮐﻠﻬﻢ ﻓﺎّﻣـﺎ اﻟﮑﻤﺎﻻـت اﻟﻤﺘﺄﺻـﻠﮥ ﻓﻌﻠﻤﻨﺎﻫﺎ ﻣﻨﻔﺮدة ﻣﻤﺘﺎزة ﻋﻦ ﻏﯿﺮﻫﺎ و اﻣﺎ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻓﺤﺼﻞ ﻟﻨﺎ و ان ﻟﻢ ﻧﻘـﺪر ﻋﻠﯽ ﺗﺒﯿﺎﻧﻬﺎ و ﺣﯿﻨﺌﺬ‬‫اﺗﯿﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺗﺸﺮﯾﻌﺎﺗﻬﻢ و اﻧﺼﺒﻐﻨﺎ ﺑﻬﺎ ﺛﻢ ﺣﺼﻞ ﻟﯽ ﻣﻘﺎﻣﺎت اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و اﻻوﻟﯿﺎء و اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﺎﻗﻤﻨﺎ ﻣﻘﺎم اﻟﻮﺻﺎﯾﮥ و اﻻرﺷﺎد و اﻟﻤﺠﺪدﯾﮥ و ﻏﯿﺮﻫﺎ‬‫ﻣّﻤﺎ ﯾﻀﯿﻖ اﻟﺘﺤﺮﯾﺮ ﻋﻦ ﺑﯿﺎﻧﻬﺎ ﺛﻢ اوﺗﯿﻨﺎ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻟﻤﺘﺄﺧﺮة اﻟﺘﯽ ﺑﻬﺎ اﻣﺘﺜﺎل اﻟﺮﺳﻞ ﻓﯽ اﺣﻮاﻟﻬﻢ و ﻣﻘﺎﻣﺎﺗﻬﻢ ﺛﻢ راﯾﻨﺎ ﺣﺪﯾﻘﮥ ﻏﻀﮥ و ﻋﻠﯽ اﺑﻮاﺑﻬﺎ‬‫رﺟﺎل ﻣﻦ اﻟﻌﺮب ﯾﻤﻨﻌﻮﻧﻨﺎ ﻋﻨﻬﺎ ﺣﺘﯽ اﻣﺮ اﻟﺴﯿﺪ اﻟﻌﺮﺑﯽ ﺑﺎدﺧﺎﻟﻨﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪451 :‬‬‫و اﮐﺮاﻣﻨـﺎ ﻓـﺪﺧﻠﻨﺎﻫﺎ و اﻟﻌﺎرﯾـﮥ ﻏﯿﺮ اﻟﻤﻠﮏ و اﻋﻠﻤﻦ اﻧﺎ ﻟﻢ ﻧﻌﺒﺮ ﻣﻘﺎﻣﺎ ﻣﻦ ﻫﺆﻻء اﻟﻤﻘﺎﻣﺎت اﻟّﺎ و ﻗـﺪ اﺳـﺘﻐﺮﻗﻨﺎ ﻓﯽ ﻟﺠﺘﻪ و اﺿـﻤﺤﻠﻠﻨﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﺮة‬‫واﺣـﺪة اﺳـﺒﻮﻋﺎ او اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﺛﻢ وﻗﻌﺖ اﻻﻓﺎﻗـﮥ و ﻟﻢ ﻧﻌﺒﺮ ﻣﻘﺎﻣﺎ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﺗﺼﺎدق اﺳـﻤﺎء اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ و اﻻﺳـﻤﺎء اﻟﻘﺪﯾﻤﮥ اﻻ ﺑﺎﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﻓﺎن‬‫ﻧﺸـﺄة اﻟﺒﺸـﺮ ﻻـ ﺗﻄﯿﻖ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ذﻟـﮏ و اﻣـﺎ ﻣـﺎ ﻋﺒﺮﻧـﺎه ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﺗﺼﺎدق اﺳـﻤﺎء اﻟﻤﻘﺮﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻧﺒﯿﺎء و ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻧﻌﮑﺎس ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و‬‫اﻷوﻟﯿﺎء ﻓﯿﺸﺒﻪ ان ﯾﮑﻮن ﺗﻘﻠﯿﺪا ﻣﺎ ﺧﻼ اﻣﻮر وﻗﻊ ﻓﯿﻬﺎ اﻟﺘﺼﺎدق ﻓﻘﻂ ﻓﺬﻟﮏ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺗﻘﻠﯿﺪي ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َﻓﺒُِﻬﺪاُﻫُﻢ اﻗَْﺘِﺪْه‬‫و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻘﻠﺪا ﻻﺣﺪ ﺑﻞ ﻣﺤﻘﻘﺎ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﻬﯿﻤﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻔﻬﯿﻢ رأت واﻟﺪﺗﯽ ﺑﺎرك اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﻋﻤﺮﻫﺎ ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﻨﺎم ﮐﺄّن ﻃﺎﺋﺮا ﻋﺠﯿﺐ اﻟﺸـﮑﻞ ﺟﺎء اﻟﯽ أﺑﯽ ﻗـﺪس ﺳـﺮه ﯾﺤﻤﻞ ﻓﯽ ﻣﻨﻘﺎره ﮐﺎﻏـﺬة ﻋﻠﯿﻬﺎ اﺳﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﻟﺬﻫﺐ ﺛﻢ ﺟﺎء ﻃﺎﺋﺮ آﺧﺮ ﯾﺤﻤﻞ ﻓﯽ‬‫ﻣﻨﻘﺎره ﮐﺎﻏﺬة اﺧﺮي ﻓﯿﻬﺎ ﺑﺴﻢ اﷲ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﻟﻮ ﮐﺎن اﻟﻨﺒﻮة ﺑﻌﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻤﮑﻨﺎ ﻟﺠﻌﻠﺘﮏ ﻧﺒّﯿﺎ و ﻟﮑﻨﻬﺎ اﻧﻘﻄﻌﺖ ﺑﻪ‬‫ﻫﺬه اﻻﻟﻔﺎظ او ﺑﻤﻌﻨﺎﻫﺎ و اﻟﻄﺎﺋﺮ اﻻول ﮐﺎن ﻣﻨﻘﺎره اﺣﻤﺮ و ﺳﺎﺋﺮ ﺟﺴﺪه اﻏﺒﺮ ﻣﺜﻞ اﻟﺤﻤﺎم و اﻟﺜﺎﻧﯽ ﺳﺎﺋﺮ ﺟﺴﺪه اﺧﻀـﺮ ﮐﺎﻟﻄﻮﻃﯽ ﻓﻘﺎل أﺑﯽ‬‫ﻗـﺪس ﺳـﺮه اﺑﺸـﺮي ﺑﻮﻟـﺪك اﺷـﺎر اﻟّﯽ اﻧﺎ ﮐﻨﺎ ﻋﻠﻤﻨﺎك اﻧﻪ ﺳـﯿﮑﻮن وﻟﯿﺎ ﻗﺎﻟﺖ واﻟـﺪﺗﯽ و ﮐﺎن ﻋﻠﻤﯽ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﻤﻨﺎم ان اﻟﺒﺸﺎرة ﻓﯽ ﺣﻖ‬‫اﺑﯿـﮏ و ﻗﻮﻟﻪ ﻗـﺪس ﺳـﺮه ﯾﺸـﻌﺮ ﺑﺎﻧﻬﺎ ﻓﯿﮏ و ﮐﺎن اﻻﻣﺮ ﻣﺸـﺘﺒﻬﺎ ﻋﻠﯿﻬﺎ اﻗﻮل و ﺣﻖ اﻟﺘﻌﺒﯿﺮ ﮐﻤﺎ ﺗﻘﺘﻀـﯿﻪ ﻗﻮاﻧﯿﻦ اﻟﺤﮑﻤـﮥ ان ﯾﻘﺎل اﻟﮑﺎﻏـﺬة‬‫اﻻـوﻟﯽ اﺷـﺎرة اﻟﯽ ﮐﻤـﺎل أﺑﯽ ﻗـﺪس ﺳـﺮه ﻓـﺎﻧﻪ ﮐﺎن ﻓﺎﻧﯿﺎ ﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺴـﺘﻐﺮﻗﺎ ﻓﯿﻪ اﻣﺎ ﻏﺒﺮة ﺣﺎﻣﻠﻬﺎ ﻓﻼﻧﻪ ﮐﺎن ﻏﯿﺮ ﻣﺸـﻐﻮل ﺑـﺬﮐﺮ اﻟﻤﻌﺎرف و‬‫ﮐـﺬﻟﮏ اﻟﺤﻤﺎم و اﻟﻔﺎﺧﺘـﮥ ﺣﺴﻦ اﻟﺼﻮت ﻏﯿﺮ ﻓﺼـﯿﺤﻬﺎ و اﻣﺎ اﻟﮑﺎﻏﺬة اﻻﺧﺮي ﻓﺎﺷﺎرة اﻟﯽ ﮐﻤﺎﻟﯽ اﻟﺬي اوﺗﯿﺘﻪ ﻣﻦ ﺗﻠﻘﺎء ﺗﺸـﺮﯾﺢ ﮐﻤﺎﻻت‬‫اﻻﻧﺒﯿـﺎء ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم و اﻣـﺎ ﺧﻀـﺮة ﺣﺎﻣﻠﻬـﺎ ﻓﻼـ ﯾﻀﺎﺣﯽ ﺑﺎﻟﻤﻌﺎرف ﮐﻤﺎ ان اﻟﻄﻮﻃﯽ ﺗﻔﺼـﺢ و ﺗﻘﻄﻊ ﺻﻮﺗﻬﺎ و ﮐﺎن ﻫـﺬا ﺣﯿﻦ‬‫ﻓﻄﻤﺖ ﻋﻦ ﻟا ﻠﺒﻦ و اﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ رّب اﻟﻌـﺎﻟﻤﯿﻦ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺮﺣﯿﻢ و ﻧﯿﺰ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﻓـﻮز ﮐـﺒﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ و اﯾﻦ ﻓﻘﯿﺮ را ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﺗﻮﻓﯿﻘﻪ در ﻫﺮ‬‫ﯾـﮏ ازﯾﻦ ﻓﻨﻮن ﻣﻨﺎﺳـﺒﺘﯽ ﺣﺎﺻـﻞ ﺷـﺪه اﺳﺖ و اﮐـﺜﺮ اﺻﻮل ان و ﺟﻤﻠﻪ ﺻـﺎﻟﺤﻪ از ﻓﺮوع آن ﺑـﺪﺳﺖ آﻣـﺪه اﺳﺖ و ﻧﻮﻋﯽ از اﺳـﺘﻘﻼل و‬‫ﺗﺤﻘﯿﻖ در ﻫﺮ ﺑﺎﺑﯽ ﺑﻮﺟﻬﯽ ﮐﻪ ﺷـﺒﻬﻪ ﺑﺎﺟﺘﻬﺎد ﻓﯽ اﻟﻤـﺬاﻫﺐ ﺑﺎﺷـﺪ ﺻﻮرت ﺑﺴـﺘﻪ اﺳﺖ دو و ﺳﻪ ﻓﻦ دﯾﮕﺮ از ﻓﻨﻮن ﺗﻔﺴـﯿﺮ از درﯾﺎي ﻓﯿﺾ‬‫اﻟﻬﯽ ﺑﺨﺎﻃﺮ رﯾﺨﺘﻪ اﺳﺖ اﮔﺮ راﺳﺖ ﭘﺮﺳـﯽ ﻣﻦ ﺷﺎﮔﺮد ﺑﯿﻮاﺳـﻄﻪ ﻗﺮان ﻋﻈﯿﻢ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ اوﯾﺲ روح ﭘﺮ ﻓﺘﻮح ﺣﻀﺮت رﺳﺎﻟﺘﻢ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 361‬از ‪581‬‬‫و ﺳﻠﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻧﮑﻪ ﻣﺴﺘﻔﯿﺪ ﺑﯿﻮاﺳﻄﻪ ﮐﻌﺒﻪ ﺣﺴﻨﯽام ﺷﺒﯿﻪ ﺑﺎ آﻧﮑﻪ اﺛﺮﭘﺬﯾﺮ ﺑﯿﻮاﺳﻄﻪ ﺻﻼة ﻋﻈﻤﯽام‬‫و ﻟﻮ ان ﻟﯽ ﻓﯽ ﮐﻞ ﻣﻨﺒﺖ ﺷﻌﺮة ﻟﺴﺎﻧﺎ ﻟﻤﺎ اﺳﺘﻮﻓﯿﺖ واﺟﺐ ﺣﻤﺪه‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻣﯿﻦ در دراﺳﺎت اﻟﻠﺒﯿﺐ ﻓﯽ اﻻﺳﻮة اﻟﺤﺴﻨﮥ ﺑﺎﻟﺤﺒﯿﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻘﺪ ﺳﻤﻌﻨﺎ ﺷﯿﺨﻨﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪452 :‬‬‫ﻋﺎﻟﻢ اﻟﻬﻨﺪ و ﻋﺎرف وﻗﺘﻪ اﻟﺸﯿﺦ اﻻﺟﻞ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﺪﻫﻠﻮي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﺪﻋﯽ و ﯾﻘﻮل ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺼﺤﯿﺤﮥ‬‫ﯾﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻻرﺑﻌﮥ ﺑﺎﺟﻤﻌﻬﻢ ﯾﮑﻮن ﺣﺠﮥ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻓﻤﺎ ذﻫﺒﻮا إﻟﯿﻪ و اﻻﻣﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻗﺎل رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻧﻔﻌﻨﺎ ﺑﺒﺮﮐﺎت ﺣﻘﺎﺋﻘﻪ و ﻋﻠﻮﻣﻪ‬‫و اﺣﻮاﻟﻪ و ﻧﯿﺰ ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﻌﯿﻦ در دراﺳﺎت اﻟﻠﺒﯿﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻫـﺬا ﻣﺎ ﺑـﺪي ﻟﻨﺎ ﻓﯽ ﺣﺠـّﯿ ﮥ اﻻﺟﻤﺎع و ﻗـﺪ واﻓﻘﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﻟﺮاي ﻗـﺪوة ﻋﻠﻤﺎ دﻫﺮه‬‫ﯾﻌﺴﻮب زﻣﺎﻧﻨﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﺟﻞ اﻟﺼﻮﻓﯽ ﻓﯽ اﻻﮐﻤﻞ اﻣﺎم ﺑﻼد اﻟﻬﻨـﺪ اﻟﺸـﯿﺦ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﺦ و اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺑﺎرﺗﻀﺎء‬‫اﻟﻌﻤﺮي اﻟﺠﻮﻓﺎﻣﻮي اﻟﺒﺨﺎري در ﻣﺪارج اﻻﺳـﻨﺎد ﻣﮑﺘﻮب ﺧﻮد ﺑﻨﺎم ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺳﻮل ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ اﺳﺘﺠﺎزه وارد ﻧﻤﻮده و‬‫در آن ﻣﮑﺘﻮب ﻣﺴـﻄﻮرﺳﺖ ﯾـﺎ ﺳـﯿﺪي ﻻـ ﯾﺨﻔـﺎك اﻗﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﯿﻨﯽ ﺑﺮؤﯾﺎك اﻧﯽ ﺑﻌـﺪ ﺗﺤﺼـﯿﻞ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﺪرﺳـﯿﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﻌﻘﻮل و اﻟﻤﻨﻘﻮل و‬‫اﻟﻔﺮوع و اﻻﺻﻮل ﻣﻦ ﺑﻼد اﻟﻬﻨﺪ ﻣﻦ اﻻﺳﺎﺗﺬة اﻷﻋﯿﺎن اﻟﻤﺸﺎر إﻟﯿﻬﻢ ﺑﺎﻟﺒﻨﺎن ﺗﺸﺮﻓﺖ ﺑﺎﺟﺎزة رواﯾﮥ ﺑﻌﺾ ﮐﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ‬‫ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء ﻫﺬا اﻟﺸﺄن ﻓﺒﻌﻀـﻬﻢ ﯾﺮﻓﻌﻮن اﻻﺳﻨﺎد اﻟﯽ اﻟﺸﯿﺦ اﻻﺟﻞ ﻧﻘﺎد اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﻨﺒﻮّي ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ اﻟﺪﻫﻠﻮي و اﻟﺒﻌﺾ اﻟﯽ اﻟﻌﺎرف ﺑﺎﻟّﻠﻪ أﺑﯽ‬‫اﻟﻔﯿﺾ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘﻮل اﻟﺠﻤﯿﻞ و اﻻﻧﺘﺒﺎه اﻟـﺪﻫﻠﻮي و ﻻ ﻋﯿﺐ ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻻﺟﺎزات إﻻ ﮐﺜﺮة اﻟﺮواة و ﻧﯿﺰ در ﻣﺪارج اﻻﺳـﻨﺎد ﺑﺠﻮاب‬‫اﯾﻦ ﺧﻂ ﺧﻮد از ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺳﻮل ﻣﮑﺘﻮﺑﯽ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﮐﻪ در ان ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ و ﻗﺪ ذﮐﺮ ﻣﻮﻻي اﻧﻪ ﯾﺴـﺘﺠﯿﺰﻧﯽ و ﻫﻮ‬‫ﺧﯿﺮ ﻣﻨﯽ و اﻧﻪ اﻟﺤﻘﯿﻖ ﺑﺎن ﯾﮑﻮن اﻟﻤﺠﯿﺰ و اﻧﺎ ﻟﻪ ﻣﺠﺎز ﻟﻤﺎ ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﺴـﻨﺪ اﻟﮑﺎﻓﯽ اﻟﻤﻐﻨﯽ ﻋﻦ اﻻﻋﻮاز ﮐﯿﻒ ﻻ و ﻓﯿﻪ اﻟـﺪﻫﻠﻮﯾﺎن اﻟﻠـﺬان ﻫﻤﺎ‬‫ﻋﻨـﺪ اﻫﻞ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﯿﻨﺎن و ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ و دﻻﺋﻞ ﮐﺘﺎب و اﻗﻮال ﻋﺘﺮت ﺑﺮﯾﻦ ﻋﻘﯿﺪه ﻧﺰد‬‫اﯾﺸـﺎن ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘـﺎب ازاﻟـﮥ اﻟﺨﻔـﺎء ﻋﻦ ﺧﻼﻓـﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء ﻫﺰاران دﻻﺋﻞ را از ﮐﺘﺎب و ﺳـﻨﺖ و اﺟﻤﺎع اﻣﺖ و اﻗﻮال ﻋﺘﺮت‬‫ﺑﺘﻘﺮﯾﺒﯽ و ﺳﻮﻗﯽ ﮐﻪ ﭘﯿﺮاﯾﻪ ﮔﻮش داﻧﺸـﻤﻨﺪان روزﮔﺎر و ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺧﻮاﻃﺮ ﻣﺘﺒﺤﺮان اﯾﻦ اﺳﺮارﺳﺖ درج ﯾﺎﻓﺘﻪ و ﻣﺼﻨﻒ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب‬‫ﻣﺴـﺘﻄﺎب را ﮐﻪ در ﺷـﻬﺮ دﻫﻠﯽ ﮐﻬﻨﻪ ﺳـﮑﻮﻧﺖ داﺷﺖ آﯾـﺘﯽ از آﯾـﺎت اﻟﻬﯽ و ﻣﻌﺠﺰه از ﻣﻌﺠﺰات ﻧﺒـﻮي ﺗﻮان ﮔﻔﺖ راﻗﻢ اﯾﻦ رﺳـﺎﻟﻪ ﻧﯿﺰ‬‫ﺑﺎرﻫـﺎ ﺑﺰﯾـﺎرت او ﻣﺸـﺮف ﺷـﺪه و از ﮔﻠﻬـﺎي ﺗﻘﺮﯾﺮات رﻧﮕﯿﻨﺶ ﮐﻨـﺎر و داﻣﻦ ﭘﺮ ﮐﺮده ﺟﺰاه اﻟﱠﻠﻪ ﺧﯿﺮ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﮐﻪ در ان ذﮐﺮ‬‫واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﺧﻮد ﺑﺎﺧﻔـﺎي ﻋﻼﻗﻪ اﺑﻮت او و ﻧﺒﻮت ﺧﻮد ﮐﺮده ﮐﻤﺎل ﻓﻀﻞ و ﺟﻼﻟﺖ و اﻋﺘﻼ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺳـﻤﻮ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﻋﻠﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ و ﺳـﻨﺎء‬‫ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و ﻧﯿﺰ از ان ﻏﺎﯾﺖ ﻋﻈﻤﺖ ﻣـﺪح و ﺛﻨﺎ ﮐﺘﺎب ازاﻟـﮥ اﻟﺨﻔﺎ روﺷﻦ و ﭘﯿـﺪاﺳﺖ و رﺷـﯿﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﺧﺎن در اﯾﻀﺎح ﻟﻄﺎﻓﮥ‬‫اﻟﻤﻘﺎل ﮔﻔﺘﻪ اﯾﻦ ﻣﺬﻫﺐ ﻧﺰد ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ و واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪش ﮐﻪ ﻧﯿﺮﯾﻦ ﻓﻠﮏ ﻫﺪاﯾﺖ و ﺳـﻌﺪﯾﻦ ﺳﻤﺎء رواﯾﺖ و دراﯾﺖ و ﻣﺘﺒﻮع ﺳﻨﯿﺎن اﯾﻦ‬‫ﺑﻼداﻧﺪ و ﺣﻀﺮات ﺷﯿﻌﻪ روي ﺳﺨﻦ ﺑﺠﺎﻧﺐ اﯾﺸﺎن و ﺗﻮاﺑﻊ اﯾﺸﺎن دارﻧﺪ ﻣﻬﺠﻮرﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪453 :‬‬‫و ﻣﻔﺘﯽ ﺑﻪ ﻧﺰد اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﺟﻨـﺎب ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﮑﺮ ﻟﯿـﺎﻗﺖ اﻣﯿﺮ وﻻـﯾﺖ ﻣﺎب ﺑﺮاي ﺧﻼﻓﺖ رﺳﻮل ﻋﺎﻟﯿﺠﻨﺎب و ﺳﺐ ﮐﻨﻨـﺪه آن ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ‬‫وﺟﻬﻪ ﮐﺎﻓﺮﺳﺖ اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ در اﯾﻀﺎح ﮔﻔﺘﻪ ﺣﻀﺮت ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﺪث ﻗﺪس ﺳﺮه در ﮐﺘﺎب ﻣﺴﺘﻄﺎب ﺣﺠﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺎﻟﻐﮥ در‬‫ﺷﺮح ﺟﻤﻠﻪ ﺛﻢ ﯾﻨﺸﺄ دﻋﺎة اﻟـّﻀ ﻼل ﮐﻪ ﭘﺎره ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻔﺴﺖ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ و دﻋﺎة اﻟﻀـﻼل ﯾﺰﯾﺪ ﺑﺎﻟﺸﺎم اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ اردﻧﺎ ﻧﻘﻠﻪ و ﻧﯿﺰ اﻟﱠﻠﻪ رﺷﯿﺪ‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﺧﺎن در ﻋﺰة اﻟﺮاﺷﺪﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻤﺪة اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﻗﺪوة اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻃﯿﺐ ﺛﺮاه در ﮐﺘﺎب ﻣﺴـﺘﻄﺎب ﺣﺠﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺎﻟﻐﮥ در ﺷﺮح‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ان ﻫـﺬا اﻻﻣﺮ ﺑـﺪا ﻧﺒﻮة و رﺣﻤـﮥ ﺛﻢ ﯾﮑﻮن ﺧﻼﻓﮥ و رﺣﻤﮥ ﺛﻢ ﻣﻠﮑﺎ ﻋﻀﻮﺿﺎ ﺛﻢ ﮐﺎن ﻋﺘﻮا و ﺟﺒﺮّﯾﮥ و ﻓﺴﺎدا ﻓﯽ اﻻرض ﯾﺴـﺘﺤﻠﻮن‬‫اﻟﺤﺮﯾﺮ و اﻟﻔﺮوج و اﻟﺨﻤﻮر ﯾﺮزﻗﻮن ﻋﻠﯽ ذﻟـﮏ و ﯾﻨﺼـﺮون ﺣﺘﯽ ﯾﻠﻘﻮا اﻟﱠﻠﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ اﻗﻮل ﻓـﺎﻟﻨﺒﻮة اﻧﻘﻀﺖ ﺑﻮﻓﺎة اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ و اﻟﺨﻼﻓـﮥ ﺑﺸـﻬﺎدة ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ و ﺧﻠﻊ اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﻤﻠـﮏ اﻟﻌﻀﻮض ﻣﺸـﺎﺟﺮات ﺑﻨﯽ أﻣـّﯿ ﮥ و ﻣﻈـﺎﻟﻤﻬﻢ اﻟﯽ ان اﺳـﺘﻘﺮ اﻣﺮ ﺑﻨﯽ‬‫اﻟﻌﺒﺎس و اﻟﺠﺒﺮﯾﮥ و اﻟﻌﺘﻮ ﺧﻼﻓﮥ ﺑﻨﯽ ﻋﺒﺎس ﻓﺎﻧﻬﻢ ﻣﻬﺪوﻫﺎ ﻋﻠﯽ رﺳﻮم ﮐﺴـﺮي و ﻗﯿﺼـﺮ و ﻧﯿﺰ در ﻋﺰة اﻟﺮاﺷﺪﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺎل ﻗﺪري از ﺣﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 362‬از ‪581‬‬‫و ﻣﺤﺒﺖ و ﺗﻌﻈﯿﻢ ﺣﻀـﺮت ﻣﺼـﻨﻒ و واﻟـﺪ آن ﺟﻨﺎب ﻧﯿﺰ ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ ﺟﻨﺎب ﻋﻤـﺪة اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﻗﺪوة اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ اﻋﻨﯽ واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﺣﻀـﺮت‬‫ﻣﺼـﻨﻒ در ﻗﺼـﯿﺪه اﻃﯿﺐ اﻟﻨﻐﻢ ﻓﯽ ﻣﺪح ﺳـﯿﺪ اﻟﻌﺮب و اﻟﻌﺠﻢ و ﺷـﺮح ان ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ اﻟﺦ و ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ در ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم‬‫ﺑﻌـﺪ ﮐﻼﻣﯽ ﮔﻔﺘﻪ دﻣﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺑﻤﺴﺎﻣﻊ ﻣﻮﻟﻒ رﺳـﯿﺪ ﭼﻨﺪ ﺟﺰو ﺻـﻐﯿﺮ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﺑﺤﺚ ﻣﻄﺎﻋﻦ ﻓﺮﺳـﺘﺎد ﻫﺮ ﮔﺎه ﻧﻈﺮ ﺑﺮ ان اﻓﺘﺎد ﻣﻌﻠﻮم‬‫ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺨﻄﺎب ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ ﻗﺎﺻﻢ اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﺳـﻨﺪ اﻟﻤﺘﮑﻠﻤﯿﻦ و ﺣﺠﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ دﻫﻠﻮي اﻧﺎر اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﺮﻫﺎﻧﻪ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟـﺪﯾﻦ ﺧﯿﻠﯽ زﺑﺎندرازي را ﮐﺎر ﻓﺮﻣﻮده و ﻟﻔﻆ ﻧﺎﺻﺐ و ﻣﺎ ﯾﻤﺎﺛﻠﻪ را ﺑﺮاي آن ﺟﻨﺎب ﮐﻪ اﺷـﻘﯿﺎي ﻧﻮاﺻﺐ ﺧـﺬﻟﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ را‬‫از ﺑﺪﺗﺮﯾﻦ ﻓﺮق ﻣﯽداﻧﺪ اﺳـﺘﻌﻤﺎل ﻧﻤﻮده و ﻧﯿﺰ در ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم ﺑﻌﺪ ﮐﻼﻣﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺮﯾﻨﻪ ﺑﺮ اﺻﺎﺑﺖ اﯾﻦ ﺗﻮﺟﯿﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺎي ﺣﺪﯾﺚ‬‫در ﮐﺘﺐ ﻓﻘﻪ ﮐﺘـﺎب اﻣﺎم ﻣﺎﻟﮏ را اوﻟﯽ و اﻗﻮي و ﺑﯽﻧﻈﯿﺮ داﻧﺴـﺘﻪاﻧﺪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و ﻣﺘﺒﺤﺮﯾﻦ واﻟـﺪ ﻋﻼﻣﻪ دﻫﻠﻮي رح ﺷﺎرح‬‫ﻣﻮﻃـﺎﺳﺖ ﮐﻪ در ﻣﺼـﻔﯽ ﺻـﺮاﺣﮥ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﺑﯿﻘﯿﻦ ﻣﻌﻠﻮم ﺷـﺪ ﮐﻪ اﻣﺮوز ﻫﯿـﭻ ﮐﺘـﺎﺑﯽ از ﮐﺘﺐ ﻓﻘﻪ اﻗﻮي از ﻣﻮﻃﺄ ﻧﯿﺴﺖ و ﻧﯿﺰ در ﻣﻨﺘﻬﯽ‬‫اﻟﮑﻼم ﺑﻌﺪ ﮐﻼﻣﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻊ ذﻟﮏ ﺑﺮﯾﻦ ﺗﻘﺪﯾﺮ ﻣﯽﺑﺎﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﺪاوت اﯾﻦ ﺑﺰرﮔﺎن ﺑﺎ ﺟﻨﺎب ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ص ﻣﯽﺑﻮد ﻧﻪ ﺑﺎﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫و دﮔﺮ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻃﺎﻫﺮﯾﻦ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻨﺸﺄ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﺤﺎﻣـﺪات و ﻣﻘﺎﺗﻼت و ﻗﺘﻞ و اﺳـﺮ اﺷـﺮار و ﺗـﺬﻟﯿﻞ و ﺗﻔﻀـﯿﺢ ﮐﻔﺎر ذات ﻣﻘﺪس ﻧﺒﻮي‬‫ﺑﻮد ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻟﺼـﻠﻮات و اﻟﺘﺴـﻠﯿﻤﺎت ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻣﺎم ﻓﺨﺮ اﻟﻤﺘﮑﻠﻤﯿﻦ رازي در ﻧﻬﺎﯾـﮥ اﻟﻌﻘﻮل و رﺋﯿﺲ اﻟﻤﺘﺒﺤﺮﯾﻦ ﯾﻌﻨﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ‬‫ﺑﺘﻔﻀـﯿﻞ اﻟﺸـﯿﺨﯿﻦ ارﺷﺎد ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و ﻧﯿﺰ در ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم در ذﮐﺮ ﻫﺒﻪ ﻓﺪك ﮔﻔﺘﻪ و ﺣﻀـﺮت ﻗﺪوة اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ و اﺳﻮة اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪454 :‬‬‫ﺑﺘﻔﻀـﯿﻞ اﻟﺸـﯿﺨﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﺤﻀـﺴﺖ ﻫﯿﭻ ﺟﺎ رواﯾﺘﯽ ﺑﺎن ﺻـﺤﯿﺢ ﻧﺸﺪه و ﻧﯿﺰ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ازاﻟﮥ اﻟﻌﯿﻦ در در ذﮐﺮ ﻻﻋﻨﯿﻦ‬‫ﯾﺰﯾﺪ ﮔﻔﺘﻪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﻀـﺮت اﺳﻮة اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ اﻟﻤﺘﺒﺤﺮﯾﻦ ﻗﺪوة اﻟﻌﺮﻓﺎء اﻟﺴﺎﻟﮑﯿﻦ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ دﻫﻠﻮي و ﻧﯿﺰ در ازاﻟﮥ اﻟﻐﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻻ ﺗﺮي اﻟﯽ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺣﺠﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺮﯾﮥ واﻟﺪ ﻣﺼـﻨﻒ ﺗﺤﻔﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﮥ ﻓﺎﻧّﻬﺎ ﺗﻨﺎدي ﺑﺎﻋﻠﯽ ﻧﺪاءان ﻣﺎ ﻗﻠﺘﻪ ﻋﯿﻦ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﻻ ﯾﻤﺴﻪ ﺷﯽء‬‫ﻣﻦ اﻟﺘﺸـﮑﯿﮏ و اذﮐﺮ ﻣﺤﺼﻮل ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻤﺴـﺘﻄﺎب اﻟﻤﺴّﻤﯽ ﺑﺎزاﻟﮥ اﻟﺨﻔﺎ ﻋﻦ ﺧﻼﻓﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء ﻓﯽ اﻟﻔﺎرﺳﯿﮥ ﺑﺎﻟﻌﺒﺎرة اﻟﻌﺮﺑّﯿﮥ و ﻧﯿﺰ‬‫در ازاﻟﮥ اﻟﻐﯿﻦ ﺑﻌﺪ ﮐﻼﻣﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﭘﺲ ﻧﺎﮔﺰﯾﺮ ﺑﻌﺒﺎرت ازاﻟﮥ اﻟﺨﻔﺎ ﻋﻦ ﺧﻼﻓﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء ﮐﻪ از ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺣﻀـﺮت ﺣﺠﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﺷﺎه‬‫وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪﺳﺖ رﺟﻮع ﮐﺮده ﻣﻘﺎم ﺿـﺮوري را ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﻢ و ﻧﯿﺰ در ازاﻟﻪ اﻟﻐﯿﻦ ﺑﻌﺪ ﮐﻼﻣﯽ ﮔﻔﺘﻪ و اﮔﺮ ﮐﺴـﯽ را درﯾﻦ اﻣﺮ ﺷـﮑﯽ و رﯾﺒﯽ‬‫ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﮑﺘﺎب ﻣﺴـﺘﻄﺎب ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﺑﺘﻔﻀـﯿﻞ اﻟﺸـﯿﺨﯿﻦ رﺟﻮع ﮐﻨﺪ و ﺑﺪاﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﺣﺠﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺮﯾﻪ واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮﯾﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ دﻫﻠﻮي اﻧﺎر اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺮﻫﺎﻧﻬﻤﺎ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣـﺬﮐﻮر اﻗﻮال ﻃﻮﺳـﯽ را زﯾﺮ و زﺑﺮ ﮐﺮده ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ اﻟـﺦ و‬‫ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﮔﻔﺘﻪ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ وﺟﯿﻪ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺸـﻬﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﻈﻢ‬‫ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻗﻮام اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺮف ﻗﺎﺿﯽ ﻗﻮاذن ﺑﻦ ﻗﺎﺿﯽ ﻗﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻗﺎﺿﯽ ﮐﺒﯿﺮ ﻋﺮف ﻗﺎﺿﯽ ﺑﺪﻫﺎ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ‬‫ﻗﻄـﺐ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﮐﻤـﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻤﻔـﺘﯽ ﺑﻦ ﺷـﯿﺮﻣﻠﮏ ﺑﻦ ﻋﻄﺎﻣﻠـﮏ ﺑﻦ اﺑـﻮ اﻟﻔﺘـﺢ ﻣﻠـﮏ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻣﺎﻟـﮏ ﺑﻦ‬‫ﻋﺎدلﻣﻠﮏ ﺑﻦ ﻗﺎرون ﺑﻦ ﺟﺮﺟﯿﺲ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺷـﻬﺮﯾﺎر ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻫﺎﻣﺎن ﺑﻦ ﻫﻤﺎﯾﻮن ﺑﻦ ﻗﺮﯾﺶ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﻔﺎن ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻫﮑـﺬا ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻻﻣﺪاد ﻓﯽ ﻣﺎﺛﺮ اﻻﻣﺠﺎد ﭘﺲ ﻧﺴﺐ اﯾﺸﺎن ﺑﺨﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﺣﻀـﺮت ﻓﺎروق‬‫ﺑﺴـﯽ واﺳـﻄﻪ ﻣﯽرﺳﺪ در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺧﻮد ﺟﺰو ﻟﻄﯿﻒ ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﻣﻠﺨﺼﺶ آﻧﮑﻪ وﻻدت اﯾﻦ ﻓﻘﯿﺮ روز ﭼﻬﺎرﺷﻨﺒﻪ ﭼﻬﺎرم ﺷﻮال ﻣﻘﺎرن ﻃﻠﻮع‬‫ﺷﻤﺲ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ ﻋﺸـﺮ از ﻗﺮن دوازدﻫﻢ واﻗﻊ ﺷﺪ ﺑﻌﺾ ﯾﺎران ﻋﻈﯿﻢ اﻟﺪﯾﻦ ﺗﺎرﯾﺦ ﯾﺎﻓﺘﻨﺪ و ﺣﻀﺮت واﻟﺪﯾﻦ و ﺟﻤﺎﻋﻪ از ﺻﺎﻟﺤﺎن ﻣﺒﺸﺮات‬‫ﺑﺴـﯿﺎر در ﺣﻖ اﯾﻦ ﻓﻘﯿﺮ ﻗﺒﻞ وﻻدت و ﺑﻌﺪ آن دﯾﺪﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﻌﺾ اﻋﺰه و اوان و اﺟﻠﻪ ﺧﻼن ﺗﻔﺼﯿﻞ ان وﻗﺎﺋﻊ ﺑﺎ واﻗﻌﺎت دﯾﮕﺮ در رﺳﺎﻟﻪ‬‫ﻣﻀـﺒﻮط ﻧﻤﻮده ﺑـﺎﻟﻘﻮل اﻟﺠﻠﯽ ﻣﺴـﻤﯽ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﭼﻮن ﺳـﺎل ﭘﻨﺠﻢ درآﻣـﺪ ﺑﻤﮑﺘﺐ ﻧﺸـﺴﺖ در ﺳﺎل ﻫﻔﺘﻢ ﭘـﺪر ﺑﺰرﮔﻮار ﺑﺮ ﻧﻤﺎز اﯾﺴـﺘﺎده‬‫ﮐﺮدﻧـﺪ و ﺑﺮوزه داﺷـﺘﻦ ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ و ﺗﻄﻬﯿﺮ ﻧﯿﺰ در ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎل واﻗﻌﺸـﺪ و ﭼﻨﺎن در ﺧﺎﻃﺮ ﻣﺎﻧﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ آﺧﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎل ﻗﺮان ﻋﻈﯿﻢ ﺧﺘﻢ‬‫ﮐﺮدم و ﮐﺘﺐ ﻓﺎرﺳـﯿﻪ و ﻣﺨﺘﺼـﺮات ﺧﻮاﻧـﺪن ﺷـﺮوع ﻧﻤﻮدم در ﺳﺎل دﻫﻢ ﺷـﺮح ﻣﻼ ﻣﯽﺧﻮاﻧـﺪم راه ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﻪ ﮔﺸﺎده ﺷـﺪ ﺳﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 363‬از ‪581‬‬‫ﭼﻬﺎردﻫﻢ ﺗﺰوج ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺖ ﺳﺎل ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ ﺑﺎ واﻟﺪ ﺑﯿﻌﺖ ﮐﺮدم و ﺑﺎﺷـﻐﺎل ﺻﻮﻓﯿﻪ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻧﻘﺸﺒﻨﺪﯾﻪ ﻣﺸﻐﻮل ﺷﺪم و ﻫﻤﺎن ﺳﺎل ﻃﺮﻓﯽ‬‫از ﺑﯿﻀﺎوي ﺧﻮاﻧﺪم و واﻟﺪ ﻃﻌﺎم واﻓﺮ ﻣﻬﯿﺎ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﺧﺎص و ﻋﺎم را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪455 :‬‬‫دﻋﻮت ﮐﺮده ﻓﺎﺗﺤﻪ اﺟﺎزت درس ﺧﻮاﻧﺪﻧـﺪ ﻓﺮاغ از ﻓﻨﻮن ﻣﺘﻌﺎرﻓﻪ ﺑﺤﺴﺐ رﺳﻢ اﯾﻦ دﯾﺎر در ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ ﺣﺎﺻﻞ ﺷـﺪ از ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺸـﮑﺎة‬‫ﺗﻤﺎم آن ﺧﻮاﻧـﺪه ﺷـﺪ و ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري ﺗﺎ ﮐﺘﺎب اﻟﻄﻬﺎرة و ﺷـﻤﺎﺋﻞ اﻟﻨﺒﯽ ﺗﻤﺎم و ﻃﺮﻓﯽ از ﺑﯿﻀﺎوي و ﻣـﺪارك و ﭼﻨـﺪ ﺑﺎر در ﻣﺪارﺳـﺖ‬‫ﻗﺮآن ﮐﺮﯾﻢ ﺑﺎ ﺗﺪﺑﺮ ﻣﻌﺎﻧﯽ و ﺷﺎن ﻧﺰول ﺑﺮﺟﻮع ﺑﺘﻔﺎﺳـﯿﺮ ﺑﺨﺪﻣﺖ اﯾﺸﺎن ﺣﺎﺿﺮ ﺷﺪم و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺳﺒﺐ ﻓﺘﺢ ﻋﻈﯿﻢ ﺷﺪ و از ﻓﻘﻪ ﺷﺮح وﻗﺎﯾﻪ‬‫و ﻫـﺪاﯾﻪ ﺑﺘﻤﺎﻣﻬـﺎ إﻻ ﻃﺮﻓﯽ ﯾﺴـﯿﺮ از ﻫﺮ دو و از اﺻﻮل ﺣﺴﺎﻣﯽ و ﻃﺮﻓﯽ از ﺗﻮﺿـﯿﺢ و ﺗﻠﻮﯾـﺢ و از ﻣﻨﻄﻖ ﺷـﺮح ﺷﻤﺴـﯿﻪ و ﻃﺮﻓﯽ از ﺷـﺮح‬‫ﻣﻄﺎﻟﻊ و از ﮐﻼم ﺷـﺮح ﻋﻘﺎﯾﺪ ﻫﻤﻪ ﺑﺎ ﻃﺮﻓﯽ از ﺧﯿﺎﻟﯽ و ﺷﺮح ﻣﻮاﻗﻒ و از ﺳﻠﻮك ﻃﺮﻓﯽ از ﻋﻮارف و ﭘﺎره از رﺳﺎﺋﻞ ﻧﻘﺸﺒﻨﺪﯾﻪ و ﻏﯿﺮ آن‬‫و از ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺷـﺮح رﺑﺎﻋﯿﺎت ﻣﻮﻟﻮي ﺟﺎﻣﯽ و ﻣﻘـﺪﻣﻪ ﺷـﺮح ﻟﻤﻌﺎت و ﻣﻘـﺪﻣﻪ ﻧﻘـﺪ اﻟﻨﺼﻮص و از ﺧﻮاص اﺳـﻤﺎء و آﯾﺎت ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺧﺎﺻـﻪ‬‫اﯾﺸﺎن و ﻣﺎﺋﮥ ﻓﻮاﺋﺪ و از ﻃﺐ ﻣﻮﺟﺰ اﻟﻘﺎﻧﻮن و از ﺣﮑﻤﺖ ﺷـﺮح ﻫﺪاﯾﮥ اﻟﺤﮑﻤﮥ و از ﻧﺤﻮ ﮐﺎﻓﯿﻪ و ﺷـﺮح ﻣﻼ و از ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻣﻄﻮل و ﻣﺨﺘﺼﺮ و‬‫از ﻫﯿﺌﺖ و ﺣﺴـﺎب ﺑﻌﺾ رﺳﺎﺋـﻞ ﻣﺨﺘﺼـﺮه و درﯾﻦ ﻣﯿـﺎن ﺳـﺨﻨﺎن ﺑﻠﻨـﺪ در ﻫﺮ ﻓﻦ ﺑﺨـﺎﻃﺮ ﻣﯽرﺳـﯿﺪﻧﺪ ﺳﺎل ﻫﻔـﺪﻫﻢ اﯾﺸﺎن ﻣﺮﯾﺾ ﺷـﺪه‬‫ﺑﺮﺣﻤﺖ ﺣـﻖ ﭘﯿﻮﺳـﺘﻨﺪ و اﺟـﺎزت ﺑﯿﻌﺖ و ارﺷـﺎد دادﻧـﺪ و ﮐﻠﻤﻪ ﯾـﺪه ﮐﯿـﺪي ﻣﮑﺮر ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ ﻧﻌﻤﺖ از ﻫﻤﻪ ﻋـﺎﻟﯽ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ در ﻧﻬـﺎﯾﺖ‬‫رﺿﺎﻣﻨﺪي از ﻓﻘﯿﺮ ﺑﮕﺬﺷﺘﻨﺪ و ﺗﻮّﺟﻪ اﯾﺸﺎن ﺑﻔﻘﯿﺮ ﺑﺘﻮﺟﻪ اﺑﺎ ﺑﺎﺑﻨﺎ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧﺴﺖ ﺑﻌﺪ از وﻓﺎت اﯾﺸﺎن دوازده ﺳﺎل ﮐﻤﺎ ﺑﯿﺶ ﺑﺪرس ﮐﺘﺐ دﯾﻨﯿﻪ‬‫و ﻋﻘﻠّﯿﻪ ﻣﻮاﻇﺒﺖ ﻧﻤﻮد و ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮐﺘﺐ ﻣﺬاﻫﺐ ارﺑﻌﻪ و اﺻﻮل ﻓﻘﻪ اﯾﺸﺎن و اﺣﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﻣﺘﻤﺴﮏ اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ ﻗﺮار داد ﺧﺎﻃﺮ ﺑﻤﺪد ﻧﻮر‬‫ﻏﯿﺒﯽ روش ﻓﻘﻬﺎي ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ اﻓﺘﺎد ﺑﻌﺪ از ان در آﺧﺮ ﺳـﻨﻪ ﺛﻠﺚ و ارﺑﻌﯿﻦ ﺑﺤﺞ ﻣﺸـﺮف ﺷﺪ و ﯾﮑﺴﺎل ﺑﻤﺠﺎورت ﺣﺮﻣﯿﻦ و رواﯾﺖ ﺣﺪﯾﺚ‬‫از ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﻃـﺎﻫﺮ ﻣـﺪﻧﯽ و ﻏﯿﺮه ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﻣﻮﻓﻖ ﮔﺸﺖ و ﺑـﺎ ﻣﺘﻮﻃﻨـﺎن ﺣﺮﻣﯿﻦ از ﻋﻠﻤﺎء و ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن ﺻـﺤﺒﺘﻬﺎي رﻧﮕﯿﻦ اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎد و ﺧﺮﻗﻪ‬‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﮐﻪ ﺣﺎوي ﺟﻤﯿﻊ ﺧﺮق ﺻﻮﻓﯿﻪ ﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﭘﻮﺷـﯿﺪ و آﺧﺮ اﯾﻦ ﺳﺎل ﺣﺞ ﮔﺰارده اواﺋﻞ ﺳـﻨﻪ ﺧﻤﺲ و ارﺑﻌﯿﻦ ﻣﺘﻮﺟﻪ‬‫وﻃـﻦ ﺷـﺪ روز ﺟﻤﻌـﻪ ﭼﻬـﺎردﻫﻢ رﺟﺐ در ﮐﻨـﻒ ﺻـﺤﺖ و ﺳـﻼﻣﺖ ﺑـﻮﻃﻦ رﺳـﯿﺪ ﻧﻌﻤﺖ ﻋﻈﻤﯽ ﺑﺮﯾﻦ ﺻـﻔﺖ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ او را ﺧﻠﻌﺖ‬‫ﻓﺎﺗﺤﯿﺖ دادﻧـﺪ و ﻓﺘﺢ دوره ﺑﺎزﭘﺴـﯿﻦ ﺑﺮ دﺳﺖ وي ﮐﺮدﻧﺪ و ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺮﺿـﯽ در ﻓﻘﻪ ﭼﯿﺴﺖ آن را ﺟﻤﻊ ﮐﺮده ﻓﻘﻪ ﺣﺪﯾﺚ از‬‫ﺳﺮ ﺑﻨﯿﺎد ﮐﺮد و اﺳـﺮار ﺣﺪﯾﺚ و ﻣﺼﺎﻟﺢ اﺣﮑﺎم و ﺗﺮﻏﯿﺒﺎت و ﺳﺎﺋﺮ آﻧﭽﻪ ﺣﻀـﺮت ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ از ﺧﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ آوردهاﻧﺪ و آن‬‫ﻓﻨﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ ازﯾﻦ ﻓﻘﯿﺮ ﻣﻀـﺒﻮﻃﺘﺮ از ﺳـﺨﻦ اﯾﻦ ﻓﻘﯿﺮ ﮐﺴﯽ آن را ادا ﻧﮑﺮده اﺳﺖ ﺑﺎ وﺟﻮد ﺟﻼﻟﺖ آن ﻓﻦ اﮔﺮ ﮐﺴﯽ را درﯾﻦ ﺣﺮف‬‫ﺷﺒﻬﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮔﻮ ﮐﺘﺎب ﻗﻮاﻋﺪ ﮐﺒﺮي ﺑﺒﯿﻦ ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ آﻧﺠﺎ ﭼﻪ ﺟﻬﺪﻫﺎ ﮐﺮده ﺑﻌﺸﺮ ﻋﺸﯿﺮ اﯾﻦ ﻓﻦ ﻓﺎﺋﺰ ﺷﺪه و ﻃﺮﯾﻘﻪ ﺳﻠﻮك ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫زﻣﺎن ﻣﺮﺿـﯽ ﺣﻖ ﺳﺖ و درﯾﻦ دوره ﻓﺎﺋﺰ ﻣﯽﺷﻮد اﻟﻬﺎم ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ آن را در ﻫﻤﻌﺎت و اﻟﻄﺎف اﻟﻘـﺪس ﺿـﺒﻂ ﮐﺮده و ﻋﻘﺎﺋـﺪ ﻗﺪﻣﺎي اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ ﺑـﺪﻻﯾﻞ و ﺣﺠـﺞ اﺛﺒـﺎت ﻧﻤﻮده و آن را از ﺧﺲ و ﺧﺎﺷـﺎك ﻣﻌﻘﻮﻟﯿﺎن ﭘﺎك ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﺑﻮﺟﻬﯽ ﻣﻘﺮر ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻣﺤﻞ ﺑﺤﺚ ﻧﻤﺎﻧـﺪ و‬‫ﻋﻠﻢ ﮐﻤﺎﻻت ﯾﻌﻨﯽ اﺑﺪاع و ﺧﻠﻖ و ﺗﺪﺑﯿﺮ و ﺗﺪﻟﯽ ﺑﺎﯾﻦ ﻋﺮض و ﻃﻮل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪456 :‬‬‫و ﻋﻠﻢ اﺳﺘﻌﺪادات ﻧﻔﻮس اﻧﺴﺎﻧﯿﻪ ﺑﺠﻤﯿﻌﻬﺎ و ﮐﻤﺎل و ﻣﺂل ﻫﺮ ﮐﺴﯽ اﻓﺎﺿﻪ ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ و اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﻋﻠﻢ ﺟﻠﯿﻞاﻧﺪ ﺑﯿﺶ ازﯾﻦ ﻓﻘﯿﺮ ﮐﺴﯽ ﮔﺮد‬‫آن ﻧﮕﺸﺘﻪ و ﺣﮑﻤﺖ ﻋﻤﻠﯽ ﮐﻪ ﺻﻼح اﯾﻦ دوره در آﻧﺴﺖ ﺑﻮﺳﻌﺘﯽ ﺗﻤﺎم اﻓﺎده ﻧﻤﻮدﻧﺪ و ﺗﻮﻓﯿﻖ ﺗﺸﯿﯿﺪ آن ﺑﮑﺘﺎب و ﺳﻨﺖ و آﺛﺎر ﺻﺤﺎﺑﻪ‬‫دادﻧﺪ و ﺑﺮ ﺗﻤﯿﯿﺰ آﻧﭽﻪ ﻋﻠﻢ دﯾﻨﺴﺖ ﻣﻨﻘﻮل از آن ﺣﻀﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و آﻧﭽﻪ ﻣﺪﺧﻮل و ﻣﺤﺮﻓﺴﺖ و آﻧﭽﻪ ﺳﻨﺘﺴﺖ و آﻧﭽﻪ ﻫﺮ‬‫ﻓﺮﻗﻪ ﺑـﺪﻋﺖ ﮐﺮده اﺳﺖ اﻓـﺎده ﺳﺎﺧﺘﻨـﺪ و ﻟﻮ ان ﻟﯽ ﻓﯽ ﮐـﻞ ﻣﻨﺒﺖ ﺷـﻌﺮة ﻟﺴﺎﻧﺎ ﻟﻤﺎ اﺳـﺘﻮﻓﯿﺖ واﺟﺐ ﺣﻤـﺪه اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼﻣﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﯾﺸﺎن‬‫ﺑﺴـﯿﺎرﺳﺖ و ﻫﻤﻪ ﻧﺎﻓﻊ و ﻣﻔﯿﺪ و ﺑﻌﻀـﯽ از ان در ﺑﺎب ﺧﻮد ﻋﺪﯾﻢ اﻟﻨﻈﯿﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﺴﺒﻮق ﻣﻨﻬﺎ ﮐﺘﺎب ﺣﺠﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺎﻟﻐﮥ و ازاﻟﮥ اﻟﺨﻔﺎ ﻋﻦ ﺧﻼﻓﮥ‬‫اﻟﺨﻠﻔـﺎء و اﯾﻦ ﻫﺮ دو درﯾﻦ ﻗﺮب زﻣـﺎن ﺳـﻨﻪ ‪ 1285‬ﺑﺼـﺮف ﻫﻤﺖ ﻣﺪار اﻟﻤﻬﺎم ﺻﺎﺣﺐ ﺑﻬﺎ در ﺧﺴـﺮ ﻣﺤﺮر ﺳـﻄﻮر ﺑﻘﺎﻟﺐ ﻃﺒﻊ رﺳـﯿﺪه و‬‫ﻣﺼـﻔﯽ ﺷـﺮح ﻓﺎرﺳـﯽ ﻣﻮّﻃـ ﺄ و ﻣﺴﻮي ﺷـﺮح ﻋﺮﺑﯽ ﻣﻮّﻃـ ﺄ و ﻓﯿﻮض اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و اﻧﺴـﺎن اﻟﻌﯿﻦ ﻓﯽ ﻣﺸﺎﯾـﺦ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و ﻓﻮز اﻟﮑـﺒﯿﺮ ﻓﯽ اﺻﻮل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 364‬از ‪581‬‬‫اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و ﻗﻮل اﻟﺠﻤﯿـﻞ و ﻫﻤﻌﺎت و اﻟﻄﺎف اﻟﻘـﺪس و ﺗﺎوﯾﻞ اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ﻣﻘﺎﻟﻪ وﺿـﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﻨﺼـﯿﺤﮥ و اﻟﻮﺻـﯿﮥ و ﻋﻘـﺪ اﻟﺠﯿـﺪ ﻓﯽ اﺣﮑﺎم‬‫اﻻﺟﺘﻬﺎد و اﻟﺘﻘﻠﯿﺪ و اﻧﺼﺎف ﻓﯽ ﺑﯿﺎن ﺳﺒﺐ اﻻﺧﺘﻼف و ﺳﺮور اﻟﻤﺤﺰون و ﻟﻤﺤﺎت و ﺳﻄﻌﺎت و اﻟﻤﻘﺪﻣﮥ اﻟﺴﻨﯿﻪ ﻓﯽ اﻧﺘﺼﺎر اﻟﻔﺮﻗﮥ اﻟّﺴﻨﯿﮥ و‬‫ﻓﺘﺢ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻓﺎرﺳـﯽ ﻗﺮآن و اﻧﻔﺎس اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ و ﺧﯿﺮ ﮐﺜﯿﺮ و ﺷﻔﺎء اﻟﻘﻠﻮب و ﻓﺘﺢ اﻟﺨﺒﯿﺮ و ﻗﺮه اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﻓﯽ ﺗﻔﻀﯿﻞ اﻟﺸﯿﺨﯿﻦ و اﻟﺒﺪور‬‫اﻟﺒﺎزﻏـﮥ و اﻟﺰﻫﺮاوﯾـﻦ و رﺳﺎﺋـﻞ اﻟﺘﻔﻬﯿﻤـﺎت و ﻫﯽ ﺗﺰﯾـﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﺌﯿﻦ اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ و در ﺗﻔﻬﯿﻤـﺎت ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ ﻧﻌﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ و ﻻـ ﻓﺨﺮ أن‬‫ﺟﻌﻠﻨﯽ ﻧﺎﻃﻖ ﻫﺬه اﻟﺪورة و ﺣﮑﯿﻤﻬﺎ و ﻗﺎﺋﺪ ﻫﺬه اﻟﻄﺒﻘﮥ و زﻋﯿﻤﻬﺎ ﻓﻨﻄﻖ ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎﻧﯽ و ﻧﻔﺚ ﻓﯽ ﻧﻔﺴـﯽ ﻓﺎن ﻧﻄﻘﺖ ﺑﺎذﮐﺎر اﻟﻘﻮم و اﺷـﻐﺎﻟﻬﻢ‬‫ﻧﻄﻘﺖ ﺑﺠﻮاﻣﻌﻬـﺎ و اﺗﯿﺖ ﻋﻠﯽ ﻣـﺬاﻫﺒﻬﻢ ﺟﻤﯿﻌﻬـﺎ و ان ﺗﮑﻠﻤﺖ ﻋﻠﯽ ﻧﺴﺐ اﻟﻘﻮم ﻓﯿﻤـﺎ ﺑﯿﻨﻬﻢ و ﺑﯿﻦ رﺑﻬﻢ زوﯾﺖ ﻟﯽ ﻣﻨﺎﮐﺒﻬـﺎ و ﺑﺴـﻄﺖ ﻓﯽ‬‫ﺟﻮاﻧﺒﻬﺎ و واﻓﯿﺖ ذروة ﺳﻨﺎﻣﻬﺎ و ﻗﺒﻀﺖ ﻋﻠﯽ ﻣﺠﺎﻣﻊ ﺧﺘﺎﻣﻬﺎ و ان ﺧﻄﺒﺖ ﺑﺎﺳﺮار اﻟﻠﻄﺎﺋﻒ اﻻﻧﺴﺎﻧﯿﮥ ﺗﻐﻮﺿﺖ ﻗﺎﻣﻮﺳﻬﺎ و ﺗﻠﻤﺴﺖ ﻧﺎﻋﻮﺳﻬﺎ و‬‫ﻗﺒﻀﺖ ﻋﻠﯽ ﺟﻼﺑﯿﺒﻬـﺎ و اﺧـﺬت ﺑﺘﻼﺑﯿﺒﻬـﺎ و ان ﺗﻤﻄﯿﺖ ﻇﻬﺮ ﻋﻠﻢ اﻟﻨﻔﻮس و ﻣﺒﺎﻟﻐﻬﺎ ﻓﺎﻧﺎ اﺑﻮ ﻋـﺬرﺗﻬﺎ اﯾﺘﻬﻢ ﺑﻌﺠﺎﺋﺐ ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ و ﻏﺮاﺋﺐ ﻻ‬‫ﺗﮑﺘﻨﻪ و ﻻ اﮐﺘﻨﺎﻫﻬﺎ ﯾﺮﺟﯽ و ان ﺑﺤﺜﺖ ﻋﻦ ﻋﻠﻢ اﻟﺸﺮاﺋﻊ و اﻟﻨﺒﻮات ﻓﺎﻧﺎ ﻟﯿﺚ ﻋﺮﯾﻨﻬﺎ و ﺣﺎﻓﻆ ﺟﺮﯾﻨﻬﺎ و وارث ﺧﺰاﺋﻨﻬﺎ و ﺑﺎﺣﺚ ﻣﻐﺎﻧﺒﻬﺎ‬‫و ﮐﻢ ﻟّﻠﻪ ﻣﻦ ﻟﻄﻒ ﺧﻔﯽ ﯾﺪق ﺧﻔﺎه ﻋﻦ ﻓﻬﻢ اﻟّﺰﮐﯽ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﺷـﯿﺦ اﮐﻤﻞ ﺷﺮف اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ در ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ﻣﺴﻤﯽ ﺑﻮﺳﯿﻠﮥ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ ﮐﺎن ﻟﻪ ﻟﻄﻒ ﻗﺮﯾﺤﮥ و ﻃﺎﻟﻊ ﻣﺼﻨﻔﺎﺗﻪ اﻟﺸﺮﯾﻔﮥ و‬‫ﺗﺤﻘﻖ ﺑﻘﻮاﻋﺪﻫﺎ و ﻗﻮاﻧﯿﻨﻬﺎ ﻟﻢ ﺗﺒﻖ ﻟﻪ رﯾﺒﮥ ﻓﯽ ﺗﺼﺪﯾﻖ ﻫﺬا اﻟﻤﻄﻠﺐ اﻻﻫﻨﯽ و اﻟﻤﻘﺼﺪ اﻻﻗﺼـﯽ ﻗُِﻞ اﻟ َْﺤﱡﻖ ﻣِْﻦ َرﺑﱢُﮑْﻢ َﻓَﻤْﻦ ﺷﺎَء َﻓﻠْﯿُْﺆﻣِْﻦ َو َﻣْﻦ‬‫ﺷﺎَء َﻓﻠَْﯿْﮑُﻔْﺮ‬‫ﺧﺼﻮﺻﺎ ﮐﺘﺎب اﻟﺤﺠﮥ اﻟﺒﺎﻟﻐﮥ و اﻟﻠﻤﺤﺎت و اﻟﻄﺎف اﻟﻘﺪس و اﻟﻬﻤﻌﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪457 :‬‬‫و اﻟﻤﮑﺘﻮب اﻟﻤﺮﺳـﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و اﻟﻤﺴﻮي و ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ اﻧﺘﻬﯽ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﻬﯿﻤـﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﻟﻤﺎ ﺗﻤﺖ ﺑﯽ دورة اﻟﺤﮑﻤـﮥ اﻟﺒﺴـﻨﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﺧﻠﻌﮥ اﻟﻤﺠﺪدﯾﮥ ﻓﻌﻠﻤﺖ ﻋﻠﻢ اﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺨﺘﻠﻔﺎت اﻧﺘﻬﯽ و اﻧﺼﺎف اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ وﺟﻮد او در ﺻﺪر اول و زﻣﺎﻧﻪ ﻣﺎﺿـﯽ ﻣﯽﺑﻮد اﻣﺎم‬‫اﻻﺋﻤﻪ و ﺗﺎج اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ ﺷـﻤﺮده ﻣﯽﺷﺪ ﺛﻨﺎي ﻋﻠﻤﺎي ﻋﺼـﺮ و ﻣﺸﺎﯾﺦ آن ﺑﺮ وي ﭼﻨﺪاﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻧﻘﻞ آن را ﺑﺮﻧﻤﯽﺗﺎﺑﺪ ﺟﻤﻌﯽ‬‫ﺑﯿﺸـﻤﺎر از ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﺑﺴـﺎط او ﺗﺒﺤﺮ ﺗـﺎم در ﻋﻠﻮم ﻇـﺎﻫﺮ و ﺑـﺎﻃﻦ ﺣﺎﺻـﻞ ﻧﻤﻮدﻧـﺪ و ﺑﺎﻋﻼي ﻣـﺪارج ﮐﻤﺎﻻت ﺻﻮري و ﻣﻌﻨﻮي ﻓﺎﺋﺰ ﺷـﺪﻧﺪ‬‫ﺧﺼﻮﺻـﺎ اوﻻـد اﻣﺠـﺎد او ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮑﯽ ازﯾﺸـﺎن ﺑﯿﻨﻈﯿﺮ وﻗﺖ و ﻓﺮﯾـﺪ دﻫﺮ و وﺣﯿـﺪ ﻋﺼـﺮ در ﻋﻠﻢ و ﻋﻤـﻞ و ﻋﻘـﻞ و ﻓﻬﻢ و ﻗـﻮت ﺗﻘﺮﯾﺮ و‬‫ﻓﺼﺎﺣﺖ ﺗﺤﺮﯾﺮ و ﺗﻘﻮي و دﯾﺎﻧﺖ و اﻣﺎﻧﺖ و ﻣﺮاﺗﺐ وﻻﯾﺖ ﺑﻮد و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اوﻻد اوﻻد ﺑﯿﺖ‬‫اﯾﻦ ﺧﺎﻧﻪ ﺗﻤﺎم آﻓﺘﺎﺑﺴﺖ اﯾﻦ ﺳﻠﺴﻠﻪ از ﻃﻼي ﻧﺎﺑﺴﺖ‬‫در ﻗﻮل ﺟﻠﯽ از ﮐﻼم اﯾﺸﺎن آورده ﮐﻪ ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ آﮔﺎﻫﯽ آﻣـﺪ اﯾﻦ ﻓﺮزﻧـﺪان ﮐﻪ ﻟﻄﻒ اﻟﻬﯽ اﯾﺸﺎن را ﺑﻤﺎ ﻋﻄﺎ ﮐﺮده اﺳﺖ ﻫﻤﻪ ﺳـﻌﺪ اﻧﺪ‬‫ﻧﻮﻋﯽ از ﻣﻠﮑﯿﺖ درﯾﺸﺎن ﻇﻬﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد ﻟﯿﮑﻦ ﺗﺪﺑﯿﺮ ﻏﯿﺐ ﺗﻘﺎﺿﺎ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ دو ﺷـﺨﺺ دﯾﮕﺮ ﭘﯿﺪا ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ در ﻣﮑﻪ و ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺳﺎﻟﻬﺎ‬‫اﺣﯿﺎي ﻋﻠﻮم دﯾﻦ ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ وﻃﻦ اﺧﺘﯿﺎر ﮐﻨﻨـﺪ از ﻃﺮف ﻣﺎدر ﻧﺴﺐ اﯾﺸﺎن ﺑﻤﺎ ﻣﺘﻤﮑﻦ ﺑﺎﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ آدﻣﯽزاده ﺑﻮﻃﻦ ﻣﺎ در ﻣﯿﻼن‬‫ﻃﺒﻌﯽ دارد ﻧا ﺘﻘﺎل ﺟﻤﺎﻋﺖ ﮐﻪ وﻃﻦ واﻟﺪه اﯾﺸﺎن ﻣﺘﻤﮑﻦ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﺮزﻣﯿﻨﯽ ﺑﺎﻟﻄﺒﻊ ﻣﺴﺘﺤﯿﻠﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺑﻘﺴﺮ ﻗﺎﺳﺮ اﻧﺘﻬﯽ ﺑﻠﻔﻈﻪ ﻣﺤﺮر ﺳﻄﻮر‬‫ﮔﻮﯾـﺪ ﻣﺼـﺪاق اﯾﻦ آﮔﺎﻫﯽ ﺑﻈﺎﻫﺮ وﺟﻮد ﻫﺮ دو ﻧﻮاﺳﻪ ﺷﺎه ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ دﻫﻠﻮﯾﺴﺖ ﻣﻮﻟﻮي ﻣﺤﻤﺪ اﺳـﺤﺎق و ﻣﺤﻤﺪ ﯾﻌﻘﻮب ﮐﻪ ﻫﺠﺮت از‬‫دﻫﻠﯽ ﮐﺮده در ﻣﮑﻪ اﻗـﺎﻣﺖ ﻧﻤﻮدﻧـﺪ و ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺑﺎﺣﯿﺎي رواﯾﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺎﻫﻞ ﻋﺮب و ﻋﺠﻢ ﭘﺮداﺧﺘﻨـﺪ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﻟﯿﮑﻦ در اﯾﻦ وﻗﺖ اﯾﻦ‬‫ﺧﺎﻧﺪان ﻋﻠﻢ و ﮐﻤﺎل ﺑﺘﻤﺎﻣﻬﺎ ﻣﻨﻘﺮض ﺷﺪه و ﻫﯿﭻ ﯾﮑﯽ از آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪه َﯾْﻔَﻌُﻞ اﻟﱠﻠُﻪ ﻣﺎ َﯾﺸﺎُء‬‫َﯾْﺤُﮑُﻢ ﻣﺎ ﯾُِﺮﯾُﺪ‬‫ﻣﯿﻞ ﻃﺒﻊ ﮔﺎﻫﯽ ﺑﻨﻈﻢ ﻋﺮﺑﯽ و ﻓﺎرﺳـﯽ ﻫﻢ ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺷـﻄﺮ ﻣﻦ اﺷـﻌﺎره ﺗﻮﻓﯽ رح ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ‬‫ﺗﺎرﯾﺨﺶ اﯾﻦ ﻣﺼﺮاﻋﺴﺖ‬‫ﻣﺼـﺮاع او ﺑﻮد اﻣﺎم اﻋﻈﻢ دﯾﻦ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ارﺿﺎه و ﻧﯿﺰ ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺑﺠﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺴﻨﺪ اﻟﻮﻗﺖ اﻟﺸﯿﺦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 365‬از ‪581‬‬‫اﻻﺟﻞ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﻤﺤﺪث اﻟﺪﻫﻠﻮي ﻟﻪ رﺳﺎﻟﮥ ﺳـﻤﺎﻫﺎ اﻟﺠﺰء اﻟﻠﻄﯿﻒ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻟﻌﺒﺪ اﻟﻀﻌﯿﻒ ذﮐﺮ ﻓﯿﻬﺎ ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ‬‫ﺑﺎﻟﻔﺎرﺳﯿﮥ ﻣﻔﺼﻠﮥ ﺣﺎﺻﻠﻬﺎ اﻧﻪ وﻟﺪ ﯾﻮم اﻻرﺑﻌﺎء راﺑﻊ ﺷﻮال وﻗﺖ ﻃﻠﻮع اﻟﺸﻤﺲ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 1110‬اﻟﻬﺠﺮﯾﮥ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻋﻈﯿﻢ اﻟﺪﯾﻦ و راي ﺟﻤﺎﻋﮥ‬‫ﻣﻦ اﻟﺼـﻠﺤﺎء ﻣﻨﻬﻢ واﻟﺪه اﻟﻤﺎﺟﺪ ﻣﺒﺸﺮات ﻗﺒﻞ وﻻدﺗﻪ و ﻫﯽ ﻣﺬﮐﻮرة ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻘﻮل اﻟﺠﻠﯽ ﻓﯽ ذﮐﺮ آﺛﺎر اﻟﻮﻟّﯽ ﻟﻠﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺎﺷﻖ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺎرﻫﻮي اﻟﭙﻬﻠﺘﯽ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ ﺑﻌﻠﯽ و اﮐﺘﺴﺐ ﻓﯽ ﺻـﻐﺮ ﺳـﻨﻪ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻔﺎرﺳـﯿﮥ و اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮات ﻣﻦ اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ و ﺷـﺮع ﻓﯽ ﻗﺮاءة ﺷـﺮح‬‫اﻟﺠﺎﻣﯽ و ﻫﻮ اﺑﻦ ﻋﺸﺮة ﺳﻨﮥ و ﺗﺰوج و ﻫﻮ اﺑﻦ ارﺑﻊ ﻋﺸﺮة ﺳﻨﮥ و اﺳﺘﺴﻌﺪ ﺑﺒﯿﻌﮥ واﻟﺪه ﻓﯽ اﻟﺨﺎﻣﺲ ﻋﺸﺮ ﻣﻦ ﻋﻤﺮه و اﺷﺘﻐﻞ ﺑﺎﺷﻐﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪458 :‬‬‫اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ اﻟﻨﻘﺸـﺒﻨﺪّﯾﮥ و ﻟﺒﺲ ﺧﺮﻗﮥ اﻟﺼﻮﻓﯿﮥ و ﻗﺮء اﻟﺒﯿﻀﺎوي و اﺟﯿﺰ ﺑﺎﻟﺪرس و ﻓﺮغ ﻣﻦ ﺗﺤﺼﯿﻞ اﻟﻌﻠﻢ و ﻗﺮاء ﻃﺮﻓﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﺸﮑﻮة و اﻟﺼﺤﯿﺢ‬‫ﻟﻠﺒﺨﺎري و اﻟﺸـﻤﺎﺋﻞ ﻟﻠﺘﺮﻣـﺬي و اﻟﻤـﺪارك و ﻣﻦ ﻋﻠﻢ اﻟﻔﻘﻪ ﺷـﺮح اﻟﻮﻗﺎﯾﮥ و اﻟﻬﺪاﯾﮥ ﺑﺘﻤﺎﻣﻬﺎ اﻻ ﻃﺮﻓﺎ ﯾﺴـﯿﺮا و ﻣﻦ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ اﻟﺤﺴﺎﻣﯽ و‬‫ﻃﺮﻓﺎ ﺻﺎﻟﺤﺎ ﻣﻦ اﻟﺘﻮﺿﯿﺢ و اﻟﺘﻠﻮﯾﺢ و ﻣﻦ اﻟﻤﻨﻄﻖ ﺷﺮح اﻟﺸﻤﺴﯿﮥ و ﻗﺴﻄﺎ ﻣﻦ ﺷﺮح اﻟﻤﻄﺎﻟﻊ و ﻣﻦ اﻟﮑﻼم ﺷﺮح اﻟﻌﻘﺎﺋﺪ و ﺟﻤﻠﮥ ﻣﻦ اﻟﺨﯿﺎﻟﯽ‬‫و ﺷﺮح اﻟﻤﻮاﻗﻒ و ﻗﻄﻌﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻮارف و ﻣﻦ اﻟﻄّﺐ ﻣﻮﺟﺰ اﻟﻘﺎﻧﻮن و ﻣﻦ اﻟﺤﮑﻤﮥ ﺷﺮح ﻫﺪاﯾﮥ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻣﻦ اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﺨﺘﺼﺮ و اﻟﻤﻄّﻮل و‬‫ﺑﻌﺾ اﻟﺮﺳﺎﺋﻞ ﻓﯽ اﻟﻬﯿﺌﮥ و اﻟﺤﺴﺎب اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﺑﺮع ﻓﯽ ﻫﺬه ﮐّﻠﻬﺎ و اﺟﺎزه واﻟﺪه ﺑﺎﺧﺬ اﻟﺒﯿﻌﮥ ﻣﻤﻦ ﯾﺮﯾﺪﻫﺎ و ﻗﺎل ﯾﺪه ﮐﯿﺪه ﺛﻢ اﺷﺘﻐﻞ‬‫ﺑﺎﻟـﺪرس ﻧﺤﻮ اﺛﻨﺘﯽ ﻋﺸـﺮة ﺳـﻨﮥ و ﺣﺼﻞ ﻟﻪ ﻓﺘﺢ ﻋﻈﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﺘﻮﺣﯿﺪ و اﻟﺠﺎﻧﺐ اﻟﻮاﺳﻊ ﻓﯽ اﻟﺴـﻠﻮك و ﻧﺰل ﻋﻠﯽ ﻗﻠﺒﻪ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻮﺟﺪاﻧﯿﮥ ﻓﻮﺟﺎ‬‫ﻓﻮﺟﺎ و ﺧﺎض ﻓﯽ ﺑﺤﺎر اﻟﻤﺬاﻫﺐ اﻻرﺑﻌﮥ و اﺻﻮل ﻓﻘﻬﻬﻢ ﺧﻮﺿﺎ ﺑﻠﯿﻐﺎ و ﻧﻈﺮا ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺘﯽ ﻫﯽ ﻣﺘﻤﺴـﮑﺎﺗﻬﻢ ﻓﯽ اﻻﺣﮑﺎم و ارﺗﻀـﯽ‬‫ﻣﻦ ﺑﯿﻨﻬﺎ ﺑﺎﻣـﺪاد اﻟﻨﻮر اﻟﻐﯿﺒﯽ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻔﻘﻬﺎء اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ و اﺷـﺘﺎق اﻟﯽ زﯾﺎرة اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻟﺸـﺮﯾﻔﯿﻦ ﻓﺮﺣﻞ إﻟﯿﻬﻤﺎ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ 1143‬و اﻗﺎم ﻫﻨﺎك‬‫ﻋﺎﻣﯿﻦ ﮐﺎﻣﻠﯿﻦ و ﺗﻠﻤـﺬ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ اﻟّﻄﺎﻫﺮ اﻟﻤﺪﻧﯽ و ﻏﯿﺮه ﻣﻦ ﻣﺸﺎﯾﺦ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و ﺗﻮﺟﻪ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻤﻨﻮرة و اﺳـﺘﻔﺎض ﻓﯿﻀﺎ ﮐﺜﯿﺮا و‬‫ﺻﺤﺐ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﺻـﺤﺒﮥ ﺷـﺮﯾﻔﮥ ﺛﻢ ﻋﺎد ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 1145‬اﻟﯽ اﻟﻬﻨـﺪ و ﻣﻦ ﻧﻌﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ ان اوﻻه ﺧﻠﻌـﮥ اﻟﻔﺎﺗﺤﯿـﮥ و اﻟﻬﻤﻪ اﻟﺠﻤﻊ‬‫ﺑﯿﻦ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﺳـﺮار اﻟﺴـﻨﻦ و ﻣﺼﺎﻟﺢ اﻻﺣﮑﺎم و ﺳﺎﺋﺮ ﻣﺎ ﺟﺎء ﺑﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ رﺑّﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﺣﺘﯽ اﺛﺒﺖ ﻋﻘﺎﺋﺪ اﻫﻞ‬‫اﻟﺴﻨﮥ ﺑﺎﻻدﻟﮥ و اﻟﺤﺠﺞ و ﻃﻬﺮﻫﺎ ﻣﻦ ﻗﺬي اﻫﻞ اﻟﻤﻌﻘﻮل و اﻋﻄﯽ ﻋﻠﻢ اﻻﺑﺪاع و اﻟﺨﻠﻖ و اﻟﺘﺪﺑﯿﺮ و اﻟﺘﺪﻟّﯽ ﻣﻊ ﻃﻮل و ﻋﺮض و ﻋﻠﻢ اﺳﺘﻌﺪاد‬‫اﻟﻨﻔﻮس اﻻﻧﺴﺎﻧﯿﮥ ﻟﺠﻤﯿﻌﻬﺎ و اﻓﯿﺾ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺤﮑﻤﮥ اﻟﻌﻤﻠﯿﮥ و ﺗﻮﻓﯿﻖ ﺗﺸـﯿﯿﺪﻫﺎ ﺑﺎﻟﮑﺘﺎب و اﻟﺴﻨﮥ و ﺗﻤﯿﯿﺰ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻤﻨﻘﻮل ﻣﻦ اﻟﻤﺤﺮف اﻟﻤﺪﺧﻮل‬‫و ﻓﺮق اﻟّﺴـ ﻨﮥ اﻟﺴـﻨﯿﮥ ﻣﻦ اﻟﺒﺪﻋﮥ اﻟﻐﯿﺮ اﻟﻤﺮﺿﯿﮥ اﻧﺘﻬﯽ و ﮐﺎﻧﺖ وﻓﺎﺗﻪ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 1176‬اﻟﻬﺠﺮﯾـﮥ و ﻟﻪ ﻣﺆﻟﻔﺎت ﺟﻠﯿﻠﮥ ﻣﻤﺘﻌﮥ ﯾﺠﻞ ﺗﻌﺪادﻫﺎ ﻣﻨﻬﺎ‬‫ﻓﺘﺢ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻟﻘﺮآن و اﻟﻔﻮز اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ و اﻟﻤﺴﻮي و ﻣﺼﻔﯽ ﻓﯽ ﺷﺮوح اﻟﻤﻮّﻃﺄ و اﻟﻘﻮل اﻟﺠﻤﯿﻞ و اﻟﺨﯿﺮ اﻟﮑﺜﯿﺮ و‬‫اﻻﻧﺘﺒﺎه و اﻟـﺪر اﻟﺜﻤﯿﻦ و ﮐﺘﺎب ﺣﺠـﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺎﻟﻐـﮥ و ﮐﺘﺎب ازاﻟـﮥ اﻟﺨﻔﺎ ﻋﻦ ﺧﻼﻓﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء و رﺳﺎﺋﻞ اﻟﺘﻔﻬﯿﻤﺎت و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻗﺪ ذﮐﺮت ﻟﻪ‬‫ﺗﺮﺟﻤـﮥ ﺣﺎﻓﻠـﮥ ﻓﯽ ﮐﺘـﺎﺑﯽ اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ ﺑﺎﺣﯿﺎء ﻣﺎﺛﺮ اﻟﻔﻘﻬﺎء اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ و ذﮐﺮ ﻟﻪ ﻣﻌﺎﺻـﺮﻧﺎ اﻟﻤﺮﺣﻮم اﻟﻤﻮﻟﻮي ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﺤﺴﻦ ﺑﻦ‬‫ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺒﮑﺮي اﻟﺘﯿﻤﯽ اﻟﺘﺮﻫﺘﯽ رح ﺗﺮﺟﻤـﮥ ﺑﻠﯿﻐـﮥ ﻓﯽ رﺳﺎﻟﺘﻪ؟؟؟ اﻟﯿﺎﻓﻊ اﻟﺠﻨﯽ و ﺑﺎﻟﻎ ﻓﯽ اﻟﺜﻨﺎء ﻋﻠﯿﻪ و اﺗﯽ ﺑﻌﺒﺎرة ﻧﻔﯿﺴﮥ ﺟﺪا و اﻃﺎل ﻓﯽ ﻓﮑﺮ‬‫اﺣﻮاﻟﻪ اﻻوﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪459 :‬‬‫و اﻻﺧﺮي و اﻃﺎب ﻓﺎن ﺷـﺌﺖ زﯾﺎدة اﻻﻃﻼع ﻓﺎرﺟﻊ إﻟﯿﻬﻤﺎ و ﻗـﺪ ﻃﺒﻊ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﺤﺠـﮥ ﻟﻬـﺬا اﻟﻌﻬـﺪ ﺑﻤﺼـﺮ و ﮐﺬا اﻻزاﻟﮥ ﺑﺎﻟﻬﻨﺪ ﺑﻨﻔﻘﮥ اﻟﺸـﯿﺦ‬‫اﻟﻮزﯾﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﺧﺎن ﻣﺪﺑﺮ ﻣﻬﻤﺎت اﻟﺮﯾﺎﺳﮥ ﻋﺎﻓﺎه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﮐﺎن ﻟﻪ اوﻻد ﺻﺎﻟﺤﻮن اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ و اﻟﺸـﯿﺦ رﻓﯿﻊ اﻟﺪﯾﻦ و‬‫اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر و اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ واﻟﺪ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺸﻬﯿﺪ اﻟﺪﻫﻠﻮي و ﮐﻠﻬﻢ ﮐﺎﻧﻮا ﻋﻠﻤﺎء ﻧﺠﺒﺎء ﺣﮑﻤﺎء ﻓﻘﻬﺎء ﮐﺎﺳﻼﻓﻬﻢ و‬‫اﻋﻤﺎﻣﻬﻢ ﮐﯿﻒ ﻻ و ﻫﻢ ﻣﻦ ﺑﯿﺖ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺸﺮﯾﻒ و اﻟﻨﺴﺐ اﻟﻔﺎروﻗﯽ اﻟﻤﻨﯿﻒ و ﻗﺪ اذن اﻟﺰﻣﺎن اﻻن ﺑﺎﻧﺼﺮام ذﻟﮏ اﻟﺒﯿﺖ و اﻫﻠﻪ ف ِإﱠﻧﺎ ﻟ ِﱠﻠِﻪ وَ‬‫ِإﱠﻧﺎ ِإﻟَﯿِْﻪ راِﺟُﻌﻮَن‬‫و ﮐـﺎن ﺑﯿﺘﻪ ﻓﯽ اﻟﻬﻨـﺪ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﻢ اﻟـﺪﯾﻦ و ﻫﻢ ﮐـﺎﻧﻮا ﻣﺸﺎﯾـﺦ اﻟﻬﻨـﺪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻨﻘﻠﯿـﮥ ﺑـﻞ و اﻟﻌﻘﻠﯿـﮥ اﺻـﺤﺎب اﻻﻋﻤﺎل اﻟﺼﺎﻟﺤﺎت و ارﺑﺎب‬‫اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ اﻟﺒﺎﻗﯿﺎت ﻟﻢ ﯾﻌﻬـﺪ ﻣﺜﻞ ﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻠﻢ ﺑﯿﺖ واﺣﺪ ﻣﻦ ﺑﯿﻮت اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻓﯽ ﻗﻄﺮ ﻣﻦ اﻗﻄﺎر اﻟﻬﻨﺪ و ان ﮐﺎن ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻗﺪ ﻋﺮف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 366‬از ‪581‬‬‫ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻢ اﻟﻤﻌﻘﻮل و ﻋـّﺪ ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮ ﺑﺼـﯿﺮة ﻣﻦ اﻟﻔﺤﻮل و ﻟﮑﻦ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻠﻢ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻟﻔﻘﻪ و اﻻﺻﻮل و ﻣﺎ ﯾﻠﯿﻬﺎ اﻻ ﻓﯽ ﻫـﺬا‬‫اﻟﺒﯿﺖ ﻻ ﯾﺨﺘﻠﻒ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻦ ﻣﻮاﻓﻖ و ﻻ ﻣﻦ ﻣﺨﺎﻟﻒ اﻟّﺎ ﻣﻦ اﻋﻤﺎه اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ اﻻﻧﺼﺎف و ﻣﺴـﺘﻪ اﻟﻌﺼﺒﯿـﮥ و اﻻﻋﺘﺴﺎف و اﯾﻦ اﻟﺜﺮي‬‫ﻣﻦ اﻟﺜﺮﯾﺎ و ﻟا ﻨﺒﯿﺬ ﻣﻦ اﻟﺤﻤّﯿﺎ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺨﺘﺺ ﺑﺮﺣﻤﺘﻪ ﻣﻦ ﯾﺸﺎء و ﻟﮑّﻞ ﻣﻦ اﺧﻼﻓﻪ رح ﻣﺆﻟﻔﺎت ﻣﻤﺘﻌﮥ ﻧﺎﻓﻌﮥ ﮐﻔﺘﺢ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ و اﻟﺘﺤﻔﮥ‬‫اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﺮواﻓﺾ و ﺳـﺮ اﻟﺸـﻬﺎدﺗﯿﻦ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻟﻠﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟـﺪﻫﻠﻮي و ﻣﻘﺪﻣـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و رﺳﺎﻟﮥ اﻟﻌﺮوض و ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﺘﮑﻤﯿﻞ ﻟﻠﺸﯿﺦ رﻓﯿﻊ اﻟﺪﯾﻦ و ﻣﻮﺿﺢ اﻟﻘﺮآن ﻟﻠﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر و رﺳﺎﻟﮥ ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و رﺳﺎﻟﮥ ﻓﯽ اﻻﻣﺎﻣﮥ و رد اﻻﺷﺮاك اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟـﺪﻫﻠﻮي اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻫـﺬه اﻟﻤﺼـﻨﻔﺎت ﻣﻤﺘﻌﮥ ﻧﺎﻓﻌﮥ ﻣﺘﺪاوﻟﮥ ﺑﯿﻦ اﻟﻨﺎس و ﻓﻀﺎﺋﻠﻬﻢ ﺷـﻬﯿﺮة و ﻫﯽ ﻣﺘﻠﻘﺎة ﺑﺎﻟﻘﺒﻮل ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء‬‫اﻻﮐﯿﺎس ﻻ ﯾﺪرك اﻟﻮاﺻﻒ اﻟﻤﻄﺮي ﺧﺼﺎﺋﺼﻬﻢ و ان ﯾﮑﻦ ﺑﺎﻟﻐﺎ ﻓﯽ ﮐﻞ ﻣﺎ وﺻﻔﺎ* اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا واﻟﺪ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ* ﻗﺪ ﮐﺮر اﺛﺒﺎت‬‫ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻬﺎدي ﺑﺴﻨﺎه* اﻟﻤﺮﺷﺪ ﺑﻬﺪاه* ﺑﺤﺘﻢ ﻗﺼﻢ ﻇﻬﻮر اﻟّﻄﺎﻋﻨﯿﻦ ارﺑﺎب اﻟﺰﯾﻎ و اﻟﻌﺘﺎه* و ﺟﺰم ﺟﺰم اﯾﺪي اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ ذوي ﻟا ﺨﻼﻋﮥ‬‫و اﻟﺴـﻔﺎه* ﻓﺎﻟﻌﺠﺐ ﮐﻞ اﻟﻌﺠﺐ ﻣﻦ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ ﮐﯿﻒ ﻧﻄﻖ ﺑﻄﻌﻦ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ وﻓﺎه* و ﺿّﻞ ﻓﯽ ﻣﻮاﻣﯽ اﻟﻌﻄﺐ ﺑـﺬﻟﮏ و ﺗﺎه* و ﻟﻢ ﯾﺒﺎل‬‫ﺑﻤﺨﺎﻟﻔﮥ ﻣﺎ ﺣﻘﻘﻪ واﻟﺪه اﻟﻤﺒﺠﻞ ﻋﻨﺪ اﻟﻨﺒﺎه* اﻟّﺬي اﯾﺪي اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ ﺑﻤﺰﯾﺪ اﻟﻤﺒﺎﻟﻐﮥ اﻟﻨﺎﺷﺌﮥ ﻋﻦ اﻟﻌﻮاه* ﮐﻮﻧﻪ آﯾﮥ ﻣﻦ آﯾﺎت اﻻﻟﻪ* و ﻣﻌﺠﺰة‬‫ﻣﻦ ﻣﻌﺠﺰات رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ اﻻﻃﻬﺎر اﻟﻮﺟﺎه‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﯾﺎزدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻦ اﻣﯿﻦ اﻟﺴﻨﺪي در ﮐﺘﺎب دراﺳﺎت اﻟﻠﺒﯿﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪460 :‬‬‫ﻓﯽ اﻻـﺳﻮة ﻟا ﺤﺴـﻨﮥ ﺑﺎﻟﺤﺒﯿﺐ ﮔﻔﺘﻪ و اﺳـﺘﺪﻟﻮا اﯾﻀﺎ ﻋﻠﯽ ﺣﺠﯿـﮥ اﻟﻘﯿﺎس ﺑﻌﻤﻞ ﺟﻤﻊ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ و اّن ذﻟﮏ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻬﻢ ﺑﺎﻟﺘﻮاﺗﺮ و ان‬‫ﮐﺎﻧﺖ ﺗﻔﺎﺻـﯿﻞ ذﻟﮏ آﺣﺎدا و اﯾﻀﺎ ﻋﻤﻠﻬﻢ ﺑﺎﻟﻘﯿﺎس و ﺗﺮﺟﯿـﺢ اﻟﺒﻌﺾ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﻌﺾ ﺗﮑﺮر و ﺷﺎع ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻧﮑﯿﺮ و ﻫـﺬا وﻓﺎق و اﺟﻤﺎع ﻋﻠﯽ‬‫ﺣﺠﯿـﮥ اﻟﻘﯿـﺎس ﻓـﺎﻟﺠﻮاب اﻧﻪ ﮐﻤﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻬﻢ اﻟﻘﯿﺎس ﻧﻘﻞ ذﻣﻬﻢ اﻟﻘﯿﺎس اﯾﻀﺎ ﻓﻌﻦ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧﻪ ﻗﺎل ﻟﻮ ﮐﺎن اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﺑﺎﻟﻘﯿﺎس ﻟﮑﺎن ﺑﺎﻃﻦ اﻟﺨﻒ اوﻟﯽ ﺑﺎﻟﻤﺴـﺢ ﻣﻦ ﻇﺎﻫﺮه و ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻌﯿﻦ ﺳـﻨﺪي از ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ و ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﻧﺤﺎرﯾﺮ ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ و از ﺗﻼﻣﺬه‬‫ﺷﯿـﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘـﺎدر ﻣﻔﺘﯽ ﻣﮑﻪ و ﻣﻌﺎﺻـﺮﯾﻦ ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ و ﻣﻤـﺪوﺣﯿﻦ و ﻣﺒﺠﻠﯿﻦ ﺣﻀـﺮﺗﺶ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﮐﺘﺎب او دراﺳﺎت‬‫اﻟﻠﺒﯿﺐ از ﻣﻌﺎرﯾﻒ ﮐﺘﺐ و اﺳﻔﺎر ﻋﻠﻤﺎي اﯾﻦ دﯾﺎر و اﻣﺼﺎرﺳﺖ ﺧﻮد ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻌﯿﻦ در دراﺳﺎت اﻟﻠﺒﯿﺐ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﮐﻼﻣﯽ از اﺑﻦ ﻋﺮﺑﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫و ﻣﻦ ﻓﻮاﺋـﺪ ﻫـﺬه اﻟﺠﻤﻠﮥ اﻻﺧﯿﺮة ﻣﻦ ﮐﻼﻣﻪ و ﻧﻘﻠﻪ ﻫﻬﻨﺎ ان ﯾﻌﺮف ﻫﻮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ و ﻗﺪ ﻋﺮﻓﻪ ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻪ ﻓﯽ ﻣﺮﻗﺎة اﻟﻌﺎﻟﯽ ﻣﻦ اﺧﺬ‬‫اﻟﻌﻠﻮم و اﻟﺸـﺮاﺋﻊ ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻬـﺬه اﻟﺤﮑﺎﯾـﮥ ﻓﯽ ﻧﻈﺎﺋﺮﻫﺎ اﻟﻤﺘﻘﺪﻣﮥ ذﮐﺮﻫﺎ ﻓﯿﻌﺘﻘﺪ ان ﺣﮑﻤﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﯾﺤﮑﻢ ﺑﻪ ﻣﻦ‬‫ﻣﻘﺼﻮد اﻟﺒﺎب ﺣﮑﻢ ﻣﺘﻘﻦ ﻣﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﻋﺎرف ﺟﻤﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ ﻟﻪ ﺑﯿﻦ اﻻﺧﺬ ﻣﻦ ﻇﺎﻫﺮ اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ و ﺑﺎﻃﻨﻬﺎ و ﺣﻘﯿﻘﺘﻬﺎ و ﺑﯿﻦ اﻟﺮواﯾﺘﯿﻦ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻇﺎﻫﺮة ﺑﻮﺳﺎﺋﻂ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﮐﺎن ﻗﺪوة ﻓﯿﻬﺎ ﻟﮑﺒﺎر ﺷﯿﻮخ اﻟﺤﺪﯾﺚ رﺣﻤﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻤﻦ ﺳﻤﺎﻫﻢ اﻻﻣﺎم‬‫اﻟﺸـﻌﺮاﻧﯽ ﻓﯽ ﻣﻘﺪﻣـﮥ ﮐﺘـﺎﺑﻪ اﻟﯿﻮاﻗﯿﺖ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ و ﺑﺎﻃﻨﻪ ﺷﺎﻓﻪ ﺑﻬﺎ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ‬‫واﺳـﻄﮥ ﺑﺎﻟﮑﺸﻒ و اﻟﻌﯿﺎن ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﮐﺎن ﻗـﺪوة ﻓﯿﻬﺎ ﻟﻄﻮاﺋﻒ اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ ﻗـﺪﺳﺖ اﺳـﺮارﻫﻢ و ﻣﺸﺎﯾـﺦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺣﯿﺚ اﺧـﺬوا ﺑﻄﺮﯾﻖ ﮐﺸـﻔﻪ و‬‫اﺗﺼﻞ ذﻟﮏ ﻣﻨﻪ ﺑﻬﻢ ﺑﺎﻟﺮﺟﺎل اﻟﺜﻘﺎت ﺣﺘﯽ وﺻﻞ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ إﻟﯿﻨﺎ إﺟﺎزة ﻣﻦ ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻻﺟﻞ ﻣﻔﺘﯽ ﺣﺮم اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻣﯿﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر‬‫رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و ﻫﻮ ﻣﻮﺟﻮد ﻓﯽ ﻓﻬﺮﺳﻪ و ﻧﯿﺰ در دراﺳـﺎت ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺪ واﻓﻘﻨـﺎ ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﻟﺮاي ﻗـﺪوة ﻋﻠﻤﺎء دﻫﺮه ﯾﻌﺴﻮب زﻣﺎﻧﻨﺎ اﻟﺸـﯿﺦ‬‫اﻻﺟﻞ اﻟﺼﻮﻓﯽ اﻻﮐﻤﻞ اﻣﺎم ﺑﻼد اﻟﻬﻨـﺪ اﻟﺸـﯿﺦ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﻣﺸﺎﻓﻬﺎ ﻓﯽ ﺟﻤﻠﮥ ﺻﺎﻟﺤﮥ ﻣﻦ آراﺋﻨﺎ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎ ﻟﯽ ﻓﯽ ﺗﻔﺮدي ﺑﺒﻌﺾ‬‫ﻣـﺎ ﺧﺎﻟﻔﺖ ﻓﯿﻪ اﻟﺠﻤﺎﻫﯿﺮ و ﻣﻦ اﻟﺮدﯾﻒ ﻓﻘـﺪ رﮐﺒﺖ ﻏﻀـﻨﻔﺮاو اﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﺣﻤـﺪا ﮐﺜﯿﺮا ﻃﯿﺒﺎ ﻣﺒﺎرﮐﺎ ﻓﯿﻪ ﮐﻤﺎ ﯾﺤﺐ رﺑﻨﺎ و‬‫ﯾﺮﺿـﯽ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء در ذﮐﺮ ﺟﺎﻣﻊ ﺻـﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣـﺬي آورده و ﺗﺮﻣـﺬي ﮔﻔﺘﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﻓﯽ ﻫـﺬا‬‫اﻟﮑﺘﺎب ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻫﻮ ﻣﻌﻤﻮل ﺑﻪ و ﺑﻪ اﺧﺬ ﺑﻌﺾ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺎ ﺧﻼ ﺣﺪﯾﺜﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 367‬از ‪581‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ان اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺟﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﻈﻬﺮ و اﻟﻌﺼﺮ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﻟﻤﻐﺮب و اﻟﻌﺸﺎء ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺧﻮف و ﻻ ﺳﻔﺮ و ﻻ ﻣﻄﺮ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪461 :‬‬‫اﻧﻪ ﻗﺎل إذا ﺷﺮب اﻟﺨﻤﺮ ﻓﺎﺟﻠﺪوه ﻓﺎن ﻋﺎد ﻓﯽ اﻟﺮاﺑﻌﮥ ﻓﺎﻗﺘﻠﻮه اﻧﺘﻬﯽ‬‫و ﺷـﯿﺦ ﻋﻼﻣﻪ ﺧﻮاﺟﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻌﯿﻦ در ﮐﺘﺎب دراﺳﺎت اﻟﻠﺒﯿﺐ ﻓﯽ اﻻﺳﻮة اﻟﺤﺴﻨﮥ ﺑﺎﻟﺤﺒﯿﺐ ﺗﻌﻘﺐ وي ﮐﺮده و ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻌﻪ ﮐﻼم ﻃﻮﯾﻞ ﺑﻌﺪه‬‫ﺛـﺎﺑﺖ ﮐﺮده ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻌﻤﻮل ﺑﻪﺳﺖ ﻧﺰد ﺟﻤـﺎﻋﺘﯽ از ﻋﻠﻤـﺎ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼـم اﻟﻔﺎﺿـﻞ اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮ و ﻧﯿﺰ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺗﺤﺎف‬‫اﻟﻨﺒﻼء ﮔﻔﺘﻪ دراﺳﺎت اﻟﻠﺒﯿﺐ ﻓﯽ اﻻﺳﻮة اﻟﺤﺴﻨﮥ ﺑﺎﻟﺤﺒﯿﺐ ﻟﻠﺸﯿﺦ اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﻤﺤﻘﻖ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻣﯿﻦ اﻟﺴﻨﺪي ﻣﺠﻠﺪي وﺳﻂ ﺳﺖ‬‫در ﺳﻨﻪ ‪ 1284‬در ﺑﻠـﺪه ﻻـﻫﻮر ﺑﻘﺎﻟﺐ ﻃﺒﻊ رﺳـﯿﺪه اوﻟﻪ ﻟﮏ اﻟﺤﻤـﺪ اﻟّﻠﻬّﻢ ﻋﻠﯽ ان ﺳـﺒﻘﺖ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻣﻦ ﻃﻤﻄﺎم ﺑﻢ اﻟﮑﺘﺎب رزﻗﺎ ﻃﺮّﯾﺎ و درﯾﻦ‬‫ﮐﺘـﺎب ﺑﺠﺎي ﻓﺼﻞ و ﺑﺎب دراﺳـﺘﻬﺎﺳﺖ و ﺟﻤﻠﻪ دراﺳﺎت او دوازدهﺳﺖ و ﺗﺎﻟﯿﻔﺶ ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت ﻋﻤﻞ ﺑﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ و ﺗﺮك رواﯾﺖ‬‫ﻣـﺬﻫﺐ ﻣﺨـﺎﻟﻒ آن ﺑﻮده اﺳﺖ و در ﺑـﺎب ﺧﻮد در ﻣﺘـﺎﻧﺖ ﻋﺒـﺎرت و رﺷـﺎﻗﺖ اﻟﻔـﺎظ و ﺗﺤﻘﯿﻘـﺎت ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﺮو ادﻟﻪ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﺑﺮ‬‫ﻣﺪﻋﺎي ﻣﻄﻠﻮب ﺧﯿﻠﯽ ﺧﻮب واﻗﻊ ﺷﺪه ﺟﺰ آﻧﮑﻪ ﻣﺬاق ﺗﺼﻮف را در وي زﯾﺎده از ﺣﺎﺟﺖ ﺻﺮف ﮐﺮده و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﺑﺮاي اﻓﺤﺎم ﺧﺼﻢ و‬‫اﻟﺰام ﻣﻘﻠـﺪﯾﻦ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ ﻗﺎﺿـﯽ ﻃﻼ ﻣﺤﻤـﺪ ﭘﺸﺎوري را در وﺻﻒ ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر و ﺗﺤﺮﯾﺺ ﻋﻤﻞ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ ﻗﺼـﯿﺪه ﻋﺮﺑﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬‫در آﺧﺮ ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﻃﺒﻊ ﺷﺪه دﯾﺪﻧﯿﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ و ﭼﻮن ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻗﺼﯿﺪه ﻗﺎﺿﯽ ﭘﺸﺎوري را اﺳﺘﺠﺎده ﻧﻤﻮده ﻟﻬﺬا اﯾﺮاد ﻗﺪري از ان‬‫ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻤﺪح ﻣﺼـّﻨﻒ و ﻣﺼـّﻨﻔﺴﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﭘﺲ ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﻣﺬﮐﻮر در ﻗﺼـﯿﺪه ﻣﺸﺎر إﻟﯿﻬﺎ ﺑﻌﺪ ﺗﺤﻤﯿﺪ و ﺗﺼﻠﯿﻪ‬‫ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ و ﺑﻌـﺪ ﺑﺸـﺮي ﻻﺻـﺤﺎب اﻟﺴـﺪاد ﺑﺎنﺗﻤﺖ دراﺳﺎت اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻨﻈﺮﻓﻬـﺬه ﻧﺴـﺨﮥ ﻣﺮﻏﻮﺑﮥ ﻃﺒﻌﺖﺑﻞ روﺿﮥ ﻗﺪ ﺣﻮت ﻣﻦ زاﻫﺮ‬‫اﻟّﺰﻫﺮراﻗﺖ و ﻓﺎﻗﺖ ﺑﺤﺴﻦ اﻟﺨﻂ و اﺧﺘﺘﻤﺖو ﺑﺨﺘﺮت ﻓﯽ اﻟﻌﺮي ﻓﯽ اﺟﻤﻞ اﻟﺼﻮرﺣﮑﺖ ﻣﻌﺎﻧﯿﻪ ﺣﻮرات ﻣﺠﺎﻟﺴـﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﺳـﺮاﺋﺮ ﻣﻦ اﺳﺘﺒﺮق‬‫ﺧﻀـﺮﺧﺮﯾﺪة ﻻ ﺗﺮي ﻓﯽ اﻟﺪﻫﺮ ﺛﺎﻧﯿﻬﺎو ﻟﻢ ﯾﺠﺪ ﻣﺜﻠﻬﺎ ﻓﯽ ﺳﺎﻟﺖ اﻟﻌﺼﺮﮐﺎﻧﻬﺎ اﻟﻔﻮر ﻓﯽ اﻟﺨﻀﺮاء ﺣﺎﻣﻠﮥﻧﻮاﻓﺠﺎ ﻋﺒﻘﺎ ﻣﻦ ﻓﻮرﻫﺎ اﻟﻌﻄﺮﻣﺠﻤﻮﻋﮥ‬‫ﻟﻘﻨﺎع اﻟﺤﻖ ﮐﺎﺷﻔﮥﺻـﺤﺖ و ﻋﻤﺖ ﻣﻊ اﻻﻗﺒﺎل و اﻟّﻈﻔﺮﻋﺬراء ﺷـﻨﺒﺎء ﻋﻨﺪ اﻟﻨﻄﻖ ﺗﻨﻈﺮﻫﺎﺗﻔﺘﺮ ﻋﻦ ﺑﺮد رﻃﺐ و ﻋﻦ دررﺑﺎﻻﺋﻤﯽ ﻋﺬﻻ ﻟﻮ ﮐﻨﺖ‬‫ﻧﺎﻇﺮﻫﺎﻟﺼـﺮت ﻣﻦ ﻋـﺬﻟﯽ ﻟﻠﻌﻔﻮ ﻣﻌﺘـﺬريﮐﺎن وﺟﻨﺘﻬﺎ ﺻـﺒﺢ و ﻃﻠﻌﺘﻬﺎﺑﺮق ﺗﺎﻟﻖ ﻓﯽ اﻟﻈﻠﻤﺎء ﺑﺎﻟﺴـﺤﺮﺗﺤﮑﯽ ﻟﻮاﻣﻌﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻨﻮر ﻋﻦ ﻓﻠﻖو ﻋﻦ‬‫ﺷﻬﺎب و ﻋﻦ ﺷـﻤﺲ و ﻋﻦ ﻗﻤﺮراح ﺑﻼ ﺿـﺮر ﺻـﻔﻮ ﺑﻼ ﮐﺪرﺑﺮق ﺑﻼ ﺧﻄﺮ ﻧﻮر ﺑﻼ ﺷﺮرﺗﻀـﻬﯽ ﺷﻤﺎﺋﻠﻬﺎ ﺷﻤﺴﺎ ﺑﻼ ﮐﺴﻒﺗﺤﮑﯽ ﺷﻤﺎﺋﻤﻬﺎ‬‫ﻋﻦ ﻋﻨﺒﺮ اﻟﺸﺤﺮﻟﻮ ﻏﺎﺋﺺ اﻟﻔﮑﺮ ﻓﯿﻬﺎ ﻏﺎص ﻣﺠﺘﻬﺪاﯾﺮاه ﺑﺤﺮا ﺑﻼ ﺿﯿﺮ و ﻻ ﺿﺠﺮﺗﺜﺒﺖ اﻟﺤﻖ ﺑﺎﻟﺒﺮﻫﺎن ﻣﻮﺿﺤﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﻮاد ﺛﺒﻮت اﻟﻨﻘﺶ ﻓﯽ‬‫اﻟﺤﺠﺮرواﺋﺢ اﻟﺮﻧﺪ و اﻟﻨﺪ اﻟﺰﮐﯽ ﻟﻬﺎﺗﺮّوح اﻟﺮوح ﻣﻦ ﻫﻢ و ﻣﻦ ﻓﮑﺮ ﻏﺪا ﻓﻮادي ﺑﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﺮوح ﻣﺒﺘﻬﺠﺎﮐﻮردة ﺑﺴـﻤﺖ ﻣﻦ ﻧﺴﻤﮥ اﻟّﺴﺤﺮﮐﺎﻧﻬﺎ‬‫اﻟﺸﻤﺲ ﻻﺣﺖ ﻣﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪462 :‬‬‫ﺑﺪت ﻟﻨﺎ ﻓﯽ ﺟﻤﺎل ﻏﯿﺮ ﻣﺴـﺘﺘﺮاو ﻏﺎدة ﺑﺮزت ﻓﯽ زﯾﻨﮥ و ﺿـﯿﺎﻟﻌﺎﺷﻖ دﻧﻒ ﻓﯽ اﻟﻮﺟﺪ و اﻟﺴﻬﺮﺗﻨﻀـﺮ اﻟﺮوح ﻣﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﻄﻠﺒﻬﺎﮐﻤﺎ ﺗﻨﻀﺮ وﺟﻪ‬‫اﻟﺰرع ﺑﺎﻟﻤﻄﺮاﻃﺮوﻓـﮥ ﻣﻦ ﻣﻌﺎﻧﯿﻬـﺎ ﻣﺮوﺣـﮥﻟﻠﺮوح و اﻟﻌﻘـﻞ و اﻻﺳـﻤﺎع و اﻟﻨﻈﺮﻫﯽ اﻟﮑﻨﻮز اﻟّﺘﯽ ﻋﺰت ﺟﻮاﻫﺮﻫﺎﻣﺤﻔﻮﻇـﮥ ﻣﻦ ﺣﻠﻮل ﻟا ﺤـﺎدث‬‫اﻟﻐﯿﺮو ﮐﻢ ﻣﺤﺎﺳﻦ ﯾﻬﺪي اﻟﻮاﺻـﻔﻮن ﻟﻬﺎﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﻣﻨﺘﻈﻢ ﻣﻨﻬﺎ و ﻣﻨﺘﺸـﺮﻗﺎﻟﻮا ﻇﻔﺮت ﺑﻤﺎ ﺗﺒﻐﯽ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻬﻢاﻟﺸـﮑﺮ ﻟّﻠﻪ رﺑﯽ ﻣﻨﺠﺢ اﻟﻮﻃﺮ ﺗﺼـﻨﯿﻒ‬‫ﺣﺒﺮ ﺧﺒﯿﺮ ﮐﺎﻣﻞ ﻓﻄﻦﻣﻦ ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ دأﻣﺎء ذي ذﺧﺮﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻃﺎب ﻣﺮﻗـﺪهﻣﻌﯿﻦ دﯾﻦ اﻟﻬﺪي ﺑﺎﻟﻤﻨﻄﻖ اﻟﺒﻬﺮﺑﺤﺮ اﻟﻌﻠﻮم اﻣﺎم اﻟﻌﺼـﺮ‬‫ﺷﻤﺲ ﻫﺪيﻋّﺮﯾﻒ اﻋﺼﺎره اﻟﻨﺠﺮﯾﺮ ﻓﯽ اﻟﺨﺒﺮﺳـﻤﯿﺪع اﻟﻌﺼـﺮ ﺣﺒﺮ اﻟﺪﻫﺮ ﺑﺪر دﺟﯽﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺤﺘﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﺰﻫﺪ ﻣﺸـﺘﻬﺮﻫﻮ اﻟﺨﺒﯿﺮ اﻟّﺬي ﻓﺎق‬‫اﻟﻔﻮاﺿـﻞ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ و ﻓﻀـﻞ و ﻓﯽ ﻣﺠـﺪ و ﻓﯽ ﺧﻄﺮﻣﻦ ذا ﯾﻤـﺎﺛﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﻔﻀـﻞ ﻣﺮﺗﺒـﮥﻣﻦ ذا ﯾﺴﺎﻫﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻔﺨﺮﻗـﺪ اﺑﺮز اﻟﺤﻖ ﻓﯽ ﻫـﺬا‬‫ﻓﻠﯿﺲ ﻫﻨﺎﺣﻖ ﺑﻤﻨﮑﺘﻢ ﺻﺪق ﺑﻤﺴﺘﺘﺮ و از اﻧﺸﺎي ﻗﺎﺿﯽ ﭘﺸﺎوري ﻣﺬﮐﻮر در ﻣﺪح دراﺳﺎت اﻟﻠﺒﯿﺐ و ﻣﺼﻨﻒ آن ﻗﺼﯿﺪه دﯾﮕﺮﺳﺖ ﮐﻪ آن‬‫ﻧﯿﺰ در آﺧﺮ ﮐﺘﺎب ﻣﻄﺒﻮع ﺷﺪه ﺷـﻄﺮي از اﺑﯿﺎت آن ﮐﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻘﺎﻣﺴﺖ ﻧﯿﺰ ﺑﺎﯾﺪ ﺷـﻨﯿﺪ و ﻫﯽ ﻫﺬه ﻋﻮﺟﺎ ﻧﺮق دﻣﻌﮥ ﻓﯽ ﺣﺴـﺮة و ﺟﻮيﺑﺎ‬‫ﻋﯿﻦ ذات اﻧﻬﺎل ﻋﻠﯽ ﻧﺴﻖ ﻋﻠﯽ اﻧﻄﻤﺎس رﺳﻮم اﻟﻌﻠﻢ ﻗﺎﻃﺒﮥﺛﻢ اﺧﺘﻼﻓﺎت اﻫﻞ اﻟﻌﺼـﺮ و اﻟﻔﺮقاﺿـﺤﺖ ﻣﺮاﺳﻢ ﻋﻠﻢ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺎﻓﯿﮥ ﻣﻦ واﺑﻼت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 368‬از ‪581‬‬‫و ﻃﯿﺸـﺎت ذوي اﻟﺼـﻌﻖﻓﺒﯿﻨﻤﺎ ﮐﻨﺖ اﺷـﮑﻮ ﻓـﺎﻗﺘﯽ اﺳـﻔﺎﻓﯿﻤﺎ ﻓﻮادي ﻣﻦ رﯾﺐ اﻟﻤﻨﻮن ﻟﻘﯽ إذ ﻃﺎﺑﺖ اﻻذن ﻣﻦ ذﮐﺮي ﻣﮑﺮﻣﮥﺻـﺤﯿﻔﮥ ﻓﺎﻗﺖ‬‫اﻻزﻫـﺎر ﻓﯽ ﻋﺒﻖاﻟﻒ ﺑﻼـ اﺳﻒ ﮐﻨﺰ ﺑﻼـ ﺗﻠﻒ ﺷـﻤﺲ ﺑﻼ ﮐﺴﻒ ﺑـﺪر ﺑﻼ ﺑﻬﻖو ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ ﻃﺮوس ﻻ ﯾﻤﺎﺛﻠﻬﺎﻓﯽ ﻧـﺪرة اﻟﻨﻈﻢ او ﻓﯽ ﺟﻮدة‬‫اﻟﻨﺴـﻖ إذا ﺳـﻔﺮت ﻋﻦ ﺿـﯿﺎء اﻟﺼـﺒﺢ ﻃﻠﻌﺘﻬـﺎو اﻇﻬﺮت ﻋﻦ ﺳـﻨﺎ ﺑﺮق و ﻋﻦ ﺷـﻔﻖاوراﻗﻬﺎ ﺗﺨﻄﻒ اﻻﺑﺼـﺎر ﺑﺎرﻗـﮥﮐﺎﻧﻬﺎ ﺻـﻔﺤﺎت ﻟا ﺘـﺒﺮ ﻣﻦ‬‫ورقﺷـﻤﺲ اﻟﺴـﻨﺎ و اﻟﻬـﺪي ﻓﯽ ﻟﻤﻌـﮥ و ﺿـﯿﺎﻧﻮر اﻟﺘﻘﯽ و اﻟﻨﻘﯽ ﺑـﺎﻟﻤﻨﻈﺮ اﻟﻄﻠﻖﺗﺼـﻨﯿﻒ ﺣـﺒﺮ ﺧـﺒﯿﺮ ﺑـﺎرع ﻓﻬﻢﻋﺮﯾـﻒ اﻗﺮاﻧـﻪ ﻓﯽ ﻟا ﺨﻠـﻖ و‬‫اﻟﺨﻠﻖﻣﻌﯿﻦ دﯾﻦ اﻟﻬـﺪي ﻣﻦ ﻣﻦ ﺑﺮاﻋﺘﻪﻓﺎق اﻟﺨﻼﺋﻖ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ و ﻓﯽ ذﻟﻖﺟﺰاء رﺑﯽ ﺧﯿﺮ داﺋﻤﺎ ﻓﻠﻪﺣﺴﻦ اﻟﺜﻨﺎء اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﺘﻨﺎد ﺑﻘﯽ و ﮐﻢ ﺟﻬﻮل‬‫ﺗﺮي ﻓﯽ اﻟﻐﯽ ﺟﺎﺣـﺪهو ﯾﺰدري ﻓﻀـﻠﻪ ﺟﻬﻼـ ﻣﻦ اﻟﺮﻫـﻖإذا ﻟﻘﯿﺖ ﻟﻤﻦ ﻣـﺎداه ﻣﻦ ﺳـﻔﻪﻓﻘﻞ اﻋﻮذ ﺑﺮب اﻟﻨـﺎس و اﻟﻔﻠﻖاﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا اﻟﺴـﻨﺪي‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻣﯿﻦﺑﺎرﻋﻬﻢ اﻟّﺬي ﻫﻮ ﻋﻨﺪﻫﻢ ﺑﮑﻞ ﻣﺪح ﻗﻤﯿﻦﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﯿﻤﯿﻦو ﻟﻢ ﯾﺴـﻠﮏ ﻓﯿﻪ ﻣﺴﻠﮏ اﻫﻞ ﻟا ﺠﺰاف‬‫و اﻟﺘﺨﻤﯿﻦ ﻓﺎﻟﻤﻨﺤﺮف ﻋﻨﻪ اﻟﯽ اﻟﺸﻤﺎل و اﻟﯿﻤﯿﻦ ﯾﻘﺘﺤﻢ ﻣﻀﺎّل ﻗﻮم ﻋﻤﯿﻦ و اﻟﻤﻘﺪم ﻋﻠﯽ ﻃﻌﻨﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪463 :‬‬‫ﻻ ﯾﺠﺪ ﻏﯿﺮ ﻣﺎ ﯾﮑﺬب ﺑﻪ و ﯾﻤﯿﻦو ﻻ ﯾﺘﻔﻮه اﻻ ﺑﻤﺎ ﻫﻮ ﻋﻠﯿﻪ وزر و ﻫﻮ ﺑﻪ ﺿﻤﯿﻦ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و دوازدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺤﻔﻨﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﺛﺒﺎت و ﺗﺎﯾﯿﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺣﺎﺷﯿﻪ ﺧﻮد ﺑﺮ ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ‬‫)ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب(‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻋﻠّﯿﺎ‬‫ﻓﻘﺪ ورد ان اﻟﻌﻠﻢ ﺟﺰي ﻋﺸﺮة اﺟﺰاء اﻋﻄﯽ ﻋﻠّﯿﺎ ﺗﺴﻌﮥ اﺟﺰاء و اﻟﻨﺎس ﺟﺰءا‬‫و ﻟـﺬا ﺳـﺌﻞ ﺳـّﯿﺪﻧﺎ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻓﻘﺎل ﻟﻠﺴﺎﺋﻞ ﺳﻞ ﻋﻠﯿﺎ ﻓﺎﻧﻪ اﻋﻠﻢ ﻣّﻨﯽ و ﺑـﺪر اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﻘﻨﯽ از اﻋﺎﻇﻢ ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻦ و اﻓﺎﺧﻢ ﻧﺒﻼي‬‫ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪﺳﺖ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻻﻣﯿﺮ اﻻزﻫﺮي اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ در رﺳﺎﻟﻪ اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﺧﻮد در ذﮐﺮ ﺷـﯿﻮخ ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﻟﺤﻔﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻨﻬﻢ اﺧﻮه ﻃﺮاز ﻋﺼﺎﺑـﮥ اﻟﻌﻠﻤـﺎء اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ و ﺑﻘﯿـﮥ اﻟـّﺴ ﺎدة اﻟﻬـﺪاة اﻟﻌـﺎرﻓﯿﻦ ﺑﻬﺠـﮥ اﻟـﺪﻧﯿﺎ و زﯾﻨـﮥ اﻟﻤﻠـﮥ و اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﻮﺻـﻞ‬‫اﻟﺴﺎﻟﮑﯿﻦ و ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻮاﺻـﻠﯿﻦ اﻻﺳﺘﺎذ اﻻﻋﻈﻢ ﺷﯿﺦ اﻟﺸﯿﻮخ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺤﻔﻨﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ارﺿﺎه ﺣﻀﺮﺗﻪ ﻓﯽ‬‫ﻣﺠﺎﻟﺲ ﻣﻦ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﺼﻐﯿﺮ و اﻟﻨﺠﻢ اﻟﻐﯿﻄﯽ ﻓﯽ ﻣﻮﻟﺪه ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻓﯽ ﻣﺘﻦ اﻟﺸﻤﺎﺋﻞ ﻟﻠﺘﺮﻣﺬي و ﻣﺎت رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﺛﻨﺎء ﻗﺮاءﺗﻬﺎ و‬‫ﺗﻠﻘﻨﺖ ﻋﻨﻪ اﻟﺬﮐﺮ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺨﻠﻮﺗﯿﮥ و اﺟﺎزﻧﯽ إﺟﺎزة ﻋﺎﻣﮥ و ﻧﺺ ﻣﺎ ﮐﺘﺐ ﻟﯽ ﺑﺴﻢ اﷲ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﻧﺤﻤﺪك ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﯾﺎ ﺳـﻨﺪ و ﻧﺼﻠّﯽ‬‫و ﻧﺴـﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﺟﻞ ﺳـﻨﺪ و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ اﻻﻋﻼم و ﺻـﺤﺒﻪ ﻧﺠﻮم اﻻﺳﻼم اﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﻘﺪ اﺟﺰت اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﺤﻤﻞ ﺑﻔﺮاﺋﺪ اﻟﻔﻮاﺿﻞ و ﻟا ﻔﻀﺎﺋﻞ‬‫ﺳﯿـﺪي ﻣﺤﻤـﺪ اﻻﻣﯿﺮ ﻧﻔﻌﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻧﻔﻊ ﺑﻪ و ﻧﻈﻤﻪ ﻓﯽ ﺳـﻠﮏ اﻫﻞ ﻗﺮﺑﻪ ﺑﻤﺎ ﺗﺠﻮز ﻟﯽ رواﯾﺘﻪ او ﺛﺒﺘﺖ ﻟـﺪي دراﯾﺘﻪ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺴـﺘﮥ‬‫اﻟﻤﺸـﻬﻮرة و ﻏﯿﺮﻫـﺎ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﺴـﻨﮥ اﻟﻤـﺎﺛﻮرة و ﮐﺘﺐ اﻟﻤﻌﻘﻮل ﻣﻦ ﻣﻌﺎن و ﺑﯿﺎن و اﺻﻮل ﻣﻮﺻـﯿﺎ ﻟﻪ ﺑﺘﻘﻮي اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺘﯽ ﻣﻦ ﺗﻤﺴﮏ ﺑﻬﺎ ﻣﻮﻻه‬‫اﺟﺘﺒﺎه و اﻓﻀﻞ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺘﺴـﻠﯿﻢ ﻋﻠﯽ اﮐﻤﻞ رﺳﻞ اﻟﺴـﻼم و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺻـﺤﺒﻪ و ﻋﺘﺮﺗﻪ و ﺣﺰﺑﻪ ﮐﺘﺒﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺤﻔﻨﺎوي ﻟا ﺸﺎﻓﻌﯽ‬‫ﻓﯽ ﺣﺎدي ﻋﺸـﺮ رﺟﺐ اﻟﻔﺮد ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ و ﻣﺤﻤﺪ ﺧﻠﯿﻞ ﻣﺮادي در ﺳﻠﮏ اﻟﺪرر ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﻔﻨﯽ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ‬‫اﺣﻤﺪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﺼـﺮي اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﺤﻔﻨﯽ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻤﺤﻘﻖ اﻟﻤﺪﻗﻖ اﻟﻌﺎرف ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﻄﺐ وﻗﺘﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﮑﺎرم ﻧﺠﻢ اﻟﺪﯾﻦ وﻟﺪ ﺑﺤﻔﻨﻪ‬‫ﻗﺮﯾﮥ ﻣﻦ ﻗﺮي ﻣﺼـﺮ ﻗﺮﯾﺐ ﺑﻠﺒﯿﺲ ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ و دﺧﻞ اﻻزﻫﺮ و اﺷـﺘﻐﻞ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺑﻪ ﻣﻦ اﻟﻔﻀﻼء ﮐﻤﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﺴﺠﻠﻤﺎﺳـﯽ و ﻋﺒﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﻤﺮﺳـﯽ و ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰي و اﻟﺸﻤﺲ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺰﯾﺎدي اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺑﻌﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﺼﻄﻔﯽ اﻟﺴﯿﻮاﺳﯽ اﻟﺤﻨﻔﯽ اﻟﻀﺮﯾﺮ و اﻟﺠﻤﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺸﺒﺮاوي و اﻟﺸﻬﺎﺑﯿﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﻠﻮي و اﺣﻤﺪ اﻟﺠﻮﻫﺮي و اﻟﺴﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪464 :‬‬‫اﻟﺒﻠﯿـﺪي و اﻟﺸـﻤﺲ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺒـﺪﯾﺮي اﻟﺪﻣﯿﺎﻃﯽ و اﺧﺬ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻟﺨﻠﻮﺗﯿﮥ ﻋﻦ اﻟﻘﻄﺐ ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺒﮑﺮي و ﺗﺮﺑﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 369‬از ‪581‬‬‫ﻋﻠﯽ ﯾـﺪﯾﻪ و اﻟﻒ اﻟﺘﺂﻟﯿﻒ اﻟﻨﺎﻓﻌـﮥ ﻣﻨﻬﺎ ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﺷـﺮح اﻟﻬﻤﺰﯾـﮥ ﻻﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﺷـﺮح رﺳﺎﻟﮥ اﻟﻮﺿﻊ و ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﺣﺎﺷـﯿﮥ‬‫اﻟﺤﻔﯿـﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ و ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﺷـﺮح اﻟﺮﺣﺒﯿـﮥ اﻟﺸـﻨﺸﻮري و ﻏﺎﻟﺐ ﺣﻮاﺷـﯽ اﺧﯿﻪ اﻟﺠﻤﺎل ﯾﻮﺳﻒ ﻣﺄﺧﻮذة ﻣﻨﻪ و ﮐﺎن ﯾـﺪرس اوﻻ‬‫ﺑﺎﻟﺴـﻨﺎﻧﯿﮥ و ﺑﺎﻟﻮراﻗﯿﻦ ﺛﻢ ﻓﯽ اﻟﻄﺒﺮﺳﯿﮥ داﺧﻞ ﺑﺎب اﻟﺠﺎﻣﻊ ﺛﻢ ﻟﻤﺎ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﺠﻤﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺸﺒﺮاوي ﻧﻘﻞ اﻟﺘﺪرﯾﺲ اﻟﯽ ﻣﺤﻠﻪ داﺧﻞ اﻟﺠﺎﻣﻊ و‬‫ﮐﺎن ﯾﺤﻀـﺮ درﺳﻪ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﻃﺎﻟﺐ ﺣﺴﻦ اﻟﺘﻘﺮﯾﺮ ذا ﻓﺼﺎﺣﮥ و ﺑﯿﺎن ﺷـﻬﻤﺎ ﻣﻬﺎﺑﺎ ﻣﺤﻘﻘﺎ ﻣﺪﻗﻘﺎ ﯾﻬﺮع إﻟﯿﻪ اﻟﻨﺎس ﺟﻤﯿﻌﺎ و اﺷﺘﻬﺮت‬‫ﻃﺮﯾﻘـﮥ اﻟﺨﻠﻮﺗﯿﮥ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ﻣﺸـﺮق اﻻرض و ﻣﻐﺮﺑﻬﺎ ﻓﯽ ﺣﯿﺎﺗﻪ و ﮐﺎﻧﺖ وﻓﺎﺗﻪ ﻓﯽ ﺷـﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻻّول ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ رﺣﻤﻪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺤﻔﻨﯽ اﻟﻤﻮﺻﻮف ﺑﺎﻧﻪ ﻃﺮاز اﻟﻌﺼﺎﺑـﮥ* ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻨﺎدب اﻟﯽ ﻣﻬﯿﻊ اﻻﺻﺎﺑﮥ و اﯾﺪه ﺑﻤﻮﯾﺪات‬‫ﺑﻠﻐﺖ ﻣﻦ اﻟﺤﻖ ﻧﺼﺎﺑﻪ* و ﻧﻀﺖ ﻋﻦ وﺟﻪ اﻟﺜﻮاب ﻧﻘﺎﺑﻪ* ﻓﻼ ﯾﺘﺠﺎﺳﺮ ﻟﻄﻌﻨﻪ اﻻ ﻣﻦ ﻋﺎف ﻟﺤﯿﻨﻪ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ اﻟﻤﺴﺘﻄﺎﺑﻪ* و ﻻ ﯾﺠﺘﺮي ﻋﻠﯽ ﻏﻤﺰه‬‫اﻻـ ﻣﻦ ﻋﺎﻧـﺪ ﻟﺰﯾﻐﻪ اﻟﻤﻌـﺎرف اﻟﻤﻄﺎﺑﻪ* و ﻻ ﯾﺤﯿـﺪ ﻋﻦ ﻗﺒﻮﻟﻪ اﻻ اﻟﻐﺎر ﻣﻦ ﻇﻠﻤﺎت اﻟﺠﻬﻞ ﻓﯽ اﻟﻐﯿﺎﺑـﮥ* و ﻻ ﯾﺮوغ ﻋﻦ اذﻋﺎﻧﻪ اﻻ اﻟﻤﺎر ﻋﻠﯽ‬‫وﺟﻬﻪ ﻓﯽ ﻏﯿﺎﻫﺐ اﻟﻌﺪوان ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﻧﺎﺑﮥ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯿﺰدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻـﻼح اﻻﻣﯿﺮ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ اﻟﺼﻨﻌﺎﻧﯽ در روﺿﻪ ﻧﺪﯾﻪ ﻓﯽ ﺷﺮح اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻟﻌﻠﻮﯾﮥ ﺑﺎﺛﺒﺎت ﺻﺤﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ‬‫داد ﮐﻤﺎل ﺟﺪ و ﺟﻬﺪ داده و در ذب ذﻣﺎر اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻨﯿﻒ اﺑﻮاب ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿﺪ ﮔﺸﺎده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ‬‫ﺑﺎب ﻋﻠﻢ اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ ان ﺗﺄﺗﻪ ﻓﻬﻨﯿﺌﺎ ﻟﮏ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻣﺮﯾﺎ‬‫اﻟﺒﯿﺖ اﺷﺎرة اﻟﯽ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤﺸـﻬﻮر اﻟﻤﺮوي ﻣﻦ ﻃﺮق اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻏﯿﺮه و ﻟﻔﻈﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻧﻪ ﺻـﻠﻌﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻠﯿـﺎت اﻟﺒﺎب اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ و اﺑﻦ ﻋـﺪي و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺧﺮج اﺑﻦ ﻋـﺪي اﯾﻀﺎ و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺟﺎﺑﺮ و اﺧﺮج اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻣﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﻠﻔﻆ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ و ﻓﯽ ﻧﺴـﺨﮥ ﻣﻨﮑﺮ و ﻗﺎل اﻟﻌﻼﻣـﮥ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄﺒﺮي ﻫـﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻨﺪﻧﺎ‬‫ﺻﺤﯿﺢ ﺻـﺤﯿﺢ ﺳـﻨﺪه و ﻗﺎل ﻣﺎﻟﮏ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺻـﺤﯿﺢ اﻻﺳـﻨﺎد و روي اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻧﻪ ﺳـﺌﻞ ﻋﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻗﺎل ﻫﻮ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋـﺪي اﻧّﻪ ﻣﻮﺿﻮع و اورد اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﻟﺤـﺪﯾﺜﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺟﺎﺑﺮ و ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺻﻼح اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ ﻗﺪ ﻗﺎل ﺑﺒﻄﻼﻧﻪ اﯾﻀﺎ اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﯿﺰان و ﻏﯿﺮه و ﻟﻢ ﯾﺎﺗﻮا ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺑﻌﻠﮥ ﻗﺎدﺣﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪465 :‬‬‫ﻗﺎدﺣـﮥ ﺳﻮي دﻋﻮي اﻟﻮﺿﻊ دﻓﻌـﺎ ﺑﺎﻟﺼـﺪر و ﻗـﺎل اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻟﻪ ﻃﺮق ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ ﻣﺴـﺘﺪرك اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻗﻞ اﺣﻮاﻟﻬﺎ ان‬‫ﯾﮑﻮن ﻟﻠﺤـﺪﯾﺚ اﺻﻞ ﻓﻼ ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾﻄﻮل اﻟﻘﻮل ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ و ﻗﺎل اﻟﺼﻮاب ﺧﻼف ﻗﻮل اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻧﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و ﺧﻼف ﻗﻮل اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي‬‫اﻧّﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻞ ﻫﻮ ﻣﻦ ﻗﺴﻢ اﻟﺤﺴﻦ ﻻ ﯾﺮﺗﻘﯽ اﻟﯽ اﻟﺼـﺤﮥ و ﻻ ﯾﻨﺤﻂ اﻟﯽ اﻟﮑـﺬب ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻗـﺪ ﮐﻨﺖ اﺟﯿﺐ ﺑﻬﺬا اﻟﺠﻮاب و‬‫ﻫﻮ اﻧﻪ ﻣﻦ ﻗﺴﻢ اﻟﺤﺴﻦ دﻫﺮا اﻟﯽ ان وﻗﻌﺖ ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ ﻓﯽ ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻻﺛﺎر ﻣﻊ ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻟﺤـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫ﻓﺎﺳـﺘﺨﺮت اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و ﺟﺰﻣـﺖ ﺑﺎرﺗﻘـﺎء اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻦ رﺗﺒـﮥ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﯽ رﺗﺒـﮥ اﻟﺼـﺤﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﻗﻠﺖ ﻗـﺪ ﻗﺴﻢ اﺋﻤـﮥ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﻣﻦ‬‫اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﯽ اﻗﺴﺎم ﺳﺒﻌﮥ اﺣﺪﻫﺎ ان ﯾﻨﺺ اﻣﺎم ﻣﻦ اﺋﻤﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻏﯿﺮ اﻟﺸﯿﺨﯿﻦ اﻧﻪ ﺻﺤﯿﺢ و ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻗﺪ ﻧﺺ اﻣﺎﻣﺎن ﺣﺎﻓﻈﺎن ﮐﺒﯿﺮان‬‫اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟّﺬي ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺒﻐﺪادي ﻓﯽ ﺣﻘﻪ و ﮐﺎن اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻣﻦ اﻻﺋﻤﮥ ﯾﺤﮑﻢ ﺑﻘﻮﻟﻪ و ﯾﺮﺟﻊ اﻟﯽ‬‫راﯾﻪ ﻟﻤﻌﺮﻓﺘﻪ و ﻓﻀـﻠﻪ ﺟﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺸﺎرﮐﻪ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻫﻞ ﻋﺼﺮه و ﻗﺎل ﻓﯽ ﺣﻘﻪ اﻟﻤﻌﺮوف ﻋﻨﺪﻫﻢ ﺑﺎﻣﺎم اﻻﺋﻤﮥ اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﮥ ﻣﺎ اﻋﻠﻢ‬‫ﻋﻠﯽ ادﯾـﻢ اﻻـرض اﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ و اّﻣـﺎ اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻓﻬـﻮ اﻣـﺎم ﻏﯿﺮ ﻣﻨـﺎزع ﻗـﺎل اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﺣﻘﻪ اﻟﻤﺤـﺪث اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻟﮑـﺒﯿﺮ اﻣـﺎم‬‫اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ و ﻗـﺎل اﻟﺨﻠﯿـﻞ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻫﻮ ﺛﻘـﮥ واﺳﻊ ﺑﻠﻐﺖ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻗﺮﯾﺒﺎ ﻣﻦ ﺧﻤﺲ ﻣﺎﺋـﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﻗﻠﺖ ﻓﺎﯾﻦ ﯾﻘﻊ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻋﻨـﺪ ﻫـﺬﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 370‬از ‪581‬‬‫اﻻﻣﺎﻣﯿﻦ و اﺑﻦ ﻫﻮ ﻣﻦ ﻃﺒﻘﺘﻬﻤﺎ و ﺣﻔﻈﻬﻤﺎ و اﺗﻘﺎﻧﻬﻤﺎ و ﻫﻮ اﻟﺬي ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﺣﻘﻪ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﻤﺎﻣﻮن ان اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮ‬‫اﻟﻐﻠﻂ ﻓﯿﻤﺎ ﯾﻬّﻨﻔﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻗﻠﺖ ﻧﻌﻢ ﻟﻪ و ﻫﻢ ﮐﺜﯿﺮ ﻓﯽ ﻣﻮاﻟﻔﺘﻪ ﯾـﺪﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـﺪاﺧﻞ ﻣﻦ اﻟﻌﺠﻠﮥ و اﻟﺘﺤﻮل ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﯽ آﺧﺮ اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻗﻠﺖ و ﺳﻤﻌﺖ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌﻼﺋﯽ اﻧﻪ ﻻ ﻋﻠﮥ ﻗﺎدﺣﮥ و اﻧﻤﺎ دﻋﻮي اﻟﻮﺿﻊ دﻓﻊ ﺑﺎﻟﺼﺪر و ﻗﺪ ﻗﺎل اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﺣﻖ اﻟﻌﻼﺋﯽ اﻧّﻪ ﻗﺮأه و اﻓﺎد‬‫و اﻧﺘﻬﯽ و ﻧﻈﺮ ﻓﯽ اﻟﺮﺟﺎل و اﻟﻌﻠﻞ و ﺗﻘﺪم ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺸﺄن ﻣﻊ ﺻـﺤﮥ اﻟﺬﻫﻦ و ﺳﺮﻋﮥ اﻟﻔﻬﻢ اﻧﺘﻬﯽ ﻫﺬا ﮐﻼم اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯿﻪ و ﻫﻮ ﻋﺼﺮّﯾﻪ و ﻣﻦ‬‫اﻗﺮاﻧﻪ و ﻗـﺪ اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻏﯿﺮه ﻣﻤﻦ ﺗـﺎﺧﺮ ﻋﻦ ﻋﺼـﺮه ﺑـﺎﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﻫـﺬا ﻓﻈﻬﺮ ﻟـﮏ ﺑﻄﻼـن دﻋﻮي اﻟﻮﺿﻊ و ﺻـﺤﮥ اﻟﻘﻮل ﺑﺎﻟﺼـﺤﮥ ﮐﻤﺎ اﺧﺘﺎره‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ و ﻫﻮ ﻗﻮل اﻟﺤﺎﮐﻢ و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻣﯿﺮ در روﺿﻪ ﻧﺪﯾﻪ ﺷﺮح ﺗﺤﻔﻪ ﻋﻠﻮﯾﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫و ﮐﻔﺎه ﮐﻮﻧﻪ ﻟﻠﻤﺼﻄﻔﯽ ﺛﺎﻧﯿﺎ ﻓﯽ ﮐّﻞ ذﮐﺮ و ﺻﻔّﯿﺎ‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ﮐﻔﺎه أي ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻓﺎ و ﻓﺨﺮا اﻧﻪ ﺗﺬﮐﺮ ﺛﺎﻧﯿﺎ و ﺗﺎﻟﯿﺎ ﻟﺬﮐﺮه ﺻﻠﻌﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪466 :‬‬‫و اﻧﻪ ﺻﻔﯽ و ﻣﺨﺘﺎر ﻟّﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻟﺮﺳﻮﻟﻪ ﮐﻤﺎ ﺗﻘﺪم ﻣﻦ اﮐﺮاﻣﻪ و اﻟﺒﯿﺖ ﯾﺸﯿﺮ اﻟﯽ ﻣﺎ ﺧﺺ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﺻّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﻦ اﻟﻘﺎء ذﮐﺮه ﻟا ﺸﺮﯾﻒ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﻨﮥ ﻟا ﻌﺎﻟﻢ ﻣﻦ ﺻﺒّﯽ و ﻣﮑﻠّﻒ و ﺣّﺮ و ﻋﺒﺪ و ذﮐﺮ و اﻧﺜﯽ ﻓﺎﻧّﻬﻢ إذا ذﮐﺮوا رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ ذﮐﺮوه ﻟﺬﮐﺮه و ﻫﺬا ﻣﻦ اﮐﺮام اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ‬‫ﯾﻨﺸﺄ اﻟﺼﺒّﯽ ﻓﯿﻬﺘﻒ ﯾﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ و اﻟﻌﺎﻣﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ و ﻫـﺬا ﻣﻦ رﻓﻊ اﻟﺬﮐﺮ اﻟﺬي ﻃﻠﺒﻪ ﺧﻠﯿﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ َو اْﺟَﻌْﻞ ﻟ ِﯽ ﻟ ِﺴﺎَن ِﺻْﺪٍق ﻓِﯽ‬‫اﻟ ْﺂِﺧِﺮﯾَﻦ‬‫و ﻫﻮ اﻟّﺬي اﻣﺘﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﯽ رﺳﻮﻟﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو َرَﻓْﻌﻨﺎ ﻟََﮏ ِذْﮐَﺮَك‬‫و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ اول اﻟّﺴﺎﺑﻘﯿﻦ اﻟﯽ اﻻﺳـﻼم و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧّﻪ اول ﻣﻦ ﺻـﻠّﯽ و اﻟّﺬي رﻗﯽ ﺟﻨﺐ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺻـﻠﻌﻢ ﻟﮑﺴﺮ اﻻﺻﻨﺎم و ﮐﻔﺎه‬‫ﺷﺮﻓﺎ اﻧﻪ اﻟّﺬي ﻓﺪاه ﺑﻨﻔﺴﻪ ﻟﯿﻠﮥ ﻣﮑﺮ اﻟّﺬﯾﻦ ﮐﻔﺮوا ﺑﻪ و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧّﻪ اﻟﺬي اّدي ﻋﻨﻪ اﻻﻣﺎﻧﺎت و ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ‬‫اﻟﺮاس ﻣﻦ اﻟﺒﺪن و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ و ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ ﻣﻨﻪ و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﺳﻠﻤﺖ ﻋﻠﯿﻪ اﻻﻣﻼك ﯾﻮم ﺑﺪر و ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻓﺎ‬‫اﻧّﻪ اﻟّـﺬي ﻗﻄﺮ اﺑﻄﺎل اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ ﻓﯽ ﮐﻞ ﻣﻌﺮﮐﮥ و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﻗﺎﺗﻞ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ود و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﻓﺎﺗﺢ ﺧﯿﺒﺮ و ﮐﻔﺎه اﻧﻪ ﻣﺒﻠﻎ ﺑﺮاءة‬‫اﻟﯽ اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ زوﺟﻪ اﻟﺒﺘﻮل و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ ان اوﻻده ﻟﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ اوﻻده و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﺧﻠﯿﻔﺘﻪ ﯾﻮم‬‫ﻏﺰوة ﺗﺒﻮك و اﻧﻪ ﻣﻨﻪ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳـﯽ و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ اﺣﺐ اﻟﺨﻠﻖ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﺪ رﺳﻮﻟﻪ ﺻﻠﻌﻢ و ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻓﺎ اﻧﻪ اﺣﺐ اﻟﺨﻠﻖ اﻟﯽ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ و ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻓﺎ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﻣﻼﺋﮑﺘﻪ و ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﻗﺴﯿﻢ اﻟﻨﺎر و اﻟﺠّﻨﮥ و ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻓﺎ اﻧﻪ اﺧﻮ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ و ﮐﻔﺎه‬‫ﺷﺮﻓـﺎ اﻧﻪ ﻣﻦ آذاه ﻓﻘـﺪ آذي رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ و ﮐﻔـﺎه ﺷـﺮﻓﺎ ان اﻟﻨﻈﺮ اﻟﯽ وﺟﻬﻪ ﻋﺒـﺎدة و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﻻ ﯾﺒﻐﻀﻪ اﻟّﺎ ﻣﻨﺎﻓﻖ و ﻻ ﯾﺤﺒﻪ اﻻ‬‫ﻣﺆﻣﻦ و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ ان ﻓﯿﻪ ﻣﺜﻼ ﻣﻦ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟﺴﻼم و ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻓﺎ اﻧﻪ وﻟﯽ ﮐﻞ ﻣﺆﻣﻦ و ﻣﺆﻣﻨﮥ و ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﺳﯿﺪ ﻟا ﻌﺮب و‬‫ﮐﻔـﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﮐﻔـﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﯾﺤﺸـﺮ راﮐﺒـﺎ و ﮐﻔـﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﯾﺴـﻘﯽ ﻣﻦ ﺣﻮض رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﯾـﺬود‬‫اﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﻻ ﯾﺠﻮز اﺣﺪ اﻟﺼﺮاط اﻟّﺎ ﺑﺠﻮاز ﻣﻨﻪ و ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﯾﮑﺴﯽ ﺣﻠﮥ ﺧﻀﺮاء ﻣﻦ ﺣﻠﻞ اﻟﺠّﻨﮥ و ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﯾﻨﺎدي‬‫ﻣﻦ ﺗﺤﺖ اﻟﻌﺮش ﻧﻌﻢ اﻻـخ اﺧﻮك ﻋﻠﯽ و ﮐﻔـﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ ﻓﯽ ﻗﺼـﺮه ﻣﻊ اﺑﻨﺘﻪ ﺳـﯿﺪة ﻧﺴﺎء اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ‬‫ﺣﺎﻣﻞ اﻟﻮاء اﻟﺤﻤﺪ آدم و ﻣﻦ وﻟﺪه ﯾﻤﺸﻮن ﻓﯽ ﻇﻠﻪ و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﯾﻘﻮل اﻫﻞ اﻟﻤﺤﺸـﺮ ﺣﯿﻦ ﯾﺮوﻧﻪ ﻣﺎ ﻫﺬا اﻻ ﻣﻠﮏ ﻣﻘﺮب او ﺑﻨﯽ ﻣﺮﺳﻞ‬‫ﻓﯿﻨﺎدي ﻣﻨﺎد ﻟﯿﺲ ﻫﺬا ﻣﻠﮏ ﻣﻘﺮب و ﻻ ﻧﺒﯽ ﻣﺮﺳﻞ و ﻟﮑﻨﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﺧﻮ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﻣﮑﺘﻮب اﺳـﻤﻪ ﻣﻊ‬‫اﺳﻢ رﺳﻮل ﻟا ﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﻣﺤﻤﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﯾﺪﺗﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪467 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 371‬از ‪581‬‬‫ﺑﻌﻠﯽ و ﻧﺼﺮﺗﻪ ﺑﻪ و ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﯾﻘﺒﺾ روﺣﻪ ﮐﻤﺎ ﯾﻘﺒﺾ روح رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ و ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﺗﺸﺘﺎق إﻟﯿﻪ اﻟﺠّﻨﮥ ﮐﻤﺎ‬‫ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺲ ﺗﺸﺘﺎق اﻟﺠﻨﮥ اﻟﯽ ﺛﻼﺛﮥ ﻋﻠﯽ و ﻋﻤﺎر و ﺳﻠﻤﺎن‬‫و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻤﻪ و ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻓﺎ اﻧﻬﺎ ﺳﺪت اﻻﺑﻮاب اﻻ ﺑﺎﺑﻪ و ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺮﻣﺪ ﺑﻌﺪ اﻟﺪﻋﻮة اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ و ﻻ اﺻﺎﺑﻪ ﺣﺮ و ﻻ‬‫ﺑﺮد و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ اول ﻣﻦ ﯾﻘﺮع ﺑﺎب اﻟﺠﻨﮥ و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ ان ﻗﺼـﺮه ﻓﯽ اﻟﺠّﻨﮥ ﺑﯿﻦ ﻗﺼـﺮي ﺧﻠﯿﻞ اﻟﺮﺣﻤﻦ و ﺳﯿﺪ وﻟﺪ آدم ﺻﻠﻌﻢ و ﮐﻔﺎه‬‫ﺷﺮﻓﺎ ﻧﺰول آﯾـﮥ اﻟﻮﻻﯾﮥ و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﻤﺎه ﻣﺆﻣﻨﺎ ﻓﯽ ﻋﺸـﺮ آﯾﺎت و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ اﻧﺘﺠﺎه و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﮐﻠﻪ ﻣﻦ‬‫اﻟﻄﺎﺋﺮ ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ ﺑﯿﻌﮥ اﻟﺮﺿﻮان و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ راس اﻫﻞ اﻟﺒﺪر و ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻓﺎ اﻧﻪ وﺻﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ و ﮐﻔﺎه‬‫ﺷﺮﻓﺎ اﻧﻪ وزﯾﺮه و ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻓﺎ اﻧّﻪ اﻋﻠﻢ اﻣﺘﻪ و ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻓﺎ‬‫اﻧّﻪ ﯾﻘﺎﺗﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺎوﯾﻞ اﻟﻘﺮآن ﮐﻤﺎ ﻗﺎﺗﻞ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﻋﻠﯽ ﺗﻨﺰﯾﻠﻪ‬‫و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻨﺎﮐﺜﯿﻦ و اﻟﻘﺎﺳـﻄﯿﻦ و اﻟﻤﺎرﻗﯿﻦ و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ ﺣﺎﻣﻞ ﻟﻮاﺋﻪ ﺻـﻠﻌﻢ ﻓﯽ ﮐﻞ ﻣﻌﺮﮐـﮥ و ﮐﻔﺎه ﺷـﺮﻓﺎ اﻧﻪ اﻟّﺬي ﻏﺴـﻞ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ و ﺗﻮﻟﯽ دﻓﻨﻪ و ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻓﺎ ﻣﺎ اﻋﻄﺎه اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﺰﻫﺎدة و اﻟﻌﺒﺎدة و اﻟﺘﺄﻟّﻪ و ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻓﺎ ﻣﺎ ﻓﺎز ﺑﻪ ﻣﻦ اﻟﺰﻫﺎدة و اﻟﺰﻟﻔﯽ‬‫ﻫﺬي اﻟﻤﻔﺎﺧﺮ ﻻ ﻗﻌﺒﺎن ﻣﻦ ﻟﺒﻦ ﺷﯿﺒﺎ ﺑﻤﺎء ﻓﻌﺎدا ﺑﻌﺪ اﺑﻮاﻻ‬‫و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻـﻣﯿﺮ از اﺟﻠﻪ ﻋﻠﻤـﺎء ﻋﺎﻟﯽ ﻣﻘـﺪار و اﻣﺎﺛﻞ ﻧﺒﻬﺎي ﺟﻠﯿﻞ اﻻﺧﻄﺎر ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﺷـﻄﺮي از ﻣﺮاﺗﺐ ﻋﺎﻟﯿﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫ﻏـﺎﻟﯿﻪ او ﻧﺰد اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ و ﺑـﺪر ﻃﺎﻟﻊ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ و ﺟﻨﻪ ﻓﯽ اﻻﺳﻮة‬‫اﻟﺤﺴـﻨﮥ ﺑﺎﻟﺴـﻨﮥ و ﺣﻄﻪ ﻓﯽ ذﮐﺮ اﻟﺼـﺤﺎح اﻟﺴـﺘﮥ و اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء و اﺑﺠﺪ اﻟﻌﻠﻮم و ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ واﺿﺢ و‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﻓﻬـﺬا ﻋﻼﻣﺘﻬﻢ اﻟﻤﺘﺒﺤﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻣﯿﺮ* ﻗﺪ اﻧﻔﺪ ﺟﻬﺪه ﻓﯽ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺨﻄﯿﺮ* و ﺑﺎﻟﻎ ﻓﯽ ﺗﺼـﺤﯿﺤﻪ ﺟﻠﺒﺎ‬‫ﻟﺤﯿﻦ ذوي ﻟا ﺰﯾﻎ و اﻟﺘﻌﺰﯾﺮ* و ارداﻫﻢ ﺑﺎﺛﺒـﺎت ﻫـﺬا اﻟﺨﺒﺮ ﺑﺎﻻﻋـﺎدة و اﻟﺘﮑﺮﯾﺮ* ﻓﺎﻟﻤـﺪﺑﺮ ﻋﻨﻪ ﻧﺎﮐﺐ ﻋﻦ ﻣﻨﻬـﺞ اﻟﺤﻖ اﻟﻼﺣﺐ اﻟﻤﺴـﺘﻨﯿﺮ* و‬‫اﻟﻤﺸﯿﺢ ﺑﻮﺟﻬﻪ ﻣﺨﺘﻠﺞ ﻋﻦ ﻣﻠﺤﺐ اﻟﺼﻮاب اﻟﺴﺎﻓﺮ اﻟﻤﻨﯿﺮ* و اﻟﻤﻨﮑﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎرق ﻋﻦ رﺑﻘﮥ اﻟﺤّﻖ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻧﮑﯿﺮ* و اﻟﺠﺎﺣﺪ ﻟﻪ ﻫﺎ و اﻟﯽ اﺳﻔﻞ‬‫درك ﻣﻦ اﻟﺴﻌﯿﺮ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺒﺎن در اﺳﻌﺎف اﻟﺮاﻏﺒﯿﻦ ﻓﯽ ﺳﯿﺮة اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ و ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ اﻟﻄﺎﻫﺮﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺮج اﻟـﺒﺰار و اﻟﻄـﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻻوﺳـﻂ ﻋـﻦ ﺟـﺎﺑﺮ ﺑـﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻄـﺒﺮاﻧﯽ و اﻟﺤـﺎﮐﻢ و اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﻀـﻌﻔﺎء و اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻋﻦ ﻋﻠﯽ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪468 :‬‬‫ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﺑﻦ ﻋﺪي ﻋﻠﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫و ﻗﺪ اﺿـﻄﺮب اﻟّﻨﺎس ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﺠﻤﺎﻋﮥ ﻋﻠﯽ اﻧّﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﻟﻨﻮوي و ﺑﺎﻟﻎ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ ﻋﺎدﺗﻪ ﻓﻘﺎل ان اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﺻﺤﯿﺢ و ﺻﻮب ﺑﻨﺺ ﻣﺤﻘﻘﯽ اﻟﻤﺘﺄﺧﺮﯾﻦ اﻟﻤﻄﻠﻌﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ اﻧﻪ ﺣﺴﻦ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺻـّﺒﺎن از اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﻋﯿﺎن و‬‫اﻓـﺎﺧﻢ ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ ﻋﺎﻟﯽﺷـﺄن ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺷـﯿﺦ ﺣﺴﻦ ﻋـﺪوي ﺣﻤﺰاوي در ﻣﺸـﺎرق اﻻﻧﻮار ﻓﯽ ﻓﻮز اﻫﻞ اﻻﻋﺘﺒﺎر ﮐﻪ ﺟﻼﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ اﯾﻦ‬‫ﻣﺼـﻨﻒ و ﻣﺼـﻨﻒ در ﻣﺠﻠـﺪ آﺗﯽ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻮﺟﻪ اﺣﺴﻦ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺑﺎﻓﺎدات او ﺗﻤﺴﮏ و ﺗﺸـﺒﺚ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و ﺑﺎﻟﻘﺎب‬‫ﺟﻠﯿﻠﻪ ﺷـﯿﺦ و ﻋﻼﻣﻪ و ﻣﺤﻘﻖ او را ﯾﺎد ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺸﺎرق ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﻗﺎل اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺼﺒﺎن و ﻗﺎل ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم ﻓﯽ ﺷﺮح اﻟﺒﻬﺠﮥ‬‫اﻟّﺬي اﺧﺘﺎره ان اﻻﻓﻀﻠﯿﮥ ﻣﺤﻤﻮﻟﮥ ﻋﻠﯽ اﺣﻮال ﻓﻌﺎﺋﺸﮥ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻟﻌﻠﻢ و ﺧﺪﯾﺠﮥ ﻣﻦ ﺣﯿﺚ ﺗﻘﺪﻣﻬﺎ و اﻋﺎﻧﺘﻬﺎ ﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﻬﻤﺎت اﻟـﺦ و ﻧﯿﺰ در ﻣﺸﺎرق ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﻤﺤﻘﻖ اﻟﺼـﺒﺎن اﻻﺻـﺢ ﻋﻨﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء ان اوﻻده ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺳـﺒﻌﮥ ﺛﻼﺛﮥ ذﮐﻮر و‬‫ارﺑﻌﮥ اﻧﺎث اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ در ﻣﺸﺎرق ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﻤﺤﻘﻖ اﻟﺼـﺒﺎن و ﻗﺪ ﯾﻘﺎل ﻋﻠﯽ اﺻﻄﻼح ﻣﺼﺮ اﻟﺸﺮف اﻧﻮاع ﻧﻮع ﻋﺎم ﻟﺠﻤﯿﻊ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ و ﻧﻮع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 372‬از ‪581‬‬‫ﺧﺎص ﺑﺎﻟﺬرﯾـﮥ اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ در ﻣﺸﺎرق ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺼـﺒﺎن ﮐﺎن ﺳـﯿﺪي ﺟﻌﻔﺮ اﻣﺎﻣﺎ ﻧﺒﯿﻼ اﺧﺬ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ وﺟﺪه ﻻﻣﻪ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺼﺪﯾﻖ اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ در ﻣﺸﺎرق ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺼـﺒﺎن و ﻣﻦ ﮐﺮاﻣﺎﺗﻪ ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻧﻪ ﻟﻤﺎ اﺧﺘﻀﺮ دﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ‬‫اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ در ﻣﺸﺎرق ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺼـﺒﺎن ﻓﯽ رﺳﺎﻟﺘﻪ ﻻﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻟﺦ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟّﺼﺒﺎن* اﺣﺪ اﻓﺮادﻫﻢ اﻷﻋﯿﺎن* ﻗﺪ‬‫ﻧﺼـﺮ اﻟﺤﻖ و اﻋﺎن و ﻫﺼـﺮ اﻟﺒﺎﻃﻞ و اﻫﺎن* ﺣﯿﺚ اورد ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻨﯿﺮ اﻟﺒﺮﻫﺎن* اﻟﻈﺎﻫﺮ اﻟﺴﻠﻄﺎن* ﺑﺮواﯾﮥ اﮐﺎﺑﺮﻫﻢ اﻻرﮐﺎن* و ﺗﺨﺮﯾﺞ‬‫اﺣﺒـﺎرﻫﻢ اﻟـﺬﯾﻦ ﻻ ﯾـﺪاﻧﯿﻬﻢ ﻣـﺪان* و ﻣﺎل اﻟﯽ اﺛﺒﺎﺗﻪ رﻏﻤﺎ ﻟﻤﻌﺎﻃﺲ ذوي اﻟﺤﻘـﺪ و اﻟﺸـﻨﺌﺎن و آل اﻟﯽ ﺗﺤﻘﯿﻘﻪ ﻗﻤﻌﺎ ﻟﺮءوس اﻫﻞ اﻟﺰﯾﻎ و‬‫اﻟﻌﺪوان* ﻓﺎﻟﻨﺎﮐﻞ ﻋﻨﻪ ﺟﺎﺋﺐ ﻟﺒﯿﺪ اﻟﻌﺘﻪ و اﻟﻬﯿﻤﺎن* و اﻟﻨﺎﮐﺺ ﻋﻨﻪ ﺧﺎﺋﺐ ﻓﯽ ﺗﯿﻪ اﻟﺨﯿﺒﮥ و اﻟﺨﺴﺮان‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺟﻤﻞ در ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺘﻮﺣﺎت اﻻﺣﻤﺪﯾﻪ ﺑﺎﻟﻤﻨﺢ اﻟﻤﺤﻤﺪﯾﻪ ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‬‫و وزﯾﺮ اﺑﻦ ﻋﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺂﻟﯽ و ﻣﻦ اﻻﻫﻞ ﺗﺴﻌﺪ اﻟﻮزراء‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﻮﻟﻪ و ﻣﻦ اﻻﻫﻞ اﻟﺦ ﻣﻦ ﺗﻠﮏ اﻟﺴﻌﺎدة ﻣﺎ اﻣﺪه ﺑﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﻮاﺧﺎة‬‫ﻓﻘﺪ اﺧﺮج اﻟﺘﺮﻣﺬي اﺧﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺑﯿﻦ اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻓﺠﺎء ﻋﻠﯽ ﺗﺪﻣﻊ ﻋﯿﻨﺎه ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ آﺧﯿﺖ ﺑﯿﻦ اﺻـﺤﺎﺑﮏ و ﻟﻢ ﺗﻮاخ‬‫ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻦ اﺣﺪ ﻓﻘﺎل اﻧﺖ اﺧﯽ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة‬‫و ﻣﻨﻬﺎ اﻟﻌﻠﻮم اﻟّﺘﯽ اﺷﺎر إﻟﯿﻬﺎ‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻓﻬﺬا ﺷﯿﺨﻬﻢ اﻟﺠﻠﯿﻞ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﺠﻤﻞ* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪469 :‬‬‫ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺮﻓﯿﻊ اﻟﻤﺤـﻞ* ﺑﺤﺘﻢ ﻗﻄﻊ ﻣﻦ اﻟﻤﺴﺘﺮﯾﺐ ﮐـﻞ ﺣﺒـﻞ و ﻓﺼـﻞ* و آورده ﺑﺠﺰم ﺻـﺮم ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﺘﻨﮑﺮ ﮐـﻞ ﺳـﺒﺐ و ﻗﺼـﻞ*‬‫ﻓﺎﻟﻤﻘـﺪم ﻋﻠﯽ ﻃﻌﻨﻪ ﻋـﺎﺋﺚ ﻓﯽ دﯾﻨﻪ ﮐﺎﻻﻏﺒﺲ اﻻزل* و اﻟـﺬاﻫﺐ ﻋﻨﻪ ﻫﺎﺋﻢ ﻟﺤﯿﻨﻪ ﮐﺎﻻﺧﻠﻒ اﻻﺿﻞ* و اﻟﻤﻤﺘﺮي ﻓﯿﻪ ﻻ ﯾﮑﻮن اﻻ ﻣﻦ ﻋّﻤﻪ‬‫اﻟﺨﺬﻻن و ﺷﻤﻞ* و اﻟﻤﺠﺘﺮي ﻋﻠﯿﻪ ﻻ ﯾﺤﺼﻞ ﻓﯽ ﻫﻔﻮاﺗﻪ اﻟّﺎ ﻋﻠﯽ رﻓﺾ اﻟﺠﻤﻞ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﻫﻔﺪﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻗﻤﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﺣﺴﯿﻨﯽ اورﻧﮓﺑﺎدي در ﻧﻮر اﻟﮑﺮﯾﻤﺘﯿﻦ در ذﮐﺮ ﺑﯿﺖ ﻧﺒﻮت ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺳﺪوا ﮐﻞ ﺧﻮﺧﮥ اﻻ ﺧﻮﺧﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﺳﺪوا ﮐﻞ ﺧﻮﺧﮥ اﻟّﺎ ﺑﺎب ﻋﻠّﯽ اﺷﺎرت ﺑﮑﻠﯿﻪ اﯾﻦ ﺑﯿﺖ و ﺑﺎﺑﻮاب اﯾﻦ ﺑﯿﺘﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ‪ -‬و ﻗﻤﺮ اﻟﺪﯾﻦ‬‫اورﻧﮓﺑـﺎدي از اﻓـﺎﺧﻢ ﮐﻤﻼـي اﻋﻼم و اﻋﺎﻇﻢ ﻧﺒﻼي ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﻏﻼم ﻋﻠﯽ آزاد ﺑﻠﮕﺮاﻣﯽ در ﺳـﺒﺤﮥ اﻟﻤﺮﺟﺎن ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ‬‫اﻟﺴـﯿﺪ ﻗﻤﺮ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اﻻورﻧﻘﺎﺑﺎدي ﺟﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ اﻟﻠّﯿﻞ ﻧﻬﺎرا و اداﻣﻪ ﻟﻠﺰﻣﺎن ﻓﺨﺎرا ﻗﻤﺮ ﻃﺎﻟﻊ ﻓﯽ ﻣﯿﺰان اﻟﺸـﺮع اﻟﻤﺒﯿﻦ و ﮐﻮﮐﺐ ﺳﺎﻃﻊ‬‫ﻓﯽ اوج اﻟﺸـﺮف اﻟﺮﺻﯿﻦ اﺿﺎء ﺑﺎﻧﻮار اﻻﺑﺪﯾﮥ و اﻧﻄﺒﻊ ﺑﺎﻟﻌﮑﻮس اﻟّﺴﺮﻣﺪﯾﮥ اﺷﺮق ﻋﻠﯽ ﻋﺎﻟﻤﯽ اﻟﺴﻔﻠﯽ و اﻟﻌﻠﻮي و اﺣﺎط ﺑﻌﻠﻤﯽ اﻟﺼﻮري و‬‫اﻟﻤﻌﻨﻮي آﺑﺎءه اﻟﮑﺮام ﻣﻦ ﺳﺎدات ﺧﺠﻨـﺪ و ازﻫﺮ ﺑﻤﯿﺎﻣﻨﻬﻢ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟّﺮﻧـﺪ و اﻟﺴـّﯿﺪ ﻇﻬﯿﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﻨﻬﻢ ﻫﺎﺟﺮ ﻣﻦ ﺧﺠﻨﺪ اﻟﯽ اﻟﻬﻨﺪ و ﺗﻮﻃﻦ‬‫ﻓﯽ أﻣﻦآﺑﺎد ﻣﻦ ﺗﻮاﺑﻊ ﻻﻫﻮر و ﻣﻸ ﺳﻮﺣﻬﺎ ﺑﺎﻟﻨﻮر و اﻟﺴـﺮور ﺛﻢ اﻟﺴـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ اﺑﻦ اﺑﻨﻪ ﺧﺮج ﻋﻦ اﻟﻮﻃﻦ و رﺣﻞ اﻟﯽ اﻟﺪﮐﻦ و اﻟﺴـﯿﺪ ﻋﻨﺎﯾﮥ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺴـﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﮐﺎن ﻣﻦ اﻟﻌﺮﻓﺎء و ﺧﻮاص اﻻوﻟﯿﺎء اﺧﺬ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻟﻨﻘﺸـﺒﻨﺪﯾﮥ ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓﻞ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ اﻟﻨﻈﺮي و اﻟﻀـﺮوري ﻣﻮﻻﻧﺎ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟﺒﺮﻫﺎﻧﻔﻮري ﻋﻦ ﻧﻮر اﻟّﺴـ ﻤﻮات و اﻟﺘﺨﻮم ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﻌﺼﻮم ﻋﻦ اﺑﯿﻪ اﻣﺎم اﺋﻤﮥ اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 373‬از ‪581‬‬‫اﻟّﺴـ ﺮﻫﻨﺪي ﻣﺠـﺪد اﻻـﻟﻒ اﻟﺜـﺎﻧﯽ ﻗـﺪس اﻟﱠﻠﻪ اﺳـﺮارﻫﻢ ﺗﻮﻃﻦ اﻟﺴـّﯿﺪ ﻋﻨﺎﯾـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺒﻠـﺪه ﺑﺎﻻﻓﻮر ﻋﻠﯽ ارﺑﻊ ﻣﻨﺎزل ﻣﻦ ﺑﺮﻫﺎﻧﻔﻮر و اﻋﻠﯽ ﮐﻠﻤﮥ‬‫اﻟﻬﺪاﯾـﮥ و اوﺻﻞ اﻟﻄﺎﻟﺒﯿﻦ اﻟﯽ اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ و ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻌﮥ ﻋﺸـﺮ و ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ و دﻓﻦ ﺑﺒﺎﻻﻓﻮر ﺻﺎﻧﻬﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ اﻟﻔﺘﻮر و ﺧﻠﻔﻪ اﻟﺼﺪق اﻟﺴـﯿﺪ‬‫ﻣﻨﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﻗـﺪس ﺳـﺮه ﮐﺎن ﻣﻦ اﻟﻤﻨﻘﻄﻌﯿﻦ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻤﻨﯿﺒﯿﻦ إﻟﯿﻪ و اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ ﺑﺎﻟﺤﻖ و اﻟﻤﻘﺮﺑﯿﻦ ﻟـﺪﯾﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ اﺣـﺪي و ﺳﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ و‬‫اﻟﻒ و وﻟـﺪه اﻻرﺷـﺪ ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺴـّﯿﺪ ﻗﻤﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻠﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﻟـﺪ ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ و ﻟﻤﺎ ﺗﺠﺎوز ﻫﻼﻟﻪ ﻋﻦ اﻟﻐﺮر و‬‫وﺻﻞ ﻣﻦ اﻟﺘﻨﻘﻞ اﻟﯽ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﻌﺸﺮ اﺧﺬ اﻟﺴﯿﺎﺣﮥ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻫﺞ اﻟﻔﻨﻮن و ﻃﻮي ﻣﺴﺎﻓﺘﻬﺎ ﻣﻦ اﻟّﺴﻬﻮل و اﻟﺤﺰون و اﮐﺘﺴﺐ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻌﻘﻠﯿﮥ و اﻟﻨﻘﻠﯿﮥ‬‫ﻣﻦ اﻟﻔﻀﻼء اﻻﺟﻼء و ﺻﺎر ﻓﯽ اﻟﻨﻘﻠﯿﺎت اﻣﺎ ﻣﺎ ﺑﺎرﻋﺎ و ﻓﯽ اﻟﻌﻘﻠﯿﺎت ﺑﺮﻫﺎﻧﺎ ﺳﺎﻃﻌﺎ ﻣﺸﯽ اﻟﻤﺸﺎﺋﯿﻮن ﻓﯽ رﮐﺎﺑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪470 :‬‬‫و ﺷﺎم اﻻﺷـﺮاﻗﯿﻮن و ﻣﯿﺾ ﺻﺤﺎﺑﻪ و وﻓﻖ ﺑﺤﻔﻆ اﻟﻘﺮآن اﻟﻌﻈﯿﻢ و ﻓﺎز ﺑﺤﻤﻞ اﻻﻣﺎﻧﮥ ﻣﻦ اﻟﮑﻨﺰ اﻟﻘﺪﯾﻢ و اﺧﺬ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻟﻨﻘﺸﺒﻨﺪﯾﮥ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ و‬‫اﻧﺠﺎز ﻣﻦ ﺑـﺪاﯾﺎت اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ اﻟﯽ ﻧﻬﺎﯾﺎت اﻟﺘﻨﺰﯾﻪ وزان اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻌﻤﻞ و ﻻح ﻧﺎرا ﻋﻠﯽ اﻟﻘﻠﻞ و ﻗﺼـﺪ اﻟﺴـﯿﺎﺣﮥ اﻟﯽ ﺷﺎﻫﺠﻬﺎنآﺑﺎد ﻻ ﺑﺮح روﻧﻘﻬﺎ‬‫ﻓﯽ اﻻزدﯾﺎد ﺧﺎﻟﺼﺎ ﻟﺮؤﯾﮥ اﻟﻔﻘﺮاء و ﺻـﺤﺒﮥ اﻟﻌﺮﻓﺎء ﻓﺨﺮج ﻋﻦ اورﻧﻘﺎﺑﺎد ﻓﯽ اﻟﺜﺎﻣﻦ ﻣﻦ ﺷﻮال ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ و دﺧﻞ‬‫ﺷﺎﻫﺠﻬﺎنآﺑﺎد ﻓﯽ اﻟﺴﺎﺑﻊ و اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ ﻣﻦ ذي اﻟﺤﺠـﮥ ﻣﻦ ذﻟﮏ اﻟﻌﺎم و ﻟﻘﯽ ﺑﻬﺎ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ اﻻﻋﻼم و ﻣﺮ ﻋﻦ ﺷﺎﻫﺠﻬﺎنآﺑﺎد اﻟﯽ‬‫ﺳﻬﺮﻧـﺪ ﻓﯽ اواﺋـﻞ ﺻـﻔﺮ ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ و اﻟﻒ و زار ﻣﺮﻗـﺪ ﺷـﯿﺨﻪ اﻻـﮐﺒﺮ اﻟﻌﺎرف اﻟّﺮﺑﺎﻧﯽ ﻣﺠﺮد اﻻﻟﻒ اﻟﺜﺎﻧﯽ و اﺧﺮي ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﺮاﻗـﺪ اﻟﻤﻨﻮرة و اﻟﻤﺸﺎﻫـﺪ اﻟﻤﻌﻄﺮة ﺑﺮد اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻀـﺎﺟﻌﻬﻢ و ﻣﻨﻬﺎ اﻟﯽ ﻻﻫﻮر ﺣﺮﻣﻬﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻦ اﻟﺸـﺮور و اﺟﺘﻤﻊ ﺑﻄﺎﺋﻔـﮥ ﻣﻦ ﮐﻤﻼﺋﻬﺎ و‬‫واﻓﯽ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ ﻋﺮﻓﺎﺋﻬﺎ و ﻋﺎد اﻟﯽ ﺷﺎﻫﺠﻬﺎنآﺑﺎد ﻓﯽ ﺷـﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻵﺧﺮ ﻣﻦ ذﻟﮏ اﻟﻌﺎم و اﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﻣﺎ ﻗﺪر اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻻﯾﺎم ﺛﻢ ﻗﺼﺪ اﻻﻧﻌﻄﺎف‬‫اﻟﯽ اﻟﺪﮐﻦ و اﺷﺘﺎق اﻟﯽ ﻣﺴﺎرح اﻟﻮﻃﻦ ﻓﺨﺮج ﻋﻦ ﺷﺎﻫﺠﻬﺎنآﺑﺎد ﻓﯽ اﻟﺜﺎﻣﻦ و اﻟﻌﺸﺮﯾﻦ ﻣﻦ ذي اﻟﺤﺠﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﺎم اﻟﻤﺮﻗﻮم و ﺳﺎر ﺳﯿﺮ اﻟﻘﻤﺮ‬‫ﺑﯿﻦ اﻟﻨﺠﻮم ﺣﺘﯽ وﺻﻞ ﻓﯽ اﻟﻌﺸـﺮة اﻻوﻟﯽ ﻣﻦ ﺷﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻵﺧﺮ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ ﺑﺒﺎﻻﻓﻮر و اﻃﻤﺎن ﺑﻠﻘﺎء واﻟﺪه اﻟﻤﻐﻔﻮر و‬‫ﺟـﺎء ﻓﯽ ﺟﻤـﺎدي اﻻوﻟﯽ ﻣﻦ ﻫـﺬه اﻟﺴـﻨﮥ اﻟﯽ اورﻧﻘﺎﺑﺎد ﻻ زاﻟﺖ ﻣﻌﻤﻮرة ﺑﺨﻮاص اﻟﻌﺒﺎد و ﻟﻌﻤﺮي ﻟﻘـﺪ ﻋﺎد اﻟﻘﻤﺮ اﻟﯽ اﺑﺮاﺟﻪ و ﻧﺸـﺮ اردﯾﮥ‬‫اﻟﻀﻮء ﻋﻠﯽ ﻓﺠـﺎﺟﻪ و ﻟّﻤـ ﺎ وردت اﻧـﺎ اورﻧﻘﺎﺑـﺎد اﻧﻌﻘـﺪ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻨﻪ اﻟﻮداد ﻓﻨﺤﻦ ﻓﺮﻗـﺪان ﻓﯽ ﻓﻠـﮏ اﻻﺗﺤـﺎد و ﻇﻔﺮﻧـﺎ ﺑﻔﺮﺻـﮥ ﻣﻦ اﻟﺰﻣﺎن و‬‫اﺻـﺒﺤﻨﺎ ﻣﻨﺸـﺮﺣﯿﻦ ﻓﯽ روح و رﯾﺤﺎن اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ اردﻧﺎ ﻧﻘﻠﻪ و ﻧﯿﺰ ﻏﻼم ﻋﻠﯽ آزاد در ﺗﺴـﻠﯿﮥ اﻟﻔﻮاد ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺴﯿﺪ ﻗﻤﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺳﯿﺪ ﻣﻨﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻻورﻧﻘﺎﺑـﺎدي ﺟﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ اﻟﻠﯿﻞ ﻧﻬﺎرا و اداﻣﻪ ﻟﻠﺰﻣﺎن ﻓﺨﺎرا ﻗﻤﺮ ﺳﺎﻃﻊ ﻓﯽ ﻣﯿﺰان اﻟﺸـﺮع اﻟﻤﺒﯿﻦ و ﮐﻮﮐﺐ ﺳﺎﻃﻊ ﻓﯽ اوج اﻟﺸـﺮف ﻟا ﺮﺻـﯿﻦ‬‫اﺿﺎء ﺑﺎﻻﻧﻮار اﻻﺑﺪﯾﮥ و اﻧﻄﺒﻊ ﺑﺎﻟﻌﮑﻮس اﻟﺴﺮﻣﺪﯾﮥ و اﺷﺮق ﻋﻠﯽ ﻋﺎﻟﻤﯽ اﻟﺴﻔﻠﯽ و اﻟﻌﻠﻮي و اﺣﺎط ﺑﻌﻠﻤﯽ اﻟﺼﻮري و اﻟﻤﻌﻨﻮي آﺑﺎءه اﻟﮑﺮام‬‫ﻣﻦ ﺳﺎدات ﺧﺠﻨـﺪ و ازﻫﺮ ﺑﻤﯿﺎﻣﻨﻬﻢ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﺰﻧـﺪ و اﻟﺴـﯿﺪ ﻇﻬﯿﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﻨﻬﻢ ﻫﺎﺟﺮ ﻣﻦ ﺧﺠﻨﺪ اﻟﯽ اﻟﻬﻨﺪ و ﺗﻮﻃﻦ ﻓﯽ أﻣﻦآﺑﺎد ﻣﻦ ﺗﻮاﺑﻊ‬‫ﻻﻫﻮر و ﻣﻸ ﺳﻮﺣﻬﺎ ﺑﺎﻟﻨﻮر و اﻟﺴـﺮور ﺛﻢ اﻟﺴـّﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ اﺑﻦ اﺑﻨﻪ ﺧﺮج ﻣﻦ اﻟﻮﻃﻦ و رﺣﻞ اﻟﯽ اﻟـﺪﮐﻦ و اﻟﺴـّﯿﺪ ﻋﻨﺎﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺴـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻟﻤـﺬﮐﻮر ﮐـﺎن ﻣـﻦ اﻟﻌﺮﻓـﺎء و ﺧـﻮاص اﻻوﻟﯿـﺎء اﺧـﺬ اﻟﻄﺮﯾﻘـﮥ اﻟﻨﻘﺸـﺒﻨﺪﯾﮥ ﻋـﻦ اﻟﺤﺎﻓـﻞ ﺑـﺎﻟﻌﻠﻢ اﻟﻨﻈﺮي و اﻟﻀـﺮوري ﻣﻮﻻﻧـﺎ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﻈﻔﺮ‬‫اﻟﺒﺮﻫﺎﻧﻔﻮري‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪471 :‬‬‫و ﻫﻮ ﻋﻦ ﻧﻮر اﻟﺴـﻤﻮات و اﻟﺘﺨﻮم ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﻌﺼﻮم و ﻫﻮ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ اﻣﺎم اﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤـﺪ اﻟـّﺴ ﺮﻫﻨﺪي ﻣﺠـﺪد‬‫اﻻﻟﻒ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﮑﺘﻮﺑﺎت اﻟﺸـﻬﯿﺮة و اﻟﮑﺮاﻣﺎت اﻟﻤﺴﺘﻨﯿﺮة ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ اﺳﺮارﻫﻢ ﺗﻮﻃﻦ اﻟﺴﯿﺪ ﻋﻨﺎﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺒﻠﺪة ﺑﺎﻻﻓﻮر ﻋﻠﯽ ارﺑﻊ ﻣﻨﺎزل‬‫ﻣﻦ ﺑﺮﻫـﺎﻧﻔﻮر و اﻋﻠﯽ ﮐﻠﻤـﮥ اﻟﻬﺪاﯾـﮥ و اوﺻﻞ اﻟﻄﺎﻟﺒﯿﻦ اﻟﯽ اﻟﻨﻬﺎﯾـﮥ و ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻌﮥ ﻋﺸـﺮ و ﻣﺎﺋـﮥ و اﻟﻒ و دﻓﻦ ﺑﺒﺎﻻﻓﻮر ﺻﺎﻧﻬﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ‬‫اﻟﻔﺘﻮر و ﺧﻠﻔﻪ اﻟﺼـﺪق اﻟﺴـﯿﺪ ﻣﻨﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﻗـﺪس ﺳـﺮه ﮐﺎن ﻣﻦ اﻟﻤﻨﻘﻄﻌﯿﻦ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻤﻨﯿﺒﯿﻦ إﻟﯿﻪ و اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ ﺑﺎﻟﺤﻖ و اﻟﻤﻘﺮﺑﯿﻦ ﻟـﺪﯾﻪ ﺗﻮﻓﯽ‬‫ﺳﻨـﮥ اﺣﺪي و ﺳﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ و وﻟﺪه اﻻرﺷﺪ ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺴـﯿﺪ ﻗﻤﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﻠﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ و ﻟﻤﺎ‬‫ﺗﺠـﺎوز ﻫﻼـﻟﻪ ﻋﻦ اﻟﻐﺮر و وﺻـﻞ ﻣﻦ اﻟﻨﻘﻞ اﻟﯽ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﻌﺸـﺮ اﺧـﺬ اﻟﺴـﯿﺎﺣﮥ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻫـﺞ اﻟﻔﻨﻮن و ﻃﻮي ﻣﺴﺎﻓﺘﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﺴـﻬﻮل و اﻟﺤﺰون و‬‫اﮐﺘﺴﺐ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻌﻘﻠﯿـﮥ و اﻟﻨﻘﻠﯿـﮥ ﻣﻦ اﻟﻔﻀـﻼء اﻻﺟﻼـء و ﺻـﺎر ﻓﯽ اﻟﻨﻘﻠﯿـﺎت اﻣﺎﻣﺎ ﺑﺎرﻋﺎ و ﻓﯽ اﻟﻌﻘﻠﯿﺎت ﺑﺮﻫﺎﻧﺎ ﺳﺎﻃﻌﺎ ﻣﺸـﯽ اﻟﻤﺸﺎﺋﯿﻮن ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 374‬از ‪581‬‬‫رﮐﺎﺑﻪ و ﺷﺎم اﻻﺷـﺮاﻗﯿﻮن و ﻣﯿﺾ ﺳﺤﺎﺑﻪ و وﻓﻖ ﺑﺤﻔﻆ اﻟﻘﺮآن اﻟﻌﻈﯿﻢ و ﻓﺎز ﺑﺤﻤﻞ اﻻﻣﺎﻧﮥ ﻣﻦ اﻟﮑﻨﺰ اﻟﻘﺪﯾﻢ و اﺧﺬ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻟﻨﻘﺸﺒﻨﺪﯾﮥ ﻋﻦ‬‫اﺑﯿﻪ و اﻧﺤـﺎز ﻣﻦ ﺑـﺪاﯾﺎت اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ اﻟﯽ ﻧﻬﺎﯾﺎت اﻟﺘﻨﺰﯾﻪ وزان اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻌﻤﻞ و ﻻح ﻧﺎرا ﻋﻠﯽ اﻟﻘﻠﻞ و ﻗﺼـﺪ اﻟﺴـﯿﺎﺣﮥ اﻟﯽ ﺷﺎﻫﺠﻬﺎنآﺑﺎد ﻣﺎ ﺑﺮح‬‫روﻧﻘﻬﺎ ﻓﯽ اﻻزدﯾﺎد ﺧﺎﻟﺼﺎ ﻟﺮوﯾﮥ اﻟﻔﻘﺮاء و ﺻـﺤﺒﮥ اﻟﻌﺮﻓﺎء ﻓﺨﺮج ﻣﻦ اورﻧﻘﺎﺑﺎد ﻓﯽ اﻟﺜﺎﻣﻦ ﻣﻦ ﺷﻮال ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ و‬‫دﺧﻞ ﺷﺎﻫﺠﻬﺎنآﺑﺎد ﻓﯽ اﻟﺴﺎﺑﻊ و اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ ﻣﻦ ذي اﻟﺤﺠﮥ ﻣﻦ ذﻟﮏ اﻟﻌﺎم و ﻟﻘﯽ ﺑﻬﺎ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ اﻻﻋﻼم و ﻣﺮ ﻣﻦ ﺷﺎﻫﺠﻬﺎنآﺑﺎد‬‫اﻟﯽ ﺳـﺮﻫﻨﺪ ﻓﯽ اواﺧﺮ ﺻـﻔﺮ ﺳـﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﻣﺎﺋﻪ و اﻟﻒ و زار ﻣﺮﻗﺪ ﺷﯿﺨﻪ اﻻﮐﺒﺮ اﻟﻌﺎرف اﻟﺮﺑﺎﻧﯽ ﻣﺠﺪد اﻻﻟﻒ اﻟﺜﺎﻧﯽ و اﺧﺮي ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﺮاﻗـﺪ اﻟﻤﻨﻮرة و اﻟﻤﺸﺎﻫـﺪ اﻟﻤﻌﻄﺮة ﺑﺮد اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻀﺎﺟﻌﻬﻢ و ﻣﻨﻬﺎ اﻟﯽ ﻻﻫﻮر ﺣﺮﺳـﻬﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ اﻟﺸـﺮور و اﺟﺘﻤﻊ ﺑﻄﺎﺋﻔـﮥ ﻣﻦ ﮐﻤﻼﺋﻬﺎ و واﻓﯽ‬‫ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ ﻋﺮﻓﺎﺋﻬـﺎ و ﻋـﺎد اﻟﯽ ﺷﺎﻫﺠﻬﺎنآﺑـﺎد ﻓﯽ ﺟﻤـﺎدي اﻻـوﻟﯽ ﻣﻦ ذﻟـﮏ اﻟﻌـﺎم و اﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﻣﺎ ﻗـﺪره اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﻣﻦ اﻻﯾﺎم ﺛﻢ ﻗﺼـﺪ‬‫اﻻﻧﻌﻄﺎف اﻟﯽ اﻟﺪﮐﻦ و اﺷـﺘﺎق اﻟﯽ ﻣﺴﺎرح اﻟﻮﻃﻦ ﻓﺨﺮج ﻣﻦ ﺷﺎﻫﺠﻬﺎنآﺑﺎد ﻓﯽ اﻟﺜﺎﻣﻦ و اﻟﻌﺸﺮﯾﻦ ﻣﻦ ذي اﻟﺤﺠﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﺎم اﻟﻤﺮﻗﻮم و ﺳﺎر‬‫ﺳﯿﺮ اﻟﻘﻤﺮ ﺑﯿﻦ اﻟﻨﺠﻮم ﺣﺘﯽ وﺻﻞ ﻓﯽ اﻟﻌﺸـﺮة اﻻوﻟﯽ ﻣﻦ ﺷـﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻵﺧﺮ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ ﺑﺎﻻﻓﻮر و اﻃﻤﺄن ﺑﻠﻘﺎء واﻟﺪه‬‫اﻟﻤﻐﻔﻮر و ﺟـﺎء ﻓﯽ ﺟﻤـﺎدي اﻻـوﻟﯽ ﻣﻦ ﻫـﺬه اﻟﺴـﻨﮥ اﻟﯽ اورﻧﻘﺎﺑﺎد ﻻ زاﻟﺖ ﻣﻌﻤﻮرة ﺑﺨﻮاص اﻟﻌﺒﺎد و ﻟﻌﻤﺮي ﻋﺎد اﻟﻘﻤﺮ اﻟﯽ اﺑﺮاﺟﻪ و ﻧﺸـﺮ‬‫أردﯾﮥ اﻟﻀﻮء ﻋﻠﯽ ﻓﺠﺎﺟﻪ و ﻫﻮ ﺑﻬﺎ ﻣﻦ ذﻟﮏ اﻟﻮﻗﺖ اﻟﯽ اﻵن اداﻣﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﻮرا ﻓﯽ ﺟﺒﻬﮥ اﻟﺰﻣﺎن و ﺻﻨﻒ ﺳﻨﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪472 :‬‬‫ارﺑﻊ و ﺳﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ و اﻟﻒ ﮐﺘﺎﺑـﺎ ﻓﯽ ﻣﺴـﺌﻠﮥ اﻟﻮﺟﻮد و ﻣﻸـ ﺟﯿﻮب اﻻوراق ﺑﺠﯿﺎد اﻟﻨﻘﻮد ﺳـﻤﺎه ﻣﻈﻬﺮ اﻟﻨﻮر و اﻧﺎر ﺑﻪ ﻇﻠﻢ اﻟـّﺪﻫﻮر ﺑﯿﻦ ﻓﯿﻪ‬‫ﻣـﺬاﻫﺐ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻣﺴﺎﻟﮏ اﻟﻤﺘﮑﻠﻤﯿﻦ و اﻟﺤﮑﻤﺎء ﻓﻤﺎط اﻟﻠﺜﺎم ﻋﻦ وﺟﻮه اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ و ﺣﻞ اﻟﻌﻘـﺪ ﻋﻦ ذواﺋﺐ اﻟﺪﻗﺎﺋﻖ و ﻟﻤﺎ وردت اورﻧﻘﺎﺑﺎد‬‫اﻧﻌﻘﺪ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻨﻪ اﻟﻮداد ﻓﻨﺤﻦ ﮐﺎﻟﻔﺮﻗﺪﯾﻦ ﻓﯽ ﻓﻠﮏ اﻻﺗﺤﺎد و ﻇﻔﺮﻧﺎ ﺑﻔﺮﺻﮥ ﻣﻦ اﻟﺰﻣﺎن و اﺻﺒﺤﻨﺎ ﻣﻨﺸﺮﺣﯿﻦ ﻓﯽ روح و رﯾﺤﺎن ﻓﺎﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺟﻌﻞ ﻟﯿﺎﻟﯿﻨﺎ ﺑﯿﻀﺎء و ﺻـﯿﺮ ﻇﻼﻣﻨﺎ و ﻣﯿﻀﺎ ﻧﺮﺟﻮ ان ﯾﺼﻮن اﯾﺎﻣﻨﺎ و ﯾﺤﻔﻆ ﻋﻦ اﻟﺘﻨﺎﺛﺮ ﻧﻈﺎﻣﻨﺎ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در‬‫اﺑﺠـﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺴـّﯿﺪ ﻗﻤﺮ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اﻻورﻧﮓآﺑﺎدي ﮐﺎن ﻗﻤﺮا ﻃﺎﻟﻌﺎ ﻓﯽ ﻣﯿﺰان اﻟﺸـﺮع اﻟﻤﺒﯿﻦ و ﮐﻮﮐﺒﺎ ﺳﺎﻃﻌﺎ ﻓﯽ اوج ﻟا ﺸـﺮف‬‫اﻟﺮﺻـﯿﻦ آﺑـﺎؤه ﻣﻦ ﺳـﺎدات ﺧﺠﻨـﺪ و اﻟﺴـّﯿﺪ ﻇﻬﯿﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﻨﻬﻢ ﻫﺎﺟﺮ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﯽ اﻟﻬﻨـﺪ و ﺗﻮﻃﻦ ﻓﯽ أﻣﻦآﺑﺎد ﻣﻦ ﺗﻮاﺑﻊ ﻻﻫﻮر ﺛﻢ اﺑﻨﻪ اﻟﺴـﯿﺪ‬‫ﻣﺤﻤﺪ رﺣﻞ اﻟﯽ اﻟﺪﮐﻦ و ﮐﺎن اﺑﻨﻪ اﻟﺴـﯿﺪ ﻋﻨﺎﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﺮﻓﺎء اﺧﺬ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻟﻨﻘﺸـﺒﻨﺪﯾﮥ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟﺒﺮﻫﺎﻧﻔﻮري ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻌﺼﻮم ﻋﻦ اﺑﯿﻪ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ اﻟﺴـﻬﺮﻧﺪي و ﺗﻮﻃﻦ ﺑﺒﻠﺪة ﺑﺎﻻﭘﻮر ﻋﻠﯽ ارﺑﻊ ﻣﻨﺎزل ﻣﻦ ﺑﺮﻫﺎﻧﻔﻮر و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻬﺎ ﺳـﻨﮥ ‪ 1117‬و اﺑﻨﻪ اﻟﺴﯿﺪ‬‫ﻣﻨﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 1161‬ﮐﺎن ﻣﻦ اﻟﻌﺮﻓﺎء اﯾﻀﺎ و ﺻﺎﺣﺐ ﻫﺬه اﻟﺘﺮﺟﻤﮥ وﻟﺪه اﻻرﺷﺪ وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ‪ 1123‬و ﺳﺎح ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻫﺞ اﻟﻔﻨﻮن و ﺑﺮع‬‫ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻌﻘﻠﯿـﮥ و اﻟﻨﻘﻠﯿـﮥ ﺣﺘﯽ ﺻـﺎر ﻓﯽ اﻟﻨﻘﻠﯿـﺎت اﻣﺎﻣـﺎ ﺑﺎرﻋـﺎ و ﻓﯽ اﻟﻌﻘﻠﯿﺎت ﺑﺮﻫﺎﻧﺎ ﺳﺎﻃﻌﺎ ﺣﻔﻆ اﻟﻘﺮآن وزان اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻌﻤﻞ و راح اﻟﯽ‬‫دﻫﻠﯽ و ﺳﻬﺮﻧﺪ و زار ﻗﺒﺮ اﻟﻤﺠﺪد و رﺣﻞ اﻟﯽ ﻻﻫﻮر و اﺟﺘﻤﻊ ﺑﻄﺎﺋﻔﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻟﻌﺮﻓﺎء ﻓﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﺒﻼد ﺛﻢ رﺟﻊ اﻟﯽ ﺑﺎﻻﭘﻮر و ﺟﺎء اﻟﯽ‬‫اورﻧﮓآﺑﺎد و اﻧﻌﻘـﺪ اﻟﻮداد ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ اﻟﺴـﯿﺪ آزاد ﻓﮑﺎﻧﺎ ﻓﺮﻗﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﻓﻠﮏ اﻻﺗﺤﺎد ﺛﻢ ارﺗﺤﻞ اﻟﯽ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻟﺸـﺮﯾﻔﯿﻦ ﻣﻊ اﺑﻨﯿﻪ اﻟﮑﺮﯾﻤﯿﻦ‬‫ﻣﯿﺮ ﻧﻮر اﻟﻬـﺪي و ﻣﯿﺮ ﻧﻮر اﻟﻌﻠﯽ و رﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﻬﻨـﺪ ﺛﻢ اﻧﺘﻬﺾ ﻣﻊ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ اﻟﯽ اورﻧﮓآﺑﺎد ﻟﻪ ﮐﺘﺎب ﻓﯽ ﻣﺴـﺌﻠﮥ اﻟﻮﺟﻮد ﺳـﻤﺎه ﻣﻈﻬﺮ اﻟﻨﻮر‬‫ﺑﯿﻦ ﻓﯿﻪ ﻣﺬاﻫﺐ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻣﺴﺎﻟﮏ اﻟﻤﺘﮑﻠﻤﯿﻦ و اﻟﺤﮑﻤﺎء ذﮐﺮ ﻃﺮﻓﺎ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺴﯿﺪ آزاد ﻓﯽ اﻟﺴﺒﺤﮥ و ارخ ﻟﻪ ﺑﺎﺑﯿﺎت ﻋﺮﺑّﯿﮥ اوﻟﻬﺎ‬‫ﻓﺎح ﻋﺮف اﻟﻨﺴﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﺴﺤﺮ و اﺗﺎﻧﯽ ﺑﺎﻃﯿﺐ اﻟﺨﺒﺮ‬‫ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ أورﻧﮏآﺑـﺎد ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ 1193‬و دﻓﻦ داﺧـﻞ اﻟﺒﻠـﺪ ﻗﺎل آزاد ﻓﯽ ﺗﺎرﯾـﺦ وﻓﺎﺗﻪ ﻣﻮت اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺛﻠﻤـﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﻗﻤﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﺎرﻋﻬﻢ‬‫اﻟﻤﻌﺮوف ﻓﯽ اﻻﻗﻄﺎر* اﻟّﺬي ﻋﻼ ﻋﻨﺪﻫﻢ ﺻـﯿﺖ ﻓﻀـﻠﻪ و ﻃﺎر ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻨﺎﻓﺢ اﻟﻌﻄﺎر* اﻟﻤﺰري ﻟﺴـﻼﺳﮥ ﺑﺼﻮب اﻟﻘﻄﺎر* ﻓﻼ‬‫ﯾﻨﺤﺮف ﻋﻨﻪ اﻻ ﻣﻦ ﻣﺮن ﻋﻠﯽ اﻻود و اﻻﻧﺌﻄﺎر* و ﻻ ﯾﺼـﺪف ﻋﻨﻪ اﻻ ﻣﻦ ﻣﻨﯽ ﺑﺎﻻﻟﺲ و اﻻﺑﻄﺎر* و ﻻ ﯾﺮﻣﯿﻪ ﺑﺎﻟﻀـﻌﻒ اﻻ ﻣﻦ اﻟﻘﺎه اﻟﺒﺎﻃﻞ‬‫ﻓﯽ ﻣﻬﺎﻟﮏ اﻻﺧﻄﺎر* و ﻻ ﯾﻄﻌﻨﻪ ﺑﺎﻟﻮﻫﻦ اﻻ ﻣﻦ ﻗﻀﯽ ﻣﻨﻪ اﻟﻐﺮور ﮐﻞ اﻻوﻃﺎر‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﻫﺠﺪﻫﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 375‬از ‪581‬‬‫آﻧﮑﻪ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﺑﮑﺮي اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪473 :‬‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﮐﻪ ﻣﺤﺎﻣﺪ ﺳـﻨﯿﻪ و ﻣﺪاﺋﺢ ﻋﻠﯿﻪ او در ﻣﺠﻠﺪ آﺗﯽ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺧﻮاﻫﯽ ﺷﻨﯿﺪ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل ﻓﯽ ﺷﺮح ﻋﻘﺪ ﺟﻮاﻫﺮ‬‫ا ﻟ ﻶ ل ﮔ ﻔﺘ ﻪ‬‫و دﻋﻮة اﻟﺤﻖ و ﺑﺎب اﻟﻌﻠﻢ و اﻋﻠﻢ اﻟﺼﺤﺐ ﺑﮑﻞ ﺣﮑﻢ ﻗﺎﻟﺖ أم ﺳﻠﻤﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل‬‫اﻣﺎ ﺗﺮﺿﯿﻦ ﯾﺎ ﻓﺎﻃﻤﮥ ان زوﺟﺘﮏ اﻗﺪم اﻣﺘﯽ ﺳﻠﻤﺎ و اﮐﺜﺮﻫﻢ ﻋﻠﻤﺎء و اﻋﻈﻤﻬﻢ ﺣﻠﻤﺎ‬‫و ﻗﺎﻟﺖ أم ﺳـﻠﻤﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻋﻠﯽ ﻣﻊ اﻟﻘﺮآن و اﻟﻘﺮآن ﻣﻊ ﻋﻠّﯽ ﻟﻦ ﯾﻔﺘﺮﻗﺎ ﺣﺘﯽ‬‫ﯾﺮدا ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض ﻓﻬﻮ اﻟﺪاﻋﯽ اﻟﯽ اﻟﺤﻖ و ﻫﻮ دﻋﻮة اﻟﺤﻖ‬‫و ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻗﺴﻤﺖ اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻋﺸﺮة اﺟﺰاء ﻓﺎﻋﻄﯽ ﻋﻠﯽ ﺗﺴﻌﮥ اﺟﺰاء و اﻟﻨﺎس ﺟﺰءا واﺣﺪا و ﻋﻠﯽ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﻮاﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ‬‫و اﺧﺮج اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻧﻪ ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻟﻬﺬا ﮐﺎﻧﺖ اﻟﻄﺮق و اﻟﺴﻠﺴﻼت راﺟﻌﮥ إﻟﯿﻪ و‬‫ﻓﯽ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻟﻠﺴـﯿﻮﻃﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳـﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي رواه اﺑﻮ ذر و ﻓﯿﻪ‬‫ﻗﺎل ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﻋﻠﻢ اﻟﻨﺎس ﺑﺎﻟﻠّﻪ و اﮐﺜﺮ اﻟﻨﺎس ﺣﺒﺎ و ﺗﻌﻈﯿﻤﺎ ﻻﻫﻞ ﻻ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ‬‫و ﮐﺎن ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﻘﻮل اﻋﻮذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻦ ﻣﻌﻀﻠﮥ ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻬﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ و ﯾﻘﻮل ان ﻋﻠّﯿﺎ اﻗﻀﺎﻧﺎ و ﻟﻮ ﻻ ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ و ﻗﺎﻟﺖ ﻋﺎﺋﺸﮥ‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ اﻧﻪ اﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﺑﻘﯽ ﺑﺎﻟﺴـﻨﮥ و ﻣﻦ ﮐﻼﻣﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻟﻮ ﺷـﺌﺖ ﻻوﻗﺮت ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺑﻌﯿﺮا ﻣﻦ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮرة اﻟﻔﺎﺗﺤﮥ و ﮐﺎن ﯾﺸﯿﺮ‬‫اﻟﯽ ﺻﺪره و ﯾﻘﻮل ﮐﻢ ﻣﻦ ﻋﻠﻮم ﻫﺎﻫﻨﺎ ﻟﻮ وﺟﺪت ﻟﻬﺎ ﺣﺎﻣﻼ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﻧﻮزدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺠﯿﻠﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ‬‫و ﻟﯿﺲ ﻣﻨﻬﺎ ﺣﺠﺮ ﻣﺮﺻﻮﺻﮥ اﻻ و ﻫﯽ ﻣﻦ ﺟﺒﻞ ﻣﻘﺼﻮﺻﮥ‬‫و اﻻﺣﺠﺎر اﻟﻤﻨﺒﻮذة ﻻ ﺗﺴﺘﻄﺎب و ﻟﺒﻦ اﻻﺟﺮ ﺳﺮﯾﻌﮥ اﻟﺨﺮاب‬‫ﺑﺨﻼف اﻟﻤﻨﺤﻮﺗـﮥ اﻟﺼـﻼب و ﻗـﺪ ﻗﺎﻟﻮا اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻣﺒﻨﯿﮥ ﻟﺒﻨﮥ ﻣﻦ اﻟﺪراﯾﮥ و ﻟﺒﻨﮥ ﻣﻦ اﻟﺮواﯾﮥ ﻓﻤﺎ ﻇﻨﮏ ﺑﻬﺬا اﻟﺸﺄن ﻟﺒﻨﮥ ﻣﻦ اﻟﺴـﻨﮥ و ﻟﺒﻨﮥ ﻣﻦ‬‫اﻟﻘﺮآن ﻓﯽ وﺳﻂ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﻟﻬﺎ ﺑﺎب ف اْدُﺧﻠُﻮا اﻟ ْﺒﺎَب ُﺳﱠﺠﺪًا*‬‫ﯾﺎ اوﻟﯽ اﻻﻟﺒﺎب‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺑﺴﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺠﯿﻠﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﻤﺮاد ﺑﻘﻮﻟﯽ ﻋﻠﯽ اﺻﻄﻼح اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻋﻨﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫و اﻋﻨﯽ اﻋﻠﻢ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻤﺮاد اﻟﱠﻠﻪ و اﻋﻨﯽ ﺑﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﻧﻘﻄﮥ اﻟﺒﺎء رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و اﻋﻨﯽ ﻋﺎﻟﻢ ﻗﺮﯾﺶ اﻟّﺬي ﯾﻤﻸ ﻃﺒﺎق اﻻرض ﻋﻠﻤﺎ و ﻣﻦ‬‫ﺗﺎﺑﻌﻬﻢ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ اﻟﻤﻨﻬﺞ ﺳـﻠﻔﺎ و ﺧﻠﻔﺎ ﻓﺎن ﺻـﺮﯾﺢ اﻗﻮاﻟﻬﻢ ﻣﺎ ذﮐﺮﺗﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﻈﻮﻣﮥ ان اﻟﺸـﯿﻌﮥ ﮐّﻞ ﻣﻦ ﺗﻮﻟﯽ ﻋﻠﯿﺎ و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ و ﺗﺎﺑﻌﻬﻢ ﻓﯽ‬‫اﻗﻮاﻟﻬﻢ و اﻓﻌـﺎﻟﻬﻢ ﻓﻤﻦ ﺳـﻠﮏ ﻣﻨﻬﺠﻬﻢ اﻟﻘﻮﯾﻢ و اﺗﺨـﺬﻫﻢ اوﻟﯿﺎء ﺻـﺪق ﻋﻠﯿﻪ اﺳﻢ اﻟﺘﺸـﯿﻊ إذ ﻫﻮ اﻟﺘﺘﺒﻊ ﻟﻬﻢ ﺣﻘﯿﻘـﮥ و ﻻ ﻧﻔﺼﻞ ﻣـﺬﻫﺒﺎ ﻣﻦ‬‫ﻣﺬﻫﺐ و ﻻ ﻓﺮﻗﮥ ﻣﻦ ﻓﺮﻗﮥ و ﻣﻦ اﻇﻬﺮ اﺗﺒﺎﻋﻬﻢ و ﺗﺸﯿﻊ ﺑﻪ و ﻫﻮ ﻋﺎر ﻣﻨﻪ ﻓﻬﻮ ﻣﻦ اﻋﺪاﺋﻬﻢ و ان ﺗﺴﻤﯽ ﺑﺬﻟﮏ اﻻﺳﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪474 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 376‬از ‪581‬‬‫ﻓﺎﻻﺳﻤﺎء ﻻ ﺗﻐﯿﺮ اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ و ﻣﻦ ﯾﺘﻌﻨﯽ ﻓﺎﻧّﻪ ﻣّﻨﯽ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و ﯾﮑﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺠﯿﻠﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺎل ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺑﻌﺾ ﻣﺪاﺋﺢ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﮐﻪ ﺷﯿﻮخ آن ﻗﻮم آن را ﺑﺮ زﺑﺎن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴـﻼم اﻓﺘﺮا ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﻓـﺎﻧﻈﺮ اﻟﯽ ﮐﻼـم ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺷـﻬﺎدﺗﻪ ﻟﻬﻤﺎ ﺑﺎﻟﺤﻖ ﻓﺎﻧﮏ ﺗﻌﺮف ﺑـﺬﻟﮏ ﻣﻦ دﺧﻞ اﻟﺒﺎب و ﻣﻦ ﺧﺮج‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﺣﺒﺮﻫﻢ اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟـﺬﺧﯿﺮة* اﻟﻤﻌﺮوف ﻋﻨـﺪﻫﻢ ﺑﺎﻟﻤﺂﺛﺮ اﻟﺸﺎﻣﺨـﮥ اﻻﺛﯿﺮة* ﻗـﺪ روي ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺬي ﺟﻠّﯽ ﻣﻦ اﻫﻞ‬‫اﻻﯾﻤﺎن ﮐﻞ ﺑﺼـﯿﺮة* و اﺛﺒﺘﻪ ﻓﯽ اﻓﺎداﺗﻪ اﻟﻤﺘﮑﺮرة اﻟﺤﻈﯿﺮة* ﻓﺎﻟﻨﺎﻇﺮ إﻟﯿﻪ ﺑﻌﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﻌﺮﻓﺎن ﻗﺮﯾﺮة* ﺳﺎﻟﮏ ﻣﻦ ﻃﺮق اﻻذﻋﺎن اﺳـﺪ وﺗﯿﺮة* و‬‫اﻟﻤﺘﻔﻮه ﺑﻄﻌﻨﻪ راﻓﻌﺎ ﻟﻠﻌﻘﯿﺮة* ﻣﺠﺘﺮم ﻟﻌﺪواﻧﻪ اﮐﺒﺮ ﺟﺮﯾﺮة‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و دوم‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺒﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻼ اﺣﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﺑﻦ ﻣﻼ ﻣﺤﻤﺪ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴﻬﺎﻟﻮي ﮐﻪ ﻣﺤﺎﻣﺪ ﺟﻠﯿﻠﻪ و ﻣﺪاﺋﺢ ﺟﺰﯾﻠﻪ‬‫او ﺑﻨـﺎﺑﺮ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ ﻗﻮم در ﻣﺠﻠـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ وﻻﯾﺖ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺷـﻨﯿﺪي در وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﻨﺠﺎة ﮔﻔﺘﻪ اﻣﺎ ﺑﯿﺎن ﻋﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺖ و ﺣﻞ ﻣﺸـﮑﻼت و‬‫ﻓﻘﺎﻫﺖ و ذﮐﺎ و ﺟﻮدت او ﻧﻪ ﺑﺤﺪﯾﺴﺖ ﮐﻪ در ﺣﯿﻄﻪ ﺗﺤﺮﯾﺮ درآﯾﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺷـﻤﻪ از ان ﻣﺮﻗﻮم ﻣﯽﮔﺮدد و ﻃﺎﻟﺐ ﺻﺎدق را ﮐﻔﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ‬‫ﻓﺮﻣﻮد رﺳﻮل ﺧﺪا ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ در ﺣﻖ و‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﺰار ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ و اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻋﻦ ﮐﻠﯿﻬﻤﺎ و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ‬‫ﻋﻠﯽ و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و زاد اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫و ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﻋﻠﯽ راي اﻟﺤﺎﮐﻢ و‬‫ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺣﺴﻦ و ﻫﻮ ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻠﻔﻆ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﺑﺎر ﺑﮕﺸﺎ أي ﻋﻠﯽ ﻣﺮﺗﻀﯽ أي ﭘﺲ ﺳﻮء اﻟﻘﻀﺎء ﺣﺴﻦ اﻟﻘﻀﺎء‬‫ﭼﻮن ﺗﻮ ﺑﺎﺑﯽ ان ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ را ﭼﻮن ﺷﻌﺎﻋﯽ آﻓﺘﺎب ﻋﻠﻢ را‬‫ﺑﺎز ﺑﺎش أي ﺑﺎب رﺣﻤﺖ ﺗﺎ اﺑﺪ ﺑﺎرﮔﺎه ﻣﺎ ﻟﻪ ﮐﻔﻮ اﺣﺪ‬‫از ﻫﻤﻪ ﻃﺎﻋﺎت اﯾﻨﺖ ﺑﻬﺘﺮﺳﺖ ﺳﺒﻖ ﯾﺎﺑﯽ ﺑﺮ ﻫﺮ ان ﺳﺎﺑﻖ ﮐﻪ ﻫﺴﺖ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا اﮐـﺎﺑﺮﻫﻢ اﻟﺠﻠﯿـﻞ ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﺒﯿﻦ* و ﺧـﺎﺑﺮﻫﻢ اﻟﻤﺠﯿـﻞ اﻟﻤﺜﯿـﻞ اﻟﻤﺘﯿﻦ* ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺮﺻـﯿﻦ* و ﺣﻘﻖ ذﻟﮏ اﻟﺨﺒﺮ‬‫اﻟﺮزﯾﻦ* ﺑﻤﺎ ارﻏﻢ اﻧﻒ ﮐﻞ ﻣﻌﺎﻧﺪ ﻣﻬﯿﻦ* و ﮐﺴـﺮ ﺷﻮﮐﮥ ﮐﻞ ﺟﺎﺣﺪ ﺑﺎﻟﺨﻄﯿﺌﮥ رﻫﯿﻦ* ﻓﻼ ﯾﻨﺒﺲ ﺑﻘﺪﺣﻪ ﺑﻌﺪ اﻟّﺎ اﻟﻤﻨﮑﺐ اﻻﺧﻠﻒ اﻻﻓﯿﻦ و‬‫ﻻـ ﯾﻈﻬﺮ ﻃﻌﻨﻪ اﻻ ﻣﻦ ﺛﺎر ﻓﯽ ﺻـﺪره اﻟـﺪاء اﻟـﺪﻓﯿﻦ* و ﻻ ﯾﻘﻄﻊ ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ اﻟﻨﺎﮐﺐ ﻋﻦ اﻟﻄﺮﯾﻖ اﻻﻣﻢ اﻟﻤﺴـﺘﺒﯿﻦ* و ﻻ ﯾﺼـﺮف ﻋﻨﻪ اﻻ اﻟﺨﺎﺋﺐ‬‫اﻟﻤﺨﻔﻖ و اﻟﺨﺎﺳﺮ اﻟﻐﺒﯿﻦ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ در ﺳﯿﻒ ﻣﺴﻠﻮل ﮔﻔﺘﻪ ﭘﻨﺠﻢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺟﺎﺑﺮ ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺒﺰار و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ‬‫و ﻟﻪ ﺷﻮاﻫـﺪ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس و ﻋﻠﯽ و اﺧﯿﻪ و ﺻـﺤﺤﻪ اﻟﺤـﺎﮐﻢ و ذﮐﺮه اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ و ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري و اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻧﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 377‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪475 :‬‬‫ﻣﻨﮑﺮ و ﻟﯿﺲ ﻟﻪ وﺟﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻗـﺎل اﻟﻨﻮوي و اﻟﺠﺰري اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع و ﻗـﺎل اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﺼﻮاب ﺧﻼف ﻗﻮل اﻟﻔﺮﯾﻘﯿﻦ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻦ ﻗﺎل‬‫اﻧﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻣﻦ ﻗـﺎل اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻓﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻻـ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻻ ﻣﻮﺿﻮع ﻓﻘﯿﺮ ﮔﻮﯾـﺪ ﻧﻈﺮ ﺑﺮﺳـﻨﺪ ﻗﻮل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺻﻮاﺑﺴﺖ اﻣﺎ ﺑﮑﺜﺮت‬‫ﺷﻮاﻫﺪ ﺣﮑﻢ ﺑﺼﺤﺖ ﺗﻮان ﻧﻤﻮد ﺟﻮاب اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ دﻻﻟﺖ ﻧﺪارد اﻧﺘﻬﯽ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ در ﺳـﯿﻒ ﻣﺴـﻠﻮل در ذﮐﺮ ﻣﺂﺛﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻌﻠﻢ او ﮔﻮاﻫﯽ‬‫داد و ﻓﺮﻣﻮد‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻓﺮﻣﻮد‬‫اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠّﯽ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ در ﺳـﯿﻒ ﻣﺴﻠﻮل ﮔﻔﺘﻪ ﺧﺎﺗﻤﻪ در ذﮐﺮ اﺋﻤﻪ اﻫﻠﺒﯿﺖ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﺑﺪاﻧﮑﻪ اﻣﺎﻣﺖ ﭼﻨﺪ ﻣﻌﻨﯽ دارد ﯾﮑﯽ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺨﺘﺮﻋﻪ‬‫رواﻓﺾ ﮐﻪ اﺻـﻼ آن را ﺛﺒﻮت ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﻄﻼن آن ﺑﯿﺎن ﻧﻤﻮدﯾﻢ دوم ﺑﻤﻌﻨﯽ ﺧﻠﯿﻔﻪ و ذﮐﺮ آن ﻫﻢ ﺳﺎﺑﻖ رﻓﺘﻪ و ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﻢ اﻃﻼق ﻟﻔﻆ‬‫اﻣـﺎم ﺑﺮ ان اﮐﺎﺑﺮ ﺑﺮاي ﻋﻠﯽ ﻣﺮﺗﻀـﯽ و ﺣﺴﻦ ﻣﺠﺘﺒﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﻬـﺪي دروغ و اﻓﺘﺮاﺳﺖ ﺳﻮم ﺑﻤﻌﻨﯽ ﭘﯿﺸﻮاي ﻣﻠﺖ و ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ اﻃﻼق ﺑﺮ‬‫اﮐﺜﺮ اﮐـﺎﺑﺮ اﻣﺖ ﮐﺮده ﻣﯽﺷﻮد ﭼﻮن اﻣﺎم اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ و اﻣﺎم ﺷﺎﻓﻌﯽ ﭘﺲ ﺑﺮ اﺋﻤﻪ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻫﻢ ﺑﻄﺮﯾﻖ اوﻟﯽ ﮐﺮده ﺷﻮد ﮐﻪ دﯾﮕﺮ اﮐﺎﺑﺮ اﻣﺖ را‬‫در ﻋﻠﻮم ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻃﻦ ﺑﯿﺸﺘﺮ رﺟﻮع ﺑﺂن اﮐﺎﺑﺮ اﻓﺘﺎده ﺧﺼﻮص اﻣﺎم ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ و اﻣﺎم ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎدق و ﺑﻌﻀﯽ از اﮐﺎﺑﺮ اوﻟﯿﺎء اﻣﺖ را ﮐﺸﻒ‬‫ﺻﺮﯾـﺢ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از اﺳـﺒﺎب ﻋﻠﻤﺴﺖ و ﺳـﺎﺑﻖ در اﺳـﺒﺎب ﻋﻠﻢ ﻣـﺬﮐﻮر ﺷـﺪه اﻣـﺎم را ﺑﻤﻌﻨﯽ دﯾﮕﺮ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺸـﺘﻪ و آن آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻓﯿﻮض و‬‫ﺑﺮﮐﺎت ﮐﺎرﺧﺎﻧﻪ وﻻﯾﺖ ﮐﻪ از ﺟﻨﺎب اﻟﻬﯽ ﺑﺮ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺎزل ﻣﯽﺷﻮد اول ﺑﺮ ﯾﮏ ﺷﺨﺺ ﻧﺎزل ﻣﯽﺷﻮد و از ان ﺷﺨﺺ ﻗﺴﻤﺖ ﺷﺪه ﺑﻬﺮ‬‫ﯾﮏ از اوﻟﯿﺎء ﻋﺼﺮ ﻣﻮاﻓﻖ ﻣﺮﺗﺒﻪ و ﺑﺤﺴﺐ اﺳﺘﻌﺪاد او ﻣﯽرﺳﺪ و ﻫﯿﭽﮑﺲ را از اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﯽﺗﻮﺳﻂ او ﻓﯿﻀﯽ ﻧﻤﯽرﺳﺪ و ﮐﺴﯽ از ﻣﺮدان‬‫ﺧـﺪا ﺑﯿﻮﺳـﯿﻠﻪ او درﺟﻪ وﻻـﯾﺖ ﻧﻤﯽﯾﺎﺑـﺪ اﻗﻄـﺎب ﺟﺰﺋﯽ و اوﺗـﺎد و اﺑـﺪال و ﻧﺠﺒـﺎ و ﻧﻘﺒﺎ و ﺟﻤﯿﻊ اﻗﺴﺎم اوﻟﯿﺎء ﺧـﺪا ﺑﻮي ﻣﺤﺘﺎج ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﯾﻦ ﻣﻨﺼﺐ ﻋﺎﻟﯽ را اﻣﺎم و ﻗﻄﺐ ارﺷﺎد ﺑﺎﻻﺻﺎﻟﮥ ﻧﯿﺰ ﺧﻮاﻧﻨﺪ و اﯾﻦ ﻣﻨﺼﺐ ﻋﺎﻟﯽ از وﻗﺖ ﻇﻬﻮر آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺮوح ﭘﺎك ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻣﻘﺮر ﺑﻮد ﮐﻪ ﭘﯿﺶ از ﻧﺸﺄه ﻋﻨﺼـﺮي آن ﺣﻀـﺮت ﻫﻢ در اﻣﻢ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻫﺮ ﮐﺮا درﺟﻪ وﻻﯾﺖ ﻣﯽرﺳﯿﺪ ﺑﺘﻮﺳﻂ روح‬‫ﭘـﺎك آن ﺣﻀـﺮت ﻣﯽرﺳـﯿﺪ و ﺑﻌـﺪ وﺟﻮد ﻋﻨﺼـﺮي ﺗـﺎ وﻗﺖ رﺣﻠﺖ او از ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺗـﺎﺑﻌﯿﻦ ﻫﻤﻪ را اﯾﻦ دوﻟﺖ ﺑﺘﻮﺳﻂ او رﺳـﯿﺪه و ﺑﻌﺪ‬‫رﺣﻠﺖ او اﯾﻦ ﻣﻨﺼﺐ ﻋﺎﻟﯽ ﺑﺤﺴﻦ ﻣﺠﺘﺒﯽ و ﺑﻌﺪ از وي ﺑﻪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺷـﻬﯿﺪ ﮐﺮﺑﻼ ﭘﺴﺘﺮ ﺑﻪ اﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ص ﭘﺴﺘﺮ ﺑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﺑﻌﺪ از‬‫ان ﺑﺠﻌﻔﺮ ﺻﺎدق ﭘﺴﺘﺮ ﺑﻤﻮﺳﯽ ﮐﺎﻇﻢ ﭘﺴﺘﺮ ﺑﻌﻠﯽ رﺿﺎ ﭘﺴﺘﺮ ﺑﻪ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺘﻘﯽ ﺑﻌﺪ از ان ﺑﻌﻠﯽ اﻟﻨﻘﯽ ﭘﺴﺘﺮ ﺑﺤﺴﻦ اﻟﻌﺴﮑﺮي ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم آن‬‫ﻣﻨﺼﺐ ﻋﺎﻟﯽ ﻣﻔﻮض ﮔﺸـﺘﻪ و ﺑﻌﺪ وﻓﺎت ﻋﺴـﮑﺮي ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺗﺎ وﻗﺖ ﻇﻬﻮر ﺳـﯿﺪ اﻟﺸﺮﻓﺎ ﻏﻮث اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﺠﯿﻠﯽ‬‫اﯾﻦ ﻣﻨﺼﺐ ﻋﺎﻟﯽ ﺑﺮوح ﺣﺴﻦ ﻋﺴﮑﺮي ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻮد ﭼﻮن ﺣﻀﺮت ﻏﻮث اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﭘﯿﺪا ﺷﺪ اﯾﻦ ﻣﻨﺼﺐ ﻣﺒﺎرك ﺑﻮي ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺷﺪ و‬‫ﺗﺎ ﻇﻬﻮر ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻬﺪي اﯾﻦ ﻣﻨﺼﺐ ﺑﺮوح ﻣﺒﺎرك ﻏﻮث اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﺷﺪ و ﻟﻬﺬا آن ﺣﻀﺮت ﻗﺪﻣﯽ ﻫﺬه ﻋﻠﯽ رﻗﺒﮥ ﮐّﻞ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺮﻣﻮده‬‫و ﺑﺎﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﺗﺮﻧﻢ ﻧﻤﻮده ﺷﻌﺮ‬‫اﻓﻠﺖ ﺷﻤﻮس اﻻوﻟﯿﻦ و ﺷﻤﺴﻨﺎ اﺑﺪا ﻋﻠﯽ اﻓﻖ اﻟﻌﻠﯽ ﻻ ﺗﻐﺮب ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪476 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 378‬از ‪581‬‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻓﺮو رﻓﺘﻨﺪ اﻓﺘﺎﺑﻬﺎي دﯾﮕﺮ اوﻟﯿﺎء ﮐﺮام ﭘﯿﺸﯿﻦ و آﻓﺘﺎب ﻣﺎ ﯾﻌﻨﯽ اﺋﻤﻪ ﻋﻈﺎم ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺑﺮ اﻓﻖ ﺑﻠﻨﺪي ﺑﺎﺷﺪ ﻏﺮوب ﻧﺸﻮد و ﭼﻮن اﻣﺎم ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﻣﻬـﺪي ﻇـﺎﻫﺮ ﺷﻮد اﯾﻦ ﻣﻨﺼﺐ ﻋـﺎﻟﯽ ﺑﻮي ﻣﻔﻮض ﮔﺮدد و ﺗـﺎ اﻧﻘﺮاض زﻣﺎن ﺑﻮي ﻣﻔﻮض ﺑﺎﺷـﺪ و ﺑﺎﯾﻦ ﻗﻮل ﮐﻪ روح اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و اﺋﻤﻪ ﻫﻤﺮاه اﻧﺒﯿﺎء ﭘﯿﺸـﯿﻦ ﺑﻮد ﺑﺤﮑﻢ اﻟﮑـﺬوب ﻗﺪ ﯾﺼﺪق اﻣﺎﻣّﯿﻪ ﻫﻢ ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎ ﻏﻠﻄﻬﺎي ﺑﺴـﯿﺎر در ان و ﻗﻮل ﻏﻮث‬‫اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ و اﺧﯽ و ﺧﻠﯿﻠﯽ ﮐـﺎن ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان ﻧﯿﺰ ﺑﺮ ان دﻻـﻟﺖ دارد و اﯾﻦ ﻣـﺪﻋﺎ ﺑﮑﺸﻒ و اﻟﻬـﺎم ﺛﺎﺑﺖ ﺷـﺪه و اﺳـﺘﻨﺒﺎط اﯾﻦ ﻣـﺪﻋﺎ از‬‫ﮐﺘـﺎب اﻟﱠﻠﻪ و از ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﺮور ﭘﯿﻐﻤﺒﺮان ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﺳـﻠﻢ ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ ﮐﺮد ﻗـﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻗُْﻞ ﻻ َأْﺳـ َﺌﻠُُﮑْﻢ َﻋَﻠﯿِْﻪ َأْﺟﺮًا ِإﻟﱠﺎ‬‫اﻟ َْﻤَﻮﱠدَة ﻓِﯽ اﻟ ُْﻘْﺮﺑﯽ‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﺳﺆال ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ از ﺷـﻤﺎ ﻫﯿﭻ اﺟﺮت و ﻧﻤﯽﺧﻮاﻫﻢ ﻟﯿﮑﻦ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ از ﺷـﻤﺎ دوﺳﺘﯽ اﻗﺮﺑﺎي ﻣﻦ وﺟﻪ اﺳﺘﻨﺒﺎط آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﻧﺒﯿﺎي ﺳﺎﺑﻖ‬‫ﻻ َأْﺳَﺌﻠُُﮑْﻢ َﻋَﻠﯿِْﻪ َأْﺟﺮًا ِإْن َأْﺟِﺮَي ِإﻟﱠﺎ َﻋَﻠﯽ اﻟﱠِﺬي‬‫ﮔﻔﺘﻪاﻧـﺪ اﺻـﻼ اﺟﺮت ﺑﺮ ﻓﺮﯾﻀﻪ ﺗﺒﻠﯿﻎ رﺳـﺎﻟﺖ درﺧﻮاﺳﺖ ﻧﮑﺮدهاﻧـﺪ و ﭼﻪ اﺣﺘﻤﺎل درﺧﻮاﺳﺖ اﺟﺮت ﺑﻮد ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﻣﺎ را ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺘﻐﯿﺮ اﺳﻠﻮب ﮐﻼم اﻣﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﺣﮑﻤﺖ در آن آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺮاﺋﻊ اﻧﺒﯿﺎء ﺳﺎﺑﻖ ﺑﻌﺪ وﻓﺎت آﻧﻬﺎ ﻣﻨﺴﻮخ ﻣﯽﺷﺪ و اﯾﻦ ﺷﺮﯾﻌﺖ‬‫ﻣﻮﺑـﺪﺳﺖ ﭘﺲ اّﻣﺘﺎن را ﺑﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ رﺣﻠﺖ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺑﻨﺎﺋﺐ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ رﺟﻮع آرﻧـﺪ ﻟﻬـﺬا آن ﺳـﺮور ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺮاي ﺷـﻔﻘﺖ ﺑﺮ اﻣﺖ ﺧﻮد‬‫رﻫﻨﻤﻮﻧﯽ ﮐﺮده ﺑﻤﺤﺒﺖ آل ﺧﻮد اﺷﺎرت ﻓﺮﻣﻮد ﺑﻪ ﺗﺸﺒﺚ داﻣﺎن ﭘﺎك آﻧﻬﺎ ﮐﻪ وارﺛﺎن ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ و دروازه ﻋﻠﻮم وياﻧﺪ و ﻟﻬﺬا‬‫ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺗﺮﮐﺖ ﻓﯿﮑﻢ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﺘﺮﺗﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﮔﺬاﺷﺘﻢ در ﺷﻤﺎ دو وﺳﯿﻠﻪ ﻣﺤﮑﻢ ﻗﺮان ﻣﺠﯿﺪ و آل ﺧﻮد را و‬‫ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻣـﻦ ﺷـﻬﺮ ﻋﻠﻤـﻢ و ﻋﻠﯽ دروازه آن ﺷـﻬﺮﺳﺖ ﻣﺮاد ازﯾـﻦ ﻋﻠـﻢ ﻋﻠﻢ ﻇـﺎﻫﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ اﺻـﺤﺎب در ان ﺷـﺮﯾﮏ ﺑﻮدﻧـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺮاد ﻋﻠﻢ‬‫ﺑﺎﻃﻨﺴﺖ ﭘﺲ ﻣﺤﺾ ﺑﺮاي ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻃﻦ اﺷﺎره ﺑﺴﻮي ﻋﻠﯽ و آل ﭘﺎك او رﻓﺘﻪ و ﺑﻤﺤﺒﺖ آﻧﻬﺎ اﻣﺮ ﺻﺎدر ﺷﺪه ﺣﯿﺚ‬‫ﻗﺎل ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻮﻻه‬‫و ﻗﺎل ﺣﺐ ﻋﻠﯽ ﻋﺒﺎدة‬‫و ﻏﺮض از ﻣﺤﺒﺖ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﺒﺖ ﻣﺮﯾﺪ را در رﻧﮓ ﭘﯿﺮ ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ‬‫ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﻟﻤﺮاﻣﻊ ﻣﻦ اﺣّﺐ‬‫اﻧﺘﻬﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﺛﻨـﺎء اﻟﱠﻠﻪ از اﮐـﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤـﺎي ﮐـﺎﻣﻠﯿﻦ و اﻓـﺎﺧﻢ ﻋﺮﻓـﺎي واﺻـﻠﯿﻦ و اﺟﻠﻪ ﮐﺒﺮاي ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ و اﻋﺎﻇﻢ ﻧﺒﻬﺎي‬‫ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﺷﺎه ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺸﺎه ﻏﻼم ﻋﻠﯽ دﻫﻠﻮي در رﺳﺎﻟﻪ ﺧﻮد ﮐﻪ در ﺣﺎﻻت ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺮزاﺟﺎن‬‫ﺟﺎﻧﺎن ﻣﻈﻬﺮ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪ ﺣﻀـﺮت ﻣﻮﻟﻮي ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﺷﺮف و اﺳﺒﻖ ﺧﻠﻔﺎء ﺣﻀﺮت اﯾﺸﺎناﻧﺪ ﻧﺴﺐ اﯾﺸﺎن ﺑﺤﻀﺮت ﺷﯿﺦ ﺟﻼل ﮐﺒﯿﺮ‬‫اوﻟﯿﺎء ﭼﺸﺘﯽ رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻪ دوازده واﺳـﻄﻪ ﻣﯽرﺳﺪ و ﻧﺴﺐ ﺣﻀـﺮت ﺷـﯿﺦ ﺟﻼل ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺣﻀـﺮت ﻋﺜﻤﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﺷﻮد اﯾﺸﺎن زﺑـﺪه ﻋﻠﻤﺎي رﺑّﺎﻧﯽ ﻣﻘﺮب ﺑﺎرﮔﺎه ﯾﺰداﻧﯽاﻧـﺪ در ﻋﻠﻮم ﻋﻘﻠﯽ و ﻧﻘﻠﯽ ﺗﺒﺤﺮ ﺗﻤﺎم دارﻧﺪ در ﻓﻘﻪ و اﺻﻮل ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ‬‫اﺟﺘﻬﺎد رﺳـﯿﺪه ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻣﺒﺴﻮط در ﻋﻠﻢ ﻓﻘﻪ ﺑﺎ ﺑﯿﺎن ﻣﺎﺧـﺬ و دﻻﺋﻞ و ﻣﺨﺘﺎر ﻣﺠﺘﻬﺪان ﻣﺬاﻫﺐ ارﺑﻌﻪ در ﻫﺮ ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و آﻧﭽﻪ‬‫ﻧﺰد اﯾﺸـﺎن اﻗﻮي ﺛﺎﺑﺖ ﺷـﺪ آن را رﺳﺎﻟﻪ ﺟـﺪا ﻣﺴـّﻤﯽ ﺑﻤﺎﺧـﺬ اﻻﻗﻮي ﺗﺤﺮﯾﺮ ﻓﺮﻣﻮده در اﺻﻮل ﻧﯿﺰ ﻣﺨﺘﺎرات ﺧﻮد ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﻃﻮﻻﻧﯽ‬‫ﺟﺎﻣﻊ اﻗﻮال ﻗﺪﻣﺎء ﻣﻔﺴﺮﯾﻦ و ﺗﺎوﯾﻼت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪477 :‬‬‫ﺟﺪﯾـﺪه ﮐﻪ ﺑﺮ ﻟﻄﯿﻔﻪ روﺣﺎﻧﯽ اﯾﺸﺎن از ﻣﺒـﺪء ﻓﯿﺎض رﯾﺨﺘﻪ ارﻗﺎم ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و رﺳﺎﺋﻞ در ﺗﺼﻮف و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﻌﺎرف ﺣﻀـﺮت ﻣﺠﺪد رﺿـﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ ﺻـﻔﺎء ذﻫﻦ و ﺟﻮدة ﻃﺒﻊ و ﻗﻮت ﻓﮑﺮ و ﺳـﻼﻣﺖ ﻋﻘﻞ اﯾﺸﺎن زاﺋﺪ اﻟﻮﺻﻒﺳﺖ ﻃﺮﯾﻘﻪ از ﺣﻀـﺮت ﺷـﯿﺦ ﻟا ﺸـﯿﻮخ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺎﺑـﺪ ﻗـﺪس ﺳـﺮه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺘﻮﺟﻬﺎت اﯾﺸﺎن ﺑﻔﻨﺎء ﻗﻠﺒﯽ رﺳـﯿﺪهاﻧﺪ ﺑﺎز ﺑﺎﺗﺒﺎع اﻣﺮ آن ﺣﻀـﺮت ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺣﻀـﺮت اﯾﺸﺎن رﺟﻮع ﻧﻤﻮده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 379‬از ‪581‬‬‫ﺑﺤﺴﻦ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺑﻠﯿﻐﻪ ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻣﻘﺎﻣـﺎت اﺣﻤـﺪﯾﻪ ﻓﺎﺋﺰ ﺷﺪهاﻧـﺪ و از ﺑﺲ ﺳـﺮﻋﺖ ﺳـﯿﺮ و ﺷﻮق وﺻﻮل اﺻﻞ ﺧﻮد ﺗﻤﺎم ﺳـﻠﻮك اﯾﻦ ﻃﺮﯾﻘﻪ در‬‫ﭘﻨﺠﺎه ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺎﻧﺠﺎم رﺳﺎﻧﯿـﺪه ﻫﮋده ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﻓﺮاغ از ﺗﺤﺼـﯿﻞ ﻋﻠﻢ ﻇﺎﻫﺮ و ﺧﻼﻓﺖ ﻃﺮﯾﻘﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺎﻋﺖ ﻋﻠﻢ و ﻓﯿﺾ ﺑﺎﻃﻦ ﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ‬‫و ﻫﺪاﯾﺖ و ارﺷﺎد را رواﺟﯽ ﺑﺨﺸﯿﺪه ﺑﺮ زﺑﺎن ﺣﻀﺮت اﯾﺸﺎن ﺑﻠﻘﺐ ﻋﻠﻢ اﻟﻬﺪي ﺳﺮاﻓﺮاز ﮔﺸﺘﻨﺪ اﯾﺸﺎن در اﯾﺎم ﺧﻮردي ﺟﺪ ﺧﻮد ﺣﻀﺮت‬‫ﺷﯿﺦ ﺟﻼل ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ را رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ دﯾﺪﻧﺪ اﻟﻄﺎف ﺑﺴـﯿﺎر ﺑﺤﺎل اﯾﺸﺎن ﻓﺮﻣﻮده ﭘﯿﺸﺎﻧﯽ ﻣﺒﺎرك ﺧﻮد را ﺑﻪ ﭘﯿﺸﺎﻧﯽ اﯾﺸﺎن ﻣﺎﻟﯿﺪﻧﺪ ﻫﻢ در‬‫آن اﯾﺎم ﺑﺰﯾﺎرت ﺣﻀـﺮت ﻏﻮث اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﻣﺸـﺮف ﺷﺪﻧﺪ و اﻧﺤﻀﺮت ﺧﺮﻣﺎﯾﯽ ﺗﺮ اﯾﺸﺎن را ﻋﻄﺎ ﻓﺮﻣﻮده ﯾﮏ ﺑﺎر اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺮﺗﻀﯽ‬‫ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ را ﺑﺨﻮاب دﯾﺪﻧﺪ درﺑﺎره اﯾﺸﺎن ﺑﺸﺎﺷﺖ ﺗﻤﺎم ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‬‫اﻧﺖ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟﺴﻼم‬‫ﺣﻀـﺮت اﯾﺸﺎن ﺗﻌﺒﯿﺮ اﯾﻦ ﺧﻮاب ﭼﻨﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺻﻮرت ﻣﺜﺎﻟﯽ ﻓﻘﯿﺮ ﺑﺼﻮرت ﺟﺪ ﺑﺰرﮔﻮار ﻓﻘﯿﺮ اﻋﻨﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺮﺗﻀـﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻋﻨﻪ ﻣﺘﻤﺜﻞ ﺷـﺪه ﺷـﻤﺎ را ﺑﺎﯾﻦ ﮐﻠﻤﺎت ﻣﺒﺸـﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ﻓﻘﯿﺮ ﺧﻼﻓﺖ ﻃﺮﯾﻘﻪ ﺑﺸـﻤﺎ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﮔﺮدد ﺑﻌـﺪ واﻗﻌﻪ ﺣﻀـﺮت اﯾﺸﺎن‬‫ﺣﻀـﺮت ﻏﻮث اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ را دﯾﺪهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﺗﺸـﺮﯾﻒ آورده ﮐﻠﻤـﺎت ﺗﻌﺰﯾﺖ ﻣـﺎﺗﻢ آن ﺣﻀـﺮت ﻣـﺬﮐﻮر ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ و از واﻗﻌﻪ ﺣﻀـﺮت اﯾﺸﺎن‬‫ﺗﺎﺳﻒ داﺷـﺘﻨﺪ ﺣﻀـﺮت اﯾﺸﺎن ﺗﻌﺮﯾﻒ و ﻣﺪح اﯾﺸﺎن ﺑﺴـﯿﺎر ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ ﻧﺴـﺒﺖ اﯾﺸﺎن ﺑﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﻓﻘﯿﺮ در ﻋﻠﻮ ﻣﺴﺎوﯾﺴﺖ و در‬‫ﻋﺮض و ﻗـﻮت ﻣﺘﻔـﺎوت اﯾﺸـﺎن ﺿـﻤﻨﯽ ﻓﻘﯿﺮاﻧـﺪ و ﻓﻘﯿﺮ ﺿـﻤﻨﯽ ﺣﻀـﺮت ﺷـﯿﺦ ﻗـﺪس ﺳـﺮه ﻫﺮ ﻓﯿﻀـﯽ ﮐـﻪ ﺑﻔﻘﯿﺮ ﻣﯽرﺳـﺪ اﯾﺸـﺎن در ان‬‫ﺷﺮﯾﮏاﻧـﺪ ﻧﯿـﮏ و ﺑـﺪ اﯾﺸﺎن ﻧﯿﮏ و ﺑـﺪ ﻓﻘﯿﺮﺳﺖ از ﺑﺲ اﺟﺘﻤﺎع ﮐﻤﺎﻻت ﻇﺎﻫﺮي و ﺑﺎﻃﻨﯽ اﯾﺸﺎن ﻋﺰﯾﺰﺗﺮﯾﻦ ﻣﻮﺟﻮداتاﻧـﺪ در دل ﻓﻘﯿﺮ‬‫ﻣﻬـﺎﺑﺖ اﯾﺸـﺎن ﻣﯽآﯾـﺪ از روي ﺻـﻼح و ﺗﻘﻮي و دﯾﺎﻧﺖ روح ﻣﺠﺴﻢاﻧـﺪ ﻣﺮوج ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﻣﻨﻮر ﻃﺮﯾﻘﺖ ﻣﻠﮑﯽ ﺻـﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﻼﺋﮑﻪ ﺗﻌﻈﯿﻢ‬‫اﯾﺸﺎن ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻘﯿﺮ زﺑﺎﻧﯽ اﯾﺸﺎن ﺷـﻨﯿﺪهام ﻣﯽﮔﻔﺘﻨﺪ ﺣﻀـﺮت اﯾﺸﺎن ﻣﯽﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ اﮔﺮ ﺧﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺮوز ﻗﯿﺎﻣﺖ از ﺑﻨﺪه ﭘﺮﺳﺪ ﮐﻪ‬‫در درﮔـﺎه ﻣـﺎ ﺗﺤﻔﻪ ﭼﻪ آوردي ﻋﺮض ﮐﻨﻢ ﺛﻨـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘـﺎﻧﯽﭘﺘﯽ را روزي ﻓﻘﯿﺮ ﺑﺤﻀـﻮر ﺣﺎﺿـﺮ ﺑﻮدم و ﺣﻠﻘﻪ ذﮐﺮ و ﻣﺮاﻗﺒﻪ ﻣﻨﻌﻘـﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ‬‫اﯾﺸﺎن درآﻣﺪﻧـﺪ ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ ﺷـﻤﺎ ﭼﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﯽﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﮐﻪ ﻣﻼﺋﮏ ﺑﺠﻬﺖ ﺗﻌﻈﯿﻢ ﺷـﻤﺎ ﺟﺎ ﺧﺎﻟﯽ ﻧﻤﻮدﻧﺪ اﻟﺤﻖ ﻓﻘﯿﺮ ﮐّﻤﻞ اﺻـﺤﺎب ﺣﻀـﺮت‬‫اﯾﺸﺎن را دﯾـﺪهام اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻓﯿﻮض و ﺑﺮﮐﺎت ﻃﺮﯾﻘﻪ اﺣﻤﺪﯾﻪ ﮐﻪ در ذات اﯾﺸﺎن ﺟﻤﻊ اﺳﺖ در ﻫﯿﭻ ﯾﮑﯽ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﮑﺮدهام اﮔﺮ ﭼﻪ دﺳـﺖ‬‫ادراك ارﺑﺎب ﻗﻠﺐ از ان ﺣﺎﻻت ﮐﻮﺗﺎه اﺳﺖ ﻟﻬـﺬا ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺘﻘﺎد ﻓﻘﯿﺮ ﻣﺜﻞ اﯾﺸﺎن ﺑﺎﯾﻦ ﮐﻤﺎﻻت و ﻋﻠﻮ ﻧﺴـﺒﺖ ﺧﺎﺻﻪ ﻣﺠـﺪدي در‬‫اﯾﻦ وﻗﺖ ﮐﺴـﯽ ﻧﯿﺴﺖ و از ﺧﻠﻔﺎي ﺣﻀـﺮت اﯾﺸﺎن ﺑﻔﻀﺎﺋﻞ ﮐﺜﯿﺮه ﻣﻤﺘﺎزاﻧﺪ اﻣﺎ ﻧﯿﺎﺑﺖ ﺣﻀـﺮت اﯾﺸﺎن ﮐﻪ ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از ﺗﺴـﻠﯿﮏ و اﯾﺼﺎل‬‫ﻃﺎﻟﺒﺎن ﺑﻐﺎﯾﺎت ﻃﺮﯾﻘﻪ اﺣﻤﺪﯾﻪ ﺑﺎ ﺻﺤﺖ ﮐﺸﻒ ﻣﻘﺎﻣﺎت و وﺟﺪان ﮐﯿﻔﯿﺎت درﺟﺎت ﻗﺮب اﻟﻬﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪478 :‬‬‫ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ ﺑﮑﺴـﯽ ﻣﺴـﻠﻢ ﻧﮕﺸﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺣﻀـﺮت اﯾﺸﺎن ﺑﺎرﻫﺎ اﻓﺴﻮس ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ ﮐﻪ در اﺻـﺤﺎب ﻓﻘﯿﺮ ﮐﺴـﯽ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻘﺎم ﻓﻘﯿﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﮔﻔﺖ‬‫ﻓﻘﯿﺮ را ﻗﻢ ﻣﻘﺼﻮد از اﺧﺘﯿـﺎر ﻃﺮﯾﻘﻪ ﺗﺼـﻔﯿﻪ ﻗﻠﺐ از ﮔﺮﻓﺘـﺎري ﻣـﺎﺳﻮا و دوام ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟّﻠﻪ و ﺗﺰﮐﯿﻪ ﻧﻔﺲ از رذاﺋﻞ و ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﺧﻼﻗﺴﺖ و از‬‫ﺑﺮﮐـﺎت ذﮐﺮ و ﺷـﻐﻞ ﮐﯿﻔﯿـﺎت و ﺣﺎﻻت و اﺳـﺘﻐﺮاق و ﺳـﮑﺮ ﻏﻠﺒﺎت ﻣﺤﺒﺖ دﺳﺖ ﻣﯽدﻫـﺪ اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﺎﻧﯽ در ﺻـﺤﺒﺖ ﺧﻠﻔﺎء‬‫ﺣﻀـﺮت اﯾﺸﺎن ﻣﻮاﻓﻖ زﻣﺎﻧﻪ ﻃﺎﻟﺒﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﺑﻨﺪه ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪان اﯾﻨﻬﺎ را دﯾﺪهام ﺣﻀﻮر و ﺟﻤﻌﯿﺘﯽ ﺑﺎذواق ﻗﻠﺒﯽ ﺑﻠﮑﻪ اﻧﻮار ﻓﻮق ﻧﯿﺰ‬‫دارﻧـﺪ ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ذات اﯾﺸـﺎن ﺑـﺎ ﮐﻤﺎﻻت ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻃﻦ ﻣﻮﺻﻮف اﺳﺖ و اوﻗﺎت ﺑﻄﺎﻋﺖ و ﻋﺒﺎدت ﻣﻌﻤﻮر دارﻧـﺪ ﺻـﺪ رﮐﻌﺖ ﻧﻤﺎز وﻇﯿﻔﻪ‬‫ﻣﻘﺮر ﻧﻤﻮده ﯾﮏ ﻣﻨﺰل ﻗﺮآن در ﺗﻬﺠـﺪ ﻣﯽﺧﻮاﻧﻨﺪ ﭼﻮن درﯾﻦ زﻣﺎﻧﻪ ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺘﺪﯾﻦ ﮐﻢاﻧﺪ در دل اﯾﺸﺎن ﭼﻨﯿﻦ رﯾﺨﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻨﺼﺐ ﻗﻀﺎ و‬‫ﻓﺼﻞ ﻗﻀﺎﯾﺎ اﺧﺘﯿﺎر ﻧﻤﻮدﻧـﺪ و ﺣﻖ اﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺠﺎ ﻣﯽآرﻧﺪ و رﺳﻮم ﻣﺘﻌﺎرﻓﻪ ﻗﻀﺎت ﻧﺎﻋﺎﻗﺒﺖ ﺑﯿﻦ ﻫﺮﮔﺰ اﯾﺸﺎن ﺑﻈﻬﻮر ﻧﻤﯽآﯾﺪ‬‫ﯾـﮏ ﺑـﺎر ﺷﺨﺼـﯽ ﮐﻪ ﻣﻬﺮ اﯾﺸـﺎن داﺷﺖ از ﮐﺴـﯽ ﭼﯿﺰي ﮔﺮﻓﺖ اﯾﺸـﺎن ﺑﺮ ان اﻃﻼـع ﯾـﺎﻓﺘﻪ ﺗﻌﺰﯾﺰ ﻓﺮﻣﻮده و آﻧﭽﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮد رو ﻧﻤﻮدﻧﺪ‬‫ﻣﺸـﻬﻮرﺳﺖ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ اداي ﺣﻖ اﯾﻦ ﻣﻨﺼﺐ ﺧـﺎﺻﻪ اﯾﺸـﺎﻧﺴﺖ ﻣﮑـﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀـﺮت اﯾﺸـﺎن ﺑﻨـﺎم اﯾﺸﺎن ﺑﺴـﯿﺎرﺳﺖ ﭼﻨـﺪ ﻓﻘﺮه از ان ﻧﻮﺷـﺘﻪ‬‫ﻣﯽﺷﻮد ﺷـﯿﺦ ﻋﯿﻦ اﻟﺪﯾﻦ ﻧﺎم ﺟﻮاﻧﯽ از ﺳﮑﻨﻪ ﻋﻈﯿﻢآﺑﺎد ﺗﺮك روزﮔﺎر ﮐﺮده از ﭼﻨﺪ روز داﺧﻞ ﻃﺮﯾﻘﻪ ﺷﺪه ﺑﻮﺳﯿﻠﻪ رﻗﻌﻪ ﺑﺨﺪﻣﺖ اﯾﺸﺎن‬‫ﺣﺎﺿـﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ در ﻗﻠﺐ او ﺗﻨﻮﯾﺮي ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه ﻗﻄﻊ ﻣﺴﺎﻓﺖ ﻫﻨﻮز ﺷـﺮوع ﻧﮑﺮده ﻣﺮدي ﺷﮑﺴﺘﻪ دﻟﺴﺖ ﻣﻮرد رﺣﻢ ﺑﺤﺎل او ﺗﻮﺟﻬﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 380‬از ‪581‬‬‫ﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ ﻋﻠﯽ رﺿﺎﺧﺎن ﻃﺮﯾﻘﻪ از ﻓﻘﯿﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧـﺪ ذﮐﺮ ﻟﻄﺎﺋﻒ ﺧﻤﺴﻪ اﯾﺸﺎن ﺟﺎري ﺷـﺪه و ﻧﻔﯽ اﺛﺒﺎت ﻫﻢ ﺷـﺮوع ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ در ﺣﻠﻘﻪ ﺷـﻤﺎ‬‫داﺧﻞ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺷﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺮ ﻟﻄﯿﻔﻪ ﻗﻠﺐ اﯾﺸﺎن ﮐﻪ اول ﮐﺎر اﯾﻦ ﻟﻄﯿﻔﻪ ﻣﻨﻈﻮرﺳﺖ ﺿـﺮورﺳﺖ اﻧﺘﻬﯽ از اﺻـﺤﺎب اﯾﺸﺎن ﭘﯿﺮ ﻣﺤﻤﺪ و ﺳـﯿﺪ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﮔﻬﯿﺴﺎ ﺑﺼـﺤﺒﺖ ﺣﻀـﺮت اﯾﺸﺎن رﺳـﯿﺪه ﻧﺴـﺒﺖ ﻫﺎي ﻃﺮﯾﻘﻪ ﻓﺎﺋﺰ ﺷﺪﻧﺪ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ در اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ از اوﻻد ﺷﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﮐﺒﯿﺮ اوﻟﯿﺎي ﭼﺸﺘﯽاﻧﺪ و ﻧﺴﺐ اﯾﺸﺎن ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺤﻀﺮت ﻋﺜﻤﺎن رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻪ در ﻋﻠﻮم ﻋﻘﻠﯿﻪ و ﻧﻘﻠﯿﻪ ﺗﺒﺤﺮ ﺗﻤـﺎم داﺷﺖ و در ﻓﻘﻪ و اﺻﻮل ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ اﺟﺘﻬـﺎد رﺳـﯿﺪه ﮐﺘـﺎﺑﯽ ﻣﺒﺴﻮط در ﻓﻘﻪ ﺑـﺎ ﺑﯿـﺎن ﻣﺎﺧـﺬ و دﻻﺋـﻞ و‬‫ﻣﺨﺘﺎر ﻣﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ ارﺑﻌﻪ در ﻫﺮ ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ و آﻧﭽﻪ ﻧﺰد اﯾﺸﺎن اﻗﻮي ﺛﺎﺑﺖ ﺷـﺪ آن را رﺳﺎﻟﻪ ﺟـﺪاﮔﺎﻧﻪ ﻣﺴـﻤﯽ ﺑﻤﺎﺧـﺬ اﻻﻗﻮي‬‫ﺗﺤﺮﯾﺮ ﻓﺮﻣﻮده در اﺻﻮل ﻧﯿﺰ ﻣﺨﺘﺎرات ﺧﻮد ﻧﻮﺷﺘﻪاﻧﺪ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻃﻮﻻﻧﯽ ﺟﺎﻣﻊ اﻗﻮال ﻗﺪﻣﺎي ﻣﻔﺴﺮﯾﻦ و ﺗﺎوﯾﻼت ﺟﺪﯾﺪه ﮐﻪ ﺑﺮ ﻟﻄﯿﻔﻪ روﺣﺎﻧﯽ‬‫اﯾﺸﺎن از ﻣﺒـﺪا ﻓﯿﺎض رﯾﺨﺘﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ و رﺳﺎﺋﻞ در ﺗﺼﻮف و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﻌﺎرف ﺣﻀـﺮت ﻣﺠـﺪد اﻟﻒ ﺛﺎﻧﯽ ﺷـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺳـﺮﻫﻨﺪي ﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ‬‫ﺻﻔﺎي ذﻫﻦ و ﺟﻮدت ﻃﺒﻊ و ﻗﻮت ﻓﮑﺮ و ﺳـﻼﻣﺖ ﻋﻘﻞ اﯾﺸﺎن زاﺋـﺪ اﻟﻮﺻﻒ ﺑﻮد ﻃﺮﯾﻘﻪ از ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺎﺑﺪ ﮔﺮﻓﺘﻪ و از ﺑﺲ ﺳـﺮﻋﺖ و‬‫ﺷﻮق وﺻﻮل ﺗﻤﺎم ﺳﻠﻮك در ﭘﻨﺠﺎه ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺎﻧﺠﺎم رﺳﺎﻧﯿﺪه ﻫﯿﮋده ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ از ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻋﻠﻢ ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮاغ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﺨﺪﻣﺖ ﻣﯿﺮزا ﺟﺎﻧﺠﺎﻧﺎن‬‫رﺳـﯿﺪﻧﺪ و ﺑﺮ زﺑﺎن اﯾﺸﺎن ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻌﻠﻢ اﻟﻬـﺪي ﺷﺪﻧـﺪ‪ -‬ﺷﺎه ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻣﺤـﺪث دﻫﻠﻮي اﯾﺸﺎن را ﺑﯿﻬﻘﯽ وﻗﺖ ﻣﯽﮔﻔﺘﻨـﺪ در اﯾﺎم ﺗﺤﺼـﯿﻞ‬‫ﺳﯿ ﺼ ﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪479 :‬‬‫و ﭘﻨﺠﺎه ﮐﺘﺐ ﺳﻮاي ﮐﺘﺐ ﺗﺤﺼـﯿﻠﯿﻪ ﺑﻤﻄﺎﻟﻌﻪ ﺧﻮد دراوردﻧـﺪ در ﻣﻨﺎﻣﺎت از ﺷـﯿﺦ ﺟﻼل ﺟـﺪ ﺧﻮد و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺟﯿﻼﻧﯽ ﺗﺮﺑﯿﺖ و‬‫ﺑﺸﺎرﺗﻬـﺎ ﯾﺎﻓﺘﻨـﺪ ﻣﺮزا ﻣﻈﻬﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد در دل ﻓﻘﯿﺮ ﻣﻬـﺎﺑﺖ اﯾﺸـﺎن ﻣﯽآﯾـﺪ از روي ﺻـﻼح و ﺗﻘﻮي و دﯾﺎﻧﺖ ﻣﺮوج ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﻣﻨﻮر ﻃﺮﯾﻘﺖ‬‫ﻣﻠﮑﯽ ﺻﻔﺖاﻧﺪ ﻣﻼﺋﮑﻪ ﺗﻌﻈﯿﻢ اﯾﺸﺎن ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ اﮔﺮ ﺧﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ روز ﻗﯿﺎﻣﺖ از ﺑﻨﺪه ﭘﺮﺳﺪ ﮐﻪ ﺑﺪرﮔﺎه ﻣﺎ ﭼﻪ ﺗﺤﻔﻪ آوردي‬‫ﻋﺮض ﮐﻨﻢ ﺛﻨـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ را اوﻗﺎت ﺑﻄﺎﻋﺖ و ﻋﺒﺎدت ﻣﻌﻤﻮر داﺷـﺘﻨﺪ ﺻـﺪ رﮐﻌﺖ ﻧﻤﺎز وﻇﯿﻔﻪ ﻣﻘﺮر ﻧﻤﻮده ﯾﮏ ﻣﻨﺰل ﻗﺮآن در ﺗﻬﺠﺪ‬‫ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪﻧـﺪ ﻣﻨﺼﺐ ﻗﻀﺎ اﺧﺘﯿﺎر ﻧﻤﻮدﻧﺪ و ﺣﻖ آن ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺠﺎ آوردﻧﺪ رﺳﻮم ﻣﺘﻌﺎرﻓﻪ ﻗﻀﺎت از اﯾﺸﺎن ﺑﻈﻬﻮر ﻧﻤﯽآﻣﺪ از اﺻـﺤﺎب‬‫اﯾﺸﺎن ﭘﯿﺮ ﻣﺤﻤﺪ و ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ و ﮔﻬﯿﺴﺎ ﺑﺼﺤﺒﺖ اﯾﺸﺎن رﺳﯿﺪه ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺘﻬﺎي ﻃﺮﯾﻘﻪ ﻓﺎﺋﺰ ﺷﺪﻧﺪ ﻣﺪة اﻟﻌﻤﺮ در اﻓﺎﺿﻪ ﮐﻤﺎﻻت ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻃﻦ‬‫و اﺷﺎﻋﺖ ﻋﻠﻮم و ﻓﺼﻞ ﺧﺼﻮﻣﺎت و اﻓﺘﺎي ﺳﺆاﻻت و ﺣﻞ ﻣﻌﻀـﻼت ﻣﺼـﺮوف ﺑﻮدﻧـﺪ در ﻋﻠﻢ ﺗﻔﺴـﯿﺮ و ﻓﻘﻪ و ﮐﻼم و ﺗﺼﻮف ﯾﺪ ﻃﻮﻟﯽ‬‫داﺷﺘﻨﺪ ﮐﺘﺐ ﻣﺆﻟﻔﻪ اﯾﺸﺎن ﺑﺴﯿﺎرﺳﺖ و ﻫﻤﻪ ﻧﺎﻓﻊ و ﻣﻔﯿﺪ و ﻣﻘﺒﻮل و ﻣﺸﻬﻮر ﻣﺎ ﻻ ﺑﺪ ﻣﻨﻪ در ﻓﻘﻪ ﺑﻔﺎرﺳﯽ و ﺗﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺗﯽ و ﺗﺬﮐﺮة اﻟﻤﻌﺎد‬‫و ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﻣﻈﻬﺮي ﻫﻔﺖ ﺟﻠﺪ و رﺳﺎﻟﻪ ﺣﺮﻣﺖ ﻣﺘﻌﻪ و ﺣﺮﻣﺖ ﺳﺮود و ﺣﻘﻮق اﻻﺳﻼم و ﺷﻬﺎب ﺛﺎﻗﺐ و ارﺷﺎد اﻟﻄﺎﻟﺒﯿﻦ و وﺻﯿﺖ ﻧﺎﻣﻪ و ﺟﺰ‬‫آن ﻣﺘﺠﺎوز از ﺳـﯽ ﻋﺪد در ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻤﺎع و رواﯾﺖ از ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﺪث دﻫﻠﻮي داﺷﺘﻨﺪ ﮐﻤﺎﻻت و ﻓﻀﺎﺋﻞ اﯾﺸﺎن ﭘﯿﺶ از آﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬‫درﯾﻦ ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﮔﻨﺠـﺪ در ﻋﻠﻤﺎي ﺣﻨﻔﯿﻪ ﮐﻢ ﮐﺴـﯽ ﻣﺜﻞ اﯾﺸﺎن در ﺗﺤﻘﯿﻖ و اﻧﺼﺎف و ﻋﺪم ﺗﻌﺼﺐ ﻣﺬﻫﺐ و اﺗﺒﺎع دﻟﯿﻞ در ﺳـﺮزﻣﯿﻦ ﻫﻨﺪ‬‫ﺑﺮﺧﺎﺳـﺘﻪ رح وﻓـﺎت اﯾﺸـﺎن ﻏﺮه رﺟﺐ ﺳـﻨﻪ ﺧﻤﺲ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﻣـﺎﺋﺘﯿﻦ و اﻟـﻒ ﺑﻮد و ﺗﺎرﯾـﺦ آن از ﻗﺮان ﮐﺮﯾﻢ اﯾﻦ آﯾﺖ ﯾﺎﻓﺘﻪاﻧـﺪ َو ُﻫْﻢ‬‫ُﻣْﮑَﺮُﻣﻮَن ﻓِﯽ َﺟﱠﻨﺎِت اﻟﱠﻨِﻌﯿِﻢ‬‫ﻟﻔﻆ ﺟﻨﺖ درﯾﻦ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﯽاﻟﻒ ﻣﻮاﻓﻖ رﺳﻢ ﺧﻂ ﻗﺮآن ﻣﺎﺧﻮذﺳﺖ ﻓﻬﺬا ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻬﺒﺬﻫﻢ اﻟﻨﺎﻗﺪ* و ﻋﺎرﻓﻬﻢ اﻟﺮاﻓﻊ ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻟﻮاء اﻻرﺷﺎد و‬‫اﻟﻌﺎﻗـﺪ* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺴﺎﻓﺮ اﻟﻮاﻗﺪ* ﺑﺎﻓﺎداﺗﻪ اﻟﻤﺘﮑﺮرة اﻟﻤﺒﺮﻣﮥ ﻟﻠﻤﻌﺎﻗﺪ* ﻓﺎوري ﻓﯽ ﻗﻠﺐ ﮐﻞ ﺟﺎﺣﺪ ﻧﺎرا ﻋﻈﯿﻢ اﻟﻤﻮاﻗﺪ* و اوﻏﺮ‬‫ﺻـﺪر ﮐـّﻞ ﻏـﺎر ﻓﯽ اﻏﺒـﺎش اﻟﺠﻬـﻞ راﻗـﺪ* ﻓﻼـ ﯾﺴﺘﺮﯾﺐ ﻓﯽ اﻣﺮه ﺑﻌـﺪ اﻻﻣﻦ ﻫﻮ ﻋﺎزب ﻟﻠﺮاي ﻓﺎﻗـﺪ* و ﻻ ﯾﻤﺘﺮي ﻓﯽ ﺷﺎﻧﻪ إﻻ ﻣﻌﺎد ﻟﻠﺤّﻖ‬‫اﻟﺤﻘﯿﻖ ﺣﺎﻗﺪ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و ﺷﺸﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺧﻮد ﻣﺨـﺎﻃﺐ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺠﻮاب ﺳﺆال ﺳـﺎﺋﻠﯽ ﺛـﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻤﺎل اﺗﺼﺎف ﺧﻮد ﺑﺎﻧﺼﺎف ﻧﺰد ارﺑﺎب ﻓﻬﻢ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 381‬از ‪581‬‬‫ذﮐـﺎء ﻇـﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺠﻤﻮع ﻓﺘـﺎوي ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ ﮐﻪ ﺑﺨﻂ ﺑﻌﺾ اﻓﺎﺿﻞ اﻫﻞ ﺧﻼف ﻧﺰد ﺣﻘﯿﺮ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺬﮐﻮرﺳـﺖ‬‫ﺳﺆال ﻧﺰد اﻫﻞ ﺣﻖ ﯾﻌﻨﯽ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ و ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺑﺒﺮاﻫﯿﻦ ﻋﻘﻠﯿﻪ و ﻧﻘﻠﯿﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪه ﮐﻪ ﺳﻮاي ﺣﻀـﺮات اﻧﺒﯿﺎء و ﻣﻼﺋﮑﻪ ﻋﺼـﻤﺖ در اﺣﺪي‬‫ﺛﺎﺑﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﺣﺘﯽ ﮐﻪ اﮔﺮ ﮐﺴـﯽ را ﻣﻌﺼﻮم ﮔﻮﯾﻨﺪ درﺳﺖ ﻧﯿﺴﺖ و ﻟﻬﺬا ﻣﺘﮑﻠﻤﯿﻦ و ﻓﻘﻬﺎ ﻋﺼـﻤﺖ ﺑﺮ ﻏﯿﺮ اﻧﺒﯿﺎ و ﻣﻼﺋﮑﻪ روا ﻧﺪارﻧﺪ ﭘﺲ‬‫آﻧﭽﻪ ﺟﻨﺎب ﻓﺨﺮ اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﺟﻨﺎب ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺪس ﺳﺮه در ﺗﻔﻬﯿﻤﺎت اﻟﻬﯿﻪ و ﻏﯿﺮه ﺻﻔﺎت ارﺑﻌﻪ ﮐﻪ ﻋﺼﻤﺖ و ﺣﮑﻤﺖ و وﺟﺎﻫﺖ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪480 :‬‬‫ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺑـﺎﻃﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﺑﺮاي ﺣﻀـﺮات اﺋﻤﻪ اﺛﻨـﺎ ﻋﺸـﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و ان ﻫـﺪاﯾﺖﻣﺂب ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﻣﺮاﺗﺐ را در رﺳﺎﻟﻪ در ﺑﯿﺎن اﻋﺘﻘﺎدات ﮐﻪ‬‫ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ ﺑﺤﻀـﺮات اﯾﺸﺎن ﺛﺎﺑﺖ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ آن را ﺑﮑﺪام ﻣﺤﻤﻞ ﺻـﺤﯿﺢ ﺣﻤﻞ ﺗﻮان ﮐﺮد و دﻟﯿﻠﯽ از ﮐﺘﺎب و ﺳـﻨﺖ اﺟﻤﺎﻋﺴـﺖ‬‫ﺑﺮو ﮐـﺪاﻣﺴﺖ و ﺟﻮاب ﺗﺨﺎﻟﻒ اﯾﻦ ﻗﻮل ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﻣـﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻧﻤﺎﯾﺎن ﺷﺪه ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻣﻨﺎﻓﯽ ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﺧﻠﻔﺎء‬‫ﺛﻼﺛﻪ رض ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺣﻀﺮات ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺗﻔﻀﯿﻞ ﻣﺠﻤﻊ ﻋﻠﯿﻪ اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ ﻋﻨﺪ ﻣﻦ ﯾﻌﺘﻤﺪ ﺑﻪ و ﻋﻼوه ﺧﻮد‬‫ﺟﻨﺎب اﻓﺎدتﻣﺎب ﻫﺪاﯾﺖ اﻧﺘﺴﺎب ﺣﻀﺮت ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺪس ﺳﺮه ﺑﻬﺰار ﺿﺒﻂ و رﺑﻂ و ﻃﻤﻄﺮاق ﺗﻤﺎم اﯾﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ را ﯾﻌﻨﯽ ﺗﻔﻀﯿﻞ ﺧﻠﻔﺎء‬‫ﺛﻼـﺛﻪ ﺧﺼﻮﺻـﺎ ﺣﻀـﺮات ﺷـﯿﺨﯿﻦ را ﺑـﺪﻻﺋﻞ ﻋﻘﻠﯿـﻪ و ﻧﻘﻠﯿـﻪ و ﮐﺸـﻔﯿﻪ و وﺟـﺪاﻧﯿﻪ و ﺑﺘﻘﺮﯾﺮ واﻓﯽ و ﻣﺜـﺎل ﺷـﺎﻓﯽ و ﺗﺮﺗﯿـﺐ ﮐـﺎﻓﯽ ﺗﺤﺮﯾﺮ‬‫ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ ﭘﺲ ﺟﻮاب ﺗﺨـﺎﻟﻒ و ﺗﻌﺎرض اﯾﻦ ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﻣﻤﻬـﺪه ﺛﺎﺑﺖ ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺑﺎ ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﻏﺮﯾﺒﻪ ﻏﯿﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﻋﻨـﺪ اﻫﻞ ﺣّﻖ ﭼﻪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ‬‫ﺟﻮاب از ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺷﺎه ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻣﺤـﺪث دﻫﻠﻮي ﻋﺼـﻤﺖ و ﺣﮑﻤﺖ و وﺟﺎﻫﺖ ﻧﺰد ﺻﻮﻓﯿﻪ ﻣﻌﺎﻧﯽ اﺻـﻄﻼﺣﯿﻪ دارﻧـﺪ ﺧﺼﻮﺻﺎ در ﮐﺘﺐ‬‫ﻣﺼـّﻨﻔﻪ ﺣﻀﺮت واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﻗﺪس ﺳﺮه ﻣﻔﺼﻞ ﻣﺬﮐﻮراﻧﺪ اﯾﻦ وﻗﺖ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺷﺪت اﻣﺮاض ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺘﻤﻬﯿﺪ ﻣﻘﺪﻣﺎت ﻧﻮﺷﺘﻪ آﯾﺪ‬‫اﮐﺜﺮ ﮐﺘﺐ ﻣﺼـﻨﻔﻪ اﯾﺸﺎن ﻣﻮﺟﻮداﻧـﺪ ﺗﺸـﻔﯽ ﺑﺎﯾـﺪ ﻧﻤﻮد واﺿﺢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﺷـﺮح اﻋﺘﺼﺎم از ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﺷﺎه ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺎﺷﻖ اﮔﺮ ﺑﻬﻢ رﺳـﺪ‬‫ﺷﺎﻓﯽ و ﮐﺎﻓﯽ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻣﻮاﻓﻖ ﻋﻠﻤﺎي ﻇﺎﻫﺮ اﯾﻦ وﻗﺖ ﺟﻮاب ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻣﯽآﯾﺪ ﻋﺼﻤﺖ دو ﻣﻌﻨﯽ دارد اول اﻣﺘﻨﺎع ﺻﺪور ذﻧﺐ ﻣﻊ‬‫اﻟﻘﺪرة ﻋﻠﯿﻪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺎﺟﻤﺎع اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺤﻀﺮات اﻧﺒﯿﺎ و ﻣﻼﺋﮑﻪ اﺳﺖ دوم ﻋﺪم ﺻﺪور ذﻧﺐ ﻣﻊ ﺟﻮازه و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ را ﻧﺰد‬‫ﺻﻮﻓﯿﻪ ﻣﺤﻔﻮﻇﯿﺖ ﻧﺎﻣﻨـﺪ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺳﺆال ﻋﺼـﻤﺖ در ﮐﻼم ﺻﻮﻓﯿﻪ ﺑﺮاي ﺧﻮد آﻣـﺪه ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در اول دﻋﺎي ﺣﺰب اﻟﺒﺤﺮ واﻗﻊ اﺳـﺖ‬‫ﻧﺴـﺌﻠﮏ اﻟﻌﺼﻤﮥ ﻓﯽ اﻟﺤﺮﮐﺎت و اﻟﺴﮑﻨﺎت و اﻻرادات و اﻟﺨﻄﺮات اﻟﯽ آﺧﺮه و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺎﻧﺒﯿﺎ و ﻣﻼﺋﮑﻪ اﺳﺖ و آن ﺣﻀﺮت‬‫ﮐﻪ ﻋﺼـﻤﺖ ﺑﺮاي اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﺧﻮد ﺧﻮاﺳـﺘﻪاﻧﺪ ﺑﻘﻮل ﺧﻮد ﮐﻪ اﻟّﻠﻬّﻢ اذﻫﺐ ﻋﻨﻬﻢ اﻟﺮﺟﺲ و ﻃﻬﺮﻫﻢ ﺗﻄﻬﯿﺮا ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻌﻨـﺎﺳﺖ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﻣﻌﻨﯽ‬‫در ﺣﻖ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ وارد ﺷﺪه ان اﻟﺸـﯿﻄﺎن ﯾﻔﺮ ﻣﻦ ﻋﻤﺮ و ﻧﯿﺰ وارد ﺷﺪه ان اﻟﺤﻖ ﯾﻨﻄﻖ ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎن ﻋﻤﺮ و ﻗﻠﺒﻪ و در ﺣﻖ ﺻـﻬﯿﺐ روﻣﯽ‬‫وارد ﺷﺪه ﻧﻌﻢ اﻟﻌﺒﺪ ﺻـﻬﯿﺐ ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﺨﻒ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻢ ﯾﻌﺼﻪ ﻓﻼ اﺷـﮑﺎل و ﺣﮑﻤﺖ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻋﻠﻢ ﻧﺎﻓﻊﺳﺖ اﮔﺮ ﻣﮑﺘﺐ ﺑﺎﺷﺪ در اﺻـﻄﻼح ﺻﻮﻓﯿﻪ‬‫آن را ﺣﮑﻤﺖ ﻧﻨﺎﻣﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺑﺎﺷﺪ و اﮔﺮ ﺑﺮ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﻮﻫﺐ ﺑﺮ دل ﺷﺨﺼـﯽ وارد ﺷﻮد آن را ﺣﮑﻤﺖ ﻧﺎﻣﻨﺪ ﻧﺤﻮ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو آَﺗﯿْﻨﺎُه‬‫اﻟ ِْﺤْﮑَﻤَﮥ‬‫و ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب و ﮐّﻠﺎ آﺗﯿﻨﺎه ﺣﮑﻤﺎ و ﻋﻠﻤﺎ ﺧﻮاه آن ﻋﻠﻢ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻘﺎﺋـﺪ ﺑﺎﺷـﺪ ﯾﺎ ﺑﺎﻋﻤﺎل ﯾﺎ ﺑﺎﺧﻼق و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﻢ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺎﻧﺒﯿﺎﺳـﺖ‬‫ﮐﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻟََﻘْﺪ آَﺗﯿْﻨﺎ ﻟ ُﻘْﻤﺎَن اﻟ ِْﺤْﮑَﻤَﮥ َأِن اْﺷُﮑْﺮ ﻟ ِﱠﻠِﻪ‬‫اﻵﯾﮥ آري آﻧﭽﻪ ﺑﻮﺣﯽ آﯾﺪ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺎﻧﺒﯿﺎﺳﺖ و ذﻫﺐ اﻋﻤﺖ ﻧﺒﯽ و ﻏﯿﺮ ﻧﺒﯽ در آن ﺷﺮﯾﮏاﻧﺪ و در ﺣﺪﯾﺚ واردﺳﺖ‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و در رواﯾﺖ ﻣﺸﻬﻮر‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻣﺮاد از ﻋﻠﻢ در اﯾﻦ ﺟـﺎ ﻫﻤـﺎن ﻣﻌﻨـﺎﺳﺖ و وﺟـﺎﻫﺖ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣـﻖ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺑﻌﺾ ﺑﻨـﺪﮔﺎن ﺧـﻮد را ﺑﻮﺟﻬﯽ ﻣﻌـﺎﻣﻠﻪ ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ از ﻃﻌﻦ‬‫ﻣﻌﺎﻧﺪان و ﺗﻬﻤﺖ ﻋﯿﻮب و ﺣﻔﻆ از اﺻﺎﺑﺖ ﭘﺎدﺷﺎﻫﺎن و اﻣﺮا در ﺣﻖ ﻣﺤﺒﻮﺑﺎن ﺧﻮد ﻣﺤﻔﻮظ ﻣﺎﻧﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪481 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 382‬از ‪581‬‬‫و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ در ﺣﻖ دو ﮐﺲ از اﻧﺒﯿﺎي اوﻟﻮ اﻟﻌﺰم ﻣﻨﺼﻮص ﻗﺮآﻧﯿﺴﺖ اول در ﺣﻖ ﺣﻀﺮت ﻣﻮﺳﯽ ع ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ اﯾﺸﺎن را ﺗﻬﻤﺖ‬‫ﺑﺮص ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺎ َأﱡﯾَﻬﺎ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا ﻻ َﺗُﮑﻮﻧُﻮا َﮐﺎﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَذْوا ُﻣﻮﺳﯽ َﻓَﺒﱠﺮَأُه اﻟﱠﻠُﻪ ﻣِﱠﻤﺎ ﻗﺎﻟ ُﻮا َو ﮐﺎَن ِﻋﻨَْﺪ اﻟﱠﻠِﻪ َوِﺟﯿﻬًﺎ‬‫ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ راﺿـﯽ ﻧﺸـﺪ ﺑﻪ ﺗﻬﻤﺖ ﺷﺎن اﮔﺮ ﭼﻪ آن ﺗﻬﻤﺖ ﻫﯿـﭻ ﻣﺤـﺬور ﺷـﺮﻋﯽ ﻧﺪاﺷﺖ دوم در ﺣﻖ ﺣﻀـﺮت ﻋﯿﺴـﯽ ﮐﻪ ﯾﻬﻮد در ﺣﻖ‬‫اﯾﺸـﺎن ﺗﻬﻤﺖ زﻧـﺎزادﮔﯽ ﺑﺮ زﺑـﺎن آوردﻧـﺪ و ﺑﺴـﺨﻦ آﻣـﺪن اﯾﺸـﺎن در ﻋﯿﻦ ﻃﻔﻮﻟﯿﺖ آن ﺗﻬﻤﺖ را زاﺋﻞ ﻓﺮﻣﻮد ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َوِﺟﯿﻬًﺎ ﻓِﯽ‬‫اﻟﱡﺪﻧ ْﯿﺎ َو اﻟ ْﺂِﺧَﺮِة َو ﻣَِﻦ اﻟ ُْﻤَﻘﱠﺮﺑ ِﯿَﻦ َو ﯾَُﮑﱢﻠُﻢ اﻟﱠﻨﺎَس ﻓِﯽ اﻟ َْﻤْﻬِﺪ َو َﮐْﻬًﻠﺎ‬‫اﻵﯾﮥ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ در ﺣﻖ اﮐﺜﺮ اوﻟﯿﺎ ﺑﺜﺒﻮت ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ اول در ﺣﻖ ﺣﻀﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫اّن اﻟﱠﻠﻪ ﯾﮑﺮه ﻓﻮق اﻟﺴﻤﻮات اﻟﻌﻠﯽ ان ﯾﺨﻄﻮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﯽ اﻻرض‬‫دوم در ﺣﻖ ﺣﻀﺮت ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻠّﻬّﻢ ادر اﻟﺤﻖ ﻣﻌﻪ ﺣﯿﺚ دار‬‫و ﻧﻔﺮﻣﻮدهاﻧﺪ‬‫داره ﺣﯿﺚ دار اﻟﺤﻖ‬‫و ﻣﻌﻨﯽ ﻗﻄﺒﯿﺖ ﺑﺎﻃﻨﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻌﻀـﯽ ﺑﻨﺪﮔﺎن ﺧﻮد را ﻣﺨﺼﻮص ﺳﺎزد ﮐﻪ ﻣﻬﺒﻂ ﻓﯿﺾ اﻟﻬﯽ اوﻻد ﺑﺎﻟﺬات اﯾﺸﺎن ﺑﺎﺷﻨﺪ و از‬‫اﯾﺸﺎن ﺑـﺪﯾﮕﺮان ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﻮد ﮔﻮ ﺑﻈﺎﻫﺮ ﮐﺴـﯽ ﺗﻠﻤـﺬ و اﮐﺘﺴﺎب ازﯾﺸﺎن ﻧﮑﺮده ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺎﻧﻨـﺪ آﻧﮑﻪ ﺷـﻌﺎع اﻓﺘﺎب از روزﻧﯽ در ﺧﺎﻧﻪ ﻣﯽﻓﺘﺪ‬‫ﭘﺲ اوﻻ آن روزن روﺷﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺑﻮاﺳﻄﻪ آن ﺗﻤﺎم ﺧﺎﻧﻪ روﺷﻦ ﮔﺮدﯾﺪه و اﯾﻦ را ﻗﻄﺐ ارﺷﺎد ﻧﯿﺰ ﻧﺎﻣﻨﺪ ﺑﺨﻼف ﻗﻄﺐ ﻣﺪار ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ‬‫اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺻـﻔﺎت ارﺑﻌﻪ ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﮔﻮ ﻇﺎﻫﺮ ﺑﻨﯿﺎن از اﻃﻼق اﯾﻦ اﻟﻔﺎظ ﺗﺤﺎﺷـﯽ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﻧﻪ ﻣﺨﺎﻟﻒ‬‫ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﮐﻪ ﻣﺠﻤﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﺟﻤﯿﻊ اﻫﻞ ﺣﻘﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﺪار ان ﺗﻔﻀﯿﻞ ﺑﺮ اﮐﺜﺮﯾﺖ ﺛﻮاﺑﺴﺖ ﻋﻨﺪ اﻟﻤﺘﮑﻠﻤﯿﻦ و ﺟﺎﺋﺰﺳﺖ ﮐﻪ او ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﺑﻌﺾ ﺑﻨﺪﮔﺎن ﺧﻮد را ﺑﺰﯾﺎدﺗﯽ ﺛﻮاب ﻣﺨﺼﻮص ﮔﺮداﻧﺪ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻓﻀﺎﺋﻞ دﯾﮕﺮ و ﺻـﻔﺎت ﮐﻤﺎل در ﻏﯿﺮ اﯾﻨﻬﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﻧﺰد ﻣﺼـﻨﻒ‬‫ﮐﺘﺎب ﻫﻤﻌﺎت ﻣﺪار ﺗﻔﻀﯿﻞ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺑﺮ ﺗﺸﺒﻪ اﻧﺒﯿﺎﺳﺖ در ﺳﯿﺎﺳﺖ اﻣﺖ و رﻓﻊ ﺷﺒﻬﺎت و ﺗﺮوﯾﺞ دﯾﻦ و ﺣﻔﻆ ﻣﺮدم از ﺑﺪﻋﺖ و اﺟﺮاء ﺟﻬﺎد‬‫و اﻣﺮ ﺑﺎﻟﻤﻌﺮوف و ﻧﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﻨﮑﺮ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ زﯾﺎدﺗﯽ ﺷـﯿﺨﯿﻦ درﯾﻦ اﻣﻮر اوﺿﺢ ﻣﻦ اﻟﺸﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴﺴﺖ و ﻟﻬﺬا ﻗﺎل اﮐﺜﺮ‬‫اﻟﻤﺘﮑﻠﻤﯿﻦ اﻟﺘﻔﻀﯿﻞ ﻋﻨﺪﻧﺎ ﺑﺎﻟﺘﻮﻓﯿﻖ ﻻ ﺑﺎﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻓﻘﻂ اﻧﺘﻬﯽ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺧﻮد ﻣﺨـﺎﻃﺐ در رﺳـﺎﻟﻪ ﮐﻪ در ان اﻋﺘﻘـﺎدات واﻟـﺪ ﺧﻮد ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﯿﺎن ﻧﻤﻮده در ﻣﻌﺮض اﺛﺒﺎت ﺣﺴﻦ ﻋﻘﯿـﺪه واﻟـﺪ ﺧﻮد ﺑﺎ‬‫اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم اﻓﺎده ﮐﻤﺎل ﺗﺤﻘﻖ و ﺛﺒﻮت ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در رﺳﺎﻟﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻬﺎ ﻋﺎﺷﻖ ﻋﻠﯿﺨﺎن‬‫اﻟـﺪﻫﻠﻮي ﻓﯽ ذﺧﯿﺮة اﻟﻌﻘﺒﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺼـﻞ دوم در ﺑﯿـﺎن اﻋﺘﻘﺎد اﯾﺸﺎن در ﺟﻨﺎب ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺒﯿﺖ و ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺼـﻠﻮة و‬‫اﻟﺴـﻼم ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﻋﺘﻘﺎد در ﺟﻨﺎب آن ﺣﻀـﺮات دو ﻣﺮﺗﺒﻪ دارد ﻣﺮﺗﺒﻪ اول ﮐﻪ ﺑﺎﺗﻔﺎق ﺷﯿﻌﻪ و ﺳﻨﯽ ﻻزم اﯾﻤﺎن و رﮐﻦ اﺳﻼﻣﺴﺖ و‬‫ﻋـﻮام و ﺧـﻮاص در ان ﺷـﺮﯾﮏاﻧﺪ اﮔﺮ ﺷﺨﺼـﯽ در ان ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻗﺼﻮر ﮐﻨـﺪ در ﺧﻮارج و ﻧﻮاﺻﺐ ﻣﻌـﺪود ﺷﻮد و از داﺋﺮه اﯾﻤـﺎن و اﺳـﻼم‬‫ﺑﯿﺮون رود ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻣـﻦ ذﻟـﮏ و آن ﻣﺮﺗﺒـﻪ ﻫﻤﯿﻨﺴـﺖ ﮐـﻪ ﻣﺤﺒﺖ آن ﺣﻀـﺮات را ﻣﺜـﻞ اﯾﻤـﺎن ﺑﻪ ﭘﯿﻐﻤـﺒﺮ ﻓﺮض ﺷـﻤﺎرد و ﻋـﺪاوت آن‬‫ﺣﻀـﺮات را ﻣﺜﻞ ﮐﻔﺮ ﺣﺮام اﻧﮕﺎرد و آن ﺣﻀﺮات را ﯾﻘﯿﻨﺎ از اﻫﻞ ﺑﻬﺸﺖ داﻧﺪ و ﺑﺘﻌﻈﯿﻢ و ﺗﻮﻗﯿﺮ ﭘﯿﺶ آﯾﺪ و اﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ را ﺣﻀﺮت اﯾﺸﺎن‬‫در رﺳﺎﻟﻪ ﺣﺴﻦ اﻟﻌﻘﯿﺪه ﮐﻪ ﻋﻘﺎﺋﺪ ﺧﻮد را در آن ﺟﻤﻊ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و ﺧﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻣﻼﺋﮏ و ﺟﻦ و اﻧﺲ را ﺑﺮ ان ﻋﻘﺎﺋﺪ ﺷﺎﻫﺪ ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪482 :‬‬‫ﺑﯿﺎن ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ ﺑﺎﯾﻦ ﻋﺒﺎرت و ﻧﺸـﻬﺪ ﺑﺎﻟﺠﻨﮥ و اﻟﺨﯿﺮ ﻟﻔﺎﻃﻤﮥ و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴـﯿﻦ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و ﻧﻮﻗﺮﻫﻢ و ﻧﻌﺘﺮف ﺑﻌﻈﻢ ﻣﺤﻠﻬﻢ ﻓﯽ‬‫اﻻﺳﻼم ﯾﻌﻨﯽ ﮔﻮاﻫﯽ ﻣﯽدﻫﻢ ﺑﺒﻬﺸﺖ و ﻧﯿﮑﯽ ﺑﺮاي ﻓﺎﻃﻤﻪ زﻫﺮاء و ﺣﺴﻦ و ﺣﺴﯿﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و ﺗﻮﻗﯿﺮ و ﺗﻌﻈﯿﻢ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ اﯾﺸﺎن را و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 383‬از ‪581‬‬‫اﻋﺘﺮاف ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ ﺑﻪ ﺑﺰرﮔﯽ اﯾﺸـﺎن در اﺳـﻼم و ﻻـزم اﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ اﻋﺘﻘﺎد آﻧﺴﺖ ﮐﻪ دﺷـﻤﻨﺎن آن ﺟﻨﺎب را ﻣﺒﻐﻮض دارد و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ را در‬‫ﻗﺼـﯿﺪه اﻃﯿﺐ اﻟﻨﻐﻢ ﻓﯽ ﻣﺪح ﺳـﯿﺪ اﻟﻌﺮب و اﻟﻌﺠﻢ ﮐﻪ از ﻣﻨﻈﻮﻣﺎت اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ و ﺷـﺮح ﻓﺎرﺳـﯽ آن ﻗﺼﯿﺪه ﻫﻢ از ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ ﺑﺎﯾﻦ‬‫ﻋﺒﺎرت ادا ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‬‫و آل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻻ زال اﻣﺮﻫﻢ ﻗﻮﯾﻤﺎ ﻋﻠﯽ ارﻏﺎم اﻧﻒ اﻟﻨﻮاﺻﺐ‬‫ﯾﻌﻨﯽ اﻫـﻞ ﺑﯿـﺖ رﺳـﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺑـﺎو ﺣـﺎل اﯾﺸـﺎن راﺳﺖ درﺳﺖ ﺑﺨـﺎك آﻟـﻮده ﮐﺮدن ﺑﯿﻨﯽ ﺟﻤﻌﯽ ﮐﻪ‬‫ﻋـﺪاوت اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ دارﻧـﺪ اﻧﺘﻬﯽ ﺑﻨـﺪه ﺿـﻌﯿﻒ ﮔﻮﯾﻨـﺪ ﺧـﺎك آﻟﻮده ﮐﺮدن ﺑﯿﻨﯽ در ﻣﺤﺎوره ﻋﺮب ﮐﻨﺎﯾﻪ از ﺧﻮاري و ذﻟﺖ و ﻫﻼﮐﺖ و‬‫ﻧﻮاﺻﺐ ﻓﺮﻗﻪ را ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻋﺪاوت اﻫﻞ ﺑﯿﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﭘﺲ درﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﻫﻢ اﻇﻬﺎر ﺗﻮﻻﺳﺖ ﺑﺠﻨﺎب ﺣﻀﺮات و ﻫﻢ دﻋﺎي ﺑﺪ و ﺗﺒّﺮﯾﺴﺖ‬‫از دﺷـﻤﻨﺎن اﯾﺸـﺎن ﺿـﻤﯿﻤﻪ اﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ اﻋﺘﻘـﺎد آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻨـﺎﻗﺐ آن ﺣﻀـﺮات را ﮐﻪ از روي اﺣﺎدﯾﺚ و آﯾﺎت ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ در ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺧﻮد‬‫رواﯾﺖ ﮐﻨﻨـﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ را ﺑﻔﻀـﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺣﻀـﺮت اﯾﺸﺎن در ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺧﻮد ﺑﺤـﺪي اﺳﺘﯿﻌﺎب ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﻢ ﮐﺴـﯽ آن ﻣﻘﺪار درﯾﻦ‬‫ﺑﺎب ﺳـﻌﯽ و ﺟﻬـﺪ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ آن ﻫﻤﻪ را اﮔﺮ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻧﻘﻞ ﮐﻨﯿﻢ ﻣﺠﻠﺪات ﻣﯽﺑﺎﯾﺪ ﭘﺮداﺧﺖ و اﮔﺮ ﮐﺴـﯽ را اﺷﺘﯿﺎق اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺑﺎﺷـﺪ‬‫ﮐﺘﺎب ازاﻟﮥ ﻟا ﺨﻔﺎ و دﯾﮕﺮ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﮐﺒﺎر اﯾﺸﺎن را ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ اﻣﺎ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﭼﯿﺰي ازﯾﻦ ﺑﺎب ﻫﻢ ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﻢ در ﮐﺘﺎب ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺳﻨﯿﻪ‬‫ﮐﻪ در ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻨﻮره ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ و ﻧﺨﺘﻢ اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ ﺑﺎﻟﺨﺎﺗﻤﮥ اﻟﺤﺴـﻨﮥ ذﮐﺮ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ ﯾﻌﻨﯽ‬‫ﺑﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﺧﺘﻢ ﺑﮑﻨﯿﻢ اﯾﻦ رﺳـﺎﻟﻪ را ﺑﺨـﺎﺗﻤﻪ ﻧﯿـﮏ ﮐﻪ ذﮐﺮ ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﺴﺖ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ ﺑﻌـﺪ از ان ﻣﻨﺎﻗﺐ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات را‬‫ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺗﻤﺎم ﺑﯿﺎن ﮐﺮدهاﻧـﺪ از آﻧﺠﻤﻠﻪ آﯾﻪ ﺗﻄﻬﯿﺮ را از روي اﺣﺎدﯾﺚ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ در ﺣﻖ اﯾﻦ ﭘﻨﺠﺘﻦ ﭘﺎك ﻧﺎزل ﺷـﺪه و ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ‬‫ﮐﻪ ﻣﺮاد از رﺟﺲ ﮔﻨﺎه و ﺷـﺮﮐﺴﺖ و اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات از ﮔﻨﺎه و ﺷـﺮك ﭘﺎك ﺑﻮدﻧـﺪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ آﯾﻪ ﻣﺒﺎﻫﻠﻪ و دﯾﮕﺮ آﯾﺎت را در ﺣﻖ آن‬‫ﺣﻀﺮات اﻋﺘﻘﺎد ﮐﺮدهاﻧﺪ و‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﯽ ﺗﺎرك ﻓﯿﮑﻢ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﺣﺮب ﻟﻤﻦ ﺣﺎرﺑﻬﻢ و ﺳﻠﻢ ﻟﻤﻦ ﺳﺎﻟﻤﻬﻢ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ اﻻ ان ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‬‫و اﺣﺎدﯾﺚ دﯾﮕﺮ را در ﺷﺎن اﯾﻦ ﺣﻀﺮات رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ و در ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺧﺎﺻﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ ﺧﻢ و‬‫اﻧﺖ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﮏ و ﻣﻦ ﻓﺎرﻗﮏ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﻓﻘﺪ ﻓﺎرﻗﻨﯽ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ اﺋﺘﻨﯽ ﺑﺎﺣّﺐ ﺧﻠﻘﮏ إﻟﯿﮏ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﻫﺬا اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻔﺠﺮة‬‫و دﯾﮕﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﯿﺸـﻤﺎر در ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﯾﺸﺎن ﺛﺒﺘﺴﺖ و ﺣـﺪﯾﺚ رد ﺷـﻤﺲ ﺑﺮاي ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﮐﻪ از ﻗـﺪﯾﻢ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ در ﺻـﺤﺖ آن‬‫اﺧﺘﻼف دارﻧـﺪ آن را ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺻـﺤﯿﺢ از ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻣـﺪﻧﯽ ﺗﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻃﺒﺮاﻧﯽ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﺷﻮاﻫﺪ آن را از ﻃﺤﺎوي و دﯾﮕﺮ‬‫ﻣﺤﺪﺛﺎن ﻋﻤﺪه ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﺣﮑﻢ ﺑﺼﺤﺖ آن ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و از ﮐﺮاﻣﺎت ﺣﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ ﭼﻨﺪ واﻗﻌﻪ را ﺑﻄﺮق ﺻﺤﯿﺤﻪ رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪483 :‬‬‫و در ﺑﯿﺎض ﺧﻮد ﮐﻪ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﮐﺸـﮑﻮل ﻓﻮاﺋـﺪ ﻣﺘﻔﺮﻗﻪ در ان ﺟﻤﻊ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟّﺬي ﻣﻸ ﻗﻠﻮﺑﻨﺎ ﺑﻤﺤﺒﺘﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﺪع ﻟﻤﺤﺒﮥ‬‫ﻏﯿﺮه ﻣﻮﺿﻊ ﺷـﻌﺮة ﺛﻢ اﻧﻪ اﻣﺮﻧﺎ ﺑﻤﺤﺒـﮥ ﻧﺒﯿﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺎﺣﺒﺒﻨﺎه ﻟﻤﺤﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ و اﻧﻤﺎ ﻣﺤﺒﺘﻪ ﺷـﻌﺒﮥ ﻣﻦ ﻣﺤﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﺛﻢ اﻣﺮﻧﺎ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻤﺤﺒﮥ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﻓﺎﺣﺒﺒﻨﺎﻫﻢ ﻟﻤﺤﺒﺘﻪ و اﻧﻤﺎ ﻣﺤﺒﺘﻬﻢ ﺷﻌﺒﮥ ﻣﻦ ﻣﺤﺒﺘﻪ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ اردﻧﺎ ﻧﻘﻠﻪ ﻣﻦ رﺳﺎﻟﮥ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ و‬‫ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ رﺳﺎﻟﻪ را رﺷﯿﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﺎن در اﯾﻀﺎح ﻟﻄﺎﻓﮥ اﻟﻤﻘﺎل ﻫﻢ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﺑﻠﮑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﯽ ﻫﻢ از ان ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫و اﮔﺮ ﭼﻪ ﭼﻨـﺪ ﻓﻘﺮه ﮐﺞ ﻣﺞ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم از ﺑﯿﺎن ﻗﻠﻢ ﻣﮑﺴﻮر اﻟﻠﺴﺎن ﺑﻄﺮﯾﻖ ﻣﺎده ﺑﯿﻤﺎران ﺑﺮآﻣﺪه ﺗﻠﻔﻆ ﺑﺎن وﻗﺖ ﻣﻨﺎﻇﺮه ﺑﺎ ﺣﻀـﺮات‬‫اﻣﺎﻣﯿﻪ ﺑﺮره ﻇﺎﻫﺮا ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺣﺎل و ﻣﻘﺎم ﻧﺒﻮد ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن در اﺛﻨﺎي ذﮐﺮ اﻓﻌﺎل ﺧﺴـﺮان ﻣﺎل اﺷـﻘﯿﺎي ﺑﺪﺧﺼﺎل ﮐﻪ ﻧﺰد ﺛﻘﺎت از ﻣﺘﻮاﺗﺮاﺗﺴﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 384‬از ‪581‬‬‫ﻧﻪ ﺑﺮ ﺧﻼـف ﺗﻮاﺗﺮ ﻣﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻔﺮوﺿـﺎت ﺑﻌﺾ ﺣﻀـﺮات اﻫـﻞ اﯾﻤـﺎن را زﻣـﺎم اﺧﺘﯿـﺎر از دﺳﺖ ﻣﯽرود و ﮐﻤﯿﺖ ﺧﺎﻣﻪ ﺣﺮوﻧﯽ ﮐﺮده در‬‫ﺑﯿـﺪاي ﺑﯿﺎن ﻗﺒﺎﺋـﺢ آن ﻗﻮم ﻣﺼـﺪر ﻓﻀﺎﺋﺢ ﮐﻪ اﻋﻤﺎل ﻓﻈﯿﻌﻪ و اﻓﻌﺎل ﺷـﻨﯿﻌﻪﺷﺎن ﺑﺮ ﺟﺮﯾﺪه دﻫﺮ ﻣﺜﺒﺘﺴﺖ ﺑﯽاﺧﺘﯿﺎر ﻣﯽرود ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﺗﺤﻔﻪ در رﺳﺎﻟﻪ ﮐﻪ در ﺑﯿﺎن ﺣﺎل ﺷﺪت ﻣﻮاﻻت ﺟﻨﺎب واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﺧﻮد رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﺑﺎ اﻫﻠﺒﯿﺖ اﻃﻬﺎر و ﺗﻌﻈﯿﻢ ﺷﺎن و ﮐﺜﺮت ﻋﺪاوت‬‫ﺑﺎ ﻣﻌﺎﻧـﺪان آن ﭘﺎﮐﺎن ﺑﺎﻟﺘﻘﺎط ﻋﺒﺎرات از ﻣﺼـﻨﻔﺎت آن ﺟﻨﺎب ﺟﻤﻊ ﮐﺮده اﺳﺖ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺣﻀـﺮت اﯾﺸﺎن را ﺑﺎ اﯾﻦ ﺟﻤﺎﻋﺖ أي ﺧﻮارج‬‫ﻧﻬﺮوان و ﻧﻮاﺻﺐ ﺑﻨﯽ اﻣﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﯾﺰﯾﺪ و ﻣﺮوان و اﺗﺒﺎع اﯾﺸﺎن ﻋﻨﺎد ﮐﻠﯽ ﺑﻮد و ﺣﺮﮐﺎت اﯾﺸﺎن ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺨﺎﻧﺪان ﻧﺒﻮت ﭼﻮن ﺑﺘﻘﺮﯾﺐ دراﺳﺖ‬‫ﮐﺘﺐ ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﺮ زﺑـﺎن اﯾﺸـﺎن ﻣﯽرﻓﺖ ﺧﯿﻠﯽ ﺗﻔﺖ ﻣﯽﺷﺪﻧـﺪ و ﻋﻨﻒ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ و ﺑـﺎ وﺟﻮد ان ﮐﻤـﺎل ﺧﻠﻖ و ﺳـﻼﻣﺖ روي ﮐﻪ ﮔﺎﻫﯽ‬‫اﻋـﺪي ﻋـﺪو ﺧﻮد را ﺑﺒـﺪي ﯾـﺎد ﻧﻤﯽﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ ﭼﻮن در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻣﯽآﻣﺪﻧـﺪ ﻏﯿﺮ ذﮐﺮ ﻓﻀﺎﺋـﺢ و ﻗﺒﺎﺋـﺢ اﯾﻦ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺑﺮ زﺑﺎن اﯾﺸﺎن ﻏﺎﻟﺐ‬‫ﻧﻤﯽآﻣﺪ و از ﻣﻘﺘﻀﺎي ﻃﺒﻊ و ﺳـﻼﻣﺖ روي ﻣﺘﺰﻟﺰل ﻣﯽﺳﺎﺧﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ از ﻋﺒﺎرت ﺳﺎﺑﻘﻪ رﺳﺎﻟﻪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ واﺿﺢ و‬‫ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و دﯾﮕﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮐﻪ در ﮐﺘﺐ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﻤﺖ ذﮐﺮ ﯾﺎﻓﺘﻪﺳﺖ‬‫اﺣـﺎدﯾﺚ ﺛـﺎﺑﺘﻪ ﻣﺘﺤﻘﻘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ذﮐﺮ ان دﻻـﻟﺖ ﺑﺮ ﺣﺴﻦ ﻋﻘﯿـﺪه ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم دارد ﻧﻪ آﻧﮑﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺣﺴﺐ زﻋﻢ ﺟﺎﺣﺪﯾﻦ و ﻣﻌﺎﻧﺪﯾﻦ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﺸﺎن ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻓﻄﯿﻦ ﻧﯿﺰ در ﺗﺤﻔﻪ ﺧﻮدﺳﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻄﻌﻮن و ﻣﻮﺿﻮع‬‫و ﺧﺒﺮ ﻣﻔﺘﻌﻞ و ﻣﺼـﻨﻮع ﯾﺪ ﺑﺎﺷﺪ ﻓﻬﺬا ﻣﺨﺎﻃﺒﻨﺎ اﻟﻤﺎﻫﺮ* ﻗﺪ اﻟﺠﺄه اﻟﺤﻖ اﻟﻘﺎﻫﺮ* ﻓﺎﺛﺒﺖ ﺑﻨﻔﺴﻪ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺴﺎﻓﺮ اﻟﺰاﻫﺮ* و اﻋﺘﺮف ﺑﺸﻬﺮة‬‫ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻤﺴـﺘﻨﯿﺮ اﻟﺒﺎﻫﺮ* ﻓﯽ ﺟﻮاب ﻣﺴـﺌﻠﮥ ﻟﻪ ﺑﺎﻻﻋﺘﺮاف اﻟﺠﻠﯽ اﻟّﻈﺎﻫﺮ* و اﺛﺒﺘﻪ اﯾﻀﺎ ﻓﯽ رﺳﺎﻟﺘﻪ اﻟﻤﻌﻤﻮﻟﮥ ﻟﺘﺒﺮﺋﮥ واﻟﺪه اﻟﺰاﺋﻎ اﻟﻤﺠﺎﻫﺮ*‬‫ﻋﻦ ﺷـﯿﻦ ﻋﻨﺎد اﻻﻃﯿﺒﯿﻦ اﻻ ﻃﺎﻫﺮ* ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟﺴـﻼم ﻣﺎ ﺑﻘﯽ اﻟـﺪﻫﺮ اﻟـﺪاﻫﺮ* ﻓﯿﺎ ﻋﺠﺒﺎ ﻣﻦ ﺻـﻨﻊ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﺸﺎﻫﺮ* ﻟﻠﺨﻼف اﻟﻔﺎﺿـﺢ‬‫اﻟﺠﺎﻫﺮ* ﮐﯿﻒ اﺛﺮ ﻃﻌﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﺗﺤﻔﺘﻪ اﻟﻤﺮدودة ﺑﺎﻟﺤﺠﺞ اﻟﻘﻮاﻫﺮ* و رام ﻣﻦ ﻏﻤﻂ اﻟﺤﻖ ﻣﺎ ﻫﻮ ﻓﻮق ﮐّﻞ ﻗﻨﮥ و ﻇﺎﻫﺮ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺷﯿﺦ ﺟﻮاد ﺳﺎﺑﺎط ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺳﺎﺑﺎط اﻟﺴﺎﺑﺎﻃﯽ اﻟﺤﻨﻔﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺣﺘﻤﺎ و ﺟﺰﻣﺎ ﻗﻮل ﺟﻨﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪484 :‬‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده و آن را ﻣﺼﺪاق ﺑﻌﺾ ﺑﺸﺎرات ﺛﺎﺑﺖ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺳﺎﺑﺎﻃﯿﻪ در ﺑﺮﻫﺎن‬‫ﺳﺎﺑﻊ از ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺛﺎﻟﺜﻪ از ﺗﺒﺼـﺮه ﺛﺎﻟﺜﻪ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﻋﺒﺎرﺗﯽ از روﯾﺎي ﯾﻮﺣﻨﺎ ﮔﻔﺘﻪ و ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ ﺑﺎﻟﻌﺮﺑﯿﮥ و اﻻﺑﻮاب اﻻﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮ ﻟﺆﻟﺆة‬‫ﮐـﻞ واﺣـﺪ ﻣﻦ اﻻـﺑﻮاب ﮐﺎن ﻣﻦ ﻟﻮﻟﺆه واﺣـﺪة و ﺳﺎﺣـﮥ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻣﻦ اﻟـﺬﻫﺐ اﻻﺑﺮﯾﺰ ﮐﺎﻟﺰﺟﺎج اﻟﺸـﻔﺎف اﻗﻮل ﻫـﺬا ﺑﯿﺎن ﻟﻤﺎ ﻗﺒﻠﻪ و ﺻـﻔﮥ‬‫ﻟﻼﺑﻮاب و ﮐﻮن ﮐّﻞ ﺑﺎب ﻣﻦ ﻟﻮﻟﺆة واﺣﺪة ﻓﯿﻪ اﻧﺘﺸﺎرة اﻟﯽ ﻣﺎ ﯾﺪﻋﯿﻪ اﻻﻣﺎﻣﯿﻮن ﻣﻦ ﻋﺼﻤﮥ اﺋﻤﺘﻬﻢ ﻻن اﻟﻠﺆﻟﺆة ﮐﺮوﯾﮥ و ﻻ ﺷﮏ ان اﻟﺸﮑﻞ‬‫اﻟﮑﺮوي ﻻ ﯾﻤﮑﻦ اﻧﺜﻼﻣﻪ ﻻﻧﻪ ﻻ ﯾﺒﺎﺷـﺮ اﻻﺟﺴﺎم اﻻ ﻋﻠﯽ ﻣﻠﺘﻘﯽ ﻧﻘﻄـﮥ واﺣـﺪة ﮐﻤﺎ ﺻـﺮح ﺑﻪ اوﻗﻠﯿﺪس و اﻻﺻﻞ ﻓﯽ ﻋﺼـﻤﮥ اﻻﻣﺎم اّﻣﺎ ﻋﻨﺪ‬‫اﻫﻞ اﻟﺴـﻨﮥ و اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ ﻓﺎن اﻟﻌﺼﻤﮥ ﻟﯿﺴﺖ ﺑﺸﺮط ﺑﻞ اﻟﻌﻤﺪة ﻓﯿﻪ اﻧﻌﻘﺎد اﻻﺟﻤﺎع و اﻣﺎ ﻋﻨﺪ اﻻﻣﺎﻣﯿﮥ ﻓﻬﯽ واﺟﺒﮥ ﻓﯿﻪ ﻻﻧﻪ ﻟﻄﻒ و ﻻن اﻟﻨﻔﻮس‬‫اﻟﺬﮐّﯿﮥ اﻟﻔﺎﺿـﻠﮥ ﺗﺎﺑﯽ ﻋﻦ اﺗﺒﺎع اﻟﻨﻔﻮس اﻟﺪﻧﯿﮥ اﻟﻤﻔﻀﻮﻟﮥ و ﻋﺪم اﻟﻌﺼـﻤﮥ ﻋﻠﮥ ﻋﺪم اﻟﻔﻀـﯿﻠﮥ و ﻟﻬﻤﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﺤﺚ ﻃﻮﯾﻞ ﻻ ﯾﻨﺎﺳﺐ ﻫﺬا اﻟﻤﻘﺎم‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ﺳﺎﺣﮥ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻣﻦ اﻟﺬﻫﺐ اﻻﺑﺮﯾﺰ ﮐﺎﻟﺰﺟﺎج اﻟﺸـﻔﺎف ﯾﺮﯾﺪ ﺑﺬﻟﮏ اﻫﻞ ﻣﻠﺘﻪ ﺻـﻠﻌﻢ ﻻﻧﻬﻢ ﻻ ﯾﻨﺤﺮﻓﻮن ﻋﻦ اﻋﺘﻘﺎدﻫﻢ و ﻻ ﯾﻨﺼـﺮﻓﻮن‬‫ﻋﻦ ﻣﺬﻫﺒﻬﻢ ﻓﯽ ﺣﺎﻟﮥ اﻟﻌﺴﺮة و اّﻣﺎ اﻟﺬﯾﻦ اﻏﻮاﻫﻢ ﻓﺴﻮس اﻻﻧﮑﺘﺎرﯾﯿﻦ ﻓﻤﻦ اﻟﺠﻬﺎل اﻟّﺬﯾﻦ ﻻ ﻣﻌﺮﻓﮥ ﻟﻬﻢ ﺑﺎﺻﻮل دﯾﻨﻬﻢ و ﻫﺬا ﻫﻮ ﻣﺼﺪاق‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻﻠﻌﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﺟﻮاد ﺳﺎﺑﺎط* ﺑﺎرﻋﻬﻢ اﻟﻌﻈﯿﻢ اﻻﻏﺘﺒﺎط* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻬﺎدي اﻟﯽ ﺳﻮي اﻟﺼـﺮاط* و اﺣﺘﺞ ﺑﻬﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻤﻮﺻﻞ اﻟﯽ‬‫ﺟـﺪد اﻻﺣﺘﯿﺎط* ﻓﺎﻟﻤﻨﺤﺮف ﻋﻨﻪ ﺳﺎﻟﮏ ﺳﺒﯿﻞ اﻟّﺮدي و اﻻﻋﺘﺒﺎط* و اﻟﺼﺎدف ﻋﻨﻪ ﻣﻮﺟﻒ ﻓﯽ ﺗﯿﻪ اﻟﻤﺘﺎﻫﮥ و اﻻﺧﺘﺒﺎط* و اﻟﻤﺴـﺘﻨﮑﺮ ﻟﻪ ﻻ‬‫ﯾﮑﻮن اﻻ ﻣﻦ اﺛﺮ اﻟﺒﺎﻃﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻖ ﻟﺰﯾﻐﻪ و اﻻﺳﺘﻮاط* و اﻟﻤﺴﺘﺮﯾﺐ ﻓﯿﻪ ﻻ ﯾﮑﻮن اﻟّﺎ ﻣﻦ اﺧﺘﻠﻂ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺨﺎﺛﺮ ﺑﺎﻟﺰﺑﺎد اﺷّﺪ اﻻﺧﺘﻼط‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 385‬از ‪581‬‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺑﺴﺖ و ﻧﻬﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺨﺮﭘﻮﺗﯽ اﻟﺤﻨﻔﯽ در ﮐﺘﺎب ﻋﺼـﯿﺪة اﻟﺸـﻬﺎدة ﻓﯽ ﺷـﺮح ﻗﺼﯿﺪة اﻟﺒﺮده اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم ﻧﻤﻮده‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‬‫ﻓﺎق اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ ﻓﯽ ﺧﻠﻖ و ﻓﯽ ﺧﻠﻖ و ﻟﻢ ﯾﺪاﻧﻮه ﻓﯽ ﻋﻠﻢ و ﻻ ﮐﺮم‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ اﻋﻠﻢ ان ﺑﯿﺎن ﻋﻠﻤﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو َﻋﱠﻠَﻤَﮏ ﻣﺎ ﻟَْﻢ َﺗُﮑْﻦ َﺗْﻌَﻠُﻢ و ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫و ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﺧﺮﭘـﻮﺗﯽ از ﻧﺒﻼـء ﻋﻈـﺎم و ﻧﺒﻬـﺎي ﻓﺨـﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻮده ﮐﻤـﺎل ﻋﻈﻤﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﺟﻼـﻟﺖ ﻣﻨﺰﻟﺖ او از‬‫ﺗﻘﺮﯾﻈـﺎت ﻋﻠﻤﺎء ﻣﻌﺎﺻـﺮﯾﻨﺶ ﮐﻪ در آﺧﺮ ﮐﺘﺎب ﻋﺼـﯿﺪه اﻟﺸـﻬﺎدة ﻣﺴـﻄﻮرﺳﺖ واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﻗﺎل ﻓﯽ آﺧﺮ اﻟﮑﺘﺎب ﻗـﺪ ﻗﺮﺿـﻪ‬‫اﻓﺎﺿﻞ ﻋﺼـﺮﻧﺎ و اﻣﺎﺛﻞ ﺟﻬﺎﺑﺬة ﻣﺼﺮﻧﺎ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل اﻻﺳﺘﺎذ اﻟﻌﻼﻣﮥ و اﻟﺠﻬﺒﺬ اﻟﻔﻬﺎﻣﮥ ذو اﻟﺘﺂﻟﯿﻒ اﻟﻤﻔﯿﺪة و اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﻤﺠﯿﺪة ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺸﯿﺦ‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﺎﺟﻮري اﻟﻤﺤﺮز ﻟﻘﺼﺒﺎت اﻟﺴﺒﺎق إذا ﺣﻮري ﺑﺴﻢ اﷲ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟّﺬي ﺷﺮح‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪485 :‬‬‫ﻗﻠﻮب اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ اﻻﻓﺎدة اﻻﺣﮑﺎم وﺟﻌﻬﻢ ﻧﺠﻮم اﻟﻬﺪي و ﺷـﻤﻮس اﻻﻗﺘﺪاء ﺑﯿﻦ اﻻﻧﺎم و اﺛﺒﺖ ﻟﻬﻢ اﻟﺘﻤﯿﯿﺰ و رﻓﻊ اﻟﻤﻘﺎم و اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم‬‫ﻋﻠﯽ ﺳـّﯿﺪﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ اﻟّﺬي ﺗﺸـّﺮﻓﺖ ﺑﻤﺪﺣﻪ اﻟﺒﺮدة و اﻟﻘﺼﺎﺋﺪ و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ و اﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﻋﺘﺮﺗﻪ اﻟّﺴﺎدة اﻻﻣﺎﺟﺪ و ﺑﻌﺪ ﻓﻘﺪ ﻧﺰﻫﺖ ﻃﺮﻓﯽ ﻓﯽ ﻫﺬا‬‫اﻟﺸـﺮح اﻟّﺬي ﺷـﺮح اﻟﻘﻠﻮب ﺑﯿﺎﻧﻪ و ﺳـﻄﻊ ﻓﯽ ﺳـﻤﺎء اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﺑﺮﻫﺎﻧﻪ ﻓﺮأﯾﺖ اﺳـﺮار اﻟﺒﻼﻏﮥ ﻓﯿﻪ ﻓﺎﺷـﯿﮥ و اﺑﮑﺎر اﻟﻔﺼﺎﺣﮥ ﻓﯽ ﺧﺪور اﻟﺴـﻄﻮر‬‫ﻧﺎﺷـﯿﮥ و اﻟﺒﺮدة ﺑﻪ اﮐﺘﺴﺖ رﻗﮥ اﻟﺤﺎﺷـﯿﮥ ﻓﯿﺎ ﻟﻪ ﻣﻦ ﺷﺮح ﻟﻄﯿﻒ ﻗﺪ ﻃﺮز اﻟﺒﺮدة و اﺿﺤﯽ ﺑﯿﻦ اﻟﺸﺮوح ﻋﻤﺪة و اﺣﺘﻮي ﻋﻠﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻵداب‬‫و اﺗﯽ ﺑﺎﻟﻌﺠﺐ اﻟﻌﺠﺎب ﺑﺤﺴﻦ ﺳﺒﮑﮥ ﺗﻘﺮ اﻟﻌﯿﻮن و ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻓﻠﯿﺘﻨﺎﻓﺲ اﻟﻤﺘﻨﺎﻓﺴﻮن ﻓﻠﻠّﻪ در ﻣﺆﻟﻔﻪ ﻟﻘﺪ ﺣﻘﻖ ﻟﻨﺎ ﻗﻮل اﻟﻘﺎﺋﻞ اﻟﻤﺎﻫﺮ‬‫ﮐﻢ ﺗﺮك اﻻول ﻟﻼﺧﺮ ﮐﯿﻒ و ﻫﻮ زﺑﺪة اﻻﻓﺎﺿﻞ‬‫اﻟّﺴﺎدة اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﺛﻤﺮة َﮐَﺸَﺠَﺮٍة َﻃﱢﯿَﺒٍﮥ َأْﺻﻠُﻬﺎ ﺛﺎﺑ ٌِﺖ َو َﻓْﺮُﻋﻬﺎ ﻓِﯽ اﻟﱠﺴﻤﺎِء‬‫اﻧﺴﺎن ﻋﯿﻦ اﻋﯿﺎن اﻟﺮوم رّب اﻟﻤﻨﻄﻮق و اﻟﻤﻔﻬﻮم ﺣﻀـﺮة ﺳـﯿﺪ ﻋﻤﺮ اﻓﻨـﺪي اﻟﺤﻨﻔﯽ ﻣﻔﺘﯽ ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﺧﺮﭘﻮت اﻟﻤﺤﻤﯿﮥ ﻻ زال ﻣﺒﻠﻎ اﻻﻣﻨﯿﮥ و ﻻ‬‫ﺑﺮح راﻓﻼـ ﻓﯽ ﺛﻮاب اﻟﻤﺤـﺎﺳﻦ واردا ﻣﻦ اﻟﻤﻌﺎرف ﺷـﺮاﺑﺎ ﻏﯿﺮ اﺳﻦ و ﺟﺰاه اﻟﱠﻠﻪ ﺧﯿﺮا ﻋﻦ ﻫـﺬا اﻟﻤﺮام و اﺣﺴﻦ ﻟﯽ و ﻟﻪ اﻟﺨﺘﺎم و ﻗﺎل اﻻﻣﺎم‬‫اﻻﮐﻤﻞ و اﻟﻬﻤﺎم اﻻﻣﺜﻞ ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺸﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺴﻘﺎ اﻟﺬي ﻫﻮ اﺟّﻞ ﻣﻦ ﻋﻨﻪ ﯾﺘﻠﻘﯽ ﺑﺴﻢ اﷲ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﻟﮏ اﻟﺤﻤﺪ اوﺟﺪت اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ‬‫اﻻﻣﺼﺎر و ﺟﺪدت ﺑﻬﻢ اﻟﺪﯾﻦ و ﻟﮏ اﻟﺸﮑﺮ اودﻋﺖ ﻓﯽ ﻗﻠﻮﺑﻬﻢ ﻣﻦ اﻻﺳﺮار و اﻻﻧﻮار ﻣﺎ اوزﻋﺖ ﺑﻪ ﻧﻔﻮﺳﻬﻢ ﺗﻤﺎم اﻟﺘﺒﯿﯿﻦ ﻣﻨﻨﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺑﻤﻨﮥ‬‫ﺗﻮرﯾﺚ اﻻﻧﺒﯿـﺎء ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻌﻤـﻞ و اﺣﺴـﻨﺖ إﻟﯿﻬﻢ ﺑﻨﻌﻤـﮥ ﻣـﺪح ﻣﺼـﻄﻔﺎك و ﻣﺨﺘﺎرك ﻓﯽ اﻻﺑـﺪ و اﻻزل و ﻣﻨﮏ ﺳـﻠﺴﻞ اﻟـّﺼ ﻠﻮات و‬‫ﻣﺴﻠﺴﻞ اﻟﺘﺴﻠﯿﻤﺎت ﻋﻠﯽ ﻋﯿﻦ اﻟﻌﻨﺎﯾﮥ و اﻟﻨﻌﻤﮥ و ﻧﻔﺲ اﻟﺤﻤﺎﯾﮥ و اﻟﺮﺣﻤﮥ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ اﻻﺷﺮاف و اﺻﺤﺎﺑﻪ اﻫﻞ اﻻﻧﺼﺎف اﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﻘﺪ ﺣﻈﯿﺖ‬‫ﺑﺮوﯾـﮥ ﻫﺬا اﻟﺸـﺮح اﻟﺒﺪﯾﻊ اﻟﻔﺎﺋﻖ اﻟﻤﻮرد اﻟﺼـﻔﯽ اﻟﻬﻨﯽ اﻟﺮاﺋﻖ اﻟﺬي ﺧﺪم ﺑﻪ اوﺣﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻻﻋﻼم و ﻣﻔﺮد اﻟﻌﻈﻤﺎء اﻟﻔﺨﺎم اﻻﻧﺴﺎن اﻟﮑﺎﻣﻞ‬‫اﻟﺠﻬﺒـﺬ اﻟﻔﺎﺿـﻞ ذو اﻟﻨﺴﺐ اﻟﺮﻓﯿﻊ اﻟّﺴﺎﻣﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻻدب اﻟﺒـﺪﯾﻊ اﻟﻨﺎﻣﯽ ﻗﺎﻣﻮس اﻟﺒﻼﻏـﮥ و اﻟﻔﻀﺎﺣـﮥ و ﻧﺒﺮاس اﻻﻓﻬﺎم اﻟﺴـﯿﺪ ﻋﻤﺮ اﻓﻨـﺪي‬‫ﻣﻔﺘﯽ ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﺧﺮﭘﻮت و ﻣﻔﯿـﺪ اﻟﺤﮑﺎم ﺻـﺤﯿﺢ اﻻﺣﮑﺎم ﺑﺮدة اﻟﻤﺪﯾـﺢ ﻟﻠﺤﻀـﺮة اﻟﻨﺒﻮﯾـﮥ اﻟﻤﻤﺪوﺣﮥ ﺑﺎﻟﻤﺪاﺋﺢ اﻟﻌﻠﯿﮥ ﻣﻦ رّب اﻟﺒﺮﯾﮥ ﻓﻮﺟﺪﺗﻪ‬‫ﺑﺤﺮا اﺣﺘﻮي ﻋﻠﯽ اﻟـﺪرر و روﺿﺎ اﺳـﺘﻮي ﻣﻨﻪ اﻟﺜﻤﺮ و ﺣﻮي ﻣﻦ ﻓﻨﻮن اﻻﻓﻨﺎن اﻟﻐﺮر اﻧﺘﺠﺖ ﻗﯿﺎﺳﺎﺗﻪ اﻟﺼـﺤﯿﺤﮥ و اﺑﺘﻬﺠﺖ اﺷـﮑﺎﻟﻪ ﻓﺰال ﻋﻦ‬‫ﻣﺸﺮوﺣﻪ ﻣﺎ ﺗﻀﻤﻨﻪ ﻏﻤﻮﺿﻪ و اﺷﮑﺎﻟﻪ ﯾﺤﻖ ان ﯾﻘﺎل ﻓﯿﻪ‬‫ﻫﻮ اﻟﺒﺤﺮ ﻟﮑﻨﻪ زاﺧﺮ ﻫﻮ اﻟﺮوض ﻟﮑﻨﻪ زاﻫﺮ‬‫ﻓﻨﺰه اﻟﻄﺮف ﺑﺎﻓﻨـﺎن ﻓﻨﻮﻧﻪ ﻣـﺎ ﻟﻬـﺎ آﺧﺮ ﻓﺠﺰي اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺆﻟﻔﻪ ﺧﯿﺮ ﺟﺰاء و اﻧﺎﺑـﮥ و ﺑﻠﻐﻪ ﺑﺠﺎه اﻟﻤﻤـﺪوح ﺑﺎﻟﻤﺸـﺮوح آراﺑﻪ و اﺣﺴﻦ ﻟﯽ و ﻻﺧﻮاﻧﻨﺎ‬‫اﻟﻌﻮاﻗﺐ و اﻗﺎﻣﻨﺎ ﻣﻌﻪ و اداﻣﻨﺎ ﻋﻠﯽ اﺣﺴﻦ اﻟﻄﺮق و اﻗﻮم اﻟﻤﺬاﻫﺐ اﻣﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪486 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 386‬از ‪581‬‬‫و ﻗﺎل اﻟﻌﻤﺪة اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ و اﻟﻔﻮاﺿﻞ ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ اﻻﺑﺮاﺷﯽ اﻟﺠﺪﯾﺮ ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ اﻟﺸﺮوح و اﻟﺤﻮاﺷﯽ ﺑﺴﻢ اﷲ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﺤﻤﺪ ﻣﻨﮏ إﻟﯿﮏ ﯾﺎ ﻣﻦ ﺟﻌﻠﺖ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﯾﻬﺘﺪي ﺑﻬﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﮏ اﻟﻈﻼم و ﺧﺼﺼـﻬﻢ ﺑﺨﺼﯿﺼﮥ اﻟﺨﺸﯿﮥ ﺣﺘﯽ اﻧﺘﺸﺮ ﻓﻀﻠﻬﻢ‬‫و ﻇﻬﺮ ﻟﻠﺨﺎص و اﻟﻌﺎم و اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم ﻋﻠﯽ ﺳـﯿﺪﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ص ﻣﻤﺪ اﻻواﺋﻞ و اﻻواﺧﺮ و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ و اﺻﺤﺎﺑﻪ اوﻟﯽ اﻟﻤﺎﺛﺮ و اﻟﻤﻔﺎﺧﺮ اﻣﺎ‬‫ﺑﻌـﺪ ﻓﻠﻤـﺎ ﻧﻀـﺮت اﻟﯽ ﻣﺤﺎﺳﻦ روض ﻣﺎ ﺗﻀـﻤﻨﺘﻪ ﻫـﺬه اﻟﻄﺮوس ﻣﻦ ازاﻫﺮ اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ و ﻣﺎ اودﻋﻪ ﮐﻨﺰ ﻫـﺬه اﻟﺼـﺤﺎﺋﻒ ﻣﻦ اﻟـﺪر اﻟﻤﺒﺎﻫﯽ ﺑﻪ‬‫اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ ﻗﻠﺖ ﻫﺬه روﺿﮥ ﺗﻤﺎﯾﻠﺖ اﻏﺼﺎﻧﻬﺎ و ﺗﺪﻟﺖ اﻓﻨﺎﻧﻬﺎ و ﻋﺒﻘﺖ ازﻫﺎرﻫﺎ و ﻃﺎﺑﺖ ﺛﻤﺎرﻫﺎ و ﺗﺪﻓﻘﺖ اﻧﻬﺎرﻫﺎ أو ﺣﻠﮥ اﺑﻬﺮ اﻟﻨﺎﻇﺮ روﻧﻘﻬﺎ و‬‫ادﻫﺶ اﻻﻟﺒـﺎب ﺗﺎﻧﻘﻬـﺎ أم ﺑﺮدة اﺟﯿـﺪ ﻃﺮازﻫـﺎ أم آﯾﺎت اﺧﺮس اﻟﺒﻠﻐﺎء اﻋﺠﺎزﻫﺎ أم ﻋﻘﻮد ﺗﻸﻷت ﻓﺮاﺋـﺪﻫﺎ و اﻧﺘﻈﻤﺖ ﻗﻼﺋـﺪﻫﺎ ﺑﻞ ﻫﯽ درر‬‫ﺗﻨـﺎﻓﺴﺖ اﻟﺘﯿﺠـﺎن ﻓﯽ ﻧﻔﺎﺋﺴـﻬﺎ ﻓﻤـﺎ ﻃﺎﻟﺖ و ﺗﻄﺎوﻟﺖ اﻻﮐﺎﻟﯿﻞ ان ﺗﺤﺴﻦ ﺑﻬﺎ ﻓﻤﺎ زاﻟﺖ ﻟﻢ ﻻ و ﻫﯽ ﺟﻤﻊ ﻣﻦ ﻓﻀـﻠﻪ ﺑﯿﻦ اﻟﺒﺮﯾـﮥ ﻣﻌﻠﻮم و ﻣﻦ‬‫ﺣﺴﺪت اﻟﻌﺮب اﻟﻌﺮﺑﺎء ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺮوم ﺧﺮﺟﺖ ﮐﻠﻤﺎﺗﻪ ﻣﻦ ﻗﻠﺐ ﺳﻠﯿﻢ و اﺧﻼص ﻓﯽ ﺣّﺐ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺸﻔﺎﻋﮥ ﻣﻦ ﺻﻤﯿﻢ ﻓﻤﺎﮐﻞ ﻣﻦ ﺟﻤﻊ اﻟﻒ و‬‫اﻻﮐﻞ ﻣﻦ اﮐﺜﺮ اﻟﻨﻘﻞ و اﻟﻌﺰ و ﺻـﻨﻒ اﻧﻤﺎ ﺗﻠﮏ ﻣﻮاﻫﺐ وﻫﺒﻬﺎ اﻟﻤﻮﻟﯽ ﻟﻤﻦ ﺷﺎء و ﺟﻌﻠﻪ اوﻟﯽ و ﮐﻞ ﯾﺪﻋﯽ و ﺻﻼ ﺑﻠﯿﻠﯽ* ﻓﺪوﻧﮏ ﺷﺮﺣﺎ‬‫ﺻـﺎر ﻟﺒﺮدة ﻟا ﻤﺪﯾـﺢ ﮐـﺎﻟﻄﺮاز اﻟﻤﻌﻠﻢ و اﺑﺎن ﺑﺒﻼﻏﺘﻪ و ﺣﺴﻦ اﻧﺴـﺠﺎﻣﻪ اﻧﻪ ﺧﯿﺮ ﺷـﺮح ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺗﮑﻠﻢ و ﺗﺮﺟﻢ ﻓﻤﻦ ﺗﺎﻣﻠﻪ ﮐـﺬب ﻗﻮل اﻟﻘﺎﺋﻞ ﻣﺎ‬‫ﺗﺮﮐﺖ اﻻواﺋﻞ ﮐﻠﻤـﮥ ﻟﻘﺎﺋﻞ ﻫﺬا و اﻧﯽ و ان ﻣﺪدت ذراﻋﯽ و اﺟﻠﺖ ﻓﯽ ﻣﯿﺪان ﻣﺪﯾﺤﻪ ﯾﺮاﻋﯽ و ﻗﻄﻌﺖ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻟﯿﻠﯽ و ﻧﻬﺎري و ﺷـﻤﺮت‬‫ﻋﻦ اﻟﺴـﺎق ازاري ﻓﻤـﺎ اﻧـﺎ ﻓﯽ ﮐﻤـﺎل ﻣﺤﺎﺳـﻨﻪ اﻟّـﺎ ذو ﻗﺼﻮر إذ ﻻ ﺗﺴﺎوي اﻟﺤﺠﺮ اﻻرﺿـﯿﮥ اﻟﻘﺼﻮر ﮐﯿﻒ ﻻ و ﻣﺆﻟﻔﻪ ﺟﺎﺋﺰ ﻟﺸـﺮﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫اﻟﻨﺴﺐ ﻣﻔﺨﺮ اﻟﻌﺠﻢ و اﻟﻌﺮب اﻟﻬﻤﺎم اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻻ اﻧﻪ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم و اﻟﻌﻤﺪة اﻟﻔﻬﺎﻣﮥ اﻻ اﻧﻪ ﻣﻠﮏ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻻﻋﻼم اﻟﺤﺴـﯿﺐ اﻟﻨﺴـﯿﺐ اﻵﺧﺬ‬‫ﻣﻦ ﮐﻞ ﻓﻦ اوﻓﺮ ﻧﺼـﯿﺐ اﻟﻤﺘﻮّﮐﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻌﯿـﺪ اﻟﻤﺒﺪي ﺳـﯿﺪي اﻟﺴـﯿﺪ ﻋﻤﺮ اﻓﻨﺪي ﻣﻔﺘﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﺧﺮﭘﻮت اﻟﻤﺤﻤﯿﮥ ﺻﺎﻧﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺣﻔﻈﻪ‬‫ﻣﻦ ﮐـﻞ رزﯾـﮥ و ﺑﻠﯿـﮥ اﺑﻘـﺎه اﻟﱠﻠﻪ راﻗﯿـﺎ ذري اﻟﻤﻌـﺎﻟﯽ راﻓﻼـ ﻓﯽ ﺣﻠﻞ اﻟﺤﺒﻮر ﻋﻠﯽ ﻣﻤﺮ اﻟﻠﯿﺎﻟﯽ ﻣﺎ ﺗﺮﻧﻢ ﺑﻤـﺪح ﺳـّﯿﺪ اﻟﮑﺎﺋﻨﺎت ﻣﺎدح و ﺗﻠﯿﺖ‬‫ﻗﺼـﯿﺪة اﻟﺒﺮدة ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻤﺎدح و ﻋﺒﻖ ﻣﺴﮏ اﻟﺨﺘﺎم ﺑﺎرﯾﺠﻪ اﻟﻔﺎﺋﺢ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﻟﺨﺮﭘﻮﺗﯽ و اﺣﺪﻫﻢ اﻟﻤﻔﺮد* و ﻓﺮدﻫﻢ اﻻوﺣﺪ* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻬـﺎدي اﻟﯽ ﻟﺤﺐ اﻟﺼﻮاب اﻻرﺷـﺪ* ﺑﺤﺘﻢ ﻗـﺪ اﻃﻔﯽ ﻟﻬﺒﺎت ﮐﻞ ﺟﺎﺣـﺪ و اﺧﻤـﺪ* ﻓﺎﻟﻤﺎرق ﻋﻦ رﺑﻘﺘﻪ ﻫﺎﻟﮏ ﻓﯽ ﺗﯿﻪ ﻟا ﻀـﻼل‬‫اﻟﻤﻤـّﺪد* و اﻟﻨﺎﮐﺐ ﻋﻦ ﻗـﺪﺗﻪ ﺑﺎﺋﺮ ﻓﯽ ﺑﯿـﺪ اﻟﻐﯽ اﻟﻤﻌﺘـّﺪ* و اﻟﻄﺎﻋﻦ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺤﺘﻘﺐ ﻟﻠﻮﺑﺎل اﻟـﺪاﺋﻢ اﻟﻤﺆﺑﺪ* و اﻟﻘﺎدح ﻓﯿﻪ ﻣﺸﺘﺮ ﻻﺟﻠﻪ اﻟﻨﮑﺎل‬‫اﻵﺑﺪ اﻟﻤﺨّﻠﺪ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯽام‬‫آﻧﮑﻪ ﻗﺎﺿﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ اﻟﺼﻨﻌﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻔﻮاﺋﺪ اﻟﻤﺠﻤﻮﻋﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪487 :‬‬‫ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﮥ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ اﻧـﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬـﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿـﺎت اﻟﺒـﺎب رواه اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ﻣﺮﻓﻮﻋـﺎ و رواه اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﺑﻦ ﻋـﺪي و‬‫اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ و اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﯾﻀﺎ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ‬‫و ﻓﯽ اﺳـﻨﺎده اﻟﺨﻄﯿﺐ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﻐﺪادي و ﻫﻮ ﻣﺘﻬﻢ و ﻓﯽ اﺳـﻨﺎد اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ اﺑﻮ اﻟﺼﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﻗﯿﻞ ﻫﻮ اﻟﺬي‬‫وﺿـﻌﻪ و ﻓﯽ اﺳـﻨﺎد اﺑﻦ ﻋـﺪي اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﮥ اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯽ ﯾﺤﺪث ﻋﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﺑﺎﻻﺑﺎﻃﯿﻞ و ﻓﯽ اﺳـﻨﺎد اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﺠﺎﻟﺪ‬‫ﮐﺬاب و ﻓﯽ اﺳـﻨﺎد اﺑﻦ ﺣﺒﺎن اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ و ﻻ ﯾﺤﺘﺞ ﺑﻪ و ﻗﺪ رواه اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ع ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ و ﻓﯽ اﺳـﻨﺎده ﻣﻦ ﻻ‬‫ﯾﺠﻮز اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ و رواه اﯾﻀﺎ اﺑﻦ ﻋﺪي ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﺑﻠﻔﻆ ﻫﺬا ﯾﻌﻨﯽ‬‫ﻋﻠﯿﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻔﺠﺮة ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼﺮه ﻣﺨﺬول ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻗﯿﻞ ﻻ ﯾﺼـﺢ و ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ و ﻗـﺪ ذﮐﺮ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻦ ﻃﺮق ﻋـﺪة و ﺟﺰم ﺑﺒﻄﻼن اﻟﮑﻞ و ﺗﺎﺑﻌﻪ اﻟّﺬﻫﺒﯽ و‬‫ﻏﯿﺮه و اﺟﯿﺐ ﻋﻦ ذﻟﮏ ﺑﺎن ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺒﻐـﺪادي اﻟﻔﯿـﺪي ﻗﺪ وﺛﻘﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ان اﺑﺎ اﻟـّﺼ ﻠﺖ اﻟﻬﺮوي و ﻗﺪ وﺛﻘﻪ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 387‬از ‪581‬‬‫اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻗـﺪ ﺳـﺌﻞ ﯾﺤﯿﯽ ﻋﻦ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻘﺎل ﺻـﺤﯿﺢ و اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ و اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺘﺪرك ﻋﻦ اﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺎس ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ و ﻗﺎل ﺻـﺤﯿﺢ اﻻﺳـﻨﺎد ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و اﻟﺼﻮاب ﺧﻼف ﻗﻮﻟﻬﻤﺎ ﻣﻌﺎ ﯾﻌﻨﯽ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﻟﺤﺎﮐﻢ و ان اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ‬‫ﻗﺴﻢ اﻟﺤﺴﻦ ﻻـ ﯾﺮﺗﻘﯽ اﻟﯽ اﻟﺼـّﺤﮥ و ﻻ ﯾﻨﺤﻂ اﻟﯽ اﻟﮑـﺬب اﻧﺘﻬﯽ و ﻫـﺬا ﻫﻮ اﻟﺼﻮاب ﻻن ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻗـﺪ ﺧﻮﻟﻔﺎ ﻓﯽ ﺗﻮﺛﯿﻖ‬‫أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ و ﻣﻦ ﺗﺎﺑﻌﻪ ﻓﻼ ﯾﮑﻮن ﻣﻊ ﻫﺬا اﻟﺨﻼف ﺻﺤﯿﺤﺎ ﺑﻞ ﺣﺴﻨﺎ ﻟﻐﯿﺮه ﻟﮑﺜﺮة ﻃﺮﻗﻪ ﮐﻤﺎ ﺑّﯿّﻨﺎه و ﻟﻪ ﻃﺮق اﺧﺮي ذﮐﺮﻫﺎ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻶﻟﯽ‬‫و ﻏﯿﺮه و ﻣﺴـﺘﺘﺮ ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ از اﻋﺎﻇﻢ ﻣﺎﻫﺮﯾﻦ و اﻓﺎﺧﻢ ﻧﺒﻼي ﮐﺎﺑﺮﯾﻦ و ﺣﻔﺎظ ﺛﻘﺎت ﻣﺴـﺘﻨﺪﯾﻦ و اﯾﻘﺎظ اﺛﺒﺎت ﻣﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ‬‫ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﻬﮑﻠﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺪﯾﺒﺎج اﻟﺨﺴـﺮواﻧﯽ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻋﯿﺎن اﻟﻤﺨﻼف اﻟﺴـﻠﯿﻤﺎﻧﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﻔﺎﺿﻞ‬‫اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮ اﻟﻤﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻓﯽ اﻟﺘﺎج اﻟﻤﮑﻠﻞ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺴﻨﮥ اﻟﺨﻤﺴﻮن ﺑﻌﺪ اﻟﻤﺎﺋﺘﯿﻦ و اﻻﻟﻒ و ﻓﯿﻬﺎ ﻓﯽ ﺷﻬﺮ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة ﮐﺎﻧﺖ‬‫وﻓﺎة ﺷـﯿﺨﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ و ﻫﻮ ﻗﺎﺿﯽ اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﻟﻤﺤﻘﻖ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻻﻣﺎم ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻣﺎم اﻟﺪﻧﯿﺎ ﺧﺎﺗﻤﮥ اﻟﺤﻔﺎظ‬‫ﺑﻼ ﻣﺮاء اﻟﺤﺠـﮥ اﻟﻨﻘﺎد ﻋﺎﻟﯽ اﻻﺳـﻨﺎد اﻟﺴﺎﺑﻖ ﻓﯽ ﻣﯿﺪان اﻻﺟﺘﻬﺎد اﻟﻤﻄﻠﻊ ﻋﻠﯽ ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ و ﻏﻮاﻣﻀـﻬﺎ ﻟﻌﺎرف ﺑﻤﺪارﮐﻬﺎ و ﻣﻘﺎﺻﺪﻫﺎ و‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻤﻠـﮥ ﻓﻤـﺎ راي ﻣﺜـﻞ ﻧﻔﺴﻪ و ﻻـ راي ﻣﻦ راه ﻣﺜﻠﻪ ﻋﻠﻤـﺎ و ورﻋـﺎ و ﻗﯿﺎﻣـﺎ ﺑﺎﻟﺤﻖ ﺑﻘﻮة ﺟﻨﺎن و ﺳـﻼﻃﮥ ﻟﺴﺎن ﻗـﺪ اﻓﺮد ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ ﺗﻠﻤﯿـﺬه‬‫اﻻدﯾﺐ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ اﻟﺸﺠﻨﯽ اﻟﺬﻣﺎري ﺑﻤﻮﻟﻒ ﺳﻤﺎه اﻟﺘﻘﺼﺎر ﻓﯽ ﺟﯿﺪ زﻣﻦ ﻋﺎﻟﻢ اﻻﻗﺎﻟﯿﻢ و اﻻﻣﺼﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪488 :‬‬‫ﻗﺼـﺮه ﻋﻠﯽ ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ و ﺗﻼﻣﺬﺗﻪ و ﺳـﯿﺮﺗﻪ و ﻣﺎ اﻧﻄﻮت ﻋﻠﯿﻪ ﺷـﻤﺎﺋﻠﻪ و ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﻣﻦ ﺷـﻌﺮ و ﻣﺎ ﻗﯿﻞ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ﻣﺪح و ﺛﻨﺎء ﺑﺎﻟﻨﻈﻢ و ﻟا ﻨﺜﺮ ﺟﺎء‬‫ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺿـﺨﻢ ﻣﻮﻟﺪه ﯾﻮم اﻻﺛﻨﯿﻦ اﻟﺜﺎﻣﻦ و اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ ﻣﻦ ذي اﻟﻘﻌﺪة اﻟﺤﺮام ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺑﻌﺪ اﻟﻤﺎﺋﮥ و اﻻﻟﻒ ﮐﻤﺎ اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺑﺬﻟﮏ‬‫ﻓﯽ ﺑﻠـﺪه ﻫﺠﺮة ﺷﻮﮐﺎن و ﻧﺸﺎء ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻔﺎف و اﻟﻄﻬﺎرة و ﻣﺎ زال ﯾﺪّرب و ﯾﺪرج و ﯾﺠﻤﻊ اﻟﻨﺸـﺌﺎت و ﯾﺤﺮز اﻟﻤﮑﺮﻣﺎت ﻟﻪ ﻗﺮاءة ﻋﻠﯽ واﻟﺪه‬‫و ﻻزم اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﻣﺎم اﻟﻔﺮوع ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﺮازي و اﻧﺘﻔﻊ ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﺧﺬ اﻟﻨﺤﻮ و اﻟﺼـﺮف ﻋﻦ اﻟﺴـّﯿﺪ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ‬‫ﺑﻦ ﺣﺴﻦ و اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻨﻬﻤﯽ و اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺨﻮﻻﻧﯽ و اﺧﺬ ﻋﻠﻢ اﻟﺒﯿﺎن و اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ و اﻟﻤﻨﻄﻖ و اﻻﺻـﻠﯿﻦ‬‫ﻋﻦ اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ و اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻬﺎدي ﻋﺮﻫﺐ و ﻻزم ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﺠـﺪد زﻣﺎﻧﻪ اﻟﺴـﯿﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ‬‫اﺣﻤـﺪ اﻟﮑﻮﮐﺒﺎﻧﯽ و اﺧﺬ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ و ﻏﯿﺮ ﻫﻮﻻء ﻣﻦ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ اﻟﮑﻤﻠﮥ ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻌﻘﻠﯿﮥ‬‫و اﻟﻨﻘﻠﯿﮥ ﺣﺘﯽ اﺣﺮز ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻤﻌﺎرف و اﻧﻔﻖ ﻋﻠﯽ ﺗﺤﻘﯿﻘﻪ ﻟﻠﻤﺨﺎﻟﻒ و اﻟﻤﻮاﻟﻒ و ﺻﺎر اﻟﻤﺸﺎر إﻟﯿﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻮم اﻻﺟﺘﻬﺎد ﺑﺎﻟﺒﻨﺎن و اﻟﻤﺠﻠﯽ ﻓﯽ‬‫ﻣﻌﺮﻓـﮥ ﻏﻮاﻣﺾ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﻋﻨـﺪ اﻟﺮﻫﺎن ﻟﻪ اﻟﻤﻮﻟﻔﺎت اﻟﺠﻠﯿﻠـﮥ اﻟﻤﻤﺘﻌﮥ اﻟﻤﻔﯿﺪة اﻟﻨﺎﻓﻌﮥ ﻓﯽ اﻏﻠﺐ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﻨﻬﺎ ﻧﯿﻞ اﻻوﻃﺎر ﺷـﺮح ﻣﻨﺘﻔﯽ اﻻﺧﺒﺎر‬‫ﻻﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﮥ رح ﻓﯽ ارﺑﻌﮥ ﻣﺠﻠﺪات ﻟﻢ ﺗﮑﺘﺤﻞ ﻋﯿﻦ اﻟﺰﻣﺎن ﺑﻤﺜﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ و ﻟﻢ ﯾﺴﻤﺢ اﻟﺪﻫﺮ ﺑﻨﺤﻮه ﻓﯽ اﻟﺘﺪﻗﯿﻖ اﻋﻄﯽ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ ﺣﻘﻬﺎ ﻓﯽ‬‫ﮐـﻞ ﺑﺤﺚ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻖ اﻻﻧﺼـﺎف و ﻋـﺪم اﻟﺘﻘـّﯿ ﺪ ﺑﺎﻟﺘﻘﻠﯿـﺪ و ﻣـﺬﻫﺐ اﻻﺧﻼـف و اﻻﺳـﻼف و ﺗﻨـﺎﻗﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺸـﺎﯾﺨﻪ اﻟﮑﺮام ﻓﻤﻦ دوﻧﻬﻢ ﻣﻦ‬‫اﻻﻋﻼم و ﻃﺎر ﻓﯽ اﻵﻓﺎق ﻓﯽ زﻣﺎن ﺣﯿﺎﺗﻪ و ﻗﺮئ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺮارا و اﻧﺘﻔﻊ ﺑﻪ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﮐﺎن ﯾﻘﻮل اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺮض ﻋﻦ ﺷﯽء ﻣﻦ ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ ﺳﻮاه ﻟﻤﺎ ﻫﻮ‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺘﺤﺮﯾﺮ ﺑﺎرﻓﻊ ﻣﮑﺎن و ﻣﻦ اﻟﺘﻤﺴﮏ ﺑﺎﻟﺪﻟﯿﻞ ﻓﯽ اﻋﻠﯽ ﺷﺎن و ﮐﺎن ﺗﺎﻟﯿﻔﻪ ﻓﯽ اﯾﺎم ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ ﻓﻨﺒﻬﻮه ﻋﻠﯽ ﻣﻮاﺿﻊ ﻣﻨﻪ ﺣﺘﯽ ﺗﺤﺮر و ﻟﻪ‬‫اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻤﺴـﻤﯽ ﻓﺘﺢ اﻟﻘﺪﯾﺮ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﺑﯿﻦ ﻓﻨﯽ اﻟﺪراﯾﮥ و اﻟﺮواﯾﮥ ﻣﻦ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و ﻗﺪ ﺳﺒﻘﻪ اﻟﯽ اﻟﺘﺎﻟﯿﻒ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﺮواﯾﮥ و اﻟﺪراﯾﮥ‬‫اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺑﻬﺮان ﻓﻠﻪ ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﻓﯽ ذﻟـﮏ ﻋﻈﯿﻢ ﻟﮑﻦ ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﺑﺴـﻂ و اﺟﻤﻊ و اﺣﺴﻦ ﻣﻨﻪ ﺗﺮﺗﯿﺒـﺎ و ﺗﺮﺻـﯿﻔﺎ و اﺣﺮز‬‫ﻟﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻠﻐﺎت و ﺷﻮاﻫـﺪﻫﺎ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎ و ﺗﺎﻟﯿﻔﺎ و ﻗﺪ ذﮐﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ اﻻﺗﻘﺎن اﻧﻪ ﺟﻌﻠﻪ ﻣﻘﺪﻣﮥ ﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ ﺟﺎﻣﻊ ﻟﻠﺪراﯾﮥ و اﻟﺮواﯾﮥ ﺳـﻤﺎه‬‫ﻣﻄﻠﻊ اﻟﺒﺪرﯾﻦ و ﻣﺠﻤﻊ اﻟﺒﺤﺮﯾﻦ و ﻟﻪ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﻘﺘﻀﯽ اﻟﺪﻟﯿﻞ ﺳﻤﺎه اﻟﺪرر اﻟﺒﻬﯿﮥ و ﺷﺮﺣﻪ ﺷﺮﺣﺎ ﻧﺎﻓﻌﺎ ﺳﻤﺎه اﻟﺪراري اﻟﻤﻀﯿﺌﮥ‬‫اورد ﻓﯿﻪ اﻻدﻟـﮥ اﻟّﺘﯽ ﺑﻨﯽ ﻋﻠﯿﻬﺎ ذﻟﮏ اﻟﻤﺆﻟﻒ و ﻟﻪ و ﺑﻞ اﻟﻐﻤﺎم ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﺷـﻔﺎء اﻻوام ﻟﻼﻣﯿﺮ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ و ﻟﻪ دّر اﻟﺴـﺤﺎﺑﻪ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫اﻟﻘﺮاﺑﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪489 :‬‬‫و اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و ﻟﻪ ارﺷـﺎد اﻟﻔﺤـﻮل اﻟﯽ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻟﺤﻖ ﻣﻦ ﻋﻠﻢ اﻻـﺻﻮل ﯾﻌﺰ ﻧﻈﯿﺮه ﻓﯽ ﺟﻤﻌﻪ و ﺗﺮﺻـﯿﻔﻪ و ﺣﺴﻦ ﺗﺮﺗﯿﺒﻪ و ﺗﺼـﻨﯿﻔﻪ و ﻟﻪ اﻟﺴـﯿﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 388‬از ‪581‬‬‫اﻟﺠﺮار اﻟﻤﺘـﺪﻓﻖ ﻋﻠﯽ ﺣـﺪاﺋﻖ اﻻزﻫﺎر ﮐﺎن ﺗﺎﻟﯿﻔﻪ ﻓﯽ آﺧﺮ ﻣﺪﺗﻪ و ﻟﻢ ﯾﺆﻟﻒ ﺑﻌﺪه ﺷـﯿﺌﺎ ﻓﯿﻤﺎ اﻋﻠﻢ و ﻗﺪ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﯿﻮن ﻣﻦ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ و‬‫ﺻﺤـﺢ ﻣﻦ ﻟا ﺸـﺮوع ﻣﺎ ﻫﻮ ﻣﻘﯿـﺪ ﺑﺎﻟﺪﻻﺋﻞ و زﯾﻒ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻠﯿﻪ دﻟﯿﻞ و ﺣﺴﻦ اﻟﻌﺒﺎرة ﻓﯽ اﻟﺮّد و اﻟﺘﻌﻠﯿﻞ و اﻟﺴـﺒﺐ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻧﻪ ﻧﺸﺄ ﻓﯽ‬‫زﻣﻨـﻪ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﻘﻠـﺪة اﻟﺠﺎﻣـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻌﺼﺐ ﻓﯽ اﻻـﺻﻮل و اﻟﻔﺮوع و ﻟﻢ ﺗﺰل اﻟﻤﺼﺎوﻟـﮥ و اﻟﻤﻘﺎوﻟـﮥ ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻨﻬﻢ داﺋﺮة و ﻟﻢ ﯾﺰاﻟـﻮا‬‫ﯾﻨـﺪدون ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺒﺎﺣﺚ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺣﺠـﮥ و ﻻ ﺑﺮﻫﺎن ﻣﻦ ﺳـﻨﮥ و ﻗﺮآن ﻓﺠﻌﻞ ﮐﻼﻣﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﺸـﺮح ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﻣﻮﺟﻬﺎ اﯾﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﺘﻨﻔﯿﺮ‬‫ﻋﻦ اﻟﺘﻘﻠﯿـﺪ اﻟﻤـﺬﻣﻮم و اﯾﻘﺎﻇﻬﻢ اﻟﯽ اﻟﻨﻈﺮ ﻓﯽ اﻟـﺪﻟﯿﻞ ﻻﻧﻪ ﯾﺮي ﺗﺤﺮﯾﻢ اﻟﺘﻘﻠﯿﺪ اﻟﺸﻮم و ﻗﺪ اﻟﻒ ﻓﯽ ذﻟﮏ رﺳﺎﻟﮥ ﺳـﻤﺎﻫﺎ اﻟﻘﻮل اﻟﻤﻔﯿﺪ ﻓﯽ‬‫ﺣﮑﻢ اﻟﺘﻘﻠﯿﺪ و ﻗﺪ ﺗﺤﺎﻣﺎه ﻟﻤﺎ ﺣﻮاه ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﻮﻗﺖ و ارﺳﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻫﻞ ﺟﻬﺘﻪ ﺑﺴـﺒﺒﻪ ﺳـﻬﺎم اﻟﻠﻮم و اﻟﻤﻘﺖ و ﺛﺎرت ﻣﻦ اﺟﻞ ذﻟﮏ‬‫ﻓﺘﻨـﮥ ﻓﯽ ﺻـﻨﻌﺎء ﺑﯿﻦ ﻣﻦ ﻫﻮ ﻣﻘﻠـﺪ و ﺑﯿﻦ ﻣﻦ ﻫﻮ ﻣﺘﻘﯿﺪ ﺑﺎﻟﺪﻟﯿﻞ ﺗﻮﻫﻤﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﻘﻠﺪﯾﻦ اﻧّﻪ ﻣﺎ أراد اﻻ ﻫﺪم ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻻن اﻻزﻫﺎر ﻫﻮ‬‫ﻋﻤـﺪﺗﻬﻢ ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻻﻋﺼﺎر و ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﻋﺒﺎدﺗﻬﻢ و اﻟﻤﻌﺎﻣﻠـﮥ اﻟﻤـﺪار و ﺣﺎﺷﺎه ﻣﻦ اﻟﺘﻌﺼﺐ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ اوﺟﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺤﺒﺘﻬﻢ و ﺟﻌﻞ اﺟﺮ‬‫ﻧﺒﯿﻨﺎ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ ﺗﺒﻠﯿﻎ اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ ﻣﻮدﺗﻬﻢ ﻻن ﻟﻪ اﻟﻮﻻء اﻟﺘﺎم ﻟﻬﻢ و ﻗﺪ ﻧﺸﺮ ﻣﺤﺎﺳﻨﻬﻢ ﻓﯽ ﻣﺆﻟﻔﻪ در اﻟﺴﺤﺎﺑﮥ ﺑﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺨﺎﻟﺞ ﺑﻌﺪه‬‫رﯾﺒـﮥ ﻟﻤﺮﺗﺎب و ﻟﻪ اﻟﻌﻨﺎﯾـﮥ اﻟﺘﺎﻣـﮥ ﺑﺤﻔﻆ ﻣـﺬﻫﺒﻬﻢ ﻓﺎﻧﻪ اﻓﻨﯽ ﺷـﺒﺎﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﺪرس و اﻟﺘﺪرﯾﺲ ﻓﯽ ذﻟﮏ و ﻋﻨﺪي ان ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ اﻟﻌﻨﺎﯾﮥ ﺑﻬﻢ ﻫﺬا‬‫اﻟﺸﺮح ﻓﺎن ﻣﻦ ﺗﺎﻣﻠﻪ ﺣﻖ اﻟﺘﺄﻣﻞ ﺑﻌﯿﻦ اﻻﻧﺼﺎف ﻋﺮف اﻧﻪ ﺑﯿﺎن ﻟﻤﺎ اﻗﺘﻀﺎه ﻣﺘﻦ اﻻزﻫﺎر ﻣﻦ اﻻدﻟﮥ اﻟﺼﺤﯿﺤﮥ ﻻﻧﻪ ﺟﺎء ﻓﯿﻪ ﺑﺎدﻟﮥ ﻟﻢ ﺗﻮﺟﺪ ﻓﯽ‬‫ﻏﯿﺮه و اوﺿـﺢ ﻣﺄﺧـﺬﻫﺎ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺎب و اﻟﺴـﻨﮥ ﻋﻠﯽ اﺑﺪع اﺳـﻠﻮب و ﻗﺪ اﻃﻠﻌﺖ ﻋﻠﯽ ﻏﺎﻟﺐ ﺷـﺮوح اﻻزﻫﺎر ﻓﻠﻢ ار ﻓﯽ ﺷـﺮوﺣﻪ ﻣﺎ ﯾﺪاﻧﯿﻪ ﻓﯽ‬‫اﯾﺮاد اﻻدﻟـﮥ و اﻧّﻤـﺎ ﻟﻢ ﯾﺮﺗﺾ ﻣﺎ ﺑﻨﯽ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﮑﺘﺎب ﻣﻦ اﻟﺘﻔﺎرﯾﻊ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﯿﺎس اﻟّـﺬي ﻋﻠﺘﻪ اﻟﻤﻨﺎﺳـﺒﮥ او ﺗﺨﺮﯾـﺞ و ﺳﺒﯿﻞ اﻻﻣﺎم ﻓﯽ ذﻟﮏ‬‫ﺳﺒﯿـﻞ اﻟﻤﻔﺮﻋﯿﻦ ﻣﻦ ﺳـﺎﺋﺮ اﻟﻤـﺬاﻫﺐ اﻻﺳـﻼﻣﯿﮥ ﻓﺎن ﮐﺘﺒﻬﻢ اﻟﻔﺮوﻋﯿـﮥ ﻣﻤﺰوﺟـﮥ ﺑـﺬﻟﮏ ﻋﻠﯽ ان ﮐﻼﻣﻪ ﻣﻊ اﻟﺠﻤﯿﻊ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻤـﺬاﻫﺐ ﻻن‬‫اﻟﻤﺎﺧـﺬ واﺣـﺪ و اﻟﺮد واﺣـﺪ و إن ﮐﺎن ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ ان اﻟﺨﻄﺐ ﯾﺴـﯿﺮ و اﻟﺨﻼف ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ اﻟﻌﻠﻤﯿﮥ اﻟﻈّﻨﯿﮥ ﺳـﻬﻞ ﻻﻧﻬﺎ ﻣﻄﺎرح اﻻﻧﻈﺎر و‬‫اﻻﺟﺘﻬﺎد ﯾﺪﺧﻠﻬﺎ و اﻟﻤﺼﯿﺐ ﻣﻦ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻟﻪ اﺟﺮان و اﻟﻤﺨﻄﯽ ﻟﻪ اﺟﺮ و ان ﺗﻨﺒﯿﻪ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﺑﺎﻟﺨﻄﺎء ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ اﻟﺨﻄﺎء ﻟﻠﻤﻘﻠﺪ ﻻ‬‫ﺑﺎس ﺑﻪ ﻟﺌﻼ ﯾﻘﻠـﺪ ﻓﯽ اﻟﺨﻄﺎء ﻓﺎﻧﻪ ﻣﺆاﺧـﺬ ﺑﻪ ﻣﻊ ان ﻣﻦ ﻗﻠـﺪه ﻣﻌﻔﻮ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ و ﻫـﺬه اﻟﻄﺮﯾﻘـﮥ رﺑﻤﺎ ﯾﺤﻤـﺪ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻣﻦ ﻗﺼـﺪ ذﻟﮏ و ﻻ‬‫ﯾﺨﺮج اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ ﻣﺎ اﺟﺘﻬﺪ ﻓﯿﻪ و ﻧﺒﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻄﺎء ﺑﺤﺴﺐ ﻣﺎ ﻇﻬﺮ ﻟﻪ ﻋﻦ ﺗﻮﻟﯿﻪ ﻻﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﻮة ﺻﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪490 :‬‬‫ﻻـن اﻟﺘﻮﻻـ ﻓﯽ ﺟـﺎﻧﺐ و ﺑﯿـﺎن اﻟﺨﻄﺄ ﻓﯽ ﺟﺎﻧﺐ و رﺑّﻤﺎ ﯾﺤﻤـﺪه ذﻟﮏ اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪ اﻟّـﺬي ﻗـﺪ اﺻﻞ ﻣﺎ ﻫﻮ ﺧﻄﺎء ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻪ ﻟﺌﻼ ﯾﺘﺒﻌﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ‬‫اﻟﺨﻄﺄ ﻣﻦ ﯾﺘﺒﻊ و ﻫﺬا ﺷﺎن اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ ﮐﻞ زﻣﺎن و ﻣﮑﺎن ﻣﺎ ﺑﯿﻦ راد و ﻣﺮدود ﻋﻠﯿﻪ و ﮐﻞ ﻣﺎﺧﻮذ ﻣﻦ ﻗﻮﻟﻪ و ﻣﺘﺮوك اﻟّﺎ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻌﺼﻤﮥ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻓﻀﻞ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺘﺤﯿﮥ و ﻗﺪ ذﮐﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﺨﺼﺎﺋﺺ ان ﻣﻦ ﺧﺼﺎﺋﺺ ﻫﺬه اﻻّﻣﮥ ان ﻻ ﯾﻘﺮ ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﺑﻌﻀﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻄﺎء و‬‫ﻟﻮ ﮐﺎن اﺣﺐ ﺣﺒﯿﺐ إﻟﯿﻪ و ﻣﻦ ﻃﺎﻟﻊ اﻟﮑﺘﺐ اﻻﺳـﻼﻣﯿﮥ ﻓﯽ اﻟﻔﺮوع و اﻻﺻﻮل ﻋﻠﯽ اﺧﺘﻼف اﻧﻮاﻋﻬﺎ ﻋﺮف ذﻟﮏ و ﻫﺎن ﻋﻠﯿﻪ ﺳـﻠﻮك ﻫـﺬه‬‫اﻟﻤﺴﺎﻟـﮏ و ﻣﻦ وزن اﻻﻣﻮر ﺑﺎﻻﻧﺼﺎف ﻻ ﺗﺨﻔﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ و ﻣﻦ ﺟﻤـﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻘﻠﯿـﺪ و ﺿﺎق ﻋﻄﻨﻪ ﻋﻦ ﻣـﺪارك اﻻﺳـﺘﺪﻻل ﻓﻤﺎ ﻟﻪ و‬‫ﻟﻼﻋﺘﺮاض ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ و ﻻ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﻪ ان ﯾﻀﺎﯾﻖ اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪ ﻓﯽ اﺟﺘﻬﺎده ﻻﺟﻞ ﺗﻮﻗﻔﻪ ﻓﯽ ﻣﻮﻗﻔﻪ اﻟّـﺬي ﻫﻮ اﻟﺘﻘﻠﯿﺪ و ﻗﺪ ﺗﻔﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﺑﺎﻻﺟﺘﻬﺎد و اﻟﺘﺠﺪﯾﺪ و ﻟﮑﻞ ﻣﻨﻬﻢ ﻋﺮﻓﺖ ﻣﻘﺎﻣﺎ ﺷﺮﺣﻪ ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺎب ﻣﻤﺎ ﯾﻄﻮل و اﻟﺘﻘﻠﯿﺪ ﻻ ﯾﺠﻮز اﻻ ﻟﻐﯿﺮ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ و اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻋﻨﺪ اﺋﻤﮥ اﻫﻞ‬‫اﻟﺒﯿﺖ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻏﯿﺮ ﻣﺘﻌـﺬر ﮐﻤﺎ ﯾﻘﻮل ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ ﻣﻘﻠـﺪة اﻟﻤـﺬاﻫﺐ و ﻣﻦ اﻋﺘﺮض ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ ﻓﯿﻤﺎ ادي إﻟﯿﻪ اﺟﺘﻬﺎده ﻓﻘﺪ ﺗﺤﺠﺮ‬‫اﻟﻮاﺳﻊ و ﻣﺎ ﺟﺮي ﻋﻠﯽ ﻧﻬﺞ اﻟﺴﻠﻒ ﻟﻪ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﻌﻢ اﻧﺎ ﻗﺪ ﺣﺒﺮت ﻣﻘﺎﺻﺪ اﻟﺴﯿﻞ اﻟﺠﺮار ﻓﯽ ﻣﻮﻟﻒ ﺳﻤﯿﺘﻪ ﻧﺰﻫﮥ اﻻﺑﺼﺎر ﻣﻦ اﻟﺴﯿﻞ‬‫اﻟﺠﺮار و ﻫﻮ واف ﺑـﺎﻟﻤﻘﺼﻮد ﻣﻦ اﯾﺮاد ﺗﻠﮏ اﻻدﻟـﮥ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺗﻌﺮض ﻟﻤﺎ ﯾﻘﻊ ﺑﻪ ﺑﺴﻂ اﻻﻟﺴـﻨﮥ ﻣﻦ اﻟﻨﺎس و اﻟﻤﺘﺮﺟﻢ ﻟﻪ ﺗﺎرﯾـﺦ ﺣﺎﻓﻞ ﺳـﻤﺎه‬‫اﻟﺒـﺪر اﻟﻄـﺎﻟﻊ ﺑﻤﺤـﺎﺳﻦ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪ اﻟﻘﺮن اﻟﺘﺎﺳﻊ ﺟﺮي ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ذﻟﮏ اﻟﻮﻗﺖ اﻟﯽ زﻣﺎﻧﻪ و اﺑﺘـﺪاء ﻓﯿﻪ ﺑـﺬﮐﺮ ﻋﺎﺑـﺪ اﻟﯿﻤﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﮑﻨﻌﯽ اﻟﻮﻟﯽ‬‫اﻟﻤﺸـﻬﻮر و ﻟﻪ ﺟﻤﻠـﮥ رﺳﺎﺋﻞ ﻣﻦ ﻣﻄﻮﻻت و ﻣﺨﺘﺼـﺮات و ﻗﺪ ﺟﻤﻌﺖ ﻓﺘﺎواه و رﺳﺎﺋﻠﻪ ﻓﺠﺎءت ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪات و ﺳـﻤﺎﻫﺎ اﺑﻨﻪ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ ﺑﺎﻟﻔﺘﺢ اﻟﺮﺑﺎﻧﯽ و ﻟﻪ ﻓﯽ اﻻدب اﻟﯿﺪ اﻟﻄﻮﻟﯽ و ﻟﻪ اﺷﻌﺎر ﮐﺜﯿﺮة ﻣﺪوﻧﮥ ﻗﺪ رﺗﺒﻬﺎ اﺑﻨﻪ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻋﻠﯽ ﺣﺮوف اﻟﻤﻌﺠﻢ ﻓﺠﺎءت‬‫ﻓﯽ دﯾﻮان ﮐﺘﺐ إﻟﯿﻪ ادﯾﺐ ﻋﺼـﺮه اﻟﺴـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻫﺎﺷﻢ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺸﺎﻣﯽ و رﻓﯿﻘﻪ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺴﺒﺎﻋﯽ ﯾﺴﺄﻟﻬﻤﺎ ﻋﻠﯽ ﺳﺒﯿﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 389‬از ‪581‬‬‫اﻟﻤﻄﺎرﺣﮥ ﻋﻦ اﻟّﺸﻮق ﻫﻞ ﻫﻮ ﻣﻦ ﻗﺴﻢ اﻟﻤﺸﮑﮏ او ﻣﻦ اﻟﻤﺘﻮاﻃﯽ اﻟﻤﻌﺮوﻓﯿﻦ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻤﻨﻄﻖ ﺑﻬﺬه اﻻﺑﯿﺎت اﻟﺒﺪﯾﻌﮥ‬‫ﯾﺎ ﻧﯿﺮي ﻓﻠﮏ اﻟﻌﻠﯿﺎء دام ﻟﻨﺎ ﻣﻦ ﻧﻮر ﻋﻠﻤﮑﻤﺎ ﻣﺎ ﯾﮑﺸﻒ اﻟﻈﻠﻤﺎ‬‫ﻣﺎ ذا ﺗﻘﻮﻻن ﻓﯿﻤﺎ ﻗﺪ ﺗﻘﺮر ﺑﺎﻻﺟﻤﺎع ﺣﻘﻖ ﻫﺬا ﻣﻦ ﺑﻪ ﺣﮑﻤﺎ‬‫ﻗﺎﻟﻮا ﺑﺎن ﺷﻬﺎدات اﻟﻘﻠﻮب إذا ﻗﺎﺳﺖ ﺑﺼﺪق و داد ﺻﺎر ﻣﻠﺘﺰﻣﺎ‬‫و ﻣﻦ اﺣّﺐ إذا ﺻّﺢ اﻟﻘﯿﺎس ﻟﻪ ﻗﻄﻌﺎ ﺑﺎﻧﻬﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﺴﻠﮏ ﻗﺪ ﻧﻈﻤﺎ‬‫و ﻗﺪ ﺗﻀﻤﻦ ﺗﺼﺪﯾﻖ ﺗﺼﻮره ﺑﻨﺴﺒﮥ ﯾﺘﺴﺎوي اﻟﻮد ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ‬‫و اﻧّﻤﺎ اﻟﺸﻮق ﻣﻦ ﻗﺴﻢ اﻟﻤﺸﮑﮏ ﻫﻞ ﻓﯿﻪ اﻋﺘﺮاض ﻗﯿﺎس ﻓﯽ اﺳﺘﻮاﺋﻬﻤﺎ‬‫و ﻗﺪ ﺗﺮددت ﻓﯽ ﺗﻘﺮﯾﺮه ﻓﺎﻓﯿﺪا ﻣﻐﺮﻣﺎ ﺻﺎر ﻣﺸﺘﺎﻗﺎ ﻟﻮﺻﻠﮑﻤﺎ‬‫ﻓﺎﺟﺎب اﻟﻤﺘﺮﺟﻢ ﻟﻪ و اﺟﺎد ﯾﺎ ﺑﻦ اﻟﺒﻬﺎﻟﯿﻞ و اﻻﻃﻮاد ﻣﻦ ﻣﻀﺮ* و اﻟﻤﻨﻌﻤﯿﻦ ﺑﺴﯿﺐ ﯾﺨﺠﻞ اﻟّﺪﯾﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪491 :‬‬‫ﻗﺪ دل ﻧﻈﻤﮏ ﻟﻠﺪر اﻟﺜﻤﯿﻦ ﺑﻼ ﺷﮏ ﺑﺎﻧﮏ ﺑﺤﺮ اﻟﻌﻠﻮم ﻃﻤﺎ* و رﻣﺖ اﺑﺪاء ﻋﺘﺐ ﻓﯽ ﻣﻼﻃﻔﮥ* و ﻗﺪ اﺳﺄت ﺑﺒﻌﺪي ﻓﺎﺣﺘﻤﻞ ﮐﺮﻣﺎ* ﻓﺎﻟﺸﻮق‬‫ﺑﺎﻟﺸﻮق ﻣﻨﻘﺎس و ﻣﻌﺘﺒﺮ* ﻗﻀـﯽ ﺑﺬﻟﮏ ﺧﯿﺮ اﻟﺮﺳﻞ و اﻟﺤﮑﻤﺎء* و ان ﺗﺸـﮑﮏ ﺑﺎﻟﺘﺸـﮑﯿﮏ ﻓﻬﻮ ﻋﻠﯽ* ﺗﻮاﻃﺆ ﺑﺎﺗﺤﺎد اﻟﺠﻨﺲ ﻗﺪ ﻧﻈﻤﺎ* و‬‫ﻣﻮﺟﺒﺎت ودادي ﻓﯿﮏ ﻣﺎ ﺳﻠﺒﺖ* و ﻻ ﻏﺪا ﻋﻘﺪ ودي ﻋﻨﮏ ﻣﻨﻔﺼﻤﺎ* ﻣﺤﺼﻼت ودادي ﻣﺎ ارﺿﯿﺖ ﻟﻬﺎ ﻋﻨﮏ اﻟﻌﺪول و ﻻ اوﻟﯿﺘﻬﺎ ﻋﺪﻣﺎ*‬‫و ﻗﺪ ﺗﺎﻟﻒ ﺷـﻤﻼﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﻧﻤﻂ* ﻟﻨﺎ ﻧﺘﺎﺋﺞ وّد ﺗﻤﻨﻊ اﻟﻌﻘﻤﺎ و ﻫﺬه اﻟﻘﻄﻌﮥ ﻣﻦ ﺷـﻌﺮه ﺗﺪل ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﻣﻔﺮد ﺑﻠﯿﻎ و ﻻ ﻣﻔﺮد ﺳﻮاه ﯾﻮﺻﻒ ﺑﺎﻟﺒﻼﻏﮥ‬‫و ﻗﺪ ﺗﻢ اﻟﺘﻮﺟﯿﻪ ﺑﺎﻟﻘﻀﺎﯾﺎ اﻟﻤﻨﻄﻘﯿﮥ اﻟﻤﻮﺟﺒﮥ و اﻟّﺴﺎﻟﺒﮥ و اﻟﻤﺤﺼﻠﮥ و اﻟﻤﻌﺪوﻟﮥ و ﻟّﻠﻪ دّر اﻟﻘﺎﺋﻞ‬‫اﻟﺤﺴﻦ ﯾﻈﻬﺮ ﻓﯽ ﺷﯿﺌﯿﻦ رﻧﻘﮥ ﺑﯿﺖ ﻣﻦ اﻟﺸﻌﺮ أو ﺑﯿﺖ ﻣﻦ اﻟﺸﻌﺮ‬‫و ﻗـﺪ اﺧـﺬت ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻔﻨﻮن اﻟﻌﻠﻤﯿـﮥ و اﺧﺬت ﻋﻨﻪ ﻏﺎﻟﺐ ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ و ﺑﻤﻮﺗﻪ ﻃﻔﺊ ﻋﻠﯽ اﻟﯿﻤﻦ ﻣﺼـﺒﺎﺣﻬﻢ اﻟﻤﻨﯿﺮ و ﻻ اﻇﻦ‬‫ﯾﺮون ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ ﺗﺤﻘﯿﻘﻪ ﻟﻠﻌﻠﻮم و اﻟﺘﺤﺮﯾﺮ و ﻗـﺪ ﺟﺮت ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻨﻪ ﻣﮑﺎﺗﺒـﮥ ادﺑﯿـﮥ و ﻣﺮاﺳـﻠﮥ ﻟﻤﺴﺎﺋﻞ ﻋﻠﻤﯿﮥ ﻫﯽ ﻋﻨﺪي ﻣﺜﺒﺘﮥ ﺑﺨﻄﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻒ و‬‫ﻗﻠﻤﻪ اﻟﻠﻄﯿـﻒ و ﮐـﺎن ﻗـﺪ ﺗﻮﻓﯽ ﻗﺒﻠﻪ ﺑﻤـﺪة ﯾﺴـﯿﺮة اﺑﻨﻪ اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ و ﻫﻮ اﺣـﺪ ﻣﺤﻘﻘﯽ اﻟﻌﻠﻤـﺎء و ﻣﻤﻦ ﻻـزم واﻟـﺪه ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ‬‫اﻟﻤﻌﺎرف ﺣﺘﯽ ﺑﻠﻎ ذروة اﻟﻌﻠﻮم ﺗﺤﻘﯿﻘﺎ و ﺗـﺪﻗﯿﻘﺎ و ﻗـﺪ ﺷﺎرﮐﺘﻪ ﻓﯽ اﻻﺧـﺬ ﻋﻠﯽ واﻟﺪه ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ ﻣﻘﺮواﺗﻪ رﺣﻤﻬﻤﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻗﺪ ﮐﻨﺖ‬‫ﻗﻠﺖ ﻓﯽ واﻟـﺪه ﻣﺮاﺛﯽ و اﺷـﺮﮐﺘﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﻟﻮﻻ اﻻﻃﺎﻟـﮥ ﻟﺬﮐﺮﺗﻬﺎ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺑﺠﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻻﻣﺎم اﻟﻌﻼﻣـﮥ اﻟﺮﺑﺎﻧﯽ و اﻟﺴـﻬﯿﻞ اﻟﻄﺎﻟﻊ ﻣﻦ اﻟﻘﻄﺮ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ اﻣﺎم اﻻﺋﻤﮥ و ﻣﻔﺘﯽ اﻻّﻣﮥ ﺑﺤﺮ اﻟﻌﻠﻮم و ﺷـﻤﺲ اﻟﻔﻬﻮم‬‫ﺳﻨـﺪ اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ اﻟﺤﻔﺎظ ﻓﺎرس اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ و اﻻﻟﻔﺎظ ﻓﺮﯾﺪ اﻟﻌﺼـﺮ ﻧﺎدر اﻟّﺪﻫﺮ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﻗﺪوة اﻻﻧﺎم ﻋﻼﻣﮥ اﻟﺰﻣﺎن ﺗﺮﺟﻤﺎن اﻟﺤﺪﯾﺚ و‬‫اﻟﻘﺮآن ﻋﻠﻢ ﻟا ﺰﻫـﺎد اوﺣـﺪ اﻟﻌﺒـﺎد ﻗﺎﻣﻊ اﻟﻤﺒﺘـﺪﻋﯿﻦ آﺧﺮ اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ راس اﻟﻤﻮﺣـﺪﯾﻦ ﺗﺎج اﻟﻤﺘﺒﻌﯿﻦ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟّﺘﯽ ﻟﻢ ﯾﺴـﺒﻖ اﻟﯽ‬‫ﻣﺜﻠﻬﺎ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ ﺷﯿﺦ اﻟﺮواﯾﮥ و اﻟﺴﻤﺎﻋﮥ ﻋﺎﻟﯽ اﻻﺳﻨﺎد اﻟﺴﺎﺑﻖ ﻓﯽ ﻣﯿﺪان اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻋﻠﯽ اﻻﮐﺎﺑﺮ اﻻﻣﺠﺎد اﻟﻤﻄﻠﻊ ﻋﻠﯽ ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ و‬‫ﻣﻮاردﻫﺎ اﻟﻌﺎرف ﺑﻐﻮاﻣﻀـﻬﺎ و ﻣﻘﺎﺻﺪﻫﺎ ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺿﯽ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﻬﮑﻠﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻧﻔﺢ اﻟﻌﻮد ﻓﯽ اﯾﺎم اﻟﺸﺮﯾﻒ ﺣﻤﻮد‬‫ﮐﺎن ﻣﻮﻟﺪ ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ ﯾﻮم اﻻﺛﻨﯿﻦ اﻟﺜﺎﻣﻦ و اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ ﻣﻦ ذي ﻗﻌﺪة اﻟﺤﺮام ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺑﻌﺪ ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ ﮐﻤﺎ اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺑﺬﻟﮏ‬‫ﻓﯽ ﺑﻠﺪة ﻫﺠﺮة ﺷﻮﮐﺎن و ﻧﺸﺄ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻔﺎف و اﻟﻄﻬﺎرة و ﻣﺎ زال ﺑﺠﻤﯿﻊ اﻟﻨﺸـﺌﺎت و ﯾﺤﺮز اﻟﻤﮑﺮﻣﺎت ﻟﻪ ﻗﺮاءة ﻋﻠﯽ واﻟﺪه و ﻻزم اﻣﺎم اﻟﻔﺮوع‬‫ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﺮازي و اﻧﺘﻔﻊ ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﺧﺬ اﻟﻨﺤﻮ و اﻟﺼـﺮف ﻋﻦ اﻟﺴـﯿﺪ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ و اﻟﻌﻼﻣﮥ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻨﻬﻤﯽ و اﻟﻌﻼﻣـﮥ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺨﻮﻻﻧﯽ و اﺧﺬ ﻋﻠﻢ اﻟﺒﯿﺎن و اﻟﻤﻨﻄﻖ و اﻻﺻـﻠﯿﻦ ﻋﻦ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ و اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻫﺎدي رﻫﺐ و ﻻزم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪492 :‬‬‫ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﺠﺪد زﻣﺎﻧﻪ اﻟﺴـﯿﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺤﺴﻨﯽ اﻟﮑﻮﮐﺒﺎﻧﯽ و اﺧﺬ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 390‬از ‪581‬‬‫ﻋﺎﻣﺮ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻌﻘﻠﯿـﮥ و اﻟﻨﻘﻠﯿـﮥ ﺣﺘﯽ اﺣﺮز ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻤﻌﺎرف و اﺗﻔﻖ ﻋﻠﯽ ﺗﺤﻘﯿﻘﻪ اﻟﻤﺨﺎﻟﻒ و اﻟﻤﻮاﻟﻒ و‬‫ﺻﺎر ﻣﺸﺎرا إﻟﯿﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻮم اﻻﺟﺘﻬﺎد ﺑﺎﻟﺒﻨﺎن و اﻟﻤﺠﻠﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ ﻏﻮاﻣﺾ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﻋﻨﺪ اﻟﺮﻫﺎن ﻟﻪ اﻟﻤﻮﻟﻔﺎت ﻓﯽ اﻏﻠﺐ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﻨﻬﺎ ﮐﺘﺎب ﻧﯿﻞ‬‫اﻻوﻃﺎر ﺷﺮح ﻣﻨﺘﻘﯽ اﻻﺧﺒﺎر ﻟﺠﺪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﮥ رح ﻓﯽ ارﺑﻊ ﻣﺠﻠﺪات ﮐﺒﺎر ﻟﻢ ﺗﮑﺘﺤﻞ ﻋﯿﻦ اﻟﺰﻣﺎن ﺑﻤﺜﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ اﻋﻄﯽ ﻓﯿﻪ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ ﺣﻘﻬﺎ‬‫ﻓﯽ ﮐﻞ ﺑﺤﺚ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻖ اﻻﻧﺼﺎف و ﻋـﺪم اﻟﺘﻘﯿـﺪ ﺑﻤﺬﻫﺐ اﻻﺳـﻼف و ﺗﻨﺎﻗﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ ﻓﻤﻦ دوﻧﻬﻢ و ﻃﺎر ﻓﯽ اﻵﻓﺎق ﻓﯽ ﺣﯿﺎﺗﻪ و ﻗﺮئ‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺮارا و ﻧا ﺘﻔﻊ ﺑﻪ اﻟﻌﻠﻤـﺎء و ﮐـﺎن ﯾﻘﻮل اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺮض ﻋﻦ ﺷـﯽء ﻣﻦ ﻣﺆﻟﻔـﺎﺗﻪ ﺳﻮاه ﻟﻤـﺎ ﻫﻮ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺘﺤﺮﯾﺮ اﻟﺒﻠﯿﻎ و ﮐـﺎن ﺗﺎﻟﯿﻔﻪ ﻓﯽ اﯾﺎم‬‫ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ ﻓﻨﺒﻬﻮه ﻋﻠﯽ ﻣﻮاﺿﻊ ﻣﻨﻪ ﺣﺘﯽ ﺗﺤﺮر و ﻟﻪ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻤﺴـّﻤﯽ ﻓﺘـﺢ اﻟﻘـﺪﯾﺮ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﺑﯿﻦ ﻓﻨﯽ اﻟّﺮواﯾﮥ و اﻟﺪراﯾﮥ ﻣﻦ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و ﻗﺪ‬‫ﺳﺒﻘﻪ اﻟﯽ اﻟﺘﺎﻟﯿﻒ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﺮواﯾﮥ و اﻟﺪراﯾﮥ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺑﻬﺮان ﻓﻠﻪ ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻋﻈﯿﻢ ﻟﮑﻦ ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺷﯿﺨﻨﺎ اﺑﺴﻂ‬‫و اﺟﻤﻊ و اﺣﺴﻦ ﺗﺮﺗﯿﺒﺎ و ﺗﺮﺻـﯿﻔﺎ و ﻗـﺪ ذﮐﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ اﻻﺗﻘﺎن اﻧّﻪ ﺟﻌﻠﻪ ﻣﻘﺪﻣـﮥ ﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ ﺟﺎﻣﻊ ﻟﻠﺪراﯾـﮥ و اﻟﺮواﯾـﮥ ﺳـﻤﺎه ﻣﻄﻠﻊ‬‫اﻟﺒﺪرﯾﻦ و ﻣﺠﻤﻊ اﻟﺒﺤﺮﯾﻦ و ﻟﻪ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﻘﺘﻀﯽ اﻟﺪﻟﯿﻞ ﺳﻤﺎه اﻟﺪرر اﻟﺒﻬﯿﮥ و ﺷﺮﺣﻪ ﺷﺮﺣﺎ ﻧﺎﻓﻌﺎ ﺳﻤﺎه اﻟﺪراري اﻟﻤﻀﯿﺌﮥ اورد‬‫ﻓﯿﻪ اﻻدﻟـﮥ اﻟﺘﯽ ﺑﻨﯽ ﻋﻠﯿﻬﺎ ذﻟﮏ اﻟﻤﺆﻟﻒ و ﻟﻪ و ﺑﻞ اﻟﻐﻤﺎم ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﺷـﻔﺎء اﻻوام ﻟﻼﻣﯿﺮ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻻﻣﺎم و ﻟﻪ در اﻟﺴـﺤﺎﺑﮥ ﻓﯽ‬‫ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﻟﻘﺮاﺑـﮥ و اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و ﻟﻪ اﻟﻔﻮاﺋـﺪ اﻟﻤﺠﻤﻮﻋـﮥ ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﮥ و ﻟﻪ ارﺷﺎد اﻟﻔﺤﻮل اﻟﯽ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻟﺤﻖ ﻣﻦ ﻋﻠﻢ اﻻﺻﻮل ﯾﻌﺰ‬‫ﻧﻈﯿﺮه ﻓﯽ ﺟﻤﻌﻪ و ﺗﺮﺻـﯿﻔﻪ و ﺣﺴﻦ ﺗﺮﺗﯿﺒﻪ و ﺗﺼـﻨﯿﻔﻪ و ﻟﻪ اﻟﺴـﯿﻞ اﻟﺠﺮار اﻟﻤﺘـﺪﻓﻖ ﻋﻠﯽ ﺣـﺪاﺋﻖ اﻻزﻫﺎر و ﮐﺎن ﺗﺎﻟﯿﻔﻪ ﻓﯽ آﺧﺮ ﻣـﺪﺗﻪ و ﻟﻢ‬‫ﯾﺆﻟﻒ ﺑﻌـﺪه ﺷـﯿﺌﺎ ﻓﯿﻤﺎ اﻋﻠﻢ و ﻗـﺪ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﯿﻮن ﻣﻦ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ و ﺻـﺤﺢ ﻣﻦ اﻟﻤﺸـﺮوع ﻣﺎ ﻫﻮ ﻣﻘﯿﺪ ﺑﺎﻟﺪﻻﺋﻞ و زﯾﻒ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫دﻟﯿـﻞ و ﺣﺴﻦ اﻟﻌﺒﺎرة ﻓﯽ اﻟﺮد و اﻟﺘﻌﻠﯿﻞ و اﻟﺴـﺒﺐ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻧﻪ ﻧﺸﺄ ﻓﯽ زﻣﻨﻪ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﻘﻠـﺪة اﻟﺠﺎﻣـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻌﺼﺐ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل و‬‫اﻟﻔﺮوع و ﻟﻢ ﺗﺰل اﻟﻤﺼﺎوﻟـﮥ و اﻟﻤﻘﺎوﻟـﮥ ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻨﻬﻢ داﺋﺮة و ﻟﻢ ﯾﺰاﻟﻮا ﯾﻨـﺪدون ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺒـﺎﺣﺚ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺣّﺠـ ﮥ ﻓﺠﻌـﻞ ﮐﻼـﻣﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ‬‫اﻟﺸـﺮح ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ ﻣﻮﺟﻬﺎ إﻟﯿﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﺘﻨﻔﯿﺮ ﻋﻦ اﻟﺘﻘﻠﯿـﺪ اﻟﻤـﺬﻣﻮم و اﯾﻘﺎﻇﻬﻢ اﻟﯽ اﻟﻨﻈﺮ ﻓﯽ اﻟـﺪﻟﯿﻞ ﻻﻧﻪ ﯾﺮي ﺗﺠﺮﯾﻢ اﻟﺘﻘﻠﯿﺪ و ﻗﺪ ﻟا ﻒ ﻓﯽ‬‫ذﻟﮏ رﺳﺎﻟـﮥ ﺳـﻤﺎﻫﺎ اﻟﻘﻮل اﻟﻤﻔﯿـﺪ ﻓﯽ ﺣﮑﻢ اﻟﺘﻘﻠﯿـﺪ و ﻗﺪ ﺗﺤﺎﻣﺎه ﻟّﻤﺎ ﺣﻮاه ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﻮﻗﺖ و ارﺳﻞ إﻟﯿﻪ اﻫﻞ ﺟﻬﺘﻪ ﺑﺴـﺒﺒﻪ ﺳـﻬﺎم‬‫اﻟﻠﻮم و اﻟﻤﻘﺖ و ﺛﺎرت ﻣﻦ اﺟﻞ ذﻟﮏ ﻓﺘﻨﮥ ﻓﯽ ﺻﻨﻌﺎء ﺑﯿﻦ ﻣﻦ ﻫﻮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪493 :‬‬‫ﻣﻘﻠـﺪ و ﺑﯿﻦ ﻣﻦ ﻫﻮ ﻣﻘﺘﺪ ﺑﺎﻟﺪﻟﯿﻞ ﺗﻮﻫﻤﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﻘﻠﺪﯾﻦ اﻧﻪ ﻣﺎ أراد اﻻ ﻫﺪم ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻻن اﻻزﻫﺎر ﻫﻮ ﻋﻤﺪﺗﻬﻢ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻻﻋﺼﺎر و‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﻋﺒـﺎدﺗﻬﻢ و اﻟﻤﻌﺎﻣﻠـﮥ اﻟﻤـﺪار و ﺣﺎﺷـﺎه ﻣﻦ اﻟﺘﻌﺼﺐ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ اوﺟﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻣﺤﺒﺘﻬﻢ و ﺟﻌﻞ اﺟﺮ ﻧﺒﯿﻨﺎ ﺻـﻠﻌﻢ ﻓﯽ ﺗﺒﻠﯿﻎ اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ‬‫ﻣﻮدﺗﻬﻢ ﻻن ﻟﻪ اﻟﻮﻻء اﻟﺘﺎم ﻟﻬﻢ و ﻗﺪ ﻧﺸـﺮ ﻣﺤﺎﺳﻨﻬﻢ ﻓﯽ ﻣﺆﻟﻔﻪ در اﻟﺴﺤﺎﺑﮥ ﺑﻤﺎ ﻟﻢ ﺗﺨﺎﻟﺞ ﺑﻌﺪه رﯾﺒﮥ ﻟﻤﺮﺗﺎب ﻋﻠﯽ ان ﮐﻼﻣﻪ ﻣﻊ اﻟﺠﻤﯿﻊ ﻣﻦ‬‫اﻫﻞ اﻟﻤﺬاﻫﺐ ﺳﻮاء ﺑﺴﻮاء ﻻن اﻟﻤﺎﺧﺬ واﺣﺪ و اﻟﺮد واﺣﺪ و اﻟﺨﻄﺐ ﯾﺴـﯿﺮ و اﻟﺨﻼف ﻓﯽ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻟﻌﻠﻤﯿﮥ اﻟﻈﻨﯿﮥ ﺳـﻬﻞ ﻻﻧﻬﺎ ﻣﻄﺎرح اﻧﻈﺎره‬‫و اﻻﺟﺘﻬﺎد ﯾﺪﺧﻠﻬﺎ و اﻟﻤﺼـﯿﺐ ﻣﻦ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻟﻪ اﺟﺮان و اﻟﻤﺨﻄﯽ ﻟﻪ اﺟﺮ و ﻫﺬا ﺷﺎن اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ ﮐﻞ زﻣﺎن و ﻣﮑﺎن ﻣﺎ ﺑﯿﻦ‬‫راد و ﻣﺮدود ﻋﻠﯿﻪ و ﮐـﻞ ﻣـﺎﺧﻮذ ﻣﻦ ﻗﻮﻟﻪ و ﻣﺘﺮوك اﻻ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻌﺼـﻤﮥ ﻋﻠﯿﻪ اﻓﻀﻞ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺘﺴـﻠﯿﻢ و ﻣﻦ ﻃﺎﻟﻊ اﻟﮑﺘﺐ اﻻﺳـﻼﻣﯿﮥ ﻓﯽ‬‫اﻟﻔﺮوع و اﻻـﺻﻮل ﻋﻠﯽ اﺧﺘﻼـف اﻧﻮاﻋﻬـﺎ ﻋﺮف ذﻟـﮏ و ﻫـﺎن ﻋﻠﯿﻪ ﺳـﻠﻮك ﻫـﺬه اﻟﻤﺴﺎﻟـﮏ و ﻣﻦ وزن اﻻﻣﻮر ﺑﺎﻻﻧﺼﺎف ﻻ ﺗﺨﻔﯽ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ و ﻣﻦ ﺟﻤﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻘﻠﯿﺪ و ﺿﺎق ﻋﻄﻨﻪ ﻋﻦ ﻣﺪارك اﻻﺳﺘﺪﻻل ﻓﻤﺎ ﻟﻪ و اﻻﻋﺘﺮاض ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ و ﻻ ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾﻀﺎﯾﻖ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ‬‫ﻓﯽ اﺟﺘﻬﺎده ﻻﺟﻞ ﺗﻮﻗﻔﻪ ﻓﯽ ﻣﻮﻗﻔﻪ اﻟّـﺬي ﻫﻮ اﻟﺘﻘﻠﯿـﺪ و ﻗـﺪ ﺗﻔﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻻﺟﺘﻬﺎد و اﻟﺘﻘﻠﯿـﺪ ﻻ ﯾﺠﻮز اﻻ ﻟﻐﯿﺮ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ و اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻏﯿﺮ‬‫ﻣﺘﻌـﺬر و ﻣﻦ اﻋﺘﺮض ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪ ﻓﯿﻤﺎ ادي إﻟﯿﻪ اﺟﺘﻬﺎده ﻓﻘﺪ ﺗﺤﺠﺮ اﻟﻮاﺳﻊ و ﺟﺮي ﻋﻠﯽ ﺧﻼف ﻧﻬﺞ اﻟﺴـﻠﻒ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﻌﻢ اﻧﺎ ﻗﺪ‬‫ﺣّﺒﺮت ﻣﻘﺎﺻﺪ اﻟﺴـﯿﻞ اﻟﺠﺮار ﻓﯽ ﻣﺆﻟﻒ ﺳـﻤﯿﺘﻪ ﻧﺰﻫﮥ اﻻﺑﺼﺎر و ﻫﻮ واف ﺑﺎﻟﻤﻘﺼﻮد ﻣﻦ اﯾﺮاد ﺗﻠﮏ اﻻدﻟﮥ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺗﻌﺮض ﻟﻤﺎ ﯾﻘﻊ ﺑﻪ ﺑﺴﻂ‬‫اﻻﻟﺴـﻨﮥ ﻣﻦ ﻟا ﻨﺎس و ﻟﻠﻤﺘﺮﺟﻢ ﻟﻪ ﺗﺎرﯾـﺦ ﺣﺎﻓﻞ ﺳـﻤﺎه اﻟﺒـﺪر اﻟﻄﺎﻟﻊ ﺑﻤﺤﺎﺳﻦ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪ اﻟﻘﺮن اﻟﺘﺎﺳﻊ ﺟﺮي ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ذﻟﮏ اﻟﻮﻗﺖ اﻟﯽ زﻣﺎﻧﻪ و‬‫اﺑﺘﺪأ ﻓﯿﻪ ﺑﺬﮐﺮ ﻋﺎﺑﺪ اﻟﯿﻤﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻮﻟﯽ اﻟﻤﺸـﻬﻮر و ﻟﻪ ﺟﻤﻠﮥ رﺳﺎﺋﻞ ﻣﻦ ﻣﻄﻮﻻت و ﻣﺨﺘﺼـﺮات و ﻗﺪ ﺟﻤﻌﺖ ﻓﺘﺎواه و رﺳﺎﺋﻠﻪ ﻓﺠﺎءت ﻓﯽ‬‫ﻣﺠﻠﺪات و ﺳـﻤﺎﻫﺎ اﺑﻨﻪ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﻟﻔﺘﺢ اﻟﺮﺑّﺎﻧﯽ و ﻟﻪ ﻓﯽ اﻻدب اﻟﯿﺪ اﻟﻄﻮﻟﯽ و ﻟﻪ اﺷـﻌﺎر ﮐﺜﯿﺮة ﻣﺪوﻧﮥ ﻗﺪ رﺗﺒﻬﺎ اﺑﻨﻪ اﻟﻤﺬﮐﻮر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 391‬از ‪581‬‬‫ﻋﻠﯽ ﺣﺮوف اﻟﻤﻌﺠﻢ ﻓﺠﺎءت ﻓﯽ دﯾﻮان و ﻗﺪ اﺧﺬت ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻔﻨﻮن اﻟﻌﻠﻤﯿﮥ و اﺧﺬت ﻋﻨﻪ ﻏﺎﻟﺐ ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ و ﺑﻤﻮﺗﻪ ﻃﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﻫﻞ‬‫اﻟﯿﻤﻦ ﻣﺼـﺒﺎﺣﻬﻢ اﻟﻤﻨﯿﺮ و ﻻ اﻇﻦ ﯾﺮون ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ ﺗﺤﻘﯿﻘﻪ ﻟﻠﻌﻠﻮم و اﻟﺘﺤﺮﯾﺮ و ﻗﺪ ﺟﺮت ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻨﻪ ﻣﮑﺎﺗﺒﮥ ادﺑّﯿﮥ و ﻣﺮاﺳﻠﮥ ﻟﻤﺴﺎﺋﻞ ﻋﻠﻤﯿﮥ ﻫﯽ‬‫ﻋﻨـﺪي ﻣﺜﺒﺘـﮥ ﺑﺨﻄﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻤﻠـﮥ ﻓﻤـﺎ راي ﻣﺜﻞ ﻧﻔﺴﻪ و ﻻ راي ﻣﻦ راي ﻣﺜﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎ و ورﻋﺎ و ﻗﯿﺎﻣﺎ ﺑﺎﻟﺤﻖ ﺑﻘﻮة ﺟﻨﺎن و ﺳـﻼﻃﮥ ﻟﺴﺎن و ﻗﺪ‬‫اﻓﺮد ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ ﺗﻠﻤﯿـﺬه اﻻدﯾﺐ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ اﻟﺸـﺠﻨﯽ اﻟـﺬﻣﺎري ﺑﻤﻮﻟﻒ ﻗﺼـﺮه ﻋﻠﯽ ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ و ﺗﻼﻣﺬﺗﻪ و ﺳـﯿﺮﺗﻪ و ﻣﺎ اﻧﻄﻮت ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﺷﻤﺎﺋﻠﻪ و ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﻣﻦ ﺷﻌﺮ و ﻣﺎ ﻗﯿﻞ ﻓﯿﻪ ﺟﺎء ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺿﺨﻢ و ﮐﺎﻧﺖ وﻓﺎﺗﻪ ﻓﯽ ﺷﻬﺮ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺴﯿﻦ ﺑﻌﺪ اﻟﻤﺎﺋﺘﯿﻦ و اﻻﻟﻒ‬‫و ﻗﺪ ﮐﺎن ﺗﻮﻓﯽ ﻗﺒﻠﻪ ﺑﻤﺪة ﯾﺴﯿﺮة اﺑﻨﻪ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪494 :‬‬‫و ﻫﻮ اﺣـﺪ ﻣﺤﻘﻘﯽ اﻟﻌﻠﻤـﺎء و ﻣﻤﻦ ﻻزم واﻟـﺪه ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻤﻌﺎرف ﺣﺘﯽ ﺑﻠﻎ ذروة اﻟﻌﻠﻮم ﺗﺤﻘﯿﻘﺎ و ﺗـﺪﻗﯿﻘﺎ و ﻗـﺪ ﺷﺎرﮐﺘﻪ ﻓﯽ اﻻﺧـﺬ ﻋﻠﯽ‬‫واﻟـﺪه ﻓﯽ ﮐـﺜﯿﺮ ﻣﻦ ﻣﻘﺮواﺗﻪ و ﻗـﺪ ﮐﻨﺖ ﻗﻠﺖ ﻓﯽ واﻟـﺪه ﻣﺮاﺛﯽ ﻟﻮ ﻻـ اﻻﻃﺎﻟـﮥ ﻟـﺬﮐﺮﺗﻬﺎ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼـﻣﻪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺑﻠﻔﻈﻪ و ﻣﻌﻨـﺎه ﻣﻊ‬‫اﻟﺘﻠﺨﯿﺺ ﻗﻠﺖ و وﺟـﺪت ﻋﻠﯽ ﻇﻬﺮ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﺪراري اﻟﻤﻀـﯿﺌﮥ ان ﻣﻮﻟﺪه رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﺎن ﻋﺎم ﺳـﺒﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ و ﻗﻠﺪ وﻻﯾﮥ‬‫اﻟﻘﻀﺎء ﻣﻦ ﺟﻬـﮥ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﻨﺼﻮر ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻌﺒﺎس ﻓﯽ اواﺋﻞ ﺷـﻬﺮ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳـﻨﮥ ‪ 1229‬و ﺗﻮﻓـﺎه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﯾﻮم اﻻرﺑﻌﺎء ﻓﯽ اﻟﺴﺎدس و‬‫اﻟﻌﺸﺮﯾﻦ ﻣﻦ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮ ﻣﻦ ﺷﻬﻮر ﺳﻨﮥ ‪ 1250‬و ﮐﺎن ﺑﯿﻦ وﻓﺎﺗﻪ و وﻓﺎت وﻟـﺪه ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻧﺤﻮ ﺷـﻬﺮ و ﮐﺎن ﻗﺪ ﺗﻮﻓﺎه اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺒﻠﻪ و ﻟﻢ‬‫ﯾﻈﻬﺮ واﻟﺪه ﺟﺰﻋﺎ و ﻻ ﺣﺰﻧﺎ و ﮐﺎن وﻟﺪا ﺻﺎﻟﺤﺎ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﻣﺒﺮزا ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻌﻠﻮم و ﮐﺎن ﻧﺎدرة وﻗﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﺻـﻐﺮ ﺳـﻨﮥ ﻗﯿﻞ اﻧﻪ اﻧﻪ ﺗﻮﻓﯽ و ﻫﻮ ﻓﯽ‬‫ﺣﺪود اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ رﺣﻢ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺠﻤﯿﻊ ﺑﺮﺣﻤﺘﻪ ﺛﻢ ذﮐﺮ ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻋﺪدﻫﺎ ﺛﻠﺜﮥ و ﺧﻤﺴﻮن ﮐﺘﺎﺑﺎ ﺳﻤﺎﻫﺎ ﺑﺎﺳﻤﺎﺋﻬﺎ ﻗﺎل اﻟﺴﯿﺪ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﻘﺒﻮل اﻻﻫـﺪل رح ﻓﯽ ﮐﺘـﺎﺑﻪ اﻟﻤﺴـّﻤﯽ ﺑـﺎﻟﻨﻔﺲ اﻟﯿﻤـﺎﻧﯽ و اﻟﺮوح اﻟﺮﯾﺤﺎﻧﯽ ﻓﯽ إﺟﺎزة اﻟﻘﻀﺎة ﺑﻨﯽ‬‫اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ ﻣﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻪ و ﻣﻤﻦ ﺗﺨﺮج ﺑﺴـﯿﺪي اﻻﻣﺎم ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺤﺴـﻨﯽ اﻣﺎم ﻋﺼـﺮﻧﺎ ﻓﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻌﻠﻮم و ﺧﻄﯿﺐ دﻫﺮﻧﺎ ﻓﯽ اﯾﻀﺎح‬‫دﻗﺎﺋﻖ اﻟﻤﻨﻄﻮق و اﻟﻤﻔﻬﻮم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺴﻨﺪ اﻟﺤﺠﮥ اﻟﻬﺎدي ﻓﯽ اﯾﻀﺎح اﻟﺴﻨﻦ اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ اﻟﯽ اﻟﻤﺤﺠﮥ ﻋﺰ اﻻﺳﻼم ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ ﺑﻠﻐﻪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﺪارﯾﻦ اﻗﺼﯽ اﻻﻣﺎﻧﯽ‬‫ان ﻫﺰ اﻗﻼﻣﻪ ﯾﻮﻣﺎ ﻟﯿﻌﻤﻠﻬﺎ اﻧﺴﺎك ﮐﻞ ﮐﻤﯽ ﻫﺰ ﻋﺎﻣﻠﻪ‬‫و ان اﻗﺮ ﻋﻠﯽ رق اﻧﺎﻣﻠﻪ اﻗﺮ ﺑﺎﻟﺮق ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺎم ﻟﻪ‬‫و ﻟﻘـﺪ ﻣﻨﺢ رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻣﻦ ﺑﺤﺮ ﻓﻀـﻠﻪ اﻟﻮاﺳﻊ ﻫﺬا اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﻻﻣﺎم ﺛﻠﺜﮥ اﻣﻮر ﻻ اﻋﻠﻢ اﻧﻬﺎ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺰﻣﺎن اﻻﺧﯿﺮ ﺟﻤﻌﺖ ﻟﻐﯿﺮه اﻻول ﺳـﻌﮥ‬‫اﻟﺘﺒﺤﺮ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم ﻋﻠﯽ اﺧﺘﻼف اﺟﻨﺎﺳـﻬﺎ و اﻧﻮاﻋﻬﺎ و اﺻـﻨﺎﻓﻬﺎ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﺳـﻌﮥ اﻟﺘﻼﻣﯿـﺬ اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ و اﻟﻨﺒﻼء اﻟﻤـﺪﻗﻘﯿﻦ اوﻟﯽ اﻻﻓﻬﺎم اﻟﺨﺎرﻗـﮥ و‬‫اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ اﻟﻔﺎﺋﻘـﮥ اﻟﺤﻘﯿﻖ ان ﯾﻨﺸـﺪ ﻋﻨﺪ ﺣﻀﻮر ﺟﻤﻌﻬﻢ اﻟﻐﻔﯿﺮ و ﻣﺸﺎﻫﺪة ﻏﻮﺻـﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟّﺘﯽ اﺳـﺘﺨﺮاﺟﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺤﺮ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ‬‫ﻏﯿﺮ ﯾﺴﯿﺮ‬‫اﻧﯽ إذا ﺣﻀﺮﺗﻨﯽ اﻟﻒ ﻣﺤﺒﺮة ﺗﻘﻮل اﺧﺒﺮﻧﯽ ﻫﺬا و ﺣﺪﺛﻨﯽ‬‫ﺻﺎﺣﺖ ﺑﻌﻘﻮﺗﻬﺎ اﻻﻗﻼم ﻧﺎﻃﻘﮥ ﻫﺬا اﻟﻤﮑﺎرم ﻻ ﻗﻌﺒﺎن ﻣﻦ ﻟﺒﻦ‬‫اﻟﺜـﺎﻟﺚ ﺳـﻌﮥ اﻟﺘﺎﻟﯿﻒ اﻟﻤﺤﺮرة و اﻟﺮﺳﺎﺋﻞ و اﻟﺠﻮاﺑﺎت اﻟﻤﺤﺒﺮة اﻟّﺘﯽ ﺗﺴﺎﻣﯽ ﻓﯽ ﮐﺜﺮﺗﻬﺎ اﻟﺠﻬﺎﺑـﺬة اﻟﻔﺤﻮل و ﺑﻠﻎ ﻣﻦ ﺗﻨﻘﯿﺤﻬﺎ و ﺗﺤﻘﯿﻘﻬﺎ ﮐّﻞ‬‫ﻏﺎﯾـﮥ رﺳﻮل و ﻗﺪ ذﮐﺮ ﻟﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﻤﻌﺘﻤﺪﯾﻦ ان ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ اﻟﺤﺎﺻـﻠﮥ اﻻن ﻣﺎﺋﮥ و ارﺑﻌﮥ ﻋﺸـﺮ ﻣﺆﻟﻔﺎ ﻋﺪد ﺳﻮر ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺪ ﺷﺎﻋﺖ ﻓﯽ‬‫اﻻﻣﺼﺎر اﻟﺸﺎﺳـﻌﮥ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻟﻘﺮﯾﺒﮥ وﻗﻊ ﺑﻬﺎ ﻏﺎﯾﮥ اﻻﻧﺘﻔﺎع و اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ اﻟﺴـﺌﻮل ان ﯾﺒﺎرك ﻟﻼﺳـﻼم و اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻓﯽ اوﻗﺎﺗﻪ و ان ﯾﻤﺘﻊ‬‫ﺑﺤﯿﺎﺗﻪ اﻣﯿﻦ ﺛﻢ اﻣﯿﻦ ﮐﻠﻨﺎ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺎﻧﮏ ﻓﯿﻨﺎﻧﻌﻤﮥ ﺳﺎﻋﺪت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪495 :‬‬‫ﺑﻬـﺎ اﻻﻗـﺪارﻓﻮﻗﺖ ﻧﻔﺴﮏ اﻟﻨﻔﻮس ﻣﻦ اﻟﺸـﺮو زﯾـﺪت ﻓﯽ ﻋﻤﺮك اﻻﻏﻤﺎر و ﻗـﺪ اﻋﺘﻨﯽ ﺑﺸـﺮح ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ و ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﻋـﺪة ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻻﻋﻼم و‬‫اﻟﺠﻬﺎﺑـﺬة اﻟﻔﺨﺎم ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺴـﯿﺪ اﻟﻌﻼﻣـﮥ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﻮﺛﯽ و ﻣﻨﻬﻢ ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻤﺎء ﮐﻮﮐﺒﺎن ﻋﻈﻤﺎء اﻟﻘﺪر ﮐﺒﺮاء اﻟﺸﺄن و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺴـﯿﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 392‬از ‪581‬‬‫اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ اﻟﺸـﺠﻨﯽ اﻟﺬﻣﺎري ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﺣﺎﻓﻞ ﺳـﻤﺎه اﻟﺘﻘﺼﺎر ﻓﯽ ﺟﯿﺪ‬‫زﻣﻦ ﻋﻼﻣـﮥ اﻻﻣﺼﺎر و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺤﺒﺮ اﻟﻌﻼﻣـﮥ و اﻟﺒﺤﺮ اﻟﻔﻬﺎﻣـﮥ ﻟﻄﻒ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﺤﺎف و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﮥ ﻓﺤﻞ اﻟﻘﻮل ﻓﯽ ﻫﺬا اﻻﻣﺎم ذو ﺳـﻌﮥ ﻓﺎن وﺟﺪت‬‫ﻟﺴﺎﻧﺎ ﻗﺎﺋﻼ ﻓﻘﻞ زد ﻓﯽ ﻋﻼ ﻣﻬﻤﺎ ﺗﺸﺎ رﻓﻌﮥو ﻟﯿﺼـﻨﻊ اﻟﺤﺎﺳﺪ ﻣﺎ ﯾﺼـﻨﻊﻓﺎﻟﺪﻫﺮ ﻧﺤﻮّي ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽﯾﺪري اﻟّﺬي ﯾﺨﻔﺾ او ﯾﺮﻓﻊو اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺴـﺌﻮل‬‫ان ﯾﺰﯾﺪهﻣﻤﺎ اوﻻه و ان ﯾﺼﻠﺢﻟﮑّﻞ ﻣﻨﺎ اﺧﺮاه و اوﻻه ﻓﻀﻼ ﻣﻦ رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦو ﮐﺮﻣﺎ ﻣﻨﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ اﻟّﻠﻬّﻢ اﻣﯿﻦ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼﻣﻪ رح و اﻟﻤﺘﺮﺟﻢ ﻟﻪ‬‫ﮐﺘﺎب اﺗﺤﺎف اﻻﮐﺎﺑﺮ ﺑﺎﺳـﻨﺎد اﻟﺪﻓﺎﺗﺮ ذﮐﺮ ﻓﯿﻪ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ اﻻﻋﻼم و اﺳـﻤﺎء ﮐﺘﺒﻪ اﻟﻤﻘﺮؤة و اﻟﻤﺴﻤﻮﻋﮥ و ﻣﺮوﯾﺎﺗﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻤﺎم ﻓﻤﻦ ﺷﺎء اﻟﺰﯾﺎدة‬‫ﻓﻌﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﮑﺘﺎب اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻓﺎن اﻟّﻨﻈﺮ ﻓﯿﻪ ﯾﻘﻀﯽ اﻟﻌﺠﺐ اﻟﻌﺠﺎب و ﻫﺬا اﻟّﺬي ذﮐﺮﻧﺎه ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻗﻄﺮة ﻣﻦ ﺑﺤﺮ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ اﻟﺘﯽ ﻻ ﺗﺤﺼﯽ و‬‫ذرة ﻣﻦ وادي ﻓﻮاﺿـﻠﻪ اﻟّﺘﯽ ﻻ ﺗﺴﺘﻘﺼﯽ ﺗﺸﻬﺪ ﺑﺬﻟﮏ ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ و ﺗﻨﻄﻖ ﺑﻪ ﻣﺼﻨﻔﺎﺗﻪ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺨﺘﺺ ﺑﺮﺣﻤﺘﻪ ﻣﻦ ﯾﺸﺎء و ﻫﻮ اﻟﺬاب ﻋﻦ ﺷﺮﯾﻌﮥ‬‫اﻻﺳـﻼم ﺑﺎﻟﻠﺴﺎن و اﻟﻘﻠﻢ و اﻟﻤﻨﺎﺿﻞ ﻋﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﻟّﻨﺒﻮّي و ﮐﻢ اﺑﺪي اﻟﺤﮑﻢ و ﻻ ﻋﺒﺮة ﺑﻤﻦ ﯾﺮﻣﯿﻪ ﺑﻤﺎ ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻪ او ﯾﻨﺴـﺒﻪ ﺑﻤﺠﺮد اﻟﻬﻮي ﻟﻘﻮل‬‫ﻏﯿﺮ وﺟﯿﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﻀﺮه ﻗﻮل اﻟﻄﺎﻋﻦ اﻟﺤﺎﺳﺪ و اﻟﺒﺎﻏﯽ اﻟﺠﺎﺣﺪ‬‫و ﻣﺎ ﺿﺮ ﻧﻮر اﻟﺸﻤﺲ ان ﮐﺎن ﻧﺎﻇﺮا إﻟﯿﻬﺎ ﻋﯿﻮن ﻟﻢ ﺗﺰل دﻫﺮﻫﺎ ﻋﻤﯿﺎ‬‫ﻏﯿﺮ ان اﻟﺤﺴـﺪ ﯾﺤﻤﻞ ﺻﺎﺣﺒﻪ ﻋﻠﯽ اﺗﺒﺎع ﻫﻮاه و ان ﯾﺘﮑﻠﻢ ﻓﯿﻤﻦ ﯾﺤﺴﺪه ﺑﻤﺎ ﯾﻠﻘﺎه و ﻣﺎ اﺣﻘﻪ ﺑﻘﻮل اﻟﻘﺎﺋﻞ ﺣﺴﺪوا اﻟﻔﺘﯽ إذ ﻟﻢ ﯾﻨﺎﻟﻮا ﻋﻠﻤﻪ*‬‫ﻓﺎﻟﻘﻮم اﻋﺪاء ﻟﻪ و ﺧﺼﻮم* ﻓﺎﻟّﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻫﻮ اﻟﻤﺴـﺌﻮل ان ﯾﻘﯿﻨﺎ ﺷـﺮور ﻧﻔﻮﺳﻨﺎ و ﺣﺼﺎﺋﺪ اﻟﺴﻨﺘﻨﺎ ﺑﻤﻨﻪ و ﻓﻀﻠﻪ و ﻗﺪ روي ﻋﻦ أﺑﯽ ذر ﻟا ﻐﻔﺎري‬‫رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧﻪ ﻗﺎل ﮐﺎن اﻟﻨﺎس ورﻗﺎ ﻻ ﺷﻮك ﻓﯿﻪ ﻓﺼﺎروا ﻟﯿﻮم ﺷﻮﮐﺎ ﻻ ورق ﻓﯿﻪ ﻓﻬﺬا زﻣﺎن أﺑﯽ ذر ﻓﻤﺎ ذاك ﻣﻦ زﻣﺎﻧﻨﺎ و ﺑﺎﺷﺮاره* ان‬‫ﯾﺴـﻤﻌﻮا ﻟﺨﯿﺮ اﺧﻔﻮه و ان ﺳـﻤﻌﻮا* ﺷـﺮا اذاﻋﻮا و ان ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻌﻮا ﮐـﺬﺑﻮا ﻓﺎﻟﻤﻨـﺎﺳﺐ ﺟﻤﻊ اﻟﺨـﺎﻃﺮ ﻋﻦ ﻋﻠﻤـﺎء اﻟﻮﻗﺖ و رﻓﻊ اﻟﻬﻤـﮥ ﻋﻨﻬﻢ و‬‫اﻟﻘﻨﺎﻋﮥ ﺑﻤﻦ ﻣﻀﯽ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء اﻟّﺴﻨﮥ اﻟﻤﻄﻬﺮة و اﻗﺘﺼﺎر اﻟﻨﻈﺮ ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻬﻢ اﻟﻤﺤﻘﻘﮥ ﻫﺬا و ﻟﻪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺆﻟﻔﺎت ﻣﻔﯿﺪة ﻓﯽ ﻓﻨﻮن ﻋﺪﯾﺪة‬‫و اﻟﺘﯽ وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯿﻬﺎ و ﻫﯽ ﻋﻨـﺪي ﻣﻮﺟﻮدة اﯾﻀﺎ ﮐﺜﯿﺮة ﺟـﺪا ﻏﯿﺮ ﻣﺎ ذﮐﺮ و ﻧﯿﺰ ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺟﻤﺎل اﻻﺳـﻼم و ﺷـﯿﺦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ اﻟﯿﻤﻨﯽ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ از اﻋﺎﻇﻢ ﻋﻠﻤﺎ و اﮐﺎﺑﺮ‬‫ﻓﻀﻼي ﺻﻨﻌﺎي ﯾﻤﻦ ﺑﻮد در ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪496 :‬‬‫ﻣﺘـﺪاوﻟﻪ از ﺻـﺮف ﻧﺤﻮ و ﻣﻨﻄﻖ و ﻓﻘﻪ و اﺻﻮل و ﺣﺪﯾﺚ و ﺗﻔﺴـﯿﺮ و اﺻﻮل آن ﯾﺪ ﺑﯿﻀﺎ داﺷﺖ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺛﺒﺖ او ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ذﮐﺮ ﮐﺘﺐ‬‫اﯾﻦ ﻋﻠﻮم و ﻏﯿﺮﻫﺎﺳﺖ ﺑﺮ ان دﻻﻟﺖ دارد وﻻدت او در ﺳﻨﻪ ﺳﺒﻊ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎده ﺷﯿﻮخ او ﺑﺴﯿﺎراﻧﺪ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺴﯿﺪ اﻻﻣﺎم‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﻘـﺎدر ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻨﺎﺻـﺮ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ و ﺻـﺪﯾﻖ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺰﺟـﺎﺟﯽ و ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﺰﺟﺎﺟﯽ و ﺣﺴﻦ ﺑﻦ‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺣﺴـﯿﻦ اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﺑﻌﻀـﯽ از اﯾﺸﺎن رواﯾﺖ دارﻧﺪ از ﻣﺤﻤﺪ ﺣﯿﺎت ﺳـﻨﺪي ﻣﺪﻧﯽ و از اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺳـﻨﺪي و از ﺳﯿﺪ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻣﯿﺮ و ﻋﺒﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ ﻣﺰﺟﺎﺟﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ وي ازﯾﻨﻬﺎ اﺧﺬ ﮐﺮده و ﺳـﻤﺎع ﻧﻤﻮده و ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺧﻠﻘﯽ ﺑﺴـﯿﺎر ﺑﻠﮑﻪ‬‫ﺑﯿﺸـﻤﺎر از وي اﺧـﺬ ﻧﻤﻮده و اﺳـﺘﻔﺎده ﮐﺮده در ﻋﻬـﺪ ﺧﻮد در ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﺪﯾﻢ اﻟﻨﻈﯿﺮ ﺑﻮد ﺗﻠﻤﺬ وي و اﺧﺬ اﺟﺎزت از وي در‬‫ﻣﻔﺎﺧﺮ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﻈﯿﻤﻪ ﻣﻌﺪودﺳﺖ ﻗﺎﺿـﯽ ﻗﻀﺎة ﺻـﻨﻌﺎي ﯾﻤﻦ ﺑﻮد و از ﻃﺮف اﻣﺎم ﻣﻨﺼﻮر ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻌﺒﺎس در ﺳﻨﻪ ‪ 1209‬اواﺋﻞ ﺷﻬﺮ‬‫ﺷﻌﺒﺎن ﻣﺘﻘﻠﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺪه ﺣﺎﮐﻢ آﻧﺠﺎ ﺑﺎ آﻧﮑﻪ ﻣﺬﻫﺐ زﯾﺪﯾﻪ داﺷﺖ در ﺗﻌﻈﯿﻢ و اﺟﻼل او ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ ﻣﯽﮐﺮد و در ﻫﺮ ﺑﺎب از اﻣﺮ و ﻧﻬﯽ‬‫ﻣﻘﺘـﺪي ﻗﻮل او ﺑﻮد و ﻣﺠﺎل ﻧـﺪاﺷﺖ ﮐﻪ ﺳـﺮ ﻣﻮ ﺧﻼف راي او در ﻓﺼﻞ ﺧﺼﻮﻣﺎت و دﯾﮕﺮ ﻣﻬﻤﺎت ﻣﻠﮏ و ﻣﺎل ﮐﻨـﺪ ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻣﺤﺴﻦ اﻻﻧﺼﺎري در ﺣﺪﯾـﺪه ﺑﺎ ﻓﻘﯿﺮ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ ﭘﺎدﺷﺎه ﺻـﻨﻌﺎء ﻣﯽﮔﻔﺖ آن ﻗﺪر ﺧﻮف ﮐﻪ ﻣﺮا از دو ﮐﺲ ﻣﯽآﯾﺪ از‬‫ﻫﯿﭽﮑﺲ ﻧﯿﺴﺖ ﯾﮑﯽ او ﺗﻌـﺎﻟﯽ دوم ﺷﻮﮐـﺎﻧﯽ و ﻧﯿﺰ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﮐﻪ زﯾـﺪﯾﻪ را ﺑﺴـﺒﺐ رد ﺑﺮ ﻣـﺬﻫﺐ اﯾﺸـﺎن ﺗﻌﺼـﺒﯽ ﺗﻤـﺎم ﺑـﺎ او ﺑـﻮد ﺑـﺎرﻫﺎ‬‫ﺑﺼﻮرت ﺑﻠﻮي ﺑﺮآﻣـﺪه ﺧـﺎﻧﻪ او را ﻣﺤﺎﺻـﺮه ﮐﺮدﻧـﺪ ﭼﻮن وي ﯾـﮏ ﺑـﺎر از ﺧـﺎﻧﻪ ﺑﺮآﻣـﺪ ﻫﻤﻪﻫـﺎ ﺑﮕﺮﯾﺨﺘﻨـﺪ ﻫﯿﭽﯿﮑﯽ را ﻣﺠـﺎل ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ و‬‫ﻣـﻮاﺟﻬﻪ ﺑـﺎ او ﻧﺒﻮد آري ﻣﺼـﺮاع ﻫﯿﺒﺖ ﺣﻘﺴﺖ اﯾﻦ از ﺧﻠﻖ ﻧﯿﺴﺖ* در ﻋﻠﻮم دﯾﻨﯿﻪ ﺑﺮﺗﺒﻪ اﺟﺘﻬـﺎد رﺳـﯿﺪه ﺑﻮد ﺗﻘﻠﯿـﺪ ﻫﯿـﭻ ﯾﮑﯽ ﻧﻤﯽﮐﺮد‬‫ﻧﻮاب ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺧﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﺑﻬﺎدر اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ﺳﺖ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و اﻟﻒ در ﺗﺮﻏﯿﺐ اﻟﺴﺎﻟﮏ اﻟﯽ اﺣﺴﻦ اﻟﻤﺴﺎﻟﮏ ﻧﻮﺷﺘﻪ از‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 393‬از ‪581‬‬‫ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﺻـﻨﻌﺎء ﺑﻮد ﺷﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺧﺒﺮي داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﯽ ﻣﯽﮔﻮﺋﯽ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از ﺳﻠﻒ ﺑﻮﻓﻮر اﺣﺎﻃﻪ و اﻃﻼع او در ﻓﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﮐﺴـﯽ ﺑﺮﺧﺎﺳـﺘﻪ در ﻓﺮوع ﺗﻘﻠﯿﺪ اﺋﻤﻪ ﻧﻤﯽﮐﺮد ﻋﻤﻞ ﺑﺎﺟﺘﻬﺎد ﺧﻮﯾﺶ داﺷﺖ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﻪ ﺧﺎص اوﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ اﻫﻞ ﺣﺪﯾﺚ آﻧﺠﺎ ﺑﺪﯾﻦ‬‫ﺷﯿﻮه ﺧﺮاﻣﺶ دارﻧﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﮔﺮ ارض ﯾﻤﻦ ﻣﺴـﮑﻦ ﭼﻨﺪﯾﻦ ارﺑﺎب ﺧﯿﺮ و ﺻﻼح و ﻣﺠﻤﻊ ﭼﻨﯿﻦ اﺻﺤﺎب ﻓﻼح آﻣﺪ ﺷﮕﻔﺖ ﭼﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺧﻮاﺟﻪ ﮐﺎﺋﻨﺎت ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ اﻓﻀﻞ اﻟّﺼﻠﻮات در ﺧﺼﻮص او ﻓﺮﻣﻮده‬‫اﻻﯾﻤﺎن ﯾﻤﺎن و اﻟﺤﮑﻤﮥ ﯾﻤﺎﻧﯿﮥ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﮔﻮﯾﻢ وي ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺑﺴﯿﺎرﺳﺖ از ﻣﻄﻮﻻت و ﻣﺨﺘﺼﺮات ﻣﻨﻬﺎ ﻓﺘﺢ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻟﻘﺮآن اﻟﮑﺮﯾﻢ در ارﺑﻊ ﻣﺠﻠﺪ ﺿﺨﺎم و ﻧﯿﻞ‬‫اﻻوﻃﺎر ﺷـﺮح ﻣﻨﺘﻘﯽ اﻻﺧﺒﺎر در ﭼﻬﺎر ﻣﺠﻠـﺪ و اول ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﮐﺘﺎب در ﻫﻨـﺪ آورده و آن را رواج داده ﻣﺤﺮر ﺳـﻄﻮرﺳﺖ و‬‫ﺣﺎل اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﮐﺘﺎب در ﻣﻘﺼـﺪ اول ﮔـﺬﺷﺖ و ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺪرر اﻟﺒﻬﯿﮥ ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﻓﯽ ﻓﻘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺷـﺮﺣﻪ اﻟﺪراري اﻟﻤﻀـﯿﺌﮥ ﻣﺠﻠﺪ ﻟﻄﯿﻒ و‬‫رﻓﻊ اﻟﺮﯾﺒـﮥ ﻓﯽ ﻣﺴـﺌﻠﮥ اﻟﻐﯿﺒﮥ و ﺷـﺮح اﻟﺼﺪور ﻓﯽ ﺗﺤﺮﯾﻢ رﻓﻊ اﻟﻘﺒﻮر و ارﺷﺎد اﻟﺴﺎﺋﻞ اﻟﯽ دﻟﯿﻞ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ و اﻟﺘﻮﺿـﯿﺢ ﻓﯿﻤﺎ ﺟﺎء ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺘﻈﺮ و‬‫اﻟﻤﺴﯿﺢ و اﻻﺑﺤﺎث اﻟﻮﺿﯿﻪ و‬‫ﻓﯽ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺐ اﻟﺪﻧﯿﺎ راس ﮐﻞ ﺧﻄﯿﺌﻪ‬‫و ﺗﺤﻔﮥ اﻟﺬاﮐﺮﯾﻦ ﺷﺮح‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪497 :‬‬‫ﺣﺼﻦ ﺣﺼـﯿﻦ ﻣﺠﻠﺪ ﺿـﺨﯿﻢ و اﻟﻔﻮاﺋﺪ اﻟﻤﺠﻤﻮﻋﮥ ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﻪ و اﯾﻦ ﮐﺘﺎب در ﻫﻨﺪ ﺑﻘﺎﻟﺐ ﻃﺒﻊ رﺳـﯿﺪه و اول ﮐﺴﯽ ﮐﻪ آن‬‫را در ﻫﻨﺪ آورد ﻣﻮﻟﻮي ﻋﺒﺪ اﻟﺤﯽ ﻣﺮﺣﻮماﻧﺪ و اﯾﺸﺎن در ﺳﻔﺮ ﺣﺞ از وي رح ﺳﻨﺪ ﻓﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻫﻢ ﺑﻄﺮﯾﻖ اﺟﺎزت ﺑﺎﻟﮑﺘﺎﺑﮥ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﻮده‬‫ﺑﻮدﻧـﺪ و ﺗﺤﺮﯾﺮ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﻘﺪار ﻣﺎ ﯾﺠﻮز ﺑﯿﻦ اﻻﻣﺎم و اﻟﻤﻮﺗﻢ ﻣﻦ اﻻرﺗﻔﺎع و اﻻﻧﺨﻔﺎض و اﻟﺒﻌﺪ و اﻟﺤﺎﺋﻞ و ﮐﺸﻒ اﻻﺳـﺘﺎر ﻋﻦ ﺣﮑﻢ‬‫اﻟﺸـﻔﻌﮥ ﺑﺎﻟﺠﻮار و ﻓﻘﯿﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ را ﺑﺮ وي ﺗﻘﺮﯾﻈﯽ ﻣﻨﻈﻮﻣﺴﺖ ﻣﻨﻬﺎ ﻧﻈﻢ ﻟﻠّﻪ در اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﺮﺑّﺎﻧﯽ اﻟﺒﺪر ﻧﺠﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽﻓﻠﻘﺪ‬‫اﺑﺎن ﻋﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﺟﻮاﻫﺮاﺗﻨﺒﯿﮏ ﻣﻨﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻮ اﻟﺸﺄنﻗـﺪ اﺷـﺮﻗﺖ اﮐﻮاﻧﻨﺎ ﺑﻌﻠﻮﻣﻪ ﺷﺎن اﻟﺒﺪور ﯾﻀـﯽء ﻓﯽ اﻻﮐﻮانو ﻟﺌﻦ ﻫﻮي ﮐّﻞ اﻟﮑﻤﺎل ﻓﺎﻧﻪ‬‫ﻋﻦ وﺻـﻔﻪ ﻟا ﺠـﺎري ﻋﻠﯽ اﻻزﻣﺎنﺳـﺒﺤﺎن ﻣﻦ ﺟﻌﻞ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﮐّﻠﻬﺎﻓﯿﻪ و ﻓﻀـﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﻗﺮانو ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻨﯽ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺗﺤـّﯿ ﮥﻣﺎ ﻏﺮدت ورﻗﺎ ﻋﻠﯽ‬‫اﻻﻏﺼـﺎن و ﻟﻪ اﺷـﺮاق اﻟﻨﯿﺮﯾﻦ ﻓﯽ ﺑﯿـﺎن اﻟﺤﮑﻢ إذا ﺗﺨﻠـﻒ ﻋﻦ اﻟﻮﻋـﺪ اﺣـﺪ اﻟﺨﺼـﻤﯿﻦ و در وي ﻋﻼـﻣﻪ ﻟﻄﻒ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺟﺤـﺎف را‬‫ﻧﻈﻤﯿﺴﺖ ﺑﻄﻮر ﺗﻘﺮﯾﻆ ﻣﻨﻬﺎ ﻧﻈﻢ‬‫ﻟﻘﺪ اﺑﺪﻋﺖ ﻓﯽ اﻟﺘﺤﺮﯾﺮ ﯾﺎ ﻣﻦ إﻟﯿﻪ دﻗﺎﺋﻖ اﻻﺑﺤﺎث ﺗﻨﺘﻬﯽ‬‫و ﺟﺌﺖ ﻣﻦ اﻟﮑﻤﺎل ﺑﻤﻌﺠﺰات اﺿﺎءت اﻧﺠﻢ اﻻﻓﻼك ﻋﻨﻬﺎ‬‫ﯾﻘﻮل اﻟﻘﻮم ان واﻓﯽ و ﻓﯿﻪ ﻟﻬﺎ وﺟﻬﺎن ﮐﺎن اﻟﺤﻖ اﺑﻬﯽ‬‫و ﮐﺎن ﺑﻬﻢ ﺣﺴﻮد ﻗﺎل وﺟﻪ ﺳﯿﻈﻬﺮ و ﻫﻮ ﻓﯽ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ اﺷﻬﯽ‬‫ﻓﻮاﻓﺎ ﮐﺎﻣﻼ ﮐﺎﻟﺒﺪر ﻟﻤﺎ ﺗﺒﺪت ﻫﻞ ﻟﻪ اﺑﺼﺮت ﺷﺒﻬﺎ‬‫و ﻟﻤﺎ ﺟﺎءﻫﻢ ﺑﻬﺘﻮا و ﻗﺎﻟﻮا ﺻﻪ ﻗﺪ ﺟﺎء ﻣﻦ ﺳﺘﯿﻦ وﺟﻬﺎ‬‫و ﻟﻪ ﮐﺘـﺎب و ﺑـﻞ اﻟﻐﻤـﺎم ﻋﻠﯽ ﺷـﻔﺎء اﻻوام ﺷـﺮﺣﺎ و ﺗﺨﺮﯾﺠﺎ و ﮐﺘﺎب ادب اﻟﻄﻠﺐ و ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻻرب و ارﺷﺎد اﻟﻔﺤﻮل اﻟﯽ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻟﺤﻖ ﻣﻦ‬‫ﻋﻠﻢ اﻻـﺻﻮل و اﻟﺴـﯿﻞ اﻟﺠﺮار اﻟﻤﻨـﺪﻓﻖ ﻋﻠﯽ ﺣـﺪاﺋﻖ اﻻزﻫـﺎر ﻣﺠﻠـﺪ ﺿـﺨﯿﻢ و ﻟﻪ ﮐﺘـﺎب ﻓﯽ اﻻﺷـﺘﻘﺎق و ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺘـﺢ اﻟﺮﺑﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﻓﺘﺎوي‬‫اﻟﺸﻮﮐـﺎﻧﯽ ﻓﯽ ارﺑﻊ ﻣﺠﻠـﺪات ﺿـﺨﯿﻤﮥ ﻓﯿﻪ ﻏﺮاﺋﺐ ﻣﺴﺎﺋـﻞ و ﻋﺠـﺎﺋﺐ رﺳﺎﺋـﻞ و ﮐﺘـﺎب ارﺷﺎد اﻟﺜﻘﺎت اﻟﯽ اﯾﻘﺎف اﻟﺸـﺮاﺋﻊ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻮﺣﯿـﺪ و‬‫اﻟﻤﻌﺎد و اﻟﻨﺒﻮات ردا ﻋﻠﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻣﯿﻤﻮن اﻻﻧﺪﻟﺴﯽ اﻟﯿﻬﻮدي ﻓﯽ ﻇﺎﻫﺮ اﻟﻤﺴﺘﻨﺪ و اﻟﺰﻧﺪﯾﻖ ﻓﯽ ﺑﺎﻃﻦ اﻟﻤﻌﺘﻘﺪ و ﻣﻦ رﺳﺎﺋﻠﻪ اﻟﻄﻮد اﻟﻤﻨﯿﻒ‬‫ﻓﯽ اﻻﻧﺘﺼﺎف ﻟﻠﺴـﻌﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺌﻠﮥ اﻟﻤﺸﻬﻮرة اﻟﺘﯽ ﺗﻨﺎزﻋﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﯿﻦ ﯾﺪي ﺗﯿﻤﻮرﻟﻨﮓ اﻟﺴﻤﺮﻗﻨﺪي و ﻣﻨﻬﺎ ﺷﻔﺎء اﻟﻌﻠﻞ ﻓﯽ زﯾﺎدة‬‫اﻟﺜﻤﻦ ﻟﻤﺠﺮد اﻻﺟﻞ و ﻃﯿﺐ اﻟﻨﺸـﺮ ﻓﯽ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻟﻌﺸـﺮ ﺟﻮاب ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ و اﻟﺼﻮارم اﻟﻬﻨﺪﯾﮥ اﻟﻤﺴـﻠﻮﻟﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﺮﯾﺎض اﻟﻨﺪﯾﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 394‬از ‪581‬‬‫ﻻﺑﻄـﺎل ﻗﻮل ﻣﻦ اوﺟﺐ ﻏﺴﻞ اﻟﻔﺮﺟﯿﻦ و اﻟﻘﻮل اﻟّﺼﺎدق ﻓﯽ اﻻﻣﺎم اﻟﻔﺎﺳﻖ و ﺗﺸـﻨﯿﻒ اﻟﺴـﻤﻊ ﺑﺎﺑﻄﺎل ادﻟـﮥ اﻟﺠﻤﻊ و رﺳﺎﻟـﮥ ﻓﯽ ﺣـﺪ اﻟﺴـﻔﺮ‬‫اﻟّﺬي ﯾﺠﺐ ﻣﻌﻪ ﻗﺼـﺮ اﻟّﺼﻠﻮة و اﻟﻘﻮل اﻟﻤﺤﺮر ﻓﯽ ﻟﺒﺲ اﻟﻤﻌﺼﻔﺮ و ﺳﺎﺋﺮ اﻧﻮاع اﻻﺣﻤﺮ و اﺑﻄﺎل دﻋﻮي اﻻﺟﻤﺎع ﻋﻠﯽ ﺗﺤﺮﯾﻢ اﻟﺴﻤﺎع و زﻫﺮ‬‫اﻟﻨﺸﺮﯾﻦ اﻟﻔﺎﺋﺢ ﺑﻔﻀﺎﺋﻞ اﻟﻌﻤﺮﯾﻦ و ﻋﻘﻮد اﻟﺠﻤﺎن ﻓﯽ ﺑﯿﺎن ﺣﺪود اﻟﺒﻠﺪان و اﺗﺤﺎف اﻟﻤﻬﺮة ﻓﯽ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪498 :‬‬‫ﻻ ﻋﺪوي و ﻻ ﻃﯿﺮة و ارﺷﺎد اﻟﻐﺒﯽ اﻟﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻓﯽ ﺻـﺤﺐ اﻟﻨﺒّﯽ و دﻓﻊ اﻟﺠﻨﺎح ﻋﻦ ﺑﺎﻗﯽ اﻟﻤﺒﺎح ﻫﻞ ﻫﻮ ﻣﺎﻣﻮر ﺑﻪ أم ﻻ و ارﺷﺎد‬‫اﻟﻤﺴﺘﻔﯿﺪ اﻟﯽ دﻓﻊ ﮐﻼم اﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ ﻓﯽ اﻻﻃﻼق و اﻟﺘﻘﯿﯿﺪ و اﻟﺒﺤﺚ اﻟﻤﻠﻢ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ِإﻟﱠﺎ َﻣْﻦ ُﻇﻠَِﻢ*‬‫و اﻟﺒﺤﺚ اﻟﻤﺸـﻌﺮ ﻋﻦ ﺗﺤﺮﯾﻢ ﮐﻞ ﻣﺴـﮑﺮ و اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ اﻟﻤﮑﻤﻠﮥ ﻓﯽ ادﻟﮥ اﻟﺒﺴـﻤﻠﮥ و رﺳﺎﻟﮥ ﻋﺠﯿﺒﮥ ﻓﯽ رﻓﻊ اﻟﻤﻈﺎﻟﻢ و اﻟﻤﺂﺛﻢ اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﺆﻟﻔﺎت و ﮐﻠﻬﺎ ﺑﺪﯾﻌﮥ ﻓﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻧﺎﻓﻌﮥ ﻟﻄﻼﺑﻬﺎ ﻟﻢ ﯾﺘﯿﺴـﺮ ﻣﺜﻠﻬﺎ ﻟﻌﻠﻤﺎء ﻋﺼـﺮه ﻓﻀﻼ ﻋﻤﻦ ﺟﺎؤا ﺑﻌﺪﻫﻢ و ﻏﺎﯾﮥ اﻧﻪ ﻧﺎدرة اﻟﺪﻫﺮ و اﻋﻠﻢ ﻋﻠﻤﺎء‬‫اﻟﻌﺼـﺮ و ﻟﻪ ﮐﺘﺐ و رﺳﺎﺋـﻞ و اﺟﻮﺑـﮥ ﺳـﻮي ﻫـﺬا ﻻـ ﯾﺤﺼـﯽ ﮐـﺜﺮة ﻓﺮﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و رﺿـﯽ ﻋﻨﻪ و ﺑﻌﺾ اﯾﻦ ﮐﺘﺐ ﻧﺰد ﻣﺤﺮر ﺳـﻄﻮر‬‫ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ و وي ﺷـﯿﺦ ﻣﻨﺴﺖ ﺑﯿﮏ واﺳﻄﻪ و ﻫﻢ ﺑﺪو واﺳﻄﻪ و ﻓﻀﻼ و ﮐﻤﻼي ﻋﺼﺮ او را در ﻣﺪح وي ﻗﺼﺎﺋﺪ و اﺷﻌﺎر ﺑﺴﯿﺎر اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺣﺼﺮ ﻧﺘﻮان ﮐﺮد ﻣﻨﻬﺎ ﻟﻠﺸﯿﺦ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻟﻄﻒ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺠﺤﺎف اﻟﯿﻤﻨﯽ ﻧﻈﻢ‬‫ﮐﻒ ﺗﺨﯿﺮت اﻻدﻟّﮥ ﺣﯿﺚ ﻻ ﻫﺎد ﯾﺮي اﻟﻄﻼب ﻧﻬﺞ اﻟﺴﻨﮥ‬‫ﺑﺘﺼﺮف ﮐﺘﺼﺮف اﻟﻘﻄﺎن و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺤﻔﯿﺪ ﻟﺴﻮرة‬‫و ﺿﺎﻋﮥ ﺑﺎﻟﻮﺳﻄﺎ ﻇﻔﺮ ﺑﻬﺎ ﻟﻐﻤﻮض ﻣﺄﺧﺬﻫﺎ و ﻧﻄﻖ اﻟﺪﻗﮥ‬‫و ﻣﺎﻟﻒ ﻇﻔﺮت ﺑﻪ اﻟﻨﻘﺎد ﻓﺎﻧﻘﺎدت اﻟﯽ ﺳﺒﻞ اﻟﺮﺷﺎد ﺑﻌﺰﻣﮥ‬‫ﻟﻠﺤﺎﻓﻆ اﻟﺤﺒﺮ اﻟﺤﺮي ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺤﺮ اﻟﺨﻀﻢ اﻟﺤﺠﮥ‬‫ﺟﻤﻊ اﻟّﺬي ﯾﺮوي ﻣﻦ اﻻﯾﺎت و اﻻﺛﺎر ﻋﻦ ﻃﺎﻫﺎ ﺑﺼﺎﻟﺢ ﻧﯿﮥ‬‫و اﺑﺎن ﻋﻦ ﻋﻀﺪ ﺗﻤﻠﮏ ﻣﻨﮑﺐ اﻟﻌﻠﯿﺎء و ادرك ﻫﺎم ﮐﻞ ﻓﻀﯿﻠﮥ‬‫اﻟﻘﺖ إﻟﯿﮏ اﻣﻮرﻫﺎ اﻻﺣﮑﺎم إذ وﺟﺪﺗﮏ ﻋﻨﺪ اﻟﺨﻄﺐ ﺧﺎدر ﺑﯿﺸﮥ‬‫ﻣﻦ ﯾﺴﺘﻄﯿﻊ ﯾﻨﺎل رﺗﺒﺘﮏ اﻟّﺘﯽ وﺟﺒﺖ ﺑﺤﮑﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻻزﻟﯿﮥ‬‫ﻻ ﻓﺾ ﻓﻮك ﻧﺼﺒﺖ اﻋﻼم اﻟﻬﺪي و ﻓﻠﻠﺖ ﺑﺎﻟﺘﺼﺪﯾﻖ ﺳﯿﻒ اﻟﺒﺪﻋﮥ‬‫و ﺷﺮﺑﺖ ﻣﻦ ﻧﻀﺎخ ﻋﯿﻦ اﻟﺴﻨﮥ اﻟﻐﺮاء و ﻗﻤﺖ ﻟﻬﺎ ﺑﺎﮐﻤﻞ دﻋﻮة‬‫و ﻣﻨﻬﺎ ﻟﻠﺴﯿﺪ اﻟﺠﻠﯿﻞ ﻓﺨﺮ اﻻﺳﻼم ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻼل اﻟﯿﻤﻨﯽ ﻧﻈﻢ‬‫ﯾﺎ دار ﻋﺰة ﺻﻮب اﻟﻤﺰن ﺣﯿﺎك و ﺟﺎء رﺳﻤﮏ ﺟﻮن اﻟﻬﺎﻣﺮ اﻟﺒﺎﮐﯽ‬‫و ﮐﻞ ﻣﻨﺒﺜﻖ ﺳﺎر و ﻏﺎدﯾﮥ ﯾﺒﮑﯽ ﺑﺪﻣﻊ ﻣﺸﻮق ﻋﻨﺪ ﺿﻌﻨﺎك‬‫ﻓﻠﯽ ﺑﻌﺰة ﻓﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﺮﺑﺎ ﺧﻠﺲ ﻣﻦ اﺟﻠﻬﺎ ﺻﺮت اﻫﻮاﻫﺎ و اﻫﻮاك‬‫ﯾﺎ ﺻﺎﺣﺒﯽ اﻟّﻤﺎ ﺑﺎﻟﺤﻤﯽ و ﺳﻼ دﯾﺎرﻫﺎ ﻋﻦ ﻣﺤﺐ ﻇﻞ ﯾﺮﻋﺎك‬‫ﻣﺘﯿﻢ ﮐﻠﻤﺎ ﺣﻨﺖ ﻣﻄﻮﻗﮥ اﻃﺎل ﺑﯿﻦ ﻧﺴﺎء اﻟﺤﯽ ذﮐﺮاك‬‫و ﮐّﻠﻤﺎ ﻫﺒﺖ اﻻرﯾﺎح ﻓﯽ ﺟﻬﮥ ﺗﻮﻫﻢ اﻟﺮﯾﺢ رﯾﺎﻫﺎ ﮐﺮّﯾﺎك‬‫و ﮐﻠﻤﺎ ﻣﺎل ﻏﺼﻦ ﻓﯽ ﻏﻼﺋﻠﻪ ﺳﺎﻟﺖ ﻣﺪاﻣﻌﻪ ﺷﻮﻗﺎ ﻟﻤﺮآك‬‫و ﮐﻠﻤﺎ اﻓﺘّﺮ ﺛﻐﺮ ﻟﻼﻗﺎح راي ﺑﻪ ﺷﻨﯿﺒﮥ ﻣﺎء ﻓﯽ ﺛﻨﺎﯾﺎك‬‫و ﮐﻠﻤﺎ اﺣﻤﺮ ورد ﻓﯽ اﻟﺮﯾﺎض ﺣﮑﯽ ﺗﻮرﯾﺪه ﻣﺎ ﯾﺮاه ﻓﯽ ﻣﺤﯿﺎك‬‫ﯾﺎ ﻋّﺰ ﻫﻞ ﻟّﻠﺬي ﻗﺪ ﻣﺮ ﻣﻦ ﺳﺒﺐ اﻟﯽ اﻟﺮﺟﻮع و ﻫﻞ ﯾﺨﻄﯽ ﺑﻠﻘﯿﺎك‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 395‬از ‪581‬‬‫و ﻫﻞ ﻟﻨﺎ ﻋﻮدة ﻧﻄﻔﯽ ﺑﻬﺎ ﺣﺮﻗﺎ ﻣﻦ اﻟﻀﻨﺎ ﻧﺎﻟﻬﺎ ﺑﺎﻟﻬﺠﺮ ﻣﻀﻨﺎك‬‫ﻫﯿﻬﺎت ﻣﻦ دون ﻫﺬا ﮐﻞ داﻫﯿﮥ ﻓﯽ ﮐﻞ ﻗﻔﺮ ﻟﻘﺘﻞ اﻟﺼﯿﺪ ﻣﻌﺮاك‬‫و ﻣﻬﻤﻪ ﻣﻘﻔﺮ ﻓﯿﻪ اﻟﺴﺒﺎع و ﻓﯿﻪ اﻟﺮﯾﺢ ﺗﺴﺮي و ﻗﺪ ﺷﯿﺒﺖ ﺑﺎرﮐﺎك‬‫ﻗﺪ ﺟﺮت ﻓﯿﻪ ﺑﺎﺷﺒﺎل ﻣﺮرت ﺑﻬﺎ و ﮐﻞ اﺷﻮس اﻟﻮي ﻏﯿﺮ ﺿﺤﺎك ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪499 :‬‬‫ﻗﻄﻌﺘﻪ ﺑﺎﻣﻮن ﻏﯿﺮ واﻧﯿﮥ ﻗﺪ ﺳﺎﺑﻘﺖ ﮐﻞ رﮐﺎض و رﺗﺎك‬‫ﻧﺎدﯾﺘﻬﺎ و ﻫﯽ ﻓﯽ اﻻرﻗﺎل ﺟﺎﻫﺪة ﯾﺎ ﻧﺎق ﺣﺘﯽ ﻟﻘﺪ اﺑﻌﺪت ﻣﺮاك‬‫اﻟﯽ دﯾﺎر اﻟّﺬي ﺣﺎز اﻟﻌﻼء و ﺣﻮي ﮐﻞ اﻟﮑﻤﺎل ﺑﻌﻘﻞ ﻧﯿﺮ زاك‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ و اﻟّﺬي ﻓﻌﻠﺖ اﻗﻼﻣﻪ ﻓﯽ اﻻﻋﺎدي ﻓﻌﻞ ﺑﺘﺎك‬‫اﻟﺠﻬﺒﺬ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻨﺤﺮﯾﺮ ﻣﻦ ﺧﻀﻌﺖ ﻟﻪ اﻟﺮﻗﺎب ﺧﻀﻮع اﻟﺨﺎﺋﻒ اﻟﺸﺎﮐﯽ‬‫ﻣﺠﺪد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻻوان و ﻣﻦ ﻗﺪ اﻧﻘﺬ اﻟﻨﺎس ﻣﻦ ﻓﺴﻖ و اﺷﺮاك‬‫ﻣﺸﻬﺮ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ ﺑﺪو و ﻓﯽ ﺣﻀﺮ ﺑﻤﻨﺼﻞ ﻟﺪم اﻟﻔﺠﺎر ﺳﻔﺎك‬‫ﻣﻔﺴﺮ اﻟﺬﮐﺮ ﺑﺎﻟﻘﻮل اﻟﻤﺒﯿﻦ ﻓﻘﺪ ﻋﻼ ﺑﻪ ﻓﻮق اﻋﻼم و اﻣﻼك‬‫اﺑﺪي ﻟﻨﺎ ﻓﯽ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻟﻪ ﻇﻬﺮت ﻣﻘﺎﻟﮥ ﺧﺎب ﻣﻨﻬﺎ ﮐﻞ اﻓﺎك‬‫ان ﺟﺌﺖ ﺣﻀﺮﺗﻪ اﻟﻌﻠﯿﺎء ﺧﻠﺖ ﺑﻬﺎ ﻣﻌﻈﻤﺎ ﺑﯿﻦ زﻫﺎد و ﻧﺴﺎك‬‫ﻣﺤﻠﻘﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺸﺮﯾﻒ ﺑﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﻣﺎم ﺳﺮﯾﻊ اﻟﻔﻬﻢ ﻓﺘﺎك‬‫اداﻣﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﯽ ﻟﻠﻌﺒﺎد ﻣﻌﺎ ﻟﮑﻞ ﺑﺤﺚ دﻗﯿﻖ ﺧﯿﺮ ﻓﮑﺎك‬‫إﻟﯿﮏ ﯾﺎ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺪ ﺳﻤﺤﺖ ﺑﻬﺎ ﻓﺮاﺋﺪا ﻣﺎ ﻧﻈﻤﻨﺎﻫﺎ ﺑﺎﺳﻼك‬‫و ﻟﺒﻌﺾ ادﺑﺎء ﻣﺴﻘﻂ ﻓﯽ ﺣﻘﻪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﻈﻢ‬‫ﯾﺎ ﻣﻦ اﺗﯽ ﺻﻨﻌﺎء ﯾﺒﻘﯽ ﻣﻔﺨﺮا و ﯾﺮﯾﺪ ﻣﺠﺪا او ﻋﻠﻮ اﻟﺸﺄن‬‫ﻓﻠﯿﺎت ﻧﺎدي ﺣﺒﺮﻫﺎ و ﻋﻤﯿﺪﻫﺎ ﻗﻄﺐ اﻟﮑﻤﺎل ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ‬‫ﺣﺒﺮ ﺗﺪﻓﻖ ﻣﺜﻞ ﺑﺤﺮ ﻋﻠﻤﻪ ﻫﺬا و ﻟﯿﺲ ﻟﻪ ﺑﺼﻨﻌﺎ ﺛﺎﻧﯽ‬‫و ﻟﺒﻌﻀﻬﻢ ﻧﻈﻢ ﻋﻼﻣﮥ اﻟﻤﻌﻘﻮل و اﻟﻤﻨﻘﻮل ﻣﻦ ﺣﮑﻤﺖ ﻟﻪ اﻟﻌﻠﯿﺎء ﻋﻠﯽ اﺗﺮاﺑﻪ‬‫ﻓﺰ اﻟﺰﻣﺎن و ﻟﻮم اﻟﻤﺠﺪ ﻣﻦ ﻓﺎق اﻻﮐﺎﺑﺮ ﻓﯽ اوان ﺷﺒﺎﺑﻪ‬‫ﺑﺪر اﻟﻬﺪي ﻟا ﻨﻈﺎر ﺳﻠﻪ ﻣﻘﺒﻼ ﮐﻔﯿﻪ ﻣﻠﺘﻤﺴﺎ ﻟﺮد ﺟﻮاﺑﻪ‬‫ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ در ﻧﻈﻢ ﻫﻢ دﺳـﺘﮕﺎه ﮐﺎﻣﻞ دارد ﻋﻠﻢ ﻋﺮﺑﯿﺖ و ادب را ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺑﺎﯾـﺪ اﺗﻘﺎن ﮐﺮده و ﺳﺎﺑﻖ ﺑﺮ ﻓﺮﺳﺎن اﯾﻦ ﻣﯿﺪان ﮔﺸـﺘﻪ در ﺣﺪﯾﺪه‬‫از ﮐﻼم او ﻧﻈﻢ ﮐﺜﯿﺮ دﯾﺪه ﺷﺪ اﯾﻦ ﭼﻨﺪ ﺑﯿﺖ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﻣﺎﻧﺪه اﺳﺖ اﺑﯿﺎت‬‫ﯾﺎ ﻧﺎزﻟﯿﻦ اﻟﺤﻤﯽ ان ﻏﺮ ﻗﺮﺑﮑﻢ ﻋﻨﯽ و ﺿﺎﻗﺖ ﺑﻨﺎ دار و اوﻇﺎن‬‫ﻓﻠﯽ إﻟﯿﮑﻢ ﺗﺤﯿﺎت ﻣﺮددة ﻣﻊ اﻟﻨﺴﯿﻢ و اﺷﻮاق و اﺷﺠﺎن و ﻟﻪ ﻗﺎﻟﻮا اﺗﯿﺖ ﻣﻮاﺧﺮا‬‫ﻓﺎﺟﺒﺖ دار ﻟا ﺨﻠﺪ اﺧﺮي و ﺧﺘﺎم ﺧﯿﺮ اﻟﺮﺳﻞ ﺻﺎر‬‫ﻣﻦ اﻟﺠﻤﯿﻊ اﺟﻞ ﻗﺪرا و ﺗﺎﺧﺮ اﻻﺳﺤﺎر ﺻﯿﺮ‬‫ﻫﺎ ﺑﺤﺴﻦ اﻟﻮﺻﻒ اﺣﺮي و اﻟﺨﻨﺼﺮ اﻟﺼﻐﺮي ﻋﻠﺖ‬‫و ﺗﺨﺘﻤﺖ ﺗﺒﺮا و درا و ﺗﺮي اﻟﺴﻨﺎن و ان ﺗﺎﺧﺮ‬‫ﻓﯽ اﻟﺮﻣﺎح ﯾﻌﻞ ﺻﺪرا ﺳﺒﻖ اﻟﻬﻼل اﻟﺒﺪر ﻻ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 396‬از ‪581‬‬‫ﮐﻦ ﻟﻢ ﯾﺼـﺮ ﺑﺎﻟﺴـﺒﻖ ﺑﺪرا ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺴﻮي ﻗﺒﯿﻠﻪ اﺳﺖ و ﺻـﻨﻌﺎﻧﯽ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺼـﻨﻌﺎ ﮐﻪ اﺷـﺮف ﺑﻼد ﯾﻤﻦ و ﺗﺨﺘﮕﺎه اﻣﺎم آﻧﺠﺎﺳﺖ در‬‫ﺗﺮﻏﯿﺐ اﻟﺴﺎﻟﮏ ﮔﻔﺘﻪ ﺧﺎﮐﺶ ﻫﻤﻪ ﻣﺤﺪث ﺧﯿﺰ اﻣﺮوز ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ در آﻧﺠﺎﺳﺖ ﮔﻤﺎن ﻧﻤﯽرود ﮐﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﻓﺮاواﻧﯽ و ﺑﺎﯾﻦ وﺳـﻌﺖ‬‫ﺑﺠﺎي دﯾﮕﺮ ﺑﺎﺷـﺪ اﻧﺘﻬﯽ ﺷـﯿﺦ اﺣﻤـﺪ ﻓﺮزﻧـﺪ ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ ﻫﻢ ﻋﺎﻟﻢ ﮐﺎﻣﻞ ﻓﻘﯿﻪ ﻣﺤـﺪث ﺑﻮد ﺑﻌﺪ ﭘﺪر ﺑﺠﺎي او درس ﮔﻔﺖ و ﻓﺘﻮي داد ﺑﺮاي‬‫ﻃﺎﻟﺒﯿﻦ اﺟﺎزت و اﺳـﺘﻤﺎع ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻤﻮد ﻫﺮ ﺳﺎل وﻓﺎﺗﺶ اﻃﻼع دﺳﺖ ﺑﻬﻢ ﻧﺪاد اّﻣﺎ وﻓﺎت ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ در ﺳـﻨﻪ ﺧﻤﺲ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و‬‫اﻟﻒ ﯾﻮم اﻷرﺑﻌـﺎء ﺑﺴﺖ و ﺷـﺸﻢ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة ﺑﻮده و ﻣﯿﺎن وﻓﺎت او و وﻓﺎت وﻟـﺪ او ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻗﺮﯾﺐ ﯾﮏ ﻣﺎه ﺗﻔﺎوت اﻓﺘﺎده اول‬‫ﭘﺴﺮ ﺑﻤﺮد ﭘﺪر ﻫﯿﭻ ﺟﺰع و ﻓﺰع ﻇﺎﻫﺮ ﻧﮑﺮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪500 :‬‬‫ﺑﺎ آﻧﮑﻪ وﻟـﺪ ﺻﺎﻟﺢ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺒﺮز در ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم ﺑﻮد و ﺑﺎ وﺟﻮد ﺻـﻐﺮ ﺳﻦ ﮐﻪ در ﺣﺪود ﺑﺴﺖ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﺎدره وﻗﺖ آﻣﺪه ﺑﻮد رﺣﻢ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﺠﻤﯿﻊ ﺑﺮﺣﻤﺘﻪ ﺗﻼﻣـﺬه ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ و ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺳﻠﺴـﻠﻪ اﺳـﻨﺎد رواﯾﺖ ﺣﺪﯾﺚ اﯾﺸﺎن ﺑﻮي ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﺷﻮد اﮐﺜﺮ اﯾﻨﻬﺎ در ﻓﺮوع ﻣﻘﯿﺪ ﻣﺬاﻫﺒﯽ‬‫ﺧـﺎص ﻧﯿﺴـﺘﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻋﻤـﻞ ﺑﺮ اﺣـﺎدﯾﺚ ﺑﻌـﺪ ﻃﯽ ﺟﻤﯿـﻊ ﻣـﺪارج ﺗﺤﻘﯿـﻖ و ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﻫﺮ ﮐﻪ از اﯾﺸـﺎن ﻧـﻮﻋﯽ از اﺟﺘﻬـﺎد ﺑﻬﻢ‬‫ﻣﯽرﺳﺎﻧـﺪ ﮐﺎر ﺣﺴﺐ اﺟﺘﻬﺎد ﺧﻮد ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻣﻮاﻓﻖ آﻧﭽﻪ او را ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ ﺑﺂﻧﮑﻪ رﺗﺒﻪ اﺟﺘﻬﺎد داﺷﺖ در ﮐﺘﺐ ﻣﺆﻟﻔﻪ ﺧﻮد ﻫﯿﭻ‬‫ﺟﺎ از داﺋﺮه ﻣﺬاﻫﺐ ارﺑﻌﻪ ﺑﯿﺮون ﻧﺮﻓﺘﻪ اﻻ ﻣﺎ ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و در ان ﺧﻼف ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ از ﺳـﻠﻒ و اﮐﺎﺑﺮ اﻫﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻫﻤﺮاه اوﺳﺖ در وﻗﺖ‬‫او رﯾﺎﺳﺖ ﻋﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ و ﻓﺘﻮي و ﺗـﺪرﯾﺲ و ﻗﻀﺎي ﺑﻠـﺪان ﺑﻮي ﻣﻨﺘﻬﯽ ﺷﺪه ﺑﻮد و ﻗﻮت ذﮐﺎ و ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ او ﺑﺠﺎي رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ‬‫اﺻﻮل ﻓﻘﻪ را از ﻫﺮ ﭼﻬﺎر ﻣـﺬﻫﺐ در ﻣﺠﻠـﺪي ﺿـﺨﯿﻢ ﺗﻨﻘﯿـﺢ ﻧﻤﻮده و ﺻﻮاب آن را از ﺧﻄﺎ ﺟﺪا ﺳﺎﺧﺘﻪ و در ﻫﺮ ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﺑﺤﺚ و ﺗﻔﺘﯿﺶ‬‫ﮐﺎﻣﻞ ﺑﺮ روي ﮐﺎر آورده ﻧﺎﻣﺶ ارﺷﺎد اﻟﻔﺤﻮل اﻟﯽ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻟﺤﻖ ﻣﻦ ﻋﻠﻢ اﻻﺻﻮل ﻧﻬﺎده و اﯾﻦ اﻣﺮي ﻏﯿﺮ ﻣﺴﺒﻮﻗﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺗﺎ ﺿﻮاﺑﻂ و‬‫ﻗﻮاﻧﯿﻦ اﯾﻦ ﻋﻠﻢ در اﯾﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻤﻬـﺪ ﮔﺸـﺘﻪ ﻫﯿﭽﮑﺲ ﺑﺠﺰ ﺗﻘﻠﯿﺪش دم از ﺗﺤﻘﯿﻖ در ان ﻧﺰده ﻣﮕﺮ اﯾﻦ ﺷـﺨﺺ ﮐﻪ درﯾﻦ آﺧﺮ زﻣﺎن ﮔﻮي‬‫ﺳﺒﻘﺖ از ﻫﻤﮕﻨـﺎن رﺑﻮده و ذﻟـﮏ ﻓﻀـﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺆﺗﯿﻪ ﻣﻦ ﯾﺸﺎء ﻣﻮاﻓﻖ و ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺑﻌﻠﻢ و ﻓﻀﻞ او اﻋﺘﺮاف دارﻧـﺪ و ﮐﺘﺐ ﻣﺼـﻨﻔﻪ او را ﺑﺠﺎن‬‫ﺧﺮﯾـﺪاري ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺑﺴﻮي آن ﻣﺤﺘﺎجاﻧـﺪ ﺗﻠﺨﯿﺺ ﻣـﺬاﻫﺐ ﺑﺎ ادﻟّﻪ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ او ﻣﯽﮐﻨـﺪ دﯾﺪ ﻧﯿﺴﺖ و ﺗﺮﺟﯿﺢ ﺣﮑﻢ در ﻣﺤﻞ ﺧﻼف و‬‫اﺧﺘﻼـف از وي ﺷـﻨﯿﺪﻧﯽ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺨﺘﺺ ﺑﺮﺣﻤﺘﻪ ﻣﻦ ﯾﺸـﺎء اﻣﺮوز اﮔﺮ ﭘﯿﺶ ﯾﮑﯽ اﻣﻬـﺎت ﺗﺎﻟﯿﻒ وي ﺑﺎﺷـﺪ در ﻫﯿـﭻ ﺑﺎب ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﻣﺤﺘﺎج‬‫ﺑﺴﻮي ﻏﯿﺮ او ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ در ﻧﺼﺮت ﺳﻨﺖ و ﻗﻠﻊ و ﻗﻤﻊ ﺑﺪﻋﺖ و رد ﻣﺤﺪﺛﺎت و رﻓﻊ ﻣﻨﮑﺮات ﺑﺰﺑﺎن و ﺑﯿﺎن آﯾﺘﯽ از آﯾﺎت ﻟا ﻬﯽ ﺑﻮد‬‫درﯾﻦ دور آﺧﺮ آﻧﭽﻪ ﺳﻌﯽ در ﺗﺮوﯾﺞ ﺷﺮع ﻣﻄﻬﺮ و ﺗﺠﺪﯾﺪ اﺣﮑﺎم اﺳﻼم و اﺣﯿﺎي ﺳﻨﻦ و اﻣﺎﺗﺖ ﻓﺘﻦ از وي ﺑﻮﺟﻮد آﻣﺪه ﮔﻤﺎن ﻧﻤﯽرود‬‫ﮐﻪ ﮐﺴﯽ دﯾﮕﺮ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ ﺟﺰاه اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ اﻻﺳﻼم و اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﺧﯿﺮا اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ ﺟﻬﺒﺬﻫﻢ اﻟﻨﺎﻗﺪ اﻟﻨﻘﺎب* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻟﻮﺛﯿﻖ اﻟﻨﺼـﺎب* ﻓـﺎرﻏﻢ ﺑـﺬﻟﮏ أﻧﻮف اﻟﺠﺎﺣـﺪﯾﻦ اﻟﻨﺼـﺎب* و اوﻫﻦ ﻣﻨﻦ اﻟﻤﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ اﻻوﺷـﺎب* ﻓﺎﻟﻤﻘـﺪم ﻋﻠﯽ رده ﻣﻄﻌﻮن ﻋﻨـﺪ اوﻟﯽ‬‫اﻻﻟﺒﺎب* و ﻟا ﻤﺘﺠﺎﺳـﺮ ﻋﻠﯽ ﻃﻌﻨﻪ ﻣﻠﻤﻮز ﻋﻨﺪ اﺻـﺤﺎب اﻻﻧﻘﺎب* و اﻟﻤﺮﺗﺎب ﻓﯿﻪ زاﺋﻎ ﻋﻦ ﻣﻨﻬﺞ اﻟﺤﻖ و اﻟﺼﻮاب* و اﻟﻤﺎﻓﻮك ﻋﻨﻪ ﻏﺎر ﻓﯽ‬‫اﻏﺒﺎش اﻟﺘﻠﺠﻠﺞ و اﻻﺿﻄﺮاب‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﯾﮑﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ رﺷـﯿﺪ اﻟﺪﯾﻨﺨﺎن دﻫﻠﻮي ﺗﻠﻤﯿﺬ ﻣﺨﺎﻃﺐ وﺣﯿﺪ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮده ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم را ﺑﻮﺻﻒ‬‫ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﯾﺎد ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در اﯾﻀﺎح ﻟﻄﺎﻓﮥ اﻟﻤﻘﺎل ﺑﺠﻮاب ﻗﻮل ﺻﺎﺣﺐ ﻟﻄﺎﻓﮥ اﻟﻤﻘﺎل ﭼﻬﺎرم ﺣﺪﯾﺚ‬‫اﻟﺤﻖ ﻣﻊ ﻋﻠّﯽ ع و ﻋﻠﯽ ﻣﻊ اﻟﺤﻖ ﯾﺪور ﺣﯿﺜﻤﺎ دار‬‫رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ اﻟﺦ ﮔﻔﺘﻪ دوم آﻧﮑﻪ در ﺑﺎب ﺧﻼﻓﺖ ﺣﻘﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﻌﯿﺖ داﺷﺖ ﻟﯿﺎﻗﺖ ﺧﻼﻓﺖ ﺑﻮد و ﺷﺨﺼـﯽ ﮐﻪ در ان‬‫ﺣﻖ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ورزد ﺑﯽﺷﺒﻬﻪ ﻣﻮرد ﻃﻌﻦ ﻣﻼﻣﺘﺴﺖ اﻟﺦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪501 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 397‬از ‪581‬‬‫و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ از اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺘﮑﻠﻤﯿﻦ و اﻓﺎﺧﻢ ﻣﺘﺒﺤﺮﯾﻦ ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺟﻼﻟﺖ ﺷﺎن و رﻓﻌﺖ ﻣﮑﺎن او ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ اﻓﺎدات‬‫اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﺧﻮد ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﺑﻤﺰﯾـﺪ ﺗﺒﺠﯿـﻞ و ﺗﮑﺮﯾﻢ راه ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﺗﻔﺨﯿﻢ او ﭘﯿﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ در ﻏﺮة‬‫اﻟﺮاﺷﺪﯾﻦ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﭼﻮﻧﮑﻪ ﻣﺮاﺳﻠﻪ ﻓﻘﯿﺮ ﺑﺨﺪﻣﺖ ﻣﺼﻨﻒ ﻣﺪ ﻇﻠﻪ رﺳﯿﺪ و ﺷﺮف اﺻﻐﺎي آن ﺟﻨﺎب ﯾﺎﻓﺖ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺗﺤﺴﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫ﻧﺎﭼﯿﺰ ﺧﻮد را ﻻﺋﻖ آن ﻧﻤﯽداﻧـﺪ ﻟﻬﺬا ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﻤﯽﺑﻮد ﮐﻪ ﺗﻌﺮض ﺑﻨﻘﻞ آن ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺮاي ﺗﺰﯾﯿﻦ اﯾﻦ رﺳﺎﻟﻪ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺗﺒﺮك ﭼﻨﺪ ﻓﻘﺮه از‬‫ان ﺑﻘﯿﺪ ﻗﻠﻢ ﻣﯽآﯾﺪ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ از ﻓﻘﯿﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ درﯾﻦ اﯾﺎم ﺟﻮاب ﭼﻨﺪ ﺷﺒﻬﻪ ﻣﻌﺘﺮض ﮐﻪ ﺑﺮ ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ در ﺑﺎب‬‫ﻣﺴﺎﺋـﻞ ﻓﻘﻬﯿﻪ ﻧﻤﻮده ﺗﺤﺮﯾﺮ آن ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﻣـﺎب ﺑﺴـﻤﻊ درآﻣـﺪ ﺧﯿﻠﯽ ﻣﻮﺟﺐ اﻧﺸـﺮاح ﺧـﺎﻃﺮ و اﻧﺒﺴـﺎط ﺳﺎﻣﻊ و ﻧﺎﻇﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺷﺎﻓﯽ ﺑﺎ‬‫ﻣﺮاﻋـﺎت ﻗﺎﻋـﺪه ﻣﻨـﺎﻇﺮه ﺑﻌﻤـﻞ آوردﻧـﺪ ﺟﺰاﮐﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺧﯿﺮ اﻟﺠﺰاء ﺑﯽ اﺧﺘﯿﺎر دﻋﺎء ﺧﯿﺮ از ﺗﻪ دل ﺑﺮاي ﺻـﻼح دﻧﯿﺎ و آﺧﺮت و ﻣﺰﯾﺪ‬‫درﺟﺎت ﻋﻠﻢ و ﻋﻤﻞ ﺑﺮاي آن ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﺂب ﺟﻮﺷـﯿﺪ و اﻟﻤﺮﺟﻮ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ان ﯾﻘﺮﻧﻪ ﺑﺎﻟﻘﺒﻮل ﻣﺒﺮﮐـﮥ اﻟﺮﺳﻮل ص و اﻟﺒﺘﻮل و ﺟﻌﻠﮏ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﮐﺎﺳـﻤﮏ رﺷـﯿﺪا ﻓﯽ اﻟﺪﯾﻦ ارﺷﺪا ﻟﻠﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻧﯿﺰ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﻗﺪري ﮐﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﺑﺴـﯿﺎر ﺧﻮب ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﺟﺰاﮐﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺧﯿﺮا اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﮐﻼﻣﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻠﻪ اﻟﺮﺷـﯿﺪ و ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ در ازاﻟﮥ اﻟﻐﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و اﮔﺮ ﮐﺴﯽ را درﯾﺎﻓﺖ ﺣﺎل ﺧﻼﻓﺖ اﻣﯿﺮ ﺷﺎم از‬‫ﮐﺘﺐ اﻫـﻞ ﺣـّﻖ ﻣﻨﻈـﻮر ﺑﺎﺷـﺪ در ﻋﺒـﺎرت رﺳـﺎﻟﻪ ﻋﺰة اﻟﺮاﺷـﺪﯾﻦ و ذﻟّـﮥ اﻟﻀـﺎﻟﯿﻦ ﮐﻪ از رﺳﺎﺋـﻞ ﻣﺆﻟﻔﻪ ﻣﻮﻻﻧـﺎ رﺷـﯿﺪ اﻟﻤﺘﮑﻠﻤﯿﻦ و ﻣﺮﺷـﺪ‬‫اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ رﻓـﻊ اﻟﱠﻠﻪ درﺟﺘﻪ ﻓﯽ اﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﯿﻨﺴﺖ ﻧﻈﺮ ﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ اﻟـﺦ و ﻧﯿﺰ در ازاﻟـﮥ اﻟﻐﯿﻦ در ذﮐﺮ ﻻـﻋﻨﯿﻦ و ﻣﮑﻔﺮﯾﻦ ﯾﺰﯾـﺪ ﮔﻔﺘﻪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ‬‫اﺳﺖ ﺣﺠـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺮﯾﻪ ﺻـﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮﯾﻪ ﮐﻪ در زﻣﺎن ﻣﺘﺎﺧﺮ ﺑﻨﯿﺎد ﻣﻨﺎﻇﺮه ﺷـﯿﻌﻪ و ﺳـﻨﯽ ﺑﻌﻨﻮاﻧﯽ ﮐﻪ ﻗﻠﻮب ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﺑﮑﻨﻬﺶ‬‫ﻣﯽرﺳـﺪ ﻧﻬﺎده اوﺳﺖ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ارﺷـﺪ ﺗﻼﻣـﺬه او رﺷـﯿﺪ اﻟﻤﺘﮑﻠﻤﯿﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻣﺤﻤـﺪ رﺷـﯿﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﻗـﺪس اﻟﱠﻠﻪ اﺳـﺮارﻫﻢ و زاد اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻧﻮارﻫﻢ اﻧﺘﻬﯽ و ﻧﯿﺰ ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ در ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﻋﺒﺎرﺗﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻮﻻﻧﺎ رﺷﯿﺪ اﻟﻤﺘﮑﻠﻤﯿﻦ اﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻘﺎﻣﻪ ﻓﯽ اﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﯿﻦ‬‫ﻧﯿﺰ ﻋﺒﺎرت اﯾﻦ ﻣﻘﺎم را در ﮐﺘﺐ ﻏﺮة اﻟﺮاﺷـﺪﯾﻦ ﺑﻘﺪر ﺿـﺮورت آورده اﻧﺘﻬﯽ و ﻧﯿﺰ در ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ رﺷـﯿﺪ اﻟﻤﺘﮑﻠﻤﯿﻦ اﻋﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻘـﺎﻣﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﯿﯿﻦ در ﮐّﺮه ﺻـﻔﺪرﯾﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﻧﻮﺑﺖ ﻣﻨـﺎﻇﺮه و ﻣﻨﺎزﻋﻪ در ﻣﯿﺎن ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ و ﺣﻀـﺮت ﻋﺜﻤﺎن در ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺑﺠﺎي‬‫ﻣﯽرﺳـﯿﺪ ﮐﻪ ﻧﺎﻇﺮ ﮔﻤﺎن ﻣﯽﻧﻤﻮد ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﮔﺎﻫﯽ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﺘﻔﻖ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ اﻟﺦ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺑﺠﺪ اﻟﻌﻠﻮم در‬‫ذﮐﺮ اﺻـﺤﺎب ﺷﺎه ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸـﯿﺦ رﺷـﯿﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﺧﺎن اﻟﺪﻫﻠﻮي ﮐﺎن ﻓﺎﺿـﻼ ﺟﺎﻣﻌﺎ ﺑﯿﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺪرﺳـﯿﮥ و ﮐﺎن‬‫ﺣﺴﻦ اﻟﻌﺒﺎرة داﺑـﮥ اﻟـﺬب ﻋﻦ ﺣﻤﯽ اﻫﻞ اﻟﺴـﻨﮥ و اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ و اﻟﻨﮑﺎﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﺮاﻓﻀﮥ اﻟﻤﺸﺎﺋﯿﻢ ﺻـﻨﻒ ﻓﯽ اﻟﺮد ﻋﻠﯿﻬﻢ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﺸﻮﮐﮥ اﻟﻌﻤﺮﯾﮥ و‬‫ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻤﺎ ﯾﻌﻈﻢ ﻣﻮﻗﻌﻪ ﻋﻨﺪ اﻟﺠﺪﻟﯿﯿﻦ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻨﻈﺮ و ﻧﺠﺎره ﮐﺸـﻤﯿﺮي اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﺮﺷـﯿﺪ ﻋﻤﺪة ﻣﺘﮑﻠﻤﯿﻬﻢ اﻟﺼـﻨﺎدﯾﺪ* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ‬‫ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ ﻫﺬا ﻟا ﺤﺪﯾﺚ اﻟﺤﻤﯿﺪ* و دان ﺑﺎﻟﺠﺰم ﻟﻬﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻤﻨﯿﻒ اﻟﻤﺠﯿﺪ* و ﻟﻢ ﯾﻌﺘﻦ ﺑﻤﺎ ﻫﻔﯽ ﺑﻪ اﺳـﺘﺎذه اﻟﻮﺣﯿﺪ* و ﻟﻢ ﯾﺤﺘﻔﻞ ﺑﻤﺎ ﺗﻔﻮه ﺑﻪ‬‫ذﻟﮏ اﻟﻔﺮد ﻟا ﻔﺮﯾﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪502 :‬‬‫ﻓﻮﺿﺢ و اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ ﻟﺤﺐ اﻟﺼﻮاب اﻟﺴﺪﯾﺪ* و ﮐﺸﻔﻨﺎ ﻋﻨﮏ ﻏﻄﺎءك ﻓﺒﺼﺮك اﻟﯿﻮم ﺣﺪﯾﺪ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯽ و دوم‬‫آﻧﮑﻪ ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﻠﯽ اﻟﻘﺮﺷـﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻤﺮزا ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﺪث ﺗﻠﻤﯿﺬ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را‬‫در ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﻌﺪود ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺎﺛﺒﺎت و ﺗﺤﺴـﯿﻦ آن ﻣﺒﺎﻧﯽ ارﻏﺎم ﺟﺎﺣﺪﯾﻦ ﺗﺎﺳﯿﺲ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﻔﺮﯾﺢ‬‫اﻻﺣﺒﺎب ﺑﻤﻨﺎﻗﺐ اﻵل و اﻻﺻﺤﺎب ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﻟﺒﺰار و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻻوﺳﻂ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ع ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻫـﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﻮاب ﻻ ﺻـﺤﯿﺢ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻻ ﻣﻮﺿﻮع ﮐﻤﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﻟﻨﻮوي و ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴـﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﺤﺪث ﻟﮑﻬﻨﻮي از ﮐﺒﺎر ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ اﯾﻦ دﯾﺎر و ﻋﻈﺎم ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ اﯾﻦ اﻣﺼﺎر ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺳﻼﻣﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺪاﯾﻮﻧﯽ در اﺷﺒﺎع اﻟﮑﻼم او‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 398‬از ‪581‬‬‫را از اﮐﺎﺑﺮ و اﻋﻼم ﻣﻌﺪود ﻧﻤﻮده و ﺑﺎﺣﺘﺮام ﺗﻤﺎم اﻓﺎدات او ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻤﻮﻟﺪ ﺟﻨﺎب ﺳﺮور اﻧﺎم ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺘﺤﯿﮥ و اﻟﺴﻼﻣﺴﺖ ذﮐﺮ‬‫ﮐﺮده ﺗﻤﺴـﮏ و ﺗﺸـﺒﺚ ﺑـﺎن ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و در اﻟﺘﻘﺎﻃﯽ ﮐﻪ از رﺳﺎﻟﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﺳـﯿﺮت ﺷﺎﻣﯽ و رﺳﺎﻟﻪ ﻣﻼ‬‫ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﺳـﺮﻣﻪ دﯾﺪه ﺗﺤﺮﯾﺮ ﺷﺪ اﺛﺒﺎت ﻋﻤﻞ ﻣﻮﻟﺪ ﺷـﺮﯾﻒ را ﻣﺤﺼﻮر و ﻣﻘﺼﻮر ﻧﺒﺎﯾﺪ اﻧﮕﺎﺷﺖ ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎري از اﮐﺎﺑﺮ و اﻋﻼم در ﺗﺤﻘﯿﻖ‬‫اﯾﻦ ﻣﺒﺤﺚ و اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﻣﻘﺼﺪ و ﻣﺮام ﺑﺘﺤﺮﯾﺮ و ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﺤﺮز ﺣﺴـﻨﺎت و ﺟﺎﻣﻊ ﺑﺮﮐﺎت ﺷﺪهاﻧﺪ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ آﻧﭽﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ‬‫ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻤﯿﺮزا ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﺪث ﻟﮑﻬﻨﻮي ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺮﺣﻤﮥ در اﯾﻦ ﺧﺼﻮص ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺤﻔﻞ ﻣﻮﻟﺪ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮاي ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﺒﺘﻪ ﻣﺴﺘﺤﺴـﻨﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺴـﺘﺤﺐ و ﻣﻮﺟﺐ ﺛﻮاب دﻻﺋﻞ ﺟﻮاز ﻣﺤﻔﻞ ﻣﻮﻟﺪ ﺷـﺮﯾﻒ در رﺳﺎﺋﻞ اﺛﺒﺎت‬‫ﻣﻮﻟﺪ از اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ و ﻋﻠﻤﺎ از ﺳـﻠﻒ و ﺧﻠﻒ اﻧﺘﻈﺎم دارﻧﺪ و ﺷﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ از ﺷﺮح ﻧﺴﺎﺋﯽ و ﺷﯿﺦ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در‬‫ﺷﺮح ارﺑﻌﯿـﻦ و اﻣـﺎم ﻧـﻮوي ﺣﮑـﻢ ﺑﺎﺳـﺘﺤﺴﺎن آن ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ و اﻣـﺎم ﻧـﻮوي ﻫﻢ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﯿـﻞ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ و ﻗﺼﻪ ﻣﻘﺮر ﺳـﺎﺧﺘﻦ آن‬‫ﺣﻀـﺮت ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣﺴﺎن را ﺑﺮاي دﻓﻊ ﻫﺠﻮ و ذم ﻣﺸـﺮﮐﯿﻦ از اﻧﺤﻀﺮت ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ در ﺻﺤﯿﺤﯿﻦ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ و‬‫ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺟﻬﺖ ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ‬‫اﻟّﻠﻬّﻢ اﯾﺪ اﻟﺤّﺴﺎن ﺑﺮوح اﻟﻘﺪس ﮐﺬا ﻓﯽ اﻟّﺼﺤﯿﺤﯿﻦ‬‫و در ﺣـﺪﯾﺚ آﻣـﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺮﻣﻮد آن ﺣﻀـﺮت ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣﻀـﺮت ﺑﻼل را ﮐﻪ ﺗﺮك ﻣﮑﻦ روزه دوﺷـﻨﺒﻪ را زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻦ‬‫زاﯾﯿﺪه ﺷﺪهام روز دوﺷـﻨﺒﻪ و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺻـﻠﺴﺖ در ﺟﻮاز ﺗﻌﯿﯿﻦ روز ﻣﻮﻟﺪ و ﻧﯿﺰ در ﺣﺪﯾﺚ واردﺳﺖ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺎ‬‫راه اﻟﻤﺴـﻠﻤﻮن ﺣﺴـﻨﺎ ﻓﻬﻮ ﻋﻨـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺴﻦ اﺧﺮﺟﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﻮﻃﺎ و اﺧﺘﯿﺎر ﻋﻤﻞ ﻣﻮﻟـﺪ اﻟﺸـﺮﯾﻒ از ﻣـﺪت ﭘﺎﻧﺼﺪ ﺳﺎل ﮐﺴـﺮي زاﺋﺪ از‬‫ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ و ﻓﻘﻬﺎي ﻋﻈﺎم و ﻣﻔﺘﯿﺎن ﮐﺮام و ﻣﺸﺎﯾﺦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ و ﺟﻤﺎﻋﺖ و ﻣﺘﺒﻌﺎن ﺳﻨﺖ و ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ ﺗﺮوﯾﺞ ﯾﺎﻓﺘﻪ و ﺳﻼﻃﯿﻦ ﻋﺎدل ﺑﺮ‬‫ﺗﺎﺋﯿﺪ اﯾﺸﺎن ﮐﻤﺮ ﻫﻤﺖ ﺑﺴـﺘﻪ ﺗﺮوﯾﺞ آن ﻣﻨﻈﻮر داﺷﺘﻨﺪ و ﺻﺮف اﻣﻮال ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺮ ان ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و ﺗﺎ ﺣﺎل اﯾﻦ ﻋﻤﻞ در دﯾﺎر ﻋﺮب از ﺣﺮﻣﯿﻦ‬‫ﺷﺮﯾﻔﯿﻦ و ﯾﻤﻦ و ﻋﺮاق و ﻫﻨﺪ از اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎ و ﻣﺸﺎﯾﺦ ﮐﺒﺮا و ارﺑﺎب ورع و ﺗﻘﻮي ﺑﻤﻼﺣﻈﻪ دﻻﺋﻞ ﻣﺴـﻄﻮره در ﮐﺘﺐ و رﺳﺎﺋﻞ ﺟﺎرﯾﺴـﺖ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﻟﻄﻒ و ﺧﻮﺑﯽ اﯾﻦ ﺗﺤﺮﯾﺮ و ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺑﺮ ﻧـﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ اﮔﺮ ﺑﻨﻈﺮ اﻧﺼﺎف ﻣﻼﺣﻈﻪ رود اﯾﻦ ﻗـﺪر ﻗﻠﯿﻞ‬‫ﺣﺎوي ﺗﻘﺎرﯾﺮ ﺳﻠﻒ ﮐﺮام‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪503 :‬‬‫ﺑﻠﮑﻪ ﺧﻼـﺻﻪ ﺗﺤﺮﯾﺮ ﺟﻞ ﻧﺤﺎرﯾﺮ ﻋﻈﺎﻣﺴﺖ و اﯾﻤﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺑﻘﺼـﺪ ﺗﻘﺮر ﺣﺴﺎن ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺮواﯾﺖ ﺻـﺤﯿﺤﯿﻦ ﻧﻤﻮدﻧـﺪ در ﺻـﺤﯿﺤﯿﻦ و دﯾﮕﺮ‬‫ﺻﺤـﺎح ﻧﯿﺰ ﻣﻮﺟﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﺮﻣـﺬي اﯾﻦ ﻗﺼﻪ ﺑﺮواﯾﺖ ﺣﻀـﺮت ﻋﺎﺋﺸﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﻣﺮوﯾﺴﺖ و ﺣﺎﺻـﻠﺶ اﯾﻨﮑﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺘﺤﯿﮥ وﺿﻊ ﻣﻨﺒﺮ در ﻣﺴﺠﺪ ﻣﻨﯿﻒ ﺑﺮاي ﺣﺴﺎن ﻣﯽﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ و ﺣﺴﺎن ﺑﺮ آن ﻣﻨﺒﺮ اﺳﺘﺎده ﺷﺪه ﺑﯿﺎن ﻣﻔﺎﺧﺮ آن ﺣﻀﺮت ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿـﻪ و ﺳـﻠﻢ و دﻓـﻊ ﻣﻄـﺎﻋﻦ از آن ﺣﻀـﺮت ﻋﻠﯿـﻪ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم ﻣﯽﮐﺮد و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺟﻬﺖ ﻣـﻮرد اﯾﻦ ﺑﯿـﺎن از زﺑـﺎن رﺳـﺎﻟﺖ ﺗﺮﺟﻤـﺎن‬‫ﻣﯽﮔﺮدﯾﺪ‬‫ان اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺆﯾﺪ ﺣﺴﺎن ﺑﺮوح اﻟﻘﺪس ﻣﺎ ﯾﻨﺎﻓﺢ او ﯾﻔﺎﺧﺮ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫و در ﻣﺸـﮑﺎة ﻫﻢ ﻣﻮاﻓﻖ ﺗﺮﻣﺬي ﺣﺪﯾﺜﯽ ﺑﺮواﯾﺖ ﺣﻀـﺮت ﻋﺎﺋﺸﻪ از ﺻﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري ﻣﺮوﯾﺴﺖ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﯾﻦ ﻗﺼﻪ ﻫﻢ از ﻣﺆﯾﺪات ﻣﻄﻠﻮﺑﺴﺖ‬‫ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﯽ ﮐﻪ ﺣﺴـﺎن ﺑﺮ ﻣﻨﺒﺮ اﯾﺴـﺘﺎده ﺷـﺪه ذﮐﺮ ﻣﻔـﺎﺧﺮ آن ﺳـﺮور ﮐﺎﺋﻨـﺎت ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻮف ﻣﻦ اﻟﺼـﻠﻮات و اﻟﺘﺴـﻠﯿﻤﺎت ﺑـﺎﯾﻦ ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﺗﮑﺮﯾﻢ‬‫ﻣﯽﮐﺮد و آن ﺣﻀـﺮت ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم و ﺻﺤﺎﺑﻪ ﮐﺮام ﻣﯽﺷﻨﯿﺪﻧﺪ ﭘﺲ اﯾﻦ ﻗﺼﻪ را ﻧﯿﺰ اﺻﻠﯽ ﺑﺮاي ﺻﺤﺖ و ﺛﺒﻮت و اﺳﺘﺤﺒﺎب و‬‫اﺳـﺘﺤﺴﺎن اﻧﻌﻘﺎد ﻣﺠﻠﺲ ﻣﯿﻼد ﺷﺮﯾﻒ ﮐﻪ ﻋﺒﺎرت از ﺑﯿﺎن ﻓﻀﺎﺋﻞ و ﻣﻌﺠﺰات ﺳﺮور ﮐﺎﺋﻨﺎﺗﺴﺖ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎﯾﺪ اﻧﮕﺎﺷﺖ و ﻟﻬﺬا‬‫ﺟﻨـﺎب ﻣﺤـﺪث ﻣﻤـﺪوح ﺑـﺬﮐﺮ آن ﻗﺼﻪ ﭘﺮداﺧﺖ اﻧﺘﻬﺖ ﻋﺒـﺎرات اﺷـﺒﺎع اﻟﮑﻼـم ﻓﻬـﺬا ﺟﻤـﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﺻـﺎﺣﺐ ﺗﻔﺮﯾـﺢ اﻻﺣﺒﺎب* ﺗﻠﻤﯿﺬ‬‫اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﺒﺎرع اﻻﻟﻘﺎب* ﻗﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻔﺎﺗﺢ ﻣﻦ اﻟﻬﺪي ﮐﻞ ﺑﺎب* و اﻇﻬﺮ ﮐﻮﻧﻪ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﺣﺴﻨﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﻮاب* ﻓﯿﺎ ﻟﻪ ﻣﻦ ﺗﻠﻤﯿﺬ‬‫ﺻـﺪع ﺑﺎﻓـﺎداﺗﻪ ﺻـﻔﺎت ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﻤﻨﻔﺮد ﻓﯽ اﻟﺨـﺪاع و اﻟﺨﻼـب* و اﮐﺮم ﺑﻪ ﻣﻦ ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪ ﻗـﺪ اﺑﺎن ﺑﺘﺤﻘﯿﻘﻪ زﯾﻎ ﻣﻔﯿـﺪه اﻟﻤﻨﻐﻤﺮ ﻓﯽ اﻟﺰور و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 399‬از ‪581‬‬‫اﻟﮑﺬاب ﻓﻈﻬﺮ ان ﻣﺎ ﻟﻔﻘﻪ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ ﻣﻦ اﻻﺑﺎﻃﯿﻞ ﮐﻠﻤﻊ اﻵل و اﻟﺴﺮاب* و وﺿﺢ ان ﻣﺎ ﺳﻮﻟﻪ ﻣﻦ اﻻﻋﺎﻟﯿﻞ ﻋﺮﺿﮥ ﻟﻠﺘﺒﺎر و اﻟﺘﺒﺎب‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺴﻠﯿﻤﺎﻧﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در در ﯾﺘﯿﻢ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻻﮐﺘﻔﺎء آورده و‬‫ﻋﻨﻪ أي ﻣﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ‬‫و ﻧﯿﺰ در در ﯾﺘﯿﻢ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻻﮐﺘﻔﺎء آورده و ﻋﻨﻪ أي‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب اﺧﺮﺟﻪ‬‫اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺘﺪرك و اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ اﻟﻤﻔﺘﺮق و اﻟﻤﺘﻔﻖ اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻓﻬﺬا ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ اﻟّﺴـ ﻠﯿﻤﺎﻧﯽ ﮐﺎﺑﺮﻫﻢ اﻟﻔﺎرد* ﻗﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻌﺬب اﻟﻤﻮارد* ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﮐﺎﺑﺮﻫﻢ اﻟﻤﺤﺮزﯾﻦ ﻟﮑﻞ آﺑﺪ ﻣﻦ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ و‬‫ﺷﺎرد* اﻟﻤﻔﯿﺪﯾﻦ ﻟﮑّﻞ ﻣﻨﺘﺠﻊ ﻟﻠﺘﺜﺒﯿﺖ وارد* ﻓﻼ ﯾﺼﺪف ﻋﻨﻪ اﻻ ﻣﻦ ﺻﺎر ﻟﻔﺮط ﻋﻨﺎده ﺷـﺮ ﻣﺎرد* و ﻻ ﯾﻤﯿﻞ ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ اﺻﺒﺢ ﻟﺪاده اﺳﻮء‬‫ﺣ ﺎر د‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻼ اﺣﻤـﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ ﺑﻦ ﻣﻼ ﻣﺤﻤـﺪ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴـﻬﺎﻟﻮي اﻟﻠﮑﻬﻨﻮي در ﻣﺮآة‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ در ﺑﯿﺎن ﻣﻨﺎﻗﺐ و ﻣﺎﺛﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﻪ ﻧﺼﻮص ﻗﺎﻃﻌﻪاﻧﺪ ﺑﺮ ﻓﻀﯿﻠﺖ و ﺧﻼﻓﺖ و اﻣﺎﻣﺖ آﻧﺠﻨﺎب ﮔﻔﺘﻪ و از‬‫آﻧﺠﻤﻠﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ رﺳﻮل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ در ﺣﻖ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﺮﻣﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪504 :‬‬‫اﻧـﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮج اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻧﻪ ﻗﺎل ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫و ﺻـﺤﺤﻪ اﻟﺤـﺎﮐﻢ و اﻧﮑﺮ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﺧﺘـﺎر اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ اﻟﺤﺠﺮ اﻧﻪ ﺣﺴﻦ ﻻ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻻ ﻣﻮﺿﻮع و اورد اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻟﻔﻆ اﻟـﺪار ﻣﮑﺎن‬‫اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و آﻧﭽﻪ در ﺑﻌﺾ رواﯾـﺎت در اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ در ﺣﻖ اﺻـﺤﺎب اﻟﺤﺎق ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻣﻮﺿﻮع و ﻣﻔﺘﺮﯾﺴﺖ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺼﻮاﻋﻖ اﻧﺘﻬﯽ و‬‫وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي از اﺟﻠﻪ ﻋﻠﻤـﺎي ﮐﺒـﺎر و اﻓـﺎﺧﻢ ﮐﻤﻼـي اﺧﺒـﺎر ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻮده ﺟﻼﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﻋﻠﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ او در ﻣﺠﻠـﺪ اﺗﯽ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺧﻮاﻫﯽ ﺷـﻨﯿﺪ و ﮐﻤﺎل اﺳﺘﻨﺎد و ﻏﺎﯾﺖ اﻋﺘﻤﺎد ﻣﺮوﯾﺎت و ﻣﻨﻘﻮﻻت ﮐﺘﺎب ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ از ﺻﺪر و ﺧﺘﺎم آن ﮐﻪ در ﻣﺠﻠﺪ‬‫ﺳـﺎﺑﻖ ﻣﻨﻘـﻮل ﺷـﺪه در ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻇﻬـﻮر و وﺿـﻮﺣﺴﺖ ﻓﻠﯿﮑـﻦ ﻣﻨـﮏ ﻋﻠﯽ ذﮐﺮ ﻓﻬـﺬا وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﺎﺣﺐ ﻣﺮآة اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ* ﻋﻤـﺪة ﻋﻠﻤـﺎﺋﻬﻢ‬‫اﻟﻤﺘﻘﻨﯿﻦ* ﻗـﺪ روي ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺸﺎرح ﻟﺼﺪور اﻟﻤﻮﻗﻨﯿﻦ* و اﺛﺒﺖ ذﻟﮏ اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻤﺒﻬﺞ ﻟﻘﻠﻮب اﻟﻤﺬﻋﻨﯿﻦ* ﻓﺎﻟﻤﻮﺛﺮ ﻓﯿﻪ وﺗﯿﺮة اﻟﻘﺎدﺣﯿﻦ‬‫اﻟﻤﻮﻫﻨﯿﻦ* و اﻟﻤﺪاﺟﯽ ﻓﯿﻪ ﻋﺼﺎﺑﮥ اﻟﻤﺴﺘﺮﯾﺒﯿﻦ اﻟﻤﺪﻫﻨﯿﻦ* ﻣﺨﻄﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟّﺼﺎﻟﺤﯿﻦ اﻟﻤﺤﺴﻨﯿﻦ* واﻃﯽ ﻗّﺪة اﻟﻨﺎﺻﺒﯿﻦ اﻟﻤﻌﻠﻨﯿﻦ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﻮﺳـﯽزاده اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﻔﺴـﯿﺮ‬‫روح اﻟﻤﻌـﺎﻧﯽ در ﺑﺤﺚ روﯾﺖ ﻟﻮح ﻣﺤﻔﻮظ ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ اّن اﻻﻣﮑـﺎن ﻣّﻤـ ﺎ ﻻـ ﻧﺰاع ﻓﯿﻪ و ﻟﯿﺲ اﻟﮑﻼـم اﻟّـﺎ ﻓﯽ اﻟﻮﻗﻮع و ورد ذﻟـﮏ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﺟﻠﮥ اﺻﺤﺎﺑﻪ ﮐﺎﻟﺼﺪﯾﻖ و اﻟﻔﺎروق و ذي اﻟﻨﻮرﯾﻦ و ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻨﻘﻄﮥ ﺗﺤﺖ اﻟﺒﺎء رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻋﻨﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ و اﻟﻮﺳـﯽزاده از ﻣﻔﺴـﺮﯾﻦ ﻋﻈﺎم و ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻮده ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ در ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻟﺴـﯿﺪ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ اﻟﺴﯿﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻓﻨﺪي اﻟﻮﺳﯽزاده اﻟﺒﻐﺪادي ﯾﻨﺘﻬﯽ ﻧﺴﺒﻪ اﻟﺸﺮﯾﻒ ﻣﻦ ﺟﻬﮥ اﻻب اﻟﯽ اﻟﺤﺴﯿﻦ ع و ﻣﻦ ﺟﻬﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 400‬از ‪581‬‬‫اﻻم اﻟﯽ اﻟﺤﺴﻦ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﺑﻮاﺳـﻄﮥ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺮﺑﺎﻧﯽ اﻟﺴـﯿﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﺠﯿﻼﻧﯽ ﻗﺪس ﺳـﺮه و ﻗﺪ ﮐﺎن رح ﺧﺎﺗﻤﮥ اﻟﻤﻔﺴﺮﯾﻦ و ﻧﺨﺒﮥ‬‫اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ اﺧﺬ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻦ ﻓﺤﻮل اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﻨﻬﻢ واﻟﺪه اﻟﻌﻼﻣﮥ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ اﻟﺴﻮﯾﺪي و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸـﯿﺦ ﺧﺎﻟﺪ اﻟﻨﻘﺸـﺒﻨﺪي و اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻤﻮﺻـﻠﯽ و ﮐـﻞ ذﻟﮏ ﻣﻔﺼﻞ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﻘـﮥ اﻟﻮرود ﻓﯽ ﻣﺪاﺋـﺢ اﻟﺴـﯿﺪ ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد و ﮐﺎن اﺣـﺪ اﻓﺮاد اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﺑﻘﻮل اﻟﺤﻖ و اﺗﺒﺎع‬‫اﻟﺼﺪق و ﺣﺐ اﻟﺴﻨﻦ و ﺗﺠﻨﺐ اﻟﻔﺘﻦ ﺣﺘﯽ ﺟﺎء ﻣﺠﺪدا و ﻟﻠﺪﯾﻦ اﻟﺤﻨﯿﻔﯽ ﻣﺴﺪدا‬‫دﻧﯿﺎ ﺑﻬﺎ اﻧﻘﺮض اﻟﮑﺮام ﻓﺎذﻧﺒﺖ و ﮐﺎﻧﻤﺎ ﺑﻮﺟﻮده اﺳﺘﻐﻔﺎرﻫﺎ‬‫و ﮐﺎن ﺟﻞ ﻣﯿﻠﻪ اﻟﯽ ﺧﺪﻣﮥ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﺣﺪﯾﺚ ﺟﺪه رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﻻﻧﻬﻤﺎ اﻟﻤﺸﺘﻤﻼن ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻌﻠﻮم و إﻟﯿﻬﻢ اﻟﻤﺮﺟﻊ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﻄﻮق‬‫و اﻟﻤﻔﻬﻮم و ﮐﺎن ﻏﺎﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﺤﺮص ﻋﻠﯽ ﺗﺰاﯾﺪ ﻋﻠﻤﻪ و ﺗﻮﻓﯿﺮ ﻧﺼﯿﺒﻪ ﻣﻨﻪ و ﺳﻬﻤﻪ و ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮا ﻣﺎ ﯾﻨﺸﺪ ﺳﻬﺮي ﻟﺘﻨﻘﯿﺢ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺬﻟّﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪505 :‬‬‫ﻣﻦ وﺻﻞ ﻏﺎﻧﯿﮥ و ﻃﯿﺐ ﻋﻨﺎق* و اﺷـﺘﻐﻞ ﺑﺎﻟﺘﺪرﯾﺲ و اﻟﺘﺎﻟﯿﻒ و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺛﻠﺜﮥ ﻋﺸـﺮ ﺳﻨﮥ و درس و وﻋﻆ و اﻓﺘﯽ ﻟﻠﺤﻨﻔّﯿﮥ ﻓﯽ ﺑﻐﺪاد اﻟﻤﺤﻤﯿﮥ‬‫و اﮐﺜﺮ ﻣﻦ اﻣﻼء اﻟﺨﻄﺐ و اﻟﺮﺳﺎﺋﻞ و اﻟﻔﺘﺎوي و اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ و ﺧﻄﻪ ﮐﺎﻧﻪ اﻟﻠﺆﻟﺆ و اﻟﻤﺮﺟﺎن او اﻟﻌﻘﻮد ﻓﯽ اﺟﯿﺎد اﻟﺤﺴﺎن ﻗﻠﺪ اﻻﻓﺘﺎء ﺳﻨﮥ ‪1248‬‬‫و ﻫﻮ ﻋﺎم وﻻدة ﻣﺤﺮر ﻫـﺬه اﻟﺴـﻄﻮر ارﺳﻞ إﻟﯿﻪ اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﺑﻨﯿﺸﺎن ذي ﻗـﺪر ﺷﺎن ﻗﺎل ﻧﺠﻠﻪ اﻟﺴـّﯿﺪ اﺣﻤﺪ ﮐﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ ﺧﯿﺮ ﻧﺎﺻـﺮ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ‬‫اﻟﻤﺴـﻤﺎة ﺑﺎرج اﻟﻨـﺪ و اﻟﻬﻮد ﮐﺎن ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺑﺎﺧﺘﻼف اﻟﻤـﺬاﻫﺐ ﻣﻄﻠﻌﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻠﻞ و اﻟﻨﺤﻞ و اﻟﻐﺮاﺋﺐ ﺳـﻠﻔﯽ اﻻﻋﺘﻘﺎد ﺷﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﺬﻫﺐ ﮐﺂﺑﺎﺋﻪ‬‫اﻻﻣﺠﺎد اﻻ اﻧﻪ ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ ﯾﻘﺘـﺪي ﺑﺎﻻﻣﺎم اﻻﻋﻈﻢ ﺛﻢ ﻓﯽ آﺧﺮ اﻣﺮه ﻣﺎل اﻟﯽ اﻻﺟﺘﻬﺎد ﮐﺎﻣﺜﺎﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﻨﻘﺎد ﺣﺴﺐ ﻣﺎ ﺻـﺮح‬‫ﺑﻪ اﻻﺋﻤﮥ ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻻﺻﻮل و ﺗﻌﺮﻓﻪ اﻟﺠﻬﺎﺑﺬة اﻟﻔﺤﻮل ﻗﺎل و ﻣﻦ ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ ﻣﺎ ﻫﻮ اﻋﻈﻤﻬﺎ ﻗﺪرا و اﺟﻠﻬﺎ ﻓﺨﺮا ﺗﻔﺴـﯿﺮه اﻟﻤﺴـﻤﯽ ﺑﺮوح اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ‬‫ﻓﯽ ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﻟﻘﺮآن و اﻟﺴﺒﻊ اﻟﻤﺜﺎﻧﯽ اﯾﺪ ﻓﯿﻪ ﻣﺬﻫﺐ اﻟﺴﻠﻒ اﻻﻣﺎﺛﻞ و ﻣﻨﻬﺎ ﺷﺮح اﻟﺴﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﻄﻖ و ﻣﻨﻬﺎ ﻧﺰﻫﮥ اﻻﻟﺒﺎب ﻓﯽ ﻏﺮاﺋﺐ اﻻﻏﺘﺮاب‬‫و ﻣﻨﻬـﺎ ﻧﺸﻮة اﻟﺸـﻤﻮل ﻓﯽ اﻟﺴـﻔﺮ اﻟﯽ اﺳـﻼﻣﺒﻮل و ﻧﺸﻮة اﻟﻤـﺪام و ﮐﺘـﺎب اﻻﺟﻮﺑـﮥ اﻟﻌﺮاﻗﯿـﮥ و اﻟﻔﯿﺾ اﻟﻮارد و ﻣﻨﻬـﺎ اﻟﯽ آﺧﺮ ﻣﺎ ﻗﺎل و ﻗﺪ‬‫اﺗﺤﻔﻨﯽ ﻓﯽ ﻋﺎﻣﯽ ﻫﺬا ﺳـﻨﮥ ‪ 1298‬اﻟﻬﺠﺮﯾـﮥ ﻧﺠﻠﮥ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺴـّﯿﺪ ﺧﯿﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻧﻌﻤﺎن اﻟﻮﺳـﯽزاده ﻣﻦ ﺑﻐﺪاد اﻟﻤﺤﻤﯿﮥ ﺳـﻠﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺎرﺑﻊ‬‫ﮐﺘﺐ ﻣﻦ ﻣﺆﻟﻔـﺎﺗﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ ﻣﻨﻬـﺎ اﻟﻨﺰﻫـﮥ و اﻟﻨﺸﻮة و اﻻﺟﻮﺑـﮥ و اﻟﻔﯿﺾ وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯿﻬـﺎ و اﺳـﺘﻔﺪت ﻣﻨﻬﺎ و ﻋﺮﻗﺖ ﻣﻘـﺪار ﺟﺎﻣﻌﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫اﻻدب و اﻟـﺪﯾﻦ و اﻟﺼـﻼح ﺗﻮﻓﯽ رح )‪ (21‬ذي اﻟﻘﻌﺪة ﺳـﻨﮥ ‪ 1270‬رﺋﯽ ﻟﻪ ﻣﻨﺎﻣـﺎت ﺣﺴـﻨﮥ و رﺛـﺎه ﺧﻠﻖ ﮐـﺜﯿﺮ ﻟﺌﻦ ﺣﺴـﻨﺖ ﻓﯿﻪ اﻟﻤﺮاﺛﯽ و‬‫ذﮐﺮﻫﺎ* ﻟﻘﺪ ﺣﺴـﻨﺖ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﻓﯿﻪ اﻟﻤﺪاﺋﺢ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﺑﻦ اﻵﻟﻮﺳـﯽ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد* ﻣﻔﺴـﺮﻫﻢ اﻟﮑﺎﺑﺮ اﻟﻤﺤﻈﻮظ اﻟﻤﺠﺪود* اﻟﺬي‬‫ﺻّﻨـﻒ ﻓﯽ ﻣـﺪاﺋﺤﻪ ﮐﺘـﺎب ﺣﺪﯾﻘـﮥ اﻟـﻮرود* و اﻟّـﻒ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ ارج اﻟﻨـﺪ و اﻟﻌـﻮد* ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤﻮﺻـﻞ اﻟﯽ ﺧﯿﺮ ﻣﺮام و‬‫ﻣﻘﺼﻮد* اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﮑﻞ ﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﻤﻮد* ﺑﺤﺘﻢ ﻗـﺪ ﺟﺰم اس ذوي اﻟﺰﯾﻎ و اﻟﻌﻨﻮد* و ﺟﺰم ﻗﺪ ﻗﻄﻊ ﺷﺎﻓﮥ اﺻـﺤﺎب اﻟﻐﯽ و اﻟﮑﻨﻮد* اﻻ ﻓﻤﻦ‬‫ﺟﻨﺢ اﻟﯽ ﺣﺰب اﻫﻞ اﻻﻧﮑﺎر و اﻟﺠﺤﻮد* و ﻣﺎل اﻟﯽ ذراﻓﮥ ارﺑﺎب اﻟﺠﻤﺎح و اﻟﻤﺮود* او ﻧﺮي ﻟﺼـﻠﯿﻪ ﻟﻈﯽ ﻣﺎ ﻟﻬﺎ ﻣﻦ ﺧﻤﻮد* و اوﻗﺪ ﻻﺟﻠﻪ‬‫اﻟﻨﺎر ذات اﻟﻮﻗﻮد‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﺷﺸﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺨﻮاﺟﻪ ﮐﻼـن اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اﻟﺒﻠﺨﯽ اﻟﻘﻨـﺪوزي ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﻄﺮق ﻣﺘﻌـﺪده و اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﻣﺘﻨﻮﻋﻪ‬‫اﺛﺒﺎت ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﻤﻮﯾﻨﯽ ﻓﯽ ﻓﺮاﺋﺪ اﻟﺴﻤﻄﯿﻦ ﺑﺴﻨﺪه‬‫ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ع اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻧﺖ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻟﻦ‬‫ﺗﻮﺗﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻟّـﺎ ﻣﻦ ﻗﺒـﻞ اﻟﺒـﺎب و ﮐـﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺤﺒﻨﯽ و ﯾﺒﻐﻀـﮏ ﻻﻧـﮏ ﻣﻨﯽ و اﻧـﺎ ﻣﻨـﮏ ﻟﺤﻤـﮏ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﮏ ﻣﻦ دﻣﯽ و‬‫روﺣﮏ ﻣﻦ روﺣﯽ و ﺳﺮﯾﺮﺗﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪506 :‬‬‫ﻣﻦ ﺳـﺮﯾﺮﺗﯽ و ﻋﻼﻧﯿﺘـﮏ ﻣﻦ ﻋﻼـﻧﯿﺘﯽ ﺳـﻌﺪ ﻣﻦ اﻃﺎﻋﮏ و ﺷـﻘﯽ ﻣﻦ ﻋﺼﺎك و رﺑـﺢ ﻣﻦ ﺗﻮﻻك و ﺧﺴـﺮ ﻣﻦ ﻋﺎداك ﻓﺎز ﻣﻦ ﻟﺰﻣﮏ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 401‬از ‪581‬‬‫ﻫﻠﮏ ﻣﻦ ﻓﺎرﻗﮏ ﻣﺜﻠﮏ و ﻣﺜﻞ اﻻﺋّﻤـ ﮥ ﻣﻦ وﻟـﺪك ﺑﻌﺪي ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و ﻣﺜﻠﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ اﻟﻨﺠﻮم‬‫ﮐﻠﻤﺎ ﻏﺎب ﻧﺠﻢ ﻃﻠﻊ ﻧﺠﻢ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﺎب اﻟﺮاﺑﻊ ﻋﺸﺮ ﻓﯽ ﻏﺰارة ﻋﻠﻤﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم و‬‫ﻓﯽ اﻟـﺪر اﻟﻤﻨﻈﻢ ﻻﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ اﻟﺤﻠﺒﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻗﺎل اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻟﻘﺪ ﺣﺰن ﻋﻠﻢ اﻻوﻟﯿﻦ و اﻧّﻨﯽ* ﻇﻨﯿﻦ ﺑﻌﻠﻢ اﻵﺧﺮﯾﻦ ﮐﺘﻮم* و‬‫ﮐﺎﺷﻒ اﺳـﺮار اﻟﻐﯿﻮب ﺑﺎﺳـﺮﻫﺎ* و ﻋﻨـﺪي ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺎدث و ﻗـﺪﯾﻢ* و اﻧﯽ ﻟﻘﯿﻮم ﻋﻠﯽ ﮐﻞ ﻗﯿﻢ* ﻣﺤﯿﻂ ﺑﮑﻞ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻋﻠﯿﻢ* ﺛﻢ ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴﻼم ﻟﻮ ﺷﺌﺖ ﻻوﻗﺮت ﻣﻦ ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻟﻔﺎﺗﺤﮥ ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺑﻌﯿﺮا ﻗﺎل اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫َو أْﺗُﻮا اﻟ ْﺒُﯿُﻮَت ﻣِْﻦ َأﺑ ْﻮاﺑ ِﻬﺎ‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻌﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﺒﺎب اﻧﺘﻬﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﺑﺴـﻨﺪه ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و اﯾﻀﺎ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﺎﻻ اﺧﺬ اﻟﻨﺒﯽ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻌﻀـﺪ ﻋﻠﯽ و ﻗﺎل ﻫـﺬا اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﮑﻔﺮة ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼـﺮه ﻣﺨـﺬول ﻣﻦ ﺧـﺬﻟﻪ ﻓﻤـﺪ ﺑﻬﺎ ﺻﻮﺗﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب اﯾﻀﺎ اﺧﺮج ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ و اﻟﺤﻤﻮﯾﻨﯽ و اﻟـﺪﯾﻠﻤﯽ ﻓﯽ اﻟﻔﺮدوس و‬‫ﺻـﺎﺣﺐ ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻨـﺎﻗﺐ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﯾﻀﺎ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ اﺧﺮج ﻋﻦ ﺣﺬﯾﻔـﮥ ﺑﻦ اﻟﯿﻤﺎن ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﺎل ﻗﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻻ ﺗﺆﺗﯽ اﻟﺒﯿﻮت اﻻ ﻣﻦ اﺑﻮاﺑﻬﺎ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﺑﺴﻨﺪه ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺮﺿﺎ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ ﻋﻦ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻧﺖ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺼﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻟﺒﺎب ﻋﻦ اﻻﺻﺒﻎ ﺑﻦ ﻧﺒﺎﺗﮥ ﻗﺎل ﻟّﻤﺎ ﺟﻠﺲ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻓﯽ‬‫اﻟﺨﻼﻓـﮥ ﺧﻄﺐ ﺧﻄﺒـﮥ ذﮐﺮﻫـﺎ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺒﺤﺘﺮي اﻟﯽ آﺧﺮﻫـﺎ ﺛﻢ ﻗـﺎل ﻟﻠﺤﺴﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟـّﺴ ﻼم ﯾﺎ ﺑﻨﯽ ﻓﺎﺻـﻌﺪ اﻟﻤﻨﺒﺮ و ﺗﮑﻠﻢ ﻓﺼـﻌﺪ و ﺑﻌﺪ‬‫اﻟﺤﻤـﺪ و اﻟﺘﺼـﻠﯿﮥ ﻗﺎل اّﯾﻬﺎ اﻟﻨﺎس ﺳـﻤﻌﺖ ﺟـﺪي ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ ﯾﻘﻮل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻫﻞ ﺗﺪﺧﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻓﻨﺰل ﺛﻢ ﻗﺎل ﻟﻠﺤﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻓﺎﺻـﻌﺪ اﻟﻤﻨﺒﺮ و ﺗﮑﻠﻢ ﻓﺼﻌﺪ ﻓﻘﺎل ﺑﻌﺪ اﻟﺤﻤﺪ و اﻟﺘﺼﻠﯿﮥ اّﯾﻬﺎ اﻟﻨﺎس ﺳﻤﻌﺖ ﺟﺪي ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ‬‫ﯾﻘﻮل ان ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻫﺪي ﻓﻤﻦ دﺧﻠﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ ﻓﻨﺰل ﺛﻢ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اّﯾﻬﺎ اﻟﻨﺎس اﻧﻬﻤﺎ وﻟﺪا رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ و ودﯾﻌﺘﻪ اﻟﺘﯽ اﺳﺘﻮدﻋﺘﻬﻤﺎ ﻋﻠﯽ اﻣﺘﻪ وﺳﺎﺋﻞ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﺑﺴﻨﺪه ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺮﺿﺎ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪507 :‬‬‫ﻋﻦ اﻣـﺎم اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻗـﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻧﺖ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﮐـﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ‬‫ﯾﺪﺧﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﺑﻐﯿﺮ اﻟﺒﺎب‬‫و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﮐﻨﻮز اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ آورده‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻟﻠﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﺼﻐﯿﺮ آورده‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫* اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ و اﺑﻦ ﻋـﺪي و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس و اﯾﻀﺎ رواه اﺑﻦ ﻋـﺪي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة‬‫ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ ﻓﯽ ذﮐﺮ ﮐﺜﺮة ﻋﻠﻢ ﻋﻠﯽ و‬‫ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻧﺎ دار اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﻐﻮي ﻓﯽ اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ و اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ‬‫ﻣﻦ ﺑﺎ ﺑ ﻪ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﺴﺒﻌﯿﻦ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺜﺎﻧﯽ و اﻟﻌﺸﺮون‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 402‬از ‪581‬‬‫ﻗﺎل ﺟﺎﺑﺮ اﺧﺬ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻀﺪ ﻋﻠّﯽ و ﻗﺎل ﻫﺬا اﻣﺎم اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻔﺠﺮة ﻣﺨﺬول ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻪ ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼـﺮه ﺛﻢ‬‫ﻣّﺪ ﺻﻮﺗﻪ و ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب رواه اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﻣﻮدة اﻟﻘﺮﺑﯽ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ‬‫ﺟﺎﺑﺮ رﻓﻌﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و رواه اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد و اﻧﺲ ﻣﺜﻠﻪ‬‫و ﻧﯿﺰ در‬‫ﯾﻨـﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼـ ﻋﻦ اﻟﺼﻮاﻋﻖ ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ اﺧﺮج اﻟﺒﺰار و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻻوﺳـﻂ ﻋﻦ ﺟـﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﯾﻀـﺎ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﻟﺤـﺎﮐﻢ و‬‫اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ و اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﻟﺘﺮﻣـﺬي و اﯾﻀـﺎ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻦ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻋﻦ ﻋﻠﯽ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨـﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼـ ﻋﻦ دّرة اﻟﻤﻌـﺎرف ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﺛﻢ ان اﻻﻣـﺎم ﻋﻠّﯿﺎ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ورث ﻋﻠﻢ اﻻﺳـﺮار اﻟﺤﺮوف ﻣﻦ ﺳـﯿﺪﻧﺎ و‬‫ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و إﻟﯿﻪ اﻻﺷﺎرة‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻫﻮ اول ﻣﻦ وﺿﻊ وﻓﻖ ﻣﺎﺋﮥ ﻓﯽ ﻣﺎﺋﮥ ﻓﯽ اﻻﺳﻼم‬‫و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﮐﺘﺎب اﻟـﺪر اﻟﻤﻨﻈﻢ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ و اﻟﻐﺮض ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﺴـﺮ اﻟﺒﺎﻫﺮ و اﻟﺮﻣﺰ اﻟﻔﺎﺧﺮ اﻇﻬﺎر ﻟﻮاﺋﺢ ﻻرﺑﺎب اﻟﺬوق‬‫ﻻﻧﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺠﺴـﯿﻤﮥ اﻟﻔﺎﺗﺤﮥ ﻻﺑﻮاب اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻻ ﯾﻤﺴﻪ ﻧﺎﺳﻮﺗﯽ و ﻻ ﯾﻨﻈﺮ ﺑﻪ اﻻ ﻻﻫﻮﺗﯽ و ﻫﺬا ﻫﻮ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺬي ﺧﺺ ﺑﻪ آل ﻣﺤﻤﺪ ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿـﻪ و ﻟا ـﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﻟﻌﻠﻢ اﻟّـﺬي ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣـﺪﯾﻨﺘﻪ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬـﺎ و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨـﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤـﻮدة ﻧﻘﻼـ ﻋﻦ اﻟـﺪر اﻟﻤﻨﻈﻢ‬‫ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ و ﻫﻤﺎ ﮐﺘﺎﺑﺎن ﺟﻠﯿﻼن اﺣﺪﻫﻤﺎ ذﮐﺮه اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ و ﻫﻮ ﻗﺎﺋﻢ ﯾﺨﻄﺐ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺳـﯿﺎﺗﯽ ﺑﯿﺎﻧﻪ و‬‫ﻫﻮ اﻟﻤﺴّﻤﯽ ﺑﺨﻄﺒﮥ اﻟﺒﯿﺎن و اﻵﺧﺮ اﺳﺮه رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻫﺬا اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻤﮑﻨﻮن و ﻫﻮ اﻟﻤﺸﺎر إﻟﯿﻪ‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﻣﺮه ﺑﺘﺪوﯾﻨﻪ ﻓﮑﺘﺒﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺣﺮوﻓﺎ ﻣﻔﺮﻗﮥ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻘﮥ ﺳـﻔﺮ آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻓﯽ ﺟﻔﺮ ﯾﻌﻨﯽ ﻓﯽ رق ﻗﺪ ﺻـﻨﻊ ﻣﻦ ﺟﻠﺪ‬‫اﻟﺒﻌﯿﺮ و اﺷﺘﻬﺮ ﺑﯿﻦ اﻟﻨﺎس ﺑﺎﻟﺠﻔﺮ اﻟﺠﺎﻣﻊ و اﻟﻨﻮر اﻟّﻠﺎﻣﻊ و ﻗﯿﻞ اﻟﺠﻔﺮ و اﻟﺠﺎﻣﻌﮥ و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﺪر اﻟﻤﻨﻈﻢ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ‬‫ﻗﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪508 :‬‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو أْﺗُﻮا اﻟ ْﺒُﯿُﻮَت ﻣِْﻦ َأﺑ ْﻮاﺑ ِﻬﺎ‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻌﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﺒﺎب‬‫و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﺪر اﻟﻤﮑﻨﻮن و اﻟﺠﻮاﻫﺮ اﻟﻤﺼﻮن ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ و اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ورث ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺮوف ﻣﻦ ﺳﯿﺪﻧﺎ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ و إﻟﯿﻪ اﻻﺷﺎرة‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻌﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﺒﺎب اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻓﻬـﺬا ﻋﻤـﺪة اﺣﺒﺎرﻫﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة* ﻣﺤﺮز اﻟﻤﻔﺎﺧﺮ اﻟﻤﻌﺘـﺪة اﻟﻤﻌـﺪة* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﺸـﯿﺪه و ﺷّﺪه* و ﺑﺬل ﻓﯽ‬‫اﺛﺒـﺎت ﻫـﺬا اﻟﺨﺒﺮ وﮐـﺪه و ﮐـّﺪه* ﻓﻼـ ﯾﻨﺤﺮف ﻋﻦ اﻣﻤﻪ اﻻـ ﻣﻦ ﺗـﺎه ﺑﻪ اﻟﻐﺮور ﻓﯽ اﻟﻀـﻼل ﻓﺼـّﺪه* و ﻻـ ﯾﺼـﺪف ﻋﻦ ﻟﻘﻤﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ اﻟﻘﺎه‬‫اﻟﺨﺪوع ﻓﯽ اﻟﻐﯽ ﻓﻤﺪه* و ﻻ ﯾﻄﻌﻦ ﻓﯿﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺗﺠﺎوز ﻓﯽ اﻟﻌﺪوان و اﻟﺒﻐﯽ ﻧﺼﺎﺑﻪ و ﺣّﺪه* و ﻻ ﯾﻘﺪح ﻓﯿﻪ اﻻ ﻣﻦ ﺣﺎق ﺑﻪ اﻟﺨﺴـﺮان ﻓﺎﺗﻌﺲ‬‫ﺟّﺪه و اﺿﺮع ﺧّﺪه‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﻫﻔﺘﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 403‬از ‪581‬‬‫آﻧﮑﻪ ﺳـﻼﻣﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺪاﯾﻮﻧﯽ در ﻣﻌﺮﮐﮥ اﻵراء ﮔﻔﺘﻪ و ﺣﺎﺷﺎ ﺛﻢ ﺣﺎﺷﺎ ﮐﻪ اﺣﺪي از ﻋﻠﻤﺎء اﻫﻞ ﺳﻨﺖ زﺑﺎن ﺑﺎﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻨﻘﺼﺖ ﮔﺸﺎده ﮐﺜﺮت‬‫ﻋﻠﻢ را در ﺧﺼﻮص ﻏﻼﻣﺎن ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻢ ﻋﻠﺖ ﮐﺒﺮ ﺑﻄﻦ و اﻧﺘﻔﺎخ ﺷﮑﻢ ﻗﺮار داده ﺑﺎﺷﺪ اﻧﺘﻬﯽ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﻫﺸﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﺳـﻼﻣﮥ اﻟﱠﻠﻪ در ﻣﻌﺮﮐـﮥ اﻵراء ﺑﻌـﺪ اﯾﺮاد رواﯾﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ اﺻـﺒﺖ و اﺧﻄﺄت ﮔﻔﺘﻪ ﺧﻼﺻﻪ ﭼﻮن ﺳﺎﺋﻞ رّد ﺟﻮاب ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ‬‫ﻧﻤﻮد ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﺗﻮ راﺳﺖ ﮔﻔﺘﯽ و ﻣﻦ ﺧﻄـﺎ ﮐﺮدم و زﯾﺎده از ﻫﺮ داﻧﺎي داﻧﺎﯾﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﺳـﻼﻣﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮ* ﮐﺎﺑﺮ اﻟﺴـﻨﯿﮥ اﻟﻤﻤﺘﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺑﺎﻻواﺻـﺮ* ﻗﺪ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺬي اﺻـﺒﺢ ﻟﻠﺤﻖ اﻟﺤﻘﯿﻖ ﺧﯿﺮ ﻣﻈﺎﻫﺮ و ﻧﺎﺻـﺮ* و ﺻﺎر ﻟﻠﺒﺎﻃﻞ اﻟﺰاﺋﻒ ﺧﯿﺮ ﮐﺎﺳـﺮ و ﻫﺎﺻﺮ* ﻓﯿﺎ‬‫ﻟّﻠﻪ و ﻟﻠﺠﺎﺣـﺪ اﻟﺨﺎﺳـﺮ اﻟﻘﺎﺻـﺮ* ﮐﯿﻒ ﯾﻌﻤﯽ ﻋﻦ ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟّﺬي ﻫﻮ ﻣﻦ اوﺿﺢ اﻟﺤﺠﺞ و اﻟﻤﺒﺎﺻـﺮ* ﻓﯿﻠﻘﯽ ﺑﯿﺪه اﻟﯽ اوﺣﺶ اﻟﻤﻀﺎﺋﻖ و‬‫اﻟﻤﺎﺻﺮ* و ﯾﺮﻣﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻓﯽ اﻧﺤﺲ اﻟﻤﺤﺎﺑﺲ و اﻟﻤﺤﺎﺻﺮ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﺳﯽ و ﻧﻬﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ زﻣﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻗﻮل ﻣﺴﺘﺤﺴﻦ ﻓﯽ ﻓﺨﺮ اﻟﺤﺴﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻣﻦ اﺣﺴﻦ ﺑﯿﻨﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﻨﯽ ﺧﺘﻢ اﻻوﻟﯿﺎء اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺸﻬﻮر‬‫اﻟﺼـﺤﯿﺢ اﻟّﺬي ﺻـﺤﺤﻪ ﺟﻤﺎﻋﺎت ﻣﻦ اﻻﺋّﻤﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﺷﺪ اﻟﻨﺎس ﻣﻘﺎﻻ ﻓﯽ اﻟﺮﺟﺎل ﺳﻨﺪ اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﻤﺎ اﺳﻨﺪه ﻋﻨﻪ و واﻓﻘﻪ ﻟا ﺨﻄﯿﺐ‬‫ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ و ﻗﺪ ﮐﺎن ﻗﺎل اوﻻ ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ و ﻣﻨﻬﻢ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﻨﺘﻘﺪ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ اﻟﻤﺴﺘﻘﻞ اﻟﻤﺠﺪد اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﮐﻤﺎ ذﮐﺮه اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ‬‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و اﻟﺘﺎج اﻟﺴﺒﮑﯽ و اﻟﺬﻫﺒﯽ و اﻟﻨﻮوي ﻋﻦ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺒﻐﺪادي ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺸﺎرﮐﻪ ﻓﯿﻪ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻫﻞ ﻋﺼﺮه و ﯾﺆﯾﺪه ﻗﻮل‬‫اﻣـﺎم اﻻﺋﻤـﮥ ﺑا ﻦ ﺧﺰﯾﻤـﮥ ﻣﺎ اﻋﻠﻢ ﻋﻠﯽ ادﯾﻢ اﻻرض اﻋﻠﻢ ﻣﻦ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻓﯽ ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻻﺛﺎر و ﻗـﺪ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻟﻢ ار ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ ﻣﻌﻨﺎه ﮐﻤﺎ ﻧﻘﻞ‬‫ﮐﻼﻣﻪ اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪ ﻋﻠّﯽ ﻣﻦ ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻣﻦ آﺧﺮﻫﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺠﺪ اﻟﺸﯿﺮازي ﺷﯿﺦ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ ﻧﻘﺪ اﻟﺼﺤﯿﺢ‬‫و اﻃﻨﺐ ﻓﯽ ﺗﺤﻘﯿﻘﻪ ﮐﻤﺎ ﻧﻘﻠﻪ اﻟﺪﻫﻠﻮي ﻓﯽ ﻟﻤﻌﺎت اﻟﺘﻨﻘﯿﺢ و اﻗﺘﺼﺮ ﻋﻠﯽ ﺗﺤﺴﯿﻨﻪ اﻟﻌﻼﺋﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪509 :‬‬‫و اﻟﺰرﮐﺸﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ اﻗﻮام أﺧﺮ ردا ﻋﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﻦ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻻ ﯾﺆﺗﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻻ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو أْﺗُﻮا اﻟ ْﺒُﯿُﻮَت ﻣِْﻦ َأﺑ ْﻮاﺑ ِﻬﺎ‬‫و ﻫﻮ اﻗﻮي ﺷﺎﻫـﺪ ﻟﺼـﺤﮥ رواﯾـﮥ ﺻـﺤﺤﻬﺎ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب و ﻫﺬا ﻣﻘﺎم اﻟﺤﺘﻢ ﻣﻦ اﻧّﻪ ﻻ وﻟﯽ ﺑﻌﺪه اﻻ و ﻫﻮ راﺟﻊ إﻟﯿﻪ‬‫اﺧـﺬ ﻣﻦ ﻟـﺪﯾﻪ و إﻟﯿﻪ اﻻﺷﺎرة ﺑﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ اﻟﻤﺴـﺘﻔﯿﺾ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﻞ اﻟﻤﺘﻮاﺗﺮ ﻣﻦ اﻻﻣﺮ ﺑﺴـﻨﺪ ﮐﻞ ﺑﺎب ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺠﺪ اﻻ ﺑﺎﺑﻪ‬‫ﻣﺴـﺘﻨﺪا اﻟﯽ اﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺑـﺬﻟﮏ ﻓﻬﻮ ﺳـﺪ ﮐـﻞ ﺑـﺎب ﻣﻦ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ اﻻ ﻣﺎ ﺷﺎء ﻓﯽ اﻟﻄﺮﯾﻘـﮥ اﻟﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ اﻻ ﺑﺎﺑﻪ ﻓﻼ ﺟﺮم ﻗـﺪ آن‬‫ﺣﻀـﺮت ﺳـﻼﺳﻞ اﻟﻄﺮﯾﻘـﮥ ﻓﯽ ﺑﺎب اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ اﻻ ﻣﺎ ﻧـﺪر ﮐﺨﻮﺧـﮥ اﻟـّﺼ ﺪﯾﻖ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﯾﺆّﯾـﺪه اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺼـﺤﯿﺤﮥ اﻟﻤﺬﮐﻮرة و ﻏﯿﺮﻫﺎ‬‫اﻟﻤﺸـﻬﻮرة و ﻣﻦ ﻫﻨـﺎ ﮐﺎن اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ ﻣﺜﻞ ﻋﯿﺴـﯽ ﻋﻠﯽ ﻧﺒﯿﻨﺎ و ﮐﻞ اﻻﻧﺒﯿﺎء اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم ﻓﯽ اﻓﺮاد اﻟﻨﺎس و ﺗﻔﺮﯾﻄﻬﻢ ﻓﯿﻪ ﮐﻤﺎ ورد و ﻗﺪ‬‫اﺳﺘﺸـﻬﺪ ﻟﯿﻠﮥ رﻓﻊ ﻓﯿﻬﺎ ﻋﯿﺴـﯽ ﮐﻤﺎ اورد ﻣﻦ ﻃﺮق ﻋﻦ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﻓﯽ اﻟﺨﻄﺒﮥ ﻓﺎﻧﻪ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻮﻻﯾﮥ اﻟﻌﺎﻣﮥ ﻣﻦ آدم اﻟﯽ آﺧﺮ وﻟﯽ و‬‫اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻮﻻﯾـﮥ اﻟﺨﺎﺻـﮥ اﻟﻤﺤﻤﺪﯾـﮥ اﻻﮐﺒﺮ ﻓﺎﻟﻤﻬـﺪي اﻟﻮارد ﻓﯿﻪ ﻋﻨـﺪ اﻟّﻄﺒﺮاﻧﯽ و ﺟﻤﺎﻋـﮥ اﻟﻤﻬﺪي ﻣﻨﺎ اﻫﻞ‬‫اﻟﺒﯿﺖ ﯾﺨﺘﻢ ﻟا ﺪﯾﻦ ﺑﻪ ﮐﻤﺎ ﻓﺘﺢ ﺑﻨﺎ ﻓﻮﻟﯽ آﺧﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﺮب ﻣﻦ اﮐﺮﻣﻬﺎ اﺻﻼ و ﯾﺪا ﮐﺎن اﻟﺸﯿﺦ اﻻﮐﺒﺮ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻮﻻﯾﮥ اﻟﻤﺤﻤﺪﯾﮥ اﻻﺻﻐﺮ ﻋﺎﺻﺮه‬‫و ﻟﻘﯿﻪ و ﻧﻔﯿﻪ ﺧﺎﺗﻤﺎ ﺧﺎﺻﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻏﯿﺮه ﻗﺒﻞ ﺗﺤﻘﻘﻪ ﺑﺮﺗﺒﺘﻪ و ان ﮐﺎن ﺑﺸﺮ ﺑﻪ ﻓﻨﺴﯽ ﺛﻢ ﻟﻤﺎ ﺗﺤﻘﻖ ﺣﻘﻖ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﭼﻬﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 404‬از ‪581‬‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ زﻣﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ ﺻﺢ ﻋﻦ اﺋّﻤﮥ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﮐﺒﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫ﺗﺎوﯾﻞ ﻓﻮاﺗﺢ اﻟﺴﻮر و ﻫﯽ ﻣﻦ اﻟﻤﺘﺸﺎﺑﻪ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﯾﮑﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ زﻣـﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﮔﻔﺘﻪ و اﻻﺧﺒﺎر و اﻻﺛﺎر ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻋﻦ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻻ ﺗﮑﺎد‬‫ﺗﺤﺼﯽ ﮐﺜﺮة و ﺳﺘﺎﺗﯽ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﻠﯽ اﻟﻘﻮي اﺷﺎرة اﻟﯽ اﻧﻤﻮذﺟﮥ ﻣﻨﻬﺎ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و دوم‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ زﻣﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ اﻻﻣﺎم ﻋﺒـﺪ اﻟﻮاﺣـﺪ اﺧﺬا ﻋﻦ اﻻﻣﺎم اﻟﻬﻤﺎم ﺳـّﯿﺪ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﺳـﻨﺪ اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ‬‫رﺿـﯿﻊ أم اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ أم ﺳـﻠﻤﮥ زوج اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ و رﺑﯿﺐ اﺳﺮار اﻟﻨﺒﻮة أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺼﺮي و ﻗﺪ‬‫ﺻﻨﻒ اﻻﺋّﻤـ ﮥ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ ﮐﺘﺒﺎ ﺟﻤﮥ و ﻻﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﯾﻀﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺠﻠﺪ ﻣﺠﻮد ﻋﻦ ﺷـﯿﺦ اﻻﻣﮥ اﻣﺎم اﻻﺋﻤﮥ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و دار اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﺎﺗﺢ‬‫ﺧﺘﻢ اﻟﺨﻼﻓـﮥ ﻣﻦ ﺧـﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒﻮة ﺧـﺎﺗﻢ اﻟﻮﻻﯾـﮥ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﺳـﯿﺪ اﻻوﻟﯿـﺎء اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺣﺎﻣـﻞ اﻟﺮاﯾـﮥ اﻟﻤﺤﻤﺪﯾـﮥ ﻓﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ و اﻵـﺧﺮة ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ و‬‫اﻟﻤﺤﺒﻮﺑﯿﻦ اﻟﺬي ﻗﺪ ورد ﻓﯿﻪ ﺗﻨﺼـﯿﺼﺎ و ﺗﺨﺼـﯿﺼﺎ اﻧﻪ ﯾﺤﺐ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و ﯾﺤﺒﻪ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ ﺑﻞ اﺣّﺐ اﻟﺨﻠﻖ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﺪ ﺳـﯿﺪ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ‬‫ﻟﯿﺚ ﺑﻨﯽ ﻏﺎﻟﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪510 :‬‬‫اﺳـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻐـﺎﻟﺐ ﻣﻄﻠﻮب ﮐـﻞ راﻏﺐ و ﻃـﺎﻟﺐ ﻗﻄﺐ داﺋﺮة اﻟﻤﻘﺎﺻـﺪ و اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻣﻮﻟﯽ اﻟﮑّﻞ ﻓﯽ اﻟﮑّﻞ ﺳـﯿﺪﻧﺎ أﺑﯽ ﺗﺮاب أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ع و‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ ع ﻋﻠﯽ ع ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻋﻦ ﺳـﯿﺪ رﺳﻞ رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻌﻄﯽ اﻟـّﺼ ﻤﺪ اﻟﻘﺎﺳﻢ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﺣﻤـﺪ اﻟﻤﺠﺘﺒﯽ ﻣﺤﻤﺪ ص‬‫اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺳﻠﻢ و ﺑﺎرك ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ زﻣﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﮔﻔﺘﻪ و اﯾﻀﺎ اﺳـﺘﻔﺎض اﻻﻣﺎم اﻟﻄﺎﺋﯽ ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﻣﻨﻬﻢ اﻻﻣﺎم اﻟﻬﻤﺎم‬‫اﺑﻮ ﺣﮑﯿﻢ اﻟﺤﺒﯿﺐ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻢ اﻟﺮاﻋﯽ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻤﻌﻤﺮ اﻻﻣﺎم اﻟﻬﻤﺎم ﻋﺎﻟﻢ اﻟﻌﻠﻢ اﻻول و اﻵﺧﺮ اﻟﺒﺤﺮ اﻟﺰاﺧﺮ ﻣﻮﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﻤﻌﺪود ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﻠﻤﺎن اﻟﻔﺎرﺳـﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺴﻠﻤﺎن اﻟﺨﯿﺮ اﺑﻦ اﻻﺳﻼم ﻋﻦ ﺳﯿﺪ اﻟﺨﻠﻖ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺤﻖ ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺛﻢ ﻋﻦ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺼـﺪﯾﻖ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﻻ ﯾﺒﻌـﺪ ان ﯾﮑﻮن اﺳـﺘﻔﺎض ﻣﻦ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و دار‬‫اﻟﺤﮑﻤـﮥ اﯾﻀـﺎ ﺑﻌـﺪ و ان ﻟﻢ ﯾـﺬﮐﺮه اﻟﺠﻤـﺎﻫﯿﺮ اﻟﻤﺸـﺎﻫﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﺼﻮﻓـّﯿ ﮥ ﻓﯿﻤﺎ اﻋﻠﻢ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮ ﺣﺴﻦ اﻟّﺰﻣﺎن*‬‫ﺟﻬﺒـﺬﻫﻢ اﻟﻌﻈﯿﻢ اﻻﯾﺘﻤـﺎن* ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤﺮزي ﺑﻨﻈﻤﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻶـﻟﯽ و اﻟﺠﻤـﺎن* و ﺣﻘﻖ ﻫـﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻬـﺎدي اﻟﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﺤﻖ‬‫ﺑﺎﻟﻀﻤﺎن* اﻻ ﻓﻤﻦ اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻘﻠﺐ ﻣﻨﺸﺮح ﻟﻼﯾﻤﺎن* اﺳﺘﺨﺮج ﻣﻦ ﻣﻌﺎدﻧﻪ ﺟﻮاﻫﺮ ﻓﻮاﺋﺪ ﻏﺎﻟﯿﮥ اﻻﺛﻤﺎن* و ﻣﻦ اﺗﯽ ﻓﯿﻪ ﺑﺎﻟﻤﺒﻄﻼت ﮐﺎﻟﻤﺘﻔﻮه‬‫اﻟﺨﺒﺎن* اﺳﺘﺤﻖ اﻟﺼﻠﻢ و ارﺗﻔﻊ ﻋﻦ ﺳﺮﺑﻪ اﻻﻣﺎن‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟـﺪﻣﻨﺘﯽ اﻟﺠﻤﻌﻮي اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ اﻟﺸﺎذﻟﯽ اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را اﺛﺒﺎت ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻧﻔﻊ ﻗﻮت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 405‬از ‪581‬‬‫اﻟﻤﻐﺘﺬي ﻋﻠﯽ ﺻﺤﯿﺢ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻧﺎ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺮوﻣﯽ ﻧﺎ ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ ﻣﻨﮑﺮ و روي ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻓﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ و ﻻ ﯾﻌﺮف ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ‬‫اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷﺮﯾﮏ و ﻓﯽ اﻟﺒﺎب ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻫﺬا اﺣﺪ اﺣﺎدﯾﺚ اﻧﺘﻘﺪﻫﺎ ﺳﺮاج اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ﻓﺰﻋﻢ وﺿﻌﻪ و ﻗﺎل ﺻﻼح‬‫اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ ﺑﺎﺟﻮﺑﺘﻪ ذﮐﺮه اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﺎﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﻌﺪة ﻃﺮق و ﺟﺰم ﺑﺒﻄﻼن ﮐّﻞ و ﻗﺎﻟﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﯾﻌﺪه ﮐﺎﻟﺬﻫﺒﯽ ﺑﺎﻟﻤﯿﺰان و‬‫اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﻪ رواﯾﮥ أﺑﯽ اﻟﺼﻠﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ اﻟﻬﺮوي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﺑﺮﻓﻊ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم ﻫﺬا‬‫ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯿﻪ ﮐﺜﯿﺮ ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻏﯿﺮ ﺛﻘﮥ و اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ و اﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﻣﺘﻬﻢ و اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ راﻓﻀﯽ و اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻟﯿﺲ ﻋﻨﺪي ﺑﺼﺪوق‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪511 :‬‬‫و ﺗﺮك اﺑﻮ زرﻋﮥ ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﻣﻌﻪ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻧﺎ اﻻﺻﻢ ﻧﺎ ﻋﺒﺎس اﻟﺪوري ﻗﺎل ﺳﺌﻠﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼﻠﺖ ﻓﻘﺎل ﺛﻘﮥ ﻓﻘﻠﺖ أ ﻟﯿﺲ‬‫ﻗﺪ ﺣﺪث ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺧﺒﺮ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﻗﺪ ﺣﺪث ﺑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻐﯿﺪﻧﯽ و ﻫﻮ ﺛﻘﮥ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺧﺒﺮ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﻗـﺪ ﺣـﺪث ﺑﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻐﯿـﺪﻧﯽ و ﻫﻮ ﺛﻘـﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ و ﮐـﺬا رواه ﺻﺎﻟـﺢ ﻋﻦ ﻋﺰرة اﯾﻀﺎ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﺴﺎﻗﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ‬‫ﺑﻄﺮﯾﻖ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﻟﻀـﺮﯾﺲ و ﻫﻮ ﺛﻘـﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻐﯿـﺪﻧﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﺮز ﺳﺎﻟﺖ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼﻠﺖ ﻓﻘﺎل ﻻ ﯾﮑﺬب ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ‬‫ﻓﯽ ﺧﺒﺮ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ اﺧﺒﺮﻧﯽ اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﻗﺎل ﺣﺪث ﺑﻪ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻗﺪﯾﻤﺎ ﻓﮑﻒ ﻋﻨﻪ و ﮐﺎن اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ رﺟﻼ ﻣﺘﻮرﻋﺎ ﯾﻄﻠﺐ ﻫﺬه‬‫اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ﯾﻠﺰم اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﻓﻘﻠﺖ ﻗﺪ ﺑﺮي اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ ﻋﻬﺪﺗﻪ و اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﻟﺸﯿﻮخ و ﺣﻔﺎﻇﻬﻢ اﻟﻤﺘﻔﻖ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻗـﺪ ﺗﻔﺮد ﺑﻪ ﻋﻦ اﻻـﻋﻤﺶ ﻓﺎﺳـﺘﺤﺎل اﻟﯽ ان ﯾﻘﻮل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺜﻠﻪ ﺑﺤﻖ ﻋﻠﯽ و ﻟﻢ ﯾﻔﺖ ﮐّﻞ ﻣﻦ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯽ‬‫ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺣﮑﻢ ﺑﻮﺿـﻌﻪ ﺑﺠﻮاب ﻋﻦ ﻫﺬه اﻟﺮواﯾﺎت اﻟﺼـﺤﯿﺤﮥ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻣﻌﻪ ﻓﻠﻪ ﺷﺎﻫﺪ ﻗﻮي رواه ت ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ و اﺑﻮ‬‫ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﮑﺤﯽ و ﻏﯿﺮه ﻋﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺮوﻣﯽ و ﻫﻮ ﻣﻤﻦ روي ﻋﻨﻪ خ ﺑﻐﯿﺮ ﺻـﺤﯿﺤﻪ و وﺛﻘﻪ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن و ﺿـﻌﻔﻪ د و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋﮥ ﺑﻪ‬‫ﻟﯿﻦ و ت رواه ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻋﻦ ﺷﺮﯾﮏ ﻓﻘﺪ ﺑﺮي ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺮوﻣﯽ ﻣﻦ اﻟﺘﻔﺮد ﺑﻪ و ﺷﺮﯾﮏ ﻫﻮ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻨﺨﻌﯽ اﻟﻘﺎﺿﯽ اﺣﺘﺞ ﺑﻪ م و ﻋﻠﻖ‬‫ﻟﻪ خ و وﺛﻘﻪ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﻟﻌﺠﻠﯽ و ﻗـﺎل ﺣﺴﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﯾـﻮﻧﺲ ﻣـﺎ راﯾﺖ ﻗـﻂ اورع ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﻦ ﺷـﺮﯾﮏ ﻓﺘﻔﺮده إذا ﺣﺴـﻦ‬‫ﻓﮑﯿﻒ إذا اﻧﻀﻢ ﻟﺨﺒﺮ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ اﻟﻤـﺎر و ﻻـ ﺗﺮد ﻋﻠﯿﻪ رواﯾـﮥ ﻣﻦ ﺣـﺬف اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ إذ ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠـﮥ ﺗﺎﺑﻌﯽ ﻣﺨﻀـﺮم ادرك اﻟﺨﻠﻔﺎء‬‫اﻻرﺑﻌﮥ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻬﻢ ﻓﺬﮐﺮه ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﺰﯾﺪ ﻓﯽ ﻣﺘﺼﻞ اﻟﺴـﻨﺪ و ﻟﻢ ﯾﺎت اﺑﻮ اﻟﻔﺮج و ﻏﯿﺮه ﺑﻌﻠﮥ ﻗﺎدﺣﮥ ﺑﻤﺎ ﻟﺸـﺮﯾﮏ إﻻ دﻋﻮي وﺿـﻌﻪ دﻓﻌﺎ‬‫ﺑﺎﻟﺼﺪر اه ﻣﺎ ﻟﻠﻌﻼﺋﯽ و ﻗﺎل ﺣﺞ ﺑﺎﺟﻮﺑﮥ ﻣﺎ ﻻﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ ﺑﺎﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﺑﺎﻻﺳﺘﯿﻌـﺎب ﺑﻠﻔـﻆ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ و ﺻـﺤﺤﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و اﺧﺮﺟﻪ‬‫اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﺑﺎﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺑﻬﺬا ﻧﻔﺴﻪ‬‫ﻓﺮﺟﺎﻟﻪ رﺟﺎل اﻟﺼﺤﯿﺢ اﻻ ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم اﻟﻬﺮوي ﻓﻘﺪ ﺿﻌﻔﻮه و ﻗﺎل ﺑﺠﻮاب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪512 :‬‬‫ﻓﺘﯿـﺎ رﻓﻌﺖ إﻟﯿﻪ ﺑﻬـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا اﻟـﺪﻣﻨﺘﯽ ﺣﺒﺮﻫﻢ اﻟﺒﺎرع* و ﻋﻠﻤﻬﻢ اﻟﻘﺎرع* ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤﺰري ﺑﺎﻟﺮوض اﻟﻨﻀـﯿﺮ‬‫اﻟﻤـﺎرع* اﻟﻬـﺎدي اﻟﯽ ﻣﻼـﺣﺐ اﻟﻬـﺪي ﮐﺎﻟﻨـﺎدب اﻟﺸﺎرع* ﻓﺎﻟﻤﻘﺒﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻗﺒﺎل اﻟﻤـﺬﻋﻦ اﻟﻤﺴﺎرع* وارد ﻋﯿﻦ اﻟﯿﻘﯿﻦ ﮐﺎرع* و اﻟﻤـﺪﺑﺮ ﻋﻨﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 406‬از ‪581‬‬‫ﻣﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟﺼﻐﺎر ﺿﺎرع* و اﻟﻤﺴﺘﺮﯾﺐ ﻓﯿﻪ ﺳﻠﺲ اﻟﻘﯿﺎد ﻟﻠﻬﻮي اﻟﺼﺎرع‬‫وﺟﻪ دو ﺻﺪ و ﭼﻬﻞ و ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ اﻓﻨﺪي اﻟﻐﻨﯿﻤﯽ اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮده ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم را ﺑﺒﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ وﺻﻒ‬‫ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳـﻠﯿﻢ ﻓﺎرس اﻓﻨﺪي ﻣﺪﯾﺮ ﺟﻮاﺋﺐ در ﻗﺮة اﻷﻋﯿﺎن و ﻣﺴﺮة اﻻذﻫﺎن ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ و ﻗﺎل اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻤﺘﻔﻨﻦ اﻟﻨﺤﺮﯾﺮ اﻟﻤﺘﻘﻦ اﻟﺴﯿﺪ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻐﻨﯽ اﻓﻨﺪي اﻟﻐﻨﯿﻤﯽ اﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ اﻟﺬي ﺟﻌﻞ اﻟﻌﻠﻤﺎء ورﺛﮥ اﻻﻧﺒﯿﺎء و اﺟﺘﺒﺎﻫﻢ ﻟﺤﻔﻆ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ اﻟﻐﺮاء ﺷـﺮﯾﻌﮥ ﻧﺒﯿﻪ اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ و ﺧﺼﻬﻢ ﺑﻤﺰﯾﺪ‬‫اﻟﻬﺒﺎت و ادام ﺑﺪواﻣﻬﻢ آﺛﺎر ﻣﻦ ﻣﻀﯽ وﻓﺎت و ﻣﯿﺰ ﺑﯿﻦ ﻣﺮاﺗﺒﻬﻢ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎ ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو َرَﻓْﻌﻨﺎ ﺑَْﻌَﻀُﻬْﻢ َﻓْﻮَق ﺑَْﻌٍﺾ َدَرﺟﺎٍت‬‫اﺣﻤﺪه ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﻣﻦ اﻟﻪ ﮐﺮﯾﻢ ﺟﻮاد ﺟﻌﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺠﺎزا ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﻟﮑّﻞ اﺳـﻌﺎد و اﻟّﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم ﻋﻠﯽ ﺳﯿﺪﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ اﺷﺮف ﻣﺮﺳﻞ و اﮐﺮم‬‫ﻣﺒﻌﻮث و اﻓﻀﻞ و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ و اﺻـﺤﺎﺑﻪ و ذرﯾﺘﻪ اﻟـﺬﯾﻦ ﺣﺎزوا اﻟﺸـﺮف ﺑﺘﺒﻌّﯿﺘﻪ اﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﻘـﺪ وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻟﺘﺎﻟﯿﻒ اﻟﻤﯿﻤﻮن ﻓﻮﺟﺪﺗﻪ ﺑﻐﺮر‬‫اﻟـﺪرر ﻣﺸـﺤﻮن ﺣﯿﺚ اﺧﺬ ﺑﺎﻃﺮاف اﻟﻔﻨﻮن و اﻇﻬﺮ ﺳـﺮﻫﺎ اﻟﻤﮑﻨﻮن و ﮐﯿﻒ ﻻ و ﻣﻨﺸﺄه ﻣﻠﮏ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻻﮐﺮﻣﯿﻦ و اﺑﻦ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺧﺎﺗﻤﮥ‬‫اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻻرﺑﻌـﮥ اﻟّﺮاﺷﺪﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺳـّﯿﺪﻧﺎ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻋﻢ ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ ﻓﻬﻮ اﻟﺨﺎﺗﻢ اﻟﻤﺸـﺮﻓﯿﻦ اﻟﺤﺴﺐ و اﻟﻨﺴﺐ اﻻﻓﺨﻢ و اﻟﺠﺎﻣﻊ‬‫ﺑﯿﻦ اﻟﻔﻀـﯿﻠﺘﯿﻦ اﻟﺴـﯿﻒ و اﻟﻘﻠﻢ اﻟـﺦ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا اﻟﻐﻨﯿﻤﯽ ﻋـﺎﻟﻤﻬﻢ اﻟﻤﺘﻔﻨﻦ ذو اﻟﻔﻀﻞ اﻟﺮاﺟـﺢ* و ﻧﺤﺮﯾﺮﻫﻢ اﻟﻤﺘﻘﻦ اﻟﻤﺤﺮز ﻟﻠﻤﻤﺎدح* ﻗﺪ‬‫اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤﺰري ﻟﻄﯿﺒﻪ ﺑﺎﻟﺰﻫﺮ اﻟﻔﺎﺋـﺢ* اﻟﻤﺮﺷـﺪ ﺑﻨﻮره اﻟﯽ اﻟﻤﺴـﻠﮏ اﻻﻣﻢ اﻟﻮاﺿﺢ اﻟﻼﺋﺢ* ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ و اﻟﺠﺰم اﻟﻤﺮﻏﻢ اﻧﻒ ﮐّﻞ‬‫ﻣﻌﺎﻧﺪ ﮐﺎﺷﺢ* اﻟﮑﺎﺳﺮ ﻇﻬﺮ ﮐﻞ ﻣﻨﺎﮐﺮ ﻗﺎدح* ﻓﻄﻮﺑﯽ ﻟﻤﻦ رﮐﻦ اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ ﺑﺎﻟﻌﺮﻓﺎن ﻓﻔﺎز ﺑﮑﻞ ﻣﺮام راﺋﻊ ﻧﺎﺟﺢ* و اﻟﻮﯾﻞ ﻟﻤﻦ ﻧﻔﺮ ﻋﻨﻪ‬‫ﻟﻠﻌﺪوان ﻧﻔﻮر ﺷﺎرد ﻋﻦ اﻟﻬﺪي ﻧﺎزح‬‫ذﮐﺮ ﻣﺆﯾﺪات ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫اﺷﺎره‬‫و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم رواﯾﺎت اﺋﻤﻪ اﻋﻼم و اﻓﺎدات ﻧﻘﺎد ﻋﻈﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ راﺋﻖ اﻟﻨﻈﺎم ﺑﻮﺟﻪ اﺣﺴﻦ ﺷﻨﯿﺪي و‬‫ﮐﻤـﺎل ﺗﺤﻘﻖ و رزاﻧﺖ و اﺳـﺘﺤﮑﺎم و ﻣﺘﺎﻧﺖ آن ﺑﻮﺟﻮه ﻣﺴـﺪده ﻣﺒﺮﻣﻪ و دﻻﺋﻞ ﻣﺸـﯿﺪه ﻣﺤﮑﻤﻪ دﯾـﺪي ﺣﺎﻻ ﺷـﻄﺮي از اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺒﻬﺮه و‬‫اﺧﺒﺎر ﻣﺰﻫﺮه ﮐﻪ ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ ﺷﻮاﻫـﺪ و ﻣﺆﯾـﺪات و زواﻓﺮ و ﻣﻮﻃـﺪات ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺴـﻤﻊ اﺻـﻐﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺷـﻨﯿﺪ و از ﺗﺨﺮﯾﺠﺎت‬‫ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﺣﺒﺎر و ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﮐﺒﺎر ﺳـﻨﯿﻪ ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺂﻧﺴﺖ ازﻫﺎر ﻧﻘﺪ و اﻋﺘﺒﺎر ﺑﺎﯾﺪي اﺳـﺘﻈﻬﺎر و اﺧﺘﺒﺎر ﺑﺎﯾﺪ ﭼﯿﺪ ﭘﺲ ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ‬‫ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎري از اﮐﺎﺑﺮ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻣﺜﻞ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟﺸﯿﺒﺎﻧﯽ و اﺑﻮ ﻋﯿﺴﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﺑﻮ‬‫ﻣﺴـﻠﻢ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﺒﺼـﺮي اﻟﮑﺠﯽ و اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ زﯾﺪ اﻟﻄﺒﺮي و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن‬‫اﻟﺒﺎﻏﻨﺪي و ﺑا ﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﺒﻐﺪادي و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻌﮑﺒﺮي اﻟﻤﻌﺮوف‬‫ﺑﺎﺑﻦ ﺑﻄﻪ و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 407‬از ‪581‬‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑـﻦ اﺣﻤـﺪ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ و اﺑـﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻄﯿﺐ اﻟﺠﻼـﺑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ اﻟﻤﻐـﺎزﻟﯽ و اﺑـﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﻣﻨﺼـﻮر ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ و اﺑﻮ ﺷـﺠﺎع ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﻓﻨﺎﺧﺴـﺮو اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ و اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد اﻟﻔﺮاء اﻟﺒﻐﻮي و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺻـﻤﯽ و ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺳﺎﻟﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻘﺮﺷـﯽ اﻟﻨﺼـﯿﺒﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻗﺰﻏﻠﯽ‬‫اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺴـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﮑﻨﺠﯽ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ و ﻣﺤﺐ اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻄﺒﺮي‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻤﺠﺎﻣﻊ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻮﯾﺪ اﻟﺤﻤﻮﺋﯽ و وﻟﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻟا ﺘﺒﺮﯾﺰي‬‫و ﺟﻤـﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺰرﻧـﺪي و ﺻـﻼح اﻟـﺪﯾﻦ ﺧﻠﯿﻞ ﺑﻦ ﮐﯿﮑﻠـﺪي اﻟﻌﻼﺋﯽ و ﻣﺠـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻟﺸـﯿﺮازي‬‫اﻟﻔﯿﺮوزآﺑـﺎدي و ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺠﺰري و ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ ﺣﺠﺮ‬‫اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ و ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ و ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻘﺴﻄﻼﻧﯽ و ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻌﻠﻘﻤﯽ و ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺸﺎﻣﯽ اﻟﺼﺎﻟﺤﯽ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑـﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ و ﻋﻠﯽ ﺑـﻦ ﺣﺴـﺎم اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑـﺎﻟﻤﺘﻘﯽ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﺻـﺎﺑﯽ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ و ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻌﯿـﺪروس اﻟﯿﻤﻨﯽ و رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻨﺪي و ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺸـﯿﺮازي اﻟﻤﺤﺪث و ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮؤف ﺑﻦ‬‫ﺗﺎج اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ اﻟﻤﻨﺎوي و ﻣﺤﻤـﺪ ﺣﺠﺎزي ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺸـﻌﺮاﻧﯽ و ﻣﻼ ﯾﻌﻘﻮب اﻟﺒﻨﺒﺎﻧﯽ اﻟﻼﻫﻮري و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤﮑﯽ و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ اﻟﺪﻫﻠﻮي و ﺷﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺠﻔﺮي و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰي و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺒﺮاﻣﻠﺴﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪﺧﺎن اﻟﺒﺪﺧﺸﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪514 :‬‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺪر ﻋﺎﻟﻢ و ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴﻬﺎﻟﻮي و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﺪﻫﻠﻮي و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻣﯿﺮ اﻟﺼﻨﻌﺎﻧﯽ و‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺒﺎن اﻟﻤﺼـﺮي و ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﺒﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻬﺎﻟﻮي اﻟﻠﮑﻬﻨﻮي و ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺪﻫﻠﻮي ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ و‬‫ﻣﺤﻤﺪ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ اﻟﺪﻫﻠﻮي ﺑﺮادرزاده ﻣﺨﺎﻃﺐ و ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﺪث ﺗﻠﻤﯿﺬ ﻣﺨﺎﻃﺐ و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺴـﻠﯿﻤﺎﻧﯽ و‬‫وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻬﺎﻟﻮي اﻟﻠﮑﻬﻨﻮي و ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ اﻟﻘﻨـﺪوزي و ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن رواﯾﺖ و اﺛﺒﺎت آن ﮐﺮدهاﻧﺪ اﻣﺎ اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺴﻨﺪ ﺧﻮد از ﺻﻨﺎﺑﺤﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺮزا ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﺪث در ﺗﻔﺮﯾﺢ‬‫اﻻﺣﺒﺎب ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻗﺎل ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ و ﻗﺎل روي ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻓﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ و ﻻ ﻧﻌﺮف ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﺣﺪ‬‫ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ و رواه اﺣﻤﺪ ﻋﻦ اﻟّﺼﻨﺎﺑﺤﯽ اﻣﺎ ﺗﺮﻣﺬي ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در ﺟﺎﻣﻊ ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده و ﺑﻤﺰﯾﺪ‬‫ﻧﻘﺪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺗﺤﺴﯿﻦ آن ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي در ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻗﺎل ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ و ﻧﯿﺰ ﻣﺤّﺐ ﻃﺒﺮي در رﯾﺎض ﻧﻀﺮه ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻗﺎل ﺣﺴﻦ ﻏﺮﯾﺐ و رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺗﺮﻣﺬي‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را از ﻣﺸـﮑﺎة اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ و اﺟﻮﺑﻪ ﺻﻼح اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻼﺋﯽ و ﺗﺎرﯾﺦ اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ و ﻧﻘﺪ اﻟّﺼﺤﯿﺢ و اﺳﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ و ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ و ﻗﻮل ﺟﻠﯽ و‬‫ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ و ﺟﺎﻣﻊ ﺻـﻐﯿﺮ و ﮐﻮﮐﺐ ﻣﻨﯿﺮ و ﺻﻮاﻋﻖ و ﻣﻨـﺢ ﻣﮑﯿﻪ و ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل و ﮐﺘﺎب اﻻﮐﺘﻔﺎء و ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي و ﻣﺮﻗﺎة ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة و‬‫ﮐﻨﻮز اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ و ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ و ﺗﯿﺴـﯿﺮ و وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻤﺎل و ﻟﻤﻌﺎت و اﺷﻌﮥ اﻟﻠﻤﻌﺎت و ﺳﺮاج ﻣﻨﯿﺮ و ﻧﺰل اﻻﺑﺮار و ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ و ﺗﺤﻔﮥ اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 408‬از ‪581‬‬‫و ﻣﻌﺎرج اﻟﻌﻠﯽ و ﺻﺒﺢ ﺻﺎدق و روﺿﻪ ﻧﺪﯾﻪ و اﺳﻌﺎف اﻟﺮاﻏﺒﯿﻦ و وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻨﺠﺎة و ﻋﺰﯾﺰ اﻻﻗﺘﺒﺎس و ﺗﻔﺮﯾﺢ اﻻﺣﺒﺎب و ﺷﺮح ﻋﺰﯾﺰ اﻻﻗﺘﺒﺎس‬‫و در ﯾﺘﯿﻢ و ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة و ﻏﯿﺮ ان ﻧﯿﺰ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ راﺟﻊ اﻟﯽ ﻫـﺬه اﻟﮑﺘﺐ و ﺳـﺘﻘﻒ ﻋﻠﯽ‬‫اﮐﺜﺮ ﻋﺒﺎراﺗﻬﺎ ﻋﻦ ﮐﺜﺐ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻣﺎ اﺑﻮ ﻣﺴـﻠﻢ ﮐﺠﯽ ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺴﻨﺪ ﻣﺘﺼﻞ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺻﻼح اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻋﻼﺋﯽ در اﺟﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﮐﻤﺎ ﻣّﺮ ﺳﺎﺑﻘﺎ در اﺛﺒﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻓﻠﻪ ﺷﺎﻫﺪ‬‫رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻋﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﻔﺰاري ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟّﺮوﻣﯽ ﻋﻦ ﺷﺮﯾﮏ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ‬‫ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠـﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و رواه اﺑﻮ ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﮑﺠﯽ و ﻏﯿﺮه ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻤﺮان اﻟّﺮوﻣﯽ‬‫و ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي در ﻧﻘﺪ اﻟﺼﺤﯿﺢ ﮐﻤﺎ ﺳﺒﻖ در اﺛﺒﺎت ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪515 :‬‬‫ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻠﺤﺪﯾﺚ ﻃﺮﯾﻖ آﺧﺮ‬‫رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻋﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﻔﺰاري ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟّﺮوﻣﯽ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ‬‫ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اّن اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺗﺎﺑﻌﻪ اﺑﻮ ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﮑﺠﯽ و ﻏﯿﺮه ﻋﻠﯽ رواﯾﺘﻪ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟّﺮوﻣﯽ و اﺑﻮ ﻣﺴـﻠﻢ ﮐّﺠﯽ از ﺣﻔﺎظ اﻋﻼم و اﺛﺒﺎت ﻋﻈﺎم ﻧﺰد ﺳﻨﯿﻪ اﺳﺖ‬‫اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﮔﻔﺘﻪ اﻟﮑّﺠﯽ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﮑﺎف و اﻟﺠﯿﻢ اﻟﻤﺸّﺪدة ﻫﺬه اﻟّﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ اﻟﮑّﺞ و ﻫﻮ‬‫اﻟﺠﺺ اﺷﺘﻬﺮ ﺑﻬﺬه اﻟﻨﺴﺒﮥ اﺑﻮ ﻣﺴﻠﻢ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ ﻋﺰ ﺑﻦ ﮐﺶ اﻟﺒﺼﺮي اﻟﮑﺠﯽ اﻟﮑﺸﯽ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺒﺼﺮة ﮐﺎن ﻣﻦ ﺛﻘﺎت‬‫اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ و ﮐﺒﺎرﻫﻢ ﻋﻤﺮ اﺣﺪث ﺑﺎﻟﮑّﺶ و ﻗﯿﻞ ﻟﻪ اﻟﮑّﺠﯽ ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﻤﻘّﺪﺳـﯽ ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺸـﯿﺮازي ﯾﻘﻮل‬‫اﻧّﻤﺎ ﻟّﻘﺐ ﺑﺎﻟﮑﺸـﯽ ﻻﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺒﻨﯽ دارا ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة و ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﻫﺎﺗﻮا اﻟﮑّﺞ و اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ذﮐﺮه ﻓﻠّﻘﺐ ﺑﺎﻟﮑﺠﯽ ﻓﯿﻘﺎل اﻟﮑﺸﯽ و اﻟﮑّﺢ ﺑﺎﻟﻔﺎرﺳﯿﮥ‬‫اﻟﺠّﺺ ﻗﻠﺖ و ﻇّﻨﯽ ان اﻟﮑﺸـﯽ ﻣﻨﺴﻮب اﻟﯽ ﺟـﺪه اﻻـﻋﻠﯽ ﮐﺶ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﻓﺎﻧﯽ راﯾﺖ ﻧﺴـﺒﻪ ﺣﺴﺐ ﻣﺎ ﺳـﻘﺘﻪ اوﻻ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب أﺑﯽ اﻟﻔﻀـﻞ‬‫اﻟﻔﻠﮑﯽ ﻻﻟﻘﺎب اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﺳـﻤﻊ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ و ﻋﻔﺎن ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﺣﮑﺎم و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﺒـﺪي و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﺮزوق و‬‫ﻃﺒﻘﺘﻬﻢ ﻣﻦ ﻗـﺪﻣﺎء اﻟﺒﺼـﺮﯾﯿﻦ روي ﻋﻨﻪ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﺜـﻞ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟّﻨﻬﺎوﻧـﺪي و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺣﻤـﺪان‬‫اﻟﻘﻄﯿﻌﯽ و ﻫﻮ آﺧﺮ ﻣﻦ روي ﻋﻨﻪ و ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﻣﺴﻠﻢ اﻟﮑّﺠﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺴﻨﺪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ ﻣﺎﻋﺰ اﻟﺒﺼﺮي ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب اﻟّﺴﻨﻦ و ﺑﻘﯿﮥ اﻟﺸﯿﻮخ ﺳﻤﻊ اﺑﺎ ﻋﺎﺻﻢ اﻟّﻨﺒﯿﻞ و اﻻﻧﺼﺎري و اﻻﺻﻤﻌﯽ و ﺑﺪل ﺑﻦ اﻟﻤﺤﺒﺮ و ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ و ﺧﻠﻘﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﺣـﺪث ﻋﻨﻪ اﻟﻨﺠﺎد و ﻓﺎروق اﻟﺨﻄﺎﺑﯽ و ﺣﺒﯿﺐ اﻟﻔﺮاز و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﻘﻄﯿﻌﯽ و اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺎﺳـﯽ‬‫و ﺧﻼﺋﻖ اﻟﯽ ان ﻗﺎل اﻟﺬﻫﺒﯽ وﺛﻘﻪ اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ و ﻏﯿﺮه و ﮐﺎن ﺳـﺮّﯾﺎ ﻧﺒﯿﻼ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﺣﻪ اﻟﺒﺤﺘﺮي و ﻗﯿﻞ اﻧّﻪ ﻟّﻤﺎ ﺣﺪث ﺗﺼﺪق ﺑﻌﺸﺮة‬‫آﻻف و ﻋﻦ ﻓﺎروق اﻟﺨﻄﺎﺑﯽ ﻗﺎل ﻟّﻤﺎ ﻓﺮﻏﻨﺎ ﻣﻦ ﺳﻤﺎع اﻟّﺴﻨﻦ ﻣﻨﻪ ﻋﻤﻞ ﻟﻨﺎ ﻣﺎدﺑﮥ اﻧﻔﻖ ﻓﯿﻬﺎ اﻟﻒ دﯾﻨﺎر و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺨﺘﻠﯽ ﻟّﻤﺎ ﻗﺪم‬‫اﻟﮑﺠﯽ ﺑﻐـﺪاد اﻣﻠﯽ ﻓﯽ رﺣﺒـﮥ ﻏﺴـﺎن ﻓﮑﺎن ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺴﻪ ﺳـﺒﻌﮥ ﻣﺴـﺘﻤﻠﯿﻦ ﯾﺒﻠﻎ ﮐﻞ واﺣـﺪ ﻣﻨﻬﻢ اﻵﺧﺮ و ﯾﮑﺘﺐ اﻟّﻨﺎس ﻋﻨﻪ ﻗﯿﺎﻣﺎ ﺛﻢ ﻣﺴـﺤﺖ‬‫اﻟﺮﺣﺒـﮥ و ﺣﺴﺐ ﻣﻦ ﺣﻀـﺮ ﺑﻤﺤﺒﺮة ﻓﺒﻠﻎ ذﻟﮏ ﻧﯿﻔﺎ و ارﺑﻌﯿﻦ اﻟﻒ ﻣﺤﺒﺮة ﺳﻮي اﻟﻨﻈﺎرة ﻫـﺬه ﺣﮑﺎﯾـﮥ ﺛﺎﺑﺘـﮥ رواﻫﺎ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻋﻦ‬‫اﻟﯿﺴـﺮي اﻟﻔﺎﺗﻨﯽ اﻧﻪ ﺳـﻤﻊ اﻟﺨﺘﻠﯽ ﯾﻘﻮﻟﻬﺎ و ﻗﯿﻞ اﻧّﻪ اﺿـّﺮ ﺑﺎﺧﺮه ﻗﺎل ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻄﺒﺴـﯽ ﮐّﻨﺎ ﺑﺒﻐﺪاد ﻋﻨﺪ أﺑﯽ ﻣﺴﻠﻢ اﻟﮑّﺠﯽ‬‫ﻓﻌﺮف اﻧﻨﺎ ﻣﻦ اﺻﺤﺎب ﺻﺎﻟﺢ ﺟﺮزة ﻓﻌﻈﻤﻪ و ﻗﺎل اﻻ ﺗﻘﻮﻟﻮن ﺳﯿﺪ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪516 :‬‬‫و اﮐﺮﻣﻨﺎ و ﻗﺎل ﻣﺎ ﺗﺮﯾﺪون ﻗﻠﻨﺎ اﺣﺎدﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺮﻋﺮة و ﺣﮑﺎﯾﺎت اﻻﺻـﻤﻌﯽ ﻓﺎﻣﻠﯽ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻋﻦ ﻇﻬﺮ ﻗﻠﺐ ﻣﺎت ﺑﺒﻐﺪاد ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺮم ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و‬‫ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﺣﻤﻞ اﻟﯽ اﻟﺒﺼـﺮة و ﻗـﺪ ﻗﺎرب اﻟﻤﺎﺋـﮥ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯿﻬﺎ اﺑﻮ ﻣﺴـﻠﻢ‬‫اﻟﮑﺠﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺼـﺮي اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺴﻨﻦ و ﻣﺴﻨﺪ اﻟﻮﻗﺖ ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺮم و ﻗﺪ ﻗﺎرب اﻟﻤﺎﺋﮥ او اﮐﻤﻠﻬﺎ ﺳﻤﻊ اﺑﺎ ﻋﺎﺻﻢ اﻟّﻨﺒﯿﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 409‬از ‪581‬‬‫و اﻻﻧﺼﺎري و اﻟﮑﺒﺎر وﺛﻘﻪ اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ و ﮐﺎن ﻣﺤﺪﺛﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻣﺤﺘﺸـﻤﺎ ﮐﺒﯿﺮ اﻟﺸﺄن ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﻟّﻤﺎ ﻓﺮﻏﻮا ﻣﻦ ﺳـﻤﺎع اﻟﺴـﻨﻦ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻤﻞ ﻟﻬﻢ ﻣﺎﺋﺪة‬‫ﻋﺰم ﻋﻠﯿﻬﺎ اﻟﻒ دﯾﻨﺎر ﺗﺼﺪق ﺑﺠﻤﻠﮥ ﻣﻨﻬﺎ و ﻟﻤﺎ ﻗﺪم ﺑﻐﺪاد ازدﺣﻤﻮا ﻋﻠﯿﻪ ﺣﺘﯽ ﺣﺮز ﻣﺠﻠﺴﻪ ﺑﺎرﺑﻌﯿﻦ اﻟﻔﺎ و زﯾﺎدة و ﮐﺎن ﻓﯽ اﻟﻤﺠﻠﺲ ﺳـﺒﻌﮥ‬‫ﻣﺴـﺘﻤﻠﯿﻦ ﮐﻞ واﺣﺪ ﯾﺒﻠﻎ اﻵﺧﺮ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در دول اﻟﺴـﻼم در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و ﺷـﯿﺦ اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ اﺑﻮ ﻣﺴﻠﻢ اﻟﮑﺠﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺼـﺮي ﻣﺼـﻨﻒ اﻟﺴـﻨﻦ و ﻗﺪ ﻗﺎرب ﻣﺎﺋﮥ ﺳـﻨﮥ و ﯾﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ اﺑﻮ ﻣﺴﻠﻢ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺼـﺮي اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺻﺎﺣﺐ اﻟـّﺴ ﻨﻦ و ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﻮﻗﺖ و ﻗﺪ ﻗﺎرب اﻟﻤﺎﺋﮥ و ﻣﻠﮑﻬﺎ و ﮐﺎن ﻣﺤﺪﺛﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻣﺤﺘﺸﻤﺎ ﮐﺒﯿﺮ اﻟﺸﺄن ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﻟﻤﺎ‬‫ﻓﺮﻏﻮا ﻣﻦ ﺳـﻤﺎع اﻟﺴﻨﻦ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻤﻞ ﻟﻬﻢ ﻣﺎﺋﺪة ﻋﺰم ﻋﻠﯿﻬﺎ اﻟﻒ دﯾﻨﺎر و ﺗﺼّﺪق ﺑﺠﻤﻠﮥ ﻣﻨﻬﺎ و ﻟﻤﺎ ﻗﺪم ﺑﻐﺪاد ازدﺣﻤﻮا ﻋﻠﯿﻪ ﺣّﺘﯽ ﺣﺮز ﻣﺠﻠﺴﻪ‬‫ﺑﺎرﺑﻌﯿﻦ اﻟﻔﺎ و زﯾﺎدة و ﮐﺎن ﻓﯽ اﻟﻤﺠﻠﺲ ﺳـﺒﻌﮥ ﯾﺒﻠﻐﻮن ﮐﻞ واﺣﺪ ﯾﺒﻠﻎ اﻵﺧﺮ و ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﻣﺴﻠﻢ اﻟﮑﺠﯽ‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺴـﻨﺪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ ﻣﺎﻋﺮ ﺑﻦ ﮐﺞ اﻟﺒﺼـﺮي ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب اﻟﺴﻨﻦ وﺛﻘﻪ اﻟﺸﯿﻮخ ﻗﺎل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﮐﺎن ﺛﻘﮥ ﻧﺒﯿﻼ‬‫ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻗﯿﻞ اﻧّﻪ ﻟﻤﺎ ﺣﺪث ﺗﺼﺪق ﺑﻌﺸـﺮة آﻻف و ﻗﺎل اﻟﻔﺎروق اﻟﺨﻄﺎﺑﯽ ﻟﻤﺎ ﻓﺮﻏﻨﺎ ﻣﻦ ﺳـﻤﺎع اﻟﺴـﻨﻦ ﻣﻨﻪ ﻋﻤﻞ ﻟﻨﺎ ﻣﺎﺋﺪة ﻧا ﻔﻖ ﻓﯿﻬﺎ‬‫اﻟﻒ دﯾﻨﺎر و ﻗﺎل اﻟﺨﺴﺘﮑﯽ ﻟﻤﺎ ﻗﺪم ﺑﻐﺪاد اﻣﻠﯽ ﻓﯽ رﺣﺒﮥ ﻏﺴﺎن ﻓﮑﺎن ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺴﻪ ﺳﺒﻊ ﻣﺴﺘﻤﻠﯿﻦ ﮐﻞ واﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﯾﺒﻠﻎ اﻵﺧﺮ و ﮐﺘﺐ اﻟّﻨﺎس‬‫ﻋﻨﻪ ﻗﯿﺎﻣﺎ ﺛﻢ ﻣﺴـﺤﺖ اﻟﺮﺣﺒﮥ و ﺣﺴﺐ ﻣﻦ ﺣﻀﺮ ﺑﻤﺤﺒﺮﺗﻪ ﻓﺒﻠﻎ ﻧﯿﻔﺎ و ارﺑﻌﯿﻦ اﻟﻒ ﻣﺤﺒﺮة ﺳﻮي اﻟﻨﻈﺎرة ﻫﺬه ﺣﮑﺎﯾﮥ ﺛﺎﺑﺘﮥ رواﻫﺎ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ‬‫ﺗﺎرﯾﺨﻪ و ﻗﯿﻞ اﻧّﻪ اﺿـّﺮ ﺑﺎﺧﺮه ﻣﺎت ﺑﺒﻐـﺪاد ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻗـﺪ ﻗﺎرب اﻟﻤﺎﺋﮥ و ﺣﻤﻞ اﻟﯽ اﻟﺒﺼـﺮة اّﻣﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي‬‫ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را در ﮐﺘﺎب ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺛﺎر ﺑﺴـﻨﺪ و رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و ﺑﮑﻤﺎل اﻫﺘﻤﺎم ﺗﺼـﺤﯿﺢ آن ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از ﻋﺒﺎرت ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ‬‫ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ در وﺟﻪ ﺻﺪ و ﺳـﯽ و ﺷﺸﻢ ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪه واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ و ﺣﻘﯿﺮ ﺑﺤﺴﺐ ﺿﺮورت ﺑﺎز آن ﻋﺒﺎرت را درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﺎﻟﺘﻤﺎم ﻧﻘﻞ‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ ﭘﺲ ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣـﺬي و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻣﻌﺎ ﺛﻨﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺴـﺮي اﻧﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺮوﻣﯽ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ‬‫ﻏﻔﻠﮥ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﺣﻞ ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ و ﻓﯽ ﻧﺴﺨﮥ ﻣﻨﮑﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪517 :‬‬‫و روي ﺑﻌﻀﻬﻢ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺷﺮﯾﮏ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮوا ﻓﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ و ﻻ ﻧﻌﺮف ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷﺮﯾﮏ و ﻓﯽ‬‫اﻟﺒﺎب ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻫـﺬا ﺧﺒﺮ ﻋﻨـﺪﻧﺎ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻗﺪ ﯾﺠﺐ ان ﯾﮑﻮن ﻫﺬا ﻋﻠﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻵﺧﺮﯾﻦ ﺳـﻘﯿﻤﺎ ﻏﯿﺮ ﺻـﺤﯿﺢ‬‫ﻟﻌﻠﺘﯿﻦ اﺣﺪاﻫﻤﺎ اﻧﻪ ﺧﺒﺮ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻟﻪ ﻣﺨﺮج ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻮﺟﻪ و اﻵﺧﺮ ان ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻨﺪﻫﻢ‬‫ﻣﻤﻦ ﻻ ﯾﺜﺒﺖ ﺑﻨﻘﻠﻪ ﺣﺠﮥ و ﻗﺪ واﻓﻖ ﻋﻠّﯿﺎ ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻏﯿﺮه‬‫ﺣـﺪﺛﻨﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻔﺰاري ﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﻬﺮوي ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺮازي و ﻟﯿﺲ‬‫ﺑﺎﻟﻔّﺮاء ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﺎﺳﻨﺎده ﻣﺜﻠﻪ ﻫﺬا‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﻻـ اﻋﺮﻓﻪ و ﻻ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ ﻏﯿﺮ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ و ﻗـﺪ اورد اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ و اﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺎس و اﺧﺮج ك ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻗﺎل ﺻـﺤﯿﺢ اﻻﺳـﻨﺎد و روي ﺧﻂ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻧﻪ ﺳـﺌﻞ ﻋﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫ﻓﻘـﺎل ﻫﻮ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻗـﺎل ﻋـﺪ ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺻـﻼح اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ ﻗـﺪ ﻗﺎل ﺑﺒﻄﻼﻧﻪ اﯾﻀﺎ اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﯿﺰان و ﻏﯿﺮه و ﻟﻢ ﯾﺎﺗﻮا ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺑﻌﻠﮥ ﻗﺎدﺣﮥ ﺳﻮي دﻋﻮي اﻟﻮﺿﻊ دﻓﻌﺎ ﺑﺎﻟﺼﺪر و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ ﻟﺴﺎﻧﻪ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﻪ ﻃﺮﯾﻖ‬‫ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ ﻣﺴﺘﺪرك اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻗﻞ اﺣﻮاﻟﻬﺎ ان ﯾﮑﻮن ﻟﻠﺤﺪﯾﺚ اﺻﻞ ﻓﻼ ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾﻄﻠﻖ اﻟﻘﻮل ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ و ﻗﺎل ﻓﯽ ﻓﺘﻮي ﻟﻪ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﺧﺮﺟﻪ ك ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺘﺪرك و ﻗﺎل اﻧﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و ﺧﺎﻟﻔﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓـﺬﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻗﺎل اﻧﻪ ﮐﺬب و اﻟﺼﻮاب ﺧﻼف ﻗﻮﻟﯿﻬﻤﺎ‬‫ﻣﻌﺎ و اّن اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻗﺴﻢ اﻟﺤﺴﻦ ﻻ ﯾﺮﺗﻘﯽ اﻟﯽ اﻟﺼـﺤﮥ و ﻻ ﯾﻨﺤﻂ اﻟﯽ اﻟﮑﺬب و ﺑﯿﺎن ذﻟﮏ ﯾﺴـﺘﺪﻋﯽ ﻃﻮﻻ و ﻟﮑّﻦ ﻫﺬا ﻫﻮ اﻟﻤﻌﺘﻤﺪ ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 410‬از ‪581‬‬‫ذﻟﮏ اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﺪ ﮐﻨﺖ اﺟﯿﺐ ﺑﻬﺬا اﻟﺠﻮاب دﻫﺮا اﻟﯽ ان وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯽ ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ ﻓﯽ ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺛﺎر ﻣﻊ ﺗﺼـﺤﯿﺢ ك‬‫ﻟﺤـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻓﺎﺳـﺘﺨﺮت اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺟﺰﻣﺖ ﺑﺎرﺗﻘﺎء اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﻣﺮﺗﺒﮥ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﯽ ﻣﺮﺗﺒﮥ اﻟﺼـﺤﮥ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ اﻣﺎ اﺑﻦ ﺑﻄﻪ ﻋﮑﺒﺮي‬‫ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﺳﻨﺪ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده‬‫ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺼﻮاف ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﺴـﻠﻢ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺼـﺮي ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان اﻟﺮوﻣﯽ ﺛﻨﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ‬‫ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و رواﯾﺖ ﮐﺮدن اﺑﻦ ﺑﻄﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را از ﺗﺼـﺮﯾﺢ اﺑﻦ ﻋﺮاق در ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﻧﯿﺰ ﻇﺎﻫﺮ و اﺷـﮑﺎر ﻣﯽﮔﺮدد و ﻗﺪ ﻣﻀﺖ ﻋﺒﺎرﺗﻪ‬‫ﻓﯿﻤﺎ ﺳﺒﻖ اﻣﺎ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺷﺎﻣﯽ و ﺷﺒﺮاﻣﻠﺴﯽ و زرﻗﺎﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪518 :‬‬‫در ﻣﺴـﺘﺪرك ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و ﻋﺒﺎرت ﺷﺎﻣﯽ و ﺷﺒﺮاﻣﻠﺴـﯽ و زرﻗﺎﻧﯽ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻨﻘﻮل ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷﺪ اﻣﺎ‬‫اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﺑﺴﻨﺪ ﺧﻮد از ﺷﻌﺒﯽ رواﯾﺖ ﮐﺮده‬‫ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و رواﯾﺖ ﮐﺮدن اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را از ﻋﺒﺎرت ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ اﺑﻦ ﻋﺮاق ﮐﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﻣﻨﻘﻮل ﺷﺪه ﻧﯿﺰ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ‬‫اﻣﺎ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﭘﺲ در ﺣﻠﯿﮥ اﻷوﻟﯿﺎء ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯽ ﻧﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺳـﻔﯿﺎن ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺑﻦ ﺑﺤﺮ ﺛﻨﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻻﺻـﺒﻎ ﺑﻦ ﻧﺒﺎﺗﻪ و اﻟﺤﺮث ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ‬‫ﻧﺤﻮه و ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻦ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺜﻠﻪ‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را در ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ از ﻋﺒـﺎرت آﺗﯿﻪ ﮐﺘـﺎب اﻻﮐﺘﻔـﺎء اﺑﺮاﻫﯿﻢ وﺻـﺎﺑﯽ واﺿـﺢ و ﻻـﺋﺢ‬‫ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ اﻣﺎ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﺪو ﺳﻨﺪ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫اﺧﺒﺮﻧـﺎ اﺑﻮ ﻃﺎﻟﺐ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺒﻐـﺪادي ﻗـﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ واﺳـﻄﺎ اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻟﺆﻟﺆ اذﻧﺎ ﻧﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻐﯿﺮة ﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﮑﻮﻓﯽ ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻄﻔﯿﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ اﻟﻔﺮج ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ إﺟﺎزة ﻧﺎ اﻟﺒﺎﻏﻨـﺪي ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻧﺎ ﺳﻮﯾـﺪ ﻋﻦ‬‫ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ‬‫اﻣﺎ اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺳﻤﻌﺎﻧﯽ ﭘﺲ در ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ آورده‬‫ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اّﻣـﺎ دﯾﻠﻤﯽ ﭘﺲ در ﻓﺮدوس اﻻﺧﺒـﺎر ﮔﻔﺘﻪ اﻧـﺎ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬـﺎ اّﻣـﺎ ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﭘﺲ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ در ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﺑﻬـﺎت ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺎ ﺣﻀﺮت آدم ﻋﻠﯽ ﻧﺒﯿﻨﺎ و آﻟﻪ و ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم در ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ ﻋﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺖ ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﺬﻟﮏ‬‫ﻗﺎل اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟّﺮواﯾﺎت اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻋﺎﺻـﻤﯽ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ در ﻣﻘـﺎم ﺗﻔﺼـﯿﻞ اﺳـﻤﺎي ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴﻼم را ﺑﺂن ﻣﺴﻤﯽ ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ ﺑﺎب دار اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﺎﻧﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺤﻠﻮاﻧﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 411‬از ‪581‬‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ رﺟﺎ ﻋﻦ اﻟﻤﺎﻣﻮن ﺑﻦ اﺣﻤﺪ و ﻋﻤﺎر ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﺠﯿﺪ و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﻤﯿﺮوﯾﻪ ﻋﻦ اﻻﻣﺎم ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﮐﺮﯾﻢ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ اﺣﻤﺪ ﻋﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻓﻀﯿﻞ ﻋﻦ زﯾﺎد ﺑﻦ زﯾﺎد ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺟﻌﺪ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﯾﻘﻮل اﻧﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪519 :‬‬‫دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻣﺬﮐﻮر ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﮑﺘﻔﯽ و اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺷﯿﺨﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪوس اﻟﻄﺮاﺋﻔﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺣﮑﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺠﺎج اﻟﻬﺮوي‬‫ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺑﻨﺖ اﻟﺴﺪي ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟّﺮوﻣﯽ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ زﮐﺮﯾﺎ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻮاﻋـﻆ ﻗﺮاءة ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻫﻼل ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﺴـﻠﻢ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﺒﺼﺮي ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ و ذﮐﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻣﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺷﺎﻓﻌﯽ ﭘﺲ در ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴﺌﻮل ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻧﻘﻞ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﻟﺒﻐﻮي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻤﻮﺳﻮم ﺑﺎﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ دار‬‫اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﻟﺦ‬‫اّﻣﺎ ﺳﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﭘﺲ در ﺗﺬﮐﺮه ﺧﻮاص اﻻﻣﻪ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻓﯽ رواﯾﮥ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ رواﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻣﺎ ﮐﻨﺠﯽ ﭘﺲ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﺑﺎﺑﯽ ﺧﺎص ﺑﺮاي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﻌﻘﻮد ﻧﻤﻮده و ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺤﺴﻦ و ﻋﺎﻟﯽ ﺑﻮدن آن ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﺎب اﻟﺤﺎدي و اﻟﻌﺸـﺮون ﻓﯿﻤﺎ ﺧّﺺ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠّﯿﺎ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﺎﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو َﻣْﻦ ﯾُْﺆَت اﻟ ِْﺤْﮑَﻤَﮥ َﻓَﻘْﺪ ُأوﺗَِﯽ‬‫َﺧﯿْﺮًا َﮐﺜِﯿﺮًا اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﻠﻄﯿﻒ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﺒﻐﺪاد اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺳـﻔﯿﺎن ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺑﻦ ﺑﺤﺮ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ‬‫اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻗﻠﺖ ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻋﺎل و ﻗﺪ ﻓﺴﺮت اﻟﺤﮑﻤﮥ ﺑﺎﻟّﺴﻨﮥ ﻟﻘﻮﻟﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ َو َأﻧ َْﺰَل اﻟﱠﻠُﻪ َﻋَﻠﯿَْﮏ اﻟ ِْﮑﺘﺎَب َو اﻟ ِْﺤْﮑَﻤَﮥ‬‫اﻵﯾﮥ ﯾﺪّل ﻋﻠﯽ ﺻﺤﮥ ﻫﺬا اﻟﺘﺎوﯾﻞ ﻣﺎ‬‫ﻗـﺪ ﻗـﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اوﺗﯿﺖ اﻟﮑﺘـﺎب و ﻣﺜﻠﻪ ﻣﻌﻪ أراد ﺑﺎﻟﮑﺘـﺎب اﻟﻘﺮآن و ﻣﺜﻠﻪ ﻣﻌﻪ ﻣﺎ ﻋﻠﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻦ اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﺑﯿﻦ ﻟﻪ ﻣﻦ‬‫اﻻﻣﺮ و اﻟﻨﻬﯽ و اﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻓﺎﻟﺤﮑﻤﮥ ﻫﯽ اﻟّﺴﻨﮥ ﻓﻠﻬﺬا ﻗﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻣﺎ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي ﭘﺲ در ﮐﺘﺎب اﻟّﺮﯾﺎض اﻟﻨﻀﺮة ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﻌﺸﺮة ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم از ﻣﺨﺘﺺ ﺑﺸﺮف اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ واﻧﻤﻮده‬‫و ﺑﻌﻨﻮان ﺧﺎص اﺛﺒﺎت آن ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ اﺧﺘﺼﺎﺻﻪ ﺑﺎﻧﻪ ﺑﺎب دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﻗﺎل ﺣﺴﻦ ﻏﺮﯾﺐ و ﻧﯿﺰ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪520 :‬‬‫در ﮐﺘﺎب ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ در ﻓﻀﺎﺋﻞ آن ﺟﻨﺎب اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ اﻧﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﺎب دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻗـﺎل ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ اﻣـﺎ ﺻـﺪر اﻟـﺪﯾﻦ ﺣﻤﻮﺋﯽ ﭘﺲ در ﻓﺮاﺋـﺪ اﻟﺴـﻤﻄﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻤﻮﻓﻖ‬‫ﺑﻘﺮاءﺗﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺎل اﻧﺒﺎ ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم ﺳﻌﺪ اﻟﺤﻖ و اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺆﯾﺪ اﻟﺤﻤﻮﺋﯽ ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ روﺣﻪ إﺟﺎزة‬‫ﻗﺎل اﺑﻨﺎ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳﻼم ﻧﺠﻢ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺨﯿﻮﻗﯽ إﺟﺎزة ان ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺳﻤﺎﻋﺎ ﻗﺎل اﻧﺒﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 412‬از ‪581‬‬‫اﻟﻄﻮﺳـﯽ ﺳـﻤﺎﻋﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻘﺮاءﺗﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر ﻗﺎل اﻧﺒﺎ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﺴـﻘﺎﺋﯽ اﻧﺒﺎ اﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ اﻟﺤﻨﺎﺑﻠﯽ اﻧﺒﺎ‬‫اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ اﻧﺒﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻧﺒﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﻟﮑﻮﻓﯽ ﻧﺒﺎ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ‬‫ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﻔﺰاري ﻧﺒﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺮوﻣﯽ ﻋﻦ ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻣﺎ وﻟﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﭘﺲ در ﻣﺸﮑﺎة اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻗﺎل ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ و ﻗﺎل روي ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮوا ﻓﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ و ﻻ ﻧﻌﺮف ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ‬‫اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ اّﻣﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺰرﻧﺪي ﭘﺲ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻧﻈﻢ درر اﻟﺴـﻤﻄﯿﻦ‬‫ﮐﻤـﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘـﺎ در ﻣـﺪح ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿـﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘـﻪ اﻟﻤﺨﺼـﻮص ﻣﻦ اﻟﺤﻀـﺮة اﻟﻨﺒﻮﯾـﮥ ﺑﮑﺮاﻣـﮥ اﻻـﺧّﻮة و اﻻﻧﺘﺨـﺎب‬‫اﻟﻤﻨﺼﻮص ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻧّﻪ ﻟـﺪار اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎب و ﻧﯿﺰ زرﻧﺪي در ﮐﺘﺎب اﻻﻋﻼم در ﻣﺪح ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﻤﺎ ﻣﺮ‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤﺨﺼﻮص ﻣﻦ اﻟﺤﻀـﺮة اﻟﻨﺒﻮﯾـﮥ ﺑﮑﺮاﻣـﮥ اﻻـﺧّﻮة و اﻻﻧﺘﺨﺎب و اﻟﻤﻨﺼﻮص ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻧﻪ ﻟـﺪار اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎب اﻣﺎ ﺻـﻼح‬‫اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ ﭘﺲ در اﺛﺒﺎت‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺟﺪ و ﺟﻬﺪ واﻓﺮ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﺒﺎرت او ﺳﺎﺑﻘﺎ در وﺟﻪ ﻧﻮد و ﭘﻨﺠﻢ از ﻵﻟﯽ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ و ﻗﻮت اﻟﻤﻐﺘﺬي ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ ﻣﻨﻘﻮل ﺷﺪه‬‫اﻣﺎ ﻣﺠـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي ﭘﺲ در ﮐﺘﺎب ﻧﻘﺪ اﻟﺼـﺤﯿﺢ داد ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ داده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﺒﺎرت او ﺳﺎﺑﻘﺎ در وﺟﻪ‬‫ﺻﺪ و ﺷـﺸﻢ ﺑﻤﻌﺮض ﺗﺤﺮﯾﺮ آﻣﺪه اﻣﺎ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺠﺰري ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺴﻨﺪ ﺧﻮد در ﮐﺘﺎب اﺳﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رواﯾﺖ ﮐﺮده و اﺛﺒﺎت ﻣﺮوي ﺑﻮدن آن ﺑﻄﺮق و اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﻣﺘﻌـﺪده ﻧﻤﻮده و ﻋﺒﺎرت اﺳـﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﺳﺎﺑﻘﺎ در وﺟﻪ ﺻﺪ و‬‫ﻧﻬﻢ ﻣﻨﻘﻮل ﮔﺮدﯾـﺪه اﻣـﺎ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺣﺴﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از ﻋﺒﺎرات ﮐﻮﮐﺐ ﻣﻨﯿﺮ و ﺳـﺒﻞ اﻟﻬـﺪي و‬‫اﻟﺮﺷﺎد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪521 :‬‬‫و ﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ و ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟـﺪﻧﯿﻪ زرﻗﺎﻧﯽ و ﻏﯿﺮ ان ﮐﻪ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻣـﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد ﻇﺎﻫﺮ و واﺿـﺢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ اﻣﺎ ﺷـﻬﺎب‬‫اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﭘﺲ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﺎب اﻟﺨﺎﻣﺲ ﻋﺸـﺮ ﻓﯽ اّن اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و‬‫ﺳﻠﻢ دار ﺣﮑﻤﮥ و ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﻟﻬﻤﺎ ﺑﺎب و اﻧﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﺣﮑﺎﻣﻪ و آﯾﺎﺗﻪ و ﮐﻼﻣﻪ ﺑﻼ ارﺗﯿﺎب و ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﺷـﻄﺮي از اﺧﺒﺎر و‬‫رواﯾﺎت اﯾﻦ ﺑﺎب ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و رﺿﻮاﻧﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ‬‫ﻧﻌﯿﻢ و اﻟﻄﺒﺮي و رواه ﻓﯽ اﻟﻤﺸﮑﻮة‬‫و ﻗﺎل اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣـﺬي و در وﺟﻪ ﺻـﺪ و ﺑﺴﺖ ﺳﻮم داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻧﯿﺰ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﺰرﻧﺪي در ﻣﺪح‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم آورده اﻟﻤﺨﺼﻮص ﻣﻦ اﻟﺤﻀﺮة اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ ﺑﮑﺮاﻣﮥ اﻻﺧّﻮة و اﻻﻧﺘﺨﺎب اﻟﻤﻨﺼﻮص ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻧﻪ ﻟﺪار اﻟﺤﮑﻤﮥ و‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎب اّﻣﺎ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﭘﺲ در رﺳﺎﻟﻪ ﻗﻮل ﺟﻠﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ ع رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺨﺎﻣﺲ ﻋﺸﺮ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻗﺎل ﻏﺮﯾﺐ و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ت ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 413‬از ‪581‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﺟﻤـﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻧـﺎ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬـﺎ ت ﻏﺮﯾﺐ ﺣـﻞ و ﻧﯿﺰ‬‫ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را از ﺗﺮﻣﺬي و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﮐﻼم اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺘﺼﺤﯿﺢ آن آورده‬‫و ﺑﺮ ان اﻋﺘﻤـﺎد ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﻓﯿﻤﺎ ﻣﻀـﯽ و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻵﻟﯽ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ و ﻗﻮت اﻟﻤﻐﺘـﺬي ﮐﻼم ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻼﺋﯽ ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﺛﺒﺎت اﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ اﺳﺖ آورده ﮐﻤـﺎ ﻣﺮ ﻓﯿﻤﺎ ﻣﻀـﯽ اﻣﺎ ﻗﺴـﻄﻼﻧﯽ ﭘﺲ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ را از اﺳـﻤﺎي ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﻣﻌـﺪود ﻧﻤﻮده ﺗﺤﻘﻖ و ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﻮﺟﻪ اﺣﺴﻦ و اﺟﻤـﻞ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻮاﻫﺐ ﻟـﺪﻧﯿﻪ در ذﮐﺮ اﺳـﻤﺎي‬‫ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ د دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ اﻟـﺪاﻋﯽ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ دﻋﻮة اﺑﺮاﻫﯿﻢ دﻋﻮة اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ دﻟﯿﻞ اﻟﺨﯿﺮات اﻟـﺦ اّﻣﺎ‬‫ﻋﻠﻘﻤﯽ ﭘﺲ در ﮐﻮﮐﺐ ﻣﻨﯿﺮ ﺷﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗـﺎل ﻓﯽ اﻟﮑﺒﯿﺮ ت ﻏﺮﯾﺐ اﻧﺘﻬﯽ ﻗﻠﺖ و زﻋﻢ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑـﺎﻧّﻪ ﻣﻮﺿﻮع ورد ﻋﻠﯿﻬﻤـﺎ اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻟﻌﻼﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻟا ﻤﺆﻟﻒ‬‫ﺑﻤـﺎ ﯾﺒﻄﻞ ﻗﻮﻟﯿﻬﻤﺎ اﻣﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺷﺎﻣﯽ ﭘﺲ در ﺳـﺒﻞ اﻟﻬـﺪي و اﻟﺮﺷﺎد ﻓﯽ ﺳـﯿﺮة ﺧﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎد رواﯾﺖ و اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ‬‫ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣـﺬﮐﻮر در ﺑﯿﺎن اﺳـﻤﺎي ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﺣﺮف اﻟﺪال دار اﻟﺤﮑﻤﮥ اﺧﺬه‬‫اﻟﺸﯿﺦ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ان اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺤﺎﮐﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪522 :‬‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺘﺪرك‬‫و ﺻـﺤﺤﻪ و ادﻋﯽ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع و ﺗﻌﻘﺒﻪ اﻟﺸـﯿﺦ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻓﯽ اﻟﻨﮑﺖ و ﻓﯽ اﻟﻶـﻟﯽ و ﻗـﺎل اﻟﺤﺎﻓﻈـﺎن ان اﻟﻌﻼﺋﯽ و اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ اﻟﺼﻮاب اﻧّﻪ ﺣﺴﻦ ﻻ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻻ ﻣﻮﺿﻮع و ﻗـﺪ ﺑﺴـﻄﺖ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﻮاﺋﺪ اﻟﻤﺠﻤﻮﻋﮥ ﻓﯽ ﺑﯿﺎن اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﮥ و‬‫اّﻣﺎ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﺻﻮاﻋﻖ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣـﺬﮐﻮر ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ذﮐﺮ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﮐﻤﺎ ﻣﻀﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻣّﻤﺎ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ اﺧﺘﺺ ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﺑﻤﺎ ﺗﻘﺼﺮ ﻋﻨﻪ اﻟﻌﺒﺎرات‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠّﯽ‬‫و ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﻻ ﻧﺰاع ﻓﯿﻪ و‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﻧﺎ دار ﻟا ﺤﮑﻤﮥ‬‫و رواﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻟﺦ اّﻣﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ ﭘﺲ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﺛﺒﺎت ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ت ﻋﻦ ﻋﻠﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻣﻌﺎ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺴﺮي اﻧﺒﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺮوﻣﯽ ﻋﻦ ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ‬‫ﻏﻔﻠﮥ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﺣﻞ ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ و ﻓﯽ ﻧﺴﺨﮥ ﻣﻨﮑﺮ و روي ﺑﻌﻀﻬﻢ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺷﺮﯾﮏ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮوا ﻓﯿﻪ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ و ﻟﻢ ﯾﻌﺮف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 414‬از ‪581‬‬‫ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ و ﻓﯽ اﻟﺒﺎب ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻫﺬا ﺧﺒﺮ ﺻـﺤﯿﺢ ﺳـﻨﺪه اﻟﺦ اﻣﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫وﺻﺎﺑﯽ ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در ﮐﺘﺎب اﻻﮐﺘﻔﺎء رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻋﻨﻪ أي ﻋﻦ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗـﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﻗﺎل ﻏﺮﯾﺐ و و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ اّﻣﺎ ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس ﭘﺲ در ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ‬‫و‬‫ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻣﺎ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﻨﺪي ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸﺮﯾﻌﻪ اﺛﺒﺎت ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﺑﻦ ﺑﻄﮥ ﻧﻊ ﻣﺮ ﻃﺐ ﺣﺐ ﻋﺪ ﺧﻂ و‬‫ﻓﯽ ﻟﻔﻆ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻔﻘﻪ و آﺧﺮ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫و ﻓﯿﻪ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﺠﺮوﺣﻮن و ﻣﺠﺎﻫﯿـﻞ ﺗﻌﻘﺐ ﺑـﺎﻧﻪ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤـﺎﮐﻢ و اﻟﺘﺮﻣـﺬي و ﻗـﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺻـّﺤﺤﻪ و‬‫ﺧـﺎﻟﻒ اﺑـﻮ اﻟﻔﺮج اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓـﺬﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت و اﻟﺼﻮاب ﺧﻼـف ﻗﻮﻟﯿﻬﻤـﺎ ﻣﻌـﺎ و اّن اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻗﺴﻢ اﻟﺤﺴﻦ ﻻـ ﯾﺮﺗﻘﯽ اﻟﯽ‬‫اﻟﺼﺤﮥ و ﻻ ﯾﻨﺤﻂ اﻟﯽ اﻟﮑﺬب و ﺑﯿﺎن ذﻟﮏ ﯾﺴﺘﺪﻋﯽ ﻃﻮﻻ ﻟﮑﻦ ﻫﺬا ﻫﻮ اﻟﻤﻌﺘﻤﺪ و ﮐﺬا ﺣﺴﻨﻪ اﻟﻌﻼﺋﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪523 :‬‬‫اّﻣﺎ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﺪث ﭘﺲ در ارﺑﻌﯿﻦ ﺧﻮد اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺪح ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮐﻤﺎ ﻣﺮ‬‫ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﻟا ﻤﺨﺼﻮص ﺑﮑﺮاﻣـﮥ اﻻﺧّﻮة و اﻻﻧﺘﺠﺎب اﻟﻤﻨﺼﻮص ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻧّﻪ ﻟـﺪار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎب و ﻧﯿﺰ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﺪث در‬‫ﺗﺤﻔـﮥ اﻷﺣﺒﺎء اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﻧﻬـﺞ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﻣﻀـﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﺳـﺒﻖ اﻣﺎ ﻣﻨﺎوي ﭘﺲ در ﮐﻨﻮز اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ت أي اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﻧﯿﺰ ﻣﻨﺎوي در ﺗﯿﺴﯿﺮ ﺷﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﻣﺤﻘﻖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻧﺒﯽ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﻟّﺬي ﯾﺪﺧﻞ ﻣﻨﻪ إﻟﯿﻬﺎ‬‫و ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮد ﻫﻮ اﻻرﺗﻔـﺎع ﻓﻘـﺪ ﺗﻤﺤـﻞ ﻟﻐﺮﺿﻪ اﻟﻔﺎﺳـﺪ ﺑﻤـﺎ ﻻ ﯾﺠـﺪﯾﻪ ت ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻗﺎل ﻏﺮﯾﺐ و ﻧﯿﺰ ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ‬‫ﺷﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ ﺗﺤﻘﯿﻖ آن ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻓﯽ رواﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫أي ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻫﻮ اﻟﺒﺎب اﻟّـﺬي ﯾـﺪﺧﻞ ﻣﻨﻪ اﻟﯽ اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺑﻬﺬه اﻟﻤﺮﺗﺒﮥ ﻣﺎ اﺳـﻨﺎﻫﺎ و ﻫﺬه اﻟﻤﻨﻘﺒﮥ ﻣﺎ اﻋﻼﻫﺎ و ﻣﻦ زﻋﻢ ان‬‫اﻟﻤﺮاد ﺑﻘﻮﻟﻪ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﻧﻪ ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮ و ﻫﻮ اﻻرﺗﻔﺎع ﻓﻘﺪ ﺗﻤّﺤﻞ ﻟﻐﺮﺿﻪ اﻟﻔﺎﺳﺪ ﺑﻤﺎ ﻻ ﯾﺠﺪﯾﻪ و ﻻ ﯾﺴﻤﻨﻪ و ﻻ ﯾﻐﻨﯿﻪ‬‫اﺧﺮج اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻋﻦ ﺗﺮﺟﻤﺎن اﻟﻘﺮآن ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻣﺎ اﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟّﻞ ﯾﺎ اّﯾﻬﺎ اﻟﺬﯾﻦ اﻣﻨﻮا اﻟّﺎ و ﻋﻠّﯽ راﺳﻬﺎ و اﻣﯿﺮﻫﺎ و اﺧﺮج ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد ﻗﺎل‬‫ﮐﻨﺖ ﻋﻨﺪ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺴﺌﻞ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻓﻘﺎل ﻗﺴﻤﺖ اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻋﺸﺮة اﺟﺰاء ﻓﺎﻋﻄﯽ ﻋﻠّﯽ ﺗﺴﻌﮥ اﺟﺰاء و اﻟّﻨﺎس‬‫ﺟﺰء واﺣﺪا‬‫و ﻋﻨﻪ اﯾﻀـﺎ اﻧﺰل اﻟﻘﺮآن ﻋﻠﯽ ﺳـﺒﻌﮥ اﺣﺮف ﻣﺎ ﻣﻨﻬﺎ ﺣﺮف اﻻ ﻟﻪ ﻇﻬﺮ و ﺑﻄﻦ و اﻣﺎ ﻋﻠّﯽ ﻓﻌﻨـﺪه ﻣﻨﻪ ﻋﻠﻢ اﻟﻈﺎﻫﺮ و اﻟﺒﺎﻃﻦ و اﺧﺮج اﯾﻀﺎ ﻋﻠّﯽ‬‫ﺳﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ و اﻣﺎم اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ‬‫و اﺧﺮج اﯾﻀﺎ اﻧﺎ ﺳﯿﺪ وﻟﺪ آدم و ﻋﻠّﯽ ﺳّﯿﺪ اﻟﻌﺮب‬‫و اﺧﺮج اﯾﻀﺎ ﻋﻠّﯽ راﯾﮥ اﻟﻬﺪي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 415‬از ‪581‬‬‫و اﺧﺮج اﯾﻀﺎ ﯾﺎ ﻋﻠّﯽ اّن اﻟﱠﻠﻪ اﻣﺮﻧﯽ ان ادﻧﯿﮏ و اﻋﻠﻤﮏ ﻟﺘﻌﯽ و اﻧﺰﻟﺖ ﻋﻠﯽ ﻫﺬه اﻵﯾﮥ و َﺗِﻌَﯿﻬﺎ ُأُذٌن واِﻋَﯿٌﮥ‬‫و اﺧﺮج اﯾﻀﺎ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮐﻨﺎ ﻧﺘﺤـﺪث ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻬـﺪ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﻋﻬﺪا ﻟﻢ ﯾﻌﻬﺪ اﻟﯽ‬‫ﻏﯿﺮه‬‫و اﻻﺧﺒﺎر ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب ﻻ ﺗﮑﺎد ﺗﺤﺼﯽ ت ﻋﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﻔﺰاري ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺮوﻣﯽ ﻋﻦ ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ‬‫ﻋﻦ ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠـﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ و ﻗـﺎل ﻏﺮﯾﺐ و زﻋﻢ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﮐـﺎﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي وﺿـﻌﻪ و اﻃـﺎل‬‫اﻟﻌﻼﺋﯽ رده و ﻗﺎل ﻟﻢ ﯾﺎت اﺑﻮ اﻟﻔﺮج و ﻻ ﻏﯿﺮه ﺑﻌﻠـﮥ ﻗﺎدﺣﮥ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ ﺳﻮي دﻋﻮي اﻟﻮﺿﻊ دﻓﻌﺎ ﺑﺎﻟّﺼﺪر و ﺳـﺌﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﻓﯽ ﻓﺘﺎوﯾﻪ ﻓﻘﺎل ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﺻـّﺤﺤﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ذﮐﺮه اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻗﺎل اﻧﻪ ﮐﺬب و اﻟﺼﻮاب ﺧﻼف ﻗﻮﻟﻬﻤﺎ ﻣﻌﺎ و اﻧﻪ‬‫ﻣﻦ ﻗﺴﻢ اﻟﺤﺴﻦ ﻻ ﯾﺮﺗﻘﯽ اﻟﯽ اﻟﺼﺤﮥ و ﻻ ﯾﻨﺤﻂ اﻟﯽ اﻟﮑﺬب ﻗﺎل و ﺑﯿﺎﻧﻪ ﯾﺴﺘﺪﻋﯽ ﻃﻮﻻ ﻟﮑﻦ ﻫﺬا ﻫﻮ اﻟﻤﻌﺘﻤﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪524 :‬‬‫اﻣﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺠﺎزي اﻟﺸـﻌﺮاﻧﯽ ﭘﺲ در ﻓﺘﺢ اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﻨﺼﯿﺮ ﺑﺸﺮح اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﺼﻐﯿﺮ ﺗﺤﺴﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺼﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم اﻓﺼﺎح‬‫از ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن آن ﻧﻤﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ از ﻋﺒـﺎرت ﺳـﺮاج ﻣﻨﯿﺮ ﻻـﻣﻊ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮ ﻣﯽﺷﻮد اﻧﺸـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻣﺎ ﻣﻼ ﯾﻌﻘﻮب ﻻﻫﻮري ﭘﺲ‬‫ﺛﺒﻮت‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫از ﮐﻼم او در ﻣﺎ ﺑﻌﺪ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺧﻮاﻫﯽ درﯾﺎﻓﺖ اﻣﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﻤﮑﯽ ﭘﺲ در وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﻤﺎل اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ‬‫ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻨﻪ اﯾﺾ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫اﻣﺎ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي ﭘﺲ در ﻟﻤﻌﺎت ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده و اﻓﺎدات ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم ﻣﺬﻫﺐ ﺧﻮد ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺂن‬‫وارد ﮐﺮده و ﻧﯿﺰ در اﺷـﻌﮥ اﻟﻠﻤﻌﺎت اﺛﺒﺎت آن ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ و ﻧﯿﺰ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﻣﺪارج اﻟﻨﺒﻮة در ذﮐﺮ اﺳـﻤﺎي ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿـﻪ و آﻟـﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻧﻘﻼـ ﻋﻦ اﻟﻤـﻮاﻫﺐ ﮔﻔﺘﻪ د دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ اﻟـﺪاﻋﯽ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ دﻋـﻮة اﺑﺮاﻫﯿﻢ دﻋـﻮة اﻟﻨـﺒﯿﯿﻦ دﻟﯿﻞ‬‫اﻟﺨﯿﺮات اﻟـﺦ اﻣـﺎ ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺠﻌﻔﺮي ﭘﺲ در ﮐﻨﺰ اﻟﺒﺮاﻫﯿﻦ اﻟﮑﺴﺒﯿـﮥ و اﻻﺳـﺮار اﻟﻮﻫﺒﯿـﮥ اﻟﻐﯿﺒﯿﻪ ﻟﺴﺎدات اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻮﯾﮥ اﻟﺤﺴﯿﻨﯿﮥ اﻟﺸﻌﺒﯿﮥ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﺎل ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻣﺎ ﻋﺰﯾﺰي ﭘﺲ در ﺳﺮاج ﻣﻨﯿﺮ ﺷﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ اﺛﺒﺎت و ﺗﺤﻘﯿﻖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫)اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ(‬‫ﻗﺎل اﻟﻤﻨﺎوي و‬‫ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻧﺒﯽ اﻟﺤﮑﻤﮥ )و ﻋﻠﯽ( ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ )ﺑﺎﺑﻬﺎ(‬‫ﻓﯿﻪ اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻓﻀـﻞ ﻋﻠﯽ و اﺳـﺘﻨﺒﺎط اﻻﺣﮑﺎم اﻟﺸـﺮﻋﯿﮥ ﻣﻨﻪ )ت( ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻗﺎل ﻏﺮﯾﺐ ﻗﺎل اﻟﻌﻠﻘﻤﯽ و زﻋﻢ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﺎﻧﻪ‬‫ﻣﻮﺿﻮع ورد ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌﻼﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و اﻟﻤﺆﻟﻒ ﺑﻤﺎ ﯾﺒﻄﻞ ﻗﻮﻟﻬﻤﺎ اه و ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ اﻣﺎ ﺷﺒﺮاﻣﻠﺴـﯽ ﭘﺲ در ﺣﺎﺷﯿﻪ‬‫ﻣﻮاﻫﺐ ﮐﻪ ﻣﺴـﻤﺎﺳﺖ ﺑﻪ ﺗﯿﺴـﯿﺮ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴﻨﯿﻪ ﺑﮑﺸﻒ اﺳﺮار اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﻟﻠﺪﻧﯿﻪ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ذﮐﺮ اﺳﻤﺎي‬‫ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫اﺧﺬه اﻟﺸﯿﺦ ﻣﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ ان اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺘﺪرك و ﺻﺤﺤﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 416‬از ‪581‬‬‫اﻣﺎ زرﻗﺎﻧﯽ ﭘﺲ در ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ و اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ذﮐﺮ اﺳﻤﺎي ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﺣﺮف )د دار اﻟﺤﮑﻤﮥ(‬‫ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺘﺪرك‬‫و ﺻـﺤﺤﻪ و زﻋﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﻟّﺬﻫﺒﯽ اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع ورد ﺑﻤﺎ ﯾﻄﻮل ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻈﺎن اﻟﻌﻼﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﺼﻮاب اﻧﻪ ﺣﺴﻦ ﻻ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻻ‬‫ﻣﻮﺿﻮع اﻣﺎ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪﺧﺎن ﺑﺪﺧﺸـﯽ ﭘﺲ در ﻧﺰل اﻻﺑﺮار ﺑﻤﺎ ﺻﺢ ﻣﻦ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻻﻃﻬﺎر اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را آورده‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺷﻨﯿﺪي ﮐﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر در ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ و ﻫﻮ‬‫ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﻠﯿﮥ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺑﻠﻔﻆ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﯽ در ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ آل اﻟﻌﺒﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪525 :‬‬‫اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﻠﯿﮥ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﺑﻠﻔﻆ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸـﯽ در ﺗﺤﻔﮥ اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را از ﺗﺮﻣﺬي ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و آن را ﺑﺴﺒﺐ ﺷﻮاﻫﺪ ان ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ داﻧﺴﺘﻪ‬‫اﻣﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺻـﺪر ﻋﺎﻟﻢ ﭘﺲ در ﻣﻌﺎرج اﻟﻌﻠﯽ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﻟﻠﺴـﯿﻮﻃﯽ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮده و ﻗﺪ ﻣﺮت ﻋﺒﺎرﺗﻪ ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﺳﺒﻖ اﻣـﺎ ﻧﻈـﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻬﺎﻟﻮي ﭘﺲ در ﮐﺘـﺎب ﺻـﺒﺢ ﺻـﺎدق اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از ﻋﺒﺎرت آن ﮐﻪ ﻧا ﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﺧﻮاﻫﯽ ﺷـﻨﯿﺪ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ اﻣﺎ وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ دﻫﻠﻮي ﭘﺲ در ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ اﻇﻬﺎر ﺣﺴﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﺧﺮﺟﻪ ﻧـﺎس و ﻓﯽ اﺳـﻨﺎده ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﺠﺮوﺣﯿﻦ و اﻟﻤﺠﺎﻫﯿﻞ و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻏﺮﯾﺐ ﻣﻨﮑﺮ و ﺻـﺤﺤﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ذﮐﺮه اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺣﺴﻦ ﻟﻐﯿﺮه و ﻫﻮ اﻟﻤﺨﺘﺎر اﻣﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻣﯿﺮ ﭘﺲ در روﺿﻪ ﻧﺪﯾﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را‬‫از ﺗﺮﻣﺬي ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي آن را ﻧﯿﺰ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و ﻗﺪ ﻣﻀﺖ ﻋﺒﺎرﺗﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ اﻣﺎ ﺻّﺒﺎن ﻣﺼﺮي ﭘﺲ در اﺳﻌﺎف‬‫اﻟﺮاﻏﺒﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ذﮐﺮ رواﯾﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﻣّﺮ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ع ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻣﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺒﯿﻦ ﻟﮑﻬﻨﻮي ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻨﺤﺎة از ﺗﺮﻣﺬي و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﻗﺪ ﻣّﺮت ﻋﺒﺎرﺗﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﺳﺒﻖ اﻣﺎ ﺧﻮد‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﭘﺲ در ﮐﺘﺎب ﻋﺰﯾﺰ اﻻﻗﺘﺒﺎس اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﺟﻮاب ﺳﺆال ﺑﻌﺾ ﺳﺎﺋﻠﯿﻦ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و ﺑﺎن اﺣﺘﺠﺎج ﻓﺮﻣﻮده و ﻗـﺪ ﻣﻀﺖ ﻋﺒﺎرﺗﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ اﻣﺎ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ دﻫﻠﻮي ﺑﺮادرزاده ﻣﺨﺎﻃﺐ ﭘﺲ در رﺳﺎﻟﻪ ﻣﻨﺼﺐ اﻣﺎﻣﺖ ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ و اﻟﺠﺰم اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و از‬‫آﻧﺠﻤﻠﻪ ﺣﮑﻤﺘﺴﺖ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺒﺎرك و ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻟََﻘْﺪ آَﺗﯿْﻨﺎ ﻟ ُْﻘﻤﺎَن اﻟ ِْﺤْﮑَﻤَﮥ َأِن اْﺷـ ُﮑْﺮ ﻟ ِﱠﻠِﻪ و ﻗﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ‬‫ﺑﺎ ﺑﻬﺎ‬‫و دﻋﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻻﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻟﻠّﻬّﻢ ﻋﻠّﻤﻪ اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫اﻣـﺎ ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺤـﺪث ﺗﻠﻤﯿـﺬ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﭘﺲ در ﮐﺘﺎب ﺗﻔﺮﯾـﺢ اﻻﺣﺒﺎب ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻵل و اﻻﺻـﺤﺎب رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 417‬از ‪581‬‬‫و ﻗﺎل ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ و ﻗﺎل روي ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻓﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ و ﻻ ﻧﻌﺮف ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﺣﺪ‬‫ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ و رواه اﺣﻤـﺪ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ و ﻧﯿﺰ ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﺪث اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ در ﺷـﺮح ﻋﺰﯾﺰ اﻻﻗﺘﺒﺎس ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪526 :‬‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫ﻣﻨﻢ دار ﺣﮑﻤﺖ و ﻋﻠﯽ دروازه آﻧﺴﺖ و در ﺣـﻖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻫﻢ در ﭼﻨـﺪ اﺣـﺎدﯾﺚ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﮐﻤـﺎل ﻋﻠﻢ ﺑﺜﺒـﻮت رﺳـﯿﺪه اﻧﺘﻬﯽ اﻣـﺎ ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﺳﻠﯿﻤﺎﻧﯽ ﭘﺲ در دّر ﯾﺘﯿﻢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﮐﺘﺎب اﻻﮐﺘﻔﺎء ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻨﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ‬‫و ﻗﺎل ﻏﺮﯾﺐ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ اﻣﺎ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي ﭘﺲ در ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺷﻨﯿﺪي ﮐﻪ‬‫در ﮐﺘﺎب ﻣـﺬﮐﻮر در ذﮐﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ و اورد اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻟﻔﻆ اﻟـﺪار ﻣﮑﺎن اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻣﺎ ﺷـﯿﺦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ ﭘﺲ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ‬‫اﻟﻤﻮدة اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﺘﺨﺮﯾﺠﺎت ﻋﺪﯾﺪه آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﻤﻮﯾﻨﯽ ﺑﺴـﻨﺪﯾﻬﻤﺎ ﻋﻦ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ‬‫دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻓﯽ اﻟﺒﺎب ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻟﺤﻤﻮﯾﻨﯽ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ‬‫ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﺑﺴـﻨﺪه ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و اﯾﻀﺎ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﮐﻨﻮز اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻟﻠﺘﺮﻣﺬي و ﻧﯿﺰ ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﺼﻐﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻟﻠﺘﺮﻣﺬي ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﺼﻮاﻋﻖ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻦ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻣﺎ دﻣﻨﺘﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﭘﺲ در ﻧﻔﻊ ﻗﻮت اﻟﻤﻐﺘﺬي اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده و ﻗﺪ ﻣﺮت ﻋﺒﺎرﺗﻪ ﻗﺮﯾﺒﺎ‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﻪ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻤـﺪﻧﯽ اﻻﻧﻤﺎﻃﯽ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺷﺎذان اﻟﻔﻀـﻠﯽ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ و اﺑﻮ‬‫ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺛـﺎﺑﺖ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺒﻐـﺪادي و اﺑﻮ اﻟﻤﺠـﺎﻣﻊ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺆﯾﺪ‬‫اﻟﺤﻤﻮﺋﯽ و ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺻـﺎﺣﺐ ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟـﺪﻻﺋﻞ و ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮؤف ﺑﻦ ﺗﺎج‬‫اﻟﻌـﺎرﻓﯿﻦ اﻟﻤﻨـﺎوي و ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟـﺪﻫﻠﻮي و ﻣﻮﻟﻮي وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻠﮑﻬﻨﻮي و ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻟﺒﻠﺨﯽ اﻟﻘﻨـﺪوزي رواﯾﺖ و اﺛﺒﺎت ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﺣﺎﻻ ﻋﺒﺎراﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﺜﺒﺖ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺷـﻨﯿﺪ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻧﻤﺎﻃﯽ در ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 418‬از ‪581‬‬‫ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺧﻼد و ﻓﺎروق اﻟﺨﻄﺎﺑﯽ ﻗﺎﻻ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﮑﺠﯽ ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟّﺮوﻣﯽ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ‬‫ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و از ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺻﺪر ﺗﺎرﯾﺦ اﻧﻤﺎﻃﯽ ﺟﻼﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﺳﻤﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ اﺣﺎدﯾﺚ و اﺧﺒﺎر ان واﺿﺢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪527 :‬‬‫و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻓﯿﻪ ﻓﺎﻟﻔﺖ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘﺎب و ﺑﺪأت ﺑﺎﺧﺒﺎر ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺒﻬﻢ و ﻣﺮاﺗﺒﻬﻢ ﺛﻢ ﻗﺪﻣﺖ ذﮐﺮ اﻟﻌﺸـﺮة اﻟﻤﺸـﻬﻮد ﻟﻬﻢ ﺑﺎﻟﺠّﻨﮥ و اﺗﺒﻌﺘﻪ‬‫ﺑﻤﻦ واﻓﻖ اﺳـﻤﻪ اﺳﻢ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺛﻢ رﺗﺒﺖ اﻟﺒﺎﻗﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺣﺮوف اﻟﻤﻌﺠﻢ و اﻗﺘﺼﺮت ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ رواﯾﺎﺗﻬﻢ ﻋﻠﯽ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ او ﺣـﺪﯾﺜﯿﻦ و اﮐﺜﺮ ﻣﻊ ﻣـﺎ ﯾﻀﻢ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ ذﮐﺮ اﻟﻮﻻدة و اﻟﺴﻦ و اﻟﻮﻓﺎة و ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﻘﻊ ﻟﻪ ﺣـﺪﯾﺚ و ﺛﺒﺖ ﻟﻪ ذﮐﺮا و روي ﺧﺒﺮ ذﮐﺮﺗﻪ‬‫ﺑﻌﺪ اﻟﻘﺎﺋﯽ اﻻوﻫﺎم و اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣّﻤﺎ ﻻ ﺣﻘﯿﻘﮥ ﻟﻪ و ﻟﻢ ﯾﺸـﺘﻤﻞ ﻋﻠﯽ ذﮐﺮه ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ اﻻﺋّﻤﮥ و اﻻﺛﺒﺎت و ﻻ روﯾﮥ ﺗﻮارﯾﺦ اﻟﺤﻔﺎظ اﻟﺬﯾﻦ ﻫﻢ‬‫اﻟﻌﻤـﺪة و اﻻوﺗﺎد اﻟّـﺬي ﯾﺸـﺘﻐﻞ ﺑﺠﻤﻌﻪ و ذﮐﺮه ﻣﻦ ﻏﺮﺿﻪ اﻟﻤﮑﺎﺛﺮة و اﻟﻤﻔﺎﺧﺮة ﻻ اﻟﺘﺤﻘﻖ ﺑﺬﮐﺮ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ ﻟﻼﺑﻼغ و اﻟﻤﺘﺎﺑﻌﮥ ﻟﯿﮑﻮن ذﻟﮏ‬‫دﻟﯿﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺮﻓﺘﻪ ﻧﺴﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﻧﻔﻌﻪ و اﻟﻤﻌﻮﻧـﮥ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ ﻓﯽ رﺣﻤﺘﻪ و رأﻓﺘﻪ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ در ﺣﻠﯿﮥ اﻷوﻟﯿﺎء ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ‬‫در ﻣـﺪح ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﯿﺪ اﻟﻘﻮم ﻣﺤﺐ اﻟﻤﺸـﻬﻮد و ﻣﺤﺒﻮب اﻟﻤﻌﺒﻮد ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﺤﮑﻢ و اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺦ و ﺳـﯿﺪ‬‫ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻻﻣﺎم اﻟﻬﻤﺎم اﻟﻤﺘﻔﻖ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻮ ﺷﺎﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم و اﻻﻋﻤﺎل اﻟﻤﺘﺴﻖ ﻟﻪ‬‫دراري اﻟﻔﻀﻞ ﻓﯽ ﺳﻠﮏ اﻟﻨﻈﻢ ﺑﺎﻟﺴﻨﮥ اﻫﻞ اﻟﮑﻤﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻮرع اﻟﺒﺎرع اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻌﺎﻣﻞ اﻟﻌﺎرف اﻟﮑﺎﻣﻞ ﺑﻼ ﺷﮏ و ﻣﺮﯾﮥ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻔﺎﺋﻖ اﻟﻼﺋﻖ اﻟﻤﺴـّﻤﯽ ﺑﺎﻟﺤﻠﯿﮥ و ﺳـﯿﺪ اﻟﻘﻮم ﻣﺤﺐ اﻟﻤﺸﻬﻮد و ﻣﺤﺒﻮب اﻟﻤﻌﺒﻮد ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﮑﻢ و اﻟﻌﻠﻮم‬‫اﻟـﺦ و ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻵـﻟﯽ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺎل اﺑـﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺷـﺎذان اﻟﻔﻀـﻠﯽ ﻓﯽ ﺧﺼـﺎﺋﺺ ﻋﻠّﯽ ﺛﻨـﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻓﯿﺮوز‬‫اﻻﻧﻤﺎﻃﯽ ﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ ﺛﻨﺎ ﺣﺒﯿﺐ ﺑﻦ اﻟﻨﻌﻤﺎن ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ ﺟﺪي‬‫ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ‬‫اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ ﺗﻠﺨﯿﺺ اﻟﻤﺘﺸﺎﺑﻪ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻻﻧﻤﺎﻃﯽ ﺑﻪ‬‫و ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ آﻧﻔﺎ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫و ﻓﯽ رواﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫أي ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﻫﻮ اﻟﺒـﺎب اﻟّـﺬي ﯾـﺪﺧﻞ ﻣﻨﻪ اﻟﯽ اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ازاﻟـﮥ اﻟﺨﻔﺎ در ذﮐﺮ ﻣﺎﺛﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﺣﮑﻤﺖ او ﺑﯿﺶ از اﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﺣﺼﺎء درآﯾﺪ و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯿﺴـﺮ ﺷﻮد اﺣﺼﺎي آن ﺣﺎل آﻧﮑﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺎﺷﻨﺪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻣﻮﻟﻮي وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي در ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ آل ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ در ذﮐﺮ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و اﻣﺎ‬‫ﺣﮑﻤﺖ او ﺑﯿﺶ از اﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﺣﺼﺎ درآﯾﺪ و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯿﺴﺮ ﺷﻮد اﺣﺼﺎء آن ﺣﺎل آﻧﮑﻪ آن ﺣﻀﺮت ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺎﺷﻨﺪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪528 :‬‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻘﻨﺪوزي اﻟﺒﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ اﯾﻀﺎ‬‫اﺧﺮج اﻟﺤﻤﻮﯾﻨﯽ ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رح ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﺤﮑﻤﮥ و اﻧﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 419‬از ‪581‬‬‫ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻟﻦ ﺗﻮﺗﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻟﺒﺎب و ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺤﺒﻨﯽ و ﯾﺒﻐﻀﮏ ﻻﻧﮏ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﮏ ﻟﺤﻤﮏ ﻣﻦ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﮏ ﻣﻦ‬‫دﻣﯽ و روﺣﮏ ﻣﻦ روﺣﯽ و ﺳـﺮﯾﺮﺗﮏ ﻣﻦ ﺳـﺮﯾﺮﺗﯽ و ﻋﻼﻧﯿﺘﮏ ﻣﻦ ﻋﻼﻧﯿﺘﯽ و اﻧﺖ اﻣﺎم اﻣﺘﯽ و وﺻـﯿﯽ ﺳـﻌﺪ ﻣﻦ اﻃﺎﻋﮏ و ﺷـﻘﯽ ﻣﻦ‬‫ﻋﺼﺎك و رﺑﺢ ﻣﻦ ﺗﻮﻻك و ﺧﺴﺮ ﻣﻦ ﻋﺎداك ﻓﺎز ﻣﻦ ﻟﺰﻣﮏ و ﻫﻠﮏ ﻣﻦ ﻓﺎرﻗﮏ و ﻣﺜﻠﮏ و ﻣﺜﻞ اﻻﺋّﻤﮥ ﻣﻦ وﻟﺪك ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ‬‫رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و ﻣﺜﻠﮑﻢ ﻣﺜﻞ اﻟﻨﺠﻮم ﮐﻠﻤﺎ ﻏﺎب ﻧﺠﻢ ﻃﻠﻊ ﻧﺠﻢ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ‬‫و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ از ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻠﻞ دارﻗﻄﻨﯽ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ او در ﺛﺒﻮت‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﻼـﻣﯽ دارد و ﻫﻤﺖ ﻗـﺎﻟﺼﻪ ﺧﻮد را ﺑﺮ اﺛﺒـﺎت اﺿـﻄﺮاب در ﻣﺜـﻞ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ وﺛﯿﻖ اﻟﻨﺼﺎب‬‫ﻣﯽﮔﻤﺎرد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻠﻞ دارﻗﻄﻨﯽ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ‬‫و ﺳﺌﻞ ﻋﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ ﯾﺮوﯾﻪ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ و اﺧﺘﻠﻒ ﻋﻨﻪ ﻓﺮواه ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ و اﺧﺘﻠﻒ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ ﻓﻘﯿﻞ ﻋﻨﻪ‬‫ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﻋﻦ رﺟﻞ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ و رواه ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ و ﻟﻢ ﯾﺴﻨﺪه و اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻣﻀـﻄﺮب ﻏﯿﺮ ﺛـﺎﺑﺖ و ﺳـﻠﻤﮥ ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ و اﯾﻦ ﮐﻼم دارﻗﻄﻨﯽ ﻧﺰد ارﺑﺎب اﻓﻬﺎم ﺧﻮد ﻣﻌﻠﻮل و ﻏﯿﺮ ﻣﻘﺒﻮﻟﺴﺖ و ﭼﻪ وﺟﻮه و‬‫ﻃﺮق رواﯾـﺖ اﯾـﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑـﺎ ﻫـﻢ ﺗﻨـﺎﻓﯽ و ﺗﻀـﺎد ﻧـﺪارد ﺑﻠﮑـﻪ ﺟﻤـﻊ در آن ﻣﻤﮑﻨﺴﺖ و ﺑﻌﺾ ان ﺑﻌﺾ را ﻣﺸـﯿﺪ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﭘﺲ ادﻋـﺎي‬‫اﺿـﻄﺮاب در ان ﻣﻮرث ﻋﺠﺐ ﻋﺠﺎﺑﺴﺖ اﻣﺎ ﻃﺮﯾﻘﯽ ﮐﻪ در ان ﺷـﺮﯾﮏ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را از ﺳـﻠﻤﻪ از ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴـﻼم رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﺛﺒﻮت آن ﺟـﺎﺋﯽ ﮐﻼـم ﻧﯿﺴﺖ و آﻧﭽﻪ دارﻗﻄﻨﯽ در آﺧﺮ ﮐﻼم ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﺳـﻠﻤﻪ از ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻧﺸـﻨﯿﺪه ﭘﺲ‬‫ﺷﻬﺎدت ﻋﻠﯽ اﻟﻨﻘﯿﺴﺖ و ﻣﻘﺒﻮل ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻫﯿﭻ دﻟﯿﻠﯽ ﻧﺪارد و ﮐﺪام اﺳـﺘﺒﻌﺎدﺳﺖ در ﺳـﻤﺎع ﺳﻠﻤﻪ از ﺻﻨﺎﺑﺤﯽ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺳﻠﻤﻪ در ﺳﻨﻪ‬‫ﺳﺒﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪه و وﻓﺎت ﺻﻨﺎﺑﺤﯽ در زﻣﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻣﺮوان واﻗﻌﺸﺪه و ﺑﺨﺎري آن را در ﻣﯿﺎن ﺳﻨﻪ ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺿﺒﻂ‬‫ﮐﺮده ﭘﺲ اﮔﺮ ﺳـﻨﻪ ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﻫﻢ زﻣﺎن وﻓﺎت ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻗﺮار داده آﯾﺪ در آن وﻗﺖ ﺳـﻠﻤﻪ از اﺑﻨﺎي ﺛﻠﺚ و ﻋﺸﺮﯾﻦ ﺳﻨﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﺳﻤﺎع‬‫ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺳّﻦ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺤﻞ اﺷـﮑﺎل ﻧﯿﺴﺖ اّﻣﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﺳﻠﻤﻪ در ﺳﻨﻪ ﺳﺒﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪه ﭘﺲ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در‬‫ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ وﻟﺪ أﺑﯽ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪529 :‬‬‫و ﻣﺎت ﯾﻮم ﻋﺎﺷﻮرا ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋﮥ اّﻣﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ در زﻣﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ وﻓﺎت ﯾﺎﻓﺘﻪ و ﺑﺨﺎري وﻓﺎت او ﻣﺎ ﺑﯿﻦ اﻟﺴﺒﻌﯿﻦ‬‫اﻟﯽ اﻟﺜﻤﺎﻧﯿﻦ ﺿـﺒﻂ ﻧﻤﻮده ﭘﺲ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺻﻨﺎﺑﺤﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺗﺎﺧﺮ اﻟﯽ زﻣﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻣﺮوان و ﮐﺎن ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﯾﺠﻠﺴﻪ ﻣﻌﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﺮﯾﺮ و ذﮐﺮه اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾﺦ اﻻوﺳﻂ ﻓﯽ ﻓﺼﻞ ﻣﻦ ﻣﺎت ﺑﯿﻦ اﻟﺴـﺒﻌﯿﻦ اﻟﯽ‬‫اﻟﺜﻤـﺎﻧﯿﻦ اﻣﺎ ﻃﺮﯾﻘﯽ ﮐﻪ در ان روﯾﺖ ﮐﺮدن ﺷـﺮﯾﮏ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را از ﺳـﻠﻤﻪ از ﻣﺮدي از ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ واﻗﻊ ﺷـﺪه ﭘﺲ ﺛﺒﻮت آن ﻧﯿﺰ ﻣﺤﻤﻞ‬‫رﯾﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ از ﻃﺮﯾﻖ دﯾﮕﺮ ﮐﻪ دارﻗﻄﻨﯽ ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﺧﻮد ﻣﻨﮑﺸﻒ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ آن ﻣﺮد ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠـﮥ اﺳﺖ و ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ‬‫ﻏﻔﻠـﮥ از ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﺛﻘﺎت و ﻣﻮﺛﻘﯿﻦ اﺛﺒﺎﺗﺴﺖ ذﻫﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠـﮥ اﻟﺠﻌﻔﯽ اﺑﻮ أﻣّﯿﮥ وﻟﺪ ﻋﺎم اﻟﻔﯿﻞ ﻗﺪم اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﺣﯿﻦ دﻓﻨﻮا‬‫اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﺳـﻤﻊ أﺑﺎ ﺑﮑﺮ و ﻋـﺪة و ﻋﻨﻪ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ و ﻋﺒـﺪة ﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﺒﺎﺑـﮥ ﺛﻘـﮥ اﻣﺎم زاﻫﺪ ﻗﻮام ﺗﻮﻓﯽ ‪ 181‬اّﻣﺎ ﻗﻮل‬‫دارﻗﻄﻨﯽ در ﺑﺎب ﻃﺮﯾﻖ آﺧﺮ از ﻃﺮق اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻪ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را از ﺻﻨﺎﺑﺤﯽ رواﯾﺖ ﮐﺮده و اﺳﻨﺎد آن ﺑﺴﻮي ﺻﻨﺎﺑﺤﯽ‬‫ﻧﮑﺮده ﯾﻌﻨﯽ آن را ﺑﻼ ذﮐﺮ ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم آورده ﭘﺲ ﺳـﺒﺐ ﻃﻌﻦ در اﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻧﻤﯽﺷﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ ﺳﻮﯾﺪ‬‫ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﺗﺎﺑﻌﯽ ﻣﺨﻀـﺮﻣﺴﺖ ﮐﻪ از ﺧﻠﻔﺎء ارﺑﻌﻪ رواﯾﺖ و ﺳـﻤﺎع دارد و ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻻﺣﻆ ﮐﺘﺐ اﻟﺮﺟﺎل و ﻗﺪ ﻧﺺ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌﻼﺋﯽ ﻓﯽ اﺟﻮﺑﺘﻪ و اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﻔﯿﺮوزآﺑﺎدي ﻓﯽ ﻧﻘﺪ اﻟﺼﺤﯿﺢ و او ﺑﺎ ﺻﻨﺎﺑﺤﯽ ﻫﻤﻄﺒﻘﻪ اﺳﺖ و ورود ﻫﺮ دو در ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻨﻮره ﻗﺮﯾﺐ‬‫ﯾﮑـﺪﯾﮕﺮ اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻘﺮﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠـﮥ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻤﻌﺠﻤﮥ و اﻟﻔﺎء اﺑﻮ أﻣّﯿﮥ اﻟﺠﻌﻔﯽ ﻣﺨﻀـﺮم ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 420‬از ‪581‬‬‫ﮐﺒﺎر اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﻗﺪم اﻟﻤﺪﯾﻨﻪ ﯾﻮم دﻓﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﮐﺎن ﻣﺴـﻠﻤﺎ ﻓﯽ ﺣﯿﺎﺗﻪ ﺛﻢ ﻧﺰل اﻟﮑﻮﻓﮥ و ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﻟﻪ ﻣﺎﺋﮥ و ﺛﻠﺜﻮن‬‫ﺳﻨـﮥ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻘﺮﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺴـﯿﻠﮥ ﺑﻤﻬﻤﻠـﮥ ﻣﺼـﻐﺮ اﻟﻤﺮادي اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﺛﻘﮥ ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﻟّﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﻗﺪم‬‫اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﺑﻌﺪ ﻣﻮت اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺨﻤﺴﮥ اﯾﺎم ﻣﺎت ﻓﯽ ﺧﻼﻓﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﭘﺲ ﮐﺪام اﻣﺮ ﻣﺎﻧﻌﺴﺖ ازﯾﻦ ﮐﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺻﻨﺎﺑﺤﯽ‬‫اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺷـﻨﯿﺪه ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﻧﯿﺰ از آﻧﺠﻨﺎب ﺳـﻤﺎع اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻧﻤﻮده ﺑﺎﺷﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ رواﯾﺖ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و ﻋﺪم اﺳـﻨﺎد او ﺑﺴﻮي ﺻﻨﺎﺑﺤﯽ ﻫﺮﮔﺰ‬‫ﻣﻮﺟﺐ ﻃﻌﻦ در اﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷﺪ و ﺑﺎﻟﻔﺮض اﮔﺮ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻫﻢ ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴـﻼم ﺑﻼ واﺳﻄﻪ ﻧﺸﻨﯿﺪه ﺑﻠﮑﻪ از ﺻﻨﺎﺑﺤﯽ ﺳﻤﺎع ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻧﯿﺰ ﺳﺒﺐ ﺳﻘﻮط اﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ از درﺟﻪ اﻋﺘﺒﺎر ﻧﻤﯽﺷﻮد ﭼﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه‬‫از ﻃﺮﯾﻖ دﯾﮕﺮ ﻣﺘﻀـﺢ ﺷﺪ ﮐﻪ واﺳـﻄﻪ در ﻣﯿﺎن ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺻـﻨﺎﺑﺤﯿﺴﺖ و اوﺛﻘﻪ و از ﮐﺒﺎر ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ اﺷﺘﺒﺎه ﻣﺮﺗﻔﻊ ﺷﺪ و اﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪530 :‬‬‫ﻫﻢ ﻣﺨـﺪوش ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ازﯾﻦ ﺑﯿـﺎن ﻣﺘﺨﻠﺺ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺳـﻠﻤﻪ ﺑﻦ ﮐﻬﯿـﻞ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را از ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ از ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و رواﯾﺖ ﺳﻠﻤﻪ ﺑﻮاﺳﻄﻪ ﻣﺮدي ﮐﻪ اوﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ اﺳﺖ از ﺻﻨﺎﺑﺤﯽ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و رواﯾﺖ ﺳﻠﻤﻪ از ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻫﻤﻪ ﻣﺘﺼﻞ و ﻣﺤﻤﻮل ﺑﺮ ﺳﻤﺎﻋﺴﺖ و ﺑﻌﺾ آن ﻣﺸّﯿﺪ و ﻣﻮﮐﺪ‬‫ﺑﻌﻀـﺴﺖ ﻧﻪ آﻧﮑﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﺿـﻄﺮاب و ﺗﻬـﺎﻓﺖ و ﺗﻌـﺎرض و ﺗﺴﺎﻗﻂ ﺑﺎﺷـﺪ و اﮔﺮ ﻓﺮﺿﺎ ﺑﻌﻀـﯽ ازﯾﻦ ﻃﺮق ﺳﺎﻟﻢ ﻧﻤﯽﺑﻮد ﺑﺎز ﻫﻢ ﺳـﻼﻣﺖ‬‫ﺑﻌﺾ آﺧﺮ ان در ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮐﻔﺎﯾﺖ ﻣﯽﻧﻤﻮد و ادﻋﺎي اﺿﻄﺮاب آن درﯾﻦ ﺻﻮرت ﻋﯿﻦ‬‫ﺟﻮر و ﺟﻔﺎ ﺑﻠﮑﻪ دﻟﯿﻞ ﻗﻠﺖ ﺷـﺮم و ﺣﯿﺎ ﻣﯽﺑﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺰم در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺤﻠﯽ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻤﺮان ﺑﻦ اﻟﺤﺼﯿﻦ اّن رﺟﻼ اوﺻﯽ‬‫ﻋﻨﺪ ﻣﻮﺗﻪ ﻓﺎﻋﺘﻖ ﺳﺘﮥ ﻣﻤﻠﻮﮐﯿﻦ ﻟﻪ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻪ ﻣﺎل ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻓﺪﻋﺎ ﻫﻢ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﻓﺠّﺰاﻫﻢ اﺛﻼﺛﺎ ﺛﻢ اﻗﺮع ﺑﯿﻨﻬﻢ ﻓﺎﻋﺘﻖ اﺛﻨﯿﻦ و ارّق ارﺑﻌﮥ‬‫و ﻗﺎل ﻟﻪ ﻗﻮﻻ ﺳﺪﯾﺪه ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و اﯾﺮادات ﻣﻌﺘﺮﺿـﯿﻦ ﺑﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ دﻓﻊ ﮐﺮده ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎﻟﻮا وﺟﺪﻧﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻤﺮان ﺑﻦ اﻟﺤﺼـﯿﻦ ﻣﻀﻄﺮﺑﺎ‬‫ﻓﯿﻪ ﻓﻤﺮة رواه اﺑﻮ ﻗﻼﺑـﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﻬﻠﺐ ﻋﻦ ﻋﻤﺮان و ﻣﺮة رواه ﻋﻦ أﺑﯽ زﯾـﺪ ان رﺟﻼ ﻣﻦ اﻻﻧﺼﺎر ﻗﺎل اﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻓﮑﺎن ﻣﺎ ذا و ﻣﺎ ﯾﺘﻌﻠﻞ‬‫ﺑﻬﺬا اﻟّﺎ ﻗﻠﯿﻞ اﻟﺤﯿﺎء رواه اﺑﻮ ﻗﻼﺑﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ زﯾﺪ و ﻫﻮ ﻣﺠﻬﻮل ﻓﻠﻢ ﻧﺤﺘﺞ ﺑﻪ و رواه ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﻬﻠﺐ ﻋﻦ ﻋﻤﺮان ﺑﻦ اﻟﺤﺼـﯿﻦ ﻓﺎﺷـﺘﺪ و ﺛﺒﺖ‬‫ﻓﺎﺧـﺬﻧﺎ ﺑﻪ اﻟﯽ ان ﻗـﺎل اﺑﻦ ﺣﺰم و ﮐـّﻞ ﺧﺒﺮ ﻓﯽ اﻻرض ﻓﺎﻧﻪ ﯾﻨﻘﻠﻪ اﻟﺜﻘـﮥ و ﻏﯿﺮ اﻟﺜﻘـﮥ ﻓﯿﺆﺧـﺬ ﻧﻘﻞ اﻟﺜﻘـﮥ و ﯾﺘﺮك ﻣﺎ ﻋـﺪاه ﭘﺲ ﻣﻘﺎم ﮐﻤﺎل‬‫اﺳـﺘﻌﺠﺎب و اﺳـﺘﻐﺮاﺑﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ دارﻗﻄﻨﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﺎ وﺻﻒ ﺗﻌﺪد ﻃﺮق و ﺗﮑﺜﺮ وﺟﻮه و ﺳﻼﻣﺖ آن از ﻃﻌﻦ ﻣﻀﻄﺮب‬‫و ﻏﯿﺮ ﺛﺎﺑﺖ واﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﭽﻨﯿﻦ ﮐﻼم ﻣﻌﻠﻮل و دﺧﻞ ﻣﺪﺧﻮل ﺣﯿﺮت ﻧﺎﻗﺪﯾﻦ ﻣﺘﺒﺤﺮﯾﻦ ﻣﯽاﻓﺰاﯾﺪ و ﻣﺴـﺘﺘﺮ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﻼم دارﻗﻄﻨﯽ ﮐﻪ ﻣﺎ‬‫در ﺻﺪد ﻧﻘﺾ آن ﺑﻮدﯾﻢ ﻣﺘﻌﻠﻖ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﻮد و اﻻ در اﺻﻞ ﺣﺪﯾﺚ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫دارﻗﻄﻨﯽ ﻃـﺎﻋﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ ﺟـﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺼـﺎري ﺧﻮد رواﯾﺖ ﮐﺮده ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﻣﻦ ﻋﺒﺎرة اﻟﻶﻟﯽ‬‫اﻟﻤﺼـﻨﻮﻋﮥ و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮواﯾﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ﻧﯿﺰ ﻣـﺎﺛﻮر ﺷـﺪه ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ از ﻋﺒﺎرت ﺣﻤﻮﺋﯽ ﮐﻪ ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده‬‫واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ دار اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 421‬از ‪581‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻔﺮاء اﻟﺒﻐﻮي و ﻣﺤﺐ اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻄﺒﺮي و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﺳﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻘﺎري و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤﮑﯽ و ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺠﻔﺮي و ﺷـﯿﺦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ اﻟﻘﻨﺪوزي رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي در ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ اﻧّﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﺎب دار اﻟﻌﻠﻢ و ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗـﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﻐﻮي ﻓﯽ اﻟﻤﺼﺎﺑﯿـﺢ ﻓﯽ اﻟﺤﺴﺎن و‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ و ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و زاد ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي در رﯾﺎض ﻧﻀﺮه ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ اﺧﺘﺼﺎﺻﻪ ﺑﺎﻧﻪ ﺑﺎب دار اﻟﻌﻠﻢ و ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪531 :‬‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ اﻧﺎ دار اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ﻓﯽ اﻟﺤﺴﺎن و اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ‬‫ﻋﻤﺮ و ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و زاد ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫و ﻧﯿﺰ در رﯾـﺎض ﻧﻀـﺮه ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ ﻋﻠﻤﻪ و ﻓﻘﻬﻪ و ﻗـﺪ ﺗﻘـّﺪم ﻓﯽ ذﮐﺮ اﻋﻠﻤﯿﺘﻪ ﻣﻄﻠﻘـﺎ و اﻋﻠﻤﯿﺘﻪ ﺑﺎﻟﺴـﻨﮥ و اﻧﻪ ﺑـﺎب دار اﻟﻌﻠﻢ و ان اﺣـﺪا ﻣﻦ‬‫اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﯾﻘﻮل ﺳـﻠﻮﻧﯽ ﻏﯿﺮه و اﺣﺎﻟﮥ ﺟﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻌﻈﻢ اﺣﺎدﯾﺚ ﻫﺬا اﻟﺬﮐﺮ و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺮﻗﺎة ﺷـﺮح ﻣﺸﮑﺎة‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻋﻨﻪ أي‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻓﯽ رواﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻓﯽ رواﯾﮥ اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ اﻧﺎ دار اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ‬‫ﺑﺎﺑﻬـﺎ و ﻓﯽ رواﯾـﮥ زﯾﺎدة ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤﮑﯽ در وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﻤﺎل ﻓﯽ ﻋـّﺪ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻵل‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻋﻦ ﺳـﯿﺪﻧﺎ ﻋﻠّﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﻐﻮي ﻓﯽ اﻟﺤﺴﺎن ﻣﻦ‬‫ا ﻟ ﻤ ﺼ ﺎ ﺑﯿ ﺢ‬‫و ﺟﻔﺮي در ﮐﻨﺰ اﻟﺒﺮاﻫﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ‬‫وﻗﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﻮاﺟﻪ ﮐﻼن اﻟﻘﻨﺪوزي اﻟﺒﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻧﺎ دار اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﻐﻮي ﻓﯽ اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ و اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ‬‫ﻣﻦ ﺑﺎ ﺑ ﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ ﻣﯿﺰان اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﮐّﻔﺘﺎه‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﯿﺰان اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﮐﻔﺘﺎه‬‫اﻟﺨﺒﺮ و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را اﺑﻮ ﺷـﺠﺎع ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷﯿﺮوﯾﻪ اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ و ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ رﻓﯿﻊ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﺨﺎري و ﺷـﯿﺦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ اﻟﻘﻨﺪوزي رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ دﯾﻠﻤﯽ در ﻓﺮدوس اﻻﺧﺒﺎر ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫اﻧﺎ ﻣﯿﺰان اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﮐﻔﺘﺎه و اﻟﺤﺴﻦ ع و اﻟﺤﺴـﯿﻦ ع ﺧﯿﻮﻃﻪ و ﻓﺎﻃﻤـﮥ ع ﻋﻼﻗﺘﻪ و اﻻﺋّﻤـ ﮥ ﻣﻦ اﻣﺘﯽ ﻋﻤﻮده ﯾﻮزن ﻓﯿﻪ اﻋﻤﺎل اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ ﻟﻨﺎ و‬‫ا ﻟ ﻤﺒ ﻐ ﻀﯿ ﻦ ﻟﻨ ﺎ‬‫و ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ در روﺿﮥ اﻟﻔﺮدوس ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﻧﺎ ﻣﯿﺰان اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﮐﻔﺘﺎه و اﻟﺤﺴﻦ ع و اﻟﺤﺴﯿﻦ ع ﺧﯿﻮﻃﻪ و ﻓﺎﻃﻤﮥ ﻋﻼﻗﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 422‬از ‪581‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ در ﻣﻮدة اﻟﻘﺮﺑﯽ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﯿﺰان اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﮐﻔﺘﺎه و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺧﯿﻮﻃﻪ و ﻓﺎﻃﻤﮥ‬‫ﻋﻼﻗﺘﻪ و اﻻﺋّﻤﮥ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﻋﻤﻮده ﯾﻮزن ﻓﯿﻪ اﻋﻤﺎل اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ ﻟﻨﺎ و اﻟﻤﺒﻐﻀﯿﻦ ﻟﻨﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺴﺒﻌﯿﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺴﺎدس و اﻟﺜﻼﺛﻮن‬‫ﻋﻨﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﯿﺰان اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﮐﻔﺘﺎه و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺧﯿﻮﻃﻪ و ﻓﺎﻃﻤﮥ ﻋﻼﻗﺘﻪ رواه‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻔﺮدوس‬‫و ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﺨﺎري در ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻧﻮري ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻨﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﯿﺰان اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﮐﻔﺘﺎه و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺧﯿﻮﻃﻪ و ﻓﺎﻃﻤﮥ ﻋﻼﻗﺘﻪ رواه‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻔﺮدوس و ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﻘﻨﺪوزي اﻟﺒﻠﺨﯽ‬‫در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﺴﺒﻌﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪532 :‬‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺴﺎدس و اﻟﺜﻼﺛﻮن‬‫ﻋﻨﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﯿﺰان اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﮐﻔﺘﺎه و اﻟﺤﺴﻦ ع و اﻟﺤﺴﯿﻦ ع ﺧﯿﻮﻃﻪ و ﻓﺎﻃﻤﮥ ﻋﻼﻗﺘﻪ‬‫رواه ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻔﺮدوس‬‫و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮّدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﻣﻮدة اﻟﻘﺮﺑﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﻓﻌﻪ اﻧﺎ ﻣﯿﺰان اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﮐﻔﺘﺎه و اﻟﺤﺴﻦ ع و اﻟﺤﺴـﯿﻦ ع ﺧﯿﻮﻃﻪ و ﻓﺎﻃﻤـﮥ ع ﻋﻼﻗﺘﻪ و اﻻﺋّﻤـ ﮥ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﻋﻤﻮده ﯾﻮزن اﻋﻤﺎل‬‫اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ ﻟﻨﺎ و اﻟﻤﺒﻐﻀﯿﻦ ﻋﻠﯿﻨﺎ‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺠﻨﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺠّﻨﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﻓﻘﯿﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻄﯿﺐ اﻟﺠﻼﺑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﻠﺨﯽ اﻟﻘﻨﺪوزي رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻـّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﺠﻨﮥ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ اﻟﻨﺤﻮي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ اذﻧﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻫﺮ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻌﻠﻮي ﻧﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﺎن ﺑﻦ ﻏﺎﻟﺐ اﻻزدي ﺑﺎرﺑﺎح و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ‬‫ﺷﺮﺣﺒﯿﻞ ﻧﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻫﻤﺎم ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻦ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺠّﻨﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﺠّﻨﮥ ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﺒﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﺑﺴـﻨﺪه ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺠﻨﮥ و ﻋﻠّﯽ‬‫ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﺠﻨﮥ ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻔﻘﻪ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 423‬از ‪581‬‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻔﻘﻪ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﺪان ﺑﻦ ﺑﻄﮥ اﻟﻌﮑﺒﺮي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺑﻄﻪ و ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ‬‫اﻟﻤﻈﻔﺮ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻗﺰﻏﻠﯽ اﻟﺤﻨﻔﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺴـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺮاق اﻟﮑﻨﺎﻧﯽ و رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﺴﻨﺪي رواﯾﺖ و اﺛﺒﺎت ﮐﺮدهاﻧﺪ اﺑﻦ ﺑﻄﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎﯾﻦ ﺳﻨﺪ ﻧﻤﻮده‬‫ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﻨﺤﻮي ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻧﺎﺣﯿﮥ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﺷـﺠﺎع ﺑﻦ ﺷـﺠﺎع ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺑﻦ ﺑﺤﺮ اﻟﺒﺼـﺮي‬‫ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﺷﺮﯾﮏ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻔﻘﻪ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺳﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﺗﺬﮐﺮه ﺧﻮاص اﻻﻣﻪ ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻓﯽ رواﯾﮥ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ رواﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻔﻘﻪ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﺑﻦ ﻋﺮاق در ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸﺮﯾﻌﻪ ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﺑﻦ ﺑﻄﻪ ﻧﻊ ﻣﺮ ﻃﺐ ﺣﺐ ﻋﺪ ﺧﻂ و‬‫ﻓﯽ ﻟﻔﻆ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻔﻘﻪ و آﺧﺮ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺦ‬‫و رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﻨﺪي در ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﻋﺒﺎرت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ذﮐﺮ ﮐﺮده ﮐﻤﺎ درﯾﺖ اﻧﻔﺎ‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ ﻣﯿﺰان اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎﻧﻪ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪533 :‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﯿﺰان اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎﻧﻪ‬‫و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را اﺑﻮ ﺣﺎﻣﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻐﺰاﻟﯽ و ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﯿﺰدي اﻟﻤﯿﺒﺬي اﺛﺒﺎت ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻣﯿﺒﺬي‬‫در ﻓﻮاﺗﺢ ﺷﺮح دﯾﻮان ﻣﻨﺴﻮب ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﺤﮑﻢ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﮐﻪ در ﺟﺎﻣﻊ ﺗﺮﻣﺬي ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ و‬‫اﻧﺎ ﻣﯿﺰان اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﻟﺴﺎﻧﻪ‬‫ﮐﻪ در رﺳـﺎﻟﻪ ﻋﻘﻠﯿﻪ اﻣـﺎم ﻏﺰاﻟﯽ ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﺑﺮ ﻃﺎﻟﺒـﺎن ﻃﺮﯾﻖ اﯾﻘـﺎن و ﺷﺎرﺑـﺎن رﺣﯿﻖ ﻋﺮﻓـﺎن واﺟﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺑﺒﺎﻃﻦ ﻣﻠﮑﻮت‬‫ﻣﻮﻃﻦ ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻣﺎم اﻟﻤﺤﺴﻨﯿﻦ ﯾﻌﺴﻮب اﻟﻮاﺻﻠﯿﻦ ﻣﻄﻠﻮب اﻟﮑﺎﻣﻠﯿﻦ اﻟﯽ آﺧﺮ ﻣﺎ ﺳﺒﻖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و أﻧﺖ اﻟﺒﺎب‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﻧﺖ اﻟﺒﺎب و ﻻ ﯾﺆﺗﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺻﻤﯽ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ زﮐﺮّﯾﺎ اﻟﺜﻘـﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪان ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺳـﻠﻢ ﻟا ﺠﻌﺎﺑﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 424‬از ‪581‬‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻘﺴﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ‬‫اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻤﺮ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻗﺎل ﻗﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﻌﻠّﯽ ان اﻟﱠﻠﻪ اﻣﺮﻧﯽ ان ادﻧﯿﮏ و ﻻ اﻗﺼـﯿﮏ و اﻋﻠﻤﮏ ﻟﺘﻌﯽ و اﻧﺰﻟﺖ ﻋﻠﯽ ﻫﺬه اﻵﯾﮥ و ﺗﻌﯿﻬﺎ اذن واﻋﯿﮥ‬‫ﻓﺎﻧﺖ اﻟﻮاﻋﯿﮥ ﻟﻌﻠﻤﯽ ﯾﺎ ﻋﻠّﯽ و اﻧﺎ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﻧﺖ اﻟﺒﺎب و ﻻ ﯾﺆﺗﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻻ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻫﻮ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻤﯽ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در ان ذﮐﺮ ﻣﻌﺮاج ﺧـﻮد ﻓﺮﻣـﻮده و در ﺣﻖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‬‫ﻓﻬﻮ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻤﯽ‬‫ﯾﺎ‬‫ﻓﻬﻮ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫ارﺷﺎد ﻧﻤﻮده و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻄﯿﺐ اﻟﺠﻼﺑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾـﺪ ﻣﻮﻓﻖ‬‫ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺒﻠﺨﯽ و ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ اﻟﻘﻨـﺪوزي رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧـﺪ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﺗﺎﻧﯽ ﺟﺒﺮﯾﻞ ﺑـﺪرﻧﻮك ﻣﻦ دراﻧﯿﮏ اﻟﺠّﻨـﮥ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﮑﻨﺪﺟﺎﻧﯽ ﻧﺎ اﺑﻮ‬‫اﻟﻔﺘﺢ ﻫﻼل ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺤﻔﺎر ﻧﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ رزﯾﻦ ﻧﺎ اﺧﯽ دﻋﺒﻞ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﻧﺎ ﺷﻌﺒﮥ ﺑﻦ اﻟﺤﺠﺎج ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺘﯿﺎح ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﺗﺎﻧﯽ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ع ﺑـﺪرﻧﻮك ﻣﻦ اﻟﺠّﻨﮥ ﻓﺠﻠﺴﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﺻـﺮت ﺑﯿﻦ ﯾﺪي رﺑﯽ ﮐّﻠﻤﻨﯽ و ﻧﺎﺟﺎﻧﯽ ﻓﻤﺎ‬‫ﻋﻠﻤﻨﯽ ﺷـﯿﺌﺎ اﻟّﺎ ﻋﻠﻤﻪ ﻋﻠّﯽ ﻓﻬﻮ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻤﯽ ﺛﻢ دﻋﺎه اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ إﻟﯿﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﯾﺎ ﻋﻠّﯽ ﺳﻠﻤﮏ ﺳﻠﻤﯽ و ﺣﺮﺑﮏ ﺣﺮﺑﯽ‬‫و اﻧﺖ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻦ اّﻣﺘﯽ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي‬‫و ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻘﻨﺪوزي در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺮج اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﺑﺴﻨﺪه ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼﺒﺎح ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻤﺎ ﺻﺮت ﺑﯿﻦ ﯾﺪي‬‫رﺑّﯽ ﮐﻠّﻤﻨﯽ و ﻧﺎﺟﺎﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪534 :‬‬‫ﻓﻤﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﺷﯿﺌﺎ اﻟّﺎ ﻋﻠﻤﺘﻪ ﻋﻠّﯿﺎ ﻓﻬﻮ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺮج ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﺑﺴﻨﺪه ﻣﻦ أﺑﯽ اﻟّﺼﺒﺎح ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺗﺎﻧﯽ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﺑﺪرﻧﻮك‬‫ﻣﻦ اﻟﺠّﻨـﮥ ﻓﺠﻠﺴﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻠّﻤـ ﺎ ﺻـﺮت ﺑﯿﻦ ﯾـﺪي رﺑﯽ ﮐﻠﻤﻨﯽ و ﻧﺎﺟﺎﻧﯽ ﻓﻤﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﺷـﯿﺌﺎ اﻟّﺎ ﻋﻠﻤﺘﻪ ﻋﻠّﯿﺎ ﻓﻬﻮ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ ﺛﻢ دﻋﺎه إﻟﯿﻪ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ‬‫ﻋﻠّﯽ ﺳﻠﻤﮏ ﺳﻠﻤﯽ و ﺣﺮﺑﮏ ﺣﺮﺑﯽ و اﻧﺖ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻦ اّﻣﺘﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻫﻮ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ در ان ﺑﻤﺨﺎﻃﺒﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف در ﺣﻖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 425‬از ‪581‬‬‫ﻓﻬﻮ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺒﻠﺨﯽ و ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻘﻨﺪوزي‬‫اﻟﺒﻠﺨﯽ ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﻣﻮدة اﻟﻘﺮﺑﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﻌﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف ﯾﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻧﮑﻢ‬‫اﺻـﺤﺎﺑﯽ و ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ اﺧﯽ و ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ ﻓﻬﻮ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و وﺻـﯿﯽ و ﻫﻮ و ﻓﺎﻃﻤـﮥ و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻫﻢ ﺧﯿﺮ اﻻرض‬‫ﻋﻨﺼﺮا و ﺷﺮﻓﺎ و ﮐﺮﻣﺎ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻّﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي‬‫و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﺣﻔﺎظ و اﻓﺎﺧﻢ ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ اﯾﻘﺎظ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻣﺜﻞ اﺑﻮ ﺷﺠﺎع ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ و اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر‬‫ﺷﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ اﻟـﺪﯾﻠﻤﯽ و ﺳـﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻬﻤـﺪاﻧﯽ و ﺟﻼـل اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﮐﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ رﻓﯿﻊ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺴﺎم اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﻤﺘﻘﯽ و و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﺻﺎﺑﯽ اﻟﯿﻤﻨﯽ و‬‫ﺟﻤـﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻄـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺸـﯿﺮازي و ﻣﺤﻤـﺪ ﺻـﺪر ﻋﺎﻟﻢ و ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ و ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ‬‫اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺴﻠﯿﻤﺎﻧﯽ و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻠﮑﻬﻨﻮي و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ اﻟﻘﻨﺪوزي رواﯾﺖ و ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ‬‫در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮدة ﻓﯽ اﻟﻘﺮﺑﯽ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ذر رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳـﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪي ﺣﺒﻪ اﯾﻤﺎن و ﺑﻐﻀﻪ ﻧﻔﺎق و‬‫اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ راﻓﮥ و ﻣﻮدة ﻋﺒﺎدة‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺴﺒﻌﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺘﺎﺳﻊ و اﻟﻌﺸﺮون‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟـﺪرداء رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗـﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻّﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳـﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪي ﺣّﺒﻪ‬‫اﯾﻤﺎن و ﺑﻐﻀﻪ ﻧﻔﺎق و اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ راﻓﮥ و ﻣﻮدﺗﻪ ﻋﺒﺎدة رواه ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻔﺮدوس و ﺳﯿﻮﻃﯽ‬‫در ﻵﻟﯽ ﻣﺼﻨﻮﻋﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ‬‫اﻧﺎ أﺑﯽ اﻧﺎ اﻟﻤﯿـﺪاﻧﯽ اﻧﺎ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺤﻼج اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﺜﻘﻔﯽ ﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺧﻠﻒ اﻟﻌﻄﺎر‬‫ﺛﻨـﺎ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﻌﺒﺎس ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟـّﺪه‬‫ﺳﻬﻞ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ذر ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪535 :‬‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻّﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﺣّﺒﻪ اﯾﻤﺎن و ﺑﻐﻀﻪ ﻧﻔﺎق و اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ راﻓﮥ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﺣﺒﻪ اﯾﻤﺎن و ﺑﻐﻀﻪ ﻧﻔﺎق و اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ راﻓﮥ اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ذر‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﻗﻮل ﺟﻠﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺜﺎﻣﻦ و اﻟﺜﻼﺛﻮن‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗـﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳـﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪي ﺣّﺒﻪ اﯾﻤﺎن و ﺑﻐﻀﻪ ﻧﻔﺎق و‬‫اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ راﻓﮥ‬‫و ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﺨﺎري در ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻧﻮري ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 426‬از ‪581‬‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟـﺪرداء رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗـﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳـﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪي ﺣﺒﻪ‬‫اﯾﻤﺎن و ﺑﻐﻀﻪ ﻧﻔﺎق و اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ راﻓﮥ و ﻣﻮدة ﻋﺒﺎدة رواه ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻔﺮدوس‬‫و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﺣﺒﻪ اﯾﻤﺎن و ﺑﻐﻀﻪ ﻧﻔﺎق و اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ راﻓﮥ اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫ذر و اﺑﺮاﻫﯿﻢ وﺻﺎﺑﯽ در ﮐﺘﺎب اﻻﮐﺘﻔﺎء ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻّﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﺣّﺒﻪ اﯾﻤﺎن‬‫و ﺑﻐﻀﻪ ﻧﻔﺎق و اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ راﻓﮥ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس‬‫و ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﺪث در ارﺑﻌﯿﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺜﺎﻣﻦ ﻋﺸﺮ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ذر ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧّﻪ ﻗـﺎل ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻫـﺪﯾﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳـﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪي ﺣﺒﻪ اﯾﻤﺎن و‬‫ﺑﻐﻀﻪ ﻧ ﻔﺎق‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺪر ﻋﺎﻟﻢ در ﻣﻌﺎرج اﻟﻌﻠﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺮج اﻟـﺪﯾﻠﻤﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ذر رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ع ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳـﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ‬‫ﺑﻌﺪي ﺣّﺒﻪ اﯾﻤﺎن و ﺑﻐﻀﻪ ﻧﻔﺎق و اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ راﻓﮥ‬‫و ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻓﯽ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻟﻠﺴـﯿﻮﻃﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻّﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي رواه اﺑﻮ ذر و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﺳﻠﯿﻤﺎﻧﯽ‬‫در دّر ﯾﺘﯿﻢ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﮐﺘﺎب اﻻﮐﺘﻔﺎء ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻّﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﺣﺒﻪ اﯾﻤﺎن‬‫و ﺑﻐﻀﻪ ﻧﻔﺎق و اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ راﻓﮥ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس‬‫و ﻣﻮﻟﻮي وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي در ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﺳﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﺎل ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻّﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﺣّﺒﻪ اﯾﻤﺎن و ﺑﻐﻀﻪ ﻧﻔﺎق و اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ راﻓﮥ‬‫و ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﺴﺒﻌﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺘﺎﺳﻊ و اﻟﻌﺸﺮون‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟـﺪرداء رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗـﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻّﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳـﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪي ﺣﺒﻪ‬‫اﯾﻤﺎن و ﺑﻐﻀﻪ ﻧﻔﺎق و اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ راﻓﮥ و ﻣﻮدة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪536 :‬‬‫ﻋﺒﺎدة رواه ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻔﺮدوس‬‫و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮدة ﻓﯽ اﻟﻘﺮﺑﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺑﻮ ذر رﻓﻌﻪ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻّﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﺣﺒﻪ اﯾﻤﺎن و ﺑﻐﻀﻪ ﻧﻔﺎق و اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ راﻓﮥ ﻋﺒﺎدة‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺖ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﻮﯾﻞ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻈﯿﻤﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ روز ﻓﺘـﺢ ﺧﯿﺒﺮ آن را ارﺷـﺎد ﻧﻤﻮده و در ان واﻗﻌﺴﺖ ﮐﻪ آن ﺟﻨـﺎب ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ اﻟﻄـﺎﻫﺮﯾﻦ ﺑﺨﻄﺎب ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ارﺷﺎد ﮐﺮده و اﻧﺖ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي اﻟﺨﺮﮐﻮﺷـﯽ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 427‬از ‪581‬‬‫اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ و اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ و اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ اﻟﻤﻌﺮوف‬‫ﺑﺎﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم و اﺑﻮ اﻟﻌﻼء اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻌﻄﺎر اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ و اﺑﻮ ﺣﺎﻣﺪ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺼﺎﻟﺤﺎﻧﯽ‬‫و اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﮑﻨﺠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﺳـﯿﺪ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ و ﺷـﯿﺦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ اﻟﻘﻨـﺪوزي رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﺣﺎﻻ ﻋﺒﺎراﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﺜﺒﺖ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺳـّﯿﺪ اﻟﺤﻔﺎظ اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﮐﺘﺐ اﻟّﯽ ﻣﻦ ﻫﻤﺪان ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺘﺢ ﻋﺒﺪوس ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﺪوس اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﮐﺘﺎﺑﮥ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻤﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ ﻣﺴـﻨﺪ زﯾـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ‬‫اﻟﻌﺒﺎس ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﻠﺪي ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻌﻼء ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ زﯾﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟﺪه ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻮم ﻓﺘﺤﺖ ﺧﯿﺒﺮ ﻟﻮ ﻻ‬‫ان ﯾﻘﻮل ﻓﯿﮏ و ﻃﻮاﺋﻒ ﻣﻦ اﻣﺘﯽ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﺖ اﻟﻨﺼﺎري ﻓﯽ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﻟﻘﻠﺖ اﻟﯿﻮم ﻓﯿﮏ ﻣﻘﺎﻻ ﻻ ﺗﻤّﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﻺ ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ اﻻ اﺧﺬ و‬‫اﻣﻦ ﺗﺮاب رﺟﻠﯿﮏ و ﻓﻀﻞ ﻃﻬﻮرك ﯾﺴﺘﺸﻔﻮن ﺑﻪ و ﻟﮑﻦ ﺣﺴﺒﮏ ان ﺗﮑﻮن ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﮏ ﺗﺮﺛﻨﯽ وارﺛﮏ و اﻧﺖ ﻣّﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ‬‫ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّـﺎ اﻧّﻪ ﻻ ﻧﺒّﯽ ﺑﻌـﺪي اﻧﺖ ﺗﺆدي دﯾﻨﯽ و ﺗﻘﺎﺗﻞ ﻋﻠﯽ ﺳـﻨﺘﯽ و اﻧﺖ ﻓﯽ اﻵﺧﺮة اﻗﺮب اﻟﻨﺎس ﻣّﻨﯽ و اﻧﮏ ﻏـﺪا ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض ﺧﻠﯿﻔﺘﯽ‬‫ﺗـﺬود ﻋﻨﻪ اﻟﻤﻨـﺎﻓﻘﯿﻦ و اﻧﺖ اول ﻣﻦ ﯾﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض و اﻧﺖ اول داﺧـﻞ اﻟﺠّﻨـﮥ ﻣﻦ اﻣـﺘﯽ و ان ﺷـﯿﻌﺘﮏ ﻋﻠﯽ ﻣﻨـﺎﺑﺮ ﻣﻦ ﻧﻮر رواء ﻣﺮوﯾﯿﻦ‬‫ﻣﺒﯿﻀﮥ وﺟﻮﻫﻬﻢ ﺣﻮﻟﯽ اﺷـﻔﻊ ﻟﻬﻢ ﻓﯿﮑﻮﻧﻮن ﻏﺪا ﻓﯽ اﻟﺠّﻨﮥ ﺟﯿﺮاﻧﯽ و ان ﻋﺪوك ﻇﻤﺎء ﻣﻈﻤﺌﻮن ﻣﺴﻮدة وﺟﻮﻫﻬﻢ ﻣﻘﻤﺤﻮن ﺣﺮﺑﮏ ﺣﺮﺑﯽ‬‫و ﺳﻠﻤﮏ ﺳﻠﻤﯽ و ﺳﺮك ﺳﺮي و ﻋﻼﻧﯿﺘﮏ ﻋﻼﻧﯿﺘﯽ و ﺳﺮﯾﺮة ﺻﺪرك ﮐﺴﺮﯾﺮة ﺻﺪري و اﻧﺖ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و اّن وﻟﺪك وﻟﺪي و ﻟﺤﻤﮏ‬‫ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﮏ دﻣﯽ و اّن اﻟﺤﻖ ﻣﻌﮏ و اﻟﺤﻖ ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎﻧﮏ و ﻓﯽ ﻗﻠﺒﮏ و ﺑﯿﻦ ﻋﯿﻨﯿﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪537 :‬‬‫و اﻻﯾﻤـﺎن ﻣﺨﺎﻟـﻂ ﻟﺤﻤـﮏ و دﻣـﮏ ﮐﻤـﺎ ﺧﺎﻟـﻂ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﯽ و ان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟـّﻞ اﻣﺮﻧﯽ ان اﺑﺸـﺮك اﻧـﮏ و ﻋﺘﺮﺗﮏ ﻓﯽ اﻟﺠّﻨـﮥ و ان‬‫ﻋﺪوك ﻓﯽ اﻟﻨﺎر ﻻ ﯾﺮد اﻟﺤﻮض ﻋﻠﯽ ﻣﺒﻐﺾ ﻟﮏ و ﻻ ﯾﻐﯿﺐ ﻋﻨﻪ ﻣﺤﺐ ﻟﮏ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﻓﺨﺮرت ﻟﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺳﺎﺟﺪا و ﺣﻤﺪﺗﻪ ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﺎ اﻧﻌﻢ ﺑﻪ ﻋﻠّﯽ ﻣﻦ اﻻﺳﻼم و اﻟﻘﺮآن وﺟﺒﻨﯽ اﻟﯽ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ و ﺳﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ‬‫و ﻋﻼﻣﻪ ﮐﻨﺠﯽ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﯽ اﺑﻮ اﺳﺤﺎق اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﺑﺮﮐﮥ اﻟﮑﺘﺒﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻌﻼء اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺘﺢ ﻋﺒﺪوس ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﻋﻦ ﻣﺴﻨﺪ زﯾﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ اﻟﻌﺒﺎس ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﻠﻮي ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻌﻼء ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ زﯾﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ‬‫ﺟـّﺪه ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻮم ﻓﺘﺤﺖ ﺧﯿﺒﺮ ﻟﻮﻻ ان ﯾﻘﻮل ﻓﯿﮏ ﻃﻮاﺋﻒ ﻣﻦ‬‫اﻣﺘﯽ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﺖ اﻟﻨﺼﺎري ﻓﯽ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﻟﻘﻠﺖ اﻟﯿﻮم ﻓﯿﮏ ﻣﻘﺎﻻ ﻻ ﺗﻤّﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﻺ ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ اﻻ اﺧـﺬ و اﻣﻦ ﺗﺮاب رﺟﻠﯿﮏ و ﻓﻀـﻞ‬‫ﻃﻬﻮرك ﻟﯿﺴﺘﺸـﻔﻮا ﺑﻪ و ﻟﮑﻦ ﺣﺴـﺒﮏ ان ﺗﮑﻮن ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﮏ ﺗﺮﺛﻨﯽ وارﺛﮏ و اﻧﺖ ﻣّﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻻ اﻧّﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي‬‫اﻧﺖ ﺗﺆدي دﯾﻨﯽ و ﺗﻘﺎﺗﻞ ﻋﻦ ﺳـﻨﺘﯽ و اﻧﺖ ﻓﯽ اﻵﺧﺮة اﻗﺮب اﻟّﻨﺎس ﻣﻨﯽ و اﻧﮏ ﻏﺪا ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض و اﻧﮏ اّول داﺧﻞ اﻟﺠّﻨﮥ ﻣﻦ اّﻣﺘﯽ و ان‬‫ﺷﯿﻌﺘﮏ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﺎﺑﺮ ﻣﻦ ﻧﻮر ﻣﺴـﺮورون ﻣﺒﯿﻀـﮥ وﺟﻮﻫﻬﻢ ﺣﻮﻟﯽ اﺷـﻔﻊ ﻟﻬﻢ ﻓﯿﮑﻮﻧﻮن ﻏﺪا ﻓﯽ اﻟﺠّﻨﮥ ﺟﯿﺮاﻧﯽ و ان ﻋﺪّوك ﻏﺪا ﻇﻤﺎء ﻣﻈﻨﯿﻦ‬‫ﻣﺴﻮدة وﺟﻮﻫﻬﻢ ﻣﻘﻤﺤﯿﻦ ﺣﺮﺑﮏ ﺣﺮﺑﯽ و ﺳﻠﻤﮏ ﺳﻠﻤﯽ و ﺳّﺮك ﺳﺮي و ﻋﻼﻧﯿﺘﮏ ﻋﻼﻧﯿﺘﯽ و ﺳﺮﯾﺮة ﺻﺪرك ﮐﺴﺮﯾﺮة ﺻﺪري و اﻧﺖ‬‫ﺑـﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ان وﻟـﺪك وﻟـﺪي و ﻟﺤﻤـﮏ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣـﮏ دﻣﯽ و ان اﻟﺤﻖ ﻣﻌـﮏ و اﻟﺤﻖ ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎﻧـﮏ و ﻓﯽ ﻗﻠﺒـﮏ و ﺑﯿﻦ ﻋﯿﻨﯿﮏ و‬‫اﻻﯾﻤﺎن ﻣﺨﺎﻟﻂ ﻟﺤﻤﮏ و دﻣﮏ ﮐﻤﺎ ﺧﺎﻟﻂ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﯽ و ان اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ اﻣﺮﻧﯽ ان اﺑﺸـﺮك اﻧّﮏ و ﻋﺘﺮﺗﮏ ﻓﯽ اﻟﺠّﻨﮥ و ان ﻋﺪوك‬‫ﻓﯽ اﻟّﻨﺎر ﻻ ﯾﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض ﻣﺒﻐﺾ ﻟﮏ و ﻻ ﯾﻐﯿﺐ ﻋﻨﻪ ﻣﺤﺐ ﻟﮏ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﻓﺨﺮرت ﻟّﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺳﺎﺟﺪا و ﺣﻤﺪﺗﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اﻧﻌﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 428‬از ‪581‬‬‫ﺑﻪ ﻋﻠّﯽ ﻣﻦ اﻻﺳﻼم و اﻟﻘﺮآن و ﺣﺒﺒﻨﯽ اﻟﯽ ﺧﺎﺗﻢ اﻟّﻨﺒﯿﯿﻦ و ﺳّﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ‬‫و ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ زﯾﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟﺪه ﻋﻦ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ و ﻋﻨﻬﻢ ﻗﺎل ﻗﺎل ﻟﯽ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳّﻠﻢ ﯾﻮم ﻓﺘﺤﺖ ﺧﯿﺒﺮ ﻟﻮﻻ ان ﺗﻘﻮل ﻃﻮاﺋﻒ ﻣﻦ اﻣﺘﯽ ﻓﯿﮏ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﺖ اﻟﻨﺼﺎري ﻓﯽ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ‬‫ﻟﻘﻠﺖ ﻓﯿﮏ ﻣﻘﺎﻟﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪538 :‬‬‫ﻻـ ﺗﻤﺮ ﺑﻤﻺ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎس اﻻ اﺧـﺬوا ﻣﻦ ﺗﺮاب رﺟﻠﯿﮏ و ﻣﻦ ﻓﻀﻞ ﻃﻬﻮرك ﯾﺴﺘﺸـﻔﻮن ﺑﻪ و ﻟﮑﻦ ﺣﺒﮏ ان ﺗﮑﻮن ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﮏ ﺗﺮﺛﻨﯽ و‬‫ارﺛﮏ و اﻧﺖ ﻣّﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻻ اﻧّﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي اﻧﺖ ﺗﺒﺮي ذّﻣﺘﯽ و ﺗﻘﺎﺗﻞ ﻋﻠﯽ ﺳـﻨﺘﯽ و اﻧﺖ ﻓﯽ اﻵﺧﺮة اﻗﺮب اﻟﻨﺎس ﻣﻨﯽ‬‫و اﻧﺖ ﻏـﺪا ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض ﺧﻠﯿﻔﺘﯽ ﺗـﺬود ﻋﻨﻪ اﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ و اﻧﺖ اول ﻣﻦ ﯾﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض و اﻧﺖ اّول داﺧﻞ اﻟﺠّﻨـﮥ ﻣﻦ اّﻣﺘﯽ و ان ﺷـﯿﻌﺘﮏ‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﻨـﺎﺑﺮ ﻣﻦ ﻧﻮر ﻣﺒﯿﻀـﮥ وﺟﻮﻫﻬﻢ ﺣﻮﻟﯽ اﺷـﻔﻊ ﻟﻬﻢ ﻓﯿﮑﻮﻧﻮا ﻏـﺪا ﻓﯽ اﻟﺠﻨـﮥ ﺟﯿﺮاﻧﯽ و ان ﻋـﺪوك ﻏـﺪا ﯾﺮد ﻧﺎرا ﻣﺴﻮدة وﺟﻮﻫﻬﻢ و انّ‬‫ﺣﺮﺑﮏ ﺣﺮﺑﯽ و ﺳﻠﻤﮏ ﺳﻠﻤﯽ و ﻋﻼﻧﯿﺘﮏ ﻋﻼﻧﯿﺘﯽ و ﺳﺮﯾﺮة ﺻﺪرك ﮐﺴﺮﯾﺮة ﺻﺪري و اﻧﺖ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ان وﻟﺪك وﻟﺪي و ﻟﺤﻤﮏ‬‫ﻟﺤﻤﯽ و دﻣـﮏ دﻣﯽ و ان اﻟﺤّﻖ ﻣﻌـﮏ و اﻟﺤﻖ ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎﻧـﮏ و ﻓﯽ ﻗﻠﺒـﮏ و ﺑﯿﻦ ﻋﯿﻨﯿـﮏ و اﻻﯾﻤﺎن ﻣﺨﺎﻟﻂ ﻟﺤﻤﮏ و دﻣﮏ ﮐﻤﺎ ﺧﺎﻟﻂ‬‫ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﯽ و ان اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ اﻣﺮﻧﯽ ان اﺑﺸـﺮك اﻧّﮏ و ﻋﺘﺮﺗﮏ ﻓﯽ اﻟﺠّﻨـﮥ و اّن ﻋﺪوك ﻓﯽ اﻟﻨﺎر ﻻ ﯾﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض ﻣﺒﻐﺾ ﻟﮏ و‬‫ﻻ ﯾﻐﯿﺐ ﻋﻨﻪ ﻣﺤﺐ ﻟﮏ رواه اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟّﺼﺎﻟﺤﺎﻧﯽ‬‫و ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻧﺼﺮ ﯾﻌﺮف ﺑﺪاﻧﮑﻔﺎد ﺑﻘﺮاءﺗﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌﺎﻟﻢ‬‫اﻟﺮﺑﺎﻧﯽ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ ﺑﺴـﻨﺪه اﻟﯽ زﯾﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﻓﺬﮐﺮ ﺳـﻨﺪه و رواه اﯾﻀﺎ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﻓﯽ ﺷـﺮف اﻟﻨﺒّﻮة ﺑﺘﻐﯿﯿﺮ‬‫ﯾﺴﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﻠﻔﻆ و زﯾﺎدة ﻫﯽ ﺳﯿﺲ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻻّﻣﮥ ﯾﺘﻘﺪﻣﮏ و‬‫ان اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠـّﯿ ﺎ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ ﺧﺮ ﺳﺎﺟـﺪا ﺛﻢ ﻗﺎل اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟّـﺬي اﻧﻌﻢ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﻻﺳـﻼم و ﻫـﺪاﻧﯽ ﺑﺎﻟﻘﺮآن وﺟﺒﻨﯽ اﻟﯽ ﺧﯿﺮ‬‫اﻟﺒﺮﯾﮥ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒّﯿﯿﻦ و ﺳﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ اﺣﺴﺎﻧﺎ ﻣﻨﻪ و ﺗﻔﻀﻼ‬‫اﻗﻮل ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﺟﺎﻣﻊ ﯾﺪﺧﻞ ﻓﯿﻪ اﺷـﺘﺎت اﺑﻮاب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ و ﯾﺸـﺘﻤﻞ اﺳـﺒﺎب ﺧﺼﺎﺋﺺ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ و ﻋﻠﻮ اﻟﻤﺮاﺗﺐ ﻗﺪ رواه اﺟﻠﮥ اﻟﺜﻘﺎت ﻣﻦ‬‫اﻫﻞ اﻟﺴـﻨﮥ و ﻋﻨﺎة ادﻟـﮥ اﻟﺘﻘﺎة و ﻟﻠّﻪ اﻟﻔﻀﻞ و اﻟﻤﻨـﮥ و اﻟﻤﺮاد ﻣﻦ اﯾﺮاده ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺒﺎب ﮐﻤﺎ ﺧﻄﻪ ﻗﻠﻤﯽ ﻟﻔﻈﻪ و ﺗﻘﺎﺗﻞ ﻋﻠﯽ ﺳـﻨﺘﯽ و اﻻﯾﻤﺎن‬‫ﻣﺨﺎﻟﻂ ﻟﺤﻤﮏ و دﻣﮏ ﮐﻤﺎ ﺧﺎﻟﻂ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﯽ و ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺳـﯿﺪ اﻟﺤﻔﺎظ اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷﯿﺮوﯾﻪ اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ ﺑﺴﻨﺪه ﻋﻦ زﯾﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟّﺪه‬‫ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻗـﺎل ﻗـﺎل ﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻮم ﻓﺘﺤﺖ ﺧﺒﯿﺮ ﻟﻮ ﻻ ان ﺗﻘﻮل ﻓﯿﮏ ﻃﻮاﺋﻒ ﻣﻦ اﻣﺘﯽ ﻣﺎ‬‫ﻗـﺎﻟﺖ اﻟﻨﺼـﺎري ﻓﯽ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﻟﻘﻠﺖ ﻓﯿﮏ اﻟﯿﻮم ﻣﻘﺎﻻ ﺑﺤﯿﺚ ﻻ ﺗﻤﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﻺ ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ اﻟّﺎ اﺧـﺬ و اﻣﻦ ﺗﺮاب رﺟﻠﯿﮏ و ﻓﻀـﻞ‬‫ﻃﻬﻮرك ﯾﺴﺘﺸـﻔﻮن ﺑﻪ و ﻟﮑﻦ ﺣﺴﺒﮏ ان ﺗﮑﻮن ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﮏ ﺗﺮﺛﻨﯽ وارﺛﮏ و اﻧﺖ ﻣّﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻻ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒّﯽ ﺑﻌﺪي‬‫ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﺖ ﺗﺆّدي دﯾﻨﯽ و ﺗﻘﺎﺗﻞ ﻋﻠﯽ ﺳـﻨﺘﯽ و اﻧﺖ ﻓﯽ اﻵﺧﺮة اﻗﺮب اﻟﻨﺎس ﻣّﻨﯽ و اﻧﮏ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض ﺧﻠﯿﻔﺘﯽ ﺗﺬود ﻋﻨﻪ اﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ و اﻧﺖ‬‫اّول‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪539 :‬‬‫ﻣﻦ ﯾﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض و اﻧﺖ اّول داﺧﻞ ﻓﯽ اﻟﺠّﻨﮥ ﻣﻦ اﻣﺘﯽ و اّن ﺷﯿﻌﺘﮏ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﺎﺑﺮ ﻣﻦ ﻧﻮر رواء ﻣﺮوﯾﯿﻦ ﻣﺒﯿﻀﮥ وﺟﻮﻫﻬﻢ ﺣﻮل اﺷﻔﻊ ﻟﻬﻢ‬‫ﻓﯿﮑﻮﻧﻮن ﻏﺪا ﻓﯽ اﻟﺠﻨﮥ ﺟﯿﺮاﻧﯽ و ان اﻋﺪاﺋﮏ ﻏﺪا ﻇﻤﺄ ﻣﻈﻤﺌﯿﻦ ﻣﺴﻮدة وﺟﻮﻫﻬﻢ ﻣﻘﻤﺤﻮن و ﻣﻘﻤﻌﻮن ﯾﻀـﺮﺑﻮن ﺑﺎﻟﻤﻘﺎﻣﻊ و ﻫﯽ ﺳﯿﺎط ﻣﻦ‬‫ﻧﺎر ﻣﻘﺘﺤﻤﯿﻦ اﻟﯽ ﺣﺮﺑﮏ ﺣﺮﺑﯽ و ﺳـﻠﻤﮏ ﺳـﻠﻤﯽ و ﺳـّﺮك و ﺳﺮي و ﻋﻼﻧﯿﺘﮏ ﻋﻼﻧﯿﺘﯽ و ﺳﺮﯾﺮة ﺻﺪرك ﮐﺴﺮﯾﺮة ﺻﺪري و اﻧﺖ ﺑﺎب‬‫ﻋﻠﻤﯽ و ان وﻟـﺪك وﻟـﺪي و ﻟﺤﻤـﮏ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣـﮏ دﻣﯽ و اّن اﻟﺤﻖ ﻣﻌﮏ و اﻟﺤﻖ ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎﻧﮏ و ﻓﯽ ﻗﻠﺒﮏ و ﺑﯿﻦ ﻋﯿﻨﯿﮏ و اﻻﯾﻤﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 429‬از ‪581‬‬‫ﻣﺨﺎﻟـﻂ ﻟﺤﻤـﮏ و دﻣﮏ ﮐﻤﺎ ﺧﺎﻟﻂ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﯽ و ان اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ اﻣﺮﻧﯽ ان اﺑﺸـﺮك اﻧﮏ اﻧﺖ و ﻋﺘﺮﺗﮏ ﻓﯽ اﻟﺠﻨـﮥ و ﻋـﺪّوك ﻓﯽ‬‫اﻟﻨـﺎر ﻻ ﯾﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض ﻣﺒﻐﺾ ﻟﮏ و ﻻ ﯾﻐﯿﺐ ﻋﻨﻪ ﻣﺤﺐ ﻟﮏ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ع ﻓﺨﺮرت ﺳﺎﺟـﺪا ﻟّﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺣﻤـﺪﺗﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اﻧﻌﻤﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ‬‫اﻻﺳﻼم و اﻟﻘﺮآن و ﺣّﺒﺒﻨﯽ اﻟﯽ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒّﯿﯿﻦ و ﺳﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺮج اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾـﺪ اﺧﻄﺐ اﻟﺨﻄﺒﺎء ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ اﻟﻤﮑﯽ ﻋﻦ ﺳـﯿﺪ اﻟﺤﻔﺎظ أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ ﺑﺴـﻨﺪه‬‫ﻋﻦ زﯾـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟـﺪه ﻋﻦ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻗـﺎل ﻗﺎل ﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﯾﻮم ﻓﺘﺤﺖ ﺧﯿﺒﺮ ﺑﻘﺪرة اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮﻻ ان ﺗﻘﻮل ﻓﯿﮏ ﻃﻮاﺋﻒ ﻣﻦ اﻣﺘﯽ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﺖ اﻟﻨﺼﺎري ﻓﯽ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﻟﻘﻠﺖ ﻓﯿﮏ ﻣﻘﺎﻻ ﻻ ﺗﻤﺮ ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﻺ ﻣﻦ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ اﻟّﺎ اﺧﺬوا ﻣﻦ ﺗﺮاب رﺟﻠﯿﮏ و ﻓﻀﻞ ﻃﻬﻮرك ﯾﺴﺘﺸﻔﻮن ﺑﻪ و ﻟﮑﻦ ﺣﺴﺒﮏ ان ﺗﮑﻮن ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﮏ ﺗﺮﺛﻨﯽ وارﺛﮏ و‬‫اﻧﺖ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺎ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒّﯽ ﺑﻌﺪي ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﺖ ﺗﺆدي دﯾﻨﯽ و ﺗﻘﺎﺗﻞ ﻋﻠﯽ ﺳـﻨﺘﯽ و اﻧﺖ ﻓﯽ اﻵﺧﺮة اﻗﺮب اﻟﻨﺎس ﻣّﻨﯽ و‬‫اﻧـﮏ ﻏـﺪا ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض ﺧﻠﯿﻔﺘﯽ و اﻧﺖ اول ﻣﻦ ﯾﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض و اﻧﺖ ﺗـﺬود اﻟﻤﻨـﺎﻓﻘﯿﻦ ﻋﻦ ﺣﻮﺿـﯽ و اﻧﺖ اّول داﺧﻞ ﻓﯽ اﻟﺠّﻨـﮥ ﻣﻦ‬‫اّﻣﺘﯽ و ان ﻣﺤﺒﯿﮏ و اﺗﺒﺎﻋﮏ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﺎﺑﺮ ﻣﻦ ﻧﻮر رواء ﻣﺮوﯾﯿﻦ ﻣﺒﯿﻀﮥ وﺟﻮﻫﻬﻢ ﺣﻮﻟﯽ اﺷﻔﻊ ﻟﻬﻢ ﻓﯿﮑﻮﻧﻮن ﻏﺪا ﺟﯿﺮاﻧﯽ و ان اﻋﺪاءك ﻏﺪا‬‫ﻇﻤـﺄ ﻣﻈﻤﺌﯿﻦ ﻣﺴﻮدة وﺟﻮﻫﻬﻢ ﯾﻀـﺮﺑﻮن ﺑﺎﻟﻤﻘـﺎﻣﻊ و ﻫﯽ ﺳـﯿﺎط ﻣﻦ ﻧـﺎر ﻣﻘﻤﺤﯿﻦ و ﺣﺮﺑـﮏ ﺣﺮﺑﯽ و ﺳـﻠﻤﮏ ﺳـﻠﻤﯽ و ﺳـّﺮك ﺳـﺮي و‬‫ﻋﻼﻧﯿﺘﮏ ﻋﻼﻧﯿﺘﯽ و ﺳـﺮﯾﺮة ﺻـﺪرك ﺳـﺮﯾﺮة ﺻـﺪري و اﻧﺖ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ان وﻟـﺪك وﻟﺪي و ﻟﺤﻤﮏ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﮏ دﻣﯽ و ان اﻟﺤﻖ‬‫ﻣﻌـﮏ و اﻟﺤﻖ ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎﻧـﮏ و ﻓﯽ ﻗﻠﺒـﮏ و ﺑﯿﻦ ﻋﯿﻨﯿـﮏ و اﻻﯾﻤﺎن ﻣﺨﺎﻟﻂ ﻟﺤﻤﮏ و دﻣﮏ ﮐﻤﺎ ﺧﺎﻟﻂ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﯽ و اّن اﻟﱠﻠﻪ اﻣﺮﻧﯽ ان‬‫اﺑﺸـﺮك اﻧّـﮏ و و ﻋﺘﺮﺗـﮏ و ﻣﺤﺒﯿـﮏ ﻓﯽ اﻟﺠّﻨـﮥ و ﻋـﺪوك ﻓﯽ اﻟّﻨـﺎر ﻻـ ﯾﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض ﻣﺒﻐﻀـﮏ و ﻻـ ﯾﻐﯿﺐ ﻋﻨﻪ ﻣﺤﺒﮏ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ‬‫ﻓﺨﺮرت ﺳﺎﺟﺪا ﻟّﻠﻪ ﺗﺒﺎرك و ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺣﻤﺪﺗﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اﻧﻌﻢ ﺑﻪ ﻣﻦ اﻻﺳـﻼم و اﻟﻘﺮآن و ﺣﺒﺒﻨﯽ اﻟﯽ ﺧﺎﺗﻢ اﻟّﻨﺒﯿﯿﻦ و ﺳﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﯽ و ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺬي اوﺗﯽ ﻣﻨﻪ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ در ان‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪540 :‬‬‫ﺑﺤﻖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‬‫ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﯽ و ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺬي اوﺗﯽ ﻣﻨﻪ‬‫ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﺎﺧﺘﻼف ﻃﺮق و اﻟﻔﺎظ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ و اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ‬‫اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم و اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ راﻓﻊ اﻟﺮاﻓﻌﯽ و اﺑﻮ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﮑﻨﺠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﺑﻮ اﻟﻤﺠﺎﻣﻊ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺆﯾـﺪ اﻟﺤﻤﻮﺋﯽ و ﺣﺴﺎم اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺣﻤﯿﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﺤّﻠﯽ و ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻـﻼح اﻻﻣﯿﺮ اﻟﺼﻨﻌﺎﻧﯽ و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ اﻟﻘﻨﺪوزي رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب ذﮐﺮ ﻣﻨﻘﺒﮥ اﻟﻤﻄﻬﺮﯾﻦ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﯿﺪ اﻻوﻟﯿﻦ و اﻵﺧﺮﯾﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﻣ ﺎ ﻧ ﻘ ﻞ ﻋﻨ ﻪ ﮔ ﻔﺘ ﻪ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ داﻫﺮ اﻟﺮازي ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ داﻫﺮ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ‬‫اﻻﺣﻤﺮي اﻟﻤﻘﺮي ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻋﺒﺎﯾﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫﺬا ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻟﺤﻤﻪ‬‫ﻣﻦ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﻪ ﻣﻦ دﻣﯽ و ﻫﻮ ﻣﺘﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺎ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌـﺪي و ﻗﺎل ﯾﺎ أم ﺳـﻠﻤﮥ اﺷـﻬﺪي و اﺳـﻤﻌﯽ ﻫـﺬا ﻋﻠّﯽ أﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺳّﯿﺪ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﯽ و ﺑﺎﺑﯽ اﻟّﺬي اوﺗﯽ ﻣﻨﻪ و اﻟﻮﺻّﯽ ﻋﻠﯽ اﻻﻣﻮات ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ اﺧﯽ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﺧﺪﯾﻨﯽ ﻓﯽ اﻵﺧﺮة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 430‬از ‪581‬‬‫و ﻣﻌﯽ ﻓﯽ اﻟّﺴﻨﺎم اﻻﻋﻠﯽ‬‫و اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ و اﻧﺒﺎﻧﯽ ﻣﻬﺬب اﻻﺋّﻤﮥ ﻫﺬا‬‫ﻗﺎل اﻧﺒﺎﻧﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟّﺸﺎﻫـﺪ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﻘﺮي ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺣﺒﯿﺐ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﻦ‬‫ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﯾﻮب اﻟﻘﺮﻧﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ زﮐﺮﯾﺎ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻤﻨﻘﺮي ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد اﻟﻤﺪﻧﯽ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﻣﻨﺼﻮر‬‫ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻋﻦ ﻋﻠﻘﻤـﮥ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺧﺮج اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﻋﻨﺪ زﯾﻨﺐ ﺑﻨﺖ ﺟﺤﺶ ﻓﺎﺗﯽ ﺑﯿﺖ أم ﺳـﻠﻤﮥ و ﮐﺎن ﯾﻮﻣﻬﺎ‬‫ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻠﻢ ﯾﻠﺒﺚ ان ﺟﺎء ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﺪق اﻟﺒﺎب دﻗﺎ ﺧﻔّﯿﺎ ﻓﺎﺳﺘﺜﺒﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫اﻟﺪق ﻓﺎﻧﮑﺮﺗﻪ أم ﺳـﻠﻤﮥ ﻓﻘﺎل ﻟﻬﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﻮﻣﯽ ﻓﺎﻓﺘﯽ ﻟﻪ اﻟﺒﺎب ﻓﻘﺎﻟﺖ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﺬي ﺑﻠﻎ ﻣﻦ ﺧﻄﺮه‬‫ﻣﺎ اﻓﺘﺢ ﻟﻪ اﻟﺒﺎب ﻓﺎﺗﻠﻘﺎه ﺑﻤﻌﺎﺻﻤﯽ‬‫و ﻗـﺪ ﻧﺰﻟﺖ ﻓﯽ آﯾـﮥ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﻻﻣﺲ ﻓﻘﺎل ﮐﺎﻟﻤﻐﻀﺐ ان ﻃﺎﻋـﮥ اﻟﺮﺳﻮل ﻃﺎﻋـﮥ اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﻦ ﻋﺼـﯽ اﻟّﺮﺳﻮل ﻓﻘـﺪ ﻋﺼـﯽ اﻟﱠﻠﻪ اّن اﻟﺒﺎب‬‫رﺟﻼ ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻨﺰق و ﻻ اﻟﺨﺮق ﯾﺤﺐ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و ﯾﺤّﺒﻪ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ ﻓﻔﺘﺤﺖ ﻟﻪ اﻟﺒﺎب ﻓﺎﺧﺬ ﺑﻌﻀﺎ دﻧﯽ اﻟﺒﺎب ﺣﺘﯽ إذا ﻟﻢ ﯾﺴﻤﻊ ﺣﺴﺎ و‬‫ﻻ ﺣﺮﮐﮥ و‬‫ﺻﺮت اﻟﯽ ﺧﺪري اﺳـﺘﺎذن ﻓﺪﺧﻞ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ أ ﺗﻌﺮﻓﯿﻨﻪ ﻗﻠﺖ ﻧﻌﻢ ﻫﺬا ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل ﺻﺪﻗﺖ ﺳـﺠﯿﺘﻪ‬‫ﻣﻦ ﺳﺠﯿﺘﯽ و ﻟﺤﻤﻪ ﻣﻦ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﻪ ﻣﻦ دﻣﯽ و ﻫﻮ ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﯽ اﺳﻤﻌﯽ و اﺷﻬﺪي و ﻫﻮ ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻨﺎﮐﺜﯿﻦ و اﻟﻘﺎﺳﻄﯿﻦ و اﻟﻤﺎرﻗﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪541 :‬‬‫ﻣﻦ ﺑﻌﺪي اﺳـﻤﻌﯽ و اﺷـﻬﺪي ﻟﻮ اّن ﻋﺒﺪا ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻒ ﻋﺎم ﻣﻦ ﺑﻌﺪ اﻟﻒ ﻋﺎم ﺑﯿﻦ اﻟﺮﮐﻦ و اﻟﻤﻘﺎم ﺛﻢ ﻟﻘﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺒﻐﻀﺎ ﻟﻌﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﻻﮐﺒﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﺨﺮﯾﻪ ﻓﯽ ﻧﺎر ﺟﻬﻨﻢ‬‫و ﻗـﺎل رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺻﻮاﺑﻪ ﻟﮑّﺒﻪ و اﮐّﺐ ﻏﯿﺮ ﻣﺘﻌـﺪ و اﻟﻨﺰق اﻟﺨﻔﯿﻒ اﻟﻄـﺎﺋﺶ ﯾﻘـﺎل ﻧﺰق إذا ﻃـﺎش و رﺟﻞ ﻧﺰق ﻓﯿﻪ ﻧﺰق و ﻃﯿﺶ و ﻧّﺰق‬‫ﻓﺮﺳـﻪ ﺿـﺮﺑﻪ ﻟﯿﻨﺰو اﻟﺨﺮق اﻟّـﺬي ﻓﯿﻪ دﻫﺶ ﻣﻦ ﺧﺮق اﻟﻐﺰال إذا ﺧﯿـﻒ ﻓﻠﺰق ﺑﺎﻻـرض ﻣﻦ اﻟـﺪﻫﺶ و اﺻـﺎﺑﻪ ﺧﺮق أي دﻫﺶ و ﺧﺮق ﻓﯽ‬‫ﻋﻠﻤﻪ و ﻓﯿﻪ ﺧﺮق و ﻫﻮ ﺧﺮق و ﻫﯽ ﺧﺮﻗﺎء و ﻧﺎﻗـﮥ ﺧﺮﻗﺎء ﻻ ﺗﺘﻌﺎﻫﺪ ﻣﻮاﺿﻊ ﻗﻮاﺋﻤﻬﺎ ﻣﻦ اﻻرض و رﯾﺢ ﺧﺮﻗﺎء ﻻ ﯾﺪوم ﻋﻠﯽ ﺟﻬﮥ ﻓﯽ ﻫﺒﻮﺑﻬﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ و اﻧﺒﺎﻧﯽ اﺑﻮ اﻟﻌﻼء ﻫﺬا‬‫ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﻘﺮي ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ داﻫﺮ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺮازي ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ داﻫﺮ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻤﻘﺮي ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻋﺒﺎﯾـﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫـﺬا ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻟﺤﻤﻪ ﻣﻦ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﻪ ﻣﻦ دﻣﯽ و ﻫﻮ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ‬‫ﻣﻮﺳﯽ ﻏﯿﺮ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي‬‫و ﻗﺎل ﯾﺎ أّم ﺳـﻠﻤﮥ اﺷـﻬﺪي و اﺳـﻤﻌﯽ ﻫـﺬا ﻋﻠّﯽ ع اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﯽ و ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺬي اوﺗﯽ ﻣﻨﻪ اﺧﯽ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و‬‫ﺧﺪﻧﯽ ﻓﯽ اﻵﺧﺮة و ﻣﻌﯽ ﻓﯽ اﻟﺴﻨﺎم اﻻﻋﻠﯽ‬‫و ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺮاﻓﻌﯽ در ﺗـﺪوﯾﻦ ﻓﯽ ذﮐﺮ اﻫـﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻘﺰوﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﺘﺐ إﻟﯿﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺘـﺢ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ و ﻗﺮأت ﻋﻠﯽ‬‫ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﺴﻤﺎﻋﻪ ﻣﻨﻪ‬‫ﻗـﺎل ﺛﻨـﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﻀـﻞ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺧﯿﺮون اﻧﺒـﺎ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺷﺎذان ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﮐﺎﻣﻞ ﺛﻨﺎ اﻟﻘﺴﻢ ﺑﻦ‬‫اﻟﻌﺒﺎس ﺛﻨﺎ زﮐﺮﯾﺎ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺤﺮاز ﺛﻨﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد ﺛﻨﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻋﻦ ﻋﻠﻘﻤﮥ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺧﺮج رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﺑﯿﺖ زﯾﻨﺐ ﺑﻨﺖ ﺟﺤﺶ و اﺗﯽ ﺑﯿﺖ أم ﺳـﻠﻤﮥ و ﮐـﺎن ﯾﻮﻣﻬﺎ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻠﻢ ﯾﻠﺒﺚ ان‬‫ﺟﺎء ﻋﻠّﯽ ﻓـﺪق اﻟﺒﺎب دّﻗﺎ ﺧﻔﯿﻔﺎ ﻓﺎﺛﺒﺖ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟـﺪق و اﻧﮑﺮﺗﻪ أم ﺳـﻠﻤﮥ ﻓﻘﺎل ﻟﻬﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﻗﻮﻣﯽ ﻓﺎﻓﺘﺤﯽ ﻟﻪ ﻗﺎﻟﺖ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟّـﺬي ﺑﻠﻎ ﻣﻦ ﺧﻄﺮه ﻣﺎ اﻓﺘـﺢ ﻟﻪ اﻟﺒﺎب و اﺗﻠﻘﺎه ﺑﻤﻌﺎﺻـﻤﯽ و ﻗﺪ ﻧﺰﻟﺖ ﻓﯽ آﯾﮥ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 431‬از ‪581‬‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺎﻻﻣﺲ ﻓﻘﺎل ﻟﻬﺎ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﻬﯿﺌﮥ اﻟﻤﻐﻀﺐ اّن ﻃﺎﻋﮥ اﻟﺮﺳﻮل ﮐﻄﺎﻋﮥ اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﻦ ﻋﺼﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻓﻘـﺪ ﻋﺼـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ان ﺑﺎﻟﺒﺎب رﺟﻼ ﻟﯿﺲ ﺑﻨﺰق و ﻻ ﻏﻠﻖ ﯾﺤﺐ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و ﯾﺤّﺒﻪ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ ﻓﻔﺘﺤﺖ اﻟﺒﺎب ﻓﺎﺧـﺬ ﺑﻌﻀﺎدﺗﯽ اﻟﺒﺎب ﺣﺘﯽ‬‫إذا ﻟﻢ ﯾﺴﻤﻊ ﺣﺴﯿﺴﺎ و ﻻ ﺣﺮﮐﮥ و ﺻﺮت ﻓﯽ ﺧﺪري اﺳﺘﺎذن ﻓﺪﺧﻞ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﺎ أم ﺳﻠﻤﮥ أ ﺗﻌﺮﻓﯿﻨﻪ ﻗﺎﻟﺖ ﻧﻌﻢ‬‫ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻫﺬا ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل ﺻﺪﻗﺖ ﺳﺠﯿﺘﻪ ﻣﻦ ﺳﺠﯿﺘﯽ و ﻟﺤﻤﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪542 :‬‬‫ﻣﻦ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﻪ ﻣﻦ دﻣﯽ و ﻫﻮ ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﯽ ﻓﺎﺳـﻤﻌﯽ و اﺷﻬﺪي و ﻫﻮ ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻨﺎﮐﺜﯿﻦ و اﻟﻤﺎرﻗﯿﻦ و اﻟﻘﺎﺳﻄﯿﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﻓﺎﺳﻤﻌﯽ و اﺷﻬﺪي‬‫و ﻫﻮ ﻗﺎﺳﻢ ﻋﺪاﺗﯽ ﻓﺎﺳـﻤﻌﯽ و اﺷﻬﺪي ﻟﻮ ان ﻋﺒﺪا ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻒ ﻋﻠﻢ و اﻟﻒ ﻋﺎم و اﻟﻒ ﻋﺎم ﺑﯿﻦ اﻟﺮﮐﻦ و اﻟﻤﻘﺎم ﺛﻢ ﻟﻘﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺒﻐﻀﺎ‬‫ﻟﻌﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و ﻋﺘﺮﺗﯽ اﮐّﺒﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﺨﺮﯾﻪ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﻓﯽ ﻧﺎر ﺟﻬّﻨﻢ ﺗﺨﻔﯿﻒ اﻟّﺪق ادب ﻟﺌﻼ ﯾﺰﻋﺞ ﻣﻦ ﻓﯽ اﻟﺒﯿﺖ‬‫و ﻗﻮﻟﻪ اﺛﺒﺖ ﻟا ـّﺪق أي ﻋﺮف اﻧﻪ دّق ﻣﻦ ﯾﻘـﺎل اﺛﺒﺖ و ﺛﺒﺖ و اﻟﻤﻌﺼﻢ ﻣﻮﺿﻊ اﻟﺴﻮار ﻣﻦ اﻟﯿـﺪ و ﻗﻮﻟﻪ ﻧﺰﻟﺖ ﻓﯽ آﯾـﮥ ﻣﻦ ﮐﺘـﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﯾﻤﮑﻦ ان ﯾﺮﯾﺪ ﺑﻪ آﯾﮥ اﻟﺤﺠﺎب و ﯾﻨﺎﺳﺒﻪ ﻗﻮﻟﻪ اﺗﻠﻘﺎه ﺑﻤﻌﺎﺻﻤﯽ و ﯾﻤﮑﻦ ان ﯾﺮﯾﺪ اﻻﯾﺎت اﻟﻮاردة ﻓﯽ ﻓﻀﯿﻠﮥ زوﺟﺎت اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ و ﯾﻨﺎﺳـﺒﻪ اﺳـﺘﺒﻌﺎدﻫﺎ ﻓﺘـﺢ اﻟﺒـﺎب ﻟﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻘـﺪﯾﺮﯾﻦ اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻓّﯽ و ﻓﯽ ﻣﺜﻠﯽ و اﻟﻨﺰق اﻟﻄﯿـﺎش ﯾﻘـﺎل ﻧﺰق ﯾﻨﺰق أي ﻃﺎش و ﯾﻘﺎل ﻏﻠﻖ‬‫اﻟّﺮﺟﻞ أي ﻏﻀﺐ و اﻟﻐﻠﻖ اﻟّﺬي ﯾﻐﻀﺐ ﮐﺜﯿﺮا و ﯾﺠﻮز ان ﯾﮑﻮن اﻟﻠﻔﻆ و ﻻ ﻋﻠﻖ ﺑﺎﻟﻌﯿﻦ ﯾﻘﺎل ﻋﻠﻖ ﺑﻪ إذا ﻫﻮﯾﻪ و ﯾﻘﺎل ﻣﻦ ذي ﻋﻠﻖ أي ذي‬‫ﻫﻮي ﯾﻌﻨﯽ اﻧﻪ ﺿﺎﺑﻂ ﻧﻔﺴﻪ ﯾﻌﺮف ادب اﻟﺪﺧﻮل و وﻗﺘﻪ و ﻗﻮﻟﻬﺎ و اﻧﺎ اﺧﺘﺎل ﻓﯽ ﻣﺸـﯿﺘﯽ ﯾﺠﻮز ان ﯾﮑﻮن ﺳﺒﺐ اﻻﺧﺘﯿﺎل ﺗﻌﺠﺒﻬﺎ ﻣّﻤﺎ وﺻﻒ‬‫ﺑﻪ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﺪاق ﺑﺎﺑﻪ و ﯾﺠﻮز ان ﯾﮑﻮن اﻟﺴﺒﺐ ﺗﺒﺤﺠﻬﺎ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﺒﺎب ﻟﻤﻦ وﺻﻔﻪ ﺑﻪ و ﺣﺴﯿﺲ اﻟﺸﯽء ﺣﺴﻪ و ﯾﻘﺎل أراد‬‫ﺑﺎﻟﻨﺎﮐﺜﯿﻦ اﻟّﺬﯾﻦ ﺑﻐﻮا ﻋﻠﯽ ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﺑﺎﻟﻤﺎرﻗﯿﻦ اﻟﺨﻮارج‬‫ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻤﺮﻗﻮن ﻣﻦ اﻟﺪﯾﻦ و ﺑﺎﻟﻘﺎﺳﻄﯿﻦ اﻟﮑﻔﺎر‬‫ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ َأﱠﻣﺎ اﻟ ْﻘﺎِﺳُﻄﻮَن َﻓﮑﺎﻧُﻮا ﻟ َِﺠَﻬﱠﻨَﻢ َﺣَﻄﺒًﺎ‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﻤﻌﻤﺮ اﺑﻮ اﺳﺤﺎق اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﮑﺎﺷﻐﺮي اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺸﯿﺨﺎن اﺑﻦ اﻟﻨﺒﻄﯽ و اﻟﮑﺎﻏﺬي ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﻔﺘﺢ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ‬‫ﺑﻦ ﺧﯿﺮون و ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻄﺮﺛﯿﺜﯽ ﻗﺎﻻ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷﺎذان اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ درﺳـﺘﻮﯾﻪ اﺧﺒﺮ‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﯾﻮﺳﻒ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﺳـﻔﯿﺎن اﻟﻔﺎرﺳـﯽ اﻟﻔﺴﻮي ﻓﯽ ﻣﺸـﯿﺨﺘﻪ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﺴـﯿﻢ اﻟﺤﻀﺮﻣﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﺣﺴﯿﻦ‬‫اﻟﻌﺮﻧﯽ ﺣﺪﺛﻨﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﺮﺳﻠﯽ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﺣﺒﯿﺐ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺛﺎﺑﺖ ﻋﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻻـم ﺳـﻠﻤﮥ ﻫـﺬا ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﻟﺤﻤﻪ ﻣﻦ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﻪ ﻣﻦ دﻣﯽ و ﻫﻮ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ ﻫـﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻻ اﻧّﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ‬‫ﺑﻌـﺪي ﯾﺎ أم ﺳـﻠﻤﮥ ﻫﺬا ﻋﻠﯽ ع اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و وﻋﺎء ﻋﻠﻤﯽ و وﺻـﯿﯽ و ﺑﺎﺑﯽ اﻟّﺬي اوﺗﯽ ﻣﻨﻪ اﺧﯽ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة و‬‫ﻣﻌﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﻘﺎم اﻻ ﻋﻠﯽ ﯾﻘﺘﻞ اﻟﻘﺎﺳﻄﯿﻦ و اﻟﻨﺎﮐﺜﯿﻦ و اﻟﻤﺎرﻗﯿﻦ‬‫و ﻧﯿﺰ ﮐﻨﺠﯽ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﺎب اﻟﺴﺎدس و اﻟﺜﻤﺎﻧﻮن ﻓﯽ ان ﺧﻠﻖ ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺜﻞ ﺧﻠﻖ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻻزﺟﯽ ﺑﺪﻣﺸﻖ ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻧﺎﺻـﺮ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺴﻼﻣﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪543 :‬‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺛﻨﺎ ﻋﻤﯽ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﻀﻮاف ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻔﯿﺎن ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﮑﺪﯾﻤﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ‬‫زﮐﺮﯾﺎ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد ﻋﻦ ﺷﺮﯾﮏ اﻟﻨﺨﻌﯽ ﻋﻦ ﺳﻌﺪ ﺑﻦ زﯾﺪ ﻗﺎل ﺧﺮج ﻋﻠﯿﻨﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ ﺑﯿﺖ‬‫زﯾﻨﺐ ﺣﺘﯽ دﺧـﻞ ﺑﯿﺖ أم ﺳـﻠﻤﮥ و ﮐـﺎن ﯾﻮﻣﻬﺎ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﻠﺒﺚ ان ﺟﺎء ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓـﺪق اﻟﺒﺎب دﻗﺎ ﺧﻔﯿﻔﺎ‬‫ﻓﺎﺳـﺘﺜﺒﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ أم ﺳـﻠﻤﮥ ﻗﻮﻣﯽ ﻓﺎﻓﺘﺤﯽ ﻓﻘﻠﺖ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ اﻟﺬي ﺑﻠﻎ ﻣﻦ ﺧﻄﺮه ﻣﺎ اﻓﺘﺢ ﻟﻪ اﻟﺒﺎب و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 432‬از ‪581‬‬‫اﻟﻘﺎه ﺑﻤﻌﺎﺻﻤﯽ و ﻗﺪ ﻧﺰﻟﺖ ﻓّﯽ ﺑﺎﻻﻣﺲ آﯾﮥ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﻓﻘﺎل ﻟﻬﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎﻟﻤﻐﻀﺐ ان ﻃﺎﻋﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﮐﻄﺎﻋﮥ اﻟﱠﻠﻪ و ان‬‫ﺑﺎﻟﺒـﺎب رﺟﻼـ ﻟﯿﺲ ﺑﻨﺰق و ﻻـ ﺑﺨﺮق ﯾﺤـﺐ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳـﻮﻟﻪ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﯾـﺪﺧﻞ ﺣـّﺘﯽ ﯾﻨﻘﻄـﻊ اﻟﻮاﻃـﺆ ﻗـﺎﻟﺖ ﻓﻘﻤﺖ ﻓﻔﺘﺤﺖ ﻟﻪ اﻟﺒـﺎب ﻓـﺎﺧﺬ‬‫ﺑﻌﻀﺎدﺗﯽ اﻟﺒﺎب ﺣﺘﯽ إذا ﻟﻢ ﯾﺴﻤﻊ ﺣّﺴﺎ اﺳﺘﺎذن و دﺧﻞ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ أ ﺗﻌﺮﻓﯿﻨﻪ ﻗﻠﺖ ﻧﻌﻢ ﻫﺬا ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻗﺎل ﺻـﺪﻗﺖ ﺳـﺠﯿﺘﻪ ﺳـﺠﯿﺘﯽ و دﻣﻪ ﮐـﺪﻣﯽ و ﻫﻮ ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﯽ ﻓﺎﺳـﻤﻌﯽ و اﺷـﻬﺪي ﻟﻮ ان ﻋﺒﺪا ﻣﻦ ﻋﺒﺎد اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻒ ﻋﺎم و‬‫اﻟﻒ ﻋﺎم ﺑﻌﺪ اﻟﻒ ﻋﺎم ﺑﯿﻦ اﻟﺮﮐﻦ و اﻟﻤﻘﺎم ﺛﻢ ﻟﻘﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﻣﺒﻐﻀﺎ ﻟﻌﻠّﯽ و ﻋﺘﺮﺗﻪ ﮐﺘﺒﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﺨﺮﯾﻪ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﻓﯽ ﻧﺎر‬‫ﺟ ﻬﻨﻢ‬‫ﻗﻠﺖ ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﺳﻨﺪه ﻣﺸﻬﻮر ﻋﻨﺪ اﻫﻞ اﻟﻨﻘﻞ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﻤﻮﺋﯽ در ﻓﺮاﺋﺪ اﻟﺴﻤﻄﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﺑﺎﺳﻨﺎد ﺧﻮد آورده‬‫ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻻم ﺳﻠﻤﮥ ﻫﺬا ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻟﺤﻤﻪ ﻣﻦ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﻪ ﻣﻦ‬‫دﻣﯽ و ﻫﻮ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻻ اﻧّﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي ﯾﺎ أم ﺳـﻠﻤﮥ ﻫﺬا ﻋﻠّﯽ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺳﯿﺪ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و وﺻﯿﯽ و ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﯽ‬‫و ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺬي اوﺗﯽ ﻣﻨﻪ اﺧﯽ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة و ﻣﻌﯽ ﻓﯽ اﻟﺴﻨﺎم اﻻﻋﻠﯽ ﯾﻘﺘﻞ اﻟﻘﺎﺳﻄﯿﻦ و اﻟﻤﺎرﻗﯿﻦ و اﻟﻨﺎﮐﺜﯿﻦ‬‫و ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳﻠﻢ اﻧﻪ ﻗﺎل و ﻫﻮ ﻓﯽ ﺑﯿﺖ أم ﺳﻠﻤﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﺎ‬‫ﻫﺬا ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻟﺤﻤﻪ ﻣﻦ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﻪ ﻣﻦ دﻣﯽ و ﻫﻮ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﻏﯿﺮ اﻧﯽ ﻻ ﻧﺒﯽ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﺛﻢ ﻗﺎل ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﺎ أم ﺳـﻠﻤﮥ اﺷﻬﺪي و اﺳﻤﻌﯽ ﻫﺬا ﻋﻠﯽ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺳﯿﺪ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﯽ و ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺬي اوﺗﯽ ﻣﻨﻪ اﺧﯽ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و‬‫ﺧﺪﻧﯽ ﻓﯽ اﻵﺧﺮة و ﻣﻌﯽ ﻓﯽ اﻟﺴﻨﺎم اﻻﻋﻠﯽ‬‫و ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﻔﻨﯽ در ﺣﺎﺷﯿﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﯽ أي وﻋﺎء ﻋﻠﻤﯽ‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻟﻪ ﻓﺎﻧﻪ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻟـﺬا ﮐﺎﻧﺖ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﺗﺤﺘﺎج إﻟﯿﻪ ﻓﯽ ﻓﮏ اﻟﻤﺸـﮑﻼت و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻣﯿﺮ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ در روﺿﻪ ﻧﺪﯾﻪ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺣﻤﯿﺪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪544 :‬‬‫ﺷﺮﺣﻪ ﺑﻌﻀﺎ ﻣﻦ اﻟﺮواﯾﺎت ﻓﯽ اﻟﺨﻮارج و ﻟﻢ ﯾﺴﺘﻮف ﮐﻤﺎ ﺳﻘﻨﺎه اﻻ اﻧﻪ ذﮐﺮ ﻣﺎ ﻟﻢ ﻧﺬﮐﺮه ﻓﯿﻤﺎ ﻣﻀﯽ و‬‫ذﮐﺮ ﺑﺴـﻨﺪه اﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﮐﺎن اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺟﺎﻟﺴﺎ ﺑﻤﮑﮥ ﯾﺤﺪث اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯽ ﺷﻔﯿﺮ زﻣﺰم ﻓﻠﻤﺎ اﻧﻘﻀﯽ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻧﻬﺾ إﻟﯿﻪ رﺟﻞ ﻣﻦ اﻟﻘﻮم‬‫ﻓﻘـﺎل ﯾـﺎ ﺑﻦ ﻋﺒـﺎس اﻧﯽ رﺟـﻞ ﻣﻦ اﻫـﻞ اﻟﺸـﺎم ﻗـﺎل اﻋﻮان ﮐّﻞ ﻇﺎﻟﻢ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻋﺼﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻨﮑﻢ ﺳﻞ ﻋّﻤﺎ ﺑـﺪا ﻟﮏ ﻗﺎل ﯾﺎ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻧﯽ ﺟﺌﺖ‬‫اﺳﺎﻟـﮏ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ و ﻗﺘﻠﻪ اﻫـﻞ ﻻـ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻢ ﯾﮑﻔﺮوا ﺑﻘﺒﻠـﮥ و ﻻ ﺣـّﺞ و ﻻ ﺻـﯿﺎم رﻣﻀﺎن ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﺛﮑﻠﺘﮏ اﻣﮏ ﺳﻞ ﻋﻤﺎ‬‫ﯾﻌﻨﯿـﮏ ﻗـﺎل ﯾـﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﺟﺌﺘﮏ اﺿـﺮب ﻣﻦ ﺣﻤﺺ ﻟﺤـّﺞ و ﻻ ﻋﻤﺮة و ﻟﮑﻦ اﺗﯿﺘﮏ ﻟﺘﺨﺮج ﻟﯽ اﻣﺮ ﻋﻠّﯽ و ﻓﻌﺎﻟﻪ ﻓﻘﺎل وﯾﺤﮏ ان ﻋﻠﻢ‬‫اﻟﻌﺎﻟﻢ ﺻﻌﺐ ﻻ ﯾﺤﺘﻤﻞ و ﻻ ﺗﻘﺮ ﺑﻪ اﻟﻘﻠﻮب‬‫اﻟﯽ ا ن‬‫ﻧﻘﻞ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻧﻪ ﻗﺎل ﻓﯽ ﺧﻄﺎب اﻟﺸﺎﻣﯽ ﻓﺎﺟﻠﺲ ﺣﺘﯽ اﺧﺒﺮك اﻟﺬي ﺳﻤﻌﺘﻪ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻋﺎﯾﻨﺘﻪ اّن رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺗﺰوج زﯾﻨﺐ ﺑﻨﺖ ﺟﺤﺶ ﻓـﺎوﻟﻢ و ﮐـﺎﻧﺖ وﻟﯿﻤﺘﻪ اﻟﺤﯿﺲ و ﮐـﺎن ﯾـﺪﻋﻮ ﻋﺸـﺮة ﻋﺸـﺮة ﻣﻦ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﮑﺎﻧﻮا إذا‬‫اﺻﺎﺑﻮا ﻣﻦ ﻃﻌﺎم ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﺳـﺘﺎﻧﺴﻮا اﻟﯽ ﺣﺪﯾﺜﻪ و اﺷـﺘﻬﻮا اﻟﻨﻈﺮ ﻓﯽ وﺟﻬﻪ و ﮐﺎن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﯾﺸـﺘﻬﯽ ان ﯾﺨﻔﻔﻮا ﻋﻨﻪ و ﯾﺨﻠﻮ ﻟﻪ اﻟﻤﻨﺰل ﻻﻧﻪ ﮐﺎن ﻗﺮﯾﺐ ﻋﻬﺪ ﺑﻌﺮس زﯾﻨﺐ ﺑﻨﺖ ﺟﺤﺶ و ﮐﺎن ﯾﮑﺮه اذي اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﺎﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﯾﺎ‬‫َأﱡﯾَﻬـ ﺎ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا ﻻ َﺗـْﺪُﺧﻠُﻮا ﺑ ُﯿُﻮَت اﻟﱠﻨﺒِﱢﯽ ِإﻟﱠﺎ َأْن ﯾُْﺆَذَن ﻟَُﮑْﻢ ِإﻟﯽ َﻃﻌﺎٍم َﻏﯿَْﺮ ﻧﺎِﻇِﺮﯾَﻦ ِإﻧﺎُه َو ﻟِﮑْﻦ ِإذا ُدِﻋﯿﺘُْﻢ َﻓﺎْدُﺧﻠُﻮا َﻓِﺈذا َﻃِﻌْﻤﺘُْﻢ َﻓﺎﻧ َْﺘـِﺸ ُﺮوا َو ﻻ‬‫ُﻣْﺴَﺘْﺄﻧِِﺴﯿَﻦ ﻟ َِﺤِﺪﯾٍﺚ ِإﱠن ذﻟ ُِﮑْﻢ ﮐﺎَن ﯾُْﺆِذي اﻟﱠﻨﺒِﱠﯽ َﻓَﯿْﺴَﺘْﺤﯿِﯽ ﻣِﻨُْﮑْﻢ َو اﻟﱠﻠُﻪ ﻻ َﯾْﺴَﺘْﺤﯿِﯽ ﻣَِﻦ اﻟ َْﺤِﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 433‬از ‪581‬‬‫ﻓﻠﻤـﺎ ﻧﺰﻟﺖ ﻫـﺬه اﻵﯾـﮥ ﮐـﺎن اﻟّﻨﺎس إذا اﺻﺎﺑﻮا ﻣﻦ ﻃﻌﺎم ﻧﺒﯿﻬﻢ ﻟﻢ ﯾﻠﺒﺜﻮا ان ﯾﺨﺮﺟﻮا ﻓﻤﮑﺚ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺳـﺒﻌﮥ اﯾﺎم و‬‫ﻟﯿﺎﻟﯿﻬﺎ ﺛﻢ ﺗﺤﻮل اﻟﯽ ﺑﯿﺖ أم ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻨﺖ أﻣـّﯿ ﮥ و ﮐﺎﻧﺖ ﻟﯿﻠﺘﻬﺎ و ﺻـﺒﺤﻬﺎ و ﯾﻮﻣﻬﺎ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻠﻤﺎ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟّﻨﻬﺎر و‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻋﻠّﯽ اﻟﯽ اﻟﺒـﺎب ﻓـﺪﻗﻪ دﻗـﺎ ﺧﻔﯿﻔﺎ ﻓﻌﺮف رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ دﻗﻪ و اﻧﮑﺮﺗﻪ أم ﺳـﻠﻤﮥ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ أم ﺳـﻠﻤﮥ ﻗﻮﻣﯽ و اﻓﺘﺤﯽ‬‫اﻟﺒﺎب ﻗﺎﻟﺖ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟّﺬي ﺑﻠﻎ ﻣﻦ ﺧﻄﺮه ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻣﺤﺎﺳـﻨﯽ ﻓﻘﺎل ﻟﻬﺎ ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﻬﯿﺌﮥ اﻟﻤﻐﻀﺐ ﻣﻦ ﯾﻄﻊ اﻟﺮﺳﻮل ﻓﻘﺪ اﻃﺎع‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻗﻮﻣﯽ و اﻓﺘـﺢ اﻟﺒـﺎب ﻓـﺎن ﺑﺎﻟﺒﺎب رﺟﻼ ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﺨﺮق و ﻻ ﺑﺎﻟﻨﺰق و ﻻ ﺑﺎﻟﻌﺠﻞ ﯾﺤﺐ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و ﯾﺤّﺒﻪ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ ﯾﺎ أم ﺳـﻠﻤﮥ اﻧﻪ‬‫اﺧـﺬ ﺑﻌﻀﺎدﺗﯽ اﻟﺒﺎب ﻓﻠﯿﺲ ﺑﻔﺎﺗـﺢ اﻟﺒﺎب و ﻻ داﺧﻞ اﻟﺪار ﺣﺘﯽ ﯾﻐﯿﺐ ﻋﻨﻪ اﻟﻮطء ﻓﻘﺎﻣﺖ أم ﺳـﻠﻤﮥ و ﻫﯽ ﻻ ﺗﺪري ﻣﻦ ﺑﺎﻟﺒﺎب ﻏﯿﺮ اﻧﻬﺎ ﻗﺪ‬‫ﺣﻔﻈﺖ اﻟﻨﻌﺖ و اﻟﻤـﺪح ﻓﻤﺸﺖ ﻧﺤﻮ اﻟﺒـﺎب و ﻫﯽ ﺗﻘﻮل ﺑـﺦ ﺑـﺦ ﻟﺮﺟـﻞ ﯾﺤّﺐ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و ﯾﺤّﺒﻪ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ ﻓﻔﺘﺤﺖ و اﻣﺴـﮏ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻌﻀﺎدﺗﯽ اﻟﺒﺎب ﻓﻠﻢ ﯾﺰل ﻗﺎﺋﻤﺎ ﺣﺘﯽ ﺧﻔﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻮطء ﻓﺪﺧﻠﺖ أم ﺳﻠﻤﮥ ﺧﺪرﻫﺎ و ﻓﺘﺢ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺎب ﻓﺪﺧﻞ ﻓﺴﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠﻌﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪545 :‬‬‫ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻻم ﺳـﻠﻤﮥ ﻫﻞ ﺗﻌﺮﻓﯿﻨﻪ ﻗﺎﻟﺖ ﻧﻌﻢ و ﻫﻨﯿﺌﺎ ﻟﻪ ﻫﺬا ﻋﻠّﯽ ع ﻗﺎل ﺻﺪﻗﺖ ﯾﺎ أم ﺳـﻠﻤﮥ ﻫﺬا ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻟﺤﻤﻪ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﻪ دﻣﯽ و ﻫﺬا ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺎ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒّﯽ ﺑﻌﺪي ﯾﺎ أم ﺳـﻠﻤﮥ اﺳـﻤﻌﯽ و اﻓﻬﻤﯽ ﻫﺬا ﻋﻠّﯽ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و‬‫ﺳّﯿﺪ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﯽ و ﺑﺎﺑﯽ اﻟّﺬي اوﺗﯽ ﻣﻨﻪ و اﻟﻮﺻّﯽ ﻋﻠﯽ اﻻﻣﻮات ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ و اﻟﺨﻠﯿﻔﮥ ﻋﻠﯽ اﻻﺣﯿﺎء ﻣﻦ اّﻣﺘﯽ اﺧﯽ ﻓﯽ اﻟّﺪﻧﯿﺎ‬‫و ﻗﺮﯾﻨﯽ ﻓﯽ اﻵﺧﺮة و ﻣﻌﯽ ﻓﯽ اﻟﺴـﻨﺎم اﻻﻋﻠﯽ ﻓﺎﺷـﻬﺪي ﯾﺎ أم ﺳﻠﻤﮥ اﻧّﻪ ﯾﻘﺎﺗﻞ اﻟﻨﺎﮐﺜﯿﻦ و اﻟﻘﺎﺳﻄﯿﻦ و اﻟﻤﺎرﻗﯿﻦ ﻓﻘﺎل اﻟّﺸﺎﻣﯽ ﻓّﺮﺟﺖ ﻋّﻨﯽ ﯾﺎ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﺷﻬﺪ ان ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﻮﻻي و ﻣﻮﻟﯽ ﮐّﻞ ﻣﺴﻠﻢ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼﻣﻪ‬‫و ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻘﻨﺪوزي اﻟﺒﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺮج ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ و ﻣﺠﺎﻫﺪﻫﻤﺎ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺎ أم ﺳﻠﻤﮥ ﻫﺬا‬‫ﻋﻠﯽ ﻟﺤﻤﻪ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﻪ دﻣﯽ و ﻫﻮ ﻣّﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ ﻫـﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻻـ اﻧّﻪ ﻻـ ﻧﺒﯽ ﺑﻌـﺪي ﯾـﺎ أم ﺳـﻠﻤﮥ اﺳـﻤﻌﯽ و اﺷـﻬﺪي ﻫـﺬا ﻋﻠّﯽ اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺳﯿﺪ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و ﻫﺬا ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﯽ و ﻫﺬا ﺑﺎﺑﯽ اﻟّﺬي اوﺗﯽ ﻣﻨﻪ و ﻫﺬا اﺧﯽ ﻓﯽ اﻟّﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة و ﻫﺬا ﻣﻌﯽ ﻓﯽ اﻟﺴﻨﺎم اﻻﻋﻠﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺮج اﻟﺤﻤﻮﯾﻨﯽ ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟّﻨﺨﻌﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﻘﻤـﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﻗـﺎل ﺧﺮج رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﺑﯿﺖ زﯾﻨﺐ ﺑﻨﺖ‬‫ﺟﺤﺶ و اﺗﯽ ﺑﯿﺖ أّم ﺳـﻠﻤﮥ و ﮐـﺎن ﯾﻮﻣﻬﺎ ﻓﺠﺎء ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﺎ أّم ﺳـﻠﻤﮥ ﻫـﺬا ﻋﻠﯽ أﺣّﺒﯿﻪ ﻟﺤﻤﻪ ﻣﻦ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﻪ ﻣﻦ‬‫دﻣﯽ و ﻫﻮ ﻋﯿﺒـﮥ ﻋﻠﻤﯽ و اﺳـﻤﻌﯽ و اﺷـﻬﺪي اﻧﻪ ﻗﺎﺗـﻞ اﻟّﻨﺎﮐﺜﯿﻦ و اﻟﻘﺎﺳـﻄﯿﻦ و اﻟﻤﺎرﻗﯿﻦ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪي و ﻫﻮ ﻗﺎﺻﻢ اﻋـﺪاﺋﯽ و ﻣﺤﯿﯽ ﺳـﻨﺘﯽ و‬‫اﺳـﻤﻌﯽ و اﺷـﻬﺪي ﻟﻮ ان ﻋﺒـﺪا ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻒ ﻋﺎم و اﻟﻒ ﻋﺎم ﻃﻠﻒ ﻋﺎم ﺑﯿﻦ اﻟّﺮﮐﻦ و اﻟﻤﻘﺎم و ﻟﻘﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺒﻐﻀﺎ ﻟﻌﻠّﯽ و ﻋﺘﺮﺗﯽ اﮐّﺒﻪ‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﻨﺨﺮﯾﻪ ﻓﯽ ﺟﻬّﻨﻢ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ‬‫و ﻣﺆﯾـﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ در ﺧﺼﻮص وﺻﻒ ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﯽ ﮐﻼم ﻣﻌﺠﺰ ﻧﻈﺎم ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼﻣﺴﺖ ﮐﻪ در ان ﮐﻼم آن‬‫ﺟﻨﺎب ﺑﻌﺾ ﺻﻔﺎت ﻋﺎﻟﯿﻪ ﺧﻮد ﺑﯿﺎن ﻓﺮﻣﻮده و در ﺟﻤﻠﻪ آن ارﺷﺎد ﻧﻤﻮده‬‫اﻧﺎ ﻋﯿﺒﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻧﺎ اوﺑﮥ اﻟﺤﻠﻢ‬‫و اﯾﻦ ﮐﻼـم ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻧﻀـﻤﺎم آن اﻣﺎم ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم ﻋﻠﯿﻪ آﻻف اﻟﺘﺤﯿـﮥ و اﻟّﺴـ ﻼم ﺳﺎﺑﻘﺎ در وﺟﻪ ﺻـﺪ و ﺑﺴـﺘﻢ از ﮐﺘﺎب ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟـﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ‬‫ﺗﺮﺟﯿـﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻣﻨﻘﻮل ﺷـﺪه ﻓﻠﯿﺮاﺟﻊ و ﻧﯿﺰ ﻣﺆﯾﺪ آﻧﺴﺖ ﺧﻄﺒﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﻪ در آن ﺧﻄﺒﻪ آن ﺟﻨﺎب در وﺻـﻒ‬‫آل ﻣﺤﻤﺪ ﺻﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ‬‫ﻫﻢ ﻣﻮﺿﻊ ﺳﺮه و ﻟﺠﺎء اﻣﺮه و ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﻪ‬‫ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده و اﯾﻦ ﺧﻄﺒﻪ را ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﺑﺎﺧﺘﺼﺎر ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻓﯽ ﻧﻬﺞ اﻟﺒﻼﻏﮥ ﻗﺎل اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻓﯽ ﺧﻄﺒﺘﻪ ﺑﻌﺪ اﻧﺼـﺮاﻓﻪ ﻣﻦ ﺻـﻔﯿﻦ ﯾﺬﮐﺮ آل ﻣﺤّﻤﺪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻫﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 434‬از ‪581‬‬‫ﻣﻮﺿﻊ ﺳﺮه و ﻟﺠﺎء اﻣﺮه و ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﻪ و ﻣﻮﺋﻞ ﺣﮑﻤﻪ و ﮐﻬﻮف ﮐﺘﺒﻪ و ﺟﺒﺎل دﯾﻨﻪ ﺑﻬﻢ اﻗﺎم اﻧﺤﻨﺎء ﻇﻬﺮه و اذﻫﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪546 :‬‬‫ارﺗﻌﺎد ﻓﺮاﺋﻀﻪ ﻻ ﯾﻘﺎس ﺑﺂل ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ ﻣﻦ ﻫﺬه اﻻّﻣﮥ اﺣﺪ و ﻻ ﯾﺴﻮي ﺑﻬﻢ ﻣﻦ ﺟﺮت ﻧﻌﻤﺘﻬﻢ ﻋﻠﯿﻪ أﺑﺪا ﻫﻢ اﺳﺎس اﻟﺪﯾﻦ‬‫و ﻋﻤﺎد اﻟﯿﻘﯿﻦ إﻟﯿﻬﻢ ﯾﻔﯽء اﻟﻐﺎﻟﯽ و ﺑﻬﻢ ﯾﻠﺤﻖ اﻟﺘﺎﻟﯽ و ﻟﻬﻢ ﺧﺼﺎﺋﺺ اﻟﻮﻻﯾﮥ و ﻓﯿﻬﻢ اﻟﻮﺻﯿﮥ و اﻟﻮراﺛﮥ اﻻن إذ رﺟﻊ اﻟﺤﻖ اﻟﯽ اﻫﻠﻪ‬‫و ﻧﻘﻞ اﻟﯽ ﻣﻨﺘﻘﻠﻪ و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻓﯽ ﻧﻬـﺞ اﻟﺒﻼﻏـﮥ و ﻣﻦ ﺧﻄﺒﮥ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻣﺎم اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ و ﻗﺎﺋﺪ اﻟﻐﺮ اﻟﻤﺤّﺠﻠﯿﻦ و ﯾﻌﺴﻮب اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ و ﻣﻮﻟﯽ اﻻﻧﺲ و اﻟﺠّﻦ اﺳﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻐﺎﻟﺐ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ اﻻﺋّﻤﮥ ﻣﻦ اوﻻده داﺋﻤﺎ اﺑﺪا ﻣﺘﺰاﺋﺪا ﻣﺘﻨﺎﻣﯿﺎ ﻣﺘﮑﺎﺛﺮا ﺑﺎﻗﯿﺎ ﺳـﺮﻣﺪا ﺑﻌﺪ اﻧﺼـﺮاﻓﻪ ﻣﻦ ﺻـﻔﯿﻦ‬‫ﻣﻨﻬﺎ ﯾﻌﻨﯽ آل ﻣﺤﻤـﺪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ ﻫﻢ ﻣﻮﺿﻊ ﺳـّﺮه و ﻟﺠﺎء اﻣﺮه و ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﻪ و ﻣﻮﺋﻞ ﺣﮑﻤﻪ و ﮐﻬﻮف ﮐﺘﺒﻪ و ﺟﺒﺎل دﯾﻨﻪ ﺑﻬﻢ اﻗﺎم‬‫اﻧﺤﻨﺎء ﻇﻬﺮه و اذﻫﺐ ارﺗﻌﺎد ﻓﺮاﺋﻀﻪ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ زرﻋﻮا اﻟﻔﺠﻮر و ﺳـﻘﻮا اﻟﻐﺮور و ﺣﺼﺪوا اﻟﺜﺒﻮر ﻻ ﯾﻘﺎس ﺑﺎل ﻣﺤّﻤﺪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و اﻟﻪ ﻣﻦ ﻫـﺬه اﻻﻣـﮥ اﺣـﺪ و ﻻـ ﯾﺴﻮي ﺑﻬﻢ ﻣﻦ ﺟﺮت ﻧﻌﻤﺘﻬﻢ ﻋﻠﯿﻪ أﺑـﺪا ﻫﻢ اﺳـﺎس اﻟـّﺪﯾﻦ و ﻋﻤﺎد اﻟﯿﻘﯿﻦ إﻟﯿﻬﻢ ﯾﻔﯽء اﻟﻐﺎﻟﯽ و ﺑﻬﻢ ﯾﻠﺤﻖ‬‫اﻟﺘﺎﻟﯽ و ﻟﻬﻢ ﺧﺼﺎﺋﺺ ﺣﻖ اﻟﻮﻻﯾﮥ و ﻓﯿﻬﻢ اﻟﻮﺻﯿﮥ و اﻟﻮراﺛﮥ اﻵن إذ رﺟﻊ اﻟﺤّﻖ اﻟﯽ اﻫﻠﻪ و ﻧﻘﻞ اﻟﯽ ﻣﻨﺘﻘﻠﻪ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺆﯾﺪ آﻧﺴﺖ ارﺷﺎد ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻧﺤﻦ اﺑﻮاب اﻟﱠﻠﻪ و ﻧﺤﻦ اﻟّﺼﺮاط اﻟﻤﺴﺘﻘﯿﻢ و ﻧﺤﻦ ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﻪ‬‫و اﯾﻦ ارﺷﺎد ﺑﺎﺳﺪاد ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻨﻘﻮل ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻫﻮ ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺬي اوﺗﯽ ﻣﻨﻪ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻫﺬا اّول ﻣﻦ اﻣﻦ ﺑﯽ و اول ﻣﻦ ﯾﺼﺎﻓﺤﻨﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ‬‫ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ در آن ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﺪﯾﺪه ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم در ﺣﻖ آن ﺣﻀﺮت‬‫ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ و ﻫﻮ ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺬي اوﺗﯽ ﻣﻨﻪ و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﻃﺮاز اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ و اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻫﺒـﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ ﻋﺴـﺎﮐﺮ و اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﮑﻨﺠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧـﺪ اﺑﻦ‬‫ﻣﺮدوﯾﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ داﻫﺮ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻋﺒﺎﯾﮥ اﻻﺳﺪي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﺳـﺘﮑﻮن ﻓﺘﻨﮥ‬‫ﻓﻤﻦ ادرﮐﻬـﺎ او ﻓﺎن ادرﮐﻬﺎ اﺣـﺪ ﻣﻨﮑﻢ ﻓﻌﻠﯿﻪ ﺑﺨﺼـﻠﺘﯿﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﺎﻧﯽ ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﯾﻘﻮل و ﻫﻮ اﺧـﺬ ﺑﯿـﺪ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻫـﺬا اول ﻣﻦ اﻣﻦ ﺑﯽ و اّول ﻣﻦ ﯾﺼﺎﻓﺤﻨﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤـﮥ و ﻫﻮ ﻓﺎروق ﻫﺬه اﻻّﻣﮥ ﯾﻔﺮق ﺑﯿﻦ اﻟﺤﻖ و‬‫اﻟﺒﺎﻃﻞ و ﻫﻮ ﯾﻌﺴﻮب اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻟﻤﺎل ﯾﻌﺴﻮب اﻟّﻈﻠﻤﮥ و ﻫﻮ اﻟﺼﺪﯾﻖ اﻻﮐﺒﺮ و ﻫﻮ ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺬي اوﺗﯽ ﻣﻨﻪ‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﺎب اﻟّﺮاﺑﻊ و اﻻرﺑﻌﻮن ﻓﯽ ﺗﺨﺼﯿﺺ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﻟﻤﺘﺎﺑﻌﮥ ﻋﻨﺪ اﻟﻔﺘﻨﮥ‬‫اﺧﺒﺮﻧـﺎ اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻣﻔﺘﯽ اﻟﺸـﺎم اﺑﻮ ﻧﺼـﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻫﺒـﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﺧﺒﺮﻧـﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ ﻣﺴـﻌﺪة اﺧﺒﺮﻧـﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺴـﻢ‬‫اﻟﺴﻤﺮﻗﻨﺪي اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ ﻣﺴﻌﺪة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪547 :‬‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو اﻟﻔﺎرﺳـﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺪي ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺑﺸـﯿﺮ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ داﻫﺮ اﻟﺮازي ﺣﺪﺛﻨﺎ‬‫أﺑﯽ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻋﺒﺎﯾـﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﺳـﺘﮑﻮن ﻓﺘﻨـﮥ ﻓﻤﻦ ادرﮐﻬﺎ ﻣﻨﮑﻢ ﻓﻌﻠﯿﮑﻢ ﺑﺨﺼـﻠﺘﯿﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﺎﻧﯽ‬‫ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻫﻮ اﺧـﺬ ﺑﯿـﺪ ﻋﻠّﯽ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل ﻫـﺬا اّول ﻣﻦ اﻣﻦ ﺑﯽ و اول ﻣﻦ ﯾﺼـﺎﻓﺤﻨﯽ و ﻫﻮ ﻓﺎروق ﻫـﺬه اﻻّﻣﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 435‬از ‪581‬‬‫ﯾﻔﺮق ﺑﯿﻦ اﻟﺤﻖ و اﻟﺒﺎﻃﻞ و ﻫﻮ ﯾﻌﺴﻮب اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻟﻤﺎل ﯾﻌﺴﻮب اﻟﻈﺎﻟﻤﯿﻦ و ﻫﻮ اﻟﺼـﺪﯾﻖ اﻻﮐﺒﺮ و ﻫﻮ ﺑﺎﺑﯽ اﻟّﺬي اوﺗﯽ ﻣﻨﻪ و ﻫﻮ ﺧﻠﯿﻔﺘﯽ‬‫ﻣﻦ ﺑﻌﺪي‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ع ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎب ﺣّﻄﮥ ﮐﻪ ﻣﺆﯾﺪ ﺑﻮدن آن ﺑﺮاي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﮐﻼم ﺣﺎﻓﻆ ﺳﺨﺎوي واﺿﺢ و‬‫ﻻﺋﺤﺴﺖ و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ و اﺑﻮ ﺷﺠﺎع ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ و ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﺷﻬﺎب اﻟﻬﻤـﺪاﻧﯽ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ رﻓﯿﻊ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﺨﺎري و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻤﮑﯽ و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺴﺎم اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻤﺘﻘﯽ و ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿـﺪروس‬‫اﻟﯿﻤﻨﯽ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻌﺰﯾﺰي اﻟﺒﻮﻻﻗﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪﺧﺎن اﻟﺒﺪﺧﺸـﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺪر ﻋﺎﻟﻢ و‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻـﻼح اﻻﻣﯿﺮ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ و ﺷـﯿﺦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ اﻟﻘﻨﺪوزي رواﯾﺖ‬‫ﮐﺮدهاﻧﺪ دﯾﻠﻤﯽ در ﻓﺮدوس اﻻﺧﺒﺎر ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﺣّﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫و ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ در روﺿﮥ اﻟﻔﺮدوس ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎب ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮدة ﻓﯽ اﻟﻘﺮﺑﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎب ﺣّﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ‬‫ﺧﺮج ﻋﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ در رﺳﺎﻟﻪ اﻟﻘﻠﻮل اﻟﺠﻠﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺘﺎﺳﻊ و اﻟﺜﻼﺛﻮن‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎب ﺣّﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ اﻻﻓﺮاد‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫ﻗﻂ ﻓﯽ اﻻﻓﺮاد ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﺨﺎري در ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻧﻮري ﮔﻔﺘﻪ‬‫وﻋﻨﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎب ﻣﻦ دﺧﻞ ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫رواه ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻔﺮدوس‬‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﺻﻮاﻋﻖ در ذﮐﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺮاﺑﻊ و اﻟﺜﻼﺛﻮن‬‫اﺧﺮج اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ اﻻﻓﺮاد ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اّن اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﺣﻄـﮥ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ‬‫ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪548 :‬‬‫ﻣﻦ دﺧﻞ ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫ﻗﻂ ﻓﯽ اﻻﻓﺮاد ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس و ﺷﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس در ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ اﻻﻓﺮاد ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اّن اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﺣّﻄـ ﮥ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 436‬از ‪581‬‬‫ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫و ﻋﺰﯾﺰي در ﺳﺮاج ﻣﻨﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ )ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﺣّﻄﮥ( أي ﻃﺮﯾﻖ‬‫ﻣﻦ دﺧﻞ ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫و ﻋﺰﯾﺰي در ﺳﺮاج ﻣﻨﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ‬‫)ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ(‬‫أي ﻃﺮﯾﻖ ﺣّﻂ اﻟﺨﻄﺎﯾﺎ‬‫)ﻣﻦ دﺧﻞ ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا(‬‫ﯾﺤﺘﻤﻞ ان اﻟﻤﺮاد اﻟﺤﺚ ﻋﻠﯽ اﺗﺒﺎﻋﻪ و اﻟّﺰﺟﺮ ﻋﻦ ﻣﺨﺎﻟﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﻤﻨﺎوي أي اﻧﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﮐﻤﺎ ﺟﻌﻞ ﻟﺒﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ دﺧﻮﻟﻬﻢ اﻟﺒﺎب ﻣﺘﻮاﺿـﻌﯿﻦ‬‫ﺧﺎﺷـﻌﯿﻦ ﺳـﺒﺒﺎ ﻟﻠﻐﻔﺮان اﺟﻌﻞ اﻻﻫﺘـﺪاء ﯾﻬـﺪي ﻋﻠّﯽ ﺳـﺒﺒﺎ ﻟﻠﻐﻔﺮان و ﻫـﺬا ﻧﻬﺎﯾﮥ اﻟﻤﺪح اه و ﻗﺎل اﻟﻌﻠﻘﻤﯽ اﺷﺎر اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻗُﻮﻟ ُﻮا ِﺣﱠﻄٌﮥ‬‫َﻧْﻐِﻔْﺮ ﻟَُﮑْﻢ َﺧﻄﺎﯾﺎُﮐْﻢ‬‫أي ﻗﻮﻟﻮا ﺣﻂ ﻋّﻨﺎ ذﻧﻮﺑﻨﺎ و ارﺗﻔﻌﺖ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺴـﺌﻠﺘﻨﺎ او اﻣﺮﻧﺎ ﻓﻌﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻣﻦ اﻗﺘـﺪي و اﻫﺘـﺪي ﺑﻪ ﺑﻬـﺪﯾﻪ و ﺗﺒﻌﻪ ﻓﯽ اﺣﻮاﻟﻪ و‬‫اﻗﻮاﻟﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ ﮐﺎﻣﻞ اﻻﯾﻤﺎن )ﻗﻂ اﻻﻓﺮاد ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس( و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪﺧﺎن اﻟﺒﺪﺧﺸﯽ در ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ اﻻﻓﺮاد ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﺎب ﺣّﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻓﯿﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و‬‫ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺪر ﻋﺎﻟﻢ در ﻣﻌﺎرج اﻟﻌﻠﯽ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ اﻻـﻓﺮاد ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎب ﺣﻄـﮥ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻣﻨﻪ ﮐﺎن‬‫ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻣﯿﺮ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ در روﺿﻪ ﻧﺪﯾﻪ ﺷﺮح ﺗﺤﻔﻪ ﻋﻠﻮﯾﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻞ ﻣﻦ اﻟﻤﺪح ﺑﻤﺎ ﺷﺌﺖ ﻓﻠﻢ ﺗﺄت ﻓﯿﻤﺎ ﻗﻠﺘﻪ ﺷﯿﺌﺎ ﻓﺮﯾﺎ‬‫ﮐّﻞ ﻣﻦ رام ﯾﺪاﻧﯽ ﺷﺎوه ﻓﯽ اﻟﻌﻠﯽ ﻓﺎﻋﺪده روﻣﺎ اﺷﻌﺒﯿﺎ‬‫ﻫﺬه ﮐﺎﻟﻔﺬﻟﮑﮥ ﻟﻤﺎ ﺗﻘﺪم ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﮐﺎﻧﻪ ﻗﺎل إذا ﻗﺪ ﻋﺮﻓﺖ اﻧﻪ اﺣﺮز ﮐﻞ ﮐﻤﺎل و ﺑﺬ ﻓﯽ ﮐﻞ ﻓﻀﯿﻠﮥ ﮐﻤﻠﮥ اﻟﺮﺟﺎل ﻓﻘﻞ ﻣﺎ ﺷﺌﺖ ﻓﯽ ﻣﺪﺣﻪ‬‫ﮐﺎن ﺗﻤﺪﺣﻪ ﺑﺎﻟﻌﺒﺎدة ﻓﺎﻧﻪ ﺑﻠﻎ رﺗﺒﺘﻬﺎ اﻟﻌﻠّﯿﮥ و ﺑﺎﻟﺸـﺠﺎﻋﮥ ﻓﺎﻧّﻪ اﻧﺴﯽ ﻣﺎ ﺳﺒﻘﻪ ﻣﻦ اﺑﻄﺎل اﻟﺒﺮّﯾﮥ و ﺑﺎﻟﺰﻫﺎدة ﻓﺎﻧﻪ اﻣﺎﻣﻬﺎ اﻟّﺬي ﺑﻪ ﯾﻘﺘﺪي و ﺑﺎﻟﺠﻮد‬‫ﻓﺎﻧﻪ اﻟّﺬي إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻪ اﻟﻤﻨﺘﻬﯽ و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﮥ ﻓﻼ ﻓﻀـﯿﻠﮥ اﻻ و ﻫﻮ ﺣﺎﻣﻞ ﻟﻮاﺋﻬﺎ و ﻣﻘﺪام اﻣﺮاﺋﻬﺎ ﻓﻘﻞ ﻓﯽ ﺻـﻔﺎﺗﻪ ﻣﺎ اﻧﻄﻠﻖ ﺑﻪ اﻟﻠﺴﺎن ﻓﻠﻦ ﯾﻌﯿﺒﮏ ﻓﯽ‬‫ذﻟﮏ اﻧﺴﺎن و ﻓﯽ ﻫـﺬه اﺷﺎرة اﻟﯽ ﻋـﺪم اﻧﺤﺼﺎر ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﮐﻤﺎ ﻗـﺪ اﺷـﺮﻧﺎ إﻟﯿﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ و ﮐﯿﻒ ﺗﻨﺤﺼـﺮ ﻟﻨﺎ و ﻗﺪ ﻗﺎل اﻣﺎم اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﻨﺒﻞ اﻧﻪ ﻣﺎ ﺛﺒﺖ ﻻﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ اﻟﺼـﺤﯿﺤﮥ ﻣﺜﻞ ﻣﺎ ﺛﺒﺖ ﻟﻠﻮﺻّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم و ﻗﺪ ﻋﻠﻢ ان ﮐﺘﺐ اﻟﺴﻨﮥ ﻗﺪ ﺷﺮﻗﺖ و ﻏﺮﺑﺖ و ﺑﻠﻐﺖ ﻣﺒﻠﻎ‬‫اﻟﺮﯾﺎح ﻓﻼ ﯾﻤﮑﻦ ﺣﺼﺮﻫﺎ و ﻟﻨﺸﺮ اﻟﯽ ﻣﺎ ﻟﻢ ﻧﻮرده ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻓﻤﻦ ذﻟﮏ اﻧﻪ ﻣﻦ اﻟﺮﺳﻮل ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ اﻟﺮاس ﻣﻦ اﻟﺒﺪن ﮐﻤﺎ‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﺒﺮاء و اﻟـﺪﯾﻠﻤﯽ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻦ ﻋﺒـﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻋﻨﻪ ﺻـﻠﻌﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣّﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ‬‫راﺳﯽ ﻣﻦ ﺑﺪﻧﯽ‬‫و ﻣﻦ ذﻟﮏ اﻧﻪ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﮐﻤﺎ‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ اﻻﻓﺮاد ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻨﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﻋﺠﯿﻠﯽ در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪549 :‬‬‫ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ و ذاك ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻣﻦ ﯾﻠﺞ* ﻓﻤﻮﻣﻦ و ﮐﺎﻓﺮ ﻣﻦ ﯾﺨﺮج*‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 437‬از ‪581‬‬‫اﺧﺮج اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫و ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﺼﻐﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫ﻟﻠﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ اﻻﻓﺮاد ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﻣﻮدة اﻟﻘﺮﺑﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﻓﻌﻪ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻓﯿﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﺼﻮاﻋﻖ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺮاﺑﻊ و اﻟﺜﻼﺛﻮن‬‫اﺧﺮج اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ اﻻﻓﺮاد ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ان اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻓﯿﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج‬‫ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎب اﻟﺪﯾﻦ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎب اﻟّﺪﯾﻦ و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار دﯾﻠﻤﯽ و ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ و ﺷﯿﺦ‬‫ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺴﺒﻌﯿﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻻرﺑﻌﻮن‬‫ﻋﻨﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎب اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻓﯿﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن‬‫ﮐﺎﻓﺮا رواه ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻔﺮدوس‬‫و ﺷـﯿﺦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮐﺘﺎب اﻟﺴـﺒﻌﯿﻦ را ﺗﻤﺎﻣﺎ وارد ﻧﻤﻮده و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﻧﯿﺰ ﺑﻬﻤﯿﻦ اﻟﻔﺎظ آورده و از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺆﯾﺪات‬‫اﯾـﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻔﺴﺖ ﮐﻼـم أم اﻟﺨﯿﺮ ﺑﻨـﺖ اﻟﺤﺮﯾﺶ ﮐﻪ در ﺣﺮب ﺻـﻔﯿﻦ آﻧﺮا اﻧﺸـﺎ ﮐﺮده و در ان ﮐﻼـم در ذﮐﺮ ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ آن ﺟﻨﺎب را ﺑﺎب دﯾﻦ ﺧﻮد ﮔﺮداﻧﯿﺪه اﺑﻮ ﻋﻤﺮ‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ رﺑﻪ اﻟﻘﺮﻃﺒﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻘﺪ اﻟﻔﺮﯾﺪ در ﮐﺘﺎب اﻟﺠﻤﺎﻧﻪ ﮔﻔﺘﻪ )وﻓﻮد أم اﻟﺨﯿﺮ ﺑﻨﺖ ﺣﺮﯾﺶ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ( ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﻐّﺴﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﻟﺸـﻌﺒﯽ ﻗﺎل ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻟﯽ و إﻟﯿﻪ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓﮥ ان ﯾﺤﻤﻞ إﻟﯿﻪ أّم اﻟﺨﯿﺮ ﺑﻨﺖ اﻟﺤﺮﯾﺶ ﺑﻦ ﺳﺮاﻗﮥ اﻟﺒﺎرﻗﯽ ﺑﺮﺣﻠﻬﺎ و اﻋﻠﻤﻪ‬‫اﻧﯽ ﻣﺠﺎزﯾﻪ ﺑﺎﻟﺨﯿﺮ ﺧﯿﺮا و ﺑﺎﻟﺸـﺮ ﺷﺮا ﺑﻘﻮﻟﻬﺎ ﻓﯿﻪ ﻓﻠﻤﺎ ورد ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺘﺎﺑﻪ رﮐﺐ إﻟﯿﻬﺎ ﻓﺎﻗﺮأﻫﺎ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻓﻘﺎﻟﺖ اﻣﺎ اﻧﺎ ﻓﻐﯿﺮ زاﺋﻐﮥ ﻋﻦ ﻃﺎﻋﮥ و ﻻ ﻣﻌﺘﻠﮥ‬‫ﺑﮑـﺬب و ﻟﻘـﺪ ﮐﻨﺖ اﺣﺐ ﻟﻘﺎء اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻻﻣﻮر ﺗﺨﺘﻠـﺞ ﻓﯽ ﺻـﺪري ﻓﻠﻤﺎ ﺷـﯿﻌﻬﺎ و أراد ﻣﻔﺎرﻗﺘﻬﺎ ﻗﺎل ﻟﻬﺎ ﯾﺎ أم اﻟﺨﯿﺮ ان اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﮐﺘﺐ اﻟﯽ اﻧﻪ ﯾﺠﺎزﯾﻨﯽ ﺑﺎﻟﺨﯿﺮ ﺧﯿﺮا و ﺑﺎﻟﺸـﺮ ﺷﺮا ﻓﻤﺎ ﻟﯽ ﻋﻨﺪك ﻗﺎﻟﺖ ﯾﺎ ﻫﺬا ﻻ ﯾﻄﻤﻌﮏ ﺑّﺮك ﺑﯽ ان اﺳّﺮك ﺑﺒﺎﻃﻞ و ﻻ ﯾﺆﯾﺴﮏ ﻣﻌﺮﻓﺘﯽ‬‫ﺑـﮏ ان اﻗﻮل ﻓﯿـﮏ ﻏﯿﺮ اﻟﺤﻖ ﻓﺴـﺎرت ﺧﯿﺮ ﻣﺴـﯿﺮ ﺣّﺘﯽ ﻗـﺪﻣﺖ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻓﺎﻧﺰﻟﻬﺎ ﻣﻊ اﻟﺤﺮم ﺛﻢ ادﺧﻠﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﯿﻮم اﻟﺮاﺑﻊ و ﻋﻨـﺪه ﺟﻠﺴﺎؤه‬‫ﻓﻘـﺎﻟﺖ اﻟـّﺴ ﻼم ﻋﻠﯿﮏ ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ و ﺑﺮﮐﺎﺗﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﻬﺎ و ﻋﻠﯿﮏ اﻟﺴـﻼم ﯾﺎ أّم اﻟﺨﯿﺮ ﺑﺤﻖ ﻣﺎ دﻋﻮﺗﻨﯽ ﺑﻬـﺬا اﻻﺳﻢ ﻗﺎﻟﺖ ﯾﺎ‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻟﮑـّﻞ اﺟﻞ ﮐﺘﺎب ﻗﺎل ﺻـﺪﻗﺖ ﻓﮑﯿﻒ ﺣﺎﻟﮏ ﯾﺎ ﺧﺎﻟـﮥ و ﮐﯿﻒ ﮐﻨﺖ ﻓﯽ ﻣﺴـﯿﺮك ﻗﺎﻟﺖ ﻟﻢ ازل ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﯽ ﺧﯿﺮ و‬‫ﻋﺎﻓﯿﮥ ﺣﺘﯽ ﺻﺮت إﻟﯿﮏ ﻓﺎﻧﺎ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺲ اﻧﯿﻖ ﻋﻨﺪ ﻣﻠﮏ رﻓﯿﻖ ﻗﺎل ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﺤﺴﻦ ﻧﯿﺘﯽ ﻇﻔﺮت ﺑﮑﻢ ﻗﺎﻟﺖ ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﯾﻌﯿﺪك‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪550 :‬‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ دﺣﺾ اﻟﻤﻘﺎل و ﻣﺎ ﺗﻮذي ﻋﺎﻗﺒﺘﻪ ﻗﺎل ﻟﯿﺲ ﻫـﺬا اردﻧﺎ اﺧﺒﺮﯾﻨﺎ ﮐﯿﻒ ﮐﺎن ﮐﻼﻣﮏ إذ ﻗﺘﻞ ﻋﻤﺎر ﺑﻦ ﯾﺎﺳـﺮ ﻗﺎﻟﺖ ﻟﻢ اﮐﻦ زودﺗﻪ ﻗﺒﻞ‬‫و ﻻـ روﯾﺘﻪ ﺑﻌـﺪ و اﻧﻤـﺎ ﮐـﺎﻧﺖ ﮐﻠﻤﺎت ﻧﻔﺜﻬﺎ ﻟﺴﺎﻧﯽ ﻋﻨـﺪ اﻟﺼﺪﻣـﮥ ﻓﺎن اﺣﺒﺒﺖ ان اﺣـﺪث ﻟﮏ ﻣﻘﺎﻻ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻓﻌﻠﺖ ﻓﺎﻟﺘﻔﺖ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ اﻟﯽ‬‫ﺟﻠﺴـﺎﺋﻪ ﻓﻘـﺎل اﯾﮑﻢ ﯾﺤﻔـﻆ ﮐﻼﻣﻬـﺎ ﻓﻘـﺎل رﺟﻞ ﻣﻨﻬﻢ اﻧﺎ اﺣﻔﻆ ﺑﻌﺾ ﮐﻼﻣﻬﺎ ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻗﺎل ﻫﺎت ﻗﺎل ﮐﺎﻧّﯽ ﺑﻬﺎ ﺑﯿﻦ ﺑﺮدﯾﻦ زﺋﺒﺮﯾﻦ‬‫ﮐﺜﯿﻔﯽ اﻟّﻨﺴـﯿﺞ و ﻫﯽ ﻋﻠﯽ ﺟﻤﻞ ارﻣﮏ و ﺑﯿﺪﻫﺎ ﺳﻮط ﻣﻨﺘﺸـﺮ اﻟﻀـﻔﯿﺮة و ﻫﯽ ﮐﺎﻟﻔﺤﻞ ﯾﻬﺪر ﻓﯽ ﺷﻘﺸـﻘﺘﻪ ﺗﻘﻮل ﯾﺎ َأﱡﯾَﻬﺎ اﻟﱠﻨﺎُس اﱠﺗُﻘﻮا َرﺑﱠُﮑْﻢ‬‫ِإ ﱠن َزﻟ َْﺰﻟََﮥ اﻟﱠﺴﺎَﻋِﮥ َﺷْﯽٌء َﻋِﻈﯿٌﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 438‬از ‪581‬‬‫اّن اﻟﱠﻠﻪ ﻗـﺪ اوﺿﺢ ﻟﮑﻢ اﻟﺤّﻖ و اﺑﺎن اﻟّﺪﻟﯿﻞ و ﺑﯿﻦ اﻟﺴﺒﯿﻞ و رﻓﻊ اﻟﻌﻠﻢ و ﻟﻢ ﯾﺪﻋﮑﻢ ﻓﯽ ﻏّﻤﺎء ﻣﺪﻟﻬﻤﮥ ﻓﺎﯾﻦ ﺗﺮﯾﺪون رﺣﻤﮑﻢ اﻟﱠﻠﻪ اﻗﺮارا ﻋﻦ‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ أم ﻓﺮارا ﻣﻦ اﻟﺰﺣـﻒ أم رﻏﺒـﮥ ﻋﻦ اﻻﺳـﻼم أم ارﺗـﺪادا ﻋﻦ اﻟﺤـﻖ اﻣـﺎ ﺳـﻤﻌﺘﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺟـﻞ ﺛﻨـﺎؤه ﯾﻘﻮل َو ﻟََﻨﺒْﻠَُﻮﱠﻧُﮑْﻢ َﺣـ ﱠﺘﯽ َﻧْﻌَﻠَﻢ‬‫اﻟ ُْﻤﺠﺎِﻫِﺪﯾَﻦ ﻣِﻨُْﮑْﻢ َو اﻟﱠﺼﺎﺑ ِِﺮﯾَﻦ‬‫و ﻧﺒﻠﻮ اﺧﺒﺎرﮐﻢ ﺛﻢ رﻓﻌﺖ راﺳـﻬﺎ اﻟﯽ اﻟّﺴـ ﻤﺎء و ﻫﯽ ﺗﻘﻮل اﻟّﻠﻬّﻢ ﻗـﺪ ﻋﯿﻞ اﻟﺼﺒﺮ و ﺿـﻌﻒ اﻟﯿﻘﯿﻦ و اﻧﺘﺸـﺮت اﻟﺮﻏﺒـﮥ و ﺑﯿـﺪك ﯾﺎ رب ازﻣﮥ‬‫اﻟﻘﻠﻮب ﻓـﺎﺟﻤﻊ اﻟﻠّﻬّﻢ ﺑﻬـﺎ اﻟﮑﻠﻤـﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻘﻮي و اﻟﻒ اﻟﻘﻠﻮب ﻋﻠﯽ اﻟﻬـﺪي و اردد اﻟﺤﻖ اﻟﯽ اﻫﻠﻪ ﻫﻠﻤﻮا رﺣﻤﮑﻢ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﯽ اﻻﻣﺎم ﻟا ﻌﺎدل و‬‫اﻟﺮﺿـﯽ اﻟﺘﻘﯽ و اﻟﺼـﺪﯾﻖ اﻻﮐﺒﺮ اﻧﻬﺎ اﺣﻦ ﺑﺪرﯾـﮥ و اﺣﻘﺎد ﺟﺎﻫﻠﯿـﮥ وﺛﺐ ﺑﻬﺎ واﺛﺐ ﺣﯿﻦ اﻟﻐﻔﻠـﮥ ﻟﯿـﺪرك ﺛﺎرات ﺑﻨﯽ ﻋﺒﺪ ﺷـﻤﺲ ﺛﻢ ﻗﺎﻟﺖ‬‫َﻓﻘﺎﺗِﻠُﻮا َأﺋِﱠﻤَﮥ ﻟا ُْﮑْﻔِﺮ ِإﱠﻧُﻬْﻢ ﻻ َأﯾْﻤﺎَن ﻟَُﻬْﻢ ﻟََﻌﱠﻠُﻬْﻢ َﯾﻨَْﺘُﻬﻮَن‬‫ﺻﺒﺮا ﯾـﺎ ﻣﻌﺸـﺮ اﻟﻤﻬـﺎﺟﺮﯾﻦ و اﻻﻧﺼـﺎر ﻗـﺎﺗﻠﻮا ﻋﻠﯽ ﺑﺼـﯿﺮة ﻣﻦ رﺑّﮑﻢ و ﺛﺒﺎت ﻣﻦ دﯾﻨﮑﻢ ﻓﮑﺎﻧﯽ ﺑﮑﻢ ﻏـﺪا و ﻗـﺪ ﻟﻘﯿﺘﻢ اﻫﻞ اﻟﺸﺎم ك ُﺣُﻤٌﺮ‬‫ُﻣْﺴَﺘﻨِْﻔَﺮٌة َﻓﱠﺮْت ﻣِْﻦ َﻗْﺴَﻮَرٍة‬‫ﻻ ﺗﺪري اﯾﻦ ﯾﺴﻠﮏ ﺑﻬﺎ ﻣﻦ ﻓﺠﺎج اﻻرض ﺑﺎﻋﻮا اﻵﺧﺮة ﺑﺎﻟﺪﻧﯿﺎ اْﺷَﺘَﺮُوا اﻟﱠﻀﻼﻟََﮥ ﺑ ِﺎﻟ ُْﻬﺪي‬‫و ﻋﻠﻤﺎ ﻗﻠﯿﻞ ﻟﯿﺼﺒﺤﻦ ﻧﺎدﻣﯿﻦ ﺣﺘﯽ ﺗﺤﻞ ﺑﻬﻢ اﻟﻨﺪاﻣﮥ ﻓﯿﻄﻠﺒﻮن اﻻﻗﺎﻟﮥ َو ﻻَت ِﺣﯿَﻦ َﻣﻨﺎٍص‬‫اﻧﻪ ﻣﻦ ﺿّﻞ و اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ اﻟﺤّﻖ وﻗﻊ ﻓﯽ اﻟﺒﺎﻃﻞ اﻻ ان اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﺳﺘﺼـﻐﺮوا ﻋﻤﺮ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻓﺮﻓﻀﻮﻫﺎ و اﺳـﺘﻄﺎﺑﻮا اﻵﺧﺮة ﻓﺴﻌﻮا ﻟﻬﺎ ﻓﺎﻟّﻠﻪ اّﯾﻬﺎ اﻟّﻨﺎس‬‫ﻗﺒﻞ ان ﺗﺒﻄﻞ اﻟﺤﻘﻮق و ﺗﻌﻄﻞ اﻟﺤـﺪود و ﺗﻘﻮي ﮐﻠﻤـﮥ اﻟﺸـﯿﻄﺎن ﻓﺎﻟﯽ اﯾﻦ ﺗﺮﯾـﺪون رﺣﻤﮑﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﻢ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ و ﺻـﻬﺮه و أﺑﯽ ﺳـﺒﻄﯿﻪ ﺧﻠﻖ ﻣﻦ ﻃﯿﻨﺘﻪ و ﺗﻔﺮع ﻣﻦ ﻧﺒﻌﺘﻪ و ﺟﻌﻠﻪ ﺑـﺎب دﯾﻨﻪ و اﺑـﺎن ﺑﺒﻐﻀﻪ اﻟﻤﻨـﺎﻓﻘﯿﻦ و ﻫـﺎ ﻫﻮ ذا ﻣﻔﻠﻖ اﻟﻬﺎم و ﻣﮑﺴـﺮ‬‫اﻻﺻـﻨﺎم ﺻـّﻠﯽ و اﻟﻨﺎس ﻣﺸـﺮﮐﻮن و اﻃﺎع و اﻟﻨﺎس ﮐﺎرﻫﻮن ﻓﻠﻢ ﯾﺰل ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺣّﺘﯽ ﻗﺘﻞ ﻣﺒﺎرزﯾﻪ و اﻓﻨﯽ اﻫﻞ اﺣـﺪ و ﻫﺰم اﻻﺣﺰاب و ﻗﺘﻞ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ اﻫﻞ ﺧﯿﺒﺮ و ﻓﺮق ﺑﻪ ﺟﻤﻊ اﻫﻮاﺋﻬﻢ ﻓﯿﺎ ﻟﻬﺎ ﻣﻦ وﻗﺎﺋﻊ زرﻋﺖ ﻓﯽ ﻗﻠﻮب ﻧﻔﺎﻗﺎ و رّدة و ﺷـﻘﺎﻗﺎ و زادت اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﯾﻤﺎﻧﺎ ﻗـﺪ اﺟﺘﻬﺪت ﻓﯽ‬‫اﻟﻘﻮل و ﺑﺎﻟﻐﺖ ﻓﯽ اﻟﻨﺼﯿﺤﮥ و ﺑﺎﻟﻠّﻪ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ و اﻟّﺴﻼم ﻋﻠﯿﮑﻢ و رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﯾﺎ أّم اﻟﺨﯿﺮ ﻣﺎ اردت ﺑﻬﺬا اﻟﮑﻼم اﻻ ﻗﺘﻠﯽ و ﻟﻮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪551 :‬‬‫ﻗﺘﻠﺘـﮏ ﻣـﺎ ﺣﺮﺟﺖ ﻓﯽ ذﻟـﮏ ﻗﺎﻟﺖ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﯾﺴﺆﻧﯽ ان ﯾﺠﺮي ﻗﺘﻠﯽ ﻋﻠﯽ ﯾـﺪي ﻣﻦ ﯾﺴـﻌﺪﻧﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺸـﻘﺎﺋﻪ ﻗﺎل ﻫﯿﻬﺎت ﯾﺎ ﮐﺜﯿﺮة اﻟﻔﻀﻮل ﻣﺎ‬‫ﺗﻘﻮﻟﯿﻦ ﻓﯽ ﻋﺜﻤـﺎن ﺑﻦ ﻋﻔـﺎن رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗـﺎﻟﺖ و ﻣﺎ ﻋﺴـﯿﺖ ان اﻗﻮل ﻓﯽ ﻋﺜﻤﺎن اﺳـﺘﺨﻠﻔﻪ اﻟّﻨﺎس و ﻫﻢ ﺑﻪ راﺿﻮن و ﻗﺘﻠﻮه و ﻫﻢ ﻟﻪ ﮐﺎرﻫﻮن‬‫ﻗﺎل ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﯾﺎ أم اﻟﺨﯿﺮ ﻫﺬا ﺛﻨﺎؤك اﻟّﺬي ﺗﺜﻨﯿﻦ ﻗﺎﻟﺖ ﻟِﮑِﻦ اﻟﱠﻠُﻪ َﯾْﺸَﻬُﺪ‬‫َو َﮐﻔﯽ ﺑ ِﺎﻟﱠﻠِﻪ َﺷِﻬﯿﺪًا*‬‫اﻣﺎ اردت ﺑﻌﺜﻤﺎن ﻧﻘﺼﺎ و ﻟﮑﻦ ﮐﺎن ﺳﺎﺑﻘﺎ اﻟﯽ اﻟﺨﯿﺮ و اﻧّﻪ ﻟﺮﻓﯿﻊ اﻟﺪرﺟـﮥ ﻏﺪا ﻗﺎل ﻓﻤﺎ ﺗﻘﻮﻟﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺰﺑﯿﺮ ﻗﺎﻟﺖ و ﻣﺎ اﻗﻮل ﻓﯽ اﺑﻦ ﻋﻤﮥ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﺣﻮارﯾﻪ و ﻗـﺪ ﺷـﻬﺪ ﻟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﻟﺠّﻨﮥ و اﻧﺎ أﺳﺄﻟﮏ ﺑﺤﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺎ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﻓﺎن ﻗﺮﯾﺸـﺎ‬‫ﺗﺤﺪﺛﺖ اﻧﮏ اﺣﻠﻤﻬﺎ ان ﺗﻌﻔﯿﻨﯽ ﻣﻦ ﻫﺬه اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ و ﺗﺴﺄﻟﻨﯽ ﻋﻤﺎ ﺷـﺌﺖ ﻣﻦ ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻗﺎل ﻧﻌﻢ و ﻧﻌﻤﮥ ﻋﯿﻦ ﻗﺪ اﻋﻔﯿﺘﮏ ﻣﻨﻬﺎ ﺛﻢ اﻣﺮ ﻟﻬﺎ ﺑﺠﺎﺋﺰة‬‫رﻓﯿﻌﮥ و رّدﻫﺎ ﻣﮑّﺮﻣﮥ‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺖ ﺑﺎب اﻟّﻠﻪ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در ان ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﺪﯾـﺪه ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴﻼم ﺑﯿﺎن ﻓﺮﻣﻮده و در ﺿﻤﻦ آن ﺑﺨﻄﺎب آن ﺟﻨﺎب‬‫و اﻧﺖ ﺑﺎب ﻟا ﱠﻠﻪ‬‫ارﺷﺎد ﻧﻤﻮده و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ اﻟﻘﻨﺪوزي در ﮐﺘﺎب ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ ﯾﺎﺳـﺮ اﻟﺨﺎدم ﻋﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺮﺿﺎ ع ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﺖ ﺣﺠـﮥ اﻟﱠﻠﻪ و اﻧﺖ ﺑﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 439‬از ‪581‬‬‫اﻟﱠﻠﻪ و اﻧﺖ اﻟﻄﺮﯾﻖ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ و اﻧﺖ اﻟﻨﺒﺄ اﻟﻌﻈﯿﻢ و اﻧﺖ اﻟﺼـﺮاط اﻟﻤﺴـﺘﻘﯿﻢ و اﻧﺖ اﻟﻤﺜﻞ اﻻﻋﻠﯽ و اﻧﺖ اﻣﺎم اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺧﯿﺮ‬‫اﻟﻮﺻـﯿﯿﻦ و ﺳـﯿﺪ اﻟـّﺼ ﺪﯾﻘﯿﻦ ﯾـﺎ ﻋﻠﯽ اﻧـﺖ اﻟﻔـﺎروق اﻻـﻋﻈﻢ و اﻧﺖ اﻟـّﺼ ﺪﯾﻖ اﻻـﮐﺒﺮ و ان ﺣﺰﺑـﮏ ﺣﺰﺑﯽ و ﺣﺰﺑﯽ ﺣﺰب اﻟﱠﻠﻪ و اّن ﺣﺰب‬‫اﻋﺪاﺋﮏ ﺣﺰب اﻟﺸﯿﻄﺎن‬‫و ﻣﺆﯾﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺧﻄﺒﻪاﯾﺴﺖ ﮐﻪ در ان ﺧﻄﺒﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﻌﻀﯽ از ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﺎﻟﯿﻪ ﺧﻮد ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده و در‬‫ﺟﻤﻠﻪ آن ﺑﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻮدن ﺧﻮد ﻧﯿﺰ ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﻨـﺎﻗﺐ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﺼـﯿﺮ ﻋﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟـّﺼ ﺎدق ﻗـﺎل ﻗـﺎل اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﺧﻄﺒﺘﻪ اﻧﺎ اﻟﻬﺎدي و اﻧﺎ اﻟﻤﻬﺘـﺪي و اﻧﺎ اﺑﻮ‬‫اﻟﯿﺘﺎﻣﯽ و اﻟﻤﺴـﮑﯿﻦ و زوج اﻻراﻣﻞ و اﻧﺎ ﻣﻠﺠﺎ ﮐﻞ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻣﺎ ﻣﻦ ﮐّﻞ ﺧﺎﺋﻒ و اﻧﺎ ﻗﺎﺋـﺪ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻟﯽ اﻟﺠﻨـﮥ و اﻧﺎ ﺣﺒﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺘﯿﻦ و اﻧﺎ‬‫ﻋﺮوة اﻟﻮﺛﻘﯽ و ﮐﻠﻤـﮥ اﻟﺘﻘﻮي و اﻧـﺎ ﻋﯿﻦ اﻟﱠﻠﻪ و ﺑـﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﻟﺴـﺎن اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺼﺎدق و اﻧﺎ ﺟﻨﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّـﺬي ﯾﻘﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯿﻪ َأْن َﺗُﻘﻮَل َﻧْﻔٌﺲ ﯾﺎ‬‫َﺣْﺴَﺮﺗﯽ َﻋﻠﯽ ﻣﺎ َﻓﱠﺮْﻃُﺖ ﻓِﯽ َﺟﻨِْﺐ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫و اﻧﺎ ﯾﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻟا ﻤﺒﺴﻮﻃﮥ ﻋﻠﯽ ﻋﺒﺎده ﺑﺎﻟﺮﺣﻤﮥ و اﻟﻤﻐﻔﺮة و اﻧﺎ ﺑﺎب ﺣّﻄﮥ ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ و ﻋﺮف ﺣﻘﯽ ﻓﻘﺪ ﻋﺮف رﺑّﻪ ﻻﻧﯽ وﺻـﯽ ﻧﺒﯿﻪ ﻓﯽ ارﺿﻪ و‬‫ﺣﺠﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﺧﻠﻘﻪ ﻻ ﯾﻨﮑﺮ ﻫﺬا اﻻ راّد ﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺆﯾﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻔﺴﺖ ارﺷﺎد ﺑﺎﺳﺪاد ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻧﺤﻦ اﺑﻮاب اﻟﱠﻠﻪ‬‫و اﯾﻦ ارﺷﺎد ﻫﺪاﯾﺖ ﺑﻨﯿﺎد را ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪552 :‬‬‫ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ع رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻧﺤﻦ اﻟﻔﻠﮏ اﻟﺠﺎرﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﻠﺠﺞ اﻟﻐﺎﻣﺮة ﯾﺎ ﻣﻦ ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ و ﯾﻐﺮق ﻣﻦ ﺗﺮﮐﻬﺎ‬‫و‬‫ﻗـﺎل اﯾﻀـﺎ ان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟـّﻞ اﺧـﺬ ﻣﯿﺜـﺎق ﻣﻦ ﯾﺤﺒﻨﺎ و ﻫﻢ ﻓﯽ اﺻـﻼب آﺑﺎﺋﻬﻢ ﻓﻼ ﯾﻘـﺪرون ﻋﻠﯽ ﺗﺮك وﻻﯾﺘﻨﺎ ﻻن اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻌﻞ ﺟﺒﻠﯿﺘﻬﻢ ﻋﻠﯽ‬‫ذﻟ ﮏ‬‫و ﻗﺎل اﯾﻀﺎ اﻧّﯽ ﻻﮐﺘﻢ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﯽ ﺟﻮاﻫﺮه* ﮐﯿﻼ ﯾﺮي ذو ﺟﻬﻞ ﻓﯿﻔﺘﺘﻨﺎ* و ﻗﺪ ﺗﻘﺪم ﻓﯽ ﻫﺬا اﺑﻮ ﺣﺴﻦ* اﻟﯽ اﻟﺤﺴﯿﻦ و اوﺻﯽ ﻗﺒﻠﻪ اﻟﺤﺴﻨﺎ*‬‫و رب ﺟﻮﻫﺮ ﻋﻠﻢ ﻟﻮ اﺑﻮح ﺑﻪ* ﻟﻘﯿﻞ ﻟﯽ اﻧﺖ ﻣّﻤﻦ ﯾﻌﺒﺪ اﻟﻮﺛﻨﺎ* و ﻻﺳﺘﺤﻞ رﺟﺎل ﻣﺴﻠﻤﻮن دﻣﯽ* ﯾﺮون اﻗﺒﺢ ﻣﺎ ﯾﺎﺗﻮﻧﻪ ﺣﺴﻨﺎ*‬‫ﮐﻤﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻨﺰﻻت اﻟﻤﻮﺻﻠﯿﮥ ﻟﻠﺸﯿﺦ اﻻﮐﺒﺮ و ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﺳﻔﯿﻨﮥ راﻏﺐ اﻟﺼﺪر اﻻﻋﻈﻢ و‬‫ﻗﺎل اﯾﻀﺎ ﻧﺤﻦ اﺑﻮاب اﻟﱠﻠﻪ و ﻧﺤﻦ اﻟّﺼﺮاط اﻟﻤﺴﺘﻘﯿﻢ و ﻧﺤﻦ ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﻪ و ﺗﺮاﺟﻤﮥ وﺣﯿﻪ و ﻧﺤﻦ ارﮐﺎن ﺗﻮﺣﯿﺪه و ﻣﻮﺿﻊ ﺳّﺮه‬‫و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻋﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻟﺜﻤﺎﻟﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﺎل ﻟﯿﺲ ﺑﯿﻦ اﻟﱠﻠﻪ و ﺑﯿﻦ ﺣﺠﺘﻪ ﺣﺠﺎب و ﻻ ﻟﻠّﻪ دون ﺣﺠﺘﻪ ﺳّﺮ ﻧﺤﻦ‬‫اﺑﻮاب اﻟﱠﻠﻪ و ﻧﺤﻦ اﻟّﺼﺮاط اﻟﻤﺴﺘﻘﯿﻢ و ﻧﺤﻦ ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻢ اﻟﱠﻠﻪ و ﺗﺮاﺟﻤﮥ وﺣﯿﻪ و ﻧﺤﻦ ارﮐﺎن ﺗﻮﺣﯿﺪه و ﻣﻮﺿﻊ ﺳﺮه‬‫ﺧﻄﺒﻪ ﺟﻨﺎب أﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺟﻤﻠﮥ »و أﻧﺎ ﺑﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺧﻄﺒﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮐﻪ در ان ﺑﻀﻤﻦ ﺻﻔﺎت ﻋﺎﻟﯿﻪ ﺧﻮد‬‫اﻧﺎ ﺑﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ‬‫ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ و اﯾﻦ ﺧﻄﺒﻪ را ﻋﻼﻣﻪ ﮐﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺳﺎﻟﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ اﻟﻘﺮﺷـﯽ اﻟﻨﺼـﯿﺒﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺪر اﻟﻤﻨﻈﻢ رواﯾﺖ‬‫ﮐﺮده و ﺷـﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ آن را در ﮐﺘﺎب ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﺪر اﻟﻤﻨﻈﻢ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 440‬از ‪581‬‬‫و ﻗﺪ ﺛﺒﺖ ﻋﻨﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ و ﻣﺸﺎﯾﺦ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﺑﺎﻟﻨﻘﻞ اﻟّﺼﺤﯿﺢ و اﻟﮑﺸﻒ اﻟّﺼﺮﯾﺢ‬‫اّن اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻗﺎم ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓـﮥ و ﻫﻮ ﯾﺨﻄﺐ ﻓﻘﺎل ﺑﺴﻢ اﷲ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ ﺑـﺪﯾﻊ‬‫اﻟﺴـﻤﻮات و اﻻرض و ﻓﺎﻃﺮﻫﺎ و ﺳﺎﻃﺢ اﻟﻤﺪﺣﯿﺎت و وازرﻫﺎ و ﻣﻄﻮد اﻟﺠﺒﺎل و ﻗﺎﻓﺮﻫﺎ و ﻣﻔّﺠﺮ اﻟﻌﯿﻮن و ﻧﺎﻓﺮﻫﺎ و ﻣﺮﺳﻞ اﻟﺮﯾﺎح و زاﺟﺮﻫﺎ و‬‫ﻧﺎﻫﯽ اﻟﻘﻮاﺻﻒ و آﻣﺮﻫﺎ و ﻣﺰﯾﻦ اﻟّﺴـ ﻤﺎء و زاﻫﺮﻫﺎ و ﻣﺪﺑّﺮ اﻻﻓﻼك و ﻣﺴـﯿﺮﻫﺎ و ﻣﻘﺴﻢ اﻟﻤﻨﺎزل و ﻣﻘﺪرﻫﺎ و ﻣﻨﺸﺊ اﻟﺴﺤﺎب و ﻣﺴﺨﺮﻫﺎ و‬‫ﻣﻮﻟـﺞ اﻟﺤﻨﺎدس و ﻣﻨﻮرﻫﺎ و ﻣﺤﺪث اﻻﺟﺴﺎم و ﻣﻘﺮرﻫﺎ و ﻣﮑﻮر اﻟﺪﻫﻮر و ﻣﮑّﺪرﻫﺎ و ﻣﻮرد اﻻﻣﻮر و ﻣﺼﺪرﻫﺎ و ﺿﺎﻣﻦ اﻻرزاق و ﻣﺪﺑﺮﻫﺎ‬‫و ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺮﻓﺎت و ﻧﺎﺷـﺮﻫﺎ اﺣﻤﺪه ﻋﻠﯽ آﻻﺋﻪ و ﺗﻮاﻓﺮﻫﺎ و اﺷﮑﺮه ﻋﻠﯽ ﻧﻌﻤﺎﺋﻪ و ﺗﻮاﺗﺮﻫﺎ و اﺷﻬﺪ ان ﻻ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ وﺣﺪه ﻻ ﺷﺮﯾﮏ ﻟﻪ ﺷﻬﺎدة‬‫ﺗﺆدي اﻟﯽ اﻟّﺴـ ﻼﻣﮥ ذاﮐﺮﻫـﺎ و ﺗﻮﻣﻦ ﻣﻦ اﻟﻌـﺬاب ذاﺧﺮﻫﺎ و اﺷـﻬﺪ ان ﻣﺤّﻤـ ﺪا ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﺨﺎﺗﻢ ﻟﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﻣﻦ اﻟﺮﺳﻞ و‬‫ﻓﺎﺧﺮﻫﺎ و رﺳﻮﻟﻪ اﻟﻔﺎﺗﺢ ﻟﻤﺎ اﺳـﺘﻘﺒﻞ ﻣﻦ اﻟﺪﻋﻮة و ﻧﺎﺷـﺮﻫﺎ ارﺳـﻠﻪ اﻟﯽ اﻣﮥ ﻗﺪ ﺷﻌﺮ ﺑﻌﺒﺎدة اﻻوﺛﺎن ﺷﺎﻋﺮﻫﺎ ﻓﺎﺑﻠﻎ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻓﯽ اﻟﻨﺼﯿﺤﮥ واﻓﺮﻫﺎ و اﻧﺎر ﻣﻨﺎر اﻋﻼم اﻟﻬﺪاﯾﮥ و ﻣﻨﺎﺑﺮﻫﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪553 :‬‬‫و ﻣﺤﺎ ﺑﻤﻌﺠﺰ اﻟﻘﺮآن دﻋﻮة اﻟﺸـﯿﻄﺎن و ﻣﮑﺎﺛﺮﻫﺎ و ارﻏﻢ ﻣﻌﺎﻃﯿﺲ ﻏﻮاة اﻟﻌﺮب و ﮐﺎﻓﺮﻫﺎ ﺣﺘﯽ اﺻﺒﺤﺖ دﻋﻮﺗﻪ اﻟﺤﻖ ﺑﺎّول زاﺋﺮﻫﺎ و ﺷﺮﯾﻌﺘﻪ‬‫اﻟﻤﻄﻬﺮة اﻟﯽ اﻟﻤﻌـﺎد ﯾﻔﺨﺮ ﻓﺎﺧﺮﻫـﺎ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ اﻟﺪوﺣـﮥ اﻟﻌﻠﯿـﺎء و ﻃﯿﺐ ﻋﻨﺎﺻـﺮﻫﺎ اﯾﻬـﺎ اﻟﻨـﺎس ﺳـﺎر اﻟﻤﺜـﻞ و ﺣﻘﻖ اﻟﻌﻤﻞ و‬‫ﺗﺴـﻠﻤﺖ اﻟﺨﺼـﯿﺎن و ﺣﮑﻤﺖ اﻟﻨﺴﻮان و اﺧﺘﻠﻔﺖ اﻻﻫﻮاء و ﻋﻈﻤﺖ اﻟﺒﻠﻮي و اﺷـﺘﺪت اﻟﺸـﮑﻮي و اﺳـﺘﻤﺮت اﻟـﺪﻋﻮي و زﻟﺰﻟﺖ اﻻرض و‬‫ﺿّﯿﻊ اﻟﻔﺮض و ﮐﻨﺴﺖ اﻻﻣﺎﻧﮥ و ﺑﺪت اﻟﺨﯿﺎﻧﮥ و ﻗﺎم اﻻدﻋﯿﺎء و ﻧﺎل اﻻﺷـﻘﯿﺎء و ﺗﻘﺪﻣﺖ اﻟﺴﻔﻬﺎء و ﺗﺎﺧﺮت اﻟّﺼﻠﺤﺎء و ازور اﻟﻘﺮآن و اﺣﻤﺮ‬‫اﻟﺪﺑﺮان و ﮐﻤﻠﺖ اﻟﻔﺘﺮة و ﺳﺪﺳﺖ اﻟﻬﺠﺮة و ﻇﻬﺮت اﻻﻓﺎﻃﺲ ﻓﺤﺴـﻤﺖ اﻟﻤﻼﺑﺲ ﯾﻤﻠﮑﻮن اﻟﺴـﺮاﺋﺮ و ﯾﻬﺘﮑﻮن اﻟﺤﺮاﺋﺮ و ﯾﺠﯿﺌﻮن ﮐﯿﺴﺎن و‬‫ﯾﺨﺮﺑﻮن ﺧﺮاﺳـﺎن ﻓﯿﻬـﺪﻣﻮن اﻟﺤﺼﻮن و ﯾﻈﻬﺮون اﻟﻤﺼﻮن و ﯾﻔﺘﺤﻮن اﻟﻌﺮاق ﺑـﺪم ﯾﺮاق ﻓﺂه آه ﺛﻢ آه آه ﻟﻌﺮﯾﺾ اﻻﻓﻮاه و زﺑﻮل اﻟﺸـﻔﺎه ﺛﻢ‬‫اﻟﺘﻔﺖ ﯾﻤﯿﻨﺎ و ﺷﻤﺎﻻ و ﺗﻨﻔﺲ اﻟّﺼﻌﺪاء ﻻ ﻣﻼﻻ و ﺗﺎوه ﺧﺸﻮﻋﺎ و ﺗﻐﯿﺮ ﺧﻀﻮﻋﺎ ﻓﻘﺎم إﻟﯿﻪ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻧﻮﻓﻞ اﻟﻬﻼﻟﯽ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻧﺖ‬‫ﺣﺎﺿـﺮ ﺑﻤﺎ ذﮐﺮت و ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻪ ﻓﺎﻟﺘﻔﺖ إﻟﯿﻪ ﺑﻌﯿﻦ اﻟﻐﻀﺐ و ﻗﺎل ﻟﻪ ﺛﮑﻠﺘﮏ اﻟﺜﻮاﮐﻞ و ﻧﺰﻟﺖ ﺑﮏ اﻟﻨﻮازل ﯾﺎ ﺑﻦ اﻟﺠﺒﺎن اﻟﺨﺒﺎﺋﺚ و اﻟﻤﮑـﺬب‬‫اﻟﻨﺎﮐﺚ ﺳﯿﻘﺼـﺮ ﺑﮏ اﻟﻄﻮل و ﯾﻐﻠﺒﮏ اﻟﻐﻮل اﻧﺎ ﺳـﺮ اﻻﺳـﺮار اﻧﺎ ﺷﺠﺮة اﻻﻧﻮار اﻧﺎ دﻟﯿﻞ اﻟﺴﻤﻮات اﻧﺎ اﻧﯿﺲ اﻟﻤﺴﺒﺤﺎت اﻧﺎ ﺧﻠﯿﻞ ﺟﺒﺮاﺋﯿﻞ اﻧﺎ‬‫ﺻﻔّﯽ ﻣﯿﮑﺎﺋﯿـﻞ اﻧـﺎ ﻗﺎﺋـﺪ اﻻﻣﻼـك اﻧﺎ ﺳـﻤﻨﺪل اﻻﻓﻼك اﻧﺎ ﺳـﺮﯾﺮ اﻟﺼـﺮاح اﻧﺎ ﺣﻔﯿﻆ اﻻﻟﻮاح اﻧﺎ ﻗﻄﺐ اﻟـﺪﯾﺠﻮر اﻧﺎ اﻟﺒﯿﺖ اﻟﻤﻌﻤﻮر اﻧﺎ ﻣﺰن‬‫اﻟﺴـﺤﺎﺋﺐ اﻧـﺎ ﻧﻮر اﻟﻐﯿـﺎﻫﺐ اﻧﺎ ﻓﻠﮏ اﻟﻠﺠـﺞ اﻧﺎ ﺣﺠـﮥ اﻟﺤﺠـﺞ اﻧﺎ ﻣﺴـﺪد اﻟﺨﻼﺋﻖ اﻧﺎ ﻣﺤﻘﻖ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ اﻧﺎ ﻣﺄول اﻟﺘﺎوﯾﻞ اﻧﺎ ﻣﻔﺴـﺮ اﻻﻧﺠﯿﻞ اﻧﺎ‬‫ﺧﺎﻣﺲ اﻟﮑﺴﺎء اﻧﺎ ﺗﺒﯿﺎن اﻟّﻨﺴﺎء اﻧﺎ اﻟﻔـﮥ اﻻﯾﻼف اﻧّﺎ رﺟﺎل اﻻﻋﺮاف اﻧﺎ ﺳـﺮ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻧﺎ ﺛﻌﺒﺎن اﻟﮑﻠﯿﻢ اﻧﺎ وﻟﯽ اﻻوﻟﯿﺎء اﻧﺎ ورﺛﮥ اﻻﻧﺒﯿﺎء اﻧﺎ اورﯾﺎ‬‫اﻟﺰﺑﻮر اﻧـﺎ ﺣﺠـﺎب اﻟﻐﻔﻮر اﻧـﺎ ﺻـﻔﻮة اﻟﺠﻠﯿـﻞ اﻧﺎ اﯾﻠﯿﺎء اﻻﻧﺠﯿﻞ اﻧﺎ ﺷﺪﯾـﺪ اﻟﻘﻮي اﻧﺎ ﺣﺎﻣﻞ اﻟﻠﻮاء اﻧﺎ اﻣﺎم اﻟﻤﺤﺸـﺮ اﻧﺎ ﺳﺎﻗﯽ اﻟﮑﻮﺛﺮ اﻧﺎ ﻗﺴـﯿﻢ‬‫اﻟﺠﻨﺎن اﻧﺎ ﻣﺸﺎﻃﺮ اﻟﻨﯿﺮان اﻧﺎ ﯾﻌﺴﻮب اﻟـﺪﯾﻦ اﻧﺎ اﻣﺎم اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ اﻧﺎ وارث اﻟﻤﺨﺘﺎر اﻧﺎ ﻇﻬﯿﺮ اﻻﻇﻬﺎر اﻧﺎ ﻣﺒﯿـﺪ اﻟﮑﻔﺮة اﻧﺎ اﺑﻮ اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻟﺒﺮرة اﻧﺎ ﻗﺎﻟﻊ‬‫اﻟﺒـﺎب اﻧﺎ ﻣﻔﺮق اﻻﺣﺰاب اﻧﺎ اﻟﺠﻮﻫﺮة اﻟﺜﻤﯿﻨـﮥ اﻧﺎ ﺑﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻧﺎ ﻣﻔﺴـﺮ اﻟﺒﯿﻨﺎت اﻧﺎ ﻣﺒﯿﻦ اﻟﻤﺸـﮑﻼت اﻧﺎ اﻟﻨﻮن و اﻟﻘﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺼـﺒﺎح اﻟﻈﻠﻢ اﻧﺎ‬‫ﺳﺆال ﻣﺘﯽ اﻧﺎ ﻣﻤـﺪوح ﻫﻞ اﺗﯽ اﻧﺎ اﻟﻨﺒﺄ اﻟﻌﻈﯿﻢ اﻧﺎ اﻟﺼـﺮاط اﻟﻤﺴـﺘﻘﯿﻢ اﻧﺎ ﻟﺆﻟﺆ اﻻﺻـﺪاف اﻧﺎ ﺟﺒﻞ ﻗﺎف اﻧﺎ ﺳـﺮ اﻟﺤﺮوف اﻧﺎ ﻧﻮر اﻟﻈﺮوف اﻧﺎ‬‫اﻟﺠﺒﻞ اﻟﺮاﺳﺦ اﻧﺎ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺸﺎﻣﺦ اﻧﺎ ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻐﯿﻮب اﻧﺎ ﻣﺼـﺒﺎح اﻟﻘﻠﻮب اﻧﺎ ﻧﻮر اﻻرواح اﻧﺎ روح اﻻﺷـﺒﺎح اﻧﺎ اﻟﻔﺎرس اﻟﮑﺮار اﻧﺎ ﻧﺼـﺮة اﻻﻧﺼﺎر‬‫اﻧـﺎ اﻟﺴـﯿﻒ اﻟﻤﺴـﻠﻮل اﻧـﺎ اﻟﺸـﻬﯿﺪ اﻟﻤﻘﺘﻮل اﻧـﺎ ﺟـﺎﻣﻊ اﻟﻘﺮآن اﻧـﺎ ﺑﻨﯿﺎن اﻟﺒﯿﺎن اﻧﺎ ﺷـﻔﯿﻖ اﻟﺮﺳﻮل اﻧﺎ ﺑﻌﻞ اﻟﺒﺘﻮل اﻧﺎ ﻋﻤﻮد اﻻﺳـﻼم اﻧﺎ ﻣﻨﮑﺴـﺮ‬‫اﻻﺻﻨﺎم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪554 :‬‬‫اﻧـﺎ ﺻـﺎﺣﺐ اﻻـذن اﻧـﺎ ﻗﺎﺗـﻞ اﻟﺠّﻦ اﻧـﺎ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻧـﺎ اﻣـﺎم اﻟﻤﻔﻠﺤﯿﻦ اﻧﺎ اﻣﺎم ارﺑﺎب اﻟﻔﺘﻮة اﻧﺎ ﮐﻨﺰ اﺳـﺮار اﻟّﻨﺒﻮة اﻧﺎ اﻟﻤﻄﻠﻊ ﻋﻠﯽ اﺧﺒﺎر‬‫اﻻـوﻟﯿﻦ اﻧﺎ اﻟﻤﺨﺒﺮ ﻋﻦ وﻗﺎﺋﻊ اﻵﺧﺮﯾﻦ اﻧﺎ ﻗﻄﺐ اﻻﻗﻄﺎب اﻧﺎ ﺣﺒﯿﺐ اﻻﺣﺒﺎب اﻧﺎ ﻣﻬـﺪي اﻻوان اﻧﺎ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺰﻣﺎن اﻧﺎ و اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺎ و اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﺳﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺎ ﺳـّﯿﺪ اﻟﻌﺮب اﻧﺎ ﮐﺎﺷﻒ اﻟﮑﺮب اﻧﺎ اﻟّﺬي ﻗﯿﻞ ﻓﯽ ﺣﻘﻪ ﻻ ﻓﺘﯽ اﻻ ﻋﻠﯽ اﻧﺎ اﻟّﺬي ﻗﺎل ﻓﯽ ﺷﺎﻧﻪ اﻧﺖ ﻣّﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 441‬از ‪581‬‬‫اﻧـﺎ ﻟﯿﺚ ﺑﻨﯽ ﻏﺎﻟﺐ اﻧﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل ﻓﺼﺎح اﻟﺴﺎﺋﻞ ﺻـﯿﺤﮥ ﻋﻈﯿﻤـﮥ و ﺧّﺮ ﻣﯿﺘﺎ ﻓﻌﻘﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﮐﻼﻣﻪ ﺑﺎن ﻗﺎل‬‫اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ ﺑﺎرئ اﻟﻨﺴﻢ و ذاري اﻻﻣﻢ و اﻟّﺼﻠﻮة ﻋﻠﯽ اﻻﺳﻢ اﻻﻋﻈﻢ و اﻟﻨﻮر اﻻﻗﺪم ﻣﺤّﻤﺪ ص و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺛﻢ ﻗﺎل ﺳﻠﻮﻧﯽ ﻋﻦ ﻃﺮق اﻟّﺴﻤﺎء‬‫ﻓـﺎﻧﯽ اﻋﻠﻢ ﺑﻬـﺎ ﻣﻦ ﻃﺮق اﻻـرض ﺳـﻠﻮﻧﯽ ﻗﺒﻞ ان ﺗﻔﻘـﺪوﻧﯽ ﻓﺎن ﺑﯿﻦ ﺟﻨﺒﯽ ﻋﻠﻮﻣﺎ ﮐﺜﯿﺮة ﮐﺎﻟﺒﺤﺎر اﻟﺰواﺧﺮ ﻓﻨﻬﺾ إﻟﯿﻪ اﻟﺮﺳـﺦ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء و‬‫اﻟﻤﻬﺮة ﻣﻦ اﻟﺤﮑﻤﺎء و اﺣـﺪق ﺑﻪ اﻟﮑّﻤﻞ ﻣﻦ اﻻوﻟﯿﺎء و اﻟﻨـﺪر ﻣﻦ اﻻﺻـﻔﯿﺎء ﯾﻘﺒﻠﻮن ﻣﻮاﻃﯽ ﻗـﺪﻣﯿﻪ و ﯾﻘﺴـﻤﻮن ﺑﺎﻻﺳﻢ اﻻﻋﻈﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎن ﯾﺘﻢ‬‫ﮐﻼـﻣﻪ و ﯾﮑﻤـﻞ ﻧﻈـﺎﻣﻪ ﻓﻘـﺎل ﺑﺤﺮ اﻟﺮاﺳـﺨﯿﻦ و ﺣـﺒﺮ اﻟﻌـﺎرﻓﯿﻦ اﻻﻣـﺎم اﻟﻐـﺎﻟﺐ ﻋﻠّﯽ ﺑـﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬـﻪ ﯾﻈﻬﺮ ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﺮاﯾﮥ‬‫اﻟﻤﺤّﻤﺪﯾـﮥ و اﻟﺪوﻟﮥ اﻻﺣﻤﺪﯾﮥ اﻟﻘﺎﺋﻢ ﺑﺎﻟﺴـﯿﻒ و اﻟﺤﺎل اﻟﺼﺎدق ﻓﯽ اﻟﻤﻘﺎل ﯾﻤﻬﺪ اﻻرض و ﯾﺤﯿﯽ اﻟـّﺴ ﻨﮥ و اﻟﻔﺮض ﺛﻢ ﻗﺎل اﯾﻬﺎ اﻟﻤﺤﺠﻮب‬‫ﻋﻦ ﺷـﺎﻧﯽ اﻟﻐﺎﻓـﻞ ﻋﻦ ﺣﺎﻟﯽ ان اﻟﻌﺠﺎﺋﺐ آﺛﺎر ﺧﻮاﻃﺮي و اﻟﻐﺮاﺋﺐ اﺳـﺮار ﺿـﻤﺎﺋﺮي ﻻﻧّﯽ ﻗـﺪ ﺧﺮﻗﺖ اﻟﺤﺠﺎب و اﻇﻬﺮت اﻟﻌﺠﺎب و اﺗﯿﺖ‬‫ﺑﺎﻟﺒـﺎب و ﻧﻄﻘﺖ ﺑـﺎﻟﺼﻮاب و ﻓﺘﺤﺖ ﺧﺰاﺋﻦ اﻟﻐﯿﻮب و ﻓﺘﻘﺖ دﻗـﺎﺋﻖ اﻟﻘﻠﻮب و ﮐﻨﺰت ﻟﻄـﺎﺋﻒ اﻟﻤﻌﺎرف و رﻣﺰت ﻋﻮارف اﻟﻠﻄﺎﺋﻒ ﻓﻄﻮﺑﯽ‬‫ﻟﻤﻦ اﺳـﺘﻤﺴﮏ ﺑﻌﺮوة ﻫﺬا اﻟﮑﻼم و ﺻﻠﯽ ﺧﻠﻒ ﻫﺬا اﻻﻣﺎم ﻓﺎﻧﻪ ﯾﻘﻒ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎﻧﯽ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻤﺴﻄﻮر و اﻟّﺮق اﻟﻤﻨﺸﻮر ﺛﻢ ﯾﺪﺧﻞ اﻟﯽ اﻟﺒﯿﺖ‬‫اﻟﻤﻌﻤﻮر و اﻟﺒﺤﺮ اﻟﻤﺴﺠﻮر ﺛﻢ اﻧﺸﺪ ﯾﻘﻮل‬‫ﻟﻘﺪ ﺣﺰت ﻋﻠﻢ اﻻّوﻟﯿﻦ و اﻧّﻨﯽ ﺿﻨﯿﻦ ﺑﻌﻠﻢ اﻵﺧﺮﯾﻦ ﮐﺘﻮم‬‫و ﮐﺎﺷﻔﺖ اﺳﺮار اﻟﻐﯿﻮب ﺑﺎﺳﺮﻫﺎ و ﻋﻨﺪي ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺎدث و ﻗﺪﯾﻢ‬‫و اﻧّﯽ ﻟﻘّﯿﻮم ﻋﻠﯽ ﮐّﻞ ﻗّﯿﻢ ﻣﺤﯿﻂ ﺑﮑﻞ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻋﻠﯿﻢ‬‫ﺛﻢ ﻗﺎل ﻟﻮ ﺷﺌﺖ ﻻوﻗﺮت ﻣﻦ ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻟﻔﺎﺗﺤﮥ ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺑﻌﯿﺮا ﺛﻢ ﻗﺎل ق َو اﻟ ُْﻘْﺮآِن اﻟ َْﻤِﺠﯿِﺪ‬‫ﮐﻠﻤـﺎت ﺧﻔﯿـﺎت اﻻﺳـﺮار و ﻋﺒـﺎرات ﺟﻠﯿـﺎت اﻻﺛﺎر ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ ﻋﻮارف اﻟﻘﻠﻮب ﻣﻦ ﻣﺸـﮑﺎة ﻟﻄﺎﺋﻒ اﻟﻐﯿﻮب ﻟﻤﺤﺎت اﻟﻌﻮاﻗﺐ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم اﻟﺜﻮاﻗﺐ‬‫ﻧﻬﺎﯾﮥ اﻟﻔﻬﻮم ﺑﺪاﯾﮥ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺤﮑﻤﮥ ﺿﺎﻟﮥ ﮐّﻞ ﺣﮑﯿﻢ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﻘﺪﯾﻢ ﯾﻔﺘﺢ اﻟﮑﺘﺎب و ﯾﻘﺮأ اﻟﺠﻮاب ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﻌﺒﺎس اﻧﺖ اﻣﺎم اﻟﻨﺎس ﺳﺒﺤﺎن ﻣﻦ‬‫ﯾﺤﯿﯽ اﻻرض ﺑﻌـﺪ ﻣﻮﺗﻬﺎ و ﯾﺮد اﻟﻮﻻﯾﺎت اﻟﯽ ﺑﯿﻮﺗﻬﺎ ﯾﺎ ﻣﻨﺼﻮر ﺗﻘـﺪم اﻟﯽ ﺑﻨﺎء اﻟﺴﻮر ذﻟﮏ ﺗﻘـﺪﯾﺮ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻌﻠﯿﻢ و ﻫـﺬا آﺧﺮ ﻣﺎ اﺳـﻤﻌﻪ ﻣﻦ‬‫ﻟﻔﻈﻪ اﻟﻨﻮراﻧﯽ و اﺿﺒﻄﻪ ﻣﻦ ﮐﻼﻣﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪555 :‬‬‫اﻟﺮوﺣﺎﻧّﯽ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب و ﺷـﻄﺮي از ﮐﻼم اﯾﻦ ﺧﻄﺒﻪ را ﺳـﯿﺪ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻧﯿﺰ آورده و‬‫در ان ﻧﯿﺰ ﺟﻤﻠﻪ‬‫اﻧﺎ ﺑﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ‬‫واﻗﻌﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﻋﺮﻓﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﺳﺒﻖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﯽ و أﻧﺎ ﻣﻨﻪ ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻻ أﻧﺎ أو ﻋﻠﯽ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ و ﻻ ﯾﺆّدي ﻋﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ‬‫ﮐﻪ ﻣﺆﯾﺪ ﺑﻮدن آن ﺑﺮاي‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫از اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﺨﺎوي ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم و اﻓﺎﺧﻢ ﻧﺒﻬﺎي ﻋﻈﺎم ﺳﻨﯿﻪ ﻣﺜﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ اﻟﻌﺒﺴـﯽ اﻟﮑﻮﻓﯽ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﺜﻤـﺎن ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﺘﻪ اﻟﻌﯿﺴـﯽ اﻟﮑﻮﻓﯽ و اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ‬‫اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ و ﺑا ﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ و اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﺳﻮرة اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﻋﺎﺻﻢ اﻟﻨﺒﯿﻞ اﻟﺸﯿﺒﺎﻧﯽ اﻟﻤﺸﻬﻮر ﺑﺎﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺎﺻﻢ و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺷﻌﯿﺐ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 442‬از ‪581‬‬‫ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﺒﻐﻮي و اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ ﺑﻦ ﻗﺎﻧﻊ اﻻﻣﻮي اﻟﺒﻐﺪادي و اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻄﯿﺐ اﻟﺠﻼـﺑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد اﻟﻔﺮاء اﻟﺒﻐﻮي و اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫اﻟﺴـﻠﻔﯽ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ و ﻣﺠـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺒـﺎرك ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري و ﺿـﯿﺎء اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮاﺣﺪ‬‫اﻟﻤﻘﺪﺳـﯽ اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ و اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﮑﻨﺠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﺑﻮ اﻟﻔﺘـﺢ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺒﺎوردي و‬‫ﻣﺤﯿﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺷـﺮف اﻟﻨﻮوي و ﻣﺤﺐ اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻄﺒﺮي و ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻤﺠﺎﻣﻊ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﻟﻤﻮﯾـﺪ ﻟا ﺤﻤﻮﺋﯽ و ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺬﻫﺒﯽ و وﻟﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺘﺒﺮﯾﺰي و ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺴـﺨﺎوي و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ و ﻣﻼ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺴـﺎم اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻤﺘﻘﯽ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﺻـﺎﺑﯽ و ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿـﺪروس اﻟﯿﻤﻨﯽ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮؤف ﺑﻦ ﺗـﺎج اﻟﻌـﺎرﻓﯿﻦ‬‫اﻟﻤﻨﺎوي و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻌﺰﯾﺰي و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪﺧﺎن اﻟﺒﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻـﻼح اﻻﻣﯿﺮ‬‫اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺒﺎن اﻟﻤﺼـﺮي و ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺒﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻠﮑﻬﻨﻮي و وﻟﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻠﮑﻬﻨﻮي و ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ اﻟﻘﻨـﺪوزي و ﺳـﯿﺪ ﻣﺆﻣﻦ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ ﻣﺆﻣﻦ اﻟﺸـﺒﻠﻨﺠﯽ اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮ رواﯾﺖ و اﺛﺒﺎت‬‫ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺣﺎﻻ ﻋﺒﺎراﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﺤﻘﻖ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ‪ -‬اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ در ﻣﺴﻨﺪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺛﻨﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ آدم و اﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﯿﺮ ﻗﺎﻻ ﺛﻨﺎ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﺒﺸـﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ آدم اﻟﺴﻠﻮﻟﯽ و ﮐﺎن ﻗﺪ ﺷﻬﺪ ﯾﻮم‬‫ﺣﺠﮥ اﻟﻮداع ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ او ﻋﻠﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﻣﺴﻨﺪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺛﻨﺎ اﺳﻮد ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ اﻧﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻋﻠﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ‬‫و ﻻ ﯾﻮّدي ﻋﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ او ﻋﻠﯽ ﺛﻨﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ آدم ﺛﻨﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪556 :‬‬‫ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﺒﺸـﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة اﻟﺴﻠﻮﻟﯽ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ و ﻻ ﯾﺆدي‬‫ﻋﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ ع‬‫ﻗﺎل ﺷﺮﯾﮏ ﻗﻠﺖ ﻻﺑﯽ اﺳﺤﺎق اﻧﺖ اﯾﻦ ﺳﻤﻌﺘﻪ ﻣﻨﻪ ﻗﺎل ﻣﻮﺿﻊ ﮐﺬا و ﮐﺬا ﻻ اﺣﻔﻈﻪ‬‫ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ ﺛﻨﺎ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة اﻟﺴﻠﻮﻟﯽ و ﮐﺎن ﻗﺪ ﺷﻬﺪ ﺣﺠﮥ اﻟﻮداع ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻻ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ‬‫و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ در ﺳﻨﻦ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ و ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﻗﺎﻟﻮا ﺛﻨﺎ ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﯾﻘﻮل ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻻ ﻋﻠّﯽ‬‫و ﺗﺮﻣﺬي در ﺟﺎﻣﻊ ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﻧﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ‬‫ﻋﻠّﯽ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ‬‫ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻏﺮﯾﺐ ﺻﺤﯿﺢ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺷﻌﯿﺐ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺨﺼﺎﺋﺺ ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻻ ﯾﻮّدي ﻋﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ آدم ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة اﻟﺴﻠﻮﻟﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ ﻓﻼ ﯾﺆّدي ﻋﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 443‬از ‪581‬‬‫و اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺨﻠﺪ اﻟﺒﺰار‬‫ﺑﻘﺮاءﺗﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺎﻗﺮ ﺑﻪ ﻗﻠﺖ ﻟﻪ ﺣﺪﺛﮑﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﺳﻬﻞ ﺑﻦ ﺑﺮي ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ‬‫ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﯿﺴـﺮ ﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻨﺎن ﺛﻨﺎ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون ﺛﻨﺎ ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ‬‫اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻋﻠﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻻ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻻزﻫﺮي اﻧﺎ اﺑﻮ ﺣﻔﺺ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ اذﻧﺎ ﺛﻨﺎ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﺒﺎس ﺛﻨﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ‬‫ﺑﻨﺖ اﻟﺴﺪي ﺛﻨﺎ ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﻨّﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ‬‫و ﻗﺎل ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻻ ﯾﺆدي ﻋّﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ ع اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ إذ ﻧﺎ ﺛﻨﺎ ﯾﻮﺳﻒ‬‫ﺑﻦ اﻟﻀﺤﺎك ﺛﻨﺎ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﺑﻨﺖ اﻟﺴﺪي ﺛﻨﺎ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳـﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ ﻻ ﯾﻮّدي ﻋّﻨﯽ اﻟّﺎ ﻋﻠّﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻧﺒﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ إﺟﺎزة‬‫ﻗﺎل ﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﺒﺎﻏﻨﺪي ﻧﺎ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪557 :‬‬‫ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻟﻌﻠّﯽ اﻧﺖ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﮏ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ او اﻧﺖ‬‫و ﺑﻐﻮي در ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻋﻠّﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻻ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ‬‫و اﺑﻦ اﺛﯿﺮ در ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ در ذﮐﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ و‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻤﻪ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ ﺣﺒﺸـﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة اﻟﺴـﻠﻮﻟﯽ ﺑﻄﺮق ﺷّﺘﯽ ﺑﺰﯾﺎدة ﻟﻔﻆ ﻓﻤﻨﻬﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﺒﺸـﯽ ﻗﺎل‬‫ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ و ﻋﻠّﯽ و ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺑﻪ راوﯾﺎ‬‫و ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻧﻮوي در ﮐﺘﺎب ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺳﻤﺎء و اﻟﻠﻐﺎت ﺑﺘﺮﺟﻤﮥ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ ﺣﺒﺸـﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة اﻟﺼـﺤﺎﺑﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ او‬‫ﻋﻠّﯽ رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟّﻨﺴﺎﺋّﯽ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ‬‫ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣﺬي ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ و ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﻨﺴﺦ ﺣﺴﻦ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي در رﯾﺎض ﻧﻀـﺮه در ﻋﻨﻮان ذﮐﺮ اﺧﺘﺼﺎﺻﻪ ﺑﺎﻟﺘﺒﻠﯿﻎ ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ و ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة و ﮐﺎن ﻗﺪ ﺷﻬﺪ ﺣﺠﮥ اﻟﻮداع‬‫ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋّﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ ﺧّﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺴﻠﻔﯽ‬‫و ﺣﻤﻮﺋﯽ در ﻓﺮاﺋﺪ اﻟﺴﻤﻄﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟّﺸـ ﯿﺦ اﻟﻌـﺪل اﻟﺼﺎﻟﺢ رﺷـﯿﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﻤﻘﺮي اﻟﺒﻐﺪادي ﺑﻘﺮاءﺗﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺎل اﻧﺒﺎ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻠﻄﯿﻒ ﺑﻦ‬‫اﻟﻘﺴﻄﯽ إﺟﺎزة ان ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺳﻤﺎﻋﺎ و ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺴﻬﺮوردي إﺟﺎزة ﻗﺎﻻ اﻧﺒﺎ اﺑﻮ زرﻋﮥ ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﻀﻞ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﻤﻘﺪﺳـﯽ اﻧﺒﺎ اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻬﯿﺜﻢ اﻟﻤﻘﺮي اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ اﻧﺒﺎ اﺑﻮ ﻃﻠﺤـﮥ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺒـﺪر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 444‬از ‪581‬‬‫اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻧﺒﺎ ﺑا ﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﮥ اﻟﻘﻄﺎن ﻧﺒﺎ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻗﺎل ﻧﺒﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ و ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﻗﺎﻟﻮا ﻧﺒﺎ ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ‬‫ﯾﻘﻮل ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋّﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ و رواه اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ‬‫ﻗﺎل ﻧﺒﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﻗﺎل ﻧﺒﺎ ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ‬‫ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ ﻓﻼ ﯾﺆّدي ﻋﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ذﻫﺒﯽ در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪558 :‬‬‫ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺆﯾﺪ اﻧﺎ اﻟﻔﺘﺢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم اﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﻨﻘﻮر ﻧﺎ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫اﻟﺒﻐﻮي ﻧﺎ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﻧﺎ ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ و‬‫اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ ﻻ ﯾﺆدي ﻋّﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ او ﻫﻮ وﻟﯽ اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﺧﻄﯿﺐ در ﻣﺸﮑﺎة اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي و رواه‬‫اﺣﻤﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺟﻨﺎدة و ﺳﺨﺎوي‬‫در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴﻨﻪ ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺪ روي اﻟﺘﺮﻣﺬي اﯾﻀﺎ و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻋﻠﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ ﻻ ﯾﺆدي ﻋّﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ‬‫او ﻋﻠّﯽ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋّﻨﯽ اﻻ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ )رﺣﻢ ت ن ه( ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة‬‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﺻﻮاﻋﻖ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺴﺎدس‬‫اﺧﺮج اﺣﻤﺪ و اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ و ﻻ‬‫ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻻـ اﻧـﺎ او ﻋﻠّﯽ و ﻣﻼـ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤـﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻠّﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧـﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻻ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ ﺣﻢ ت ن ه ﻋﻦ‬‫ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة‬‫و ﻧﯿﺰ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻠﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋّﻨﯽ اﻻ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ‬‫ش ﺣﻢ ت ﺣﺴﻦ ﺻـﺤﯿﺢ ﻏﺮﯾﺐ ن ه و اﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺎﺻﻢ و اﻟﺒﻐﻮي و اﻟﺒﺎوردي و اﺑﻦ ﻗﺎﻧﻊ ﻃﺐ ص ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة اﻟﺴﻠﻮﻟﯽ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫وﺻﺎﺑﯽ در ﮐﺘﺎب اﻻﮐﺘﻔﺎء ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ ﺣﺒﺸـﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﮐﺎن ﻗﺪ ﺷﻬﺪ ﺣﺠﮥ اﻟﻮداع ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ و ﻻ ﯾﺆدي‬‫ﻋﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ اﺧﺮﺟﻪ اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه و اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ و اﻟّﻨﺴﺎﺋّﯽ و ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ ﻓﯽ ﺳـﻨﻨﻬﻤﺎ و اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺑا ﻮ ﻃﺎﻫﺮ‬‫اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻠﻔﮥ ﻓﯽ اﻟﺴﻠﻔﯿﺎت و ﻓﯽ رواﯾﮥ اﺧﺮي ﻋﻨﻪ اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻻ ﯾﺆدي‬‫ﻋّﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ او ﻋﻠﯽ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ و اﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺎﺻﻢ ﻓﯽ ﺳﻨﻨﻬﻤﺎ و اﻟﺒﻐﻮي ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺠﻢ‬‫و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟﻀﯿﺎء ﻓﯽ اﻟﻤﺨﺘﺎرة و اﻟﺒﺎوردي و اﺑﻦ ﻗﺎﻧﻊ و ﺷﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس در ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﺣﻤﺪ و اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ ﻋﻦ ﺟﯿﺶ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻻ‬‫ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻻ ﻋﻠّﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 445‬از ‪581‬‬‫و ﻋﺒﺪ اﻟﺮؤف ﻣﻨﺎوي در ﮐﻨﻮز اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﺧﯿﺮ اﻟﺨﻼﺋﻖ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻠّﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻻ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ‬‫ﺣﻢ و ﻧﯿﺰ ﻋﺒﺪ اﻟﺮؤف ﻣﻨﺎوي در ﺗﯿﺴﯿﺮ ﺷﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ‬‫)ﻋﻠّﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ(‬‫أي ﻫﻮ ﻣﺘﺼﻞ ﺑﯽ و اﻧﺎ ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ ﻓﯽ اﻻﺧﺘﺼﺎص و اﻟﻤﺤﺒﮥ‬‫)و ﻻ ﯾﺆدي ﻋّﻨﯽ اﻻ اﻧﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪559 :‬‬‫او ﻋﻠّﯽ(‬‫ﮐﺎن اﻟﻈﺎﻫﺮ ان ﯾﻘﺎل‬‫ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻟّﺎ ﻋﻠّﯽ‬‫ﻓﺎدﺧﻞ اﻧﺎ ﺗﺎﮐﯿـﺪ اﻟﻤﻌﻨﯽ اﻻﺗﺼﺎل )ﺣﻢ ت ن ه( ﻣﻦ ﺣﺒﺸـﺘﻪ ﺑﻀﻢ اﻟﺤﺎء اﻟﻤﻬﻤﻠـﮥ و ﺳـﮑﻮن اﻟﻤﻮﺣﺪة اﻟﺘﺤﺘﯿﮥ )اﺑﻦ ﺟﻨﺎدة( اﻟﺴـﻠﻮﻟﯽ و ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺰﯾﺰي در ﺳﺮاج ﻣﻨﯿﺮ ﺷﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ‬‫)ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ(‬‫أي ﻫﻮ ﻣﺘﺼﻞ ﺑﯽ و اﻧﺎ ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ ﻓﯽ اﻻﺧﺘﺼﺎص و اﻟﻤﺤّﺒﮥ‬‫)و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻻ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ(‬‫ﮐﺎن اﻟﻈﺎﻫﺮ ان ﯾﻘﺎل‬‫ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻻ ﻋﻠّﯽ‬‫ﻓﺎدﺧﻞ اﻧﺎ ﺗﺎﮐﯿـﺪ اﻟﻤﻌﻨﯽ اﻻﺗﺼﺎل )ﺣﻢ ت ن ه ﻋﻦ ﺣﺒﺸـﯽ( ﺑﻀﻢ اﻟﺤﺎء اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و ﺳـﮑﻮن اﻟﻤﻮﺣﺪة اﻟﺘﺤﺘﯿﮥ ﺛﻢ ﺷـﯿﻦ ﻣﻌﺠﻤﮥ اﺑﻦ ﺟﻨﺎدة و‬‫ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﻧﺰل اﻻﺑﺮار ﺑﻤﺎ ﺻّﺢ ﻣﻦ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻻﻃﻬﺎر ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ و اﺣﻤـﺪ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟـﮥ و اﻟﺘﺮﻣـﺬي و ﺻـﺤﺤﻪ و اﻟﺒﻐﻮي و اﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺎﺻﻢ و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﻗﺎﻧﻊ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﻟﻀـﯿﺎء و‬‫اﻟﺒﺎوردي ﻋﻦ ﺣﺒﺸـﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة اﻟﺴـﻠﻮﻟﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ‬‫اﻻ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﯽ در ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﺣﻤﺪ و اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ و اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﺻﺤﺤﻪ و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ و اﻟﺒﻐﻮي و اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺎﺻﻢ اﻟّﻨﺒﯿﻞ‬‫اﻟﻀـﺤﺎك ﺑﻦ ﻣﺨﻠﺪ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﺎﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺎﺻﻢ و اﺑﻦ ﻗﺎﻧﻊ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﻟﺒﺎوردي ﻋﻦ ﺣﺒﺸـﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة اﻟﺴـﻠﻮﻟﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋّﻨﯽ اﻻ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﯽ در ﺗﺤﻔﮥ اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ در ﻓﺼﻞ اول ﺑﺎب راﺑﻊ اﺻﻞ ﺛﺎﻟﺚ ﮐﺘﺎب ﮐﻪ ﻣﻌﻘﻮد ﺑﺮاي ذﮐﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﺻﺤﯿﺤﻪ اﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻠّﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋّﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ‬‫ﺣﻢ ت و ﺻـﺤﺤﻪ س ﺣﻪ ﺷﺐ ﻗﺎ ﻃﺐ ض ﮐّﻠﻬﻢ ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة اﻟﺴﻠﻮﻟﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻﻼح اﻻﻣﯿﺮ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ در روﺿﻪ‬‫ﻧﺪﯾﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ ﺛﺒﺖ اﻧﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺳّﻤﯽ اﻟﻮﺻّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻧﻔﺴﻪ ﻓﯽ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ‬‫اﺧﺮج ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ و اﺑﻮ ﻋﻤﺮ اﻟﻨﻤﺮي و اﺑﻦ اﻟﺴـﻤﺎن ﻋﻦ اﻟﻤﻄﻠﺐ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﻨﻄﺐ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﻟﻮﻓﺪ ﺛﻘﯿﻒ ﻟﺘﺴـﻠﻤﻦ او ﻻﺑﻌﺜﻦ ﻋﻠﯿﮑﻢ رﺟﻼ ﻣّﻨﯽ او ﻗﺎل ﻣﺜﻞ ﻧﻔﺴـﯽ ﻓﻠﯿﻀـﺮﺑﻦ اﻋﻨﺎﻗﮑﻢ و ﻟﯿﺴﺒﯿﻦ ذرارﯾﮑﻢ و ﻟﯿﺎﺧﺬن اﻣﻮاﻟﮑﻢ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﻓﻮ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﺗﻤﻨﯿﺖ اﻻﻣﺎرة اﻻ ﯾﻮﻣﺌﺬ ﻓﺠﻌﻠﺖ اﻧﺼﺐ ﺻﺪري رﺟﺎء ان ﯾﻘﻮل ﻫﻮ ﻫﺬا ﻓﺎﻟﺘﻔﺖ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ و اﺧﺬ ﺑﯿﺪه و ﻗﺎل ﻫﻮ ﻫﺬا ﻫﻮ ﻫﺬا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 446‬از ‪581‬‬‫و ﻣﻨ ﻬ ﺎ ﻣ ﺎ‬‫اﺧﺮج اﺣﻤﺪ و اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻋﻠﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ ع و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻻ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ ع‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺒﺎن ﻣﺼﺮي در اﺳﻌﺎف اﻟﺮاﻏﺒﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﺣﻤﺪ و اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻻ‬‫ﯾﺆدي ﻋّﻨﯽ اﻻ ﻋﻠّﯽ‬‫و ﻋﺠﯿﻠﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺎل ﺑﺸﺮح ﺷﻌﺮ‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ و ﻻ* ﯾﺆدﻋﻨﯽ ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻟﻤﻼ‬‫* ﮔ ﻔﺘ ﻪ‬‫اﺧﺮج اﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪560 :‬‬‫رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻻ ﯾﺆدﻋﻨﯽ ﻏﯿﺮه‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺒﯿﻦ در وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻨﺠﺎة ﮔﻔﺘﻪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺗﺒﻠﯿﻎ اﺣﮑﺎم اواﺋﻞ ﺳﻮره ﺑﺮاﺋﺖ ﻋﻠﯽ ﻣﺮﺗﻀﯽ را در ﻣﮑﻪ ﻓﺮﺳﺘﺎد‬‫اﺧﺮج اﺣﻤـﺪ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ان اﻟﻨﺒّﯽ ﺑﻌﺜﻪ ﺑﺒﺮاءة ﻓﻘـﺎل ﯾـﺎ ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﯽ ﻟﺴﺖ ﺑﺎﻟﻠّﺴﻦ و ﻻ ﺑﺎﻟﺨﻄﯿﺐ ﻗﺎل ﻻ ﺑـﺪ ﻟﯽ ان اذﻫﺐ ﺑﻬﺎ اﻧﺎ او ﺗـﺬﻫﺐ ﺑﻬﺎ‬‫اﻧﺖ ﻗﺎل ﻓﺎن ﮐﺎن ﻻ ﺑﺪ ﻓﺎذﻫﺐ اﻧﺎ ﻗﺎل ﻓﺎﻧﻄﻠﻖ ﻓﺎّن اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺜﺒﺖ ﻟﺴﺎﻧﮏ و ﯾﻬﺪي ﻗﻠﺒﮏ ﺛّﻢ وﺿﻊ ﯾﺪه ﻋﻠﯽ ﻓﻤﻪ‬‫ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻓﺮﺳـﺘﺎد رﺳﻮل ص ﺧـﺪا ﺣﻀـﺮت ﻋﻠﯽ ع ﻣﺮﺗﻀـﯽ را ﺑﺴﻮي ﻣﮑﻪ ﺑﺮاي ﻗﺮاءت ﺑﺮاﺋﺖ ﭘﺲ ﻋﺮﺿـﮑﺮد ﮐﻪ ﻣﻦ ﻟﺴـﺎن و زﺑـﺎنآور و‬‫ﺧﻄﯿﺐ ﻧﯿﺴـﺘﻢ رﺳﻮل ﺧﺪا ص ﻓﺮﻣﻮد ﮔﺮﯾﺰ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﺮا ازﯾﻦ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺑﺒﺮم اﯾﻦ ﺳﻮره را ﯾﺎ ﺗﻮ ﺑﺒﺮي آن را و دﯾﮕﺮي ﺳﺰاوار ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﻋﻠﯽ‬‫ع ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﻋﺮض ﮐﻪ اﮔﺮ ﺿـﺮورﺳﺖ و از رﻓﺘﻦ ﭼﺎره ﻧﯿﺴﺖ ﻣﻦ ﻣﯽروم ﻓﺮﻣﻮد رﺳﻮل ﺧﺪا ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﺑﺮو ﺑﺪرﺳﺘﯽ ﮐﻪ ﺧﺪاي‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺛﺎﺑﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ داﺷﺖ زﺑﺎن ﺗﺮا و ﻫـﺪاﯾﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد دل ﺗﺮا ﺑﻌـﺪ از آن ﻧﻬﺎد رﺳﻮل ﺧـﺪا دﺳﺖ ﺧﻮد را ﺑﺮ دﻫﺎن ﻋﻠﯽ ﻣﺮﺗﻀـﯽ و‬‫ﻣﻤﻠﻮ ﮔﺮداﻧﯿﺪ دﻫﺎن ﻣﺒﺎرﮐﺶ را از ﻋﻠﻮم ﺧﺪا و رﺧﺼﺖ ﻓﺮﻣﻮد و در ﺣﻖ وي ﻓﺮﻣﻮد‬‫ﻋﻠﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻻ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ و اﺣﻤﺪ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ و اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﺻﺤﺤﻪ و ﻣﻮﻟﻮي وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي در ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺜﯽ از ﺧﺼﺎﺋﺺ ﻧﺴﺎﺋﯽ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻓﯿﻪ اﯾﻀﺎ اﻧﻪ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ‬‫و ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﺸـﮑﺎة ﻋﻦ ﺣﺒﺸـﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋّﻨﯽ اﻟّﺎ اﻧﺎ‬‫او ﻋﻠّﯽ رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي و رواه اﺣﻤﺪ اﯾﻀﺎ ﻋﻦ ﺣﺒﯿﺶ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة‬‫و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻏﺮﯾﺐ ﺻﺤﯿﺢ اﯾﻀﺎ و رواه اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺟﻨﺎدة و ﻧﯿﺰ ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪه ﻋﻦ ﺟﯿﺶ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة اﻟﺴﻠﻮﻟﯽ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻋﻠﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ و ﻻ ﯾﺆدي‬‫ﻋﻨﯽ اﻻ اﻧﺎ او ﻋﻠﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﮐﻨﻮز اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻠّﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻻ اﻧﺎ او ﻋﻠّﯽ‬‫ﻻﺣﻤﺪ و ﻧﯿﺰ ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﺼﻮاﻋﻖ ﮔﻔﺘﻪ )اﻟﺴﺎدس(‬‫اﺧﺮج اﺣﻤـﺪ و اﻟﺘﺮﻣـﺬي و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ ﻋﻦ ﺣﺒﺸـﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ‬‫ﻋﻠّﯽ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻻ ﻋﻠّﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 447‬از ‪581‬‬‫و ﺳﯿﺪ ﻣﺆﻣﻦ ﺷﺒﻠﻨﺠﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ در ﻧﻮر اﻻﺑﺼﺎر ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﺣﻤﺪ و اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻻ‬‫ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻻ ﻋﻠّﯽ‬‫ﺧﻄﺒﮥ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺘﻤﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺧﻄﺒﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب در ان ﺧﻄﺒﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪561 :‬‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻈﯿﻤﻪ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﺧﻮد ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺑﯿﺎن ﻓﺮﻣﻮده و در ﺿﻤﻦ آن ارﺷﺎد ﮐﺮده ﻓﻬﻢ اﻟﺒﺎب اﻟﻤﺒﺘﻠﯽ ﺑﻬﻢ ﻣﻦ اﺗﺎﻫﻢ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ اﺑﺎﻫﻢ‬‫ﻫﻮي ﻫﻢ ﺣﻄﮥ ﻟﻤﻦ دﺧﻞ و ﺣّﺠﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺟﻬﻞ و اﯾﻦ ﺧﻄﺒﻪ را ﺗﺎج اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب ﻣﻨﻘﺒﮥ‬‫اﻟﻤﻄﻬﺮﯾﻦ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﺑﺎﺳﻨﺎد ﺧﻮد آورده‬‫ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺧﺮج ﻋﻠﯿﻨﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻮﻣﺎ و ﻣﻌﻪ ﻋﻠّﯽ و اﻟﺤﺴﻦ ع و اﻟﺤﺴـﯿﻦ ع ﻓﺨﻄﺒﻨﺎ ﻓﻘﺎل اّﯾﻬﺎ اﻟﻨﺎس‬‫اّن ﻫﺆﻻء اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻧﺒﯿﮑﻢ ﻗﺪ ﺷﺮﻓﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮑﺮاﻣﺘﻪ و اﺳﺘﺤﻔﻈﻬﻢ ﺳﺮه و اﺳﺘﻮدﻋﻬﻢ ﻋﻠﻤﻪ ﻋﻤﺎد اﻟﺪﯾﻦ و ﺷﻬﺪاء ﻋﻠﯽ اﻣﺘﻪ ﺑﺮأﻫﻢ ﻗﺒﻞ ﺧﻠﻘﻪ إذ‬‫ﻫﻢ اﻇﻠـﮥ ﺗﺤﺖ ﻋﺮﺷﻪ ﻧﺠﺒﺎء ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و ارﺗﻀﺎﻫﻢ و اﺻـﻄﻔﺎﻫﻢ ﻓﺠﻌﻠﻬﻢ ﻋﻠﻤﺎء و ﻓﻘﻬﺎء ﻟﻌﺒﺎده و دﻟّﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﺻـﺮاﻃﻪ ﻓﻬﻢ اﻻﺋﻤـﮥ اﻟﻤﻬﺪﯾـﮥ و‬‫اﻟﻘﺎدة اﻟّﺪاﻋﯿﮥ و اﻻﺋّﻤﮥ اﻟﻮﺳـﻄﯽ و اﻟﺮﺣﻢ اﻟﻤﻮﺻـﻠﮥ ﻫﻢ اﻟﮑﻬﻒ اﻟﺤﺼـﯿﻦ ﻟﻠﻤﻮﻣﻨﯿﻦ و ﻧﻮر اﺑﺼﺎر اﻟﻤﻬﺘﺪﯾﻦ و ﻋﺼﻤﮥ ﻣﻦ ﻟﺠﺄ إﻟﯿﻬﻢ و ﻧﺠﺎة‬‫ﻟﻤﻦ اﺣﺘﺮز ﺑﻬﻢ ﯾﻐﺘﺒـﻂ ﻣﻦ واﻻﻫﻢ و ﯾﻬﻠﮏ ﻣﻦ ﻋﺎداﻫﻢ و ﯾﻔﻮز ﻣﻦ ﺗﻤﺴﮏ ﺑﻬﻢ اﻟﺮاﻏﺐ ﻋﻨﻬﻢ ﻣﺎرق ﻣﻦ اﻟـﺪﯾﻦ و اﻟﻤﻘﺼـﺮ ﻋﻨﻬﻢ زاﻫﻖ و‬‫اﻟﻼـزق ﻟﻬـﻢ ﻻـﺣﻖ ﻓﻬـﻢ اﻟﺒـﺎب اﻟﻤﺒﺘﻠﯽ ﺑﻬﻢ ﻣﻦ اﺗـﺎﻫﻢ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ اﺑـﺎﻫﻢ ﻫـﻮي ﻫﻢ ﺣﻄـﮥ ﻟﻤﻦ دﺧﻠﻪ و ﺣّﺠـ ﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺟﻬﻠﻪ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﯾـﺪﻋﻮن و ﺑﺎﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻌﻤﻠﻮن و ﺑﺂﯾﺎﺗﻪ ﯾﺮﺷـﺪون ﻓﯿﻬﻢ ﻧﺰﻟﺖ اﻟﺮﺳﺎﻟـﮥ و ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻫﺒﻄﺖ ﻣﻼﺋﮑﮥ اﻟّﺮﺣﻤﮥ و إﻟﯿﻬﻢ ﺑﻌﺚ اﻟّﺮوح اﻻﻣﯿﻦ ﺗﻔﻀـﻼ ﻣﻦ‬‫اﻟﱠﻠﻪ و رﺣﻤـﮥ و اﺗﺎﻫﻢ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺆت اﺣـﺪا ﻣﻦ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻓﻌﻨـﺪﻫﻢ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﯾﻠﺘﻤﺲ و ﯾﺤﺘﺎج ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻬﺪي ﻓﯽ اﻟﺪﯾﻦ و ﻫﻢ ﻟا ّﻨﻮر ﻣﻦ‬‫اﻟـّﻀ ﻼﻟﮥ ﻋﻨـﺪ دﺧﻮل اﻟﻈﻠﻢ و ﻫﻢ اﻟﻔﺮوع اﻟﻄﯿﺒـﮥ ﻣﻦ اﻟﺸـﺠﺮة اﻟﻤﺒﺎرﮐـﮥ و ﻫﻢ ﻣﻌـﺪن اﻟﻌﻠﻢ و اﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﻟﺮﺣﻤﮥ و ﻣﻮﺿﻊ اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ و ﻣﺨﺘﻠﻒ‬‫اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ اﻟّﺬﯾﻦ اذﻫﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ اﻟﺮﺟﺲ و ﻃّﻬﺮﻫﻢ ﺗﻄﻬﯿﺮا‬‫و ﻣﺆﯾـﺪ اﯾﻦ ﺧﻄﺒﻪ ﺑﻠﯿﻐﻪ در ﺧﺼﻮص ﻣﻄﻠﻮب و دﯾﮕﺮ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﮐﻼم ﺑﻼﻏﺖ اﻧﻀـﻤﺎم ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎﺳـﺴﺖ ﮐﻪ در ان ﻣﺪح ﻋﻈﯿﻢ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻧﻤﻮده و در ﺟﻤﻠﻪ آن ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن ﺻﻔﺎت ﻋﺎﻟﯿﻪ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﻫﻢ اﻟﺮﺣﻢ اﻟﻤﻮﺻﻮﻟﮥ و اﻻﺋّﻤﮥ‬‫اﻟﻤﺘﺨﯿﺮة و اﻟﺒـﺎب اﻟﻤﺒﺘﻠﯽ ﺑﻪ اﻟّﻨـﺎس ﻣﻦ اﺗـﺎﻫﻢ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﻧـﺄي ﻋﻨﻬﻢ ﻫـﻮي ﺣﻄـﮥ ﻟﻤﻦ دﺧﻠﻬﻢ و ﺣﺠـﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺗﺮﮐﻬﻢ و اﯾﻦ ﮐﻼـم اﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺎس را اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺻﻤﯽ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر در ذﮐﺮ اﺳﻤﺎي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ اﻻﺳﻤﺎء اﻟﺘﯽ ﺳﻤﺎه ﺑﻬﺎ اﺑﻦ ﻋﻤﻪ ﺣﺒﺮ اﻻﻣﮥ و ﺑﺤﺮﻫﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﺎﻧﻪ‬‫روي ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻃﺮﯾﻒ ﻋﻦ اﻻﺻـﺒﻎ ﺑﻦ ﻧﺒﺎﺗﮥ ﻗﺎل اﺳـﻠﻢ اﻋﺮاﺑﯽ ﻋﻠﯽ ﯾﺪي اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﺨﻠﻊ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﻠّﯽ ﺣﻠﺘﯿﻦ و ﺧﺮج‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪562 :‬‬‫اﻻﻋﺮاﺑﯽ ﻣﻦ ﻋﻨﺪه ﻓﺮﺣﺎ ﻣﺴﺘﺒﺸـﺮا و ﺑﺤﻀـﺮة اﻟﺒﺎب ﻗﻮم ﻣﻦ اﻟﺨﻮارج ﻓﻠّﻤﺎ ان ﻧﻈﺮوا اﻟﯽ اﻻﻋﺮاﺑﯽ و ﻓﺮﺣﻪ ﺑﺎﺳـﻼﻣﻪ ﻋﻠﯽ ﯾﺪي ﻋﻠّﯽ ﺣﺴﺪوه‬‫ﻋﻠﯽ ذﻟـﮏ و ﻗﺎل ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻟﺒﻌﺾ أ ﻣﺎ ﺗﺮون ﻓﺮح ﻫـﺬا اﻻﻋﺮاﺑﯽ ﺑﺎﺳـﻼﻣﻪ ﺗﻌﺎﻟﻮا ﺗﻨّﺰﻟﻪ ﻋﻦ وﻻﯾﺘﻪ و ﻧﺮّده ﻋﻦ اﻣﺎﻣﺘﻪ ﻓﺎﻗﺒﻠﻮا ﺑﺎﺟﻤﻌﻬﻢ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﻗﺎﻟﻮا ﻟﻪ ﯾﺎ اﻋﺮاﺑﯽ ﻣﻦ اﯾﻦ اﻗﺒﻠﺖ ﻗﺎل ﻣﻦ ﻋﻨﺪ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻗﺎﻟﻮا و ﻣﺎ اﻟّﺬي ﺻﻨﻌﺖ ﻋﻨﺪه ﻗﺎل اﺳﻠﻤﺖ ﻋﻠﯽ ﯾﺪﯾﻪ ﻗﺎﻟﻮا ﻣﺎ اﺻﺒﺖ رﺟﻼ ﺗﺴﻠﻢ‬‫ﻋﻠﯽ ﯾﺪﯾﻪ اﻻ ﻋﻠﯽ ﯾﺪي رﺟﻞ ﮐﺎﻓﺮ ﻓﻠّﻤﺎ ﺳـﻤﻊ ذﻟﮏ و اﻻﻋﺮاﺑﯽ ﻏﻀﺐ ﻏﻀﺒﺎ ﺷﺪﯾﺪا و ﺛﺎر اﻟﻘﻮم ﻓﯽ وﺟﻬﻪ و ﻗﺎﻟﻮا ﻻ ﺗﻐﻀﺐ ﺑﯿﻨﻨﺎ و ﺑﯿﻨﮏ‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﺗﻠﻮه ﻓﺘﻼ ﺑﻌﻀﻬﻢ ِإﱠن اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا ﺛُﱠﻢ َﮐَﻔُﺮوا ﺛُﱠﻢ آَﻣﻨُﻮا ﺛُﱠﻢ َﮐَﻔُﺮوا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 448‬از ‪581‬‬‫اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ َﺳﺒِﯿًﻠﺎ‬‫ﻓﻘﺎل ﻟﻬﻢ اﻻﻋﺮاﺑﯽ وﯾﻠﮑﻢ ﻓﯿﻤﻦ ﻫـﺬه اﻵﯾـﮥ ﻗﺎﻟﻮا ﻓﯽ ﺻﺎﺣﺒﮏ اﻟـﺬي اﺳـﻠﻤﺖ ﻋﻠﯽ ﯾـﺪﯾﻪ ﻓﺎزداد اﻻﻋﺮاﺑﯽ ﻏﻀـﺒﺎ و ﺿـﺮب ﺑﯿﺪه اﻟﯽ ﻗﺎﺋﻤﮥ‬‫ﺳﯿﻔﻪ و ﻫّﻢ ﺑـﺎﻟﻘﻮم ﺛﻢ اﻧﻪ رﺟﻊ اﻟﯽ ﻧﻔﺴﻪ و ﮐـﺎن ﻋﺎﻗﻼـ ﻓﻘـﺎل ﻻـ و اﻟﱠﻠﻪ ﻻﻋﺠﻠﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﻮم و أﺳﺄل ﻋﻦ ﻫـﺬا اﻟﺨﺒﺮ ﻓﺈن ﮐﺎن ﮐﻤﺎ ﯾﻘﻮﻟﻮن‬‫ﺧﻠﻌﺖ ﻋﻠﯿﺎ و ان ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﺧﻼف ﻣﺎ ﯾﻘﻮﻟﻮن ﺟﺎﻟﺪﺗﻬﻢ ﺑﺎﻟﺴـﯿﻒ اﻟﯽ ان ﺗﺬﻫﺐ ﻧﻔﺴـﯽ ﻗﺎل ﻓﺎﺗﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻫﻮ ﻗﺎﻋﺪ ﻓﯽ ﻣﺴـﺠﺪ اﻟﮑﻮﻓﮥ‬‫ﻓﻘﺎل اﻟﺴﻼم ﻋﻠﯿﮏ ﯾﺎ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻟﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻋﻠﯿﮏ اﻟﺴﻼم ﻗﺎل ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻓﯽ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻗﺎل أّي اﻻﻣﺮاء ﺗﻌﻨﯽ ﯾﺎ اﻋﺮاﺑﯽ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ‬‫ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل و ﮐﺎن اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻣﺘﮑﯿﺎ ﻓﺎﺳـﺘﻮي ﻗﺎﻋـﺪا ﺛﻢ ﻗﺎل ﻟﻪ ﻟﻘﺪ ﺳﺄﻟﺖ ﯾﺎ اﻋﺮاﺑﯽ ﻋﻦ رﺟﻞ ﻋﻈﯿﻢ ﯾﺤﺐ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و ﯾﺤّﺒﻪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫و رﺳـﻮﻟﻪ ذاك و اﻟﱠﻠﻪ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺧﯿﺮ اﻟﻮﺻـﯿﯿﻦ و ﻗـﺎﻣﻊ اﻟﻤﻠﺤﯿﻦ و رﮐﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﯾﻌﺴﻮب اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﻧﻮر اﻟﻤﻬـﺎﺟﺮﯾﻦ و زﯾﻦ‬‫اﻟﻤﺘﻌﺒـﺪﯾﻦ و رﺋﯿﺲ اﻟﺒﮑﺎﺋﯿﻦ و اﺻﺒﺮ اﻟّﺼﺎﺑﺮﯾﻦ و اﻓﻀﻞ اﻟﻘﺎﺋﻤﯿﻦ و ﺳـﺮاج اﻟﻤﺎﺿـﯿﻦ و اول اﻟﺴﺎﺑﻘﯿﻦ ﻣﻦ آل ﯾﺲ اﻟﻤﺆﯾﺪ ﺑﺠﺒﺮﯾﻞ اﻻﻣﯿﻦ و‬‫اﻟﻤﻨﺼﻮر ﺑﻤﯿﮑﺎﺋﯿـﻞ اﻟﻤﺘﯿﻦ و اﻟﻤﺤﻔﻮظ ﺑﺠﻨـﺪ اﻟـّﺴ ﻤﺎء اﺟﻤﻌﯿﻦ و اﻟﻤﺤﺎﻣﯽ ﻋﻦ ﺣﺮم اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻣﺠﺎﻫـﺪ اﻋـﺪاﺋﻪ اﻟﻨﺎﺻﺒﯿﻦ و ﻣﻄﻔﯽ ﻧﯿﺮان‬‫اﻟﻤﻮﻗﺪﯾﻦ و اﺻﺪق ﺑﻼ ﺑﻞ اﻟﻨﺎﻃﻘﯿﻦ و اﻓﺨﺮ ﻣﻦ ﻣﺸـﯽ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ اﺟﻤﻌﯿﻦ ﻋﯿﻦ رﺳﻮل رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ و وﺻـﯽ ﻧﺒﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ و اﻣﯿﻨﻪ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻤﺨﻠﻮﻗﯿﻦ و ﻗﺎﺻﻢ اﻟﻤﻌﺘـﺪﯾﻦ و ﺟﺰار اﻟﻤﺎرﻗﯿﻦ و ﺳـﻬﻢ ﻣﻦ ﻣﺮاﻣﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ و ﻟﺴﺎن ﺣﮑﻢ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ ﻧﺎﺻـﺮ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ارﺿﻪ و‬‫وﻟﯽ اﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﺧﻠﻘﻪ و ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﻪ و ﮐﻬﻒ ﮐﺘﺒﻪ ﺳـﻤﺢ ﺳـﺨﯽ ﺳـﻨﺪ ﺣﯿﯽ ﺑﻬﻠﻮل ﺑﻬﯽ ﺳـﻨﺤﻨﺢ ﺟﻮﻫﺮي زﮐﯽ رﺿـﯽ ﻣﻄﻬﺮ اﺑﻄﺤﯽ ﺑﺎﺳﻞ‬‫ﺟﺮي ﻗﺮم ﻫﻤﺎم ﺻﺎﺑﺮ ﺻﻮام ﻣﻬـﺬب ﻣﻘـﺪام ﻗﺎﻃﻊ اﻻﺻـﻼب ﻋﺎﻟﯽ اﻟﺮﻗﺎب ﻣﻔﺮق اﻻﺣﺰاب اﻟﻤﻨﺘﻘﻢ ﻣﻦ اﻟﺠﻬﺎل اﻟﻤﺒﺎرز ﻟﻼﺑﻄﺎل اﻟﮑﯿﺎل ﻓﯽ‬‫ﮐّﻞ اﻻﻓﻀﺎل اﺿﺒﻄﻬﻢ ﻋﻨﺎﻧﺎ و اﺛﺒﺘﻬﻢ ﺟﻨﺎﻧﺎ و اﻣﻀﺎﻫﻢ ﻋﺰﯾﻤﮥ و اﺷﺪﻫﻢ ﺷﮑﯿﻤﮥ و اﺳﺪﻫﻢ ﻧﻘﯿﺒﮥ اﺳﺪ ﺑﺎزل ﺻﺎﻋﻘﮥ ﻣﺒﺮﻗﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪563 :‬‬‫ﯾﻄﺤﻨﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﺮوب إذا ازدﻟﻔﺖ اﻻﺳـﻨﮥ و ﻗﺮﻧﺖ اﻻﻋﻨﮥ ﻟﻤﺤﻦ اﻟﺮﺣﺎ ﺑﺜﻘﺎﻟﻬﺎ و ﯾﺬروﻫﻢ ﻓﯿﻬﺎ ذرو اﻟﺮﯾﺢ اﻟﻬﺸـﯿﻢ ﺑﺎﺳﻞ ﺑﺎزل ﺻـﻨﺪﯾﺪ ﻫﺰﺑﺮ‬‫ﺿﺮﻏﺎم ﻋﺎزم ﻋﺰام ﺧﻄﯿﺐ ﺣﺼـﯿﻒ ﻣﺤﺠﺎج ﻣﻘﻮل ﺛﺠﺎج ﮐﺮﯾﻢ اﻻﺻﻞ ﺷـﺮﯾﻒ اﻟﻔﻀﻞ ﻧﻘﯽ اﻟﻌﺜﯿﺮة ﻓﺎﺿﻞ اﻟﻘﺒﯿﻠـﮥ ﻋﺒﻞ اﻟﺬراع ﻃﻮﯾﻞ اﻟﺒﺎع‬‫ﻣﻤﺪوح ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻻﻓﻖ اﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻣﻀﯽ و اﮐﺮم ﻣﻦ ﻣﺸﯽ و اوﺟﺐ ﻣﻦ وﻟﯽ ﺑﻌﺪ اﻟّﻨﺒﯽ اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ ص ﻟﯿﺚ اﻟﺤﺠﺎز و ﮐﺒﺶ اﻟﻌﺮاق ﻣﺼﺎدم‬‫اﻻﺑﻄﺎل و اﻟﻤﻨﺘﻘﻢ ﻣﻦ اﻟﺠﻬﺎل زﮐﯽ اﻟﺮﮐﺎﻧـﮥ ﻣﻨﯿﻊ اﻟـّﺼ ﯿﺎﻧﮥ ﺻـﻠﺐ اﻻﻣﺎﻧﮥ ﻣﻦ ﻫﺎﺷﻢ اﻟﻘﻤﻘﺎم اﺑﻦ ﻋﻢ ﻧﺒﯽ اﻻﻧﺎم اﻟﺴـﯿﺪ اﻟﻬﻤﺎم اﻟﺮﺳﻮل اﻻﻣﺎم‬‫ﻣﻬـﺪي اﻟﺮﺷﺎد اﻟﻤﺠﺎﻧﺐ ﻟﻠﻔﺴﺎد اﻻﺷـﻌﺐ اﻟﺤﺎﺋﻢ و اﻟﺒﻄﻞ اﻟﻤﺤﺎﺟﻢ و اﻟﻠﯿﺚ اﻟﻤﺰاﺣﻢ ﺑﺪري اﺣﺪي ﺣﻨﻔﯽ ﻣﮑﯽ ﻣﺪﻧﯽ ﺷﻌﺸـﻌﺎﻧﯽ روﺣﺎﻧﯽ‬‫ﻧﻮراﻧﯽ ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﺠﺒﺎل ﺷﻮاﻣﺨﻬﺎ و ﻣﻦ اﻟﻬﻀﺎب ذراﻫﺎ و ﻓﯽ اﻟﻮﻏﯽ ﻟﯿﺜﻬﺎ و ﻣﻦ اﻟﻌﺮب ﺳـﯿﺪﻫﺎ اﻟﻠﯿﺚ اﻟﻤﻘﺪام و اﻟﺒﺪر اﻟﺘﻤﺎم و اﻟﻤﺎﺟﺪ اﻟﻬﻤﺎم‬‫ﻣﺤﻞ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و وارث اﻟﻤﺸـﻌﺮﯾﻦ و اﺑﻮ اﻟﺴﺒﻄﯿﻦ اﻟﺤﺴﻦ ع و اﻟﺤﺴﯿﻦ ع ﻣﻦ اﻫﻠﺒﯿﺖ اﮐﺮﻣﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺸﺮﻓﻪ و ﺷﺮﻓﻬﻢ ﺑﮑﺮﻣﻪ و اﻋﺰﻫﻢ ﺑﻬﺪاه و‬‫ﺧﺼﻬﻢ ﻟﺪﯾﻨﻪ و اﺳﺘﻮدﻋﻬﻢ ﺳّﺮه و اﺳﺘﺤﻔﻈﻬﻢ ﻋﻠﻤﻪ ﻋﻤﺪ اﻟﺪﻧﯿﻪ و ﺷﻬﺪا ﻋﻠﯽ ﺧﻠﻘﻪ و اوﺗﺎد ارﺿﻪ و ﻧﺠﺒﺎء ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ اﺧﺘﺎرﻫﻢ و اﺻﻄﻔﺎﻫﻢ و‬‫ﻓـّﻀ ﻠﻬﻢ و اﺟﺘﺒـﺎﻫﻢ ﻋﻠﻤـﺎ ﻟﻌﺒـﺎده و اوﻻـﻫﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺮاط ﻓﻬﻢ اﻷﺋّﻤـ ﮥ اﻟـّﺪﻋﺎة و اﻟﺴـﺎدة اﻟﻮﻻة و اﻟﻘﺎدة اﻟﺤﻤﺎة و اﻟﺨﯿﺮة اﻟﮑﺮام و ﻟا ﻘﻀﺎة و‬‫اﻟﺤﮑـﺎم و اﻟﻨﺠـﻮم و اﻻﻋﻼـم و اﻟﻌـﺘﺮة اﻟﻬﺎدﯾـﮥ و اﻟﻘـﺪوة اﻟﻌﺎﻟﯿـﮥ و اﻻـﺳﻮة اﻟّﺼﺎﻓﯿـﮥ اﻟﺮاﻏﺐ ﻋﻨﻬﻢ ﻣـﺎرق و اﻟﻼـزق ﺑﻬﻢ ﻻـﺣﻖ ﻫﻢ اﻟﺮﺣﻢ‬‫اﻟﻤﻮﺻﻮﻟـﮥ و اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻤﺘﺨﯿﺮة و اﻟﺒﺎب اﻟﻤﺒﺘﻠﯽ ﺑﻪ اﻟّﻨﺎس ﻣﻦ اﺗﺎﻫﻢ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﻧﺎي ﻋﻨﻬﻢ ﻫﻮي ﺣّﻄـ ﮥ ﻟﻤﻦ دﺧﻠﻬﻢ و ﺣﺠـﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺗﺮﮐﻬﻢ‬‫ﻫﻢ اﻟﻔﻠﮏ اﻟﺠﺎرﯾـﮥ ﻓﯽ اﻟﻠﺠـﺞ اﻟﻐﺎﻣﺮة ﯾﺘﺼـﺪع ﻋﻨﻬﻢ اﻻﻧﻬﺎر اﻟﻤﺘﺸـﻌﺒﮥ و ﯾﻨﻔﻠﻖ ﻋﻨﻬﻢ اﻻﻗﺎوﯾﻞ اﻟﮑﺎذﺑﮥ ﯾﻔﻮز ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ و ﯾﻐﺮق ﻣﻦ ﺟﺎﻧﺒﻬﺎ‬‫ﻫﻢ اﻟﺤﺼﻦ ﻟا ﺤﺼـﯿﻦ و اﻟﻨﻮر اﻟﻤﺒﯿﻦ و ﻫـﺪي ﻟﻘﻠﻮب اﻟﻤﻬﺘـﺪﯾﻦ و اﻟﺒﺤﺎر اﻟﺴﺎﺋﻐـﮥ ﻟﻠﺸﺎرﺑﯿﻦ و اﻣﺎن ﻟﻤﻦ ﺗﺒﻌﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﯾـﺪﻋﻮن و‬‫ﺑﺎﻣﺮه ﯾﻌﻤﻠﻮن و اﻟﯽ آﯾﺎﺗﻪ ﯾﺮﺷﺪون ﻓﯿﻬﻢ ﺗﻮاﻟﺖ رﺳـﻠﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻫﺒﻄﺖ ﻣﻼﺋﮑﺘﻪ و إﻟﯿﻬﻢ ﺑﻌﺚ اﻟﺮوح اﻻﻣﯿﻦ ﻓﻀـﻼ ﻣﻦ رﺑّﻪ و رﺣﻤﮥ ﻓﻀﻠﻬﻢ‬‫ﻟـﺬﻟﮏ و ﺧـّﺼ ﻬﻢ و ﺿـﺮﺑﻬﻢ ﻣﺜﻼـ ﻟﺨﻠﻘﻪ و اﺗـﺎﻫﻢ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺆت اﺣـﺪ ﻣﻦ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﯿﻤﻦ و اﻟﺒﺮﮐـﮥ ﻓﺮوع ﻃﯿﺒـﮥ و اﺻﻮل ﻣﺒﺎرﮐـﮥ ﻣﻌـﺪن‬‫اﻟﺮﺣﻤـﮥ و ورﺛـﮥ اﻻﻧﺒﯿـﺎء ﺑﻘﯿـﮥ اﻟﻨﻘﺒﺎء و اوﺻـﯿﺎء اﻻوﺻـﯿﺎء ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻄﯿﺐ ذﮐﺮه اﻟﻤﺒﺎرك اﺳـﻤﻪ اﺣﻤـﺪ اﻟﺮﺿـﯽ و رﺳﻮﻟﻪ اﻻّﻣﯽ ﻣﻦ ﻟا ﺸـﺠﺮة‬‫اﻟﻤﺒﺎرﮐﮥ ﺻﺤﯿﺢ اﻻدﯾﻢ واﺿﺢ اﻟﺒﺮﻫﺎن و اﻟﻤﺒﻠﻎ ﻣﻦ ﺑﻌﺪه ﺑﺒﯿﺎن اﻟﺘﺎوﯾﻞ و ﺑﺤﮑﻢ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺼﻠﻮة اﻟﺮﺿّﯿﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪564 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 449‬از ‪581‬‬‫و اﻟﺰﮐﺎة اﻟﺴـﻨﯿﮥ ﻻ ﯾﺤﺒﻪ اﻻ ﻣﺆﻣﻦ ﺗﻘﯽ و ﻻ ﯾﺒﻐﻀﻪ اﻻ ﻣﻨﺎﻓﻖ ﺷـﻘﯽ ﻗﺎل ﻓﻠﻤﺎ ﺳـﻤﻊ اﻻﻋﺮاﺑﯽ ذﻟﮏ ﺿﺮب ﺑﯿﺪه اﻟﯽ ﻗﺎﺋﻤﮥ ﺳﯿﻔﻪ و ﻗﺎم ﻣﺒﺎدرا‬‫ﻓﻀـﺮب اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﯾـﺪه إﻟﯿﻪ و ﻗﺎل اﻟﯽ اﯾﻦ ﯾﺎ اﻋﺮاﺑﯽ ﻗﺎل اﺟﺎﻟـﺪ اﻟﻘﻮم او ﺗﺬﻫﺐ ﻧﻔﺴـﯽ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻗﻌﺪ ﯾﺎ اﻋﺮاﺑﯽ ﻓﺎن ﻟﻌﻠّﯽ ﻣﺤﺒﯿﻦ ﻟﻮ‬‫ﻗﻄﻌﺘﻬﻢ إرﺑﺎ إرﺑﺎ ﻣﺎ ازدادوا ﻟﻪ اﻟّﺎ ﺣّﺒﺎ و ان ﻟﻌﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻣﺒﻐﻀﯿﻦ ﻟﻮ اﻟﻌﻘﻬﻢ اﻟﻌﺴﻞ ﻣﺎ ازداد و اﻟﻪ اﻟّﺎ ﺑﻐﻀﺎ ﻗﺎل ﻓﻘﻌﺪ اﻻﻋﺮاﺑﯽ و ﺧﻠﻊ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺣّﻠﺘﯿﻦ ﺣﻤﺮاوﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ أﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﺑﺒﺎب ﺣﻄﮥ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﺧﻮد را ﺑﺒﺎب ﺣّﻄﻪ و ﭼﻮن ﻣﺆﯾﺪ ﺑﻮدن‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ‬‫ﺑﺮاي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﮐﻼم ﺳـﺨﺎوي ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﯿﺰ از ﻣﺆﯾﺪات آن ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺎﺧﺘﻼف‬‫اﻟﻔﺎظ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ اﻟﺒﺰار اﻟﺒﺼـﺮي و اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ اﻟﻤﻮﺻﻠﯽ و اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ و اﺑﻮ ﺷـﺠﺎع ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار‬‫اﻟـﺪﯾﻠﻤﯽ و ﺑا ﻮ ﻣﺤﻤـﺪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺻـﻤﯽ و اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ اﻻﺧﻀـﺮ اﻟﺠﻨﺎﺑـﺬي اﻟﺒﻐﺪادي و ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ‬‫اﻟﻤﺠﺎﻣﻊ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺆﯾﺪ اﻟﺤﻤﻮﺋﯽ و ﺳـﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ و ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺴﺨﺎوي‬‫و ﺟﻼـل اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻤﻬﻮدي و ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ رﻓﯿﻊ اﻟـﺪﯾﻦ‬‫اﻟﺒﺨﺎري و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻤﮑﯽ و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺴﺎم اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻤﺘﻘﯽ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤﮑﯽ و‬‫ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺸﯿﺨﺎﻧﯽ اﻟﻘﺎدري و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪﺧﺎن اﻟﺒﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﺪﻫﻠﻮي و ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ اﻟﻘﻨﺪوزي و ﺳﯿﺪ اﺣﻤﺪ زﯾﻨﯽ اﻟﻤﺸﻬﻮر ﺑﺪﺣﻼن اﻟﻤﮑﯽ اﻟﻤﻌﺎﺻﺮ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ اﺑﻮ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ در ﻣﺴﺘﺪرك ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﯽ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺣﻤـﺪان اﻟﺰاﻫـﺪ ﺑﺒﻐـﺪاد ﺛﻨـﺎ اﻟﻌﺒﺎس ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻘﺮاﻃﯿﺴـﯽ ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﺧﻤﯿﻤﯽ ﺛﻨﺎ ﻣﻔﻀﻞ ﺑﻦ‬‫ﺻﺎﻟـﺢ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﻨﺶ اﻟﮑﻨـﺎﻧﯽ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﺎ ذر رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻫﻮ آﺧـﺬ ﺑﺒﺎب اﻟﮑﻌﺒـﮥ ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ ﻓﺎﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ و ﻣﻦ‬‫اﻧﮑﺮﻧﯽ ﻓﺎﻧﺎ اﺑﻮ ذر ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ ﻗﻮﻣﻪ ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ‬‫ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‬‫و ﻣﺜﻞ ﺣﻄﮥ ﻟﺒﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ در ﻣﻨﻘﺒﮥ اﻟﻤﻄﻬﺮﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ آورده‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و‬‫ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و اﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺎب ﻣﻨﻘﺒﮥ اﻟﻤﻄﻬﺮﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ آورده‬‫ﻋﻦ ﺣﻨﺶ ﺑﻦ اﻟﻤﻌﺘﻤﺮ ﻗﺎل راﯾﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪565 :‬‬‫أﺑﺎ ذر اﺧـﺬ ﺑﻌﻀﺎدﺗﯽ ﺑﺎب اﻟﮑﻌﺒـﮥ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ ﻓﻘـﺪ ﻋﺮﻓﻨﯽ و ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﻌﺮﻓﻨﯽ ﻓﺎﻧﺎ اﺑﻮ ذر اﻟﻐﻔﺎري ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻣﺜـﻞ أﻫـﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﻤﺜـﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻗﻮم ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬـﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬـﺎ ﻫﻠـﮏ و ﻣﺜـﻞ ﺑﺎب ﺣّﻄـ ﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ‬‫اﺳﺮاﺋﯿﻞ رواه ﺳﻤﺎك ﺑﻦ ﺣﺮب ﻋﻦ ﺣﻨﺶ ﺑﻦ اﻟﻤﻌﺘﻤﺮ ﻣﺜﻠﻪ‬‫و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺎﺻﻤﯽ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺷـﯿﺨﯽ اﻻﻣﺎم رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺸﻮرﻣﯿﺜﯽ رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 450‬از ‪581‬‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ اﻟﻬﯿﺎج اﻻﻧﺼﺎري ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﻤﺮان ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻗﺎﻟﻮا‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺎﺑﺲ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﻨﺶ ﻗﺎل راﯾﺖ أﺑﺎ ذر ﻣﺘﻌﻠﻘﺎ ﺑﺒﺎب اﻟﮑﻌﺒﮥ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل ﻣﻦ‬‫ﯾﻌﺮﻓﻨﯽ ﻓﻠﯿﻌﺮﻓﻨﯽ و ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﻌﺮﻓﻨﯽ ﻓﺎﻧﺎ اﺑﻮ ذر ﻗﺎل ﺣﻨﺶ ﻓﺤّﺪﺛﻨﯽ ﺑﻌﺾ اﺻـﺤﺎﺑﯽ اﻧﻪ ﺳﻤﻌﻪ ﯾﻘﻮل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧّﯽ‬‫ﺗﺎرك ﻓﯿﮑﻢ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﺘﺮﺗﯽ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﺎﻧﻬﻤﺎ ﻟﻦ ﯾﺘﻔﺮﻗﺎ ﺣﺘﯽ ﯾﺮدا ﻋﻠّﯽ اﻟﺤﻮض اﻻوان اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ‬‫و ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‬‫و ﺻـﺪر اﻟـﺪﯾﻦ ﺣﻤﻮﺋﯽ در ﻓﺮاﺋـﺪ اﻟﺴـﻤﻄﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺒﺮﻧﯽ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟّﺼﺎﻟﺢ ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻮﯾﻨﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﮐﺘﺐ اﻟّﯽ و اﺟﺎز ﻟﯽ ﻓﯽ رواﯾﺘﻪ ﻓﯽ ذي اﻟﺤﺠﮥ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ‬‫ﻗـﺎل اﻧﺒﺎﻧﺎ اﻻﻣﺎم ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﺟﻤﺎل ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﻄﺒﺮي ﻗﺎل اﻧﺒﺎﻧﺎ زاﻫﺮ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯽ اﻧﺒﺎﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺘـﺢ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺬﮐﺮ ﺑﻬﺮاة ﻗﺎل اﻧﺒﺎﻧﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ زاﻫﺮ اﻟﻨﻮﻗﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻗﺎل اﻧﺒﺎﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ ﻗﺎل ﻧﺒﺄﻧﺎ‬‫ﺳﻠﯿﻤـﺎن ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻗﺎل ﻧﺒﺄﻧﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﮑﻼﺑﯽ ﻗﺎل اﻧﺒﺎﻧﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺣﻤﺎد اﻟﻤﻘﺮي ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻠﻤﮥ اﻟﺼﺎﺋﻎ ﻋﻦ‬‫ﻋﻄّﯿﮥ اﻟﻌﻮﻓﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻠﻪ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ‬‫رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻏﺮق و اﻧﻤﺎ ﻣﺜﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ‬‫و ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺴﺒﻌﯿﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺴﺎدس و اﻟﺴﺘﻮن‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨـﺪري رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄـﮥ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ‬‫رواه ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻔﺮدوس‬‫و ﻧﯿﺰ در روﺿﮥ اﻟﻔﺮدوس ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺑﺎب ﺣّﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ‬‫و ﺳﺨﺎوي در اﺳﺘﺠﻼب ارﺗﻘﺎء اﻟﻐﺮف ﺑﺤﺐ اﻗﺮﺑﺎء اﻟّﺮﺳﻮل و ذوي اﻟﺸﺮف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪566 :‬‬‫در ذﮐﺮ ﻃﺮق ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق اﻟﺴﺒﯿﻌﯽ ﻋﻦ ﺣﻨﺶ ﺑﻦ اﻟﻤﻌﺘﻤﺮ اﻟﺼﻨﻌﺎﻧﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ذر رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل أﻫﻞ‬‫ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻗﻮﻣﻪ ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و ﻣﺜﻞ ﺣﻄﮥ ﻟﺒﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻣﻦ وﺟﻬﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫اﺳﺤﺎق ﻫﺬا ﻟﻔﻆ اﺣﺪﻫﻤﺎ و ﻟﻔﻆ اﻵﺧﺮ اﻻ اّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‬‫و ذﮐﺮه دون ﻗﻮﻟﻪ و ﻣﺜﻞ ﺣّﻄﮥ اﻟﯽ آﺧﺮه و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ اﯾﻀـﺎ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ أﺑﯽ اﻟﻄﻔﯿـﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ ذر رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﻠﻔـﻆ اّن ﻣﺜﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ‬‫ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و اّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ و اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﺰار ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ ﻋﻦ أﺑﯽ ذر ﻧﺤﻮه‬‫و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺳـﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ‬‫ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬـﺎ ﻏﺮق و اﻧﻤـﺎ ﻣﺜـﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄـﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ رواه اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﺼـﻐﯿﺮ و‬‫اﻻوﺳﻂ‬‫و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻣﺜـﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻗﻮم ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ و ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄـﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻃﺐ‬‫ﻋ ﻦ أ ﺑ ﯽ ذر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 451‬از ‪581‬‬‫و ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ در ﺳـﯿﺎق ﻃﺮق ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺑﻌـﺪ اﯾﺮاد ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﺧـﺪري و ذﮐﺮ اﺧﺮاج اﺣﻤـﺪ و‬‫ﻃﺒﺮاﻧﯽ و اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ و ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ اﻻﺧﻀـﺮ ﻓﯽ ﻣﻌﺎﻟﻢ اﻟﻌﺘﺮة اﻟﻨﺒﻮّﯾﮥ و ﻓﯿﻪ ان اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ذﻟﮏ ﻓﯽ ﺣﺠﮥ اﻟﻮداع‬‫و زاد ﻣﺜﻠﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺘـﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﮐﻤﺜـﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﺜﻠﻬﻢ ﯾﻌﻨﯽ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﮐﻤﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄـﮥ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮت ﻟﻪ‬‫اﻟﺬﻧﻮب‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ در ذﮐﺮ ﻃﺮق ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق اﻟﺴﺒﯿﻌﯽ ﻋﻦ ﺣﻨﺶ ﺑﻦ اﻟﻤﻌﺘﻤﺮ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ذر رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻣﺜﻞ‬‫أﻫـﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻗﻮﻣﻪ ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و ﻣﺜﻞ ﺣﻄـﮥ ﻟﺒﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻣﻦ وﺟﻬﯿﻦ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق‬‫ﻫﺬا ﻟﻔﻆ اﺣﺪﻫﻤﺎ و ﻟﻔﻆ اﻵﺧﺮ‬‫اّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‬‫و ذﮐﺮه دون ﻗﻮﻟﻪ و ﻣﺜﻞ ﺣﻄﮥ اﻟﯽ آﺧﺮه و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ اﯾﺾ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ اﻟﻄﻔﯿﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ ذر رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﻠﻔﻆ اّن أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﯽ و‬‫ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و ان أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ و اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﺰار ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪567 :‬‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ذر ﻧﺤﻮه‬‫و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ‬‫ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬـﺎ ﻏﺮق و اﻧّﻤـﺎ ﻣﺜـﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄـﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ رواه اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﺼـﻐﯿﺮ و‬‫اﻻوﺳﻂ‬‫و ﺳﺒﻖ اواﺋﻞ اﻟﺬﮐﺮ ﻗﺒﻠﻪ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻓﯽ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و‬‫اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ان اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ اﻻﺧﻀـﺮ اﺧﺮﺟﻪ و زاد ﻣﺜﻠﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﮐﻤﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﺜﻠﻬﻢ‬‫ﯾﻌﻨﯽ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﮐﻤﺜﻞ ﺑﺎب ﺣّﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ اﻟّﺬﻧﻮب‬‫و ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﺨﺎري در ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻧﻮري ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﮐﻤﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ رواه‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻔﺮدوس‬‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﺻﻮاﻋﻖ در ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻓﯽ رواﯾﮥ اّن ذﻟﮏ ﮐﺎن ﻓﯽ ﺣﺠﮥ اﻟﻮداع و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻣﺜﻠﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺴﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﺜﻠﻬﻢ‬‫أي أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﮐﻤﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮت ﻟﻪ اﻟّﺬﻧﻮب و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺻﻮاﻋﻖ ﮔﻔﺘﻪ و ﺟﺎء ﻣﻦ ﻃﺮق ﻋﺪﯾﺪة ﯾﻘﻮي ﺑﻌﻀﻬﺎ ﺑﻌﻀﺎ‬‫اﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻣﺴﻠﻢ‬‫و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و‬‫ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻫﻠﮏ و اﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ اﻟﺬﻧﻮب‬‫و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 452‬از ‪581‬‬‫ﻣﺜـﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻗﻮم ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ و ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄـﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻃﺐ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ذر و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ‬‫در وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﻤﺎل ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺑﺮواﯾﺖ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ ﺧﺪري ﮔﻔﺘﻪ و اﺧﺮج اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ اﺧﻀﺮ ﻓﯽ ﻣﻌﺎﻟﻢ اﻟﻌﺘﺮة‬‫اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ و‬‫ﻓﯿﻪ اّن اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ذﻟﮏ ﻓﯽ ﺣﺠﮥ اﻟﻮداع و زاد و ﻣﺜﻠﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ‬‫و ﻣﺜﻠﻬﻢ أي أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﮐﻤﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮت ﻟﻪ اﻟﺬﻧﻮب‬‫و ﻣﺤﻤﻮد ﻗﺎدري در ﺻﺮاط ﺳﻮي ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ذر رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻗﻮﻣﻪ ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و‬‫ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق او ﻣﺜﻞ ﺣﻄﮥ ﻟﺒﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻫﺬا ﻓﯽ ﻟﻔﻆ و ﻓﯽ ﻟﻔﻆ آﺧﺮ اﻻ ان ﻣﺜﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح‬‫و زاد ﻓﯽ رواﯾﮥ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و ﻣﻦ ﻗﺎﺗﻠﻨﺎ آﺧﺮ اﻟﺰﻣﺎن ﻓﮑﺎﻧﻤﺎ ﻗﺎﺗﻞ ﻣﻊ اﻟﺪﺟﺎل‬‫و ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺳﻤﻌﺖ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﻧﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ‬‫ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و اﻧﻤﺎ ﻣﺜﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪568 :‬‬‫ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣّﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ او اﻟﺬﻧﻮب ﮐﻤﺎ ﻓﯽ رواﯾﮥ‬‫و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻨﺪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻋﻨﻪ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻗﻮم ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ و ﻣﺜﻞ ﺑﺎب‬‫ﺣﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ‬‫ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ در ﻣﺎﺛﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﺑﻌﺾ اﺣﺎدﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺎل ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و ﻣﺜﻞ ﺣﻄﮥ ﻟﺒﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ اﺧﺮج اﻟﺤﺎﮐﻢ‬‫ﻫـﺬه اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﮐّﻠﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺘﺪرك و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل در ﺧﻄﺒﻪ ﮐﺘﺎب ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟّﺬي ﺟﻌﻞ اﻫﻞ‬‫اﻟـﺒﯿﺖ ﮐﺴـﻔﯿﻨﮥ ﻧـﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬـﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬـﺎ اﻫﻠﮑﻪ اﻟﻐﺮق و ﺳـﻤﺎﻫﻢ ﺑـﺎب ﺣﻄـﮥ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﻓﺴﻖ و ﻧﯿﺰ‬‫ﻋﺠﯿﻠﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻣﻦ دﺧﻞ اﻟﺒﺎب و ﻗﺎل ﺣّﻄﮥ ذﻧﻮﺑﻪ ﻣﻐﻔﻮرة ﻣﻨﺤﻄﮥ ﻗﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ‬‫دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ اﻟﺬﻧﻮب‬‫و وﺟﻪ ﺗﺸﺒﯿﻬﻬﻢ ﺑﺒﺎب ﺣﻄﮥ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻌﻞ دﺧﻮل ذﻟﮏ اﻟﺒﺎب اﻟّﺬي ﻫﻮ ﺑﺎب ارﯾﺤﺎء او ﺑﯿﺖ اﻟﻤﻘﺪس ﻣﻊ اﻟﺘﻮاﺿﻊ و اﻻﺳـﺘﻐﻔﺎر ﺳﺒﺒﺎ ﻟﻠﻤﻐﻔﺮة‬‫و ﺟﻌﻞ ﻟﻬﺬه اﻻّﻣﮥ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﺳـﺒﺒﺎ ﻟﻬﺎ و ﺳـﯿﺎﺗﯽ اﯾﻀﺎ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧّﻪ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ‬‫اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﺎب اﻟﺮاﺑﻊ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح و ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ و ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ و ﺣﺪﯾﺚ ﯾﻮم اﻟﻐﺪﯾﺮ‬‫ﻓﯽ ﻣﺸـﮑﺎة اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ﻋﻦ أﺑﯽ ذر رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧّﻪ ﻗﺎل و ﻫﻮ اﺧﺬ ﺑﺒﺎب اﻟﮑﻌﺒﮥ ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل اّن ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‬‫ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜـﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ رواه اﺣﻤـﺪ و ﻓﯽ ﺟﻤﻊ اﻟﻔﻮاﺋـﺪ اﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ رﻓﻌﻪ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ‬‫ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬـﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺮﮐﻬﺎ ﻏﺮق ﻟﻠﺒﺰار و زاد ﻓﯽ اﻻوﺳﻂ و اﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣّﻄـ ﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ‬‫ﻟﻪ اﺑﻮ اﻟﻄﻔﯿﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر و ﻫﻮ اﺧﺬ ﺑﺒﺎب اﻟﮑﻌﺒﮥ رﻓﻌﻪ ان ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ و‬‫ان ﻣﺜـﻞ أﻫـﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜـﻞ ﺑﺎب ﺣﻄـﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻻوﺳﻂ و اﻟﺼـﻐﯿﺮ اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﻨﺒ ﻞ ﻋ ﻦ أ ﺑ ﯽ ذ ر ا ﻧﺘ ﻬ ﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 453‬از ‪581‬‬‫ﺟﻤﻊ اﻟﻔﻮاﺋﺪ اﯾﻀﺎ‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﺰار و اﺑﻦ اﻟﻤﻐـﺎزﻟﯽ ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس و ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ اﻻﮐﻮع و ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟﻤﻌﺘﻤﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ذر و ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﻤﺴـﯿﺐ ﻋﻦ أﺑﯽ ذر و اﯾﻀﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﻤﻮﯾﻨﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري ﺑﺰﯾﺎدة و اﻧﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ‬‫ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ اﯾﻀﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ و اﻟﺒﺰار و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻻوﺳﻂ و اﻟﺼﻐﯿﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪569 :‬‬‫اﻟﺨﺪري‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺴﻔﯿﻨﮥ و ﺑﺎب اﻟﺤﻄﮥ اﯾﻀﺎ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ اﺧﺮﺟﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ذر ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺴﻔﯿﻨﮥ و اﻟﺤّﻄﮥ اﯾﻀﺎ‬‫اﻟﺤﻤﻮﯾﻨﯽ اﺧﺮﺟﻪ ﻋﻦ ﺣـﺒﯿﺶ ﺑﻦ اﻟﻤﻌﺘﻤﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ذر اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻤـﺎﻟﮑﯽ ﻓﯽ ﻓﺼﻮل اﻟﻤﻬﻤـﮥ ﻋﻦ راﻓﻊ ﻣﻮﻟﯽ أﺑﯽ ذر و اﺧﺮج اﯾﻀـﺎ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫اﻟﺴﻔﯿﻨﮥ اﻟﺜﻌﻠﺒﯽ و اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ اﯾﻀﺎ ﻋﻦ ﺳﻠﯿﻢ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ اﻟﻬﻼﻟﯽ ﻗﺎل ﺑﯿﻨﺎ اﻧﺎ و ﺟﺒﯿﺶ ﺑﻦ اﻟﻤﻌﺘﻤﺮ ﺑﻤﮑﮥ إذ ﻗﺎم اﺑﻮ ذر و اﺧﺬ ﺑﺤﻠﻘﮥ ﺑﺎب اﻟﮑﻌﺒﮥ‬‫ﻓﻘﺎل ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ ﻓﻘﺪ ﻋﺮﻓﻨﯽ و ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﻌﺮﻓﻨﯽ ﻓﺎﻧﺎ ﺟﻨﺪب ﺑﻦ ﺟﻨﺎدة اﺑﻮ ذر ﻓﻘﺎل اّﯾﻬﺎ اﻟّﻨﺎس اﻧﯽ ﺳـﻤﻌﺖ ﻧﺒﯿﮑﻢ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل‬‫ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ ﺗﺮﮐﻬﺎ ﻫﻠﮏ و ﯾﻘﻮل ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ‬‫دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ و ﯾﻘﻮل اﻧّﯽ ﺗﺎرك ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺎ ان ﺗﻤﺴﮑﺘﻢ ﺑﻪ ﻟﻦ ﺗﻀﻠﻮا ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﺘﺮﺗﯽ و ﻟﻦ ﯾﻔﺘﺮﻗﺎ ﺣﺘﯽ ﯾﺮدا ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض‬‫و ﺳﯿﺪ اﺣﻤﺪ زﯾﯽ اﻟﻤﮑﯽ ﻣﺸﻬﻮر ﺑﺪﺣﻼن در ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺘﺢ اﻟﻤﺒﯿﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺮاﺷﺪﯾﻦ و اﻫﻠﺒﯿﺖ ع اﻟﻄﺎﻫﺮﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﺻﺢ‬‫ﻋﻨﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﻃﺮق ﮐﺜﯿﺮة اﻧﻪ ﻗـﺎل اﻧّﻤﺎ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق و‬‫ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻫﻠﮏ و ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ‬‫و ﻣﺆﯾﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻔﺴﺖ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم در ﺑﺎب ﻋﺘﺮت ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ و ﻣﺜﻠﻬﻢ ﺑـﺎب ﺣﻄـﮥ و ﻫﻢ ﺑـﺎب اﻟﺴـﻠﻢ و اﯾﻦ ارﺷـﺎد ﺑﺎﺳـﺪاد آن ﺟﻨﺎب را ﺷـﯿﺦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة آورده‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﯾﺎ َأﱡﯾَﻬﺎ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا اْدُﺧﻠُﻮا ﻓِﯽ اﻟﱢﺴﻠِْﻢ َﮐﺎﱠﻓًﮥ َو ﻻ َﺗﱠﺘﺒُِﻌﻮا ُﺧُﻄﻮاِت اﻟﱠﺸﯿْﻄﺎِن ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻋﻦ ﻣﺴـﻌﺪة ﺑﻦ ﺻﺪﻗﮥ ﻋﻦ‬‫ﺟﻌﻔﺮ اﻟّﺼﺎدق ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟـّﺪه ﻋﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ع ﻋﻦ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﻗﺎل اﻻ ان اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺬي ﻫﺒﻂ ﺑﻪ آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و‬‫ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﻓﻀـﻠﺖ ﺑﻪ اﻟﻨﺒّﯿﻮن اﻟﯽ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ ﻓﯽ ﻋﺘﺮة ﺧﺎﺗﻢ اﻟّﻨﺒﯿﯿﻦ ﻓﺎﯾﻦ ﯾﺘﺎه ﺑﮑﻢ و اﯾﻦ ﺗﺬﻫﺒﻮن و اﻧﻬﻢ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﺎﺻﺤﺎب اﻟﮑﻬﻒ و ﻣﺜﻠﻬﻢ‬‫ﺑﺎب ﺣﻄﮥ و ﻫﻢ ﺑﺎب اﻟﺴﻠﻢ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﺎ َأﱡﯾَﻬﺎ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا اْدُﺧﻠُﻮا ﻓِﯽ اﻟﱢﺴﻠِْﻢ َﮐﺎﱠﻓًﮥ َو ﻻ َﺗﱠﺘﺒُِﻌﻮا ُﺧُﻄﻮاِت اﻟﱠﺸﯿْﻄﺎِن‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻫﻢ أﺑﻮاب اﻟﻌﻠﻢ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در ان ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺑﻌﺾ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴﻼم در ﺣﻖ اﺋﻤﻪ ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ‬‫و ﻫﻢ اﺑﻮاب ﻟا ﻌﻠﻢ ﻓﯽ اﻣﺘﯽ ﻣﻦ ﺗﺒﻌﻬﻢ ﻧﺠﺎ ﻣﻦ اﻟﻨﺎر و ﻣﻦ اﻗﺘﺪي ﺑﻬﻢ ﻫﺪي اﻟﯽ ﺻﺮاط ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ‬‫و ﻣﺆﯾﺪ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮاي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﻬﺎﯾﺖ واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺷـﯿﺦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ‬‫اﻟﻘﻨﺪوزي در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﺑﺎﻻﺳﻨﺎد ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺰﺑﯿﺮ اﻟﻤﮑﯽ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻧﺼﺎري رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ان‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺒﺎرك و ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪570 :‬‬‫اﺻـﻄﻔﺎﻧﯽ و اﺧﺘﺎرﻧﯽ و ﺟﻌﻠﻨﯽ رﺳﻮﻻ و اﻧﺰل ﻋﻠﯽ ﺳـّﯿﺪ اﻟﮑﺘﺐ ﻓﻘﻠﺖ اﻟﻬﯽ و ﺳـﯿﺪي اﻧّﮏ ارﺳـﻠﺖ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﯽ ﻓﺮﻋﻮن ﻓﺴﺌﻠﮏ ان ﺗﺠﻌﻞ‬‫ﻣﻌﻪ اﺧـﺎه ﻫﺎرون وزﯾﺮا ﯾﺸـﺪ ﺑﻪ ﻋﻀـﺪه و ﯾﺼـﺪق ﺑﻪ ﻗﻮﻟﻪ و اﻧﯽ اﺳﺄﻟﮏ ﯾﺎ ﺳـﯿﺪي و اﻟﻬﯽ ان ﺗﺠﻌﻞ ﻟﯽ ﻣﻦ اﻫﻠﯽ وزﯾﺮا ﺗﺸـﺪ ﺑﻪ ﻋﻀـﺪي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 454‬از ‪581‬‬‫ﻓﺎﺟﻌﻞ ﻟﯽ ﻋﻠﯿﺎ وزﯾﺮا و اﺧﺎ و اﺟﻌﻞ اﻟﺸـﺠﺎﻋﮥ ﻓﯽ ﻗﻠﺒﻪ و اﻟﺒﺴﻪ اﻟﻬﯿﺒﮥ ﻋﻠﯽ ﻋﺪوه و ﻫﻮ اول ﻣﻦ اﻣﻦ ﺑﯽ و ﺻﺪﻗﻨﯽ و اول ﻣﻦ وﺣﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻌﯽ‬‫و اﻧّﯽ ﺳﺄﻟﺖ ذﻟﮏ رﺑّﯽ ﻋﺰ و ﺟّﻞ ﻓﺎﻋﻄﺎﻧﯿﻪ و ﻫﻮ ﺳـﯿﺪ اﻻوﺻـﯿﺎء اﻟﻠﺤﻮق ﺑﻪ ﺳـﻌﺎدة و اﻟﻤﻮت ﻓﯽ ﻃﺎﻋﺘﻪ ﺷـﻬﺎدة و اﺳﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﺘﻮراة ﻣﻘﺮون‬‫اﻟﯽ اﺳﻤﯽ و زوﺟﺘﻪ اﻟﺼﺪﯾﻘﮥ اﻟﮑﺒﺮي اﺑﻨﺘﯽ و اﺑﻨﺎه ﺳّﯿﺪا ﺷﺒﺎب اﻫﻞ اﻟﺠّﻨﮥ اﺑﻨﺎي و ﻫﻮ و ﻫﻤﺎ و اﻻﺋﻤﮥ ﻣﻦ ﺑﻌﺪﻫﻢ ﺣﺠﺞ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺧﻠﻘﻪ ﺑﻌﺪ‬‫اﻟﻨﺒّﯿﯿﻦ و ﻫﻢ اﺑﻮاب اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ اّﻣﺘﯽ ﻣﻦ ﺗﺒﻌﻬﻢ ﻧﺠﺎ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎر و ﻣﻦ اﻗﺘﺪي ﺑﻬﻢ ﻫﺪي اﻟﯽ ﺻـﺮاط ﻣﺴـﺘﻘﯿﻢ ﻟﻢ ﯾﻬﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﺒﺘﻬﻢ ﻟﻌﺒﺪ ﻻ ادﺧﻠﻪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺠّﻨﮥ‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺆﯾﺪات اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻔﺴﺖ ﮐﻼم ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‬‫ﻧﺤﻦ اﻟﺸﻌﺎر و اﻻﺻﺤﺎب و اﻟﺨﺰﻧﮥ و اﻻﺑﻮاب و ﻻ ﺗﻮﺗﯽ اﻟﺒﯿﻮت اﻟّﺎ ﻣﻦ اﺑﻮاﺑﻬﺎ‬‫و اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻌﺠﺰ ﻧﻈﺎم آن ﺟﻨﺎب را ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻣﻦ ﺧﻄﺒﺘﻪ ﻧﺤﻦ اﻟﺸـﻌﺎﺋﺮ و اﻻﺻـﺤﺎب و اﻟﺨﺰﻧـﮥ و اﻻـﺑﻮاب و ﻻ ﺗﻮﺗﯽ اﻟﺒﯿﻮت اﻻ ﻣﻦ اﺑﻮاﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ اﺗﺎﻫﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﺑﻮاﺑﻬﺎ ﺳـﻤﯽ ﺳﺎرﻗﺎ و ﻣﻨﻬﺎ‬‫ﻓﯿﻬﻢ ﮐﺮاﺋﻢ اﻻﯾﻤﺎن و ﻫﻢ ﮐﻨﻮز اﻟﺮﺣﻤﻦ ان ﻧﻄﻘﻮا ﺻﺪﻗﻮا و ان ﺻﻤﺘﻮا ﻟﻢ ﯾﺴﺒﻘﻮا‬‫و ﻧﯿﺰ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻣﻦ ﺧﻄﺒﺘﻪ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻧﺤﻦ اﻟﺸـﻌﺎﺋﺮ و اﻻﺻـﺤﺎب و اﻟﺨﺰﻧﮥ و اﻻﺑﻮاب و ﻻ ﺗﻮﺗﯽ اﻟﺒﯿﻮت اﻟّﺎ ﻣﻦ اﺑﻮاﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ اﺗﺎﻫﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﺑﻮاﺑﻬﺎ ﺳﻤﯽ‬‫ﺳﺎرﻗﺎ و ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯿﻬﻢ ﮐﺮاﺋﻢ اﻻﯾﻤﺎن و ﻫﻢ ﮐﻨﻮز اﻟّﺮﺣﻤﻦ ان ﻧﻄﻘﻮا ﺻﺪﻗﻮا و ان ﺻّﻤﺘﻮا ﻟﻢ ﯾﺴﺒﻘﻮا‬‫رد ﺗﻔﺼﯿﻠﯽ ﻋﺒﺎرت ﺗﺤﻔﻪ‬‫اﺷﺎره‬‫و ﭼﻮن ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺷﻮاﻫﺪ ﻣﺒﺮﻣﻪ و ﻣﺆﯾﺪات ﻣﺤﮑﻤﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺷﻨﯿﺪي و دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ ﺗﺎﯾﯿﺪ و ﺗﺸﯿﯿﺪ و ﺗﻮﮐﯿﺪ و‬‫ﺗﻮﻃﯿـﺪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻨﯿﻒ ﺑﻨﻈﺮ ﺛـﺎﻗﺐ دﯾـﺪي ﺣﺎﻻ وﻗﺖ آن رﺳـﯿﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﻮن ﻣﻔﻀﻞ ﻣﻨﻌﺎم ﮐﻼم ﻓﺎﺳـﺪ اﻟﻨﻈﺎم ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﻤﻘﺎم ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺘﯿﻦ اﻻﺳﺘﺤﮑﺎم رزﯾﻦ اﻻﺑﺮام ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﺟﻤﯿﻞ ﺗﻤﺎم ﻣﺮﺿﻮض و ﻣﻨﻘﻮض ﮔﺮداﻧﻢ و وﻫﯽ و اﻧﺤﺰام و وﻫﻦ و اﻧﺠﺬام ﻫﻔﻮات ﻣﻨﺤﻠﮥ‬‫اﻟﻘﻮام ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﻋﻤﺪة اﻻﻋﻼم ﺟﻤﻠﮥ ﺟﻤﻠﮥ ﺑﺎﺛﺒﺎت رﺳﺎﻧﻢ ﻗﻮﻟﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﭘﻨﺠﻢ رواﯾﺖ ﺟﺎﺑﺮ‬‫ان اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﺟﻮاب از ادﻋﺎي ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﺣﺼﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﭘﻨﺠﻢ ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﺎﺑﺮ‬‫اﻗﻮل ﻣﺨـﺎﻃﺐ واﻻﺷـﺎن در اﯾﺮاد اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ رﻓﯿﻊ اﻟﻤﮑﺎن ﺻـﻨﯿﻊ ﺷـﻨﯿﻊ ﺳﺘﺮ و ﮐﺘﻤﺎن ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ ﺧﻮد ﻧﻬﺎده ﺑﺎرﺗﮑﺎب اﺧﻤﺎل ﺣﻖ واﺿـﺢ‬‫اﺑﻠـﺞ و اﻟﻄـﺎط ﺻـﺪق ﻇـﺎﻓﺮ اﻓﻠـﺞ داد ﮐﻤﺎل دﯾﺎﻧﺖ و اﻣﺎﻧﺖ داده ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﻘﻮل ﺧﻮد ﺣـﺪﯾﺚ ﭘﻨﺠﻢ رواﯾﺖ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮﯾﻦ‬‫ﻗﺎﺻﺮﯾﻦ ﭼﻨﺎن اﯾﻬﺎم ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ در رواﯾﺖ ﺟﺎﺑﺮ ﻣﻨﺤﺼﺮﺳﺖ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﻓﺎﺋﺪه اوﻟﯽ از ﻓﻮاﺋﺪ ﻋﺸﺮه اﯾﻦ ﻣﺠﻠﺪ‬‫ﺑﺼﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم درﯾﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪571 :‬‬‫ﺑﻨـﺎﺑﺮ ﺗﺨﺮﯾﺠﺎت و ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت اﮐﺎﺑﺮ و اﺳﺎﻃﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ آن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و ﺟﻨﺎب اﻣﺎم‬‫ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و ﺣﻀـﺮت ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺼﺎري و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و‬‫ﺣﺬﯾﻔﮥ ﺑﻦ اﻟﯿﻤﺎن و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﺎص ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ از اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ زرﻧﺪي در ﻧﻈﻢ‬‫درر اﻟﺴـﻤﻄﯿﻦ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻀـﯿﻠﺘﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 455‬از ‪581‬‬‫اﻋﺘﺮاف و اﺑﺘﻬـﺎج ﺑـﺂن ﻧﻤﻮده ﻃﺮﯾﻖ وﻓﺎق را ﺑﺴـﻠﻮك و اﻧﺘﻬﺎج ﭘﯿﻤﻮدهاﻧـﺪ ﭘﺲ ﻣﺜﻞ ﭼﻨﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﮐﻪ ﮐﻤﺘﺮ ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﻣﻌﺎدل آن درﯾﻦ‬‫ﺧﺼﻮﺻـﯿﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﻣﺤﺾ رواﯾﺖ ﺟـﺎﺑﺮ واﻧﻤﻮدن ﺑﭽﻪ ﺣـﺪ اﻧﻬﻤـﺎك و ﻣﺒـﺎﻟﻐﻪ ﺧﻮﯾﺶ در ﺟﻼﻋﺖ و ﺧﻼﻋﺖ اﻓﺰودﻧﺴﺖ و ﻣﺘﻮﻫﻢ‬‫ﻧﺸﻮد ﮐﻪ ﺷﺎﯾـﺪ ﺳـﺒﺐ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﺮواﯾﺖ ﺟـﺎﺑﺮ اﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻪ ﻧﺴـﺒﺖ دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب زﯾﺎدهﺗﺮ‬‫ﻣﺮوﯾﺴﺖ ﭼﻪ اﯾﻦ اﻣﺮ واﻗﻌﯿﺖ ﻧﺪارد و ﺑﺮ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺗﺘﺒﻊ رواﯾﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ و ﺗﺨﺮﯾﺠﺎت اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻨﯿﻒ ﻧﻤﻮده ﻇﺎﻫﺮ و ﻣﺴـﺘﺒﯿﻦ‬‫ﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ در ﻣﯿﺎن ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ اﻋﻼم و ﻣﺴﻨﺪﯾﻦ ﻓﺨﺎم ﺳﻨﯿﻪ ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻋﺮف و اﺷﻬﺮﺳﺖ و ادراج و اﺧﺮاج آن از ﺣﺪﯾﺚ‬‫اﯾﺸﺎن اوﻓﺮ و اﮐﺜﺮ و اﯾﻦ ﻫﻢ ﺗﻮﻫﻢ ﻧﺘﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﺎﺑﺮ ﺷﺎﯾﺪ ازﯾﻦ روﺳﺖ ﮐﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ آن‬‫را در ﻣﻘﺎم اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ﺻـﺮف ﺑﻬﻤﯿﻦ رواﯾﺖ ﺟﺎﺑﺮ آوردهاﻧﺪ ﭼﻪ ازﯾﻦ اﻣﺮ اﺛﺮي در ﮐﺘﺐ ﮐﻼﻣﯿﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ﭘﯿﺪا ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﺴﯿﺎري‬‫از ﻋﻠﻤﺎء ﮐﺮام اﻫﻞ ﺣﻖ ﮐﻪ در ﮐﺘﺐ ﺧﻮد اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﻘﺼﺪ اﺣﺘﺠﺎج از ﮐﺘﺐ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ آوردهاﻧﺪ اﮐﺘﻔﺎ ﺑﺮ ﻣﺤﺾ رواﯾﺖ ﺟﺎﺑﺮ‬‫ﻧﮑﺮدهاﻧـﺪ ﺑﻠﮑﻪ رواﯾﺎت دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب ﻧﯿﺰ ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ راﺟﻊ اﻟﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻻﺑﻦ ﺷـﻬﺮآﺷﻮب ﻃﺎب ﺛﺮاه و‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻤـﺪة ﻻﺑﻦ ﺑﻄﺮﯾﻖ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻏﺎﯾﮥ اﻟﻤﺮام ﻟﻠﻌﻼﻣﮥ اﻟﺒﺤﺮاﻧﯽ اﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ درﺟﺘﻪ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ اﻻﺳـﻔﺎر و ﮐﺎش ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺧﻠﯿﻊ اﻟﻌﺬار‬‫ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻘـﺪار از اﺧﻤﺎل ﺣﻖ واﺿﺢ اﻟﻤﻨﺎر اﮐﺘﻔﺎ و اﻗﺘﺼﺎر ﻣﯽﮐﺮد و زﯾﺎده ازﯾﻦ ﮐﺎرﺑﻨﺪ ﺗﻔﺮﯾﻂ و ﺗﻀـﺠﯿﻊ و ﺗﻘﺼـﯿﺮ و ﺗﻘﻄﯿﻊ ﻧﻤﯽﺷﺪ و‬‫اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﺮواﯾﺖ ﺟـﺎﺑﺮ ﺑﺎﻟﺘﻤـﺎم و اﻟﮑﻤﺎل ذﮐﺮ ﻣﯽﻧﻤﻮد ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻪ ﮐﺮده آﯾـﺪ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت او رواﯾﺖ ﺟﺎﺑﺮ را ﻧﯿﺰ ﺗﺎﻣـﮥ وارد ﻧﻨﻤﻮده‬‫ﺟﻤﻼت ﻋﺪﯾـﺪه ﺳﺪﯾﺪه و ﻓﻘﺮات ﻣﺘﻌﺪده ﻣﻔﯿﺪه ﮐﻪ ﺑﺪرﺟﻪ ﮐﻤﺎل ﻣﻮﺿﺢ ﻣﺮاد و ﻗﺎﻃﻊ و اﺑﺮار ﺑﺎب ﻋﺼﺒﯿﺖ و ﻋﻨﺎد ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و در رواﯾﺖ‬‫ﺟﺎﺑﺮ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﯾﮑﺴـﺮ ﺑﺮاﻧـﺪاﺧﺘﻪ زﺑﺎن ﻗﻠﻢ را ﺑـﺬﮐﺮ آن ﻫﺮﮔﺰ آﺷـﻨﺎ ﻧﺴﺎﺧﺘﻪ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ رواﯾﺖ ﮐﺎﻣﻠﻪ ﺟﺎﺑﺮ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﺿـﻤﻦ ﺗﺨﺮﯾﺠﺎت‬‫اﮐﺎﺑﺮ و اﺳﺎﻃﯿﻦ ﺳﻨﯿﻪ ﻣﮑﺮر ﮔﺬﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﻣﮕﺮ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﺎز ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ ﺗﺎ اﺗﺼﺎف ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﮑﻤﺎل اﻧﺼﺎف و ﻣﺠﺎﻧﺒﺖ او از ﺳﻨﻦ‬‫اﻋﺘﺪاء و اﻋﺘﺴﺎف ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدد ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻐﺪادي در ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻮد ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻃﺎﻟﺐ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ اﻟﺪﺳﮑﺮي ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﻟﻤﻘﺮي ﻗﺎل ﺛﻨﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪572 :‬‬‫اﺑﻮ اﻟﻄﯿﺐ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟـّﺼ ﻤﺪ اﻟﺪﻗﺎق ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻤﮑﺘﺐ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﺳـﻔﯿﺎن ﻋﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤـﺎن ﺑﻦ ﺧﺜﯿﻢ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺑﻬﻤـﺎن ﻗـﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻮم‬‫اﻟﺤﺪﯾﺒﯿـﮥ و ﻫﻮ اﺧـﺬ ﺑﯿـﺪ ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻔﺠﺮة ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼـﺮه ﻣﺨﺬول ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻪ ﻓﻤﺪ ﺑﻬﺎ ﺻﻮﺗﻪ و ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و از ﻣﻼﺣﻈﻪ اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﮐﺎﻟﺼـﺒﺢ اﻟﺴﻔﺮ اﻟﻤﻨﯿﺮ واﺿﺢ و ﻣﺴﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﮐﻪ رواﯾﺖ ﺟﺎﺑﺮ ﺣﺎوي ﺑﺴﯿﺎري از ﺟﻤﻼت و ﮐﻠﻤﺎت‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ اﺻـﻼ آن را ﻣـﺬﮐﻮر ﻧﻔﺮﻣﻮدهاﻧﺪ و اﮐﺜﺮ اﯾﻦ ﺟﻤﻼت ﺑﺎﻟﻐﻪ و ﮐﻠﻤﺎت ﺳﺎﺑﻐﻪ ﻣﻈﻬﺮ ﮐﻤﺎل ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ و اﻫﺘﻤﺎم ﺟﻨﺎب‬‫ﺳﺮور اﻧﺎم ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺘﺤﯿﮥ و اﻟﺴـﻼم در اﺛﺒﺎت اﻣﺎﻣﺖ و اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ ﺻـﻠﻮات اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻌﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻤﺎ‬‫ﺳﺘﻘﻒ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﭘﺲ ﺣﺬف و اﺳﻘﺎط آن ﺑﺎﻟﺘﻤﺎم در ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﻣﻘﺎم از ﻣﺜﻞ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﻤﻘﺎم از ﺟﻤﻠﻪ ﻃﺎﻣﺎت ﻋﻈﺎﻣﺴﺖ‬‫و اﮔﺮ ﭼﻪ اﺳـﻘﺎط ﻫﺮ واﺣـﺪ ازﯾﻦ ﺟﻤﻼـت ﮐﺮاﻣﺖ آﯾـﺎت ﻣﻮرث ﺣﯿﺮت ارﺑـﺎب اﻓﻬـﺎم و ﺗﻌﺠﺐ اﺻـﺤﺎب اﺣﻼـم ﻣﯽﺷﻮد ﻣﮕﺮ زﯾـﺎدهﺗﺮ‬‫ﺣﯿﺮت ﺑﺮ اﺳﻘﺎط ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﺳﺖ ﮐﻪ در ﺗﺘﻤﻪ ﺣﺪﯾﺚ واﻗﻊ ﺷﺪه و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﻌﺮوف و ﻣﺸﻬﻮرﺳﺖ و در رواﯾﺖ ﺟﺎﺑﺮ و ﻏﯿﺮ او ﺑﺤﺪي ﻣﺘﮑﺜﺮ اﻟﻮرود و ﻣﺘﮑﺮر اﻟﻨﻘﻞ ﺷﺪه‬‫ﮐﻪ اﺣﺼـﺎي آن از ﻋﺒـﺎرات ﻣﺨﺮﺟﯿﻦ ﮐﺒـﺎر و ﻣﺴـﻨﺪﯾﻦ اﺣﺒﺎر ﺑﺴـﯿﺎر ﻋﺴـﯿﺮ و دﺷﻮار ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ آﻧﭽﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺤﺮﯾﺮ در ﺗﻘﻄﯿﻊ و‬‫ﺗﻘﺼـﯿﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ رﻓﯿﻊ اﺛﯿﺮ ﻣﺮﺗﮑﺐ آن ﺷﺪه ﻓﻈﺎﻋﺖ و ﺷـﻨﺎﻋﺖ آن اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴﺴﺖ و ﺑﺮاي اوﻟﯿﺎي ﻣﺨﺎﻃﺐ در‬‫اﻧﻘﺎذ و ﺗﺨﻠﯿﺺ او از ورﻃﻪ اﯾﻦ اﻟﺰام ﻋﻮﯾﺺ ﻫﯿﭻ ﻣﻬﺮب و ﻣﺤﯿﺺ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺎر اﻟﻬﺎ ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ اﻋﺘﺮاف ﺻـﺮﯾﺢ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺣﻀﺮت او‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 456‬از ‪581‬‬‫ﺑﺴـﺒﺐ ﻗﺼـﺮ ﺑﺎع و ﻗﻠﺖ اﻃﻼع ﺧﻮد ﺑﺮ ﻃﺮق و اﺳﺎﻧﯿـﺪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ وﻗﻮف و ﻋﺜﻮري و ﺑﺮ رواﯾﺎت و ﺳـﯿﺎﻗﺎت آن ﻣﺮور و ﻋﺒﻮري‬‫ﻧـﺪاﺷﺖ و ﻫﻤﺖ ﺧـﺎﻟﺼﻪ ﺧﻮد ﺑﺮ اﺗﺒـﺎع و ﺗﻘﻠﯿـﺪ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﻋﻨﯿـﺪ و اﺳﺘﺮاق ﻫﻔﻮات آن ﻣﺮﯾـﺪ ﻃﺮﯾـﺪ ﻣﯽﮔﻤﺎﺷﺖ و ﭼﻮن ﮐﺎﺑﻠﯽ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم‬‫ﻣﺮﺗﮑﺐ ﻫﻤﯿﻦ ﺻـﻨﯿﻊ ﺷـﻨﯿﻊ ﺷـﺪه ﺑﻮد ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ ﻧﯿﺰ ﻣﺴـﻠﮏ ﺗﺨـﺪﯾﻊ و ﺗﻠﻤﯿﻊ او ﺳﭙﺮدﻧـﺪ و در اﻗﺘﻔـﺎي آﺛـﺎر آن ﺧـﺪاع ﻏـﺪار ﭘﯿﺶ ﭘﺎ‬‫ﺧﻮردﻧﺪ ﮐﺎﺑﻠﯽ در ﺻﻮاﻗﻊ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺨﺎﻣﺲ ﻣﺎ‬‫رواه ﺟﺎﺑﺮ ان اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻫﻮ ﺑﺎﻃﻞ ﻻن اﻟﺨﺒﺮ ﻣﻄﻌﻮن ﻓﯿﻪ ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ و ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري اﻧﻪ ﻣﻨﮑﺮ و اﻧّﻪ ﻟﯿﺲ ﻟﻪ وﺟﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣﺬي اﯾﻀـﺎ‬‫اﻧﻪ ﻣﻨﮑﺮ و ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺘﻮه و ﻗﺎل اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻨﻮوي و اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﻟّﺬﻫﺒﯽ‬‫و اﻟﺸﯿﺦ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺠﺰري اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻓﻼ ﯾﺠﻮز اﻻﺣﺘﺠﺎج و ﻷّن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪573 :‬‬‫ﻣﻦ ﮐﺎن ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻻ ﯾﻠﺰم ان ﯾﮑﻮن ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺰﻋﺎﻣـﮥ اﻟﮑﺒﺮي و ﻻﻧﻪ ﻻ ﯾﻘﺎوم اﻻﺧﺒﺎر اﻟﺼـﺤﺎح اﻟﺪاﻟـﮥ ﻋﻠﯽ ﺧﻼﻓﮥ اﻟﻤﺘﻘﺪﻣﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ‬‫ﺟﻮاب از ﻗﻮل ﻣﺨﺎﻃﺐ »اﺑﻦ ﺧﺒﺮ ﻧﯿﺰ ﻣﻄﻌﻮﻧﺴﺖ«‬‫و اﯾﻦ ﺧـﺒﺮ ﻧﯿﺰ ﻣﻄﻌﻮﻧﺴﺖ اﻗﻮل ﻋﻠﯽ رﺳـﻠﮏ اّﯾﻬـﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻤﻬـﺬار و ﻋﻠﯽ ﺿـﻠﻌﮏ اّﯾﻬـﺎ اﻟﻤﺘﻔﯿﻬﻖ اﻟﻤﺘﻨﻄﻊ اﻟﻤﮑﺜـﺎر أ ﻣـﺎ ﻟـﮏ ﺣﯿـﺎء اّﯾﻬﺎ‬‫اﻟﻤﺘﺤﺬﻟﻖ اﻟﮑﺜﯿﺮ اﻟﻌﺜﺎر أ ﻣﺎ ﻟﮏ اﻓﺎﻗﮥ و ﺻﺤﻮ ﻋﻦ ﺳﮑﺮ اﻟﻌﺼﺒﯿﮥ اﻟﻮاﺿﺤﮥ اﻟﺸﻨﺎر أ ﻣﺎ ﻟﮏ وازع ﯾﺰﻋﮏ ﻋﻦ اﻻﻗﺘﺤﺎم ﻓﯽ ﻣﻬﻮاة اﻟﮑﺬب و‬‫اﻟﻌﻀـﯿﻬﮥ و ﻟا ﺒﻬﺖ أ ﻣﺎ ﻟﮏ رادع ﺑﺮدﻋﮏ ﻋﻦ اﻻﻟﻈﺎظ ﻋﻦ اﻟﻘﺤﮥ و اﻟﺼـﻔﺎﻗﮥ و اﻟﺠﻠﻊ اﻟﺒﺤﺖ ﮐﯿﻒ ﻧﺼـﺒﺖ ﻧﻔﺴﮏ ﻟﻘﺪح ﻓﻀﺎﺋﻞ وﺻـّﯽ‬‫اﻟﻤﺨﺘـﺎر ﻋﻠﯿﻬﻤـﺎ و اﻟﻬﻤﺎ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﮐﺮ اﻟّﻠﯿﻞ و اﻟّﻨﻬﺎر و رﻣﯽ ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ و اﻟﺼـﻐﺎر ﻻ ﺗـﺪري ﯾﻤﯿﻨﺎ ﻋﻦ ﺷـﻤﺎل و ﻟﻘـﺪ ﺗﻬﺖ ﻓﯽ ﺑﺎدﯾﮥ‬‫ﻋﻈﯿﻤﮥ اﻻﻫﻮال و ﻟﻘﺪ ارﺗﻘﯿﺖ ﻣﺮﻗﺒﺎ ﺻـﻌﺐ اﻟﻤﻨﺎل و اﺑﺪﯾﺖ ﺻـﻨﻮﻓﺎ ﻣﮑﻨﻮﻧﮥ ﻣﻦ اﻻﺿـﻼل و اﻻزﻻل و اﺗﻌﺒﺖ ﻧﻔﺴﮏ ﺑﺎﻟﻤﺤﺎل و اﻟﻤﺤﺎل و‬‫ﺑـﺎﻟﻐﺖ ﻓﯽ اﻟﺨـﺪع و اﻻﺣﺘﯿـﺎل و اﻧﺜﺎﻟﺖ ﻋﻠﯿﮏ اﻟﺨـﺪع ﮐﻞ اﻻﻧﺜﯿﺎل ﻗـﺪ اﻟﻔﺖ ﺑﺎﻟﺠـﺪل و اﻟﻤﺮاء ﺑﻼ ﻣﺮﯾـﮥ و ﺗﺸـﺒﺜﺖ ﺑﺎﻟﺠﺴﺎرة و اﻟﻔﺮﯾـﮥ و‬‫ارﺗﺒﮑﺖ ﻓﯽ ﺷـﺮاك اﻟﺰﯾـﻎ و اﻟﺠﺤـﻮد و ﻫـﻮﯾﺖ ﻓﯽ ﺣﻔﺮة اﻻـﻋﺮاض ﻋﻦ اﻟﺤﻖ و اﻟـّﺼ ﺪود و اﻗﺘﺤﻤﺖ ﻓﯽ اﻟﺘﻌﺼﺐ اﻟﺜـﺎﺋﺮ و اﻟﻌﻨـﺎد اﻟﻔـﺎﺋﺮ‬‫ﻓﻄﺒﻌـﮏ ﺑﺎﻧﮑـﺎر اﻷروح و اﺑﻄﺎل اﻟﻮاﺿـﺢ ﻣﺸـﻐﻮف و رأﯾﮏ و ﻫّﻤﮏ اﻟﯽ اﻟﺘﻠﻤﯿﻊ و اﻟﺘﺰوﯾﻖ و اﻟﺘﻠﺒﯿﺲ اﻟﺨﺴـﯿﺲ ﻣﺼـﺮوف ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﺒﻄﻞ و ﺗﺮد و ﺗﻨﻔﯽ ﻣﺜﻞ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺸـﻬﻮر اﻟﺸﺎﺋﻊ و اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻤﺴـﺘﻔﯿﺾ اﻟﺬاﺋﻊ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﺳـﻨﺪا و اﻟﻮاﺿﺢ ﺟﺪد اﻟﻼﻣﻊ ﻣﻨﺎر اﻟﺒﺎﻟﻎ اﻧﻮار‬‫اﻟّﺬي ﻧﻘﻠﻪ و رواه و ﺧّﺮﺟﻪ و اﺛﺮه ﺟﻬﺎﺑﺬة اﻻﺧﺒﺎر و ﻣﻨﻘﺪ و اﻻﺛﺎر و ﻧﻈﻤﻪ اﻻﻋﻼم اﻻﺣﺒﺎر ﻓﯽ اﻻﺷﻌﺎر و ذﮐﺮوه ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺐ و اﻻﺳﻔﺎر ﻋﻠﯽ‬‫ﻣـﺪي ﺗﺤﻮل اﻻﻋﺼﺎر و ﺗﻨّﻘﻞ اﻻدوار و ﻫﻮ ﻣﻦ اﻻﺷـﺘﻬﺎر و ﻋـﺪم اﻻﺳـﺘﺘﺎر و ﮐﻤﺎل اﻻﺳـﺘﻔﺎﺿﮥ و اﻟﺸـﯿﻮغ و اﻟﺘـﺪاول و اﻟﺜﻘـﮥ و اﻻﻋﺘﻤﺎد و‬‫اﻻﻋﺘﺒـﺎر و ﺗﻤﺴـﮏ اﻟﺨﻠﻒ و اﻟﺴـﻠﻒ و اﻻﻋﺘﻨـﺎء ﺑﺸـﺄﻧﻪ و اﻟﺘﺜﺒﺖ ﺑﺎرﮐـﺎﻧﻪ و اﻟﺤﻠﻮل ﺑﻤﯿﻄﺎﻧﻪ و اﻟﺘﺸـﯿﯿﺪ ﻟﺠـﺪراﻧﻪ ﺑﻤﮑﺎن ﻋﻈﯿﻢ اﻟﺸﺄن ﺑﺎﻫﺮ‬‫اﻟﺒﺮﻫﺎن ﻻ ﯾﻤﺴﻪ ﯾـﺪ اﻻﻧﮑﺎر و اﻟﺘﻀـﻌﯿﻒ و ﻻ ﯾﺼﻞ إﻟﯿﻪ ﻏﺎﺋﻠﮥ اﻟﺘﻮﻫﯿﻦ و اﻟﺘﺴـﺨﯿﻒ و ﻟﻌﻤﺮي اّن اﻟﻄﺎﻋﻨﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﺷﺬاذ ﻻ‬‫ﯾﻌﺒﺄ ﺑﻬﻢ ذوو اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ و ﻣﻌﺎﻧـﺪون ﻻ ﯾﺤﺘﻔﻞ ﺑﻬﻢ أوﻟﻮ اﻟﻨﻈﺮ اﻟـﺪﻗﯿﻖ ﻗﺪ أﺧﻄﺌﻮا وﺟﻪ اﻟﺼﻮاب ﻓﻬﻢ ﻓﯽ ﻏﻠﻮاء اﻟﻌﺼﺒﯿﮥ ﻣﺘﻤﺎدون و ﻓﯽ ﺳﻮرة‬‫اﻟﺤﻤﯿـﮥ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿـﮥ ﻋـﺎدون و ﻓﯽ ﺑﻮادي اﻟﺠﺴـﺎرة و اﻟﺨﺴـﺎرة ﻣﻬﻄﻌﻮن و اﻟﯽ ﻧﻮادي اﻟﺨﻄـﻞ و اﻟﺨﺒﻞ ﻣﺴـﺮﻋﻮن و ﻟﻌﻮار اﻟﻐﻤﺎرة ﻣﻈﻬﺮون و‬‫ﻟﺸـﻨﺎر اﻟﺤﺮورﯾـﮥ ﻣﻀـﻤﺮون و ﻋﻦ ﻟﻘﻢ روم اﻟﺼـﺪق ﺻـﺎدﻓﻮن و ﻋﻦ اﻗﺘﻔـﺎء اﺛﺮ اﻟﺤﻖ ﻋﺎزﻓﻮن و ﻓﯽ ﻫﻮة اﻟﻬﻮان ﻫﺎوون و ﻓﯽ ﺗﯿﻪ اﻟﻌـﺪوان‬‫ﻏﺎوون و ﺣﯿﺚ اوﻏﻠﻮا ﻓﯽ ﺳـﺒﺎﺳﺐ اﻟﺒﺎﻃﻞ ﻓﻬﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﻖ ﯾﺠﻤﺤﻮن و إذ ﻟﻢ ﯾﻬﺘـﺪوا ﺑﻬﺪي اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻬﻢ ﻓﯽ ﺳـﮑﺮﺗﻬﻢ ﯾﻌﻤﻬﻮن ﻗﻮﻟﻪ ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ‬‫ﺑ ﻦ ﻣ ﻌﯿ ﻦ ﻻ ا ﺻ ﻞ ﻟ ﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪574 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 457‬از ‪581‬‬‫اﺳﺘﺪﻻل ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﺗﻀﻌﯿﻒ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻘﻮل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﺟﻮاب آن ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ‪:‬‬‫اﻗﻮل ﺑﺮ ارﺑﺎب اﺣﻼم و اﺻـﺤﺎب اﻓﻬﺎم ﮐﻪ ﺗﺘﺒﻊ اﻓﺎدات ﻣﺘﺒﺤﺮﯾﻦ ﻋﻈﺎم و ﻣﺘﻤﻬﺮﯾﻦ ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ ﺑﻄﻼن ﺻﺪور اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻬﯿﻦ از‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ در ﺧﺼﻮص‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻇﺎﻫﺮ و ﻣﺴﺘﺒﯿﻨﺴﺖ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺳﺪﯾﺪه‬‫ﺗﺼﺤﯿﺢ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺠﻮاب ﺳﺆال ﻗﺎﺳﻢ اﻧﺒﺎري‬‫اول آﻧﮑﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﺠﻮاب ﺳﺆال ﻗـﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻻﻧﺒـﺎري ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺧﻄﯿﺐ در ﺗﺎرﯾﺦ‬‫ﺑﻐﺪاد ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻻﻧﺒﺎري ﺳﺄﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﻋﻦ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﺻﺤﯿﺢ ﻗﺎل ﻟا ﺨﻄﯿﺐ‬‫أراد اﻧﻪ ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ و ﻟﯿﺲ ﺑﺒﺎﻃـﻞ إذ ﻗـﺪ رواه ﻏﯿﺮ واﺣـﺪ ﻋﻨﻪ و ﻣﺰي در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﮑﻤﺎل ﺑﺘﺮﺟﻤﺘﻪ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺴﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ اﻟﻬﺮوي ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻻﻧﺒﺎري ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت ﺑﺎﺑﻪ‬‫ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺳﺄﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻘﺎل ﺻـﺤﯿﺢ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻟﺤﺎﻓﻆ أراد اﻧﻪ ﺻﺤﯿﺢ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و‬‫ﻟﯿﺲ ﺑﺒﺎﻃﻞ إذ ﻗﺪ رواه ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﻋﻨﻪ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ اﻟﺼﻠﺖ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻻﻧﺒﺎري ﺳﺄﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﺑﻪ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﺻـﺤﯿﺢ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ أراد ﺑﻪ ﺻـﺤﯿﺢ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ إذ ﻗـﺪ رواه ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﻋﻨﻪ و از ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ و ﻣﻼ‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤـﺎل و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮؤف ﻣﻨـﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ و ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻣﯿﺮ در روﺿﻪ ﻧـﺪﯾﻪ و ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ در ﻓﻮاﺋﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻧﯿﺰ واﺿﺢ و آﺷﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﺼﺤﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺣﮑﻢ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﻣﺮ ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﻣﻀﯽ‬‫اﺛﺒﺎت ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺠﻮاب ﮐﻼم ﻋﺒﺎس‬‫دوم آﻧﮑﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﺠﻮاب ﮐﻼم ﻋﺒﺎس ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺪوري ﻧﯿﺰ اﺛﺒﺎت‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي در ﻣﺴﺘﺪرك ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﺑﻌﺪ رواﯾﺖ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻄﺮﯾﻖ اﺑﻮ اﻟﺼﻠﺖ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﻓﺎﻧﯽ ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ اﻟﻌﺒﺎس ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾﺦ ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ اﻟﻌﺒﺎس ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺪوري ﯾﻘﻮل ﺳﺄﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ‬‫ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻓﻘﺎل ﺛﻘﮥ ﻓﻘﻠﺖ أ ﻟﯿﺲ ﻗﺪ ﺣﺪث ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﻗﺪ ﺣﺪث ﺑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي و ﻫﻮ ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن و ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻐﺪادي در ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ اﻟﻶﻟﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﺎل ﻋﺒﺎس اﻟـﺪوري ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻮﺛﻖ اﺑﺎ اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ اﻧﻪ ﺣﺪث ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ اﻧﺎ‬‫ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﺗﺮﯾـﺪون ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﻤﺴـﮑﯿﻦ أ ﻟﯿﺲ ﻗﺪ ﺣﺪث ﺑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ اﻟﻤﻘﺪﺳـﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 458‬از ‪581‬‬‫در ﮐﺘﺎب اﻟﮑﻤﺎل ﻓﯽ اﺳﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ اﻟﺼﻠﺖ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﺎل ﻋﺒﺎس ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪575 :‬‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻮﺛﻖ اﺑﺎ اﻟﺼـﻠﺖ ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ اﻧّﻪ ﺣـﺪث ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﺗﺮﯾﺪون ﻣﻦ ﻫﺬا‬‫ا ﻟ ﻤ ﺴ ﮑﯿ ﻦ‬‫أ ﻟﯿﺲ ﻗﺪ ﺣﺪث ﺑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻣﺰي در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﮑﻤﺎل ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ اﻟﺼﻠﺖ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗـﺎل ﻋﺒـﺎس ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟـﺪوري ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻮﺛﻖ اﺑـﺎ اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ ﻓﻘﻠﺖ اﻧﻪ ﺣـﺪث ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻋﻦ‬‫اﻻﻋﻤﺶ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﺗﺮﯾﺪون ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻤﺴﮑﯿﻦ‬‫أ ﻟﯿﺲ ﻗـﺪ ﺣﺪث ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻓﻘﺎل ﻧﺤﻮه و ﻋﻼﺋﯽ در اﺟﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﮐﻤﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ ﻗﻮت اﻟﻤﻐﺘﺬي‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ و ﻣ ﻊ ذ ﻟ ﮏ‬‫ﻓﻘـﺪ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﻻﺻﻢ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺎس ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺪوري ﻗﺎل ﺳـﺌﻠﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ ﻓﻘﺎل ﺛﻘﮥ ﻓﻘﻠﺖ أ ﻟﯿﺲ ﻗﺪ ﺣﺪث‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻗﺪ ﺣﺪث ﺑﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي‬‫و ﻫﻮ ﺛﻘﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي در ﻧﻘﺪ اﻟﺼﺤﯿﺢ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗـﺪ روي ﻋﺒﺎس ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟـﺪوري ﻓﯽ ﺳﺆاﻻﺗﻪ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻧﻪ ﺳﺄﻟﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ ﻫـﺬا ﻓﻮﺛﻘﻪ ﻓﻘﺎل أ ﻟﯿﺲ ﻗﺪ ﺣﺪث ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻘﺎل ﻗﺪ ﺣﺪث ﺑﻪ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﺪوري ﺳﻤﻌﺖ اﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻮﺛﻖ اﺑﺎ اﻟّﺼﻠﺖ و‬‫ﻗﺎل ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻗﺪ ﺣﺪث ﺑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ‬‫اﺛﺒﺎت ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺨﻄﺎب اﺑﻦ اﻟﻤﺤﺮز‬‫ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ اﻟﻤﺤﺮز او را از ﺣﺎل اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﺳﺆال ﮐﺮده ﺑﻮد ﻧﯿﺰ اﺛﺒﺎت ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﻤﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺧﻄﯿﺐ در ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐـﺪاد ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ اﻟﻶﻟﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ‬‫اﻟﻤﺤﺮز ﺳﺄﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ اﻟﻬﺮوي ﻓﻘﺎل ﻟﯿﺲ ﻣﻤﻦ ﯾﮑﺬب ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻧﺎ‬‫ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﻪ اﺧﺒﺮﻧﯽ اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﻗﺎل ﺣﺪث ﺑﻪ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻗﺪﯾﻤﺎ ﺛﻢ ﮐﻒ ﻋﻨﻪ و ﮐﺎن اﺑﻮ اﻟﺼﻠﺖ رﺟﻼ ﻣﻮﺳﺮا‬‫ﯾﻄﻠﺐ ﻫـﺬه اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ﯾﻠﺰم اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ ﻓﮑﺎﻧﻮا ﯾﺤـّﺪﺛﻮﻧﻪ ﺑﻬﺎ و ﻣﺰي در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﮑﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﺮز‬‫ﺳﺄﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟّﺼﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻓﻘﺎل ﻟﯿﺲ ﻣﻤﻦ ﯾﮑﺬب ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ‬‫ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﺧﺒﺮﻧﯽ اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﻗﺎل ﺣﺪث ﺑﻪ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻗﺪﯾﻤﺎ ﺛﻢ ﮐﻒ ﻋﻨﻪ و ﮐﺎن اﺑﻮ اﻟّﺼﻠﺖ‬‫رﺟﻼـ ﻣﻮﺳـﺮا ﯾﻄﻠﺐ ﻫـﺬه اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ﯾﻠﺰم اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ و ﮐﺎﻧﻮا ﯾﺤـﺪﺛﻮﻧﻪ ﺑﻬﺎ و ﻋﻼﺋﯽ در اﺟﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ ﻗﻮت‬‫اﻟﻤﻐﺘﺬي ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟّﺼﻠﺖ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪576 :‬‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﺮز ﺳـﺎﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ ﻓﻘـﺎل ﻟﯿﺲ ﻣﻤﻦ ﯾﮑـﺬب ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 459‬از ‪581‬‬‫ﺣـﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ اﺧﺒﺮﻧﯽ اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﻗـﺎل ﺣـﺪث ﺑﻪ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻗـﺪﯾﻤﺎ ﺛﻢ ﮐﻒ ﻋﻨﻪ و ﻗـﺎل ﮐـﺎن اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ رﺟﻼـ ﻣﻮﺳـﺮا ﯾﻄﻠﺐ ﻫـﺬه‬‫اﻻﺣـﺎدﯾﺚ و ﯾﻠﺰم اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ و ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي در ﻧﻘـﺪ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﺑﻌـﺪ ﻧﻘﻞ رواﯾﺖ دوري ﮔﻔﺘﻪ و ﮐـﺬﻟﮏ روي ﺻﺎﻟـﺢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ و‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﺮز ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﯾﻀﺎ و ﻓﯽ رواﯾﮥ اﺑﻦ ﻣﺤﺮز و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻫﻮ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﺧﺒﺮﻧﯽ‬‫اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﻗﺎل ﺣﺪث ﺑﻪ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻗﺪﯾﻤﺎ ﺛﻢ ﮐّﻒ ﻋﻨﻪ و اﺑﻮ اﻟﺼﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﮐﺎن رﺟﻼ ﻣﻮﺳﺮا ﯾﻄﻠﺐ ﻫﺬه اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ﯾﻠﺰم اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ و اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ رواﯾﺖ دوري ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﺤﺮز ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻟﯿﺲ ﻣﻤﻦ ﯾﮑﺬب ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ‬‫أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻫﺬا ﻓﻘﺎل اﺧﺒﺮﻧﯽ اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﻗﺎل ﺣﺪث ﺑﻪ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻗﺪﯾﻤﺎ ﺛﻢ ﮐﻒ ﻋﻨﻪ و ﮐﺎن اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﻣﻮﺳـﺮا ﯾﻄﻠﺐ ﻫﺬه اﻵﺣﺎد و ﯾﮑﺮم‬‫اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ و ﮐﺎﻧﻮا ﯾﺤﺪﺛﻮﻧﻪ ﺑﻬﺎ‬‫اﺛﺒﺎت ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺨﻄﺎب ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ »ﺟﺰره«‬‫ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﺨﻄﺎب ﺻﺎﻟـﺢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻪ ﺟﺰره ﻧﯿﺰ اﺛﺒﺎت ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺣﺎﮐﻢ در‬‫ﻣﺴـﺘﺪرك ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ ﻧﺼـﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﻘﯿﺎﻧﯽ اﻣﺎم ﻋﺼﺮه ﺑﺒﺨﺎري ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﯾﻘﻮل و ﺳـﺌﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻓﻘﺎل دﺧﻞ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻧﺤﻦ ﻣﻌﻪ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ اﻟﺼﻠﺖ ﻓﺴﻠﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻠّﻤﺎ ﺧﺮج ﺗﺒﻌﺘﻪ‬‫ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل رﺣﻤﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ أﺑﯽ اﻟﺼﻠﺖ ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﺻﺪوق ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ اﻧﻪ‬‫ﯾﺮوي ﺣـﺪﯾﺚ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻘﺎل روي ﻫﺬا ذاك اﻟﻔﯿﺪي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ‬‫ﮐﻤﺎ رواه اﺑﻮ اﻟـّﺼ ﻠﺖ و ﺧﻄﯿﺐ در ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ اﻟﻶﻟﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻮﻣﻦ ﺑﻦ ﺧﻠﻒ اﻟﻨﺴﻔﯽ ﺳﺎﻟﺖ اﺑﺎ‬‫ﻋﻠﯽ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻓﻘﺎل راﯾﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﺤﺴﻦ اﻟﻘﻮل ﻓﯿﻪ و رأﯾﺘﻪ ﺳﺌﻞ ﻋﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺬي‬‫روي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻘﺎل رواه اﯾﻀﺎ اﻟﻔﯿﺪي ﻗﻠﺖ ﻣﺎ اﺳﻤﻪ ﻗﺎل ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ‬‫و ﻣﺰي در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﮑﻤـﺎل ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻮﻣﻦ ﺑﻦ ﺧﻠﻒ اﻟﻨﺴـﻔﯽ ﺳﺎﻟﺖ اﺑﺎ ﻋﻠﯽ ﺻﺎﻟـﺢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼـﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻓﻘﺎل‬‫راﯾﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﺤﺴﻦ اﻟﻘﻮل ﻓﯿﻪ و رأﯾﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻨﺪه و ﺳﺌﻞ ﻋﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺬي‬‫روي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل رواه اﯾﻀﺎ اﻟﻔﯿﺪي ﻗﻠﺖ ﻣﺎ اﺳـﻤﻪ ﻗﺎل ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ و ﻋﻼﺋﯽ در اﺟﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ ﻗﻮت اﻟﻤﻐﺘﺬي ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ‬‫رواﯾﺖ دوري ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺬﻟﮏ روي ﺻﺎﻟﺢ ﺟﺰرة اﯾﻀﺎ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي در ﻧﻘﺪ اﻟﺼﺤﯿﺢ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ رواﯾﺖ دوري ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪577 :‬‬‫و ﮐـﺬﻟﮏ روي ﺻﺎﻟـﺢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺤﺎﻓـﻆ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﺮز ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﯾﻀـﺎ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرات ﻣﺘﻌـﺪده ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ‬‫واﺿﺢ و ﻣﺴﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﺨﻄﺎب ﻣﺴﺘﻔﯿﺪﯾﻦ ﺣﻀﺮﺗﺶ ﻣﺮة ﺑﻌﺪ اوﻟﯽ و ﮐﺮة ﺑﻌﺪ اﺧﺮي در ﺗﺼﺤﯿﺢ و اﺛﺒﺎت‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺳﻌﯽ ﺟﻤﯿﻞ ﻓﺮﻣﻮده ﺷـﺒﻬﺎت ارﺑﺎب ارﺗﯿﺎب و ﻫﻤﺰات اﺻـﺤﺎب اﻏﺘﯿﺎب را ﺑﻤﺼـﻘﻞ ﺑﯿﺎن واﺿـﺢ و ﺗﺒﯿﺎن ﻻﺋﺢ ﺧﻮﯾﺶ زدوده ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ‬‫ﻋﺎﻗﻠﯽ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻘﺎد ﮐﺒﯿﺮ و ﺣﺎﻓﻆ ﻧﺤﺮﯾﺮ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﻬﯿﺮ ﮐﻠﻤﻪ واﻫﯿﻪ ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ ﺑﺮ زﺑﺎن آورده ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎر‬‫إﻟﻬـﺎ ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﮐﻪ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ در اول اﻣﺮ ﺑﺴـﺒﺐ ﻋـﺪم اﻃﻼـع و ﻋﺜﻮر ﺟﺴـﺎرت ﺑﺮﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﺑـﺎﻃﻠﻪ ﮐﺮده ﺑﻮد و ﻣﻦ ﺑﻌـﺪ ﺑﺴﻮي‬‫ﺗﺼـﺤﯿﺢ و اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ و ارﻏﺎم اﻧﻒ ﮐﻞ ﻣﺮﺗﺎب ﺳﺨﯿﻒ ﻋﻮد و اﻧﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮد و ﻫﺬا ﻫﻮ اﻟّﺬي اﺧﺘﺎره ﻣﻌﺎﺻﺮﻧﺎ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﺸﺄن‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺣﺴﻦ اﻟﺰﻣـﺎن ﺣﯿﺚ ﻗـﺎل ﻓﯽ اﻟﻘﻮل اﻟﻤﺴـﺘﺤﺴﻦ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻣﻦ اﺣﺲ ﺑّﯿﻨـﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﻨﯽ ﺧﺘﻢ اﻻوﻟﯿـﺎء اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤﺸـﻬﻮر اﻟﺼـﺤﯿﺢ اﻟّـﺬي‬‫ﺻﺤﺤﻪ ﺟﻤﺎﻋﺎت ﻣﻦ اﻻﺋّﻤﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﺷﺪ اﻟّﻨﺎس ﻣﻘﺎﻻ ﻓﯽ اﻟﺮﺟﺎل ﺳﻨﺪ اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﻤﺎ اﺳﻨﺪه ﻋﻨﻪ و واﻓﻘﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ و ﻗﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 460‬از ‪581‬‬‫ﮐﺎن ﻗﺎل اوﻻ ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ اﻟـﺦ اﯾﻦ ﺳﺖ ﻣﺨﺘﺎر ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻟﯿﮑﻦ از ﮐﻼم ﺳـﺨﺎوي ﮐﻪ زﺑـﺪه ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻋﻈﺎم و اﺳﻮه ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ‬‫اﺳﺖ واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺻـﺪور ﮐﻠﻤﻪ ﻻـ اﺻـﻞ ﻟﻪ از اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺤـﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ ﺣﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﺣﯿﺎن ﺑﯽ اﺻـﻞ‬‫ﻣﺤﻀﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ ﻓﯽ اﻻﺻﻞ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ را ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﻧﺴﺒﺖ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺳﺨﺎوي در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴﻨﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ع ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻣﻦ ﻣﺴﺘﺪرﮐﻪ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻤﻪ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﺑﻮ اﻟﺸﯿﺦ ﺑﻦ ﺣّﯿﺎن ﻓﯽ اﻟّﺴّﻨﮥ ﻟﻪ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﮐﻠﻬﻢ‬‫ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻟﻀـﺮﯾﺮ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﺑﻪ ﺑﺰﯾﺎدة ﻓﻤﻦ اﺗﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب و رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻣﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﻠﯿﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ ع اّن اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻗﺎل اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻞ ﻋﻘﺐ ﺛﺎﻧﯿﻬﻤﺎ اﻧﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻀـﻄﺮب ﻏﯿﺮ ﺛﺎﺑﺖ و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻧﻪ ﻣﻨﮑﺮ و ﮐﺬا ﻗﺎل ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﺒﺨﺎري و ﻗﺎل ﻟﯿﺲ ﻟﻪ‬‫وﺟﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﯿﻤﺎ ﺣﮑﺎه اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐـﺪاد اﻧﻪ ﮐﺬب ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻘﺐ اوﻟﻬﻤﺎ اﻧﻪ ﺻـﺤﯿﺢ اﻻﺳـﻨﺎد‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﻫﻮﯾﺪا و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﻼم اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﻪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﮐﻠﻤﻪ ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻧـﺎ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﺻـﺎدر ﺷـﺪه ﻧﻪ ﺑﺤـﺪﯾﺚ اﻧـﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﭘﺲ ﮐﺴـﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم را از اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺻﺎدر‬‫ﻣﯽداﻧﻨﺪ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺳﺨﺎوي ﻣﺮﺗﮑﺐ وﻫﻢ ﺻﺮﯾﺢ و ﺧﻄﺎي ﻓﻀﯿﺢ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد و ﺣﻘﯿﺮ ﺻﺪور اﯾﻦ ﮐﻼم از اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻧﺴﺒﺖ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪578 :‬‬‫ﻫﻢ ﻣﺴﺘﺒﻌﺪ ﻣﯽدارم زﯾﺮا ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﯿﺰ ﻣﺜﻞ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺒﺮم و ﻣﺘﺤﻘﻖ و ﻣﺤﮑﻤﺴﺖ و ﻃﺮق و اﺳﺎﻧﯿـﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺸـﯿﺪ و اﻓﺎدات ﻋﻠﻤﺎي ﺻـﻨﺎدﯾﺪ ﺳـﻨّﯿﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿﺪ و‬‫ﺗﺎﯾﯿـﺪ و ﺗﺴﺪﯾـﺪ آن ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﮔﺬﺷـﺘﻪ و از ﺟﻤﻠﻪ آن ﻧﺺ ﺻـﺮﯾﺢ ﻋﻼـﻣﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي و اﻓـﺎده ﻋﻼـﻣﻪ ﻋﻼـﺋﯽ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻋﻼﻣﻪ‬‫ﻓﯿﺮوزآﺑـﺎدي ﺑـﺎﻟﺨﺼﻮص ﻗﺎﺑـﻞ ﺗـﺬﮐﺮ و ﺗـﺪﺑّﺮﺳﺖ و ﮐﻤـﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ از ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻗﻤﻘـﺎم ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﯿﻦ اﻻﻧﺨﺮام را ﮐﻪ ﻋﻨـﺪ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ‬‫ﺻﺪور آن از ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻪ ﺑﺸﺎﺷﺖ و اﺑﺘﻬﺎج ﺗﻤﺎم در ﺻﺪر ﮐﻼم ﺧﻮد ﺟﺎ داده در ﭘﯽ ﻫﻮس ﺑﺎﻃﻞ اﺛﺒﺎت ﻣﻄﻌﻮﻧﯿﺖ اﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻓﺘﺎده و از اﻓﺎدات ﻋﺎﻟﯿﻪ و ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻏﺎﻟﯿﻪ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﻪ در ﺗﺸـﯿﯿﺪ ﻣﺒﺎﻧﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ و ﺗﺮﺻـﯿﺺ ﻣﻐﺎﻧﯽ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ‬‫ﻣﻨﯿـﻒ ارزن ﻣـﻦ اﻟﺤﺪﯾـﺪ و اﻣﺘﻦ ﻣﻦ اﻟﺮاﺳـﯽ اﻻﻃﯿـﺪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﯾﮑﺴـﺮ ﻏﻔﻠﺖ ورزﯾـﺪه و اﺻـﻼ ﮔﺮد ادراك ﺣﻘـﺎﺋﻖ و اﮐﺘﻨـﺎه دﻗـﺎﺋﻖ آن‬‫ﻧﮕﺮدﯾـﺪه و اﻧﯽ ﻟﻪ ذﻟـﮏ و اﯾﻦ ﻓـﺎﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺤـﻆ ﻣﻦ اﻓـﺎدات اﻋﻼـم ﻫـﺬا اﻟﺸـﺄن ﺑﺎﺛﺮ و ﻻ ﻋﯿﻦ و اﻗﺘﺼـﺮ ﻻﻓﻨﻪ و اﻟﺤﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﺳﺘﺮاق ﻫﻔﻮات‬‫اﻟﮑـﺎﺑﻠﯽ اﻟﻤﮑّﺐ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﻦ و اﻟﻤﯿﻦ و ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﻓﺎدات اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺘﺼـﺤﯿﺢ و اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺘﯿﻦ ﺑﺤـﺪي ﻣﺴـﮑﺖ و‬‫ﻣﻔﺤﻢ واﻗﻊ ﺷـﺪه و ﺑﻪ ﻧﻬﺠﯽ ﺛـﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺸـﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ و ﺟﺎﺣـﺪﯾﻦ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﺻـﻼ ﺗـﺎب دم زدن ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ آن‬‫ﻧﺪارﻧـﺪ و ﻫﯿـﭻ ﺟﻮاﺑﯽ از ان و ﻟﻮ ﮐﺎن ﺳـﺨﯿﻔﺎ ﺑﺮ زﺑﺎن ﺑﺸﺎﻋﺖ ﺗﺮﺟﻤﺎن ﺧﻮد ﻧﻤﯽآرﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻋﻼﺋﯽ در اﺟﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ‬‫ﻋﻨﻪ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ ﻗﻮت اﻟﻤﻐﺘـﺬي در ﺑﯿﺎن ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺳﻪ رواﯾﺖ از اﻓﺎدات اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮده و ﻟﻢ ﯾﺎت ﮐّﻞ ﻣﻦ ﺗﮑﻠﻢ‬‫ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺟﺰم ﺑﻮﺿـﻌﻪ ﺑﺠﻮاب ﻋﻦ ﻫﺬه اﻟﺮواﯾﺎت اﻟﺼـﺤﯿﺤﮥ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻋﻼﻣﻪ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي در ﻧﻘﺪ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ‬‫ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺳﻪ رواﯾﺖ از اﻓﺎدات اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻢ ﯾﺎت ﻣﻦ ﺗﮑّﻠﻢ ﻋﻠﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﺠﻮاب ﻋﻦ ﻫـﺬه اﻟﺮواﯾﺎت اﻟﺜﺎﺑﺘﮥ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ در ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 461‬از ‪581‬‬‫و ﻟﻢ ﯾﺎت اﺣـﺪ ﻣﻤﻦ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑﺠﻮاب ﻋﻦ ﻫـﺬه اﻟﺮواﯾﺎت اﻟﺼـﺤﯿﺤﮥ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و از ﺟﻤﻠﻪ ﺷﻮاﻫﺪ ﻣﺼﺪﻗﻪ ﮐﻼم‬‫ﻋﻼـﺋﯽ و ﻓﯿﺮوزآﺑـﺎدي آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ذﻫﺒﯽ در ﺳـﯿﺮ اﻋﻼم اﻟﻨﺒﻼء ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﻫﺮوي ﺣﮑﺎﯾﺖ ﺗﻮﺛﯿﻖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ را و‬‫اﺛﺒﺎت او ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺎﺧﺘﺼﺎر ذﮐﺮ ﮐﺮده و ﺑﻌـﺪ از ان ﺑﻤﺰﯾﺪ اﺧﺘﻼل ﺣﻮاس در ﺑﺎب ﺗﻮﺛﯿﻖ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﺑﮑﻼﻣﯽ ﻣﻬﻤﻞ ﻣﺘﻔﻮه‬‫ﮔﺮدﯾـﺪه ﻟﯿﮑﻦ از اﯾﺮاد و اﻋﺘﺮاض ﺑﺮ اﺛﺒﺎت ﯾﺤﯿﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را دم درﮐﺸـﯿﺪه ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺳـﯿﺮ اﻋﻼم اﻟﻨﺒﻼء ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﻋﺒﺎس‬‫ﺳﻤﻌﺖ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻮﺛﻖ اﺑﺎ اﻟﺼﻠﺖ ﻓﺬﮐﺮ ﻟﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﻪ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﻗـﺪ ﺣـﺪث ﺑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻗﻠﺖ ﺟﺒﻠﺖ اﻟﻘﻠﻮب ﻋﻠﯽ ﺣّﺐ ﻣﻦ اﺣﺴﻦ إﻟﯿﻬﺎ و ﮐﺎن ﻫﺬا ﺑﺎّرا ﺑﯿﺤﯿﯽ و ﻧﺤﻦ‬‫ﻧﺴﻤﻊ ﻣﻦ ﯾﺤﯿﯽ داﺋﻤﺎ و ﻧﺤﺘﺞ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻓﯽ اﻟّﺮﺟﺎل ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺘﺒﺮﻫﻦ ﻟﻨﺎ و ﻫﻦ رﺟﻞ اﻧﻔﺮد ﺑﺘﻘﻮﯾﺘﻪ او ﻗﻮة ﻣﻦ وﻫﺎه و اﯾﻦ ﮐﻼم ذﻫﺒﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪579 :‬‬‫ﺑﺮاي ﻣـﺬﻫﺐ اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ ﺧﯿﻠﯽ ﺿـﺮر دارد ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ ﮔﻔﺘﻪاﯾـﺪ ﮐﻪ ﺳـﯿﻼب ﻓﻨـﺎ ﺑﺎﺳـﺎس آن ﻣﯽداﻧـﺪ و ﺑﻨﺎي ﻋﻠﻢ ﺟﺮح و ﺗﻌـﺪﯾﻞ را ﺑﺂب‬‫ﻣﯽرﺳﺎﻧـﺪ ﺑﺠـﺎﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺟﻼـﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﻋﻠﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ در ﻋﻠﻮم ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﻤﻮﻣﺎ و ﻓﻦ ﺟﺮح و ﺗﻌـﺪﯾﻞ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﻧﻪ‬‫ﭼﻨﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﻞ ارﺗﯿﺎب ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ و ﺷﻄﺮي از ان از اﻓﺎدات اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﺟﺰﻟﻪ ﺑﻐﺪادي در ﻣﺨﺘﺎر ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد‬‫و ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ در اﻧﺴﺎب و اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾـﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺧﻮارزﻣﯽ در ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿـﺪ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺷـﺮف‬‫اﻟﻨﻮوي در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺳـﻤﺎء و اﻟﻠﻐﺎت و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن در وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن و اﺑﻮ اﻟﻔﺪاء اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﯾﻮﺑﯽ‬‫در ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸـﺮ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ذﻫﺒﯽ در ﺳـﯿﺮ اﻟﻨﺒﻼء و ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ و ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ و ﮐﺎﺷﻒ و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﻈﻔﺮ‬‫اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻮردي در ﺗﺘّﻤـ ﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ ﯾﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﺑﻦ ﺷـﺤﻨﮥ اﻟﺤﻠﺒﯽ در‬‫روض اﻟﻤﻨـﺎﻇﺮ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻻواﺋـﻞ و اﻻـواﺧﺮ و ﻣﺤﻤـﻮد ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﻋﯿﻨﯽ در ﻋﻤـﺪة اﻟﻘـﺎري و ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﻣﻬـﺪي ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻟا ﺜﻌـﺎﻟﺒﯽ‬‫اﻟﺠﻌﻔﺮي در ﻣﻘﺎﻟﯿـﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ و ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﺑﺴـﺘﺎن اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء و ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ ﺳﺎﺑﻘﺎ‬‫واﺿـﺢ و اﺷـﮑﺎر ﮔﺮدﯾـﺪه و ﻣﺨـﺎﻃﺐ در ﺑـﺎب اﻟﻤﮑﺎﺋـﺪ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ او را اوﺛﻖ ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ واﻧﻤﻮده و ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎده اﺑﻦ اﻟﺮوﻣﯽ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﮐﺴـﯽ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺻـﺮف او در ﺑـﺎب ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻗﺎﺋـﻞ ﺑﺤﻖ ﺑﻮد و ﺑـﺎﻗﯽ دﯾﮕﺮان ﻗﺎﺋﻞ ﺑﺤﻖ ﻧﻤﯽﺷﺪﻧـﺪ و راه ﺗﺠﺎﻫﻞ ﻣﯽرﻓﺘﻨﺪ‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺟﺰﻟﻪ در ﻣﺨﺘﺎر ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺮوﻣﯽ ﻣﺎ ﺳﻤﻌﺖ اﺣﺪا ﻗّﻂ ﯾﻘﻮل اﻟﺤﻖ ﻓﯽ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﻏﯿﺮ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و‬‫ﻏﯿﺮه ﮐـﺎن ﯾﺘﺤﺎﻣﻞ ﺑﺎﻟﻘﻮل و اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن در وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺮوﻣﯽ ﻣﺎ ﺳـﻤﻌﺖ اﺣـﺪا ﻗﻂ ﯾﻘﻮل اﻟﺤﻖ ﻏﯿﺮ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻏﯿﺮه‬‫ﮐﺎن ﯾﺘﺤﺎﻣﻞ ﺑﺎﻟﻘﻮل و ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻧﺰد ذﻫﺒﯽ ﺣﺎﻟﺖ او ﭼﻨﯿﻦ روي اﻓﺘﺎده ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺷﺨﺼـﯽ ﺿـﻌﯿﻒ را ﺑﺴـﺒﺐ ﺑّﺮ و اﺣﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ‬‫او ﻣﯽﮐﺮد ﺗﻮﺛﯿﻖ ﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﻧﻔﻊ ﻋﺎﺟـﻞ ﺑﺮ اﺟﺮ آﺟﻞ اﺧﺘﯿﺎر ﮐﻨـﺪ ﺑﺎز ﺑﺮ ﮐـﺪام ﮐﺲ اﻋﺘﻤﺎد ﺑﺎﯾـﺪ ﮐﺮد و ﺑﻘﻮل ﮐﻪ اﺳـﺘﻨﺎد ﺑﺎﯾـﺪ ﻧﻤﻮد و ﮐﺮا‬‫ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﺎﯾﺪ داﺷﺖ ف ِإﱠﻧﺎ ﻟ ِﱠﻠِﻪ َو ِإﱠﻧﺎ ِإﻟَﯿِْﻪ راِﺟُﻌﻮَن‬‫و ﻟﻨﻌﻢ ﻣﺎ ﻗﯿﻞ ﻓﯽ ﻣﺜﻞ ﻫﺬا اﻟﻤﻘﺎم در دﻫﺮ ﭼﻮ ﻣﻦ ﯾﮑﯽ و آن ﻫﻢ ﮐﺎﻓﺮ* ﭘﺲ در ﻫﻤﻪ دﻫﺮ ﯾﮏ ﻣﺴﻠﻤﺎن ﻧﺒﻮد‬‫ﺟﻮاب ﻧﻘﻞ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﺪح ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ازﺗﺮﻣﺬي‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري اﻧﻪ ﻣﻨﮑﺮ و ﻟﯿﺲ ﻟﻪ وﺟﻪ ﺻﺤﯿﺢ اﻗﻮل اوﻻ ﺻﺪور اﯾﻦ ﮐﻼم ﺟﺎﻟﺐ اﻟﻤﻼم از ﺑﺨﺎري ﻋﻈﯿﻢ اﻻﺟﺮام در ﺧﺼﻮص‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻣﺤﻞ ﻣﻨﻊﺳﺖ ﭼﻪ آﻧﻔﺎ از ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻋﻼﻣﻪ ﺳﺨﺎوي در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴﻨﻪ درﯾﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺨﺎري در ﺑﺎب‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻣﺘﻔﻮه ﺑﺎﯾﻦ ﮐﻼم ﮔﺮدﯾﺪه ﭘﺲ ذﮐﺮ آن در ﻣﻌﺮض ﻗﺪح‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 462‬از ‪581‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﻌﯿـﺪ از ﺷﺎن ﺗﺒﺤﺮ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﯾﻘﻆ اﻓﯿﻖ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و ﺛﺎﻧﯿﺎ اﮔﺮ ﺻـﺪور اﯾﻦ ﮐﻼم ﻓﺎﺳﺪ اﻟﻨﻈﺎم از ﺑﺨﺎري ﻋﻤﺪة اﻟﻨﻮاﺻﺐ ﻟا ﻠﺌﺎم در‬‫ﺧﺼﻮص‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺛـﺎﺑﺖ ﻫﻢ ﺷﻮد ﭘﺲ ﻣﺮدود و ﻣﻨﻘﻮض و ﻣـﺘﺮوك و ﻣﺮﻓﻮض ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه و دﻻﺋـﻞ ﻋﺘﯿـﺪه اول آﻧﮑﻪ ﻣﻄﻌﻮن و ﻣﻘـﺪوح و‬‫ﻣﻌﯿﻮب و ﻣﺠﺮوح ﺑﻮدن ﺑﺨﺎري ﺑﻘﻮادح ﺷﻨﯿﻌﻪ و ﻣﺜﺎﻟﺐ ﻓﻈﯿﻌﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪580 :‬‬‫ﺣﺴﺐ اﻓـﺎدات اﮐـﺎﺑﺮ اﻋﻼم و اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺒﺮﻫﻨﺴﺖ و ﻗـﺪ ﻓـّﺼ ﻠﻨﺎ ﻧﺒـﺬا ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻨﺎ اﺳـﺘﻘﺼﺎء اﻻﻓﺤﺎم و اﯾﻀﺎ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﻐـﺪﯾﺮ ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘـﺎب ﺑﻔﻀـﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﭘﺲ ﮐﻼم او ﻧﺰد ارﺑﺎب ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﺼﻮص در ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ وﺛﯿﻖ ﺣﻈﯽ از‬‫ﻗﺒﻮل ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ دوم آﻧﮑﻪ ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﻧﺼﺐ و اﻧﺤﺮاف ﺑﺨﺎري ﻋﻈﯿﻢ اﻻﻋﺘﺴﺎف ﺑﺸﻮاﻫﺪ ﺻـﺤﯿﺤﻪ و اﻋﺘﺮاﻓﺎت ﺻـﺮﯾﺤﻪ اﮐﺎﺑﺮ ﺳـﻨﯿﻪ‬‫واﺿﺢ و روﺷﻨﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻃﺎﻟﻊ ﮐﺘﺎﺑﻨﺎ اﺳﺘﻘﺼﺎء اﻻ ﻓﺤﺎم ﺑﻔﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﻫﺎب و ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻮﻻﯾﮥ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﭘﺲ‬‫ﮐﻼـم او در ﻃﻌﻦ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮐﻪ از ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺟﻠﯿﻠﻪ و ﻣـﺎﺛﺮ ﺟﻤﯿﻠﻪ اﺑﻮ اﻻﺋﻤـﮥ اﻻﻃﯿـﺎب ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣـﺎ ﻧﻔـﺢ ﻣﺴـﮏ و ﻃﺎب‬‫ﻣﻼﺑﺴﺖ ﻫﺮﮔﺰ ﻗﺎﺑﻞ ادﻧﯽ اﻟﺘﻔﺎت ﻫﻢ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺳﻮم آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﺑﻦ ﻫﻤﺎم اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ ﺑﺪو ﺳـﻨﺪ ﺻـﺤﯿﺢ‬‫رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ و ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮزاق از ﮐﺒﺎﺋﺮ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﺑﺨﺎرﯾﺴﺖ و ﺑﺨﺎري در ﺻـﺤﯿﺢ ﺧﻮد ﺟﺎﺑﺠﺎ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه ازو رواﯾﺖ‬‫ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺘﺘﺒﻊ ﭘﺲ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻋﺒﺪ اﻟّﺮزاق ﮐﻪ ﺷﯿﺦ ﺑﺨﺎرﯾﺴﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﺪو ﺳﻨﺪ ﺻﺤﯿﺢ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ‬‫ﺑﺎز در وﻫﻦ و ﻫﻮان و ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن ﻗﺪح ﺑﺨﺎري در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﺰد ارﺑﺎب ﺗﯿﻘﻆ و اﻧﺘﺒﺎه ﮐﺪام ﻣﻘﺎم ارﺗﯿﺎب و اﺷﺘﺒﺎهﺳﺖ ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از اﺋﻤﮥ ارﺑﻌﻪ اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ و ﻣﻔﺎﺧﺮ او ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ از اﻧﺴﺖ ﮐﻪ روم‬‫اﺣﺼﺎي آن ﺗﻮان ﮐﺮد و او ﻧﯿﺰ از اﺟﻠﻪ ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﺑﺨﺎري ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﻄﺮق ﻣﺘﻌﺪده رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و‬‫در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ از اﻓﺎده اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم و ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻨﺠﯽ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ رواﯾﺖ اﺣﻤﺪ در ﺑﺎب ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻣﻘﺒﻮل و ﺑﺮ ﮐﺎﺑﻞ‬‫ﺗﺼـﺪﯾﻖ ﻣﺤﻤﻮﻟﺴﺖ و در ﺟﻼـ و اﺗﻀﺎح ﻣﺜﻞ ﻋﻤﻮد ﺻـﺒﺎﺣﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﺳﺘﺮ ان ﺑﺮاح و از اﻓﺎده ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي درﯾﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ‬‫اﺣﻤـﺪ درﯾﻦ ﺑـﺎب ﻣﻘﻠـﺪ و ﻣﺘﺒﻮﻋﺴﺖ و ﻫﺮ ﮔﺎه او ﺣـﺪﯾﺜﯽ را رواﯾﺖ ﮐﻨـﺪ رﺟﻮع ﺑﺮواﯾﺖ او واﺟﺒﺴﺖ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ را ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي‬‫ﺑﺮاي ﺟﻮاب ﺟﻤﻠﻪ اﯾﺮادات ﻣﺨﺎﺻـﻤﯿﻦ و اﻋﺘﺮاﺿﺎت ﻣﻨﺎزﻋﯿﻦ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ ﻣﯽداﻧﺪ ﭘﺲ ﺑﻌﺪ درك اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻗﺪح ﺑﺨﺎري درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻻﺋﻖ اﻋﺘﻨﺎ و ﻟا ﺘﻔﺎت اﻋﻼم اﺛﺒﺎت ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﻪ از اﮐﺎﺑﺮ ﺣﻔﺎظ و اﻓﺎﺧﻢ اﯾﻘﺎظ و ﺟﻠﻪ اﺛﺒﺎت و ارﮐﺎن ﺛﻘﺎت‬‫ﻋﻠﻤﺎي ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ و از اﻋﺎﻇﻢ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﺑﺨﺎري ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﮑﺮات و ﻣﺮات اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده و ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ ﺗﺼﺤﯿﺢ آن‬‫ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻤﺎ ﺳـﺒﻖ آﻧﻔﺎ ﭘﺲ ﺑﻌـﺪ اﺛﺒﺎت و ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﯾﺤﯿﯽ ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ ﺑﺨﺎرﯾﺴﺖ و ﺑﺨﺎري از ﺧﺮﻣﻦ اﻓﺎدات او ﺧﻮﺷﻪﭼﯿﻨﯽﻫﺎ ﻧﻤﻮده ﭼﮕﻮﻧﻪ‬‫ﻗـﺪح ﺑﺨﺎري در ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ وﻗﻌﺘﯽ ﻧﺰد اﻫﻞ ﻋﻘﻞ ﺳـﻠﯿﻢ ﺧﻮاﻫـﺪ داﺷﺖ ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﻄﺒﺮي‬‫ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﮐﺘﺎب ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺛﺎر ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ ﺣﮑﻢ ﺑﺼﺤﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻧﻤﻮده و ﺑﺎﺧﺘﯿﺎر اﺗﺤﺎد آن ﺑﺎ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﺮ ارﺑﺎب اﺣﻼم و اﺻﺤﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪581 :‬‬‫اﻓﻬﺎم ﺻـﺤﺖ آن ﺑﺎﻟﻘﻄﻊ و اﻟﯿﻘﯿﻦ ﻇﺎﻫﺮ و ﻣﺴﺘﺒﯿﻦ ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻌﺪ اﻓﺎده اﯾﻦ ﻧﺎﻗﺪ ﻋﻈﯿﻢ و ﺟﻬﺒﺬ ﻓﺨﯿﻢ ﮐﻪ ﺟﻼﻟﺖ ﺷﺎن و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 463‬از ‪581‬‬‫ﻋﻠﻮ ﻣﮑﺎن او در ﻋﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻃﺮاءات اﮐﺎﺑﺮ ﺣﻀـﺮات ﺳـﻨﯿﻪ ﮐﺎﻟﻨﺎر ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻻﺋـﺢ و واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺣّﻆ ﯾﺴـﯿﺮ از اﻧﺼﺎف‬‫داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﮐﻼم ﺻـﻔﺎﻗﺖ اﻧﻀـﻤﺎم ﺑﺨﺎري را در ﻣﻘﺎم اﻟﺘﻔﺎت و اﺻـﻐﺎ ﺟﺎ ﻧﺨﻮاﻫﺪ داد و ادﻧﯽ وزﻧﯽ ﺑﺮاي آن در ﻣﯿﺰان اﺣﺘﻔﺎل و‬‫اﻋﺘﻨـﺎ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﻧﻬـﺎد ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤـﺎﮐﻢ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي در ﮐﺘﺎب ﻣﺴـﺘﺪرك ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ ﮐﻪ در آن‬‫اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﻋﻠﯽ ﺷـﺮط اﻟﺸـﯿﺨﯿﻦ رواﯾﺖ ﮐﺮده اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﻄﺮق ﻋﺪﯾﺪه آورده ﺻﺤﺖ آن ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺷﺮط ﺑﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ‬‫ﺑﺒﯿﺎن ﻣﺒﺮم و ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﺤﮑﻢ ﺧﻮد واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻤﺎ ﺳﺒﻖ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﭘﺲ ﺑﻌﺪ ﺣﮑﻢ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺼﺤﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ و‬‫اﻇﻬﺎر ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﻮدن آن ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺷـﺮط ﺑﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺮ ارﺑﺎب اﻧﺼﺎف واﺿـﺢ و ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﻗـﺪح ﺑﺨﺎري درﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﺤﺾ ﻋﺼﺒﯿﺖ ﻋﻨﺎد و ﺑﺤﺖ اﻋﻮﺟّﯿﺖ و ﻟﺪاد و ادﻋﺎي ﻣﻨﮑﺮﯾﺖ آن ﺑﺎﻟﯿﻘﯿﻦ دﻋﻮي ﺑﯽﺳـﺮ و ﭘﺎ و ﻧﺒﻮدن وﺟﻬﯽ ﺻـﺤﯿﺢ‬‫ﺑﺮاي آن ﻋﯿﻦ اﻧﮑـﺎر و ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﻄـﺎﺳﺖ و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ اﻟﺘﻔﻮه ﺑﺎﻣﺜﺎل ﻫـﺬه اﻟﻬﻔﻮات و اﻟﺘﺮدي ﻓﯽ اﺷـﺒﺎه ﻫﺎﺗﯿﮏ اﻟﻬﻮات ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ‬‫ﻋﻼـﻣﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺷـﺎﻓﻌﯽ در ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴﺆل ﮐﻤﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را از ﺻـﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣـﺬي ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و آن را از اﺣﺎدﯾﺚ‬‫راﺟﺤﻪ ﺻـﺤﮥ و ﻣﻌﺘﻘـﺪا ﻣﻌﺪود ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﻧﯿﺰ اﻧﮑﺎر ﺳﺮاﺳـﺮ‬‫ﺧﺴﺎر ﺑﺨﺎري ﻋﯿﻦ ﺑﺎﻃﻞ و از ﺣﻠﯿﻪ ﺻـﺤﺖ و ﺳﺪاد ﻋﺎري و ﻋﺎﻃﻠﺴﺖ ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻗﺰﻏﻠﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺴﺒﻂ اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي در ﺗﺬﮐﺮه ﺧﻮاص اﻻّﻣﻪ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﻣﻀـﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را از ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺛﺎﺑﺘﻪ ﻣﺸﺘﻬﺮه و از ﺟﻤﻠﻪ ﺳﻨﺖ ﻇﺎﻫﺮه ﮐﻪ در ان‬‫ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب ﻧﯿﺴﺖ واﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﺣﺴﺐ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻋﻼﻣﻪ ﺳﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻧﯿﺰ ﻗﺪح و ﺟﺮح ﺑﺨﺎري در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻫﺒﺎء ﻣﻨﺜﻮرا‬‫ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﮑﻨﺠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ در ﮐﺘﺎب ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و در‬‫ﺻـﺪر آن ﮐﺘـﺎب اﻓـﺎده ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ان اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﻪ اﺳﺖ ﭘﺲ ﺑﻌـﺪ اﻓﺎده ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻨﺠﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را از‬‫اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﺗﻌﺪﯾﺪ ﻧﻤﻮده ﺑﺮ ارﺑﺎب ﻧﺼـﻔﺖ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ادﻋﺎي ﺑﺨﺎري ﻣﻨﮑﺮﯾﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را و ﻧﻔﯽ وﺟﻪ ﺻـﺤﯿﺢ‬‫ﺑﺮاي آن ﻧﺎﺷـﯽ از ﻋﺼﺒﯿﺖ ﺑﺎﺋﺮه و ﺣﺮورﯾﺖ ﺧﺎﺳﺮه اوﺳﺖ ﯾﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﺳﺒﻖ ﺟﺰم ﺑﺼﺤﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮده و ﺑﺎﯾﻦ ﺟﺰم ﺳﺮاﺳﺮ ﺣﺰم اﺳﺎس ﺗﺨﺪﯾﻊ ﺟﺎﺣﺪﯾﻦ و ﻣﻌﺎﻧﺪﯾﻦ ﺧﺮم ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﺣﺴﺐ اﺧﺘﯿﺎر‬‫اﯾﻦ ﻋﻼـﻣﻪ ﻋﻤـﺪة اﻟﮑﺒﺎر ﻧﯿﺰ ﻫﻔﻮه ﺑﺨﺎرﯾﻪ ﻧﺰد ارﺑﺎب ﻧﻘـﺪ و اﻋﺘﺒﺎر ﻣﻮﺟﺐ ﺻـﺪ ﻧﻨﮓ و ﻋﺎر ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﻧﻪ ﻗﺎﺑﻞ ذﮐﺮ و اﻓﺘﺨﺎر دوازدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻔﻀﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪582 :‬‬‫ﮐﻼـم و ﻣﻘـﺎل ﺣﻘﺎﺋﻖ اﺷـﺘﻤﺎل ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﻋﻤـﺪه اﻫﻞ اﻟﮑﻤﺎل در ﺑﺎب ﺟﺰم ﺑﺼـﺤﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻨﯿﺮ ﺑﻼ رد و ﻧﮑﯿﺮ آورده ﭘﺲ ﻧﺰد ﻋﻼﻣﻪ‬‫ﻣﺘﻘﯽ ﻧﯿﺰ ﻗﺪح و اﻧﮑﺎر ﺑﺨﺎري ﻗﻮل ﺷﻨﯿﻊ و ﻋﻤﻞ ﻓﻈﯿﻊ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺳﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺪر ﻋﺎﻟﻢ در ﻣﻌﺎرج اﻟﻌﻠﯽ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﻼم ﺳﯿﻮﻃﯽ‬‫ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﺑﻼ ﺗﺸـﮑﯿﮏ و ارﺗﯿﺎب آن را ﺗﻠﻘﯽ ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﻧﺰد او ﻧﯿﺰ‬‫ﻗﺪح ﺑﺨﺎري در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﻀﻤﺤﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﭼﻬﺎردﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را‬‫در ﮐﺘﺎب ﻧﺰل اﻻﺑﺮار ﺑﻤﺎ ﺻـﺢ ﻣﻦ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻻﻃﻬﺎر ﮐﻪ در ان اﻟﺘﺰام اﯾﺮاد اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﻧﻤﻮده آورده ﭘﺲ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده اﯾﻦ‬‫ﻣﺤﻘﻖ ﺟﻠﯿـﻞ اﻟﻤﻘـﺪار ﻧﯿﺰ ﺗﻔﻮه ﺑﺨـﺎري ﺧﻄﺎي واﺿـﺢ و ﻋﺜﺎر ﻓﺎﺿـﺤﺴﺖ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻣﯿﺮ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ در‬‫ﮐﺘﺎب روﺿﻪ ﻧـﺪﯾﻪ ﮐﻤﺎ ﻋﺮﻓﺖ ﺑﺎﻫﺘﻤﺎم ﺗﻤﺎم اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺘﯿﻦ اﻟﻨﻈﺎم ﻧﻤﻮده زﻧﮓ ارﺗﯿﺎب از ﺻـﻔﺤﺎت ﺧﻮاﻃﺮ ارﺑﺎب اﻟﺒﺎب زدوده‬‫ﭘﺲ ﺑﺤﻤـﺪ ﻟا ﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﺧﺘﯿﺎر اﯾﻦ ﺟﻬﺒـﺬ ﻧﻘﺎد ﻧﯿﺰ ﺗﻘّﻮل ﺑﺨﺎري ﻧﺎﮐﺐ از ﺟﺎده اﺳـﺘﻘﺎﻣﺖ و ﺳﺪادﺳـﺖ‬‫ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ زﻣﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺑﻨﺺ ﺻـﺮﯾﺢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺸـﻬﻮر ﺻﺤﯿﺢ‬‫ﻓﺮﻣﻮده و ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﮐﺮدن ﺟﻤﺎﻋﺎت اﺋﻤﻪ ﺳـﻨﯿﻪ آن را ﺑﺒﯿﺎن رﺷـﯿﻖ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﺰد ﻓﺎﺿـﻞ‬‫ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻣﺸـﻬﻮر و ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ و ﺟﻤﺎﻋﺎت اﺋﻤﻪ ﺳـﻨﯿﻪ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ واﺣﺪة ﺑﺘﺼﺤﯿﺢ آن ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﯾﻘﯿﻨﺎ و ﺣﺘﻤﺎ و ﻗﻄﻌﺎ و‬‫ﺟﺰﻣﺎ ﻧﺰد ﺣﻀـﺮﺗﺶ ﻗـﺪح و ﺟﺮح ﺑﺨﺎري از ﺣﻠﯿﻪ ﺻـﺪق و ﺻﻮاب ﻋﺎﻃﻞ و ﻋﺎري و ﻣﻮﺟﺐ ﮐﻤﺎل ﻣﺬﻟﺖ و ﺧﻮاري ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻫﻔﺪﻫﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 464‬از ‪581‬‬‫آﻧﮑﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﻌﺪ رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺴﻨﺪ ﺧﻮد از اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻫـﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻋﺎل ﭘﺲ ﺣﺴﺐ اﯾﻦ اﻓﺎده ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻨﺠﯽ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ دﻋﻮي ﺑﺨﺎري در ﺑﺎب ﻣﻨﮑﺮﯾﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ‬‫ﺑﺎﻃـﻞ و ﻣﺮدود و زاﺋﻒ و ﻣﻄﺮودﺳﺖ ﻫﺠـﺪﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺻـﻼح اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ اﻋﺘﺮاف ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺤﺴﻦ ﻣﺤﺘـﺞ ﺑﻪ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده رد ﺻﺮﯾﺢ ﺑﺮ ﻗﺎدﺣﯿﻦ و ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ آن ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﻨﮑﺖ اﻟﺒﺪﯾﻌﺎت ﻟﻠﺴﯿﻮﻃﯽ ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺤﺴﺐ‬‫اﻓﺎده او ﻧﯿﺰ ﺑﻄﻼن دﻋﻮي ﻣﻨﮑﺮ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﮐﻪ از ﺑﺨﺎري ﻋﻨﯿﻒ ﻋﻨﺎدا ﻟﻠﺤﻖ اﻟﻤﻨﯿﻒ ﺳﺮزده واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ ﻧﻮزدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺠـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي در ﮐﺘﺎب ﻧﻘـﺪ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ‬‫ﺑـﺪرﺟﻪ ﺣﺴـﻦ ﻣﺤﺘـﺞ ﺑﻪ ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﺷـﻮد ﭘﺲ ﺑﻌـﻮن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺑﻄﻼـن دﻋـﻮي ﺑﺨـﺎري در ﺑـﺎب ﻣﻨﮑﺮﯾﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از اﻓـﺎده‬‫ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي ﻋﻤﺪة اﻟﮑﺒﺎر ﻧﯿﺰ ﺑﺮ ارﺑﺎب ﻧﻘﺪ و اﻋﺘﺒﺎر واﺿﺢ و اﺷـﮑﺎر ﮔﺮدﯾﺪ ﺑﺴـﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﻓﺘﻮاي ﺧﻮد و ﻧﯿﺰ‬‫در اﺟﻮﺑﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺘﻌﻘﺒﻪ ﺳﺮاج ﻗﺰوﯾﻨﯽ ﮐﻤﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﻣﻀﯽ ﺑﮑﻤﺎل ﺻﺮاﺣﺖ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ اﺧﺘﯿﺎر ﻧﻤﻮده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪583 :‬‬‫ﻗـﺪح ﻗﺎدح ﻣﻬـﺬار ﺑﻨﯿﺎن ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿـﺪ ﻓﺮﺳﻮده ﭘﺲ ﺑﻔﻀـﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻪ ﻧﺰد اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ ﺑـﺎﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻠﻘﺐ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ دﻋـﻮي ﻣﻨﮑﺮﯾﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﻪ ﺑﺨـﺎري از راه ﻧﺼﺐ و ﻋـﺪوان و ﺑﻐﺾ و و ﺷـﻨﺎن‬‫ﻣﺘﺠﺎﺳﺮ ﺑﺮ ان ﺷﺪه ﺧﻄﺎﺋﯽ ﺻﺮﯾﺢ و ﻋﺜﺎر ﻓﻀﯿﺤﺴﺖ و ﺑﺤﺪي ﺑﺎﻃﻞ و واﻫﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﺎ آﻧﮑﻪ ﮐﻤﺎل ﺟﺪ و ﺟﻬﺪ در ﺗﺎوﯾﻞ اﺑﺎﻃﯿﻞ‬‫و ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﺿﺎﻟﯿﻞ ﺑﺨﺎري ﻣﯽدارد ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻧﺎﻇﺮ ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري از اﺗﺒﺎع اﯾﻦ ﺗﻘّﻮل ﺑﺎﻃﻞ دﺳﺖ ﺑﺮداﺷـﺘﻪ ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﺮة ﺑﻌﺪ اوﻟﯽ اﻋﻼم ﺗﺠﻬﯿﻞ و ﺗﺨﺠﯿﻞ ﻣﻘﺘﺪاي ﻧﺒﯿﻞ ﺧﻮد اﻓﺮاﺷـﺘﻪ ﺑﺴﺖ و ﯾﮑﻢ آﻧﮑﻪ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﺨﺎوي در ﻣﻘﺎﺻـﺪ‬‫ﺣﺴﻨﻪ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﻣﻀﯽ ﺗﺤﺴﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده او ﻧﯿﺰ دﻋﻮي ﻣﻨﮑﺮﯾﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﺤﺾ ﺧﻮاﻫﺪ‬‫ﺑﻮد و ﺗﺠﺎﺳـﺮ ﺑﺨـﺎري ﺑﺮﯾﻦ دﻋﻮي ﮐـﺎذﺑﻪ ﺑﺤﺖ ﺗﻘّﻮل ﻣﺮدود و اﻟﱠﻠﻪ اﻟـّﺼ ﺎﺋﻦ ﻋﻦ زﯾﻎ ﮐـﻞ ﻣﺸـﺎق ﻋﻨﻮد ﺑﺴﺖ و دوم آﻧﮑﻪ ﺟﻼـل اﻟـﺪﯾﻦ‬‫اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ در ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﺳﺒﻖ ﺣﮑﻢ ﺑﺤﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده و ﺣﺴﺐ اﯾﻦ اﻓﺎده ﻧﯿﺰ ﺷﻨﺎﻋﺖ و ﻓﻈﺎﻋﺖ‬‫دﻋﻮي ﺑﺎﻃﻠﻪ ﺑﺨﺎري در ﺑﺎب ﻣﻨﮑﺮﯾﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺤﺘﺠﺐ و ﻣﺘﻮاري ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺴﺖ و ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺷﺎﻣﯽ در ﺳـﺒﻞ اﻟﻬﺪي‬‫و اﻟﺮﺷـﺎد ﮐﻤـﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘـﺎ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺻﻮاب واﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﺧﻄـﺎ ﺑﻮدن دﻋﻮي ﺑﺨﺎري در ﺑﺎب ﻣﻨﮑﺮﯾﺖ اﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺳﺎﻣﯽ از اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ ﺷﺎﻣﯽ ﻧﯿﺰ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻘﺴﺖ ﺑﺴﺖ و ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑّﯿﻪ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را‬‫ﺗﺤﻘﯿﻖ داﻧﺴـﺘﻪ و در ﺗﻄﻬﯿﺮ اﻟﺠﻨـﺎن ﻧﯿﺰ آن را ﺑﺴـﺒﺐ ﮐﺜﺮت ﻃﺮق ﺣﺴﻦ واﻧﻤﻮده و در ﺻﻮاﻋﻖ ﺗﺼﻮﯾﺐ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن آن از ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ‬‫ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﺑﻌﺪ درك اﯾﻦ اﻓﺎدات ﻗﻮل ﺑﺨﺎري ﺑﻤﻨﮑﺮﯾﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺰد ارﺑﺎب ﻧﺼـﻔﺖ و اﻣﻌﺎن واﺿﺢ اﻟﺒﻄﻼن و ﻻﺋﺢ اﻟﻬﻮان ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‬‫ﺑﺴﺖ و ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﻓﺘﻨﯽ در ﺗﺬﮐﺮه در ﻣﻘﺎم ﺗﻌﻘﺐ ﻗﺪح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﻓﺎده ﻋﻼﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺗﺤﺴﯿﻦ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﯿﻒ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﭘﺲ ﺑﺤﺴﺐ ﺗﺤﻘﯿﻖ او ﻧﯿﺰ ﺗﻘﻮل ﺑﺨﺎري در ﮐﻤﺎل ﺑﻄﻼن و ﻓﺴﺎد و ﺳـﻘﻮط و اﻧﻬﺪاد ﺧﻮاﻫﺪ‬‫ﺑﻮد ﺑﺴﺖ و ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺠﺎزي ﺷـﻌﺮاﻧﯽ در ﻓﺘﺢ اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﻨﺼـﯿﺮ ﻓﯽ ﺷـﺮح اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﺼـﻐﯿﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﻌﺰﯾﺰي ﻓﯽ اﻟﺴـﺮاج‬‫اﻟﻤﻨﯿﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺣﺴﻦ ﻟﻐﯿﺮه ﮔﻔﺘﻪ ﭘﺲ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﯾﻦ ﺣﺒﺮ اﻓﯿﻖ ﻧﯿﺰ دﻋﻮي ﻣﻨﮑﺮﯾﺖ آن ﮐﻪ از ﺑﺨﺎري ﺳﺮزده ﻣﺤﺾ ادﻋﺎي‬‫ﻓﺎﺳـﺪ و ﺗﻘﻮل ﮐﺎﺳـﺪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺑﺴﺖ و ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در اﺳـﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة از اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺗﺤﺴـﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻘﻞ‬‫ﻧﻤﻮده و در ﻟﻤﻌـﺎت ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة اﻓﺎده ﮐﺮده ﮐﻪ ﺗﺮﻣـﺬي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺗﺤﺴـﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ و ﻧﯿﺰ در ان ﮐﺘﺎب ﮐﻼم ﻋﻼﻣﻪ‬‫ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﺛﺒﺎت و ﺗﺤﻘﯿﻖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻔﺴﺖ و ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ ﺑﺤﺴﻦ ﻣﺤﺘﺞ ﺑﻪ ﺑﻮدن آن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ آورده ﭘﺲ‬‫ﻗﻮل ﺑﺎﻃﻞ ﺑﺨﺎري در ﻗﺪح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺰد او ﻧﯿﺰ از درﺟﻪ اﻋﺘﻨﺎ ﺳﺎﻗﻂ و از ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻗﺒﻮل ﻫﺎﺑﻂ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪584 :‬‬‫ﺑﺴﺖ و ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﺰﯾﺰي در ﺳـﺮاج ﻣﻨﯿﺮ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﺳـﻠﻒ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﺷـﯿﺦ ﺧﻮد ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺠﺎزي اﻟﺸﻌﺮاﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 465‬از ‪581‬‬‫ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده ﭘﺲ ﻧﺰد او ﻫﻢ ﺗﻘﻮل ﺑﺨـﺎري از ﺣﻠﯿﻪ ﺻـﺪق و ﺳـﺪاد ﻋﺎري ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺑﺴﺖ و ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﺷﺒﺮاﻣﻠﺴـﯽ در ﺗﯿﺴـﯿﺮ‬‫اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴﻨﯿﻪ ﮐﻤﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺛﻮاب واﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﺧﻄﺎي ﺑﺨﺎري در دﻋﻮﺗﯽ ﻣﻨﮑﺮﯾﺖ آن ﻧﺰد اﯾﻦ ﺣﺒﺮ ﻣﺤﻘﻖ ﻧﯿﺰ‬‫ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺳـﯽام آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ در ﺷﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧّﯿﻪ ﮐﻤﺎ ﻣﻀﯽ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺗﺼﻮﯾﺐ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻤﻮده و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺗﺨﻄﯿﻪ ﺑﺨﺎرﯾﺴﺖ در ادﻋﺎي ﻣﻨﮑﺮﯾﺖ او ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺧﻄﺎﺋﯽ ﻣﻨﮑﺮ ﺑﺨﺎري درﯾﻦ ﺑﺎب ﺣﺴﺐ‬‫اﻓـﺎده اﯾﻦ ﺣﺒﺮ ﻧﻘـﺎب ﺑﻼـ ﺧﻔﺎ و اﺣﺘﺠﺎب ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮدﯾـﺪ و ﻟﻠّﻪ اﻟﺤﻤـﺪ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﺳـﯽ و ﯾﮑﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺻـّﺒﺎن اﻟﻤﺼـﺮي در اﺳـﻌﺎف‬‫اﻟﺮاﻏﺒﯿﻦ ﮐﻤـﺎ ﻣﻀـﯽ از ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺗﺼﻮﯾﺐ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ در ﺛﺒﻮت ﺧﻄﺎي‬‫ﺑﺨﺎري ﮐﻪ ﺟﺮأت ﺑﺮ دﻋﻮي ﻣﻨﮑﺮﯾﺖ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻨﯿﻒ ﻧﻤﻮده ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ ﺳـﯽ و دوم آﻧﮑﻪ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ‬‫در ﮐﺘـﺎب ﻓﻮاﺋـﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺗﺼﻮﯾﺐ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﺧﻮد ﻧﯿﺰ آن را ﺻﻮاب واﻧﻤﻮده‬‫ﭘﺲ ﺧﻄﺎء ﺑﺨﺎري در دﻋﻮي ﻣﻨﮑﺮه ﺧﻮﯾﺶ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم و ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻣﺎم اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﺧﺎﺗﻤﮥ اﻟﺤﻔﺎظ‬‫ﺳﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻧﯿﺰ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾـﺪ ﺳـﯽ و ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﻣﺮزا ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺤـﺪث در ﺗﻔﺮﯾـﺢ اﻻﺣﺒﺎب ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﻮاب ﻣﺼﺮح ﻧﻤﻮده و اﻓﺎده اﯾﻦ ﻣﺤﺪث ﻣﺸﻬﻮر ﻧﯿﺰ اﺑﻄﺎل دﻋﻮي ﭘﺮ ﮐﺬب و زور ﺑﺨﺎري ﻧﮑﻮر ﻋﻠﯽ اﻟﻮﺟﻪ‬‫اﻟﺤﺴﻦ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و در ﺧﯿﺒﺖ و ﺧﺴﺎر ﻣﺘﻌﻨﺖ ﻣﻬـﺬار ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻣﯽاﻓﺰاﯾـﺪ ﺳـﯽ و ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﺑـﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺰرﮐﺸـﯽ در ﻵﻟﯽ ﻣﻨﺜﻮره ﺑﺎ‬‫وﺻﻒ آﻧﮑﻪ ﺗﺠﺎﺳـﺮ ﺑﺨﺎري در ﻗـﺪح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اوﻻ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﻟﯿﮑﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺗﻌﻘﺐ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻋﻼﻣﻪ ﻋﻼﺋﯽ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﺛﺒﺎت‬‫ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻤـﺎل وﻫﻦ و ﻫﻮان ﻃﻌﻦ ﺑﺨـﺎري راس ذوي اﻟﺸـﻨﺌﺎن ﺑﺮ اﺻـﺤﺎب اﺣﻼـم و ارﺑﺎب اﻓﻬﺎم واﺿـﺢ و‬‫ﻻﯾﺢ ﻧﻤﻮده و از ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺛﺎﺑﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ زرﮐﺸـﯽ ﺑﺼﺮاﺣﺖ اﻓﺎده ﮐﺮده ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺪرﺟﻪ اﺣﺴﻦ ﻣﺤﺘﺞ ﺑﻪ ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﺷﻮد و ﺿـﻌﯿﻒ ﻫﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎﺷﺪ و ازﯾﻦ اﻓﺎده در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺟﺴـﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﺴـﺎرت ﺑﺨـﺎري ﻧﺰد ﻋﻼـﻣﻪ زرﮐﺸـﯽ از ﺧﯿﺮ ﺻـﻮاب ﻧﻬـﺎﯾﺖ دور و ﺣﺴﺐ ﺗﺤﻘﯿﻖ آن ﻣﻨﻘـﺪ اﻓﯿﻖ ﻣـﺘﺮوك و ﻣﻬﺠﻮر‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺳـﯽ و ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﻓﺘﺎواي ﺣﺪﯾﺜﯿﻪ در ﺻﺪر ﮐﻼم ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻠﮑﻪ ﺣﺴﺐ ﻗﻮل‬‫ﺣﺎﮐﻢ ﺗﺮﻗﯽ آن ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﺼـﺮح ﻓﺮﻣﻮده ﻣﻦ ﺑﻌـﺪ رﻏﻤﺎ ﻵﻧﺎف اﻟﺠﺎﺣﺪﯾﻦ و ﻗﻤﻌﺎ ﻻ رؤس اﻟﻤﻌﺎﻧﺪﯾﻦ ﺑﻌﺾ اﻗﻮال زاﺋﻔﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ‬‫ﻗﺪح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ آن ﻗﻮل ﺑﺨﺎري‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪585 :‬‬‫ﻟﻪ وﺟﻪ ﺻـﺤﯿﺢ ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﻨﻘﻞ آورده ﻣﻌﺘﺮض و ﻣﺮدود و ﻣﺨﺘﺮم و ﻣﻄﺮود ﺑﻮدن آن واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻓﺘﺎواي ﺣﺪﯾﺜﯿﻪ‬‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و اّﻣﺎ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻓﻬﻮ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﺑﻞ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻗﻮل اﻟﺒﺨﺎري ﻟﯿﺲ ﻟﻪ وﺟﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻣﻨﮑﺮ و اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﺬب ﻣﻌﺘﺮض و ان ذﮐﺮه‬‫اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﺗﺒﻌﻪ اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﭘﺲ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻧﺰد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺗﻌﺼﺐ و ﺗﺼـﻠﺐ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺗﻮ ﻣﺨﻔﯽ ﻧﯿﺴـﺖ‬‫ﻗﻮل ﺑﺨـﺎري در ﺑـﺎب اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻗﺎﺑـﻞ اﻋﺘﻨـﺎ و ﻻـﺋﻖ اﺣﺘﻔـﺎل ﻧﺒﻮد ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻮرد اﻋﺘﺮاض و ﻣﺤـﻞ اﻧﺘﻘﺎض ﮔﺮدد‪ -‬ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ را‬‫ﺳﺰاوار ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻗﻮل واﻫﯽ ﺟـﺎﻟﺐ ﺗﺒـﺎﻫﯽ را ﻣﻈﻬﺮا ﻟﻠﺘـﺪاﻫﯽ ﻣﻮﺛﺮا ﻟﻠﺘﺒـﺎﻫﯽ ﺑﻤﻘـﺎﺑﻠﻪ اﻫـﻞ ﺣﻖ ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ و در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت‬‫ﻣﻄﻌﻮﻧﯿﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺂن اﺣﺘﺠﺎج ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﮐﻤﺎل ﻣﺠﺎﻧﺒﺖ ﺧﻮد از ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﺧﻮﯾﺶ ﻓﺮاروي ارﺑﺎب ﺧﺒﺮت ﻧﻬﻨﺪ و‬‫داد ﮐﻤﺎل ﻣﻤﺎرات و ﻣﻼﺣﺎت در اﯾﺜﺎر ﺑﺎﻃﻞ ﻟﺠﻠﺞ و اﺧﺘﯿﺎر ﺧﻄﺎي اﻋﻮج و ﻫﻨﺪﺳﯽ و ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﮐﺘﺎب درر ﻣﻨﺘﺜﺮه ﺑﺎ‬‫وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ ﻧا ﮑﺎر اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از ﺑﺨﺎري ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﻟﯿﮑﻦ اﻋﺘﻨﺎي ﺑﺂن ﻧﮑﺮده رﺟﺤﺎن ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ‬‫ﺳﻠﻒ ﭘﺲ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﻧﺰد ﻋﻼـﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﻗﻮل ﺑﺨـﺎري ﻗﺎﺑـﻞ اﻟﺘﻔـﺎت و اﻋﺘﻨﺎ ﻧﺒﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮدن ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ آن را ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ‬‫ﻧﺎﺷـﯽ از ﮐﻤﺎل ﺷـﺮم و ﺣﯿﺎ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺳـﯽ و ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ ﺑﺎ وﺻﻒ ﻧﻘﻞ ﻗﺪح ﺑﺨﺎري‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 466‬از ‪581‬‬‫وزﻧﯽ ﺑﺮاي آن ﻧﮕﺬاﺷـﺘﻪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎﺛﺒﺎت و اﺣﻘﺎق اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ اﻋﻼم ﺗﺨﺠﯿﻞ و ﺗﻌﯿﯿﺮ آن ﺟﺎﺣﺪ ﻏﺮﯾﺮ ﺑﺮاﻓﺮاﺷﺘﻪ ﭘﺲ ذﮐﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻗﺪح‬‫ﻣﻮﻫﻮن و ﺟﺮح ﻣﻄﻌﻮن ﺟﺰ آﻧﮑﻪ ﮐـﺎﺷﻒ از ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ در ﺗﻠﻔﯿﻖ اﺑﺎﻃﯿﻞ و ﺗﺰوﯾﻖ اﺿﺎﻟﯿﻞ ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺜﻤﺮ ﺛﻤﺮي ﻧﯿﺴﺖ ﺳـﯽ و ﻫﺸـﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺮﻗﺎة ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﻗﺪح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﺑﺨﺎري ذﮐﺮ ﮐﺮده ﻟﯿﮑﻦ در ﻣﻘﺎم اﺳﺘﺪراك ﺑﺎﺛﺒﺎت و اﺣﻘﺎق اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾـﻒ ﻣـﺎﯾﻪ ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗﻨﺪﯾـﺪ ﺑﺨـﺎري وﺣﯿـﺪ اﻧـﺪوﺧﺘﻪ ﭘﺲ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮدن ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ ﭼﻨﯿﻦ ﻗـﺪح ﻣﺮدود و ﻣﺘﻌﻘﺐ ﺳـﺒﺐ ﮐﻤـﺎل ﺣﯿﺮت و‬‫ﻋﺠﺒﺴﺖ ﺳـﯽ و ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ ﻗـﺪح ﺑﺨﺎري ﻏﺮﯾﺮ در اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ رﻓﯿﻊ اﺛﯿﺮ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و ﻣﺘﻌﻘﺐ و ﻣﻨﻘﻮض و‬‫ﻣﻮﻫـﻮن و ﻣﺮﺿـﻮض ﺑـﻮدن آن ﺑﺎﻓـﺎدات ﺟﻤﻌﯽ از اﺋﻤﻪ اﻋﻼـم و اﺳـﺎﻃﯿﻦ ﻓﺨـﺎم ﺧـﻮد واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﻓﺮﻣـﻮده ﭘﺲ ﮐﻤـﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﯾﻦ ﻗـﺪح ﻣﻘـﺪوح و ﺟﺮح ﻣﻄﺮوح را ﺑﮑﻤﺎل ﺧﻮﺷﺪﻟﯽ و اﻧﺒﺴﺎط ﻧﻘﻞ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ و ﻟﺤﺎﻇﯽ ﺑﺘﺤﻘﯿﻘﺎت اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ‬‫و اﻋﺎﻇﻢ ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﻣﺬﻫﺐ ﺧﻮد در ﺑﺎب ﻣﻮﻫﻮﻧﯿﺖ آن ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻈﺮ ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﭼﻬﻠﻢ آﻧﮑﻪ ﻗﺎﺿﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫ﮐﻤـﺎ ﻓﯽ اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﺑﯿﻬﻘﯽ وﻗﺖ ﺑﻮد در ﺳـﯿﻒ ﻣﺴـﻠﻮل ﻗـﺪح ﺑﺨﺎري درﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻤﺰﯾـﺪ اﻇﻬﺎر ﻧﺼـﻔﺖ ﻧﺎﺻﻮاب‬‫ﺑﻮدن آن ﺣﺴﺐ اﻓﺎده اﺑﻦ ﺣﺠﺮ واﺿـﺢ ﻧﻤﻮده ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻌـﺪ ﻧﻘﻞ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺧﻮد اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺑﮑﺜﺮت‬‫ﺷﻮاﻫـﺪ ﺣﮑﻢ ﺑﺼـﺤﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﻮان ﻧﻤﻮد و ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺣﺎل ﻗـﺪح ﺑﺨﺎري ﺑﺎﯾﻦ ﺣـﺪ رﺳـﯿﺪه ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻫﻢ آن را ﻗﺎﺑﻞ‬‫اﻟﺘﻔﺎت ﻧﺪاﻧﺴﺘﻪ ﺑﻠﮑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪586 :‬‬‫ﺑﺎﺛﺒﺎت ﻧﺎﺻﻮاب ﺑﻮدن آن ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ اﺣﺘﺠﺎج ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎن ﻣﺤﻞ ﮐﻤﺎل اﺳﺘﺒﺪاع و اﺳﺘﻨﮑﺎر ارﺑﺎب اﺳﻤﺎع و اﺑﺼﺎر ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‬‫رواﯾﺖ ﺗﺮﻣﺬي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺎﺗﺤﺴﯿﻦ و ﻧﺴﺒﺖ ﻗﺪح ﺑﺎو ﺑﺎﻃﻞ اﺳﺖ‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻧﻪ ﻣﻨﮑﺮ ﻏﺮﯾﺐ اﻗﻮل ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻬﺮه از ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﺣﺒﺎر و اﻓﺎدات ﮐﻤﻼي ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﮐﺒﺎر ﺑﺮداﺷـﺘﻪاﻧﺪ‬‫و ﻫﻤﺖ واﻻ ﻧﻬﻤﺖ ﺧﻮد را ﺑﺮ ﺗﻤﯿﯿﺰ ﺣﻖ از ﺑﺎﻃﻞ و اﻓﺮاز ﺣﺎﻟﯽ از ﻋﺎﻃﻞ ﮔﻤﺎﺷﺘﻪ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﯽداﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺳﺎﺣﺖ ﺗﺮﻣﺬي از ﻗﺪح‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻣﺒﻌﺪ و ﻣﺒﺮاﺳﺖ و ﻧﺴـﺒﺖ ﻃﻌﻦ در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺴﻮي او از ﺣﻠﯿﻪ ﺻـﺤﺖ ﻋﺎﻃﻞ و ﻣﻌﺮي ﺑﻠﮑﻪ ﺗﺮﻣﺬي واﻻ ﻣﻘﺎم ﺑﺮواﯾﺖ و اﺧﺮاج‬‫اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ وﺛﯿﻖ اﻻﺑﺮام در ﺻـﺤﯿﺢ ﻋﻈﯿﻢ اﻻﺣﺘﺮام ﺧﻮد ﺷـﺮفاﻧﺪوز ﮔﺮدﯾﺪه ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﻌﺾ اﻋﺎﻇﻢ ﺳﻨﯿﻪ ﺑﺘﺤﺴﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻣﻨﯿﻒ ﮔﺮوﯾﺪه ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ آﻧﭽﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺘﺮﻣﺬي ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﺎﻃﻞ و ﻧﺎﺻﻮاب و ﻣﺜﻞ ﻧﻤﺎﯾﺶ ﺳـﺮاﺑﺴﺖ ﺑﻮﺟﻮه‬‫ﻋﺪﯾـﺪه اول آﻧﮑﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺷـﺎﻓﻌﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را از ﺻـﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣـﺬي در ﻣﻌﺮض اﺣﺘﺠـﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ﻧﻘـﻞ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در‬‫ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴﺆل در ﺑﯿﺎن ﻣﻌﻨﯽ اﻧﺰع ﺑﻄﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻢ ﯾﺰل ﺑﻤﻼزﻣﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺰﯾﺪه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﻤﺎ ﺣﺘﯽ‬‫ﻗﺎل ﻟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯿﻤﺎ ﻧﻘﻠﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺻﺤﯿﺤﻪ ﺑﺴﻨﺪه ﻋﻨﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺗﺮﻣـﺬي در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻗﺪح ﻣﯽﮐﺮد ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺑﺮواﯾﺖ او اﺳـﺘﺪﻻل ﻣﯽﮐﺮد و از ﻗﺪح او اﻋﺮاض ﻣﯽورزﯾﺪ‬‫دوم آﻧﮑﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺟـﺎي دﯾﮕﺮ ﻧﯿﺰ در ﻣﻌﺮض اﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠـﺎج از ﺻـﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣـﺬي ﻧﻘـﻞ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در‬‫ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴﺆل در ﺑﯿﺎن ﺷﻮاﻫﺪ ﻋﻠﻢ و ﻓﻀﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻣﺎ رواه اﻻﻣﺎم اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺻﺤﯿﺤﻪ ﺑﺴﻨﺪه‬‫و ﻗﺪ ﺗﻘﺪم ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻻﺳﺘﺸﻬﺎد ﻓﯽ ﺻﻔﮥ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺎﻻﻧﺰع اﻟﺒﻄﯿﻦ‬‫اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻧﻘﻞ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد اﻟﻘﺎﺿﯽ اﻟﺒﻐﻮي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻤﻮﺳﻮم ﺑﺎﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ‬‫ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻟﮑﻨﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺧﺺ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﻟّﺪار ﺑﺎﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻟّﻤﺎ ﮐﺎن اﻟﻌﻠﻢ اوﺳﻊ اﻧﻮاﻋﺎ و اﺑﺴﻂ ﻓﻨﻮﻧﺎ و اﮐﺜﺮ ﺷـﻌﺒﺎ و اﻏﺰر ﻓﺎﺋﺪة و اﻋﻢ ﻧﻔﻌﺎ ﻣﻦ اﻟﺤﮑﻤﮥ ﺧﺼـﺺ اﻻﻋﻢ ﺑﺎﻻﮐﺒﺮ و اﻻﺧّﺺ ﺑﺎﻻﺻﻐﺮ اﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 467‬از ‪581‬‬‫آﺧﺮ ﻣﺎ ﺳﯿﺎﺗﯽ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺳﺘﺪﻻل ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم و در ﻣﻘﺎم ﺳﺎﺑﻖ‬‫ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ رواﯾﺖ ﺗﺮﻣﺬﯾﺴﺖ ﭘﺲ اﮔﺮ ﺧﻮد ﺗﺮﻣﺬي در ان ﻗﺪح ﻣﯽﻧﻤﻮد ﻫﺮﮔﺰ ﭼﻨﯿﻦ ﻋﻼﻣﻪ ﺑﺎ ﮐﻤﺎل ﺑﺂن اﺣﺘﺠﺎج و اﺳﺘﺪﻻل ﻧﻤﯽﮐﺮد ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﻣﻨﻬﺎج ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫اﺿـﻌﻒ و اوﻫﯽ و ﻟﻬـﺬا اﻧّﻤﺎ ﯾﻌـﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ان رواه اﻟﺘﺮﻣـﺬي و ذﮐﺮه اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﺑﯿﻦ ان ﺳﺎﺋﺮ ﻃﺮﻗﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋـﮥ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت‬‫واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﺎ وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ از ﮐﻤﺎل ﻋﻨﺎد و ﻏﺎﯾﺖ ﻟـﺪاد ﺧﻮد ﺑﺮ ﺳـﺮ ﻗﺪح و ﺟﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ رﺳـﯿﺪه ﻟﯿﮑﻦ در ﺑﺎب‬‫رواﯾﺖ ﮐﺮدن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪587 :‬‬‫ﺗﺮﻣﺬي آن را ﭼﺎره ﺟﺰ اﻋﺘﺮاف و اﻗﺮار ﻧﺪﯾﺪه و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺧﻮد ﺗﺮﻣﺬي درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻗﺎدح ﻣﯽﺑﻮد اﯾﻦ ﻧﺎﺻﺐ ﻋﻨﯿﺪ و‬‫ﻣﻌﺎﻧـﺪ ﻣﺮﯾﺪ در ﺧﺼﻮص اﯾﻦ ﻣﻘﺎم از ذﮐﺮ ان ﺻﺒﺮ و ﺳـﮑﻮت ﻧﻤﯽﻧﻤﻮد ﭘﺲ واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﻗﺪح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ‬‫ﺑﺴﻮي ﺗﺮﻣﺬي ﺑﺎﻃﻞ ﻣﺤﺾ و ﮐﺬب ﺻﺮﻓﺴﺖ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺣﻠﯽ اﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻘﺎﻣﻪ در ﮐﺘﺎب ﻧﻬﺞ اﻟﺤﻖ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده‬‫وروي اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺻﺤﯿﺤﻪ اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن در ﮐﺘﺎب اﻟﺒﺎﻃﻞ ﺧﻮد ﺑﺠﻮاب آن ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ ﻣﺎ ذﮐﺮه ﻣﻦ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻓﺼـﺤﯿﺢ و ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ‬‫روزﺑﻬـﺎن در ﻧﻘـﻞ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از ﺻـﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣـﺬي ﺗﺼـﺪﯾﻖ ﺟﻨﺎب ﻋﻼﻣﻪ ﻧﻤﻮده ﺑﻨﺺ ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺮ ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﻮدن آن روان ارﺑﺎب‬‫ارﺗﯿـﺎب ﻋﻠﯽ وﺟـﻪ اﻟﮑﻤـﺎل ﻓﺮﺳـﻮده و ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺗﺮﻣـﺬي ﺧـﻮد ﻗـﺪح اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﯽﮐﺮد و آن را ﻏﺮﯾﺐ ﻣﻨﮑﺮ ﻣﯽداﻧﺴﺖ اﺑﻦ‬‫روزﺑﻬﺎن در ﺟﻮاب ﻋﻼﻣﻪ ﺿـﺮور ﺑﺎن ﺗﻌﺮض ﻣﯽﻧﻤﻮد و ﻫﺮﮔﺰ راه اﻋﺘﺮاف و ﺗﺼـﺤﯿﺢ ان ﻧﻤﯽﭘﯿﻤﻮد و ﻫـﺬا ﻣﻦ اﻟﻈﻬﻮر ﺑﻤﮑﺎن ﻻ ﯾﺨﻔﯽ‬‫ﻋﻠﯽ اﺻـﺤﺎب اﻷﻋﯿﺎن ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻤﯿﺒﺬي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﻣﻘﺎم اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل از ﺟﺎﻣﻊ ﺗﺮﻣﺬي‬‫ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻓﻮاﺗﺢ ﺷﺮح دﯾﻮان ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﺤﮑﻢ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﮐﻪ در ﺟﺎﻣﻊ ﺗﺮﻣﺬي ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ و‬‫اﻧﺎ ﻣﯿﺰان اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﻟﺴﺎﻧﻪ‬‫ﮐﻪ در رﺳـﺎﻟﻪ ﻋﻘﻠﯿﻪ اﻣـﺎم ﻏﺰاﻟﯽ ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﺑﺮ ﻃﺎﻟﺒـﺎن ﻃﺮﯾﻖ اﯾﻘـﺎن و ﺷﺎرﺑـﺎن رﺣﯿﻖ ﻋﺮﻓـﺎن واﺟﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺑﺒﺎﻃﻦ ﻣﻠﮑﻮت‬‫ﻣﻮﻃﻦ ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻟﺦ و واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺧﻮد ﺗﺮﻣﺬي ﻗﺎدح در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻣﯽﺑﻮد ﻋﻼﻣﻪ ﻣﯿﺒﺬي رواﯾﺖ او‬‫را در ﻣﻌﺮض اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ذﮐﺮ ﻧﻤﯽﻓﺮﻣﻮد ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺷﺎﻣﯽ در ﺳـﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺎد در ذﮐﺮ اﺳﻤﺎي ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫روي اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﻏﯿﺮه ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﻟّﺼﻮاب اﻧّﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ اﻟﺦ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺷﺎﻣﯽ در ﻣﻘﺎم اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ رواﯾﺖ‬‫ﮐﺮدن ﺗﺮﻣﺬي را ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺗﺮﻣﺬي در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ راه ﻗﺪح و ﺟﺮح ﻣﯽﭘﯿﻤﻮد ﻣﺜﻞ ﻋﻼﻣﻪ ﺷﺎﻣﯽ را‬‫ﺟﺎﺋﺰ ﻧﺒﻮد ﮐﻪ ﻣﺤﺾ رواﯾﺖ ﮐﺮدن آن را ﺑﺎو ﻣﻨﺴﻮب ﻧﻤﺎﯾـﺪ و از ذﮐﺮ ﻗـﺪﺣﯽ ﮐﻪ ﺧﻮد ﺗﺮﻣﺬي ﺑﺮﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ وارد ﻧﻤﻮده اﻋﺮاض ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﺻﻮاﻋﻖ ﮐﻤـﺎ ﻣﺮ ﺳﺎﺑﻘـﺎ رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺗﺮﻣـﺬي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﻣﻘـﺎم اﺛﺒﺎت ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده و ﻫﯿﭻ‬‫ﻗـﺪﺣﯽ ازو در اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻘـﻞ ﻧﻨﻤﻮده و ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﻗـﺪح ﺗﺮﻣـﺬي در اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﺻـﻠﯽ ﻣﯽداﺷﺖ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ از ﻧﻘـﻞ آن ﺑـﺎز‬‫ﻧﻤﯽاﯾﺴـﺘﺎد و ﺑـﺬﮐﺮ رواﯾﺖ ﮐﺮدن او در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت و او ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻧﻤﯽداد ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺮزا ﻣﺨﺪوم در ﻧﻮاﻗﺾ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را از‬‫ﺗﺮﻣﺬي ﺑﻼ ﻗﺪح و ﺟﺮح آورده و ﺑﻪ ﺛﺒﺖ ﮐﺮدن آن در ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 468‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪588 :‬‬‫راه اذﻋﺎن ﺑﺂن ﺳﭙﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺗﺮﻣـﺬي در اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻗـﺪﺣﯽ ﻣﯽﮐﺮد ﻣﺮزا ﻣﺨـﺪوم ﮐﻪ ﺗﻌﺼﺐ و ﺗﻌﻨﺘﺶ ﻣﻌﻠﻮم ارﺑﺎب ﻋﻠﻮﻣﺴﺖ ﻫﺮﮔﺰ ﻫﻤﺖ‬‫ﺧﻮد را ﺑﺮ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ در ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺮ ﻧﻤﯽﮔﻤﺎﺷﺖ و در ﺻﻮرت ذﮐﺮ ﺧﻮد را از ﻧﻘﻞ ﻗﺪح و ﺟﺮح‬‫ﺗﺮﻣﺬي در ان ﺑﺎز ﻧﻤﯽداﺷﺖ ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس در ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺗﺮﻣﺬي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را در ﻣﻘﺎم‬‫اﺛﺒﺎت ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ درﯾﺘﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﺳـﺒﻖ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻋﺪم ﺻﺪور ﻗﺪح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﺗﺮﻣﺬي دارد و ﻗﺪ ﻣﻀﯽ ﺗﻘﺮﯾﺒﻪ‬‫آﻧﻔﺎ و ﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺸـﯿﺨﺎﻧﯽ اﻟﻘﺎدري در ﺻـﺮاط ﺳﻮي در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺗﺮﻣﺬي را ذﮐﺮ‬‫ﻧﻤﻮده و ازﯾﻨﺠﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﻄﻼن ﺻـﺪور ﻗـﺪح اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از ﺗﺮﻣـﺬي واﺿـﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﯾﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در رﺟﺎل‬‫ﻣﺸـﮑﺎة در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﺧﺮاج ﺗﺮﻣـﺬي را ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و اﯾﻦ اﻓﺎده ﻧﯿﺰ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﺎن ﻣﺒﯿﻦ ﺑﻄﻼن ﺻﺪور ﻗﺪح اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ از ﺗﺮﻣﺬي ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺷﺒﺮ اﻣﻠﺴـﯽ در ﺗﯿﺴﯿﺮ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴﻨﯿﻪ در ﺷﺮح اﺳﻤﺎء ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫روي اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﻏﯿﺮه ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﻟﺼﻮاب اﻧّﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﮐﻤـﺎ ﻗـﺎﻟﻪ اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻟﻌﻼﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺒﺮ اﻣﻠﺴـﯽ در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت اﺳﻢ ﻣـﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮاي ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را آورده و رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺗﺮﻣﺬي آن را ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده و‬‫اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﺮاي اﺑﻄﺎل دﻋﻮي ﻗﺪح ﺗﺮﻣﺬي در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮐﺎﻓﯽ و ﺑﺴﻨﺪﺳﺖ ﺳﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﮐﺮدي ﮐﻮراﻧﯽ در ﻧﺒﺮاس‬‫ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﻣﻀﯽ ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ اﻧﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻤﻪ‬‫ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺒﺰار و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻻوﺳﻂ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﮐﺮدي در ﻣﻘـﺎم اﺛﺒـﺎت ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺎﻫﺐ اﻟﻘﺒﻮل اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت آن اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺘﺨﺮﯾﺞ ﺗﺮﻣﺬي ﻧﯿﺰ ﻧﻤﻮده‬‫و ﻫـﺬا اﯾﻀﺎ ﻣّﻤﺎ ﯾـﺪﻓﻊ ﺻـﺪور ﻗﺪح ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻟﻤﻨﯿﻒ ﭼﻬﺎردﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ در ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ‬‫ﻟﺪﻧﯿﻪ در ﻣﻘﺎم ﺷﺮح اﺳﻤﺎي ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﺳﺒﻖ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻤﺎ‬‫ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺻﺤﺤﻪ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ‬‫و اﻟﺤﺎﮐﻢ اﯾﻀﺎ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﺑﻮ اﻟﺸﯿﺦ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻟﺦ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﭘﯿﺪاﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪589 :‬‬‫ﮐﻪ زرﻗﺎﻧﯽ ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت ﺑﻮدن ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از اﺳﻤﺎي آن ﺟﻨﺎب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫را ذﮐﺮ ﮐﺮده و در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت آن رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺗﺮﻣـﺬي آن را ﻧﯿﺰ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺧﻮد ﺗﺮﻣـﺬي ﻗﺎدح در اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﻣﯽﺑﻮد ذﮐﺮ رواﯾﺖ ﮐﺮدن او در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت و اﺣﺘﺠﺎج از ﻣﺜﻞ زرﻗﺎﻧﯽ ﺑﻈﻬﻮر ﻧﻤﯽرﺳـﯿﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺒﺎن اﻟﻤﺼﺮي‬‫در اﺳـﻌﺎف ﻟا ﺮاﻏﺒﯿﻦ ﮐﻤـﺎ درﯾﺖ ﻓﯿﻤـﺎ ﻣﻀـﯽ در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺗﺮﻣـﺬي را ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده‬‫ﻓﺎﺿـﻞ ﺻـﺒﺎن ﻧﯿﺰ دﻋﻮي ﺻـﺪور ﻗـﺪح اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از ﺗﺮﻣـﺬي ﻋﻤـﺪة اﻷﻋﯿﺎن در ﮐﻤﺎل وﻫﻦ و ﻫﻮان ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ‬‫ﻋﺠﯿﻠﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‬‫و دﻋﻮة اﻟﺤﻖ و ﺑﺎب اﻟﻌﻠﻢ و اﻋﻠﻢ اﻟﺼﺤﺐ ﺑﮑّﻞ ﺣﮑﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 469‬از ‪581‬‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ و‬‫اﺧﺮج اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻧﻪ ﻗﺎل ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻟﻬﺬا ﮐﺎﻧﺖ اﻟﻄﺮق و اﻟّﺴﻠﺴـﻼت راﺟﻌﮥ إﻟﯿﻪ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺠﯿﻠﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺮواﯾﺖ ﺗﺮﻣﺬي در ﻣﻘﺎم‬‫اﺛﺒـﺎت ﺑـﺎب اﻟﻌﻠﻢ و اﻋﻠﻢ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﺑﻮدن ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم وارد ﻧﻤﻮده و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺗﺮﻣـﺬي در اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﻗـﺪح ﻣﯽﺷـﺪ ﻋﻼـﻣﻪ ﻋﺠﯿﻠﯽ ﺟـﺎﺋﺰ ﻧﻤﯽداﺷﺖ ﮐﻪ ﺑﺮواﯾﺖ ﻣﻘـﺪوﺣﻪ ﺧﻮد ﺗﺮﻣـﺬي در ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﻨﺎد‬‫ﻣﯽﮐﺮد و ذﻟﮏ ﻇﺎﻫﺮ ﮐّﻞ اﻟﻈﻬﻮر و ﻟﮑﻦ َﻣْﻦ ﻟَْﻢ َﯾْﺠَﻌِﻞ اﻟﱠﻠُﻪ ﻟَُﻪ ﻧُﻮرًا َﻓﻤﺎ ﻟَُﻪ ﻣِْﻦ ﻧُﻮٍر‬‫رواﯾﺖ ﺗﺮﻣﺬي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺎﺗﺤﺴﯿﻦ و ﻧﺴﺒﺖ ﻗﺪح ﺑﺎو ﺑﺎﻃﻞ اﺳﺖ‬‫ﻫﻔـﺪﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺣﺴﺐ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﻟﻤﻌﺎت ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﺮﻣـﺬي ﺗﺤﺴـﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده ﯾﻌﻨﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﻫـﺬه ﻋﺒﺎرﺗﻪ ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ و اﻋﻠﻢ اّن اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﻣﻦ ﻟﻔﻆ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﻫﺬا‬‫ا ﻟ ﻤ ﻌﻨ ﯽ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗﺪ ﺗﮑﻠﻢ اﻟّﻨﻘﺎد ﻓﯿﻪ و اﺻـﻠﻪ ﻣﻦ أﺑﯽ اﻟـّﺼ ﻠﺖ ﻋﺒﺪ اﻟـّﺴ ﻼم و ﮐﺎن ﺷـﯿﻌّﯿﺎ و ﻗﺪ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯿﻪ و ﺻـﺤﺢ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺣﺴﻨﻪ ﻟا ﺘﺮﻣﺬي‬‫اﻟـﺦ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺑﮑﻤﺎل ﻇﻬﻮر واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﮐﺮده و ﺗﺮﻣـﺬي ﺗﺤﺴـﯿﻦ آن ﻧﻤﻮده ﭘﺲ‬‫ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ در ﺑﺎب ﻗـﺪح ﺗﺮﻣﺬي ﺧﻄﯽ از واﻗﻌﯿﺖ ﻧﺪارد ﺑﻠﮑﻪ ﮐﺬب ﺻـﺮﯾﺢ و اﻓﺘﺮاي‬‫ﻓﻀـﯿﺢ و ﻋﻀـﯿﻬﻪ ﺷـﻨﯿﻌﻪ و ﻓﺮﯾﻪ ﻓﻈﯿﻌﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺗﺮﻣـﺬي ﻋﻈﯿﻢ اﻟﺘﺜﺒﯿﺖ و اﻻﺗﻘﺎن در ﺻـﺤﯿﺢ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﺸﺄن ﺧﻮد اﺧﺮاج اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ رﻓﯿﻊ‬‫اﻟﻤﮑـﺎن ﻧﻤﻮده اﺳﺖ و ﻋﻼـوه ﺑﺮ اﺧﺮاج و ادراج ﺑﺘﺤﺴـﯿﻦ آن ﺣﺴﻢ ﺑﻨﯿـﺎن ارﺗﯿﺎب ارﺑﺎب ﺑﻐﺾ و ﺷـﻨﺎن ﻧﯿﺰ ﻓﺮﻣﻮده ﻓﻠّﻠﻪ دره و ﻋﻠﯿﻪ اﺟﺮه‬‫ﻫﺠـﺪﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﮐﺘـﺎب اﻟﻨﮑﺖ اﻟﺒـﺪﯾﻌﺎت ﮐﻪ آن را ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﺑﺮاي ﺑﯿﺎن ﺗﻌﻘﺒﺎت ﺧﻮد ﺑﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺗﺼـﻨﯿﻒ‬‫ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫آورده ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﺟﺎﺑﺮ ﻗﻠﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻟا ﻄﺒﺮاﻧﯽ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﺟﺎﺑﺮ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻟﺦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪590 :‬‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫را ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس و ﺟـﺎﺑﺮ در ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت وارد ﻧﻤﻮده و ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻣﻘﺎم رد ﺟﺴﺎرت او‬‫ﺑﺮآﻣـﺪه اﻓﺎده ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ رواﯾﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم را ﺗﺮﻣـﺬي و ﺣﺎﮐﻢ اﺧﺮاج ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﭘﺲ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺛﺎﺑﺖ و‬‫ﻣﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺗﺮﻣﺬي‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫را ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده و اﯾﻦ رواﯾﺖ و اﺧﺮاج او ﺑﻪ ﻧﻬﺠﯽ واﻗﻊ ﺷـﺪه ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻞ اﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺮ‬‫ﻗﺎدﺣﯿﻦ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ واﺿـﺢ اﻟﻔﺠﺎﺟﺴﺖ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺗﺮﻣـﺬي در اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﻃﻌﻦ و ﻗـﺪح ﻣﯽﮔﺮدﯾﺪ اﺣﺘﺠﺎج‬‫ﺑﺎﺧﺮاج او و رد ﺟﺴﺎرت اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﺎن ﻫﺮﮔﺰ درﺳﺖ ﻧﻤﯽﺷﺪ و ذﻟﮏ ﻇﺎﻫﺮ ﮐﻞ اﻟّﻈﻬﻮر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 470‬از ‪581‬‬‫ﺟﻮاب اﺣﺘﺠﺎج ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﻘﺪح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻧﻮزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻵﻟﯽ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﻌـﺪ ﻧﻘﻞ ﻗـﺪح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺘﺪرك اﻟﺦ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ اﺧﺮاج ﺗﺮﻣﺬي را‬‫در رّد ﺟﺴـﺎرت اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨـﺪ و ﺑـﺎن اﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠـﺎج ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﭘﺲ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ اﺧﺮاج‬‫ﺗﺮﻣﺬي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺣﻖ ﺛﺎﺑﺖ و ﺻـﺤﯿﺤﺴﺖ و دﻋﻮي ﻗﺪح ﺗﺮﻣﺬي در ان ﺑﺎﻃﻞ ﻣﺤﺾ و ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺴـﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ‬‫در ﻓﻮاﺋﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ اوﻻ ﻗﺪح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ از ﺑﻌﺾ ﻣﺘﻌﻨﺘﯿﻦ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﻣﻦ ﺑﻌﺪ در ﻣﻌﺮض ﺟﻮاب از ان ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺟﯿﺐ ﻋﻦ ذﻟﮏ ﺑﺎن ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﻔﯿﺪي ﻗﺪ وﺛﻘﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و آن اﺑﺎ اﻟﺼـﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻗﺪ وﺛﻘﻪ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﻟﺤﺎﮐﻢ و‬‫ﻗـﺪ ﺳـﺌﻞ ﯾﺤﯿﯽ ﻋﻦ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﻘـﺎل ﺻـﺤﯿﺢ و اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺮﻓﻮﻋـﺎ و اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺘﺪرك ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ و ﻗﺎل ﺻـﺤﯿﺢ اﻻﺳـﻨﺎد اﻟﺦ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ در ﻣﻘﺎم ﺟﻮاب از ﻗﺪح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﻣﻮر ﻋﺪﯾﺪه‬‫ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ آن اﺧﺮاج ﺗﺮﻣﺬي ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﺧﺮاج ﺗﺮﻣﺬي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ‬‫را در ﻣﻘـﺎم ﺟﻮاب ﻗـﺪح آن ﻻـﺋﻖ ﺗﻤﺴﮏ و اﺳـﺘﺪﻻﻟﺴﺖ و ادﻋﺎي ﻗـﺪح ﺗﺮﻣـﺬي در ان ﺑﺤﺖ اﻓﺘﺮا و ﻋﯿﻦ اﺿـﻼل َو َﮐَﻔﯽ اﻟﱠﻠُﻪ ﻟا ُْﻤْﺆﻣِﻨِﯿَﻦ‬‫اﻟ ِْﻘﺘﺎَل‬‫‬‫ﻗﺪح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯽ‬‫ﻗـﻮﻟﻪ و ذﮐﺮه اﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت اﻗـﻮل اﺣﺘﺠـﺎج ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﺑـﺎ ﺻـﻔﺎت ﺑـﺬﮐﺮ ﮐﺮدن اﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در‬‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت از ﻃﺮاﺋﻒ اﺣﺘﺠﺎﺟﺎت و ﻏﺮاﺋﺐ اﺳـﺘﺪﻻﻻﺗﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم و ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت اﻓﺎﺧﻢ ﮐﻤﻼي ﻋﻈﺎم و‬‫ﺗﺤﻘﯿﻘـﺎت ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ واﻻـ ﻣﻘـﺎم و ﺗﻨﻘﯿـﺪات ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ذوي اﻻـﺣﺘﺮام ﺳـﻨﯿﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت او ﻫﺮ دو از درﺟﻪ اﻋﺘﺒﺎر و‬‫اﻋﺘﻤﺎد ﺳﺎﻓﻞ و ﺳﺎﻗﻂ و از ﻣﺮﺗﺒﻪ رﮐﻮن و اﺳـﺘﻨﺎد ﻧﺎزل و ﻫﺎﺑﻂ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺷـﻄﺮي از ﮐﻠﻤﺎت و ﻧﺒـﺬي از ﻋﺒﺎرات ﮐﻪ ﻣﺼـﺪق‬‫ﮐﻼم ﻋﺒﺪ ﻣﺴـﺘﻬﺎم ﺑﺎﺷﺪ ﺑﮕﻮش ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻧﯿﻮش ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ و ﺑﻬﺮه ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ از ﻧﻘﺪ و اﻋﺘﺒﺎر و ﺗﻔﻬﻢ و اﺳﺘﺒﺼﺎر ﺑﺎﯾﺪ ﮔﺰﯾﺪ ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ‬‫اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري در ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﻣﻞ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳﻨﻪ ﺳﺒﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﻫﺬه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪591 :‬‬‫اﻟﺴـﻨﮥ ﻓﯽ ﺷـﻬﺮ رﻣﻀﺎن ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ اﻟﻮاﻋﻆ ﺑﺒﻐﺪاد و ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻣﺸـﻬﻮرة و ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻮﻗﯿﻌﮥ‬‫ﻓﯽ اﻟﻨﺎس ﻻ ﺳـﯿﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﻟﻤﺬﻫﺒﻪ و اﻟﻤﻮاﻓﻘﯿﻦ ﻟﻪ و ﮐﺎن ﻣﻮﻟﺪه ﺳـﻨﮥ ﻋﺸـﺮ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و اﺑﻮ اﻟﻔﺪاء اﻻﯾﻮﺑﯽ در ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻓﯽ‬‫اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸـﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ ﺳـﺒﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﻓﯽ رﻣﻀﺎن ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ‬‫اﻟﻮاﻋﻆ اﻟﻤﺸـﻬﻮر و ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻣﺸـﻬﻮرة و ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻮﻗﯿﻌﮥ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﮐﺎن ﻣﻮﻟﺪه ﺳـﻨﮥ ﻋﺸـﺮ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ دﯾﺎرﺑﮑﺮي‬‫در ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻤﯿﺲ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﻣﺎت ﺑﺒﻐﺪاد ﺷـﯿﺦ اﻟﻮﻗﺖ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ اﻟﻮاﻋﻆ ﺑﺒﻐﺪاد ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ و ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻣﺸـﻬﻮرة و ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻮﻗﯿﻌﮥ ﻓﯽ اﻟﻨﺎس ﻻ ﺳـﯿﻤﺎ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﯿﻦ‬‫ﻟﻤﺬﻫﺒﻪ و ﮐﺎن ﻣﻮﻟﺪه ﺳـﻨﮥ ﻋﺸـﺮ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﮐﺬا ﻓﯽ اﻟﮑﺎﻣﻞ و اﺑﻦ اﺛﯿﺮ در ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﻣﻞ در ﺣﻮادث ﺳـﻨﻪ ﺛﻼث و ﺳﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ در‬‫ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺪ ﺟﻤﻊ ﻣﺸـﯿﺨﺘﻪ ﻓﺰادت ﻋـﺪﺗﻬﻢ ﻋﻠﯽ ارﺑﻌﮥ آﻻف ﺷـﯿﺦ و ﻗﺪ ذﮐﺮه اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﻔﻈﻌﻪ‬‫ﻓﻤﻦ ﺟﻤﻠـﮥ ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯿﻪ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺎﺧـﺬ اﻟﺸـﯿﺦ ﺑﺒﻐـﺪاد و ﯾﻌﺒﺮ ﺑﻪ اﻟﯽ ﻓﻮق ﻧﻬﺮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻓﯿﻘﻮل ﺣـﺪﺛﻨﯽ ﻓﻼن ﺑﻤﺎ وراء اﻟﻨﻬﺮ و ﻫﺬا ﺑﺎرد ﺟﺪا ﻓﺎن‬‫اﻟّﺮﺟﻞ ﺳﺎﻓﺮ اﻟﯽ ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ ﺣّﻘﺎ و ﺳـﻤﻊ ﻓﯽ ﻋﺎﻣـﮥ ﺑﻼده ﻣﻦ ﻋﺎﻣـﮥ ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﻓﺎّي ﺣﺎﺟـﮥ ﺑﻪ اﻟﯽ ﻫـﺬا اﻟﺘـﺪﻟﯿﺲ اﻟﺒﺎرد و اﻧّﻤﺎ ذﻧﺒﻪ ﻋﻨـﺪ اﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 471‬از ‪581‬‬‫اﻟﺠﻮزي اﻧّﻪ ﺷـﺎﻓﻌﯽ و ﻟﻪ اﺳﻮة ﺑﻐﯿﺮه ﻓـﺎن اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻋﻠﯽ اﺣـﺪ اﻟّﺎ ﻣﮑﺜﺮي اﻟﺤﻨﺎﺑﻠـﮥ و اﺑﻮ اﻟﻔـﺪاء در ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸـﺮ در‬‫وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ ﺟﻤﻊ ﻣﺸﯿﺨﺘﻪ ﻓﺰادت ﻋﺪﺗﻬﻢ ﻋﻠﯽ ارﺑﻌﮥ آﻻف ﺷﯿﺦ و ﻗﺪ‬‫ذﮐﺮه اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓـﺎوﻗﻊ ﻓﯿﻪ ﻓﻤﻦ ﺟﻤﻠـﮥ ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯿﻪ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺎﺧـﺬ اﻟﺸـﯿﺦ ﺑﺒﻐـﺪاد و ﯾﻌﺒﺮ ﺑﻪ اﻟﯽ ﻓﻮق ﻧﻬﺮ ﻋﯿﺴـﯽ و ﯾﻘﻮل ﺣـﺪﺛﻨﯽ‬‫ﻓﻼن ﺑﻤﺎ وراء اﻟﻨﻬﺮ و ﻫـﺬا ﺑﺎرد ﺟـّﺪا ﻷن اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤـﺬﮐﻮر ﺳﺎﻓﺮ اﻟﯽ ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ ﺣّﻘﺎ ﻓﺎّي ﺣﺎﺟﮥ ﺑﻪ اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﺘﺪﻟﯿﺲ و اﻧّﻤﺎ ذﻧﺒﻪ ﻋﻨﺪ‬‫اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﻧﻪ ﺷﺎﻓﻌﯽ و ﻟﻪ اﺳﻮة ﺑﻐﯿﺮه ﻓﺎن اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻋﻠﯽ اﺣـﺪ ﻏﯿﺮ اﻟﺤﻨﺎﺑﻠﮥ و اﺑﻦ اﻟﻮردي در ﺗﺘّﻤﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸـﺮ‬‫در وﻗﺎﺋﻊ ﺳﻨﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﻤﻌﺎﻧﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺎن اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﯾﻘﻮل اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺎﺧﺬ اﻟﺸﯿﺦ ﺑﺒﻐﺪاد و ﯾﻌﺒﺮ ﺑﻪ اﻟﯽ ﻣﺎ ﻓﻮق ﻧﻬﺮ‬‫ﻋﯿﺴﯽ و ﯾﻘﻮل ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻓﻼن ﺑﻤﺎ وراء اﻟﻨﻬﺮ و ﻫﺬا ﺑﺎرد ﻓﺎّي ﺣﺎﺟﮥ ﻟﻠﺴﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﺘﺪﻟﯿﺲ و ﻗﺪ ﺳﺎﻓﺮ اﻟﯽ ﻣﺎ وراء اﻟّﻨﻬﺮ و ذﻧﺒﻪ ﻋﻨﺪ اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي اﻧﻪ ﺷﺎﻓﻌﯽ ﻓﺎﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻋﻠﯽ اﺣﺪ ﻏﯿﺮ اﻟﺤﻨﺎﺑﻠﮥ و اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ ﯾﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﮔﻔﺘﻪ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و‬‫ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻐﺖ اﻟﺨﻠﯿﻔﮥ ﺧﻠﻊ اﻟﺴﻠﻄﻨﮥ ﻟﺨﻮارزم ﺷﺎه و ﻓﯿﻬﺎ اﺧﺮج اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪592 :‬‬‫ﻣﻦ ﺳـﺠﻦ واﺳﻂ و ﺗﻠﻘﺎه اﻟﻨﺎس و ﺑﻘﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﻄﻤﻮرة ﺧﻤﺲ ﺳﻨﯿﻦ ﮐﺬا ذﮐﺮه اﻟﺬﻫﺒﯽ و ﻟﻢ ﯾﺘﺒﯿﻦ ﻻي ﺳﺒﺐ ﺳﺠﻦ و ﮐﻨﺖ ﻗﺪ ﺳﻤﻌﺖ ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﻣﻀـﯽ اﻧﻪ ﺣﺒﺲ ﺑﺴـﺒﺐ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﺎﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﻨﮑﺮ ﻋﻠﯿﻪ و ﮐﺎن ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﺪاوة ﺑﺴـﺒﺐ اﻻﻧﮑﺎر اﻟﻤﺬﮐﻮر و اﺧﺒﺮﻧﯽ ﻣﻦ وﻗﻒ‬‫ﻋﻠﯽ ﮐﺘﺎب ﻟﻪ ﯾﻨﮑﺮ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﻄﺐ اﻻوﻟﯿﺎء ﺗﺎج اﻟﻤﻔﺎﺧﺮ اﻟّـﺬي ﺧﻀـﻌﺖ ﻟﻘـﺪﻣﻪ رﻗﺎب اﻻﮐﺎﺑﺮ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﯿﯽ اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ‬‫روﺣﻪ و ﻧﻮر ﺿـﺮﯾﺤﻪ و اﻧﮑـﺎر اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻟﺸـﯿﻮخ اﻫﻞ اﻟﻤﻌﺎرف و اﻟﻨﻮر ﻣﻦ ﺟﻤﻠـﮥ اﻟﺨـﺬﻻن و ﺗﻠﺒﯿﺲ اﻟﺸـﯿﻄﺎن و‬‫اﻟﻐﺮور و اﻟﻌﺠﺐ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ اﻧﮑﺎره ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﺑﻤﺤﺎﺳـﻨﻬﻢ ﯾﻄﺮز ﮐﻼﻣﻪ ﻓﻘـﺪ ﻣﻸت و اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ ﻣﺤﺎﺳـﻨﻬﻢ اﻟﻮﺟﻮد ﻓﻼ ﻣﺒﺎﻻة ﺑﺬم ﮐﻞ ﻣﻐﺮور و‬‫ﺣﺴﻮد و ﻧﯿﺰ ﯾـﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ ﺳﺖ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ و ﮐﻼم اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ان‬‫اﻓﺘﺨﺮ ﻓﻬـﻮ ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﮐﻼـم اﻟﻘﻄﺐ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘـﺎدر ﻣﺤﻘﺮ و ﻟﻮ ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﻃﻌﻨﻪ و اﻧﮑـﺎره ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ ﻋﻠﻤـﺎء اﻟﺒـﺎﻃﻦ ﻟﺒﻘﯽ ﻣﮑﺘﺴـﯿﺎ ﺑﺤﻠﻞ‬‫اﻟﻤﺤﺎﺳﻦ و ﻗﺪ ﻗﺪﻣﺖ ذﮐﺮ ذﻟﮏ اﻻﻧﮑﺎر و اﻧﺸﺪت ﻓﯽ اﻟﻔﺮق ﺑﯿﻦ اﻟﮑﻼم اﺑﯿﺎﺗﺎ ﻣﻦ اﻻﺷـﻌﺎر ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ‬‫اﻟﺘﯽ اﺧﺮج ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﺴـﺠﻦ و ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ اﺣـﺪي و ﺳﺘﯿﻦ اﻟﺘﯽ ﻓﯿﻬﺎ ﺗﺮﺟﻤـﮥ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در‬‫اﺳـﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻪ ﮐﺘﺎب ﻣﺸـﻬﻮر ﻣﺴـّﻤﯽ ﺑﺘﻠﺒﯿﺲ اﺑﻠﯿﺲ ﺑﯿﻦ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﺗﻄﺮق اﻟﯽ ﻃﻮاﺋﻒ اﻟﻨﺎس ﻣﻦ ﺷـﺮ‬‫اﻟﺸـﯿﻄﺎن ﻣﻤﺎ وﻗﻌﻮا ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺒﺪﻋﮥ و ﺧﻼف اﻟّﺴﻨﮥ و ﺧّﺺ ﻣﻦ ﺑﯿﻨﻬﻢ اﻟﺼﻮﻓﯿﮥ ﺑﺎﻟﺮد و اﻻﻧﮑﺎر و رّد ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻓﯿﻤﺎ ﻧﻘﻞ ﻣﻦ اﻟﺤﮑﺎﯾﺎت ﻣﻦ ﻏﻠﺒﮥ‬‫اﻟﺤﺎل و ﻃﻔﺢ اﻟـّﺴ ﮑﺮ اﺷﺪ رد و اﻧﮑﺎر و ﻧﺴﺒﻬﻢ اﻟﯽ اﻟﺠﻬﻞ و اﻟﺠﻨﻮن ﻣﻊ ﺗﻄﺮﯾﺮه ﮐﺘﺒﻪ ﺑﮑﻠﻤﺎﺗﻬﻢ و ﻏﺮﯾﺐ ﺣﮑﺎﯾﺎﺗﻬﻢ و ان ﺣﻠﻒ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ‬‫ﻫﺬا ان ﻏﺮﺿﻪ اﻇﻬﺎر اﻟﺴﻨﮥ ﻟﯿﺘﺒﻊ و ﺗﻌﺮﯾﻒ وﺟﻮه اﻟﻀﻼل ﻟﺘﺤﺬر ﻻ ﺗﺸﻨﯿﻊ ﻋﺒﺎد اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺼﺎﻟﺤﯿﻦ و ﻟﮑﻦ ﻣﺠﺎوزة اﻟﺤّﺪ ﻓﯽ اﻟّﺮد و اﻟﺘﺸﻨﯿﻊ ﯾﺪل‬‫ﻋﻠﯽ ﺧﻼف ذﻟﮏ ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم اﻟﻘﯿﻢ اﻟﻔﺎروق ﺳـﯿﺪي اﻻﺣﻤـﺪﯾﻦ زروق و ﻟـﺬﻟﮏ اﻃﺮﺣﻪ اﻟﻤﺤﻘﻘﻮن و ﺣﺬر ﻣﻨﻪ اﻟﻨﺎﺻـﺤﻮن ﻹﯾﺮاﺛﻪ‬‫ﺳﻮء اﻟﻈّﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺒﺮاء اﻟﮑﻤﻞ و ﻗـﺪ ﯾﮑﻮن ﻟﻠﻮﻟّﯽ اﻟﺰﻟـﮥ و اﻟﺰﻻت و اﻟﻬﻔﻮة و اﻟﻬﻔﻮات ﻟﻌﺪم اﻟﻌﺼـﻤﮥ و ﻏﻠﺒﮥ اﻻﻗﺪار ﮐﻤﺎ اﺷﺎر إﻟﯿﻪ اﻟﺠﻨﯿﺪ‬‫رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ َو ﮐﺎَن َأﻣُْﺮ اﻟﱠﻠِﻪ َﻗَﺪرًا َﻣﻘُْﺪورًا‬‫و ﻻ ﺑـّﺪ ﻣﻦ ﺳﺘﺮ زﻟﻞ اﻻﺋّﻤـ ﮥ ﻧﻌﻢ او ﺣﺴـﻨﺖ اﻟﻨـّﯿ ﮥ ﻓﯽ ذﻟﮏ و اﺣﺘﯿـﺞ اﻟﯽ اﻟﺮّد ﻓﯽ ﻣﻘﺎم اﻟﻨﺼﺢ و اﻟﺘﺬﮐﯿﺮ ﻓﻠﯿﻌﺮض ﻋﻠﯽ اﻟﻘﻮل دون ﺗﻌﯿﯿﻦ‬‫اﻟﻘﺎﺋﻞ و ﯾﻌﺮض ﺑﻌﻈﻤﺘﻪ و ﺟﻼﻟﺘﻪ ﻣﻊ اﻗﺎﻣﮥ ﻗﺪره إذ ﺳﺘﺮ زﻟﻞ اﻻﺋّﻤﮥ واﺟﺐ و ﺻـﯿﺎﻧﮥ اﻟﺪﯾﻦ اوﺟﺐ و اﻻﻧﺼﺎف ﻓﯽ اﻟﺤﻖ ﻻزم و ﻻ ﺧﯿﺮ ﻓﯽ‬‫دﯾﺎﻧﮥ ﯾﺼـﺤﺒﻬﺎ ﻫﻮي و ﻫﺬا اﻟﻄﺮﯾﻖ اﺳـﻠﻢ و ﻗﺪ ﻗﯿﻞ اﺳـﻠﻢ ﺗﺴﻠﻢ و ﻧﯿﺰ ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در اﺳﻤﺎء رﺟﺎل ﻣﺸﮑﺎة ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺎن اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻋﺎﻟﻤﺎ ﻓﺎﺿﻼ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪593 :‬‬‫ﻗﺪ ﻏﺮ ﻓﯽ ﺷـﺒﺎﺑﻪ ﺑﻔﻀـﻠﻪ و ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻣﺘﻘﺸـﻔﺎ ﻏﻠﯿﻈﺎ ﺧﺸﻨﺎ ﻋﺎﻓﺎه اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﯿﺪا ﻋﻦ ﻃﺮﯾﻘﮥ اﻟﻘﻮم و ﻣﺤﺒﺘﻬﻢ و اﻻﻋﺘﻘﺎد ﻓﯿﻬﻢ و اﺷّﺪ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﮐّﻠﻪ اﻧﻪ‬‫ﮐﺎن ﺑﺒﻐـﺪاد ﻓﯽ زﻣﻦ ﺳـّﯿﺪي اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﺠﯿﻼﻧﯽ و ﮐﺎن ﻣﺤﺮوﻣﺎ ﻣﻦ ﺑﺮﮐﺎت ﻣﺤﺒﺘﻪ و ﺣﺴﻦ ﻋﻘﯿﺪﺗﻪ و ﮐﺎن ﯾﺴـﻠﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 472‬از ‪581‬‬‫ﻣﻌﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻃﺮﯾﻘـﮥ اﻻﺟﺘﻨـﺎب و اﻻﺳـﺘﻨﮑﺎر ﺣﺘﯽ ﮐـﺎن اﻧّﻪ ﺻـﻨﻒ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻓﯽ ذﮐﺮ زﻫﺎد زﻣﺎﻧﻪ ﺑﺒﻐـﺪاد و ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻟﺒﻼد و ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻠﻪ‬‫ﺑﺠﻤﯿـﻞ ذﮐﺮه رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﮐـﺎن ﻫـﺬا ﻣﻨﻪ ﺟﻬﻼـ و ﻏﺮورا ﺑﻈﺎﻫﺮ اﻟﻌﻠﻮم و اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ و ذﮐﺮ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﮑﺎﻣﻞ اﻟﻌﺎرف ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺧﻮاﺟﻪ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﭘﺎرﺳﺎ ﻗـﺪس ﺳـﺮه ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻮل اﻟﺴـﺘﮥ ﻓﯽ ذﮐﺮ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻫﻮ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﮑﺮي‬‫اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻓﺼﯿﺤﺎ ﻣﺘﺒﺤﺮا ﻓﯽ اﻧﻮاع اﻟﻌﻠﻮم ﻣﺼﻨﻔﺎ ﻓﯿﻬﺎ و ﮐﺎن ﻟﻪ ﻣﺎﺋﺘﺎن و ﺧﻤﺴﻮن ﺗﺼﻨﯿﻔﺎ و ﮐﺎن‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘﺒﻮل اﻟﺘﺎم ﻋﻨﺪ اﻟﺨﺎص و اﻟﻌﺎّم و ﮐﺎﻧﺖ وﻻدﺗﻪ ﺑﺒﻐﺪاد ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻬﺎ ﻓﯽ رﻣﻀﺎن ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و‬‫ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و اﺧﺮج ﻣﻦ ﺳـﺠﻦ واﺳﻂ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺗﺴﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻗﺪ ﺑﻘﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﻄﻤﻮرة ﺧﻤﺲ ﺳﻨﯿﻦ ﺑﺴﺒﺐ اﻧﮑﺎره ﻋﻠﯽ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻘﺎدر ﻗﻄﺐ اﻷوﻟﯿﺎء ﺗﺎج اﻟﻤﻔﺎﺧﺮ و اﻧﮑﺎر اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻟﺸـﯿﻮخ اﻫﻞ اﻟﻤﻌﺎرف ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ اﻟﺨﺬﻻن و ﺗﻠﺒﯿﺲ‬‫اﻟﺸـﯿﻄﺎن و ﻟا ﻐﺮور و اﻟﻌﺠﺐ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ اﻧﮑﺎره ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﺑﻤﺤﺎﺳﻦ ﮐﻠﻤﺎﺗﻬﻢ و ذﮐﺮ ﻣﻘﺎﻣﺎﺗﻬﻢ و ﺣﺎﻻﺗﻬﻢ ﯾﻄﺮز ﮐﻼﻣﻪ ﻓﻠﻮ ﺳﻠﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﻦ‬‫ﻃﻌﻨﻪ و اﻧﮑـﺎره ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ ﻋﻠﻤـﺎء اﻟﺒـﺎﻃﻦ ﻟﺒﻘﯽ ﻣﮑﺘﺴـﯿﺎ ﺑﺤﻠﻞ اﻟﻤﺤﺎﺳﻦ و اﻟﺠﻮزي ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﻣﻮﺿﻊ ﯾﻘﺎل ﻟﻪ ﻓﺮﺿـﮥ اﻟﺠﻮز و ﺑا ﻮه ﮐﺎن‬‫ﯾﻌﻤﻞ اﻟﺼـﻔﺮ و ﮐﺎن وﻟـﺪه ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﻣﺤﺘﺴﺐ ﺑﻐﺪاد و ﺗﻮﻟﯽ ﺗﺪرﯾﺲ اﻟﻤﺴﺘﻨﺼـﺮﯾﮥ ﺑﻄﺎﺋﻔﮥ اﻟﺤﻨﺎﺑﻠﮥ اﻧﺘﻬﯽ و ﻧﯿﺰ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ‬‫دﻫﻠﻮي در ﺷـﺮح ﻓﺎرﺳـﯽ ﻣﺸـﮑﺎة ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮔﻔﺘﻪ و اﺑﻦ ﺟﻮزي را ﮐﺘﺎﺑﯿﺴﺖ ﻣﺸﻬﻮر ﻣﺴﻤﯽ ﺑﺘﻠﺒﯿﺲ اﺑﻠﯿﺲ ﺑﯿﺎن ﮐﺮده اﺳﺖ در‬‫وي ﻃﺮﯾﻘﻬﺎي ﮐﻪ راه ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺳﺖ ﺷـﯿﻄﺎن ﺑﻄﻮاﺋﻒ ﻣﺮدم و واﻗﻊ ﺷﺪهاﻧﺪ در ﺑﺪﻋﺖ و ﺧﻼف ﺳﻨﺖ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺑﺮ ﻃﺎﺋﻔﻪ ﺻﻮﻓﯿﻪ و ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ ﮐﺮده‬‫در رد و اﻧﮑﺎر ﺑﺮ اﯾﺸﺎن و در آﻧﭽﻪ ﻣﻨﻘﻮﻟﺴﺖ ازﯾﻦ ﻗﻮم از ﺣﮑﺎﯾﺎت ﺑﻐﻠﺒﻪ ﺣﺎل ﯾﺎ ﻃﻔﺢ ﺳـﮑﺮ و ﻧﺴﺒﺖ ﮐﺮده ﺑﺰرﮔﺎن اﯾﻦ ﻃﺎﺋﻔﻪ ﻋﻠﯿﻪ را را‬‫ﺑﺠﻬـﻞ و ﺟﻨﻮن و ﺣﻤﺎﻗﺖ و ﺑﺎ وﺟﻮد آﻧﮑﻪ ﮐﺘﺎﺑﻬﺎي ﺧﻮد را ﻣﻄﺮز ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ ﺑﮑﻠﻤﺎت ﻏﺮﯾﺐ و ﺣﮑﺎﯾﺎت ﻋﺠﯿﺐ اﯾﺸﺎن و ﺑﺤﻘﯿﻘﺖ اﯾﻦ‬‫ﻧﯿﺰ از ﺗﻠﺒﯿﺲ اﺑﻠﯿﺴـﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ وي ازﯾﻦ راه درآﻣـﺪه و ﻣﻐﺮور ﺳﺎﺧﺖ و وي اﮔﺮ ﭼﻪ ﺳﻮﮔﻨـﺪ ﻣﯽﺧﻮرد ﮐﻪ ﻏﺮض ﻣﻦ اﻇﻬﺎر ﻋﻠﻢ و ﺗﺎﺋﯿﺪ‬‫ﺳﻨﺖ ﺳﺖ ﺗﺎ اﺗﺒﺎع آن ﮐﻨﻨﺪ ﻧﻪ ﺗﺸـﻨﯿﻊ ﻋﺒﺎد اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺼﺎﻟﺤﯿﻦ و ﻟﯿﮑﻦ اﻓﺮاط و ﺗﺠﺎوز وي از ﺣﺪ اﻋﺘﺪال در رد و ﺗﺸﻨﯿﻊ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﺧﻼف آن‬‫دارد و ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ وي از ﻣﻨﮑﺮان اﯾﻦ ﻃﺎﺋﻔﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﺳﺖ و ﻧﺰاع ﺣﻘﯿﻘﯽ دارد ﺑﺎﯾﺸﺎن و ﺳـﯿﺪي اﺣﻤـﺪ زروق ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺤـﺬﯾﺮ‬‫ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻧﺎﺻﺤﺎن ازﯾﻦ ﮐﺘﺎب وي ﮐﻪ ﻣﻮرث ﺳﻮء ﻇﻨﺴﺖ ﺑﺮ ﮐﺒﺎر ﻣﺸﺎﯾﺦ و ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ وﻟﯽ را ﻟﻐﺰﺷﻬﺎ و زﻟﺘﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪594 :‬‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ از ﺟﻬﺖ ﻋﺪم ﻋﺼـﻤﺖ و ﻏﻠﺒﻪ ﺣﺎل و ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺗﻘﺪﯾﺮ و ﻻزﻣﺴﺖ ﺳﺘﺮ زﻻت اﺋﻤﻪ ﻫﻔﻮات ﮐﺒﺎر و اﮔﺮ ﺑﻨﺎﮔﻬﺎن در ﻣﻘﺎم ﻧﺼـﯿﺤﺖ و‬‫ﺗـﺬﮐﯿﺮ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﺑﺮ ان ﻣﺼـﻠﺤﺖ اﻓﺘـﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺗﻌﺮض ﺑﺮ ﻗﻮل ﮐﻨﺪ ﺑﯽﺗﻌﯿﯿﻦ ﺑﺮ ﻗﺎﺋﻞ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺳﺘﺮ زﻟﻞ اﺋﻤﻪ واﺟﺒﺴﺖ و اﻧﺼﺎف در ﺣﻖ ﻻزم و‬‫دﯾﺎﻧﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﺼﺎﺣﺐ و ﻣﺸﻮب ﺑﻬﻮاي ﻧﻔﺲ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻌﻠﻮل و اﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﺳـﻠﻤﺴﺖ و اﺳﻠﻢ ﺗﺴﻠﻢ اﻧﺘﻬﯽ و ﻧﯿﺰ ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﺷﺮح‬‫ﻓﺎرﺳـﯽ ﻣﺸـﮑﺎة ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺑﻮد اﺑﻦ ﺟﻮزي ﻋﺎﻟﻢ و ﻓﺎﺿﻞ و ﻟﮑﻦ ﻣﻐﺮور ﺷـﺪ ﺑﻌﻠﻢ و ﻓﻀﻞ و ﺟﻮاﻧﯽ ﺧﻮد و ﺑﻮد‬‫ﻣﺘﻘﺸـﻒ ﻏﻠﯿـﻆ ﺧﺸﻦ ﻋﺎﻓـﺎه اﻟﱠﻠﻪ و ﺑﻌﯿـﺪ ﺑـﻮد از ﻃﺮﯾﻘﻪ ﻗﻮم و ﻣﺤﺒﺖ و اﻋﺘﻘـﺎد اﯾﺸـﺎن و ﺳـﺨﺖﺗﺮ از ﻫﻤﻪ آﻧﮑﻪ در ﺑﻐـﺪاد ﺑﻮده در زﻣـﺎن‬‫ﮐﺮاﻣﺖ ﻧﺸـﺎن ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﯿﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘـﺎدر ﺟﯿﻼـﻧﯽ و ﻣﺤﺮوم ﺑﻮد از ﺑﺮﮐﺎت ﻣﺤﺒﺖ و ﺣﺴﻦ ﻋﻘﯿـﺪت ﺑﺎﯾﺸﺎن و ﺳـﻠﻮك ﻣﯽﮐﺮد ﺑﺂن‬‫ﺣﻀـﺮت ﻃﺮﯾﻘﻪ اﺟﺘﻨﺎب و اﻧﮑﺎر را اﻋﺎذﻧﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﺗﺎ آﻧﮑﻪ ﺑﻮد ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻣﯽﮐﺮد ﮐﺘﺎب در ذﮐﺮ زﻫﺎد و ﻋﺒﺎد زﻣﺎن ﺧﻮد از ﺑﻐـﺪاد و‬‫ﻏﯿﺮ ان از ﺑﻼد و ﺗﻮﺷـﯿﺢ و ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻧﻤﯽﮐﺮد آن را ﺑﺠﻤﯿﻞ ذﮐﺮ ﺣﻀﺮت ﺷﯿﺦ و ﺷﻤﺮده ﺷﺪه اﺳﺖ اﯾﻦ ﺣﺎل از روي ﺟﻬﻞ و ﻏﺮور ﺑﻈﺎﻫﺮ‬‫ﻋﻠﻢ و ﻓﻀﻞ و ﺷـﯿﺦ ﻋﺎﻟﻢ ﻋﺎرف ﮐﺎﻣﻞ ﺧﻮاﺟﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﭘﺎرﺳﺎ ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ روﺣﻪ و اﻓﺎض ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺴـﺘﻔﯿﺪﯾﻦ ﻓﯿﻮﺿﻪ و ﻓﺘﻮﺣﻪ در ﻓﺼﻮل ﺳـﺘﻪ‬‫ﮐﻪ از ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ در ذﮐﺮ اﺑﻦ ﺟﻮزي ﺑﺘﻘﺮﯾﺐ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﻮ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺒﮑﺮي اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﻮد اﻣﺎم ﺣﺎﻓﻆ ﻓﺼﯿﺢ ﻣﺘﺒﺤﺮ ﻣﺼﻨﻒ در اﻗﺴﺎم ﻋﻠﻮم دوﯾﺴﺖ و ﭘﻨﺠﺎه ﺗﺼﻨﯿﻒ ﮐﺮد و ﺑﻮد ﻣﺮ او‬‫را ﻗﺒﻮل ﺗﺎم ﻧﺰد ﺧﺎص و ﻋﺎم و ﺑﻮد وﻻدت او ﺑﺒﻐﺪاد ﺳـﻨﻪ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و وﻓﺎت ﯾﺎﻓﺖ در رﻣﻀﺎن ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و‬‫ﺑﯿﺮون آورده ﺷـﺪ از زﻧـﺪان واﺳﻂ و ﭘﻨﻬﺎن ﻣﺎﻧﺪ در ﻧﻬﺎﻧﺨﺎﻧﻪ ﭘﻨﺠﺴﺎل ﺑﺴـﺒﺐ اﻧﮑﺎر وي ﺑﺮ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﻗﻄﺐ اﻻوﻟﯿﺎء و ﺗﺎج اﻟﻤﻔﺎﺧﺮ‬‫ﺑﺠﻬﺖ اﻧﮑﺎر اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﺬﮐﻮر ﺑﺮ ﺷـﯿﺦ و ﺑﺮ ﻏﯿﺮ وي از ﺷﯿﻮخ اﻫﻞ اﻟﻤﻌﺎرف و ﺑﻮد اﯾﻦ اﻧﮑﺎر وي از ﺟﻤﻠﻪ ﺧﺬﻻن و ﺗﻠﺒﯿﺲ ﺷﯿﻄﺎن و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 473‬از ‪581‬‬‫ﻏﺮور و ﻋﺠﺐ از وي در اﻧﮑﺎر وي ﺑﺮ اﯾﺸﺎن و ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﻤﺤﺎﺳﻦ ﮐﻠﻤﺎت و ذﮐﺮ ﻣﻘﺎﻣﺎت و ﺣﺎﻻت اﯾﺸﺎن ﻣﻄﺮز ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ ﮐﻼم ﺧﻮد‬‫را و اﮔﺮ ﺳـﻼﻣﺖ ﻣﯽﻣﺎﻧـﺪ اﺑﻦ ﺟﻮزي از ﻃﻌﻦ و اﻧﮑﺎر وي ﺑﺮ ﻣﺸﺎﯾﺦ و ﻋﻠﻤﺎي ﺑﺎﻃﻦ ﭘﺎﯾﻨﺪه و ﺳـﻼﻣﺖ ﻣﯽﻣﺎﻧﺪ و ﻣﺘﻠﺒﺲ و ﻣﺘﺤﻠﯽ ﺑﺤﻠﻞ‬‫ﻣﺤﺎﺳﻦ و ﺑﻮد ﭘﺴﺮ وي ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﻣﺤﺘﺴﺐ ﺑﻐﺪاد ﺑﻮد و ﻣﺘﻮﻟﯽ ﺷﺪ ﺗﺪرﯾﺲ ﻣﺪرﺳﻪ ﻣﺴﺘﻨﺼﺮﯾﻪ را ﻣﺮ ﻃﺎﺋﻔﻪ از ﺣﻨﺎﺑﻠﻪ را ﺗﺎ اﯾﻨﺠﺎ‬‫ﮐﻼـم ﺧﻮاﺟﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﭘﺎرﺳﺎﺳﺖ ﺑﻠﻔﻈﻪ رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ رﺣﻤـﮥ واﺳـﻌﮥ اﻧﺘﻬﯽ و ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘـﺪال در ﺗﺮﺟﻤﻪ اﺑﺎن ﺑﻦ ﯾﺰﯾـﺪ اﻟﻌﻄﺎر‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻫﻮ ﺣﺴﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺘﻤﺎﺳﮏ ﯾﮑﺘﺐ ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﻋﺎﻣﺘﻬﺎ ﻣﺴـﺘﻘﯿﻤﮥ و ارﺟﻮ اﻧّﻪ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺼﺪق ﻗﻠﺖ ﺑﻞ ﻫﻮ ﺛﻘﮥ ﺣّﺠﮥ‬‫ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺑﺎّن اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ذﮐﺮه ﻓﻘﺎل ﮐﺎن ﺛﺒﺘﺎ ﻓﯽ ﮐﻞ اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﺛﻘـﮥ و ﻗﺪ آورده اﯾﻀﺎ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻀﻌﻔﺎء و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻓﯿﻪ اﻗﻮال ﻣﻦ وﺛﻘﻪ و ﻫﺬا ﻣﻦ ﻋﯿﻮب ﮐﺘﺎﺑﻪ ﯾﺴﺮد اﻟﺠﺮح و ﯾﺴﮑﺖ ﻋﻦ اﻟﺘﻮﺛﯿﻖ و ﻟﻮ ﻻ ان اﺑﻦ ﻋﺪي و اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي ذﮐﺮوا اﺑﺎن ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪595 :‬‬‫ﻟّﻤﺎ ذﮐﺮﺗﻪ اﺻـﻼ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺮأت ﺑﺨﻂ اﻟﻤﻮﻗﺎﻧﯽ ان اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺷـﺮب اﻟﺒﻼذر ﻓﺴـﻘﻄﺖ ﻟﺤﯿﺘﻪ ﻓﮑﺎﻧﺖ ﻗﺼﯿﺮة‬‫ﺟـﺪا و ﮐﺎن ﯾﺨﻀـﺒﻬﺎ ﺑﺎﻟﺴﻮاد و ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻐﻠﻂ ﻓﯿﻤﺎ ﯾﺼـﻨﻔﻪ ﻓﺎﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﻔﺮغ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺎب و ﻻ ﯾﻌﺘﺒﺮه ﻗﻠﺖ ﻟﻪ و ﻫﻢ ﮐﺜﯿﺮ ﻓﯽ ﺗﻮاﻟﯿﻔﻪ ﯾﺪﺧﻞ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺪاﺧﻞ ﻣﻦ اﻟﻌﺠﻠﮥ و اﻟﺘﺤﻮﯾﻞ اﻟﯽ ﻣﺼـﻨﻒ آﺧﺮ و ﻣﻦ ان اﺟّﻞ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ و ﺻـﺤﻒ ﻣﺎ ﻣﺎرس ﻓﯿﻪ ارﺑﺎب اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ و اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﻟﺴـﺎن اﻟﻤﯿﺰان ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺛﻤﺎﻣـﮥ ﺑﻦ اﻻﺷـﺮس اﻟﺒﺼـﺮي ﮔﻔﺘﻪ و ذﮐﺮ اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﻃـﺎﻫﺮ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ ﻓﯽ ﮐﺘـﺎب اﻟﻔﺮق ﺑﯿﻦ‬‫اﻟﻔﺮق ان اﻟﻮاﺛﻖ ﻟﻤﺎ ﻗﺘﻞ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻧﺼﺮ اﻟﺨﺰاﻋﯽ و ﮐﺎن ﺛﻤﺎﻣﮥ ﻣﻤﻦ ﺳﻌﯽ ﻓﯽ ﻗﺘﻠﻪ ﻓﺎﺗﻔﻖ اﻧﻪ ﺣﺞ ﻓﻘﺘﻠﻪ ﻧﺎس ﻣﻦ ﺧﺰاﻋﮥ ﺑﯿﻦ اﻟﺼﻔﺎ و اﻟﻤﺮوة‬‫و اورد اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻫـﺬه اﻟﻘﺼﮥ ﻓﯽ ﺣﻮادث ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺚ ﻋﺸـﺮة و ﺗﺮﺟﻢ ﻟﺜﻤﺎﻣﮥ ﻓﯿﻤﻦ ﻣﺎت ﻓﯿﻬﺎ و ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻨﺎﻗﺾ ﻻن ﻗﺘﻞ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ ﺗﺎﺧﺮ‬‫ﺑﻌـﺪ ذﻟﮏ ﺑـﺪﻫﺮ ﻃﻮﯾﻞ ﻓﺎﻧﻪ ﻗﺘﻞ ﻓﯽ ﺧﻼﻓﮥ اﻟﻮاﺛﻖ ﺳـﻨﮥ ﺑﻀﻊ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﻓﮑﯿﻒ ﯾﻘﺘﻞ ﻗﺎﺗﻠﻪ ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث ﻋﺸـﺮة و اﻟﺼﻮاب اﻧﻪ ﻣﺎت ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ‬‫ﺛﻼـث ﻋﺸـﺮة و دﻟﺖ ﻫـﺬه اﻟﻘﺼـﮥ ﻋﻠﯽ ان اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺣـﺎﻃﺐ ﻟﯿـﻞ ﻻـ ﯾﻨﺘﻘـﺪ ﻣـﺎ ﯾﺤـﺪث ﺑﻪ و ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ ﻗـﺎل اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾـﺦ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻻـ ﯾﻮﺻﻒ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﺎﻟﺤﻔـﻆ ﻋﻨـﺪﻧﺎ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر اﻟـّﺼ ﻨﻌﮥ ﺑﻞ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﮐﺜﺮة و اﻃﻼﻋﻪ و‬‫ﺟﻤﻌﻪ و ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ داودي در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻤﻔﺴـﺮﯾﻦ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾـﺦ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻻ ﯾﻮﺻﻒ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي‬‫ﺑﺎﻟﺤﻔﻆ ﻋﻨﺪﻧﺎ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر اﻟﺼﻨﻌﮥ ﺑﻞ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﮐﺜﺮة اﻃﻼﻋﻪ و ﺟﻤﻌﻪ‬‫ﻗﺪح ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺣﺴﺐ ﺗﺼﺮﯾﺤﺎت ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯽ‬‫و اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح در ﮐﺘﺎب ﻋﻠﻮم اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻘﺪ اﮐﺜﺮ اﻟّﺬي ﺟﻤﻊ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﻌﺼـﺮ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﯽ ﻧﺤﻮ ﻣﺠﻠﺪﯾﻦ ﻓﺎودع ﻓﯿﻬﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻣّﻤﺎ‬‫ﻻ دﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ وﺿـﻌﻪ و اﻧﻤﺎ ﺣﻘﻪ ان ﯾـﺬﮐﺮ ﻓﯽ ﻣﻄﻠﻖ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻀـﻌﯿﻔﮥ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ اﻟﮑﺘﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﻤﻨﻬـﻞ اﻟﺮوي ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﺻﻮل ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﻨـﺒﯽ ص ﮔﻔﺘﻪ و ﺻـﻨﻒ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮐﺘـﺎﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت ﻓـﺬﮐﺮ ﮐـﺜﯿﺮا ﻣﻦ‬‫اﻟﻀـﻌﯿﻒ اﻟّـﺬي ﻻـ دﻟﯿـﻞ ﻋﻠﯽ وﺿـﻌﻪ و ﻃﯿـﺒﯽ در ﮐـﺎﺷﻒ ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة در ذﮐﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺪ ﺻـﻨﻒ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺠﻠﺪات ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح اودع ﻓﯿﻬﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻣّﻤﺎ ﻻ دﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ وﺿـﻌﻪ و اﻧﻤﺎ ﺣﻘﻪ ان ﯾﺬﮐﺮ ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻀﻌﯿﻔﮥ و ﻧﯿﺰ ﻃﯿﺒﯽ‬‫در ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺧﻼﺻﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ ﺻـﻨﻒ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺠﻠﺪات ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟـّﺼ ﻼح اودع ﻓﯿﻬﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻟا ﻀـﻌﯿﻔﮥ‬‫ﻣﻤﺎ ﻻ دﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ وﺿﻌﻪ و ﺣﻘﻬﺎ ان ﯾﺬﮐﺮ ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻀﻌﯿﻔﮥ و اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺪﻣﺸﻘﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺒﺎﻋﺚ اﻟﺤﺜﯿﺚ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ‬‫ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ ﺻـﻨﻒ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮐﺘﺎﺑﺎ ﺣﺎﻓﻼ ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻏﯿﺮ اﻧﻪ ادﺧﻞ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻣﻨﻪ و اﺧﺮج ﻋﻨﻪ ﻣﺎ ﮐﺎن‬‫ﯾﻠﺰﻣﻪ ذﮐﺮه ﻓﺴﻘﻂ ﻋﻠﯿﻪ و ﻟﻢ ﯾﻬﺘﺪ إﻟﯿﻪ و زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﺮاﻗﯽ در ﺷﺮح اﻟﻔﯿﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ در ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺸﺮح ﺷﻌﺮ‬‫و اﮐﺜﺮ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻓﯿﻪ إذ ﺧﺮج‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪596 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 474‬از ‪581‬‬‫ﻟﻤﻄﻠﻖ اﻟﻀـﻌﻒ ﻋﻨﯽ اﺑﺎ اﻟﻔﺮج ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح و ﻟﻘـﺪ اﮐﺜﺮ اﻟّـﺬي ﺟﻤﻊ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﻌﺼـﺮ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﯽ ﻧﺤﻮ ﻣﺠﻠﺪﯾﻦ ﻓﺎودع ﻓﯿﻬﺎ‬‫ﮐﺜﯿﺮا ﻣّﻤـ ﺎ ﻻـ دﻟﯿـﻞ ﻋﻠﯽ وﺿـﻌﻪ و اﻧّﻤﺎ ﺣﻘﻪ ان ﯾـﺬﮐﺮ ﻓﯽ ﻣﻄﻠﻖ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻀـﻌﯿﻔﮥ و أراد اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح ﺑﺎﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﻤـﺬﮐﻮر اﺑﺎ اﻟﻔﺮج اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي و اﺷـﺮت اﻟﯽ ذﻟـﮏ ﺑﻘﻮﻟﯽ ﻋﻨﯽ اﺑﺎ اﻟﻔﺮج و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻓﺘـﺢ اﻟﺒﺎري ﺑﻌـﺪ اﺛﺒﺎت ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﺪ اﺑﻮاب إﻻ ﺑﺎب ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ اورد اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و اﺧﺮﺟﻪ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص و زﯾﺪ ﺑﻦ ارﻗﻢ و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﻘﺘﺼﺮا‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻌﺾ ﻃﺮﻗـﻪ ﻋﻨﻬـﻢ و اﻋﻠـﻪ ﺑﺒﻌﺾ ﻣـﻦ ﺗﮑﻠـﻢ ﻓﯿـﻪ ﻣـﻦ رواﺗﻪ و ﻟﯿﺲ ﺑﻘـﺎدح ﻟﻤـﺎ ذﮐﺮت ﻣﻦ ﮐـﺜﺮة اﻟﻄﺮق و اﻋﻠﻪ اﯾﻀـﺎ ﺑـﺎﻧﻪ ﻣﺨـﺎﻟﻒ‬‫ﻟﻼﺣﺎدﯾﺚ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺤﮥ اﻟﺜﺎﺑﺘﮥ ﻓﯽ ﺑﺎب أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و زﻋﻢ اﻧﻪ ﻣﻦ وﺿﻊ اﻟﺮاﻓﻀﮥ ﻗﺎﺑﻠﻮا ﺑﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺼﺤﯿﺢ ﻓﯽ ﺑﺎب أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻧﺘﻬﯽ و اﺧﻄﺄ ﻓﯽ‬‫ذﻟﮏ ﺧﻄﺎء ﺷـﻨﯿﻌﺎ ﻓﺎﻧﻪ ﺳـﻠﮏ رد اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟّﺼﺤﯿﺤﮥ ﺑﺘﻮﻫﻤﻪ اﻟﻤﻌﺎرﺿﮥ ﻣﻊ ان اﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﻘﺼﺘﯿﻦ ﻣﻤﮑﻦ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﻘﻮل اﻟﻤﺴـّﺪد ﻓﯽ اﻟﺬب ﻋﻦ ﻣﺴـﻨﺪ اﺣﻤﺪ در ذﮐﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﺳﺪ اﻻﺑﻮاب إﻻ ﺑﺎب ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮل اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻧﻪ ﺑﺎﻃﻞ و اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع دﻋﻮي ﻟﻢ ﯾﺴـﺘﺪل ﻋﻠﯿﻬﺎ اﻟّﺎ ﺑﻤﺨﺎﻟﻔﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺬي ﻓﯽ اﻟّﺼﺤﯿﺤﯿﻦ و ﻫﺬا اﻗﺪام ﻋﻠﯽ ردّ‬‫اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺼـﺤﯿﺤﮥ ﺑﻤﺠﺮد اﻟﺘﻮﻫﻢ و ﻻ ﯾﻨﺒﻐﯽ اﻻﻗـﺪام ﻋﻠﯽ اﻟﺤﮑﻢ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ اﻟّﺎ ﻋﻨـﺪ ﻋﺪم اﻣﮑﺎن اﻟﺠﻤﻊ و ﻻ ﯾﻠﺰم ﻣﻦ ﻟﻢ ﺗﻌﺬر اﻟﺠﻤﻊ ﻓﯽ‬‫اﻟﺤﺎل اﻧﻪ ﻻ ﯾﻤﮑﻦ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ﻻن ﻓﻮق ﮐﻞ ذي ﻋﻠﻢ ﻋﻠﯿﻢ و ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻮرع ﻓﯽ ﻣﺜﻞ ﻫﺬا ان ﻻ ﯾﺤﮑﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟﺒﻄﻼن ﺑﻞ ﯾﺘﻮﻗﻒ ﻓﯿﻪ‬‫اﻟﯽ ان ﯾﻈﻬﺮ ﻟﻐﯿﺮه ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﻈﻬﺮ ﻟﻪ و ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺸـﻬﻮر ﻟﻪ ﻃﺮق ﻣﺘﻌﺪدة ﮐﻞ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﻨﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﻔﺮاده ﻻ ﺗﻘﺼـﺮ‬‫ﻋﻦ رﺗﺒﮥ اﻟﺤﺴﻦ و ﻣﺠﻤﻮﻋﻬﺎ ﻣﻤﺎ ﯾﻘﻄﻊ ﺑﺼﺤﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻘﮥ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺳﺨﺎوي در ﻓﺘﺢ اﻟﻤﻐﯿﺚ ﺷﺮح اﻟﻔﯿﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﯾﻮﺟﺪ اﻟﻤﻮﺿﻮع ﮐﺜﯿﺮا ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﺼﻨﻔﮥ ﻓﯽ اﻟﻀﻌﻔﺎء و ﮐﺬا ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻞ و ﻟﻘﺪ اﮐﺜﺮ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻓﯿﻪ ﻣﺼﻨﻔﺎ ﻧﺤﻮ ﻣﺠﻠﺪﯾﻦ إذ ﺧﺮج ﻋﻦ ﻣﻮﺿﻮع‬‫ﮐﺘـﺎﺑﻪ ﻟﻤﻄﻠﻖ اﻟﻀـﻌﻒ ﺣﯿﺚ اﺧﺮج ﻓﯿﻪ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ اﻻﺣـﺎدﯾﺚ اﻟﻀـﻌﯿﻔﮥ اﻟﺘﯽ ﻻـ دﻟﯿـﻞ ﻣﻌﻪ ﻋﻠﯽ وﺿـﻌﻬﺎ و ﻋﻨﯽ اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح ﺑﻬـﺬا اﻟﺠـﺎﻣﻊ‬‫اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻟﺸـﻬﯿﺮ اﺑـﺎ اﻟﻔﺮج اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑـﻞ رﺑﻤﺎ ادرج ﻓﯿﻬﺎ اﻟﺤﺴﻦ و اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ ﻣّﻤﺎ ﻫﻮ ﻓﯽ اﺣـﺪ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺤﯿﻦ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ و ﻫﻮ ﻣﻊ‬‫اﺻﺎﺑﺘﻪ ﻓﯽ اﮐﺜﺮ ﻣﺎ ﻋﻨـﺪه ﺗﻮﺳﻊ ﻣﻨﮑﺮ ﯾﻨﺸﺄ ﻋﻨﻪ ﻏﺎﯾـﮥ اﻟﻀـﺮر ﻣﻦ ﻇﻦ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﺑﻤﻮﺿﻮع ﺑﻞ ﻫﻮ ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ ﻣﻤﺎ ﻗـﺪ ﯾﻘﻠﺪه ﻓﯿﻪ اﻟﻌﺎرف‬‫ﺗﺤﺴـﯿﻨﺎ ﻟﻠﻈّﻦ ﺑﻪ ﺣﯿﺚ ﻟﻢ ﯾﺒﺤﺚ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﻏﯿﺮه و ﻟﺬا اﻧﺘﻘﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺻﻨﯿﻌﻪ اﺟﻤﺎﻻ و اﻟﻤﻮﻗﻊ ﻟﻪ اﺳﺘﻨﺎده ﻓﯽ ﻏﺎﻟﺒﻪ ﺑﻀﻌﻒ راوﯾﻪ اﻟّﺬي رﻣﯽ‬‫ﺑﺎﻟﮑﺬب ﻣﺜﻼ ﻏﺎﻓﻼ ﻋﻦ ﻣﺠﯿﺌﻪ ﻣﻦ وﺟﻪ آﺧﺮ و رﺑّﻤﺎ ﯾﮑﻮن اﻋﺘﻤﺎده ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺮد ﻗﻮل ﻏﯿﺮه ﻣﻤﻦ ﯾﮑﻮن ﮐﻼﻣﻪ ﻓﯿﻪ ﻣﺤﻤﻮﻻ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺴﺒﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪597 :‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳـﺨﺎوي در ﻓﺘـﺢ اﻟﻤﻐﯿﺚ ﺷـﺮح اﻟﻔﯿـﮥ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ اّن ﻣﻦ اﻟﻌﺠﺐ اﯾﺮاد اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ ﮐﺘـﺎﺑﻪ اﻟﻌﻠﻞ اﻟﻤﺘﻨﺎﻫﯿـﮥ ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ‬‫اﻟﻮاﻫﯿـﮥ ﮐﺜﯿﺮا ﻣّﻤـ ﺎ آورده ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت ﮐﻤـﺎ اّن ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻮاﻫﯿـﮥ ﺑﻞ ﻗـﺪ اﮐﺜﺮ ﻓﯽ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟﻮﻋﻈﯿـﮥ و ﻣﺎ‬‫اﺷـﺒﻬﻬﺎ ﻣﻦ اﯾﺮاد اﻟﻤﻮﺿﻮع و ﺷـﺒﻬﻪ ﻗـﺎل ﺷـﯿﺨﻨﺎ وﻓﺎﺗﻪ ﻣﻦ ﻧﻮﻋﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮع و اﻟﻮاﻫﯽ ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺎﺑﯿﻦ ﻗـﺪر ﻣﺎ ﮐﺘﺐ ﻗﺎل و ﻟﻮ اﻧﺘـﺪب ﺷـﺨﺺ‬‫ﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ اﻟﮑﺘـﺎب ﺛﻢ ﻻﻟﺤـﺎق ﻣـﺎ ﻓـﺎﺗﻪ ﻟﮑـﺎن ﺣﺴـﻨﺎ و اﻻ ﻓﯿﻤﺎ ﺗﻘﺮر ﻋـﺪم اﻻﻧﺘﻔﺎع ﺑﻪ اﻻ ﻟﻠﻨﺎﻗـﺪ إذ ﻣﺎ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟّﺎ و ﯾﻤﮑﻦ ان ﻻ ﯾﮑﻮن‬‫ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎ و ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺻـﺪر ﻵـﻟﯽ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻌـﺪ ﻓﺎن ﻣﻦ ﻣﻬﻤﺎت اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ وﺿﻊ ﻣﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﺧﺘﻠﻖ ﻋﻠﯽ ﺳـّﯿﺪ‬‫اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺻـﺤﺎﺑﺘﻪ اﺟﻤﻌﯿﻦ و ﻗـﺪ ﺟﻤﻊ ﻓﯽ ذﻟـﮏ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻓﺎﮐﺜﺮ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﺧﺮاج‬‫اﻟﻀـﻌﯿﻒ اﻟـﺬي ﻟﻢ ﯾﻨﺤﻂ اﻟﯽ رﺗﺒـﮥ اﻟﻮﺿﻊ ﺑﻞ و ﻣﻦ اﻟﺤﺴﻦ و ﻣﻦ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ ﮐﻤﺎ ﻧﺒﻪ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻟﺤﻔﺎظ و ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻦ اﻟـّﺼ ﻼح ﻓﯽ‬‫ﻋﻠﻮم اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﺗﺒـﺎﻋﻪ و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻵـﻟﯽ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ ﮔﻔﺘﻪ و اﻋﻠﻢ اﻧﻪ ﺟﺮت ﻋﺎدة اﻟﺤﻔﺎظ ﮐﺎﻟﺤﺎﮐﻢ و اﺑﻦ ﺣﺒﺎن و اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ‬‫اﻧﻬﻢ ﯾﺤﮑﻤـﻮن ﻋﻠﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟﺒﻄﻼـن ﻣﻦ ﺣﯿﺜﯿـﮥ ﺳـﻨﺪ ﻣﺨﺼﻮص ﻟﮑﻮن راوﯾﻪ اﺧﺘﻠﻖ ذﻟـﮏ اﻟﺴـﻨﺪ ﻟـﺬﻟﮏ اﻟﻤﺘﻦ و ﯾﮑﻮن ذﻟـﮏ اﻟﻤﺘﻦ‬‫ﻣﻌﺮوﻓـﺎ ﻣﻦ وﺟﻪ آﺧﺮ و ﯾـﺬﮐﺮون ذﻟـﮏ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ ذﻟـﮏ اﻟﺮاوي ﯾﺠﺮﺣﻮﻧﻪ ﺑﻪ ﻓﯿﻐﺘﺮ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑـﺬﻟﮏ و ﯾﺤﮑﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺘﻦ ﺑﺎﻟﻮﺿـﻊ‬‫ﻣﻄﻠﻘـﺎ و ﯾﻮرده ﻓﯽ ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت و ﻟﯿﺲ ﻫـﺬا ﺑﻼـﺋﻖ و ﻗـﺪ ﻋـﺎب ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﻨﺎس ذﻟﮏ آﺧﺮﻫﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻫـﺬا اﻟﻤﻮﺿﻊ ﻣﻦ‬‫ذﻟﮏ و ﻗـﺪ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ ﺷـﯿﺨﻪ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ دﺧﻠﺖ ﯾﻮﻣﺎ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫اﻟﺜﻘﻔﯽ اﻟﻤﺰﮐﯽ ﻓﻌﺮض ﻋﻠﯽ ﺣﺪﯾﺜﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 475‬از ‪581‬‬‫ﻋﻨﻪ ﺑﺎﺳﻨﺎد ﻣﻈﻠﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﺠﺎج ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ ﺳﻤﺮة ﺑﻦ ﺟﻨﺪب رﻓﻌﻪ ﻣﻦ أراد اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ ﺧﯿﺮا ﻓﻘﻬﻪ ﻓﯽ اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻓﻘﻠﺖ ﻫـﺬا ﺑﺎﻃﻞ و اﻧﻤﺎ ﺗﻘﺮب ﺑﻪ إﻟﯿﮏ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻻﻧﮏ ﻣﻦ وﻟـﺪ اﻟﺤﺠﺎج اﻧﺘﻬﯽ و ﻣﻌﻠﻮم ان ﻫﺬا اﻟﻤﺘﻦ ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﻦ ﻃﺮق اﺧﺮي و‬‫اﻧّﻤﺎ ﻧﺤﮑﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﺒﻄﻼن ﻣﻦ ﺣﯿﺜﯿـﮥ ﻫـﺬا اﻟﺴـﻨﺪ اﻟﻤﺨﺼﻮص اﻟّـﺬي اﺧﺘﻠﻘﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﮐﺜﯿﺮا ﻣﺎ ﺗﺠﺪﻫﻢ ﯾﻘﻮﻟﻮن ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﻬﺬا اﻻﺳـﻨﺎد‬‫ﺑﺎﻃﻞ أي و ﻫﻮ ﺑﻐﯿﺮه ﻟﯿﺲ ﺑﺒﺎﻃﻞ ﻓﻤﺜﻞ ﻫـﺬا ﻻ ﯾـﺬﮐﺮ ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و اﻧﻤﺎ ﯾـﺬﮐﺮ ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌـﺪﯾﻞ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻟﺮاوي‬‫اﻟّﺬي ﯾﺮاد ﺟﺮﺣﻪ و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻵﻟﯽ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ در ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻗﺮاءة اﻟﮑﺮﺳﯽ دﺑﺮ ﮐﻞ ﺻﻼة ﻣﮑﺘﻮﺑﮥ ﻟﻢ ﯾﻤﻨﻌﻪ ﻣﻦ دﺧﻮل اﻟﺠّﻨﮥ‬‫اﻻ ان ﯾﻤﻮت ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ ﺗﺨﺮﯾـﺞ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺸـﮑﺎة ﻏﻔﻞ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﺎورد ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻫﻮ‬‫اﺳﻤﺞ ﻣﺎ وﻗﻊ ﻟﻪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺷﺮف اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺪﻣﯿﺎﻃﯽ ﻓﯽ ﺟﺰء ﺟﻤﻌﻪ ﻓﯽ ﺗﻘﻮﯾﮥ ﻫﺬا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪598 :‬‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﯿﺮ اﻟﻘﻀﺎﻋﯽ اﻟﺸـﺒﻠﻨﺠﯽ اﻟﺤﻤﺼـﯽ ﮐﻨﯿﺘﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ اﺣﺘﺞ ﺑﻪ اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ ﺻـﺤﯿﺤﻪ و ﮐﺬﻟﮏ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ زﯾﺎد‬‫اﻷﻟﻬﺎﻧﯽ اﺑﻮ ﺳـﻔﯿﺎن اﻟﺤﻤﺼـﯽ اﺣﺘﺞ ﺑﻪ اﻟﺒﺨﺎري اﯾﻀﺎ و ﻗﺪ ﺗﺎﺑﻊ اﺑﺎ اﻣﺎﻣﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﺎﺻﯽ و اﻟﻤﻐﯿﺮة ﺑﻦ‬‫ﺷﻌﺒـﮥ و ﺟﺎﺑﺮ و اﻧﺲ ﻓﺮووه ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اورد ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ اﻟﻄﺮﯾﻘﯿﻦ اﻟّﺴﺎﺑﻘﯿﻦ و ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﻤﺮو و اﻟﻤﻐﯿﺮة و‬‫ﺟﺎﺑﺮ و اﻧﺲ ﻣﻦ اﻟﻄﺮق اﻟﺘﯽ ﺳﺎزﯾﺪﻫﺎ ﺛﻢ ﻗﺎل و إذا اﻧﻀـﻤﺖ ﻫﺬه اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﺑﻌﻀﻬﺎ اﻟﯽ ﺑﻌﺾ اﺧﺬت ﻗﻮة و ﻗﺎل اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻓﻘﻠﺖ‬‫ﻣﻦ ﺧﻂ اﻟﺴـﯿﻒ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﺠـﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻗﺎل ﺻـﻨﻒ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﺎﺻﺎب ﻓﯽ ذﮐﺮه اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺨﺎﻟﻔـﮥ ﻟﻠﻨﻘﻞ و‬‫اﻟﻌﻘﻞ و ﻣّﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺼﺐ ﻓﯿﻪ اﻃﻼﻗﻪ اﻟﻮﺿﻊ ﻋﻠﯽ اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﮑﻼم ﺑﻌﺾ اﻟﻨﺎس ﻓﯽ اﺣـﺪ رواﺗﻬﺎ ﮐﻘﻮﻟﻪ ﻓﻼن ﺿـﻌﯿﻒ او ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﻮي أو ﻟّﯿﻦ و‬‫ﻟﯿﺲ ذﻟﮏ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣّﻤﺎ ﯾﺸـﻬﺪ اﻟﻘﻠﺐ ﺑﺒﻄﻼﻧﻪ و ﻻ ﻓﯿﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔـﮥ و ﻻ ﻣﻌﺎرﺿـﮥ ﻟﮑﺘﺎب و ﻻ ﺳـﻨﮥ و ﻻ اﺟﻤﺎع و ﻻ ﺣﺠﮥ ﺑﺎﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺳﻮي‬‫ﮐﻼم ذﻟﮏ اﻟﺮﺟﻞ ﻓﯽ راوﯾﻪ و ﻫﺬا ﻋﺪوان و ﻣﺠﺎزﻓﮥ ﻗﺎل ﻓﻤﻦ ذﻟﮏ اﻧﻪ اورد ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ اﻣﺎﻣﮥ ﻓﯽ ﻗﺮاءة آﯾﮥ اﻟﮑﺮﺳـﯽ ﺑﻌﺪ اﻟّﺼﻠﻮة ﻟﻘﻮل‬‫ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﺳـﻔﯿﺎن ﻓﯽ راوﯾﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﯿﺮ ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﻮي و ﻣﺤﻤﺪ ﻫﺬا روي ﻟﻪ اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ ﺻـﺤﯿﺤﻪ و وﺛﻘﻪ اﺣﻤﺪ و اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻧﺘﻬﯽ و‬‫ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻵﻟﯽ ﻣﺼﻨﻮﻋﻪ در ﺑﯿﺎن ﺣﺪﯾﺚ اوﻟﮑﻢ ورودا ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض اوﻟﮑﻢ اﺳﻼﻣﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﻌﺠﺐ ﻣﻦ ﻟا ﻤﺼﻨﻒ‬‫اﻧﻪ ﻗـﺎل ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻞ ﺑﺎب ﻓﻀﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗـﺪ وﺿـﻌﻮا اﺣﺎدﯾﺚ ﺧﺎرﺟـﮥ ﻋﻦ اﻟﺤـﺪ ذﮐﺮت ﺟﻤﻬﻮرﻫﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و اﻧّﻤﺎ‬‫اذﮐﺮ ﻫﻬﻨﺎ ﻣﺎ دون ذﻟﮏ ﺛﻢ اورد ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻫـﺬا ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ان ﻣﺘﻨﻪ ﻋﻨﺪه ﻟﯿﺲ ﺑﻤﻮﺿﻮع ﻓﮑﯿﻒ ﯾﻮرده ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻗﺪ ﻋﺎب‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺤﻔـﺎظ ﻫـﺬا اﻻـﻣﺮ ﺑﻌﯿﻨﻪ ﻓﻘﺎﻟﻮا اﻧّﻪ ﯾﻮرد ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﯾﺤﮑﻢ ﺑﻮﺿـﻌﻪ ﺛﻢ ﯾﻮرده ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻞ و ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ اﻻﺣﺎدﯾﺚ‬‫اﻟﻮاﻫﯿـﮥ اﻟّﺘﯽ ﻟﻢ ﺗﻨﺘﻪ اﻟﯽ ان ﯾﺤﮑﻢ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ و ﻫـﺬا ﺗﻨﺎﻗﺾ و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻵﻟﯽ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ان ﻃﺎﻟﺖ ﺑﮏ ﻣﺪة او‬‫ﺷﮏ ان ﺗﺮي ﻗﻮﻣﺎ ﯾﻐﺪون ﻓﯽ ﺳﺨﻂ اﻟﱠﻠﻪ و ﯾﺮوﺣﻮن ﻓﯽ ﻟﻌﻨﺘﻪ ﻓﯽ اﯾﺪﯾﻬﻢ ﻣﺜﻞ اذﻧﺎب اﻟﺒﻘﺮ و ﻧﻘﻞ ﻗﺪح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ان ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ ﻻ و‬
‫اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻫﻮ ﺑﺒﺎﻃﻞ ﺑﻞ ﺻـﺤﯿﺢ ﻓﯽ ﻧﻬﺎﯾـﮥ اﻟـّﺼ ﺤﮥ اﺧﺮﺟﻪ ﻣﺴـﻠﻢ ﻓﯽ ﺻـﺤﯿﺤﮥ ﻗﺎل ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ اﻟﻘﻮل اﻟﻤﺴـّﺪد ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺻﺤﯿـﺢ اﺧﺮﺟـﻪ ﻣﺴـﻠﻢ ﻋـﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ ﻣﺸـﺎﯾﺨﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋـﺎﻣﺮ اﻟﻌﻘـﺪي و اﺧﺮﺟﻪ ﻣﻦ وﺟﻪ آﺧﺮ ﻗـﺎل و ﻟﻢ اﻗـﻒ ﻋﻠﯽ ﺷـﯽء ﻓﯽ ﮐﺘـﺎب‬‫اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﺣﮑﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ و ﻫﻮ ﻓﯽ اﺣﺪ اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ ﻏﯿﺮ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻧﻬﺎ ﻟﻐﻔﻠﮥ ﺷﺪﯾﺪة ﻣﻨﻪ و اﻓﻠﺢ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﺛﻘﮥ ﻣﺸﻬﻮر و وﺛﻘﻪ‬‫اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﺑﻦ ﺳﻌﺪ و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ و روي ﻋﻨﻪ اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و ﻃﺒﻘﺘﻪ و اﺧﺮج ﻟﻪ ﻣﺴﻠﻢ ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪599 :‬‬‫ﺻﺤﯿﺤﻪ و ﻟﻢ ار ﻟﻠﻤﺘﻘـﺪﻣﯿﻦ ﻓﯿﻪ ﮐﻼﻣـﺎ اﻻ ان اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻗﺎل ﻟﻢ ﯾﺮو ﻋﻨﻪ اﺑﻦ ﻣﻬـﺪي و ﻫـﺬا ﻟﯿﺲ ﺑﺠﺮح و ﻗـﺪ اﺧﻄﺄ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ ﺗﻘﻠﯿـﺪه‬‫ﻻﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﻤﻮﺿﻊ ﺧﻄﺄ ﺷﺪﯾـﺪا و ﻏﻠﻂ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻓﯽ اﻓﻠـﺢ ﻓﻀـﻌﻔﻪ ﺑﻬـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺗﻌﻘﺐ اﻟّﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﯿﺰان ﮐﻼم اﺑﻦ ﺣﺒﺎن‬‫ﻓﻘﺎل ﺣـﺪﯾﺚ اﻓﻠﺢ ﺻـﺤﯿﺢ ﻏﺮﯾﺐ و اﺑﻦ ﺣﺒﺎن رﺑﻤﺎ ﺟﺮح اﻟﺜﻘﮥ ﺣﺘﯽ ﮐﺎﻧﻪ ﻻ ﯾﺪري ﻣﺎ ﯾﺨﺮج ﻣﻦ راﺳﻪ و ﻗﺪ ﺗﺎﺑﻌﻪ ﺳـﻬﯿﻞ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫ﻫﺮﯾﺮة اﺧﺮﺟﻪ اﺣﻤﺪ و اﻟﺤﺎﮐﻢ و اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﯽ اﻟﺪﻻﺋﻞ و اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻓﯽ ﺻﺤﯿﺤﻪ ﻗﺎل و ﻟﻘﺪ اﺳﺎء اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻟﺬﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﺣﺪﯾﺜﺎ‬‫ﻓﯽ ﺻﺤﯿﺢ ﻣﺴﻠﻢ و ﻫﺬا ﻣﻦ ﻋﺠﺎﺋﺒﻪ اﻧﺘﻬﯽ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﻵﻟﯽ ﻣﺼﻨﻮﻋﻪ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﮐﻼم اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در رّد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 476‬از ‪581‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ إذا اﺗﺎﮐﻢ ﮐﺮﯾﻢ ﻗﻮم ﻓﺎﮐﺮﻣﻮه‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ ﺑﻞ و اﻋﺠﺒﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﺆﻟﻒ ﮐﯿﻒ ﯾﺤﺘﻢ ﻋﻠﯽ رّد اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺜﺎﺑﺘﮥ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺗﺜﺒﺖ و ﻻ ﺗﺘﺒﻊ ﻓﺎّن‬‫ﺣﺪﯾﺚ إذا اﺗﺎﮐﻢ ﮐﺮﯾﻢ ﻗﻮم ﻓﺎﮐﺮﻣﻮه‬‫ورد ﻣﻦ رواﯾـﮥ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﻋﺸـﺮة ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻓﻬﻮ ﻣﺘﻮاﺗﺮ ﻋﻠﯽ راي ﻣﻦ ﯾﮑﺘﻔﯽ ﻓﯽ اﻟﺘﻮاﺗﺮ ﺑﻌﺸـﺮة ﻓﺎﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﮥ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ‬‫ﻓﯽ اﻟﺸـﻌﺐ ﻣـﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺟﺮﯾﺮ و اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺘﺪرك ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺟـﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﮑﯿﻢ اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻓﯽ ﻧـﻮادر‬‫اﻻﺻﻮل ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺿـﻤﺮة و ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ و‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﺰار ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة و اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻗﺘﺎدة و اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﻧﺲ و ﻣﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻋـﺪي ﺑﻦ ﺣﺎﺗﻢ و ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺟﺎﺑﺮ اﻟﺒﺠﻠﯽ و اﺧﺮﺟﻪ اﻟـﺪوﻻﺑﯽ ﻓﯽ اﻟﮑﻨﯽ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ راﺷﺪ و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در‬‫ﺻـﺪر ﮐﺘﺎب اﻟﻨﮑﺖ اﻟﺒﺪﯾﻌﺎت ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻌﺪ ﻓﺎن ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﺟﻤﻊ اﻻﻣﺎم أﺑﯽ اﻟﻔﺮج اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻗﺪ ﻧﺒﻪ اﻟﺤﻔﺎظ‬‫ﻗـﺪﯾﻤﺎ و ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻋﻠﯽ ان ﻓﯿﻪ ﺗﺴﺎﻫﻼ ﮐﺜﯿﺮا و اﺣﺎدﯾﺚ ﻟﯿﺴﺖ ﺑﻤﻮﺿﻮﻋﮥ ﺑﻞ ﻫﯽ ﻣﻦ وادي اﻟﻀـﻌﯿﻒ و ﻓﯿﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﺣﺴﺎن و اﺧﺮي ﺻـﺤﺎح‬‫ﺑﻞ و ﻓﯿﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﺻﺤﯿﺢ ﻣﺴﻠﻢ ﻧﺒﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ و وﺟﺪت ﻓﯿﻪ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻣﻦ ﺻﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨﺎري رواﯾﮥ ﺣﻤﺎد ﺑﻦ ﺷﺎﮐﺮ و‬‫آﺧﺮ ﻣﺘﻨـﻪ ﻓﯽ اﻟﺒﺨـﺎري ﻣـﻦ رواﯾـﮥ ﺻـﺤﺎﺑﯽ ﻏﯿﺮ اﻟّـﺬي آورده ﻋﻨﻪ و ﻗـﺪ ﻗـﺎل ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ان ﺗﺴـﺎﻫﻠﻪ ﮐﺘﺴﺎﻫـﻞ اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﺴﺘﺪرك اﻋﺪم اﻟﻨﻔﻊ ﺑﮑﺘﺎﺑﯿﻬﻤﺎ إذ ﻣﺎ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻓﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺎ و ﯾﻤﮑﻦ اﻧﻪ ﻣﻤﺎ وﻗﻊ ﻓﯿﻪ اﻟﺘﺴﺎﻫﻞ ﻓﻠﺬﻟﮏ وﺟﺐ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺎﻗﺪ اﻻﻋﺘﻨﺎء ﺑﻤﺎ ﯾﻨﻘﻠﻪ‬‫ﻣﻨﻬﻤـﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺗﻘﻠﯿـﺪ ﻟﻬﻤـﺎ و ﻗـﺪ اﻋﺘﻨﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﺑﺎﻟﻤﺴـﺘﺪرك ﻓﺎﺧﺘﺼـﺮه ﻣﻌﻠﻘﺎ اﺳﺎﻧﯿـﺪه و اﻗﺮه ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻻ ﮐﻼم ﻓﯿﻪ و ﺗﻌﻘﺐ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ‬‫اﻟﮑﻼم و ﺟﺮد ﺑﻌﺾ اﻟﺤﻔﺎظ ﻣﻨﻪ ﻣﺎﺋﮥ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮﻋﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪600 :‬‬‫ﻓﯽ ﺟﺰء و اّﻣـﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت اﺑـﻦ اﻟﺠـﻮزي ﻓﻠـﻢ اﻗـﻒ ﻋﻠﯽ ﻣـﻦ اﻋﺘﻨﯽ ﺑﺸﺎﻧﻬـﺎ ﻓﺎﺧﺘﺼـﺮﺗﻬﺎ ﻣﻌﻠﻘـﺎ اﺳﺎﻧﯿـﺪﻫﺎ و ﺗﻌﻘﺒﺖ ﻣﻨﻬـﺎ ﮐـﺜﯿﺮا ﻋﻠﯽ وﺟﻪ‬‫اﻻﺧﺘﺼﺎر ﻋﻠﯽ ﻧﺤﻮ ﻣﺎ ﺻـﻨﻊ اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺘﺪرك ﺛﻢ ﺟﻤﻌﺖ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﺣﺎﻓﻼ ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺘﻌﻘﺒﮥ ﺧﺎﺻﮥ ﺑﺴـﻄﺖ ﻓﯿﻪ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ ﮐّﻞ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻊ ذﮐﺮ ﻃﺮﻗﻬﺎ و ﺷﻮاﻫﺪﻫﺎ و ﻣﺎ وﻓﻘﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ ﮐﻼم اﻟﺤﻔﺎظ ﻋﻠﯿﻬﺎ و ﻣﺎ ﻋﺜﺮت اﻧﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﺿـﻤﻦ اﻟﻤﻄﺎﻟﻌﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﺘﺎﺑﻌﺎت‬‫و ﻧﺤﻮ ذﻟـﮏ ﻏﯿﺮ ان اﻟﻬﻤﻢ ﻋﻦ اﻻﻋﺘﻨﺎء ﺑﺘﺤﺼـﯿﻠﻪ ﻗﻮاﺻـﺮ و اﻫﻞ ﻫـﺬا اﻟﻔﺘﻦ ﮐﺎﻧﻮا ﻓﯽ اﻟـّﺼ ﺪر اﻻّول ﻗﻠﯿﻼ ﻓﻤﺎ ﻇّﻨﮏ ﺑﻬﻢ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﻌﺼـﺮ‬‫اﻟـﺪاﺋﺮ ﻓﺎردت ان اﻟﺨﺺ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻓﯽ ﺗﺎﻟﯿﻒ وﺟﯿﺰ اﻗﺘﺼـﺮ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﯾﺮاد اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻘﮥ اﻻﻃﺮاف و اﻋﻘﺒﻪ ﺑﺬﮐﺮ ﻣﻦ اﻋﻠﻪ ﺑﻪ‬‫ﺛﻢ اردﻓﻪ ﺑﺮده اّﻣﺎ ﺑﺘﻮﺛﯿﻘﻪ او ﺑـﺬﮐﺮ ﻣﺘﺎﺑﻌـﮥ او ﺷﺎﻫﺪ و اﺑﻨﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺧﺮﺟﻪ ﻣﻦ اﻻﺋﻤﮥ اﻟﻤﻌﺘﺒﺮة ﺷـﯽء ﻣﻦ ﮐﺘﺒﻪ اﻟﺠﻠﯿﻠﮥ و ﻫﺎ ﻫﻮ ذا و اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟـّﻀ ﺮاﻋﮥ ﻓﯽ اﻟﻘﺒـﻮل و ﺑﻠﻮغ ﻏﺎﯾـﮥ اﻟﻤـﺎﻣﻮل و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در آﺧﺮ ﻧﮑﺖ ﺑـﺪﯾﻌﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻨـﺒﯿﻪ ﻫـﺬا آﺧﺮ ﻣـﺎ اوردﺗﻪ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘـﺎب ﻣﻦ‬‫اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺘﻌّﻘﺒﮥ اﻟّﺘﯽ ﻻ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﯽ ادراﺟﻬﺎ ﻓﯽ ﺳـﻠﮏ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻋﺪﺗﻬﺎ ﻧﺤﻮ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯽ ﺻﺤﯿﺢ ﻣﺴﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ و ﻓﯽ‬‫ﺻﺤﯿـﺢ اﻟﺒﺨﺎري رواﯾﮥ ﺣﻤﺎد ﺑﻦ ﺷﺎﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ و ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪ اﺣﻤﺪ ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ و ﺛﻠﺜﻮن ﺣﺪﯾﺜﺎ و ﻓﯽ ﺳـﻨﻦ أﺑﯽ داود ﺗﺴـﻌﮥ اﺣﺎدﯾﺚ و ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻊ‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬي ﺛﻼﺛﻮن ﺣﺪﯾﺜﺎ و ﻓﯽ ﺳـﻨﻦ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻋﺸﺮة اﺣﺎدﯾﺚ و ﻓﯽ ﺳﻨﻦ اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ ﺛﻼﺛﻮن ﺣﺪﯾﺜﺎ و ﻓﯽ ﻣﺴﺘﺪرك اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺳﺘﻮن ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻋﻠﯽ‬‫ﺗﺪاﺧﻞ ﻓﯽ اﻟﻌﺪة ﻓﺠﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﺴـﺘﮥ و اﻟﻤﺴـﻨﺪ و اﻟﻤﺴـﺘﺪرك ﻣﺎﺋﮥ ﺣﺪﯾﺚ و ﺛﻠﺜﻮن ﺣﺪﯾﺜﺎ و ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ﻣﺆﻟﻔﺎت اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻟﺴﻨﻦ و‬‫اﻟﺸـﻌﺐ و اﻟﺒﻌﺚ و اﻟﺪﻻﺋﻞ و ﻏﯿﺮﻫﺎ و ﻣﻦ ﺻﺤﯿﺢ اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﮥ و اﻟﺘﻮﺣﯿﺪ ﻟﻪ و ﺻﺤﯿﺢ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن و ﻣﺴﻨﺪ اﻟﺪارﻣﯽ و ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺒﺨﺎري و ﺧﻠﻖ‬‫اﻓﻌﺎل اﻟﻌﺒﺎد و ﺟﺰء اﻟﻘﺮاءة ﻟﻪ و ﺳﻨﻦ اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﺟﻤﻠﮥ واﻓﺮة و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﻧﮑﺖ ﺑﺪﯾﻌﺎت در ﺑﺎب ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﻘﺮآن ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻗﺮاء آﯾﮥ اﻟﮑﺮﺳﯽ دﺑﺮ ﮐّﻞ ﺻﻼة ﻣﮑﺘﻮﺑﮥ ﻟﻢ ﯾﻤﻨﻌﻪ ﻣﻦ دﺧﻮل اﻟﺠﻨﮥ اﻟّﺎ ان ﯾﻤﻮت آورده ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ اﻣﺎﻣﮥ‬‫و ﻗﺎل ﺗﻔﺮد ﺑﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﯿﺮ و ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﻮي و ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ و ﻗﺎل ﻓﯿﻪ ﺣﺒـﮥ اﻟﻌﺮﻧﯽ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻧﻬﺸﻞ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﮐﺬاب ﻗﻠﺖ ﺣﺪﯾﺚ‬‫أﺑﯽ اﻣﺎﻣـﮥ ﺻـﺤﯿﺢ ﻋﻠﯽ ﺷـﺮط اﻟﺒﺨﺎري اﺧﺮﺟﻪ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺒﺎن و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﯿﺮ ﺛﻘـﮥ ﻣﺸـﻬﻮر اﺣﺘـﺞ ﺑﻪ اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﻗﺎل‬‫اﻟـّﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﺗـﺎرﯾﺨﻪ ﻧﻘﻠﺖ ﻣﻦ ﺧﻂ اﻟﺴـﯿﻒ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﺠـﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻗﺎل ﺻـﻨﻒ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﺎﺻﺎب ﻓﯽ ذﮐﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 477‬از ‪581‬‬‫اﺣـﺎدﯾﺚ ﻣﺨﺎﻟﻔـﮥ اﻟﻨﻘـﻞ و اﻟﻌﻘـﻞ و ﻣﻤـﺎ ﻟﻢ ﯾﺼﺐ ﻓﯿﻪ اﻃﻼﻗﻪ اﻟﻮﺿﻊ ﻋﻠﯽ اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﮑﻼم ﺑﻌﺾ اﻟّﻨﺎس ﻓﯽ رواﺗﻬﺎ ﮐﻘﻮﻟﻪ ﻓﻼن ﺿـﻌﯿﻒ او‬‫ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﻮي او ﻟﯿﻦ و ﻟﯿﺲ ذﻟﮏ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣّﻤﺎ ﯾﺸﻬﺪ اﻟﻘﻠﺐ ﺑﺒﻄﻼﻧﻪ و ﻻ ﻓﯿﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﮥ و ﻻ ﻣﻌﺎرﺿﮥ ﻟﮑﺘﺎب و ﻻ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪601 :‬‬‫ﺳﻨـﮥ و ﻻ اﺟﻤﺎع و ﻻ ﺣـّﺠ ﮥ ﺑﺎﻧّﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺳﻮي ﮐﻼم ذﻟﮏ اﻟّﺮﺟﻞ ﻓﯽ رواﯾﮥ و ﻫﺬا ﻋﺪوان و ﻣﺠﺎزﻓﮥ ﻗﺎل ﻓﻤﻦ ذﻟﮏ اﻧﻪ اورد ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ‬‫اﻣﺎﻣﮥ ﻓﯽ ﻗﺮاءة آﯾﮥ اﻟﮑﺮﺳـﯽ ﺑﻌﺪ اﻟﺼـﻠﻮة ﻟﻘﻮل ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﺳـﻔﯿﺎن ﻓﯽ رواﺗﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﯿﺮ ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﻮي و ﻣﺤﻤﺪ ﻫﺬا روي ﻟﻪ ﻟا ﺒﺨﺎري‬‫ﻓﯽ ﺻـﺤﯿﺤﻪ و وﺛﻘﻪ اﺣﻤﺪ و اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ ﺗﺨﺮﯾﺞ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺸﮑﺎة ﻏﻔﻞ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﺬﮐﺮ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻫﻮ ﻣﻦ اﺳـﻤﺞ ﻣﺎ وﻗﻊ ﻟﻪ و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﻧﮑﺖ ﺑﺪﯾﻌﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ان ﻃﺎﻟﺖ ﺑﮏ ﻣﺪة او ﺷﮏ ان ﺗﺮي‬‫ﻗﻮﻣﺎ ﯾﻐـﺪون ﻓﯽ ﺳـﺨﻂ اﻟﱠﻠﻪ و ﯾﺮوﺣﻮن ﻓﯽ ﻟﻌﻨﺘﻪ ﻓﯽ اﯾـﺪﯾﻬﻢ ﻣﺜﻞ اذﻧﺎب اﻟﺒﻘﺮ ﻓﯿﻪ اﻓﻠﺢ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﯾﺮوي ﻋﻦ اﻟﺜﻘﺎت اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻗﻠﺖ ﻗﺎل‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ اﻟﻘﻮل اﻟﻤﺴﺪد ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﺧﺮﺟﻪ ﻣﺴـﻠﻢ ﻓﯽ ﺻـﺤﯿﺤﻪ و ﻫﺬه ﻏﻔﻠﮥ ﺷﺪﯾﺪة ﻣﻦ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﻓﻠﺢ ﺛﻘﮥ ﻣﺸـﻬﻮر ﻟﻢ‬‫ﯾﺘﮑﻠﻢ ﻓﯿﻪ ﺑﺠﺮح اﻧﺘﻬﯽ و اﻟﻌﺠﺐ ان اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺧﺮﺟﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺘﺪرك و ﻗﺎل ﺻـﺤﯿﺢ ﻋﻠﯽ ﺷﺮط اﻟﺸﯿﺨﯿﻦ و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺗﺪرﯾﺐ اﻟﺮاوي‬‫ﻓﯽ ﺷـﺮح ﺗﻘﺮﯾﺐ اﻟﻨﻮاوي ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺪ اﮐﺜﺮ ﺟﺎﻣﻊ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﯽ ﻧﺤﻮ ﻣﺠﻠـﺪﯾﻦ اﻋﻨﯽ اﺑﺎ اﻟﻔﺮج ﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﺬﮐﺮ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﮐﺜﯿﺮا ﻣّﻤﺎ ﻻ‬‫دﻟﯿـﻞ ﻋﻠﯽ وﺿـﻌﻪ ﺑـﻞ ﻫﻮ ﺿـﻌﯿﻒ ﺑﻞ و ﻓﯿﻪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻞ و اﻟﺼـﺤﯿﺢ و اﻏﺮب ﻣﻦ ذﻟﮏ اّن ﻓﯿﻬﺎ ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﻣﻦ ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﺴـﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﺳﺎﺑﯿﻨﻪ ﻗﺎل‬‫اﻟـﺬﻫﺒﯽ رﺑﻤﺎ ذﮐﺮ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت اﺣﺎدﯾﺚ ﺣﺴﺎﻧﺎ ﻗﻮﯾﮥ ﻗﺎل و ﻧﻘﻠﺖ ﻣﻦ ﺧﻂ اﻟـّﺴ ﯿﻒ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﺠﺪ ﻗﺎل ﺻـﻨﻒ اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت ﻓﺎﺻـﺎب ﻓﯽ ذﮐﺮه اﺣـﺎدﯾﺚ ﺷـﻨﯿﻌﮥ ﻣﺨﺎﻟﻔـﮥ ﻟﻠﻨﻘـﻞ و اﻟﻌﻘـﻞ و ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺼﺐ ﻓﯿﻪ اﻃﻼﻗﻪ اﻟﻮﺿﻊ ﻋﻠﯽ اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﺑﮑﻼم ﺑﻌﺾ اﻟﻨﺎس ﻓﯽ اﺣـﺪ رواﺗﻬﺎ ﮐﻘﻮﻟﻪ ﻓﻼن ﺿـﻌﯿﻒ او ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﻮي اوﻟﯿﻦ و ﻟﯿﺲ ذﻟﮏ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣّﻤﺎ ﯾﺸـﻬﺪ اﻟﻘﻠﺐ ﺑﺒﻄﻼﻧﻪ و ﻻ ﻓﯿﻪ‬‫ﻣﺨﺎﻟﻔـﮥ و ﻻ ﻣﻌﺎرﺿـﮥ ﻟﮑﺘﺎب و ﻻ ﺳـﻨﮥ و ﻻ اﺟﻤﺎع و ﻻ ﺣﺠـﮥ ﺑﺎﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺳﻮي ﮐﻼم ذﻟﮏ اﻟّﺮﺟﻞ ﻓﯽ راوﯾﻪ و ﻫـﺬا ﻋـﺪوان و ﻣﺠﺎزﻓﮥ‬‫اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﺎل ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﻏﺎﻟﺐ ﻣﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﻮﺿﻮع و اﻟّـﺬي ﯾﻨﺘﻘـﺪ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﻣﺎ ﻻ ﯾﻨﺘﻘـﺪ ﻗﻠﯿﻞ ﺟﺪا ﻗﺎل و ﻓﯿﻪ ﻣﻦ‬‫اﻟـّﻀ ﺮر ان ﯾﻈﻦ ﻣـﺎ ﻟﯿﺲ ﺑﻤﻮﺿﻮع ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ ﻋﮑﺲ اﻟﻀـﺮر ﺑﻤﺴـﺘﺪرك اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﺎﻧﻪ ﯾﻈﻦ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﺑﺼـﺤﯿﺢ ﺻـﺤﯿﺤﺎ ﻗﺎل و ﯾﺘﻌﯿﻦ اﻻﻋﺘﻨﺎء‬‫ﺑﺎﻧﺘﻘـﺎد اﻟﮑﺘـﺎﺑﯿﻦ ﻓـﺎن اﻟﮑﻼـﻣﯿﻦ ﻓﯽ ﺗﺴﺎﻫﻠﻬﻤـﺎ اﻋـﺪم اﻻﻧﺘﻔـﺎع ﺑﻬﻤﺎ اﻻ ﻟﻌﺎﻟﻢ ﺑﺎﻟﻔّﻦ ﻻﻧﻪ ﻣﺎ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﻻ و ﯾﻤﮑﻦ ان ﯾﮑﻮن ﻗـﺪ وﻗﻊ ﻓﯿﻪ‬‫اﻟﺘﺴﺎﻫـﻞ ﻗﻠﺖ ﻗـﺪ اﺣﺘﻀـﺮت ﻫـﺬا اﻟﮑﺘـﺎب ﻓﻌﻠﻘﺖ اﺳﺎﻧﯿـﺪه و ذﮐﺮت ﻣﻨﻬـﺎ ﻣﻮﺿﻊ اﻟﺤﺎﺟـﮥ و اﺗﯿﺖ ﺑـﺎﻟﻤﺘﻮن و ﮐﻼم اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻋﻠﯿﻬﺎ و‬‫ﺗﻌﻘﺒﺖ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻨﻬﺎ و ﺗﺘﺒﻌﺖ اﺳﺎﻧﯿﺪه و ذﮐﺮت ﻣﻨﻬﺎ ﻣﻮﺿﻊ اﻟﺤﺎﺟﮥ و اﺗﯿﺖ ﺑﺎﻟﻤﺘﻮن و ﮐﻼم اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻋﻠﯿﻬﺎ و ﺗﻌﻘﺒﺖ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻨﻬﺎ و ﺗﺘﺒﻌﺖ‬‫ﮐﻼم اﻟﺤﻔﺎظ ﻓﯽ ﺗﻠﮏ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳﻼم ﻓﯽ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ و اﻣﺎﻟﯿﻪ ﺛﻢ اﻓﺮدت اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺘﻌﻘﺒﮥ ﻓﯽ ﺗﺎﻟﯿﻒ و ذﻟﮏ ان ﺷﯿﺦ‬‫اﻻﺳﻼم اﻟﻒ اﻟﻘﻮل اﻟﻤﺴﺪد ﻓﯽ اﻟﺬب ﻋﻦ اﻟﻤﺴﻨﺪ اورد ﻓﯿﻪ ارﺑﻌﮥ و ﻋﺸﺮﯾﻦ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﻨﺪ و ﻫﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪602 :‬‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و اﻧﺘﻘﺪﻫﺎ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﺣﺪﯾﺜﺎ و ﻣﻨﻬﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﺻﺤﯿﺢ ﻣﺴﻠﻢ و ﻫﻮ ﻣﺎ‬‫رواه ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ أﺑﯽ ﻋﺎﻣﺮ اﻟﻌﻘـﺪي ﻋﻦ اﻓﻠـﺢ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ راﻓﻊ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ان‬‫ﻃﺎﻟﺖ ﺑﮏ ﻣﺪة او ﺷﮏ ان ﺗﺮي ﻗﻮﻣﺎ ﯾﻐﺪون ﻓﯽ ﺳﺨﻂ اﻟﱠﻠﻪ و ﯾﺮوﺣﻮن ﻓﯽ ﻟﻌﻨﺘﻪ ﻓﯽ اﯾﺪﯾﻬﻢ ﻣﺜﻞ اذﻧﺎب اﻟﺒﻘﺮ‬‫ﻗﺎل ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﻟﻢ اﻗﻒ ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻋﻠﯽ ﺷـﯽء ﺣﮑﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ و ﻫﻮ ﻓﯽ اﺣـﺪي اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ ﻏﯿﺮ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻧﻬﺎ ﻟﻐﻔﻠﮥ‬‫ﺷﺪﯾﺪة ﺛﻢ ﺗﮑﻠﻢ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ ﺷﻮاﻫﺪه و ذﯾﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﺑﺬﯾﻞ ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺘﯽ ﺑﻘﯿﺖ ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﻨﺪ و ﻫﯽ ارﺑﻌﮥ‬‫ﻋﺸـﺮ ﻣﻊ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺛﻢ اﻟﻔﺖ ذﯾﻼ ﻟﻬﺬﯾﻦ اﻟﮑﺘﺎﺑﯿﻦ ﺳـﻤﯿﺘﻪ اﻟﻘﻮل اﻟﺤﺴﻦ ﻓﯽ اﻟﺬب ﻋﻦ اﻟﺴﻨﻦ اوردت ﻓﯿﻪ ﻣﺎﺋﮥ و ﺑﻀﻌﮥ و ﻋﺸﺮﯾﻦ ﺣﺪﯾﺜﺎ‬‫ﻟﯿﺴﺖ ﺑﻤﻮﺿﻮﻋـﮥ ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﻫﻮ ﻓﯽ ﺳـﻨﻦ أﺑﯽ داود و ﻫﯽ ارﺑﻌـﮥ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻨﻬﺎ ﺣـﺪﯾﺚ ﺻـﻼة اﻟﺘﺴﺒﯿﺢ و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﻫﻮ ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﻫﻮ‬‫ﺛﻼﺛﮥ و ﻋﺸـﺮون ﺣﺪﯾﺜﺎ و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﻫﻮ ﻓﯽ ﺳـﻨﻦ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ واﺣﺪ و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﻫﻮ ﻓﯽ اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ و ﻫﻮ ﺳـﺘﮥ ﻋﺸﺮ ﺣﺪﯾﺜﺎ و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﻫﻮ‬‫ﻓﯽ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨـﺎري رواﯾـﮥ ﺣﻤـﺎد ﺑﻦ ﺷـﺎﮐﺮ و ﻫﻮ ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﮐﯿﻒ ﺑﮏ ﯾﺎ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ إذا ﻋﻤﺮت ﺑﯿﻦ ﻗﻮم ﯾﺠﺒﻮن رزق ﺳـﻨﺘﻬﻢ ﻫـﺬا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 478‬از ‪581‬‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ آورده اﻟـﺪﯾﻠﻤﯽ ﻓﯽ ﻣﺴــﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس و ﻋﺰاه اﻟﺒﺨـﺎري و ذﮐﺮ ﺳـﻨﺪه اﻟﯽ اﺑـﻦ ﻋﻤﺮ و راﯾـﺖ ﺑﺨـﻂ اﻟﻌﺮاﻗﯽ اﻧـﻪ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﻟﺮواﯾﮥ‬‫اﻟﻤﺸـﻬﻮرة و ان اﻟﻤﺰي ذﮐﺮ اﻧﻪ ﻓﯽ رواﯾﮥ ﺣﻤﺎد ﺑﻦ ﺷﺎﮐﺮ ﻓﻬﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺛﺎن ﻣﻦ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﻫﻮ ﻓﯽ ﺗﺎﻟﯿﻒ اﻟﺒﺨﺎري ﻏﯿﺮ‬‫اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﮐﺨﻠﻖ اﻓﻌﺎل اﻟﻌﺒﺎد او ﺗﻌﺎﻟﯿﻘﻪ ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺢ او ﻓﯽ ﻣﺆﻟﻒ اﻃﻠﻖ ﻋﻠﯿﻪ اﺳﻢ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ ﮐﻤﺴﻨﺪ اﻟﺪارﻣﯽ و اﻟﻤﺴﺘﺪرك و ﺻﺤﯿﺢ اﺑﻦ‬‫ﺣﺒﺎن او ﻓﯽ ﻣﺆﻟﻒ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﮐﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﻘـﺪ اﻟﺘﺰم ان ﻻ ﯾﺨﺮج ﻓﯿﻬﺎ ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﯾﻌﻠﻤﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﺣـﺪ ﻫﺬه اﻟﮑﺘﺐ و ﻗﺪ‬‫ﺣﺮرت اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻓﺠﺎء ﮐﺘﺎﺑﺎ ﺣﺎﻓﻼ و ﻗﻠﺖ ﻓﯽ آﺧﺮه ﻧﻈﻤﺎ‬‫ﮐﺘﺎب اﻻﺑﺎﻃﯿﻞ ﻟﻠﻤﺮﺗﻀﯽ أﺑﯽ اﻟﻔﺮج اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﻘﺘﺪي‬‫ﺗﻀﻤﻦ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻣﻦ ﺷﺮﻃﻪ ﻟﺬي اﻟﺒﺼﺮ اﻟﻨﺎﻗﺪ اﻟﻤﻬﺘﺪي‬‫ﻓﻔﯿﻪ ﺣﺪﯾﺚ روي ﻣﺴﻠﻢ و ﻓﻮق اﻟﺜﻼﺛﯿﻦ ﻋﻦ اﺣﻤﺪ‬‫و ﻓﺮد رواه اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ رواﯾﮥ ﺣﻤﺎد ﻋﻦ اﻟﻤﺴﻨﺪ‬‫و ﻋﻨﺪ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻗﻞ ارﺑﻊ و ﺑﻀﻊ و ﻋﺸﺮون ﻓﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ واﺣﺪ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ ﺳﺖ ﻋﺸﺮة ان ﺗﻌﺪد‬‫و ﻋﻨﺪ اﻟﺒﺨﺎري ﻻ ﻓﯽ اﻟّﺼﺤﯿﺢ و ﻟﻠﺪارﻣﯽ اﻟﺤﺒﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﻨﺪ‬‫و ﻋﻨﺪ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن و اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻻﻣﺎم و ﺗﻠﻤﯿﺬه اﻟﺠﻬﺒﺬ‬‫و ﺗﻌﻠﯿﻖ اﺳﺘﺎدﻫﻢ ارﺑﻌﻮن و ﺧﺬ ﻣﺜﻠﻬﺎ و اﺳﺘﻔﺪ و اﻧﻘﺪ‬‫و ﻗﺪ ﺑﺎن ذﻟﮏ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ و اوﺿﺤﺘﻪ ﻟﮏ ﮐﯽ ﺗﻬﺘﺪي‬‫و ﺛﻢ ﺑﻘﺎﯾﺎ اﻟﻤﺴﺘﺪرك ﻓﻤﺎ ﺟﻤﻊ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ ﻣﻔﺮد‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺗﺪرﯾﺐ اﻟﺮاوي ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﺎ آورده اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﻣّﻤﺎ ﻋﺒﺮ ﻓﯿﻪ ﺑﺼـﯿﻐﮥ اﻟﺘﻤﺮﯾﺾ و ﻗﻠﻨﺎ ﻻ ﯾﺤﮑﻢ ﺑﺼـﺤﺘﻪ ﻟﯿﺲ ﻫﻮ‬‫ﺑﻮاه أي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪603 :‬‬‫ﺳﺎﻗﻂ ﺟﺪا ﻻدﺧﺎﻟﻪ اﯾﺎه ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻤﻮﺳﻮم ﺑﺎﻟﺼـﺤﯿﺢ و ﻋﺒﺎرة اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻓﺎﯾﺮاده ﻟﻪ ﻓﯽ اﺛﻨﺎء اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ ﻣﺸﻌﺮ ﺑﺼﺤﮥ اﺻﻠﻪ‬‫اﺷـﻌﺎرا ﯾـﻮﻧﺲ ﺑـﻪ و ﯾﺮﮐﻦ إﻟﯿﻪ ﻗﻠﺖ و ﻟﻬـﺬا رددت ﻋﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي ﺣﯿﺚ اورد ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ﻣﺮﻓﻮﻋـﺎ إذا اﺗﯽ‬‫اﺣﺪﮐﻢ ﺑﻬﺪﯾﮥ ﻓﺠﻠﺴﺎؤه ﺷـﺮﮐﺎؤه ﻓﯿﻬﺎ ﻓﺎﻧﻪ آورده ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻘﯿﻦ و ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻋﻦ ﻋﺎﺋﺸﮥ و ﻟﻢ ﯾﺼﺐ ﻓﺎن اﻟﺒﺨﺎري آورده ﻓﯽ اﻟﺼﺤﯿﺢ ﻓﻘﺎل و‬‫ﯾـﺬﮐﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻟﻪ ﺷﺎﻫـﺪ آﺧﺮ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﺤﺴﻦ ع ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ع روﯾﻨﺎه ﻓﯽ ﻓﻮاﺋﺪ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻗﺪ ﺑﯿﻨﺖ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﻣﺨﺘﺼـﺮ‬‫اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﺛﻢ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﯽ اﻟﻘﻮل اﻟﺤﺴﻦ ﻓﯽ اﻟـﺬب ﻋﻦ اﻟﺴـﻨﻦ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺷﺎﻣﯽ در ﺳـﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺎد ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ ﻧﺺ اﺑﻦ‬‫اﻟﺼـﻼح ﻓﯽ ﻋﻠﻮم اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺳـﺎﺋﺮ ﻣﻦ ﺗﺒﻌﻪ ﻋﻠﯽ ان اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺗﺴﺎﻣـﺢ ﻓﯽ ﮐﺘـﺎﺑﻪ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﺎورد ﻓﯿﻪ اﺣﺎدﯾﺚ و ﺣﮑﻢ ﺑﻮﺿـﻌﻬﺎ و‬‫ﻟﯿﺴﺖ ﺑﻤﻮﺿﻮﻋﮥ ﺑﻞ ﻫﯽ ﺿﻌﯿﻔﮥ ﻓﻘﻂ و رﺑﻤﺎ ﺗﮑﻮن ﺣﺴﻨﮥ او ﺻﺤﯿﺤﮥ ﻗﺎل زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﻓﯽ اﻟﻔﯿﺘﻪ‬‫و اﮐﺜﺮ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻓﯿﻪ إذ ﺧﺮج ﻟﻤﻄﻠﻖ اﻟﻀﻌﻒ ﻋﻦ اﺑﺎ اﻟﻔﺮج‬‫و اﻟﻒ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم اﺑﻮ اﻟﻔﻀـﻞ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﺳـﻤﺎه اﻟﻘﻮل اﻟﻤﺴـﺪد ﻓﯽ اﻟـﺬّب ﻋﻦ ﻣﺴـﻨﺪ اﺣﻤـﺪ اورد ﻓﯿﻪ ﺟﻤﻠـﮥ ﻣﻦ‬‫اﻻﺣـﺎدﯾﺚ اﻟـﺘﯽ اوردﻫـﺎ اﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت و ﻫﯽ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪ اﺣﻤـﺪ و درء ﻋﻨﻬـﺎ اﺣﺴﻦ اﻟـﺪرع و ﺑﯿﻦ وﻫﻢ اﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي ﻓﯽ‬‫ﺣﮑﻤﻬﺎ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ و ﺑﯿﻦ ان ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﻫﻮ ﺿـﻌﯿﻒ ﻓﻘﻂ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ان ﯾﺼﻞ اﻟﯽ ﺣﺪ اﻟﻮﺿﻊ و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﻫﻮ ﺣﺴﻦ و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﻫﻮ ﺻـﺤﯿﺢ و اﺑﻠﻎ‬‫ﻣﻦ ذﻟﮏ ان ﻣﻨﻬﺎ ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﻣﺨﺮﺟﺎ ﻓﯽ ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﺴـﻠﻢ ﺣﺘﯽ ﻗﺎل ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﻫـﺬه ﻏﻔﻠـﮥ ﺷﺪﯾـﺪة ﻣﻦ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺣﯿﺚ ﺣﮑﻢ ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ و ﻫﻮ ﻓﯽ اﺣﺪ اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ اﻧﺘﻬﯽ و ﺳـﺒﻘﻪ اﻟﯽ ﺷـﯽء ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺘﻌﻘﺐ ﺷﯿﺨﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﺼﺮه زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﺮاﻗﯽ و راﯾﺖ ﻓﯽ‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم اﻧﻪ ﺷـﺮع ﻓﯽ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﺗﻌﻘﺒﺎت ﻋﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﻟﻢ اﻗﻒ ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻟﺘﺎﻟﯿﻒ ﻗﺎل ﺷﯿﺨﻨﺎ ﻗﺪ ﺗﻌﻘﺒﺖ اﻧﺎ ﻣﻨﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 479‬از ‪581‬‬‫ﺟﻤﻠﮥ ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻟﯿﺴﺖ ﺑﻤﻮﺿﻮﻋﮥ ﻓﻤﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﻫﻮ ﻓﯽ ﺳـﻨﻦ أﺑﯽ داود و اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ و ﻣﺴـﺘﺪرك اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ‬‫اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﻌﺘﻤـﺪة و ﺑﯿﻨﺖ ﺣﺎل ﮐّﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻨﻬﺎ ﺿـﻌﻔﺎ و ﺣﺴـﻨﺎ و ﺻـﺤﮥ ﻓﯽ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﺣﺎﻓﻞ ﯾﺴـﻤﯽ اﻟﻨﮑﺖ اﻟﺒـﺪﯾﻌﺎت ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و‬‫رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻨﺪي در ﺻـﺪر ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻌﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻌـﺪ ﻓـﺎن ﻣﻦ اﻟﻤﻬﻤﺎت ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﮥ و اﻻﺛﺎر‬‫اﻟﻤﺼـﻨﻮﻋﮥ و ﻗـﺪ اﻟﻔﺖ ﻓﯿﻪ اﻟﻤﻮﻟﻔـﺎت و ﻟﻼﻣـﺎم اﻟﺤﺎﻓـﻆ أﺑﯽ اﻟﻔﺮج ﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯿﻬـﺎ ﮐﺘـﺎب ﺟـﺎﻣﻊ اﻻ ان ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺆاﺧـﺬات و ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﻓﯽ‬‫ﻣﻮاﺿﻊ ﻗﺪ ﻟﺤﻈﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ و ﺗﻌﻘﺒﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﺳﻤﺎه اﻟﻶﻟﯽ اﻟﻤﺼﻨﻮﻋﮥ ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﻮﺿﻮع‬‫ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯽ ﻗﺪح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي را ﻣﺮدود و ﻓﺎﺳﺪ داﻧﺴﺘﻪ‬‫و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت وﻫﻦ و ﻫﻮان و ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن ﻗﺪح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻫﻤﯿﻦ ﻧﺼﻮص ﺻﺤﯿﺤﻪ و ﮐﻠﻤﺎت ﺻﺮﯾﺤﻪ‬‫ﻋﻠﻤﺎي ﺳـﻨﯿﻪ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﻋﻼم و ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﻋﻈﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﺣﮑﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي را‬‫در ﺑﺎب ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﺑﺎﻃﻞ و از ﺣﻠﯿﻪ ﺻـﺤﺖ ﻋﺎﻃﻞ واﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ از اﯾﺸﺎن ﺟﺴﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ‬‫ﺧﺴﺎرت او را درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﺒﺮاﻫﯿﻦ ﻗﺎﻃﻌﻪ و ﺣﺠـﺞ ﺳﺎﻃﻌﻪ و ادﻟّﻪ ﻗﺎﻫﺮه و ﺑﯿﻨﺎت ﺑﺎﻫﺮه ﻓﺎﺳـﺪ و ﻣﻀـﻤﺤﻞ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﺎﻓﻆ‬‫ﺻﻼح اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼي ﮐﻪ ﺑﻔﺼﻞ ﻃﻮﯾﻞ و ﺑﯿﺎن ﺟﺰﯾﻞ ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﺮ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﺗﺒﺎع او ﺗﻌﻘﺐ ﻧﻤﻮده ﺻـﺪ ارﺗﯿﺎب از ﺳـﺠﻨﺠﻞ‬‫اﺻـﺤﺎب اﻟﺒﺎب زدوده و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺑـﺪر اﻟـﺪﯾﻦ زرﮐﺸـﯽ ﮐﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﻶﻟﯽ اﻟﻤﻨﺜﻮرة ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺸـﻬﻮره ﮐﻼم ﻋﻼﺋﯽ واﻻ‬‫ﻣﻘـﺎم ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ رّد ﺟﺴـﺎرت ﻓﺎﺿـﺤﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻋﻈﯿﻢ اﻻوﻫـﺎم ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺠـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي ﮐﻪ در‬‫ﮐﺘـﺎب ﻧﻘـﺪ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﺑﺒﯿﺎن اﻧﯿﻖ و ﺗﺒﯿﺎن رﺷـﯿﻖ اﺛﺒﺎت و ﺗﺤﻘﯿﻖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ وﺛﯿﻖ ﻧﻤﻮده و ﺣﮑﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﺗﺒﺎع او را ﺑﺸﻮاﻫـﺪ ﻣﺘﻘﻨﻪ‬‫ﻣﻨﻘﻮض و ﻣﺮدود و ﻣﺪﻓﻮع و ﻣﻄﺮود ﻓﺮﻣﻮده و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﺳـﻨﯿﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ ﮐﻪ در ﺑﻌﺾ ﻓﺘﺎوي ﺧﻮد ﺣﮑﻢ‬‫اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي را ﺑﻮﺿﻊ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم ﺧﻼف ﺻﻮاب واﻧﻤﻮده ﻧﺎﻣﻌﺘﻤـﺪ ﺑﻮدن آن ﺑﺮ ﻣﻼ ﻓﺮﻣﻮده و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳـﺖ‬‫ﻋﻼﻣﻪ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺳﺨﺎوي ﮐﻪ در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴﻨﻪ ﺣﮑﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﺗﺒﺎع او را در ﺑﺎب وﺿﻊ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﮑﻼم ﻋﻼﺋﯽ واﻻ ﻣﻘﺎم رد‬‫ﻧﻤﻮده و آن را ﺻـﻨﯿﻊ ﻣﺘﻌﻤﺪ داﻧﺴﺘﻪ و ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ ﮐﺬب ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﻧﻔﯽ ﮐﺮده و ﺑﺘﺤﺴﯿﻦ آن رﻏﻢ اﻧﺎف ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ ﻓﺮﻣﻮده و‬‫از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻼـﻣﻪ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﮐﻪ در ﺗﺎرﯾـﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء ﺣﮑﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﺗﺒﺎع او را ﺑﻮﺿﻊ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺧﻼف‬‫ﺻﻮاب واﻧﻤﻮده و ﺑﺘﺼﻮﯾﺐ ﺗﺤﺴﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﯿﻒ زﯾﻎ ارﺑﺎب ﺑﺎﻃﻞ را ﺑﺎﻧﺎﻣﻞ ﺗﻨﻘﯿﺪ ﻓﺮﺳﻮده و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻨﮑﺖ اﻟﺒﺪﯾﻌﺎت‬‫ﮐﻪ ﻣﺨﺼـﻮص آن را ﺑﺮاي ﺑﯿـﺎن ﺗﻌﻘﺒـﺎت ﺑﺮ ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت اﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي ﮐـﺜﯿﺮ اﻟﻌـﺜﺮات ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﮐﺮده ﺣﮑﻢ اﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي را در‬‫ﺧﺼﻮص اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﺮدود و ﻣﺪﻓﻮع ﻧﻤﻮده و ﺑﮑﻼم ﻋﻼﺋﯽ ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﺳﺘﻨﺎد ﻓﺮﻣﻮده و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در‬‫ﻵﻟﯽ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ ﻧﻘﺾ ﻗﺪح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ آﻏﺎز ﻧﻬﺎده در اﻇﻬﺎر وﻫﻦ و ﻫﻮان آن داد ﮐﻤﺎل ﺷﺮح و ﺑﺴﻂ داده و ﻧﯿﺰ‬‫ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﻗﻮت اﻟﻤﻐﺘـﺬي ﻣﻘـﺎل ﺣﻘـﺎﺋﻖ اﺷـﺘﻤﺎل ﻋﻼـﺋﯽ ﺑـﺎ ﮐﻤـﺎل ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ رد ﺟﺴـﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﺴﺎرت اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﺗﺒﺎع او‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ در ﻣﻌﺮض اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ آورده راه ﺗﻔﻀـﯿﺢ و ﺗﻘﺒﯿﺢ آن ﺟﺎﺣﺪ ﺣﻖ ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﻘﺪم ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺳﭙﺮده و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در‬‫ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﺑﻄﻼن ﺣﮑﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﺋﻤﻪ ﻋﺎﻟﯿﺪرﺟﺎت ﺧﻮد واﺿﺢ ﻧﻤﻮده ﺑﺎﺧﺘﯿﺎر ﺻﺤﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪610 :‬‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﺑـﺎﻟﺤﺘﻢ و اﻟﺠﺰم ﮐﻤﺎل ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ ﺣﮑﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﻬﯿﻦ ﻻﺋـﺢ ﻓﺮﻣﻮد و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻼﻣﻪ ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻤﻬﻮدي ﮐﻪ‬‫در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ ﺑﻄﻼـن ﻗـﺪح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻇـﺎﻫﺮ اﻟﺸـﻨﺌﺎن در اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ رﻓﯿﻊ اﻟﺸـﺄن ﺑﮑﻼـم ﻋﻼﺋﯽ ﻋﺎﻟﯽ ﻣﮑﺎن و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﻤـﺪة‬‫اﻻرﮐـﺎن ﻇﺎﻫﺮ و ﻋﯿﺎن ﮐﺮده و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻋﺮاق ﮐﻪ در ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻌﻪ ﮐﻼم ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ را ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ‬‫رد ﺣﮑﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزﯾﺴﺖ اﺳـﺘﻨﺎدا ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ ﮐﻪ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﺗﺴﺎﻫﻞ ﮐﺜﯿﺮ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻏﺮﯾﺮ و‬‫دﯾﮕﺮ ﻣﺘﻌﻨﺘﯿﻦ ﺑﺎ ﺗﻐﺮﯾﺮ در ﺣﮑﻢ ﺑﻮﺿﻊ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﺛﯿﺮ ﺑﻤﻌﺮض اﺛﺒﺎت رﺳﺎﻧﯿـﺪه و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﻓﺘﺎواي ﺣﺪﯾﺜﯿﻪ ﺧﻮد ﺑﺎﺛﺒﺎت اﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 480‬از ‪581‬‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﻋﻼـم ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﺮاﻓﺮاﺷـﺘﻪ و ﻗـﺪح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ذﮐﺮ ﻧﻤﻮدن او اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﻟﺘﻔﺎت‬‫اﻧﮕﺎﺷﺘﻪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺴﺎم اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﺘﻘﯽ ﮐﻪ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮐﻼم ﺣﻘﺎﺋﻖ اﺷﺘﻤﺎل ﻋﻼﻣﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ ﮐﻪ ﻣﻈﻬﺮ ﮐﻤﺎل ﺑﻄﻼن و‬‫اﺿﻤﺤﻼل ﻗﺪح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﻼ رد و ﻧﮑﯿﺮ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﻓﺘﻨﯽ ﮐﻪ در ﺗﺬﮐﺮة‬‫اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺎﻓﺎدات ﻣﺘﯿﻨﻪ رد ﺣﮑﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﻮﺿﻊ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده و ﺑﺼﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم ﺗﺨﻄﯿﻪ ان ﮐﺜﯿﺮ اﻻوﻫﺎم در ﺗﮑﺬﯾﺐ‬‫اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﻈﯿﻢ اﻻﺑﺮام واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻓﺮﻣﻮده و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﮐﻪ در ﻣﺮﻗﺎة ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺟﺴﺎرت اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي‬‫در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﯿﻒ اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ ﻋﻼﺋﯽ در ﺗﺤﺴـﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ و ﺗﻘﯽ ﺿـﻌﻒ و وﺿﻊ از ان ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و ﻧﯿﺰ اﻓﺎده‬‫ﻋﻼـﻣﻪ اﺑـﻦ ﺣﺠﺮ ﮐـﻪ ﺻـﺮاﺣﮥ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ رد ﻗـﻮل اﺑـﻦ اﻟﺠـﻮزﯾﺴﺖ ذﮐﺮ ﻓﺮﻣـﻮده و ﻧﯿﺰ ﻗـﻮل ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﮐﻪ ﻣﻈﻬﺮ ﻣﺘﻌﻘﺐ ﺑـﻮدن ﺣﮑﻢ اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزﯾﺴﺖ ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿـﺎن آورده و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻼـﻣﻪ ﻣﻨـﺎوي ﮐﻪ در ﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ ﺑﻌـﺪ ﻧﻘﻞ ﻗﻮل اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ذﮐﺮ ﺗﺠﺎﺳـﺮ دﯾﮕﺮ‬‫ﻣﺘﺠﺎﺳـﺮﯾﻦ ﺧﺎﺳـﺮﯾﻦ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺗﻌﻘﺐ ﮐﺮدهاﻧـﺪ آن را ﺟﻤﻌﯽ از اﺋﻤﻪ ﮐﻪ ازﯾﺸﺎن ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻼﺋﯿﺴﺖ و ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ اﻓﺎده ﻋﻼﺋﯽ و دﯾﮕﺮ‬‫اﻓـﺎدات اﻋﻼـم ﮐﺒﺎر و ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ اﺣﺒﺎر ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺘﺤﺴـﯿﻦ و ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ و ﻧﻔﯽ ﺿـﻌﻒ و وﺿﻊ از ان ﺑﻤﻌﺮض اﺛﺒﺎت‬‫رﺳﺎﻧﯿﺪه ﺳﯿﻼب ﻓﻨﺎ ﺑﺎﺳﺎس ﺗﻘﻮﻻت اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و دﯾﮕﺮ زاﺋﻐﯿﻦ دواﻧﯿﺪه و ﻧﯿﺰ ﻣﻨﺎوي در ﺗﯿﺴﯿﺮ ﺑﻌﺪ اﻓﺎده ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ‬‫ﻧﻔﯽ وﺿﻊ از آن ﻧﻤﻮده و ﺑﻮﺿﻮح ﺗﻤﺎم وﻫﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻋﻈﯿﻢ اﻻﺟﺮام ﻣﺼﺮح ﻓﺮﻣﻮده و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي ﮐﻪ در‬‫اﺳـﻤﺎء رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة اﻓﺎده اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ رد ﻗﻮل اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﻃﺮﯾﻖ اﺛﺒﺎت و ﺗﺤﻘﯿﻖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ وﺛﯿﻖ ﺑﺪﻻﻟﺖ آن ﺣﺒﺮ‬‫اﻓﯿﻖ ﭘﯿﻤﻮده و ﻧﯿﺰ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﻟﻤﻌﺎت ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﻋﺒﺎرت ﻧﻘﺪ اﻟﺼﺤﯿﺢ ﻋﻼﻣﻪ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي ﮐﻪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻧﻬﺎﯾﺖ رد و ﺗﻮﻫﯿﻦ و‬‫ﻧﻘﺾ و ﺗﻬﺠﯿﻦ ﮐﻼـم اﺑﻦ اﻟﺠﻮزﯾﺴﺖ اﺳـﺘﻨﺎدا ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﻧﯿﺰ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ در ﻟﻤﻌﺎت ﻋﺒﺎرت ﻣﻘﺎﺻـﺪ ﺣﺴـﻨﻪ ﺳـﺨﺎوي ﮐﻪ ﻣﺒﻄﻞ ﺟﺴﺎرت‬‫ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﺴـﺎرت اﺑﻦ اﻟﺠﻮزﯾﺴﺖ اﺣﺘﺠﺎﺟـﺎ آورده و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ ﮐﻪ در ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟـﺪﻧﯿﻪ‬‫ﺗﺤﺴﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﺨﻄﺮ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﻋﻼﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﺮ ﻣﻨﺼﻪ ﺛﺒﻮت ﻧﺸﺎﻧﯿﺪه ﻣﻦ ﺑﻌﺪ ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪611 :‬‬‫ﺑﻄﻼن زﻋﻢ ﻓﺎﺳـﺪ و رﺟﻢ ﮐﺎﺳـﺪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﻤﻌﺮض ﻇﻬﻮر رﺳﺎﻧﯿـﺪه و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ ﮐﻪ در ﻧﺰل اﻻﺑﺮار ﺑﻤﺎ‬‫ﺻـّﺢ ﻣﻦ ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻻﻃﻬﺎر ﺑﻄﻼن ﺗﺠﺎﺳـﺮ ﻓﺎﺿـﺢ اﻟﻌﺜﺎر اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﻬـﺬار واﺿـﺢ و ﻣﺒﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮده و ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺎب ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ‬‫ﻋـﺪم اﺻـﺎﺑﺖ او در ﺟﺴﺎرت ﺧﺎﺳـﺮه ﺧﻮﯾﺶ ﻣﺒﺮﻫﻦ ﻧﻤﻮده و ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔـﮥ اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ ﻓﺴﺎد ﻗﻮل اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻋﻈﯿﻢ اﻟﻐﺮر واﺿـﺢ و‬‫ﻻﺋـﺢ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺮاي ﺗﻨﺒﯿﻪ اﻫﻞ ﻧﻈﺮ راﯾﺖ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺜﺒﯿﺖ اﻓﺮاﺧﺘﻪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺪر ﻋﺎﻟﻢ ﮐﻪ در ﻣﻌﺎرج اﻟﻌﻠﯽ ﮐﻼم ﺗﺒﺤﺮ ﻧﻈﺎم‬‫ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ و ارﻏﺎم اﻧﻒ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻋﻨﯿﻒ ﺳﺖ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده وﻫﻦ و‬‫ﻫـﻮان ﺗﻘﻮل اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮐـﺜﯿﺮ اﻟﺸـﻨﺌﺎن ﺑﺮ اﺻـﺤﺎب اﻋﯿـﺎن ﻇـﺎﻫﺮ و ﻋﯿـﺎن ﻓﺮﻣﻮده و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻼـﻣﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻـﻣﯿﺮ‬‫اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ ﮐﻪ در ﮐﺘـﺎب روﺿﻪ ﻧـﺪﯾﻪ ﻓﯽ ﺷـﺮح اﻟﺘﺤﻔـﮥ اﻟﻌﻠﻮﯾـﮥ ﺗـﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ ﺗﻘﻮل ﻣﻬﯿﻦ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي أﻓﯿﻦ ﺑﺎﻗﺼـﯽ اﻟﻐﺎﯾـﮥ رﺳﺎﻧﯿـﺪه‬‫ﺑﺎﻓـﺎدات ﻣﺤﺮره و اﺟـﺎدات ﻣﺤﺒﺮه ﺧﻮﯾﺶ روان آن ﻣﻌـﺪن اﻟﻤﺠﺎزﻓـﮥ و اﻟﻌـﺪوان ﮐﻤـﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ رﻧﺠﺎﻧﯿـﺪه و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻓﺎﺿﻞ ﺻـﺒﺎن‬‫ﻣﺼـﺮي ﮐﻪ در اﺳـﻌﺎف اﻟﺮاﻏﺒﯿﻦ وﻫﻦ اﺧﺘﯿـﺎر اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﺜـﺎر ﺑـﺬﮐﺮ ﻣﺨﺘـﺎر ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﺣﺒـﺎر ﺧﻮد ﻇـﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮐﺮده و از‬‫آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻗﺎﺿـﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ ﮐﻪ در ﺳـﯿﻒ ﻣﺴـﻠﻮل ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺗﺠﺎﺳـﺮ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﻧﻘﻞ دﯾﮕﺮ ﮐﻠﻤﺎت زاﺋﻐﻪ ﺑﺬﮐﺮ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن آن ﻣﺼـﺮح و ﻣﺤﻘﻖ ﮔﺮداﻧﯿـﺪه و ﺑﺎﻓﺎده اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺑﮑﺜﺮت ﺷﻮاﻫﺪ ﺣﮑﻢ ﺑﺼـﺤﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺗﻮان ﻧﻤﻮد‬‫ﮐﻤـﺎل زﯾـﻎ و ﻋـﺪول و اﻧﺤﺮاف و ﻧﮑﻮل اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻏﻔﻮل از ﺣﻖ ﻻـزم اﻟﻘﺒﻮل ﺑﺤـﺪ وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر و ﺳـﻄﻮع و ﺳـﻔﻮر رﺳﺎﻧﯿـﺪه و از‬‫آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ ﮐﻪ در ﻓﻮاﺋـﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺧﻄﺎي اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻋﻨﯿﻒ در ﻗـﺪح اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ‬‫واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺬﮐﺮ اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ و ﺗﺼﻮﯾﺐ آن در ﺗﺎﻧﯿﺐ و ﺗﻌﯿﯿﺮ ان ﺟﺎﺣﺪ ﻏﺮﯾﺮ اﻓﺰوده و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳـﺖ‬‫ﻣﺮزا ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺤـﺪث ﮐﻪ در ﺗﻔﺮﯾـﺢ اﻻﺣﺒﺎب ﺑﺘﺤﺴـﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺻـﺮاﺣﮥ ﻗﻮل اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﺣﺰاب او را ﻣﺮدود‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 481‬از ‪581‬‬‫ﺳﺎﺧﺘﻪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي ﮐﻪ در ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺎﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ داد ﺗﺤﻘﯿﻖ داده ﮐﻤﺎل ﻗﺒﺢ و ﻓﻈﺎﻋﺖ ﺻﻨﯿﻊ‬‫ﺷﻨﯿـﻊ اﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي ﻋﻈﯿﻢ اﻻﻋﺘﺴـﺎف ﻓﺮاروي ارﺑـﺎب اﻧﺼـﺎف ﻧﻬـﺎده و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻓﺎﺿـﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ اﻟﺰﻣـﺎن ﮐﻪ در ﻗﻮل‬‫ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﺑﺴـﯿﺎري از اﻋﻼم ﮐﺒﺎر و اﺛﺒﺎت اﺣﺒﺎر ﺧﻮد را راّد ﺑﺮ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﻨﺎد ﺷـﻤﺮده ﺑﺬﮐﺮ اﺳﺎﻣﯽ ﺷـﺮﯾﻔﻪ ﺑﻌﻀﯽ از اﯾﺸﺎن راه‬‫ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿـﺪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺳﺪﯾﺪ و ﻣﺴـﻠﮏ ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗﻨﺪﯾﺪ آن ﺟﺎﺣﺪ ﻋﻨﯿﺪ ﺳﭙﺮده و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﺪﻣﻨﺘﯽ ﻟا ﻤﺎﻟﮑﯽ‬‫اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮ ﮐﻪ در ﮐﺘـﺎب ﻧﻔﻊ ﻗﻮت اﻟﻤﻐﺘـﺬي ﮐﻼم ﻋﻼﺋﯽ ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ رد واﻓﺮ ﺟﺴﺎرت ﻓﺎﺿـﺤﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزﯾﺴﺖ ﺑﻨﻘﻞ آورده در اﺑﺎﻧﺖ‬‫ﺧﺴﺎرت ﻻﺋﺤﻪ او ﻗﺼﺐ اﻟﺴـﺒﻖ از اﻗﺮان ﺧﻮد ﺑﺮده و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﻄﻼن ﺗﻘﻮل ﺑﺎﻃﻞ و ﺗﻔﻮه ﻋﺎﻃﻞ و ﺗﺠﺎﺳـﺮ ﺧﺎﺳـﺮ و ﺗﻬﻮر ﺑﺎﺋﺮ‬‫اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﺧﺼﻮص اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎﻓﺎدات ﻣﺘﯿﻨﻪ و ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻣﺒﯿﻨﻪ اﻣﺜﺎل اﯾﻦ ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ اﻋﺎﻇﻢ و ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﻓﺎﺧﻢ ﺑﺤﺪ ﺗﺤﻘﯿﻖ رﺳﯿﺪه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪612 :‬‬‫ﺑﺎﺷﺪ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ ﮐﻤﺎل ﺑﺼـﻨﯿﻊ ﻓﻈﯿﻊ ﺑﯿﻦ اﻻﺿﻤﺤﻼل آن ﺧﺘﺎل ﻣﺤﺘﺎل ﻋﯿﻦ ﺿﻼل و اﺿﻼل و ﺑﺤﺚ ﺗﻌﺰﯾﺮ و ازﻻل و‬‫ﺻﺮف ﺑﺴﻂ ﺣﺒﺎل ﺧﺒﺎل و ﻣﺤﺾ ﻧﺼﺐ ﺷـﺒﺎك اﺣﺘﯿﺎل و اﻏﺘﯿﺎل ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ زﯾﻎ ﮐﻞ ﻣﻌﺎﻧـﺪ ﺟﺤﻮد و ﻣﺤﺎﺋـﺪ ﻟﺪود و‬‫ﻣﮑﺎﺑﺮ ﻋﻨﻮد و ﻣﺒﺎﻫﺖ ﮐﻨﻮد‬‫ﺟﻮاب اﺣﺘﺠﺎج ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﻘﻮل اﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ در ﺑﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ﻗﺎل اﻟﺸﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺘﻮه‬‫ﻗﻮل اﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ ﻧﺰد أﻫﻞ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﻘﺒﻮل ﻧﯿﺴﺖ‬‫اﻗﻮل اﯾﻦ ﻗﻮل اﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ ﻧﺰد اﺻﺤﺎب ﺗﺪﻗﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿﺪ از ﻣﺮﮐﺰ ﺻﺪق و ﺻﻮاب ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻌﯿﺪ و در ﻣﯿﺰان ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﻐﺎﯾﺖ ﺑﺎﻃﻞ و ﻧﺎﺳﺪﯾﺪ‬‫ﺑﻠﮑﻪ ﻧﺰد ﻫﺮ ذي ﺑﺼـﺮ ﺣﺪﯾـﺪ از ﻗﺒﯿﻞ وﺳﺎوس ﺷـﯿﻄﺎن ﻣﺮﯾﺪﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺗﻤﺎم و ﺑﺴﻂ ﺗﺎم و ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﺎ ﻻ‬‫ﮐﻼم داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﻓﺎﺧﻢ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ اﻋﻼم و اﻋﺎﻇﻢ ﻣﺴـﻨﺪﯾﻦ ﻓﺨﺎم و اﻣﺎﺟﺪ ﺣﻔﺎظ ﮐﺮام و اﻣﺎﺛﻞ اﯾﻘﺎظ ﻋﻈﺎم از ﻃﺒﻘﺎت ﻣﺘﻘﺪﻣﯿﻦ و ﻣﺘﺎﺧﺮﯾﻦ‬‫و زراﻓـﺎت ﺳـﺎﺑﻘﯿﻦ و ﻻﺣﻘﯿﻦ و ﻃﻮاﺋﻒ ﻣﺎﺿـﯿﻦ و ﻏﺎﺑﺮﯾﻦ و زﻣﺮ ﺳﺎﻟﻔﯿﻦ و ﻋﺎﻗﺒﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﺘﺤـﺪﯾﺚ و رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﻬﺮهور‬‫ﮔﺮدﯾﺪه ﺑﺎﺣﺮاز ﺷﺮف ﻧﻘﻞ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻨﯿﻒ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺳﺎﻣﻘﻪ رﺳﯿﺪهاﻧﺪ و ﮐﻤﻠﻪ ﻧﻘﺎد ﺛﻘﺎت و ﻣﻬﺮه ﺻﺪور اﺛﺒﺎت و اﺋﻤﻪ اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻋﺎﻟﯿﺪرﺟﺎت و‬‫اﺟﻠﻪ ﺑﺎرﻋﯿﻦ ﻓﻦ ﺟﺮح و ﺗﻌﺪﯾﻞ روات ﺑﺘﺼـﺤﯿﺢ و ﺗﺤﺴـﯿﻦ و ﺗﺜﺒﯿﺖ و ﺗﺮﺻـﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺘﯿﻦ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺗﻮازغ ﺷﺒﻬﺎت ﺟﺎﺣﺪﯾﻦ و ﻧﺎﺟﻢ‬‫ﻧﺰﻏـﺎت ﻣﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ را ﮐﻬﺸـﯿﻢ ﺗـﺬروه اﻟﺮﯾـﺎح ﻓﺮﺳﻮده و ﻣﻀـﻤﺤﻞ ﺳـﺎﺧﺘﻪ و ﺑﺴـﯿﺎري از ﻋﻠﻤـﺎي ﻋﺎﻟﯽ ﺷﺎن و ﻧﺒﻬﺎي رﻓﯿﻊ اﻟﻤﮑﺎن و اﺣﺒﺎر‬‫ﺟﻼـﻟﺖ اﻗﺘﺮان و ﮐﺒـﺎر ﻋﻈﻤﺖ ﻧﺸـﺎن اﯾﺸـﺎن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﻌﺒﺎرات ﻣﻔﯿـﺪه ﺣﺘﻢ و ﻋﻨﻮاﻧﺎت ﻣﺒﯿﻨﻪ ﺟﺰم آورده و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺛﺒﻮت و‬‫ﺗﺤﻘﻖ آن ﺑﺮ ارﺑﺎب اﺣﻼم و اﺻـﺤﺎب اﻓﻬﺎم ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﺟﻤﻌﯽ واﻓﺮ و ﻋﺪد ﻣﺘﮑﺎﺛﺮ از ﻧﺒﻼء اﮐﺎﺑﺮ و ﮐﻤﻼء رﻓﯿﻌﯽ اﻟﻤﺎﺛﺮ ﺷﺎن‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم را ﺑﻮﺻﻒ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﺤﮑﻢ و اﻟﻌﻠﻮم و اﻣﺜﺎل ذﻟﮏ ﺳـﺘﻮده ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ‬‫اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻨﯿﻒ ﺑﻐﺎﯾﺖ وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر ﺳﺎﻃﻊ و ﻻﻣﻊ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ و ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ از ﻣﻌﺎرﯾﻒ ﻣﻘﺒﻮﻟﯿﻦ و ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻣﻤﺪوﺣﯿﻦ اﯾﺸﺎن در اﺷـﻌﺎر‬‫ﺑﻼﻏﺖ ﺷـﻌﺎر ﺧﻮد اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﻧﻈﻢ ﻧﻤﻮده ﻣﺴـﻠﮏ ﻋﺮﻓﺎن و اﯾﻘﺎن آن ﺑﻘﺪم اﻧﻘﯿﺎد و اذﻋﺎن ﭘﯿﻤﻮدهاﻧﺪ و ﺑﻌﺪ ادراك اﯾﻦ ﻫﻤﻪ‬‫ﺷﻮاﻫﺪ ﺳﺎﻃﻌﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻗﺎﻃﻌﻪ ﺑﺤﯿﺮﺗﻢ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺘﻮه ﻧﺰد ارﺑﺎب اﻟﺒﺎب و اﺑﺼﺎر و اﺻـﺤﺎب ﻧﻘﺪ و اﺧﺘﯿﺎر ﺣﻈﯽ‬‫از واﻗﻌﯿﺖ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ ﯾﺎ ﮐﺴـﯽ از ﺻﺎﺣﺒﺎن اذﻫﺎن ﺳﻠﯿﻤﻪ و اﻓﻬﺎم ﻣﺴﺘﻘﯿﻤﻪ ﺑﺮ اﺳﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎن ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ را ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﺮﮔﻤﺎﺷﺖ و‬‫از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم اﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿـﺪ ﻣﻘﺒﻮل اﻫﻞ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿـﺪ ﻧﯿﻔﺘﺎده ﻋﻼﻣﻪ ﺑﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﻬﺎدر زرﮐﺸـﯽ ﺑﺎ وﺻـﻔﯽ‬‫ﮐﻪ آن را در ﻵﻟﯽ ﻣﻨﺜﻮره وارد ﻧﻤﻮده ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻤﺰﯾﺪ ﺗﺒﺤﺮ و ﺗﻤﻬﺮ ﺧﻮد وزﻧﯽ ﺑﺮاي آن ﻧﮕﺬاﺷـﺘﻪ ﺑﺘﺤﺴـﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﺪﯾﺪ اﻋﻼم ﺗﻌﺒﯿﺮ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 482‬از ‪581‬‬‫ﺗﻨﺪﯾﺪ ان ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ اﻓﺮاﺷـﺘﻪ و ﻋﻼﻣﻪ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺳـﺨﺎوي ﻧﯿﺰ در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴﻨﻪ اﻟﺘﻔﺎﺗﯽ ﺑﮑﻼم اﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ‬‫ﻧﻔﺮﻣﻮده ﺑﻼ ﺗﻮﻗﻒ ﺗﺼﺮﯾﺢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪613 :‬‬‫ﺑﺤﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﻣﻀﯽ‬‫ﺟﻮاب از اﺣﺘﺠﺎج ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﻘﺪح ﻧﻮوي‪ ،‬ذﻫﺒﯽ و ﺟﺰري‬‫و ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﻧﯿﺰ در درر ﻣﻨﺘﺜﺮه ﺑﺎ وﺻﻒ ذﮐﺮ ﮐﻼم اﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ اﻋﺘﻨﺎي ﺑﺎن ﻧﮑﺮده ﺗﺎﯾﯿﺪ ﺗﺤﺴـﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﺳﺒﻖ و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﺪ ﻗﺎري ﻧﯿﺰ ﺑﺎ وﺻﻒ آﻧﮑﻪ ﮐﻼم اﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ را در ﻣﺮﻗﺎة ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده‬‫ﻟﯿﮑﻦ ﻣﺴـﺘﺪرك ﺑﻮدن آن ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﻋﻼم ﺧﻮد واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﻣﻀﯽ ﻗﻮﻟﻪ و ﻗﺎل اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﯿﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻨﻮاوي‬‫و اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺷﻤﺲ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟّﺬﻫﺒﯽ و اﻟﺸﯿﺦ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺠﺰري اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع‬‫رد ﻗﺪح ﻧﻮوي در ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫اﻗﻮل ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﻤﻘﺎم درﯾﻦ ﮐﻼم ﺟﺎﻟﺐ اﻟﻤﻼم اﯾﻦ ﺷـﯿﻮخ ﺛﻼﺛﻪ ﻋﻈﺎم ﺧﻮد را ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻮﺿﻊ ﺣﺪﯾﺚ ﺧﯿﺮ اﻻﻧﺎم ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ اﻟﯽ ﯾﻮم‬‫اﻟﻘﯿﺎم واﻧﻤﻮده ﻧﺰد ارﺑﺎب ﺗﺤﻘﯿﻖ و اﻧﺼﺎف و اﺻـﺤﺎب ﺗﺪﻗﯿﻖ و ﺗﺮك اﻋﺘﺴﺎف ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ اﯾﺸﺎن را ﻋﺮﺿﻪ ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗﻔﻀـﯿﺢ و ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ را‬‫ﻫﺪف ﺗﺤﻘﯿﺮ و ﺗﻘﺒﯿﺢ ﻓﺮﻣﻮده و ﻧﺤﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺘﻘﺼﯿﺮ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺪﯾﺮ آﻧﭽﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺸﺮح ﺣﺎل ﻗﺪح ﻣﻬﯿﻦ ﻫﺮ ﯾﮑﯽ ازﯾﻦ ﺛﻼﺛﻪ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﻓﺎﺗﺮ‬‫ﺧﻮﯾﺶ ﺟـﺎﮔﺰﯾﻦ دارم ﺟـﺪا ﺟـﺪا ﺑﺮ ﺻـﻔﺤﻪ ﻗﺮﻃـﺎس ﺑﺮﻣﯽﻧﮕـﺎرم اﻣﺎ ﻣﺤﯿﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻨﻮاوي ﭘﺲ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل ﻗـﺪﺣﺶ در اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ او در ﮐﺘﺎب ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻻﺳـﻤﺎء و اﻟﻠﻐﺎت ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺑﻌﺾ ﻓﻀﺎﺋﻞ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻟﻤﺮوي ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻓﯽ رواﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﺤـﺪﯾﺚ ﺑﺎﻃﻞ رواه اﻟﺘﺮﻣـﺬي و ﻗﺎل ﻫﻮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻨﮑﺮ و ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﻨﺴﺦ ﻏﺮﯾﺐ ﻗﺎل و ﻟﻢ ﯾﺮوه ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ و روي ﻣﺮﺳـﻼ و‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﻮوي ﻓﯽ اﻻﺻﻞ در‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﮐﻪ ﻣﺮوي از ﺻﻨﺎﺑﺤﯿﺴﺖ ﮐﻼم ﻣﯽﮐﻨﺪ و آن را ﺑﻤﺰﯾﺪ ﺟﺴﺎرت و ﺟﺮات ﺑﺎﻃﻞ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ و‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫را رواﯾﺘﯽ از رواﯾﺎت‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻣﯽداﻧﺪ و ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ و اﻋﻼم ﻣﺴﻨﺪﯾﻦ ﺳﻨﯿﻪ ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺣﺪﯾﺜﯽ دﯾﮕﺮﺳﺖ و ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺣﺪﯾﺜﯽ دﯾﮕﺮ و اﮐﺜﺮ ﺳﻼﺳﻞ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﻫﺮ واﺣﺪ ﺟﺪا ﺟﺪا ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ ﺑﻔﺮض ﻏﯿﺮ واﻗﻊ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺒﺎﺷـﺪ از ﻋـﺪم ﺛﺒﻮت آن ﻋـﺪم ﺛﺒﻮت ﺣـﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻻزم ﻧﻤﯽآﯾـﺪ ﻓﮑﯿﻒ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺧﺒﯿﺮ و ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و ﻻ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 483‬از ‪581‬‬‫ﮐﻈﻬﻮر اﻟّﻨﺎر ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻨﻮر ﻓﯽ اﻟّﻈﻠﻢ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻧﯿﺰ ﻣﻤﺜﻞ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ و ﻣﺸﻬﻮرﺳﺖ‬‫رد ادﻋﺎي ﻧﻮوي ﮐﻪ ﺗﺮﻣﺬي ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﻪ را ﻣﻨﮑﺮ اﺳﺖ‬‫و ﺣﮑﻢ ﻧﻮوي ﺑﺒﻄﻼـن ان ﻧﺰد ارﺑـﺎب ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿـﺪ و اﺻـﺤﺎب ﺗﺜﻘﯿﻒ و ﺗﺴﺪﯾـﺪ ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﻀـﻤﺤﻞ و ﻣﻬﺠﻮر ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه و ﺑﺮاﻫﯿﻦ‬‫ﺳﺪﯾﺪه ﮐﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از آن ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺗﺨﺮﯾﺠﺎت ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ اﻋﻼم و اﻓﺎدات ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﻓﺨﺎم ﺳﻨﯿﻪ ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﺑﺒﺴﻂ ﺗﻤﺎم ﻣﺬﮐﻮر‬‫ﺷﺪه واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻧﺒﺬي از آن در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻧﯿﺰ ﺗﻨﺒﯿﻬﺎ ﻻوﻟﯽ اﻻﺣﻼم و اﻇﻬﺎرا ﻟﻤﺎ ﻓﯽ ﺣﮑﻢ اﻟﻨﻮوي ﻣﻦ اﻟﺴﻘﺎم ﻣﺮﻗﻮم ﻣﯽﺷﻮد‬‫اول آﻧﮑﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﺪث در ﺗﻔﺮﯾﺢ اﻻﺣﺒﺎب ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪614 :‬‬‫ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ و ﻗﺎل روي ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻓﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ و ﻻ ﻧﻌﺮف ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ‬‫اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷﺮﯾﮏ و رواه اﺣﻤﺪ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺠﺮد رواﯾﺖ اﺣﻤﺪ ﺣﺪﯾﺜﯽ را ﻣﻮﺟﺐ ﺛﺒﻮت و اﻋﺘﻤﺎد و اﻋﺘﺒﺎر آﻧﺴﺖ و‬‫دﻟﯿﻞ ﻧﻔﯽ وﺿﻊ و ﺑﻄﻼن از ان ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﻣﻔﺼـﻼ ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﻌﺘﻤﺪ و‬‫ﻣﻌﺘﺒﺮﺳﺖ و ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﻮﺿﻮع ﻧﯿﺴﺖ دوم آﻧﮑﻪ ﺗﺮﻣـﺬي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﺟﺎﻣﻊ ﺻـﺤﯿﺢ ﺧﻮد اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده و ﺑﻤﺰﯾﺪ ﻧﻘﺪ و‬‫ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺗﺤﺴـﯿﻦ آن ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي در ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ در ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ اﻧﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻪ ﺑﺎب دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ع رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻗﺎل ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ و ﺗﺤﺴﯿﻦ ﺗﺮﻣﺬي ﺣﺪﯾﺜﯽ را دﻟﯿﻞ ﮐﻤﺎل اﻋﺘﺒﺎر و اﻋﺘﻤﺎد اوﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻧﺰد ﺗﺮﻣﺬي ﺣﺪﯾﺜﯿﺴﺖ ﮐﻪ در‬‫اﺳـﻨﺎد او ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﻣﺘﻬﻢ ﺑﺎﻟﮑﺬﺑﺴﺖ ﻧﺒﺎﺷﺪ و آن ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺎذ ﻫﻢ ﻧﺒﻮد و ﺑﻮﺟﻮه ﻣﺘﻌﺪده ﻣﺮوي ﮔﺮدد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺧﻮد ﺗﺮﻣﺬي در ﺟﺎﻣﻊ ﺧﻮد‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﺎ ذﮐﺮﻧﺎ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻓﺎﻧﻤﺎ اردﻧﺎ ﺣﺴﻦ اﺳﻨﺎده ﻋﻨﺪﻧﺎ ﮐّﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﯾﺮوي ﻻ ﯾﮑﻮن ﻓﯽ اﺳﻨﺎده ﻣﻦ ﯾﺘﻬﻢ ﺑﺎﻟﮑﺬب و‬‫ﻻ ﯾﮑﻮن اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺷﺎّذا و ﯾﺮوي ﻣﻦ ﻏﯿﺮ وﺟﻪ ﻧﺤﻮ ذاك ﻓﻬﻮ ﻋﻨﺪﻧﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ و ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﺠﺮد رواﯾﺖ‬‫ﮐﺮدن ﺗﺮﻣﺬي ﺣﺪﯾﺜﯽ را در ﺟﺎﻣﻊ ﺧﻮد دﻟﯿﻞ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﺤﻘﻖ و ﺛﺒﻮت و وﺛﻮق و اﻋﺘﻤﺎد آﻧﺴﺖ ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ ﺗﺮﻣﺬي ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﺗﺤﺴـﯿﻦ‬‫آن ﻫﻢ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﮑﻤﺎل وﺿﻮح ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻗﺪح ﻧﻮوي در‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻧﺎﺷـﯽ از ﻗﻠﺖ ﺗﺘﺒﻊ اﻓـﺎدات اﺋﻤﻪ اﻋﻼم و ﺣﻔﺎظ ﮐﺮام ﻣـﺬﻫﺐ ﺧﻮﯾﺶ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻻﺛﺎر اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و ﺑﺎﻫﺘﻤﺎم ﺗﻤﺎم ﺗﺼـﺤﯿﺢ آن ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻤﺎ ﺳﺒﻖ ﻣﻔﺼﻼ و ﺑﻌﺪ ﺗﺼﺤﯿﺢ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺟﻬﺒﺬ ﺟﻠﯿﻞ و ﻧﺎﻗﺪ ﻧﺒﯿﻞ‬‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺣﮑﻢ ﻧﻮوي ﺑﺒﻄﻼن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻗﺎﺑﻞ اﻟﺘﻔﺎت و اﺻـﻐﺎء اﺣﺪي از ارﺑﺎب ﺧﺒﺮت و ذﮐﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮐﻼم ﺣﻘﺎﺋﻖ‬‫اﻧﻀـﻤﺎم ﻃﺒﺮي ﻋﻼـم ﺑﺮ ﻣﺜـﻞ ﻧﻮوي ﮐﻪ ﻗﻼـده ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻋﻘﯿـﺪﺗﺶ در ﮔﺮدن اﻧـﺪاﺧﺘﻪ اﻋﻼم ﮐﻤﺎل ﻣـﺪح و ﺛﻨﺎ و وﺻﻒ اﻃﺮاء او در ﻫﻤﯿﻦ‬‫ﮐﺘﺎب ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺳﻤﺎء و اﻟﻠﻐﺎت اﻓﺮاﺧﺘﻪ اﺳﺖ ﺣﺠﺖ ﻗﺎﻫﺮه و ﺑّﯿﻨﻪ زاﻫﺮه ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ -‬ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 484‬از ‪581‬‬‫را در ﻣﺴـﺘﺪرك ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده و ﺗﺼﺤﯿﺢ آن ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺷﺎﻣﯽ در ﺳﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺎد در ذﮐﺮ‬‫اﺳﻤﺎي ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ اﺧﺬه اﻟﺸﯿﺦ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ ع رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ان اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺘﺪرك و ﺻﺤﺤﻪ اﻟﺦ‬‫و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺷﺒﺮاﻣﻠﺴـﯽ در ﺗﯿﺴﯿﺮ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴﻨﯿﻪ در ذﮐﺮ اﺳﻤﺎي ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫اﺧﺬه اﻟﺸﯿﺦ ﻣﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ اّن اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪615 :‬‬‫و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺘﺪرك‬‫و ﺻﺤﺤﻪ و زرﻗﺎﻧﯽ در ﺷﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ در ذﮐﺮ اﺳﻤﺎء ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺘﺪرك‬‫و ﺻـﺤﺤﻪ اﻟـﺦ و ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐـﻪ ﺑﻌـﺪ رواﯾـﺖ و ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﺣـﺎﮐﻢ ﮐﻪ اﻣـﺎم اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺟﻼـﻟﺖ ﺷـﺎن رواه اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﺴـﺘﺪرك و ﺻـﺤﺤﻪ اﻟﺦ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ رواﯾﺖ و ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺣﺎﮐﻢ ﮐﻪ اﻣﺎم اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﺳﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺟﻼﻟﺖ ﺷﺎن و ﻧﻘﺪ و اﺗﻘﺎن‬‫او ﻧﺰد اﻋﯿﺎن ﻣﺎﻫﺮﯾﻦ اﯾﻦ ﺷﺎن واﺿﺢ و ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ ﻧﺰد ﻣﻨﺼﻒ ﻟﺒﯿﺐ دﻋﻮي ﺑﺎﻃﻞ ﻧﻮوي در ﺑﺎب‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻫﯿﭻ وﻗﻌﯽ ﻧﺪارد و آﺑﯽ ﺑﺮ روي ﮐﺎر ﻧﻤﯽآرد ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮔﻨﺠﯽ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را ﺑﺴـﻨﺪ ﺧﻮد رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و ﺑﻌـﺪ از ان ﺣﮑﻢ ﺑﺤﺴﻦ و ﻋﺎﻟﯽ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﺮﻣﻮده و در ﺻـﺪر ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﻇﺎﻫﺮ ﮐﺮدهﺳﺖ ﮐﻪ‬‫اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ اﺣـﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ از ﮐﺘﺐ اﺋﻤﻪ و ﺣﻔﺎظ ﻣﺎﺧﻮذ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﺑﻌـﺪ ﻇﻬﻮر و ﺗﺤﻘﻖ ﺻـﺤﺖ و ﺣﺴﻦ اﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﺐ اﻓـﺎده ﻋﻼﻣﻪ ﮐﻨﺠﯽ ﺑﻄﻼن و ﺳـﺨﺎﻓﺖ دﻋﻮي ﻧﻮوي در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻟﻤﻮع و ﺳـﻄﻮع اﺳﺖ ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺤﺐ اﻟـﺪﯾﻦ ﻃﺒﺮي در‬‫ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﺗﺤﺴﯿﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫از ﺗﺮﻣـﺬي ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و ﻧﯿﺰ در رﯾﺎض ﻧﻀـﺮه ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از ﺗﺮﻣـﺬي ﻣﻨﯿﻒ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻤﺎ ﺳـﺒﻖ و ازﯾﻨﺠﺎ ﻧﯿﺰ‬‫واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ دﻋﻮي ﻧﻮوي در ﺣﻖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از ﺻﺪق و ﺳﺪاد ﺑﻐﺎﯾﺖ دورﺳﺖ و ﺑﻄﻼن آن ﺑﺮ ارﺑﺎب اﻟﺒﺎب در‬‫ﮐﻤﺎل وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺻﻼح اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺑﺒﯿﺎن ﺷﺎﻓﯽ و ﺗﺒﯿﺎن ﮐﺎﻓﯽ اﺛﺒﺎت ﻓﺮﻣﻮده ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺳﺨﻒ و ﻫﻮان و وﻫﻦ و ﺑﻄﻼن دﻋﻮي وﺿﻊ آن ﺑﺮ ارﺑﺎب اﺣﻼم واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻓﺮﻣﻮده و‬‫ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ از ﻋﺒـﺎرت اﺟﻮﺑﻪ ﻋﻼـي ﮐﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻗﻮت اﻟﻤﻐﺘـﺬي و ﻏﯿﺮ آن ﻧﻘﻞ ﮐﺮده در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ داﻧﺴﺘﯽ و ﮔﻤﺎن ﻧـﺪارم ﮐﻪ اﺣـﺪي از‬‫ارﺑﺎب اﻧﺼﺎف ﺑﻌـﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ آن وزﻧﯽ ﺑﺮاي دﻋﻮي ﺑﺎﻃﻠﻪ ﻧﻮوي ﻧﻬـﺪ ﯾﺎ ﺑﺘﺄﯾﯿـﺪ ﮐﻼم ﺧﻼﻋﺖ ﻧﻈﺎم او داد اﺑﺪاء ﻋﻮار و اﮐﺘﺴﺎب ﻋّﺮ و ﻋﺎر‬‫دﻫﺪ ﻫﺸﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي در ﻧﻘﺪ اﻟﺼﺤﯿﺢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿﺪ ﺑﺎﺛﺒﺎت رﺳﺎﻧﯿﺪه و ﺑﺎﻇﻬﺎر ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن‬‫آن ﻧﺸﺘﺮ ﺧﻮﻧﯿﻦ در رگ ﺟﺎن ﺟﺎﺣـﺪﯾﻦ دواﻧﯿـﺪه و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ اﻋﺘﺮاف ﺳﺮاﺳـﺮ اﻧﺼﺎف ﻋﻼﻣﻪ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي وﻗﻌﯽ ﺑﺮاي دﻋﻮي‬‫ﺑﺎﻃﻞ ﻧﻮوي ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧﺪ و ﻣﺤﺾ ادﻋﺎي ﻻ ﻃﺎﺋﻞ او ﻧﻔﻌﯽ ﺑﺤﺎل اوﻟﯿﺎي ﻣﺘﺒﻌﯿﻨﺶ ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧﺪ ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺠﺰري در ﮐﺘﺎب‬‫اﺳﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 485‬از ‪581‬‬‫را اوﻻ ﺑﺴـﻨﺪ ﻣﺘﺼﻞ ﺧﻮد رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و ﺛﺎﻧﯿﺎ آن را از ﺻـﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣـﺬي ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮده ﻣﻦ ﺑﻌﺪ ﺑﺬﮐﺮ دﯾﮕﺮ رواﯾﺎت در ﺗﺸـﯿﯿﺪ و ﺗﺎﯾﯿﺪ آن‬‫اﻓﺰوده روان ﺟﺎﺣـﺪ ﻋﻨﯿـﺪ ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿـﺪ ﺧﻮد ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻓﺮﺳﻮده و ﺑﻌـﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ آن ﻧﯿﺰ ﺑﻄﻼن ﮐﻼم ﻧﻮوي در ﺑﺎب اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﺰﯾﺰ‬‫اﻟﻤﺜﺎر ﮐﺎﻟﺸﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟﻨﻬﺎر ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را ﺗﺤﺴـﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از ﻋﺒﺎرات ﮐﻮﮐﺐ ﻣﻨﯿﺮ و ﺳـﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺎد و ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ و ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ زرﻗﺎﻧﯽ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ درﯾﺎﻓﺘﯽ و‬‫ازﯾﻨﺠﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﻄﻼن دﻋﻮي ﻧﻮوي درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﻇﻬﻮر ﻣﺘﺤﻘﻖ و ﻣﺘﻀﺢ ﻣﯽﺷﻮد و ﻫﻔﻮه ﺑﺎﻃﻠﻪ او ﻧﺰد اﻫﻞ ﺗﺤﻘﯿﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪616 :‬‬‫ادراج اﻟﺮﯾﺎح ﻣﯽرود ﯾﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﺣﮑﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي ﺑﺼﺤﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻧﻘـﻞ ﻧﻤﻮده و اﺳـﺘﻨﺎد ﺑﺎن ﻓﺮﻣﻮده ﭘﺲ ﻧﺰد ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﻧﯿﺰ ﺣﮑﻢ ﻧﻮوي ﺑﺒﻄﻼن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣـﺪﻓﻮع و ﻣﺮدود و ﺑﻐﺎﯾﺖ‬‫ﻣﻨﻔﯽ و ﻣﻄﺮود ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﻘﻤﯽ در ﮐﻮﮐﺐ ﻣﻨﯿﺮ ﺷﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ اﺛﺒﺎت‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻓﺮﻣﻮده و ﺑﻄﻼـن زﻋﻢ ﻗﺰوﯾﻨﯽ و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﺑـﺎب آن ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎدات اﻋﻼم ﺧﻮد ﻣﺜﻞ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻼﺋﯽ و ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ‬‫ﺛـﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻇـﺎﻫﺮ و ﺑـﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﺧﺘﯿـﺎر ﻋﻼـﻣﻪ ﻋﻠﻘﻤﯽ ﻧﯿﺰ ﮐﻼم ﻧﻮوي از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺰﻋﻮﻣﺎت‬‫ﻓﺎﺳﺪه و ﻣﻈﻨﻮﻧﺎت ﮐﺎﺳﺪه اﺳﺖ ﺳﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺷﺎﻣﯽ در ﺳﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺎد‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را ﺛـﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﻧﻤﻮده و در اﺛﺒـﺎت آن ﺑﺘﺼـﺤﯿﺢ ﺣـﺎﮐﻢ و ﺗﺤﺴـﯿﻦ ﻋﻼﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺗﻤﺴﮏ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﭘﺲ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫واﺿـﺢ و ﻻﺋﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﯾﻦ ﺣﺒﺮ ﻧﻘﺎد ﻧﯿﺰ دﻋﻮي ﻧﻮوي در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻄﻼن و ﻓﺴﺎدﺳﺖ ﭼﻬﺎردﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮؤف‬‫ﻣﻨـﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ ﺑﺎﺛﺒـﺎت ﺣـﺪﯾﺚ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﺑﮑﻤﺎل اﻫﺘﻤﺎم ﮔﺮدﯾـﺪه در ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺜﺒﯿﺖ آن ﺑﺎﻓﺎدات ﻋﻼﻣﻪ ﻋﻼﺋﯽ و ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ ﻣﺘﻤﺴـﮏ ﮔﺮدﯾـﺪه و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﯾﻦ ﻋﻼﻣﻪ اﻓﯿﻖ ﻧﯿﺰ ادﻋﺎي ﻧﻮوي در ﺑﺎب اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺳﺮاﺳـﺮ‬‫ﺑﺎﻃﻞ و از ﺣﻠﯿﻪ ﺻﺪق و ﺳﺪاد ﻋﺎﻃﻞ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺠﺎزي ﺷﻌﺮاﻧﯽ در ﻓﺘﺢ اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﻨﺼﯿﺮ ﺑﺸﺮح اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﺼﻐﯿﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ درﯾﺎﻓﺘﯽ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻬﺮ اﺑﻄﺎل دﻋﻮي ﻧﻮوي ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ و‬‫آﺛﺎر ﮐﻼم ﻓﺎﺳـﺪ اﻟﻨﻈﺎم او را ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﺎﺣﯽ و ﻋﺎﻓﯽ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي ﻋﺒﺎرت ﻧﻘﺪ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﻋﻼﻣﻪ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي ﮐﻪ‬‫ﻣﺜﺒﺖ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ در ﻟﻤﻌﺎت ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة آورده ﻃﺮﯾﻖ اﻋﺘﻤﺎد و اﺳـﺘﻨﺎد ﺑﺎن ﺳﭙﺮده ﭘﺲ واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﺧﺘﯿﺎر ﺷﯿﺦ دﻫﻠﻮي‬‫ﻧﯿﺰ ﮐﻼم ﻧﻮوي در ﺑﺎب‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫از داﺋﺮه ﺣﻖ و ﺻﻮاب ﺧﺎرج و در ﺣﯿﻄﻪ ﻫﻮاﺟﺲ ﻣﻮرﺛـﮥ اﻟﺘﺒﺎب و اﻟـﺞ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻫﻔﺪﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﺰﯾﺰي در ﺳـﺮاج ﻣﻨﯿﺮ ﺷـﺮح‬‫ﺟﺎﻣﻊ ﺻـﻐﯿﺮ در ﺷﺮح ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻋﺒﺎرت ﻋﻼﻣﻪ ﻋﻠﻘﻤﯽ ﮐﻪ ﻣﺘﻀﻤﻦ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ و رد ﻣﺰﻋﻮم ﻗﺰوﯾﻨﯽ و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزﯾﺴﺖ‬‫ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﺑﻌﺪ از ان ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﺷـﯿﺦ ﺧﻮد ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺠﺎزي اﻟﺸـﻌﺮاﻧﯽ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﺗﺸـﯿﯿﺪ ﻣﺒﺎﻧﯽ آن ﻓﺮﻣﻮده ﭘﺲ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻋﻼﻣﻪ ﻏﺮﯾﺰي ﻧﯿﺰ ﮐﻼم ﻧﻮوي در ﺑﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 486‬از ‪581‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻗﺎﺑﻞ اﻟﺘﻔﺎت و اﺣﺘﻔﺎل اﺻﺤﺎب ﺑﺮاﻋﺖ و ﮐﻤﺎل ﻧﯿﺴﺖ ﻫﺠﺪﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺷﺒﺮاﻣﻠﺴﯽ در ﺗﯿﺴﯿﺮ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴﻨﯿﻪ اﺛﺒﺎت‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻧﻤﻮده و رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺣﺎﮐﻢ آن را در ﻣﺴـﺘﺪرك ﻣﻊ اﻟﺘﺼـﺤﯿﺢ ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮده ﭘﺲ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ ﺷﺒﺮاﻣﻠﺴﯽ ﻧﯿﺰ ﮐﻼم ﻧﻮوي در ﺑﺎب‬‫اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﻀﻤﺤﻞ و ﻓﺎﺳﺪ و ﻣﻨﺨﺰل ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻧﻮزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ زرﻗﺎﻧﯽ در ﺷﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را ﺣﺎﮐﻢ در ﻣﺴﺘﺪرك رواﯾﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪617 :‬‬‫ﻧﻤﻮده و ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﮐﺮده و زﻋﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ذﻫﺒﯽ در ﺑﺎب آن ﺑﮑﻼم ﻃﻮﯾﻞ ﻣﺮدودﺳﺖ و ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻼﺋﯽ و ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﺤﺴﻦ‬‫آن ﺷﺪهاﻧﺪ و اﯾﻦ اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ زرﻗﺎﻧﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﺮاي وﺿﻮح ﺑﻄﻼن ﻣﺰﻋﻮم ﻧﻮوي در ﺑﺎب اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮐﺎﻓﯽ و ﺑﺴـﻨﺪ ﺳﺖ ﺑﺴـﺘﻢ آﻧﮑﻪ‬‫ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪﺧﺎن ﺑﺪﺧﺸﯽ در ﻧﺰل اﻻﺑﺮار ﺑﻤﺎ ﺻﺢ ﻣﻦ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻻﻃﻬﺎر‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را ذﮐﺮ ﮐﺮده و ازﯾﻨﺠﺎ ﻧﯿﺰ ﺳـﺨﺎﻓﺖ و ﺑﻄﻼن و رﮐﺎﮐﺖ و ﻫﻮان ﮐﻼم ﻧﻮوي در ﺑﺎب اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﺰﯾﺰ اﻟﻤﺜﺎر واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﺑﺴﺖ‬‫و ﯾﮑﻢ آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﯽ در ﺗﺤﻔﮥ اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را در ﻓﺼـﻠﯽ ﮐﻪ ﻣﺨﺘﺺ ﺑﺎﺣـﺎدﯾﺚ ﺣﺴﺎﻧﺴﺖ دارد ﻧﻤﻮده و آن را ﺑﺴـﺒﺐ ﺷﻮاﻫـﺪ آن ﺣﺴﻦ ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮده و ازﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﻄﻼن ﻗـﺪح‬‫ﺳﺨﯿﻒ ﻧﻮوي ﻋﻨﯿﻒ در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻣﺘﻀﺢ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﮔﺮدد ﺑﺴﺖ و دوم آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺪر ﻋﺎﻟﻢ در ﻣﻌﺎرج اﻟﻌﻠﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را از اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي ﺑﺘﻮﺳﻂ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﻃﺮﯾﻖ اذﻋﺎن و ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﺑﺎن ﺳﭙﺮده ﭘﺲ ﺣﺴﺐ ﺻـﻨﯿﻊ ﻣﻌﺘﻤـﺪ اﯾﻦ ﺣﺒﺮ ﻣﺴـﺘﻨﺪ ﻧﯿﺰ ﺳـﺨﻒ‬‫ﻇﺎﻫﺮ و وﻫﻦ ﺑﺎﻫﺮ ﻫﻔﻮه ﻧﻮوﯾﻪ واﺿﺢ و روﺷﻨﺴﺖ ﺑﺴﺖ و ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴﻬﺎﻟﻮي در ﺻﺒﺢ ﺻﺎدق‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫اﺣﺘﺠﺎج ﻧﻤﻮده ﺑﺮ ﺣﻖ ﺑﻮدن ﻣﺬﻫﺐ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم در ﻣﺴـﺌﻠﻪ اﺷﺘﺮاط اﻧﻘﺮاض ﻋﺼـﺮ در ﺗﻘﺮر اﺟﻤﺎع ﮐﻤﺎ ﺳﺘﻘﻒ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺜﺒﺖ ﮐﻤﺎل ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ و ﻣﻮﺿﺢ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻄﻼن ﮐﻼم ﺟﺎﺣﺪ ﻋﻨﯿﻔﺴﺖ ﺑﺴﺖ‬‫و ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را ﻣﺨﺘﺎر واﻧﻤﻮده و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﮑﻤﺎل وﺿﻮح ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﮐﻼم ﻧﻮوي در ﺑﺎب اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺸـﺮق اﻟﻤﻨﺎر ﻣﻬﺠﻮر ارﺑﺎب ﻧﻘﺪ و اﻋﺘﺒﺎر‬‫و ﻣﺘﺮوك اﺻﺤﺎب ﺧﺒﺮت و اﺧﺘﯿﺎرﺳﺖ ﺑﺴﺖ و ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻﻼح اﻻﻣﯿﺮ اﻟﺼﻨﻌﺎﻧﯽ در روﺿﻪ ﻧﺪﯾﻪ ﺗﺼﺤﯿﺢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫از ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﺑﺮ ان اﻋﺘﻤﺎد ﻧﻤﻮده و ازﯾﻨﺠﺎ ﻧﯿﺰ واﺿﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﮐﻼم ﻧﻮوي در ﺣﻖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﻐﺎﯾﺖ‬‫رﮐﯿـﮏ و ﺳـﺨﯿﻔﺴﺖ و ﻋﻼـوه ﺑﺮﯾﻦ دﯾﮕﺮ وﺟﻮه ﻣﺘﯿﻨﻪ و ﺣﺠـﺞ ﻣﺒﯿﻨﻪ ﺑﻄﻼـن ﮐﻼـم ﻓﺎﺳـﺪ اﻟﻨﻈـﺎم ﻧﻮوي از ﺗﺨﺮﯾﺠﺎت ﺳﺎﺑﻘﻪ و ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت‬‫ﺳﺎﻟﻔﻪ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ و ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺧﺒﯿﺮ واﺿﺢ و ﻣﺴﺘﻨﯿﺮﺳﺖ‬‫اﺛﺒﺎت ﺗﺤﺮﯾﻒ در ﮐﻼم ﺗﺮﻣﺬي ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤﺪﯾﺚ أﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 487‬از ‪581‬‬‫اﻣﺎ ادﻋﺎي ﻧﻮوي ﮐﻪ ﺗﺮﻣﺬي‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را ﻣﻨﮑﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﭘﺲ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻨﮑﺮات ﻓﺎﺿـﺤﻪ و ﺑﻄﻼـت ﻻـﺋﺤﻪ اﺳﺖ و ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺮ اﻫـﻞ ﺗﯿﻘـﻆ و اﻋﺘﺒـﺎر و ﻧﻘـﺪ و اﺳـﺘﺒﺼﺎر ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺸـﺪه ﮐﻪ‬‫ﺗﺮﻣـﺬي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﻨﮑﺎرت وﺻﻒ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮ ﺧﻼف آن ﻧﺰد ارﺑﺎب ﺗﺜﺒﺖ و ﺿـﺒﻂ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻘﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﺮﻣﺬي‬‫اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺤﺴﻦ ﻣﻮﺻﻮف ﻓﺮﻣﻮده رﯾﺐ ﺟﺎﺣﺪ ﻣﺮﺗﺎب را ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ زدوده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ آﻧﻔﺎ از ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي در ذﺧﺎﺋﺮ‬‫اﻟﻌﻘﺒﯽ داﻧﺴﺘﯽ و از ﻋﺒﺎرت رﯾﺎض ﻧﻀﺮه ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي ﻧﯿﺰ ﺗﺤﺴﯿﻦ ﺗﺮﻣﺬي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻤﺎ ﺳﺘﺮاه ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ‬‫اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺳﺒﺐ ﺻﺪور اﯾﻦ ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ از ﻧﻮوي ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺑﻌﺾ ﻣﺤﺮﻓﯿﻦ اﻏﻤﺎر و ﻣﯿﻼن ﺧﺎﻃﺮ ﺧﻮد ﻧﻮوي ﺑﺠﺤﻮد ﻓﻀﯿﻠﺖ ﺑﺎﻫﺮه‬‫اﺑﻮ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟّﺴﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪618 :‬‬‫اﻟﻐﻔﺎر ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل و ﺷﺮح اﯾﻦ اﺟﻤﺎل آﻧﮑﻪ ﺗﺮﻣﺬي در ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد در ﺣﻖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺣﺴﻦ ﻏﺮﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي ﮐﻪ اﻗﺪم و اوﺛﻖ ﻧﺎﻗﻠﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﺻﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣﺬﯾﺴﺖ در ﮐﺘﺎب رﯾﺎض ﻧﻀﺮه ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻗﺎل ﺣﺴﻦ ﻏﺮﯾﺐ و ﭼﻮن ﺣﮑﻢ ﺗﺮﻣﺬي ﺑﺤﺴﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﺮﻏﻢ اﻧﻒ ﻫﺮ ﺟﺎﺣﺪ ﻋﻨﯿﻒ ﺑﻮد ﺟﻤﻠﻪ از اﺻـﺤﺎب ﻋﻨﺎد ﮐﻪ ﻫﻤﯿﺸﻪ‬‫در ﭘﯽ اﻃﻔـﺎي ﻓﻀﺎﺋـﻞ آل اﻣﺠﺎد ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟﺴـﻼم اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻤﻌﺎد ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﮐﺎر ﺑﻨـﺪ ﺗﺤﺮﯾﻒ و ﺗﺒـﺪﯾﻞ و ﺗﻐﯿﯿﺮ و ﺗﺤﻮﯾﻞ ﮔﺮدﯾـﺪﻧﺪ‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﻌﻀـﯽ از اﯾﺸﺎن از ﺑﻌﺾ ﻧﺴﺦ ﺻـﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣﺬي ﻟﻔﻆ ﺣﺴﻦ را ﺑﺮاﻧﺪاﺧﺘﻨﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻟﻔﻆ ﻏﺮﯾﺐ را ﺑﺎﻗﯽ ﮔﺬاﺷـﺘﻨﺪ و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎﺳﺖ‬‫ﮐﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از ﻋﻠﻤﺎء ﺳـﻨﯿﻪ ﮐﻪ ﻣﺘﺎﺧﺮ از ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي ﺑﻮدﻧـﺪ در ﻧﻘﻞ وﺻﻒ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از ﺗﺮﻣﺬي اﮐﺘﻔﺎ ﺑﺮ ﻣﺤﺾ ﻟﻔﻆ ﻏﺮﯾﺐ ﮐﺮدهاﻧﺪ‬‫ﻣﺜﻞ ﻋﻼﻣﻪ وﻟﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ در ﻣﺸﮑﺎة و ﺻﻼح اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ در اﺟﻮﺑﻪ ﺧﻮد و ﻋﻤﺎد اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺪﻣﺸﻘﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ در ﺗﺎرﯾﺦ‬‫ﺧﻮد و ﻣﺠـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي در ﻧﻘـﺪ اﻟﺼـﺤﯿﺢ و ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺠﺰري در اﺳـﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻗﻮل ﺟﻠﯽ و‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ وﺻـﺎﺑﯽ در ﮐﺘـﺎب اﻻﮐﺘﻔـﺎء و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮؤف ﻣﻨﺎوي در ﺗﯿﺴـﯿﺮ و ﻧﯿﺰ در ﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ و ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺰﯾﺰي در ﺳـﺮاج ﻣﻨﯿﺮ و ﺟﻤﺎل‬‫اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻤﺮزا ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﺪث در ﺗﻔﺮﯾﺢ اﻻﺣﺒﺎب و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎﻧﯽ در در ﯾﺘﯿﻢ و ﺑﻌﻀـﯽ از ﻣﻌﺎﻧﺪﯾﻦ ﺣﺬف ﻟﻔﻆ ﺣﺴﻦ‬‫را در ﻣﻘﺼﻮد ﻧـﺎﻣﺤﻤﻮد ﺧﻮد ﮐـﺎﻓﯽ ﻧﻪ اﻧﮕﺎﺷـﺘﻨﺪ و ﺑﻤﺰﯾـﺪ وﻏﺮ و وﺣﺮ ﺧﻮد ﻟﻔـﻆ ﻏﺮﯾﺐ را ﻧﯿﺰ ﺑﺮ ﺣﺎل ﺧﻮد ﺑﺎﻗﯽ ﻧﮕﺬاﺷـﺘﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ آن را‬‫ﺑﻠﻔﻆ ﻣﻨﮑﺮ ﻣﺒﺪل ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ و ﻟﻮاي ﺳﺒﻘﺖ ﺑﺮ ﻣﺼﺎدﯾﻖ ﯾَُﺤﱢﺮﻓُﻮَن اﻟ َْﮑﻠَِﻢ َﻋْﻦ َﻣﻮاِﺿِﻌِﻪ*‬‫اﻓﺮاﺧﺘﻨﺪ و ﺑﺎﯾﻦ ﺻـﻨﯿﻊ ﺷﻨﯿﻊ ﺷﺎن ﺣﻀﺮت ﻧﻮوي ﭼﻨﺎن دﻟﺪاده ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ ﻋﻠﻢ و اﻋﺘﺮاف ﺑﺎﺧﺘﻼف ﻧﺴﺦ ﺻﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣﺬي ﻟﻔﻆ ﻣﻨﮑﺮ‬‫را ﺑﺘﺮﻣﺬي ﻧﺴﺒﺖ ﻧﻤﻮده و ﻧﺰد ارﺑﺎب ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿﺪ راه ﮐﻤﺎل اﻫﻤﺎل و اﺧﻼل ﭘﯿﻤﻮده و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺳﺨﯿﻒ ﺳﺨﺎوي ﮔﻮل ﺧﻮرده و‬‫در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴـﻨﻪ در ﺣﻖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از ﺗﺮﻣﺬي ﻟﻔﻆ ﻣﻨﮑﺮ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و ﺑﻌﻀـﯽ از اﺻـﺤﺎب ﺗﺤﺮﯾﻒ و ﺗﻠﻔﯿﻒ و ارﺑﺎب ﺧﻠﻂ و‬‫ﺗﺼـﺤﯿﻒ ازﯾﻦ ﻫﻢ ﺑﺎﻻﺗﺮ رﻓﺘﻪ در ﺑﻌﺾ ﻧﺴﺦ ﺻﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣﺬي ﻟﻔﻆ ﻣﻨﮑﺮ را ﺑﺎ ﻟﻔﻆ ﻏﺮﯾﺐ ﺟﻤﻊ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻤﺎء ﺳﻨﯿﻪ از راه ﻏﻔﻠﺖ‬‫ﯾﺎ ﺗﻐﺎﻓﻞ اﻋﺘﻤﺎد ﺑﺮ ان ﻧﻤﻮده ﺑﺘﺮﻣﺬي ﻧﺴﺒﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ او اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﻏﺮﯾﺐ ﻣﻨﮑﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻤﺎ ﻓﻌﻠﻪ وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺪﻫﻠﻮي ﻓﯽ ﻗﺮة‬‫اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﻓﺘﻨﺒﻪ و ﻻـ ﺗﮑﻦ ﻣﻦ اﻟﻤﻐﺘﺮﯾﻦ اﻟﻐـﺎﻓﻠﯿﻦ و اﻟﻤﻨﺨـﺪﻋﯿﻦ اﻟـﺬاﻫﻠﯿﻦ و اﺳـﺘﻌﺬ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻦ ﺗﺒـﺪﯾﻞ اﻟﻤـﺪﻏﻠﯿﻦ و ﺗﺤﺮﯾﻒ اﻟﻤﺒﻄﻠﯿﻦ و ﻣﺨﻔﯽ‬‫ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺻﺪور اﻣﺜﺎل اﯾﻦ ﺗﺤﺮﯾﻔﺎت از اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻧﺰد ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ و ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺧﺒﯿﺮ ﻣﺴـﺘﺒﻌﺪ و ﻣﺴﺘﻌﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ اﯾﺎ ﻧﻤﯽداﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺴﻨﻪ‬‫اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد اﻟﻀﺮاء اﻟﺒﻐﻮي در ﮐﺘﺎب ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ اﻟﺘﺰام ﮐﺮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﮑﺮ را در ان ذﮐﺮ ﻧﮑﻨﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺧﻮد در‬‫ﺻـﺪر ﻣﺼﺎﺑﯿـﺢ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و ﺗﺠﺪ اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﻞ ﺑﺎب ﻣﻨﻬﺎ ﺗﻨﻘﺴﻢ اﻟﯽ ﺻـﺤﺎح و ﺣﺴﺎن و اﻋﻨﯽ ﺑﺎﻟـّﺼ ﺤﺎح ﻣﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺸـﯿﺨﺎن اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺠﻌﻔﯽ اﻟﺒﺨﺎري و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺠﺎج اﻟﻘﺸﯿﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 488‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪619 :‬‬‫اﻟﻨﯿﺴـﺎﺑﻮرّي رﺣﻤﻬﻤـﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻌﯿﻬﻤﺎ او اﺣـﺪﻫﻤﺎ و اﻋﻨﯽ ﺑﺎﻟﺤﺴﺎن ﻣﺎ آورده اﺑﻮ داود و ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﻻﺷـﻌﺚ اﻟﺴﺠﺴـﺘﺎﻧﯽ و اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺘﺮﻣـﺬي و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻣﻦ اﻻﺋّﻤـ ﮥ ﻓﯽ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻬﻢ رح و اﮐﺜﺮﻫﺎ ﺻـﺤﺎح ﺑﻨﻘﻞ اﻟﻌﺪل ﻋﻦ اﻟﻌﺪل ﻏﯿﺮ اﻧﻬﺎ ﻟﻢ ﺗﺒﻠﻎ ﻏﺎﯾﮥ ﺷـﺮط‬‫اﻟﺸـﯿﺨﯿﻦ ﻓﯽ ﻋﻠﻮ اﻟﺪرﺟـﮥ ﻣﻦ ﺻـﺤﮥ اﻻﺳـﻨﺎد إذا اﮐﺜﺮ اﻻﺣﮑـﺎم ﺛﺒﻮﺗﻬـﺎ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺣﺴﻦ و ﻣـﺎ ﮐﺎن ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ ﺿـﻌﯿﻒ او ﻏﺮﯾﺐ اﺷـﺮت إﻟﯿﻪ و‬‫اﻋﺮﺿﺖ ﻋﻦ ذﮐﺮ ﻣـﺎ ﮐـﺎن ﻣﻨﮑﺮا او ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎ و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺴـﺘﻌﺎن و ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺘﮑﻼن و ﺑﺎ وﺻﻒ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب اﻋﻨﯽ ﻣﺼﺎﺑﯿـﺢ ﺑﻌﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪح ﻗﺒﯿﻠﻪ ﺣﻤﯿﺮ در ﺣﻖ آن ﺣﺪﯾﺚ ﻟﻔﻆ ﻣﻨﮑﺮ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺑﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﻋﻨﻮاﻧﺶ اﯾﻦ ﺳﺖ ﺑﺎب ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻗﺮﯾﺶ و ذﮐﺮ‬‫اﻟﻘﺒﺎﺋﻞ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻗﺎل ﮐّﻨﺎ ﻋﻨﺪ اﻟﻨﺒّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻓﺠﺎءه رﺟﻞ اﺣﺴـﺒﻪ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﻦ ﺣﻤﯿﺮا ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم رﺣﻢ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺣﻤﯿﺮا اﻓﻮاﻫﻬﻢ ﺳﻼم و اﯾﺪﯾﻬﻢ ﻃﻌﺎم و ﻫﻢ اﻫﻞ اﻣﻦ و اﯾﻤﺎن‬‫ﻣﻨﮑﺮ و ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻈﻔﺮ ﺧﻠﺨﺎﻟﯽ در ﻣﻔﺎﺗﯿـﺢ ﺷـﺮح ﻣﺼﺎﺑﯿـﺢ ﺑﺸـﺮح اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﻣﻨﮑﺮ أي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻨﮑﺮ‬‫ﯾﺤﺘﻤـﻞ ان ﻟا ﺤـﺎق ﻟﻔـﻆ اﻟﻤﻨﮑﺮ ﻫﻬﻨﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﻟﻤﺆﻟﻒ ﻣﻦ ﺑﻌﺾ اﻫﻞ اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻻﻧﻪ ﻟﻮ ﮐﺎن ﯾﻌﻠﻢ اﻧﻪ ﻣﻨﮑﺮ ﻟﻢ ﯾﺘﻌﺮض ﻟﻪ ﻻﻧﻪ ﻗﺪ‬‫اﻟﺘﺰم اﻻﻋﺮاض ﻋﻦ ذﮐﺮ اﻟﻤﻨﮑﺮ ﻓﯽ ﻋﻨﻮان اﻟﮑﺘﺎب ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻠﺨﺎﻟﯽ اﻓﺎده ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﻣﺤﺘﻤﻠﺴﺖ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻟﻔﻆ‬‫ﻣﻨﮑﺮ را ﻏﯿﺮ ﻣﺆﻟﻒ اﻟﺤﺎق ﮐﺮده ﺑﺎﺷـﺪ و آن ﻏﯿﺮ از ﺑﻌﺾ اﻫﻞ ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺑﻌﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﭼﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ ﺧﻮد ﻣﺼـﻨﻒ ﻣﯽداﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬‫اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻨﮑﺮﺳﺖ ﻣﺘﻌﺮض آن ﻧﻤﯽﺷﺪ ﯾﻌﻨﯽ ذﮐﺮ آن درﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻧﻤﯽﮐﺮد ﭼﻪ او ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺼـﻨﻒ اﻟﺘﺰام ﮐﺮدهﺳﺖ اﻋﺮاض را از ذﮐﺮ‬‫ﻣﻨﮑﺮ در ﻋﻨﻮان ﮐﺘﺎب و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺮﻗﺎة در ﺷـﺮح ﻫﻤﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﺷﺎرح ﻟﻠﻤﺼﺎﺑﯿـﺢ ﻗﻮﻟﻪ ﻣﻨﮑﺮ ﻫـﺬا اﻟﺤﺎق ﻣﻦ ﺑﻌﺾ‬‫اﻫـﻞ اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻷّن اﻟﻤﺆﻟﻒ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺴـﻨﮥ ﻟﻮ ﮐﺎن ﯾﻌﻠﻢ اﻧﻪ ﻣﻨﮑﺮ ﻟﻢ ﯾﺘﻌﺮض ﻟﻪ ﻻﻧﻪ ﻗـﺪ اﻟﺘﺰم اﻻﻋﺮاض ﻋﻦ ذﮐﺮ‬‫اﻟﻤﻨﮑﺮ ﻓﯽ ﻋﻨﻮان اﻟﮑﺘﺎب و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺼﻮاب ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺛﺒﻮت ﻟﻔﻆ ﻣﻨﮑﺮ در ﺣﻖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫از ﺗﺮﻣﺬي ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﻤﻨﻮﻋﺴﺖ و ﻧﺴﺒﺖ آن ﺑﺴﻮي او ﺑﺎدﻟﻪ واﺿﺤﻪ ﻣﻄﺮود و ﻣﺪﻓﻮع‬‫ﻋﺪم ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﻧﻘﻞ ﻧﻮوي ﺑﺎأﺻﻞ ﮐﻼم ﺗﺮﻣﺬي در ﺑﺎب رواﯾﺖ ﺷﺮﯾﮏ‬‫اﻣـﺎ آﻧﭽﻪ ﻧﻮوي در ﺣﻖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از ﺗﺮﻣـﺬي ﺑـﺎﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده و ﻟﻢ ﯾﺮوه ﻣﻦ اﻟﺜﻘـﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ ﭘﺲ ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﺑﺎﺻـﻞ ﻋﺒﺎرت‬‫ﺗﺮﻣﺬي ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﺻﻞ ﻋﺒﺎرت ﺗﺮﻣﺬي در ﺻﺤﯿﺢ او ﭼﻨﯿﻨﺴﺖ و ﻻ ﻧﻌﺮف ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷﺮﯾﮏ و ﻓﺮﻗﯽ ﮐﻪ‬‫درﯾﻦ دو ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ واﺿﺢ و ﻣﺴﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﭼﻪ ﻣﻔﺎد اﺻﻞ ﻋﺒﺎرت ﺗﺮﻣﺬي اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ او ﻧﻔﯽ ﻋﺮﻓﺎن ﺧﻮد ﯾﺎ ﻧﻔﯽ ﻋﺮﻓﺎن ﺧﻮد‬‫و اﻣﺜﺎل ﺧﻮد ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ازﯾﻦ ﮐﻪ ﺳﻮاي ﺷـﺮﯾﮏ ﮐﺴـﯽ از ﺛﻘﺎت رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻮداي ﻋﺒﺎرﺗﯽ ﮐﻪ ﻧﻮوي ازو‬‫ﻧﻘﻞ ﮐﺮده آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﺮﻣﺬي ﺣﺘﻤﺎ ﻧﻔﯽ رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﺛﻘﺎت ﺳﻮاي ﺷﺮﯾﮏ ﻧﻤﻮده و ﺷﺘﺎن ﻣﺎ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ و ﻋﻠﯽ ﮐﻞ ﺣﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪620 :‬‬‫اﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﻬﯿﭻ وﺟﻪ ﻗﺎدح در‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻫﻢ ﮐﺮده ﺷﻮد ﮐﻪ ﺳﻮاي ﺷـﺮﯾﮏ دﯾﮕﺮي از ﺛﻘﺎت رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﮑﺮده ﭘﺲ ﻏﺎﯾﺘﺶ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬‫اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از اﻓﺮاد ﺷـﺮﯾﮏ ﺑﺎﺷـﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻣـﺎﻧﻊ ﺻـﺤﺖ ﯾـﺎ ﺣﺴﻦ آن ﻧﯿﺴﺖ و ازﯾﻨﺠـﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد ﺗﺮﻣـﺬي ﮐﻤﺎ ﺻـﺮح ﺑﻪ اﻟﻤﺤﺐ‬‫اﻟﻄﺒﺮي ﻓﯽ اﻟﺮﯾﺎض و اﻟـّﺬﺧﺎﺋﺮ ﺗﺤﺴـﯿﻦ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻓﺮﻣﻮده و ﻋﻼﻣﻪ ﻋﻼﺋﯽ در اﺟﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﮐﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﮐﻼم ﺗﺮﻣﺬي در‬‫ﺣﻖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و ﺷﺮﯾﮏ ﻫﻮ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻨﺨﻌﯽ اﻟﻘﺎﺿﯽ اﺣﺘﺞ ﺑﻪ ﻣﺴﻠﻢ و ﻋﻠﻖ ﻟﻪ اﻟﺒﺨﺎري و وﺛﻘﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 489‬از ‪581‬‬‫ﻗﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ ﺛﻘـﮥ ﺣﺴﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗﺎل ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﻣﺎ راﯾﺖ اﺣـﺪا ﻗﻂ اورع ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﻦ ﺷـﺮﯾﮏ ﻓﻌﻠﯽ ﻫـﺬا ﯾﮑﻮن ﺗﻔﺮده ﺣﺴـﻨﺎ و‬‫ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي در ﻧﻘﺪ اﻟﺼﺤﯿﺢ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﮐﻼم ﺗﺮﻣﺬي ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ و ﺷﺮﯾﮏ ﻫﺬا اﺣﺘﺞ ﺑﻪ ﻣﺴﻠﻢ و ﻋﻠﻖ ﻟﻪ اﻟﺒﺨﺎري و وﺛﻘﻪ اﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ و اﻟﻌﺠﻠﯽ و زاد ﺣﺴﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﻣﺎ راﯾﺖ اﺣﺪا ﻗﻂ اورع ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﻦ ﺷﺮﯾﮏ ﻓﻌﻠﯽ ﻫﺬا ﯾﮑﻮن ﻣﻔﺮده ﺣﺴﻨﺎ‬‫و ازﯾﻦ دو ﻋﺒﺎرت در ﮐﻤﺎل وﺿﻮﺣﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻧﺰد ﻋﻼﺋﯽ و ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي ﺑﺎ وﺻﻒ ﺗﻔﺮد ﺷـﺮﯾﮏ ﺑﺎن ﺣﺴﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ از اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﺟﻤﻪ ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه و‬‫ﻃﺮق دﺛﺮه ﻣﺘﻮاﻓﺮه‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺷﺮﯾﮏ دﯾﮕﺮ ﺛﻘﺎت ﻧﯿﺰ در رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎ او ﺷﺮﯾﮏ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ‬‫اﺛﺒﺎت ﺗﺤﺮﯾﻒ دﯾﮕﺮ در ﮐﻼم ﺗﺮﻣﺬي ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤﺪﯾﺚ أﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫و از ﻋﺠﺎﺋﺐ ﻣﺴـﺘﻄﺮﻓﺎت اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﻀـﯽ از ﻣﺤﺮﻓﯿﻦ زاﺋﻐﯿﻦ و ﻣﺼﺤﻔﯿﻦ راﺋﻐﯿﻦ در اﯾﻦ ﮐﻼم ﺗﺮﻣﺬي ﻧﯿﺰ ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺳﺨﯿﻒ ﺑﮑﺎر ﺑﺮده‬‫راه اﺧﻤﺎل و اﻟﻄﺎط ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺳﭙﺮدهاﻧﺪ ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ ﺗﺮﻣﺬي ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺷـﻨﯿﺪي ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻻ ﻧﻌﺮف ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ‬‫اﺣـﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘـﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ ﯾﻌﻨﯽ ﻧﻤﯽﺷﻨﺎﺳـﯿﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را از ﻫﯿـﭻ ﯾﮑﯽ از ﺛﻘـﺎت ﺟﺰ ﺷـﺮﯾﮏ و اﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت اﮔﺮ ﭼﻪ ﻧﻔﯽ ﻋﺮﻓـﺎن‬‫ﺗﺮﻣﺬي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﺮواﯾﺖ ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ از ﺛﻘﺎت ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﻟﯿﮑﻦ از آن ﻣﻌﺮوﻓﯿﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺰد ﺗﺮﻣﺬي ﺑﺮواﯾﺖ ﺷـﺮﯾﮏ و ﺑﻮدن او‬‫از ﺛﻘﺎت ﻧﻬﺎﯾﺖ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ و ﭼﻮن اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﻢ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺮاي ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ ﻟﻬـﺬا رگ‬‫ﻧـﺎﺻﺒﯿﻦ ﺑﻌﺾ اﻫـﻞ اﻧﺤﺮاف ﺟﻮش زد و در ﺑﻌﺾ ﻧﺴـﺦ ﺻـﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣـﺬي در ﻋﺒـﺎرت ﻣـﺬﮐﻮره ﻟﻔـﻆ ﻏﯿﺮ را ﺑﻠﻔـﻆ ﻋﻦ ﻣﺒـﺪل ﻧﻤﻮدﻧـﺪ و‬‫ﺻﻮرت ﻋﺒﺎرت ﺑﺎﯾﻦ ﻧﺤﻮ ﻣﺴﺦ ﮐﺮدﻧﺪ ﻻ ﻧﻌﺮف ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺮﻗﺎة در ﺷﺮح‬‫ﺣـﺪﯾﺚ دار ﻟا ﺤﮑﻤـﮥ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﮐﻼم ﺗﺮﻣﺬي ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮح ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ و ﻻ ﻧﻌﺮف أي ﻧﺤﻦ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ‬‫اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ ﺑﺎﻟﻨﺼﺐ ﻋﻠﯽ اﻻﺳـﺘﺜﻨﺎء و ﻓﯽ ﻧﺴﺨﮥ ﺑﺎﻟﺤﺮ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﺑﺪل ﻣﻦ اﺣﺪ ﻗﯿﻞ و ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﻧﺴﺦ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻋﻦ ﺷﺮﯾﮏ ﺑﺪل ﻏﯿﺮ‬‫ﺷﺮﯾﮏ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﻏﺮض ازﯾﻦ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺿﺌﯿﻞ آن ﺑﻮد ﮐﻪ ﻧﺎﻇﺮﯾﻦ ﺻﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣﺬي ﻣﺨﺪوع و ﻣﻐﺮور ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺪاﻧﻨﺪ ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﻪ‬‫ﭼﻨﺎن ﻣﻮﻫﻮﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﺮﻣﺬي ﺑﺎ وﺻﻔﯽ ﮐﻪ آن را ﺑﺴﻨﺪ ﺧﻮد از ﺷﺮﯾﮏ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻌﺪ از ان ﺧﻮد ﻣﻌﺘﺮف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪621 :‬‬‫ﮐﻪ ﻧﻤﯽﺷﻨﺎﺳـﯿﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را از اﺣـﺪي از ﺛﻘـﺎت از ﺷـﺮﯾﮏ و ﺑـﺎﯾﻦ اﻋﺘﺮاف او ﺑﮑﻤﺎل وﺿﻮح ﻇﺎﻫﺮ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از‬‫ﺷﺮﯾﮏ ﺑﺮواﯾﺖ ﺛﻘﺎت ﻣﻌﺮوف ﻧﯿﺴﺖ و ﮐﺴﯽ ﮐﻪ رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﺷﺮﯾﮏ ﻧﻤﻮده ﻏﯿﺮ ﺛﻘﻪ اﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﯾﻦ ﺗﺤﺮﯾﻒ‬‫ﺳﺨﯿﻒ ﻣﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ رواﺟﯽ ﻧﯿﺎﻓﺖ و ﻧﺰد ارﺑﺎب ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿـﺪ در ﻋﺒﺎرت ﺗﺮﻣﺬي در ﻣﺤﻞ ﻣﺸﺎر إﻟﯿﻪ ﻟﻔﻆ ﻏﯿﺮ ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﻧﻪ ﻟﻔﻆ ﻋﻦ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﻣﺸـﮑﺎة اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ وﻟﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ و اﺟﻮﺑﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺻـﻼح اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ و ﻧﻘﺪ اﻟﺼﺤﯿﺢ ﻋﻼﻣﻪ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي و اﺳﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ‬‫ﺷﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺠﺰري و ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ و ﻣﻌﺎرج اﻟﻌﻠﯽ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺪر ﻋﺎﻟﻢ و‬‫ﻏﯿﺮ آن واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ‬‫ﺧﻄﺎي ﻧﻮوي در ﻓﻬﻢ ﮐﻼم ﺗﺮﻣﺬي ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤﺪﯾﺚ أﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 490‬از ‪581‬‬‫اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﻧﻮوي در آﺧﺮ ﮐﻼم از ﺗﺮﻣﺬي ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺮﺳـﻼ ﻧﯿﺰ ﻣﺮوي ﺷﺪه ﭘﺲ ﻧﺎﺷـﯽ از ﺳﻮء ﻓﻬﻢ ﮐﻼم ﺗﺮﻣﺬي ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‬‫و ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺧﺒﯿﺮ واﺿﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻮوي را در اﯾﻦ ﺟﺎ و ﻫﻢ ﺻـﺮﯾﺢ و ﻏﻠﻂ ﻓﻀـﯿﺢ رو داده ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ ﺗﺮﻣﺬي در ﺟﺎﻣﻊ ﺻﺤﯿﺢ‬‫ﺧﻮد‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را ﺑﺴـﻨﺪ ﺧﻮد از ﺷـﺮﯾﮏ از ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ از ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ از ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم رواﯾﺖ ﮐﺮده ﻣﻦ ﺑﻌﺪ در‬‫ﺑﯿﺎن ﺣﺎل اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮔﻔﺘﻪ روي ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮوا ﻓﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ و ﻧﻮوي ﭼﻮن ازﯾﻦ ﮐﻼم‬‫درﯾﺎﻓﺖ ﻧﻤﻮد ﮐﻪ ﺑﻌﻀـﯽ از روات اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را از ﺷـﺮﯾﮏ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و در ﺳـﻨﺪ آن ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ را ذﮐﺮ ﻧﮑﺮدهاﻧﺪ ﺑﻤﺰﯾﺪ‬‫ﻋﻠﻮ ﻓﻬﻢ ﭼﻨﺎن ﮔﻤﺎن ﮐﺮد ﮐﻪ ﺳﻘﻮط ﺻﻨﺎﺑﺤﯽ در ﺳﻨﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﺟﺐ ارﺳﺎل آﻧﺴﺖ و ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﺑﯽاﻣﻌﺎن ﻧﻈﺮ و اﻋﻤﺎل ﺑﺼﺮ ﺗﺮﻣﺬي‬‫ﻧﺴـﺒﺖ ﮐﺮده ﮐﻪ او ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺮﺳـﻼ ﻧﯿﺰ ﻣﺮوي ﺷـﺪه اﺳﺖ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﺮ ﻣﺎﻫﺮﯾﻦ اﺣﻮال و ﻧﺎﻗـﺪﯾﻦ ﻓﻦ رﺟﺎل واﺿـﺢ و‬‫ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺬﮐﻮر ﻧﺒﻮدن ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ در ﺳـﻨﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ و رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺑﻌﻀـﯽ از روات اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﺪون ذﮐﺮ ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﺗﺮﻣـﺬي ﺣﮑـﺎﯾﺖ آن ﮐﺮده اﻣﺮﯾﺴـﺖ ﮐـﻪ اﺻـﻼ ﺿـﺮري ﻧـﺪارد و ﻫﺮﮔﺰ ﺳـﺒﺐ ارﺳـﺎل ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐـﻪ ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠـﮥ ﺗـﺎﺑﻌﯽ‬‫ﻣﺨﻀـﺮﻣﺴﺖ ﮐﻪ ادراك ﺧﻠﻔﺎء ارﺑﻌﻪ ﮐﺮده و ازﯾﺸﺎن ﺳـﻤﺎع اﺣﺎدﯾﺚ ﻧﻤﻮده ﭘﺲ در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﺣﺪﯾﺚ او از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴـﻼم ﻣﺘﺼﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻧﻪ ﻣﻨﻘﻄﻊ و ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ ﺗﺮﻣﺬي در ﺳـﻨﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺻﻨﺎﺑﺤﯽ را ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﯿﺎن ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺳﻮﯾﺪ‬‫ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را از ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ رواﯾﺖ ﮐﺮده و ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ ﺑﺮواﯾﺖ آن از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﺸـﺮف ﺷﺪه ﭘﺲ از ﺑﺎب‬‫ﻣﺰﯾﺪ ﻓﯽ ﻣﺘﺼﻞ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺻﻼح اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ در اﺟﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ذﮐﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻻـ ﯾﺮد ﻋﻠﯿﻪ رواﯾـﮥ ﻣﻦ اﺳـﻘﻂ ﻣﻨﻪ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻻـن ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠـﮥ ﺗـﺎﺑﻌﯽ ﻣﺨﻀـﺮم ادرك اﻟﺨﻠﻔـﺎء اﻻرﺑﻌـﮥ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻬﻢ ﻓـﺬﮐﺮ‬‫اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﺰﯾﺪ ﻓﯽ ﻣﺘﺼﻞ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ و ﻋﻼﻣﻪ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي در ﻧﻘﺪ اﻟﺼﺤﯿﺢ در ذﮐﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻻ ﯾﺮد ﻋﻠﯿﻪ رواﯾﮥ ﻣﻦ اﺳـﻘﻂ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻣﻨﻪ ﻻن ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﺗﺎﺑﻌﯽ ﻣﺨﻀﺮم روي ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠﯽ ع رﺿﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻬﻢ ﻓﯿﮑﻮن ذﮐﺮ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻣﻦ ﺑﺎب اﻟﻤﺰﯾﺪ ﻓﯽ ﻣﺘﺼﻞ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ‬‫ذﮐﺮ أﺳﻤﺎء ﺻﺤﺎﺑﻪ و ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ‪ ،‬راوﯾﺎن ﺣﺪﯾﺚ أﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫و ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ رواﯾﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪622 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻣﻨﺤﺼﺮ در ﺻﻨﺎﺑﺤﯽ و ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ دﯾﮕﺮ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‬‫رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ و ﻋﺎﻣﺮ ﺑﻦ ﺷﺮاﺣﯿﻞ اﻟﺸﻌﺒﯽ و ﺣﺪﯾﺚ او را ﻃﺮاز اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ‬‫اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﻣﻀـﯽ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﺻـﺒﻎ ﺑﻦ ﻧﺒﺎﺗﮥ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ اﻟﮑﻮﻓﯽ و رواﯾﺖ ﮐﺮدن‬‫او را ﺗﺎج اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب ﺣﻠﯿﮥ اﻷوﻟﯿﺎء و ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻟا ﺠﺰري‬‫در اﺳـﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ذﮐﺮ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ اﺑﻮ زﻫﯿﺮ ﺣﺎرث ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻋﻮر اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ اﻟﮑﻮﻓﯽ‬‫و رواﯾﺖ ﮐﺮدن او ﻧﯿﺰ از ﺗﺼـﺮﯾﺢ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ در ﺣﻠﯿﮥ اﻻوﻟﯿﺎء و ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺟﺰري در اﺳﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻇﺎﻫﺮ و واﺿﺤﺴﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 491‬از ‪581‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺳﻮاي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم دﯾﮕﺮ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻧﯿﺰ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ از آﻧﺠﻤﻠﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻫﺴﺘﻨﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ در‬‫ﺣﻠﯿﮥ اﻷوﻟﯿﺎء ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯽ ﻧﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺳﻔﯿﺎن ﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺑﻦ ﺑﺤﺮ ﻧﺎ ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ‬‫ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻻﺻﺒﻎ ﺑﻦ ﻧﺒﺎﺗﮥ و اﻟﺤﺮث ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻧﺤﻮه و‬‫ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺜﻠﻪ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺼﺎري ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﺎﺻﻤﯽ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺤﻠﻮاﺋﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ رﺟﺎ ﻋﻦ اﻟﻤﺎﻣﻮن ﺑﻦ اﺣﻤﺪ و ﻋﻤﺎر ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﺠﯿﺪ و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﻤﯿﺮوﯾﻪ ﻋﻦ اﻻﻣﺎم ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﮐﺮام رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ اﺣﻤﺪ ﻋﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻓﻀـﯿﻞ ﻋﻦ زﯾـﺎد ﺑﻦ زﯾـﺎد ﻋﻦ ﻋﺒﯿـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺟﻌـﺪ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﯾﻘﻮل اﻧﺎ دار‬‫اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻣﺬﮐﻮر ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﮑﺘﻔﯽ و ﻣﻘﺼﻮد از ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺒﺎدا ﻧﺎﻇﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﺎﻫﺮ ﺑﮑﻼم ﻧﻮوي ﻏﺮه ﺷﺪه ﮔﻤﺎن ﻧﻤﺎﯾﺪ‬‫ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫در رواﯾﺖ ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﺤﺼﻮر ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺲ ﻓﻠﯿﺘﻨﺒﻪ ﻟﻬﺬا اﻟﻤﺮام و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ ﻋﺜﺎر اﻻﻓﻬﺎم و ﻫﺮ‬‫ﮔﺎه ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻄﻼن ﮐﻼم ﻧﻮوي در‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺑﺮ ارﺑﺎب اﺑﺼﺎر واﺿﺢ و آﺷﮑﺎر ﮔﺮدﯾﺪ ﻗﺪﺣﯽ ﮐﻪ از ﻟﺤﻦ ﻗﻮل او ﻣﺘﻮﺟﻪ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻣﯽﺷﻮد ﻧﯿﺰ از ﻫﻢ ﭘﺎﺷﯿﺪ ﭼﻪ از ﻋﺒﺎرت او ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﺎﻟﻔﺎﻇﻬﺎ ﻣﻨﻘﻮل ﺷﺪه واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ او‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را اﺻـﻞ ﻗﺮار داده و ﺣـﺪﯾﺚ اﻧـﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را رواﯾﺘﯽ از ان ﻓﻬﻤﯿـﺪه و ﭼﻮن ازﯾﻦ ﺑﯿـﺎن ﻣﺒﺮم و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﺤﮑﻢ ﮐﻤـﺎل ﺛﺒﻮت و اﺳـﺘﻨﺎد و‬‫ﺗﺤﻘﻖ و اﻋﺘﻤﺎد ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ ﺑﻤﻨﺼﻪ ﻇﻬﻮر رﺳﯿﺪ اﺗﺒﺎع ﻧﻮوي ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻣﺨﺎﻃﺐ دﻫﻠﻮي را ﻻزﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻗﺒﻮل‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺗﻦ ﺑﻪ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﺻﺤﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻫﻢ در دﻫﻨﺪ و از ﻣﻀﯿﻖ و ﮐﺸﻤﮑﺶ ﺗﻌﻨﯿﻒ و ﺗﻌﯿﯿﺮ ﻧﻘﺎد ﻧﺤﺎرﯾﺮ وارﻫﻨﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺣﺮف ﻗﺪح و ﺟﺮح‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﺮ زﺑﺎن آوردن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪623 :‬‬‫و درﯾﻦ ﺑﺎب اﺳـﺘﻨﺎد ﺑﮑﻼم ﻧﻮوي ﮐﺮدن ﻣﻬﺎﻣﻪ ﻏﺎﯾﺖ ﺗﺠﻬﯿﻞ و ﺗﻔﻀـﯿﺢ و ﺗﺴـﻔﯿﻪ و ﺗﻘﺒﯿﺢ ﺧﻮﯾﺶ ﺳﭙﺮدﻧﺴﺖ و رﯾﺒﯽ در ﺻﺤﺖ و ﺛﺒﻮت‬‫آن ﺑﺨﺎﻃﺮ راه دادن ﮐﻤﺎل ﻣﺸﺎﻗﺖ ﺣﻔﺎظ ﺛﻘﺎت و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﻌﺎزت ﻧﻘﺎد اﺛﺒﺎت اﻏﺎز ﻧﻬﺎدن ﺳﺖ ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﻏﯿﺮ ﺧﺎف ﻋﻠﯽ ﻣﻦ اوﺗﯽ ﺷـﻄﺮا ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 492‬از ‪581‬‬‫اﻻﻧﺼﺎف و ﻧﻈﺮ اﻟﯽ ﻣﺎ ﺳـﻘﻨﺎه ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻣﻦ اﻟﻮﺟﻮه اﻟﻤﺠﻤﻮﻋـﮥ اﻻﻃﺮاف اﻟﻤﺤﺼـﻔﮥ ﮐﻞ اﻻﺣﺼﺎف و ﺗﺎﻣﻞ ﻣﺎ ذﮐﺮﻧﺎه ﺑﺎﻻﺳـﻼف ﻣﻦ ﮐﻠﻤﺎت‬‫ﮐﺒﺮاء اﻟﺴﻨﯿﮥ اﺳﻼﻓﻬﻢ و اﻻﺣﻼف‬‫ﻗﺪح ﻧﻮوي در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯽ ﻣﺮدود اﺳﺖ‬‫و اﮔﺮ اوﻟﯿﺎي ﺣﻀﺮت ﻧﻮوي ﺑﺮ ﮐﻼم اﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﻣﺴﺘﻬﺎم ﮔﻮش ﻧﻨﻬﻨﺪ و ﺑﻘﺪح ﻣﻮﻫﻮﻧﯽ ﮐﻪ از ﻟﺤﻦ ﮐﻼم او ﺑﺴﻮي‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﺧﻮﺷﻮﻗﺖ ﺷـﺪه و او ﻣﺼﺎوﻣﺖ ﺣﻖ ﺻـﺮﯾﺢ دﻫﻨﺪ ﻧﺎﭼﺎر رﮐﺎﮐﺖ اﯾﻦ ﻗﺪح ﻣﻮﻫﻮن و ﺳـﺨﺎﻓﺖ اﯾﻦ ﺟﺮح ﻣﻄﻌﻮن از ﮐﻼم‬‫ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم و ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﮐﻪ ﻣﺘﻌﺮض ﺑﻘﺪح ﻧﻮوي ﺷﺪه ﺑﻤﻌﺮض اﺛﺒﺎت ﻣﯽرﺳﺎﻧﻢ و ﺳﺮور و ﻓﺮح اﺗﺒﺎع ﻧﻮوي را ﻣﺒﺪل ﺑﻤﻼل و‬‫ﺗﺮح ﻣﯽﮔﺮداﻧﻢ ﻋﻼﻣﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻫـﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﻮاب اﻻ ﺻـﺤﯿﺢ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻻ ﻣﻮﺿﻮع ﮐﻤﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﻟﻨﻮوي و ﻗﺪ ﺑﯿﻨﺖ ﺣﺎﻟﻪ‬‫ﻓﯽ اﻟﺘﻌﻘﯿﺒﺎت ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﻗـﺪح ﻧﻮوي در اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ وﺛﯿﻖ اﻟﻨﺼﺎب ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺣﻖ و‬‫ﺻﻮاﺑﺴﺖ و ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ اﻟﺘﻔﺎﺗﯽ ﺑﺎن ﻧﻔﺮﻣﻮده ﺑﺘﺤﺴﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ و اﻟﺠﺰم ارﻏﺎم آﻧﺎف ﺟﺎﺣﺪﯾﻦ ذوي اﻻﻋﺘﺴﺎف ﻧﻤﻮده و اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪه ﻫﻤﺰﯾﻪ در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‬‫و وزﯾﺮ اﺑﻦ ﻋﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ و ﻣﻦ اﻻﻫﻞ ﺗﺴﻌﺪ اﻟﻮزراء‬‫ﺑﻌﺪ اﯾﺮاد ﻣﺼـﺮاع آﺧﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺗﺬﯾﯿﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻟﻤﺎ ﻗﺒﻠﻪ و ﻓﯿﻪ رد اﻟﻌﺠﺰ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺪر و ﻣﻦ ﺗﻠﮏ اﻟﺴـﻌﺎدة ﻣﺎ اﻣّﺪه ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻪ ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﻮاﺧﺎة‬‫ﻓﻘﺪ اﺧﺮج اﻟﺘﺮﻣﺬي آﺧﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﯿﻦ اﺻﺤﺎﺑﻪ ﻓﺠﺎء ﻋﻠّﯽ ﺗﺪﻣﻊ ﻋﯿﻨﺎه ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ أ آﺧﯿﺖ ﺑﯿﻦ اﺻﺤﺎﺑﮏ و ﻟﻢ ﺗﻮاخ‬‫ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻦ اﺣﺪ ﻓﻘﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺖ اﺧﯽ ﻓﯽ اﻟّﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة‬‫و ﻣﻨﻬﺎ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺘﯽ اﺷﺎر إﻟﯿﻬﺎ‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ رواﯾﮥ و ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﺑﻦ ﻋﺪي ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫و اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﯽ ﺣﮑﻢ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﺠﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﻟّﻨﻮوي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع و اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﺻـّﺤﺤﻪ و ﺻـّﺮح ﺑﻌﺾ ﻟا ﺤﻔـﺎظ‬‫اﻟﻤﻄﻠﻌﯿﻦ اﻧﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺣﺘﻤﺎ ﻗﻮل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﯽداﻧـﺪ و ﺑﺎن اﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج ﻣﯽﮐﻨـﺪ و ﺑﺮاي ﻗـﺪح ﻧﻮوي و اﺣﺰاب او وﻗﻌﯽ ﻧﻤﯽﮔﺬارد و ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ان ﺗﺼـﺤﯿﺢ‬‫ﺣﺎﮐﻢ و ﺗﺼﻮﯾﺐ ﺑﻌﺾ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪624 :‬‬‫ﺣﻔـﺎظ ﻣﻄﻠﻌﯿـﻦ ﺣﺴـﻦ ﺑـﻮدن آن را ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿـﺎن ﻣﯽآرد و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﺻﻮاﻋـﻖ ﮐﻪ اﺷـﺘﻤﺎل آن ﺑﺮ ﺗﺸـﺪد و ﺗﻌﺼﺐ ﺣﺴـﺐ‬‫ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﺗﮑﻤﯿﻞ اﻻﯾﻤﺎن واﺿﺢ و ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ در ﻓﺼﻞ ﺛﺎﻧﯽ ﺑﺎب ﺗﺎﺳﻊ ﮐﻪ در ان ﭼﻬﻞ ﺣﺪﯾﺚ در ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و آن را از ﻋﺰر ﻓﻀﺎﺋﻞ آن ﺟﻨﺎب ﺷﻤﺮده ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺘﺎﺳﻊ‬‫اﺧﺮج اﻟـﺒﺰار و اﻟﻄـﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻻوﺳـﻂ ﻋـﻦ ﺟـﺎﺑﺮ ﺑـﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻄـﺒﺮاﻧﯽ و اﻟﺤـﺎﮐﻢ و اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﻀـﻌﻔﺎء و اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ع اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﺑﻦ ﻋﺪي ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫و ﻗﺪ اﺿﻄﺮب اﻟﻨﺎس ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﺠﻤﺎﻋﮥ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﻟﻨﻮوي و ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺑﻬﻤﺎ ﻣﻌﺮﻓﮥ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻃﺮﻗﻪ ﺣﺘﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 493‬از ‪581‬‬‫ﻗﺎل ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯽ اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻟﻢ ﯾﺎت ﺑﻌـﺪ اﻟﻨﻮوي ﻣﻦ ﯾـﺪاﻧﯿﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ان ﯾﺴﺎوﯾﻪ و ﺑﺎﻟﻎ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ ﻋﺎدﺗﻪ و ﻗﺎل انّ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ و ﺻﻮب ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯽ اﻟﻤﺘﺄﺧﺮﯾﻦ اﻟﻤﻄﻠﻌﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻧﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ و ﻣّﺮ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯿﻪ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳـﺖ‬‫ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﺎ وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ از راه ﻏﻤﺎرت و اﻧﺤﺮاف ﺧﻮد را از ذﮐﺮ ﻗﺪح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﻧﻮوي در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺎز ﻧﺪاﺷـﺘﻪ ﺑﻠﮑﻪ‬‫ﺗﺮاﻧﻪ ﺑﯽﻣﺤﻞ در ﻣـﺪح ﺳـﺮاي اﯾﺸﺎن ﺑﺮداﺷـﺘﻪ و ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص در ﺣﻖ ﻧﻮوي ﻋﻠﻢ ﮐﻤﺎل اﻃﺮاء او ﺑﺮاﻓﺮاﺷـﺘﻪ و ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﺣﺎﮐﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ را از ﻗﺒﯿﻞ ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ اﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎز ﻫﻢ ﭼﺎره ﺟﺰ اﻇﻬﺎر ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﺪﯾﺪه ﺑﻨﻘﻞ اﻓﺎده ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻣﺘﺎﺧﺮﯾﻦ‬‫ﻣﻄﻠﻌﯿﻦ ﺑﺮ ﻋﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻈﻬﺮ ﺧﻄﺎي اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﻧﻮوي و اﺣﺰاب ﮔﺮدﯾﺪه و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗـﺪ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻫـﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﻮاب ﻻ ﺻـﺤﯿﺢ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻻ ﻣﻮﺿﻮع ﮐﻤﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ‬‫ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﻟﻨﻮوي ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻧﯿﺰ واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻧﻮوي و دﯾﮕﺮ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ راه ﻗﺪح ﭘﯿﻤﻮدهاﻧﺪ ارﺗﮑﺎب ﺧﻼف ﺻﻮاب ﻧﻤﻮده و ﻧﺎﻫﯿﮏ‬‫ﺑﻬﺬا دﻟﯿﻼ ﻋﻠﯽ ﺧﻄﺎء اﻟﻨﻮوي و اﺣﺰاﺑﻪ ﻓﯽ ﻗﺪح ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺘﯿﻦ اﻟﻤﺤﺼﻒ ﻓﯽ ﻧﺼﺎﺑﻪ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺒﺎن اﻟﻤﺼﺮي در اﺳﻌﺎف‬‫اﻟﺮاﻏﺒﯿﻦ ﻓﯽ ﺳـﯿﺮة اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ و ﻓﻀﺎﺋـﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ اﻟﻄﺎﻫﺮﯾﻦ ﺑﻌـﺪ ﻧﻘﻞ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎء ﺧﻮد ﺑﻄﺮق ﻣﺘﻌـﺪده ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ‬‫اﺿﻄﺮب اﻟﻨﺎس ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﺠﻤﺎﻋﮥ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪625 :‬‬‫ﻣﻨﻬـﻢ اﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي و اﻟﻨـﻮوي و ﺑـﺎﻟﻎ اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ ﻋـﺎدﺗﻪ ﻓﻘـﺎل ان اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ و ﺻـﻮب ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯽ اﻟﻤﺘـﺄﺧﺮﯾﻦ اﻟﻤﻄﻠﻌﯿﻦ ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ اﻧّﻪ ﺣﺴﻦ و اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻧﯿﺰ ﻣﺜﻞ ﻋﺒﺎرت ﺻﻮاﻋﻖ در ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﺘﯿﻦ و اﯾﻀﺎح ﺧﻄﺎء ﻧﻮوي و دﯾﮕﺮ‬‫ﻣﺘﻌﻨﺘﯿﻦ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و‬‫ﻗﺪح ﻧﻮوي در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯽ ﻣﺮدود اﺳﺖ‬‫و اﮔﺮ اوﻟﯿﺎي ﺣﻀﺮت ﻧﻮوي ﺑﺮ ﮐﻼم اﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﻣﺴﺘﻬﺎم ﮔﻮش ﻧﻨﻬﻨﺪ و ﺑﻘﺪح ﻣﻮﻫﻮﻧﯽ ﮐﻪ از ﻟﺤﻦ ﮐﻼم او ﺑﺴﻮي‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﺧﻮﺷﻮﻗﺖ ﺷـﺪه و او ﻣﺼﺎوﻣﺖ ﺣﻖ ﺻـﺮﯾﺢ دﻫﻨﺪ ﻧﺎﭼﺎر رﮐﺎﮐﺖ اﯾﻦ ﻗﺪح ﻣﻮﻫﻮن و ﺳـﺨﺎﻓﺖ اﯾﻦ ﺟﺮح ﻣﻄﻌﻮن از ﮐﻼم‬‫ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم و ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﮐﻪ ﻣﺘﻌﺮض ﺑﻘﺪح ﻧﻮوي ﺷﺪه ﺑﻤﻌﺮض اﺛﺒﺎت ﻣﯽرﺳﺎﻧﻢ و ﺳﺮور و ﻓﺮح اﺗﺒﺎع ﻧﻮوي را ﻣﺒﺪل ﺑﻤﻼل و‬‫ﺗﺮح ﻣﯽﮔﺮداﻧﻢ ﻋﻼﻣﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻫـﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﻮاب اﻻ ﺻـﺤﯿﺢ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻻ ﻣﻮﺿﻮع ﮐﻤﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﻟﻨﻮوي و ﻗﺪ ﺑﯿﻨﺖ ﺣﺎﻟﻪ‬‫ﻓﯽ اﻟﺘﻌﻘﯿﺒﺎت ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﻗـﺪح ﻧﻮوي در اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ وﺛﯿﻖ اﻟﻨﺼﺎب ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺣﻖ و‬‫ﺻﻮاﺑﺴﺖ و ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ اﻟﺘﻔﺎﺗﯽ ﺑﺎن ﻧﻔﺮﻣﻮده ﺑﺘﺤﺴﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ و اﻟﺠﺰم ارﻏﺎم آﻧﺎف ﺟﺎﺣﺪﯾﻦ ذوي اﻻﻋﺘﺴﺎف ﻧﻤﻮده و اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪه ﻫﻤﺰﯾﻪ در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‬‫و وزﯾﺮ اﺑﻦ ﻋﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ و ﻣﻦ اﻻﻫﻞ ﺗﺴﻌﺪ اﻟﻮزراء‬‫ﺑﻌﺪ اﯾﺮاد ﻣﺼـﺮاع آﺧﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺗﺬﯾﯿﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻟﻤﺎ ﻗﺒﻠﻪ و ﻓﯿﻪ رد اﻟﻌﺠﺰ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺪر و ﻣﻦ ﺗﻠﮏ اﻟﺴـﻌﺎدة ﻣﺎ اﻣّﺪه ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻪ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 494‬از ‪581‬‬‫اﻟﻤﻮاﺧﺎة‬‫ﻓﻘﺪ اﺧﺮج اﻟﺘﺮﻣﺬي آﺧﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﯿﻦ اﺻﺤﺎﺑﻪ ﻓﺠﺎء ﻋﻠّﯽ ﺗﺪﻣﻊ ﻋﯿﻨﺎه ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ أ آﺧﯿﺖ ﺑﯿﻦ اﺻﺤﺎﺑﮏ و ﻟﻢ ﺗﻮاخ‬‫ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻦ اﺣﺪ ﻓﻘﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺖ اﺧﯽ ﻓﯽ اﻟّﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة‬‫و ﻣﻨﻬﺎ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺘﯽ اﺷﺎر إﻟﯿﻬﺎ‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ رواﯾﮥ و ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﺑﻦ ﻋﺪي ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫و اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﯽ ﺣﮑﻢ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﺠﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﻟّﻨﻮوي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع و اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﺻـّﺤﺤﻪ و ﺻـّﺮح ﺑﻌﺾ ﻟا ﺤﻔـﺎظ‬‫اﻟﻤﻄﻠﻌﯿﻦ اﻧﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺣﺘﻤﺎ ﻗﻮل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﯽداﻧـﺪ و ﺑﺎن اﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج ﻣﯽﮐﻨـﺪ و ﺑﺮاي ﻗـﺪح ﻧﻮوي و اﺣﺰاب او وﻗﻌﯽ ﻧﻤﯽﮔﺬارد و ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ان ﺗﺼـﺤﯿﺢ‬‫ﺣﺎﮐﻢ و ﺗﺼﻮﯾﺐ ﺑﻌﺾ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪624 :‬‬‫ﺣﻔـﺎظ ﻣﻄﻠﻌﯿـﻦ ﺣﺴـﻦ ﺑـﻮدن آن را ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿـﺎن ﻣﯽآرد و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﺻﻮاﻋـﻖ ﮐﻪ اﺷـﺘﻤﺎل آن ﺑﺮ ﺗﺸـﺪد و ﺗﻌﺼﺐ ﺣﺴـﺐ‬‫ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﺗﮑﻤﯿﻞ اﻻﯾﻤﺎن واﺿﺢ و ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ در ﻓﺼﻞ ﺛﺎﻧﯽ ﺑﺎب ﺗﺎﺳﻊ ﮐﻪ در ان ﭼﻬﻞ ﺣﺪﯾﺚ در ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و آن را از ﻋﺰر ﻓﻀﺎﺋﻞ آن ﺟﻨﺎب ﺷﻤﺮده ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺘﺎﺳﻊ‬‫اﺧﺮج اﻟـﺒﺰار و اﻟﻄـﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻻوﺳـﻂ ﻋـﻦ ﺟـﺎﺑﺮ ﺑـﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻄـﺒﺮاﻧﯽ و اﻟﺤـﺎﮐﻢ و اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﻀـﻌﻔﺎء و اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ع اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﺑﻦ ﻋﺪي ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫و ﻗﺪ اﺿﻄﺮب اﻟﻨﺎس ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﺠﻤﺎﻋﮥ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﻟﻨﻮوي و ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺑﻬﻤﺎ ﻣﻌﺮﻓﮥ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻃﺮﻗﻪ ﺣﺘﯽ‬‫ﻗﺎل ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯽ اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻟﻢ ﯾﺎت ﺑﻌـﺪ اﻟﻨﻮوي ﻣﻦ ﯾـﺪاﻧﯿﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ان ﯾﺴﺎوﯾﻪ و ﺑﺎﻟﻎ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ ﻋﺎدﺗﻪ و ﻗﺎل انّ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ و ﺻﻮب ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯽ اﻟﻤﺘﺄﺧﺮﯾﻦ اﻟﻤﻄﻠﻌﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻧﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ و ﻣّﺮ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯿﻪ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳـﺖ‬‫ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﺎ وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ از راه ﻏﻤﺎرت و اﻧﺤﺮاف ﺧﻮد را از ذﮐﺮ ﻗﺪح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﻧﻮوي در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺎز ﻧﺪاﺷـﺘﻪ ﺑﻠﮑﻪ‬‫ﺗﺮاﻧﻪ ﺑﯽﻣﺤﻞ در ﻣـﺪح ﺳـﺮاي اﯾﺸﺎن ﺑﺮداﺷـﺘﻪ و ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص در ﺣﻖ ﻧﻮوي ﻋﻠﻢ ﮐﻤﺎل اﻃﺮاء او ﺑﺮاﻓﺮاﺷـﺘﻪ و ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﺣﺎﮐﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ را از ﻗﺒﯿﻞ ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ اﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎز ﻫﻢ ﭼﺎره ﺟﺰ اﻇﻬﺎر ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﺪﯾﺪه ﺑﻨﻘﻞ اﻓﺎده ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻣﺘﺎﺧﺮﯾﻦ‬‫ﻣﻄﻠﻌﯿﻦ ﺑﺮ ﻋﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻈﻬﺮ ﺧﻄﺎي اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﻧﻮوي و اﺣﺰاب ﮔﺮدﯾﺪه و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗـﺪ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻫـﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﻮاب ﻻ ﺻـﺤﯿﺢ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻻ ﻣﻮﺿﻮع ﮐﻤﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ‬‫ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﻟﻨﻮوي ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻧﯿﺰ واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻧﻮوي و دﯾﮕﺮ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ راه ﻗﺪح ﭘﯿﻤﻮدهاﻧﺪ ارﺗﮑﺎب ﺧﻼف ﺻﻮاب ﻧﻤﻮده و ﻧﺎﻫﯿﮏ‬‫ﺑﻬﺬا دﻟﯿﻼ ﻋﻠﯽ ﺧﻄﺎء اﻟﻨﻮوي و اﺣﺰاﺑﻪ ﻓﯽ ﻗﺪح ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺘﯿﻦ اﻟﻤﺤﺼﻒ ﻓﯽ ﻧﺼﺎﺑﻪ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺒﺎن اﻟﻤﺼﺮي در اﺳﻌﺎف‬‫اﻟﺮاﻏﺒﯿﻦ ﻓﯽ ﺳـﯿﺮة اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ و ﻓﻀﺎﺋـﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ اﻟﻄﺎﻫﺮﯾﻦ ﺑﻌـﺪ ﻧﻘﻞ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎء ﺧﻮد ﺑﻄﺮق ﻣﺘﻌـﺪده ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ‬‫اﺿﻄﺮب اﻟﻨﺎس ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﺠﻤﺎﻋﮥ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 495‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪625 :‬‬‫ﻣﻨﻬـﻢ اﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي و اﻟﻨـﻮوي و ﺑـﺎﻟﻎ اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ ﻋـﺎدﺗﻪ ﻓﻘـﺎل ان اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ و ﺻـﻮب ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯽ اﻟﻤﺘـﺄﺧﺮﯾﻦ اﻟﻤﻄﻠﻌﯿﻦ ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ اﻧّﻪ ﺣﺴﻦ و اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻧﯿﺰ ﻣﺜﻞ ﻋﺒﺎرت ﺻﻮاﻋﻖ در ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﺘﯿﻦ و اﯾﻀﺎح ﺧﻄﺎء ﻧﻮوي و دﯾﮕﺮ‬‫ﻣﺘﻌﻨﺘﯿﻦ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و‬‫ﻧﻮوي ﻣﻀﻤﻮن ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﻧﻈﻢ ﮐﺮده‬‫از ﺟﻤﻠﻪ ﻃﺮاﺋـﻒ آﻧﮑﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﺛﻨـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘـﺎﻧﯽﭘﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﻓـﺎده ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﺑﯿﻬﻘﯽ وﻗﺖ ﺑﻮده ﻧﯿﺰ ﻗـﺪح ﻧﻮوي و دﯾﮕﺮ ﻣﺘﻌﻨـﺘﯿﻦ را در اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ زاﺋﻒ و ﮐﺎﺳﺪ و ﺑﺎﻃﻞ و ﻓﺎﺳﺪ واﻧﻤﻮده ﺑﻤﺰﯾﺪ اﻧﺼﺎف اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﮐﺜﺮت ﺷﻮاﻫﺪ ﺣﮑﻢ ﺑﺼﺤﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺗﻮان ﻧﻤﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺳﯿﻒ ﻣﺴﻠﻮل ﮔﻔﺘﻪ ﭘﻨﺠﻢ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺟﺎﺑﺮ ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺒﺰار و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ‬‫و ﻟﻪ ﺷﻮاﻫـﺪ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس و ﻋﻠﯽ و اﺧﯿﻪ و ﺻـﺤﺤﻪ اﻟﺤـﺎﮐﻢ و ذﮐﺮه اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ و ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري و اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻧّﻪ ﻣﻨﮑﺮ و ﻟﯿﺲ ﻟﻪ وﺟﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻗﺎل اﻟﻨﻮوي و اﻟﺠﺰري اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ‬‫اﻟﺼﻮاب ﺧﻼف ﻗﻮل اﻟﻔﺮﯾﻘﯿﻦ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻦ ﻗﺎل اﻧﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻣﻦ ﻗﺎل اﻧّﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻓﺎﻟﺤﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻻ ﺻﺤﯿﺢ و ﻻ ﻣﻮﺿﻮع ﻓﻘﯿﺮ ﮔﻮﯾﺪ ﻧﻈﺮ ﺑﺮ‬‫ﺳﻨـﺪ ﻗﻮل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺻﻮاﺑﺴﺖ اﻣﺎ ﺑﮑﺜﺮت ﺷﻮاﻫـﺪ ﺣﮑﻢ ﺑﺼـﺤﺖ ﺗﻮان ﻧﻤﻮد ﺟﻮاب اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ دﻻﻟﺖ ﻧﺪارد اﻧﺘﻬﯽ ﭘﺲ ﮐﺎش‬‫ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻗﻤﻘـﺎم اﮔﺮ ﺑﺮ اﻓـﺎدات دﯾﮕﺮ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﻋﻼـم ﺑﺮ ﻧﺨﻮرده ﺑﻮد ﺑﺮﯾﻦ اﻓـﺎده ﺑﯿﻬﻘﯽ وﻗﺖ ﺧﻮد ﻣﻄﻠﻊ ﻣﯽﺷـﺪ و زﺑﺎن ﺑﻼﻏﺖ ﺗﺮﺟﻤﺎن‬‫ﺧﻮد را ﺑﺬﮐﺮ ﻗﺪح ﻧﻮوي و اﺣﺰاب او ﻧﻤﯽآﻟﻮد و ﺑﺎﻋﺘﻤﺎد ﺑﺮ ان و اﺳﺘﻨﺎد ﺑﺎن ﮔﻮي ﺳﺒﻘﺖ در ﻣﯿﺪان ﻋﺪوان از اﺻﺤﺎب ﺑﻐﯽ و ﺷﻨﺎن ﻧﻤﯿﺮ‬‫ﺑﻮد و از ﺟﻤﻠﻪ ﻟﻄـﺎﺋﻒ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺤـﺪث ﮐﻪ ﺗﻠﻤﯿـﺬ رﺷـﯿﺪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ وﺣﯿـﺪﺳﺖ ﻧﯿﺰ ﻗـﺪح ﻧﻮوي را در اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ‬‫ﺧﻼف ﺻﻮاب واﻣﯿﻨﻤﺎﯾﺪ و ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ ﺗﺤﺴﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و در اﻇﻬﺎر ﺣﻖ ﺑﺎﮐﯽ ﺑﻤﺨﺎﻟﻔﺖ اﺳﺘﺎد ﺧﻮد ﻧﻤﯽدارد‬‫و روي اﻟﺘﻔﺎت ﺑﺼﻨﯿﻊ ﺷﻨﯿﻊ او ﻧﻤﯽآرد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﻔﺮﯾﺢ اﻻﺣﺒﺎب ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﻟﺒﺰار و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻻوﺳﻂ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﻮاب ﻻ ﺻـﺤﯿﺢ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻻ ﻣﻮﺿﻮع ﮐﻤﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﻟﻨﻮوي و از ﺟﻤﻠﻪ آﯾﺎت ﻋﻠﻮ‬‫ﺣﻖ و ﺳﻤﻮ ﺻﺪق آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد ﻧﻮوي ﻣﻀﻤﻮن ﺑﻼﻏﺖ ﻣﺸﺤﻮن ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را در اﺷﻌﺎر آﺑﺪار ﺧﻮد ﻧﻈﻢ ﻓﺮﻣﻮده اذﻋﺎن ﮐﻤﺎل‬‫ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ در ﻗﻠﻮب ارﺑﺎب اﻧﺼﺎف اﻓﺰوده زﻧﮓ ارﺗﯿﺎب از ﺳﺠﺎﺟﻞ اﻓﺌﺪه اﺻﺤﺎب اﻟﺒﺎب ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ زدوده ﻗﺪح‬‫ﻣﻮﻫﻮﻧﯽ ﮐﻪ از ﮐﻼـم او ﭘﯿﺮاﻣﻮن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﯽرﺳـﯿﺪ ﺑـﺎﺑﻠﻎ وﺟﻮه آن را ﻫﺒـﺎء ﻣﻨﺜﻮرا ﻧﻤﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ در‬‫ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ در ذﮐﺮ ﻣﺎدﺣﯿﻦ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و ﮐﺎﻻﻣﺎم ﻓﯽ اﻻﺳﻼم و اﻟﻤﺸﺎر إﻟﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪626 :‬‬‫ﻓﯽ اﻻﻋﻼم ﻣﺮﺟﻊ اﻟﻌﻠﻮم و اﻟﻔﺘﺎوي أﺑﯽ زﮐﺮﯾﺎ ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻨﻮاوي ﻓﺎﻧﻪ ﻗﺪ ﻗﺎل‬‫و اﺟﺎد اﻟﻤﻘﺎل اﻣﺎم اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﺑﻼ ارﺗﯿﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﺑﻮ ﺗﺮاب‬‫ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺧﺎزن ﮐﻞ ﻋﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﻟﻠﺨﺰاﻧﮥ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب‬‫اﻧﺘﻬﯽ و ﻟﻘﺪ ﺣﻖ ﺑﻌﺪ ﻫﺬا ان ﯾﻘﺎل ﻋﻠﯽ ﺳﺒﯿﻞ ﺿﺮب اﻻﻣﺜﺎل* اﻃﻒ اﻟﻤﺼﺒﺎح ﻓﻘﺪ ﻃﻠﻊ اﻟﺼﺒﺎح‬‫ﺟﻮاب ﻗﺪح ذﻫﺒﯽ در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 496‬از ‪581‬‬‫اّﻣﺎ ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ ذﻫﺒﯽ ﭘﺲ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﻤﺰﯾـﺪ ﻋﺘﻮ و ﻃﻐﯿﺎن و ﺑﻐﯽ و ﺷـﻨﺂن ﺑﻘـﺪح ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺧﺴﺎرت ﻋﻈﯿﻤﮥ اﻟﺸﺄن و‬‫ﻣﺤﺘﻘﺐ ﺟﺴﺎرت ﮐﺜﯿﺮة اﻟﺨﺴﺮان ﮔﺮدﯾﺪه ﻟﯿﮑﻦ ﻧﺰد ارﺑﺎب ﺗﺤﻘﯿﻖ و اﻣﻌﺎن و اﺻﺤﺎب ﺗﻨﻘﯿﺪ و اﺗﻘﺎن ﻗﺪح او درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺸﯿﺪ اﻻرﮐﺎن‬‫ﺣﺼـﯿﻒ اﻟﺒﻨﯿﺎن در ﮐﻤﺎل ﺳﺨﺎﻓﺖ و ﺑﻄﻼن و رﮐﺎﮐﺖ و ﻫﻮان رﺳﯿﺪه اﺳﺖ و ﺑﻮﺟﻮه ﻣﻮﻓﻮره و دﻻﺋﻞ ﻏﯿﺮ ﻣﺤﺼﻮره ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ از ان ردا‬‫ﻣﺎ ﻟﻼﺧﺘﺼﺎر در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم اﯾﻤﺎ و اﺷﻌﺎر ﮐﺮده ﻣﯽآﯾﺪ ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻨﺎ و اﻟﺘﻔﺎت ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ اﺛﺒﺎت ﻧﯿﺴﺖ اول آﻧﮑﻪ زﯾﻎ و اﻧﺤﺮاف ذﻫﺒﯽ ﻋﺴﺎف از‬‫ﻣﻨﺎﻫﺞ ﻋﺪل و اﻧﺼﺎف و اﯾﻐﺎل و اﯾﺠﺎف او در ﺑﻮادي ﮐﺬب و اﻋﺘﺴﺎف و اﺗﺼﺎف او ﺑﺎﻧﺤﺲ اﻻوﺻﺎف اﻋﻨﯽ اﻗﺘﺮاف و اﺻـﻄﺮاف ﻧﺼﺐ‬‫و ﺧﻼـف ﺑـﺎ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﺼـﻤﺖ و ﻃﻬـﺎرت و ﻋﻔـﺎف ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ آﻻف اﻟﺴـﻼم اﻟﻤﻀﺎﻋﻔـﮥ اﻻﺿـﻌﺎف و اﻟﺘﺴﺎم او ﺑـﺪﯾﮕﺮ ﻗﻮادح ﻓﻈﯿﻌﮥ‬‫اﻻﺻـﻨﺎف ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ ﺣﺴﺐ اﻗﺮار و اﻋﺘﺮاف اﻋﺎﻇﻢ اﺳـﻼف ﺳـﻨّﯿﻪ ﺷﻨﯿﺪي و ﺑﮑﻨﻪ ﻣﺜﺎﻟﺐ ﻣﻈﻬﺮة اﻻﺳﺮاف و ﻣﻄﺎﻋﻦ ﻣﺒﻨﯿﮥ‬‫اﻻﺳـﻔﺎف او ﮐﻤـﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ وارﺳـﯿﺪي و ﺑﻌـﺪ آن ﻫﺮﮔﺰ ﮐﺴـﯽ از ارﺑـﺎب اﻧﺘﺼـﺎف در اﻧﻘﺼـﺎم و اﻧﻘﺼـﺎف و اﻧﺤﺰام و اﻧﺘﺴـﺎف ﻗﻮل ﻇـﺎﻫﺮ‬‫اﻟﺴـﻔﺴﺎف و ﻗـﺪح ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﺮاف او در ﺑﺎب اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺤﺼﻒ اﻻﻃﺮاف رﯾﺒﯽ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ورزﯾﺪ و ﻏﺎﯾﺖ اﻋﺘﺪا و اﺟﺤﺎف او را در ﺣﻖ‬‫اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﺘﯿﻦ اﻻﺣﺼﺎف ﺑﻨﻈﺮ ﺣﻖ ﺑﯿﻦ ﻧﻬﺎﯾﺖ واﺿﺢ و ﻣﺴـﺘﺒﯿﻦ ﺧﻮاﻫﺪ دﯾﺪ دّوم آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺻـﻼح اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ ﺑﺮﯾﻦ ﺗﺠﺎﺳـﺮ ﻓﻀﯿﺢ‬‫ذﻫﺒﯽ زد ﺻـﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﺑﺒﯿﺎن ﻓﺼﯿﺢ ﺻﺪق ﻧﺼﯿﺢ را واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﻗﻮت اﻟﻤﻐﺘﺬي ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫ﺻﻼـح اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼـﺋﯽ ﻓﯽ اﺟﻮﺑﺘﻪ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ذﮐﺮه اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت ﻣﻦ ﻃﺮق ﻋـﺪة و ﺣﮑﻢ ﺑﺒﻄﻼـن اﻟﮑّﻞ و‬‫ﮐﺬﻟﮏ ﻗﺎل ﺑﻌﺪه ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﯿﺰان و ﻏﯿﺮه و اﻟﻤﺸﻬﻮر ﺑﻪ رواﯾﮥ أﺑﯽ اﻟّﺼﻠﺖ ﻋﺒﺪ اﻟّﺴﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ اﻟﻬﺮوي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ‬‫ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ و ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﻫﺬا ﺗﮑﻠﻤﻮا ﻓﯿﻪ ﮐﺜﯿﺮا ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻟﯿﺲ ﺑﺜﻘﮥ و ﻗﺎل اﻟّﺪارﻗﻄﻨﯽ و اﺑﻦ ﻋﺪي‬‫ﻣﻨﻬﻢ زاد اﻟـّﺪارﻗﻄﻨﯽ راﻓﻀـﯽ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻨـﺪي ﺑﺼﺪوق و ﺻﻮب اﺑﻮ زرﻋﮥ ﻋﻠﯽ ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻓﻘﺪ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺣﺪﺛﻨﺎ‬‫اﻻﺻّﻢ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺎس ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺪوري ﻗﺎل ﺳﺄﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼﻠﺖ ﻓﻘﺎل ﺛﻘﮥ ﻓﻘﻠﺖ أ ﻟﯿﺲ‬‫ﻗﺪ ﺣﺪث ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﻗـﺪ ﺣـﺪث ﺑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي و ﻫﻮ ﺛﻘﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﮐﺬﻟﮏ و روي ﺻﺎﻟﺢ ﺟﺰرة اﯾﻀﺎ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺛﻢ ﺳﺎﻗﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ‬‫ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪627 :‬‬‫ﺑﻦ اﻟﻀـﺮﯾﺲ و ﻫﻮ ﺛﻘـﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﯿﺪي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟـّﺼ ﻠﺖ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﺮز ﺳﺎﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟّﺼﻠﺖ ﻓﻘﺎل ﻟﯿﺲ ﻣّﻤﻦ ﯾﮑﺬب ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ‬‫ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﺧﺒﺮﻧﯽ اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﻗﺎل ﺣﺪث ﺑﻪ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻗﺪﯾﻤﺎ ﺛﻢ ﮐﻒ ﻋﻨﻪ و ﻗﺎل ﮐﺎن اﺑﻮ اﻟـّﺼ ﻠﺖ رﺟﻼ ﻣﻮﺳـﺮا ﯾﻄﻠﺐ‬‫ﻫـﺬه اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ﯾﻠﺰم اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ ﻗﻠﺖ ﻓﻘـﺪ ﺑﺮي اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ ﻋﻬﺪﺗﻪ و اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﻟﺸـﯿﻮخ و ﺣﻔﺎﻇﻬﻢ‬‫اﻟﻤﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻗﺪ ﺗﻔﺮد ﺑﻪ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻓﮑﺎن ﻣﺎ ذا و أي اﺳـﺘﺤﺎﻟﮥ ﻓﯽ ان ﯾﻘﻮل اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺜﻞ ﻫﺬا ﻓﯽ ﺣﻖ ﻋﻠّﯽ و ﻟﻢ‬‫ﯾﺎت ﮐﻞ ﻣﻦ ﺗﮑّﻠﻢ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺟﺰم ﺑﻮﺿـﻌﻪ ﺑﺠﻮاب ﻋﻦ ﻫﺬه اﻟﺮواﯾﺎت اﻟﺼـﺤﯿﺤﮥ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻓﻠﻪ ﺷﺎﻫﺪ اﻟﺦ‬‫ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ زرﮐﺸﯽ ﺑﺎ وﺻﻔﯽ ﮐﻪ در ﻵﻟﯽ ﻣﻨﺜﻮره ﺟﺴﺎرت ذﻫﺒﯽ ﺑﺮ ﻗﺪح‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻨﻘﻞ ﮐﻼم ﻋﻼﺋﯽ ﻋﻤﺪة اﻻﻋﻼم ﮐﻤﺎل وﻫﻦ و اﻧﺜﻼم و وﻫﯽ اﻧﺤﺰام آن ﺑﺮ ارﺑﺎب اﺣﻼم و اﺻﺤﺎب اﻓﻬﺎم واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﻓﺮﻣﻮده و ﭼﻮن ﺧﻮد ﻋﻼﻣﻪ زرﮐﺸﯽ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﺤﺴﻦ ﺑﻮدن‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻤﺎ ﻧﻘﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﻤﻨﺎوي ﻓﯽ ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ و اﻟﻤﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ اﻟﺰﻣﺎن اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮ ﻓﯽ اﻟﻘﻮل اﻟﻤﺴـﺘﺤﺴﻦ ﻟﻬﺬا ﮐﻤﺎل ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن زﻋﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 497‬از ‪581‬‬‫ذﻫـﺒﯽ ﮐﺒﯿﺮ ﻟا ﺸـﻨﺌﺎن ﺑﺤﺴﺐ ﻣـﺬﻫﺐ و ﻣﺨﺘـﺎر ﺧﻮد ﻋﻼـﻣﻪ زرﮐﺸـﯽ واﻻﺷـﺎن ﻧﯿﺰ واﺿـﺢ و ﻋﯿـﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭼﻬـﺎرم آﻧﮑﻪ ادﻋـﺎي ﺑـﺎﻃﻞ‬‫ﻣﻮﺿﻮﻋﯿﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮐﻪ از ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان ﺳـﺮزده ﺑﺤـﺪي ﻣﻮﻫﻮن و ﻣﻀـﻤﺤﻠﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻼـﻣﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﻟﺴـﺎن‬‫اﻟﻤﯿﺰان آن را ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﻣﺘﺎﻧﺖ و رزاﻧﺖ ﻣﺮدود و ﻣﻄﺮود واﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎل ﺳـﺨﺎﻓﺖ و رﮐﺎﮐﺖ آن ﺑﺮ اﻟﺒﺎب ﻓﻄﻨﺖ و ﮐﯿﺎﺳﺖ واﺿـﺢ و ﻋﯿﺎن‬‫ﻓﺮﻣﻮده ﺣﺎﻻ ﻣﺠﺎزﻓﺖ ﻇﺎﻫﺮ اﻟﻌﺪوان ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان و ﮐﻼم ﻧﺼﻔﺖ اﻗﺘﺮان ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻟﺴﺎن ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ و ﻫﺮ دو را در ﻣﯿﺰان ﻧﻘﺪ‬‫و اﻋﺘﺒﺎر ﺑﺎﯾﺪ ﺳﻨﺠﯿﺪ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان ﮔﻔﺘﻪ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﻓﯿﻪ ﺟﻬﺎﻟﮥ ﻗﺎل ﻣﻄﯿﻦ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺟﻌﻔﺮ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻫـﺬا ﻣﻮﺿﻮع و ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻟﺴﺎن اﻟﻤﯿﺰان ﺑﻌـﺪ ﻧﻘﻞ ﻋﺒﺎرت ﻣـﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﻪ ﻃﺮق ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ ﻣﺴـﺘﺪرك اﻟﺤﺎﮐﻢ‬‫اﻗـﻞ اﺣﻮاﻟﻬـﺎ ان ﯾﮑﻮن ﻟﻠﺤـﺪﯾﺚ اﺻـﻞ ﻓﻼ ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾﻄﻠﻖ اﻟﻘﻮل ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﺨﺎوي در ﻣﻘﺎﺻـﺪ ﺣﺴـﻨﻪ زﻋﻢ ﺑﺎﻃﻞ‬‫ذﻫﺒﯽ را ﻣـﺪﻓﻮع و ﻣﻮﻫﻮن و ﻣﻘﻠﻮع و ﻣﻄﻌﻮن واﻧﻤﻮده در اﺛﺒـﺎت و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﮑﻼـم ﻋﻼـﺋﯽ ﻋﻤـﺪة اﻻﻋﻼـم ﺗﻤﺴـﮏ‬‫ﻓﺮﻣﻮده و ﺑﺬﮐﺮ دﯾﮕﺮ اﺧﺒﺎر ﻣﺆﯾﺪه و اﻣﻮر ﻣﺸـﯿﺪه اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻨﯿﻒ در ﺗﻘﻮﯾﺖ و ﺗﺎﯾﯿﺪ و اﺑﺮام و ﺗﻮﮐﯿﺪ آن اﻓﺰوده ﻗﺼﺐ اﻟﺴـﺒﻖ در ﺗﻌﯿﯿﺮ و‬‫ﺗﺸﻮﯾﺮ ﺟﺎﺣﺪﯾﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ از اﻣﺜﺎل ﺧﻮد رﺑﻮده و ﻗﺪ ﺳﺒﻘﺖ ﻋﺒﺎرﺗﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﻣﻀﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪628 :‬‬‫ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻵﻟﯽ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ ﮐﻼم ﻋﻼﻣﻪ ﻋﻼﺋﯽ ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ رد ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺸﻮم ذﻫﺒﯽ ﻣﻠﻮﻣﺴﺖ اﺳـﺘﻨﺎدا ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮده و‬‫ﺑﺬﮐﺮ ان ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺳـﻘﻮﻃﺶ از ﻣﺤﻞ اﻋﺘﻤﺎد ارﺑﺎب رﺷﺪ و ﺳﺪاد واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻧﻤﻮده و ﻫﺬا ﻣﻤﺎ ﯾﺪﻟﮏ ﻋﻠﯽ ﺳـﺨﺎﻓﮥ ﮐﻼم اﻟﺬﻫﺒﯽ و ﻏﺎﯾﮥ‬‫ﺑﻄﻼﻧﻪ و ﯾﺮﺷـﺪك اﻟﯽ وﺿﻮح وﻫﻨﻪ و ﺟﻼء ﻫﻮاﻧﻪ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻗﻮت اﻟﻤﻐﺘﺬي ﺷـﺮح ﺻـﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣﺬي ﻧﯿﺰ ﮐﻼم ﻋﻼﺋﯽ‬‫واﻻ ﻣﻘﺎم ﮐﻪ ﻗﺎﻟﻊ اﺳﺎس زﻋﻢ ﻧﺎﻓﺮﺟﺎم ذﻫﺒﯽ ﻋﻈﯿﻢ اﻻﺟﺮاﻣﺴﺖ ﺑﺮاي ﺗﺸـﯿﯿﺪ و ﺗﺎﯾﯿـﺪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺳﺪﯾﺪ ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮده روان ﺟﺎﺣﺪ ﻋﻨﯿﺪ و‬‫ﻣﻌﺎﻧـﺪ ﻣﺮﯾـﺪ را ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻤﺎ درﯾﺖ آﻧﻔﺎ و ﻻ ﻧﺨﺎﻟﮏ ﺗﺮﺗﺎب ﺑﻌﺪه ﻓﯽ ﻣﻬﺎﻧﮥ ﮐﻼم اﻟﺬﻫﺒﯽ و ﺑﻮاره او ﺗﻮﺛﺮ اﻟﻤﯿﻞ و اﻟﺮﮐﻮن اﻟﯽ‬‫زﷲ و ﻋﺜﺎره ﻫﺸﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﻧﯿﺰ ﺑﻄﻼن زﻋﻢ ذﻫﺒﯽ در ﺑﺎب اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﻤﻌﺮض اﺛﺒﺎت رﺳﺎﻧﯿﺪه ﺑﻨﻘﻞ‬‫اﻓـﺎده ﻋﻼـﺋﯽ و ﮐﻼـم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ادﻋـﺎي آن ﻧﺎﮐﺐ ﻋﻈﯿﻢ اﻟﻐﺮر را ﻫﺒﺎء ﻣﻨﺜﻮرا ﮔﺮداﻧﯿـﺪه و ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ ﺗﻤﺎم ﻋﺒﺎرت ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﮐﻪ ﻣﺸـﯿﺪ‬‫ارﮐﺎن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﯿﻒ و ﻣﺮﻏﻢ اﻧﻒ ﻫﺮ ﻃﺎﻋﻦ ﻋﻨﯿﻔﺴﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻣﻨﻘﻮل ﺷﺪه ﻟﯿﮑﻦ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺟﺰوي از آن ﮐﻪ اوﻓﻖ ﺑﻤﻘﺼﻮد و ﻣﺮام و‬‫ادﺧﻞ ﻓﯽ اﻻﻓﺤﺎم و اﻻﻟﺰاﻣﺴﺖ ﺑﺎز ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ در ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺻـﻼح‬‫اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ ﻗـﺪ ﻗﺎل ﺑﺒﻄﻼﻧﻪ اﯾﻀﺎ اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﯿﺰان و ﻏﯿﺮه و ﻟﻢ ﯾﺎﺗﻮا ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺑﻌﻠـﮥ ﻗﺎدﺣﮥ ﺳﻮي دﻋﻮي اﻟﻮﺿﻊ دﻓﻌﺎ ﺑﺎﻟﺼﺪر و ﻗﺎل‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ ﻟﺴﺎﻧﻪ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻟﻪ ﻃﺮق ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ ﻣﺴـﺘﺪرك اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻗﻞ اﺣﻮاﻟﻬﺎ ان ﯾﮑﻮن ﻟﻠﺤﺪﯾﺚ اﺻﻞ ﻓﻼ ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾﻄﻠﻖ‬‫اﻟﻘﻮل ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در درر ﻣﻨﺘﺜﺮه ﻧﯿﺰ ﻓﺴﺎد ﻗـﺪح ذﻫﺒﯽ واﺿـﺢ اﻟﻌﻨﺎد و دﯾﮕﺮ ارﺑﺎب ﻣﺮا و ﻟﺪاد در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫واﺿـﺢ اﻟﺴـﺪاد ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده و ﺑـﺬﮐﺮ اﻓﺎده ﻋﻼﺋﯽ ﻋﻤـﺪة اﻟﻨﻘﺎد و اﻇﻬﺎر ﺗﺎﯾﯿﺪ آن ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﻈﯿﻢ اﻻﻧﺘﻘﺎد در ﺗﺸـﯿﯿﺪ ﻣﺒﺎﻧﯽ‬‫اﯾﻦ ﺧـﺒﺮ ﻣﻨﯿﺮ ﻋﻠﻢ اﻟﺮﺷـﺎد اﻓﺰوده دﻫﻢ آﻧﮑﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ ﺑـﺎ آن ﻫﻤﻪ ﻋﺼـﺒﯿﺖ و ﻋﻨـﺎد و ﻏﺮو و ﻟـﺪاد ﻗﻮل ذﻫﺒﯽ و اﻣﺜـﺎل او را در اﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﺮدود و ﻣﻄﺮود ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎﻇﻬـﺎر ﺗﺴﺎﻫـﻞ ﮐﺜﯿﺮ ﺷﺎن ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻨـﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﺷـﺮح ﻗﺼـﯿﺪه ﻫﻤﺰﯾﻪ ﮐﻤﺎ‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫را ﻣﺘﺤـﺪ واﻧﻤﻮده در ﺑﺎب آن آراي ارﺑﻌﻪ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﺑﻌـﺪ ﻧﻘﻞ ﺳﻪ رأي از ان ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﻣﻮﺿﻮع و ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺜﯿﺮون اﺋّﻤﮥ ﺣﻔﺎظ ﮐﺎﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ و‬‫اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﺟﺰم ﺑﺒﻄﻼن ﺟﻤﯿﻊ ﻃﺮﻗﻪ و اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﻣﯿﺰاﻧﻪ و ﻏﯿﺮه و ﻫﻮﻻء و ان ﮐﺎﻧﻮا اﺋﻤﮥ اﺟّﻠﺎء ﻟﮑﻨﻬﻢ ﺗﺴﺎﻫﻠﻮا ﺗﺴﺎﻫﻼ ﮐﺜﯿﺮا ﮐﻤﺎ ﻋﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 498‬از ‪581‬‬‫ﻣﻤـﺎ ﻗﺮرﺗﻪ و ﮐﯿﻒ ﺳﺎغ اﻟﺤﮑﻢ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ ﻣﻊ ﻣﺎ ﺗﻘﺮر اّن رﺟﺎﻟﻪ ﮐﻠﻬﻢ رﺟﺎل اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ اﻻ واﺣـﺪ ﻓﻤﺨﺘﻠﻒ ﻓﯿﻪ و ﯾﺠﺐ ﺗﺎوﯾﻞ ﮐﻼم اﻟﻘﺎﺋﻠﯿﻦ‬‫ﺑـﺎﻟﻮﺿﻊ ﺑـﺎن ذﻟـﮏ ﻟﺒﻌﺾ ﻃﺮﻗﻪ ﻻـ ﮐّﻠﻬـﺎ و ﻣﺎ اﺣﺴﻦ ﻗﻮل ﺑﻌﺾ اﻟﺤﻔﺎظ ﻓﯽ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ اﺣـﺪ رواﺗﻪ اﻟﻤﺘﮑﻠﻢ ﻓﯿﻬﻢ ﺑﻤﺎ ﻻ ﯾﺴـﻤﻊ ﻫﻮ ﺛﻘﮥ‬‫ﻣﺎﻣﻮن ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ و ﺣﻔﺎﻇﻬﻢ و ﻗﺪ ﺗﻔﺮد ﺑﻪ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻓﮑﺎن ﻣﺎ ذا و أي اﺳﺘﺤﺎﻟﮥ ﻓﯽ اﻧﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪629 :‬‬‫ﻣﺜﻞ ﻫـﺬا ﻓﯽ ﺣﻖ ﻋﻠّﯽ اﻟﺦ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ اﮔﺮ ﭼﻪ اوﻻ ﺑﻮﺟﻪ زﯾﻎ ﮐﺎﻣﻦ ﻗﻠﺒﺶ ﻣﺪﻋﯽ ﮐﺜﺮت و ﻋﻈﻤﺖ ﻗﺎﺋﻠﯿﻦ‬‫ﺑﻮﺿﻊ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮔﺮدﯾﺪه ﺑﺮ ﺳـﺮ ﺗﻌﺪﯾﺪ اﺳـﻤﺎي ﺑﻌﻀﯽ از اﯾﺸﺎن ﻣﺜﻞ ﻗﺰوﯾﻨﯽ و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ذﻫﺒﯽ رﺳﯿﺪه ﻟﯿﮑﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪ ﭼﺎر و ﻧﺎﭼﺎر‬‫اﻋﺘﺮاف ﺻﺮﯾﺢ ﺑﻪ ﺗﺴﺎﻫﻞ ﮐﺜﯿﺮ اﯾﺸﺎن ﻧﻤﻮده ﺑﺎﺛﺒﺎت ﻏﯿﺮ ﺳﺎﺋﻎ ﺑﻮدن ﺣﮑﻢ ﺑﻮﺿﻊ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺗﻘﻮل ﺑﺎﻃﻞ اﯾﺸﺎن را ﺑﻐﺎﯾﺖ ﻣﻨﻘﻮض‬‫و ﻣﺮﺿﻮض ﻓﺮﻣﻮده و ﭼﻮن اﻗـﺪام اﯾﺸـﺎن ﺑﺮ دﻋﻮي وﺿﻊ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺷـﻨﯿﻊ و ﻓﻈﯿﻊ ﺑﻮد ﻟﻬـﺬا از راه ﮐﻤﺎل‬‫اﺿـﻄﺮار و اﻧﺘﺸـﺎر ﺗﺎوﯾـﻞ ﮐﻼـم ﻓﺎﺳـﺪ اﻟﻨﻈـﺎم اﯾﺸﺎن را واﺟﺐ دﯾـﺪه در ﺗﻨﺰﯾﻞ ﮐﻼم آن ﻣﺘﻔﻮﻫﯿﻦ ﺑﺎﻻﺑﺎﻃﯿﻞ ﺑﺘﻠﻤﯿﻊ و ﺗﺴﻮﯾﻞ و ﺗﺨـﺪﯾﻊ و‬‫ﺗﻀـﻠﯿﻞ ﮔﺮوﯾﺪه ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ وﺿﻮح ﻣﺘﻀـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻃﻌﻦ ذﻫﺒﯽ و اﻣﺜﺎل او در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺤﺪي ﻓﻀـﯿﺢ و ﻗﺒﯿﺤﺴﺖ‬‫ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﺎ وﺻﻒ ﺗﻌﺼﺐ و ﺗﺼﻠﺐ ﺣﺠﺮي ﺧﻮد آن را ﻏﯿﺮ ﺟﺎﺋﺰ داﻧﺴﺘﻪ ﺑﺮاﺋﺖ ﺻﺮﯾﺤﻪ از ان آﻏﺎز ﻧﻬﺎده داد ﮐﻤﺎل ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ‬‫ﺿﯿﻊ ﺷـﻨﯿﻊ اﯾﺸﺎن داده ﯾﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﻓﺘﺎواي ﺣـﺪﯾﺜﯿﻪ ﻗـﺪح ذﻫﺒﯽ و ﻏﯿﺮه را در ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﺎﻗﺎﺑﻞ اﻟﺘﻔﺎت‬‫اﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺑﺎﺛﺒﺎت و ﺗﺤﻘﯿﻖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﻋﻼم ﺗﻔﻀﯿﺢ ﻫﺮ ﻃﺎﻋﻦ ﺳﺨﯿﻒ اﻓﺮاﺷﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻓﺘﺎواي ﻣﺬﮐﻮره ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ع ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻓﻬﻮ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﺑﻞ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻗﻮل اﻟﺒﺨﺎري ﻟﯿﺲ ﻟﻪ وﺟﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻣﻨﮑﺮ و اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﺬب ﻣﻌﺘﺮض و ان ذﮐﺮه‬‫اﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت و ﺗﺒﻌﻪ اﻟـﺬﻫﺒﯽ و ﻏﯿﺮه ﻋﻠﯽ ذﻟـﮏ دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﻼـ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤـﺎل ﻋﺒـﺎرت ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ‬‫ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ رد ﺟﺴﺎرت ﻓﺎﺿـﺤﻪ و ﺧﺴﺎرت ﻻﺋﺤﻪ ذﻫﺒﯿﺴﺖ ﺑﻼ رد و ﻧﮑﯿﺮ آورده ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﻫﻮان و ﺑﻄﻼن ﻗﺪح ان‬‫ﻋﺪﯾﻢ اﻻﯾﻘﺎن ﺑﺎﻗﺪام اﻧﻘﯿﺎد و اذﻋﺎن ﺳﭙﺮده ﺳﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺮﻗﺎة ﺑﺎ وﺻﻔﯽ ﮐﻪ ﺟﺴﺎرت ذﻫﺒﯽ ﻋﻈﯿﻢ اﻟﻤﺮاد و ﮐﻠﻤﺎت ﺑﻌﻀﯽ‬‫دﯾﮕﺮ از ارﺑﺎب رﯾﺐ و اﻣﺘﺮاء در ﺑﺎب اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﻟﯿﮑﻦ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪ ﺑـﺬﮐﺮ اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ ﻋﻼﺋﯽ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺣﺎﻓﻆ ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ‬‫زﻧﮓ اﯾﻦ ﻫﻔﻮات ﺑﺎﻃﻠﻪ و ﺻﺪء اﯾﻦ اﻗﻮال ﻋﺎﻃﻠﻪ از ﻗﻠﻮب اﺻـﺤﺎب ﻧﻘﺪ و اﻋﺘﺒﺎر و ﺳﺒﺮ و اﺧﺘﺒﺎر زدوده ﭼﻬﺎردﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﻨﺎوي در‬‫ﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ ﺷـﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻـﻐﯿﺮ ﻗﺪح ذﻫﺒﯽ و دﯾﮕﺮ ﻣﺘﻌﻨﺘﯿﻦ را در ﺑﺎب اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺎﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ اﻋﻼم و اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻓﺨﺎم ﻣﺬﻫﺐ‬‫ﺧﻮﯾﺶ ﻣﺘﻌﻘﺐ و ﻣﺮدود ﻧﻤﻮده و ﺑـﺎﻟﺨﺼﻮص ﺑﻨﻘـﻞ اﻓـﺎده ﻋﻼـﻣﻪ ﻋﻼﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ ﮐﻤﺎل ﺑﻄﻼن و ﻫﻮان ﻗـﺪح ذﻫﺒﯽ ﻋﻈﯿﻢ‬‫اﻟﻌـﺪوان واﺿـﺢ و ﻋﯿﺎن ﻓﺮﻣﻮده و ﻗﺪ ﺳـﺒﻘﺖ ﻋﺒﺎرﺗﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﻣﻀـﯽ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﻟﻤﻌﺎت ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة ﻋﺒﺎرت‬‫ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴـﻨﻪ ﺳـﺨﺎوي را ﮐﻪ ﻣﺒﻄﻞ ﻣﺰﻋﻮم ﺷﻮم ذﻫﺒﯿﺴﺖ اﺳـﺘﻨﺎدا ذﮐﺮ ﮐﺮده و آن را ﮐﻼم ﺟﺎﻣﻊ از ﻣﻬﺮه ﻓﻦ ﺷﻤﺮده ﻣﻈﻬﺮ ﺗﺼﻮﯾﺐ آن‬‫ﮔﺮدﯾـﺪه و ﻫـﺬا اﯾﻀـﺎ ﮐـﺎف و واف ﺑﺎرﻏـﺎم اﻧﻒ اﻟﻤﻨﮑﺮ اﻟﻤﻮﺛﺮ ﻟﻠﺨﻼف اﻟﻤﺘﻬﺎﻟﮏ ﻋﻠﯽ ﻗﻮل اﻟـﺬﻫﺒﯽ اﻟﺮاﮐﺐ ﻣﺘﻦ اﻻﻋﺘﺴﺎف اﻟـﺬاﻫﺐ‬‫ﻋﺮﯾﻀﺎ ﻓﯽ ﻣﻬﺎﻣﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪630 :‬‬‫اﻟﺠﺰاف و اﻟﺴـﻔﺴﺎف ﺷـﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺻـﺪر ﻋﺎﻟﻢ در ﻣﻌﺎرج اﻟﻌﻠﯽ ﮐﻼم ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﺳـﯿﻮﻃﯽ را ﮐﻪ ﻣﺘﻀـﻤﻦ ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ‬‫ﻣﺰﻋﻮم ذﻫﺒﯽ أﻓﯿﻦ در ﺣﻖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺘﯿﻨﺴﺖ اﺳـﺘﻨﺎدا و اﻋﺘﻤـﺎدا ﻧﺎﻗـﻞ ﮔﺮدﯾـﺪه ﺑﺎﻇﻬـﺎر ﮐﻤـﺎل رزاﻧﺖ و رﺻﺎﻧﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻣﺒﯿﻦ‬‫ﺳﺨﺎﻓﺖ و ﻣﻬﺎﻧﺖ ﻗـﺪح ارﺑﺎب ﺿـﻌﯿﻨﻪ ﮔﺮدﯾـﺪه ﻫﻔﺪﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻـﻼح اﻻﻣﯿﺮ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ در ﺿـﻤﻦ‬‫اﺛﺒـﺎت و ﺗﺎﯾﯿـﺪ و اﺑﺮام و ﺗﺸـﯿﯿﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ ﻋﻼﺋﯽ و ﮐﻼم ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﻈﻬﺮ ﺑﻄﻼن و ﻓﺴﺎد ﻗﻮل‬‫ذﻫﺒﯽ راس ذوي اﻻﺣﻘﺎد ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ اﺣﺘﺠﺎﺟﺎ ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮده زﻧﮓ اﺿـﻼل ذﻫﺒﯽ ﻋﻈﯿﻢ اﻻﺣﺘﯿﺎل از ﺧﻮاﻃﺮ و ﺿـﻤﺎﺋﺮ ﻗﺎﺻﺮﯾﻦ زدوده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫در روﺿﻪ ﻧﺪﯾﻪ ﺷـﺮح ﺗﺤﻔﻪ ﻋﻠﻮﯾﻪ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺻـﻼح اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ ﻗﺪ ﻗﺎل ﺑﺒﻄﻼﻧﻪ اﯾﻀﺎ اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﯿﺰان و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 499‬از ‪581‬‬‫ﻏﯿﺮه و ﻟﻢ ﯾـﺎﺗﻮا ﻓﯽ ذﻟـﮏ ﺑﻌﻠـﮥ ﻗﺎدﺣـﮥ ﺳـﻮي دﻋـﻮي اﻟﻮﺿـﻊ دﻓﻌـﺎ ﺑﺎﻟﺼـﺪر و ﻗـﺎل اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻟﻪ ﻃﺮق ﮐـﺜﯿﺮة ﻓﯽ‬‫ﻣﺴـﺘﺪرك اﻟﺤـﺎﮐﻢ اﻗـﻞ اﺣﻮاﻟﻬـﺎ ان ﯾﮑﻮن ﻟﻠﺤـﺪﯾﺚ اﺻـﻞ ﻓﻼـ ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾﻄﻠﻖ اﻟﻘﻮل ﻋﻠﯿﻪ ﺑـﺎﻟﻮﺿﻊ ﻫﺠـﺪﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ ﮐﻤﺎ‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﻓﻮاﺋﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﻄﻼن ﻗﻮل ﻓﺎﺳﺪ و ﻫﻮان زﻋﻢ ﮐﺎﺳﺪ ذﻫﺒﯽ ﺑﺮﻣﻼ ﻧﻤﻮده ﺑﺎﺛﺒﺎت ﺣﺴﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﻮﺟﻪ اﺣﺴـﻦ‬‫ارﻏـﺎم اﻧﻒ آن ﺟﺎﺣـﺪ ﻋﻨﯿﻒ ﻓﺮﻣﻮده ﻧﻮزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ دﻣﻨﺘﯽ ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻧﻔﻊ ﻗﻮت اﻟﻤﻐﺘـﺬي ﮐﻼـم ﻋﻼـﺋﯽ ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم ﮐﻪ ﮐﺎﺳـﺮ ﻇﻬﺮ ذﻫﺒﯽ‬‫ذاﻫﺐ اﻟﮑﻼم و ﻣﻮﻫﻦ اﺳﺮ ﻫﺮ ﻣﻨﮑﺮ ﻣﺮﺳﻞ اﻟﺰﻣﺎﻣﺴﺖ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﻣﺴﻠﮏ ﺗﺸﯿﯿﺪ و اﺑﺮام و ﺗﻮﻃﯿﺪ و اﺣﮑﺎم اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﺘﯿﻦ اﻟﻨﻈﺎم ﭘﯿﻤﻮده‬‫ذﻫﺒﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺴﻨﺪ ﻣﺘﺼﻞ رواﯾﺖ ﮐﺮده‬‫ﺑﺴـﺘﻢ آﻧﮑﻪ از آﺛﺎر ﻋﻠﻮ ﺣﻖ واﺿﺢ اﻟﺴـﻨﺎ و ﺳﻤﻮ ﺻﺪق ﻻﺋﺢ اﻟﺠﻼ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان ﺑﺴﻨﺪ ﻣﺘﺼﻞ رواﯾﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﮐﺮده و آن را از ﻋﻮاﻟﯽ اﺣﺎدﯾﺚ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻣﺴـﻠﻢ ﺻﺎﺣﺐ ﺻـﺤﯿﺤﺴﺖ ﺷـﻤﺮده ﺑﺎﯾﻦ ﺻـﻨﯿﻊ ﺑﺪﯾﻊ ﺗﻤﺎﻣﯽ‬‫ﻫﻔﻮات ﺧﻮد را ﻫﺒـﺎء ﻣﻨﺜﻮرا ﻧﻤﻮده ﮐﻤـﺎل ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮ ارﺑـﺎب ﻧﻘـﺪ و اﻣﻌـﺎن واﺿـﺢ و ﻇـﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﻣﯿﺰان‬‫ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ ﻋـﺎش ﺳﻮﯾـﺪ ﻣﺎﺋـﮥ ﺳـﻨﮥ و ﻣﺎت ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ وﻗﻊ ﻟﻨﺎ ﻣﻦ ﻋﺎﻟﯽ ﺣـﺪﯾﺜﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ‬‫اﻻﺑﺮﻗﻮﻫﯽ اﻧﺎ اﻟﻤﺒﺎرك ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺠﻮاد اﻧﺎ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻏﺎﻟﺐ اﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻧﺎ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﺬﻫﺒﯽ ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺛﻨﺎ ﺳﻮﯾﺪ‬‫ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺛﻨﺎ زﯾﺎد ﺑﻦ اﻟﺮﺑﯿﻊ ﻋﻦ ﺻﺎﻟﺢ اﻟّﺪﻫﺎن ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ زﯾﺪ ﻗﺎل ﻧﻈﺮت ﻓﯽ اﻋﻤﺎل اﻟﻤﺮء ﻓﺎذا اﻟﺼﻼة ﺗﺠﻬﺪ ﺑﺎﻟﺒﺪن و ﻻ ﺗﺠﻬﺪ ﺑﺎﻟﻤﺎل و‬‫ﮐـﺬﻟﮏ اﻟـّﺼ ﯿﺎم و اﻟﺤـﺞ ﺑﺠﻬـﺪ اﻟﻤﺎل و اﻟﺒـﺪن ﻓﺮاﯾﺖ ان اﻟﺤـﺞ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﮐﻠﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﻋﻦ زﯾﻨﺐ ﺑﻨﺖ أﺑﯽ‬‫اﻟﻘﺴﻢ اﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻨﻌﻢ ﺑﻦ اﻟﻘﺸـﯿﺮي اﻧﺎ اﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ اﻻدﯾﺐ ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﺸﯿﺮ ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻟﺒﯿﺪ اﻟﺴﺮﺧﺴﯽ ﺛﻨﺎ ﺳﻮﯾﺪ ﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺴﻬﺮ ﻋﻦ داود ﻋﻦ‬‫ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺬﺑﺢ اﺳـﺤﺎق و ﻗﻮﻟﻪ و ﺑﺸـﺮﻧﺎه ﺑﺎﺳﺤﻖ أي ﺑﻨﺒﻮﺗﻪ و ﺑﻪ ﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﻋﻦ اﺷﻌﺐ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺳﯿﺮﯾﻦ ﻋﻦ ﻟا ﺠﺎرود‬‫اﻟﻌﺒﺪي ﻗﺎل اﺗﯿﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪631 :‬‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﺑﺎﯾﻌﻪ ﻓﻘﻠﺖ اﻧﯽ ﻋﻠﯽ دﯾﻦ و اﻧﯽ ان ﺗﺮﮐﺖ دﯾﻨﯽ و دﺧﻠﺖ ﻓﯽ دﯾﻨﮏ ﻻ ﯾﻌﺬﺑﻨﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻵﺧﺮة ﻗﺎل ﻧﻌﻢ و ﺑﻪ‬‫ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺠﻌﺪ ﻗﺎل ﺳﺌﻞ ﺟﺎﺑﺮ ﻋﻦ ﻗﺘﺎل ﻋﻠﯽ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﯾﺸﮏ ﻓﯽ ﻗﺘﺎﻟﻪ اﻻ ﮐﺎﻓﺮ و ﺑﻪ‬‫ﺛﻨـﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿـﻞ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧـﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد‬‫اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﯿﺎت ﺑﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم ﻟا ﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﯿﺰان* و ﺑﻌﺪ ﻫﺬا اﻟﺒﯿﺎن* و ﻏﺐ ذﻟﮏ اﻟﺘﺒﯿﺎن* اﻟﻤﺎﺣﯽ آﺛﺎر اﻟﺰﯾﻎ و اﻟﻌﺪوان اﻟﻘﺎﻟﻊ ﻣﻦ اﻟﺮﯾﺐ اﻻﺻﻞ و اﻟﺒﻨﯿﺎن‬‫ﻻ ﯾﺨﻠﺪ اﻟﯽ ﻗﺪح ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻌﻠﯽ اﻟﻤﮑﺎن* اﻟﻤﻘﺒﻮل ﻋﻨﺪ ﻋﻠﻤﺎء ﻫﺬا اﻟﺸﺄن* اﻻ ﻣﻦ ﻏﻠﺐ ﻋﻠﯽ ﻗﻠﺒﻪ اﻟﻄﺒﻊ و ران* و اﺳﺘﻬﺎم ﺑﻪ اﻟﻐﺮور و‬‫اﺳـﺘﻬﻮاه اﻟّﺸـ ﯿﻄﺎن* و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌـﺎﺻﻢ ﻋﻤـﺎ ﯾﻮرث ﺳـﺨﻂ اﻟﺮﺣﻤﻦ* و ﯾﻘﻮد اﻟﯽ ﻟﻈﯽ اﻟﻨﯿﺮان* اﻣـﺎ ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺠﺰري ﭘﺲ ﻧﺴـﺒﺖ ﻗـﺪح‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎو ﮐﻤﺎل ﻇﻠﻢ و اﻋﺘـﺪا و ﺟﻮر و ﺟﻔﺎ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺤﺖ ﺑﺎﻃﻞ و ﺧﻄﺎ و ﻋﯿﻦ ﮐـﺬب و اﻓﺘﺮاﺳﺖ ﭼﻪ ﺑﺮ ﻫﺮ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب‬‫اﺳـﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﻨﻈﺮ ﺑﺼـﯿﺮت دﯾﺪه و ﺑﻤﺪﻟﻮﻻت اﻟﻔﺎظ و ﺟﻤﻼت آن رﺳـﯿﺪه ﮐﺎﻟﺸﻤﺲ ﻓﯽ‬‫راﺑﻌﮥ اﻟﻨﻬﺎر واﺿﺢ و اﺷﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺟﺰري در ان ﮐﺘﺎب ﺑﺎﺛﺒﺎت‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻣﺸـﺮف ﮔﺮدﯾﺪه و ﺑﺎذﻋﺎن و ﺗﺼﺪﯾﻖ و اﺑﺮام و ﺗﺤﻘﯿﻖ آن ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﮔﺮدﯾﺪه ﺣﺎﻻ اﻓﺎدات ﻋﻼﻣﻪ ﺟﺰري ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺎﯾﺪ‬‫ﺷﻨﯿـﺪ و دﺳﺖ ﺗﺤﯿﺮ ﺑﺪﻧـﺪان ﺗﻌﺠﺐ از ﺟﺴـﺎرت ﻣﻮﺣﺸﻪ و ﺟﺮات ﻣـﺪﻫﺸﻪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻋﻈﯿﻢ اﻟﺘﻌﺼﺐ ﺑﺎﯾـﺪ ﮔﺰﯾـﺪ ﻋﻼﻣﻪ ﺟﺰري در اﺳـﻨﯽ‬‫اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ع ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻫﻼل ﻗﺮاءة ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻣﻦ اﺻـﺒﻬﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 500‬از ‪581‬‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﻤﻘﺮي اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯽ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺳـﻔﯿﺎن اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺑﻦ ﺑﺤﺮ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻋﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺮوﻣﯽ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ‬‫و ﻗﺎل ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ و رواه ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮوا ﻓﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻗﺎل و ﻻ ﯾﻌﺮف ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ واﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ‬‫ﺷﺮﯾﮏ و ﻓﯽ اﻟﺒﺎب ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻧﺘﻬﯽ ﻗﻠﺖ و رواه ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻓﯿﻪ ﻋﻦ ﺳﻮﯾﺪ و رواه اﻻﺻﺒﻎ ﺑﻦ ﻧﺒﺎﺗﮥ و‬‫اﻟﺤﺎرث ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻧﺤﻮه و‬‫رواه اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻟﻔﻈﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪632 :‬‬‫اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺻﺤﯿﺢ اﻻﺳﻨﺎد و ﻟﻢ ﯾﺨﺮﺟﺎه و رواه اﯾﻀﺎ ﻣﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻟﻔﻈﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻧﯿﺰ ﺟﺰري در ﺻـﺪر اﺳـﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﺑﻌـﺪ ﺣﻤﺪ و ﺻـﻼة ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻌﺪ ﻓﻬﺬه اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺴـﻨﺪة ﻣّﻤﺎ ﺗﻮاﺗﺮ و ﺻّﺢ و ﺣﺴﻦ ﻣﻦ اﺳـﻨﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫اﻻﺳـﺪ اﻟﻐـﺎﻟﺐ ﻣﻔﺮق اﻟﮑﺘـﺎﺋﺐ و ﻣﻈﻬﺮ اﻟﻌﺠـﺎﺋﺐ ﻟﯿﺚ ﺑﻨﯽ ﻏـﺎﻟﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ و‬‫رﺿـﯽ ﻋﻨﻪ و ارﺿﺎه اردﻓﺘﻬﺎ ﺑﻤﺴﻠﺴـﻼت ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﺑﻤﺘﺼـﻼت ﻣﻦ رواﯾﺘﻪ و ﺗﺤﺪﯾﺜﻪ و ﺑﺎﻋﻠﯽ اﺳﻨﺎد ﺻﺤﯿﺢ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻘﺮآن و اﻟﺼﺤﺒﮥ و‬‫اﻟﺨﺮﻗـﮥ اﻟّﺘﯽ اﻋﺘﻤـﺪ ﻓﯿﻬـﺎ اﻫـﻞ اﻟﻮﻻﯾـﮥ ﻋﻠﯿﻪ ﻧﺴﺄل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ان ﯾﺜﯿﺒﻨﺎ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ و ﯾﻘﺮﺑﻨﺎ ﻟـﺪﯾﻪ و ﻧﯿﺰ در ان؟؟؟ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ‬‫ﻓﻬﺬا ﻧﺰر ﻣﻦ ﺑﺤﺮ و ﻗّﻞ ﻣﻦ ﮐﺜﺮ ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ اﻟﺠﻠﯿﻠﮥ و ﻣﺤﺎﺳـﻨﻪ اﻟﺠﻤﯿﻠﮥ و ﻟﻮ ذﻫﺒﻨﺎ ﻻﺳـﺘﻘﺼﺎء ذﻟﮏ ﺑﺤﻘﻪ ﻟﻄﺎل اﻟﮑﻼم ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ‬‫ﻫﺬا اﻟﻤﻘﺎم و ﻟﮑﻦ ﺗﺮﺟﻮ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ان ﯾﯿﺴـﺮ اﻓﺮاد ذﻟﮏ ﺑﮑﺘﺎب ﻧﺴﺘﻮﻋﺐ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﺑﻠﻐﻨﺎ ﻣﻦ ذﻟﮏ و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻮﻓﻖ ﻟﻠّﺼﻮاب از ﻣﻼﺣﻈﻪ اﯾﻦ‬‫ﻋﺒﺎرات ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ و ﻣﻤﻌﻦ ﺧﺒﯿﺮ ﻣﺴـﺘﺒﯿﻦ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺟﺰري ﻧﺤﺮﯾﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺎﻓﺎدات ﺧﻮد ﺗﺸـﯿﯿﺪ و ﺗﺎ زﯾﺮ‬‫ﻧﻤﻮده ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را ﮐﻪ ﻣﺆﯾﺪ و ﻣﺸﯿﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﺴﻨﺪ ﻣﺘﺼﻞ ﺧﻮد رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده دوم آﻧﮑﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺗﺮﻣﺬي‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را ﻧﯿﺰ ﺑﺎﺛﺒﺎت رﺳﺎﻧﯿـﺪه ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﺑﻨﻘﻞ ﮐﻼم ﺗﺮﻣـﺬي ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از ﺷـﺮﯾﮏ ﺑﻄﺮﯾﻖ دﯾﮕﺮ‬‫ﻣﺎوراي ﻃﺮﯾﻖ اﺑﻦ اﻟﺮوﻣﯽ ﻧﯿﺰ ﻣﻨﻘﻮل ﺷـﺪه ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﺑﻨﻘﻞ ﮐﻼم ﺗﺮﻣـﺬي اﯾﻨﻬﻢ واﺿـﺢ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ از اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫ﻧﯿﺰ ﻣﺎﺛﻮرﺳﺖ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﺟﺰري ﺑﮑﻼم ﺧﻮد ﻗﻠﺖ و رواه ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻓﯿﻪ ﻋﻦ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﺮ ارﺑﺎب اﻣﻌﺎن ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﻧﻤﻮده ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺑﺴﻨﺪ دﯾﮕﺮ ﻋﻼوه ﺑﺮ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﻣﺬﮐﻮره ﻧﯿﺰ ﻣﻨﻘﻮل ﮔﺮدﯾﺪه ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را اﺻﺒﻎ ﻧﯿﺰ از اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم رواﯾﺖ ﮐﺮده ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 501‬از ‪581‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را ﺣﺎرث ﻧﯿﺰ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم رواﯾﺖ ﮐﺮده ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺟﺰري ﺑﻌﺪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﻓﺎدات ﺧﻮد ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫را ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس از ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮده ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ﺻـﺤﺖ اﺳﻨﺎد ان ﻧﯿﺰ ﺑﻨﺺ ﺣﺎﮐﻢ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﺪم اﺧﺮاج ﺷﯿﺨﯿﻦ ﯾﻌﻨﯽ‬‫ﺑﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ ﻧﯿﺰ از ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﺑﻨﻘﻞ اﯾﻦ اﻓﺎده ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺮ ﺷﺮط ﺑﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻮد ﻟﯿﮑﻦ‬‫اﯾﺸﺎن ﺑﺮواﯾﺖ آن اﺣﺮاز ﺷﺮف ﻧﻔﺮﻣﻮدﻧﺪ و ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ را ﻋﺮﺿﻪ ﺗﻨﺪﯾﺪ و ﺗﻌﯿﯿﺮ ﻧﺎﻗﺪﯾﻦ ﻧﺤﺎرﯾﺮ ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﯾﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را‬‫ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﺎﺑﺮ ﻧﯿﺰ از ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮده در ﮐﻤﺎل ﺗﺸﯿﯿﺪ و ﺗﻮﻃﯿﺪ آن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪633 :‬‬‫اﻓﺰوده دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺧﻮد ﻋﻼـﻣﻪ ﺟﺰري ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را از ﺟﻤﻠﻪ اﺣﺎدﯾﺜﯽ داﻧﺴـﺘﻪ ﮐﻪ ﯾﺎ ﻣﺘﻮاﺗﺮ ﯾﺎ ﺻـﺤﯿﺢ ﯾﺎ ﺣﺴﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و‬‫ﭼﻮن ﻋﻼـﻣﻪ ﺟﺰري از ﺣﺎﮐﻢ ﺗﺼـﺤﯿﺢ آن ﺑﻼ ﺗﻌﻘﺐ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﻇﺎﻫﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﻮل او در ﺑﺎب اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺎ ﻗﻮل ﺣﺎﮐﻢ اﺗﻔﺎق داﺷـﺘﻪ‬‫ﺑﺎﺷـﺪ ﺳـﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼـﻣﻪ ﺟﺰري ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را از اﺳـﻨﺎي ﻣﻨـﺎﻗﺐ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم داﻧﺴـﺘﻪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ آﻧﮑﻪ‬‫واﺿـﺢ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺟﺰري ﺑﺠﻤﻊ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻣﺜﺎل آن درﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻃﺎﻟﺐ ﺛﻮاب و ﻗﺮﺑﺖ از ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﮔﺮدﯾﺪه و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫اﻟﻌﯿـﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﮔﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﺰد او از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﯽﺑﻮد ﮐﻤﺎ ﻫﻮ زﻋﻢ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﺸﺎﺋﻦ و اﻟﮑﺎﺑﻠﯽ اﻟﻤﺎﺋﻦ ﻫﺮﮔﺰ درج آن‬‫درﯾﻦ ﮐﺘـﺎب ﻧﻤﯽﻓﺮﻣﻮد و ﺑﺠﻤﻊ ﮐﺘـﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﺷﺎﻣـﻞ ﺑﺮ آﻧﺴﺖ ﻃﻠﺐ ﺛﻮاب و ﻗﺮب ﻧﻤﯽﮐﺮد زﯾﺮا ﮐﻪ ادراج ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت و اﮐـﺎذﯾﺐ ﺳـﺒﺐ‬‫ﺗﺒﻌﯿﺪ و ﺗﻌﺬﯾﺒﺴﺖ ﻧﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﺛﺎﺑﺖ و ﺗﻘﺮﯾﺐ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ واﺿﺢ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺟﺰري ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻣﺜﺎل آن را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺪﯾﮕﺮ‬‫ﻣﻨـﺎﻗﺐ ﺟﻠﯿﻠﻪ و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﺟﻤﯿﻠﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﺜﻞ ﻧﺰر ﻣﻦ ﺑﺤﺮ و ﻗﻞ ﻣﻦ ﮐﺜﺮ ﻣﯽداﻧـﺪ و واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻞ اﻟﻮﺿﻮح ﮐﻪ‬‫اﮔﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﯿﺎذا ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻧﺰد ﺟﺰري ﻣﻮﺿﻮع ﻣﯽﺑﻮد ﻫﺮﮔﺰ آن را از ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻧﻤﯽﺷـﻤﺮد ﻓﻀﻼ‬‫ازﯾﻦ ﮐﻪ آن را ﻗﺎﺑـﻞ درج در ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﺑﺪاﻧـﺪ و آن را از ﺟﻤﻠﻪ دﯾﮕﺮ ﻓﻀﺎﺋﻞ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﮐﻪ ذﮐﺮ ﻧﮑﺮده ﺑﺮاي درج در ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ﻣﻨﺘﺨﺐ‬‫ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﻓﻮا ﻋﺠﺒـﺎه ﭼﺴـﺎن ﻣﺨـﺎﻃﺐ واﻻﺗﺒـﺎر ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﮐﻤﺎﻻت ﺑﺎرﻋﻪ و ﻣﻠﮑﺎت ﻧﺎﺻـﻌﻪ ﮐﻪ اﺗﺒﺎع و اﺷـﯿﺎع ﺣﻀـﺮﺗﺶ ﺑﺮاي او ادﻋﺎي آن‬‫دارﻧـﺪ و ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ ﻧﯿﺰ ﺑﮑﻠﻤﺎت ﺗﺤـﺬﻟﻖآﻣﯿﺰ و ﺟﻤﻼت ﺗﻔﻬﯿﻖاﻧﮕﯿﺰ ﺧﻮد ﻫﻤﺖ ﺑﺮ ﺗﺼﻮﯾﺐ ﻣﺰﻋﻮم ﺷﺎن ﺑﺮﻣﯽﮔﻤﺎرﻧـﺪ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ‬‫ﻣﻘﺎﺻـﺪ و ﻣﺎرب ﻋﺒﺎرات اﺳـﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻏّﺾ ﺑﺼـﺮ و ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ ﻧﻤﻮده ﻣﺜﻞ ﻋﻼﻣﻪ ﺟﺰري را ﮐﻪ ﺑﭽﻨﺪﯾﻦ وﺟﻮه ﻣﺒﺮﻣﻪ و ﻣﺆﯾﺪات ﻣﺤﮑﻤﻪ‬‫ﺗﺎﯾﯿـﺪ و ﺗﺸـﯿﯿﺪ و ﺗﻮﻃﯿـﺪ و ﺗﺴﺪﯾﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﺑﯽﻣﺤﺎﺑﺎ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻮﺿﻊ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ وا ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و در ارﺗﮑﺎب‬‫ﺑﻬﺖ ﺻـﺮاح و ﮐـﺬب ﺑﻮاح ﻗﺼﺐ اﻟﺴـﺒﻖ از اﻣﺜﺎل ﻣﺴـﯿﻠﻤﻪ و ﺳـﺠﺎح ﻣﯽرﺑﺎﯾﺪ و ﻟﯿﺲ ﻫﺬا ﻣﻨﻪ ﺑﺒﺪﯾﻊ و ﻃﺮﯾﻒ ﻓﻘﺪ ﻋﺮف ﻗﺪﻣﺎ ﺑﺎﻟﺘﻬﺎﻟﮏ‬‫ﻋﻠﯽ اﻻـﻓﺘﺮاء و اﻟﺘﺤﺮﯾﻒ و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌـﺎﺻﻢ ﻋﻦ ﺗﺨـﺪﯾﻌﻪ و اﻟﺘﻠﻔﯿﻒ و ﻫﻮ اﻟﻤﺠـﺎزي ﮐﻞ ﻣﻦ ﯾﻌﺘـﺪي ﻟﺰﯾﻐﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻖ و ﯾﺤﯿﻒ و از ﻋﺠﺎﺋﺐ‬‫آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﯿﻬﻘﯽ وﻗﺖ ﺧﻮد ﺑﻮده ﻋﻼﻣﻪ ﺟﺰري را ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻮﺿﻊ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ داﻧﺴـﺘﻪ و ﺑﺎ‬‫وﺻﻒ ﺑﯿﻬﻘﯽ وﻗﺖ ﺑﻮدن ﻧﻈﺮي ﺑﺮ اﻓﺎدات ﻏﺎﻟﯿﻪ و اﺟﺎدات ﻋﺎﻟﯿﻪ ﮐﺘﺎب اﺳـﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻋﻼﻣﻪ ﺟﺰري ﻧﯿﺎﻧـﺪاﺧﺘﻪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺲ ﻏﻨﯿﻤﺘﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﻗﺎﺿـﯽ ﻣـﺬﮐﻮر ﻗـﺪح و ﺟﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﻣﻘﺒﻮل و ﻣﺴـﻠﻢ ﻧﺪاﺷـﺘﻪ ﺑﻤﻄﺮود و ﻣﺮدود ﻧﻤﻮدن آن راﯾﺖ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿﺪ اﻓﺮاﺷـﺘﻪ‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اوﻻ ﺑﻨﻘﻞ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﺸـﯿﯿﺪ ﻣﺒﺎﻧﯽ آن اﻓﺰوده و ﺛﺎﻧﯿﺎ ﺑﺎﻓﺎده اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺑﺴﺒﺐ ﮐﺜﺮت ﺷﻮاﻫﺪ ﺣﮑﻢ ﺑﺼﺤﺖ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﻧﻬﺎﯾﺖ وﻫﻦ و ﻫﻮان ﮐﻠﻤﺎت ﻣﺘﻌﻨﺘﯿﻦ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪634 :‬‬‫ﮐﻤـﺎ درﯾﺖ ﻓﯿﻤـﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺠﻠﯿﻞ ﻓﻠﯿﮑﻦ ﻣﻨﮏ ﻋﻠﯽ ذﮐﺮ ﺑﺎﻟﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ازﯾﻦ ﺑﯿﺎن ﻣﺘﺎﻧﺖ اﻗﺘﺮان ﮐﺎﻟـّﺼ ﺒﺢ إذا اﺳـﻔﺮ و اﺳـﺘﺒﺎن‬‫واﺿﺢ و ﻋﯿﺎن ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ در اﺛﺒﺎت ﻣﻄﻌﻮﻧﯿﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻗﻮال زاﺋﻐﻪ ﺷـﻨﯿﻌﻪ و ﮐﻠﻤﺎت زاﺋﻔﻪ ﻓﻈﯿﻌﻪ از اﺳﻼف‬‫ﺧﻮﯾﺶ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﺑﻌﻀـﯽ از ان ﺑﺎﻃﻞ ﻣﺤﺾ و اﻓﺘﺮاء ﺑﺤﺘﺴﺖ و ﺷـﻄﺮي از آن اﮔﺮ ﺑﻤﻌﺮض ﺛﺒﻮت ﻫﻢ ﻣﯽرﺳﺪ ﺑﺤﺴﺐ اﻓﺎدات ﻣﺒﺮﻣﻪ‬‫و ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻣﺤﮑﻤﻪ دﯾﮕﺮ ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ اﺧﺒﺎر و ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﮐﺒﺎر از ﺣﻠﯿﻪ ﺻﺪق و ﺳﺪاد ﻋﺎﻃﻞ و ﺑﺎﻗﺼﺎي ﻣﺮاﺗﺐ ﺳـﻘﻮط و ﻫﺒﻮط ﻧﺎزل ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 502‬از ‪581‬‬‫و ﺑﻨﻘـﻞ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ اﻗﻮال واﻫﯿﻪ ﻣﻮﻫﻮﻧﻪ و ﻃﺎﻣـﺎت ﺳـﺨﯿﻔﻪ ﻣﻄﻌﻮﻧﻪ ﺟﺰ اﻓﺘﻀـﺎح ﺧﻮد و اﺳـﻼف ﺧﻮد ﺣﺎﺻـﻠﯽ ﻧﯿﺴﺖ و در ذﮐﺮ آن ﺳﻮاي‬‫اﻇﻬـﺎر اﻧﻬﻤـﺎك در ﺟﺤـﺪ ﺛﺎﺑﺘﺎت و اﻧﮑﺎر واﺿـﺤﺎت ﻃﺎﺋﻠﯽ ﻧﻪ و ﻣﻌـﺬﻟﮏ از ﺑﯿﺎن ﺳﺎﺑﻖ و ﻻﺣﻖ اﯾﻨﻬﻢ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺗﺤﻘﻖ ﺗﺎم و ﺛﺒﻮت ﻻ ﮐﻼم‬‫رﺳـﯿﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ و ﺧﺒﺮ ﻣﻨﯿﻒ ﺑﺤـﺪي ﻣﺮﺻﻮص و ﻣﺸـﯿﺪ و ﻣﺒﺮم و ﻣﺆﻃﺪﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﺪح آن از ﻫﺮ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﺰد ﻧﻘﺎد‬‫اﺛﺒﺎت ﻫﺮﮔﺰ ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﻔﺎل و اﻟﺘﻔﺎت ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻫﻔﻮاﺗﯽ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺑﺬﮐﺮ ان ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﺎﯾﻪ ﺗﻨﺪﯾﺪ و ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗﺨﺠﯿﻞ و ﺗﺸﻮﯾﺮ‬‫ﺑﺮاي اﺳـﻼف و ﮐﺒﺮاي ﻧﺤﺎرﯾﺮ ﺧﻮد ﻣﻬﯿﺎ ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧـﺪ ﮐﻠﻤﺎﺗﯽ ﮐﻪ از ﺑﻌﺾ ﻣﺘﻌﻨﺘﯿﻦ ارﺑﺎب ﻋﻨﺎد و ﻣﺘﺸـﺪﻗﯿﻦ اﺻـﺤﺎب ﻟﺪاد در ﺧﻼل ﺑﻌﺾ‬‫ﻋﺒﺎرات ﺳﺎﻟﻔـﮥ اﻟﻨﻘﻞ ﻣﺜﻞ ﻋﺒﺎرت درر ﻣﻨﺘﺜﺮه ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﻣﺮﻗﺎة ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري و ﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ ﻣﻨﺎوي ﻣﻨﻘﻮل ﺷﺪه ﺑﺮ ﻓﺮض ﺛﺒﻮت و ﺻﺪور‬‫آن ازﯾﺸﺎن ﻧﯿﺰ ﻟﻤﻊ ﺳﺮاب و ﻣﺜﻞ ﻧﻘﺶ ﻗﺒﺮ آﺑﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﻋﺎﻗﻞ ﺑﺼﯿﺮ و ﻧﺎﻗﺪ ﺧﺒﯿﺮ ﺑﺎﻣﺜﺎل آن ﺗﺮﻫﺎت و اﺷﺒﺎه ان ﻃﺎﻣﺎت ﻣﺨﺪوع و ﻣﻐﺮور‬‫ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﮔﺮدﯾﺪ و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد ﻧﺎﻗﻠﯿﻦ آن ﻣﺜﻞ ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري و ﻋﻼﻣﻪ ﻣﻨﺎوي ﭘﯽ ﺑﺒﻄﻼن و ﻓﺴﺎد و اﻧﺤﺰام‬‫و اﻧﻬـﺪاد آن ﺑﺮده ﻃﺮﯾﻖ ﺗﻌﻘﺐ و رّد آن ﺑـﺬﮐﺮ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت اﻧﯿﻘﻪ و ﺗﺒﯿﯿﻨﺎت رﺷـﯿﻘﻪ و ﺗﺴﺪﯾﺪات ﮐﺎﻓﯿﻪ و ﺗﺸـﯿﯿﺪات واﻓﯿﻪ ﻣﺜﺒﺘﯿﻦ و ﻣﺒﺮﻣﯿﻦ و‬‫ﻣﺤﺼـﻔﯿﻦ و ﻣﺤﮑﻤﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺳﭙﺮدهاﻧﺪ و ﻣﺮدودﯾﺖ و ﻣﻄﺮودﯾﺖ آن ﺑﻨﺼﻮص ﮐﻠﻤﺎت ﻣﺘﯿﻨﻪ و ﺧﺼﻮص اﻓﺎدات رزﯾﻨﻪ دﯾﮕﺮ‬‫اﻋﻼم ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و اﺣﺒﺎر ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ ﺳـﻨﯿﻪ ﻧﯿﺰ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﻓﻼ ﺗﮑﻦ ﻣﻦ اﻟـﺬاﻫﻠﯿﻦ اﻟﻤﺒﻌـﺪﯾﻦ اﻟﺤﺎﺋـﺪﯾﻦ و ﻻ ﺗﻌـﺪل ﻋﻦ ﻫﺬا‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺤﺼﯿﻒ اﻟﻤﺘﯿﻦ اﻟﺬي ﻋّﺰ ﻣﺜﺎره ﻋﻠﯽ رﻏﻢ اﻧﻒ اﻟﺠﺎﺣﺪﯾﻦ‬‫ﺟﻮاب ﻗﻮل ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺘﻤﺴﮏ ﺑﺎﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﭘﺲ ﺗﻤﺴـﮏ ﺑـﺎﯾﻦ اﺣـﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ ﮐﻪ اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ آن را از داﺋﺮه ﺗﻤﺴﮏ و اﺣﺘﺠﺎج ﺧﺎرج ﮐﺮدهاﻧـﺪ در ﻣﻘﺎم اﻟﺰام اﯾﺸﺎن دﻟﯿﻞ‬‫ﺻﺮﯾﺤﺴﺖ ﺑﺮ داﻧﺸـﻤﻨﺪي ﻋﻠﻤـﺎء ﺷـﯿﻌﻪ اﻗﻮل ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﮐﺜﯿﺮ اﻻﻋﻮﺟـﺎج ﻋﻈﯿﻢ اﻟﻠﺠـﺎج درﯾﻦ ﻗﻮل واﺿـﺢ اﻟﺨـﺪاج و ﮐﻼـم ﻓﺎﺳـﺪ اﻻﻧﺘﺎج‬‫ﺧﻮﯾﺶ ﻣﺮﺗﮑﺐ اﻓﮏ ﻋﻈﯿﻢ و ﮐﺬب ﺟﺴـﯿﻢ و زور ﺷـﻨﯿﻊ و ﺑﻬﺖ ﻓﻈﯿﻊ ﮔﺮدﯾﺪه ﺷـﯿﻮه ﻣﺒﺎﻫﺘﯿﻦ ﻋﻈﯿﻢ اﻟﻌﻨﺎد و ﻃﺮﯾﻘﻪ ﻣﮑﺎﺑﺮﯾﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻠﺪاد‬‫ﺑﺮﮔﺰﯾﺪه و ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺑﯿﺎﻧﺎت رﺷـﯿﻘﻪ و ﻣﺘﻔﺤﺺ ﺗﺒﯿﯿﻨﺎت اﻧﯿﻘﻪ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات ﻋﻠﻤﺎي اﺣﺒﺎر و ﻧﻘﺎد ﮐﺒﺎر ﺳـﻨﯿﻪ در ﻣﺠﻠﺪات ﺳﺎﺑﻘﻪ و درﯾﻦ‬‫ﻣﺠﻠﺪ ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪه در ﮐﻤﺎل وﺿﻮح و ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻣﺜﺎل آن اﺣﺎدﯾﺜﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺣﻔﺎظ اﻋﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪635 :‬‬‫و ﺗﻨﻘﯿـﺪ اﺛﺒﺎت ﮐﺮام اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ از ﺟﻤﻠﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﻣﺸـﯿﺪه و اﺧﺒﺎر ﺛﺎﺑﺘﻪ ﻣﻮﻃﺪه اﺳﺖ و ﯾﻘﯿﻨﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻤﺴﮏ و اﺣﺘﺠﺎج ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و‬‫ﺧـﺎك ﻣـﺬﻟﺖ و ﻋـﺎر ﺑﺮ رؤس ارﺑـﺎب ﺟﺤﻮد و اﻧﮑـﺎر ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻣﯽﭘﺎﺷـﺪ و اوردن ﻋﻠﻤﺎء ﺷـﯿﻌﻪ اﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ را در ﻣﻘﺎم اﻟﺰام ﺧﺼﺎم و‬‫ﻣﺤـﻞ اﻓﺤﺎم ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ ﺧﻼﻓﺖ ﺑﻼ ﻓﺼﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺣﺼﺎﻓﺖ و اﺑﺮام و ﮐﻤﺎل ﺣﺼﺎﻧﺖ و اﺳـﺘﺤﮑﺎم و ﻧﺰد‬‫ارﺑـﺎب اﺣﻼم و اﺻـﺤﺎب اﻓﻬﺎم دﻟﯿﻞ ﺻـﺮﯾﺢ ﻋﻠﻮ ﻣﮑﺎن ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺣّﻖ ﮐﺮام در ﻋﻠﻢ ﻣﻨﺎﻇﺮه و ﮐﻼم و ﺑﺮﻫﺎن ﺻـﺤﯿﺢ ﺳـﻤﻮ ﺷﺄﻧﺸﺎن در‬‫ﺗﺒﮑﯿﺖ و ﺗﺴـﮑﯿﺖ ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ ﻟﺌـﺎﻣﺴﺖ ﻧﻪ آﻧﮑﻪ ﺟﺎي ﺳـﺨﺮﯾﻪ و ﻓﺴﻮس و ﺗﺸـﻨﯿﻊ ﻣﻌﮑﻮس و ﺗﻘﺮﯾﻊ ﻣﻌﮑﻮس و ﺗﻔﻈﯿﻊ ﻣﺮﮐﻮس ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ‬‫ﻋﻈﯿﻢ اﻟﻤﻘﺎم و دﯾﮕﺮ اﺗﺒﺎع اﻏﺸﺎم آن ﻗـﺪوه و اﻣﺎم ﻋﻮام ﮐﺎﻻﻧﻌﺎم ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﯽ ﮐﻪ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از دﯾﮕﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ اﻋﻨﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ ﺟﻢ ﻏﻔﯿﺮ از اﻋﺎﻇﻢ ﺣﻔﺎظ ﻣﺴـﻨﺪﯾﻦ و اﻓﺎﺧﻢ اﯾﻘﺎظ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﺳﻨﯿﻪ ﺑﺮواﯾﺖ و اﺧﺮاج و ذﮐﺮ و ادراج آن ﮔﺮوﯾﺪه و ﻋﺪد‬‫ﮐﺜﯿﺮ از ﮐﺒﺮاي ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم و ﺧﺒﺮاي ذوي اﻻﺣﺘﺮام ﺷﺎن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺼـﯿﻎ ﺣﺘﻢ و ﺟﺰم ذﮐﺮ ﮐﺮده ﻣﻈﻬﺮ ﮐﻤﺎل رزاﻧﺖ و ﻣﺘﺎﻧﺖ‬‫آن ﮔﺮدﯾﺪهاﻧـﺪ و ﺟﻤﺎﻋـﺎت ﺳﺪﯾـﺪه از ﺣـﺬاق ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ و ﺳـﺒﺎق ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺑﺎﻓـﺎدات ﺧﻮد ﺻـﺤﺖ آن را واﺿـﺢ و روﺷﻦ ﻓﺮﻣﻮده و اﻗﻮام‬‫ﻋﺪﯾـﺪه از ارﺑﺎب ﻧﻘﺪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ و اﺻـﺤﺎب ﺳـﺮ و ﺗﺪﻗﯿﻖ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن آن ﻻﺋﺢ و ﻣﺒﯿﻦ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﺎ ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻨﯿﻒ ﺑﺤﺪي‬‫ﺛـﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ و ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻤﺴـﮏ و اﺣﺘﺠﺎﺟﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از ﻋﻠﻤﺎء ﻋﻈﺎم و ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ در ﻣﻄﺎﻟﺐ دﯾﻨﯿﻪ و ﻣﻘﺎﺻـﺪ ﯾﻘﯿﻨﯿﻪ ﺑﺂن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 503‬از ‪581‬‬‫اﺳـﺘﺪﻻل ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻤﺎل ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ آن ﺑﺮ ارﺑﺎب ﻧﺼـﻔﺖ ﻣﺘﺒﯿﻦ و ﻣﺘﻀﺢ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺷﻨﯿﺪي ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺎﺻﻤﯽ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ در‬‫ﺑﯿـﺎن ﻣﺸﺎﺑﻬـﺎت ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑـﺎ ﺣﻀـﺮت آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت ﻋﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴـﻼم اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺬﻟﮏ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓّﻀﻞ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﻔﺎق ﺑﻬﻤﺎ ﺟﻤﯿﻊ‬‫اﻻّﻣﮥ ﻣﺪﺧﻼ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﻤﺎﺿـﯿﻦ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ و ﻟﺬﻟﮏ وﺻﻔﻪ اﻟّﺮﺳﻮل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﻬﻤﺎ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﻠﺌﺖ ﻋﻠﻤﺎ و ﺣﮑﻤﮥ‬‫و ذﮐﺮ‬‫ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اّن اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺎن ذات ﻟﯿﻠﮥ ﻓﯽ ﺑﯿﺖ أم ﺳﻠﻤﮥ ﻓﺒﮑﺮت ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﻐﺪاة ﻓﺎذا ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺎس ﺑﺎﻟﺒﺎب ﻓﺨﺮج اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﯽ اﻟﻤﺴﺠﺪ و ﻋﻠّﯽ ﻋﻦ ﯾﻤﯿﻨﻪ و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻦ ﯾﺴﺎره ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اّول ﻧﻌﻢ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿـﮏ ﻗـﺎل ان ﺧﻠﻘﻨﯽ ﻓـﺎﺣﺴﻦ ﺧﻠﻘﯽ ﻗـﺎل ﺛﻢ ﻣﺎ ذا ﻗﺎل ان ﻋﺮﻓﻨﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻗﺎل ﺛﻢ ﻣﺎ ذا ﻗﺎل ﻗﻠﺖ و ان ﺗﻌـﺪوا ﻧﻌﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﺗﺤﺼﻮﻫﺎ ﻗﺎل‬‫ﻓﻀﺮب اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﯾﺪه ﻋﻠﯽ ﮐﺘﻔﯽ و ﻗﺎل ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ع ﻣﻠﺌﺖ ﻋﻠﻤﺎ و ﺣﮑﻤﮥ‬‫و ﻟ ﺬﻟ ﮏ‬‫ﻗﺎل اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ در ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﺑﻬﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎ ﺣﻀـﺮت داود ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﮑﺬﻟﮏ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اوﺗﯽ ﻣﻦ ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب ﮐﻤﺎ ذﮐﺮﻧﺎه ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪636 :‬‬‫ﻣ ﻌﻨ ﯽ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻓﯽ ﻓﺼﻞ ﻗﻀﺎﺋﻪ و ﻧﯿﺰ ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺎﺻﻤﯽ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ در ﺑﯿﺎن اﺳﻤﺎء ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ اﺳﺘﺪﻻل ﮐﺮده‬‫ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﺟﻤﻠﻪ اﺳـﻤﺎﺋﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم را ﺑﺎن‬‫ﻣﺴـﻤﯽ ﻓﺮﻣﻮده و ﻋﻼﻣﻪ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮ ﻏﺰارت ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﺣﺘﺠﺎج‬‫ﮐﺮده و اﺑﻮ اﻟﺤﺠﺎج ﺑﻠﻮي در ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺒﺎ ﺑﺎ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺮ ﻋﻠﻮ ﻣﮑﺎن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم در ﻋﻠﻢ ﻧﻤﻮده و‬‫ﻣﺤﯿﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻦ اﻟﻌﺮﺑﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟـﺪّر اﻟﻤﮑﻨﻮن و اﻟﺠﻮﻫﺮ اﻟﻤﺼﻮن ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﺳـﺘﺪﻻل ﻧﻤﻮده ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻋﻠﻢ ﺣﺮوف را از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻤﯿﺮاث ﯾﺎﻓﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣـﺬﮐﻮر ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ‬‫اﻟﺒﻠﺨﯽ ﻓﯽ اﻟﯿﻨﺎﺑﯿﻊ ﮔﻔﺘﻪ و اﻻﻣﺎم ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ورث ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺮوف ﻣﻦ ﺳّﯿﺪﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و إﻟﯿﻪ اﻻﺷﺎرة‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻌﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﺒﺎب‬‫و ﻋﻼـﻣﻪ ﮐﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤـﮥ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟـﺪر اﻟﻤﻨﻈﻢ ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﻤﻮده ﺑﺮﯾﻦ اﻓﺎده ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻋـﺎﻟﻢ ﻋﻠﻢ ﻣﮑﻨﻮن ﺑﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣـﺬﮐﻮر ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺒﻠﺨﯽ ﻓﯽ اﻟﯿﻨﺎﺑﯿﻊ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺪ ذﮐﺮت ﻓﯽ ﻫـﺬا‬‫اﻟﮑﺘﺎب اﻟّﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎﻟّﺼﻮاب ﺟﻔﺮ اﻻﻣﺎم ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻫﻮ اﻟﻒ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﻣﺼﺪر ﻣﻦ ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ اﻟﻌﻠﻮم و ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ اﻟﻨﺠﻮم‬‫اﻟﻤﻌﺮوف ﻋﻨﺪ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺤﺮوف ﺑﺎﻟﺠﻔﺮ اﻟﺠﺎﻣﻊ و اﻟﻨﻮر اﻟﻼﻣﻊ و ﻫﻮ ﻋﺒﺎرة ﻋﻦ ﻟﻮح اﻟﻘﻀﺎء و اﻟﻘﺪر ﻋﻨﺪ اﻟﺼﻮﻓﯿﮥ و ﻗﺒﻞ ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻠﻮح و اﻟﻘﻠﻢ‬‫و ﻗﺒـﻞ ﺳـّﺮ اﻟﻘﻀـﺎء و اﻟﻘـﺪر و ﻗﯿﻞ ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻠـﺪﻧﯽ و ﻫﻤﺎ ﮐﺘﺎﺑﺎن ﺟﻠﯿﻼن اﺣـﺪﻫﻤﺎ ذﮐﺮه اﻻﻣﺎم ﻋﻠّﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ و ﻫﻮ‬‫ﻗﺎﺋﻢ ﯾﺨﻄﺐ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺳـﯿﺎﺗﯽ ﺑﯿﺎﻧﻪ و ﻫﻮ اﻟﻤﺴّﻤﯽ ﺑﺨﻄﺒﮥ اﻟﺒﯿﺎن و اﻵﺧﺮ اﺳﺮه رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻫﺬا اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻤﮑﻨﻮن‬‫ﻫﻮ اﻟﻤﺸﺎر إﻟﯿﻪ‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و اﻣﺮه ﺑﺘﺪوﯾﻨﻪ ﻓﮑﺘﺒﻪ اﻻﻣﺎم ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺣﺮوﻓﺎ ﻣﻔﺮﻗﮥ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻘﮥ ﺳﻔﺮ آدم‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻓﯽ ﺟﻔﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 504‬از ‪581‬‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻓﯽ رق ﻗﺪ ﺻـﻨﻊ ﻣﻦ ﺟﻠﺪ اﻟﺒﻌﯿﺮ و اﺷﺘﻬﺮ ﺑﯿﻦ اﻟّﻨﺎس ﺑﺎﻟﺠﻔﺮ اﻟﺠﺎﻣﻊ و اﻟﻨﻮر اﻟﻼﻣﻊ و ﻗﯿﻞ اﻟﺠﻔﺮ و اﻟﺠﺎﻣﻌﮥ و ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﺟﺮي ﻟﻼوﻟﯿﻦ و ﻣﺎ‬‫ﯾﺠﺮي ﻟﻶـﺧﺮﯾﻦ و ﻧﯿﺰ ﻋﻼـﻣﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟـﺪر اﻟﻤﻨﻈﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮ اﺧﺘﺼﺎص آل ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﺑﻌﻠﻢ ﺟﻔﺮ و‬‫ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺑﻮدن ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﺑـﺎب اﻟﻤـﺪﯾﻨﻪ ﺑﻮدن ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم اﺳـﺘﺪﻻل ﻧﻤﻮده‬‫ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘـﺎب ﻣـﺬﮐﻮر ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺒﻠﺨﯽ ﻓﯽ اﻟﯿﻨﺎﺑﯿﻊ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﻐﺮض ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﺴـّﺮ اﻟﺒﺎﻫﺮ و اﻟﺮﻣﺰ اﻟﻔﺎﺧﺮ اﻇﻬﺎر ﻟﻮاﺋـﺢ ﻻرﺑﺎب‬‫اﻟﺬوق ﻻﻧﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺠﺴﯿﻤﮥ اﻟﻔﺎﺗﺤﮥ ﻻﺑﻮاب اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻻ ﯾﻤّﺴﻪ ﻧﺎﺳﻮﺗﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪637 :‬‬‫و ﻻ ﯾﻨﻈﺮ ﺑﻪ اﻻ ﻻﻫﻮﺗﯽ و ﻫﺬا ﻫﻮ اﻟﻌﻠﻢ اﻟّﺬي ﺧﺺ ﺑﻪ آل ﻣﺤﻤﺪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺬي ﻣﺤﻤﺪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺪﯾﻨﺘﻪ‬‫و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻧﯿﺰ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ در ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴـﺌﻮل در ﻣﻘﺎم ﺗﺒﯿﯿﻦ اﻧﺰع ﺑﻄﯿﻦ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺤـﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﺳـﺒﻖ و ﻧﯿﺰ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ در ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴـﺌﻮل در ﺿﻤﻦ ادﻟﻪ ﺗﻮﻓﺮ ﻋﻠﻢ و ﻓﻀﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‬‫ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺗﻤﺴﮏ ﻓﺮﻣﻮده و آن را از ﺟﻤﻠﻪ اﺣﺎدﯾﺚ واﺿﺤﮥ ﺟﺪدا و راﺟﺤﮥ ﺻﺤﮥ و ﻣﻌﺘﻘﺪ داﻧﺴﺘﻪ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ و ﻋﻼﻣﻪ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ ﺑﺎﺑﯽ ﺧﺎص ﺑﺮاي آن ﻣﻌﻘﻮد ﻧﻤﻮده و در اﺛﺒﺎت و اﺑﺮام آن ﺑﺬل ﻣﺠﻬﻮد ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺮ اوﻟﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم در ﻗﺘﺎل اﻫﻞ ﺑﻐﯽ ﮐﺮده و ﻣﺤﺐ اﻟﺪﯾﻦ ﻃﺒﺮي در ﮐﺘﺎب اﻟﺮﯾﺎض‬‫اﻟﻨﻀﺮة ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﻪ را دﻟﯿﻞ اﺧﺘﺼﺎص ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺒﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻮدن ﮔﺮداﻧﯿﺪه و در ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻧﯿﺰ آن را‬‫ﺷﺎﻫﺪ ﺑﻮدن آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ داﻧﺴـﺘﻪ و ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻓﺮﻏﺎﻧﯽ در ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪه ﺗﺎﺋﯿﻪ ﻓﺎرﺿﯿﻪ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﺣﺘﺠﺎج‬‫ﻧﻤـﻮده ﺑﺮﯾﻨﻤﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ و ﮐﺸـﻒ و ﮐﺸﻒ ﻣﻌﻀـﻼت ﮐﻼـم ﻋﻈﯿﻢ و ﮐﺘـﺎب ﮐﺮﯾﻢ ﺑﺎوﺿـﺢ ﺑﯿـﺎن ﺣﺼﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺷﺮح ﻣﺬﮐﻮر ﺑﺸﺮح ﺷﻌﺮ ﮐﺮاﻣﺎﺗﻬﻢ‬‫ﻣﻦ ﺑﻌﺾ ﻣﺎ ﺧّﺼﻬﻢ ﺑﻪ ﺑﻤﺎ ﺧّﺼﻬﻢ ﻣﻦ ارث ﮐّﻞ ﻓﻀﯿﻠﮥ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ ﺣﺼـﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ اﻟﻌﻠﻢ و ﮐﺸﻒ و اﻟﮑﺸﻒ ﻣﻌﻀـﻼت اﻟﮑﻼم اﻟﻌﻈﯿﻢ و اﻟﮑﺘﺎب اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟّـﺬي ﻫﻮ ﻣﻦ‬‫اﺧﺺ ﻣﻌﺠﺰاﺗﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎوﺿﺢ ﺑﯿﺎن ﺑﻤﺎ ﻧﺎﻟﻪ‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻮﻻه‬‫ﻣﻊ ﻓﻀﺎﺋﻞ أﺧﺮ ﻻ ﺗﻌﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ و ﻧﯿﺰ ﻓﺮﻏﺎﻧﯽ در ﺷـﺮح ﻓﺎرﺳـﯽ ﻗﺼﯿﺪه ﺗﺎﺋﯿﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﻪ را دﻟﯿﻞ رﺳﯿﺪن ﻋﻠﻢ ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﻄﻮر ﻣﯿﺮاث از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ داﻧﺴﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‬‫و اوﺿﺢ ﺑﺎﻟّﺘﺎوﯾﻞ ﻣﺎ ﮐﺎن ﻣﺸﮑﻼ ﻋﻠّﯽ ﯾﻌﻠﻢ ﻧﺎﻟﻪ ﺑﺎﻟﻮﺻّﯿﮥ‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﭘﯿﺪا و روﺷﻦ ﮐﺮد ﻋﻠﯽ ع ﺑﺘﺎوﯾﻞ آﻧﭽﻪ ﻣﺸـﮑﻞ و ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﺑﻮد از ﻣﻌﻨﯽ و ﻣﺮاد ﻗﺮان و ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﻏﯿﺮ او از ﺻـﺤﺎﺑﻪ‬‫ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻋﻤﺮ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ان ﻣﻌﺮض ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﻟﻮﻻ ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ ﺑﺂﻧﮑﻪ ﺑﯿﺎن ﺗﻔﺴـﯿﺮ آن ﻣﺸـﮑﻼت را ﻣﺘﻌﺮض ﮔﺸـﺘﻪ ﺑﻮد ﺑﻌﻠﻤﯽ ﮐﻪ‬‫ﺑﻮي ﺑﻤﯿﺮاث رﺳﯿﺪه ﺑﻮد از ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻮﺻﯿﺘﯽ ﮐﻪ از ﺟﻬﺖ وي ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻮد‬‫اﻧّﯽ ﺗﺎرك ﻓﯿﮑﻢ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﺘﺮﺗﯽ اذﮐﺮﮐﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‬‫ﺳﻪ ﺑﺎر و ﺑﺎز ﻓﺮﻣﻮده‬‫اﻧﺖ ﻣّﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﻏﯿﺮ اﻧّﻪ ﻻ ﻧﺒّﯽ ﺑﻌﺪي‬‫و ﺑﺂﻧﭽﻪ ﮔﻔﺖ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 505‬از ‪581‬‬‫اﻧﺘﻬﯽ و ﺳـﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤـﺪاﻧﯽ در ﻣﺸـﺎرب اﻻذواق ﺷـﺮح ﻗﺼـﯿﺪه ﺧﻤﺮﯾﻪ ﻓﺎرﺿـﯿﻪ ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﻤﻮده ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺳﺎﻗﯽ ﮐﺆوس ﺷـﺮاب ﻣﺤّﺒﺖ ذو اﻟﺠﻼل و ﻣﻮﺻﻞ ﻣﺘﻌﻄﺸﺎن ﻓﯿﺎﻓﯽ اﻣﺎل ﺑﻤﻮرد زﻻل وﺻﺎﻟﺴﺖ و اﻣﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻟﻬﺠﺮوي اﻻﯾﺠﯽ در ﮐﺘﺎب اﺳﻤﺎء اﻟّﻨﺒّﯽ و ﺧﻠﻔﺎﺋﻪ اﻷرﺑﻌﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪638 :‬‬‫ﺑـﺎﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﺳـﺘﺪﻻل ﮐﺮده ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﺑـﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ از اﺳـﻤﺎي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼﻣﺴﺖ و زﯾﻦ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﺧﻮاﻓﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﻣﺤﻞ ﺗﺎﯾﯿـﺪ اﺧﺘﺼﺎص ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻤﺰﯾﺪ ﻋﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺖ آورده و ﻣﻠﮏ اﻟﻌﻠﻤﺎء‬‫ﺷﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ دوﻟﺖآﺑﺎدي در ﻫﺪاﯾـﮥ اﻟﺴـﻌﺪا ﺑﻤﺆداي ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮاي اﻇﻬﺎر ﺑﻄﻼن اﻓﺘﺮاي ﺑﻌﺾ ﻣﻔﺘﺮﯾﻦ اﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج‬‫ﻧﻤﻮده و ﻧﯿﺰ در ﻫﺪاﯾـﮥ اﻟﺴـﻌﺪاء ﺑـﺎﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ در ﻣﻌﺮض اﺛﺒـﺎت وراﺛﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و ﻋـﺪم وراﺛﺖ ﻋﺒﺎس‬‫ﺗﻤﺴﮏ ﮐﺮده و ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ در ﺑﺎب ﺧﺎﻣﺲ ﻋﺸـﺮ آن ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﺳﺘﺪﻻل ﻧﻤﻮده ﺑﻪ آﻧﮑﻪ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻤﺴﺖ و ﻧﯿﺰ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﺑﺮ ﺑﻮدن ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از اﺳﻤﺎي ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎن اﺣﺘﺠﺎج ﮐﺮده و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﺼـﺒﺎغ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ در ﻓﺼﻮل ﻣﻬﻤﻪ در ﺑﯿﺎن ﺗﻔﺠﺮ ﺑﺤﺎر ﻋﻠﻮم از ﺻﺪر ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺗﻤﺴﮏ ﻧﻤﻮده و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺴـﻄﺎﻣﯽ در درة اﻟﻤﻌﺎرف ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ‬‫اﺳﺘﺪﻻل ﻧﻤﻮده ﺑﺮ آﻧﮑﻪ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم وارث ﻋﻠﻢ اﺳﺮار ﺣﺮوف از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ ﮔﺮدﯾﺪه و‬‫ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻼﻫﺠﯽ در ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ اﻻﻋﺠﺎز ﺷﺮح ﮔﻠﺸﻦ راز اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﯿﻒ را ﺑﻤﻌﺮض اﺣﺘﺠﺎج و اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺮ اﻗﺮﺑﯿﺖ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ آورده و ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺎﺷـﻔﯽ در روﺿـﮥ‬‫اﻟﺸـﻬﺪاء در ﻣﺪح ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺘﯿﻦ ﺗﻤﺴﮏ ﮐﺮده و ﻓﻀﻞ ﺑﻦ روزﺑﻬﺎن در ﮐﺘﺎب اﻟﺒﺎﻃﻞ ﺧﻮد اﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را دﻟﯿﻞ وﻓﻮر ﻋﻠﻢ ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و اﺳـﺘﺤﻀﺎر اﺟﻮﺑﻪ وﻗﺎﺋﻊ و اﻃﻼع ﺑﺮ ﻋﻠﻮم و ﻣﻌﺎرف ﮔﺮداﻧﯿﺪه و‬‫ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﯿﺒﺬي در ﻓﻮاﺗﺢ ﺷـﺮح دﯾﻮان ﻣﻨﺴﻮب ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ اﺳﺘﺪﻻل ﻧﻤﻮده ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ ﻃﺎﻟﺒﺎن‬‫ﻃﺮﯾﻖ اﯾﻘﺎن و ﺷﺎرﺑﺎن رﺣﯿﻖ ﻋﺮﻓﺎن را واﺟﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺑﺒﺎﻃﻦ ﻣﻠﮑﻮت ﻣﻮﻃﻦ ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﯾﻮﺳﻒ ﺷﺎﻣﯽ در ﺳـﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺎد اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را دﻟﯿﻞ ﺑﻮدن ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از اﺳﻤﺎي ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫و ﺳﻠﻢ ﮔﺮداﻧﯿﺪه و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪه ﻫﻤﺰﯾﻪ در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‬‫ﮐﻢ اﺑﺎﻧﺖ آﯾﺎﺗﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﻮم ﻋﻦ ﺣﺮوف اﺑﺎن ﻋﻨﻪ اﻟﻬﺠﺎء‬‫ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺳﺘﺪﻻل ﻧﻤﻮده ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم وارث ﻣﻌﻈﻢ ﻋﻠﻢ ﻗﺮان از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﺷﺪه و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﺑﺸﺮح ﺷﻌﺮ‬‫و وزﯾﺮ اﺑﻦ ﻋﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ و ﻣﻦ اﻻﻫﻞ ﺗﺴﻌﺪ اﻟﻮزراء‬‫در ﺑﯿﺎن اﻣـﺪاد ﻓﺮﻣﻮدن ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم را ﺑﻌﻠﻮم ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻣﺘﻤﺴﮏ ﮔﺮدﯾﺪه و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪639 :‬‬‫ﻣﮑﯽ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‬‫ﻟﻢ ﯾﺰده ﮐﺸﻒ اﻟﻐﻄﺎء ﯾﻘﯿﻨﺎ ﺑﻞ ﻫﻮ اﻟﺸﻤﺲ ﻣﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻏﻄﺎء‬‫اﯾـﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را دﻟﯿـﻞ ﮔﺮداﻧﯿـﺪه ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﻣﺨﺘﺺ ﻓﺮﻣـﻮده اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم را از ﻋﻠـﻮم ﺑﭽﯿﺰي ﮐﻪ ﻗﺎﺻـﺮ‬‫ﻣﯽﺷـﻮد از ان ﻋﺒـﺎرات و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﺗﻄﻬﯿﺮ اﻟﺠﻨـﺎن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را دﻟﯿـﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم‬‫واﻧﻤﻮده و ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﺪث در روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب در ﻣﺪح ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ اﺳﺘﺪﻻل ﮐﺮده و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 506‬از ‪581‬‬‫ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺨﺎري در ﺗﺬﮐﺮة اﻻﺑﺮار ﺑﺮ وﻓﻮر ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﯿﻒ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﻤﻮده و ﻋﻠﯽ ﻋﺰﯾﺰي در‬‫ﺳﺮاج ﻣﻨﯿﺮ ﺷﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﻤﻮده ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ ﺳﺰاوارﺳﺖ ﺑﺮاي ﻋﺎﻟﻢ اﯾﻨﮑﻪ ﺧﺒﺮ دﻫﺪ ﻣﺮدم را ﺑﻔﻀﻞ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ‬‫ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ ﻓﻀﻞ او را ﺗﺎ ﮐﻪ ﻣﺮدم ازو اﺧﺬ ﻋﻠﻢ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺷﺒﺮاﻣﻠﺴـﯽ در ﺗﯿﺴـﯿﺮ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴـﻨﯿﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را دﻟﯿﻞ‬‫ﮔﺮداﻧﯿـﺪه ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ از اﺳـﻤﺎي ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﮑﺮدي در‬‫ﻧﺒﺮاس اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را دﻟﯿﻞ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم داﻧﺴـﺘﻪ و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﮑﺮدي در‬‫ﮐﺘﺎب ﺟﻼء ﻟا ﻨﻈﺮ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺮ ﺑﺮاﺋﺖ ﺳﺎﺣﺖ ﻋﻠﯿﺎي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم از ﺧﻄﺎ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب‬‫ﻣـﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺪ زاد اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿـﮥ ﺑﺎﺷـﯿﺎء و ﻣﻦ ﺟﻤﻠﺘﻬﺎ ﻣﺎ ذﮐﺮه اﻟﻔﻘﯿﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﻓﺘﺎواه اﻟﺤﺪﯾﺜﯿـﮥ ﻋﻦ ﺑﻌﺾ اﺟﻼء‬‫ﻋﺼـﺮه اﻧّﻪ ﺳـﻤﻌﻪ ﯾﻘﻮل و ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﺒﺮ ﺟـﺎﻣﻊ اﻟﺠﺒﻞ ﺑﺎﻟّﺼﺎﻟﺤﯿـﮥ ان ﺳـﯿﺪﻧﺎ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻟﻪ ﻏﻠﻄﺎت و أي ﻏﻠﻄﺎت و ان ﺳـﯿﺪﻧﺎ ﻋﻠﯽ‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﺧﻄـﺄ ﻓﯽ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﻣﮑـﺎن ﻓﯿـﺎ ﻟﯿﺖ ﺷـﻌﺮي ﻣﻦ اﯾﻦ ﯾﺤﺼﻞ ﻟﮏ اﻟﺼﻮاب إذا اﺧﻄﺄ ﻋﻤﺮ و ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ‬‫ﺑﺰﻋﻤﮏ اّﻣﺎ‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﻗﻮل ﻟا ّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ ﺣﻖ ﺳﯿﺪﻧﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﻟﺦ‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ در ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ در اﺛﺒﺎت ﺑﻮدن ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از اﺳـﻤﺎي ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﺑـﺎﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﺳـﺘﺪﻻل ﻧﻤﻮده و ﺷـﯿﺦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺟﻤـﻞ در ﻓﺘﻮﺣﺎت اﺣﻤـﺪﯾﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﺳـﺘﺪﻻل ﮐﺮده ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم را ﺑﻌﻠﻮم اﻣﺪاد ﻓﺮﻣﻮده و ﻗﻤﺮ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺤﺴﯿﻨﯽ اﻻورﻧﻘﺎﺑﺎدي در‬‫ﻧﻮر اﻟﮑﺮﯾﻤﺘﯿﻦ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﺳﺘﺪﻻل ﻧﻤﻮده ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﺷﺎره ﺑﮑﻠﯿﻪ ﺑﯿﺖ ﻧﺒﻮت ﻓﺮﻣﻮده‬‫و ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺠﯿﻠﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﻤﻮده ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎب اﻟﻌﻠﻤﺴﺖ و‬‫ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ دﯾﮕﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﮐﺒﺎر و ﻧﺒﻬﺎي اﺣﺒﺎر ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ﻧﻤﻮده روان ﺟﺎﺣﺪ ﻋﻨﯿﺪ و ﻣﻨﮑﺮ ﻣﺮﯾﺪ ﮐﻤﺎ‬‫ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻓﺮﺳﻮدهاﻧﺪ ﭘﺲ ﻣﻘﺎم ﺣﯿﺮت و اﺳﺘﻌﺠﺎﺑﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﺴﺎن ﻣﺨﺎﻃﺐ واﻻ ﺗﺒﺎر ﭘﯽ ﺳﭙﺮ وادي ﭘﺮ ﺧﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪640 :‬‬‫ﺟﺤﻮد و اﻧﮑﺎر اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺸـﺮق اﻟﻤﻨﺎر ﮔﺮدﯾﺪه ﺑﺎدﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ اﺧﺮاج اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را از داﺋﺮه ﺗﻤﺴﮏ و اﺣﺘﺠﺎج از‬‫اﻓـﺎدات اﮐـﺎﺑﺮ اﻫـﻞ ﻣـﺬﻫﺐ ﺧﻮد ﺗﻐﺎﻓﻞ و ﺗﻌﺎﻣﯽ ﺻـﺮﯾﺢ ورزﯾـﺪه ﺑﺎر إﻟﻬﺎ ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻓﺤﻮل اﻋﻼم و ﺻـﺪور ﻓﺨﺎم ﺧﻮﯾﺶ را از‬‫زﻣﺮه اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺧﺎرج و در زراﻓﻪ اﻫﻞ ﺑـﺪﻋﺖ ﻣﺎرج ﺗﺼﻮر ﮐﺮده ﺑﺎﺷـﺪ و ﻋﺠﺐ ﺑﺮ ﻋﺠﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﯿﺰ در‬‫ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﺟﺎﺑﺠـﺎ ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠـﺎج ﻓﺮﻣﻮده و در ازاﻟـﮥ اﻟﺨﻔـﺎ ﻧﯿﺰ ﺑـﺎن ﺗﻤﺴـﮏ ﻧﻤﻮده ﮐﻤـﺎ ﺳـﺒﻖ ﻣﻔﺼـﻼ ﭘﺲ‬‫ﻧﻤﯽداﻧﻢ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺑﻌﺪ ادراك اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ اﯾﺎ ﺗﮑﺬﯾﺐ دﻋﻮي ﺑﺎﻃﻠﻪ ﺧﻮد ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﯾﺎ آﻧﮑﻪ واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﺧﻮد را ﻧﯿﺰ از زﻣﺮه اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده ﻗﺼﺐ اﻟﺴـﺒﻖ در ﻧﺼـﺮت ﺑﺎﻃـﻞ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ رﺑﻮد و اﻋﺠﺐ از ﻫﻤﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺠﻮاب ﺳﺆال ﺑﻌﺾ ﺳﺎﺋﻠﯿﻦ‬‫ﺳﺎﻟﮏ ﻃﺮﯾﻖ اﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺘﯿﻦ ﮔﺮدﯾـﺪه ﻃﺮﯾﻖ اذﻋﺎن و اﻧﻘﯿﺎد ﺑﺎﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ واﺿـﺢ اﻟﺮﺷﺎد ﮔﺰﯾﺪه ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﺳﺒﻖ و اﯾﻦ ﻣﻘـﺎم ﻣﺤـﻞ ﮐﻤﺎل ﺗﺤﯿﺮ ارﺑﺎب اﺣﻼﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣّﻖ ﻫﻤﺖ ﺑﺮ ادﻋﺎي اﺧﺮاج اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ را از داﺋﺮه ﺗﻤﺴﮏ و اﺣﺘﺠﺎج ﻣﯽﮔﻤﺎرﻧﺪ و ﺑﺎﮐﯽ از دار و ﮔﯿﺮ ﻣﺘﺘﺒﻌﯿﻦ اﻓﺎدات ﻧﻘﺎد ﻧﺤﺎرﯾﺮ ﺑﺮﻧﻤﯽدارﻧﺪ و ﺧﻮد در ﺟﻮاب ﺑﻌﺾ‬‫ﻣﺴﺘﻔﯿﺪﯾﻦ ﺗﻤﺴﮏ و اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺎن ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ و اﯾﻦ ﺗﻬﺎﻓﺖ ﻋﺠﯿﺐ و ﺗﻨﺎﻗﺾ ﻏﺮﯾﺐ ارﺑﺎب اﻓﻬﺎم را ﺣﯿﺮت ﺑﺮ ﺣﯿﺮت ﻣﯽاﻓﺰاﯾﻨﺪ و ﺣﻖ اﯾﻦ‬‫ﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻤﻔﺎد اﻟﺤﻖ ﯾﻌﻠﻮ و ﻻ ﯾﻌﻠﯽ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ را در اﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺣﻖ ﺑﺮ زﺑﺎن ﺟﺎري ﮔﺮدﯾـﺪ و آﻧﭽﻪ در‬‫ﺗﺤﻔﻪ ﻣﺴـﺮوﻗﻪ ﺗﻔﻮه ﺑﺎن ﮐﺮده ﺑﻮدﻧـﺪ ﺑﺎﻓﺎده ﻣﺒﺮﻣﻪ ﺧﻮدﺷﺎن ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﻀـﻤﺤﻞ ﺷـﺪ و ﺑﺂب رﺳـﯿﺪ و اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﺣﻤـﺪا‬‫ﺟﺰﯾﻼ ﻗﻮﻟﻪ و اﯾﻦ ﺑﺪان ﻣﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﺨﺼـﯽ ﻣﻌﺮﻓﺖ ﭘﯿﺪا ﮐﻨﺪ ﺑﺎ ﻧﻮﮐﺮ ﺷﺨﺼـﯽ ﮐﻪ او را از ﻧﻮﮐﺮي ﺑﺮﻃﺮف ﮐﺮده و ﺗﻘﺼﯿﺮات او را دﯾﺪه و‬‫ﺧﯿﺎﻧﺖ او را ﻣﻌﻠﻮم ﻧﻤﻮده از ﺧﺎﻧﻪ ﺧﻮد ﺑﺮآورده ﻣﻨﺎدي در ﺷـﻬﺮ ﮔﺮداﻧﺪ ﮐﻪ ﻓﻼن ﻧﻮﮐﺮ را ﺑﺎ ﻣﻦ ﺳﺮ و ﮐﺎري ﻧﯿﺴﺖ ﻣﻦ ذﻣﻪدار او ﻧﯿﺴﺘﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 507‬از ‪581‬‬‫و ﻋﻬـﺪه ﻣﻌﺎﻣﻼـت او ﻧـﺪارم اﯾﻦ ﺷـﺨﺺ ﺳـﺎدهﻟﻮح اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﺮاﺗﺐ را داﻧﺴـﺘﻪ ﺑـﺎن ﻧـﻮﮐﺮ ﻣﻌـﺎﻣﻠﻪ دﯾﻦ ﻧﻤﻮد و زر ﻣﻌـﺎﻣﻠﻪ از ان ﺷـﺨﺺ‬‫درﺧﻮاﺳـﺘﻦ اﻏﺎز ﻧﻬﺎد اﯾﻦ ﺳﺎدهﻟﻮح ﻧﺰد ﻋﻘﻼ در ﮐﻤﺎل ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺳـﻔﺎﻫﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد اﻗﻮل اﯾﻦ ﮐﻠﻤﺎت ﺣﺮورﯾﺖ ﺳـﻤﺎت ﻧﺎﺻﺒﯿﺖ آﯾﺎت از‬‫اﻓﺤﺶ ﺗﺮﻫﺎت و اﺳـﻤﺞ ﺧﺮاﻓﺎت و اﻓﻈﻊ ﻃﺎﻣﺎت و اﻗﺒـﺢ ﻣﺤﺎﻻت و اﺷـﻨﻊ ﻫﻔﻮات و اﻓﻀـﺢ ﻋﺜﺮات و اﻧﮑﺮ ﺧﺰﻋﺒﻼت و اوﻫﻦ ﺗﻤﺤﻼت و‬‫اﺷﻮه ﺗﻌﺼـﺒﺎت و اﻓﺴـﺪ ﺗﻔﻮﻫﺎﺗﺴﺖ و ﻣﻨﺸﺄ آن ﺟﺰ ﻧﺼﺐ و ﻋـﺪوان و ﺑﻐﯽ و ﺷـﻨﺎن و ﻓﻘﺪان اﯾﻤﺎن و اﻟﻐﺪام اﯾﻘﺎن و اﺳـﺘﺨﻔﺎف ارﺷﺎدات‬‫ﺣﺒﯿﺐ اﯾﺰد ﻣﻨﺎن و اﺳـﺘﮑﺒﺎر از ﻗﺒﻮل ﻓﻀﺎﺋﻞ أﻣﻨﺎء اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟﺴـﻼم ﻣﺎ ﺗﻮاﻟﯽ اﻻﺻـﺮﻣﺎن و ﺗﻌﺎﻗﺐ اﻟﻤﻠﻮان دﯾﮕﺮ ﭼﯿﺰي‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﯾـﺎ ﻟﻠﻌﺠﺐ ﻣﮕﺮ دﯾـﺪن و داب ﺧـﺪام اﺣـﺎدﯾﺚ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿـﺎب ﻫﺎ ﻧﻔـﺢ ﻣﺴﮏ و ﻃﺎب ﻣﻼب‬‫ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﻣﺜﺎل اﯾﻦ اﺧﺒﺎر ﻣﺴـﺘﻔﯿﻀﻪ ﺑﻞ ﻣﺘﻮاﺗﺮه و اﺿﺮاب اﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺮوﯾﻪ ﺑﻄﺮق ﻣﺘﻀﺎﻓﺮه ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه را ﺑﺎﯾﻨﭽﻨﯿﻦ ﻣﺰﺧﺮﻓﺎت ﻣﺴﺘﻬﺠﻨﻪ‬‫ﻓﺎﺳﺪه و ﺑﻄﻼت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪641 :‬‬‫ﻣﺴـﺘﻔﻈﻌﻪ ﮐﺎﺳـﺪه ﺗﻠﻘﯽ ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺑـﺎﯾﻦ ﻧﺤﻮ ﺗﻤﺜﯿﻼـت ﻣﺨﺰﯾﻪ ﺧﺎﺳـﺮه و ﺗﺸﺒﯿﻬﺎت ﻣﺮوﯾﻪ ﺑﺎﺋﺮه راه ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ آن ﭘﯿﻤﺎﯾﻨـﺪ ﮐّﻠﺎ و اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻬﺮه ﻃﻔﯿﻒ و ﺧﻂ ﺧﻔﯿﻒ از اﻧﺼﺎف دارﻧـﺪ و ﻫﻤﺖ ﺧﻮد ﺑﺮ ﻣﮑﺎﺑﺮت و ﻟـﺪاد و ﻣﺒﺎﻫﺘﺖ و ﻋﻨﺎد ﺑﺮﻧﻤﯿﮕﻤﺎرﻧﺪ اﯾﺸﺎن ﻧﯿﺰ ﻧﯿﮏ‬‫ﻣﯽداﻧﻨـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺣﺼﺎﺋﺪ ﻟﺴﺎن ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از آﻧﮑﻪ ﺑﻌﯿﺪ از ﺷﺎن اﻫﻞ ﻧﻘﺪ و ﻋﺮﻓﺎﻧﺴﺖ ﯾﻘﯿﻨﺎ ﻣﺨﺮج از داﺋﺮه اﺳـﻼم و اﯾﻤﺎن و ﻣﻮﻟﺞ در‬‫زراﻓﻪ اﻫﻞ ﮐﻔﺮ و ﻃﻐﯿﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺣﯿﺮﺗﻢ ﺑﺴﻮي ﺧﻮد ﻣﯽﮐﺸـﺪ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ واﻻ ﻧﮋاد در ﺣﺎﻟﺖ ﻣﺰﯾـﺪ اﺿـﻄﺮام و اﺣﺘﺪاد ﻧﯿﺮان‬‫ﺿﻐـﺎﺋﻦ و اﺣﻘـﺎد و ﻏﻠﯿـﺎن و اﺷـﺘﺪاد ﻣﻮاد اﺑﻄـﺎل و اﻓﺴـﺎد زﺑﺎن ﺑﺸﺎﻋﺖ ﺗﺮﺟﻤﺎن ﺑﺎﯾﻦ ﻫﻔﻮه ﺑﺎﻃﻠﻪ و ﻗﻮﻟﻪ ﻋﺎﻃﻠﻪ آﻟﻮده ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻧﻘﺎب ﺣﯿﺎ و‬‫ﺷﺮم و ﺗﺤﺸﻢ و آزرم از رخ ﺧﻮﯾﺶ اﻧﺪاﺧﺘﻪ و ﻧﺪاﻧﺴـﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﮐﻼم ﺟﺎﻟﺐ ﻣﻼم ﮐﻪ ﺳﺮاﺳـﺮ ﻓﺎﺳﺪ اﻟﻨﻈﺎم و ﺑّﯿﻦ اﻻﻧﺨﺮام و اﻻﻧﺜﻼﻣﺴﺖ‬‫ﺣـﺪ ﺗﺸـﻨﯿﻊ ﺑﮑﺠـﺎ ﻣﯽرﺳـﺪ و ﮔﻮﺷﻪ اﯾﻦ ﺳـﺨﺮﯾﻪ و ﻓﺴﻮس ﺑﮑﺠـﺎ ﻣﯽﺧﻮرد آﯾـﺎ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﻋﻼـم و ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ ﻓﺨـﺎم اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ و‬‫ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺟﻤﺎﻋﺎﺗﯽ ﻧﯿﺴـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﻓﺎدات ﺻـﺤﯿﺤﻪ و ﺗﺼﺮﯾﺤﺎت ﺻﺮﯾﺤﻪ ﺧﻮد ﺗﺼﺤﯿﺢ و ﺗﺤﺴﯿﻦ اﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ آﯾﺎ از ﺣﻔﺎظ ﮐﺮام‬‫و ﻧﻘـﺎد ﻋﻈـﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﻃـﺎﺋﻔﻪ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮواﯾﺖ و اﺧﺮاج اﯾﻦ اﺣـﺎدﯾﺚ رﻏﻢ اﻧﺎف ﺟﺎﺣـﺪﯾﻦ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ آﯾﺎ از ﻋﻠﻤﺎي اﺣﺒﺎر و ﻧﺒﻬﺎي ﮐﺒﺎر‬‫ﻣﺘﺴـﻨﻨﯿﻦ زﻣﺮه ﻧﯿﺴـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم اﯾﻦ اﺣـﺎدﯾﺚ را ذﮐﺮ ﮐﺮده زﻧـﮓ ارﺗﯿـﺎب از ﺧﻮاﻃﺮ زدودهاﻧـﺪ آﯾـﺎ از ﮐﻤﻼي ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم و ﻧﺒﻼي‬‫ﻋﻈﯿﻤﯽ اﻻﺣﺘﺸـﺎم ﺳـﻨﯿﯿﻦ زراﻓﻪ ﻧﻤﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﻨﻮاﻧـﺎت ﻋﺪﯾـﺪه ﻣﻔﯿـﺪه ﺣﺘﻢ ﺗﺜﺒﯿﺖ اﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻔﻪ اﻓﺰودهاﻧـﺪ آﯾﺎ از ﻧﻘﺎد ﻧﺤﺎرﯾﺮ و‬‫ﺣـﺬاق ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ ﻧﯿﺴـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺷـﺒﻬﺎت ﺟﺎﺣـﺪﯾﻦ و ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ اﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻨﯿﻔﻪ را ﺑﺎﻧﺎﻣﻞ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ آﯾﺎ از ﻋﻈﻤﺎي‬‫ﻣﺸﻬﻮرﯾﻦ و ﻓﺨﻤﺎي ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ ﺳﻨﯿﻪ ﺟﻤﻌﯽ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺘﯿﻨﻪ ﮐﺮده اﺑﻮاب ﺗﺮﺻﯿﻦ آن ﮔﺸﻮدهاﻧﺪ ﭘﺲ ﮐﺎش ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫ﺣﻈﯽ از ﺗﺎﻣﻞ و ﺗﺪﺑﺮ ﺑﺮﻣﯿﺪاﺷﺖ و ﺑﻤﻔﺎد اﯾﻦ ﺗﻤﺜﯿﻞ ﺑﺎرد داغ ﺳﺎدهﻟﻮﺣﯽ و ﺳـﻔﺎﻫﺖ و ﻧﯿﻞ ﺑﯽﻋﻘﻠﯽ و ﺑﻼﻫﺖ ﺑﺮ ﻧﻮاﺻـﯽ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ارﮐﺎن‬‫ﻋﺎﻟﯿﺸﺎن و اﻋﻀﺎد رﻓﯿﻊ اﻟﻤﮑﺎن ﻣﺬﻫﺐ ﺧﻮد ﻧﻤﯽﮔﺬاﺷﺖ‬‫ﺟﻮاب ﺑﯽ أدﺑﯽ ﮐﺮدن ﻣﺨﺎﻃﺐ درﺑﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺘﻤﺜﯿﻞ ﺿﺌﯿﻞ‬‫و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠـﮥ ﻓﻼ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺼﻒ اﻟﻨﺒﯿﻞ‪ -‬اﻟّـﺬي ﻫﺠﺮ اﻟﺰﯾﻎ اﻟﻬﺠﺮ اﻟﺠﻤﯿﻞ‪ -‬ان اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﻀـﻠﯿﻞﻟﻘﺪ ﺿﻞ ﺳﻮاء اﻟﺴﺒﯿﻞﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺘﻤﺜﯿﻞ‬‫اﻟﻌﻠﯿﻞ و اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ اﻟﻀﺌﯿﻞاﻟﻤﻘﺤﻢ ﺻﺎﺣﺒﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﺬاب اﻟﻮﺑﯿﻞ‪ -‬و اﻟﻤﻮرث ﻟﻪ ﺷﺪﯾﺪ اﻟﺘﻨﮑﯿﻞ‪َ -‬ﮐﺒَُﺮ َﻣْﻘﺘًﺎ ِﻋﻨَْﺪ اﻟﱠﻠِﻪ*‬‫ان ﯾﺮﻣﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ ﺑﺎﻟﺴـﺨﺮﯾﮥ و اﻻﺳـﺘﻬﺰاء‪ -‬و ﯾﻌﺰو اﻟﺤـّﻖ اﻟﻮاﺿـﺢ اﻟﯽ اﻟﮑـﺬب و اﻻـﻓﺘﺮاء‪ -‬و ﯾﺒـﺎﻟﻎ ﻓﯽ ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﺳـﺎس اﻟﺒـﺎﻃﻞ‬‫اﻟﺨﺎﺳـﺮ‪ -‬و ﯾﻮﻏـﻞ ﻓﯽ اﺣﺼـﺎف ﻣﺒـﺎﻧﯽ اﻟﻀـﻼل اﻟﺒـﺎﺋﺮ‪ -‬و ﻻ ﯾﺨﺎف ﺑﻄﺶ اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـﻄﻮﺗﻪ‪ -‬و ﻻ ﯾﺨﺸـﯽ اﺧـﺬه ﺑﺎﻟﻘـﺪرة و ﻧﻘﻤﺘﻪ و ﯾﻤﺠﻦ‬‫ﺑﺎﺣﺎدﯾﺚ ﻧﺒﯿﻪ اﻟﻤﻌﺘﺎم و ﯾﻄﻌﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ آﻟﻪ اﻟﮑﺮام ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺷـﺮف اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﺒﻌﺚ و اﻟﻘﯿﺎم ﻓﻠﻮ دري اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ ﻣﺎ‬‫ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺘﺸّﺪق و اﻟﺘﻔﯿﻬﻖ‪ -‬و اﻟﺘﻨﻄﻊ و اﻟﺘﻬﻮر و اﻟﺘﺤﺬق‪ -‬و ﺿﺮب اﻻﻣﺜﺎل‪-‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪642 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 508‬از ‪581‬‬‫و ﺗﻠﻔﯿﻖ ﺳﺨﺎﺋﻒ اﻻﻗﻮال‪ -‬و اﻟﺘﺸﺒﺚ ﺑﺎﻟﮑﻠﻤﺎت اﻟﻤﺮدﯾﮥ‪ -‬و اﻟﻬﻔﻮات اﻟﻤﻮﺑﻘﮥ‪ -‬و اﻟﺨﺰﻋﺒﻼت اﻟﻤﻬﻠﮑﮥ‪ -‬و اﻟﺨﺮاﻓﺎت اﻟﻤﻨﻬﮑﮥ‪ -‬ﻣﻦ ﻟا ﺸﻨﺎد و‬‫اﻟﻌﻮار و اﻟﺒﻮار و؟؟؟ اﻟﺨﺮﯾﺚ؟؟؟ و اﻟﺨﯿﺒـﮥ و اﻟﺨﺴـﺎر‪ -‬و اﻟـﺪﻣﺎر و اﻟﺘﺒـﺎب و اﻟﺘﺒﺎر‪ -‬و اﻟﻌﻤﻪ و اﻟﺴـﻔﻪ و ﺧﻠﻊ رﺑﻘـﮥ اﻟـﺪﯾﻦ‪ -‬و اﺑـﺪاء ﻋﺠﺮ‬‫اﻟﻘﻠﺐ و ﯾﺠﺮه ﺑﺎﻟﯿﻘﯿﻦ ﻟﺤﺎر وﺟﻼ‪ -‬و اﻧـﺪﻫﺶ ذﻫﻼ‪ -‬و ﮐﺒـﺢ ﻋﻨﺎﻧﻪ ﻧـﺪﻣﺎ‪ -‬و زم ﻟﺴﺎﻧﻪ ﺳﺪﻣﺎ‪ -‬و ﻟﻤﺎ ﺗﻔﻮه ﺑﮑﻠﻤﮥ‪ -‬و ﻟﻤﺎ ﻧﺒﺲ ﺑﻨﻔﺜﮥ‪ -‬ﻟﮑﻦ‬‫ذﻫﺐ ﺑﻪ ﻗﺎﺋـﺪ اﻟﻌﻤﯽ اﻟﯽ ﺳـﺒﺎﺳﺐ اﻟﻌـﺪوان و اﻟﻄﻐﯿـﺎن‪ -‬و اوﺻـﻠﻪ ﺳﺎﺋﻖ اﻟﺠﻬﻞ اﻟﯽ ﻣﻮاﻣﯽ اﻟﺸـﺤﻨﺎء و اﻟﺸـﻨﺌﺎن‪ -‬و ﺑﻠﻎ ﺑﻪ ﺣّﺐ اﻟﺒﺎﻃﻞ اﻟﯽ‬‫ﻋﻘﺒـﺎت ﮐـﺆوده‪ -‬ﻓﻨﺴـﯽ ﻣﻮاﻗـﻒ ﯾﻮم ﯾﺴـﺎل ﻓﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﻤﺆدة ﯾـﺎ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﮐﯿﻒ ﺗﻄﯿﺐ ﻧﻔﺲ ﻣﺆﻣﻦ ﻣﻮﻗﺮ ﻟﻠـﺪﯾﻦ ﻣﻌﻈﻢ ﻟﺸـﻌﺎﺋﺮه‪ -‬ﻣﺒﺠﻞ‬‫ﻟﺤﺮﻣﺎﺗﻪ و ﻣﻘﺘﺒﺲ ﻣﻦ ﻣﻨﺎﺋﺮه ان ﯾﻨﺒﺲ ﺑﻤﺜﻞ ﻫﺬا اﻟﻤﺜﻞ اﻟﻔﻈﯿﻊ اﻟﻤﺸـﺘﻤﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻌﯿﯿﺮ اﻟﺸـﻨﯿﻊ‪ -‬و اﻻزراء اﻟﻘﺒﯿﺢ‪ -‬و اﻟﺜﻠﺐ اﻟﻔﻀﯿﺢ‪ -‬و ﻟﮑﻦ‬‫ﺣّﺐ اﻟﺒﺎﻃﻞ ﯾﻌﻤﯽ اﻟﺒﺼﺎﺋﺮ‪ -‬و ﯾﻐﺸـﯽ اﻟﺴﺮاﺋﺮ‪ -‬و ﯾﻨﻐﻞ اﻟّﻀﻤﺎﺋﺮ و ﯾﺼّﻢ اﻻذان‪ -‬و ﯾﻔﺴﺪ اﻻﯾﻤﺎن‪ -‬و ﯾﺪﻏﻞ اﻻﯾﻘﺎن‪ -‬و ﯾﺒﻌﺚ ﻋﻠﯽ اﻻﻗﺘﺤﺎم‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﻬﺎﻟﮏ و اﻟّﺘﻮﻏﻞ ﻓﯽ اﻟﺤﻮاﻟﮏ‪ -‬و اﻟﺘﺮدي ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎﻃﺐ‪ -‬و اﻻﻧﺨـﺪاع ﺑﺎﻟﮑﻮاذب‪ -‬و ﻗـﺪ ﺣﺎق و اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ ﺑﻨﻔﺴﻪ و ﺑﺎل ﻫﺬا اﻟﺘﻤﺜﯿﻞ‬‫اﻻﻋﻮج و ﻧﺰل ﺑﻪ و ﺑﻮاﻟـﺪه ﻧﮑﺎل ﻫـﺬا اﻟﻬـﺬر اﻻ ﺳـﻤﺞ‪ -‬ﻓﺎﻧﻬﻤﺎ ﺑﻨﻔﺴـﻬﻤﺎ ﻗـﺪ اﻋﺘﻤـﺪا ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ‪ -‬و اﺳـﺘﻨﺪا ﺑﻬﺬا اﻟﺨﺒﺮ‬‫اﻟﻤﻨﯿﻒ‪ -‬ﻓﮑﯿﻒ ﯾﻨﺴﺐ ﻧﻔﺴﻪ و واﻟـﺪه اﻟﯽ اﻻﻋﺘﻤـﺎد ﻋﻠﯽ اﻟﺨـﺎدم اﻟﺨﺎﺋﻦ و اﻟﺮﮐﻮن اﻟﯽ اﻟّﺴﺎرق اﻟﻤﺎﺋﻦ‪ -‬ﻫﻞ ﻫـﺬا اﻻ ﻫـﺬر ﻗﺒﯿـﺢ‪ -‬و ﻫﺮاء‬‫ﻓﻀـﯿﺢ و اﻟﻌﺠﺐ ﮐﻞ اﻟﻌﺠﺐ ان اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﮑﺜﯿﺮ اﻟﺸـﻐﺐ ﻣﻊ ﻫـﺬه اﻟﻤﺠﺎزﻓﺎت اﻟﻔﺎﺣﺸـﮥ‪ -‬و اﻟﺘﻌّﻨﻨﺎت اﻟﺪاﻫﺸـﮥ اﻟّﺘﯽ ﺗﺬﻫﻞ ﮐﻞ ذي راي‬‫ﺳﺪﯾـﺪ ﯾـﺪﻋﯽ ﺣﺼﻮل اﻟﻤﻠﮑـﮥ اﻟﻤﻌﺘـﺪ ﺑﻬﺎ ﻓﯽ ﻓﻬﻢ ﻣﻌﺎﻧﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ادراك دﻗﺎﺋﻖ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ ﻓﺘﻌﺴﺎ ﻟﻬﺬه اﻟﻤﻠﮑﮥ و ﺑﻬﺮا و ﻧﺘﻨﺎ ﻟﻬﺎ و دﻓﺮا‪-‬‬‫ﺣﯿﺚ ﻗﺎدﺗﻪ اﻟﯽ اﺑﻄﺎل اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺼـﺤﯿﺤﮥ اﻟﺜﺎﻧﯿﮥ و اﻟﺮواﯾﺎت اﻻﺛﯿﻠﮥ اﻟّﺘﯽ ﻫﯽ ﻋﻦ اﺻﻮل اﻟﺘﺤﻘﻖ ﻧﺎﺑﺘﮥ‪ -‬اﻟّﺘﯽ اﺛﺒﺘﻬﺎ واﻟﺪه و ﺷـﯿﺨﻪ و ﻓﺨﺮه‬‫و ﻋﻤﺎده و ﺷـﺮﻓﻪ و ﺳـﻨﺎده اﻟّـﺬي ادﻋﯽ ﺑﺎﻻﺳـﺘﻔﺎدة ﻣﻨﻪ ﺗﻠﮏ اﻟﻤﻠﮑـﮥ اﻟﻐﺮﯾﺒـﮥ‪ -‬و ﺗﺠﺎﺳـﺮ ﺑﺎﻻﻋﺘﺰاء إﻟﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﻧﺘﺤﺎل ﻫـﺬه اﻟﻘﻮة اﻟﻌﺠﯿﺒـﮥ و‬‫ﻟﻌﻤﺮي ان اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ ﻣﺎ ﯾﺮوم ﺑﺎﻟﺘﻔﻮه ﺑﻬـﺬا اﻟﮑﻼم اﻟﻤﻌﺘﻞ‪ -‬و اﻟﺘﻘﻮل ﺑﻬﺬا اﻟﻬﺬر اﻟﻤﺨﺘﻞ‪ -‬و اﻟﺠﺴﺎرة ﻋﻠﯽ ﻫﺬه اﻟﮑﻠﻤﺎت اﻟﺴـﺨﯿﻔﮥ اﻟﻮاﻫﯿﮥ‬‫اﻟﺠﺎﻟﺒـﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻔﻮﻫﻬﺎ ﮐﻞ ﺑﺎﺋﻘـﮥ و داﻫﯿﮥ إﻻ ﺗﻌﻔﯿﮥ رﺳﻮم اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺰﻋﻤﻪ اﻟﮑﺎﺳﺪ اﻟﺒﻬﺮج‪ -‬و ﺗﻮﻋﯿﺮ وﺟﻮﻫﻪ ﺑﺤﺴـﺒﺎﻧﻪ اﻟﻔﺎﺳﺪ اﻟﻠﺠﻠﺞ‪ -‬و ﻻ‬‫ﯾﺪري ان اﻫﻞ اﻟﻨﻘﺪ و اﻻﻣﻌﺎن و اﻟﺤﻔﻆ و اﻻﺗﻘﺎن اﻟﻤﺠﺪدﯾﻦ ﻟﻤﺎ اﻧﺪرس‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪643 :‬‬‫ﻣﻦ آﺛـﺎره اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ ﻓﯽ إﻧـﺎرة ﻣﻘﺒﺎﺳﻪ و رﻓﻊ ﻣﻨﺎره ﯾـﺪرؤن ﻓﯽ ﺻـﺪره و ﯾـﺪﻓﻌﻮن ﻓﯽ ﻧﺤﺮه و ﯾﻨﺼـﺮون اﻟﺤﻖ ﺑﺘﺄزﯾﺮه و ﯾﺸـﯿﺪون ﻣﺒﺎﻧﯽ‬‫اﻟﺼـﺪق ﺑﺘﻘﺮﯾﺮه و ﯾﺤﺴـﻤﻮن ﻣﻮاد اﻟﺮﯾﺐ ﻋﻦ اﺳﺎﺳـﻬﺎ‪ -‬و ﯾﻨﻮرون ﻃﺮق اﻟﻬﺪاﯾـﮥ ﺑﺎﺿـﺎءة ﻧﺒﺮاﺳـﻬﺎ‪ -‬و ﯾﻈﻬﺮون اﻟﺼﻮاب اﻟﺼـﺮاح‪ -‬ﮐﺎﻟﻘﻤﺮ‬‫اﻟﻠﯿﺎح‪ -‬و ﯾﺠﻌﻠﻮن ﻣﺎ ﻟﻔﻘﻪ ﻣﻦ اﻻﺑﺎﻃﯿﻞ ﮐﻬﺸﯿﻢ ﺗﺬروه اﻟﺮﯾﺎح‬‫اﺛﺒﺎت دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮ رﯾﺎﺳﺖ و وﻻﯾﺖ‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ﻣﻌﻬﺬا ﻣﻔﯿﺪ ﻣﺪﻋﺎ ﻫﻢ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ ﺷﺨﺼـﯽ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺷﺪ ﭼﻪ ﻻزﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ رﯾﺎﺳﺖ ﻋﺎم ﻫﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻼ ﻓﺼـﻞ‬‫ﺑﻌﺪ از ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ اﻗﻮل ﺑﺮ ارﺑﺎب اذﻫﺎن ذاﮐﯿﻪ و اﺻـﺤﺎب ﻋﻘﻮل ﺻﺎﻓﯿﻪ ﮐﻪ ﺑﺼـﺮ ﺑﺼﯿﺮﺗﺸﺎن ﺑﻐﺸﺎوه ﻋﺼﺒﯿﺖ و ﻋﻨﺎد ﻣﺤﺠﻮب ﻧﮕﺮدﯾﺪه و ﻃﺒﻊ‬‫ﺟﺤﻮد و ﻟﺪاد ﺑﺮ ﺻـﻔﺤﻪ دل ﺷﺎن ﻧﺮﺳـﯿﺪه ﻣﺨﺘﻔﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﻔﯽ دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮ ﻣﺪﻋﺎ ﻣﺤﺾ ﻋﺪوان و ﺟﻔﺎ و‬‫ﺑﺤﺖ ﻃﻐﯿﺎن و اﻋﺘـﺪاﺳﺖ و ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﻌﺎﻧﯽ اﺣﺎدﯾﺚ و اﺧﺒﺎر ﻧﺒﻮﯾﻪ را ﺑﭽﺸﻢ ﺑﯿﻨﺎ دﯾﺪهاﻧـﺪ و ﮐﻼم ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻧﻈﺎم ﺟﻨﺎب ﺳـﺮور اﻧﺎم ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ آﻻف اﻟﺘﺤﯿـﮥ و اﻟﺴـﻼم را ﺑﮕﻮش ﺣﻖ ﻧﯿﻮش ﺷـﻨﯿﺪه ﻧﺰد اﯾﺸﺎن ﺑﮑﻤﺎل وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه و ﻋﻨﻮاﻧﺎت ﺳﺪﯾﺪه اﻓﺎده ﻣﻘﺼﻮد و ﻣﺮام اﻫﻞ ﺣﻖ ﮐﺮام ﮐﻪ ﺧﻼﻓﺖ ﺑﻼ ﻓﺼﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼﻣﺴـﺖ‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و اﺣﺘﺠﺎج اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻨﯿﻒ ﺑﺘﻘﺮﯾﺒﺎت اﻧﯿﻘﻪ و ﺗﻘﺮﯾﺮات رﺷـﯿﻘﻪ در ﺗﺸـﯿﯿﺪ ﻣﺒﺎﻧﯽ ﻣﻄﻠﻮب ﻣﯽاﻓﺰاﯾـﺪ اول آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ‬‫دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﺴﺘﻠﺰم اﻓﻀﻠﯿﺘﺴﺖ و ﺑﻌﺪ ﺛﺒﻮت اﻓﻀﻠﯿﺖ ﮐﺎر اﻫﻞ ﻋﻘﻞ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در‬‫ﺧﻼـﻓﺖ ﺑﻼـ ﻓﺼـﻞ آن ﺟﻨﺎب ارﺗﯿﺎب ورزﻧـﺪ ﻷﻧّﻪ ﻗـﺪ ﺛﺒﺖ ﻏﯿﺮ ﻣﺮة اّن اﻻﻓﻀﻞ ﻣﺘﻌﯿﻦ ﻟﻠﺨﻼﻓـﮥ و اﻻﻣﺎﻣـﮥ و ﻻ ﯾﺘﻌـﺪي ﻋﻨﻪ اﻣﺮ اﻟّﺮﯾﺎﺳـﮥ و‬‫اﻟّﺰﻋﺎﻣﮥ اﻣﺎ اﻣﺮ اّول اﻋﻨﯽ دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﭘﺲ ﺑﮑﻤﺎل ﻣﺮﺗﺒﻪ واﺿﺢ و آﺷﮑﺎر و در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 509‬از ‪581‬‬‫ﺳﻄﻮع و ﻟﻤﻮع ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟّﻨﻬﺎر ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﻨﺺ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﺷﺪ و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎب آن ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ ﻻزﻣﺴﺖ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب از دﯾﮕﺮان اﻓﻀﻞ و اﻋﻠﻢ‬‫ﺑﺎﺷـﺪ ﭼﻪ اﮔﺮ از ﺑـﺎب اﯾﻦ ﻣـﺪﯾﻨﻪ دﯾﮕﺮان ﻋـﺎﻟﻤﺘﺮ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻻـزم آﯾـﺪ ﻧﻘﺼﺎن ﺑﺎب و ﻧﻘﺼﺎن ﺑﺎب ﻣﻔﻀـﯿﺴﺖ ﺑﻨﻘﺼﺎن ﻣـﺪﯾﻨﻪ و ذﻟﮏ ﻣﺎ ﻻ‬‫ﯾﺠﺘﺮي ﻣﺴـﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﺗﻘﻮﻟﻪ و ﻻـ ﻣﺆﻣﻦ ﻋﻠﯽ ﺗﺨﯿﻠﻪ و ﺗﻘﺮﯾﺐ دﻻـﻟﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻄﺮﯾﻖ دﯾﮕﺮ اﯾﻦ‬‫ﺳـﺖ ﮐﻪ ﻣﻔـﺎد ﺻـﺮﯾﺢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻤﺴﺖ و ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎب آن ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻫﺮ ﮐﻪ ﻋﻘﻞ ﺳـﻠﯿﻢ و ﻓﻬﻢ ﻣﺴـﺘﻘﯿﻢ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻌﯿﻦ اﻟﯿﻘﯿﻦ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻫﻤﺎن‬‫ﮐﺲ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻋﺎرف ﺑﺠﻤﻠﻪ ﻋﻠﻮم ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﺷﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺴـﺘﻠﺰم اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼﻣﺴـﺖ‬‫از‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪644 :‬‬‫ﻗﺎﻃﺒﻪ ﺧﻼﺋﻖ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﺳﺎﺋﺮ اﻻﺻـﺤﺎب ﭼﻪ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و ﻻ ﮐﻈﻬﻮر اﻟﻨﻮر ﻋﻠﯽ ﺷﺎﻫﻖ اﻟﻄﻮر ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫اﻻﻃﯿـﺎب در ﻋﻠﻮم رﺑـﺎﻧﯿﻪ و ﻣﻌﺎرف ﺻـﻤﺪاﻧﯿﻪ از ﺟﻤﻠﻪ اﻧﺒﯿﺎء ﻣﺮﺳـﻠﯿﻦ و ﻣﻼﺋﮑﻪ ﻣﻘﺮﺑﯿﻦ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ اﻋﻠﻢ و اﮐﻤﻞ ﺑﻮد و ﻫﺮ‬‫ﭼﻨﺪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﻌﺪود از ﺟﻠﯿﺎت واﺿـﺤﻪ و ﻣﻨﺴـﻠﮏ در ﺳـﻠﮏ ﻣﺘﺒﻨﯿﺎت ﻻﺋﺤﻪ اﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﻌﻀـﯽ از ﺗﻘﺮﯾﺮات ﻋﻠﻤﺎء ﺳـﻨﯿﻪ‬‫ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑـﺎﯾﻦ ﺑﺎب ﻣـﺬﮐﻮر ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ ﺗﺎ ﺑﻌـﺪ ادراك آن در ﺣﺼﻮل ﺟﻤﻠﻪ ﮐﻤﺎﻻت ﻋﻠﻤﯿﻪ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮاي ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻫﯿﭽﮑﺲ را‬‫ﻣﺤﻞ ارﺗﯿﺎب ﻧﺒﻮده ﺑﺎﺷـﺪ اﺑﻮ ﺣﺎﻣﺪ ﻏﺰاﻟﯽ در رﺳﺎﻟﻪ ﻟﺪﻧﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﻄﺮﯾﻖ اﻟﺜﺎﻧﯽ اﻟﺘﻌﻠﯿﻢ اﻟّﺮﺑﺎﻧﯽ و ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ وﺟﻬﯿﻦ اﻻّول اﻟﻘﺎء ﻟا ﻮﺣﯽ و‬‫ﻫﻮ اّن اﻟﻨﻔﺲ إذا ﮐﻤﻠﺖ ﺑـﺬاﺗﻬﺎ ﯾﺰول ﻋﻨﻬﺎ دﻧﺲ اﻟﻄﺒﯿﻌﮥ و درن اﻟﺤﺮص و اﻻﻣﻞ و ﯾﻨﻔﺼﻞ ﻧﻈﺮﻫﺎ ﻋﻦ ﺷـﻬﻮات اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﯾﻨﻘﻄﻊ ﻧﺴـﺒﻬﺎ ﻋﻦ‬‫اﻻﻣﺎﻧﯽ اﻟﻔﺎﻧﯿﮥ و ﺗﻘﺒﻞ ﺑﻮﺟﻬﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﺎرﺋﻬﺎ و ﻣﻨﺸـﺌﻬﺎ و ﺗﺘﻤﺴﮏ ﺑﺠﻮد ﻣﺒﺪﻋﻬﺎ و ﺗﻌﺘﻤﺪ ﻋﻠﯽ اﻓﺎدﺗﻪ و ﻓﯿﺾ ﻧﻮره و اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺤﺴﻦ ﻋﻨﺎﯾﺘﻪ‬‫ﯾﻘﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﻨﻔﺲ اﻗﺒﺎﻻ ﮐﻠّﯿﺎ و ﯾﻨﻈﺮ إﻟﯿﻬﺎ ﻧﻈﺮا إﻟﯿﻬﺎ و ﯾّﺘﺨـﺬ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﻮاﺣﺎ و ﻣﻦ اﻟّﻨﻔﺲ اﻟﮑﻠﯽ ﻗﻠﻤﺎ و ﯾﻨﻘﺶ ﻓﯿﻬﺎ ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮﻣﻪ و ﯾﺼـﯿﺮ‬‫اﻟﻌﻘﻞ اﻟﮑﻠﯽ ﮐﺎﻟﻤﻌﻠﻢ و اﻟﻨﻔﺲ اﻟﻘﺪﺳـﯽ ﮐﺎﻟﻤﺘﻌﻠﻢ ﻓﯿﺤﺼﻞ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻌﻠﻮم ﻟﺘﻠﮏ اﻟﻨﻔﺲ و ﯾﻨﻘﺶ ﻓﯿﻬﺎ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﺼﻮر ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺗﻌﻠﻢ و ﺗﻔﮑﺮ و‬‫ﻣﺼﺪاق ﻫﺬا ﻗﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻨﺒﯿﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ َو َﻋﱠﻠَﻤَﮏ ﻣﺎ ﻟَْﻢ َﺗُﮑْﻦ َﺗْﻌَﻠُﻢ‬‫اﻵﯾﮥ ﻓﻌﻠﻢ اﻻﻧﺒﯿﺎء اﺷـﺮف ﻣﺮﺗﺒﮥ ﻣﻦ ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم اﻟﺨﻼﺋﻖ ﻻن ﺣﺼﻮﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻼ واﺳﻄﮥ و وﺳﯿﻠﮥ و ﺑﯿﺎن ﻫﺬه اﻟﮑﻠﻤﮥ ﯾﻮﺟﺪ ﻓﯽ ﻗّﺼﮥ‬‫آدم و اﻟﻤﻼﺋﮑـﮥ ﻓـﺎﻧﻬﻢ ﺗﻌﻠﻤﻮا ﻃﻮل ﻋﻤﺮﻫﻢ و ﺣﺼـﻠﻮا ﺑﻔﻨﻮن اﻟﻄﺮق اﻟﮑﺜﯿﺮة اﻟﻌﻠﻮم ﺣﺘﯽ ﺻﺎروا اﻋﻠﻢ اﻟﻤﺨﻠﻮﻗﺎت و اﻋﺮف اﻟﻤﻮﺟﻮدات و‬‫آدم ﻟﻤﺎ ﺟﺎء ﻣﺎ ﮐﺎن ﻋﺎﻟﻤﺎ ﻻﻧﻪ ﻣﺎ ﺗﻌﻠﻢ و ﻣﺎ راي ﻣﻌﻠﻤﺎ ﻓﺘﻔﺎﺧﺮت اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﻋﻠﯿﻪ و ﺗﺠﺒﺮوا و ﺗﮑﺒﺮوا و ﻗﺎﻟﻮا َﻧْﺤُﻦ ﻧُـَﺴ ﱢﺒُﺢ ﺑ َِﺤْﻤِﺪَك َو ﻧَُﻘﱢﺪُس‬‫ﻟََﮏ‬‫و ﺗﻌﻠﻢ ﺣﻘـﺎﺋﻖ اﻻﺷـﯿﺎء ﻓﺮﺟﻊ آدم اﻟﯽ ﺑﺎب ﺧﺎﻟﻘﻪ و اﺧﺮج ﻗﻠﺒﻪ و اﻗﺒﻞ ﺑﺎﻻﺳـﺘﻐﺎﺛﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﺮّب ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﻌّﻠﻤﻪ اﻟ َْﺄْﺳـ ﻤﺎَء ُﮐﱠﻠﻬﺎ ﺛُﱠﻢ َﻋَﺮـَﺿ ُﻬْﻢ َﻋَﻠﯽ‬‫اﻟ َْﻤﻼﺋَِﮑِﮥ َﻓﻘﺎَل َأﻧ ْﺒِﺌُﻮﻧِﯽ ﺑ َِﺄْﺳﻤﺎِء ﻫُﺆﻻِء ِإْن ُﮐﻨْﺘُْﻢ ﺻﺎِدﻗِﯿَﻦ‬‫ﻓﺼﻐﺮ ﺣﺎﻟﻬﻢ ﻋﻨﺪ آدم و ﻗّﻞ ﻋﻠﻤﻬﻢ و اﻧﮑﺴﺮت ﺳﻔﯿﻨﮥ ﺟﺒﺮوﺗﻬﻢ ﻓﻐﺮﻗﻮا ﻓﯽ اﻟﻌﺠﺰ ف ﻗﺎﻟ ُﻮا ﻻ ِﻋﻠَْﻢ ﻟَﻨﺎ‬‫ﻓﻘﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﺎ آَدُم َأﻧ ْﺒِﺌُْﻬْﻢ ﺑ َِﺄْﺳﻤﺎﺋِِﻬْﻢ‬‫ﻓﺎﻧﺒﺌﻬﻢ آدم ﻋﻦ ﻣﮑﻨﻮﻧﺎت اﻟﻐﯿﺐ و ﻣﺴـﺘﺘﺮات اﻻﻣﺮ ﻓﺘﻘﺮر اﻻﻣﺮ ﻋﻨـﺪ اﻟﻌﻘﻼء ان اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻐﯿﺒﯽ اﻟﻤﺘﻮﻟـﺪ ﻋﻦ اﻟﻮﺣﯽ اﻗﻮي و اﮐﻤﻞ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم‬‫اﻟﻤﮑﺘﺴـﺒﮥ و ﺻﺎر ﻋﻠﻢ اﻟﻮﺣﯽ ارث اﻻﻧﺒﯿﺎء و ﺣﻖ اﻟﺮﺳﻞ ﺣﺘﯽ اﻏﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎب اﻟﻮﺣﯽ ﻓﯽ ﻋﻬـﺪ ﺳـﯿﺪﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم ﻓﮑﺎن‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒّﯿﯿﻦ و ﮐﺎن اﻋﻠﻢ و اﻓﺼﺢ اﻟﻌﺮب و اﻟﻌﺠﻢ و‬‫ﮐﺎن ﯾﻘﻮل اّدﺑﻨﯽ رﺑﯽ ﻓﺎﺣﺴﻦ ﺗﺎدﯾﺒﯽ‬‫و ﻗﺎل ﻟﻘﻮﻣﻪ ﻧا ﺎ اﻋﻠﻤﮑﻢ ﺑﺎﻟّﻠﻪ و أﺧﺸﺎﮐﻢ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ‬‫و اﻧﻤﺎ ﮐﺎن ﻋﻠﻤﻪ اﺷﺮف و اﮐﻤﻞ و اﻗﻮي ﻻﻧﻪ ﺣﺼﻞ ﻋﻦ اﻟﺘﻌﻠﯿﻢ اﻟّﺮﺑﺎﻧﯽ و ﻣﺎ اﺷﺘﻐﻞ ﻗﻂ ﺑﺎﻟﺘﻌﻠﻢ و اﻟﺘﻌﻠﯿﻢ اﻻﻧﺴﺎﻧﯽ ﻓﻘﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ َﻋﱠﻠَﻤُﻪ َﺷِﺪﯾُﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 510‬از ‪581‬‬‫اﻟ ُْﻘﻮي ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪645 :‬‬‫ﻗﺎﺿـﯽ ﻋﯿﺎض ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﯿﺤﺼﺒﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺸـﻔﺎء ﺑﺘﻌﺮﯾﻒ ﺣﻘﻮق اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺼﻞ و ﻣﻦ ﻣﻌﺠﺰاﺗﻪ اﻟﺒﺎﻫﺮة ﻣﺎ ﺟﻤﻌﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻪ‬‫ﻣﻦ اﻟﻤﻌﺎرف و اﻟﻌﻠﻮم و ﺧﺼﻪ ﺑﻪ ﻣﻦ اﻻﻃﻼع ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺼﺎﻟـﺢ اﻟـﺪﻧﯿﺎ و اﻟﺪﯾﻦ و ﻣﻌﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﻣﻮر ﺷـﺮاﺋﻌﻪ و ﻗﻮاﻧﯿﻦ دﯾﻨﻪ و ﺳـﯿﺎﺳﮥ ﻋﺒﺎدة و‬‫ﻣﺼﺎﻟـﺢ اﻣﺘﻪ و ﻣﺎ ﮐﺎن ﻓﯽ اﻻﻣﻢ ﻗﺒﻠﻪ و ﻗﺼـﺺ اﻻﻧﺒﯿﺎء و اﻟﺮﺳﻞ و اﻟﺠﺒﺎﺑﺮة و اﻟﻘﺮون اﻟﻤﺎﺿـﯿﮥ ﻣﻦ ﻟـﺪن آدم اﻟﯽ زﻣﻨﻪ و ﺣﻔﻆ ﺷـﺮاﺋﻌﻬﻢ و‬‫ﮐﺘﺒﻬـﻢ و وﻏﯽ ﺳـﯿﺮﻫﻢ و ﺳـﺮد اﺑﻨـﺎءﻫﻢ و اﯾـﺎم اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻬﻢ و ﺻـﻔﺎت اﻋﯿـﺎﻧﻬﻢ و اﺧﺘﻼـف آراﺋﻬﻢ و اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ ﺑﻤـﺪدﻫﻢ و اﻋﻤـﺎرﻫﻢ و ﺣﮑﻢ‬‫ﺣﮑﻤـﺎﺋﻬﻢ و ﻣﺤﺎﺟـﮥ ﮐـﻞ اﻣـﮥ ﻣﻦ اﻟﮑﻔﺮة و ﻣﻌﺎرﺿـﮥ ﮐـﻞ ﻓﺮﻗـﮥ ﻣﻦ اﻟﮑﺘـﺎﺑّﯿﯿﻦ ﺑﻤـﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻬﻢ و اﻋﻼـﻣﻬﻢ ﺑﺎﺳـﺮارﻫﺎ و ﻣﺨـّﺒ ﺎت ﻋﻠﻮﻣﻬﺎ و‬‫اﺧﺒﺎرﻫﻢ ﺑﻤﺎ ﮐﺘﻤﻮه ﻣﻦ ذﻟﮏ و ﻏﯿﺮه اﻟﯽ اﻻﺣﺘﻮاء ﻋﻠﯽ ﻟﻐﺎت اﻟﻌﺮب و ﻏﺮﯾﺐ اﻟﻔﺎظ ﻓﺮﻗﻬﺎ و اﻻﺣﺎﻃﮥ ﺑﻀـﺮوب ﻓﺼﺎﺣﺘﻬﺎ و اﻟﺤﻔﻆ ﻻﯾﺎﻣﻬﺎ‬‫و اﻣﺜﺎﻟﻬﺎ و ﺣﮑﻤﻬﺎ و ﻣﻌﺎﻧﯽ اﺷـﻌﺎرﻫﺎ و اﻟﺘﺨﺼـﯿﺺ ﺑﺠﻮاﻣﻊ ﮐﻠﻤﻬﺎ اﻟﯽ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﺑﻀـﺮب اﻻﻣﺜﺎل اﻟﺼـﺤﯿﺤﮥ و اﻟﺤﮑﻢ اﻟﺒﯿﻨﮥ ﻟﺘﻘﺮﯾﺐ اﻟﺘﻔﻬﯿﻢ‬‫ﻟﻠﻐﺎﻣﺾ و اﻟﺘﺒﯿﯿﻦ اﻟﻤﺸـﮑﻞ اﻟﯽ ﺗﻤﻬﯿﺪ ﻗﻮاﻋﺪ اﻟﺸـﺮع اﻟّﺬي ﻻ ﺗﻨﺎﻗﺾ ﻓﯿﻪ و ﻻ ﺗﺨﺎذل ﻣﻊ اﺷـﺘﻤﺎل ﺷﺮﯾﻌﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﺎﺳﻦ اﻻﺧﻼق و ﻣﺤﺎﻣﺪ‬‫اﻵـداب و ﮐـﻞ ﺷـﯽء ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﻣﻔﻀـﻞ ﻟﻢ ﯾﻨﮑﺮ ﻣﻨﻪ ﻣﻠﺤـﺪ ذو ﻋﻘﻞ ﺳـﻠﯿﻢ ﺷـﯿﺌﺎ اﻻ ﻣﻦ ﺟﻬـﮥ اﻟﺨـﺬﻻن ﺑﻞ ﮐﻞ ﺟﺎﺣـﺪ ﻟﻪ و ﮐﺎﻓﺮ ﺑﻪ ﻣﻦ‬‫اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ ﺑﻪ إذا ﺳﻤﻊ ﻣﺎ ﯾﺪﻋﻮ إﻟﯿﻪ ﺻﻮﺑﻪ و اﺳﺘﺤﺴﻨﻪ دون ﻃﻠﺐ اﻗﺎﻣﮥ ﺑﺮﻫﺎن ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ ﻣﺎ اﺣّﻞ ﻟﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﻄﯿﺒﺎت و ﺣﺮم ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﺨﺒﺎﺋﺚ و‬‫ﺻﺎن ﺑﻪ اﻧﻔﺴـﻬﻢ و اﻋﺮاﺿـﻬﻢ و اﻣﻮاﻟﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﻤﻌﺎﻗﺒﺎت و اﻟﺤﺪود ﻋﺎﺟﻼ و اﻟﺘﺨﻮﯾﻒ ﺑﺎﻟﻨﺎر آﺟﻼ اﻟﯽ اﻻﺣﺘﻮاء ﻋﻠﯽ ﺿﺮوب اﻟﻌﻠﻮم و ﻓﻨﻮن‬‫اﻟﻤﻌﺎرف ﮐﺎﻟﻄّﺐ و اﻟﻌﺒﺎرة و اﻟﻔﺮاﺋﺾ و اﻟﺤﺴﺎب و اﻟﻨﺴﺐ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﻣّﻤﺎ اﺗﺨـﺬ اﻫﻞ ﻫـﺬه اﻟﻤﻌﺎرف ﮐﻼﻣﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻓﯿﻬﺎ‬‫ﻗﺪوة و اﺻﻮﻻ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻬﻢ‬‫ﮐﻘﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻟّﺮؤﯾﺎ ﻻول ﻋﺎﺑﺮ و ﻫﯽ ﻋﻠﯽ رﺟﻞ ﻃﺎﺋﺮ‬‫و ﻗﻮﻟﻪ اﻟﺮؤﯾﺎ ﺛﻠﺚ رؤﯾﺎ ﺣﻖ و روﯾﺎ ﯾﺤﺪث ﺑﻬﺎ اﻟّﺮﺟﻞ ﻧﻔﺴﻪ و رؤﯾﺎ ﺗﺤﺰﯾﻦ ﻣﻦ اﻟﺸﯿﻄﺎن‬‫و ﻗﻮﻟﻪ إذا ﺗﻘﺎرب اﻟﺰﻣﺎن ﻟﻢ ﺗﮑﺪ رؤﯾﺎ اﻟﻤﺆﻣﻦ ﺗﮑﺬب‬‫و ﻗﻮﻟﻪ اﺻﻞ ﮐﻞ داء اﻟﺒﺮدة‬‫و ﻣﺎ‬‫روي ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻣﻦ ﻗﻮﻟﻪ اﻟﻤﻌﺪة ﺣﻮض اﻟﺒﺪن و اﻟﻌﺮوق إﻟﯿﻬﺎ واردة‬‫و إن ﮐﺎن ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﻻ ﻧﺼـﺤﺤﻪ ﻟﻀـﻌﻔﻪ و ﮐﻮﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ ﺗﮑﻠﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ و ﻗﻮﻟﻪ ﺧﯿﺮ ﻣﺎ ﻧﺪا و ﯾﺘﻢ ﺑﻪ اﻟﺴـﻌﻮط و اﻟﻠﺪود و اﻟﺤﺠﺎﻣﮥ و‬‫اﻟﻤﺸـﯽ و ﺧﯿﺮ اﻟﺤﺠﺎﻣﮥ ﯾﻮم ﺳـﺒﻊ ﻋﺸـﺮة و ﺗﺴﻊ ﻋﺸـﺮة و اﺣﺪي و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﻓﯽ ﻋﻮد اﻟﻬﻨﺪي ﺳﺒﻌﮥ اﺷﻔﯿﮥ و ﻗﻮﻟﻪ ﻣﺎ ﻣﻸ اﺑﻦ آدم دﻋﺎء ﺷﺮا‬‫ﻣﻦ ﺑﻄﻦ اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﻓﺎن ﮐﺎن ﻻ ﺑﺪ ﻓﺜﻠﺚ ﻟﻠﻄﻌﺎم و ﺛﻠﺚ ﻟﻠﺸﺮاب و ﺛﻠﺚ ﻟﻠﻨﻔﺲ و ﻗﻮﻟﻪ ﻗﺪ ﺳﺌﻞ ﻋﻦ ﺳﺒﺄ أ رﺟﻞ ﻫﻮ أم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪646 :‬‬‫اﻣﺮأة او ارض ﻓﻘﺎل رﺟﻞ وﻟـﺪ ﻋﺸـﺮة ﺗﯿﺎﻣﻦ ﻣﻨﻬﻢ ﺳـﺘﮥ و ﺗﺸﺎءم ارﺑﻌـﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﻄﻮﻟﻪ و ﮐﺬﻟﮏ ﺟﻮاﺑﻪ ﻓﯽ ﻧﺴﺐ ﻗﻀﺎﻋﮥ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣّﻤﺎ‬‫اﺿﻄﺮب اﻟﻌﺮب ﻋﻠﯽ ﺷﻐﻠﻬﺎ ﺑﺎﻟﻨﺴﺐ اﻟﯽ ﺳﺆاﻟﻪ ﻋﻤﺎ اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ذﻟﮏ‬‫وﻗﻮﻟﻪ ﺣﻤﯿﺮ راس اﻟﻌﺮب و ﻧﺎﺑﻬﺎ و ﻣﺬﺣﺞ ﻫﺎﻣﺘﻬﺎ و ﻏﻠﺼﻤﺘﻬﺎ و اﻻزد ﮐﺎﻫﻠﻬﺎ و ﺟﻤﺠﻤﺘﻬﺎ و ﻫﻤﺪان ﻏﺎرﺑﻬﺎ و ذروﺗﻬﺎ‬‫و ﻗﻮﻟﻪ ان اﻟﺰﻣﺎن ﻗﺪ اﺳﺘﺪار ﮐﻬﯿﺌﮥ ﯾﻮم ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴﻤﻮات و اﻻرض‬‫و ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﻮض زواﯾﺎه ﺳﻮاء‬‫و ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﺬﮐﺮ و ان اﻟﺤﺴـﻨﮥ ﺑﻌﺸـﺮة ﻓﺘﻠﮏ ﻣﺎﺋﮥ و ﺧﻤﺴﻮن ﻋﻠﯽ اﻟﻠﺴﺎن و اﻟﻒ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﯿﺰان و ﻗﻮﻟﻪ ﻫﻮ ﺑﻤﻮﺿﻊ ﻧﻌﻢ‬‫ﻣﻮﺿﻊ اﻟﺤﻤـﺎم ﻫـﺬا و ﻗﻮﻟﻪ ﻣـﺎ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺸـﺮق و اﻟﻤﻐﺮب ﻗﺒﻠـﮥ و ﻗﻮﻟﻪ ﻟﻌﯿﻨـﮥ او اﻻـﻗﺮع اﻧـﺎ اﻓﺮس ﺑﺎﻟﺨﯿﻞ ﻣﻨﮏ و ﻗﻮﻟﻪ ﻟﮑﺎﺗﺒﻪ ﺿﻊ اﻟﻘﻠﻢ ﻋﻠﯽ‬‫اذﻧﮏ ﻓﺎﻧﻪ اذﮐﺮ ﻟﻠﻤﻤﻞ ﻫﺬا ﻣﻊ اﻧﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﺎن ﻻ ﯾﮑﺘﺐ و ﻟﮑﻨﻪ اوﺗﯽ ﻋﻠﻢ ﮐﻞ ﺷﯽء ﺣﺘﯽ ﻗﺪ وردت آﺛﺎر ﺑﻤﻌﺮﻓﺘﻪ ﺣﺮوف‬‫اﻟﺨﻂ و ﺣﺴﻦ ﺗﺼﻮﯾﺮﻫﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 511‬از ‪581‬‬‫ﮐﻘﻮﻟﻪ ﻻ ﺗﻤّﺪوا ﺑﺴﻢ اﷲ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺮﺣﯿﻢ رواه اﺑﻦ ﺷﻌﺒﺎن ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫و ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻵﺧﺮ اﻟّﺬي‬‫ﯾﺮوي ﻋﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﮑﺘﺐ ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻟﻖ اﻟﺪواة و ﺣﺮف اﻟﻘﻠﻢ و اﻗﻢ اﻟﺒﺎء و ﻓﺮق اﻟﺴﯿﻦ و ﻻ ﺗﻌﻮر اﻟﻤﯿﻢ و ﺣﺴﻦ‬‫اﻟﱠﻠﻪ و ﻣّﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ وﺟﻮد اﻟﺮﺣﯿﻢ‬‫و ﻫﺬا و ان ﻟﻢ ﺗﺼﺢ اﻟﺮواﯾﮥ اﻧﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﺘﺐ ﻓﻼ ﯾﺒﻌﺪ ان ﯾﺮزق ﻋﻠﻢ ﻫﺬا و ﯾﻤﻨﻊ اﻟﮑﺘﺎﺑﮥ و اﻟﻘﺮاءة و اﻣﺎ ﻋﻠﻤﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳـﻠﻢ ﺑﻠﻐـﺎت اﻟﻌﺮب و ﺣﻔﻈﻪ ﻣﻌﺎﻧﯽ اﺷـﻌﺎرﻫﺎ ﻓﺎﻣﺮ ﻣﺸـﻬﻮر ﻗـﺪ ﻧّﺒﻬﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻌﻀﻪ ﻓﯽ اول اﻟﮑﺘﺎب و ﮐـﺬﻟﮏ ﺣﻔﻈﻪ ﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻦ ﻟﻐﺎت اﻻﻣﻢ‬‫ﮐﻘﻮﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺳﻨﻪ ﺳﻨﻪ و ﻫﯽ ﺣﺴﻨﮥ ﺑﺎﻟﺤﺒﺸﯿﮥ و ﻗﻮﻟﻪ ﯾﮑﺜﺮ اﻟﻬﺮج و ﻫﻮ اﻟﻘﺘﻞ ﺑﻬﺎ و‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة اﺷﮑﻨﺐدردم‬‫أي وﺟﻊ اﻟﺒﻄﻦ ﺑﺎﻟﻔﺎرﺳـﯿﮥ اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻤﺎ ﻻ ﯾﻌﻠﻢ ﺑﻌﺾ ﻫـﺬا و ﻻ ﯾﻘﻮم ﺑﻪ و ﻻ ﺑﺒﻌﻀﻪ اﻻ ﻣﻦ ﻣﺎرس اﻟﺪرس و اﻟﻌﮑﻮف ﻋﻠﯽ ﻟا ﮑﺘﺐ و‬‫ﻣﺜﺎﻓﻨﮥ اﻫﻠﻬﺎ ﻋﻤﺮه و ﻫﻮ رﺟﻞ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ أّﻣﯽ ﻟﻢ ﯾﮑﺘﺐ و ﻟﻢ ﯾﻘﺮأ و ﻻﻋﺮف ﺑﺼﺤﺒﮥ ﻣﻦ ﻫﺬه ﺻﻔﺘﻪ و ﻻ ﻧﺸﺄ ﺑﯿﻦ ﻗﻮم ﻟﻬﻢ ﻋﻠﻢ و ﻻ ﻗﺮاءة‬‫ﺑﺸﯽء ﻣﻦ ﻫﺬه اﻻﻣﻮر و ﻻ ﻋﺮف ﻫﻮ ﻗﺒﻞ ﺑﺸﯽء ﻣﻨﻬﺎ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ َو ﻣﺎ ُﮐﻨَْﺖ َﺗﺘْﻠُﻮا ﻣِْﻦ َﻗﺒْﻠِِﻪ ﻣِْﻦ ِﮐﺘﺎٍب َو ﻻ َﺗُﺨﱡﻄُﻪ ﺑ َِﯿِﻤﯿﻨَِﮏ‬‫اﻵﯾـﮥ اﻧّﻤﺎ ﮐﺎﻧﺖ ﻏﺎﯾـﮥ ﻣﻌﺎرف اﻟﻌﺮب اﻟﻨﺴﺐ و اﺧﺒﺎر اواﺋﻠﻬﺎ و اﻟﺸـﻌﺮ و اﻟﺒﯿﺎن و اﻧّﻤﺎ ﺣﺼﻞ ذﻟﮏ ﻟﻬﻢ ﺑﻌﺪ اﻟﺘﻔﺮغ ﻟﻌﻠﻢ ذﻟﮏ و اﻻﺷـﺘﻐﺎل‬‫ﺑﻄﻠﺒﻪ و ﻣﺒﺎﺣﺜﮥ اﻫﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻫﺬا اﻟﻔﻦ ﻧﻘﻄﮥ ﻣﻦ ﺑﺤﺮ ﻋﻠﻤﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻻ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﯽ ﺟﺤﺪ اﻟﻤﻠﺤﺪ ﺑﺸـﯽء ﻣﻤﺎ ذﮐﺮﻧﺎه و ﻻ وﺟﺪ‬‫اﻟﮑﻔﺮة ﺣﯿﻠﮥ ﻓﯽ دﻓﻊ ﻣﺎ ﻧﺼﺼـﻨﺎه اﻟّﺎ ﻗﻮﻟﻬﻢ اﺳﺎﻃﯿﺮ اﻻوﻟﯿﻦ و اﻧﻤﺎ ﯾﻌّﻠﻤﻪ ﺑﺸـﺮ ﻓﺮد اﻟﱠﻠﻪ ﻗﻮﻟﻬﻢ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻟﺴﺎن اﻟّﺬي ﯾﻠﺤﺪون إﻟﯿﻪ اﻋﺠﻤﯽ َو ﻫﺬا‬‫ﻟ ِﺴﺎٌن َﻋَﺮﺑ ِﱞﯽ ُﻣﺒِﯿٌﻦ‬‫ﺛﻢ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻮه ﻣﮑﺎﺑﺮة اﻟﻌﯿﺎن ﻓﺎن اﻟﺬي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪647 :‬‬‫ﻧﺴﺒﻮا ﺗﻌﻠﯿﻤﻪ إﻟﯿﻪ اﻣﺎ ﺳﻠﻤﺎن او اﻟﻌﺒﺪ اﻟﺮوﻣﯽ و ﺳﻠﻤﺎن اﻧﻤﺎ ﻋﺮﻓﻪ ﺑﻌﺪ اﻟﻬﺠﺮة و ﻧﺰول اﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻘﺮآن و ﻇﻬﻮر ﻣﺎ ﻻ ﯾﺘﻌﺪ ﻣﻦ اﻻﯾﺎت و اﻣﺎ‬‫اﻟﺮوﻣﯽ ﻓﮑﺎن اﺳـﻠﻢ و ﮐﺎن ﯾﻘﺮأ ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻣﺴـﻠﻢ و اﺧﺘﻠﻒ ﻓﯽ اﺳﻤﻪ و ﻗﯿﻞ ﺑﻞ ﮐﺎن اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺠﻠﺲ‬‫ﻋﻨﺪه ﻋﻨﺪ اﻟﻤﺮوة و ﮐﻼﻫﻤﺎ اﻋﺠﻤﯽ اﻟﻠﺴﺎن و ﻫﻢ اﻟﻔﺼـﺤﺎء اﻟﻠّﺪ و اﻟﺨﻄﺒﺎء اﻟﻠﺴﻦ ﻗﺪ ﻋﺠﺰوا ﻋﻦ ﻣﻌﺎرﺿﮥ ﻣﺎ اﺗﯽ ﺑﻪ و اﻻﺗﯿﺎن ﺑﻤﺜﻠﻪ ﺑﻞ ﻋﻦ‬‫ﻓﻬﻢ رﺻـﻔﻪ و ﺻﻮرة ﺗـﺎﻟﯿﻔﻪ و ﻧﻈﻤﻪ ﻓﮑﯿﻒ ﺑﺎﻋﺠﻤﯽ ﻟﮑﻦ ﻧﻌﻢ و ﻗـﺪ ﮐﺎن ﺳـﻠﻤﺎن و ﺑﻠﻌﺎم اﻟّﺮوﻣﯽ او ﺑﻌﯿﺶ او ﺟﺒﺮ او ﯾﺴﺎر ﻋﻠﯽ اﺧﺘﻼﻓﻬﻢ‬‫ﻓﯽ اﺳـﻤﻪ ﺑﯿﻦ اﻇﻬﺮﻫﻢ ﯾﮑﻠﻤﻮﻧﻬﻢ ﻣﺪي اﻋﻤﺎرﻫﻢ ﻓﻬﻞ ﺣﮑﯽ ﻋﻦ واﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﺷﯽء ﻣﻦ ﻣﺜﻞ ﻣﺎ ﮐﺎن ﯾﺠﯽء ﺑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫و ﻫﻞ ﻋﺮف واﺣـﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﺑﻤﻌﺮﻓـﮥ ﺷـﯽء ﻣﻦ ذﻟﮏ و ﻣﺎ ﻣﻨﻊ اﻟﻌـﺪو ﺣﯿﻨﺌﺬ ﻋﻠﯽ ﮐﺜﺮة ﻋﺪده و دؤوب ﻃﻠﺒﻪ و ﻗﻮة ﺣﺴﺪه ان ﯾﺠﻠﺲ اﻟﯽ ﻫﺬا‬‫ﻓﯿﺎﺧﺬ ﻋﻨﻪ اﯾﻀﺎ ﻣﺎ ﯾﻌﺎرﺿﻪ ﺑﻪ و ﯾﺘﻌﻠﻢ ﻣﻨﻪ ﻣﺎ ﯾﺤﺘﺞ ﺑﻪ ﻋﻠﯽ ﺷـﯿﻌﺘﻪ ﮐﻔﻌﻞ اﻟﻨﻀـﺮ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث ﺑﻤﺎ ﮐﺎن ﯾﻤﺨﺮق ﺑﻪ ﻣﻦ اﺧﺒﺎر ﮐﺘﺒﻪ و ﻻ ﻏﺎب‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻦ ﻗﻮﻣﻪ و ﻻ ﮐﺜﺮت اﺧﺘﻼﻓﺎﺗﻪ اﻟﯽ ﺑﻼد اﻫﻞ اﻟﮑﺘﺎب ﻓﯿﻘﺎل اﻧﻪ اﺳﺘﻤّﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﺑﻞ ﻟﻢ ﯾﺰل ﺑﯿﻦ اﻇﻬﺮﻫﻢ ﯾﺮﻋﯽ ﻓﯽ‬‫ﺻﻐﺮه و ﺷﺒﺎﺑﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﺎدة اﺑﻨﺎﺋﻬﻢ ﺛﻢ ﻟﻢ ﯾﺨﺮج ﻋﻦ ﺑﻼدﻫﻢ اﻻ ﻓﯽ ﺳﻔﺮة او ﺳﻔﺮﺗﯿﻦ ﻟﻢ ﯾﻄﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﮑﺜﻪ ﻣﺪة ﯾﺤﺘﻤﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻌﻠﯿﻢ اﻟﻘﻠﯿﻞ ﻓﮑﯿﻒ‬‫اﻟﮑﺜﯿﺮ ﺑﻞ ﮐﺎن ﻓﯽ ﺳـﻔﺮه ﻓﯽ ﺻـﺤﺒﮥ ﻗﻮﻣﻪ و رﻓﺎﻗﮥ ﻋﺸﯿﺮﺗﻪ ﻟﻢ ﯾﻐﺐ ﻋﻨﻬﻢ و ﻻ ﺧﺎﻟﻒ ﺣﺎﻟﻪ ﻣﺪة ﻣﻘﺎﻣﻪ ﺑﻤﮑﮥ ﻣﻦ ﺗﻌﻠﯿﻢ و اﺧﺘﻼف اﻟﯽ ﺣﺒﺮ‬‫او ﻗﺲ او ﻣﻨﺠﻢ او ﮐﺎﻫﻦ ﺑﻞ ﻟﻮ ﮐﺎن ﻫﺬا ﺑﻌﺪ ﮐﻠﻪ ﻟﮑﺎن ﻣﺠﯽء ﻣﺎ اﺗﯽ ﺑﻪ ﻓﯽ ﻣﻌﺠﺰ اﻟﻘﺮآن ﻗﺎﻃﻌﺎ ﻟﮑﻞ ﻋﺬر و ﻣﺪﺣﻀﺎ ﻟﮑّﻞ ﺣﺠﮥ و ﻣﺠﻠﯿﺎ‬‫ﻟﮑﻞ اﻣﺮ و ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ رازي در ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ اﻟﻐﯿﺐ در ﺑﯿﺎن ﺣﺞ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺮ ﺳﺎﺋﺮ اﻧﺒﯿﺎ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤّﺠﻪ اﻟّﺴﺎدﺳﮥ ﻋﺸﺮة ﻗﺎل ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﺤﮑﯿﻢ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻫﺬا اﻟﻤﻌﻨﯽ ان ﮐﻞ اﻣﯿﺮ ﻓﺎﻧﻪ ﺗﮑﻮن ﻣﺆﻧﮥ ﻋﻠﯽ‬‫ﻗـﺪر رﻋﯿﺘﻪ ﻓﺎﻻﻣﯿﺮ اﻟّـﺬي ﺗﮑﻮن اﻣﺎرﺗﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﺮﯾﮥ ﺗﮑﻮن اﻣﺎرﺗﻪ و ﻣﺆﻧﺘﻪ ﺑﻘﺪر ﺗﻠﮏ اﻟﻘﺮﯾﮥ و ﻣﻦ ﻣﻠﮏ اﻟﺸـﺮق و اﻟﻐﺮب اﺣﺘﺎج اﻟﯽ اﻣﻮال و‬‫ذﺧﺎﺋﺮ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ اﻣﻮال ﺗﻠﮏ اﻟﻘﺮﯾـﮥ ﻓﮑـﺬﻟﮏ ﮐّﻞ رﺳﻮل ﺑﻌﺚ اﻟﯽ ﻗﻮﻣﻪ ﻓﺎﻋﻄﯽ ﻣﻦ ﮐﻨﻮز اﻟﺘﻮﺣﯿﺪ و ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﻋﻠﯽ ﻗﺪر ﻣﺎ ﺣﻤﻞ ﻣﻦ‬‫اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ ﻓﺎﻟﻤﺮﺳﻞ اﻟﯽ ﻗﻮﻣﻪ ﻓﯽ ﻃﺮف ﻣﺨﺼﻮص ﻣﻦ اﻻرض اﻧﻤﺎ ﯾﻌﻄﯽ ﻣﻦ ﻫﺬه اﻟﮑﻨﻮز اﻟﺮوﺣﺎﻧﯿﮥ ﺑﻘﺪر ذﻟﮏ اﻟﻤﻮﺿﻊ و اﻟﻤﺮﺳﻞ اﻟﯽ ﮐّﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 512‬از ‪581‬‬‫اﻫﻞ اﻟﺸـﺮق و اﻟﻐﺮب إﻧﺴـﻬﻢ و ﺟّﻨﻬﻢ ﻻ ﺑﺪ و أن ﯾﻌﻄﯽ ﻣﻦ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﺑﻘﺪر ﻣﺎ ﯾﻤﮑﻨﻪ ان ﯾﻘﻮم ﺑﺴـﻌﯿﻪ ﺑﺎﻣﻮر اﻫﻞ اﻟﺸﺮق و اﻟﻐﺮب و إذا ﮐﺎن‬‫ﮐـﺬﻟﮏ ﮐـﺎن ﻧﺴـﺒﮥ ﻧﺒﻮة ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﯽ ﻧﺒّﻮة ﺳـﺎﺋﺮ اﻷﻧﺒﯿـﺎء ﮐﻨﺴـﺒﮥ ﮐـّﻞ اﻟﻤﺸـﺎرق و اﻟﻤﻐﺎرب اﻟﯽ ﻣﻠﮏ ﺑﻌﺾ اﻟﺒﻼد‬‫اﻟﻤﺨﺼﻮﺻـﮥ و ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﮐـﺬﻟﮏ ﻻ ﺟﺮم اﻋﻄﯽ ﻣﻦ ﮐﻨﻮز اﻟﺤﮑﻤـﮥ و اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﻌﻂ اﺣـﺪ ﻗﺒﻠﻪ ﻓﻼ ﺟﺮم ﺑﻠﻎ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﯽ اﻟﺤـﺪ ﻟا ّﺬي ﻟﻢ‬‫ﯾﺒﻠﻐﻪ ﺣﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪648 :‬‬‫ﻣﻦ اﻟﺒﺸﺮ ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﺣّﻘﻪ َﻓَﺄْوﺣﯽ ِإﻟﯽ َﻋﺒِْﺪِه ﻣﺎ َأْوﺣﯽ‬‫و ﻓﯽ اﻟﻔﺼﺎﺣﮥ اﻟﯽ ان ﻗﺎل اوﺗﯿﺖ ﺟﻮاﻣﻊ اﻟﮑﻠﻢ و ﺻﺎر ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻣﻬﯿﻤﻨﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺘﺐ و ﺻﺎرت اﻣﺘﻪ ﺧﯿﺮ اﻻﻣﻢ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ‬‫ﺷﺮح ﻗﺼـﯿﺪه ﻫﻤﺰﯾﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻟـﮏ ﻻـ ﻟﻐﯿﺮك ذات اﺻـﻠﻬﺎ ﻣﺆﻧﺚ ذو اﻟﻤﻘﺘﻀـﯿﮥ ﻟﻤﻮﺻﻮف و اﻟﻤﻼزﻣـﮥ ﻟﻼﺿﺎﻓـﮥ ﻏﺎﻟﺒـﺎ ﮐﺮﺟـﻞ ذي ﻣـﺎل ﺛﻢ‬‫اﺳـﺘﻌﻤﻠﻮﻫﺎ اﺳـﺘﻌﻤﺎل اﻻﺳﻤﺎء اﻟﻤﺴﺘﻘﻠﮥ ﻓﻘﺎﻟﻮا ذات ﻗﺪﯾﻤﮥ و ﻧﺴﺒﻮا ﻟﻠﻔﻈﻬﺎ ﻓﻘﺎﻟﻮا ذاﺗﯽ و ﻗﺪ ﺗﺴﺘﻌﻤﻞ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻧﻔﺲ اﻟﺸﯽء و ﺣﻘﯿﻘﺘﻪ ﮐﻤﺎ ﻫﻨﺎ‬‫و ﮐﻤﺎ ﻓﯽ ﻗﻮل ﺧﺒﯿﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ذﻟﮏ ﻓﯽ ذات اﻻﻟﻪ اﻟﻌﻠﻮم ﺟﻤﻊ ﻋﻠﻢ و ﻫﻮ ﻫﻨﺎ ﺻﻔﮥ ﯾﻨﺠﻠﯽ ﺑﻪ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻟﻤﻦ ﻗﺎﻣﺖ ﺑﻪ اﻧﺠﻼء ﺗﺎّﻣﺎ‬‫او اﻻـدراك اﻟﺠﺎزم اﻟّـﺬي ﻻ ﯾﺤﺘﻤﻞ اﻟﻨﻘﯿﺾ و ﺣـّﺪ ﺑﺤـﺪود اﺧﺮي ﮐﻠﻬﺎ ﻣﺪﺧﻮﻟـﮥ اﯾﻀﺎ و ﺗﺮادﻓﻪ اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ ﻟﮑﻦ ﻻ ﯾﻘﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﺎرف‬‫ﻻﻧﻬﺎ ﺗﺴﺘﺪﻋﯽ ﺳﺒﻖ ﺟﻬﻞ ﺑﺨﻼف اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﯿﻘﯿﻦ ﻟﮑﻦ ﻓﺮق ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ ﺑﺎن اﻟﯿﻘﯿﻦ ﺧﺎص ﺑﻤﺎ ﻣﻦ ﺷﺎﻧﻪ ان ﯾﺘﻄﺮق إﻟﯿﻪ ﺷﮏ ﻓﻼ‬‫ﯾﻘﺎل ﺗﯿﻘﻨﺖ ان اﻟﻮاﺣـﺪ ﻧﺼﻒ اﻻﺛﻨﯿﻦ و ﻗﺎل اﻟﺮاﻏﺐ اﻟﯿﻘﯿﻦ ﻣﻦ ﺻـﻔﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻮق اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ و اﻟّﺪراﯾﮥ و اﺧﻮاﺗﻬﻤﺎ ﯾﻘﺎل ﻋﻠﻢ اﻟﯿﻘﯿﻦ و ﻻ ﯾﻘﺎل‬‫ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻟﯿﻘﯿﻦ و ﻫﻮ ﺳـﮑﻮن اﻟﻨﻔﺲ ﻣﻊ ﺛﺒـﺎت اﻟﺤﮑﻢ ﺣـﺎل ﮐﻮﻧﻬـﺎ واﺻـﻠﮥ إﻟﯿـﮏ ﻋﻠﯽ ﻟﺴـﺎن اﻟﻤﻠـﮏ او ﺑﺎﻻﻟﻘـﺎء ﻓﯽ اﻟّﺮوع او ﺑﺨﻠﻖ اﻟﻌﻠﻢ‬‫اﻟﻀـﺮوري او ﺑﺴـﻤﺎع اﻟﮑﻼم اﻟﻨﻔﺴـﯽ ﻣﻦ ﻓﯿﺾ ﻋﺎﻟﻢ اﻟﻐﯿﺐ ﻣﺼﺪر وﺻﻒ ﺑﻪ اﻟﻤﺒﺎﻟﻐﮥ و ﺑﻤﻌﻨﯽ اﺳﻢ اﻟﻔﺎﻋﻞ أي اﻟﻐﺎﺋﺐ و ﻫﻮ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺸﺎﻫﺪ‬‫ﻟﮑﻦ ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ إﻟﯿﻨـﺎ و اﻣـﺎ ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ إﻟﯿﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻓﺎﻟﮑـّﻞ ﻣﻦ ﻋـﺎﻟﻢ اﻟﺸـﻬﺎدة ﻻـ اﻟﻤﻔﻌﻮل أي اﻟﻤﻐﯿﺐ ﺧﻼﻓﺎ ﻟﻤﻦ زﻋﻤﻪ ﻷّن ﻏﺎب ﻻزم و ﺧﺺ‬‫ﺑﺎﻟﺬﮐﺮ ﻋﻠﯽ ﺣﺪ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﺎﻟ ُِﻢ اﻟ َْﻐﯿِْﺐ*‬‫ﻓﻼ ﯾﻈﻬﺮ ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺒﻪ اﺣﺪا اﻵﯾﮥ ﻻن اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻪ اﻓﺨﻢ و اﻇﻬﺮ و ﻻن اﮐﺜﺮ ﻋﻠﻮم ﻧﺒﯿﻨﺎ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺗﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﻟﻤﻐﯿﺒﺎت ﺑﺪﻟﯿﻞ ﻓﻌﻠﻤﺖ ﻋﻠﻢ‬‫اﻻوﻟﯿﻦ و اﻵﺧﺮﯾﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺸﻬﻮر و ﻻﻧﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﺧﺘﺺ ﺑﻪ ﻟﮑﻦ ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻻﺣﺎﻃﮥ و اﻟﺸﻤﻮل ﻟﻌﻠﻤﻪ ﺑﺎﻟﮑﻠﯿﺎت و اﻟﺠﺰﺋﯿﺎت ﻓﻼ ﯾﻨﺎﻓﯽ‬‫ذﻟﮏ اﻃﻼع اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﺒﻌﺾ ﺧﻮاﺻﻪ ﻋﻠﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻤﻐﯿﺒﺎت ﺣﺘﯽ ﻣﻦ اﻟﺨﻤﺲ اﻟّﺘﯽ ﻗﺎل ﻓﯿﻬﻦ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺧﻤﺲ ﻻ ﯾﻌﻠﻤﻬّﻦ‬‫اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻻﻧﻬﺎ ﺟﺰﺋﯿﺎت ﻣﻌـﺪودة وردت ﻻ ﻏﯿﺮ و اﻧﮑﺎر اﻟﻤﻌﺘﺰﻟـﮥ ﻟﺬﻟﮏ ﻣﮑﺎﺑﺮة ﻓﻘﺪ وﻗﻊ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم و اﻻوﻟﯿﺎء ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻣﺎ‬‫ﻻ ﯾﻤﮑﻦ ﻋﺪه ﻻ ﺳـﯿﻤﺎ ﻣﺎ وﻗﻊ ﻟﻨﺒﯿﻨﺎ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﺳﯿﺎﺗﯽ ﺑﺴﻂ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣّﻤﺎ اﺧﺒﺮ ﺑﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ اﻟﻤﻐﯿﺒﺎت ﻓﯽ ﺷﺮح‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ﮐﻢ اﺧﺮج ﺧﺒﺎء ﻟﻪ اﻟﻐﯿﻮب ﺧﺒﺎء و ﺟﻤﻠﮥ ﻣﺎ ﯾﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﻧﮑﺎر اﻟﻤﻌﺘﺰﻟﮥ او أواﺧﺮ اﻟﮑﺘﺎب و ﻣﻨﻬﺎ أي اﻟﻌﻠﻮم ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻟﻤﻌﻠﻮﻣﺎت و ﻫﻮ ﻣﺘﻌﻠﻖ‬‫ﺑﺎﻷﺳـﻤﺎء ﻵـدم أﺑﯽ اﻟﺒﺸـﺮ ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﺻـﻠﻪ اءدم ﻟﮑﻨﻬﻢ ﻟﯿﻨﻮا اﻟﻬﻤﺰة اﻟﺜﺎﻧﯿـﮥ ﺗﺤﻘﯿﻘـﺎ و ﺟﻌﻠﻮﻫﺎ ﻓﯽ اﻟﺘﺼـﻐﯿﺮ واوا ﻧﻈﺮا ﻟﺘﻠﯿﯿﻨﻬﺎ ﻣﻦ‬‫اﻻدﻣﮥ ﺑﺎﻟﺴﮑﻮن او اﻟﻔﺘﺢ او ﻣﻦ ادﯾﻢ اﻻرض‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪649 :‬‬‫ﮐﻤﺎ ﺻﺢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ورد ﻋﻦ ﻋﻠﯽ و اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ادﯾﻢ اﻻرض ﻇﺎﻫﺮ وﺟﻬﻬﺎ و اﻻدﻣﮥ ﻟا ﺴﻤﺮة و‬‫ﻫﻮ ﻣﻦ ﻣﺮاد ﻣﻦ ﻗﺎل ﻟﻮن ﯾﻘﺎرب اﻟﺴﻮاد و ﻣﻦ ﻗﺎل ﯾﺸـﺒﻪ اﻟﺘﺮاب و اﺳﺘﺸـﮑﻞ ﺑﻤﺎ ورد ﻣﻦ ﺑﺮاﻋﮥ ﺟﻤﺎﻟﻪ و ان ﯾﻮﺳﻒ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﺎن ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺜﻠﺚ ﻣﻦ ﺟﻤـﺎﻟﻪ و ﻗـﺪ ﯾﺠﺎب ﺑﺎن اﻟﺠﻤﺎل ﻻ ﯾﻨﺎﻓﯽ اﻟﺴـﻤﺮة ﻻﻧﻬﺎ ﺑﯿﻦ اﻟﺒﯿﺎض و اﻟﺤﻤﺮة ﻗﯿﻞ اﺷـﺘﻘﺎﻗﻪ ﻣﻤﺎ ذﮐﺮ ﯾﺆﯾـﺪ اﻟﻘﻮل ﺑﺎﻧﻪ ﻋﺮﺑﯽ و ﺑﻪ‬‫ﺻﺮح اﻟﺠﻮاﻟﯿﻘﯽ و ﻏﯿﺮه و رّد ﺑﺎن ﺗﻮاﻓﻖ اﻟﻠﻐﺘﯿﻦ ﻏﯿﺮ ﻣﻨﮑﺮ و ﺑﺎﻧﻪ ﻻ دﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ ان اﻻﺷـﺘﻘﺎق ﻣﻦ ﺧﻮاص اﻟﮑﻼم اﻟﻌﺮب و اﺟﯿﺐ ﺑﺎّن اﻻﺻﻞ‬‫ﻋﺪم اﻟﺘﻮاﻓﻖ و ﺑﺎن اﻟﻮﺟﻪ اّن اﻻﺷﺘﻘﺎق ﺧﺎص ﺑﮑﻼم اﻟﻌﺮب ﻓﻘﺪ اﻃﺒﻘﻮا ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻔﺮﻗﮥ ﺑﯿﻦ اﻟﻠﻔﻆ اﻟﻌﺮﺑﯽ و اﻟﻌﺠﻤﯽ ﺑﺼﺤﮥ اﻻﺷﺘﻘﺎق و‬‫ﺻّﺢ ﺧﺒﺮ ان آدم ﮐﺎن ﯾﺘﮑﻠﻢ ﺑﮑّﻞ ﻟﺴﺎن‬‫و ﻟﮑﻦ اﻟﻐـﺎﻟﺐ اﻧّﻪ ﮐـﺎن ﯾﺘﮑﻠﻢ ﺑﺎﻟﺴـﺮﯾﺎﻧﯽ اﻻﺳـﻤﺎء ﻣﺒﺘـﺪأ ﻣﺆﺧﺮا ﺟﻤﻊ اﺳﻢ و ﻫﻮ ﻫﻨـﺎ ﻣـﺎ دل ﻋﻠﯽ ﻣﻌﻨﯽ ﻓﯿﺸـﻤﻞ اﻟﻔﻌـﻞ و اﻟﺤﺮف اﯾﻀﺎ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 513‬از ‪581‬‬‫اﺣﺘﺎج اﻟﻨﺎﻇﻢ اﻟﯽ ﻫـﺬا اﻟﺘﻔﺼـﯿﻞ ﻣﻊ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻪ ﻣّﻤﺎ ﻗﺒﻠﻪ ﻻن آدم ﻣﯿﺰه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻼﺋﮑـﮥ ﺑﺎﻟﻌﻠﻮم اﻟّﺘﯽ ﻋﻠﻤﻬﺎ ﻟﻪ و ﮐﺎﻧﺖ ﺳـﺒﺒﺎ ﻻﻣﺮﻫﻢ‬‫ﺑﺎﻟّﺴﺠﻮد و اﻟﺨﻀﻮع ﻟﻪ ﺑﻌﺪ اﺳﺘﻌﻼﺋﻬﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺬﻣﻪ و ﻣﺪﺣﻬﻢ اﻧﻔﺴﻬﻢ ﺑﻘﻮﻟﻬﻢ َأ َﺗْﺠَﻌُﻞ ﻓِﯿﻬﺎ َﻣْﻦ ﯾُْﻔِﺴُﺪ‬‫اﻟﺦ ﻓﺮﺑّﻤﺎ ﯾﺘﻮﻫﻢ ان ﻫﺬه اﻟﻤﺮﺗﺒﮥ اﻟﺒﺎﻫﺮة ﻟﻢ ﺗﺤﺼﻞ ﻟﻨﺒﯿﻨﺎ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ إذ ﻗﺪ ﯾﻮﺟﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﻔﻀﻮل ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﻟﻔﺎﺿﻞ ﻓﺮد ذﻟﮏ‬‫اﻟﺘﻮﻫﻢ ﺑﺒﯿﺎن اّن آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟﺴﻼم ﻟﻢ ﯾﺤﺼﻞ ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم اﻻ ﻣﺠﺮد اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺄﺳﻤﺎءﻫﺎ و اّن اﻟﺤﺎﺻﻞ ﻟﻨﺒﯿﻨﺎ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻫﻮ‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺤﻘﺎﺋﻘﻬـﺎ و ﻣﺴـّﻤﯿﺎﺗﻬﺎ و ﻻـ رﯾﺐ اّن اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻬـﺬا اﻋﻠﯽ و اﺟـّﻞ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻤﺠﺮد اﺳـﻤﺎﺋﻬﺎ ﻻﻧﻬـﺎ اﻧّﻤـﺎ ﯾﺆﺗﯽ ﺑﻬﺎ ﻟﺘﺒﯿﯿﻦ اﻟﻤﺴـﻤﯿﺎت ﻓﻬﯽ‬‫اﻟﻤﻘﺼﻮدة ﺑﺎﻟـﺬات و ﺗﻠـﮏ ﺑﺎﻟﻮﺳـﯿﻠﮥ و ﺷـﺘﺎن ﻣﺎ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ و ﻧﻈﯿﺮ ذﻟﮏ ان اﻟﻤﻘﺼﻮد ﻣﻦ ﺧﻠﻖ آدم ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧّﻤﺎ ﻫﻮ ﺧﻠﻖ ﻧﺒﯿﻨﺎ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﺻـﻠﺒﻪ ﻓﻬﻮ اﻟﻤﻘﺼﻮد ﺑﻄﺮﯾﻖ اﻟـّﺬات و آدم ﺑﻄﺮﯾﻖ اﻟﻮﺳـﯿﻠﮥ و ﻣﻦ ﺛﻢ ﻗـﺎل ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ اﻧّﻤـﺎ ﺳـﺠﺪ ﻟا ﻤﻼﺋﮑﮥ‬‫ﻻﺟﻞ ﻧﻮر ﻣﺤﻤﺪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟّﺬي ﻓﯽ ﺟﺒﯿﻨﻪ ﺛﻢ ﻣﺎ ﺳﻠﮑﻪ اﻟﻨﺎﻇﻢ ﻣﻦ ان آدم اﻧﻤﺎ ﻋﻠﻢ أي ﺑﺎﺣﺪ اﻟﻄﺮق اﻟﺴﺎﺑﻘﮥ اﻧﻔﺎ اﻻﺳﻤﺎء ﻓﻘﻂ‬‫أي اﻻﻟﻔﺎظ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﮥ ﺑﺎزاء اﻷﻋﯿﺎن و اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ ﻫﻮ اﻟﻮارد ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻘﯿﻞ َﻋﱠﻠَﻢ آَدَم اﻟ َْﺄْﺳﻤﺎَء‬‫اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﮥ ﺑﮑﻞ ﻟﻐـﮥ و ﻋﻠﻤﻬﺎ اوﻻده ﻓﻠﻤﺎ اﻓﺘﺮﻗﻮا ﻓﯽ اﻟﺒﻼد و ﮐﺜﺮ و اﻗﺘﺼـﺮ ﮐّﻞ ﻗﻮم ﻋﻠﯽ ﻟﻐـﮥ و ﻫـﺬا ﯾﻘﻮي ﻣﺎ ﻫﻮ اﻻﺻـﺢ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل ان‬‫اﻟﻠﻐﺎت ﮐﻠﻬﺎ ﺗﻮﻗﯿﻔﯿـﮥ و ﻗﯿﻞ اﻧّﻤﺎ ﻋﻠﻢ ﻟﻐـﮥ واﺣـﺪة ﻻن اﻟﺤﺎﺟـﮥ ﻟﻢ ﺗـﺪع اﻟّﺎ إﻟﯿﻬﺎ و اﻣﺎ ﺑﻘّﯿﮥ اﻟﻠﻐﺎت ﻓﺒﺎﻟﻮﺿﻊ و ﯾﻘﺎﺑﻞ ﻣﺎ ﺳـﻠﮑﻪ اﻟﻨﺎﻇﻢ ﻗﻮﻻن‬‫اﺣﺪﻫﻤﺎ اﻧﻪ اﻧّﻤﺎ ﻋﻠﻢ ﻣﺪﻟﻮﻻﺗﻬﺎ ﻻن اﻟﻤﺰﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ اﻧﻤﺎ ﺗﺤﺼﻞ ﺑﻤﻌﺮﻓﮥ ﻣﻘﺎﺻﺪ اﻟﻤﺨﻠﻮﻗﺎت و ﻣﻨﺎﻓﻌﻬﺎ ﻻ ﺑﻤﻌﺮﻓﮥ ان اﺳﻤﺎءﻫﺎ ﮐﺬا و ﮐﺬا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪650 :‬‬‫ﻗﺎل ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ و ﻫـﺬا و ان ﻗﺮب ﻣﻦ اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻓﻬﻮ ﺑﻌﯿﺪ ﻣﻦ اﻟﻠﻔﻆ أي ﻻن ﻗﻮﻟﻪ ﺑﺄﺳـﻤﺎء ﻫﺆﻻء و ﻣﺎ ﺑﻌﺪه ﻇﺎﻫﺮ او ﺻـﺮﯾﺢ ﻓﯽ اﻻﺳـﻤﺎء‬‫ﻓﻘـﻂ و ﻣﻌﻨﯽ ﺛﻢ ﻋﺮﺿـﻬﻢ أي اﻷﻋﯿـﺎن ﻻﻧﻬـﺎ اﻟّـﺘﯽ ﺗﻌﺮض دون اﻻﺳـﻤﺎء اﻧﻬـﺎ اﺑﺮزت إﻟﯿﻬﻢ ﻟﯿﺨـﺒﺮوا ﺑﺎﺳـﻤﺎﺋﻬﺎ و ﻻـ ﺗﺎﯾﯿـﺪ ﻓﯿﻪ ﻟﮑﻮن اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﺎﻟﻤﺴﻤﯿﺎت ﺧﻼﻓﺎ ﻟﻤﻦ زﻋﻤﻪ و ﺛﺎﻧﯿﻬﻤﺎ و ﻫﻮ اﻟّﺬي ﺳﻠﮑﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﮑﺸﺎف اﻧﻪ ﻋﻠﻢ اﻻﻣﺮﯾﻦ ﻣﻌﺎ ﺟﻤﻌﺎ ﺑﯿﻦ ﻣﻘﺘﻀﯽ اﻟﻠﻔﻆ و اﻟﻤﻌﻨﯽ و ﺷﯿﺦ‬‫زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻزﻫﺮي در ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪه ﺑﺮده ﺑﺸﺮح اﺷﻌﺎر ﺛﻼﺛﻪ‬‫ﻓﺎن اﻟّﻨﺒﯿﯿﻦ ﻓﯽ ﺧﻠﻖ و ﻓﯽ ﺧﻠﻖ و ﻟﻢ ﯾﺪاﻧﻮه ﻓﯽ ﻋﻠﻢ و ﻻ ﮐﺮم‬‫و ﮐﻠﻬﻢ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻠﺘﻤﺲ ﻏﺮﻓﺎ ﻣﻦ اﻟﺒﺤﺮ او رﺷﻔﺎ ﻣﻦ اﻟﺪﯾﻢ‬‫و واﻗﻔﻮن ﻟﺪﯾﻪ ﻋﻨﺪ ﺣّﺪﻫﻢ ﻣﻦ ﻧﻘﻄﮥ اﻟﻌﻠﻢ او ﻣﻦ ﺷﮑﻠﮥ اﻟﺤﮑﻢ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻌﻨﯽ اﻻﺑﯿﺎت اﻟﺜﻼﺛﮥ اﻧﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻼ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺨﻠﻘﮥ و اﻟﺴـﺠّﯿﮥ و ﻟﻢ ﯾﻘﺎرﺑﻮه ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و ﻻ ﻓﯽ اﻟﮑﺮم ﮐﻤﺎ‬‫ﺳﯿـﺎﺗﯽ ﺑﯿﺎﻧﻪ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﯾﺎ اﮐﺮم اﻟﺮﺳﻞ و ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ و ﻣﻦ ﻋﻠﻮﻣﮏ ﻋﻠﻢ اﻟﻠﻮح و اﻟﻘﻠﻢ و ﮐﻞ اﻟّﻨﺒّﯿﯿﻦ اﺧـﺬ ﻣﻦ ﻋﻠﻢ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﻣﻘـﺪار ﻏﺮﻓـﮥ ﻣﻦ اﻟﺒﺤﺮ او ﻣـّﺼ ﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﻄﺮ اﻟﻌﺰﯾﺰ و ﮐّﻠﻬﻢ واﻗﻔﻮن ﻋﻨـﺪ ﻏﺎﯾﺘﻬﻢ ﻣﻦ ﻧﻘﻄـﮥ اﻟﻌﻠﻢ او ﻣﻦ ﺷـﮑﻠﮥ اﻟﺤﮑﻢ و ﺧﺺ اﻟﺸـﮑﻠﮥ‬‫ﺑﺎﻟﺤﮑﻢ ﻟﺰﯾﺎدة اﻟﺘﻔﻬﯿﻢ ﺑﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﻘﻄﮥ و ﺑﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟّﺮوﻣﯽ در ﺗﺎج اﻟﺪرة ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪه ﺑﺮده در‬‫ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‬‫ﻓﺎق اﻟّﻨﺒّﯿﯿﻦ ﻓﯽ ﺧﻠﻖ و ﻓﯽ ﺧﻠﻖ و ﻟﻢ ﯾﺪاﻧﻮه ﻓﯽ ﻋﻠﻢ و ﻻ ﮐﺮم‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤﻌﻨﯽ ﯾﻘﻮل ﻣﻦ اوﺻﺎف ذﻟﮏ اﻟﺤﺒﯿﺐ ﺻﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻧﻪ ﻓﺎق ﺟﻤﯿﻊ اﻷﻧﺒﯿﺎء ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﺑﺸﺮف ﻃﯿﻨﺘﻪ و ﻧﺰاﻫﮥ ﻋﻨﺼﺮه و ﮐﻤﺎل‬‫ﺻﻔﺎﺗﻪ و ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻠﮑﺎﺗﻪ ﺣﯿﺚ ﺑﻌﺚ ﻣﻦ اﺷﺮف ﺑﻘﺎع اﻻرض ﻟﯿﺘﻤﻢ ﻣﮑﺎرم اﻻﺧﻼق ﻓﻠﻪ اﻟﺴﺒﻖ و اﻻﻓﻀﻠﯿﮥ ﻣﻦ ﺟﻬﮥ اﻟﻘﺎﺑﻠﯿﮥ و اﻻﺳﺘﻔﺎﺿﮥ ﻣﻦ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﻖ و ﻣﻦ ﺟﻬـﮥ اﻟﻔﺎﻋﻠﯿـﮥ و اﻻﻓﺎﺿـﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻠﻖ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ و اﻟﮑﺮم اﻟّـﺬﯾﻦ ﺑﻬﻤﺎ ﺣﯿﺎة اﻟﺒﺎﻃﻦ و اﻟﻈﺎﻫﺮ ﺗﮑﻤﻞ و ﺗﺘﻢ و ﻟﻢ ﯾﻘﺮﺑﻮا ﻣﻨﻪ ﻓﯿﻬﻤﺎ‬‫ﻓﻀﻼ ﻋﻦ ان ﯾﺴﺎووه و ﻧﯿﺰ در ﺗﺎج اﻟﺪرة در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‬‫و ﮐﻠﻬﻢ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻠﺘﻤﺲ ﻏﺮﻓﺎ ﻣﻦ اﻟﺒﺤﺮ او رﺷﻔﺎ ﻣﻦ اﻟﺪﯾﻢ‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤﻌﻨﯽ ﯾﻘﻮل ﻓﺎق رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺟﻤﯿﻊ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻓﯽ اﻟﺨﻠﻖ اﻻﺣﺴﻦ اﻻﻗﻮم و اﻟﺨﻠﻖ اﻻﺗﻢ اﻻﻋﻈﻢ و ﺑﻌﻠﻢ ﮐﺒﺤﺮ‬‫زاﺧﺮ و ﺑﮑﺮم ﮐﺪﯾﻤﮥ داﺋﻤﮥ و ﮐﯿﻒ ﻻ و ﻫﻢ ﻣﻊ ﮐﺜﺮة ﻓﻀﺎﺋﻠﻬﻢ ﺳﺎﺋﻠﻮن ﻣﻦ ذﻟﮏ اﻟﺒﺤﺮ اﻟﻤﺤﯿﻂ اﻟﻌﺬب اﻟﻤﺸـﺮب ﻏﺮﻓﺎ و ﻣﻦ ذﻟﮏ اﻟﻐﯿﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 514‬از ‪581‬‬‫اﻟﻤﺤﯿﯽ ﻻ راﺿﯽ اﻟﻘﻠﻮب رﺷﻔﺎ و ﯾﺘﻤﻨﻮن ان ﯾﮑﻮﻧﻮا ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ و ﻓﯽ رﮐﺎﺑﻪ و ﯾﺒﺸﺮون ﺑﻤﺠﯿﺌﻪ و ﻗﺪوﻣﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻧﯿﺰ در ﺗﺎج‬‫اﻟﺪرة در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‬‫و واﻗﻔﻮن ﻟﺪﯾﻪ ﻋﻨﺪ ﺣﺪﻫﻢ ﻣﻦ ﻧﻘﻄﮥ اﻟﻌﻠﻢ او ﻣﻦ ﺷﮑﻠﮥ اﻟﺤﮑﻢ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و اﻋﻠﻢ اّن ﻫﺬا اﻟﺒﯿﺖ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ذﮐﺮه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪651 :‬‬‫ﺑﻌﺾ اﻟﺸﺎرﺣﯿﻦ اﻗﺘﺒﺎس ﻣﻦ ﮐﻼم اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺣﯿﻦ ﺳﺎﻟﻪ رﺟﻞ ﻣﻦ ﺑﻨﯽ ﺗﻤﯿﻢ ﻋﻦ ﻋﺮوج رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﯽ اﻟّﺴﻤﺎء ﻟﯿﻠﮥ اﻟﻤﻌﺮاج و ﮐﯿﻔﯿﮥ ﻣﻼﻗﺎﺗﻪ اﻟﺮﺳﻞ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﻓﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﻠﯿﻠﮥ‬‫ﻓﻘﺎل ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﻌـﺪ ﮐﻼم ﻃﻮﯾﻞ ﺑﻠﯽ ﻻﻗﺎﻫﻢ و ﻫﻢ واﻗﻔﻮن ﻟـﺪﯾﻪ ﻋﻨـﺪ ﺣﺪﻫﻢ ﻣﻦ ﻧﻘﻄﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻣﻦ ﺷـﮑﻠﮥ اﻟﺤﮑﻢ اﻟﻤﻌﻨﯽ ﯾﻘﻮل‬‫ﻧﺒﯿﻨـﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻣﺎم اﻻﻧﺒﯿﺎء و اﻟﺮﺳﻞ و ﻣﻘـﺪﻣﻬﻢ و ﻫﻢ واﻗﻔﻮن ﻟـﺪﯾﻪ ﻋﻨـﺪ ﺣـّﺪﻫﻢ اﻟﺤﺎﺻﻞ ﻟﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻻ ﯾﺘﺠﺎوز اﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﻋﻦ ﺟﺪه و ﻻ ﯾﺪﻋﯽ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻪ ﺑﻞ ﯾﻌﺘﺮف ﮐﻠﻬﻢ ﺑﻔﻀﻠﻪ و ﺑﻘﺼﻮر اﻧﻔﺴﻬﻢ ﻣﻦ ﻣﻘﺎﻣﻪ‬‫ﺛﻢ ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﻨﻘﻄﮥ اﻟﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺸﮑﻠﮥ اﻟﯽ اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻟﮑﻮن اﻟﻨﻘﻄﮥ ﮐﺎﻟﻤﻤﯿﺰ اﻟّﺬاﺗﯽ ﻻﻣﺘﯿﺎز اﻟﺤﺮوف ﺑﻌﻀﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﻌﺾ ﺑﻬﺎ اوﻻ و ﮐﻮن اﻻﻋﺮاب‬‫ﮐﺎﻟﻤﻤﯿﺰ اﻟﻌﺮﺿـﯽ ﻟﻠﺘﺮﮐﯿﺐ ﺛﺎﻧﯿﺎ و ﻫﻮ ﻇﺎﻫﺮ و اﻟﻌﻠﻢ ﻫﻮ اﻟﻤﻤﯿﺰ اﻻول و اﻟﻌﻤﻞ ﻫﻮ اﻟﻤﻤﯿﺰ اﻟﺜﺎﻧﯽ و اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﺗﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﻟﻌﻤﻞ ﻓﺎﻟﺘﻌﯿﻦ ﻟا ﺤﺎﺻـﻞ‬‫ﺑﺎﻟﻨﻘﻄـﮥ ﻫﻮ ﻟا ﺘﻌﯿﻦ اﻟﺤﺎﺻـﻞ ﺑـﺎﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺘﻌﯿﻦ اﻟﺤﺎﺻﻞ ﺑﺎﻻﻋﺮاب ﻫﻮ اﻟﺘﻌﯿﻦ اﻟﺤﺎﺻﻞ ﺑﺎﻟﺤﮑﻤـﮥ اﻟﻌﻤﻠﯿـﮥ و ﻗﯿﻞ اﻟﻤﻌﻨﯽ اﻟّﻨﺒّﯿﻮن ﮐﻠﻬﻢ واﻗﻔﻮن‬‫ﻟﺪي ﻧﺒﯿﻨﺎ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺒﺘﺪﯾﺎ وﻗﻮﻓﻬﻢ ﻣﻦ ﻧﻘﻄﮥ اﻟﻌﻠﻢ أي ﻣﻦ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﺬات او ﻣﻦ ﺷﮑﻠﮥ اﻟﺤﮑﻢ أي ﻣﻦ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﺼﻔﺎت و اﻟﻤﺮاد‬‫اّن ﻣﺮاﺗﺒﻬﻢ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﺬات و اﻟّﺼﻔﺎت و اﻟﻌﻤﻞ ﺑﻤﻘﺘﻀﺎﻫﺎ ﮐﺎﻧﺖ اﺧﻔﺾ ﻣﻦ ﻣﺮﺗﺒﮥ اﻟﻌﻠﯿﮥ ﻓﯿﻬﻤﺎ ﻟﮑﻮﻧﻪ ﮐﺎﻟﺪاﺋﺮة اﻟﻤﺤﯿﻄﮥ ﻟﻬﻢ و ﮐﻞ ﻣﻨﻬﻢ‬‫ﮐﻨﻘﻄـﮥ ﻣﻨﻬﺎ او ﻟﮑﻮﻧﻪ ﮐﺎﻟﮑﺘﺎب اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻟﺨﻼﺻـﮥ ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻟﻌﻠﻮم و ﺣﮑﻤﻬﺎ ﮐﻤﺎ ﻗﯿﻞ ﺣﻠﻘﮥ اﻟﻘﺮآن و ﮐﻮن ﻋﻠﻮم ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﮐﺎﻟﻨﻘﻄﮥ و‬‫ﺣﮑﻤﻬﻢ ﮐﺎﻻﻋﺮاب ﻣﻦ ذﻟﮏ اﻟﮑﺘﺎب و ﻧﯿﺰ در ﺗﺎج اﻟﺪرة در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‬‫ﮐﻔﺎك ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ اﻻّﻣﯽ ﻣﻌﺠﺰة ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ و اﻟﺘﺎدﯾﺐ ﻓﯽ اﻟﯿﺘﻢ‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤﻌﻨﯽ ﯾﻘﻮل ﻧﺎﻫﯿـﮏ اّﯾﻬﺎ اﻟﻤﻌﺘﺒﺮ اﻟﻤﺴـﺘﺪّل ﺑﺎﻵﺛﺎر ﺗﺤﻠﯽ اﻻﻣّﯽ ﻧﺎﺷـﯿﺎ ﺑﯿﻦ اﻫﻞ اﻟﺠﻬﺎﻟـﮥ ﺑﺎﻟﻌﻠﻮم و اﻟﺤﮑﻢ اﻟﻤﺤﺘﺎج إﻟﯿﻬﺎ اﻟﻤﻨﻮط ﺑﻬﺎ‬‫ﻣﺼﺎﻟـﺢ ﮐﺎﻓـﮥ اﻟّﻨـﺎس ﻣﻦ ﻟـﺪن زﻣﺎﻧﻪ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﺮار ﻣﻌﺠﺰا ﻣﺼـﺪﻗﺎ ﻟﻪ ﻓﯽ ﮐّﻞ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻪ و ادﻋﺎه و ﮐـﺬا اﺗﺼﺎﻓﻪ ﺑﻤﮑﺎرم اﻻﺧﻼق و ﻣﺤﺎﺳـﻦ‬‫اﻵـداب ﯾﺘﯿﻤـﺎ و ﻟﻄﯿﻤـﺎ ﻟﻢ ﯾﺘﻔﻖ ﻟﻪ ﻣﻌﻠﻢ ﯾﻌﻠﻤﻪ و ﻣﺆدب ﯾﺆدﺑﻪ ﻣﻦ اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ ﺳـﻨﯿﻦ ارﺑﻌﯿﻦ و ﻫﻢ ﺳـﻠﻤﻮا ﻟﻪ اﻟﺼـﺪق و اﻻﻧﺼﺎف و اﻻﻣﺎﻧﮥ‬‫ﺳّﻤﻮه ﺑﺎﻻﻣﯿﻦ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ان ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺷﺎﻧﺎ ﻋﻈﯿﻤﺎ و ﻧﯿﺰ در ﺗﺎج اﻟﺪرة در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‬‫ﻓﺎن ﻣﻦ ﺟﻮدك اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﺿﺮﺗﻬﺎ و ﻣﻦ ﻋﻠﻮﻣﮏ ﻋﻠﻢ اﻟﻠﻮح و اﻟﻘﻠﻢ‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤﻌﻨﯽ ﯾﻘﻮل اﻧّﻤـﺎ ﻻـ ﯾﻀـﯿﻖ ﻓﯽ ﻇﻨﯽ ﺟﺎﻫـﮏ ﺑﻤﺜﻠﯽ اّﯾﻬـﺎ اﻟﺒﺤﺮ اﻟﺰاﺧﺮ ﻋﻠﻤـﺎ و ﺟﻮدا ﻻﻧﯽ ﻋﻠﻤﺖ ﯾﻘﯿﻨﺎ اّن وﺟﻮد اﻟـﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة و‬‫اﻫﺎﻟﯿﻬﻤﺎ ﻣﻦ ﺟﻮدك ﻓﺎﻧﮏ ﮐﻨﺖ اﻟﺒﺎﻋﺚ ﻟﻠﺼﺎﻧﻊ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯽ اﻓﺎﺿﮥ اﻟﻮﺟﻮد ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺎﺋﻨﺎت ﻓﮑﺎﻧﮏ ﺟﺪت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪652 :‬‬‫ﺑﺎﻟﻮﺟﻮد ﻋﻠﯽ اﻟﮑّﻞ ﮐﻤﺎ‬‫ورد ﻟﻮﻻك ﻟﻤﺎ ﺧﻠﻘﺖ اﻻﻓﻼك‬‫و ﮐـﺬا ﻋﻠﻢ ﻟا ﻠﻮح و اﻟﻘﻠﻢ اﻧﻤـﺎ اﺑﺘـﺪاء ﻣﻦ ﻋﻠﻤـﮏ اﻟﻤﺤﯿـﻂ ﺑﻤﺎ ﻓﯿﻬﻤﺎ ﺑﻞ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻤﮑﺘﻮب ﻓﯽ اﻟﻮاح اﻟﮑﺎﺋﻨﺎت ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻮﻣﮏ ﻻن ﻟﮏ ﻣﻦ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﻤﺎ ﻻ ﯾﻄﻠﻊ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻠﻮح و اﻟﻘﻠﻢ و ﻻ اﻟﺜﻘﻼن و اﻟﻤﻠﮏ ﮐﻤﺎ‬‫ورد ﻟﯽ ﻣﻊ ﻟا ﱠﻠﻪ وﻗﺖ ﻻ ﯾﺴﻊ ﻓﯿﻪ ﻣﻠﮏ ﻣﻘﺮب و ﻻ ﻧﺒّﯽ ﻣﺮﺳﻞ‬‫و ﻣﻦ ﻫﺬا ﺷﺎﻧﻪ ﯾﮑﻮن ازﻣﮥ اﻻﻣﻮر ﮐﻠﻬﺎ ﺑﯿﺪه ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯿﺠﻮد ﺑﺎذن رﺑّﻪ آﺧﺮا ﮐﻤﺎ ﺟﺎد اوﻻ و ﻣﻼ ﻋﺼﺎم در ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪه ﺑﺮده‬‫ﺑﺸﺮح ﺷﻌﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 515‬از ‪581‬‬‫ﻓﺎق اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ ﻓﯽ ﺧﻠﻖ و ﻓﯽ ﺧﻠﻖ و ﻟﻢ ﯾﺪاﻧﻮه ﻓﯽ ﻋﻠﻢ و ﻓﯽ ﮐﺮم‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺎن ﻗﻠﺖ ﻻ ﯾﻠﺰم ﻣﻦ ﮐﻮﻧﻪ ﻓﺎﺋﻘﺎ ﻋﻠﯽ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﮐﻮﻧﻪ ﻓﺎﺋﻘﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﺮﺳﻞ إذ اﻟﺮﺳﻞ ﻓﺎﺋﻖ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ و اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻣﻊ اﻧﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم‬‫ﻓـﺎﺋﻖ ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻻﻧﺒﯿـﺎء و اﻟﺮﺳـﻞ و ﻣﻦ ﮐـﺎن ﻓﺎﺋﻘـﺎ ﻋﻠﯽ اﻻـﻋﻠﯽ ﯾﻠﺰم ان ﯾﮑﻮن ﻓﺎﺋﻘـﺎ ﻋﻠﯽ اﻻدﻧﯽ ﻻ ﻣﺤﺎﻟـﮥ ﻗﻠﺖ ﻻ ﻓﺮق ﺑﯿﻦ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻋﻨﺪ‬‫اﻟﺒﻌﺾ او ﻧﻘﻮل اﻟﻤﺮاد ﺑﺎﻟﻨﺒﯿﯿﻦ اﻟﻤﺮﺳـﻠﻮن ﺑﺪﻻﻟﮥ ﻣﺤﻞ اﻟﮑﻼم و ﯾﻤﮑﻦ ان ﯾﺠﺎب ﻋﻨﻪ ﺑﺎن ﺑﯿﻦ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ و اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ﻋﻤﻮﻣﺎ و ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻣﻄﻠﻘﺎ‬‫ﻋﻨـﺪ ﻣﻦ ﻗﺎل ﺑﺎﻟﻔﺮق ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ إذ ﮐّﻞ رﺳﻮل ﻧﺒّﯽ ﺑـﺪون اﻟﻌﮑﺲ و اﻟﻼم ﻓﯿﻪ ﻟﻼﺳـﺘﻐﺮاق ﻓﻌﻠﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﺮﺳـﻠﻮن ﻣﻨﺪرﺟﻮن ﺗﺤﺖ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ ﻗﺎل ﻟﻢ‬‫ﯾﺪاﻧﻮه و ﻟﻢ ﯾﻘﻞ ﻟﻢ ﯾﺪاﻧﻪ ﮐﻞ واﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﻻن ذﻟﮏ اﺑﻠﻎ إذ ﻣﻌﻨﺎه اﻧﻬﻢ ﻟﻮ ﺟﻤﻌﻮا و ﻗﻮﺑﻠﻮا ﺑﻤﺤّﻤﺪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴﻼم وﺣﺪه ﻟﻢ ﯾﺪاﻧﻮه‬‫ﻓﮑﯿﻒ ﻟﻮ ﻗﻮﺑﻞ واﺣـﺪ ﺑﻮاﺣـﺪ و ﻫـﺬا ﻣﺜﻞ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗُْﻞ ﻟَﺌِِﻦ اْﺟَﺘَﻤَﻌِﺖ اﻟ ِْﺈﻧ ُْﺲ َو اﻟ ِْﺠﱡﻦ َﻋﻠﯽ َأْن َﯾْﺄﺗُﻮا ﺑ ِِﻤﺜِْﻞ ﻫَﺬا اﻟ ُْﻘْﺮآِن ﻻ َﯾْﺄﺗُﻮَن ﺑ ِِﻤﺜْﻠِِﻪ َو ﻟَْﻮ‬‫ﮐﺎَن ﺑَْﻌُﻀُﻬْﻢ ﻟ َِﺒْﻌٍﺾ َﻇِﻬﯿﺮًا‬‫اﻟﺘﻨﮑﯿﺮ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ و ﮐﺮم ﻟﻠﺘﻌﻈﯿﻢ أي ﻓﯽ ﻋﻠﻢ ﺟﺴـﯿﻢ و ﮐﺮم ﻓﺨﯿﻢ و ﻓﯽ اﻋﺎدة اﻟﺨﺎﻓﺾ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯽ ﮐﺮم دﻻﻟـﮥ ﻋﻠﯽ اﻧﻬﻢ ﻻ ﯾﺪاﻧﻮه ﻓﯽ ﻋﻠﻢ‬‫وﺣﺪه و ﻻ ﻓﯽ ﮐﺮم وﺣﺪه ﻻ اﻧﻬﻢ ﻻ ﯾﺪاﻧﻮه ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﮑﺮم ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻟﻤﺠﻤﻮع و ﻧﯿﺰ ﻣﻼ ﻋﺼﺎم در ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪه ﺑﺮده ﺑﺸﺮح ﺷﻌﺮ‬‫و ﮐﻠﻬﻢ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻠﺘﻤﺲ ﻏﺮﻓﺎ ﻣﻦ اﻟﺒﺤﺮ او رﺷﻔﺎ ﻣﻦ اﻟﺪﯾﻢ‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻨﮑﺎت ﮐّﻞ ﻟﻼﺳـﺘﻐﺮاق اﻟﺤﻘﯿﻘﯽ اﻟﻀـﻤﯿﺮ ﻟﻼﻧﺒﯿﺎء و ﺗﻘﺪﯾﻢ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﻋﺎﻣﻠﻪ ﻟﻠﺤﺼﺮ أي ﻣﻦ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﻣﻦ ﻏﯿﺮه ﻣﻠﺘﻤﺲ أي ﻣﺘﻮﻗﻊ اﻟﻐﺮف ﺷـﺮب اﻟﻤﺎء ﺑﺎﻟﯿـﺪ و ﻗﯿﻞ رﻓﻊ اﻟﻤﺎء ﺑﺎﻟﯿـﺪ اﻟﺒﺤﺮ اﻟﯿﻢ اﻟﺮﺷﻒ ﺷـﺮب اﻟﻤﺎء اﻟﻘﻠﯿﻞ اﻟﺪﯾﻤﮥ اﻟﺴـﺤﺎﺑﮥ‬‫اﻟﺘﯽ ﺗﻤﻄﺮ و ﺗﺪوم ﯾﻮﻣﺎ و ﻟﯿﻠﮥ ﺷـﺒﻬﮥ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم ﺑﺎﻟﺒﺤﺮ ﻓﯽ ﻏﺰارة اﻟﻌﻠﻢ ﺗﺎرة و ﺑﺎﻟﺴﺤﺎب ﻓﯽ اﻻﻓﺎﺿﮥ و اﻟﺠﻮد اﺧﺮي و ﺷﺒﻪ ﺳﺎﺋﺮ‬‫اﻻﻧﺒﯿـﺎء ﺑﺎﻟﻤﻘﺘﻨﯿﻦ و اﻻﺳـﺘﻌﺎرة ﻣﺼـﺮح ﺑﻬﺎ اﻟﻔﺎء ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﻓﮑﻠﻬﻢ ﻟﻠﺘﻌﻠﯿﻞ أي ﻓﺎق اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ ﻻن ﮐﻠﻬﻢ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻠﺘﻤﺲ ﮐـﺬا و ﮐـﺬا ﻣﻦ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﻗﺒﯿﻞ وﺿﻊ اﻟﻤﻈﻬﺮ ﻣﻮﺿﻊ اﻟﻤﻀﻤﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪653 :‬‬‫إذ ﺣﻖ اﻟﮑﻼم ﻣﻨﻪ و ﻫـﺬه اﻻﺿﺎﻓـﮥ ﻟﺘﻌﻈﯿﻢ اﻟﻤﻀﺎف ﻓﺎن ﻗﻠﺖ اﻻﻟﺘﻤﺎس اﻧﻤﺎ ﯾﺴـﺘﻌﻤﻞ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﺸـﯽء ﻣﻦ اﻟﻤﺴﺎوي و اﻻﻧﺒﯿﺎء ﮐﺎﻧﻮا دوﻧﻪ‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﺮﺗﺒـﮥ ﺑﺪﻻﻟـﮥ ﻗﻮﻟﻪ ﻓـﺎق اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ ﻗﻠﺖ اﻟﻤﻠﺘﻤﺲ ﻫﻨـﺎ ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻟﺴﺎﺋـﻞ ﻟﮑﻦ اﻟﻨـﺎﻇﻢ اﺣﺘﺮز ﻋﻦ اﻃﻼـق ﻟﻔﻆ اﻟّﺴﺎﺋﻠﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﺗﺎدﯾﺎ او‬‫ﻟﻤﺴـﺎواﺗﻬﻢ ﻓﯽ اﺻـﻞ اﻟّﻨﺒﻮة اﺳـﺘﻌﻤﻞ اﻻﻟﺘﻤﺎس ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم ﻓﺎن ﻗﻠﺖ ﻻ ﺑـﺪ ﻣﻦ اﻟﻤﻄﺎﺑﻘـﮥ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺒﺘـﺪأ و اﻟﺨﺒﺮ و‬‫اﻟﻤﺒﺘـﺪأ ﻫﻨـﺎ ﺟﻤﻊ و اﻟﺨﺒﺮ ﻣﻔﺮد ﻗﻠﺖ اﻓﺮده ﻧﻈﺮا اﻟﯽ ﻟﻔـﻆ ﮐـّﻞ او ﻻـن اﻟﻤﺮاد ﮐـﻞ واﺣـﺪ ﻣﻨﻬﻢ و ﻧﮑﺘـﮥ اﻻـﻓﺮاد ﻫﻮ اﻧﻬﻢ ﻓﯽ اﻻﻓﺘﻘـﺎر إﻟﯿﻪ‬‫ﮐﺸـﺨﺺ واﺣﺪ او ﻟﻠﺘﻨﺒﯿﻪ ﻋﻠﯽ ان اﻟﻔﻘﺮاء ﮐﻨﻔﺲ واﺣﺪة ﻓﺎن ﻗﻠﺖ ﻫﻢ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم ﺳﺎﺑﻘﻮن ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﻓﮑﯿﻒ ﯾﻠﺘﻤﺴﻮن ﻏﺮﻓﺎ ﻣﻦ ﺑﺤﺮه ﻗﻠﺖ ﻫﻢ ﺳﺄﻟﻮا ﻣﻨﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺸـﮑﻠﮥ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺘﻮﺣﯿﺪ و اﻟﺼـﻔﺎت ﻓﺎﺟﺎب اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﺣﻞ‬‫ﻣﺸـﮑﻼﺗﻬﻢ و ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻪ ﻓﺠﺮت اﻟﻤﺤﺎﺟﮥ ﺑﯿﻦ آدم ﺻـﻔﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﺑﯿﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﮐﻠﯿﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﻤﻌﺮاج و إﻟﯿﻪ اﺷﺎر ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺣﺎج ﻣﻮﺳﯽ آدم ﻓﺤﺞ‬‫آدم ﻣﻮﺳﯽ او ﺗﻘﻮل اﻻﻋﺘﺒﺎر ﺑﺘﻘﺪم اﻟﺮوح اﻟﻌﻠﻮي ﻻ اﻟﻘﺎﻟﺐ اﻟّﺴﻔﻠﯽ و روح ﻧﺒﯿﻨﺎ ﻣﻘﺪم ﻋﻠﯽ ارواح ﺳﺎﺋﺮ اﻻﻧﺒﯿﺎء و إﻟﯿﻪ اﺷﺎر‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﮐﻨﺖ ﻧﺒﯿﺎ و آدم ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺎء و اﻟﻄﯿﻦ‬‫اﻟﺤﺎﺻـﻞ ﮐـﻞ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻣﻦ ﻧﺒﯿﻨﺎ ﻻ ﻣﻦ ﻏﯿﺮه اﺳـﺘﻔﺎد و اﻟﻌﻠﻢ و ﻃﻠﺒﻮا اﻟﺸـﻔﺎﻋﮥ إذ ﻫﻮ اﻟﺒﺤﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺴـﺤﺎب ﻣﻦ اﻟﺠﻮد و ﻫﻢ ﮐﺎﻻﻧﻬﺎر و‬‫اﻻﺷﺠﺎر و ﻧﯿﺰ ﻣﻼ ﻋﺼﺎم در ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪه ﺑﺮده ﺑﺸﺮح ﺷﻌﺮ‬‫و واﻗﻔﻮن ﻟﺪﯾﻪ ﻋﻨﺪ ﺣﺪﻫﻢ ﻣﻦ ﻧﻘﻄﮥ اﻟﻌﻠﻢ او ﻣﻦ ﺷﮑﻠﮥ اﻟﺤﮑﻢ‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻨﮑـﺎت اﺗﯽ ﺑﺼـﯿﻐﮥ ﺟﻤﻊ اﻟﻘﻠـﮥ و اﻻﻧﺒﯿﺎء ﮐﺜﯿﺮون ﺗﻨﺒﯿﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﻬﻢ ﻣﻊ ﮐﺜﺮة ﻋـﺪدﻫﻢ و ﻋﻠﻮ درﺟﺘﻬﻢ ﻗﻠﯿﻠﻮن ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﻋﻈﻤﺘﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم و ﮐﺜﺮﺗﻪ‬‫دﻟﺒﺮا ﭘﯿﺶ وﺟﻮدت ﻫﻤﻪ ﺧﻮﺑﺎن ﻋﺪﻣﻨﺪ ﺳﺮوران ﺑﺮ ﺳﺮ ﺳﻮداي ﺗﻮ ﺧﺎك ﻗﺪﻣﻨﺪ‬‫أي ﻫﻢ ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ إﻟﯿﻪ ﮐﻨﻘﻄـﮥ ﻣﻮﻫﻮﻣـﮥ ﻫﯽ ﺟﺰء ﻻ ﯾﺘﺠﺰي او ﮐﺸـﮑﻠﮥ اﻟﻠﺠﺎم واﻗﻔﻮن ﺑﺤﻀـﺮﺗﻪ ﮐﺎﻻﺻـﺤﺎب ﻟـﺪي اﻵﻣﺮ ﻣﻼزﻣﻮن ﺣـﺪه ﻻ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 516‬از ‪581‬‬‫ﯾﺘﺠﺎوزون ﺛﻢ ﺑﻘﺪر ﻧﮑﺘﮥ ادﺑﺎ و ﻫﻮ ﻧﻈﯿﺮ‬‫ﻗﻮل ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم ﻟﻮ دﻧﻮت اﻧﻤﻠﮥ ﻻﺧﺮﺟﺖ‬‫و ﮐـﺎﻧﻬﻢ اﺧـﺬوا اﻟﻮﻗﻮف ﻣﻦ ﻧﻘﻄـﮥ اﻫـﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻓـﺎن اﻟﻨﻘﻄـﮥ ﻻـ ﯾﺘﺠـﺎوز ﻋﻦ ﻣﻘﺎﻣﻬـﺎ ﻗـﻂ اﻟﺤﺎﺻـﻞ أي ﺳﺎﺋﺮ اﻻﻧﺒﯿﺎء واﻗﻔﻮن ﺑﺤﻀـﺮﺗﻪ ﻋﻨﺪ‬‫ﺣﺪودﻫﻢ ﯾﻼزﻣﻮﻧﻬﺎ ﮐﻤﺎ ﯾﻼزم اﻟﻨﻘﻄﮥ ﻣﻮﺿﻌﻬﺎ او اﻟﺸﮑﻠﮥ ﻣﻘﺎﻣﻬﺎ و ﻧﯿﺰ ﻣﻼ ﻋﺼﺎم در ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪه ﺑﺮده ﺑﺸﺮح ﺷﻌﺮ‬‫ﮐﻔﺎك ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ اﻻﻣﯽ ﻣﻌﺠﺰة ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ و اﻟﺘﺎدﯾﺐ ﻓﯽ اﻟﯿﺘﻢ‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺎﺻﻞ ﺣﺴـﺒﮏ ﺷـﯿﺌﺎن ﻣﻨﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻟﻤﻌﺠﺰة اﻟﻌﻠﻢ اﻟﮑﺎﺋﻦ ﻓﯽ اﻟﻨﺒﯽ اﻻّﻣﯽ ﻓﯽ اّﯾﺎم اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ ﺣﯿﺚ ﻣﺎ راي‬‫ﻧﺒﯿﺎ و رﺳﻮﻻ ﻟﯿﺘﻌﻠﻢ ﻣﻨﻪ اﻟﻌﻠﻢ و ﻻ اﺳﺘﺎذا ﻓﻘﯿﻬﺎ و ﻻ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪654 :‬‬‫اﻻـدﯾﺐ اﻟﮑﺎﻣـﻞ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻪ اب ﯾـﺆدﺑﻪ ﻓﻌﻠﻤﻨـﺎ ان ﻋﻠﻤﻪ ﻋﻠﻢ ﻟـﺪﻧﯽ و ادﺑﻪ ﺑﺘـﺄدﯾﺐ رﺑّﻪ ﻓﻘـﺎل ادﺑﻨﯽ رﺑّﯽ ﻓـﺎﺣﺴﻦ ﺗـﺎدﯾﺒﯽ و ﻋﻠﻤﻨﯽ رﺑّﯽ‬‫ﻓﺎﺣﺴﻦ ﺗﻌﻠﯿﻤﯽ ﻓﻤﻦ ﮐﺎن اﺳﺘﺎذه رّب اﻟﺨﻼﺋﻖ ﻃّﺮا ﮐﯿﻒ ﻻ ﯾﮑﻮن اﻋﻠﻢ اﻟّﻨﺎس ﻗﺎﻃﺒﮥ و ﻧﯿﺰ ﻣﻼ ﻋﺼﺎم در ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪه ﺑﺮده ﺑﺸﺮح ﺷﻌﺮ‬‫ﻓﺎّن ﻣﻦ ﺟﻮدك اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﺿﺮﺗﻬﺎ و ﻣﻦ ﻋﻠﻮﻣﮏ ﻋﻠﻢ اﻟﻠﻮح و اﻟﻘﻠﻢ‬‫ﮔﻔﺘﻪ أي اﻟـﺪﻧﯿﺎ و اﻵـﺧﺮة ﻗﻄﺮة ﻣﻦ ﺑﺤﺮ ﺟﻮدك و ﻋﻠﻢ اﻟﻠﻮح و اﻟﻘﻠﻢ ﺷـﯽء ﻗﻠﯿـﻞ ﻣﻦ ﻋﻠﻮﻣـﮏ اﻟﺪﯾﻨﯿـﮥ اﻟﺘﯽ اﻋﻄﺎك اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ إذ ﻣﺎ ﻓﯽ‬‫اﻟﻠﻮح ﻟﻪ ﻧﻬﺎﯾﮥ و ﻟﯿﺲ ﻟﻌﻠﻮم ﺑﺎﻃﻨﮏ ﻧﻬﺎﯾﮥ إذ ﻫﻮ ﯾﻨﺒﻮع ﻣﻦ ﺑﺤﺮ ﻋﻠﻮﻣﮏ و ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﺎﺟﻮري در ﺣﺎﺷﯿﻪ ﺑﺮده ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﻓﺎق‬‫اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ اﻟﺦ أي زاد ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ و ﮐﺬا ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﺑﺎﻟﻄﺮﯾﻖ اﻻوﻟﯽ ﻓﯽ ﺧﻠﻖ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﺨﺎء و ﺳﮑﻮن اﻟﻼم و ﻫﻮ اﻟﺼﻮرة‬‫و اﻟﺸﮑﻞ و ﻓﯽ ﺧﻠﻖ ﺑﻀﻤﻬﻤﺎ و ﻫﻮ ﻣﺎ ﻃﺒﻊ ﻋﻠﯿﻪ اﻻﻧﺴﺎن ﻣﻦ اﻟﺨﺼﺎل اﻟﺤﻤﯿﺪة ﮐﺎﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﯿﺎء و اﻟﺠﻮد و اﻟﺸﻔﻘﮥ و اﻟﺤﻠﻢ و اﻟﻌﺪل و اﻟﻌﻔﮥ‬‫و اﻣﺜﺎل ذﻟﮏ ﻓﻘﺪ اﺟﺘﻤﻊ ﻓﯿﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺎ ﺗﻔﺮق ﻓﯽ ﻏﯿﺮه ﻣﻦ ﺗﻠﮏ اﻟﺨﺼﺎل و ﻗﺪ ذﮐﺮ ﺑﻌﻀﻬﻢ اّن ﻣﻦ ﺗﻤﺎم اﻻﯾﻤﺎن ان ﯾﻌﺘﻘﺪ‬‫اﻻﻧﺴﺎن اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺠﺘﻤﻊ ﻓﯽ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﻤﺤﺎﺳﻦ اﻟّﻈﺎﻫﺮة و اﻟﺒﺎﻃﻨﮥ ﻣﺜﻞ ﻣﺎ اﺟﺘﻤﻊ ﻓﯿﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻋﺘﺮض ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺎﻇﻢ ﺑﺎن ﻣﻘﺘﻀﯽ‬‫ﮐﻼﻣﻪ اﻧﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺎق اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﺨﻠﻖ ﺑﻔﺘـﺢ اﻟﺨﺎء و ﺳـﮑﻮن اﻟﻼم و ﺑﻌﺾ اﻟﺨﻠﻖ ﺑﻀـﻤﻬﻤﺎ ﻻن ﮐﻼ ﻣﻨﻬﻤﺎ ﻧﮑﺮة و‬‫ﻫﯽ ﻓﯽ ﺳـﯿﺎق اﻻﺛﺒﺎت ﻻ ﺗﻌﻢ و ﻫـﺬا ﻟﯿﺲ ﺑﻤﺪح ﺗﺎم ﻻﻧﻪ ﯾﺤﺘﻤﻞ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ان ﯾﺴﺎوﯾﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﺒﻌﺾ اﻵﺧﺮ و ﯾﺤﺘﻤﻞ ان ﯾﻔﻮﻗﻮه ﻓﯿﻪ و ﻋﻠﯽ‬‫ﻫﺬا ﻓﺎن ﮐﺎن ﻣﺎ ﻓﺎﻗﻮه ﻓﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﻣﺎ ﻓﺎﻗﻬﻢ ﻓﯿﻪ ﺣﺼﻠﺖ اﻟﻤﻌﺎدﻟﮥ و ان ﮐﺎن اﮐﺜﺮ اﻧﻌﮑﺲ ﻣﺎ ﻗﺼﺪه اﻟﻤﺼﻨﻒ ﻣﻦ اﻟﻤﺪح و اﺟﯿﺐ ﺑﺎّن اﻟﻤﺮاد ﻓﯽ‬‫ﺧﻠﻘﻬﻢ و ﻓﯽ ﺧﻠﻘﻬﻢ ﻓﻬﻤـﺎ ﻣﻀﺎﻓـﺎن ﻓﯽ اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻓﯿﻌﻤﺎن ﻋﻠﯽ ان اﻟﻨﮑﺮة ﻓﯽ ﺳـﯿﺎق اﻻﺛﺒﺎت ﻗـﺪ ﺗﻌﻢ و ﻟّﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﻠﺰم ﻣﻦ ﮐﻮﻧﻪ ﻓﺎﻗﻬﻢ ﻓﯽ ذﻟﮏ‬‫ﻧﻔﯽ ﻣﻘﺎرﺑﺘﻬﻢ ﻟﻪ ﻧﻔﺎﻫﺎ ﺑﻘﻮﻟﻪ و ﻟﻢ ﯾﺪاﻧﻮه أي ﻟﻢ ﯾﻘﺎرﺑﻮه و ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ و ﻻ ﮐﺮم أي و ﻻ ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ و اﻧّﻤﺎ اﻗﺘﺼﺮ اﻟﻤﺼﻨﻒ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ ﻻن اﻟﻌﻠﻢ‬‫راس اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ و اﻟﮑﺮم راس اﻟﻔﻮاﺿﻞ و ﻻ ﯾﺮد ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻣﺎ ورد ﻣﻦ اﻟﻨﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﺘﻔﻀﯿﻞ ﺑﯿﻦ اﻻﻧﺒﯿﺎء‬‫ﮐﻘﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻻ ﺗﻔﻀﻠﻮا ﺑﯿﻦ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻻﻧﻪ ﻣﺤﻤﻮل ﻋﻠﯽ ﺗﻔﻀﯿﻞ ﯾﺆدي اﻟﯽ ﺗﻨﻘﯿﺺ‬‫و ﻟﯿﺲ ﻓﯽ ذﻟـﮏ ﺗﻨﻘﯿﺺ ﻻﺣـﺪ ﻣﻦ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ ﻻﻧﺎ ﻧﻌﺘﻘـﺪ اﻧﻬﻢ ﻣﺘﺼـﻔﻮن ﺑﺎﻟﮑﻤﺎل و اﻟﻨﺒّﯽ اﮐﻤﻞ ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺗِﻠَْﮏ اﻟﱡﺮُﺳُﻞ َﻓﱠﻀﻠْﻨﺎ ﺑَْﻌـَﻀ ُﻬْﻢ َﻋﻠﯽ‬‫ﺑَْﻌٍﺾ‬‫ﻗـﺎل اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و اﻟﻤﺮاد ﺑﺎﻟﺒﻌﺾ اﻻول ﻣﺤﻤـﺪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﻮﻟﻪ و ﮐّﻠﻬﻢ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻟـﺦ ﻫـﺬا اﻟﺒﯿﺖ ﮐﺎﻟـﺪﻟﯿﻞ ﻟﻠﺒﯿﺖ ﻗﺒﻠﻪ و‬‫اﻟﺠﺎر و اﻟﻤﺠﺮور ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻣﻠﺘﻤﺲ و اﻻﺿﺎﻓﮥ ﻓﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻠﻌﻬﺪ و اﻟﻤﻌﻬﻮد ﻫﻮ ﺳّﯿﺪﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻟﻤﺮاد ﻣﻦ ﻗﻮﻟﻪ‬‫ﻣﻠﺘﻤﺲ اﺧﺬ و ان ﮐﺎن اﻻﻟﺘﻤﺎس ﻣﻌﻨﺎه ﻓﯽ اﻻﺻﻞ اﻟﻄﻠﺐ و ﻗﻮﻟﻪ ﻏﺮﻓﺎ ﻣﻦ اﻟﺒﺤﺮ او رﺷﻔﺎ ﻣﻦ اﻟّﺪﯾﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪655 :‬‬‫أي ﺣﺎل ﮐﻮن ﺑﻌﺾ اﻟﻤﻠﺘﻤﺴـﯿﻦ ﻣﻐﺘﺮﻓﺎ ﻣﻦ اﻟﺒﺤﺮ و ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻣﺮﺗﺸﻔﺎ ﻣﻦ اﻟّﺪﯾﻢ ﻓﻬﻮ اﺷﺎرة اﻟﯽ اﺧﺘﻼف اﺣﻮال اﻟﻤﻠﺘﻤﺴﯿﻦ ﻓﺎوﻟﻮا اﻟﻌﺰم ﻣﺜﻼ‬‫اﮐﺜﺮ اﻟﺘﻤﺎﺳﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻓﺎوﻓﯽ ذﻟﮏ ﻟﻠﺘﻨﻮﯾﻊ و اﻟﺘﻘﺴـﯿﻢ و اﻟﻐﺮف ﻣﺼﺪر ﻏﺮف ﺑﻤﻌﻨﯽ اﺧﺬ و اﻟﺒﺤﺮ ﺿﺪ اﻟﺒﺮ ﺳﻤّﯽ ﺑﺬﻟﮏ ﻟﻌﻤﻘﻪ و اﺗﺴﺎﻋﻪ‬‫و اﻟﺮﺷﻒ اﻟﻤﺺ و اﻟـﺪﯾﻢ ﺟﻤﻊ دﯾﻤﮥ و ﻫﯽ اﻟﻤﻄﺮ اﻟﺪاﺋﻢ ﯾﻮﻣﺎ و ﻟﯿﻠﮥ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ رﻋﺪ و اﻟﻤﺮاد ﻣﻦ اﻟﺒﺤﺮ و اﻟﺪﯾﻢ ﻫﻨﺎ ﻋﻠﻤﻪ و ﺣﻠﻤﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 517‬از ‪581‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﮑـﻞ ﻣﻨﻬﻤـﺎ اﺳـﺘﻌﺎرة ﺗﺼـﺮﯾﺤّﯿﮥ و ﮐﻞ ﻣﻦ اﻟﻐﺮف و اﻟﺮﺷﻒ ﺗﺮﺷـﯿﺢ و اﻧﻤﺎ ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺟﺎﻧﺐ اﻟﺒﺤﺮ ﺑﺎﻟﻐﺮف و ﻓﯽ ﺟﺎﻧﺐ اﻟـﺪﯾﻢ‬‫ﺑﺎﻟﺮﺷﻒ ﻷّن اﻟﻐﺮف ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻟﻠﺒﺤﺮ ﻟﮑﺜﺮﺗﻪ دون اﻟﺪﯾﻢ ﻻﻧﻬﺎ ﺗﺠﺮي ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻻرض ﻓﻼ ﯾﺠﺘﻤﻊ ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎء ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺣﺘﯽ ﯾﻐﺘﺮف ﻗﻮﻟﻪ و واﻗﻔﻮن‬‫اﻟـﺦ ﻋﻄﻒ ﻋﻠﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﻣﻠﺘﻤﺲ ﻟﮑﻦ ﻧﻈﺮ ﻓﯽ اﺣـﺪﻫﻤﺎ ﻟﻠﻔـﻆ ﮐّﻞ و ﻓﯽ اﻵﺧﺮ ﻟﻤﻌﻨﺎه و ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻮﻧﻬﻢ واﻗﻔﯿﻦ ﻟـﺪﯾﻪ ﻋﻨـﺪ ﺣـﺪﻫﻢ اﻧﻬﻢ ﺛﺎﺑﺘﻮن‬‫ﻋﻨﺪه ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻢ ﻋﻨﺪ اﻟﺤﺪ اﻟّﺬي ﺣّﺪ ﻟﻬﻢ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻓﻼ ﯾﺘﺠﺎوزوﻧﻪ و اﻣﺎ ﻫﻮ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻠﻢ ﯾﺰل‬‫ﯾﺘﺮﻗﯽ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ﻓﻨﻬﺎﯾﮥ ﻣﺮاﺗﺒﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻢ ﻣﺒﺪا ﻣﺎ اوﺗﯿﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻨﻬﻤﺎ ﻓﻮﻗﻮﻓﻬﻢ ﻟﺪﯾﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ وﻗﻮف‬‫ذي اﻟﻐﺎﯾﮥ ﻋﻨﺪ ﻣﺒﺪا ﻏﯿﺮه و ﻗﻮﻟﻪ ﻣﻦ ﻧﻘﻄﮥ اﻟﻌﻠﻢ او ﻣﻦ ﺷﮑﻠﮥ اﻟﺤﮑﻢ ﺑﯿﺎن ﻟﺤﺪﻫﻢ و اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ اﻻﺿﺎﻓﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻌﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﻨﯽ‬‫ﻣﻦ أي اﻟّـﺬي ﻫﻮ ﮐﻨﻘﻄـﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ او ﮐﺸـﮑﻠﮥ ﻣﻦ اﻟﺤﮑﻢ و اﻟﻤﺮاد ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻢ ﻋﻠﻢ اﻟﺮﺳﻮل و ﺣﮑﻤﻪ ﮐﻤﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﺑﻌﺾ اﻟﺸﺎرﺣﯿﻦ و‬‫ﻗﯿﻞ اﻟﻤﺮاد ﺑﻬﻤﺎ ﻋﻠﻢ اﻟﱠﻠﻪ و ﺣﮑﻤﻪ و ﺣﺎﺻﻞ اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻋﻠﯽ اﻻّول اﻧﻬﻢ ﺛﺎﺑﺘﻮن ﻟـﺪﯾﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻢ ﻋﻨـﺪ ﺣـﺪﻫﻢ‬‫اﻟّﺬي ﻫﻮ ﮐﺎﻟﻨﻘﻄﮥ ﻣﻦ ﻋﻠﻢ اﻟﺮﺳﻮل او ﮐﺎﻟﺸـﮑﻠﮥ ﻣﻦ ﺣﮑﻤﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﺣﺎﺻﻞ اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺜﺎﻧﯽ اﻧﻬﻢ ﺛﺎﺑﺘﻮن ﻟﺪﯾﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ‬‫و اﻟﺤﮑﻢ ﻋﻨﺪ ﺣﺪﻫﻢ اﻟّﺬي ﻫﻮ ﮐﺎﻟﻨﻘﻄﮥ ﻣﻦ ﻋﻠﻢ اﻟﱠﻠﻪ او ﮐﺎﻟﺸﮑﻠﻪ ﻣﻦ ﺣﮑﻤﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﻌﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﻨﺴﺒﮥ ﻟﻌﻠﻤﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﻨﻘﻄﮥ ﻣﻦ‬‫ﻋﻠﻢ اﻟﱠﻠﻪ و ﺣﮑﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ ﻟﺤﮑﻤﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﺸﮑﻠﮥ ﻣﻦ ﺣﮑﻤﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻫﺬا اﺑﻠﻎ ﻓﯽ ﻣﺪﺣﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ اﻻّول‬‫ﻟﮑﻦ اﻻﻗﺮب اﻻّول و ﻧﯿﺰ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﺑﺮده ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺸـﻌﺮ ﻓﺎن ﻣﻦ ﺟﻮدك اﻟـﺪﻧﯿﺎ اﻟﺦ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﻓﺎن ﻣﻦ ﺟﻮدك اﻟﺪﻧﯿﺎ اه ﻫﺬا‬‫اﻟﺒﯿﺖ ﺗﻌﻠﯿﻞ ﻟﻠﺒﯿﺖ ﻗﺒﻠﻪ ﻓﮑﺎﻧﻪ ﻗﺎل و اﻧﻤﺎ ﮐﺎن ﺟﺎﻫﮏ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﻀﯿﻖ ﺑﯽ ﺑﻞ ﯾﺴﻌﻨﯽ و ﻏﯿﺮي ﻣﻦ اﻟﻌﺼﺎة ﻻن ﻣﻦ ﺟﻮدك اﻟﺪﻧﯿﺎ اﻟﺦ‬‫و ﻣﻦ ﻟﻠﺘﺒﻌﯿﺾ و اﻟﻤﺮاد ﻣﻦ اﻟـّﺪﻧﯿﺎ ﻣﺎ ﻗﺎﺑﻞ اﻻﺧﺮي و ﻟـﺬﻟﮏ ﺟﻌﻠﻪ اﻟﻨﺎﻇﻢ ﺿـﺮﺗﻬﺎ و ﻓﯽ ﮐﻼﻣﻪ ﺗﻘـﺪﯾﺮ ﻣﻀﺎف أي ﺧﯿﺮي اﻟـﺪﻧﯿﺎ و ﺿـﺮﺗﻬﺎ‬‫اﻟّﺘﯽ ﻫﯽ اﻵﺧﺮة ﻓﻤﻦ ﺧﯿﺮ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻫﺪاﯾﺘﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﻠّﻨﺎس و ﻣﻦ ﺧﯿﺮ اﻵﺧﺮة ﺷـﻔﺎﻋﺘﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯿﻬﻢ و ﻗﻮﻟﻪ و ﻣﻦ‬‫ﻋﻠﻮﻣﮏ ﻋﻠﻢ اﻟﻠﻮح و اﻟﻘﻠﻢ ﻣﻦ ﺟﻬﮥ اﻟﺘﻌﻠﯿﻞ ﻟﮑﻮن ﺟﺎﻫﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪656 :‬‬‫ﻻ ﯾﻀـﯿﻖ ﻋﻨﻪ ﻻﻧﻪ ﻻ ﺷﮏ ان اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻦ اﮐﺒﺮ اﺳـﺒﺎب ﻋﻈﻢ اﻟﺠﺎه و ﻋﻠﻮه و ﯾﺠﻮز ان ﯾﮑﻮن ﻣﺴـﺘﺎﻧﻔﺎ و ﻣﻦ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ و ﻣﻦ ﻋﻠﻮﻣﮏ ﻟﻠﺘﺒﻌﯿﺾ‬‫اﯾﻀـﺎ ﻓﻬﯽ ﻟﻠﺘﺒﻌﯿﺾ ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿـﻌﯿﻦ و اﻟﻤﺮاد ﺑﻌﻠﻮﻣﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﻤﻌﻠﻮﻣـﺎت اﻟّﺘﯽ اﻃﻠﻌﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬـﺎ ﻓـﺎﻧﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻃﻠﻌﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻮم‬‫اﻻوﻟﯿﻦ و اﻵﺧﺮﯾﻦ و اﻟﻤﺮاد ﺑﻌﻠﻢ اﻟﻠﻮح و اﻟﻘﻠﻢ اﻟﻤﻌﻠﻮﻣﺎت اﻟّﺘﯽ ﮐﺘﺒﻬﺎ اﻟﻘﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﻠﻮح ﺑﺎﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﺎﻧﻪ‬‫ورد اول ﻣـﺎ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﮐﺘﺐ ﻗﺎل و ﻣﺎ اﮐﺘﺐ ﻗﺎل اﮐﺘﺐ ﻣﻘﺎدﯾﺮ ﮐﻞ ﺷـﯽء ﺣﺘﯽ ﺗﻘﻮم اﻟﺴﺎﻋـﮥ ﻣﻦ ﻣﺎت ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻓﻠﯿﺲ‬‫ﻣﻨ ﯽ‬‫أي ﻟﯿﺲ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻘﺘﯽ و اﺳﺘﺸـﮑﻞ ﺟﻌـﻞ ﻋﻠﻢ اﻟﻠﻮح و اﻟﻘﻠﻢ ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻮﻣﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎن ﻣﻦ ﺟﻤﻠـﮥ ﻋﻠﻢ اﻟﻠﻮح و اﻟﻘﻠﻢ اﻻﻣﻮر‬‫اﻟﺨﻤﺴـﮥ اﻟﻤـﺬﮐﻮرة ﻓﯽ آﺧﺮ ﺳﻮرة ﻟﻘﻤـﺎن ﻣﻊ ان اﻟﻨﺒّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟّﺴـ ﻼم ﻻـ ﯾﻌﻠﻤﻬـﺎ ﻻـ ان اﻟﱠﻠﻪ ﻗـﺪ اﺳـﺘﺎﺛﺮ ﺑﻌﻠﻤﻬـﺎ ﻓﻼـ ﯾﺘﻢ ﻟا ﺘﺒﻌﯿﺾ‬‫اﻟﻤـﺬﮐﻮر و اﺟﯿﺐ ﺑﻌـﺪم ﺗﺴـﻠﯿﻢ ان ﻫـﺬه اﻻﻣﻮر اﻟﺨﻤﺴﮥ ﻣﻤﺎ ﮐﺘﺐ اﻟﻘﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﻠﻮح و اﻻ ﻻﻃﻠﻊ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻣﻦ ﺷﺎﻧﻪ ان ﯾﻄﻠﻊ ﻋﻠﯽ اﻟﻠﻮح ﮐﺒﻌﺾ‬‫اﻟﻤﻼﺋﮑـﮥ اﻟﻤﻘﺮﺑﯿﻦ و ﻋﻠﯽ ﺗﺴـﻠﯿﻢ اﻧﻬـﺎ ﻣﻤﺎ ﮐﺘﺐ اﻟﻘﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﻠﻮح ﻓﺎﻟﻤﺮاد ان ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻮﻣﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻠﻢ اﻟﻠّﻮح و اﻟﻘﻠﻢ اﻟّـﺬي‬‫ﯾﻄﻠﻊ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻤﺨﻠﻮق ﻓﺨﺮﺟﺖ ﻫـﺬه اﻻﻣﻮر اﻟﺨﻤﺴـﮥ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﻢ ﯾﺨﺮج ﻣﻦ اﻟـﺪﻧﯿﺎ اﻟّﺎ ﺑﻌـﺪ ان ﻋّﻠﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻬـﺬه‬‫اﻻﻣﻮر ﻓﺎن ﻗﯿﻞ إذا ﮐﺎن ﻋﻠﻢ اﻟﻠﻮح و اﻟﻘﻠﻢ ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻮﻣﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻤﺎ اﻟﺒﻌﺾ اﻵﺧﺮ اﺟﯿﺐ ﺑﺎن اﻟﺒﻌﺾ اﻵﺧﺮ ﻫﻮ ﻣﺎ اﺧﺒﺮه اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻪ ﻣﻦ اﺣﻮال اﻵـﺧﺮة ﻻـن اﻟﻘﻠﻢ اﻧﻤـﺎ ﮐﺘﺐ ﻓﯽ اﻟﻠﻮح ﻣﺎ ﻫﻮ ﮐﺎﺋﻦ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣـﮥ ﻓﻘﻂ ﮐﻤﺎ ﺗﻘـﺪم ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرات ﻣﺸـﺮﻗﻪ و‬‫اﻓـﺎدات ﻣﻮﻟﻘﻪ ﻇـﺎﻫﺮ و ﺑـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻮم ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣـﺪ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻧـﺪارد و ﺗﻤﺎﻣﯽ اﻧﺒﯿﺎء ﻣﺮﺳـﻠﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪ و ﻣﻠﺘﻤﺲ ﻋﻠﻢ از آن ﺟﻨـﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﻋﻠﻢ ﻟﻮح و ﻗﻠﻢ ﮐﻪ ﻣﻨﺘﻬـﺎي ﻣﻌﻠﻮﻣـﺎت ﻣﻼﺋﮑﻪ اﺳﺖ ﺑﻌﻀـﯽ از ﻋﻠﻮم آن‬‫ﺟﻨﺎﺑﺴﺖ و ﻇﺎﻫﺮ ﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﻨﺺ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎب ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺳﺖ ﭘﺲ ﻋﻠﻢ آن ﺟﻨـﺎب ﻧﯿﺰ ﺣـﺪ و ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ داﺷﺖ و ﻋﻠﻢ آن ﺟﻨـﺎب ﻧﯿﺰ ﻫﻤـﺎن ﻋﻠﻢ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻣﯽ اﻧﺒﯿﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 518‬از ‪581‬‬‫ﻣﺮﺳـﻠﯿﻦ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ از ان ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪ و آﺧﺬ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻋﻠﻢ ﻟﻮح و ﻗﻠﻢ ﺑﻌﻀﯽ از ان ﻋﻠﻤﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ از اﯾﻨﺠﺎ‬‫اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم از ﻗـﺎﻃﺒﻪ اﻧﺒﯿـﺎء ﻣﺮﺳـﻠﯿﻦ و ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻼﺋﮑﻪ ﻣﻘﺮﺑﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﮐﺎﻟﺼـﺒﺢ ﻋﻨﺪ‬‫اﻻﺳـﻔﺎر واﺿﺢ و اﺷﮑﺎر ﮔﺮدﯾﺪ ﺑﻠﮑﻪ اﻓﺘﺎب ﺣﻖ و ﺻﻮاب ﺑﮑﻮري ﭼﺸﻢ ﻧﻮاﺻﺐ اﻟﺘﺸﺎب ﺑﺪاﺋﺮه ﻧﺼﻒ اﻟﻨﻬﺎر رﺳﯿﺪ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ‬‫دﻻـﻟﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم از وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر و زﻫﻮر و ﺳـﻔﻮر ﺑﺤـﺪي رﺳـﯿﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم و ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻋﻈﺎم ﺳﻨﯿﻪ در ﻣﻘﺎم ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻋﺘﺮاف ﺑﺎن دارﻧﺪ و ﻫﻤﻢ ﻋﺎﻟﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪657 :‬‬‫ﺧﻮد ﺑﺮ ﺗﺒﯿﯿﻦ و ﺗﻮﺿـﯿﺢ و ﺗﻔﺼـﯿﻞ و ﺗﺸـﺮﯾﺢ و ﺗﻔﺴـﯿﺮ و ﺗﺼـﺮﯾﺢ و ﺗﺜﺒﯿﺖ و ﺗﺮﺟﯿﺢ آن ﻣﯽﮔﻤﺎرﻧﺪ ﺳﯿﺪ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿﯿﺢ‬‫اﻟﺪﻻﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﺎب اﻟﺨﺎﻣﺲ ﻋﺸـﺮ ﻓﯽ اّن اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳﻠﻢ دار ﺣﮑﻤﮥ و ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﻟﻬﻤﺎ ﺑﺎب و اﻧّﻪ‬‫اﻋﻠﻢ اﻟّﻨﺎس ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﺣﮑﺎﻣﻪ و آﯾﺎﺗﻪ و ﮐﻼﻣﻪ ﺑﻼ ارﺗﯿﺎب‬‫ﻋﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳّﻠﻢ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ع ان اﻟﱠﻠﻪ اﻣﺮﻧﯽ‬‫ان ادﻧﯿﮏ ﻓﺎﻋﻠﻤﮏ ﻟﺘﻌﯽ و اﻧﺰﻟﺖ ﻫﺬه اﻵﯾﮥ َو َﺗِﻌَﯿﻬﺎ ُأُذٌن واِﻋَﯿٌﮥ‬‫و اﻧﺖ اذن واﻋﯿـﮥ ﻟﻌﻠﻤﯽ رواه اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﻠﯿـﮥ و رواه ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻄﺮﯾﻘـﮥ و ﺑﺮﻫﺎن اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ اﻟﺸـﯿﺦ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ‬‫ﻋﻤﺮ اﻟﺴﻬﺮوردي ﻓﯽ اﻟﻌﻮارف ﺑﺎﺳﻨﺎده اﻟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻤﺎ‬‫و ﻟﻔﻈﻪ ﻗﺎل ﺣﯿﻦ ﻧﺰﻟﺖ ﻫـﺬه اﻵﯾﮥ َﺗِﻌَﯿﻬﺎ ُأُذٌن واِﻋَﯿٌﮥ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳـﻠﻢ ﻟﻌﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ‬‫ﺳﺎﻟﺖ اﻟﱠﻠﻪ ان ﯾﺠﻌﻠﻬﺎ اذﻧﮏ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ ﻓﻤﺎ ﻧﺴﯿﺖ ﺷﯿﺌﺎ ﺑﻌﺪه و ﻣﺎ ﮐﺎن ﻟﯽ ان اﻧﺴﯽ‬‫ﻗﺎل ﺷـﯿﺦ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ و واﺣﺪ اﻻﻗﺮان ﻓﯽ ﻋﻠﻮﻣﻪ و ﻋﺮﻓﺎﻧﻪ اﻟﺸـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻮاﻓﯽ ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺳﺮه‬‫ﻓﻠﺬا اﺧﺘّﺺ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺑﻤﺰﯾﺪ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ ﺣﺘﯽ‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﻟﻮﻻ ﻋﻠّﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ و ﻧﯿﺰ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ در ذﮐﺮ اﺳﻤﺎي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻣﻨﻬﺎ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت‬‫ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ رواه اﻟﻄﺒﺮي‬‫ﻣﻦ ﺗﺨﺮﯾـﺞ أﺑﯽ ﻋﻤﺮ و آورده اﻻﻣﺎم اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﻤـﺬﮐﻮر و ﻗﺎل ﮐﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻋﻠﻢ اّن اﻟﺒﺎب ﺳـﺒﺐ ﻟﺰوال اﻟﺤﺎﺋﻞ و اﻟﻤﺎﻧﻊ ﻣﻦ ﻟا ﺪﺧﻮل‬‫اﻟﯽ اﻟـﺒﯿﺖ ﻓﻤﻦ أراد اﻟـﺪﺧﻮل و اﺗﯽ اﻟﺒﯿﻮت ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﺑﻮاﺑﻬـﺎ ﺷﻖ و ﻋﺴـﺮ ﻋﻠﯿﻪ دﺧﻮل اﻟﺒﯿﺖ ﻓﻬﮑـﺬا ﻣﻦ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ و ﻟﻢ ﯾﻄﻠﺐ ذﻟـﮏ ﻣﻦ‬‫ﻋﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﺑﯿﺎﻧﻪ ﻓﺎﻧﻪ ﻻ ﯾـﺪرك اﻟﻤﻘﺼﻮد ﻓﺎﻧﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﻋﻠﻢ و ﻋﻘﻞ و ﺑﯿﺎن و رّب ﻣﻦ ﮐﺎن ﻋﺎﻟﻤﺎ و ﻻ ﯾﻘﺪر‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﺒﯿﺎن و اﻻﻓﺼﺎح و ﮐﺎن ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺸـﻬﻮرا ﻣﻦ ﺑﯿﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﺑﺬﻟﮏ ﻓﺒﺎب اﻟﻌﻠﻢ و رواﯾﺘﻪ و اﺳﺘﻨﺒﺎﻃﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و‬‫ﻫﻮ ﮐﺎن ﺑﺎﺟﻤﺎع اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻣﺮﺟﻮﻋﺎ إﻟﯿﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﻮﺛﻮﻗﺎ ﺑﻔﺘﻮاه و ﺣﮑﻤﻪ و اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ ﮐّﻠﻬﻢ ﯾﺮاﺟﻌﻮﻧﻪ ﻣﻬﻤﺎ اﺷﮑﻞ ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻻ ﯾﺴﺒﻘﻮﻧﻪ و ﻣﻦ‬‫ﻫـﺬا اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﻟﻮﻻ ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ و اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﺑﺎ آن ﺗﺸﺪد و ﺗﻌﺼﺐ و ﺗﻌﻨﺖ و ﺗﺼـﻠﺐ ﮐﻪ دارد‬‫اﻋﺘﺮاف ﮐﺮده ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪658 :‬‬‫دﻻﻟﺖ دارد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺠﻮاب اﺳﺘﺪﻻل ﻋﻼﻣﻪ ﺣﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺮﺣﻤﮥ ﮐﻪ در ﻧﻬﺞ اﻟﺤﻖ ﺑﺎﯾﻦ اﻟﻔﺎظ اﻓﺎده آن ﻓﺮﻣﻮده اﻟّﺘﺎﺳﻊ ﻋﺸﺮ ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪ اﺣﻤﺪ‬‫ﺑ ﻦ ﺣﻨﺒ ﻞ‬‫وﺻﺤﯿﺢ ﻣﺴﻠﻢ ﻗﺎل ﻟﻢ ﯾﮑﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ اﺻﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﺳﻠﻮﻧﯽ اﻟّﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 519‬از ‪581‬‬‫و ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻧﺘﻬﯽ اﺑﻦ روزﺑﻬـﺎن در ﮐﺘـﺎب اﻟﺒﺎﻃﻞ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ ﻫـﺬا ﯾـﺪل ﻋﻠﯽ وﻓﻮر ﻋﻠﻤﻪ و اﺳـﺘﺤﻀﺎره اﺟﻮﺑـﮥ اﻟﻮﻗﺎﺋﻊ و اﻃﻼﻋﻪ ﻋﻠﯽ اﺷـﺘﺎت ﻟا ﻌﻠﻮم و‬‫اﻟﻤﻌﺎرف و ﮐّﻞ ﻫﺬه اﻻﻣﻮر ﻣﺴﻠﻤﮥ و ﻻ دﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻨّﺺ ﺣﯿﺚ اﻧّﻪ ﻻ ﯾﺠﺐ ان ﯾﮑﻮن اﻻﻋﻠﻢ ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺑﻞ اﻻﺣﻔﻆ ﻟﻠﺤﻮزة و اﻻﺻﻠﺢ ﻟﻼّﻣﮥ و‬‫ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺻـﻠﺢ ﻟﻼﻣﺎﻣﮥ ﻟﻤﺎ اﺧﺘﺎره ﮐﻤﺎ ﻣّﺮ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮؤف ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﺷـﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻـﻐﯿﺮ در ﺷﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻤﺎ‬‫درﯾﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮده‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻓﺎن اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻟﺠﺎﻣﻌـﮥ ﻟﻤﻌﺎﻟﯽ اﻟـّﺪﯾﺎﻧﺎت ﮐّﻠﻬﺎ و ﻻ ﺑﺪ ﻟﻠﻤﺪﯾﻨﮥ ﻣﻦ ﺑﺎب ﻓﺎﺧﺒﺮ ان ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ‬‫وﺟﻬﻪ ﻓﻤﻦ اﺧﺬ ﻃﺮﯾﻘﻪ دﺧﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﻣﻦ اﺧﻄﺎه أﺧﻄﺄ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻬﺪي و ﻗﺪ ﺷﻬﺪ ﻟﻪ ﺑﺎﻻﻋﻠﻤﯿﮥ اﻟﻤﻮاﻟﻒ و اﻟﻤﻮاﻟﻒ و اﻟﻤﻌﺎدي و اﻟﻤﺨﺎﻟﻒ‬‫اﺧﺮج اﻟﮑﻼﺑﺎذي اّن رﺟﻼ ﺳﺄل ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻋﻦ ﻣﺴـﺌﻠﮥ ﻓﻘﺎل ﺳﻞ ﻋﻠّﯿﺎ ﻫﻮ اﻋﻠﻢ ﻣﻨﯽ ﻓﻘﺎل ارﯾﺪ ﺟﻮاﺑﮏ ﻗﺎل وﯾﺤﮏ ﮐﺮﻫﺖ رﺟﻼ ﮐﺎن رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻐﺮه ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻏﺮا و ﮐﺎن اﮐﺎﺑﺮ اﻟـّﺼ ﺤﺐ ﯾﻌﺘﺮﻓﻮن ﻟﻪ ﺑﺬﻟﮏ و ﮐﺎن ﻋﻤﺮ ﯾﺴﺎﻟﻪ ﻋﻤﺎ اﺷﮑﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﺟﺎءه رﺟﻞ ﻓﺴﺄﻟﻪ‬‫ﻓﻘـﺎل ﻫﻬﻨﺎ ﻋﻠّﯽ ﻓﺎﺳـﺌﻠﻪ ﻓﻘﺎل ارﯾـﺪ ان اﺳـﻤﻊ ﻣﻨﮏ ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻗﺎل ﻗﻢ ﻻ اﻗﺎم اﻟﱠﻠﻪ رﺟﻠﯿﮏ و ﻣﺤﺎ اﺳـﻤﻪ ﻣﻦ اﻟـﺪﯾﻮان و ﺻـّﺢ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ‬‫ﻃﺮق اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺘﻌﻮذ ﻣﻦ ﻗﻮم ﻟﯿﺲ ﻫﻮ ﻓﯿﻬﻢ ﺣﺘﯽ اﻣﺴـﮑﻪ ﻋﻨـﺪه و ﻟﻢ ﯾﻮﻟّﻪ ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﺒﻌﻮث ﻟﻤﺸﺎورﺗﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺸـﮑﻞ و اﺧﺮج اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻗﺎل ذﮐﺮ ﻟﻌﻄﺎء أ ﮐﺎن اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟّﺼﺤﺐ اﻓﻘﻪ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﻻ و اﻟﱠﻠﻪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺮ اﻟﯽ ﻗﺪ ﻋﻠﻢ اﻻوﻟﻮن و اﻵﺧﺮون ان ﻓﻬﻢ‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻨﺤﺼﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﻢ ﻋﻠّﯽ و ﻣﻦ ﺟﻬﻞ ذﻟﮏ ﻓﻘﺪ ﺿﻞ ﻋﻦ اﻟﺒﺎب اﻟّﺬي ﻣﻦ وراﺋﻪ ﯾﺮﻓﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ اﻟﻘﻠﻮب اﻟﺤﺠﺎب ﺣﺘﯽ ﯾﺘﺤﻘﻖ اﻟﯿﻘﯿﻦ‬‫اﻟّﺬي ﻻ ﯾﺘﻐﯿﺮ ﺑﮑﺸﻒ اﻟﻐﻄﺎء اﻟﯽ ﻫﻨﺎ ﮐﻼﻣﻪ و ﻧﯿﺰ در ﻫﻤﯿﻦ ﺷﺮح اﻋﻨﯽ ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻓﯽ رواﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫أي ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻫﻮ اﻟﺒﺎب اﻟّـﺬي ﯾـﺪﺧﻞ ﻣﻨﻪ اﻟﯽ اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺑﻬﺬه اﻟﻤﺮﺗﺒﮥ ﻣﺎ اﺳـﻨﺎﻫﺎ و ﻫﺬه اﻟﻤﻨﻘﺒﮥ ﻣﺎ اﻋﻼﻫﺎ و ﻣﻦ زﻋﻢ انّ‬‫اﻟﻤﺮاد‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻧﻪ ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮ و ﻫﻮ اﻻرﺗﻔﺎع ﻓﻘﺪ ﺗﻤﺤﻞ ﻟﻐﺮﺿﻪ اﻟﻔﺎﺳﺪ ﺑﻤﺎ ﻻ ﯾﺠﺪ ﺑﻪ و ﻻ ﯾﺴﻤﻨﻪ و ﻻ ﯾﻐﻨﯿﻪ‬‫اﺧﺮج اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻋﻦ ﺗﺮﺟﻤﺎن اﻟﻘﺮآن ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻣﺎ اﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ ﯾﺎ اّﯾﻬﺎ اﻟّﺬﯾﻦ اﻣﻨﻮا اﻻ و ﻋﻠﯽ راﺳﻬﺎ و اﻣﯿﺮﻫﺎ‬‫و اﺧﺮج ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد ﻗﺎل ﮐﻨﺖ ﻋﻨﺪ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪659 :‬‬‫ﻓﺴﺌﻞ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻓﻘﺎل ﻗﺴﻤﺖ اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻋﺸﺮة اﺟﺰاء ﻓﺎﻋﻄﯽ ﻋﻠﯽ ﺗﺴﻌﮥ اﺟﺰاء و اﻟّﻨﺎس ﺟﺰء واﺣﺪا‬‫و ﻋﻨﻪ اﯾﻀﺎ اﻧﺰل اﻟﻘﺮآن ﻋﻠﯽ ﺳﺒﻌﮥ اﺣﺮف ﻣﺎ ﻣﻨﻬﺎ ﺣﺮف اﻟّﺎ و ﻟﻪ ﻇﻬﺮ و ﺑﻄﻦ و اّﻣﺎ ﻋﻠﯽ ﻓﻌﻨﺪه ﻣﻨﻪ ﻋﻠﻢ اﻟّﻈﺎﻫﺮ و اﻟﺒﺎﻃﻦ‬‫و اﺧﺮج اﯾﻀﺎ ﻋﻠّﯽ ﺳّﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ و اﻣﺎم اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ‬‫و اﺧﺮج اﯾﻀﺎ اﻧﺎ ﺳﯿﺪ وﻟﺪ آدم و ﻋﻠّﯽ ﺳّﯿﺪ اﻟﻌﺮب‬‫و اﺧﺮج اﯾﻀﺎ ﻋﻠﯽ راﯾﮥ اﻟﻬﺪي‬‫و اﺧﺮج اﯾﻀﺎ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اّن اﻟﱠﻠﻪ اﻣﺮﻧﯽ ان ادﯾﻨﮏ و اﻋﻠﻤﮏ ﻟﺘﻌﯽ و اﻧﺰﻟﺖ ﻋﻠﯽ ﻫﺬه اﻵﯾﮥ َو َﺗِﻌَﯿﻬﺎ ُأُذٌن واِﻋَﯿٌﮥ‬‫و اﺧﺮج اﯾﻀﺎ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮐﻨﺎ ﻧﺘﺤﺪث ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﻋﻬﺪ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺳﺒﻌﯿﻦ ﻋﻬﺪا ﻟﻢ ﯾﻌﻬﺪ اﻟﯽ ﻏﯿﺮه‬‫و اﻻﺧﺒﺎر ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب ﻻ ﺗﮑﺎد ﺗﺤﺼﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪه ﻫﻤﺰﯾﻪ در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ‬‫ﻟﻢ ﯾﺰده ﮐﺸﻒ اﻟﻐﻄﺎء ﯾﻘﯿﻨﺎ ﺑﻞ ﻫﻮ اﻟﺸﻤﺲ ﻣﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻏﻄﺎء‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻣّﻤﺎ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ اﺧﺘﺺ ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻤﺎ ﺗﻘﺼﺮ ﻋﻨﻪ اﻟﻌﺒﺎرات‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 520‬از ‪581‬‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠّﯽ‬‫و ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﻻ ﻧﺰاع ﻓﯿﻪ و‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﻧﺎ دار ﻟا ﺤﮑﻤﮥ‬‫و رواﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﺗﻄﻬﯿﺮ اﻟﺠﻨـﺎن ﺟـﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﻣﻄـﺎﻋﻦ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ و ﺟﻮاﺑـﺎت آن وارد ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺴـﺎدس ﺧﺮوﺟﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ‬‫وﺟﻬﻪ و ﻣﺤﺎرﺑﺘﻪ ﻟﻪ ﻣﻊ اﻧﻪ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﻖ ﺑﺎﺟﻤﺎع اﻫﻞ اﻟﺤﻞ و اﻟﻌﻘﺪ و اﻻﻓﻀﻞ اﻻﻋﺪل اﻻﻋﻠﻢ ﺑﻨﺺ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺤﺴﻦ ﻟﮑﺜﺮة ﻃﺮﻗﻪ ﺧﻼﻓﺎ ﻟﻤﻦ‬‫زﻋﻢ وﺿﻌﻪ و ﻟﻤﻦ زﻋﻢ ﺻﺤﺘﻪ و ﻟﻤﻦ اﻃﻠﻖ ﺣﺴﻨﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻟـﺦ و ﻋﻼـوه ﺑﺮﯾﻦ از اﻓـﺎدات دﯾﮕﺮ اﺳﺎﻃﯿﻦ اﻋﻼم و ارﮐﺎن ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻧﯿﺰ دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟّﻨﺎﻇﺮ اﻟﺒﺼـﯿﺮ ﻓﯿﻤﺎ ﻗّﺪﻣﻨﺎ ﻣﻦ ﻋﺒﺎرات ﻫﻮﻻء اﻟﻨﺤﺎرﯾﺮ اﻣﺎ اﻣﺮ دوم اﻋﻨﯽ اﺳـﺘﻠﺰام اﻋﻠﻤﯿﺖ اﻓﻀﻠﯿﺖ را‬‫ﭘﺲ ﻧﻬـﺎﯾﺖ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ و ﺑﺎﺟﻤﺎع ارﺑﺎب داﻧﺶ و ﻋﻘﻞ و اﺗﻔﺎق اﺻـﺤﺎب ﻋﻠﻢ و ﻓﻀﻞ اﺷـﺮف ﻓﻀﺎﺋﻞ و اﻋﻼي ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﻠﻤﺴﺖ و‬‫ﻫﺮ ﮐﻪ در ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻻﺗﺮﺳﺖ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ اﻓﻀـﻠﺴﺖ و ﺑﻤﻘﺘﻀﺎي ﮐﻞ اﻟﺼـﯿﺪ ﻓﯽ ﺟﻮف اﻟﻔﺮا ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻧﻔﺴﺎﻧﯿﻪ ﺗﺤﺖ ﻋﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻨﺸـﺄ‬‫آن ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻫﻤﯿﻦ ﺻﻔﺖ ﻓﺎﺿﻠﻪ اﺳﺖ و ﻫﺮ ﮐﻪ در ﻋﻠﻢ اﻓﻀﻠﺴﺖ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺑﺮاي او ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ در ﻣﻨﺘﻬﺎي وﺿﻮح‬‫و ﻇﻬﻮر و ﺗﺒﯿﻦ و ﺳـﻔﻮر ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺷﻄﺮي از اﻓﺎدات ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و ﮐﻤﻼي ﻣﺪّﻗﻘﯿﻦ ﺳﻨﯿﻪ ﮐﻪ ﻗﺎﻃﻊ اﻟﺴﻦ اﺻﺤﺎب ﻣﺮا و ﺧﺼﺎم و‬‫ﻣﺜﺒﺖ اﯾﻦ ﻣﻘﺼﻮد و ﻣﺮام ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ ﺣﮑﯿﻢ ﺗﺮﻣﺬي در ﻧﻮادر اﻻﺻﻮل ﮔﻔﺘﻪ اﻻﺻﻞ اﻟﺨﺎﻣﺲ و اﻟﺜﻼﺛﻮن و اﻟﻤﺎﺋﮥ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻧﺼﺮ ﺑﻦ راﺷﺪ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺴﺪد ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺑﺸﺮ ﺑﻦ اﻟﻤﻔﻀﻞ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﻤﺮ ﻣﻮﻟﯽ ﻋﻔﺮة ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ اﯾﻮب ﺑﻦ ﺻﻔﻮان‬‫ﯾـﺬﮐﺮ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺧﺮج ﻋﻠﯿﻨﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل اﯾﻬﺎ اﻟﻨﺎس ﻣﻦ ﮐﺎن ﯾﺠﺐ ان ﯾﻌﻠﻢ ﻣﻨﺰﻟﺘﻪ ﻋﻨـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ‬‫ﮐﯿﻒ ﻣﻨﺰﻟـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﺪه ﻓﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻨﺰل اﻟﻌﺒﺪ ﻣﻨﻪ ﺣﯿﺚ اﻧﺰﻟﻪ ﻣﻦ ﻧﻔﺴﻪ و ان ﻟّﻠﻪ ﺳـﺮاﯾﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﻠﺌﮑﮥ ﺗﺤﻞ و ﺗﻘﻒ ﻋﻠﯽ ﻣﺠﺎﻟﺲ اﻟﺬﮐﺮ ﻓﺎﻏﺪوا و‬‫روﺣﻮا ﻓﯽ ذﮐﺮ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺎ ﻓﺎرﺗﻌﻮا ﻓﯽ رﯾﺎض اﻟﺠّﻨﮥ ﻗﺎﻟﻮا و اﯾﻦ رﯾﺎض اﻟﺠّﻨﮥ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﻣﺠﺎﻟﺲ اﻟﺬﮐﺮ ﻓﺎﻏﺪوا و روﺣﻮا ﻓﯽ ذﮐﺮ اﻟﱠﻠﻪ و‬‫ذﮐﺮوه ﺑﺎﻧﻔﺴـﮑﻢ ﻓﻤﻨﺰﻟـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨـﺪ اﻟﻌﺒـﺪ اﻧﻤـﺎ ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﻗﻠﺒﻪ ﻋﻠﯽ ﻗـﺪر ﻣﻌﺮﻓﺘﻪ اﯾـﺎه و ﻋﻠﻤﻪ و ﻫﯿﺒﺘﻪ ﻣﻨﻪ و اﺟﻼـﻟﻪ ﻟﻪ ﺗﻌﻈﯿﻤﻪ و اﻟﺤﯿـﺎء ﻣﻨﻪ و‬‫اﻟﺨﺸـﯿﮥ ﻣﻨﻪ و اﻟﺨﻮف ﻣﻦ ﻋﻘﺎﺑﻪ و اﻟﺮﺟﻞ ﻋﻨﺪ ذﮐﺮه و اﻗﺎﻣﮥ اﻟﺤﺮﻣﮥ ﻻﻣﺮه و ﻧﻬﯿﻪ و ﻗﺒﻮل ﻣﻨﻨﻪ و روﯾﮥ ﺗﺪﺑﯿﺮه و اﻟﻮﻗﻮف ﻋﻨﺪ اﺣﮑﺎﻣﻪ ﻃﯿﺐ‬‫اﻟﻨﻔﺲ ﺑﻬﺎ و اﻟﺘﺴﻠﯿﻢ ﻟﻪ ﺑﺪﻧﺎ و روﺣﺎ و ﻗﻠﺒﺎ و ﻣﺮاﻗﺒﮥ ﺗﺪﺑﯿﺮه ﻓﯽ اﻣﻮره و ﻟﺰوم ذﮐﺮه و اﻟﻨﻬﻮض ﺑﺎﺛﻘﺎل ﻧﻌﻤﻪ و اﺣﺴﺎﻧﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪660 :‬‬‫و ﺗﺮك ﻣﺸـّﯿﺎﺗﻪ ﻟﻤﺸـﯿﺎﺗﻪ و ﺣﺴﻦ اﻟﻈﻦ ﺑﻪ ﻓﯽ ﮐﻞ ﻣﺎ ﻧﺎﺑﻪ و اﻟّﻨﺎس ﻓﯽ ﻫﺬه اﻻﺷـﯿﺎء ﻋﻠﯽ درﺟﺎت ﯾﺘﻔﺎﺿﻠﻮن ﻓﻤﻨﺎزﻟﻬﻢ ﻋﻨﺪ رﺑﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﻗﺪر‬‫ﺣﻈﻮﻇﻬﻢ ﻣﻦ ﻫﺬه اﻻﺷﯿﺎء و اّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺒﺎرك اﺳﻤﻪ اﮐﺮم اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﻤﻌﺮﻓﺘﻪ ﻓﺎوﻓﺮﻫﻢ ﺣﻈﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﻪ و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﻬﻢ اوﻓﺮﻫﻢ ﺣﻈﺎ‬‫ﻣﻦ ﻫـﺬه اﻻﺷـﯿﺎء و اوﻓﺮﻫﻢ ﺧﻄﺎ ﻣﻨﻬﺎ اﻋﻈﻤﻬﻢ ﻣﻨﺰﻟـﮥ ﻋﻨـﺪه و ارﻓﻌﻬﻢ درﺟﮥ و اﻗﺮﺑﻬﻢ وﺳـﯿﻠﮥ و ﻋﻠﯽ ﻗﺪر ﻧﻘﺼﺎﻧﻪ ﻣﻦ ﻫﺬه اﻻﺷـﯿﺎء ﯾﻨﺘﻘﺺ‬‫ﺣﻈﻪ و ﯾﻨﺤﻂ درﺟﺘﻪ و ﺗﺒﻌﺪ وﺳﯿﻠﺘﻪ و ﯾﻘﻞ ﻋﻠﻤﻪ ﺑﻪ و ﺗﻀﻌﻒ ﻣﻌﺮﻓﺘﻪ اﯾﺎه و ﯾﺴﻘﻢ اﯾﻤﺎﻧﻪ و ﯾﻤﻠﮑﻪ ﻧﻔﺴﻪ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺒﺎرك اﺳﻤﻪ َو ﻟََﻘْﺪ َﻓﱠﻀﻠْﻨﺎ‬‫ﺑَْﻌَﺾ اﻟﱠﻨﺒِﱢﯿﯿَﻦ َﻋﻠﯽ ﺑَْﻌٍﺾ َو آَﺗﯿْﻨﺎ داُوَد َزﺑ ُﻮرًا‬‫ﻓﺎﻧّﻤـﺎ ﻓﻀـﻞ اﻟﺨﻠﻖ ﺑﺎﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ ﻟﻪ و اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻪ ﻻ ﺑﺎﻻﻋﻤﺎل و اﻟﯿﻬﻮد و اﻟﻨﺼﺎري و ﺳﺎﺋﺮ اﻫﻞ اﻟﻤﻠﻞ ﻗـﺪ ﻋﻤﻠﻮا اﻋﻤﺎل اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﻓﺼﺎرت ﻫﻨﺎ ﻫﺒﺎء‬‫ﻣﻨﺜﻮرا ﻓﺒﺎﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ ﺗﺰﮐﻮ اﻻﻋﻤﺎل و ﺑﻬﺎ ﺗﻘﺒﻞ ﻣﻨﻬﻢ و ﺑﻬﺎ ﺗﻄﻬﺮ اﻻﺑـﺪان ﻓﻤﻦ ﻓﻀﻞ ﺑﺎﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﻓﻘﺪ اوﺗﯽ ﺧﻄﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻪ و ﻣﻦ ﻓﻀﻞ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﺑﻪ‬‫ﯾﮑﻮن ﻫﺬه اﻻﺷﯿﺎء اﻟﺘﯽ وﺻﻔﻨﺎ ﻣﻮﺟﻮدة ﻋﻨﺪه‬‫و اﺑﻮ ﺣﺎﻣـﺪ ﻏﺰاﻟﯽ در رﺳﺎﻟﻪ ﻟـﺪﻧﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻋﻠﻢ اّن اﻟﻌﻠﻢ ﻫﻮ ﻗﺼﻮر اﻟﻨﻔﺲ اﻟﻨﺎﻃﻘـﮥ اﻟﻤﻄﻤﺌّﻨـﮥ ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻻﺷـﯿﺎء و ﺻﻮرﻫﺎ اﻟﻤﺠﺮدة ﻋﻦ اﻟﻤﻮاد‬‫ﺑﺎﻋﯿﺎﻧﻬﺎ و ﮐﯿﻔﯿﺎﺗﻬﺎ و ﮐﻤﯿﺎﺗﻬﺎ و ﺟﻮاﻫﺮﻫﺎ و ذواﺗﻬﺎ إن ﮐﺎﻧﺖ ﻣﻔﺮدة و ان ﮐﺎﻧﺖ ﻣﺮﮐﺒـﮥ و اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻫﻮ اﻟﻤﺤﯿﻂ اﻟﻤﺪرك اﻟﻤﺘﺼﻮر و اﻟﻤﻌﻠﻮم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 521‬از ‪581‬‬‫ﻫﻮ ذات اﻟﺸـﯽء اﻟّـﺬي ﯾﻨﺘﻘﺶ ﻋﻠﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﻨﻔﺲ و ﺷـﺮف اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻘـﺪر ﺷـﺮف ﻣﻌﻠﻮﻣﻪ و رﺗﺒﮥ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﺑﺤﺴﺐ رﺗﺒﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻻ ﺷﮏ ان اﻓﻀـﻞ‬‫اﻟﻤﻌﻠﻮﻣﺎت و اﻋﻼﻫﺎ و اﺷـﺮﻓﻬﺎ و اﺟﻠﻬﺎ ﻫﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟّﺼﺎﻧﻊ اﻟﻤﺒﺪع اﻟﺤّﻖ اﻟﻮاﺣﺪ ﻓﻌﻠﻤﻪ و ﻫﻮ ﻋﻠﻢ اﻟﺘﻮﺣﯿﺪ اﻓﻀﻞ اﻟﻌﻠﻮم و اﺟﻠﻬﺎ و اﮐﻤﻠﻬﺎ‬‫و ﻫﺬا اﻟﻌﻠﻢ ﻟا ﻀﺮوري واﺟﺐ ﺗﺤﺼﯿﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻌﻘﻼء ﮐﻤﺎ‬‫ﻗﺎل ﺻﺎﺣﺐ ﻟا ﺸﺮع ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺮﯾﻀﮥ ﻋﻠﯽ ﮐّﻞ ﻣﺴﻠﻢ‬‫و اﻣﺮ ﺑﺎﻟﺴﻔﺮ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل اﻃﻠﺒﻮا ﻟا ﻌﻠﻢ و ﻟﻮ ﺑﺎﻟﺼﯿﻦ‬‫و ﻋﺎﻟﻢ ﻫـﺬا ﻟا ﻌﻠﻢ اﻓﻀﻞ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﺑﻬﺬا اﻟﺴـﺒﺐ ﺧﺼـﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺎﻟﺬﮐﺮ ﻓﯽ اﺟﻞ اﻟﻤﺮاﺗﺐ ﻓﻘﺎل ﺷـﻬﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﻪ ﻻ اﻟﻪ اﻻ ﻫﻮ و اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ و‬‫أوﻟﻮ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻌﻠﻤﺎء ﻋﻠﻢ اﻟﺘﻮﺣﯿﺪ ﻻ ﺑﺎﻃﻼق ﻫﻢ اﻻﻧﺒﯿﺎء و ﺑﻌﺪﻫﻢ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﺬﯾﻦ ﻫﻢ ورﺛﮥ اﻻﻧﺒﯿﺎء و ﻫﺬا اﻟﻌﻠﻢ و ان ﮐﺎن ﺷﺮﯾﻔﺎ ﻓﯽ ذاﺗﻪ ﮐﺎﻣﻼ‬‫ﺑﻨﻔﺴﻪ ﻻ ﯾﻨﻔﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻌﻠﻮم ﺑﻞ ﻻ ﯾﺤﺼﻞ اﻟّﺎ ﺑﻤﻘﺪﻣﺎت ﮐﺜﯿﺮة و ﺗﻠﮏ اﻟﻤﻘﺪﻣﺎت ﻻ ﺗﻨﺘﻈﻢ اﻟّﺎ ﻋﻦ ﻋﻠﻮم ﺷﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﻋﻠﻢ اﻟﺴـﻤﻮات و اﻻﻓﻼك‬‫و ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻢ اﻟﻤﺼﻨﻮﻋﺎت و ﯾﺘﻮﻟﺪ ﻋﻦ ﻋﻠﻢ اﻟﺘﻮﺣﯿﺪ ﻋﻠﻢ آﺧﺮ ﮐﻤﺎ ﺳﻨﺬﮐﺮﻫﺎ ﺑﺎﻗﺴﺎﻣﻬﺎ ﻓﯽ ﻣﻮاﺿﻌﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪661 :‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﻏﺰاﻟﯽ در اﺣﯿﺎء اﻟﻌﻠﻮم در ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﺎب اﻻّول ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺘﻌﻠﯿﻢ و اﻟﺘﻌﻠﻢ و ﺷﻮاﻫﺪه ﻣﻦ اﻟﻨﻘﻞ و اﻟﻌﻘﻞ ﻓﻀﯿﻠﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫اّﻣﺎ ﺷﻮاﻫﺪ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﻘﺮآن ﻓﻘﻮﻟﻪ ﻋّﺰ و ﺟﻞ َﺷِﻬَﺪ اﻟﱠﻠُﻪ َأﱠﻧُﻪ ﻻ ِإﻟَﻪ ِإﻟﱠﺎ ُﻫَﻮ َو اﻟ َْﻤﻼﺋَِﮑُﮥ َو ُأوﻟ ُﻮا اﻟ ِْﻌﻠِْﻢ ﻗﺎﺋِﻤًﺎ ﺑ ِﺎﻟ ِْﻘْﺴِﻂ‬‫ﻓﺎﻧﻈﺮ ﮐﯿﻒ ﺑـﺪا ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻨﻔﺴﻪ و ﺛﻨﯽ ﺑﺎﻟﻤﻠﺌﮑـﮥ و ﺛﻠﺚ ﺑﺎﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ و ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺑﻬﺬا ﺷـﺮﻓﺎ و ﻓﻀـﻼ و ﺟﻼﻻ و ﻧﺒﻼ و ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫َﯾْﺮَﻓِﻊ اﻟﱠﻠُﻪ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا ﻣِﻨُْﮑْﻢ َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ُأوﺗُﻮا اﻟ ِْﻌﻠَْﻢ َدَرﺟﺎٍت‬‫ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻟﻠﻌﻠﻤﺎء درﺟﺎت ﻓﻮق اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺴـﺒﻊ ﻣﺎﺋـﮥ درﺟﮥ ﻣﺎ ﺑﯿﻦ اﻟّﺪرﺟﺘﯿﻦ ﻣﺴـﯿﺮة ﺧﻤﺲ ﻣﺎﺋﮥ ﻋﺎم و ﻗﺎل ﻋﺰ و ﺟّﻞ‬‫ﻗُْﻞ َﻫْﻞ َﯾْﺴَﺘِﻮي اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ﻻ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن‬‫و ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ ِإﱠﻧﻤﺎ َﯾْﺨَﺸﯽ اﻟﱠﻠَﻪ ﻣِْﻦ ِﻋﺒﺎِدِه اﻟ ُْﻌَﻠﻤﺎُء‬‫و ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗُْﻞ َﮐﻔﯽ ﺑ ِﺎﻟﱠﻠِﻪ َﺷِﻬﯿﺪًا ﺑَﯿْﻨِﯽ َو ﺑَﯿَْﻨُﮑْﻢ َو َﻣْﻦ ِﻋﻨَْﺪُه ِﻋﻠُْﻢ اﻟ ِْﮑﺘﺎِب‬‫و ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺎَل اﻟﱠِﺬي ِﻋﻨَْﺪُه ِﻋﻠٌْﻢ ﻣَِﻦ اﻟ ِْﮑﺘﺎِب َأَﻧﺎ آﺗِﯿَﮏ ﺑ ِِﻪ‬‫ﺗﻨﺒﯿﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ اﻗﺘﺪر ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻘﻮة اﻟﻌﻠﻢ و ﻗﺎل ﻋّﺰ و ﺟّﻞ َو ﻗﺎَل اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ُأوﺗُﻮا اﻟ ِْﻌﻠَْﻢ َوﯾَْﻠُﮑْﻢ َﺛﻮاُب اﻟﱠﻠِﻪ َﺧﯿٌْﺮ ﻟ َِﻤْﻦ آَﻣَﻦ َو َﻋِﻤَﻞ ﺻﺎﻟ ِﺤًﺎ‬‫ﺑﯿﻦ اّن ﻋﻈﻢ ﻗﺪر اﻵﺧﺮة ﯾﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ و ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﺗِﻠَْﮏ اﻟ َْﺄﻣْﺜﺎُل َﻧْﻀِﺮﺑ ُﻬﺎ ﻟ ِﻠﱠﻨﺎِس َو ﻣﺎ َﯾْﻌِﻘﻠُﻬﺎ ِإﻟﱠﺎ اﻟ ْﻌﺎﻟ ُِﻤﻮَن‬‫و ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻟَْﻮ َرﱡدوُه ِإﻟَﯽ اﻟﱠﺮُﺳﻮِل َو ِإﻟﯽ ُأوﻟ ِﯽ اﻟ َْﺄﻣِْﺮ ﻣِﻨُْﻬْﻢ ﻟََﻌﻠَِﻤُﻪ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ‬‫ﯾﺴـﺘﻨﺒﻄﻮﻧﻪ ﻣﻨﻬﻢ رّد ﺣﮑﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﻮﻗﺎﺋﻊ اﻟﯽ اﺳـﺘﻨﺒﺎﻃﻬﻢ و اﻟﺤﻖ رﺗﺒﺘﻬﻢ ﺑﺮﺗﺒﮥ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻓﯽ ﮐﺸﻒ ﺣﮑﻢ اﻟﱠﻠﻪ و ﻗﯿﻞ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﺎ ﺑَﻨِﯽ آَدمَ‬‫َﻗْﺪ َأﻧ َْﺰﻟ ْﻨﺎ َﻋَﻠﯿُْﮑْﻢ ﻟ ِﺒﺎﺳًﺎ ﯾُﻮاِري َﺳْﻮآﺗُِﮑْﻢ‬‫ﯾﻌﻨﯽ اﻟﻌﻠﻢ و رﯾﺸﺎ ﯾﻌﻨﯽ اﻟﯿﻘﯿﻦ و ﻟﺒﺎس اﻟﺘﻘﻮي ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺤﯿﺎء و ﻗﺎل ﻋّﺰ و ﺟﻞ َو ﻟََﻘْﺪ ِﺟﺌْﻨﺎُﻫْﻢ ﺑ ِِﮑﺘﺎٍب َﻓﱠﺼﻠْﻨﺎُه َﻋﻠﯽ ِﻋﻠٍْﻢ‬‫و ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ َﻓَﻠَﻨُﻘﱠﺼﱠﻦ َﻋَﻠﯿِْﻬْﻢ ﺑ ِِﻌﻠٍْﻢ‬‫و ﻗﺎل ﻋّﺰ و ﺟّﻞ ﺑَْﻞ ُﻫَﻮ آﯾﺎٌت ﺑَﱢﯿﻨﺎٌت ﻓِﯽ ُﺻُﺪوِر اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ُأوﺗُﻮا اﻟ ِْﻌﻠَْﻢ‬‫و ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ َﺧَﻠَﻖ اﻟ ِْﺈﻧ ْﺴﺎَن َﻋﱠﻠَﻤُﻪ اﻟ َْﺒﯿﺎَن‬‫و اﻧﻤﺎ ذﮐﺮ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﻣﻌﺮض اﻻﻣﺘﻨﺎن و اّﻣﺎ اﻻﺧﺒﺎر‬‫ﻓﻘـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﯾﺮد اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ ﺧﯿﺮا ﯾﻔﻘﻬﻪ ﻓﯽ اﻟـّﺪﯾﻦ و ﯾﻠﻬﻤﻪ رﺷـﺪه و ﻗـﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﻌﻠﻤﺎء ورﺛﮥ‬‫اﻻﻧﺒﯿﺎء‬‫و ﻣﻌﻠﻮم اﻧّﻪ ﻻ رﺗﺒﮥ ﻓﻮق رﺗﺒﮥ اﻟّﻨﺒﻮة ﻓﻼ ﺷﺮف ﻓﻮق ﺷﺮف اﻟﻮراﺛﮥ ﻟﺘﻠﮏ اﻟّﺮﺗﺒﮥ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 522‬از ‪581‬‬‫ﻗﺎل ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺴﺘﻐﻔﺮ ﻟﻠﻌﺎﻟﻢ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺴﻤﻮات و اﻻرض‬‫و أي ﻣﻨﺼﺐ ﯾﺰﯾﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﺼﺐ ﻣﻦ ﺗﺸﺘﻐﻞ ﻣﻼﺋﮑﮥ اﻟّﺴﻤﻮات و اﻻرض ﺑﺎﻻﺳﺘﻐﻔﺎر ﻟﻪ ﻓﻬﻮ ﻣﺸﻐﻮل ﺑﻨﻔﺴﻪ و ﻫﻢ ﻣﺸﻐﻮﻟﻮن ﺑﺎﻻﺳﺘﻐﻔﺎر ﻟﻪ و‬‫ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ان اﻟﺤﮑﻤﮥ ﺗﺰﯾﺪ اﻟﺸﺮﯾﻒ ﺷﺮﻓﺎ و ﺗﺮﻓﻊ اﻟﻤﻤﻠﻮك ﺣﺘﯽ ﯾﺠﻠﺴﻪ ﻣﺠﺎﻟﺲ اﻟﻤﻠﻮك‬‫و ﻗﺪ ﻧﺒﻪ ﺑﻬﺬا ﻋﻠﯽ ﺛﻤﺮﺗﻪ ﻓﯽ اﻟّﺪﻧﯿﺎ و ﻣﻌﻠﻮم اّن اﻵﺧﺮة ﺧﯿﺮ و اﺑﻘﯽ و‬‫ﻗﺎل ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺧﺼﻠﺘﺎن ﻻ ﯾﮑﻮﻧﺎن ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻓﻖ ﺣﺴﻦ ﺳﻤﺖ و ﻓﻘﻪ ﻓﯽ اﻟّﺪﯾﻦ‬‫و ﻻ ﺗﺸﮑﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﻨﻔﺎق ﺑﻌﺾ ﻓﻘﻬﺎء اﻟﺰﻣﺎن ﻓﺎﻧﻪ ﻣﺎ أراد ﺑﻪ اﻟﻔﻘﻪ اﻟّﺬي ﻇﻨﻨﺘﻪ و ﺳﯿﺎﺗﯽ ﻣﻌﻨﯽ اﻟﻔﻘﻪ و ادﻧﯽ درﺟﺎت اﻟﻔﻘﯿﻪ ان ﯾﻌﻠﻢ اّن‬‫اﻵﺧﺮة ﺧﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﻫﺬه اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ إذا ﺻﺪﻗﺖ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪662 :‬‬‫و ﻏﻠﺒﺖ ﺑﺮﺋﺘﻪ ﻣﻦ اﻟﻨﻔﺎق و اﻟﺮﯾﺎء و‬‫ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻓﻀﻞ اﻟّﻨﺎس اﻟﻤﻮﻣﻦ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟّﺬي ان اﺣﺘﯿﺞ إﻟﯿﻪ ﻧﻔﻊ و ان اﺳﺘﻐﻨﯽ ﻋﻨﻪ اﻏﻨﯽ ﻧﻔﺴﻪ‬‫و ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻻﯾﻤﺎن ﻋﺮﯾﺎن و ﻟﺒﺎﺳﻪ اﻟﺘﻘﻮي و زﯾﻨﺘﻪ اﻟﺤﯿﺎء و ﺛﻤﺮﺗﻪ اﻟﻌﻠﻢ‬‫و ﻗـﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻗﺮب اﻟّﻨﺎس ﻣﻦ درﺟـﮥ اﻟّﻨﺒﻮة اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺠﻬﺎد اّﻣﺎ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻓـﺪﻟﻮا اﻟّﻨﺎس ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺟﺎءت ﺑﻪ اﻟﺮﺳﻞ و اﻣﺎ‬‫اﻫﻞ اﻟﺠﻬﺎد ﻓﺠﺎﻫﺪوا ﺑﺎﺳﯿﺎﻓﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺟﺎءت ﺑﻪ اﻟّﺮﺳﻞ‬‫و ﻗﺎل ﺻﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻤﻮت ﻗﺒﯿﻠﮥ اﯾﺴﺮ ﻣﻦ ﻣﻮت ﻋﺎﻟﻢ‬‫و ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم اﻟّﻨﺎس ﻣﻌﺎدن ﮐﻤﻌﺎدن اﻟّﺬﻫﺐ و اﻟﻔﻀﮥ ﻓﺨﯿﺎرﻫﻢ ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ ﺧﯿﺎرﻫﻢ ﻓﯽ اﻻﺳﻼم إذا ﻓﻘﻬﻮا‬‫و ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻮزن ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﻣﺪاد اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑﺪم اﻟﺸﻬﺪاء‬‫و ﻗﺎل ﺻﻠّﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ ﺣﻔﻆ ﻋﻠﯽ اﻣﺘﯽ ارﺑﻌﯿﻦ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻣﻦ اﻟﺴﻨﮥ ﺣﺘﯽ ﯾﺆدﯾﻬﺎ إﻟﯿﻬﻢ ﮐﻨﺖ ﻟﻪ ﺷﻔﯿﻌﺎ و ﺷﻬﯿﺪا ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ‬‫و ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ ﺣﻤﻞ ﻣﻦ اﻣﺘﯽ ارﺑﻌﯿﻦ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻟﻘﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ ﻓﻘﯿﻬﺎ ﻋﺎﻟﻤﺎ‬‫و ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ ﺗﻔﻘﻪ ﻓﯽ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﮐﻔﺎه اﻟﱠﻠﻪ ﻫﻤﻪ و رزﻗﻪ ﻣﻦ ﺣﯿﺚ ﻻ ﯾﺤﺘﺴﺐ‬‫و ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اوﺣﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟّﻞ اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﯾﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻧّﯽ ﻋﻠﯿﻢ اﺣﺐ ﮐّﻞ ﻋﻠﯿﻢ‬‫و ﻗﺎل ﺻﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻣﯿﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ ﻓﯽ اﻻرض‬‫و ﻗﺎل ﺻﻠّﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺻﻨﻔﺎن ﻣﻦ اّﻣﺘﯽ إذ اﺻﻠﺤﻮا ﺻﻠﺢ اﻟّﻨﺎس و إذا ﻓﺴﺪوا ﻓﺴﺪ اﻟّﻨﺎس اﻻﻣﺮاء و اﻟﻔﻘﻬﺎء‬‫و ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم إذا اﺗﯽ ﻋﻠﯽ ﯾﻮم ﻻ ازداد ﻓﯿﻪ ﻋﻠﻤﺎ ﯾﻘﺮﺑﻨﯽ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟّﻞ ﻓﻼ ﺑﻮرك ﻓﯽ ﻃﻠﻮع ﺷﻤﺲ ذﻟﮏ اﻟﯿﻮم‬‫و ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ ﺗﻔﻀﯿﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺒﺎدة و اﻟﺸﻬﺎدة ﻓﻀﻞ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺑﺪ ﮐﻔﻀﻠﯽ ﻋﻠﯽ ادﻧﯽ رﺟﻞ ﻣﻦ اﺻﺤﺎﺑﯽ‬‫ﻓـﺎﻧﻈﺮ ﮐﯿﻒ ﻧﺰل اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻘﺎرﻧـﺎ ﻟﺪرﺟـﮥ اﻟﻨﺒﻮة و ﮐﯿﻒ ﺣـﻂ رﺗﺒـﮥ اﻟﻌﻤـﻞ اﻟﻤﺠﺮد ﻋﻦ اﻟﻌﻠﻢ و ان ﮐﺎن اﻟﻌﺎﺑـﺪ ﻻ ﯾﺨﻠﻮ ﻋﻦ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﻌﺒﺎدة اﻟّﺘﯽ‬‫ﯾﻮاﻇﺐ ﻋﻠﯿﻬﺎ و ﻟﻮﻻه ﻟﻢ ﺗﮑﻦ ﻋﺒﺎدة و‬‫ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻀﻞ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺑﺪ ﮐﻔﻀﻞ اﻟﻘﻤﺮ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺒﺪر ﻋﻠﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﮑﻮاﮐﺐ‬‫و ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺸﻔﻊ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ ﺛﻼﺛﮥ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﺛﻢ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺛﻢ اﻟّﺸﻬﺪاء ﻓﺎﻋﻈﻢ ﺑﺮﺗﺒﮥ ﻫﯽ ﺗﻠﻮ اﻟﻨﺒّﻮة و ﻓﻮق اﻟﺸﻬﺎدة‬‫ﻣﻊ ﻣﺎ ورد ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﺸﻬﺎدة و‬‫ﻗﺎل ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺸﯽء اﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﻓﻘﻪ ﻓﯽ اﻟﺪﯾﻦ و ﻟﻔﻘﯿﻪ واﺣﺪ اﺷّﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﯿﻄﺎن ﻣﻦ اﻟﻒ ﻋﺎﺑﺪ و ﻟﮑﻞ ﺷﯽء‬‫ﻋﻤﺎد و ﻋﻤﺎد ﻫﺬا اﻟﺬﯾﻦ اﻟﻔﻘﻪ‬‫و ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺧﯿﺮ دﯾﻨﮑﻢ اﯾﺴﺮه و ﺧﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎدة اﻟﻔﻘﻪ‬‫و ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻀﻞ اﻟﻤﺆﻣﻦ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻮﻣﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪ ﺑﺴﺒﻌﯿﻦ درﺟﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 523‬از ‪581‬‬‫و ﻗﺎل ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﮑﻢ اﺻﺒﺤﺘﻢ ﻓﯽ زﻣﺎن ﮐﺜﯿﺮ ﻓﻘﻬﺎؤه ﻗﻠﯿﻞ ﺧﻄﺒﺎؤه ﻗﻠﯿﻞ ﺳﺎﺋﻠﻮه ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻌﻄﻮه اﻟﻌﻤﻞ ﻓﯿﻪ ﺧﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ و ﺳﯿﺎﺗﯽ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺎس زﻣﺎن ﻗﻠﯿﻞ ﻓﻘﻬﺎؤه ﮐﺜﯿﺮ ﺧﻄﺒﺎؤه ﻗﻠﯿﻞ ﻣﻌﻄﻮه ﮐﺜﯿﺮ ﺳﺎﺋﻠﻮه اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯿﻪ ﺧﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﻤﻞ‬‫و ﻗﺎل ﺻﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﯿﻦ اﻟﻌﺎﻟﻢ و اﻟﻌﺎﺑﺪ ﻣﺎﺋﮥ درﺟﮥ ﺑﯿﻦ ﮐﻞ درﺟﺘﯿﻦ ﺣﻀﺮ اﻟﺠﻮاد اﻟﻤﻀﻤﺮ ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ و ﻗﯿﻞ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪663 :‬‬‫أّي اﻻﻋﻤﺎل اﻓﻀﻞ ﻗﺎل اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﻋّﺰ و ﺟﻞ ﻓﻘﺎل أي اﻻﻋﻤﺎل ﺗﺮﯾﺪ ﻗﺎل ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ ﻓﻘﯿﻞ ﻧﺴﺎل ﻋﻦ ﻟا ﻌﻤﻞ و‬‫ﺗﺠﯿﺐ ﻋﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ان ﻗﻠﯿﻞ اﻟﻌﻤﻞ ﯾﻨﻔﻊ ﻣﻊ اﻟﻌﻠﻢ و اّن ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﻤﻞ ﻻ ﯾﻨﻔﻊ ﻣﻊ اﻟﺠﻬﻞ‬‫و ﻗﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﺒﻌﺚ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ اﻟﻌﺒﺎد ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ ﺛﻢ ﯾﺒﻌﺚ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺛّﻢ ﯾﻘﻮل ﯾﺎ ﻣﻌﺸـﺮ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻧﯽ ﻟﻢ اﺿﻊ ﻋﻠﻤﯽ ﻓﯿﮑﻢ اﻟّﺎ‬‫ﻟﻌﻠﻤﯽ ﺑﮑﻢ و ﻟﻢ اﺿﻊ ﻋﻠﻤﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻻﻋﺬﺑﮑﻢ اذﻫﺒﻮا ﻓﻘﺪ ﻏﻔﺮت ﻟﮑﻢ‬‫و اّﻣﺎ اﻻﺛﺎر‬‫ﻓﻘـﺪ ﻗـﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻟﮑﻤﯿـﻞ ﯾـﺎ ﮐﻤﯿﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺧﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻤﺎل اﻟﻌﻠﻢ ﯾﺤﺮﺳﮏ و اﻧﺖ ﺗﺤﺮس اﻟﻤﺎل و اﻟﻌﻠﻢ ﺣﺎﮐﻢ و‬‫اﻟﻤﺎل ﻣﺤﮑﻮم ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻤﺎل ﺗﻨﻘﺼﻪ اﻟﻨﻔﻘﮥ و اﻟﻌﻠﻢ ﯾﺰﮐﻮ ﺑﺎﻻﻧﻔﺎق‬‫و ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ اﯾﻀﺎ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ اﻟﺼﺎﺋﻢ اﻟﻘﺎﺋﻢ اﻟﻤﺠﺎﻫﺪ و إذا ﻣﺎت اﻟﻌﺎﻟﻢ ﺛﻠﻢ ﻓﯽ اﻻﺳﻼم ﺛﻠﻤﮥ ﻻ ﯾﺴﺪﻫﺎ اﻟّﺎ ﺧﻠﻒ ﻣﻨﻪ‬‫و ﻗـﺎل رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻧﻈﻤﺎ ﻣﺎ اﻟﻔﺨﺮ اﻻ ﻻﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ اﻧﻬﻢ* ﻋﻠﯽ اﻟﻬـﺪي ﻟﻤﻦ اﺳـﺘﻬﺪي ادﻻء* و ﻗـﺪر ﮐﻞ اﻣﺮئ ﻣﺎ ﮐﺎن ﯾﺤﺴـﻨﻪ* و‬‫اﻟﺠﺎﻫﻠﻮن ﻻﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ اﻋﺪاء* ﻓﻔﺰ ﺑﻌﻠﻢ ﺗﻌﺶ ﺣﯿﺎ ﺑﻪ اﺑﺪا* اﻟّﻨﺎس ﻣﻮﺗﯽ و اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ اﺣﯿﺎء*‬‫و ﻗـﺎل اﺑﻮ اﻻـﺳﻮد ﻟﯿﺲ ﺷـﯽء اﻋﺰ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻤﻠﻮك ﺣﮑﺎم ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺎس و اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺣﮑﺎم ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻠﻮك و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ‬‫ﺧﯿﺮ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ داود ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟﺴﻼم ﺑﯿﻦ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻤﺎل و اﻟﻤﻠﮏ ﻓﺎﺧﺘﺎر اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺎﻋﻄﯽ اﻟﻤﺎل و اﻟﻤﻠﮏ ﻣﻌﻪ و ﺳﺌﻞ اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﻣﻦ اﻟّﻨﺎس‬‫ﻓﻘﺎل اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻗﯿﻞ ﻓﻤﻦ اﻟﻤﻠﻮك ﻗﺎل اﻟﺰﻫﺎد ﻗﯿﻞ ﻓﻤﻦ اﻟﺴﻔﻠﮥ ﻗﺎل اﻟﺬي ﯾﺎﮐﻞ ﺑﺪﯾﻨﻪ و ﻟﻢ ﯾﺠﻌﻞ ﻏﯿﺮ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎس ﻻن اﻟﺨﺎﺻّﯿﮥ اﻟﺘﯽ ﺗﻤﯿﺰ‬‫ﺑﻬـﺎ اﻟﻨﺎس ﻋﻦ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﺒﻬﺎﺋﻢ ﻫﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻻﻧﺴﺎن اﻧﺴﺎن ﺑﻤﺎ ﻫﻮ ﺷـﺮﯾﻒ ﻻﺟﻠﻪ و ﻟﯿﺲ ذﻟﮏ ﺑﻘﻮة ﺷـﺨﺼﻪ ﻓﺎّن اﻟﺠﻤﻞ اﻗﻮي ﻣﻨﻪ و ﻻ ﺑﻌﻈﻤﻪ‬‫ﻓﺎن اﻟﻔﯿﻞ اﻋﻈﻢ ﻣﻨﻪ و ﻻ ﺑﺸـﺠﺎﻋﺘﻪ ﻓﺎّن اﻟﺴـﺒﻊ اﺷﺠﻊ ﻣﻨﻪ و ﻻ ﺑﺎﮐﻠﻪ ﻓﺎّن اﻟﺜﻮر اوﺳﻊ ﺑﻄﻨﺎ ﻣﻨﻪ و ﻻ ﺑﺎﻟﻤﺠﺎﻣﻌﮥ ﻓﺎّن اﺧّﺲ اﻟﻌﺼﺎﻓﯿﺮ اﻗﻮي ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺴﻔﺎد ﻣﻨﻪ ﺑﻞ ﻟﻢ ﯾﺨﻠﻖ اﻻ اﻟﻌﻠﻢ و ﻟﻢ ﯾﺸﺮف اﻟّﺎ ﺑﺬﻟﮏ و ﻗﺎل ﺑﻌﺾ اﻟﺤﮑﻤﺎء ﻟﯿﺖ ﺷﻌﺮي أي ﺷﯽء ادرك ﻣﻦ ﻓﺎﺗﻪ اﻟﻌﻠﻢ و أي ﺷﯽء ﻓﺎت‬‫ﻣﻦ ادرك اﻟﻌﻠﻢ و ﻗﺎل ﻓﺘـﺢ اﻟﻤﻮﺻـﻠﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ أ ﻟﯿﺲ اﻟﻤﺮﯾﺾ إذا ﻣﻨﻊ اﻟﻄﻌﺎم و اﻟﺸـﺮاب و اﻟﺪواء ﯾﻤﻮت ﻗﺎﻟﻮا ﺑﻠﯽ ﻗﺎل ﮐﺬﻟﮏ اﻟﻘﻠﺐ‬‫إذا ﻣﻨﻊ ﻋﻨﻪ اﻟﺤﮑﻤـﮥ و اﻟﻌﻠﻢ ﺛﻼﺛـﮥ اﯾﺎم ﯾﻤﻮت و ﻟﻘـﺪ ﺻﺪق ﻓﺎن ﻏﺬاء اﻟﻘﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﺑﻬﻤﺎ ﺣﯿﺎﺗﻪ ﮐﻤﺎ اّن ﻏﺬاء اﻟﺠﺴﺪ ﻟا ﻄﻌﺎم و‬‫ﻣﻦ ﻓﻘﺪ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻘﻠﺒﻪ ﻣﺮﯾﺾ و ﻣﻮﺗﻪ ﻻزم و ﻟﮑﻨﻪ ﻻ ﯾﺸﻌﺮ ﺑﻪ إذ ﺣﺐ اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﺷﻐﻠﻪ ﺑﻬﺎ اﺑﻄﻞ اﺣﺴﺎﺳﻪ ﮐﻤﺎ ان ﻏﻠﺒﮥ اﻟﺨﻮف ﻗﺪ ﺗﺒﻄﻞ اﺣﺴﺎس‬‫اﻟﻢ اﻟﺠﺮح ﻓﯽ اﻟﺤـﺎل و ان ﮐﺎن واﻗﻌﺎ ﻓﺎذا ﺣﻂ اﻟﻤﻮت ﻋﻨﻪ اﻋﺒﺎء اﻟـّﺪﻧﯿﺎ اﺣﺴﻦ ﺑﻬﻼﮐﻪ و ﺗﺤﺴـﺮ ﺗﺤﺴـﺮا ﻻ ﯾﻨﻔﻌﻪ و ذﻟﮏ ﮐﺎﺣﺴﺎس اﻻﻣﻦ‬‫ﻣﻦ ﺧﻮﻓﻪ و اﻟﻤﻔﯿﻖ ﻣﻦ ﺳﮑﺮه ﺑﻤﺎ اﺻﺎﺑﻪ ﻣﻦ اﻟﺠﺮاﺣﺎت ﻓﯽ ﺣﺎﻟﮥ اﻟﺴﮑﺮ او اﻟﺨﻮف ﻓﻨﻌﻮذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻦ ﯾﻮم ﮐﺸﻒ اﻟﻐﻄﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪664 :‬‬‫ﻓﺎن اﻟّﻨﺎس ﻧﯿﺎم ﻓﺎذا ﻣﺎﺗﻮا اﻧﺘﺒﻬﻮا و ﻗﺎل اﻟﺤﺴﻦ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻮزن ﻣـﺪاد اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑـﺪم اﻟﺸـﻬﺪاء ﻓﯿﺮﺟﺢ ﻣﺪاد اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد رﺿـﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺑـﺎﻟﻌﻠﻢ ﻗﺒـﻞ ان ﯾﺮﻓﻊ و رﻓﻌﻪ ان ﯾﻬﻠﮏ رواﺗﻪ ﻓﻮ اﻟّـﺬي ﻧﻔﺴـﯽ ﺑﯿـﺪه ﻟﯿﻮّدن رﺟﺎل ﻗﺘﻠﻮا ﻓﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺷـﻬﺪاء ان ﯾﺒﻌﺜﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﻤﺎء ﻟﻤﺎ ﯾﺮون ﻣﻦ ﮐﺮاﻣﺘﻬﻢ ﻓﺎن اﺣﺪا ﻟﻢ ﯾﻮﻟﺪ ﻋﺎﻟﻤﺎ و اﻧﻤﺎ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺘﻌﻠﻢ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺗﺬاﮐﺮ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻌﺾ ﻟﯿﻠﮥ اﺣﺐ اﻟﯽ‬‫ﻣﻦ اﺣﯿﺎﺋﻬﺎ و ﮐﺬﻟﮏ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺴﻦ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َرﺑﱠﻨﺎ آﺗِﻨﺎ ﻓِﯽ اﻟﱡﺪﻧ ْﯿﺎ َﺣَﺴَﻨًﮥ‬‫ﻫﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻌﺒﺎدة َو ﻓِﯽ اﻟ ْﺂِﺧَﺮِة َﺣَﺴَﻨًﮥ‬‫ﻫﯽ اﻟﺠﻨـﮥ و ﻗﯿـﻞ ﻟﺒﻌﺾ اﻟﺤﮑﻤـﺎء أّي اﻻﺷـﯿﺎء ﺗﻘﺘﻨﯽ ﻗـﺎل اﻻﺷـﯿﺎء اﻟّﺘﯽ إذا ﻏﺮﻗﺖ ﺳـﻔﯿﻨﺘﮏ ﺳـﺒﺤﺖ ﻣﻌﮏ ﯾﻌﻨﯽ اﻟﻌﻠﻢ و ﻗﯿﻞ أراد ﺑﻐﺮق‬‫اﻟﺴﻔﯿﻨﮥ ﻫﻼك ﺑﺪﻧﻪ ﺑﺎﻟﻤﻮت و ﻗﺎل ﺑﻌﻀﻬﻢ ﻣﻦ اﺗﺨﺬ اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻟﺠﺎﻣﺎ اﺗﺨﺬه اﻟّﻨﺎس اﻣﺎﻣﺎ و ﻣﻦ ﻋﺮف ﺑﺎﻟﺤﮑﻤﮥ ﻻﺣﻈﺘﻪ اﻟﻌﯿﻮن ﺑﺎﻟﻮﻗﺎر و ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 524‬از ‪581‬‬‫اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اّن ﻣﻦ ﺷـﺮف اﻟﻌﻠﻢ ﮐـّﻞ ﻣﻦ ﻧﺴﺐ إﻟﯿﻪ و ﻟﻮ ﻓﯽ ﺷـﯽء ﺣﻘﯿﺮ ﻓﺮح و ﻣﻦ دﻓﻊ ﻋﻨﻪ ﺣﺰن و ﻗﺎل ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫اّﯾﻬـﺎ اﻟّﻨـﺎس ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻓﺎّن اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ رداء ﯾﺤّﺒﻪ ﻓﻤﻦ ﻃﻠﺐ ﺑﺎﺑﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ رّداه اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﺑﺮداﺋﻪ ﻓﺎن اذﻧﺐ ذﻧﺒﺎ اﺳـﺘﻌﺘﺒﻪ ﻓﺎن اذﻧﺐ‬‫ذﻧﺒﺎ اﺳـﺘﻌﺘﺒﻪ ﻓﺎن اذﻧﺐ ذﻧﺒﺎ اﺳﺘﻌﺘﺒﻪ ﻟﺌﻼ ﯾﺴﻠﺒﻪ رداءه ذﻟﮏ و ان ﺗﻄﺎول ﺑﻪ ذﻟﮏ اﻟﺬﻧﺐ ﺣﺘﯽ ﯾﻤﻮت و ﻗﺎل اﻻﺣﻨﻒ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎد اﻟﻌﻠﻤﺎء‬‫ان ﯾﮑﻮﻧﻮا ارﺑﺎﺑﺎ و ﮐّﻞ ﻋﺰ ﻟﻢ ﯾﻮﻃـﺪ ﺑﻌﻠﻢ ﻓﺎﻟﯽ ذّل ﻣﺼـﯿﺮه و ﻗﺎل ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺠﻌـﺪ اﺷﺘﺮاﻧﯽ ﻣﻮﻻﺋﯽ ﺑﺜﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ درﻫﻢ ﻓﺎﻋﺘﻘﻨﯽ ﻗﻠﺖ ﺑﺎّي‬‫ﺣﺮﻓـﮥ اﺣﺘﺮف ﻓﻘـﺎل ﺑـﺎﺣﺴﻦ ﺣﺮﻓـﮥ ﻓﺎﺣﺘﺮﻗﺖ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻓﻤﺎ ﺗﻤﺖ ﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ﺣﺘﯽ اﺗﺎﻧﯽ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ زاﺋﺮا ﻓﻠﻢ اذن ﻟﻪ و ﻗﺎل اﻟﺰﺑﯿﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫ﮐﺘﺐ اﻟﯽ أﺑﯽ ﺑـﺎﻟﻌﺮاق ﻋﻠﯿـﮏ ﺑـﺎﻟﻌﻠﻢ ﻓﺎﻧّـﮏ ان اﻓﺘﻘﺮت ﮐـﺎن ﻟﮏ ﻣﺎﻻ و ان اﺳـﺘﻐﻨﯿﺖ ﮐﺎن ﻟﮏ ﺟﻤﺎﻻ و ﺣﮑﯽ ذﻟﮏ ﻓﯽ وﺻﺎﯾﺎ ﻟﻘﻤﺎن‬‫ﻻـﺑﻨﻪ ﻗﺎل ﯾﺎ ﻧﺒّﯽ ﺟﺎﻟﺲ اﻟﻌﻠﻤﺎء و زاﺣﻤﻬﻢ ﺑﺮﮐﺒﺘﯿﮏ ﻓﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻘﻠﺐ ﺑﻨﻮر اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﮐﻤﺎ ﯾﺤﯿﯽ اﻻرض ﺑﻮاﺑﻞ اﻟﺴـﻤﺎء و ﻗﺎل‬‫ﺑﻌﺾ اﻟﺤﮑﻤـﺎء إذا ﻣـﺎت اﻟﻌـﺎﻟﻢ ﺑﮑﺎه اﻟﺤﻮت ﻓﯽ اﻟﻤﺎء و اﻟﻄﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﻬﻮاء و ﯾﻔﻘـﺪ وﺟﻬﻪ و ﻻ ﯾﻨﺴـﯽ ذﮐﺮه و ﻗﺎل اﻟﺰﻫﺮي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ذﮐﺮ و ﻻ ﯾﺤﺒﻪ اﻻ ذﮐﺮ ان اﻟﺮﺟﺎل و ﻧﯿﺰ ﻏﺰاﻟﯽ در اﺣﯿﺎء اﻟﻌﻠﻮم در ﺑﯿﺎن ﻓﻀﻞ ﻋﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺸﻮاﻫـﺪ اﻟﻌﻘﻠﯿﮥ اﻋﻠﻢ ان اﻟﻤﻄﻠﻮب ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب‬‫ﻣﻌﺮﻓﮥ ﻓﻀـﯿﻠﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻧﻔﺎﺳـﺘﻪ و ﻣﺎ ﻟﻢ ﺗﻔﻬﻢ اﻟﻔﻀـﯿﻠﮥ ﻓﯽ ﻧﻔﺴـﻬﺎ و ﻟﻢ ﯾﺘﺤﻘﻖ اﻟﻤﺮاد ﻣﻨﻬﺎ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ان ﯾﻌﻠﻢ وﺟﻮدﻫﺎ ﺻـﻔﮥ اﻟﻌﻠﻢ او ﻟﻐﯿﺮه ﻣﻦ‬‫اﻟﺨﺼﺎل ﻓﻠﻘﺪ ﺿﻞ ﻋﻦ اﻟﻄﺮﯾﻖ ﻣﻦ ﻃﻤﻊ ان ﯾﻌﺮف ان زﯾﺪا ﺣﮑﯿﻢ أم ﻻ و ﻫﻮ ﺑﻌﺪ ﻟﻢ ﯾﻔﻬﻢ ﻣﻌﻨﯽ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﺣﻘﯿﻘﺘﻬﺎ ﻓﺎﻟﻔﻀﯿﻠﮥ ﻣﺄﺧﻮذة ﻣﻦ‬‫اﻟﻔﻀﻞ و ﻫﯽ اﻟﺰﯾﺎدة ﻓﺎذا ﺗﺸﺎرك ﺷـﯿﺌﺎن ﻓﯽ اﻣﺮ و اﺧﺘﺺ اﺣﺪﻫﻤﺎ ﺑﻤﺰﯾﺪ ﯾﻘﺎل ﻓﻀﻠﻪ و ﻟﻪ اﻟﻔﻀﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻬﻤﺎ ﮐﺎﻧﺖ زﯾﺎدﺗﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﻫﻮ ﮐﻤﺎل‬‫ذﻟﮏ اﻟﺸﯽء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪665 :‬‬‫ﮐﻤـﺎ ﯾﻘـﺎل اﻟﻔﺮس اﻓﻀـﻞ ﻣﻦ اﻟﺤﻤﺎر ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻧﻪ ﯾﺸﺎرﮐﻪ ﻓﯽ ﻗﻮة اﻟﺤﻤﻞ و ﯾﺰﯾـﺪ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻘﻮة اﻟﮑّﺮ و اﻟﻔّﺮ و ﺷـﺪة اﻟﻌـﺪو و ﺣﺴﻦ اﻟﺼﻮرة ﻓﻠﻮ‬‫ﻓﺮض ﺣﻤـﻞ اﺧﺘﺺ ﺑﺴـﻠﻌﮥ زاﺋـﺪة ﻟﻢ ﯾﻘـﻞ اﻧﻪ اﻓﻀـﻞ ﻻـن ﺗﻠـﮏ زﯾﺎدة ﻓﯽ اﻟﺠﺴﻢ و ﻧﻘﺼﺎن ﻓﯽ اﻟﻤﻌﻨﯽ و ﻟﯿﺴﺖ ﻣﻦ اﻟﮑﻤﺎل ﻓﯽ ﺷـﯽء و‬‫اﻟﺤﯿﻮان ﻣﻄﻠﻮب ﻟﻤﻌﻨﺎه و ﺻـﻔﺎﺗﻪ ﻻ ﻟﺠﺴـﻤﻪ ﻓﺎذا ﻓﻬﻤﺖ ﻫﺬا ﻟﻢ ﯾﺨﻒ ﻋﻠﯿﮏ ان اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻀﯿﻠﮥ ان اﺧﺬﺗﻪ ﺑﺎﻻﺿﺎﻓﮥ اﻟﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻻوﺻﺎف ﮐﻤﺎ‬‫ان ﻟﻠﻔﺮس ﻓﻀﯿﻠﮥ ان اﺧﺬﺗﻪ ﺑﺎﻻﺿﺎﻓﮥ اﻟﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﺤﯿﻮاﻧﺎت ﺑﻞ ﺷﺪة اﻟﻌﺪو ﻓﻀﯿﻠﮥ ﻓﯽ اﻟﻔﺮس و ﻟﯿﺴﺖ ﻓﻀﯿﻠﮥ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق و اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻀﯿﻠﮥ ﻓﯽ‬‫ذاﺗﻪ و ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﺿﺎﻓﮥ ﻓﺎﻧﻪ ﮐﻤﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺑﻪ ﺷﺮف اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ و اﻻﻧﺒﯿﺎء ﺑﻞ اﻟﮑﯿﺲ ﻣﻦ اﻟﺨﯿﻞ ﺧﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﺒﻠﯿﺪ ﻓﻬﯽ ﻓﻀﯿﻠﮥ‬‫ﻓﯽ ذاﺗﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﺿﺎﻓـﮥ و اﻋﻠﻢ ان اﻟﺸـﯽء اﻟّﻨﻔﯿﺲ‪ -‬اﻟﻤﺮﻏﻮب ﻓﯿﻪ ﯾﻨﻘﺴﻢ اﻟﯽ ﻣﺎ ﯾﻄﻠﺐ ﻟﻐﯿﺮه و اﻟﯽ ﻣﺎ ﯾﻄﻠﺐ ﻟـﺬاﺗﻪ و اﻟﯽ ﻣﺎ‬‫ﯾﻄﻠﺐ ﻟﻐﯿﺮه و ﻟﺬاﺗﻪ ﺟﻤﯿﻌﺎ ﻓﻤﺎ ﯾﻄﻠﺐ ﻟﺬاﺗﻪ اﺷـﺮف و اﻓﻀﻞ ﻣّﻤﺎ ﯾﻄﻠﺐ ﻟﻐﯿﺮه و اﻟﻤﻄﻠﻮب ﻟﻐﯿﺮه اﻟﺪراﻫﻢ و اﻟﺪﻧﺎﻧﯿﺮ ﻓﺎﻧﻬﻤﺎ ﺣﺠﺮان ﻻ ﻣﻨﻔﻌﮥ‬‫ﻟﻬﻤﺎ و ﻟﻮ ﻻ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﺴـﺮ ﻗﻀﺎء اﻟﺤﺎﺟﺎت ﺑﻬﻤﺎ ﻟﮑﺎﻧﺎ و اﻟﺤﺼـﺒﺎء ﺑﻤﺜﺎﺑﮥ واﺣﺪة و اﻟّﺬي ﯾﻄﻠﺐ ﻟﺬاﺗﻪ ﻓﺎﻟﺴﻌﺎدة ﻓﯽ اﻵﺧﺮة و‬‫ﻟـﺬة اﻟﻨﻈﺮ ﻟﻮﺟﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﻟّـﺬي ﯾﻄﻠﺐ ﻟـﺬاﺗﻪ و ﻟﻐﯿﺮه ﻓﮑﺴـﻼﻣﮥ اﻟﺒﺪن ﻓﺎن ﺳـﻼﻣﮥ اﻟﺮﺟﻞ ﻣﺜﻼ ﻣﻄﻠﻮﺑﮥ ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻧّﻬﺎ ﺳـﻼﻣﮥ اﻟﺒﺪن ﻋﻦ‬‫اﻻـﻟﻢ و ﻣﻄﻠﻮﺑـﮥ اﻟﻤﺸـﯽ ﺑﻬـﺎ و اﻟﺘﻮّﺻﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺎرب و اﻟﺤﺎﺟﺎت و ﺑﻬـﺬا اﻻﻋﺘﺒﺎر إذا ﻧﻈﺮت اﻟﯽ اﻟﻌﻠﻢ راﯾﺘﻪ ﻟﺬﯾـﺬا ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻓﯿﮑﻮن ﻣﻄﻠﻮﺑﺎ‬‫ﻟـﺬاﺗﻪ و وﺟﺪﺗﻪ وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﯽ دار اﻵﺧﺮة و ﺳـﻌﺎدﺗﻬﺎ و ذرﯾﻌﮥ اﻟﯽ اﻟﻘﺮب ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻻ ﯾﺘﻮﺻﻞ إﻟﯿﻪ اﻵﯾﮥ و اﻋﻈﻢ اﻻﺷـﯿﺎء رﺗﺒﮥ ﻓﯽ ﺣﻖ‬‫اﻻـدﻣﯽ اﻟﺴـﻌﺎدة اﻻﺑﺪﯾـﮥ و اﻓﻀـﻞ اﻻﺷـﯿﺎء ﻣﺎ ﻫﻮ وﺳـﯿﻠﮥ إﻟﯿﻬﺎ و ﻟﻦ ﯾﺘﻮّﺻﻞ إﻟﯿﻬﺎ اﻟّﺎ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻌﻤﻞ و ﻻ ﯾﺘﻮّﺻﻞ اﻟﯽ اﻟﻌﻤﻞ اﯾﻀﺎ اﻟّﺎ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﮑﯿﻔﯿﮥ اﻟﻌﻤﻞ ﻓﺎﺻﻞ اﻟﺴـﻌﺎدة ﻓﯽ اﻟّﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة ﻫﻮ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻬﻮ إذا اﻓﻀﻞ اﻻﻋﻤﺎل و ﮐﯿﻒ ﻻ و ﻗﺪ ﺗﻌﺮف ﻓﻀﯿﻠﮥ اﻟﺸﯽء اﯾﻀﺎ ﺑﺸﺮف ﺛﻤﺮﺗﻪ‬‫و ﻗـﺪ ﻋﺮﻓﺖ ان ﺛﻤﺮة اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻘﺮب ﻣﻦ رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ و اﻻﻟﺘﺤﺎق ﺑﺎﻓﻖ اﻟﻤﻼﺋﮑـﮥ و ﻣﻘﺎرﻧﮥ اﻟﻤﻺ اﻻﻋﻠﯽ ﻫﺬا ﻓﯽ اﻵﺧﺮة و اﻣﺎ ﻓﯽ اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﻓﺎﻟﻌّﺰ‬‫و اﻟﻮﻗـﺎر و ﻧﻔﻮذ اﻟﺤﮑﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻠﻮك و ﻟﺰوم اﻻﺟﺘﺮام ﻓﯽ اﻟﻄﺒﺎع ﺣﺘﯽ ان اﻏﺒﯿﺎء اﻟﺘﺮك و اﺟﻼف اﻟﻌﺮب ﯾﺼﺎدﻓﻮن ﻃﺒﺎﻋﻬﻢ ﻣﺠﺒﻮﻟـﮥ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺘﻮﻗﯿﺮ ﻟﺸـﯿﻮﺧﻬﻢ ﻻﺧﺘﺼﺎﺻـﻬﻢ ﺑﻤﺰﯾـﺪ ﻋﻠﻢ ﻣﺴـﺘﻔﺎد ﻣﻦ اﻟﺘﺠﺮﺑـﮥ ﺑﻞ اﻟﺒﻬﯿﻤـﮥ ﺑﻄﺒﻌﻬﺎ ﺗﻮﻗﺮ اﻻﻧﺴﺎن ﻟﺸـﻌﻮرﻫﺎ ﺑﺘﻤﯿﯿﺰ اﻻﻧﺴﺎن ﻟﮑﻤﺎل ﻣﺠﺎوز‬‫ﻟﺪرﺟﺘﻬﺎ ﻫﺬه ﻓﺼﯿﻠﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻄﻠﻘﺎ ﺛﻢ ﺗﺨﺘﻠﻒ اﻟﻌﻠﻮم ﮐﻤﺎ ﺳﯿﺎﺗﯽ ﺑﯿﺎﻧﻪ و ﺗﺘﻔﺎوت ﻻ ﻣﺤﺎﻟﮥ ﻓﻀﺎﺋﻠﻬﺎ ﺑﺘﻔﺎوﺗﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪666 :‬‬‫و ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ رازي در ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ اﻟﻐﯿﺐ ﮔﻔﺘﻪ و اﻋﻠﻢ اﻧﻪ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ﻓﻀـﯿﻠﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﮑﺘﺎب و اﻟﺴـﻨﮥ و اﻟﻤﻌﻘﻮل اﻣﺎ اﻟﮑﺘﺎب ﻓﻮﺟﻮه اﻻول ان اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 525‬از ‪581‬‬‫ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺳـﻤﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﮑﻤـﮥ ﺛﻢ اﻧﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋّﻈﻢ اﻣﺮ اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ذﻟﮏ ﯾـﺪل ﻋﻠﯽ ﻋﻈﻢ ﺷﺎن اﻟﻌﻠﻢ ﺑﯿﺎن اﻧﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺳـﻤﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻣﺎ‬‫ﯾﺮوي ﻋﻦ ﻣﻘﺎﺗـﻞ اﻧﻪ ﻗـﺎل ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻓﯽ اﻟﻘﺮآن ﻋﻠﯽ ارﺑﻌـﮥ اوﺟﻪ اﺣـﺪﻫﺎ ﻣﻮاﻋـﻆ اﻟﻘﺮآن ﻗﺎل ﻓﯽ ﺳﻮرة اﻟﺒﻘﺮة َو ﻣﺎ َأﻧ َْﺰَل َﻋَﻠﯿُْﮑْﻢ ﻣَِﻦ‬‫اﻟ ِْﮑﺘﺎِب َو اﻟ ِْﺤْﮑَﻤِﮥ‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻮاﻋﻆ اﻟﻘﺮآن و ﻓﯽ ﺳﻮرة اﻟﻨﺴﺎء َو َأﻧ َْﺰَل اﻟﱠﻠُﻪ َﻋَﻠﯿَْﮏ اﻟ ِْﮑﺘﺎَب َو اﻟ ِْﺤْﮑَﻤَﮥ‬‫ﯾﻌﻨﯽ اﻟﻤﻮاﻋﻆ و ﻣﺜﻠﻬﺎ ﻓﯽ آل ﻋﻤﺮان و ﺛﺎﻧﯿﻬﺎ اﻟﺤﮑﻤﮥ ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻟﻔﻬﻢ و اﻟﻌﻠﻢ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو آَﺗﯿْﻨﺎُه اﻟ ُْﺤْﮑَﻢ َﺻﺒِﯿ‪‬ﺎ‬‫و ﻓﯽ ﺳﻮرة ﻟﻘﻤﺎن َو ﻟََﻘْﺪ آَﺗﯿْﻨﺎ ﻟ ُْﻘﻤﺎَن اﻟ ِْﺤْﮑَﻤَﮥ‬‫ﯾﻌﻨﯽ اﻟﻔﻬﻢ و اﻟﻌﻠﻢ و ﻓﯽ اﻻﻧﻌﺎم ُأوﻟﺌَِﮏ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﺗﯿْﻨﺎُﻫُﻢ اﻟ ِْﮑﺘﺎَب َو اﻟ ُْﺤْﮑَﻢ َو اﻟﱡﻨﺒُﱠﻮَة‬‫و ﺛﺎﻟﺜﻬﺎ اﻟﺤﮑﻤﮥ ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻟﻨﺒّﻮة ﻓﯽ اﻟﻨﺴﺎء َﻓَﻘْﺪ آَﺗﯿْﻨﺎ آَل ِإﺑ ْﺮاِﻫﯿَﻢ اﻟ ِْﮑﺘﺎَب َو اﻟ ِْﺤْﮑَﻤَﮥ‬‫ﯾﻌﻨﯽ اﻟﻨﺒّﻮة و ﻓﯽ ص َو آَﺗﯿْﻨﺎُه اﻟ ِْﺤْﮑَﻤَﮥ‬‫و ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب و ﻓﯽ ﺳﻮرة اﻟﺒﻘﺮة َو آﺗﺎُه اﻟﱠﻠُﻪ اﻟ ُْﻤﻠَْﮏ َو اﻟ ِْﺤْﮑَﻤَﮥ‬‫و راﺑﻌﻬﺎ اﻟﻘﺮآن ﻓﯽ اﻟﻨﺤﻞ اْدُع ِإﻟﯽ َﺳﺒِﯿِﻞ َرﺑﱢَﮏ ﺑ ِﺎﻟ ِْﺤْﮑَﻤِﮥ‬‫و ﻓﯽ اﻟﺒﻘﺮة َو َﻣْﻦ ﯾُْﺆَت اﻟ ِْﺤْﮑَﻤَﮥ َﻓَﻘْﺪ ُأوﺗَِﯽ َﺧﯿْﺮًا َﮐﺜِﯿﺮًا‬‫و ﺟﻤﯿﻊ ﻫﺬه اﻟﻮﺟﻮه ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﺗﺮﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﺛﻢ ﺗﻔﮑﺮ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺎ اﻋﻄﯽ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ اﻻ اﻟﻘﻠﯿﻞ ﻗﺎل َو ﻣﺎ ُأوﺗِﯿﺘُْﻢ ﻣَِﻦ اﻟ ِْﻌﻠِْﻢ ِإﻟﱠﺎ َﻗﻠِﯿًﻠﺎ‬‫و ﺳﻤﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﺑﺎﺳﺮﻫﺎ ﻗﻠﯿﻼ ﻗُْﻞ َﻣﺘﺎُع اﻟﱡﺪﻧ ْﯿﺎ َﻗﻠِﯿٌﻞ‬‫ﻓﻤﺎ ﺳـّﻤﺎه ﻗﻠﯿﻼ ﻻ ﯾﻤﮑﻨﻨﺎ ان ﻧـﺪرك ﮐﻤﯿﺘﻪ ﻓﻤﺎ ﻇﻨﮏ ﺑﻤﺎ ﺳـﻤﺎه ﮐﺜﯿﺮا ﺛﻢ اﻟﺒﺮﻫﺎن ﻟﻌﻘﻠﯽ ﻋﻠﯽ ﻗﻠـﮥ اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﮐﺜﺮة اﻟﺤﮑﻤﮥ ان اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻣﺘﻨﺎﻫﯽ‬‫اﻟﻘﺪر ﻣﺘﻨﺎﻫﯽ اﻟﻌﺪد ﻣﺘﻨﺎﻫﯽ اﻟﻤّﺪة و اﻟﻌﻠﻢ ﻻ ﻧﻬﺎﯾﮥ ﻟﻘﺪره و ﻋﺪده و ﻣﺪﺗﻪ و ﻻ ﻟﻠﺴـﻌﺎدات اﻟﺤﺎﺻـﻠﮥ ﻣﻨﻪ و ذﻟﮏ ﯾﻨﺒﻬﮏ ﻋﻠﯽ ﻓﻀـﯿﻠﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗُْﻞ َﻫْﻞ َﯾْﺴَﺘِﻮي اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ﻻ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن‬‫و ﻗﺪ ﻓﺮق ﺑﯿﻦ ﺳﺒﻌﮥ ﻓﺮق ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻓﺮق ﺑﯿﻦ اﻟﺨﺒﯿﺚ و اﻟﻄﯿﺐ ﻓﻘﺎل ﻗُْﻞ ﻻ َﯾْﺴَﺘِﻮي اﻟ َْﺨﺒِﯿُﺚ َو اﻟﱠﻄﱢﯿُﺐ‬‫ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام و ﻓﺮق ﺑﯿﻦ اﻻﻋﻤﯽ و اﻟﺒﺼﯿﺮ ﻓﻘﺎل ﻗُْﻞ َﻫْﻞ َﯾْﺴَﺘِﻮي اﻟ َْﺄْﻋﻤﯽ َو اﻟ َْﺒِﺼﯿُﺮ*‬‫و ﻓﺮق ﺑﯿﻦ اﻟﻈﻠﻤﮥ و اﻟﻨﻮر ﻓﻘﺎل َأْم َﻫْﻞ َﺗْﺴَﺘِﻮي اﻟﱡﻈﻠُﻤﺎُت َو اﻟﱡﻨﻮُر‬‫و ﻓﺮق ﺑﯿﻦ اﻟﺠّﻨـﮥ و اﻟّﻨﺎر و ﺑﯿﻦ اﻟّﻈّﻞ و اﻟﺤﺮور و إذا ﺗﺎﻣﻠﺖ وﺟـﺪت ﮐﻞ ذﻟﮏ ﻣﺄﺧﻮذا ﻣﻦ اﻟﻔﺮق ﺑﯿﻦ اﻟﻌﺎﻟﻢ و اﻟﺠﺎﻫﻞ اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫َأِﻃﯿُﻌﻮا اﻟﱠﻠَﻪ َو َأِﻃﯿُﻌﻮا اﻟﱠﺮُﺳﻮَل َو ُأوﻟ ِﯽ اﻟ َْﺄﻣِْﺮ ﻣِﻨُْﮑْﻢ‬‫اﻟﻤﺮاد ﺑﺎوﻟﯽ اﻻﻣﺮ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ اﺻﺢ اﻻﻗﻮال ﻻن اﻟﻤﻠﻮك ﯾﺠﺐ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻃﺎﻋﮥ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻻ ﯾﻨﻌﮑﺲ ﺛﻢ اﻧﻈﺮ اﻟﯽ ﻫﺬه اﻟﻤﺮﺗﺒﮥ ﻓﺎﻧﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ذﮐﺮ‬‫اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻌﯿﻦ ﻣﻦ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺮﺗﺒﮥ اﻟﺜﺎﻧﯿﮥ ﻗﺎل َﺷِﻬَﺪ اﻟﱠﻠُﻪ َأﱠﻧُﻪ ﻻ ِإﻟَﻪ ِإﻟﱠﺎ ُﻫَﻮ َو اﻟ َْﻤﻼﺋَِﮑُﮥ َو ُأوﻟ ُﻮا اﻟ ِْﻌﻠِْﻢ ﻗﺎﺋِﻤًﺎ ﺑ ِﺎﻟ ِْﻘْﺴِﻂ‬‫و ﻗﺎل َأِﻃﯿُﻌﻮا اﻟﱠﻠَﻪ َو َأِﻃﯿُﻌﻮا اﻟﱠﺮُﺳﻮَل َو ُأوﻟ ِﯽ اﻟ َْﺄﻣِْﺮ ﻣِﻨُْﮑْﻢ‬‫ﺛﻢ اﻧﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ زاد ﻓﯽ اﻻﮐﺮام ﻓﺠﻌﻠﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺮﺗﺒـﮥ اﻻوﻟﯽ ﻓﯽ آﯾﺘﯿﻦ ﻓﻘﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻣﺎ َﯾْﻌَﻠُﻢ َﺗْﺄِوﯾَﻠُﻪ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣـﮥ اﻻﺋﻤﮥ‬‫اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪667 :‬‬‫ِإﻟﱠﺎ اﻟﱠﻠُﻪ َو اﻟﱠﺮاِﺳُﺨﻮَن ﻓِﯽ اﻟ ِْﻌﻠِْﻢ‬‫و ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗُْﻞ َﮐﻔﯽ ﺑ ِﺎﻟﱠﻠِﻪ َﺷِﻬﯿﺪًا ﺑَﯿْﻨِﯽ َو ﺑَﯿَْﻨُﮑْﻢ َو َﻣْﻦ ِﻋﻨَْﺪُه ِﻋﻠُْﻢ اﻟ ِْﮑﺘﺎِب‬‫اﻟﺮاﺑﻊ َﯾْﺮَﻓِﻊ اﻟﱠﻠُﻪ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا ﻣِﻨُْﮑْﻢ َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ُأوﺗُﻮا اﻟ ِْﻌﻠَْﻢ َدَرﺟﺎٍت‬‫و اﻋﻠﻢ اﻧّﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ذﮐﺮ اﻟﺪرﺟﺎت ﻻرﺑﻌﮥ اﺻﻨﺎف اوﻟﻬﺎ ﻟﻠﻤﻮﻣﻨﯿﻦ ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑﺪر ﻗﻮﻟﻪ ِإﱠﻧَﻤﺎ اﻟ ُْﻤْﺆﻣِﻨُﻮَن اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ِإذا ُذِﮐَﺮ اﻟﱠﻠُﻪ َوِﺟَﻠْﺖ ﻗُﻠُﻮﺑ ُُﻬْﻢ‬‫اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﻟَُﻬْﻢ َدَرﺟﺎٌت ِﻋﻨَْﺪ َرﺑﱢِﻬْﻢ‬‫و اﻟﺜﺎﻧﯿﮥ اﻟﻤﺠﺎﻫﺪﯾﻦ ﻗﻮﻟﻪ َو َﻓﱠﻀَﻞ اﻟﱠﻠُﻪ اﻟ ُْﻤﺠﺎِﻫِﺪﯾَﻦ َﻋَﻠﯽ اﻟ ْﻘﺎِﻋِﺪﯾَﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 526‬از ‪581‬‬‫و اﻟﺜﺎﻟﺜﮥ اﻟّﺼﺎﻟﺤﯿﻦ َو َﻣْﻦ َﯾْﺄﺗِِﻪ ُﻣْﺆﻣِﻨًﺎ َﻗْﺪ َﻋِﻤَﻞ اﻟﱠﺼﺎﻟ ِﺤﺎِت َﻓُﺄوﻟﺌَِﮏ ﻟَُﻬُﻢ اﻟﱠﺪَرﺟﺎُت اﻟ ُْﻌﻠﯽ‬‫و اﻟّﺮاﺑﻌﮥ ﻟﻠﻌﻠﻤﺎء َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ُأوﺗُﻮا اﻟ ِْﻌﻠَْﻢ َدَرﺟﺎٍت‬‫ﻓﺎﻟّﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﻀﻞ اﻫﻞ ﺑﺪر ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺪرﺟﺎت َو َﻓﱠﻀَﻞ اﻟﱠﻠُﻪ اﻟ ُْﻤﺠﺎِﻫِﺪﯾَﻦ َﻋَﻠﯽ اﻟ ْﻘﺎِﻋِﺪﯾَﻦ َأْﺟﺮًا َﻋِﻈﯿﻤًﺎ‬‫درﺟـﺎت ﻣﻨﻪ و ﻓﻀـﻞ اﻟـّﺼ ﺎﻟﺤﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻫﻮﻻـء ﺑﺪرﺟـﮥ ﺛﻢ ﻓﻀﻞ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻻﺻـﻨﺎف ﺑـﺪرﺟﺎت ﻓﻮﺟﺐ ﮐﻮن اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻓﻀﻞ اﻟّﻨﺎس‬‫اﻟﺨﺎﻣﺲ ﻗﻮﻟﻪ ِإﱠﻧﻤﺎ َﯾْﺨَﺸﯽ اﻟﱠﻠَﻪ ﻣِْﻦ ِﻋﺒﺎِدِه اﻟ ُْﻌَﻠﻤﺎُء‬‫و ان اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺻﻒ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﺑﺨﻤﺲ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﺣﺪﻫﺎ اﻻﯾﻤﺎن و اﻟﱠﺮاِﺳُﺨﻮَن ﻓِﯽ اﻟ ِْﻌﻠِْﻢ َﯾُﻘﻮﻟ ُﻮَن آَﻣﱠﻨﺎ‬‫و ﺛﺎﻧﯿﻬﺎ اﻟﺘﻮﺣﯿﺪ و اﻟﺸﻬﺎدة َﺷِﻬَﺪ اﻟﱠﻠُﻪ‬‫اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ َو ُأوﻟ ُﻮا اﻟ ِْﻌﻠِْﻢ‬‫و ﺛﺎﻟﺜﻬﺎ اﻟﺒﮑﺎء َو َﯾِﺨﱡﺮوَن ﻟ ِﻠَْﺄْذﻗﺎِن َﯾﺒُْﮑﻮَن‬‫و راﺑﻌﻬﺎ اﻟﺨﺸﻮع ِإ ﱠن اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ُأوﺗُﻮا اﻟ ِْﻌﻠَْﻢ ﻣِْﻦ َﻗﺒْﻠِِﻪ‬‫و ﺧﺎﻣﺴﻬﺎ اﻟﺨﺸﯿﮥ ِإﱠﻧﻤﺎ َﯾْﺨَﺸﯽ اﻟﱠﻠَﻪ ﻣِْﻦ ِﻋﺒﺎِدِه اﻟ ُْﻌَﻠﻤﺎُء‬‫و اّﻣﺎ اﻻﺧﺒﺎر ﻓﻮﺟﻮه اﺣﺪﻫﺎ‬‫روي ﻋـﻦ ﺛـﺎﺑﺖ ﺑـﻦ اﻧﺲ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨـﻪ ﻗـﺎل رﺳـﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿـﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ اﺣّﺐ ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﺘﻘـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﻨـﺎر ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ‬‫اﻟﻤﺘﻌﻠﻤﯿﻦ ﻓﻮ اﻟّـﺬي ﻧﻔﺴـﯽ ﺑﯿـﺪه ﻣﺎ ﻣﻦ ﻣﺘﻌﻠﻢ ﯾﺨﺘﻠﻒ اﻟﯽ ﺑﺎب اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟّﺎ ﮐﺘﺐ ﻟﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮑّﻞ ﻗـﺪم ﻋﺒﺎدة ﺳـﻨﮥ و ﺑﻨﯽ ﻟﻪ ﺑﮑﻞ ﻗـﺪم ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻓﯽ‬‫اﻟﺠّﻨﮥ و ﯾﻤﺸﯽ ﻋﻠﯽ اﻻرض و اﻻرض ﺗﺴﺘﻐﻔﺮ ﻟﻪ و ﯾﻤﺴﯽ و ﯾﺼﺒﺢ ﻣﻐﻔﻮرا ﻟﻪ و ﺷﻬﺪت اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﻟﻬﻢ ﺑﺎﻧﻬﻢ ﻋﺘﻘﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎر‬‫و ﺛ ﺎ ﻧﯿ ﻬ ﺎ‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﻐﯿﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻢ ﯾﺨﺮج ﻣﻦ اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﺣﺘﯽ ﯾﺎﺗﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯿﮑﻮن اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﻦ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﻠّﻪ‬‫ﻓﻬﻮ ﮐﺎﻟّﺼﺎﺋﻢ ﻧﻬﺎره و ﮐﺎﻟﻘﺎﺋﻢ ﻟﯿﻠﻪ و ان ﺑﺎب ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﯾﺘﻌﻠﻤﻪ اﻟّﺮﺟﻞ ﺧﯿﺮ ﻟﻪ ﻣﻦ ان ﯾﮑﻮن اﺑﻮ ﻗﺒﯿﺲ ذﻫﺒﺎ ﻟﻪ ﻓﺎﻧﻔﻘﻪ ﻓﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﱠﻠﻪ‬‫و ﺛ ﺎ ﻟﺜ ﻬ ﺎ‬
‫ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻣﻦ ﺟﺎءه اﻟﻤﻮت و ﻫﻮ ﯾﻄﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻪ اﻻﺳﻼم ﮐﺎن ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ اﻻﻧﺒﯿﺎء درﺟﮥ واﺣﺪة ﻓﯽ اﻟﺠﻨﮥ‬‫و را ﺑ ﻌ ﻬ ﺎ‬
‫اﺑﻮ ﻣﻮﺳـﯽ اﻻﺷـﻌﺮي ﻣﺮﻓﻮﻋـﺎ ﯾﺒﻌﺚ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺒـﺎد ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤـﮥ ﺛﻢ ﯾﻤﯿﺰ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯿﻘﻮل ﯾﺎ ﻣﻌﺸـﺮ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻧﯽ ﻟﻢ اﺿﻊ ﻧﻮري ﻓﯿﮑﻢ اﻻ ﻟﻌﻠﻤﯽ‬‫ﺑﮑﻢ و ﻟﻢ اﺿﻊ ﻋﻠﻤﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻻﻋﺬﺑﮑﻢ اﻧﻄﻠﻘﻮا ﻓﻘﺪ ﻏﻔﺮت ﻟﮑﻢ‬‫و ﺧﺎﻣ ﺴ ﻬﺎ‬‫ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻼة و اﻟّﺴﻼم ﻣﻌﻠﻢ اﻟﺨﯿﺮ إذا ﻣﺎت ﺑﮑﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻃﯿﺮ اﻟّﺴﻤﺎء و دواب اﻻرض و ﺣﯿﺘﺎن اﻟﺒﺤﺎر‬‫و ﺳ ﺎدﺳ ﻬ ﺎ‬
‫اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻣﻦ ﺻﻠﯽ ﺧﻠﻒ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﮑﺎﻧّﻤﺎ ﺻّﻠﯽ ﺧﻠﻒ ﻧﺒّﯽ ﻣﻦ اﻻﻧﺒﯿﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪668 :‬‬‫و ﺳﺎ ﺑﻌﻬﺎ‬‫اﺑﻦ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻓﻀﻞ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺑﺪ ﺗﺴـﻌﯿﻦ درﺟﮥ ﺑﯿﻦ ﮐّﻞ درﺟﮥ ﻋﺪو اﻟﻔﺮس ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﻋﺎﻣﺎ و ذﻟﮏ ان اﻟﺸﯿﻄﺎن ﯾﻀﻊ‬‫اﻟﺒﺪﻋﮥ ﻟﻠّﻨﺎس ﻓﯿﺒﺼﺮﻫﺎ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻓﯿﺰﯾﻠﻬﺎ و اﻟﻌﺎﺑﺪ ﯾﻘﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﺒﺎدﺗﻪ ﻻ ﯾﺘﻮﺟﻪ ﻟﻬﺎ و ﻻ ﯾﺘﻌﺮف ﻟﻬﺎ‬‫و ﺛ ﺎ ﻣﻨ ﻬ ﺎ‬‫اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺧﻠﻔﺎﺋﯽ ﻓﻘﯿﻞ ﻣﻦ ﺧﻠﻔﺎﺋﮏ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﻟﺬﯾﻦ ﯾﺤﯿﻮن ﺳﻨﺘﯽ و ﯾﻌﻠﻤﻮﻧﻬﺎ ﻋﺒﺎد اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 527‬از ‪581‬‬‫و ﺗ ﺎﺳ ﻌ ﻬ ﺎ‬‫ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم ﻣﻦ ﺧﺮج ﯾﻄﻠﺐ ﺑﺎﺑﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﯿﺮد ﺑﻪ ﺑﺎﻃﻼ اﻟﯽ ﺣﻖ او ﺿﺎﻻ اﻟﯽ ﻫﺪي ﮐﺎن ﻋﻠﻤﻪ ﮐﻌﺒﺎدة ارﺑﻌﯿﻦ ﻋﺎﻣﺎ‬‫و ﻋﺎﺷﺮﻫﺎ‬‫ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم ﻟﻌﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺣﯿﻦ ﺑﻌﺜﻪ اﻟﯽ اﻟﯿﻤﻦ ﻟﺌﻦ ﯾﻬﺪي اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮏ رﺟﻼ واﺣﺪا ﺧﯿﺮ ﻟﮏ ﻣﻤﺎ ﺗﻄﻠﻊ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺸﻤﺲ او‬‫ﺗﻐﺮب‬‫اﻟﺤﺎدي ﻋﺸﺮ‬‫اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻣﻦ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﯿﺤﺪث اﻟّﻨﺎس اﺑﺘﻐﺎء وﺟﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻄﺎه اﻟﱠﻠﻪ اﺟﺮ ﺳﺒﻌﯿﻦ ﻧﺒﯿﺎ‬‫اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻋﺸﺮ‬‫ﻋﺎﻣﺮ اﻟﺠﻬﻨﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﯾﺆﺗﯽ ﺑﻤﺪاد ﻃﺎﻟﺐ اﻟﻌﻠﻢ و دم اﻟﺸﻬﯿﺪ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﻻ ﯾﻔﻀﻞ اﺣﺪﻫﻤﺎ ﻋﻠﯽ اﻵﺧﺮ‬‫و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﯾﺮﺟﺢ ﻣﺪاد اﻟﻌﻠﻤﺎء‬‫اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻋﺸﺮ‬‫اﺑﻮ واﻗﺪ اﻟﻠﯿﺜﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﯿﻨﻤﺎ ﻫﻮ ﺟﺎﻟﺲ و اﻟّﻨﺎس ﻣﻌﻪ إذا ﻗﺒﻞ ﺛﻼﺛﮥ ﻧﻔﺮ اﻣﺎ اﺣﺪﻫﻢ ﻓﺮاي ﻓﺮﺟﮥ‬‫ﻓﯽ اﻟﺨﻠﻘﮥ ﻓﺠﻠﺲ إﻟﯿﻬﺎ و اﻣﺎ اﻵﺧﺮ ﻓﺠﻠﺲ ﺧﻠﻔﻬﻢ و اّﻣﺎ اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻓﺎﻧﻪ رﺟﻊ و ﻓﺮ ﻓﻠّﻤﺎ ﻓﺮغ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﮐﻼﻣﻪ ﻗﺎل اﻻ اﺧﺒﺮﮐﻢ‬‫ﻋﻦ اﻟﻨﻔﺮ اﻟﺜﻼﺛـﮥ اﻣـﺎ اﻻول اوي اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺎواه اﻟﱠﻠﻪ و اّﻣﺎ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﺎﺳـﺘﺤﯿﺎ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺎﺳـﺘﺤﯿﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻨﻪ و اﻣﺎ اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻓﺎﻋﺮض ﻋﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺎﻋﺮض اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨ ﻪ‬‫ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري در ﻏﺮاﺋﺐ اﻟﻘﺮآن ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﺤﺚ اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻓﯽ ﻓﺼﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﻮ ﮐﺎن ﻓﯽ اﻻﻣﮑﺎن ﺷﯽء اﺷﺮف ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﻻ ﻇﻬﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻓﻀﻞ آدم ﺑـﺬﻟﮏ اﻟﺸـﯽء و ﻣﻤﺎ ﯾـﺪّل ﻋﻠﯽ ﻓﻀـﻠﻪ اﻟﮑﺘﺎب و اﻟّﺴـ ﻨﮥ و اﻟﻤﻌﻘﻮل اﻣﺎ اﻟﮑﺘﺎب ﻓﻤﻦ ذﻟﮏ ﻣﺎ ﯾﺮوي ﻋﻦ ﻣﻘﺎﺗﻞ ان اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﯽ‬‫اﻟﻘﺮآن ﻋﻠﯽ ارﺑﻌﮥ اوﺟﻪ اﺣﺪﻫﺎ ﻣﻮاﻋﻆ اﻟﻘﺮآن َو ﻣﺎ َأﻧ َْﺰَل َﻋَﻠﯿُْﮑْﻢ ﻣَِﻦ اﻟ ِْﮑﺘﺎِب َو اﻟ ِْﺤْﮑَﻤِﮥ َﯾِﻌُﻈُﮑْﻢ ﺑ ِِﻪ‬‫و ﺛﺎﻧﯿﻬﺎ اﻟﺤﮑﻤﮥ ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻟﻔﻬﻢ و اﻟﻌﻠﻢ َو آَﺗﯿْﻨﺎُه اﻟ ُْﺤْﮑَﻢ َﺻﺒِﯿ‪‬ﺎ‬‫َو ﻟََﻘْﺪ آَﺗﯿْﻨﺎ ﻟ ُْﻘﻤﺎَن اﻟ ِْﺤْﮑَﻤَﮥ‬‫و ﺛﺎﻟﺜﻬﺎ اﻟﺤﮑﻤﮥ ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻟﻨﺒّﻮة َﻓَﻘْﺪ آَﺗﯿْﻨﺎ آَل ِإﺑ ْﺮاِﻫﯿَﻢ اﻟ ِْﮑﺘﺎَب َو اﻟ ِْﺤْﮑَﻤَﮥ‬‫و راﺑﻌﻬﺎ اﻟﻘﺮآن ﯾُْﺆﺗِﯽ اﻟ ِْﺤْﮑَﻤَﮥ َﻣْﻦ َﯾﺸﺎُء َو َﻣْﻦ ﯾُْﺆَت اﻟ ِْﺤْﮑَﻤَﮥ َﻓَﻘْﺪ ُأوﺗَِﯽ َﺧﯿْﺮًا َﮐﺜِﯿﺮًا‬‫و ﺟﻤﯿﻊ ﻫـﺬه اﻟﻮﺟﻮه ﻋﻨـﺪ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﺗﺮﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﻌﻠﻢ و ﻣﻦ ذﻟـﮏ اﻧﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻓﺮق ﺑﯿﻦ ﺳـﺒﻌﮥ ﻧﻔﺮ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻗُْﻞ َﻫْﻞ َﯾْﺴـ َﺘِﻮي اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن وَ‬‫اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ﻻ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن‬‫ﻗُْﻞ ﻻ َﯾْﺴَﺘِﻮي اﻟ َْﺨﺒِﯿُﺚ َو اﻟﱠﻄﱢﯿُﺐ‬‫ﻻ َﯾْﺴَﺘِﻮي َأْﺻﺤﺎُب اﻟﱠﻨﺎِر َو َأْﺻﺤﺎُب اﻟ َْﺠﱠﻨِﮥ‬‫َو ﻣـﺎ َﯾْﺴـ َﺘِﻮي اﻟ ْـَﺄْﻋﻤﯽ َو اﻟ َْﺒـِﺼ ﯿُﺮ َو ﻟَـﺎ اﻟﱡﻈﻠُﻤﺎُت َو ﻟَﺎ اﻟﱡﻨﻮُر َو ﻟَﺎ اﻟﱢﻈﱡﻞ َو ﻟَﺎ اﻟ َْﺤُﺮوُر َو ﻣﺎ َﯾْﺴـ َﺘِﻮي اﻟ َْﺄْﺣﯿﺎُء َو ﻟَﺎ اﻟ َْﺄﻣْﻮاُت ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ‬‫اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪669 :‬‬‫ﻓﺎذا ﺗﺎﻣﻠﺖ وﺟﺪت ﮐﻞ ذﻟﮏ ﻣﺄﺧﻮذا ﻣﻦ اﻟﻔﺮق ﺑﯿﻦ اﻟﻌﺎﻟﻢ و اﻟﺠﺎﻫﻞ و ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻗﻮﻟﻪ َأِﻃﯿُﻌﻮا اﻟﱠﻠَﻪ َو َأِﻃﯿُﻌﻮا اﻟﱠﺮُﺳﻮَل َو ُأوﻟ ِﯽ اﻟ َْﺄﻣِْﺮ ﻣِﻨُْﮑْﻢ‬‫أي اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ اﺻﺢ اﻻﻗﻮال ﻻن اﻟﻤﻠﻮك ﯾﺠﺐ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻃﺎﻋﮥ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻻ ﯾﻨﻌﮑﺲ َﺷِﻬَﺪ اﻟﱠﻠُﻪ َأﱠﻧُﻪ ﻻ ِإﻟَﻪ ِإﻟﱠﺎ ُﻫَﻮ َو اﻟ َْﻤﻼﺋَِﮑُﮥ َو ُأوﻟ ُﻮا اﻟ ِْﻌﻠِْﻢ‬‫ﺟﻌﻠﻬﻢ ﻓﯽ اﻵﯾﺘﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻤﺮﺗﺒﮥ اﻟﺜﺎﻟﺜﮥ ﺛﻢ زاد ﻓﯽ اﻻﮐﺮام ﻓﺠﻌﻠﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺮﺗﺒﮥ اﻟﺜﺎﻧﯿﮥ َو ﻣﺎ َﯾْﻌَﻠُﻢ َﺗْﺄِوﯾَﻠُﻪ ِإﻟﱠﺎ اﻟﱠﻠُﻪ َو اﻟﱠﺮاِﺳُﺨﻮَن ﻓِﯽ اﻟ ِْﻌﻠِْﻢ‬‫ﻗُْﻞ َﮐﻔﯽ ﺑ ِﺎﻟﱠﻠِﻪ َﺷِﻬﯿﺪًا ﺑَﯿْﻨِﯽ َو ﺑَﯿَْﻨُﮑْﻢ َو َﻣْﻦ ِﻋﻨَْﺪُه ِﻋﻠُْﻢ اﻟ ِْﮑﺘﺎِب‬‫و ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َﯾْﺮَﻓِﻊ اﻟﱠﻠُﻪ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا ﻣِﻨُْﮑْﻢ َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ُأوﺗُﻮا اﻟ ِْﻌﻠَْﻢ َدَرﺟﺎٍت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 528‬از ‪581‬‬‫و ﻣﻦ ذﻟﮏ وﺻﻔﻬﻢ ﺑﺎﻻﯾﻤﺎن َو اﻟﱠﺮاِﺳُﺨﻮَن ﻓِﯽ اﻟ ِْﻌﻠِْﻢ َﯾُﻘﻮﻟ ُﻮَن آَﻣﱠﻨﺎ ﺑ ِِﻪ‬‫و ﺑﺸﻬﺎدة اﻟﺘﻮﺣﯿﺪ َﺷِﻬَﺪ اﻟﱠﻠُﻪ َأﱠﻧُﻪ ﻻ ِإﻟَﻪ ِإﻟﱠﺎ ُﻫَﻮ َو اﻟ َْﻤﻼﺋَِﮑُﮥ َو ُأوﻟ ُﻮا اﻟ ِْﻌﻠِْﻢ‬‫و ﺑﺎﻟﺒﮑﺎء و ﻟا ﺴﺠﻮد و اﻟﺨﺸﻮع ِإ ﱠن اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ُأوﺗُﻮا اﻟ ِْﻌﻠَْﻢ ﻣِْﻦ َﻗﺒْﻠِِﻪ ِإذا ﯾُﺘْﻠﯽ َﻋَﻠﯿِْﻬْﻢ َﯾِﺨﱡﺮوَن ﻟ ِﻠَْﺄْذﻗﺎِن ُﺳﱠﺠﺪًا‬‫َو َﯾُﻘﻮﻟ ُﻮَن ُﺳﺒْﺤﺎَن َرﺑﱢﻨﺎ ِإْن ﮐﺎَن َوْﻋُﺪ َرﺑﱢﻨﺎ ﻟََﻤْﻔُﻌﻮﻟًﺎ‬‫َو َﯾِﺨﱡﺮوَن ﻟ ِﻠَْﺄْذﻗﺎِن َﯾﺒُْﮑﻮَن َو َﯾِﺰﯾُﺪُﻫْﻢ ُﺧُﺸﻮﻋًﺎ‬‫و ﺑﺎﻟﺨﺸﯿﮥ ِإﱠﻧﻤﺎ َﯾْﺨَﺸﯽ اﻟﱠﻠَﻪ ﻣِْﻦ ِﻋﺒﺎِدِه اﻟ ُْﻌَﻠﻤﺎُء‬‫و اّﻣﺎ اﻻﺧﺒﺎر ﻓﻤﻨﻬﺎ ﻣﺎ‬‫رواه اﻧﺲ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ اﺣّﺐ ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﺘﻘـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻟّﻨـﺎر ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﻤﺘﻌﻠﻤﯿﻦ ﻓﻮ اﻟّـﺬي ﻧﻔﺴـﯽ ﺑﯿـﺪه ﻣﺎ ﻣﻦ‬‫ﻣﺘﻌﻠﻢ ﯾﺨﺘﻠﻒ اﻟﯽ ﺑﺎب اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟّﺎ ﮐﺘﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮑّﻞ ﻗـﺪم ﻋﺒﺎدة ﺳـﻨﮥ ﻟﻪ و ﺑﻨﯽ ﺑﮑﻞ ﻗـﺪم ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﻓﯽ اﻟﺠﻨﮥ ﻟﻪ و ﯾﻤﺸـﯽ ﻋﻠﯽ اﻻرض و اﻻرض‬‫ﺗﺴﺘﻐﻔﺮ ﻟﻪ ﯾﻤﺴﯽ و ﯾﺼﺒﺢ ﻣﻐﻔﻮرا ﻟﻪ و ﺷﻬﺪت اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﻟﻬﻢ ﺑﺎﻧﻬﻢ ﻋﺘﻘﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﻨﺎر‬‫و ﻋﻦ اﻧﺲ اﯾﻀـﺎ اّن اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﻌﻢ ﻗـﺎل ﻣﻦ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﻐﯿﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻢ ﯾﺨﺮج ﻣﻦ اﻟـّﺪﻧﯿﺎ ﺣﺘﯽ ﯾـﺎﺗﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯿﮑﻮن ﻟّﻠﻪ و ﻣﻦ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﻟّﻠﻪ‬‫ﻓﻬﻮ ﮐﺎﻟّﺼﺎﺋﻢ ﻧﻬﺎره و اﻟﻘﺎﺋﻢ ﻟﯿﻠﻪ و ان ﺑﺎﺑﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﯾﺘﻌﻠﻤﻪ اﻟﺮﺟﻞ ﺧﯿﺮ ﻣﻦ ان ﯾﮑﻮن اﺑﻮ ﻗﺒﯿﺲ ذﻫﺒﺎ ﻟﻪ ﻓﺎﻧﻔﻘﻪ ﻓﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﱠﻠﻪ‬‫و ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻣﻦ ﺟﺎءه اﻟﻤﻮت و ﻫﻮ ﯾﻄﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﯿﺤﯿﯽ ﺑﻪ اﻻﺳﻼم ﮐﺎن ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ اﻻﻧﺒﯿﺎء درﺟﮥ ﻓﯽ اﻟﺠﻨﮥ‬‫و ﻋﻨﻪ ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺧﻠﻔﺎﺋﯽ ﻓﻘﯿﻞ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﻦ ﺧﻠﻔﺎﺋﮏ ﻗﺎل اﻟﺬﯾﻦ ﯾﺤﯿﻮن ﺳﻨﺘﯽ و ﯾﻌﻠﻤﻮﻧﻬﺎ ﻋﺒﺎد اﻟﱠﻠﻪ‬‫و ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻮﺳـﯽ اﻻﺷـﻌﺮي ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﯾﺒﻌﺚ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺒﺎد ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﺛﻢ ﯾﻤﯿﺰ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯿﻘﻮل ﯾﺎ ﻣﻌﺸﺮ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻧﯽ ﻟﻢ اﺿﻊ ﻧﻮري ﻓﯿﮑﻢ اﻻ ﻟﻌﻠﻤﯽ‬‫ﺑﮑﻢ و ﻻ اﺿﻊ ﻋﻠﻤﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻻﻋﺬﺑﮑﻢ اﻧﻄﻠﻘﻮا ﻓﻘﺪ ﻏﻔﺮت ﻟﮑﻢ‬‫و ﻗﺎل ﺻﻠّﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻌﻠﻢ اﻟﺨﯿﺮ إذا ﻣﺎت اﺑﮑﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻃﯿﺮ اﻟّﺴﻤﺎء و دواب اﻻرض و ﺣﯿﺘﺎن اﻟﺒﺤﺮ‬‫و ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮه ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻣﻦ ﺻﻠﯽ ﺧﻠﻒ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﮑﺎﻧﻤﺎ ﺻﻠﯽ ﺧﻠﻒ ﻧﺒﯽ ﻣﻦ اﻻﻧﺒﯿﺎء‬‫و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻓﻀﻞ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺑﺪ ﺑﺴـﺒﻌﯿﻦ درﺟﮥ ﺑﯿﻦ ﮐﻞ درﺟﮥ ﺣﻀـﺮ اﻟﻔﺮس ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﻋﺎﻣﺎ و ذﻟﮏ ان اﻟﺸﯿﻄﺎن رﻓﯿﻊ اﻟﺒﺪﻋﮥ‬‫اﻟّﻨﺎس ﻓﯿﻐﯿﺮﻫﺎ اﻟﻌﺎﻟﻢ و ﯾﺰﯾﻠﻬﺎ و اﻟﻌﺎﺑﺪ ﯾﻘﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﺒﺎدﺗﻪ ﻻ ﯾﺘﻮﺟﻪ إﻟﯿﻬﺎ و ﻻ ﯾﺘﻌﺮف ﻟﻬﺎ‬‫و ﻗﺎل ﺻﻠّﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻌﻠّﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪670 :‬‬‫ﺣﯿﻦ ﺑﻌﺜﻪ اﻟﯽ اﻟﯿﻤﻦ ﻻن ﯾﻬﺪي اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮏ رﺟﻼ واﺣﺪا ﺧﯿﺮ ﻟﮏ ﻣّﻤﺎ ﻃﻠﻌﺖ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺸﻤﺲ و ﺗﻐﺮب‬‫و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻣﻦ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﯿﺤﺪث اﻟّﻨﺎس اﺑﺘﻐﺎء وﺟﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻄﺎه اﻟﱠﻠﻪ اﺟﺮ ﺳﺒﻌﯿﻦ ﻧﺒّﯿﺎ‬‫و ﻋﻦ ﻋﺎﻣﺮ اﻟﺠﻬﻨﯽ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﯾﺆﺗﯽ ﺑﻤﺪاد اﻟﻌﻠﻤﺎء و دم اﻟﺸﻬﺪاء ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﻻ ﯾﻔﻀﻞ اﺣﺪﻫﻤﺎ ﻋﻠﯽ اﻵﺧﺮ‬‫و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻓﯿﺘﺮﺟﺢ ﻣﺪاد اﻟﻌﻠﻤﺎء‬‫و ﻋﻦ أﺑﯽ واﻗـﺪ اﻟﻠﯿﺜﯽ اّن اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﯿﻨﻤﺎ ﻫﻮ ﺟﺎﻟﺲ و اﻟّﻨﺎس ﻣﻌﻪ إذا ﻗﺒﻞ ﺛﻠﺜـﮥ ﻧﻔﺮ ﻓﺎّﻣﺎ اﺣـﺪﻫﻢ ﻓﺮاي ﻓﺮﺟﮥ ﻓﯽ اﻟﺤﻠﻘﮥ‬‫ﻓﺠﻠﺲ إﻟﯿﻬـﺎ و اّﻣـﺎ اﻵﺧﺮ ﻓﺠﻠﺲ ﺧﻠﻔﻬﻢ و اّﻣﺎ اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻓﺎﻧّﻪ رﺟﻊ و ﻓﺮ ﻓﻠﻤﺎ ﻓﺮغ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﮐﻼﻣﻪ ﻗﺎل اﻻ اﺧﺒﺮﮐﻢ ﻋﻦ اﻟﻨﻔﺮ‬‫اﻟﺜﻠﺜﮥ اّﻣﺎ اﻻول اوي اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺎواه اﻟﱠﻠﻪ و اﻣﺎ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﺎﺳﺘﺤﯿﯽ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎس ﻓﺎﺳﺘﺤﯿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻨﻪ و اﻣﺎ اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻓﺎﻋﺮض ﻓﺎﻋﺮض اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫و ﻋﻨﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﯾﺸﻔﻊ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ ﺛﻠﺜﮥ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﺛﻢ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺛﻢ اﻟﺸﻬﺪاء‬‫ﻗﺎل اﻟﺮاوي ﻓﺎﻋﻈﻢ ﺑﻤﺮﺗﺒﮥ ﻫﯽ اﻟﻮاﺳﻄﮥ ﺑﯿﻦ اﻟﻨﺒﻮة و اﻟّﺸﻬﺎدة‬‫وﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ إذا ﻣﺎت اﻻﻧﺴﺎن اﻧﻘﻄﻊ ﻋﻤﻠﻪ اﻻ ﻣﻦ ﺛﻠﺜﮥ ﺻﺪﻗﮥ ﺟﺎرﯾﮥ و ﻋﻠﻢ ﯾﻨﺘﻔﻊ ﺑﻪ و وﻟﺪ ﺻﺎﻟﺢ ﯾﺪﻋﻮ ﻟﻪ ﺑﺎﻟﺨﯿﺮ‬‫و ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ إذا ﺳﺎﻟﺘﻢ اﻟﺤﻮاﺋﺞ ﻓﺎﺳﺌﻠﻮﻫﺎ اﻟّﻨﺎس ﻗﯿﻞ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﻦ اﻟّﻨﺎس ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻫﻞ اﻟﻘﺮآن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 529‬از ‪581‬‬‫ﻗﯿﻞ ﺛﻢ ﻣﻦ ﻗﺎل اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﯿﻞ ﺛﻢ ﻣﻦ ﻗﺎل ﺻﺒﺎح اﻟﻮﺟﻮه‬‫ﻗﺎل اﻟّﺮاوي و اﻟﻤﺮاد ﺑﺎﻫﻞ اﻟﻘﺮآن ﻣﻦ ﯾﺤﻔﻆ ﻣﻌﺎﻧﯿﻪ و‬‫ﻗﺎل ﺻﻠﻌﻢ ﮐﻦ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﻣﺠﺘﻬﺪا او ﻣﺘﻌﻠﻤﺎ او ﻣﺴﺘﻤﻌﺎ او ﻣﺤّﺒﺎ و ﻻ ﺗﮑﻦ اﻟﺨﺎﻣﺲ ﻓﺘﻬﻠﮏ‬‫ﻗﺎل اﻟﺮاوي وﺟﻪ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ ﺑﯿﻦ ﻫﺬه اﻟﺮواﯾﮥ و ﺑﯿﻦ اﻟﺮواﯾﮥ اﻻﺧﺮي‬‫اﻟّﻨﺎس رﺟﻼن ﻋﺎﻟﻢ و ﻣﺘﻌﻠﻢ و ﺳﺎﺋﺮ اﻟّﻨﺎس ﻫﻤﺞ ﻻ ﺧﯿﺮ ﻓﯿﻪ اّن اﻟﻤﺴﺘﻤﻊ و اﻟﻤﺤّﺐ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ اﻟﻤﺘﻌﻠﻢ‬‫و ﻣﺎ اﺣﺴﻦ ﻗﻮل ﺑﻌﺾ اﻻﻋﺮاب ﻟﻮﻟﺪه ﮐﻦ ﻣﺴﺘﻤﻌﺎ ﺟﺎﻟﺴﺎ او ذﺋﺒﺎ ﺧﺎﻟﺴﺎ او ﮐﻠﯿﺎ ﺣﺎرﺳﺎ و اّﯾﺎك ان ﺗﮑﻮن اﻧﺴﺎﻧﺎ ﻧﺎﻗﺼﺎ و‬‫ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧّﻪ ﮐﺎن ﯾﺤـﺪث اﻧﺴﺎﻧﺎ ﻓﺎوﺣﯽ اﻟﱠﻠﻪ إﻟﯿﻪ اﻧّﻪ ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻣﻦ ﻋﻤﺮ ﻫﺬا اﻟﺮﺟﻞ اﻟّﺬي ﺗﺤﺪﺛﻪ اﻟّﺎ ﺳﺎﻋﮥ و ﮐﺎن ﻫﺬا‬‫وﻗﺖ اﻟﻌﺼﺮ ﻓﺎﺧﺒﺮه اﻟﺮﺳﻮل ﺑﺬﻟﮏ ﻓﺎﺿﻄﺮب اﻟّﺮﺟﻞ‬‫و ﻗﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ دﻟّﻨﯽ ﻋﻠﯽ اوﻓﻖ ﻋﻤﻞ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟّﺴﺎﻋﮥ ﻗﺎل ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺷﺘﻐﻞ ﺑﺎﻟﺘﻌﻠﻢ ﻓﺎﺷﺘﻐﻞ ﺑﺎﻟﺘﻌﻠﻢ و ﻗﺒﺾ ﻗﺒﻞ اﻟﻤﻐﺮب‬‫ﻗـﺎل اﻟﺮاوي و ﻟﻮ ﮐـﺎن ﺷـﯽء اﻓﻀـﻞ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﻻـﻣﺮه اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﻮﻗﺖ و ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ‬‫اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒـﺎب اﻻول ﻓﯽ اﯾﺮاد اﻟـّﺪﻻﺋﻞ اﻟﺪاﻟـﮥ ﻋﻠﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻌﻠﻤﺎء و وﺟﻮب ﺗﻮﻗﯿﺮﻫﻢ و اﺣﺘﺮاﻣﻬﻢ و اﻟﺘﺤـﺬﯾﺮ ﻣﻦ ﺑﻌﻀـﻬﻢ و‬‫اﻟﺬي ﻟﺒﻌﻀـﻬﻢ و ﻗﺪ ﺗﻈﺎﻫﺮت اﻵﯾﺎت و ﺻﺤﯿﺢ اﻻﺧﺒﺎر و اﻻﺛﺎر و ﺗﻮاﺗﺮت و ﺗﻄﺎﺑﻘﺖ اﻟﺪﻻﺋﻞ اﻟﻌﻘﻠﯿﮥ و اﻟﻨﻘﻠﯿﮥ و ﺗﻮاﻓﻘﺖ ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻟﻐﺮض‬‫اﻟّﺬي اﺷﺮﻧﺎ إﻟﯿﻪ و ﻋّﻮﻟﻨﺎ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب ﻋﻠﯿﻪ و اﻧﻤﺎ ﻧﻮرد اﺷﯿﺎء ﻣﻦ ذﻟﮏ ﺗﻨﺒﯿﻬﺎ ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪671 :‬‬‫ﻣـﺎ ﻫﻨﺎ ﻟﮏ ﻟﯿﺸـﺮق ﻗﻠﺐ اﻟﻤﺆﻣﻦ ﺑﺎﻟﯿﻘﯿﻦ و ﯾﺸـﺮق ﺻـﺪر اﻟﻌـﺪّو اﻟﻠﻌﯿﻦ و ﯾﻘـﺪر اﻟﻌﻘﻼء ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﺣﻖ ﻗـﺪرﻫﻢ و ﺗﻤﺘﻠﯽ ﺑﺎﻧﻮار ذﻟﮏ‬‫ﺟﻮاﻧﺢ ﺻﺪرﻫﻢ ﻓﻨﻘﻮل ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗُْﻞ َﻫْﻞ َﯾْﺴَﺘِﻮي اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ﻻ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن‬‫و ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ َﯾْﺮَﻓِﻊ اﻟﱠﻠُﻪ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا ﻣِﻨُْﮑْﻢ َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ُأوﺗُﻮا اﻟ ِْﻌﻠَْﻢ َدَرﺟﺎٍت‬‫و ﻫﻮ ﻣﻦ ﻋﻄﻒ اﻟﺨـﺎص ﻋﻠﯽ اﻟﻌـﺎم ﻷـّن اﻟﻌﻠﻤـﺎء اﺧﺺ ﻣﻦ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﯿﮑﻮن اﻟﻤﻌﻨﯽ اﻧّﻪ ﯾﺮﻓﻊ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﯾﺮﻓﻊ اﻟﻌﻠﻤﺎء‬‫ﻣﻦ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻘﯿـﮥ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﻟـﺬا ﺟـﺎء ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﺎل ﯾﺮﻓﻊ اﻟﱠﻠﻪ اﻟـﺬﯾﻦ اوﺗﻮا اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻟّـﺬﯾﻦ آﻣﻨﻮا درﺟﺎت‬‫رواه اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻟﻐﯿﺮه ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻟﻠﻌﻠﻤﺎء درﺟﺎت ﻓﻮق اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺴـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ درﺟﮥ ﻣﺎ ﺑﯿﻦ اﻟﺪرﺟﺘﯿﻦ ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﺳـﻨﮥ و ﻓﯽ‬‫رواﯾـﮥ ﻋﻨﻪ ﻣﺎ ﺑﯿﻦ اﻟـﺪرﺟﺘﯿﻦ ﻣﺎﺋﮥ ﻋﺎم و ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﺪارﻣﯽ ﻋﻦ اﻟّﺰﻫﺮي ﻗﺎل ﻓﻀﻞ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﺒﺎدة ﻣﺎﺋﮥ درﺟﮥ ﻣﺎ ﺑﯿﻦ‬‫اﻟّﺪرﺟﺘﯿﻦ ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﺳـﻨﮥ ﺣﻀﺮ اﻟﻔﺮس اﻟﻤﻀﻤﺮ اﻟﺴﺮﯾﻊ و ﻗﻮﻟﻪ ﺣﻀﺮ اﻟﻔﺮس ﺑﻀﻢ اﻟﺤﺎء اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ ﯾﻌﻨﯽ ﻋﺪوه و ﺑﻬﺬا ﯾﺘﺒﯿﻦ ﻣﺎ اﺷﯿﺮ إﻟﯿﻪ ﻓﯽ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗُْﻞ َﻫْﻞ َﯾْﺴَﺘِﻮي اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ﻻ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن‬‫و ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ ِإﱠﻧﻤﺎ َﯾْﺨَﺸﯽ اﻟﱠﻠَﻪ ﻣِْﻦ ِﻋﺒﺎِدِه اﻟ ُْﻌَﻠﻤﺎُء‬‫أي ﻻن ﺧﺸـﯿﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﻤﺎ ﺗﻨﺸـﺊ ﻋﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻪ و ﺑﺼـﻔﺎت ذاﺗﻪ و ﺑﺼـﻔﺎت ﻓﻌﻠﻪ و ﻣﻦ ﺧﺎﻣﺮ ﻗﻠﺒﻪ ﻋﻠﻢ ذﻟﮏ اورﺛﻪ اﻟﺨﺸـﯿﮥ ﻟّﻠﻪ و ﻻ ﺗﺘﻢ اﻟﺨﺸﯿﮥ‬‫ﺑﺪون ﻫﺬا اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺎذا ﺿﻤﻤﺖ اﻟﯽ ﻫﺬه اﻵﯾﮥ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ُأوﻟﺌَِﮏ ُﻫْﻢ َﺧﯿُْﺮ اﻟ َْﺒِﺮﱠﯾِﮥ‬‫اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ ذﻟ َِﮏ ﻟ َِﻤْﻦ َﺧِﺸَﯽ َرﺑﱠُﻪ‬‫ﺣﺼﻞ ﻣﻦ ﻣﺠﻤﻮع ذﻟﮏ ان اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻫﻢ اﻟّـﺬﯾﻦ ﯾﺨﺸﻮن رﺑّﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ان اﻟـﺬﯾﻦ ﯾﺨﺸﻮن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻫﻢ ﺧﯿﺮ اﻟﺒﺮّﯾـﮥ ﻓﯿﻨﺘﺞ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺧﯿﺮ‬‫اﻟﺒﺮّﯾﮥ و ﮐﯿﻒ ﻻ و ﻫﻢ ورﺛﮥ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟّﺴـ ﻼم ﮐﻤﺎ ﯾﻌﻠﻢ ﻣّﻤﺎ ﺳﯿﺎﺗﯽ ﻓﮑﻤﺎ اﻧﻪ ﻻ رﺗﺒﮥ ﻓﻮق رﺗﺒﮥ اﻟﻨﺒﻮة ﻓﻼ ﺷﺮف ﻓﻮق ﺷﺮف‬‫وارث ﺗﻠﮏ ﻟا ّﺮﺗﺒﮥ و ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ َﻓْﺴَﺌﻠُﻮا َأْﻫَﻞ اﻟﱢﺬْﮐِﺮ ِإْن ُﮐﻨْﺘُْﻢ ﻻ َﺗْﻌَﻠُﻤﻮَن*‬‫ﻓﺎوﺟﺐ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻻ ﯾﻌﻠﻢ ﺳﺆاﻟﻬﻢ و اﻟﺮﺟﻮع إﻟﯿﻬﻢ و ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ َﺷِﻬَﺪ اﻟﱠﻠُﻪ َأﱠﻧُﻪ ﻻ ِإﻟَﻪ ِإﻟﱠﺎ ُﻫَﻮ َو اﻟ َْﻤﻼﺋَِﮑُﮥ َو ُأوﻟ ُﻮا اﻟ ِْﻌﻠِْﻢ ﻗﺎﺋِﻤًﺎ ﺑ ِﺎﻟ ِْﻘْﺴِﻂ‬‫ﻓﺒـﺪأ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﺑﻨﻔﺴﻪ و ﺛﻨﯽ ﺑﻤﻼﺋﮑﺘﻪ و ﺛﻠﺚ ﺑﺎﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻨﺎﻫﯿﮏ ﺑﻬﺬا ﺷـﺮﻓﺎ و ﺟﻼﻟﮥ و ﻧﺒﻼ إذ ﻟﻮ ﮐﺎن ﺛّﻢ ﻣﻦ ﻫﻮ اﺷـﺮف ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻟﻘﺮﻧﻪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺎﺳـﻤﻪ و اﺳﻢ ﻣﻼﺋﮑﺘﻪ ﮐﻤﺎ ﻗﺮن اﺳﻢ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻗﻠﺖ و اﻟﺴـﺮ ﻓﯿﻪ ان اﻟّﺸـ ﻬﺎدة ﻣﺸـﺘﻘﮥ ﻣﻦ اﻟﺸﻬﻮد اﻟﻤﻘﺘﻀﯽ ﻟﺘﺤﻘﻖ اﻟﻤﺸﻬﻮد ﺑﻪ ﻋﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 530‬از ‪581‬‬‫ﻣﻦ ﺷـﻬﺪ و اوﻟﻮ اﻟﻌﻠﻢ اﮐﻤﻞ اﻟّﻨﺎس ﻋﻠﻤﺎ ﺑﻮﺣﺪاﻧﯿـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟّﻞ و ﺳﺎﺋﺮ ﺻـﻔﺎﺗﻪ ﻗـﺪ ﺧﺎم ﻫـﺬا اﻟﻌﻠﻢ ﻗﻠﻮﺑﻬﻢ ﺑﺤﯿﺚ ﻻ ﯾﻐﯿﺐ ﻋﻨﻬﺎ و ذﻟﮏ‬‫ﻣﻨﺸﺄ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻨﻌﻢ ﻓﮑﺎن ﻟﻬﻢ ﻫﺬه اﻟﻤﻨﺰﻟﮥ و ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻗُْﻞ َرﱢب ِزْدﻧِﯽ ِﻋﻠْﻤًﺎ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪672 :‬‬‫ﻓﺎﻧﻈﺮ اﻟﯽ ﺗﺨﺼﯿﺼﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻠﻌﻠﻢ ﺑﺎﻻﻣﺮ ﻟﺤﺒﯿﺒﻪ و اﺷﺮف ﺧﻠﻘﻪ ﺑﻄﻠﺐ اﻟﻤﺰﯾﺪ ﻣﻨﻪ ﻣﻊ ﻋﻈﯿﻢ ﻣﺎ اﻧﻌﻢ ﺑﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣّﻤﺎ ﻻ ﯾﺤﯿﻂ ﺑﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻻﻧﻪ‬‫اﺻﻞ اﻟﻨﻌﻢ ﮐﻠﻬﺎ ﻓﻠﻮ ﮐﺎن ﺷﯽء اﺷﺮف ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﻻﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺒﯿﺒﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ان ﯾﺴﺄﻟﻪ اﻟﻤﺰﯾﺪ ﻋﻨﻪ ﮐﻤﺎ اﻣﺮه ان ﯾﺴﺘﺰﯾﺪه ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﺎﻋﻈﻢ ﻟﻬﺬه ﻟا ﺮﺗﺒﮥ و ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻟََﻘْﺪ آَﺗﯿْﻨﺎ داُوَد َو ُﺳَﻠﯿْﻤﺎَن ِﻋﻠْﻤًﺎ َو ﻗﺎﻻ اﻟ َْﺤْﻤُﺪ ﻟ ِﱠﻠِﻪ اﻟﱠِﺬي َﻓﱠﻀَﻠﻨﺎ َﻋﻠﯽ َﮐﺜِﯿٍﺮ ﻣِْﻦ ِﻋﺒﺎِدِه اﻟ ُْﻤْﺆﻣِﻨِﯿَﻦ‬‫ﻓﺘﺎﻣﻞ ﻫﺬه اﻵﯾﮥ و ﻣﺎ اﺷـﺘﻤﻠﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻧﻮاع اﻟﺪﻻﻻت ﻋﻠﯽ ﺗﻔﻀـﯿﻞ اﻟﻌﻠﻢ و اﻫﻠﻪ ﺳـﯿﻤﺎ اﻻﺧﯿﺮة ﻓﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﺗﯽ داود و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ‬‫اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻦ ﻧﻌﻢ اﻟّﺪارﯾﻦ ﻣﺎ ﻻ ﯾﻨﺤﺼﺮ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﺻﺪر ﻫﺬه اﻵﯾﮥ ﻓﯽ ﻣﺴﺎق اﻻﻣﺘﻨﺎن ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ و ﺷﮑﺮﻫﻤﺎ ﻟﺠﺰﯾﻞ ﻣﺎ‬‫اﻧﻌﻢ ﺑﻪ اﻟّﺎ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﯿﺒﯿﻦ اﻧﻪ اﻻﺻﻞ ﻓﯽ اﻟﻨﻌﻢ ﮐﻠﻬﺎ ﻓﻠﻘﺪ ﮐﺎن داود ﻣﻦ اﻋﺒﺪ اﻟﺒﺸـﺮ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﺴـﻠﻢ و ذﻟﮏ ﻣﻦ آﺛﺎر ﻋﻠﻤﻪ و ﺟﻤﻊ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻟﻪ و ﻻﺑﻨﻪ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺠﻤﻌﻪ ﻻﺣـﺪ و ﺟﻌﻞ اﻟﻌﻠﻢ اﺻـﻼ ﻟـﺬﻟﮏ ﮐﻠّﻪ و اﺷﺎر داود و ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﯽ ﻫـﺬا اﻟﻤﻌﻨﯽ ﺑﻘﻮﻟﻬﻤﺎ اﻟ َْﺤْﻤُﺪ ﻟ ِﱠﻠِﻪ اﻟﱠِﺬي‬‫َﻓﱠﻀَﻠﻨﺎ َﻋﻠﯽ َﮐﺜِﯿٍﺮ ﻣِْﻦ ِﻋﺒﺎِدِه اﻟ ُْﻤْﺆﻣِﻨِﯿَﻦ‬‫ﻻن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺣﮑﺎه ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻋﻘﺐ ﻗﻮﻟﻪ َو ﻟََﻘْﺪ آَﺗﯿْﻨﺎ داُوَد َو ُﺳَﻠﯿْﻤﺎَن ِﻋﻠْﻤًﺎ‬‫ﻓﺎﻓﻬﻢ اﻧﻬﻤﺎ ﺷـﮑﺮا ﺑﻬﺬا اﻟﺤﻤﺪ ﻣﺎ اﺗﺎﻫﻤﺎ اﯾﺎه ﻣﻦ اﺻﻞ ﮐﻞ اﻟﻨﻌﻢ اﻟّﺬي ﻫﻮ ﻣﺎ ﻧﺎﻻه ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ و اﻧّﻪ اﻟﺴـﺒﺐ ﻓﯽ اﻟﺘﻔﻀـﯿﻞ ﻗﺎل اﻟﺘﻘﯽ اﻟﺴﺒﮑﯽ‬‫ﻋﻘﺐ ذﮐﺮ ﻫـﺬا اﻟﻤﻌﻨﯽ اﻧﻤﺎ ﻗﺎل و ﻗﺎﻻ ﺑﺎﻟﻮاو دون اﻟﻘﺎء ﻻﻧﻪ ﻟﻮ اﺗﯽ ﺑﺎﻟﻔﺎء ﮐﺎن ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ ﻗﻮﻟﮏ ﻓﺸـﮑﺮا و ﯾﮑﻮن اﻟﺸـﮑﺮ ﻫﻮ ﻗﻮﻟﻬﻤﺎ ذﻟﮏ ﻻ‬‫ﻏﯿﺮ ﻓﻌـﺪل اﻟﯽ اﻟﻮاو ﻟﻤـﺎ ﯾﺘﻮﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﻔﺎء ﻣﻦ اﻻﻗﺘﺼﺎر ﻓﯽ اﻟﺸـﮑﺮ ﻓﯽ ذﻟﮏ و ﻟﯿﺸـﯿﺮ اﻟﯽ اﻟﺠﻤﻊ ﻓﯽ اﻻﯾﺘﺎء ﻟﻬﻤﺎ ﺑﯿﻦ اﻟﻌﻠﻢ و ﻗﻮﻟﻬﻤﺎ ذﻟﮏ‬‫اﻟﻤﺤﻘﻖ اﻟﻤﻘﺼﻮد اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻦ اﻟﻘﯿـﺎم ﺑﻮﻇـﺎﺋﻒ اﻟﻌﺒﺎدة و ﮐﻞ ﺧﺼـﻠﮥ ﺣﻤﯿـﺪة ﻗﺎل ﻓـﺬﻟﮏ ﯾﺆﺧـﺬ ﻣﻨﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ذﮐﺮ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﻨﻬﺎ اّن ﻓﻀﻞ اﻟﻌﻠﻢ‬‫اﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﻌﺒﺎدة و ﻣﻨﻬﺎ ان اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻓﻀﻞ ﻣﻦ اﻟﻤﺠﺎﻫﺪﯾﻦ و ﻟﻬﺬا ﮐﺎن ﻣﺪاد اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻓﻀﻞ ﻣﻦ دم اﻟﺸـﻬﺪاء و اﻋﻈﻢ ﻣﺎ ﻋﻨﺪ اﻟﻤﺠﺎﻫﺪ‬‫دﻣﻪ و اﻫﻮن ﻣـﺎ ﻋﻨـﺪ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻣـﺪاده ﻓﻤﺎ ﻇﻨﮏ ﺑﺎﺷـﺮف ﻣﺎ ﻋﻨـﺪ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻣﻦ اﻟﻤﻌﺎرف و اﻟﺘﻔﮑﺮ ﻓﯽ آﻻء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻓﯽ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻟﺤّﻖ و ﺑﯿﺎن‬‫اﻻﺣﮑﺎم و ﻫﺪاﯾﮥ اﻟﺨﻠﻖ و ﻟﺬﻟﮏ ﺟﻌﻠﻮا ورﺛﮥ اﻷﻧﺒﯿﺎء و ﻫﺬا ﻣﻌﻨﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو َوِرَث ُﺳَﻠﯿْﻤﺎُن داُوَد‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻗﻠﺖ و ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﺤﺒﯿﺒﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ َو ﻗُْﻞ َرﱢب ِزْدﻧِﯽ ِﻋﻠْﻤًﺎ‬‫ﻣﺎ ﯾﺆﺧـﺬ ﻣﻨﻪ اﻟﺘﻔﻀـﯿﻞ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺌﻠﺘﯿﻦ و ﮐﺬا ﻣّﻤﺎ ﻗﺒﻠﻪ ﺑﻀـﻤﯿﻤﮥ ﻣﺎ ﺗﻘﺪﻣﺖ اﻻﺷﺎرة إﻟﯿﻪ و ﺳـﻨﻮرد ﻣﻦ اﻻﺧﺒﺎر و اﻻﺛﺎر ﻣﺎ ﯾﺼـﺮح‬‫ﺑ ﺬﻟ ﮏ‬‫ﻓﻌﻦ أﺑﯽ اﻣﺎﻣـﮥ اﻟﺒﺎﻫﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ذﮐﺮ ﻟﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ رﺟﻼن اﺣـﺪﻫﻤﺎ ﻋﺎﺑﺪ و اﻵﺧﺮ ﻋﺎﻟﻢ ﻓﻘﺎل ﻓﻀﻞ اﻟﻌﺎﻟﻢ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺑﺪ ﮐﻔﻀﻠﯽ ﻋﻠﯽ ادﻧﺎﮐﻢ ﺛﻢ ﻗﺎل ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪673 :‬‬‫و ﺳـﻠﻢ ان اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﻼـﺋﮑﺘﻪ و اﻫـﻞ اﻟّﺴـ ﻤﻮات و اﻻـرض ﺣـﺘﯽ اﻟﻨﻤﻠـﮥ ﻓﯽ ﺣﺠﺮﻫـﺎ و ﺣﺘﯽ اﻟﺤﻮت ﻟﯿﺼـﻠﻮن ﻋﻠﯽ ﻣﻌﻠﻤﯽ اﻟّﻨـﺎس اﻟﺨﯿﺮ رواه‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻗﺎل ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﺻﺤﯿﺢ و‬‫رواه اﻟﺒﺰار ﻣﺨﺘﺼﺮا ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﺎﺋﺸﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﺑﻠﻔﻆ ﻣﻌﻠﻢ اﻟّﻨﺎس اﻟﺨﯿﺮ ﯾﺴﺘﻐﻔﺮ ﻟﻪ ﮐّﻞ ﺷﯽء ﺣﺘﯽ اﻟﺤﯿﺘﺎن ﻓﯽ اﻟﺒﺤﺮ‬‫و ﺟﺎء ﻣﻄﻮﻻ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺪرداء ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻣﻦ ﺳـﻠﮏ ﻃﺮﯾﻘﺎ ﯾﻠﺘﻤﺲ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﻤﺎ ﺳﻬﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ ﻃﺮﯾﻘﺎ‬‫اﻟﯽ اﻟﺠّﻨـﮥ و ان اﻟﻤﻼﺋﮑـﮥ ﻟﺘﻀﻊ اﺟﻨﺤﺘﻬﺎ ﻟﻄﺎﻟﺐ اﻟﻌﻠﻢ رﺿـﯽ ﻣﻤﺎ ﯾﺼـﻨﻊ و ان اﻟﻌﺎﻟﻢ ﯾﺴـﺘﻐﻔﺮ ﻟﻪ ﻣﻦ ﻓﯽ اﻟـّﺴ ﻤﻮات و ﻣﻦ ﻓﯽ اﻻرض ﺣﺘﯽ‬‫اﻟﺤﯿﺘﺎن ﻓﯽ ﻟا ﻤﺎء و ﻓﻀﻞ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺑﺪ ﮐﻔﻀﻞ اﻟﻘﻤﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﻮاﮐﺐ و اّن اﻟﻌﻠﻤﺎء ورﺛﮥ اﻻﻧﺒﯿﺎء ان اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻟﻢ ﯾﻮرﺛﻮا دﯾﻨﺎرا و ﻻ درﻫﻤﺎ‬‫و اﻧّﻤﺎ ورﺛﻮا ﻟا ﻌﻠﻢ ﻓﻤﻦ اﺧـﺬه اﺧـﺬ ﺑﺨﻂ واﻓﺮ رواه اﺑﻮ داود و اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ و اﺑﻦ ﺣﺒﺎن و ﺻـﺤﺤﻪ و اﺣﻤﺪ ﺑﻨﺤﻮه ﺑﺎﺧﺘﺼﺎر و ﮐﺬا‬‫اﻟﺤﺎﮐﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 531‬از ‪581‬‬‫و ﺻﺤﺤﻪ و‬‫اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و ﻟﻔﻈﻪ ﻣﻦ ﻏـﺪا ﯾﺮﯾـﺪ اﻟﻌﻠﻢ ﯾﺘﻌﻠﻤﻪ ﻓﺘﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ ﺑﺎﺑﺎ اﻟﯽ اﻟﺠّﻨﮥ و ﻓﺮﺷﺖ ﻟﻪ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ اﮐﺘﺎﻓﻬﺎ و ﺻـﻠﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻼﺋﮑﮥ اﻟﺴـﻤﺎء و ﺣﯿﺘﺎن‬‫اﻟﺒﺤﺮ و ﻟﻠﻌﺎﻟﻢ ﻣﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺑﺪ ﮐﺎﻟﻘﻤﺮ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺒﺪر ﻋﻠﯽ اﺻـﻐﺮ ﮐﻮﮐﺐ ﻓﯽ اﻟﺴـﻤﺎء اﻟﺤﺪﯾﺚ و زاد ﻓﯽ آﺧﺮه و ﻣﻮت اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻣﺼـﯿﺒﮥ ﻻ‬‫ﺗﺠﺒﺮ و ﺛﻠﻤﮥ ﻻ ﺗﺴّﺪ و ﻫﻮ ﻧﺠﻢ ﻃﻤﺲ ﻣﻮت ﻗﺒﯿﻠﮥ اﯾﺴﺮ ﻣﻦ ﻣﻮت ﻋﺎﻟﻢ‬‫و اﺧﺮج اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ و اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ ﻋﻨﻪ ﻋﻦ اﻟﺒﺮاء ﺑﻦ ﻋﺎزب رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻟﻌﻠﻤﺎء ورﺛﮥ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﯾﺤﺒﻬﻢ اﻫﻞ اﻟّﺴـ ﻤﺎء و ﯾﺴـﺘﻐﻔﺮ‬‫ﻟﻬﻢ اﻟﺤﯿﺘﺎن ﻓﯽ اﻟﺒﺤﺮ إذا ﻣﺎﺗﻮا اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ‬‫و ﻟﻠﺪارﻣﯽ ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪه ﻋﻦ ﻣﮑﺤﻮل رﻓﻌﮥ ان اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﻼﺋﮑﺘﻪ و اﻫﻞ ﺳﻤﺎواﺗﻪ و ارﺿﻪ و اﻟﻨﻮن ﻓﯽ اﻟﺒﺤﺮ ﯾﺼﻠﻮن ﻋﻠﯽ ﻣﻌﻠﻤﯽ اﻟﻨﺎس اﻟﺨﯿﺮ‬‫ﻗﻠﺖ و اﻟﺼﻠﻮة ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻟﺮﺣﻤﮥ و ﻣﻦ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻻﺳﺘﻐﻔﺎر اﻟﻤﻌﺒﺮ ﺑﻪ‬‫ﻓﯽ اﻟﺮواﯾﮥ اﻻﺧﺮي و ﻻ رﺗﺒﮥ ﻓﻮق رﺗﺒﮥ ﻣﻦ ﺗﺸﺘﻐﻞ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﻤﺨﻠﻮﻗﺎت ﺑﺎﻻﺳﺘﻐﻔﺎر و اﻟﺪﻋﺎء ﻟﻪ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اﺷﺎرت إﻟﯿﻪ‬‫رواﯾﮥ اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ ﻻن اﻟﻌﻠﻢ ﯾﻨﺘﻔﻊ ﺑﻪ ﺑﻌﺪ ﻣﻮت اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ‬‫و ﻟﻬﺬا ﮐﺎن ﺛﻮاﺑﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﻨﻘﻄﻊ ﺑﻤﻮﺗﻪ ﮐﻤﺎ ﺳـﯿﺎﺗﯽ و اﻧﻪ ﻟﯿﺘﻨﺎﻓﺲ ﻓﯽ دﻋﻮة ﻣﻦ رﺟﻞ ﺻﺎﻟﺢ ﻓﮑﯿﻒ ﺑﺪﻋﺎء اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻣﻼﺋﮑﮥ اﻟّﺴـ ﻤﺎء‬‫و ﻣﻮﻟﻮي ﻋﺒﺪ اﻟﻌﻠﯽ ﮐﻪ ﻧﺰد ﻣﻌﺎﺻـﺮﯾﻦ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻣﻠﻘﺐ ﺑﺒﺤﺮ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻧﯿﺰ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﮐﺮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺪار ﺗﻔﺎﺿﻞ ﺑﺮ ﻋﻠﻤﺴﺖ و ﻓﻀﻞ‬‫ﺑﻐﯿﺮ ﻋﻠﻢ در ﺣﺴـﺎب و ﺷـﻤﺎر ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﺷـﺮح ﻣﺴـﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ و ان ﺗﺎﻣﻠﺖ ﻓﯽ ﻣﻌﺎﻣﻼت اﻻوﻟﯿﺎء و ﻣﻮاﺟﯿـﺪﻫﻢ و اذواﻗﻬﻢ ﮐﻤﻘﺎﻣﺎت‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ و ﻗﻄﺐ اﻟﻮﻗﺖ اﻟﺴـﯿﺪ ﻣﺤﯽ اﻟﻤﻠﮥ و اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴّﯿﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﺠﯿﻼﻧﯽ اﻟّﺬي ﻗﺪﻣﻪ ﻋﻠﯽ رﻗﺎب ﮐّﻞ وﻟّﯽ و اﻟﺸﯿﺦ ﺳﻬﻞ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺘﺴﺘﺮي و اﻟﺸﯿﺦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪674 :‬‬‫أﺑﯽ ﻣﺪﯾﻦ اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ و اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﺒﺴـﻄﺎﻣﯽ و ﺳـﯿﺪ اﻟﻄﺎﺋﻔﮥ ﺟﻨﯿﺪ اﻟﺒﻐﺪادي و اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺸﺒﻠﯽ و اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻧﺼﺎري و‬‫اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ اﻟﻨﺎﻣﻘﯽ اﻟﺠﺎﻣﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻗﺪس اﺳﺮارﻫﻢ ﻋﻠﻤﺖ ﻋﻠﻢ ﯾﻘﯿﻦ ان ﻣﺎ ﯾﻠﻬﻤﻮن ﺑﻪ ﻻ ﯾﺘﻄﺮق إﻟﯿﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﺷﺒﻬﮥ ﺑﻞ ﻫﻮ ﺣﻖ ﺣﻖ ﺣﻖ‬‫ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﻟﻤﺎ ﻓﯽ ﻧﻔﺲ اﻻﻣﺮ و ﯾﮑﻮن ﻣﻊ ﺧﻠﻖ ﻋﻠﻢ ﺿـﺮوري اﻧﻪ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﮑﻦ ﻻ ﯾﻨﺎﻟﻮن ﻫـﺬا اﻟﻮﻋﺎء ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ اﻻ ﺑﺎﻟﻤـﺪد اﻟﻤﺤّﻤـ ﺪي و‬‫ﺗﺎﯾﯿﺪه ﻻ ﺑﺎﻟﺬات ﻣﻦ ﻏﯿﺮ وﺳـﯿﻠﮥ اﺻـﻼ و ان ﺗﺎﻣﻠﺖ ﻓﯽ ﮐﻼم اﻟﺸﯿﺦ اﻻﮐﺒﺮ ﺧﻠﯿﻔﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻻرﺿﯿﻦ ﺧﺎﺗﻢ ﻓﺺ اﻟﻮﻻﯾﮥ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﯽ اﻟﻤﻠﮥ و‬‫اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﺮﺑﯽ ﻗﺪس ﺳـّﺮه و وﻓﻘﻨﺎ ﻟﻔﻬﻢ ﮐﻠﻤﺎﺗﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ ﻟﻤﺎ ﺑﻘﯽ ﻟﮏ ﺷﺎﺋﺒﮥ و ﻫﻢ و ﺷﮏ ﻓﯽ ان ﻣﺎ ﯾﻠﻬﻤﻮن ﺑﻪ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌـﺎﻟﯽ و ﻣﻤـﺎ ﯾﺼـﻠﺢ ﻣﻨﺒﻬـﺎ اﻧﻪ ﻋﻠﻢ ﺿـﺮورة ﻣﻦ اﻟـّﺪﯾﻦ ان اوﻟﯿﺎء ﻫـﺬه اﻻّﻣـﮥ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ اوﻟﯿﺎء اﻻﻣﻢ اﻟّﺴﺎﺑﻘﯿﻦ ﮐﻤﺎ ان ﻧﺒﯿﻬﻢ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﻧﺒﯽ‬‫اﻟّﺴـ ﺎﺑﻘﯿﻦ و ﻻـ ﺷﮏ ان اﻻوﻟﯿﺎء اﻟـﺬﯾﻦ ﮐﺎﻧﻮا ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻣﺜﻞ ﻣﺮﯾﻢ و أم ﻣﻮﺳـﯽ و زوﺟـﮥ ﻓﺮﻋﻮن ﮐﺎن ﯾﻮﺣﯽ إﻟﯿﻬﻢ و ﻻ اﻗﻞ ﻣﻦ ان‬‫ﯾﮑﻮن اﻟﻬﺎﻣﺎ و ﻻ ﯾﮑﻮن اﻻ ﻣﻊ ﺧﻠﻖ ﻋﻠﻢ ﺿـﺮورّي اﻧﻪ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﻬﻮ ﺣﺠﮥ ﻗﺎﻃﻌﮥ و ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ ﻫﺬه اﻻّﻣﮥ اﻟﻤﺮﺣﻮﻣﮥ ﻟا ﻔﺎﺿـﻠﮥ‬‫ﻣﺜﻠﻬﻢ ﻓﯽ ﺗﺤﺼـﯿﻞ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻘﻄﻌﯽ ﻓﺘﮑﻮن ﻣﻔﻀﻮﻟـﮥ ﻋﻨﻬﻢ ﻏﺎﯾﮥ اﻟﻤﻔﻀﻮﻟﯿﮥ ﻻن اﻟﺘﻔﺎﺿﻞ ﻟﯿﺲ اﻻ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻤﺎ ﻋﺪاه ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺘﺪ ﺑﻪ و ﻻ‬‫ﺧﻠﻒ اﺷـﻨﻊ ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﻼـزم ﻓﺎﻓﻬﻢ و از ﺟﻤﻠﻪ دﻻﺋﻞ ﻗﺎﻃﻌﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺳﺎﻃﻌﻪ اﻓﻀـﻠﯿﺖ اﻋﻠﻢ ﻗﺼﻪ اﺳـﺘﺨﻼف ﺣﻀـﺮت آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و‬‫اﻇﻬـﺎر ﻓﻀﻞ آن ﺟﻨﺎﺑﺴﺖ ﺑﺮ ﻣﻼﺋﮑﻪ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻌﺰﯾﺰ َو ِإْذ ﻗﺎَل َرﺑﱡَﮏ ﻟ ِﻠَْﻤﻼﺋِـَﮑ ِﮥ ِإﱢﻧﯽ ﺟﺎِﻋٌﻞ ﻓِﯽ اﻟ َْﺄْرِض َﺧﻠِﯿَﻔـ ًﮥ ﻗﺎﻟ ُﻮا َأ َﺗْﺠَﻌُﻞ‬‫ﻓِﯿﻬـﺎ َﻣْﻦ ﯾُْﻔِﺴـ ُﺪ ﻓِﯿﻬﺎ َو َﯾـْﺴ ِﻔُﮏ اﻟـﱢﺪﻣﺎَء َو َﻧْﺤُﻦ ﻧُـَﺴ ﱢﺒُﺢ ﺑ َِﺤْﻤـ ِﺪَك َو ﻧَُﻘـ ﱢﺪُس ﻟََﮏ ﻗﺎَل ِإﱢﻧﯽ َأْﻋَﻠُﻢ ﻣﺎ ﻻ َﺗْﻌَﻠُﻤﻮَن* َو َﻋﱠﻠَﻢ آَدَم اﻟ َْﺄْﺳـ ﻤﺎَء ُﮐﱠﻠﻬﺎ ﺛُﱠﻢ‬‫َﻋَﺮـَﺿ ُﻬْﻢ َﻋَﻠﯽ اﻟ َْﻤﻼﺋَِﮑِﮥ َﻓﻘﺎَل َأﻧ ْﺒِﺌُﻮﻧِﯽ ﺑ َِﺄْﺳـ ﻤﺎِء ﻫُﺆﻻِء ِإْن ُﮐﻨْﺘُْﻢ ﺻﺎِدﻗِﯿَﻦ* ﻗﺎﻟ ُﻮا ُﺳﺒْﺤﺎَﻧَﮏ ﻻ ِﻋﻠَْﻢ ﻟَﻨﺎ ِإﻟﱠﺎ ﻣﺎ َﻋﱠﻠْﻤَﺘﻨﺎ ِإﱠﻧَﮏ َأﻧ َْﺖ اﻟ َْﻌﻠِﯿُﻢ اﻟ َْﺤِﮑﯿُﻢ*‬‫ﻗـﺎَل ﯾـﺎ آَدُم َأﻧ ْﺒِﺌُْﻬْﻢ ﺑ َِﺄْﺳـ ﻤﺎﺋِِﻬْﻢ َﻓَﻠﱠﻤﺎ َأﻧ ْـَﺒ َﺄُﻫْﻢ ﺑ َِﺄْﺳـ ﻤﺎﺋِِﻬْﻢ ﻗـﺎَل َأ ﻟَْﻢ َأﻗُْﻞ ﻟَُﮑْﻢ ِإﱢﻧﯽ َأْﻋَﻠُﻢ َﻏﯿَْﺐ اﻟﱠﺴﻤﺎواِت َو اﻟ َْﺄْرِض َو َأْﻋَﻠُﻢ ﻣﺎ ﺗُﺒـْ ُﺪوَن َو ﻣﺎ ُﮐﻨْﺘُْﻢ‬‫َﺗْﮑﺘُُﻤﻮَن‬‫و ازﯾﻦ ﻗﺼﻪ ادبآﻣﻮز و واﻗﻌﻪ ﺧﺮد اﻓﺮوز ﮐﻪ در ﮐﻼـم ﻣﻠـﮏ ﻋﻼـم ﻣـﺬﮐﻮر ﺷـﺪه اﮐـﺎﺑﺮ ﻣﻔﺴـﺮﯾﻦ اﻋﻼـم و اﻓﺎﺧﻢ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻋﻈﺎم ﺳـﻨﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 532‬از ‪581‬‬‫ﺑﻌﻨﻮاﻧﺎت ﺷﺘﯽ و ﻃﺮق ﻣﺘﻔﺎوﺗﻪ ﮐﻤﺎل اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺣﻀـﺮت آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم از ﻣﻼﺋﮑﻪ اﺳـﺘﻨﺒﺎط ﮐﺮدهاﻧـﺪ و ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن آوردهاﻧﺪ ﮐﻪ در‬‫ﻋـﺎﻟﻢ اﻣﮑـﺎن ﭼﯿﺰي اﺷـﺮف از ﻋﻠﻢ ﻧﯿﺴﺖ و اﻻـ ﺣﻖ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻓﻀﻞ ﺣﻀـﺮت آدم را ﺑﺮ ﻣﻼﺋﮑﻪ ﺑﻬﻤﺎن ﭼﯿﺰ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد و ﻧﯿﺰ‬‫اﻓﺎده ﮐﺮدهاﻧﺪ ﮐﻪ آﯾﺎت اﯾﻦ ﻗﺼﻪ دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻋﻠﻢ در ﺧﻼﻓﺖ ﺷﺮﻃﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻋﻤﺪه ﺷﺮوط آن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪675 :‬‬‫اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﻨﮑﺎت اﻟﻈﺮﯾﻔـﮥ و اﻟﻔﻮاﺋـﺪ اﻟﻠﻄﯿﻔـﮥ اﻟﺘﯽ ﻫﯽ ﻻﺛﺒﺎت ﻣﺎ ﻧﺤﻦ ﺑﺼـﺪده ﻣﻦ اوﮐﺪ اﻻدﻟﮥ اﻟﺒﺎﻫﺮة و اﻣﺘﻦ اﻟﺤﺠﺞ اﻟﻘﺎﻫﺮة و‬‫ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ رازي در ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ اﻟﻐﯿﺐ ﺑﺘﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ َو َﻋﱠﻠَﻢ آَدَم اﻟ َْﺄْﺳﻤﺎَء ُﮐﱠﻠﻬﺎ‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻋﻠﻢ ان اﻟﻤﻼﺋﮑـﮥ ﻟّﻤـ ﺎ ﺳـﺌﻠﻮا ﻋﻦ وﺟﻪ اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻓﯽ ﺧﻠﻖ آدم و ذّرﯾﺘﻪ و اﺳـﮑﺎﻧﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ اﯾﺎﻫﻤـﺎ اﻻـرض و اﺧﺒﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻦ وﺟﻪ‬‫اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻻﺟﻤﺎل ﺑﻘﻮﻟﻪ ِإﱢﻧﯽ َأْﻋَﻠُﻢ ﻣﺎ ﻻ َﺗْﻌَﻠُﻤﻮَن‬‫أراد ﺗﻌـﺎﻟﯽ ان ﯾﺰﯾـﺪﻫﻢ ﺑﯿﺎﻧـﺎ و ان ﯾﻔﺼـﻞ ﻟﻬﻢ ذﻟﮏ اﻟﻤﺠﻤﻞ ﻓﺒﯿﻦ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻬﻢ ﻣﻦ ﻓﻀﻞ آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ذﻟﮏ ﻣﻌﻠﻮﻣﺎ ﻟﻬﻢ و‬‫ذﻟﮏ ﺑﺎن َﻋﱠﻠَﻢ آَدَم اﻟ َْﺄْﺳﻤﺎَء ُﮐﱠﻠﻬﺎ‬‫ﺛﻢ ﻋﺮﺿﻬﻢ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻟﯿﻈﻬﺮ ﺑﺬﻟﮏ ﮐﻤﺎل ﻓﻀﻠﻪ و ﻗﺼﻮرﻫﻢ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯿﺘﺎﮐﺪ ذﻟﮏ اﻟﺠﻮاب اﻻﺟﻤﺎﻟﯽ ﺑﻬﺬا اﻟﺠﻮاب اﻟﺘﻔﺼﯿﻠﯽ و ﻧﯿﺰ ﻓﺨﺮ‬‫رازي در ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ اﻟﻐﯿﺐ در ﺗﻔﺴـﯿﺮ آﯾﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤﺴﺌﻠﮥ اﻟﺴﺎدﺳﮥ ﻫﺬه اﻵﯾﮥ داﻟﮥ ﻋﻠﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺎﻧﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ ﻣﺎ اﻇﻬﺮ ﮐﻤﺎل ﺣﮑﻤﺘﻪ‬‫ﻓﯽ ﺧﻠﻘﻪ آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﻟّﺎ ﺑﺎن اﻇﻬﺮ ﻋﻠﻤﻪ ﻓﻠﻮ ﮐﺎن ﻓﯽ اﻻﻣﮑﺎن وﺟﻮد ﺷـﯽء اﺷـﺮف ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﮑﺎن ﻣﻦ اﻟﻮاﺟﺐ اﻇﻬﺎر ﻓﻀـﻠﻪ ﺑـﺬﻟﮏ‬‫اﻟﺸـﯽء ﻻ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ و ﻧﯿﺰ ﻓﺨﺮ رازي در ﻣﻔﺎﺗﯿـﺢ اﻟﻐﯿﺐ ﺑﺘﻔﺴـﯿﺮ آﯾﻪ ﻣـﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ ﺧﺬ ﻣﻦ اّول اﻻﻣﺮ ﻓﺎﻧﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﻟﻤﺎ ﻗﺎل ِإﱢﻧﯽ ﺟﺎِﻋٌﻞ ﻓِﯽ‬‫اﻟ َْﺄْرِض َﺧﻠِﯿَﻔًﮥ‬‫ﻓﻠﻤﺎﻗﺎﻟﺖ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ َأ َﺗْﺠَﻌُﻞ ﻓِﯿﻬﺎ َﻣْﻦ ﯾُْﻔِﺴُﺪ ﻓِﯿﻬﺎ‬‫ﻗﺎل ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ ِإﱢﻧﯽ َأْﻋَﻠُﻢ ﻣﺎ ﻻ َﺗْﻌَﻠُﻤﻮَن‬‫ﻓﺎﺟﺎﺑﻬﻢ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﺑﮑﻮﻧﻪ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﻓﻠﻢ ﯾﺠﻌﻞ ﺳﺎﺋﺮ ﺻـﻔﺎت اﻟﺠﻼل ﻣﻦ اﻟﻘﺪرة و اﻻرادة و اﻟﺴـﻤﻊ و اﻟﺒﺼـﺮ و اﻟﻮﺟﻮد و اﻟﻘﺪم و اﻻﺳـﺘﻐﻨﺎء ﻋﻦ‬‫اﻟﻤﮑﺎن و اﻟﺠﻬـﮥ ﺟﻮاﺑﺎ ﻟﻬﻢ و ﻣﻮﺟﺒﺎ ﻟﺴـﮑﻮﺗﻬﻢ و اﻧﻤﺎ ﺟﻌﻞ ﺻـﻔﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺟﻮاﺑﺎ ﻟﻬﻢ و ذﻟﮏ ﯾـﺪّل ﻋﻠﯽ اّن ﺻـﻔﺎت اﻟﺠﻼل و اﻟﮑﻤﺎل و إن‬‫ﮐﺎﻧﺖ ﺑﺎﺳـﺮﻫﺎ ﻓﯽ ﻧﻬﺎﯾﮥ اﻟﺸـﺮف اﻻ ان ﺻـﻔﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﺷـﺮف ﻣﻦ ﻏﯿﺮﻫﺎ ﺛﻢ اﻧﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ اﻧﻤﺎ اﻇﻬﺮ ﻓﻀﻞ آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ و ذﻟﮏ ﯾﺪل‬‫اﯾﻀﺎ ﻋﻠﯽ ان اﻟﻌﻠﻢ اﺷـﺮف ﻣﻦ ﻏﯿﺮه ﺛﻢ اﻧﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﻟﻤﺎ اﻇﻬﺮ ﻋﻠﻤﻪ ﺟﻌﻠﻪ ﻣﺴـﺠﻮد اﻟﻤﻼﺋﮑـﮥ و ﺧﻠﯿﻔﮥ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﺴـﻔﻠﯽ و ذﻟﮏ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ان‬‫ﺗﻠـﮏ اﻟﻤﻨﻘﺒـﮥ اﻧﻤـﺎ اﺳـﺘﺤﻘﻬﺎ آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑـﺎﻟﻌﻠﻢ ﺛﻢ اّن اﻟﻤﻠﺌﮑـﮥ اﻓﺘﺨﺮت ﺑﺎﻟﺘﺴﺒﯿـﺢ و اﻟﺘﻘـﺪﯾﺲ و اﻻﻓﺘﺨﺎر ﺑﻬﻤﺎ اﻧﻤﺎ ﯾﺤﺼﻞ ﻟﻮ ﮐﺎﻧﺎ‬‫ﻣﻘﺮوﻧﯿﻦ ﺑـﺎﻟﻌﻠﻢ ﻓﺎﻧﻬﻤﺎ ان ﺣﺼـﻼ ﺑـﺪون اﻟﻌﻠﻢ ﮐﺎن ذﻟﮏ ﻧﻔﺎﻗﺎ و اﻟﻨﻔﺎق اﺧﺲ اﻟﻤﺮاﺗﺐ ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ ِإﱠن اﻟ ُْﻤﻨﺎﻓِِﻘﯿَﻦ ﻓِﯽ اﻟـﱠﺪْرِك اﻟ َْﺄْﺳـ َﻔِﻞ ﻣَِﻦ‬‫اﻟﱠﻨﺎِر‬‫او ﺗﻘﻠﯿﺪ او اﻟﺘﻘﻠﯿﺪ ﻣﺬﻣﻮم ﻓﺜﺒﺖ ان ﺗﺴﺒﯿﺤﻬﻢ و ﺗﻘﺪﯾﺴـﻬﻢ اﻧّﻤﺎ ﺻﺎر ﻣﻮﺟﺒﺎ ﻟﻼﻓﺘﺨﺎر ﺑﺒﺮﮐﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻧﯿﺰ ﻓﺨﺮ رازي در ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ اﻟﻐﯿﺐ ﺑﺘﻔﺴـﯿﺮ‬‫آﯾﻪ َو ِإْذ ﻗُﻠْﻨﺎ ﻟ ِﻠَْﻤﻼﺋَِﮑِﮥ اْﺳُﺠُﺪوا ﻟ ِﺂَدَم*‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻋﻠﻢ اّن ﻫﺬا ﻫﻮ اﻟﻨﻌﻤﮥ اﻟﺮاﺑﻌﮥ ﻣﻦ اﻟﻨﻌﻢ اﻟﻌﺎﻣﮥ ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﺒﺸـﺮ و ﻫﻮ اﻧﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺟﻌﻞ اﺑﺎﻧﺎ ﻣﺴﺠﻮد اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ و ذﻟﮏ ﻻﻧﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ذﮐﺮ ﺗﺨﺼﯿﺺ آدم ﺑﺎﻟﺨﻼﻓﮥ اوﻻ ﺛﻢ ﺗﺨﺼﯿﺼﻪ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ اﻟﮑﺜﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪676 :‬‬‫ﺛﺎﻧﯿـﺎ ﺛﻢ ﺑﻠـﻮﻏﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﯽ ان ﺻـﺎرت اﻟﻤﻼﺋﮑـﮥ ﻋـﺎﺟﺰﯾﻦ ﻋﻦ ﺑﻠﻮغ درﺟﺘﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و ذﮐﺮ اﻻـن ﮐﻮﻧﻪ ﻣﺴـﺠﻮدا ﻟﻠﻤﻼﺋﮑـﮥ و ﻧﯿﺰ ﻓﺨﺮ‬‫اﻟـﺪﯾﻦ رازي در ارﺑﻌﯿﻦ در ﺑﯿـﺎن ﺣﺠـﺞ ﺗﻔﻀـﯿﻞ اﻧﺒﯿـﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﺑﺮ ﻣﻼـﺋﮑﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺠـﮥ اﻟﺜﺎﻧﯿـﮥ ان آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐـﺎن اﻋﻠﻢ ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ و اﻻﻋﻠﻢ اﻓﻀﻞ ﺑﯿﺎن اﻻول ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو َﻋﱠﻠَﻢ آَدَم اﻟ َْﺄْﺳﻤﺎَء ُﮐﱠﻠﻬﺎ‬‫اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﻗﺎﻟ ُﻮا ُﺳﺒْﺤﺎَﻧَﮏ ﻻ ِﻋﻠَْﻢ ﻟَﻨﺎ ِإﻟﱠﺎ ﻣﺎ َﻋﱠﻠْﻤَﺘﻨﺎ ِإﱠﻧَﮏ َأﻧ َْﺖ اﻟ َْﻌﻠِﯿُﻢ اﻟ َْﺤِﮑﯿُﻢ ﻗﺎَل ﯾﺎ آَدُم َأﻧ ْﺒِﺌُْﻬْﻢ ﺑ َِﺄْﺳﻤﺎﺋِِﻬْﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 533‬از ‪581‬‬‫ﺑﯿﺎن اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َﻫْﻞ َﯾْﺴَﺘِﻮي اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ﻻ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن‬‫و ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري در ﻏﺮاﺋﺐ اﻟﻘﺮآن ﺑﺘﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ َو ِإْذ ﻗﺎَل َرﺑﱡَﮏ ﻟ ِﻠَْﻤﻼﺋَِﮑِﮥ ِإﱢﻧﯽ ﺟﺎِﻋٌﻞ ﻓِﯽ اﻟ َْﺄْرِض َﺧﻠِﯿَﻔًﮥ‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ و‬‫روي ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ و ﻗﺘﺎدة ان اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻤﺎ اﺧـﺬ ﻓﯽ ﺧﻠﻖ آدم ﻫﻤﺴﺖ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﯿﻨﻬﻢ و ﻗﺎﻟﻮا ﻟﯿﺨﻠﻖ رﺑّﻨﺎ ﻣﺎ ﺷﺎء ان ﯾﺨﻠﻖ ﻓﻠﻦ ﯾﺨﻠﻖ ﺧﻠﻘﺎ اﻻ‬‫ﮐﻨﺎ اﻋﻈﻢ ﻣﻨﻪ و اﮐﺮم ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﺧﻠﻖ آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم و ﻓﻀﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻋﻠّﻤﻪ اﻻﺳﻤﺎء ﮐﻠﻬﺎ ﻗﺎل َأﻧ ْﺒِﺌُﻮﻧِﯽ ﺑ َِﺄْﺳﻤﺎِء ﻫُﺆﻻِء ِإْن ُﮐﻨْﺘُْﻢ ﺻﺎِدﻗِﯿَﻦ‬‫ﻓﯽ اﻧﻪ ﻻ ﯾﺨﻠﻖ ﺧﻠﻘﺎ اﻟّﺎ و اﻧﺘﻢ اﻓﻀﻞ ﻣﻨﻪ ﻓﻔﺰﻋﻮا اﻟﯽ اﻟﺘﻮﺑﮥ ﻗﺎﻟ ُﻮا ُﺳﺒْﺤﺎَﻧَﮏ ﻻ ِﻋﻠَْﻢ ﻟَﻨﺎ ِإﻟﱠﺎ ﻣﺎ َﻋﱠﻠْﻤَﺘﻨﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري در ﻏﺮاﺋﺐ اﻟﻘﺮآن ﺑﺘﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ َو َﻋﱠﻠَﻢ آَدَم اﻟ َْﺄْﺳﻤﺎَء ُﮐﱠﻠﻬﺎ‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﺤﺚ اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﻮ ﮐﺎن ﻓﯽ اﻻﻣﮑﺎن ﺷﯽء اﺷﺮف ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﻷﻇﻬﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﻀﻞ آدم ﺑﺬﻟﮏ اﻟﺸﯽء و ﻧﯿﺰ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري‬‫در ﻏﺮاﺋﺐ اﻟﻘﺮآن ﺑﺘﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و ﻻﻣﺮ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺠﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ ﺳﺎﺋﺮ ﺻﻔﺎت اﻟﺠﻼل ﻣﻦ اﻟﻘﺪرة و اﻻرادة و اﻟﺴﻤﻊ و اﻟﺒﺼﺮ و‬‫اﻟﻮﺟﻮب و اﻟﻘـﺪم و اﻻﺳـﺘﻐﻨﺎء ﻋﻦ اﻟﻤﮑﺎن و اﻟﺤﯿﺰ ﺟﻮاﺑﺎ ﻟﻠﻤﻼﺋﮑـﮥ و ﻣﻮﺟﺒﺎ ﻟﺴـﮑﻮﺗﻬﻢ و اﻧﻤﺎ ﺟﻌﻞ ﺻـﻔﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺟﻮاﺑﺎ ﻟﻬﻢ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ِإﱢﻧﯽ‬‫َأْﻋَﻠُﻢ ﻣﺎ ﻻ َﺗْﻌَﻠُﻤﻮَن‬‫و ﻫﮑﺬا اﻇﻬﺮ ﻓﻀﯿﻠﮥ آدم ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﺑﻌﺪ اﻓﺘﺨﺎرﻫﻢ ﺑﺎﻟﺘﺴﺒﯿﺢ و اﻟﺘﻘﺪﯾﺲ و ﻧﯿﺰ در ﻏﺮاﺋﺐ اﻟﻘﺮآن در ﺗﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺧﻠﻖ آدم ﻓﺘﺠﻠﯽ ﻓﯿﻪ ﻓﺒﺎﻟﺘﺠﻠﯽ ﻋﻠﻤﻪ اﻟّﺘﺨﻠﻖ ﺑﺎﺧﻼﻗﻪ و اﻻﺗﺼﺎف ﺑﺼﻔﺎﺗﻪ‬‫و ﻫﺬا ﻫﻮ ﺳﺮ اﻟﺨﻼﻓﮥ ﺑﺎﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﻻن اﻟﻤﺮأة ﺗﮑﻮن ﺧﻠﯿﻔﮥ اﻟﻤﺘﺠﻠﯽ ﻓﯿﻪ َأﻧ ْﺒِﺌُﻮﻧِﯽ ﺑ َِﺄْﺳﻤﺎِء ﻫُﺆﻻِء‬‫أي ﺑﺄﺳﻤﺎء ﻫﺆﻻء اﻟﻤﺨﻠﻮﻗﺎت دون اﺳﻤﺎء اﻟﱠﻠﻪ و ﺻﻔﺎﺗﻪ ِإْن ُﮐﻨْﺘُْﻢ ﺻﺎِدﻗِﯿَﻦ‬‫ﻓﯽ دﻋﻮي اﻟﻔﻀـﯿﻠﮥ ﻓﺎن اﻟﻔﻀـﯿﻠﮥ ﻟﯿﺴﺖ ﺑﻤﺠﺮد اﻟﻄﺎﻋـﮥ ﻓﺎن ذرات اﻟﻤﻮﺟﻮدات ﻣﺴـﺒﺤﺎت ﺑﺤﻤـﺪي و اﻧﻤﺎ اﻻﻓﻀـﻠّﯿﮥ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻻن اﻟﻄﺎﻋﮥ ﻣﻦ‬‫ﺻﻔﺎت اﻟﺨﻠﻖ و اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻦ ﺻـﻔﺎت اﻟﺨﺎﻟﻖ و اﻟﻔﻀﻞ ﻟﻤﻦ ﻟﻪ ﺻـﻔﮥ اﻟﺤﻖ و اﻟﺨﻠﻖ ﺟﻤﯿﻌﺎ ﻓﯿﺨﻠﻒ ﻋﻦ اﻟﺤﻖ ﺑﺼﻔﺎﺗﻪ و ﻋﻦ اﻟﺨﻠﻖ ﺑﺼﻔﺎﺗﻬﻢ و‬‫ﻧﯿﺰ در ﻏﺮاﺋﺐ اﻟﻘﺮآن در ﺗﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و اﻧﻤﺎ ﮐﺎن آدم ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺑﻌﻠﻢ اﻻﺳﻤﺎء و اﺣﺘﺎﺟﺖ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ إﻟﯿﻪ ﻓﯽ اﻧﺒﺎء اﺳﻤﺎءﻫﻢ و‬‫اﺳـﻤﺎء ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻻﻧﻪ ﮐﺎن ﺧﻼﺻـﮥ اﻟﻌﺎﻟﻢ و ﻟﻬـﺬا ﺧﻠﻖ ﺷـﺨﺼﻪ ﺑﻌﺪ ﺗﻤﺎم اﻟﻌﺎﻟﻢ ﺑﻤﺎ ﻓﯿﻪ ﮐﺨﻠﻖ اﻟﺜﻤﺮة ﺑﻌﺪ ﺗﻤﺎم اﻟﺸـﺠﺮة ﻓﮑﻤﺎ ان اﻟﺜﻤﺮة ﺗﻌﺒﺮ‬‫ﻋﻠﯽ اﺟﺰاء اﻟﺸﺠﺮة ﮐّﻠﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪677 :‬‬‫ﺣّﺘﯽ ﯾﻈﻬﺮ ﻋﻠﯽ اﻋﻠﯽ اﻟّﺸـ ﺠﺮة ﮐﺬﻟﮏ آدم ﻋﺒﺮ ﻋﻠﯽ اﺟﺰاء ﺷـﺠﺮة اﻟﻮﺟﻮد و ﮐﺎن ﻓﯽ ﮐّﻞ ﺟﺰء ﻣﻦ أﺟﺰاﺋﻬﺎ ﻟﻪ ﻣﻨﻔﻌﮥ و ﻣﻀﺮة و ﻣﺼﻠﺤﮥ و‬‫ﻣﻔﺴﺪة ﻓﺤﺼﻞ ﻟﻪ ﻣﻦ ﮐّﻞ ﻣﻦ ذﻟﮏ اﺳﻢ ﯾﻼﺋﻤﻪ ﺣّﺘﯽ ان اﺳـﻤﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺟﺎءت ﻋﻠﯽ وﻓﻘﻪ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﺳـﻤﺎء ﻏﯿﺮه و ذﻟﮏ اﻧّﻪ ﻟﻤﺎ ﮐﺎن‬‫ﻣﺨﻠﻮﻗﺎ ﮐﺎن ﻟا ﱠﻠﻪ ﺧﺎﻟﻘﺎ و ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﻣﺮزوﻗﺎ ﮐﺎن رازﻗﺎ و ﻟّﻤﺎ ﮐﺎن ﻋﺒﺪا ﮐﺎن ﻣﻌﺒﻮدا و ﻟّﻤﺎ ﮐﺎن ﻣﻌﯿﻮﺑﺎ ﮐﺎن ﺳـﺘﺎرا و ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﻣﺬﻧﺒﺎ ﮐﺎن ﻏﻔﺎرا‬‫و ﻟﻤـﺎ ﮐﺎن ﺗﺎﺋﺒﺎ ﮐﺎن ﺗﻮاﺑﺎ و ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﻣﻨﺘﻔﻌﺎ و ﻣﺘﻀـﺮرا ﮐﺎن ﻧﺎﻓﻌﺎ و ﺿﺎرا و ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﻇﺎﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﻋﺎدﻻ و ﻟّﻤﺎ ﮐﺎن ﻇﻠﻮﻣﺎ ﮐﺎن ﻣﻨﺘﻘﻤﺎ و ﻋﻠﯽ‬‫ﻫﺬا اﻟﻘﯿﺎس و ﻧﯿﺰ در ﻏﺮاﺋﺐ اﻟﻘﺮآن در ﺗﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ َو ِإْذ ﻗُﻠْﻨﺎ ﻟ ِﻠَْﻤﻼﺋَِﮑِﮥ اْﺳُﺠُﺪوا ﻟ ِﺂَدَم*‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻟّﻤﺎ ﺧﺼـﺺ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﺑﺎﻧﺎ آدم ﺑﺎﻟﺨﻼﻓـﮥ ﺛّﻢ ﻋّﻠﻤﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﺎ ﻇﻬﺮ ﺑـﺬﻟﮏ ﻣﺰﯾﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻤﻼﺋﮑـﮥ اﻗﺘﻀﺖ ﺣﮑﻤﺘﻪ اﻟﺒﺎﻟﻐﮥ ان‬‫ﺟﻌﻠﻪ ﻣﺴـﺠﻮد اﻟﻬﻢ و ﺑﯿﻀﺎوي در ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﻧﻮار اﻟﺘﻨﺰﯾﻞ ﮔﻔﺘﻪ و اﻋﻠﻢ اّن ﻫـﺬه اﻻﯾﺎت ﺗـﺪّل ﻋﻠﯽ ﺷـﺮف اﻻﻧﺴﺎن و ﻣﺰّﯾﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻓﻀـﻠﻪ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻌﺒـﺎدة و اﻧّﻪ ﺷـﺮط ﻓﯽ اﻟﺨﻼﻓـﮥ ﺑـﻞ اﻟﻌﻤـﺪة ﻓﯿﻬﺎ و اّن اﻟّﺘﻌﻠﯿﻢ ﯾﺼـّﺢ اﺳـﻨﺎده اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ان ﻟﻢ ﯾﺼـﺢ اﻃﻼق اﻟﻤﻌﻠﻢ ﻻﺧﺘﺼﺎﺻﻪ ﺑﻤﻦ‬‫ﯾﺤﺘﺮف ﺑﻪ و اّن اﻟﻠﻐﺎت ﺗﻮﻗﯿﻔّﯿﮥ ﻓﺎن اﻻﺳﻤﺎء ﺗﺪّل ﻋﻠﯽ اﻻﻟﻔﺎظ ﺑﺨﺼﻮص او ﻋﻤﻮم و ﺗﻌﻠﯿﻤﻬﺎ ﻇﺎﻫﺮ ﻓﯽ اﻟﻘﺎﺋﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻌﻠﻢ ﻣﺒّﯿﻨﺎ ﻟﻪ ﻣﻌﺎﻧﯿﻬﺎ و‬‫ذﻟـﮏ ﯾﺴـﺘﺪﻋﯽ ﺳﺎﺑﻘـﮥ وﺿﻊ و اﻻﺻﻞ ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾﮑﻮن ذﻟﮏ اﻟﻮﺿﻊ ﻣﻤﻦ ﮐﺎن ﻗﺒﻞ آدم ﻓﯿﮑﻮن ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ و ان ﻣﻔﻬﻮم اﻟﺤﮑﻤـﮥ ز ﺋا ـﺪ ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﻔﻬﻮم اﻟﻌﻠﻢ و اﻟّـﺎ ﻟﺘﮑﺮر ﻗﻮﻟﻪ اﻧّـﮏ اﻧﺖ اﻟﻌﻠﯿﻢ اﻟﺤﮑﯿﻢ و ان ﻋﻠﻮم اﻟﻤﻼﺋﮑـﮥ و ﮐﻤﺎﻻـﺗﻬﻢ ﺗﻘﺒﻞ اﻟّﺰﯾﺎدة و اﻟﺤﮑﻤﺎء ﻣﻨﻌﻮا ذﻟﮏ ﻓﯽ اﻟﻄﺒﻘﮥ‬‫اﻻﻋﻠﯽ ﻣﻨﻬﻢ و ﺣﻤﻠﻮا ﻋﻠﯿﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻣﺎ ﻣِﱠﻨﺎ ِإﻟﱠﺎ ﻟَُﻪ َﻣﻘﺎٌم َﻣْﻌﻠُﻮٌم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 534‬از ‪581‬‬‫و ان آدم اﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﻫﻮﻻء اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﻻﻧﻪ اﻋﻠﻢ ﻣﻨﻬﻢ و اﻻﻋﻠﻢ اﻓﻀﻞ ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗُْﻞ َﻫْﻞ َﯾْﺴَﺘِﻮي اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ﻻ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن‬‫و ﺳـﯿﺪ ﺷـﺮﯾﻒ ﺟﺮﺟﺎﻧﯽ در ﺷـﺮح ﻣﻮاﻗﻒ در ﺑﯿﺎن ادﻟّﻪ ﺗﻔﻀـﯿﻞ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﺑﺮ ﻣﻼﺋﮑﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو َﻋﱠﻠَﻢ آَدَم اﻟ َْﺄْﺳﻤﺎَء‬‫ُﮐﱠﻠﻬﺎ‬‫اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ُﺳﺒْﺤﺎَﻧَﮏ ﻻ ِﻋﻠَْﻢ ﻟَﻨﺎ ِإﻟﱠﺎ ﻣﺎ َﻋﱠﻠْﻤَﺘﻨﺎ‬‫ﻓﺎﻧﻪ ﯾـﺪّل ﻋﻠﯽ ان آدم ﻋﻠﻢ اﻻﺳـﻤﺎء ﮐﻠّﻬﺎ و ﻟﻢ ﯾﻌﻠﻤﻮﻫﺎ و اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﻏﯿﺮه ﻻن اﻵﯾـﮥ ﺳـﺒﻘﺖ ﻟـﺬﻟﮏ و ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗُْﻞ َﻫْﻞ َﯾْﺴـ َﺘِﻮي‬‫اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ﻻ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن‬‫و ﺧﻄﯿﺐ ﺷـﺮﺑﯿﻨﯽ در ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺳـﺮاج ﻣﻨﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻫـﺬه اﻻﯾﺎت و ﻫﯽ آﯾـﮥ و ﻋّﻠﻢ آدم و آﯾـﮥ ﺳـﺒﺤﺎﻧﮏ و آﯾـﮥ ﻗﺎل ﯾﺎ آدم ﺗـﺪّل ﻋﻠﯽ ﺷـﺮف‬‫اﻻﻧﺴﺎن و ﻣﺰﯾـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻓﻀـﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺒﺎدة و اﻻ ﻻﻇﻬﺮ ﻓﻀﻞ آدم ﺑﻬﺎ و ان اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻤﺎ ﯾﺴـﺘﺨﻠﻒ ﻓﯿﻪ ﺷـﺮط ﻓﯽ اﻟﺨﻼﻓﮥ ﺑﻞ اﻟﻌﻤﺪة ﻓﯿﻬﺎ و انّ‬‫اﻟّﺘﻌﻠﯿﻢ ﯾﺼـﺢ اﺳـﻨﺎده اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ان ﻟﻢ ﯾﺼـﺢ اﻃﻼق اﻟﻤﻌﻠﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﻻﺧﺘﺼﺎﺻﻪ ﺑﻤﻦ ﯾﺤﺘﺮف ﺑﻪ و اّن اﻟﻠﻐﺎت ﺗﻮﻗﯿﻔّﯿﮥ ﻓﺎن اﻻﺳـﻤﺎء ﺗﺪل‬‫ﻋﻠﯽ اﻻﻟﻔﺎظ ﺑﺨﺼﻮص او ﻋﻤﻮم و ﺗﻌﻠﯿﻤﻬﺎ ﻇﺎﻫﺮ ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪678 :‬‬‫اﻟﻘﺎﺋﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺘﻌﻠﻢ ﻣﺒّﯿﻨﺎ ﻟﻪ ﻣﻌﺎﻧﯿﻬﺎ و ذﻟﮏ ﯾﺴـﺘﺪﻋﯽ ﺳﺎﺑﻘﮥ وﺿﻊ و اﻻﺻﻞ ﯾﻨﻔﯽ ان ﯾﮑﻮن ذﻟﮏ اﻟﻮﺿﻊ ﻣﻤﻦ ﮐﺎن ﻗﺒﻞ آدم ﻣﻦ ﻟا ﻤﻼﺋﮑﮥ‬‫و اﻟﺠّﻦ ﻓﯿﮑﻮن ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ و اّن ﻣﻔﻬﻮم اﻟﺤﮑﻤﮥ زاﺋﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﻔﻬﻮم اﻟﻌﻠﻢ ﻟﺘﻐﺎﯾﺮ اﻟﻤﺘﻌﺎﻃﻔﯿﻦ و اﻻ ﻟﺘﮑﺮر ﻗﻮﻟﻪ ِإﱠﻧَﮏ َأﻧ َْﺖ اﻟ َْﻌﻠِﯿُﻢ اﻟ َْﺤِﮑﯿُﻢ‬‫و اّن ﻋﻠﻮم اﻟﻤﻼﺋﮑـﮥ و ﮐﻤﺎﻻـﺗﻬﻢ ﺗﻘﺒـﻞ اﻟﺰﯾـﺎدة و ان آدم اﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﻫﻮﻻء اﻟﻤﻼﺋﮑـﮥ ﻻﻧﻪ اﻋﻠﻢ ﻣﻨﻬﻢ و اﻻﻋﻠﻢ اﻓﻀﻞ ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗُْﻞ َﻫْﻞ‬‫َﯾْﺴَﺘِﻮي اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ﻻ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن‬‫و اّن اﻻﻧﺒﯿﺎء اﻓﻀﻞ ﻣﻦ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ و ان ﮐﺎﻧﻮا رﺳﻼ ﮐﻤﺎ ذﻫﺐ إﻟﯿﻪ اﻫﻞ اﻟﺴّﻨﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻣﻬﺎﺋﻤﯽ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺗﺒﺼﯿﺮ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و اذﮐﺮ ﻟﻤﻨﮑﺮ ذﻟﮏ ِإْذ ﻗﺎَل َرﺑﱡَﮏ*‬‫أي وﻗﺖ ﻗﻮل رﺑّـﮏ اﻇﻬـﺎرا ﻟﻔﻀﻞ آدم ﻗﺒﻞ ﺧﻠﻘﻪ ﻟﺌﻼ ﯾﺮي ﺑﻌﯿﻦ اﻟﺤﻘﺎرة اﺻـﻼ ﻟﻠﻤﻼﺋﮑـﮥ و ﻫﻢ اﺟﺴﺎم ﻟﻄﯿﻔـﮥ ﺧﯿﺮة ﻗﺎدرة ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺸـﮑﻞ‬‫ﺑﺎﺷـﮑﺎل ﻣﺨﺘﻠﻔﮥ ﻋﻨﺪ ﺟﻤﻬﻮر اﻟﻤﺘﮑﻠﻤﯿﻦ و ﺟﻮاﻫﺮ ﻣﺠﺮدة ﺧﯿﺮة ﻣﺨﺎﻟﻔﮥ اﻟﻨﻔﻮس اﻟﻨﺎﻃﻘﮥ ﺗﺘﺼﻮر ﺑﺼﻮر ﺧﯿﺎﻟﯿﮥ ﻋﻨﺪ اﻟﻔﻼﺳﻔﮥ اﻧّﯽ ﺟﺎﻋﻞ ﻓﯽ‬‫اﻻرض أي ﻟا ّﺘﯽ ﻫﯽ ﻣﺤﻞ اﻟﮑﻮن و اﻟﻔﺴﺎد ﻓﻬﻮ ﻣﺤﻞ اﻟﺘﺼﺮف ﻣﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮﻫﺎ و ﻣﻦ اﻟّﺮوح اﻟﺴﻤﺎوي ﺧﻠﯿﻔﮥ ﻧﺎﺋﺒﺎ ﻋّﻨﯽ ﻋﻠﯿﻬﻢ و اﻟﻬﺎء ﻟﻠﻤﺒﺎﻟﻐﮥ‬‫ﻗﺎﻟ ُﻮا َأ َﺗْﺠَﻌُﻞ ﻓِﯿﻬﺎ‬‫ﻟﻌﻤﺎرﺗﻬﺎ و اﺻﻼﺣﻬﺎ َﻣْﻦ ﯾُﻔِْﺴُﺪ ﻓِﯿﻬﺎ‬‫ﻟﮑﻮﻧﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﻨﺎﺻﺮ اﻟﻤﺨﺘﻠﻔﮥ اﻟﺪاﻋﯿﮥ اﻟﯽ اﻟﻠﺬات اﻟﺴﻔﻠّﯿﮥ َو َﯾْﺴِﻔُﮏ اﻟﱢﺪﻣﺎَء‬‫إذ ﻓﯿﻪ ﻗﻮة ﻏﻀﺒﯿﮥ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎر و ﻧﺤﻦ و ان ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻨﺎ ﺟﻤﻌﯿﮥ ﻧﺴـﺒﺢ ذاﺗﮏ ﻣﻠﺘﺒﺴﺎ ﺑﺤﻤﺪك ﻋﻠﯽ ﮐﻤﺎﻻﺗﻬﺎ و ﻧﻘّﺪس أي ﻧﻨّﺰه ﺻﻔﺎﺗﮏ ﻓﻨﻘﻮل‬‫اﻧﻬﺎ ﻣﺴﺘﺤﻘﮥ ﻟﮏ دون ﻏﯿﺮك ﻗﺎَل ِإﱢﻧﯽ َأْﻋَﻠُﻢ‬‫ﻣﻦ ﻗﺼﻮر ﺗﺴﺒﯿﺤﮑﻢ و ﺗﻘﺪﯾﺴﮑﻢ و ﻋﺪم ﺻﻼﺣﯿﺘﮑﻢ ﻟﺨﻼﻓﺘﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﮑّﻞ و اﻗﺘﻀﺎء ﻇﻬﻮر اﺳﻤﺎﺋﯽ اﻟﻠﻄﯿﻔﮥ و اﻟﻘﻬﺮﯾﮥ ﻣﺎ ﻻ َﺗْﻌَﻠُﻤﻮَن‬‫ﻟﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻠﺨﻠﯿﻔـﮥ ﺑﺪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺤﻘﺎﺋﻖ اﻟﻤﺴـﺘﺨﻠﻒ و اﻟﻤﺴـﺘﺨﻠﻒ ﻋﻠﯿﻪ ﻟﯿﻮﺛﺮ ﺑﻬﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﮐﻤﻞ اﻟﻮﺟﻮه ﻋﻠﻢ آدم ﺑﺨﻠﻖ ﻋﻠﻢ ﺿـﺮوري‬‫ﻓﯿﻪ اﻻﺳـﻤﺎء ﮐﻠﻬﺎ أي اﻻﻟﻔﺎظ اﻟّﺪاﻟﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ إذ ﻫﯽ اﻗﻞ ﻣﺎ ﯾﻔﯿﺪ اﻟﺘﻤﯿﯿﻦ ﺑﯿﻨﻬﺎ ﺛﻢ ﻋﺮﺿﻬﻢ أي اﻟﻤﺴﻤﯿﺎت ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ َﻓﻘﺎَل َأﻧ ْﺒِﺌُﻮﻧِﯽ‬‫ﺑ َِﺄْﺳﻤﺎِء ﻫُﺆﻻِء‬‫أي ﺑﺎﻗﻞ ﻣﻤﯿﺰ ﻟﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﯾﺼﺢ دﻋﻮاﮐﻢ اﺳﺘﺤﻘﺎﻗﮑﻢ اﻟﺨﻼﻓﮥ ﻋﻠﯿﻬﺎ اﻟﻼزﻣﮥ ﻟﮑﻼﻣﮑﻢ و دﻋﻮﯾﮑﻢ ِإْن ُﮐﻨْﺘُْﻢ ﺻﺎِدﻗِﯿَﻦ‬‫ﻓﯽ دﻋﻮﯾﮑﻢ اﻧﮑﻢ ﺗﺴـّﺒﺤﻮن اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق أي ﺑﺠﻤﯿﻊ اﺳـﻤﺎﺋﻪ و ﺗﻘﺪﺳﻮﻧﻪ ﺑﻬﺎ ﻗﺎﻟﻮا ﺳﺒﺤﺎﻧﮏ أي ﻧﻨﺰﻫﮏ ﺗﻨﺰﯾﻬﺎ ﻋﻦ ان ﯾﻘﺼﺮ ﻋﻠﻤﮏ‬‫او ﺗﺸﺎرك ﻓﯿﻪ او ﺗﻌﺒﺚ ﻓﯽ ﻓﻌﻠﮏ و اﻧّﻤﺎ ﺳﺌﻠﻨﺎك اﺳﺘﻔﺴﺎرا و اﺳﺘﺮﺷﺎدا ﻻﻧﻪ ﻻ ِﻋﻠَْﻢ ﻟَﻨﺎ ِإﻟﱠﺎ ﻣﺎ َﻋﱠﻠْﻤَﺘﻨﺎ‬‫و اﻧّﻤﺎ ﻟﻢ ﺗﻌﻠﻤﻨﺎﻫﺎ اﺑﺘﺪاء إذ ِإﱠﻧَﮏ َأﻧ َْﺖ اﻟ َْﻌﻠِﯿُﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 535‬از ‪581‬‬‫ﺑﺎّن ﺣﻘﺎﺋﻘﻨﺎ ﻻ ﺗﻘﺘﻀﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻬﺎ ﺑﻼ واﺳﻄﮥ و ﻗﺪ ﺟﻌﻠﺖ اﻟﻮﺳﺎﺋﻂ ﻣﻊ ﻗﺪرﺗﮏ ﻋﻠﯽ اﻻﻓﻌﺎل اﺑﺘﺪاء ﻻﻧّﮏ اﻧﺖ اﻟﺤﮑﯿﻢ ﻗﺎل ﯾﺎ آَدُم َأﻧ ْﺒِﺌُْﻬْﻢ‬‫و ان ﮐﻨﺖ دوﻧﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﺘﺠﺮد اﻟّﺬي ﺑﻪ اﻻﻃﻼع ﺑﺎﺳـﻤﺎﺋﻬﻢ أي ﺑﺄﺳـﻤﺎء اﻟﻤﺴـﻤﯿﺎت اﻟﻤﻌﺮوﺿﮥ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻓﺎﻧﺒﺎﻫﻢ ﺑﺠﻤﯿﻌﻬﺎ ﻓﻠّﻤﺎ اﻧﺒﺎﻫﻢ ﺑﺎﺳـﻤﺎﺋﻬﻢ‬‫ﻣﻊ ﻓﻮاﺗﻬﺎ ﻟﻠﺤﺼﺮ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻏﻠﻂ ﻓﯿﻬﺎ ﻗﺎل ا ﻟﻢ اﻗﻞ ﻟﮑﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪679 :‬‬‫ِإﱢﻧﯽ َأْﻋَﻠُﻢ ﻣﺎ ﻻ َﺗْﻌَﻠُﻤﻮَن‬‫ﻗﺎﺻﺪا ﺑﻪ ِإﱢﻧﯽ َأْﻋَﻠُﻢ َﻏﯿَْﺐ اﻟﱠﺴﻤﺎواِت‬‫أي اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻌﻠﻮي ﻣﻊ ﮐﻮﻧﮑﻢ ﻣﻨﻪ و ﻏﯿﺐ اﻻرض أي اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﺴـﻔﻠﯽ ﻣﻊ ﻇﻬﻮره ﻟﻠﺤﺲ ﻓﻔﯽ ﮐّﻞ ﻣﻨﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﺨﻔﺎﯾﺎ ﻣﺎ ﻻ ﯾﺒﻠﻐﻪ ﻋﻠﻤﮑﻢ ﺑﺎدﻧﯽ‬‫وﺟﻮه اﻟﺘﻤﯿﯿﺰ ﻣﻊ ﮐﻤﺎل ﺗﺠﺮدﮐﻢ َو َأْﻋَﻠُﻢ ﻣﺎ ﺗُﺒُْﺪوَن‬‫ﻣﻦ ﻗﻮﻟﮑﻢ َأ َﺗْﺠَﻌُﻞ ﻓِﯿﻬﺎ َﻣْﻦ ﯾُْﻔِﺴُﺪ ﻓِﯿﻬﺎ َو َﯾْﺴِﻔُﮏ اﻟﱢﺪﻣﺎَء‬‫و اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﺗﻘﺘﻀـﯽ اﯾﺠـﺎده ﻟﯿﻈﻬﺮ اﺛﺮ اﺳﻢ اﻟﻘﻬـﺎر و اﻟﻐﻔﺎر و ﻧﺤﻮﻫﻤﺎ و ﻣﺎ ﮐﻨﺘﻢ ﺗﮑﺘﻤﻮن ﻣﻦ ﮐﻮﻧﮑﻢ اﺣﻖ ﺑﺎﻟﺨﻼﻓـﮥ ﻣﻨﻪ و از ﻟﻄﺎﺋﻒ ﻣﻘﺎم‬‫آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺻـﻤﯽ ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎ ﺣﻀـﺮت آدم‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم در ﻋﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺖ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺣﻀـﺮت آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم از ﻣﻼـﺋﮑﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﻋﻠﻢ و ﺑﻮدن ﻋﻠﻢ ﺑﻬﺘﺮ از ﺗﻤـﺎﻣﯽ ﺧﺼﺎل و اﺧﻼق‬‫ﺑﻌﻨﻮان ﻟﻄﯿﻒ و ﺑﯿـﺎن ﺷـﺮﯾﻒ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده و ﺑﻌـﺪ از ان ﺧﻮاﺳـﺘﻪ ﮐﻪ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺴـﺒﺐ ﻋﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺖ از‬‫ﺟﻤﯿﻊ اﻣﺖ ﺑﺎﺳـﺘﺜﻨﺎي ﺷـﯿﻮخ ﺛﻼﺛﻪ ﺧﻮد ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻤﻔﺎد اﻧﻄﻘﻨﺎ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺬي اﻧﻄﻖ ﮐّﻞ ﺷـﯽء ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ او را واداﺷﺖ ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ در‬‫ﻣ ﻘ ﺎ م د ﻟﯿ ﻞ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﻠﺌﺖ ﻋﻠﻤﺎ و ﺣﮑﻤﮥ‬‫و ﻧﯿﺰ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﺣﺘﺠﺎج ﮐﺮده ﻃﺮﯾﻖ اذﻋﺎن و اﯾﻘﺎن ﺑﺎﯾﻦ دو ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺳﭙﺮده و ﺑﺎﯾﻦ اﺳـﺘﺪﻻل ﻣﻦ ﺣﯿﺚ ﻻ ﯾﺸﻌﺮ ﻣﻄﻠﻮب و ﻣﺮام اﻫﻞ ﺣﻖ ﮐﺮام ﮐﻪ‬‫اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺗﺎم و اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻋﺎم ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم از ﻗﺎﻃﺒﻪ ﺧﻼﺋﻖ و اﻧﺎم ﺳﻮي اﺧﯿﻪ و ﺻﻨﻮه ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺘﺤﯿﮥ و اﻟﺼﻠﻮة‬‫ﻣﻦ اﻟﻤﻠـﮏ ﻟا ﻤﻨﻌـﺎم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻨﻬـﺎﯾﺖ اﺣﻘﺎق و اﺑﺮام ﻋﻠﯽ ﻧﻬـﺞ اﻟﮑﻤﺎل و اﻟﺘﻤﺎم ﺛﺎﺑﺖ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﻣﺸﺎﺑﻬﺎت‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎ ﺣﻀﺮت آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﯿﺎن ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺎل ﻵدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‬‫َو َﻋﱠﻠَﻢ آَدَم اﻟ َْﺄْﺳﻤﺎَء ُﮐﱠﻠﻬﺎ‬‫ﻓﻔﻀﻞ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ اﻟﻌﺒﺎد اﻟّﺬﯾﻦ ﮐﺎﻧﻮا ﻻ َﯾْﻌُﺼﻮَن اﻟﱠﻠَﻪ ﻣﺎ َأَﻣَﺮُﻫْﻢ َو َﯾْﻔَﻌﻠُﻮَن ﻣﺎ ﯾُْﺆَﻣُﺮوَن‬‫و اﺳـﺘﺤﻖ ﺑـﺬاك ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺴـﺠﻮد ﻟﻪ ﻓﮑﻤﺎ ﻻ ﯾﺼـﯿﺮ اﻟﻌﻠﻢ ﺟﻬﻼ و اﻟﻌﺎﻟﻢ ﺟﺎﻫﻼ ﻓﮑـﺬﻟﮏ ﻟﻢ ﯾﺼـﺮ آدم اﻟﻤﻔﻀﻞ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻣﻔﻀﻮﻻ و ﮐﺬﻟﮏ‬‫ﺣﺎل ﻣﻦ ﻓﻀﻞ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻓﺎﻣﺎ ﻣﻦ ﻓﻀﻞ ﺑﺎﻟﻌﺒﺎدة ﻓﺮﺑﻤﺎ ﯾﺼﯿﺮ ﻣﻔﻀﻮﻻ ﻷّن اﻟﻌﺎﺑﺪ رﺑﻤﺎ ﯾﺴﻘﻂ ﻋﻦ درﺟﮥ اﻟﻌﺒﺎدة ان ﺗﺮﮐﻬﺎ ﻣﻌﺮﺿﺎ ﻋﻨﻬﺎ او ﯾﺘﻮاﻧﯽ‬‫ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻐﺎﻓﻼ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯿﺴـﻘﻂ ﻓﻀـﻠﻪ و ﻟﺬﻟﮏ ﻗﯿﻞ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﯾﻌﻠﻮ و ﻻ ﯾﻌﻠﯽ و اﻟﻌﺎﻟﻢ ﯾﺰار و ﻻ ﯾﺰور و ﻣﻦ ذﻟﮏ وﺟﻮب اﻟﻮﺻﻒ ﻟّﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ‬‫و اﻟﻌﺎﻟﻢ و ﻓﺴﺎد اﻟﻮﺻﻒ ﻟﻪ ﺑﺎﻟﻌﺒﺎدة و اﻟﻌﺎﺑﺪ و ﻟﺬﻟﮏ ﻣّﻦ ﻋﻠﯽ ﻧﺒّﯿﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﻘﻮﻟﻪ َو َﻋﱠﻠَﻤَﮏ ﻣﺎ ﻟَْﻢ َﺗُﮑْﻦ َﺗْﻌَﻠُﻢ‬‫و ﮐﺎن ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮏ ﻋﻈﯿﻤﺎ ﻓﻌﻈﻢ اﻟﻔﻀﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ دون ﺳﺎﺋﺮ ﻣﺎ اﮐﺮﻣﻪ ﺑﻪ ﻣﻦ اﻟﺨﺼﺎل و اﻻﺧﻼق و ﻣﺎ ﻓﺘـﺢ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺒﻼد و اﻵﻓﺎق‬‫و ﮐﺬﻟﮏ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻀﻞ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﻔﺎق ﺑﻬﻤﺎ ﺟﻤﯿﻊ اﻻﻣﮥ ﻣﺎ ﺧﻼ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﻤﺎﺿـﯿﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ و‬‫ﻟﺬﻟﮏ وﺻﻔﻪ اﻟﺮﺳﻮل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﻬﻤﺎ ﺣﯿﺚ‬‫ﻗﺎل ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﻠﺌﺖ ﻋﻠﻤﺎ و ﺣﮑﻤﮥ‬‫و ذﮐﺮ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اّن اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺎن ذات ﻟﯿﻠﮥ ﻓﯽ ﺑﯿﺖ أم ﺳﻠﻤﮥ ﻓﺒﮑﺮت إﻟﯿﻪ ﺑﺎﻟﻐﺪاة ﻓﺎذا ﻋﺒﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 536‬از ‪581‬‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪680 :‬‬‫ﺑﺎﻟﺒﺎب ﻓﺨﺮج اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﯽ اﻟﻤﺴﺠﺪ و ﻋﻠّﯽ ع ﻋﻦ ﯾﻤﯿﻨﻪ و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻦ ﯾﺴﺎره ﻓﻘﺎل اﻟّﻨﺒّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اول ﻧﻌﻢ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﮏ ﻗﺎل ان ﺧﻠﻘﻨﯽ ﻓﺎﺣﺴﻦ ﺧﻠﻘﯽ ﻗﺎل ﺛﻢ ﻣﺎ ذا ﻗﺎل ان ﻋﺮﻓﻨﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻗﺎل ﺛﻢ ﻣﺎ ذا ﻗﺎل ﻗﻠﺖ َو ِإْن َﺗُﻌﱡﺪوا ﻧِْﻌَﻤَﮥ اﻟﱠﻠِﻪ ﻻ ﺗُْﺤُﺼﻮﻫﺎ‬‫ﻗﺎل ﻓﻀﺮب اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﯾﺪه ﻋﻠﯽ ﮐﺘﻔﯽ و ﻗﺎل ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﻠﺌﺖ ﻋﻠﻤﺎ و ﺣﮑﻤﮥ‬‫و ﻟ ﺬﻟ ﮏ‬‫ﻗﺎل اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﺮواﯾﺎت اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫دوم آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻋﺼﻤﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺛﺒﻮت ﻋﺼﻤﺖ ﺗﻌﯿﻦ آن‬‫ﺟﻨﺎب ﺑﺮاي ﺧﻼﻓﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ ﻣﺎﻫﻤﺮ ﺳﺤﺎب در ﺣﯿﺰ ﺧﻔﺎ و اﺣﺘﺠﺎب ﻧﯿﺴﺖ اّﻣﺎ دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ‬‫ﺑﺮ ﻋﺼـﻤﺖ ﭘﺲ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ و ﻇﻬﻮر اﻣﺮ ﺣﻖ را اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﺼﺒﺢ ﻋﻨﺪ اﻻﺳﻔﺎر‬‫ﺑﺎﯾﺪ دﯾﺪ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﮑﺮدي اﻟﺒﺼﺮي در ﺟﻼء اﻟﻨﻈﺮ ﻓﯽ دﻓﻊ ﺷﺒﻬﺎت اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺷﻄﺮي از ﻋﺒﺎرات رﺳﺎﻟﻪ زور اﺟﻼل‬‫اﻟـﺪﯾﻦ دواﻧﯽ را ﺷـﺮح ﮐﺮدهﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ و اﯾـﺎك و اﻻـﻏﺘﺮار ﺑﻈﻮاﻫﺮ اﻻﺛﺎر و اﻻﺣﻮال ﻣﻦ اﻟﺘﺰّﯾﯽ ﺑﺰي آﺛﺎر اﻟﻔﻘﺮ ﮐﻠﺒﺲ اﻟﻤﺮﻗﻌﺎت و ﺣﻤﻞ‬‫اﻟﻌﮑﺎز و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻻﻧّﻬﺎ ﻟﯿﺴﺖ ﻧﺎﻓﻌـﮥ ﻟﻤﻦ اﺗﺼﻒ ﺑﻬﺎ و ﻫﻮ ﻟﯿﺲ ﻋﻠﯽ ﺷـﯽء ﻣﻦ اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﺑﻞ ﻗـﺪ ﯾﮑﻮن اﻟﻤﺘﺼﻒ ﺑﻬﺎ ﺻﺎﺣﺐ اﻧﺘﻘﺎد‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ ﺑﻨﻈﺮه اﻟﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﺣﯿﺚ اﻧﻪ ﯾﺮي ﺣﻘﯿﻘـﮥ اﻻـﻣﺮ ﻋﻨـﺪه دون ﻏﯿﺮه و ﮐـﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻫـﻞ ﻫـﺬا اﻟﺸـﺄن ﻫﻠﮑﻮا ﻓﯽ اودﯾـﮥ اﻟﺤﯿﺮة ﻻـﻧﻬﻢ‬‫اﻏﺘﺮاﻫﻢ اﻟﺠﻬﻞ اﻟﻤﺮّﮐﺐ ﻓﻼ ﯾـﺪرون و ﻻ ﯾـﺪرون اﻧّﻬﻢ ﻻ ﯾﺪرون ﮐﺎﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﮥ و اﺑﻦ اﻟﻤﻘﺮي و اﻟـّﺴ ﻌﺪ اﻟﺘﻔﺘﺎزاﻧﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ و‬‫ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻓـﺎن اﻋﺘﺮاﺿـﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎﺻـﺮﯾﻬﻢ و ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺳـﺒﻖ ﻣﻦ اﻟﻤﻮﺗﯽ دال ﻋﻠﯽ ﺣﺼـﺮﻫﻢ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺤﻖ ﻋﻨـﺪﻫﻢ ﻻـ ﻏﯿﺮ و ﻗـﺪ زاد ﺑا ﻦ ﺗﯿﻤّﯿﮥ‬‫ﺑﺎﺷـﯿﺎء و ﻣﻦ ﺟﻤﻠﺘﻬﺎ ﻣﺎ ذﮐﺮه اﻟﻔﻘﯿﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﻓﺘﺎواه اﻟﺤﺪﯾﺜﯿـﮥ ﻋﻦ ﺑﻌﺾ اﺧﻼء ﻋﺼـﺮه اﻧﻪ ﺳـﻤﻌﻪ ﯾﻘﻮل و ﻫﻮ ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﻨﺒﺮ ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺠﺒﻞ ﺑﺎﻟﺼﺎﻟﺤﯿﮥ ان ﺳـّﯿﺪﻧﺎ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻟﻪ ﻏﻠﻄﺎت و أّي ﻏﻠﻄﺎت و ان ﺳـّﯿﺪﻧﺎ ﻋﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﺧﻄﺄ ﻓﯽ اﮐﺜﺮ‬‫ﻣﻦ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﻣﮑﺎن ﻓﯿﺎ ﻟﯿﺖ ﺷﻌﺮي ﻣﻦ اﯾﻦ ﯾﺤﺼﻞ ﻟﮏ اﻟﺼﻮاب إذا أﺧﻄﺄ ﻋﻤﺮ و ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﺑﺰﻋﻤﮏ اﻣﺎ‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﻗﻮل ﻟا ﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ ﺣﻖ ﺳﯿﺪﻧﺎ ﻋﻠﯽ ع اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﻪ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻟـﺦ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻼـﻣﻪ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﮐﺮدي در اﻇﻬـﺎر ﻓﺴـﺎد و ﺑﻄﻼـن و وﻫﻦ و ﻫـﻮان ﻣﺰﻋﻮم ﭘﺮ ﻋـﺪوان اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺣﻠﯿﻒ‬‫اﻟﻨﺼﺐ و اﻟﺸـﻨﺌﺎن ﮐﻪ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺟﺴﺎرت ﻋﻈﯿﻤﮥ اﻟﺨﺴـﺮان و ﺟﺮأت ﻣﻮﺻـﻠﻪ اﻟﯽ اﻟﻨﯿﺮان ﮔﺮدﯾﺪه ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺗﻤﺴﮏ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و‬‫آن را دﻟﯿﻞ ﻗﺎﻃﻊ و ﺑﺮﻫﺎن ﺳﺎﻃﻊ ﻣﻨﺰه و ﻣﺒﺮا ﺑﻮدن ﺳﺎﺣﺖ ﻋﻠﯿﺎي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺧﻄﺎ واﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪681 :‬‬‫و ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﻣﻌﻨﯽ ﻋﺼـﻤﺖ ﭘﺲ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺣﺴﺐ اﻓـﺎده اﯾﻦ ﻋﻼـﻣﻪ ﻋﺎﻟﯽﺗﺒـﺎر دﻻـﻟﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮ ﻋﺼـﻤﺖ اﺑﻮ اﻻﺋﻤﮥ‬‫اﻻﻃﻬﺎر ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻐﻔﺎر ﻧﻬﺎﯾﺖ واﺿﺢ و اﺷـﮑﺎر ﮔﺮدﯾﺪ و اﺳﺎس زﻋﻢ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﻄﺎي ﻣﺨﺎﻃﺐ واﺳﻊ اﻟﺨﻄﺎ ﮐﻪ از‬‫راه اﺳـﺘﮑﺒﺎر و ادﻋﺎ ﻧﻔﯽ دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮ ﻣﺪﻋﺎ ﮐﺮده ﮐﺎﻟﺠﺮف اﻟﻤﻨﻬﺎر ﺑﺎب رﺳـﯿﺪ و ﻣﻼ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﻬﺎﻟﻮي اﻧﺼﺎري در‬‫ﮐﺘﺎب ﺻﺒﺢ ﺻﺎدق ﮔﻔﺘﻪ اﻓﺎﺿﮥ ﻗﺎل اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻦ ﻫﻤﺎم ﻓﯽ ﻓﺘﺢ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﺑﻌﺪ ﻣﺎ اﺛﺒﺖ ﻋﺘﻖ أم اﻟﻮﻟﺪ و اﻧﻌﺪام ﺟﻮاز ﺑﯿﻌﻬﺎ ﻋﻦ ﻋﺪة ﻣﻦ ﻟا ﺼﺤﺎﺑﮥ‬‫رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﺑﺎﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺮﻓﻮﻋﮥ اﺳﺘﻨﺘﺞ ﺛﺒﻮت اﻻﺟﻤﺎع ﻋﻠﯽ ﺑﻄﻼن اﻟﺒﯿﻊ ﻣﻤﺎ ﯾﺪّل ﻋﻠﯽ ﺛﺒﻮت ذﻟﮏ اﻻﺟﻤﺎع ﻣﺎ‬‫اﺳـﻨﺪه ﻋﺒﺪ ﻟا ﺮزاق اﻧﺒﺎﻧﺎ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ اﯾﻮب ﻋﻦ اﺑﻦ ﺳـﯿﺮﯾﻦ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪة اﻟﺴـﻠﻤﺎﻧﯽ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻠّﯿﺎ ﯾﻘﻮل اﺟﺘﻤﻊ رأﯾﯽ و رأي ﻋﻤﺮ ﻓﯽ اﻣﻬﺎت‬‫اﻻوﻻـد ان ﻻ ﯾﺒﻌﻦ ﺛﻢ راﯾﺖ ﺑﻌـﺪ ان ﯾﺒﻌﻦ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ ﻓﺮاﯾﮏ و راي ﻋﻤﺮ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﺎﻋـﮥ اﺣّﺐ اﻟﯽ ﻣﻦ رأﯾﮏ وﺣـﺪك ﻓﯽ اﻟﻔﺮﻗـﮥ ﻓﻀـﺤﮏ‬‫ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ‬‫و اﻋﻠﻢ ان رﺟﻮع ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﯾﻘﺘﻀـﯽ اﻧّﻪ ﯾﺮي اﺷﺘﺮاط اﻧﻘﺮاض اﻟﻌﺼـﺮ ﻓﯽ ﺗﻘﺮر اﻻﺟﻤﺎع و اﻟﻤﺮﺟﺢ ﺧﻼﻓﻪ و ﻟﯿﺲ ﯾﻌﺠﺒﻨﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 537‬از ‪581‬‬‫اّن ﻻـﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﺷﺎﻧـﺎ ﯾﺒﻌـﺪ اﺗﺒـﺎﻋﻪ ان ﯾﻤﯿﻠـﻮا اﻟﯽ دﻟﯿـﻞ ﻣﺮﺟﻮح و راي ﻣﻐﺴﻮل و ﻣـﺬﻫﺐ ﻣﺰدول ﻓﻠﻮ ﮐـﺎن ﻋـﺪم اﻻـﺷﺘﺮاط اوﺿـﺢ ﻻ‬‫ﮐﻮﺿﻮح ﺷﻤﺲ اﻟﻨﻬﺎر ﮐﯿﻒ ﯾﻤﯿﻞ ﻫﻮ إﻟﯿﻪ و‬‫ﻗﺪ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺖ ﻣّﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺎ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي رواه اﻟﺼﺤﯿﺤﺎن‬‫و ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫ﻓﺎﻻـﻧﻘﺮاض ﻫﻮ اﻟﺤّﻖ ﻻـ ﯾﻘـﺎل اّن اﻟﺨﻠﻔـﺎء اﻟﺜﻠﺜـﮥ اﯾﻀـﺎ اﺑﻮاب اﻟﻌﻠﻢ و ﻗـﺪ ﺣﮑﻢ ﻋﻤﺮ ﺑﺎﻣﺘﻨﺎع اﻟﺒﯿﻊ ﻻن ﻏﺎﯾـﮥ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺒﺎب اﻧﻬﻤﺎ ﺗﻌﺎرﺿﺎ ﺛﻢ‬‫اﻟﻤﺬﻫﺐ اّن اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻤﺮ اﻓﻀﻞ و ﻫﻮ ﻻ ﯾﻘﻀـﯽ ان ﯾﮑﻮن اﻻﻓﻀـﻠﯿﮥ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ اﯾﻀﺎ و ﻗﺪ ﺛﺒﺖ اﻧّﻪ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﺎﻟﺤﮑﻤﮥ ﺣﮑﻤﻪ ازﯾﻦ‬‫ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ارﻓﻊ و اﻋﻠﯽ و ﺑﺮﺗﺮﺳﺖ از آﻧﮑﻪ آﻧﺠﻨﺎب ﻣﺎﺋﻞ ﺑﺪﻟﯿﻞ ﻣﺮﺟﻮح و راي ﻣﻐﺴﻮل‬‫و ﻣـﺬﻫﺐ ﻣﺮذول ﮔﺮدد و ﭼﯿﺰي ﮐﻪ ﺧﻼف ﺣﻖ ﺑﺎﺷـﺪ آﻧﺠﻨﺎب ﻣﯿﻞ ﺑﺎن ﻧﻤﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ و ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻨﺰﻟﺖ و ﺣـﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ دﻻﻟﺖ‬‫ﺑﺮﯾﻨﻤﻌﻨﯽ دارد و اﻣﺮﯾﮑﻪ آﻧﺠﻨﺎب اﺧﺘﯿﺎر ﮐﻨﻨﺪ ﻫﻤﺎن ﺣﻘﺴﺖ و ﺣﮑﻢ آن ﺟﻨﺎب ﻋﯿﻦ ﺣﮑﻤﺘﺴﺖ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫دﻟﯿﻞ ﻋﺼﻤﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺎﺷﺪ دﻻﻟﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﺮ ﻣﻄﻠﻮب ﺑﺎﻻـوﻟﯽ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﻓـﺎده ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﻣﯽداﻧﯽ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺤﮑﻤﺖ اوﺳﻊ اﻧﻮاﻋﺎ و‬‫اﺑﺴﻂ ﻓﻨﻮﻧﺎ و اﮐﺜﺮ ﺷﻌﺒﺎ و اﻏﺰر ﻓﺎﺋﺪة و اﻋﻢ ﻧﻔﻌﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳﺒﺐ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ اﻋﻢ را ﺑﺎﮐﺒﺮ و اﺧﺺ را‬‫ﺑﺎﺻﻐﺮ ﺗﺨﺼﯿﺺ ﻧﻤﻮده و ﻋﻠﻢ را ﺑﻤﺪﯾﻨﻪ و ﺣﮑﻤﺖ را ﺑﺪار ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﺳﻮم آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻋﻠﻮم ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎﻣﺖ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪682 :‬‬‫ﺑـﺬرﯾﻌﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﯽرﺳـﺪ و آن ﺟﻨﺎب واﺳـﻄﻪ وﺻﻮل آن ﻋﻠﻮم ﺑﺪﯾﮕﺮان ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻣﺘﻌﻪ ﻏﺎﻟﯿﻪ و ﻧﻔﺎﺋﺲ‬‫ﻋﺎﻟﯿﻪ ﺷﻬﺮي ﺑﺨﺎرج آن ﺑﺬرﯾﻌﻪ ﺑﺎب آن ﺷﻬﺮ ﻣﯽرﺳﺪ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺳﺎﻣﯿﻪ ﻣﻊ ﻗﻄﻊ اﻟﻨﻈﺮ ﻋﻦ ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﺜﺒﺖ ﮐﻤﺎل اﻓﻀﻠﯿﺖ آن‬‫ﺣﻀـﺮت ﺑﺮ دﯾﮕﺮاﻧﺴﺖ و ﺑﻌـﺪ ﺛﺒﻮت اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺗﺤﻘﻖ ﺧﻼـﻓﺖ ﺑﻼـ ﻓﺼـﻞ ﺑﺮاي آن ﺟﻨـﺎب ﻣﺤـﻞ ارﺗﯿـﺎب ﻧﯿﺴﺖ ﻋّﻠـﺎﻣﻪ ﻧﺤﺮﯾﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻـﻼح اﻻﻣﯿﺮ در روﺿﻪ ﻧﺪﯾﻪ ﺑﻌﺪ اﺛﺒﺎت و ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﻧﻌﻢ و ﻟﻌﻠﮏ ﺗﻘﻮل ﮐﯿﻒ ﺣﻘﯿﻘﮥ ﻫﺬا اﻟﺘﺮﮐﯿﺐ‬‫اﻟّﻨﺒﻮّي اﻋﻨﯽ‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻓـﺎﻗﻮل اﻟﮑﻼم ﻓﯿﻪ اﺳـﺘﻌﺎرة ﺗﺨﯿﯿﻠﯿـﮥ و ﻣﮑﻨﯿـﮥ و ﺗﺮﺷـﯿﺢ و ذﻟﮏ اﻧﻪ ﺷـﺒﻪ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻤﺤﺴﻮس ﻣﻦ اﻻﻣﻮال ﯾﺤﺎز و ﯾﺤﺮز ﻻن ﺑﯿﻦ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻤﺎل‬‫ﺗﻘـﺎرن ﻓﯽ اﻻذﻫـﺎن و ﻟـﺬﻟﮏ ﯾﻘﺮن ﺑﯿﻨﻬﻤـﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﺜـﻞ ﻣﺎ ﻓﯽ ﮐﻼم اﻟﻮﺻـّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم اﻟﻌﻠﻢ ﺧﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻤﺎل ﻓﯽ ﮐﻼﻣﻪ اﻟﻤﺸـﻬﻮر اﻟﺜﺎﺑﺖ‬‫ﻟﮑﻤﯿـﻞ ﺑﻦ زﯾـﺎد و ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟّﻨﺒﻮّي ﻣﻨﻬﻮﻣـﺎن ﻻـ ﯾﺸـﺒﻌﺎن ﻃﺎﻟﺐ ﻋﻠﻢ و ﻃﺎﻟﺐ دﻧﯿﺎ ﻓﺸـﺒﻪ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻤﺎل ﺑﺠﺎﻣﻊ اﻟﻨﻔﺎﺳـﮥ ﻓﯽ ﮐﻞ ﻣﻨﻬﻤﺎ و‬‫اﻟﺤﺮص ﻋﻠﯽ ﻃﻠﺒﻬﻤﺎ و اﻟﻔﺨﺮ ﺑﺤﯿﺎزﺗﻬﻤﺎ و ﻟﺬﻟﮏ ﻗﺎل اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻗﯿﻤﮥ اﻟﻤﺮء ﻋﻠﻤﻪ ﻋﻨﺪ ذي اﻟﻌﻠﻢ و ﻣﺎ ﻓﯽ ﯾﺪﯾﻪ ﻋﻨﺪ اﻟﺮﻋﺎع‬‫و إذا ﻣﺎ ﺟﻤﻌﺖ ﻋﻠﻤﺎ و ﻣﺎﻻ ﮐﻨﺖ ﻋﯿﻦ اﻟﻮﺟﻮد ﺑﺎﻻﺟﻤﺎع‬‫و ﻟﻤـﺎ ﺷـﺒﻪ ﻟا ﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻤﺎل اﺛﺒﺖ ﻟﻪ ﻣﺎ ﻫﻮ ﻣﻦ ﻟﻮازم اﻟﻤﺎل و ﻫﻮ ﻣﺎ ﯾﺠﻤﻌﻪ و ﯾﺤﻔﻆ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﮑﺎن و ﺟﻌﻞ اﻟﻤﮑﺎن اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻻﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺮد ﻧﻮﻋﺎ‬‫ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺸـﺒﻬﺎ ﺑﻨﻮع ﻣﻦ اﻟﻤﺎل ﺑﻞ ﻋﻠﻮم ﺟﻤﮥ واﺳﻌﮥ ﻣﻦ ﻓﻨﻮن ﻣﺨﺘﻠﻔﮥ ﮐﺎﻻﻣﻮال اﻟﻤﺘﻌﺪدة اﻻﻧﻮاع اﻟّﺘﯽ ﻻ ﯾﺤﻔﻈﻬﺎ اﻟّﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﺛﻢ ﻃﻮي ذﮐﺮ‬‫اﻟﻤﺸـﺒﻪ ﺑﻪ اﻋﻨﯽ اﻟﻤﺎل ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﺷﺎن اﻟﻤﮑﻨﯿﮥ و رﻣﺰ إﻟﯿﻪ ﺑﻼزﻣﻪ و ﻫﻮ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﺳـﺘﻌﺎرة ﺗﺨﯿﯿﻠﯿﮥ ﺛﻢ اﺛﺒﺖ ﻟﻬﺎ اﻟﺒﺎب ﺗﺮﺷﯿﺤﺎ ﻣﺜﻞ ﻗﻮﻟﻬﻢ اﻇﻔﺎر‬‫اﻟﻤﻨﯿﮥ ﻧﺸـﺒﺖ ﺑﻔﻼن ﺛﻢ ﺣﻤﻞ ﺿـﻤﯿﺮ ﻗﻮﻟﻪ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﺿـﻤﯿﺮ ﻧﻔﺴﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺎﺧﺒﺮ ﻋﻨﻪ ﺑﻬﺎ و اﺧﺒﺮ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 538‬از ‪581‬‬‫ﺑﺎﻧّﻪ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻠﻤﺎ ﮐﺎن اﻟﺒﺎب ﻟﻠﻤﺪﯾﻨﮥ ﻣﻦ ﺷﺎﻧﻪ ان ﯾﺠﻠﺐ ﻣﻨﻪ إﻟﯿﻬﺎ ﻣﻨﺎﻓﻌﻬﺎ و ﯾﺴﺘﺨﺮج ﻣﻨﻪ اﻟﯽ ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﺼﺎﻟﺤﻬﺎ ﮐﺎن ﻓﯿﻪ اﯾﻬﺎم اﻧﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳﻠﻢ ﯾﺴﺘﻤﺪ ﻣﻦ ﻏﯿﺮه ﺑﻮاﺳﻄﮥ اﻟﺒﺎب اﻟّﺬي ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم دﻓﻊ ﺻﻠﻌﻢ ﻫﺬا اﻻﯾﻬﺎم‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت ﻣﻦ اﻟﺒﺎب‬‫اﺧﺒﺎرا ﺑﺎن ﻫﺬا ﺑﺎب ﺗﺴـﺘﺨﺮج ﻣﻨﻪ اﻟﻌﻠﻮم و ﺗﺴـﺘﻤﺪ ﺑﻮاﺳﻄﺘﻪ ﻟﯿﺲ ﻟﻪ ﻣﻦ ﺷﺄن اﻟﺒﺎب اﻻ ﻫﺬا ﻻ ﮐﺴﺎﺋﺮ اﻻﺑﻮاب ﻓﯽ اﻟﻤﺪن ﻓﺎﻧّﻬﺎ ﻟﻠﺠﻠﺐ إﻟﯿﻬﺎ‬‫و اﻻﺧﺮاج ﻋﻨﻬﺎ ﻓﻠﻠّﻪ ﻗـﺪر ﺷﺎن اﻟﮑﻼم اﻟّﻨﺒﻮّي ﻣﺎ ارﻓﻊ ﺷﺎﻧﻪ و اﺷـﺮﻓﻪ و اﻋﻈﻢ ﺑﻨﯿﺎﻧﻪ و ﯾﺤﺘﻤﻞ وﺟﻮﻫﺎ ﻣﻦ اﻟﺘﺨﺮﯾﺞ أﺧﺮ اﻟّﺎ ان ﻫﺬا اﻧﻔﺴـﻬﺎ و‬‫إذا ﻋﺮﻓﺖ ﻫﺬا ﻋﺮﻓﺖ اﻧﻪ ﻗﺪ ﺧﺺ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﺻّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﻬﺬه اﻟﻔﻀﯿﻠﮥ اﻟﻌﺠﯿﺒﮥ دﻧﻮه ﺷﺎﻧﻪ إذ ﺟﻌﻠﻪ ﺑﺎب اﺷﺮف ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﮑﻮن و ﻫﻮ اﻟﻌﻠﻢ‬‫و ا ن ﻣﻨ ﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪683 :‬‬‫ﯾﺴـﺘﻤﺪ ذﻟﮏ ﻣﻦ اراده ﺛّﻢ اﻧّﻪ ﺑﺎب ﻻﺷـﺮف اﻟﻌﻠﻮم و ﻫﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ ﺛﻢ ﻻﺟﻤﻊ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎ و ﻫﻮ ﺳﯿﺪ رﺳﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و‬‫ان ﻫﺬا اﻟﺸﺮف ﯾﺘﻀﺎءل ﻋﻨﻪ ﮐﻞ ﺷﺮف و ﯾﻄﺎﻃﯽ راﺳﻪ ﺗﻌﻈﯿﻤﺎ ﻟﻪ ﮐﻞ ﻣﻦ ﺳﻠﻒ و ﺧﻠﻒ و ﮐﻤﺎ ﺧﺼﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﻧّﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺎض ﻋﻨﻪ‬‫ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﯾﺎﺗﯿﮏ ﻣﻦ دﻻﺋﻞ ذﻟﮏ ﻗﺮﯾﺒﺎ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ آﻻف ﺳـﻼم رب‬‫اﻟﻌـﺎﻟﻤﯿﻦ ﺣﺎﻓـﻆ ﻋﻠﻢ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿـﺎب ﻣﺎ ﻧﻔـﺢ اﻟﻤﺴﮏ و اﻟﻤﻼب ﺑﻮده و ﺑﺮ ارﺑﺎب اﻟﺒﺎب ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﮥ و‬‫ارﺗﯿـﺎب ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ اﻟﺘﯽ ﻻـ ﺗﺴﺘﺮ ﻣـﺎ ﺣﺠﺎب واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺠﺮد اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﻊ ﻗﻄﻊ اﻟﻨﻈﺮ ﻋﻦ ﻏﯿﺮه ﻣﺜﺒﺖ اﻓﻀـﻠﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺮ‬‫ﺳﺎﺋﺮ اﺻـﺤﺎب ﺳﺖ و ﻫﻮ اﻟﻤﻄﻠﻮب ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺒﺎب ﻋﻼﻣﻪ ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺳﺎﻟﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ اﻟﻘﺮﺷـﯽ اﻟﻨﺼـﯿﺒﯽ در ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴﺆل ﻓﯽ‬‫ﻣﻨﺎﻗﺐ آل اﻟﺮﺳﻮل در ذﮐﺮ ﺷﻮاﻫـﺪ ﻋﻠﻢ و ﻓﻀﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻣﺎ رواه اﻻﻣﺎم اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺻـﺤﯿﺤﻪ‬‫ﺑﺴﻨﺪه و ﻗﺪ ﺗﻘﺪم ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻻﺳﺘﺸﻬﺎد ﻓﯽ ﺻﻔﮥ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺎﻻﻧﺰع اﻟﺒﻄﯿﻦ‬‫اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻧﻘﻞ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد اﻟﻘﺎﺿﯽ اﻟﺒﻐﻮي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻤﻮﺳﻮم ﺑﺎﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ دار‬‫اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻟﮑﻨﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺧﺺ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﻟﺪار ﺑﺎﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻟﻤﺎ ﮐﺎن اﻟﻌﻠﻢ اوﺳﻊ اﻧﻮاﻋﺎ و اﺑﺴﻂ ﻓﻨﻮﻧﺎ و اﮐﺜﺮ ﺷﻌﺒﺎ و اﻏﺰر ﻓﺎﺋﺪة و اﻋﻢ ﻧﻔﻌﺎ ﻣﻦ اﻟﺤﮑﻤﮥ ﺧﺼﺺ اﻻﻋﻢ ﺑﺎﻻﮐﺒﺮ و اﻻﺧّﺺ ﺑﺎﻻﺻﻐﺮ و ﻓﯽ‬‫ﻗﻮل اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ذﻟﮏ اﺷﺎرة اﻟﯽ ﮐﻮن ﻋﻠّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﺎزﻻ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻣﻨﺰﻟﮥ اﻟﺒﺎب ﻣﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﻟﺒﺎب ﻣﻦ‬‫اﻟـﺪار ﻟﮑﻮن اﻟﺒﺎب ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻟﻤﺎ ﻫﻮ داﺧﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و داﺧﻞ اﻟﺪار ﻣﻦ ﺗﻄﺮق اﻟـّﻀ ﯿﺎع و اﻋﺘﺪاء ﯾﺪ اﻟﺬﻫﺎب ﻋﻠﯿﻪ و ﮐﺎن ﻣﻌﻨﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ان ﻋﻠّﯿﺎ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﻼ ﯾﺘﻄﺮق إﻟﯿﻬﻤﺎ ﺿﯿﺎع و ﻻ ﯾﺨﺸﯽ ﻋﻠﯿﻬﺎ ذﻫﺎب ﻓﻮﺻﻒ ﻋﻠﯿﺎ ﺑﺎﻧﻪ ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﯾﮑﻔﯽ ﻋﻠّﯿﺎ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻋﻠﻮا ﻓﯽ ﻣﻘـﺎم اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻔﻀـﯿﻠﮥ ان ﺟﻌﻠﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣﺎﻓﻈـﺎ ﻟﻠﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ دﻻـﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ اﻣﺖ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ را رﺟﻮع ﺑﺴﻮي ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم‬‫ﻻـزﻣﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﺧـﺬ ﻋﻠـﻮم ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻮﻗﻮﻓﺴﺖ ﺑﺮ رﺟﻮع ﺑﺠﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم‬‫ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ دﺧﻮل ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻮﻗﻮف ﺑﺮ اﺗﯿﺎن ﻣﻦ اﻟﺒﺎﺑﺴﺖ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳﺒﺐ آن ﺟﻨﺎب ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻧﯿﺰ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺼﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻻ ﻣﻦ اﻟﺒﺎب‬‫و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺑﺮاي اﺛﺒـﺎت ﻣﻄﻠﻮب اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻـﻣﺲ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺑﻌـﺪ ﺗﺤﻘﯿﻖ آن رﯾﺒﯽ در اﻣﺎﻣﺖ ﺑﻼ‬‫ﻓﺼﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪684 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 539‬از ‪581‬‬‫ﺑـﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧـﺪ ﻋﻼـﻣﻪ اﺑﻦ ﺷـﻬﺮآﺷﻮب ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺮﺣﻤـﮥ ﻃـﺎب ﺛﺮاه در ﮐﺘـﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﯽ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﻌـﺪ ﻧﻘﻞ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از ﻃﺮق‬‫ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و ﻫﺬا ﯾﻘﺘﻀﯽ وﺟﻮب اﻟﺮﺟﻮع اﻟﯽ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻻﻧﻪ ﮐﻨﯽ ﻋﻨﻪ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﺧﺒﺮ اّن اﻟﻮﺻﻮل اﻟﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﻦ‬‫ﺟﻬﮥ ﻋﻠﯽ ﺧﺎﺻﮥ ﻻﻧﻪ ﺟﻌﻠﻪ ﮐﺒﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟّﺬي ﻻ ﯾﺪﺧﻞ إﻟﯿﻬﺎ اﻟّﺎ ﻣﻨﻪ ﺛﻢ اوﺟﺐ ذﻟﮏ اﻻﻣﺮ ﺑﻪ‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻓﯿﻪ دﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﺼﻤﺘﻪ ﻻﻧﻪ ﻣﻦ ﻟﯿﺲ ﺑﻤﻌﺼﻮم ﯾﺼﺢ ﻣﻨﻪ وﻗﻮع اﻟﻘﺒﯿﺢ ﻓﺎذا وﻗﻊ ﮐﺎن اﻻﻗﺘﺪاء ﺑﻪ ﻗﺒﯿﺤﺎ ﻓﯿﻮدي اﻟﯽ ان ﯾﮑﻮن ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻗﺪ‬‫اﻣﺮ ﺑﺎﻟﻘﺒﯿـﺢ و ذﻟﮏ ﻻ ﯾﺠﻮز و ﯾـﺪل اﯾﻀﺎ اﻧّﻪ اﻋﻠﻢ اﻻﻣـﮥ ﯾﺆﯾـﺪ ذﻟﮏ ﻣﺎ ﻗـﺪ ﻋﻠﻤﻨﺎه ﻣﻦ اﺧﺘﻼﻓﻬﺎ و رﺟﻮع ﺑﻌﻀـﻬﺎ اﻟﯽ ﺑﻌﺾ و ﻏﻨﺎءه ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴـﻼم ﻋﻨﻬﺎ و اﺑﺎن ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم وﻻﯾـﮥ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و اﻣﺎﻣﺘﻪ و اﻧﻪ ﻻ ﯾﺼـﺢ اﺧﺬ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﯽ ﺣﯿﺎﺗﻪ و ﺑﻌﺪ وﻓﺎﺗﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻗﺒﻠﻪ و‬‫رواﯾﺘﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو أْﺗُﻮا اﻟ ْﺒُﯿُﻮَت ﻣِْﻦ َأﺑ ْﻮاﺑ ِﻬﺎ‬‫و ﺟﻨﺎب ﻗﺎﺿـﯽ ﻧﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﺷﻮﺷﺘﺮي ﻧﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺮﻗـﺪه اﻟﺸـﺮﯾﻒ در اﺣﻘﺎق اﻟﺤﻖ اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮده اﻗﻮل ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﺷﺎرة اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو أْﺗُﻮا‬‫اﻟ ْﺒُﯿُﻮَت ﻣِْﻦ َأﺑ ْﻮاﺑ ِﻬﺎ‬‫و ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ رواﯾﺎت اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺑﺬﻟﮏ‬‫ﻓﻔﯽ ﺑﻌﻀـﻬﺎ ﻣﺴـﻨﺪا اﻟﯽ ﺟﺎﺑﺮ رض اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب و ﻓﯽ ﺑﻌﻀـﻬﺎ ﻣﺴـﻨﺪا اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﯾﺎ‬‫ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ و اﻧﺖ اﻟﺒﺎب ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺼﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟّﺎ ﻣﻦ اﻟﺒﺎب‬‫و روي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﺠﻨﮥ ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﯾﻀﺎ ﺑﻄﺮﯾﻖ آﺧﺮ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻓﻬﺬا ﯾﻘﺘﻀـﯽ وﺟﻮب اﻟﺮﺟﻮع اﻟﯽ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻻن اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﻨﯽ ﻋﻦ ﻧﻔﺴﻪ اﻟﺸﺮﯾﻔﮥ ﺑﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫ﺑـﺪار اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﺛﻢ اﺧﺒﺮ اّن اﻟﻮﺻﻮل اﻟﯽ ﻋﻠﻤﻪ و ﺣﮑﻤﺘﻪ و اﻟﯽ ﺟّﻨـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﻣﻦ ﺟﻬـﮥ ﻋﻠﯽ ع ﺧﺎـّﺻ ﮥ ﻻﻧﻪ ﺟﻌﻠﻪ ﮐﺒﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫اﻟﺤﮑﻤـﮥ و اﻟﺠّﻨﮥ اﻟّﺘﯽ ﻻ ﯾﺪﺧﻞ إﻟﯿﻬﺎ اﻻ ﻣﻨﻪ و ﮐﺬب ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺼﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻻ ﻣﻦ اﻟﺒﺎب و ﺗﺸـﯿﺮ إﻟﯿﻪ اﻵﯾﮥ اﯾﻀﺎ ﮐﻤﺎ‬‫ذﮐﺮﻧﺎه و ﻓﯿﻪ دﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﺼﻤﺘﻪ و ﻫﻮ ﻇﺎﻫﺮ ﻻﻧﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﻣﺮ ﺑﺎﻻﻗﺘﺪاء ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق ﻓﯿﺠﺐ ان ﯾﮑﻮن ﻣﺎﻣﻮﻧﺎ ﻋﻦ اﻟﺨﻄﺎء و‬‫ﯾـﺪل ﻋﻠﯽ اﻧﻪ اﻣﺎم اﻻﻣـﮥ ﻻﻧﻪ اﻟﺒﺎب ﻟﺘﻠﮏ اﻟﻌﻠﻮم و ﯾﺆﯾـﺪ ذﻟﮏ ﻣﺎ ﻋﻠﻢ ﻣﻦ اﺧﺘﻼف اﻻّﻣـﮥ و رﺟﻮع ﺑﻌﺾ اﻟﯽ ﺑﻌﺾ و ﻏﻨﺎءه ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم‬‫ﻋﻨﻬﺎ و ﯾـﺪل اﯾﻀﺎ ﻋﻠﯽ وﻻﯾﺘﻪ و اﻣﺎﻣﺘﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و اﻧﻪ ﻻ ﯾﺼـﺢ اﺧـﺬ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ و دﺧﻮل اﻟﺠﻨﮥ ﻓﯽ ﺣﯿﺎﺗﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻗﺒﻠﻪ و رواﯾﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ اﻻ ﻋﻨﻪ ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو أْﺗُﻮا اﻟ ْﺒُﯿُﻮَت ﻣِْﻦ َأﺑ ْﻮاﺑ ِﻬﺎ‬‫ﺣﯿﺚ ﮐﺎن ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻫﻮ اﻟﺒﺎب و ﻟّﻠﻪ در اﻟﻘﺎﺋﻞ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻢ و اﺑﻦ ﻋﻤﮏ ﺑﺎﺑﻬﺎ*‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪685 :‬‬‫ﻓﻤﻦ ﻏﯿﺮ ذاك اﻟﺒﺎب ﻟﻢ ﯾﺆت ﺳﻮرﻫﺎ* و ﯾـﺪل اﯾﻀﺎ ﻋﻠﯽ ان ﻣﻦ اﺧـﺬ ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻦ ﻫﺬه اﻟﻌﻠﻮم و اﻟﺤﮑﻢ اﻟﺘﯽ اﺣﺘﻮي ﻋﻠﯿﻬﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺟﻬـﮥ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐـﺎن ﻋﺎﺻـﯿﺎ ﮐﺎﻟـّﺴ ﺎرق و اﻟﻤﺘﺴﻮر ﻻـن اﻟﺴﺎرق و اﻟﻤﺘﺴﻮر إذا دﺧﻼ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﻟﺒﺎب‬‫اﻟﻤﺎﻣﻮر ﺑﻬﺎ و وﺻﻼ اﻟﯽ ﺑﻐﯿﺘﻬﻤﺎ ﮐﺎﻧﺎ ﻋﺎﺻﯿﯿﻦ و‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻟﯿﺲ اﻟﻤﺮاد ﺑﻪ اﻟﺘﺨﯿﯿﺮ ﺑﻞ اﻟﻤﺮاد ﺑﻪ اﻻﯾﺠﺎب و اﻟﺘﻬﺪﯾﺪ ﮐﻘﻮﻟﻪ ﻋﺰ و ﺟّﻞ َﻓَﻤْﻦ ﺷﺎَء َﻓﻠْﯿُْﺆﻣِْﻦ َو َﻣْﻦ ﺷﺎَء َﻓﻠَْﯿْﮑُﻔْﺮ‬‫و اﻟـﺪﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ اﻧﻪ ﻟﯿﺲ ﻫﻬﻨﺎ ﻧﺒﯽ ﻏﯿﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫﻮ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻓﯿﮑﻮن اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻣﺨﯿﺮا ﺑﯿﻦ‬‫اﻻﺧﺬ ﻣﻦ اﺣﺪﻫﻤﺎ دون اﻵﺧﺮ و ﻓﻘﺪ ذﻟﮏ دﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ اﯾﺠﺎﺑﻪ و اﻧﻪ ﻓﺮض ﻻزم و اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ و ﻧﯿﺰ ﻋﻼﻣﻪ ﺷﻮﺷﺘﺮي در اﺣﻘﺎق اﻟﺤﻖ ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﺛﻢ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اوﻟﯽ اﻻﻟﺒﺎب ان اﻟﻤﺮاد ﺑﺎﻟﺒﺎب ﻓﯽ ﻫﺬه اﻻﺧﺒﺎر اﻟﮑﻨﺎﯾﮥ ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻟﻠﺸﯽء اﻟّﺬي ﻻ ﯾﺸﺬ ﻋﻨﻪ ﻣﻨﻪ ﺷﯽء و ﻻ ﯾﺨﺮج اﻟّﺎ ﻣﻨﻪ‬‫و ﻻ ﯾﺪﺧﻞ إﻟﯿﻪ اﻻ ﺑﻪ و إذا ﺛﺒﺖ اﻧﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻟﻌﻠﻮم اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺘﻪ و ﺛﺒﺖ اﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و رﺳﻮﻟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 540‬از ‪581‬‬‫ﺑﺎﻟﺘﻮّﺻﻞ ﺑﻪ ﻟا ﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ وﺟﺐ اﺗﺒﺎﻋﻪ و اﻻﺧﺬ ﻋﻨﻪ و ﻫﺬا ﺣﻘﯿﻘﮥ ﻣﻌﻨﯽ اﻻﻣﺎم ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ذوي اﻻﻓﻬﺎم ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﮑﻨﺠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ در ﮐﺘﺎب ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ در ذﮐﺮ ﻣﻌﻨﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ان وﺟﻪ ﻫﺬا ﻋﻨﺪي‬‫اّن اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫أراد ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋّﻠﻤﻨﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻣﺮﻧﯽ ﺑﺪﻋﺎء اﻟﺨﻠﻖ اﻟﯽ اﻻﻗﺮار ﺑﻮﺣﺪاﻧﯿﺘﻪ ﻓﯽ اول اﻟﻨﺒﻮة ﺣﺘﯽ ﻣﻀـﯽ ﺷـﻄﺮ زﻣﺎن‬‫اﻟﺮﺳﺎﻟـﮥ ﻋﻠﯽ ذﻟـﮏ ﺛﻢ اﻣﺮﻧﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻤﺤﺎرﺑـﮥ ﻣﻦ أﺑﯽ اﻻـﻗﺮار ﻟّﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟـّﻞ ﺑﺎﻟﻮﺣﺪاﻧـّﯿ ﮥ ﺑﻌـﺪ ﻣﻨﻌﻪ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻓﺎﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ اﻻواﻣﺮ و‬‫اﻟﻨﻮاﻫﯽ و ﻓﯽ اﻟﺴـﻠﻢ و اﻟﺤﺮب ﺣﺘﯽ ﺟﺎﻫﺪت اﻟﻤﺸﺮﮐﯿﻦ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎﺑﻬﺎ أي ﻫﻮ اول ﻣﻦ ﯾﻘﺎﺗﻞ اﻫﻞ اﻟﺒﻐﯽ ﺑﻌﺪي ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‬‫و ﺳـﺎﺋﺮ اّﻣﺘﯽ و ﻟﻮﻻـ ﻋﻠﯽ ﺑﯿﻦ ﻟﻠّﻨـﺎس ﻗﺘـﺎل اﻫـﻞ اﻟﺒﻐﯽ و ﺷـﺮع اﻟﺤﮑﻢ ﻓﯽ ﻗﺘﻠﻬﻢ و اﻃﻼـق اﻻﺳﺎري ﻣﻨﻬﻢ و ﺗﺤﺮﯾﻢ ﺳـﻠﺐ اﻣﻮاﻟﻬﻢ و ﺳﺒﯽ‬‫ذرارﯾﻬﻢ ﻟﻤﺎ ﻋﺮف ذﻟﮏ ﻓﺎﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺳّﻦ ﻓﯽ ﻗﺘﺎل اﻟﻤﺸﺮﮐﯿﻦ و ﻧﻬﺐ اﻣﻮاﻟﻬﻢ و ﺳﺒﯽ ذرارﯾﻬﻢ و ﺳﻦ ﻋﻠّﯽ ﻓﯽ ﻗﺘﺎل اﻫﻞ‬‫اﻟﺒﻐﯽ ان ﻻ ﯾﺠﻬﺰ ﻋﻠﯽ ﺟﺮﯾﺢ و ﻻ ﯾﻘﺘﻞ اﻻﺳﯿﺮ و ﻻ ﺗﺴﺒﯽ اﻟﻨﺴﺎء و اﻟﺬرﯾﮥ و ﻻ ﺗﻮﺧﺬ اﻣﻮاﻟﻬﻢ و ﻫﺬا وﺟﻪ ﺣﺴﻦ ﺻﺤﯿﺢ و ﻣﻊ ﻫﺬا ﻓﻘﺪ ﻗﺎل‬‫اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و اﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﺑﺘﻔﻀﯿﻞ ﻋﻠﯽ و زﯾﺎدة ﻋﻠﻤﻪ و ﻏﺰارﺗﻪ وﺣﺪة ﻓﻬﻤﻪ و وﻓﻮر ﺣﮑﻤﺘﻪ و ﺣﺴﻦ ﻗﻀﺎﯾﺎه و ﺻﺤﮥ ﻓﺘﻮاه‬‫و ﻗﺪ ﮐﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪686 :‬‬‫اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﯾﺸﺎوروﻧﻪ ﻓﯽ اﻻﺣﮑﺎم و ﯾﺎﺧﺬون ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻨﻘﺾ و اﻻﺑﺮام اﻋﺘﺮاﻓﺎ ﻣﻨﻬﻢ ﺑﻌﻠﻤﻪ و وﻓﻮر ﻓﻀـﻠﻪ و رﺟﺎﺣﮥ ﻋﻘﻠﻪ و ﺻـﺤﮥ ﺣﮑﻤﻪ و‬‫ﻟﯿﺲ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﺣﻘﻪ ﺑﮑﺜﯿﺮ ﻻـن رﺗﺒﺘﻪ ﻋﻨـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟـﻞ و ﻋﻨـﺪ رﺳﻮﻟﻪ و ﻋﻨـﺪ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣﻦ ﻋﺒﺎده اﺟّﻞ و اﻋﻠﯽ ﻣﻦ ذﻟﮏ ازﯾﻦ‬‫ﻋﺒـﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻨﺠﯽ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ازﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اراده ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم اول ﻣﻘﺎﺗـﻞ ﺑـﺎ اﻫـﻞ ﺑﻐﯽ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺑﻌـﺪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ ﻗﺼـﺮ اراده‬‫آﻧﺠﻨـﺎب ازﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ درﺳﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ ﺣﺎﻓـﻆ ﮐﻨﺠﯽ در آﺧﺮ ﮐﻼـم ﺧﻮد در ﺻـﺪد اﺛﺒﺎت دﻻﻟﺖ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺮآﻣﺪه ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻼ رﯾﺐ آﻧﭽﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻨﺠﯽ ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده دﻟﯿﻞ واﺿـﺢ‬‫اﻣﺎﻣﺖ و اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ اﺳﺘﺪﻻل اﻫﻞ ﺣﻖ ﮐﺮام ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ وﺛﯿﻖ اﻟﻨﻈﺎم در ﻣﺤﻞ اﻟﺰام ﺧﺼﺎم‬‫ﺑﺎﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺐ ﻧﯿﺰ ﺗﻤﺎﻣﺴﺖ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺒﻐﺪادي در ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧـﺎ اﺑﻮ ﻃﺎﻟﺐ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺪﺳـﮑﺮي ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﻟﻤﻘﺮي ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻄﯿﺐ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟـّﺼ ﻤﺪ اﻟـﺪﻗﺎق ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻤﮑﺘﺐ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮزاق ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﺳـﻔﯿﺎن ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﺜﯿﻢ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺑﻬﻤﺎن‬‫ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻮم اﻟﺤﺪﯾﺒّﯿﮥ و ﻫﻮ آﺧﺬ ﺑﯿﺪ ﻋﻠّﯽ ع ﻫﺬا اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ‬‫اﻟﻔﺠﺮة ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼﺮه ﻣﺨﺬول ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻪ ﯾﻤﺪ ﺑﻬﺎ ﺻﻮﺗﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻄﯿﺐ اﻟﺠﻼﺑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﻦ‬‫اﺣﻤـﺪ اﻟﻌﻄﺎر اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻘﺮاءﺗﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺎﻗﺮ ﺑﻪ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ ﻗﻠﺖ ﻟﻪ اﺧﺒﺮﮐﻢ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﻤﺰﻧﯽ اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺴﻘﺎء اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻮاﺳﻄﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺼﯿﺮﻓﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻗﺎل اﻧﺎ ﺳـﻔﯿﻦ اﻟﺜﻮري ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺑﺮﻫﺎن ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﺧﺬ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻌﻀﺪ ﻋﻠّﯽ ﻓﻘﺎل ﻫﺬا اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﮑﻔﺮة ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼـﺮه ﻣﺨﺬول ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻪ ﺛﻢ ﻣّﺪ ﺑﻬﺎ‬‫ﺻﻮﺗﻪ ﻓﻘﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻧﯿﺰ ﻋﻼﻣﻪ ﺑا ﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 541‬از ‪581‬‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺼﻠﺖ اﻟﻘﺮﺷﯽ ﻧﺎ ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪687 :‬‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻘﺮي ﻧﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺷـﻌﺒﮥ اﻟﺒﺰاز ﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﻤﺆدب ﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق اﻧﺎ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺜﻤﺎن ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻧﺼﺎري ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﯾﻮم اﻟﺤﺪﯾﺒّﯿﮥ و ﻫﻮ‬‫اﺧﺬ ﺑﻀـﯿﻊ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ع ﻫﺬا اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻔﺠﺮة ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼﺮه ﻣﺨﺬول ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻪ ﺛﻢ ﻣّﺪ ﺑﻬﺎ ﺻﻮﺗﻪ ﻓﻘﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﮑﻨﺠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة اﺑﻮ ﻧﺼـﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻫﺒـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻫﺒـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟّﺸـ ﯿﺮازي اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ‬‫اﻟﻘﺎﺳﻢ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﻘﺴﻢ ﺑﻦ اﻟـّﺴ ﻤﺮﻗﻨﺪي اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﺪة اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺣﻤﺰة ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋـﺪي ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﻟﻨﻌﻤﺎن ﺑﻦ‬‫ﻫﺎرون اﻟﺒﻠـﺪي و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺆّﻣﻞ اﻟﺼـﯿﺮﻓﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﺎﻟﻮا ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﻤﺆدب ﺣﺪﺛﻨﺎ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻋﻦ ﺳـﻔﯿﺎن ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﺜﯿﻢ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺑﻬﻤﺎن ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ ﺟﺎﺑﺮا ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﯾﻮم اﻟﺤﺪﯾﺒّﯿﮥ و ﻫﻮ آﺧﺬ ﺑﻀﺒﻊ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل ﻫﺬا اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻔﺠﺮة ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼﺮه ﻣﺨﺬول‬‫ﻣﻦ ﺧـﺬﻟﻪ ﺛﻢ ﻣـّﺪ ﺑﻬﺎ ﺻﻮﺗﻪ و ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب ﻗﻠﺖ ﻫﮑـﺬا رواه اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ و‬‫ذﮐﺮ ﻃﺮﻗﻪ ﻋﻦ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ‬‫ازﯾﻦ ﺳـﯿﺎق ﺗﺎم اﻻﺣﻘﺎق ﺣﺪﯾﺚ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺼﺎري ﮐﻪ اﮐﺎﺑﺮ ﺣﻔﺎظ ﺣﺬاق و اﻋﺎﻇﻢ ﻧﻘﺎد ﺳـﺒﺎق ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﺻـﻨﻌﺎﻧﯽ و‬‫اﺑﻦ اﻟﺴـﻘﺎء ﻟا ﻮاﺳـﻄﯽ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻌﻄـﺎر اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ و ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻐـﺪادي و اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﻏﻨـﺪﺟﺎﻧﯽ و اﺑﻦ اﻟﻤﻐـﺎزﻟﯽ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ دﻣﺸـﻘﯽ و‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ ﺑﺮواﯾﺖ آن ﻣﺸـﺮف ﺷﺪهاﻧﺪ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ درﯾﻦ‬‫واﻗﻌﻪ ﺑﺮاي ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮدن ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﺎﻧﺖ و اﺛﺒﺎت اﻣﺎﻣﺖ و اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﻫﺘﻤﺎﻣﯽ ﭼﻨﺪ ﺑﺬرﯾﻌﻪ‬‫اﻓﻌﺎل و اﻗﻮال ﺧﻮد ﺑﻌﻤﻞ آورده ﮐﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﮐﻤﺎل اﻫﻤﯿﺖ و اﻋﻈﻤﯿﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ دارد اول آﻧﮑﻪ ﯾﻮم ﺣـﺪﯾﺒﯿﻪ را ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﻣﺸﺎﻫـﺪ ﻣﻌﺮوﻓﻪ اﻫـﻞ اﺳـﻼم و ﻣﺤﺘﻔﻞ و ﻣﺤﺘﺸـﺪ ﮐﺒﯿﺮ ﺧﻮاص و ﻋﻮام ﺑﻮد ﺑﺮاي ﺑﯿﺎن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﺧﺘﯿﺎر ﻓﺮﻣﻮده دوم آﻧﮑﻪ ﺑﺮاي‬‫ﺗﻌﺮﯾﻒ و ﺗﻮﺟﯿﻪ ﺣﺎﺿـﺮﯾﻦ و اﺗﻤﺎم ﺣﺠﺖ ﺑﺮ ﺷﺎﻫﺪﯾﻦ و ﻏﺎﺋﺒﯿﻦ ﺑﺎزوي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺪﺳﺖ ﻣﺒﺎرك ﺧﻮد ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ در ﺣﻖ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻫﺬا اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﮑﻔﺮة‬‫ﮐﻪ ﻧﺺ ﺻﺮﯾﺢ در اﻣﺎﻣﺖ و اﻓﻀﻠﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت وﺟﻮب اﻃﺎﻋﺖ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪688 :‬‬‫در ﮐﻼم ﻫﺪاﯾﺖ ﻧﻈﺎم ﺧﻮد‬‫ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼﺮه ﻣﺨﺬول ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻪ‬‫ﺑﯿﺎن ﻓﺮﻣﻮده ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﺻﻮت ﻣﺒﺎرك ﺧﻮد ﺑﺮاي اﺑﻼغ آن ﺑﺎﺳـﻤﺎع ﺣﻀﺎر ﻣﻤـﺪود ﻓﺮﻣﻮده و ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﻫﺘﻤﺎﻣﺎت ﺑﺎﻟﻐﻪ و اﺣﺘﻔﺎﻻت‬‫ﺳﺎﺑﻐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ارﺷﺎد ﮐﺮده ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮد آن ﺟﻨﺎب از ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﺛﺒﺎت اﻣﺎﻣﺖ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻧﺒﻮد و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﻣﺪﻋﺎي اﻫﻞ ﺣﻖ دﻻﻟﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﻫﻞ ﻫﺬا اﻻ ﻣﻦ ﯾﺮوم ﺳﺘﺮ اﻟﺸـﻤﺲ ﺑﺎﻟّﺮاح* و ﻻ ﯾﺒﺎﻟﯽ‬‫ﺑﻬﺘﮏ ﺳﺘﺮه و اﻻﻓﺘﻀﺎح ﻫﺸﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺷﯿﺦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ اﻟﻘﻨﺪوزي در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ اﻻﺻﺒﻎ ﺑﻦ ﻧﺒﺎﺗﮥ ﻗﺎل ﻟﻤﺎ ﺟﻠﺲ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻓﯽ اﻟﺨﻼﻓﮥ ﺧﻄﺐ ﺧﻄﺒﮥ ذﮐﺮﻫﺎ اﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺒﺤﺘﺮي اﻟﯽ آﺧﺮﻫﺎ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻟﻠﺤﺴﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ‬‫اﻟّﺴـ ﻼم ﯾﺎ ﺑﻨّﯽ ﻓﺎﺻـﻌﺪ اﻟﻤﻨﺒﺮ و ﺗﮑﻠﻢ ﻓﺼـﻌﺪ و ﺑﻌـﺪ اﻟﺤﻤﺪ و اﻟﺘﺼـﻠﯿﮥ ﻗﺎل اّﯾﻬﺎ اﻟّﻨﺎس ﺳـﻤﻌﺖ ﺟﺪي ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﯾﻘﻮل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 542‬از ‪581‬‬‫اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻫﻞ ﺗـﺪﺧﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻨﺰل ﺛﻢ ﻗﺎل ﻟﻠﺤﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻓﺎﺻـﻌﺪ اﻟﻤﻨﺒﺮ و ﺗﮑﻠﻢ ﻓﺼـﻌﺪ ﻓﻘﺎل ﺑﻌﺪ اﻟﺤﻤﺪ و‬‫اﻟﺘﺼـﻠﯿﮥ اّﯾﻬﺎ اﻟّﻨﺎس ﺳـﻤﻌﺖ ﺟّﺪي رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل اّن ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻫﺪي ﻓﻤﻦ دﺧﻠﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ‬‫ﻫﻠﮏ ﻓﻨﺰل ﺛّﻢ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اّﯾﻬﺎ اﻟّﻨﺎس اﻧﻬﻤﺎ وﻟﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ و ودﯾﻌﺘﻪ اﻟﺘﯽ اﺳﺘﻮدﻋﻬﻤﺎ ﻋﻠﯽ أﻣﺘﻪ و ﺳﺎﺋﻞ ﻋﻨﻬﻤﺎ‬‫ازﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺮ وﺳـﺎده ﺧﻼﻓﺖ ﻣﺘﻤﮑﻦ ﮔﺮدﯾـﺪ ﺧﻄﺒﻪ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده و ﺑﻌـﺪ از ان‬‫ﺑﺠﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺣﮑﻢ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻫﻢ ﺧﻄﺒﻪ ﺑﺨﻮاﻧﺪ ﭘﺲ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺤﮑﻢ ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮار ﺧﻮد ﺑﺎﻻي ﻣﻨﺒﺮ ﺗﺸﺮﯾﻒ‬‫ﺑﺮد و ﺑﻌﺪ ﺣﻤﺪ و ﺻﻼة ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ اّﯾﻬﺎ اﻟﻨﺎس ﻣﻦ ﺷﻨﯿﺪهام از ﺟﺪ ﺑﺰرﮔﻮار ﺧﻮد ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ ﮐﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻫﻞ ﺗﺪﺧﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻻ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻦ ﺷـﻬﺮ ﻋﻠﻢ ﻫﺴﺘﻢ و ﻋﻠﯽ دروازه آن ﺷﻬﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﮐﺴﯽ داﺧﻞ ﺷﻬﺮ ﻧﻤﯽﺗﻮان ﺷﺪ اﻟّﺎ از دروازه آن و ﺑﻌﺪ ﺑﯿﺎن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ آن‬‫ﺟﻨﺎب از ﻣﻨﺒﺮ ﻓﺮود آﻣﺪ ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺠﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻫﻢ ﺧﻄﺒﻪ‬‫ﺑﺨﻮاﻧـﺪ ﭘﺲ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎﻻي ﻣﻨﺒﺮ ﺗﺸـﺮﯾﻒ ﺑﺮد و ﺑﻌـﺪ ﺣﻤﺪ و ﺻـﻼة ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ اﯾﻬﺎ اﻟﻨﺎس ﻣﻦ ﺷـﻨﯿﺪهام از ﺟّﺪ ﺑﺰرﮔﻮار ﺧﻮد ﮐﻪ‬‫ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد‬‫ان ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻫﺪي ﻣﻦ دﺧﻠﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻋﻠﯽ ﺷـﻬﺮ ﻫـﺪاﯾﺘﺴﺖ ﭘﺲ ﻫﺮ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ داﺧﻞ آن ﺷـﻬﺮ ﺷﺪ ﻧﺠﺎت ﯾﺎﻓﺖ و ﻫﺮ ﮐﻪ از ان ﺗﺨﻠﻒ ورزﯾﺪ ﻫﻼك ﺷﺪ و ﺑﻌﺪ ﺑﯿﺎن اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ آن ﺟﻨﺎب از ﻣﻨﺒﺮ ﻓﺮود آﻣﺪ ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻤﺮدم ﺧﻄﺎب ﻓﺮﻣﻮد و ارﺷﺎد ﮐﺮد ﮐﻪ اّﯾﻬﺎ اﻟﻨﺎس ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ‬‫ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪689 :‬‬‫اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﯾﻌﻨﯽ ﺣﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟﺴـﻼم ﻓﺮزﻧﺪان رﺳﻮل ﺧﺪا ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و اﻣﺎﻧﺖ آن ﺣﻀﺮت ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ اﻣﺖ‬‫ﺧﻮد ﺳـﭙﺮده و ازﯾﺸـﺎن اﻣﺖ ﺧﻮد را ﺳﺆال ﺧﻮاﻫـﺪ ﻓﺮﻣﻮد اﻧﺘﻬﯽ ﻣﻠﺨﺺ اﻟﺨﺒﺮ و ازﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﺑﺮ ارﺑـﺎب اﺣﻼـم و اﺑﺼـﺎر واﺿـﺢ و اﺷـﮑﺎر‬‫ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و وﺟﻮب ﻃﺎﻋﺖ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺤﺪي ﻣﺘﺤﻘﻖ و ﻣﺘﺒﯿﻨﺴﺖ‬‫و از ﻣﺮاﺗﺐ ﻋـﺎﻟﯿﻪ ﺑﻼـﻏﺖ ﺑـﺪرﺟﻪ رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣـﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم در ﺧﻄﺒﻪ ﺧﻮد ﮐﻪ آن را در ﺣﯿﻦ ﺣﺼﻮل ﺧﻼﻓﺖ ﻇﺎﻫﺮه‬‫ﺑﺠﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺣﺴﺐ ارﺷـﺎد آن ﺟﻨـﺎب اﻧﺸـﺎ ﻧﻤﻮده اﻗﺘﺼـﺎر ﺑﺮ آن ﻓﺮﻣﻮده آن را ﺑﺮاي ﺣﺚ و ﺗﺮﻏﯿﺐ ﻣﺮدم ﺑﺮ ﻟﺰوم‬‫اﺗﺒﺎع و ﺗﻤﺴﮏ ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ داﻧﺴـﺘﻪ و ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ اﺣﺪي از ارﺑﺎب اﯾﻤﺎن و اﺻـﺤﺎب ﻋﺮﻓﺎن در دﻻﻟﺖ‬‫واﺿـﺤﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺮ ﺧﻼﻓﺖ و اﻣﺎﻣﺖ و وﺟﻮب ﻃﺎﻋﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮐﻼم ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮐﺮد َو اﻟﱠﻠُﻪ َﯾْﻬِﺪي َﻣْﻦ‬‫َﯾﺸﺎُء ِإﻟﯽ ِﺻﺮاٍط ُﻣْﺴَﺘِﻘﯿٍﻢ*‬‫ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ‬‫و دﻋﻮة اﻟﺤﻖ و ﺑـﺎب اﻟﻌﻠﻢ و اﻋﻠﻢ اﻟﺼـﺤﺐ ﺑﮑّﻞ ﺣﮑﻢ ﻗﺎﻟﺖ أّم ﺳـﻠﻤﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﯾﻘﻮل اﻣﺎ ﺗﺮﺿـﯿﻦ ﯾﺎ ﻓﺎﻃﻤﮥ ان زوﺟﺘﮏ اﻗﺪم اﻣﺘﯽ ﺳـﻠﻤﺎ و اﮐﺜﺮﻫﻢ ﻋﻠﻤﺎ و اﻋﻈﻤﻬﻢ ﺣﻠﻤﺎ و ﻗﺎﻟﺖ أّم ﺳـﻠﻤﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻋﻠّﯽ ﻣﻊ اﻟﻘﺮآن و اﻟﻘﺮآن ﻣﻊ ﻋﻠّﯽ ﻟﻦ ﯾﻔﺘﺮﻗـﺎ ﺣﺘﯽ ﯾﺮدا ﻋﻠّﯽ اﻟﺤﻮض ﻓﻬﻮ اﻟـﺪاﻋﯽ اﻟﯽ اﻟﺤﻖ و ﻫﻮ‬‫دﻋﻮة اﻟﺤﻖ و ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻗﺴﻤﺖ اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻋﺸﺮة أﺟﺰاء ﻓﺎﻋﻄﯽ ﻋﻠّﯽ ﺳﺒﻌﮥ اﺟﺰاء و اﻟﻨﺎس ﺟﺰء واﺣﺪ و ﻋﻠّﯽ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﻮاﺣﺪ ﻣﻨﻪ ﻣﻨﻬﻢ‬‫و اﺧﺮج اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻧّﻪ ﻗﺎل ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻟﻬـﺬا ﮐﺎﻧﺖ اﻟﻄﺮق و اﻟﻤﺴﻠﺴـﻼت راﺟﻌـﮥ إﻟﯿﻪ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻮد ﺑﻬﻤﯿﻦ‬‫ﺳﺒﺐ ﻃﺮق و ﺳﻠﺴـﻼت راﺟﻊ ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب ﻣﯽﺷﻮد و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺜﺒﺖ اﻓﻀﻠﯿﺖ آن ﺟﻨﺎﺑﺴﺖ و ﺛﺒﻮﺗﻬﺎ ﮐﺎف ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب ﮐﻤﺎ‬‫ﻻـ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اوﻟﯽ اﻻﻟﺒـﺎب دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﻮﻟـﻮي ﺣﺴﻦ اﻟﺰﻣـﺎن در ﻗـﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻨـﺒﯿﻪ و ﻣﻦ اﺣﺴﻦ ﺑﯿﻨـﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﻨﯽ ﺧﺘﻢ اﻻوﻟﯿـﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 543‬از ‪581‬‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺸـﻬﻮر اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ اﻟّﺬي ﺻـﺤﺤﻪ ﺟﻤﺎﻋﺎت ﻣﻦ اﻻﺋّﻤﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﺷﺪ اﻟّﻨﺎس ﻣﻘﺎﻻ ﻓﯽ اﻟﺮﺟﺎل ﺳﻨﺪ اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﻤﺎ اﺳﻨﺪه و‬‫واﻓﻘﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ و ﻗﺪ ﮐﺎن ﻗﺎل اوﻻ ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ و ﻣﻨﻬﻢ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﻨﺘﻘﺪ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ اﻟﻤﺴـﺘﻘﻞ اﻟﻤﺠﺪد اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﮐﻤﺎ‬‫ذﮐﺮه اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و اﻟﺘـﺎج اﻟﺴـﺒﮑﯽ و اﻟـﺬﻫﺒﯽ و اﻟﻨﻮوي ﻋﻦ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺒﻐـﺪادي ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺸﺎرﮐﻪ ﻓﯿﻪ اﺣـﺪ ﻣﻦ اﻫﻞ‬‫ﻋﺼﺮه و ﯾﺆّﯾﺪه ﻗﻮل اﻣﺎم اﻻﺋّﻤﮥ اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﮥ ﻣﺎ اﻋﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪690 :‬‬‫ﻋﻠﯽ ادﯾﻢ اﻻرض اﻋﻠﻢ ﻣﻦ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻓﯽ ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻻﺛﺎر و ﻗﺪ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻟﻢ ار ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ ﻣﻌﻨﺎه ﮐﻤﺎ ﻧﻘﻞ ﮐﻼﻣﻪ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪ ﻋﻠّﯽ‬‫ﻣﻦ ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻣﻦ آﺧﺮﻫﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺠﺪ اﻟﺸـﯿﺮازي ﺷـﯿﺦ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ ﻧﻘﺪ اﻟّﺼﺤﯿﺢ و اﻃﻨﺐ ﻓﯽ ﺗﺤﻘﯿﻘﻪ ﮐﻤﺎ ﻧﻘﻠﻪ‬‫اﻟﺪﻫﻠﻮي ﻓﯽ ﻟﻤﻌﺎت اﻟﺘﻨﻘﯿﺢ و اﻗﺘﺼﺮ ﻋﻠﯽ ﺗﺤﺴﯿﻨﻪ اﻟﻌﻼﺋﯽ و اﻟﺰرﮐﺸﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ اﻗﻮام أﺧﺮ ردا ﻋﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﻦ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻻ ﺗﻮﺗﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ْأﺗُﻮا اﻟ ْﺒُﯿُﻮَت ﻣِْﻦ َأﺑ ْﻮاﺑ ِﻬﺎ‬‫و ﻫﻮ اﻗﻮي ﺷﺎﻫﺪ‬‫ﻟﺼﺤﮥ رواﯾﮥ ﺻﺤﺤﻬﺎ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻫﺬا ﻣﻘﺎم ﻟا ﺤﺘﻢ ﻣﻦ اﻧﻪ ﻻ وﻟﯽ ﺑﻌﺪه اﻟّﺎ و ﻫﻮ راﺟﻊ إﻟﯿﻪ اﺧﺬ ﻣﻦ ﻟﺪﯾﻪ و إﻟﯿﻪ اﻻﺷﺎرة ﺑﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ اﻟﻤﺴـﺘﻔﯿﺾ اﻟﻤﺸﻬﻮر ﺑﻞ‬‫اﻟﻤﺘﻮاﺗﺮ ﻣﻦ اﻻﻣﺮ ﺑﺴّﺪ ﮐّﻞ ﺑﺎب ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺠﺪ اﻟّﺎ ﺑﺎﺑﻪ ﻣﺴﺘﻨﺪا اﻟﯽ اﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺬﻟﮏ ﻓﻬﻮ ﺳّﺪ ﮐّﻞ ﺑﺎب ﻣﻦ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ اﻟّﺎ ﻣﺎ ﺷﺎء ﻓﯽ‬‫اﻟﻄﺮﯾﻘـﮥ اﻟﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ اﻟّﺎ ﺑﺎﺑﻪ ﻓﻼ ﺟﺮم ﻗـﺪ اﻧﺤﺼـﺮت ﺳـﻼﺳﻞ اﻟﻄﺮﯾﻘـﮥ ﻓﯽ ﺑﺎب اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ اﻻ ﻣﺎ ﻧـﺪر ﮐﺨﻮﺧﮥ اﻟّﺼﺪﯾﻖ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﯾﺆﯾﺪه‬‫اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺼﺤﯿﺤﮥ اﻟﻤﺬﮐﻮرة و ﻏﯿﺮﻫﺎ اﻟﻤﺸﻬﻮرة و ﻣﻦ ﻫﻨﺎ ﮐﺎن اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ ﻣﺜﻞ ﻋﯿﺴﯽ ﻋﻠﯽ ﻧﺒﯿﻨﺎ و ﮐّﻞ اﻻﻧﺒﯿﺎء اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم ﻓﯽ اﻓﺮاط‬‫اﻟّﻨﺎس و ﺗﻔﺮﯾﻄﻬﻢ ﻓﯿﻪ ﮐﻤﺎ ورد و ﻗﺪ اﺳﺘﺸﻬﺪا ﻟﯿﻠﮥ رﻓﻊ ﻓﯿﻬﺎ ﻋﯿﺴﯽ ﮐﻤﺎ‬‫ورد ﻣﻦ ﻃﺮق ﻋﻦ اﻻﻣـﺎم اﻟﺤﺴﻦ ع ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ع ﻓﯽ اﻟﺨﻄﺒـﮥ ﻓـﺎﻧّﻪ ﺧـﺎﺗﻢ اﻟﻮﻻﯾـﮥ اﻟﻌﺎﻣـﮥ ﻣﻦ آدم اﻟﯽ آﺧﺮ وﻟﯽ و اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫وﺟﻬﻪ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻮﻻﯾﮥ اﻟﺨﺎﺻﮥ اﻟﻤﺤﻤﺪﯾﮥ اﻻﮐﺒﺮ ﻓﺎﻟﻤﻬﺪّي اﻟﻮارد ﻓﯿﻪ ﻋﻨﺪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و ﺟﻤﺎﻋﮥ اﻟﻤﻬﺪي ﻣﻨﺎ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﯾﺨﺘﻢ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻪ ﮐﻤﺎ ﻓﺘﺢ‬‫ﺑﻨﺎ ﻓﻮﻟﯽ آﺧﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﺮب ﻣﻦ اﮐﺮﻣﻬﺎ اﺻﻼ و ﯾﺪا‬‫ﮐﺎن اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﮐﺒﺮ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻮﻻﯾﮥ اﻟﻤﺤﻤﺪﯾﮥ اﻻﺻـﻐﺮ ﻋﺎﺻـﺮه و ﻟﻘﯿﻪ و ﻧﻔﯿﻪ ﺧﺎﺗﻤﺎ ﺧﺎﺻﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻏﯿﺮه ﻗﺒﻞ ﺗﺤﻘﻘﻪ ﺑﺮﺗﺒﺘﻪ و ان ﮐﺎن ﺑّﺸﺮ ﺑﻪ‬‫ﻓﻨﺴـﯽ ﺛﻢ ﻟﻤـﺎ ﺗﺤﻘـﻖ ﺣﻘـﻖ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ از اﺣﺴﻦ ﺑﯿﻨﻪ اﺳﺖ ﺑﺮ ﻣﻌﻨﯽ ﺧـﺎﺗﻢ اوﻟﯿـﺎ ﺑﻮدن ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و ﻫﺮ وﻟﯽ راﺟﻊ ﺑﺴﻮي آن ﺟﻨﺎب و آﺧـﺬ از ﻧﺰد آن ﺟﻨﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣـﺪﯾﺚ ﻣـﺪﯾﻨﻪ دﻟﯿﻞ‬‫ﺧـﺎﺗﻢ اﻷوﻟﯿﺎء ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ دﻟﯿﻞ ﮐﻤﺎل اﻓﻀـﻠﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و ﺑﻌـﺪ ﺛﺒﻮت اﻓﻀـﻠﯿﺖ در‬‫ﺗﺤﻘﻖ اﻣﺎﻣﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻣﺤﻞ ارﺗﯿﺎب ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﻣّﺮ ﻏﯿﺮ ﻣّﺮة‬‫اﺛﺒﺎت ﺑﻮدن اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺳﺒﺐ اﺳﺘﺤﻘﺎق ﺧﻼﻓﺖ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻏﺎﯾﮥ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺒﺎب آﻧﮑﻪ ﯾﮏ ﺷـﺮط از ﺷـﺮاﺋﻂ اﻣﺎﻣﺖ در وي ﺑﻮﺟﻪ اﺗﻢ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺸﺖ و از وﺟﺪان ﯾﮏ ﺷـﺮط وﺟﻮد ﻣﺸـﺮوط ﻻزم‬‫ﻧﻤﯽآﯾﺪ اﻗﻮل آﻧﻔﺎ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﺗﻤﺎم داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه و ﻋﻨـﺎوﯾﻦ ﺳﺪﯾـﺪه دﻻـﻟﺖ ﺑﺮ اﻣـﺎﻣﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم دارد ﭘﺲ ﺗﻌﻠـﻞ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﻤﻘﺎم ﺑﺎﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻨﺤﻞ‬‫اﻟﻨﻈﺎم اﻋﺠﻮﺑﻪ ارﺑﺎب اﺣﻼﻣﺴﺖ و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻣﻄﻠﻮب و ﻣﺮام اﻫﻞ ﺣﻖ ﮐﺮام‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪691 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 544‬از ‪581‬‬‫ازﯾﻦ ﮐﻼـم ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻓﻬـﺎم ﻧﯿﺰ ﺛـﺎﺑﺘﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﯾـﮏ ﺷـﺮط از ﺷـﺮاﺋﻂ اﻣﺎﻣﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺴﺖ در ذات ﻗﺪﺳـﯽ ﺳـﻤﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﻮﺟﻪ اﺗﻢ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺸﺖ اﻋﻠﻤﯿﺖ اﻧﺤﻀﺮت ﺑﻼ ﮐﻼم ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ و اﻋﻠﻤﯿﺖ آﻧﺠﻨﺎب ﻣﺜﺒﺖ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺳﺖ و ﺑﻌﺪ ﺛﺒﻮت‬‫اﻓﻀﻠﯿﺖ در وﺟﺪان دﯾﮕﺮ ﺷﺮاﺋﻂ و ﺗﺤﻘﻖ اﻣﺎﻣﺖ آﻧﺠﻨﺎب ارﺑﺎب اﻓﻬﺎم را ﺟﺎي ﮐﻼم ﻧﯿﺴﺖ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﺑﮑﻤﺎل وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر‬‫داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﺴـﺘﻠﺰم اﻓﻀـﻠﯿﺘﺴﺖ و ﻧﯿﺰ درﯾﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﺴـﺘﺤﻖ ﺧﻼﻓﺖ و اﻣﺎرت ﻫﻤﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﻟﯿﮑﻦ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻧﯿﺰ‬‫ﺑﻌﻀﯽ از ادﻟﻪ ﻣﺤﮑﻤﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻣﺒﺮﻣﻪ و ﺷﻮاﻫﺪ واﺿﺤﻪ و ﺣﺠﺞ ﻻﺋﺤﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ ﭘﺲ ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻗﺼﻪ‬‫ﻃﺎﻟﻮت ﮐﻪ ﺣﻖ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻗﺮان ﻣﺠﯿﺪ ذﮐﺮ آن ﻓﺮﻣﻮده ﺣﯿﺚ ﻗﺎل َأ ﻟَْﻢ َﺗَﺮ ِإﻟَﯽ اﻟ َْﻤَﻠِﺈ ﻣِْﻦ ﺑَﻨِﯽ ِإْﺳـﺮاﺋِﯿَﻞ ﻣِْﻦ ﺑَْﻌِﺪ ُﻣﻮﺳـﯽ ِإْذ ﻗﺎﻟ ُﻮا ﻟ َِﻨﺒِﱟﯽ‬‫ﻟَُﻬُﻢ اﺑ َْﻌْﺚ ﻟَﻨﺎ َﻣﻠِﮑًﺎ ﻧُﻘﺎﺗِْﻞ ﻓِﯽ َﺳﺒِﯿِﻞ اﻟﱠﻠِﻪ ﻗﺎَل َﻫْﻞ َﻋَﺴﯿْﺘُْﻢ ِإْن ُﮐﺘَِﺐ َﻋَﻠﯿُْﮑُﻢ اﻟ ِْﻘﺘﺎُل َأﻟﱠﺎ ﺗُﻘﺎﺗِﻠُﻮا ﻗﺎﻟ ُﻮا َو ﻣﺎ ﻟَﻨﺎ َأﻟﱠﺎ ﻧُﻘﺎﺗَِﻞ ﻓِﯽ َﺳﺒِﯿِﻞ اﻟﱠﻠِﻪ َو َﻗْﺪ ُأْﺧِﺮْﺟﻨﺎ‬‫ﻣِْﻦ ِدﯾﺎِرﻧـﺎ َو َأﺑ ْﻨﺎﺋِﻨـﺎ َﻓَﻠﱠﻤﺎ ُﮐﺘَِﺐ َﻋَﻠﯿِْﻬُﻢ اﻟ ِْﻘﺘـﺎُل َﺗَﻮﻟﱠْﻮا ِإﻟﱠﺎ َﻗﻠِﯿًﻠﺎ ﻣِﻨُْﻬْﻢ َو اﻟﱠﻠُﻪ َﻋﻠِﯿٌﻢ ﺑ ِﺎﻟﱠﻈﺎﻟ ِِﻤﯿَﻦ َو ﻗﺎَل ﻟَُﻬْﻢ َﻧﺒِﱡﯿُﻬْﻢ ِإﱠن اﻟﱠﻠَﻪ َﻗـْﺪ ﺑََﻌَﺚ ﻟَُﮑْﻢ ﻃﺎﻟ ُﻮَت َﻣﻠِﮑًﺎ‬‫ﻗﺎﻟ ُﻮا َأﱠﻧﯽ َﯾُﮑﻮُن ﻟَُﻪ اﻟ ُْﻤﻠُْﮏ َﻋَﻠﯿْﻨﺎ َو َﻧْﺤُﻦ َأَﺣﱡﻖ ﺑ ِﺎﻟ ُْﻤﻠِْﮏ ﻣِﻨُْﻪ َو ﻟَْﻢ ﯾُْﺆَت َﺳـ َﻌًﮥ ﻣَِﻦ اﻟ ْﻤﺎِل ﻗﺎَل ِإﱠن اﻟﱠﻠَﻪ اْﺻـ َﻄﻔﺎُه َﻋَﻠﯿُْﮑْﻢ َو زاَدُه ﺑَـْﺴ َﻄًﮥ ﻓِﯽ اﻟ ِْﻌﻠِْﻢ وَ‬‫اﻟ ِْﺠْﺴِﻢ َو اﻟﱠﻠُﻪ ﯾُْﺆﺗِﯽ ُﻣﻠَْﮑُﻪ َﻣْﻦ َﯾﺸﺎُء َو اﻟﱠﻠُﻪ واِﺳٌﻊ َﻋﻠِﯿٌﻢ‬‫ﺛﻌﻠﺒﯽ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺧﻮد ﮐﻪ ﻧﺴﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ ﻗﺎﺻﺮ ﺣﺎﺿﺮ اﺳﺖ در ﺗﻔﺴﯿﺮ اﯾﻦ ﻗﺼﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ِإ ﱠن اﻟﱠﻠَﻪ اْﺻَﻄﻔﺎُه‬‫اﺧﺘﺎره َﻋَﻠﯿُْﮑْﻢ‬‫و زاده ﺑﺴﻄﮥ ﻓﻀﯿﻠﮥ و ﺳﻌﮥ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و ذﻟﮏ اﻧﻪ ﮐﺎن اﻋﻠﻢ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﻓﯽ وﻗﺘﻪ و ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺴﻨﻪ ﺑﻐﻮي در ﻣﻌﺎﻟﻢ اﻟﺘﻨﺰﯾﻞ در ﺗﻔﺴﯿﺮ اﯾﻦ ﻗﺼﻪ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ِإ ﱠن اﻟﱠﻠَﻪ اْﺻَﻄﻔﺎُه‬‫اﺧﺘﺎره َﻋَﻠﯿُْﮑْﻢ‬‫و زاده ﺑﺴـﻄﮥ ﻓﻀـﯿﻠﮥ و ﺳـﻌﮥ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺠﺴﻢ و ذﻟﮏ اﻧّﻪ ﮐﺎن اﻋﻠﻢ ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻓﯽ وﻗﺘﻪ و اﺑﻮ اﻟﺒﺮﮐﺎت ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻧﺴـﻔﯽ در‬‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻣﺪارك اﻟﺘﻨﺰﯾﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎَل ِإﱠن اﻟﱠﻠَﻪ اْﺻَﻄﻔﺎُه َﻋَﻠﯿُْﮑْﻢ‬‫اﻟﻄﺎء ﻓﯽ اﺻـﻄﻔﺎه ﺑـﺪل ﻣﻦ اﻟﻄﺎء ﻟﻤﮑﺎن اﻟّﺼﺎد اﻟّﺴﺎﮐﻨـﮥ أي اﺧﺘﺎره ﻋﻠﯿﮑﻢ و ﻫﻮ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﻤﺼﺎﻟﺢ ﻣﻨﮑﻢ و ﻻ اﻋﺘﺮاض ﻋﻠﯽ ﺣﮑﻤﻪ ﺛﻢ ذﮐﺮ‬‫ﻣﺼـﻠﺤﺘﯿﻦ اﻧﻔﻊ ﻣّﻤـ ﺎ ذﮐﺮوا ﻣﻦ اﻟﻨﺴﺐ و اﻟﻤـﺎل و ﻫﻤـﺎ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻤﺒﺴﻮط و اﻟﺠﺴﺎﻣـﮥ ﻓﻘﺎل و زاده ﺑﺴـﻄﮥ ﻣﻔﻌﻮل ﺛﺎن ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺠﺴﻢ ﻗﺎﻟﻮا‬‫ﮐﺎن اﻋﻠﻢ ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﺑﺎﻟﺤﺮب و اﻟﺪﯾﺎﻧﺎت ﻓﯽ وﻗﺘﻪ و اﻃﻮل ﻣﻦ ﮐﻞ اﻧﺴﺎن ﺑﺮأﺳﻪ و ﻣﻨﮑﺒﻪ و اﻟﺒﺴـﻄﮥ اﻟﺴﻌﮥ و اﻻﻣﺘﺪاد و اﻟﻤﻠﮏ ﻻ ﺑّﺪ ان‬‫ﯾﮑـﻮن ﻣﻦ اﻫـﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻓـﺎن اﻟﺠﺎﻫـﻞ ذﻟﯿـﻞ ﻣﺰدري ﻏﯿﺮ ﻣﻨﺘﻔﻊ ﺑﻪ و ان ﯾﮑﻮن ﺟﺴـﯿﻤﺎ ﻻـﻧﻪ اﻋﻈﻢ ﻓﯽ اﻟﻨﻔﻮس و اﻫﯿﺐ ﻓﯽ اﻟﻘﻠﻮب و ﺧﻄﯿﺐ‬‫ﺷﺮﺑﯿﻨﯽ در ﺳﺮاج ﻣﻨﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل أي ﻧﺒّﯿﻬﻢ ِإﱠن اﻟﱠﻠَﻪ اْﺻَﻄﻔﺎُه‬‫أي اﺧﺘﺎره ﻟﻠﻤﻠﮏ َﻋَﻠﯿُْﮑْﻢ‬‫و اﻟﻌﻬﺪة ﻓﯽ اﻟّﺘﻤﻠﮏ اﺻﻄﻔﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻗﺪ اﺧﺘﺎره ﻋﻠﯿﮑﻢ و ﻫﻮ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﻤﺼﺎﻟﺢ ﻣﻨﮑﻢ ﻫﺬا اﻻﻣﺮ اﻻول و اﻟﺜﺎﻧﯽ و زاده ﻋﻠﯿﮑﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪692 :‬‬‫ﺑﺴـﻄﮥ أي ﺳـﻌﮥ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ اﻟّـﺬي ﯾﺤﺼﻞ ﺑﻪ ﻧﻈﺎم اﻟﻤﻤﻠﮑـﮥ و ﯾﺘﻤﮑﻦ ﺑﻪ ﻣﻦ ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻻﻣﻮر اﻟﺴـﯿﺎﺳﮥ و ﻓﯽ اﻟﺠﺴﻢ اﻟّﺬي ﺑﻪ ﯾﺘﻤﮑﻦ ﻣﻦ اﻟﻈﻔﺮ‬‫ﺑﻤﻦ ﺑﺎرزه ﻣﻦ اﻟﺸـﺠﻌﺎن و ﻗﺼـﺪه ﻣﻦ ﺳﺎﺋﺮ اﻻﻗﺮان و ﯾﮑﻮن اﻋﻈﻢ ﺧﻄﺮا ﻓﯽ اﻟﻘﻠﻮب و اﻗﻮي ﻋﻠﯽ ﻣﻘﺎوﻣـﮥ اﻟﻌـﺪو و ﻣﮑﺎﺑﺪة اﻟﺤﺮوب ﻻ ﻣﺎ‬‫ذﮐﺮﺗﻢ و ﻗـﺪ زاده اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﮑﺎن اﻋﻠﻢ ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﯾﻮﻣﺌـﺬ و اﻟﺠﺴﻢ ﻓﮑﺎن اﺟﻤﻠﻬﻢ و اﺗﻤﻬﻢ ﺧﻠﻘﺎ ﮐﺎن اﻟﺮﺟﻞ اﻟﻘﺎﺋﻢ ﯾﻤﺪ ﯾﺪه ﻓﯿﻨﺎول‬‫راس ﻃـﺎﻟﻮت و از آﻧﺠﻤﻠﻪ ﺳﺖ ﻗﺼﻪ اﺳـﺘﺨﻼف ﺣﻀـﺮت داود ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺣﻀـﺮت ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم را و اﯾﻦ ﻗﺼﻪ را ﺑﺴـﯿﺎري از‬‫ﻋﻠﻤﺎي ﮐﺒﺎر و ﻧﺒﻼي اﺣﺒﺎر ﺳـﻨﯿﻪ در ﮐﺘﺐ ﺧﻮد رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧـﺪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑﺴﺎﺋﯽ در ﻗﺼـﺺ اﻻﻧﺒﯿﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﺣﺪﯾﺚ‬‫اﻟﺼﺤﯿﻔﮥ اﻟّﺘﯽ ﻓﯿﻬﺎ آﯾﮥ اﻟﺨﻼﻓﮥ ﻗﺎل وﻫﺐ ﻓﻠّﻤﺎ اﺗﺖ ﻋﻠﯽ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻀﻊ و ﻋﺸﺮون ﺳﻨﮥ ﻧﺰل ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم و ﻣﻌﻪ ﺻﺤﯿﻔﮥ ﻣﻦ ذﻫﺐ‬‫ﻓﻘﺎل ﯾﺎ داود ان اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﻘﺮﺋﮏ اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ دار اﻟﺴـﻼم و ﯾﻘﻮل ﻟﮏ اﺟﻤﻊ اوﻻدك و إﻗﺮاء ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﺎ ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﺼـﺤﯿﻔﮥ ﻣﻦ ﻟا ﻤﺴﺎﺋﻞ‬‫ﻓﻤﻦ اﺟﺎﺑﮏ ﻋﻨﻬﺎ ﻓﻬﻮ اﻟﺨﻠﯿﻔﮥ ﻣﻦ ﺑﻌﺪك ﻗﺎل ﻓﺪﻋﺎ داود ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎوﻻده و ﮐﺎن ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﺻـﻐﺮﻫﻢ ﺳـﻨﺎ و اﻏﺰرﻫﻢ ﻋﻠﻤﺎ و اﺧﺒﺮ داود‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 545‬از ‪581‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم اوﻻده اّن ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم اﺧﺒﺮه ﻋﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ان ﻣﻦ ﻋﺮف ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﻫـﺬه اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ ﻓﻬﻮ اﻟﺨﻠﯿﻔﮥ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﺛﻢ ﻗﺮاء ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﻟﻤﺴﺎﺋـﻞ ﻓﻠﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯿﻬﻢ ﻣﻦ ﯾﻌﺮف ﺗﻔﺴـﯿﺮﻫﺎ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﻋﻨـﺪ ﻋﺠﺰﻫﻢ ﻋﻨﻬﺎ ان اﺑﻨﮏ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﮐﺜﺮﻧﺎ ﻓﻬﻤﺎ ﻓﺴـﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﻓﻘﺎل داود ﯾﺎ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻧﯽ‬‫ﺳﺎﺋﻠـﮏ ﻋﻦ ﻫـﺬه اﻟﻤﺴﺎﺋـﻞ ﻓﻤـﺎ ﺗﺮي ﻓﻘـﺎل ﯾﺎ ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﻞ ﻓﺎﻧّﯽ ارﺟﻮ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ان ﯾﻬـﺪﯾﻨﯽ اﻟﯽ اﺟﻮﺑﺘﻬﺎ ﻓﻘﺎل داود ﯾﺎ ﻧﺒّﯽ ﻣﺎ اﻟﺸـﯽء‬‫ﻓﻘﺎل ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻫﻮ اﻟﻤﺆﻣﻦ ﻗﺎل ﺻـﺪﻗﺖ ﻗﺎل ﻓﻤﺎ ﮐﻞ ﺷـﯽء ﻗﺎل اﻟﻤﺎء ﻻن ﻣﻨﻪ ﮐّﻞ ﺷـﯽء ﻗﺎل ﺻـﺪﻗﺖ ﻗﺎل ﻓﺎﺧﺒﺮﻧﯽ ﻋﻦ اﮐﺜﺮ ﺷـﯽء ﻗﺎل ﻫﻮ‬‫اﻟﺸّﮏ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ آدم ﻗﺎل ﻓﺎول ﺷـﯽء ﻗﺎل اﻟﯿﻘﯿﻦ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ آدم ﻗﺎل ﻓﺎﺧﺒﺮﻧﯽ ﻋﻦ اﺣﻠﯽ ﺷـﯽء ﻗﺎل ﻟﻪ اﻟﻤﺎل و اﻟﻮﻟـﺪ ﻗﺎل ﺻـﺪﻗﺖ ﻗﺎل ﻓﻤﺎ اﻣﺮ‬‫اﻻﺷـﯿﺎء ﻗﺎل اﻟﻔﻘﺮ ﺑﻌﺪ اﻟﻐﻨﺎء ﻗﺎل ﺻﺪﻗﺖ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﯽ ﻋﻦ اﻗﺒﺢ ﺷـﯽء ﻗﺎل اﻟﮑﻔﺮ ﺑﻌﺪ اﻻﯾﻤﺎن ﻗﺎل ﺻﺪﻗﺖ ﻗﺎل ﻓﺎﺧﺒﺮﻧﯽ ﻋﻦ اﮐﺒﺮ ﺷﯽء ﻗﺎل‬‫ﻫﻮ اﻟﺸـﮑﺮ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ آدم ﻗـﺎل ﺻـﺪﻗﺖ ﻗﺎل ﻓﺎﺧﺒﺮﻧﯽ ﻋﻦ اﺣﺴﻦ ﺷـﯽء ﻗﺎل اﻟﺮوح ﻓﯽ اﻟﺠﺴـﺪ ﻗﺎل ﻓﺎوﺣﺶ ﺷـﯽء ﻗﺎل اﻟﺠﺴـﺪ ﺑﻼ روح ﻗﺎل‬‫ﻓﺎﺧﺒﺮﻧﯽ ﻋﻦ اﻗﺮب ﺷـﯽء ﻗﺎل اﻵﺧﺮة ﻣﻦ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻗﺎل ﻓﻤﺎ اﺑﻌﺪ ﺷـﯽء ﻗﺎل اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻣﻦ اﻵﺧﺮة ﻗﺎل ﻓﺎﺧﺒﺮﻧﯽ ﻋﻦ اﺷﺮ ﺷﯽء ﻗﺎل اﻟﻤﺮأة اﻟﺴّﯿﺌﮥ ﻗﺎل‬‫ﻓﺎﺧﺒﺮﻧﯽ ﻋﻦ اﺧﯿﺮ ﮐّﻞ ﺷـﯽء ﻗﺎل اﻟﻤﺮأة اﻟﺼﺎﻟﺤﮥ ﻗﺎل و ﮐﺎن ﻓﯽ ﻋﻘﺐ ﮐّﻞ ﻣﺴـﺌﻠﮥ ﯾﺼﺪﻗﻪ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﺛﻢ اﻟﺘﻔﺖ اﻟﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ و ﻗﺎل ﻣﺎ‬‫اﻟّﺬي اﻧﮑﺮﺗﻢ ﻓﯽ ﻗﻮل اﺑﻨﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪693 :‬‬‫ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻗﺎل ﻣﺎ أﺧﻄﺄ ﻓﯽ ﺷﯽء ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻓﺎﻣﺘﻌﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ و ﺑﺎرك ﻟﮏ ﻓﯿﻪ و ﻟﻨﺎ ﻣﻌﮏ و ﻣﻌﻪ ﻗﺎل داود أ ﻓﺮﺿﯿﺘﻢ ان ﯾﮑﻮن ﺧﻠﯿﻔﺘﯽ ﻋﻠﯿﮑﻢ‬‫ﻓﻘﺎﻟﻮا و اﻟﱠﻠﻪ رﺿﯿﻨﮥ‬‫و اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺜﻌﺎﻟﺒﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻌﺮاﺋﺲ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب ﻓﯽ ﻗﺼﮥ اﺳـﺘﺨﻼف داود اﺑﻨﻪ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟـّﺴ ﻼم و‬‫ذﮐﺮ ﺑـﺪو اﻟﺨـﺎﺗﻢ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻣﻦ اﻟـّﺴ ﻤﺎء ﻋﻠﯽ داود ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﺨﺘﻮﻣﺎ ﺑﺨﺎﺗﻢ ﻣﻦ ذﻫﺐ ﻓﯿﻪ ﺛﻠﺜﮥ‬‫ﻋﺸـﺮ ﻣﺴـﺌﻠﮥ ﻓﺎوﺣﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ إﻟﯿﻪ ان ﺳﻞ ﻋﻨﻬﺎ اﺑﻨﮏ ﻓﺎن ﻫﻮ اﺧﺮﺟﻬﻦ ﻓﻬﻮ اﻟﺨﻠﯿﻔﮥ ﻣﻦ ﺑﻌﺪك ﻗﺎل ﻓﺪﻋﺎ داود ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺳﺒﻌﯿﻦ ﻗّﺴﺎ و‬‫ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺣﺒﺮا و اﺟﻠﺲ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﯿﻦ اﯾـﺪﯾﻬﻢ و ﻗﺎل ﯾﺎ ﺑﻨﯽ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻧﺰل ﻋﻠﯽ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻣﻦ اﻟّﺴـ ﻤﺎء ﻓﯿﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ و اﻣﺮﻧﯽ ان أﺳﺄﻟﮏ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﺎن‬‫اﺧﺮﺟﺘﻬّﻦ ﻓﺎﻧﺖ اﻟﺨﻠﯿﻔﮥ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﻓﻘﺎل ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻟﯿﺴﺎل ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺎ ﺑﺪا ﻟﻪ و ﻣﺎ ﺗﻮﻓﯿﻘﯽ اﻟّﺎ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻗﺎل داود ﯾﺎ ﻧﺒﯽ ﻣﺎ اﻗﺮب اﻻﺷﯿﺎء و ﻣﺎ اﺑﻌﺪ‬‫اﻻﺷـﯿﺎء و ﻣـﺎ اﻧﺲ اﻻﺷـﯿﺎء و ﻣـﺎ اوﺣﺸـﻬﺎ و ﻣـﺎ اﺣﺴﻦ اﻻﺷـﯿﺎء و ﻣـﺎ اﻗﺒﺤﻬﺎ و ﻣﺎ اﻗﻞ اﻻﺷـﯿﺎء و ﻣﺎ اﮐﺜﺮﻫﺎ و ﻣﺎ اﻟﻘﺎﺋﻤﺎن و ﻣﺎ اﻟﺴﺎﻋﯿﺎن و ﻣﺎ‬‫اﻟﻤﺸﺘﺮﮐـﺎن و ﻓﺎﻟﻤﺘﺒﺎﻏﻀـﺎن و ﻣﺎ اﻻﻣﺮ اﻟّـﺬي إذا رﮐﺒﻪ اﻟﺮﺟﻞ ﺣﻤـﺪ آﺧﺮه و ﻣﺎ اﻻﻣﺮ اﻟّـﺬي إذا رﮐﺒﻪ اﻟﺮﺟﻞ ذم آﺧﺮه ﻓﻘﺎل ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴـﻼم اﻣﺎ اﻗﺮب اﻻﺷـﯿﺎء ﻓﺎﻻﺧﺮة و اﻣﺎ اﺑﻌﺪ اﻻﺷـﯿﺎء ﻓﻤﺎ ﻓﺎﺗﮏ ﻣﻦ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اّﻣﺎ اﻧﺲ اﻻﺷـﯿﺎء ﻓﺠﺪ ﻓﯿﻪ روح و اﻣﺎ اوﺣﺶ اﻻﺷﯿﺎء ﻓﺠﺴﺪ ﻻ‬‫روح ﻓﯿﻪ و اﻣـﺎ اﺣﺴﻦ اﻻﺷـﯿﺎء ﻓﺎﻻﯾﻤـﺎن ﺑﻌـﺪ اﻟﮑﻔﺮ و اﻣـﺎ اﻗﺒـﺢ اﻻﺷـﯿﺎء ﻓﺎﻟﮑﻔﺮ ﺑﻌـﺪ اﻻﯾﻤﺎن و اﻣﺎ اﻗﻞ اﻻﺷـﯿﺎء ﻓﺎﻟﯿﻘﯿﻦ و اﻣﺎ اﮐﺜﺮ اﻻﺷـﯿﺎء‬‫ﻓﺎﻟﺸـّﮏ و اﻣـﺎ اﻟﻘﺎﺋﻤـﺎن ﻓﺎﻟﺴـﻤﺎء و اﻻرض و اﻣﺎ اﻟﺴﺎﻋﯿﺎن ﻓﺎﻟﺸـﻤﺲ و اﻟﻘﻤﺮ و اﻣﺎ اﻟﻤﺸﺘﺮﮐﺎن ﻓﺎﻟّﻠﯿﻞ و اﻟﻨﻬﺎر و اﻣﺎ اﻟﻤﺘﺒﺎﻏﻀﺎن ﻓﺎﻟﻤﻮت و‬‫اﻟﺤﯿﺎة و اﻣﺎ اﻻﻣﺮ اﻟﺬي إذا رﮐﺒﻪ اﻟﺮﺟﻞ ﺣﻤﺪ آﺧﺮه ﻓﺎﻟﺤﻠﻢ ﻋﻨﺪ اﻟﻐﻀﺐ و اﻣﺎ اﻻﻣﺮ اﻟّﺬي إذا رﮐﺒﻪ اﻟﺮﺟﻞ ذم آﺧﺮه ﻓﺎﻟﺤﺪة ﻋﻨﺪ ﻟا ﻐﻀـﺐ‬‫ﻗـﺎل ﻓﻔﮑﻮا اﻟﺨـﺎﺗﻢ ﻓﺎذا ﺟﻮاب اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ ﺳﻮاء ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﺰل ﻣﻦ اﻟـّﺴ ﻤﺎء ﻓﻘﺎل اﻟﻘﺴـﯿﺴﻮن ﻻ ﺗﺮﺿـﯽ ﺣﺘﯽ ﻧﺴﺄﻟﻪ ﻋﻦ ﻣﺴﺎﻟـﮥ ﻓﺎن اﺧﺮﺟﻬﺎ ﻓﻬﻮ‬‫اﻟﺨﻠﯿﻔﮥ ﻣﻦ ﺑﻌﺪك ﻓﻘﺎل ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺳﻠﻮﻧﯽ َو ﻣﺎ َﺗْﻮﻓِﯿِﻘﯽ ِإﻟﱠﺎ ﺑ ِﺎﻟﱠﻠِﻪ‬‫ﻓﻘﺎﻟﻮا ﻟﻪ ﻣﺎ ﻟا ﺸـﯽء اﻟﺬي إذا ﺻـﻠﺢ ﺻـﻠﺢ ﮐّﻞ ﺷـﯽء ﻣﻦ اﻻﻧﺴﺎن و إذا ﻓﺴﺪ ﻓﺴﺪ ﮐﻞ ﺷـﯽء ﻣﻦ اﻻﻧﺴﺎن ﻓﻘﺎل ﻫﻮ اﻟﻘﻠﺐ ﻓﻘﺎم داود ﻓﺼﻌﺪ‬‫اﻟﻤﻨﺒﺮ ﻓﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل ان اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﺎﻣﺮﻧﯽ ان اﺳـﺘﺨﻠﻒ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻗﺎل ﻓﻀﺠﺖ ﺑﻨﻮ اﺳﺮاﺋﯿﻞ و ﻗﺎﻟﻮا ﻏﻼم ﺣﺪث‬‫ﯾﺴـﺘﺨﻠﻒ ﻋﻠﯿﻨـﺎ و ﻓﯿﻨـﺎ ﻣﻦ ﻫﻮ اﻓﻀـﻞ ﻣﻨﻪ و اﻋﻠﻢ ﻓﺒﻠﻎ ذﻟﮏ داود ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻓـﺪﻋﺎ اﺳـﺒﺎط رؤﺳﺎء ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ و ﻗﺎل ﻟﻬﻢ اﻧﻪ ﻗـﺪ ﺑﻠﻐﻨﯽ‬‫ﻣﻘﺎﻟﺘﮑﻢ ﻓﺄروﻧﯽ ﻋﺼّﯿﮑﻢ ﻓﺎّي ﻋﺼﺎه اﺛﻤﺮت ﻓﺎن ﺻﺎﺣﺒﻬﺎ وﻟّﯽ ﻫﺬا اﻻﻣﺮ ﺑﻌﺪي ﻗﺎﻟﻮا ﻗﺪ رﺿﯿﻨﺎ ﻓﺠﺎءوا ﺑﻌﺼﯿﻬﻢ ﻓﻘﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪694 :‬‬‫ﻟﻬﻢ داود ﻟﯿﮑﺘﺐ ﮐﻞ رﺟﻞ ﻣﻨﮑﻢ اﺳـﻤﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﺼﺎه ﻓﮑﺘﺒﻮا ﺛﻢ ﺟﺎء ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻌﺼﺎه ﻓﮑﺘﺐ ﻋﻠﯿﻬﺎ اﺳﻤﻪ ﺛﻢ ادﺧﻠﺖ ﺑﯿﻦ اﻟﻌﺼّﯽ و اﻏﻠﻖ ﻋﻠﯿﻬﺎ‬‫اﻟﺒﺎب و ﺣﺮﺳﺖ رؤس اﺳﺒﺎط ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﻓﻠﻤﺎ اﺻﺒﺢ ﺻّﻠﯽ ﺑﻬﻢ اﻟﻐﺪاة ﺛﻢ اﻗﺒﻞ ﻓﻔﺘﺢ ﻓﺎﺧﺮج ﻋﺼّﯿﻬﻢ ﻓﺎذا ﻫﯽ ﮐﻤﺎ ﻫﯽ و ﻋﺼﺎ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻗﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 546‬از ‪581‬‬‫اورﻗﺖ و اﺛﻤﺮت ﻗﺎل ﻓﺴـﻠﻤﻮا ذﻟﮏ ﻟﺪاود ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻓﻠﻤﺎ راي ذﻟﮏ داود ﺣﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﺟﻌﻞ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺛﻢ ﺳﺎر ﺑﻪ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ‬‫ﻓﻘﺎل ان ﻫـﺬا ﺧﻠﯿﻔﺘﯽ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪي و ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎﺷـﻐﺮي در ﮐﺘﺎب ﻧﻔﺎﺋﺲ اﻟﻌﺮاﺋﺲ ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ ﻓﻘﯿﺮ ﺣﺎﺿﺮﺳـﺖ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻧﺰل ﮐﺘﺎب ﻣﻦ اﻟـّﺴ ﻤﺎء ﻋﻠﯽ داود ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﺨﺘﻮم ﺑﺨﺎﺗﻢ ﻣﻦ ذﻫﺐ ﻓﯿﻪ ﺛﻼث ﻋﺸﺮة ﻣﺴﺌﻠﮥ و اوﺣﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ إﻟﯿﻪ ان ﺳﻞ ﻋﻨﻬﺎ اﺑﻨﮏ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻓﺎن ﻫﻮ اﺧﺮﺟﻬّﻦ ﻓﻬﻮ اﻟﺨﻠﯿﻔـﮥ ﺑﻌـﺪك ﻓـﺪﻋﺎ داود ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺴـﺒﻌﯿﻦ ﻗﺴﺎ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺣﺒﺮا و‬‫اﺟﻠﺲ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﯿﻦ اﯾـﺪﯾﻬﻢ ﻗـﺎل ﻟﻪ ﯾـﺎ ﺑﻨﯽ ﻧﺰل ﮐﺘﺎب ﻣﻦ اﻟّﺴـ ﻤﺎء ﻓﯿﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ و اﻣﺮت ان أﺳﺄﻟﮏ ﻋﻨﻬّﻦ ﻓﺎن اﺧﺮﺟﺘﻬﻦ ﻓﺎﻧﺖ اﻟﺨﻠﯿﻔـﮥ ﻣﻦ‬‫ﺑﻌﺪي ﻗﺎل ﺳﻠﯿﻤﺎن ﯾﺴﺌﻞ ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺎ ﺑﺪا ﻟﻪ َو ﻣﺎ َﺗْﻮﻓِﯿِﻘﯽ ِإﻟﱠﺎ ﺑ ِﺎﻟﱠﻠِﻪ‬‫ﻓﻘﺎل داود ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم اﺧﺒﺮﻧﯽ ﯾﺎ ﻧﺒّﯽ ﻣﺎ اﻗﺮب اﻻﺷـﯿﺎء و ﻣﺎ اﺑﻌﺪ اﻻﺷـﯿﺎء و ﻣﺎ آﻧﺲ اﻻﺷـﯿﺎء و ﻣﺎ اوﺣﺶ اﻻﺷﯿﺎء و ﻣﺎ اﺣﺴﻦ اﻻﺷﯿﺎء و ﻣﺎ‬‫اﻗﺒﺢ اﻻﺷﯿﺎء و ﻣﺎ اﻗﻞ اﻻﺷﯿﺎء و ﻣﺎ اﮐﺜﺮ اﻻﺷﯿﺎء و ﻣﺎ اﻟﻘﺎﺋﻤﺎن و ﻣﺎ اﻟﻤﺨﺘﻠﻔﺎن و ﻣﺎ اﻟﻤﺘﺒﺎﻏﻀﺎن و ﻣﺎ اﻻﻣﺮ اﻟّﺬي إذا رﮐﺒﻪ اﻟﺮﺟﻞ ﺣﻤﺪ آﺧﺮه‬‫و ﻣﺎ اﻻﻣﺮ اﻟّﺬي إذا رﮐﺒﻪ اﻟﺮﺟﻞ ذم آﺧﺮه ﻗﺎل ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻣﺎ اﻗﺮب اﻻﺷﯿﺎء ﻓﺎﻻﺧﺮة و اﻣﺎ اﺑﻌﺪ اﻻﺷﯿﺎء ﻓﻤﺎ ﻓﺎﺗﮏ ﻣﻦ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻣﺎ آﻧﺲ اﻻﺷﯿﺎء‬‫ﻓﺠﺴﺪ ﻓﯿﻪ روح ﻧﺎﻃﻖ و اﻣﺎ اوﺣﺶ اﻻﺷﯿﺎء ﻓﺠﺴﺪ ﺑﻼ روح ﻓﺎّﻣﺎ اﺣﺴﻦ اﻻﺷﯿﺎء ﻓﺎﻻﯾﻤﺎن ﺑﻌﺪ اﻟﮑﻔﺮ و اﻣﺎ اﻗﺒﺢ اﻻﺷﯿﺎء ﻓﺎﻟﮑﻔﺮ ﺑﻌﺪ اﻻﯾﻤﺎن و‬‫اﻣـﺎ اﻗـﻞ اﻻﺷـﯿﺎء ﻓـﺎﻟﯿﻘﯿﻦ و اﻣـﺎ اﮐﺜﺮ اﻻﺷـﯿﺎء ﻓﺎﻟﺸـﮏ و اّﻣـﺎ اﻟﻘﺎﺋﻤﺎن ﻓﺎﻟـّﺴ ﻤﺎء و اﻻرض و اّﻣﺎ اﻟﻤﺨﺘﻠﻔﺎن ﻓﺎﻟﻠﯿﻞ و اﻟﻨﻬﺎر و اّﻣﺎ اﻟﻤﺘﺒﺎﻏﻀﺎن‬‫ﻓﺎﻟﻤﻮت و اﻟﺤﯿﻮة و اﻣﺎ اﻻﻣﺮ اﻟـﺬي إذا رﮐﺒﻪ اﻟّﺮﺟﻞ ﺣﻤـﺪ آﺧﺮه ﻓﺎﻟﺤﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻐﻀﺐ و اﻣﺎ اﻻﻣﺮ اﻟّﺬي إذا رﮐﺐ اﻟﺮﺟﻞ ذم آﺧﺮه ﻓﺎﻟﺤﺪة‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻐﻀﺐ ﻗﺎل ﻓﻔﮑﻮا اﻟﺨﺎﺗﻢ ﻓﺎذا ﻫﯽ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ ﺳﻮاء ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﺰل ﻣﻦ اﻟـّﺴ ﻤﺎء ﻓﻘﺎل اﻟﻘﺴـﯿﺴﻮن و اﻻﺣﺒﺎر ﻻ ﻧﺮﺿﯽ ﺣﺘﯽ ﻧﺴﺄﻟﻪ ﻋﻦ ﻣﺴﺌﻠﮥ‬‫ﻓﺎن ﻫﻮ اﺧﺮﺟﻬﺎ ﻓﻬﻮ اﻟﺨﻠﯿﻔﮥ ﻣﻦ ﺑﻌﺪك ﻗﺎل ﺳﻠﻮه ﻓﻘﺎل ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺳﻠﻮﻧﯽ َو ﻣﺎ َﺗْﻮﻓِﯿِﻘﯽ ِإﻟﱠﺎ ﺑ ِﺎﻟﱠﻠِﻪ‬‫ﻓﻘﺎﻟﻮا و ﻣﺎ اﻻﻣﺮ اﻟّﺬي إذا ﺻﻠﺢ ﺻﻠﺢ ﮐﻞ ﺷﯽء ﻣﻦ اﻻﻧﺴﺎن و إذا اﻓﺴﺪ ﻓﺴﺪ ﻣﻨﻪ ﮐﻞ ﺷﯽء ﻓﻘﺎل ﻫﻮ اﻟﻘﻠﺐ ﻓﻘﺎم داود ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم و ﺻﻌﺪ‬‫اﻟﻤﻨﺒﺮ و ﺣﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل ان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ اﻣﺮﻧﯽ ان اﺳﺘﺨﻠﻒ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻗﺎل ﻓﻀﺠﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪695 :‬‬‫رؤس ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﻣﻦ ذﻟﮏ و ﻗﺎﻟﻮا ﻏﻼم ﯾﺤﺪث ﯾﺴﺘﺨﻠﻒ ﻋﻠﯿﻨﺎ و ﻓﯿﻨﺎ ﻣﻦ ﻫﻮ اﻋﻠﻢ و اﻓﻀﻞ ﻣﻨﻪ ﻓﺒﻠﻎ ذﻟﮏ داود ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻓﺪﻋﺎ رؤس‬‫ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻓﻘﺎل اﻧﻪ ﺑﻠﻐﻨﯽ ﻣﻘﺎﻟﺘﮑﻢ ﻓﺄروﻧﯽ ﻋﺼـّﯿﮑﻢ ﻓﺎّي ﻋﺼﺎ اﺛﺮت ﻓﺎّن ﺻﺎﺣﺒﻬﺎ وﻟﯽ ﻫـﺬا اﻻﻣﺮ ﺑﻌـﺪي ﻓﻘﺎﻟﻮا رﺿـﯿﻨﺎ ﻓﺠﺎءوا ﺑﻌﺼـﯿﻬﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﻟﻬﻢ داود ﻟﯿﮑﺘﺐ ﮐﻞ اﺳـﻤﻪ ﺛﻢ ادﺧﻠﺖ ﺑﯿﺘﺎ و اﻏﻠﻖ اﻟﺒﺎب و ﺳّﺪ ﺑﺎﻻﻗﻔﺎل و ﺣﺮﺳﻪ رؤس اﺳـﺒﺎط ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻓﻠﻤﺎ اﺻـﺒﺢ ﺻـّﻠﯽ ﺑﻬﻢ‬‫اﻟﻐـﺪاة ﺛﻢ اﻗﺒﻞ ﻓﻔﺘـﺢ اﻟﺒﺎب ﻓﺎﺧﺮج ﻋﺼـّﯿﻬﻢ ﮐﻤﺎ ﻫﯽ و ﻋﺼـﯽ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻗﺪ اورﻗﺖ و اﺛﻤﺮت ﻗﺎﻟﻮا ﻓﺴـﻠﻤﻮا ذﻟﮏ ﻟﺪاود ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴﻼم ﻓﻠّﻤﺎ راي ذﻟﮏ داود ﺟﻤﻞ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺛﻢ ﺳﺎرﯾﻪ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﻓﻘﺎل ان ﻫﺬا ﺧﻠﯿﻔﺘﯽ ﻓﯿﮏ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي و از ﺟﻤﻠﻪ ادﻟﻪ ﺻﺮﯾﺤﻪ‬‫ﺗﻌﯿﻦ اﻋﻠﻢ ﺑﺮاي ﺧﻼﻓﺖ و اﻣﺎﻣﺖ و اﻣﺎرت و زﻋﺎﻣﺖ ﺣﺪﯾﺜﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل آورده و اﻟﻔﺎظ آن اﯾﻦ ﺳﺖ‬‫ﻣﻦ اﺳـﺘﻌﻤﻞ ﻋﺎﻣﻼـ ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻫـﻮ ﯾﻌﻠﻢ ان ﻓﯿﻬﻢ اوﻟﯽ ﺑـﺬﻟﮏ ﻣﻨﻪ و اﻋﻠﻢ ﺑﮑﺘـﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـﻨﮥ ﻧـﺒّﯿﻪ ﻓﻘـﺪ ﺧـﺎن اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و ﺟﻤﯿﻊ‬‫اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ م د ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﻣﻨﺘﺨﺐ ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻣﻦ اﺳـﺘﻌﻤﻞ ﻋﺎﻣﻼـ ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻫـﻮ ﯾﻌﻠﻢ اّن ﻓﯿﻬﻢ اوﻟﯽ ﺑـﺬﻟﮏ ﻣﻨﻪ و اﻋﻠﻢ ﺑﮑﺘـﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـﻨﮥ ﻧـﺒّﯿﻪ ﻓﻘـﺪ ﺧـﺎن اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و ﺟﻤﯿﻊ‬‫اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ )م د( ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫ازﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ واﺿـﺢ و ﻻـﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﻣﻘﺮر ﮐﻨـﺪ ﻋﺎﻣﻠﯽ را از‬‫ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﺪاﻧـﺪ ﮐﻪ در ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﮐﺴـﯽ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ از ان ﻋﺎﻣﻞ اوﻻﺳﺖ ﺑﺎﯾﻦ ﻋﻤﻞ و اﻋﻠﻤﺴﺖ ﺑﮑﺘﺎب ﺧﺪا و ﺳـﻨﺖ ﻧﺒﯽ ﺧﺪا‬‫ﭘﺲ ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﮐﻪ ﺧﯿﺎﻧﺖ ﮐﺮده اﺳﺖ آن ﺷـﺨﺺ ﺧـﺪا و رﺳﻮل ﺧـﺪا و ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ را و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﻨﺺ ارﺷﺎد ﻫﺪاﯾﺖ ﺑﻨﯿﺎد ﺳـﺮور ﻋﺒﺎد‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻣﺠﺎد آﻻف اﻟﺴﻼم اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻤﻌﺎد در ﺗﻮﻟﯿﺖ اﻣﺎرت ﺟﺰﺋﯿﻪ ﻧﺼﺐ ﻋﺎﻣﻞ ﻏﯿﺮ اﻋﻠﻢ ﺑﺎ وﺟﻮد ﻋﺎﻣﻞ اﻋﻠﻢ ﺟﺎﺋﺰ ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﻣﻮﺟﺐ‬‫ﺧﯿـﺎﻧﺖ ﺧـﺪا و رﺳﻮل ص و ﺟﻤﻠﻪ اﻫﻞ اﺳـﻼم ﮔﺮدد ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ زﻋﺎﻣﺖ ﮐﺒﺮي و رﯾﺎﺳﺖ ﻋﻈﻤﯽ ﮐﻪ ﺧﻼﻓﺖ و اﻣﺎﻣﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 547‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒـﺎرت از آﻧﺴـﺖ ﺑـﺎ وﺟـﻮد اﻋﻠﻢ ﺑﻐﯿﺮ اﻋﻠﻢ ﺧﻮاﻫـﺪ رﺳـﯿﺪ و ﻧﺼﺐ ﻏﯿﺮ اﻋﻠﻢ ﺑﺮاي اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻨﺼﺐ ﺟﻠﯿـﻞ ﺧﻄﯿﺮ و ﻣﺮﻗﺐ رﻓﯿـﻊ اﺛﯿﺮ ﺑﻼ‬‫اﺷـﮑﺎل ﺟﺎﺋﺰ و ﺳﺎﺋﻎ ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﺮدﯾـﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﮑﻤﺎل اﺗﻀﺎح ﺳﺎﻃﻊ و ﻻﻣﻊ ﺷﺪ ﮐﻪ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺟﻮد ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ‬‫ﻣﺜـﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﮐﻪ ﺟﺎﻫـﻞ اب و ﮐﻼـﻟﻪ ﺑـﻞ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻤﻨﺼﻮب ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻬﺎﻟـﮥ ﺑﻮد ﺑﺮاي ﻧﺼﺐ ﺑﺮ ﻣﻨﺼﺐ ﺧﻼﻓﺖ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﮐﺮدهاﻧـﺪ راه ﮐﻤﺎل‬‫ﻧﺼﺐ و اﻧﺤﺮاف و ﻏّﯽ و اﻋﻨـﺎف ﭘﯿﻤﻮده و ﺑﺎ ﻓﺤﺶ وﺟﻮه ارﺗﮑﺎب ﺧﯿﺎﻧﺖ ﺧـﺪا و رﺳﻮل و ﺟﻤﻠﻪ اﻫﻞ اﺳـﻼم ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ و َﺳـ َﯿْﻌَﻠُﻢ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ‬‫َﻇَﻠُﻤﻮا َأﱠي ُﻣﻨَْﻘَﻠٍﺐ َﯾﻨَْﻘﻠِﺒُﻮَن‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ دﻻﺋﻞ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻮﺟﺐ ﺧﻼﻓﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪696 :‬‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ اﺷـﻌﺎر ﺑﻼﻏﺖ ﺷـﻌﺎر ﺣﻀـﺮت ﻋﺒﺎس ﻋﻢ رﺳﻮل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺎﻫﺐ اﻟﻘﺒﻮل ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ آن را در وﻗﺘﯽ ﮐﻪ اﻫﻞ ﺳﻘﯿﻔﻪ‬‫ﺑﯿﻌﺖ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ ﮐﺮده ﺑﻮدﻧـﺪ اﻧﺸـﺎ ﻧﻤـﻮده و در ان اﺷـﻌﺎر ﺑـﺎﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺮ اﺣﻖ ﺑﻮدن آن ﺟﻨـﺎب ﺑﺨﻼـﻓﺖ‬‫اﺳـﺘﺪﻻل ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﻌﺒﺎس ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻄﻠﺐ ﯾﻤـﺪح ﻋﻠّﯿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺣﯿﻦ ﺑﻮﯾﻊ ﻻﺑﯽ‬‫ﺑﮑﺮ ﻣـﺎ ﮐﻨﺖ اﺣﺴﺐ اّن اﻻـﻣﺮ ﻣﻨﺤﺮف ﻋﻦ ﻫـﺎﺷﻢ ﺛﻢ ﻣﻨﻬـﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﺴﻦأ ﻟﯿﺲ اّول ﻣﻦ ﺻـﻠﯽ ﻟﻘﺒﻠﺘﮑﻢ و اﻋﻠﻢ اﻟّﻨـﺎس ﺑﺎﻵﺛﺎر و اﻟﺴـﻨﻦو‬‫اﻗﺮب اﻟّﻨـﺎس ﻋﻬـﺪا ﺑﺎﻟﻨﺒﯽ و ﻣﻦﺟﺒﺮﯾﻞ ﻋﻮن ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻐﺴﻞ و اﻟﮑﻔﻦ ﻣﻦ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻨﺎس ﮐّﻠﻬﻢو ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﻟّﻨﺎس ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺤﺴﻦﻣﺎ‬‫ذا اﻟّﺬي ردﮐﻢ ﻋﻨﻪ ﻓﻨﻌﺮﻓﻪﻫﺎ ان ﺑﯿﻌﺘﮑﻢ ﻣﻦ اول اﻟﻔﺘﻦ و ﺑﻌﻀـﯽ از ﻋﻠﻤﺎ اﯾﻦ اﺷـﻌﺎر را ﺑﻌﺘﺒﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﻬﺐ ﻧﺴﺒﺖ دادهاﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻮ اﻟﻔﺪاء‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻـﯾﻮﺑﯽ در ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸـﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻟّﻤﺎ ﻗﺒﺾ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺒّﯿﻪ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ ﻗﺎل ان‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺎت ﻋﻠﻮت راﺳﻪ ﺑﺴـﯿﻔﯽ ﻫﺬا و اﻧّﻤﺎ ارﺗﻔﻊ اﻟﯽ اﻟﺴﻤﺎء ﻓﻘﺮأ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ َو ﻣﺎ ُﻣَﺤﱠﻤٌﺪ ِإﻟﱠﺎ َرُﺳﻮٌل َﻗْﺪ َﺧَﻠْﺖ ﻣِْﻦ‬‫َﻗﺒْﻠِِﻪ اﻟﱡﺮُﺳُﻞ َأ َﻓِﺈْن ﻣﺎَت َأْو ﻗُﺘَِﻞ اﻧ َْﻘَﻠﺒْﺘُْﻢ َﻋﻠﯽ َأْﻋﻘﺎﺑ ُِﮑْﻢ‬‫ﻓﺮﺟﻊ اﻟﻘﻮم اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ و ﺑﺎدروا ﺳـﻘﯿﻔﮥ ﺑﻨﯽ ﺳﺎﻋـﺪة ﻓﺒﺎﯾﻊ ﻋﻤﺮ أﺑﺎ ﺑﮑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ و اﻧﺜﺎل اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯿﻪ ﯾﺒﺎﯾﻌﻮﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﺸـﺮ اﻻوﺳﻂ ﻣﻦ‬‫رﺑﯿﻊ اﻻّول ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي ﻋﺸـﺮة ﺧﻼ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ ﺑﻨﯽ ﻫﺎﺷﻢ و اﻟﺰﺑﯿﺮ و ﻋﺘﺒﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﻬﺐ و ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﺎص و اﻟﻤﻘﺪاد ﺑﻦ ﻋﻤﺮو و‬‫ﺳﻠﻤﺎن اﻟﻔﺎرﺳـﯽ و أﺑﯽ ذر و ﻋﻤﺎر ﺑﻦ ﯾﺎﺳﺮ و اﻟﺒﺮأ ﺑﻦ ﻋﺎزب و اﺑّﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و ﻣﺎﻟﻮا ﻣﻊ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و ﻗﺎل ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻋﺘﺒﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻟﻬﺐ ﻣﺎ ﮐﻨﺖ اﺣﺴﺐ اّن اﻻﻣﺮ ﻣﻨﺼـﺮف ﻋﻦ ﻫﺎﺷﻢ ﺛﻢ ﻣﻨﻬﻢ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﺴﻦ ﻋﻦ اول اﻟّﻨﺎس اﯾﻤﺎﻧﺎ و ﺳﺎﺑﻘﮥو اﻋﻠﻢ اﻟﻨﺎس ﺑﺎﻟﻘﺮآن و اﻟﺴـﻨﻦو‬‫آﺧﺮ اﻟّﻨـﺎس ﻋﻬـﺪا ﺑﺎﻟﻨﺒّﯽ و ﻣﻦ ﺟﺒﺮﯾﻞ ﻋﻮن ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻐﺴﻞ و اﻟﮑﻔﻦﻣﻦ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﻓﯿﻬﻢ ﻻ ﯾﻤﺘﺮون ﺑﻪو ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﻟﻘﻮم ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺤﺴﻦ و ﻣﺆﯾﺪ‬‫اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ زﺑﯿﺮ ﺑﻦ ﺑﮑـﺎر در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﻓﻘﯿﺎت ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ روي ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ان أﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻟﻤﺎ ﺑﻮﯾﻊ اﻓﺘﺨﺮت ﺗﯿﻢ‬‫ﺑﻦ ﻣﺮة ﻗﺎل و ﮐﺎن ﻋﺎﻣﮥ اﻟﻤﻬﺎﺟﺮﯾﻦ و ﺟّﻞ اﻻﻧﺼﺎر ﻻ ﯾﺸـﮑﻮن اّن ﻋﻠّﯿﺎ ﻫﻮ ﺻﺎﺣﺒﻬﺎ ﺑﻌﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎل اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺎس ﯾﺎ ﻣﻌﺸـﺮ ﻗﺮﯾﺶ و ﺧﺼﻮﺻﺎ ﯾﺎ ﺑﻨﯽ ﺗﯿﻢ اﻧﮑﻢ اﻧّﻤﺎ اﺧـﺬﺗﻢ اﻟﺨﻼﻓـﮥ ﺑﺎﻟﻨﺒّﻮة و ﻧﺤﻦ اﻫﻠﻬﺎ دوﻧﮑﻢ و ﻟﻮ ﻃﻠﺒﻨﺎ ﻫـﺬا اﻻﻣﺮ اﻟّﺬي ﻧﺤﻦ اﻫﻠﻪ‬‫ﻟﮑـﺎﻧﺖ ﮐﺮاﻫـﮥ اﻟّﻨـﺎس ﻟﻨـﺎ اﻋﻈﻢ ﻣﻦ ﮐﺮاﻫﺘﻬﻢ ﻟﻐﯿﺮﻧﺎ ﺣﺴـﺪا ﻣﻨﻬﻢ ﻟﻨﺎ و ﺣﻘـﺪا ﻋﻠﯿﻨﺎ و اﻧﺎ ﻟﻨﻌﻠﻢ ان ﻋﻨـﺪ ﺻﺎﺣﺒﻨﺎ ﻋﻬـﺪا ﻫﻮ ﯾﻨﺘﻬﯽ إﻟﯿﻪ و ﻗﺎل‬‫ﺑﻌﺾ وﻟﺪ أﺑﯽ ﻟﻬﺐ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻄﻠﺐ‬‫ﻣﺎ ﮐﻨﺖ اﺣﺴﺐ ان اﻻﻣﺮ ﻣﺘﺼﺮف ﻋﻦ ﻫﺎﺷﻢ ﺛﻢ ﻣﻨﻬﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﺴﻦ‬‫أ ﻟﯿﺲ اّول ﻣﻦ ﺻّﻠﯽ ﻟﻘﺒﻠﺘﮑﻢ و اﻋﻠﻢ اﻟّﻨﺎس ﺑﺎﻟﻘﺮآن و اﻟﺴﻨﻦ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪697 :‬‬‫و اﻗﺮب اﻟّﻨﺎس ﻋﻬﺪا ﺑﺎﻟﻨﺒّﯽ و ﻣﻦ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻋﻮن ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻐﺴﻞ و اﻟﮑﻔﻦ‬‫ﻣﻦ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﻓﯿﻬﻢ ﻻ ﯾﻤﺘﺮون ﺑﻪ و ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﻟﻘﻮم ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺤﺴﻦ‬‫ﻣﺎ ذا اﻟﺬي رّدﻫﻢ ﻋﻨﻪ ﻓﻨﻌﻠﻤﻪ ﻫﺎ ان ذا ﻏﺒﻨﺎ ﻣﻦ اﻋﻈﻢ اﻟﻐﺒﻦ‬‫و ﺑﻌﻀـﯽ از اﻋﻼـم ﻣﺨـﺎﻟﻔﯿﻦ اﯾﻦ اﺷـﻌﺎر را ﺑﺨﺰﯾﻤﻪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ ذو اﻟﺸـﻬﺎدﺗﯿﻦ ﻣﻨﺴﻮب ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﺴـﯿﻦ اﻟﻌﺮاﻗﯽ در ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﺘﻘﯿﯿﺪ و اﻻﯾﻀﺎح ﻟﻤﺎ اﻃﻠﻖ و اﻏﻠﻖ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﺑﻦ اﻟﺼﻼح ﮔﻔﺘﻪ و اﻟّﺼﺤﯿﺢ ان ﻋﻠّﯿﺎ اول ذﮐﺮ اﺳﻠﻢ و ﺣﮑﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ اﻻﺗﻔﺎق ﻋﻠﯿﻪ ﮐﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 548‬از ‪581‬‬‫ﺳﯿﺎﺗﯽ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﻓﯽ اﻟﺴﯿﺮة اول ﻣﻦ اﻣﻦ ﺧﺪﯾﺠﮥ ﺛﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و ﮐﺎن اول ذﮐﺮ آﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و‬‫ﻫﻮ اﺑﻦ ﻋﺸـﺮ ﺳﻨﯿﻦ ﺛﻢ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺣﺎرﺛﮥ ﻓﮑﺎن اول ذﮐﺮ اﺳﻠﻢ ﺑﻌﺪ ﻋﻠﯽ ﺛﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﺎﻇﻬﺮ اﺳﻼﻣﻪ اﻟﯽ آﺧﺮ ﮐﻼﻣﻪ و ﻣﺎ ﻓﮑﺮﻧﺎ اﻧﻪ اﻟّﺼﺤﯿﺢ ﻣﻦ‬‫ان ﻋﻠﯿـﺎ اول ذﮐﺮ اﺳـﻠﻢ ﻫﻮ ﻗﻮل اﮐﺜﺮ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ أﺑﯽ ذر و ﺳـﻠﻤﺎن اﻟﻔﺎرﺳـﯽ و ﺧﺒﺎب ﺑﻦ اﻻرت و ﺧﺰﯾﻤـﮥ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و زﯾـﺪ ﺑﻦ ارﻗﻢ و أﺑﯽ‬‫اﯾﻮب اﻻﻧﺼـﺎري و اﻟﻤﻘـﺪاد ﺑﻦ اﻻﺳﻮد و ﯾﻌﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺮة و ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨـﺪري و اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و ﻋﻔﯿﻒ اﻟﮑﻨـﺪي و‬‫اﻧﺸﺪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺮزﺑﺎﻧﯽ ﻟﺨﺰﯾﻤﮥ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ‬‫ﻣﺎ ﮐﻨﺖ اﺣﺴﺐ ﻫﺬا اﻻﻣﺮ ﻣﻨﺼﺮﻓﺎ ﻋﻦ ﻫﺎﺷﻢ ﺛﻢ ﻣﻨﻬﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﺴﻦ‬‫أ ﻟﯿﺲ اّول ﻣﻦ ﺻﻠﯽ ﻟﻘﺒﻠﺘﻬﻢ و اﻋﻠﻢ اﻟّﻨﺎس ﺑﺎﻟﻔﺮﻗﺎن و اﻟﺴﻨﻦ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿـﻢ ﻋﺮاﻗﯽ در ﺷـﺮح اﻟﻔﯿـﮥ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘـﻪ و اﻟﻘـﻮل اﻟﺜـﺎﻧﯽ اوﻟﻬﻢ اﺳـﻼﻣﺎ ﻋﻠﯽ روي ذﻟـﮏ ﻋﻦ زﯾـﺪ ﺑﻦ ارﻗﻢ و أﺑﯽ ذر و‬‫اﻟﻤﻘـﺪاد ﺑﻦ اﻻﺳﻮد و أﺑﯽ اﯾﻮب و اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و ﯾﻌﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺮة و ﻋﻔﯿﻒ اﻟﮑﻨـﺪي و ﺧﺰﯾﻤـﮥ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و ﺳـﻠﻤﺎن اﻟﻔﺎرﺳـﯽ و ﺧﺒﺎب ﺑﻦ‬‫اﻻرت و ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري و اﻧﺸﺪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺮزﺑﺎﻧﯽ ﻟﺨﺰﯾﻤﮥ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﻓﯽ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ‬‫أ ﻟﯿﺲ اول ﻣﻦ ﺻّﻠﯽ ﻟﻘﺒﻠﺘﻬﻢ و اﻋﻠﻢ اﻟﻨﺎس ﺑﺎﻟﻔﺮﻗﺎن و اﻟﺴﻨﻦ‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺳﺨﺎوي در ﻓﺘﺢ اﻟﻤﻐﯿﺚ ﺷﺮح اﻟﻔﯿﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﺑﻞ اوﻟﻬﻢ اﺳﻼﻣﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﻟﻘﻮﻟﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ اﻟﻠّﻬّﻢ ﻻ اﻋﺮف ﻋﺒﺪك ﻗﺒﻠﯽ ﻏﯿﺮ ﻧﺒﯿﮏ ﺛﻠﺚ ﻣﺮات ﻟﻘﺪ ﺻﻠﯿﺖ ﻗﺒﻞ ان ﯾﺼﻠﯽ اﻟﻨﺎس ﺳﺒﻌﺎ‬‫و ﺳﻨﺪه ﺣﺴﻦ و ﻟﻘﻮﻟﻪ ﻣّﻤﺎ اﻧﺸﺪه اﻟﻘﻀﺎﻋﯽ‬‫ﺳﺒﻘﺘﮑﻢ اﻟﯽ اﻻﺳﻼم ﻃّﺮا ﺻﻐﯿﺮا ﻣﺎ ﺑﻠﻐﺖ او ان ﺣﻠﻤﯽ‬‫و ﻟﻤﺎ روي ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻋﻦ اﻧﺲ و ﺟﺎﺑﺮ و ﺧﺒﺎب و ﺧﺰﯾﻤﮥ و زﯾﺪ ﺑﻦ ارﻗﻢ و ﺳﻠﻤﺎن و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﯾﻀﺎ و ﻋﻔﯿﻒ اﻟﮑﻨﺪي و ﻣﻌﻘﻞ ﺑﻦ ﯾﺴﺎر و‬‫اﻟﻤﻘـﺪاد ﺑﻦ اﻻﺳﻮد و ﯾﻌﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺮة و أﺑﯽ اﯾﻮب و أﺑﯽ ذر و أﺑﯽ راﻓﻊ و أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨـﺪري ﻓﯽ آﺧﺮﯾﻦ ﻣﻨﻬﻢ ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﻤﻼﺋﯽ و اﻧﺸﺪ اﺑﻮ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺮزﺑﺎﻧﯽ ﻟﺨﺰﯾﻤﮥ‬‫ﻣﺎ ﮐﻨﺖ اﺣﺴﺐ ﻫﺬا اﻻﻣﺮ ﻣﻨﺼﺮﻓﺎ ﻋﻦ ﻫﺎﺷﻢ ﺛﻢ ﻣﻨﻬﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﺴﻦ‬‫أ ﻟﯿﺲ اول ﻣﻦ ﺻـﻠﯽ ﻟﻘﺒﻠﺘﻬﻢ و اﻋﻠﻢ اﻟﻨﺎس ﺑﺎﻟﻔﺮﻗﺎن و اﻟﺴـﻨﻦ و ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﺪث ﺷـﯿﺮازي در روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب در ﻣﺒﺤﺚ ﺳﺒﻖ اﺳﻼم‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ و از ﺧﺰﯾﻤـﮥ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﺑﯿﺎت در ﻣـﺪح ﻋﻠﯽ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻣﻨﻘﻮﻟﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﻣﺸﯿﺮ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪698 :‬‬‫ﻣﺎ ﮐﻨﺖ اﺣﺴﺐ ﻫﺬا اﻻﻣﺮ ﻣﻨﺼﺮﻓﺎ ﻋﻦ ﻫﺎﺷﻢ ﺛﻢ ﻣﻨﻬﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﺴﻦ‬‫أ ﻟﯿﺲ اول ﻣﻦ ﺻﻠﯽ ﻟﻘﺒﻠﺘﻬﻢ و اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﻨﺎس ﺑﺎﻟﻔﺮﻗﺎن و اﻟﺴﻨﻦ‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ زرﻗﺎﻧﯽ در ﺷﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻧﺸﺪ اﻟﻤﺮزﺑﺎﻧﯽ ﻟﺨﺰﯾﻤﮥ ﻓﯽ ﻋﻠّﯽ‬‫أ ﻟﯿﺲ اول ﻣﻦ ﺻﻠﯽ ﻟﻘﺒﻠﺘﮑﻢ و اﻋﻠﻢ اﻟّﻨﺎس ﺑﺎﻟﻘﺮآن و اﻟﺴﻨﻦ‬‫و ﺑﻌﻀـﯽ از ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺧﻼف ﺣﺴﺎن ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ را ﻗﺎﺋﻞ اﯾﻦ اﺷـﻌﺎر ﻣﯽداﻧﻨﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻓﺨﺮ رازي در ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ اﻟﻐﯿﺐ در ﺗﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ َو ِإْذ ﻗُﻠْﻨﺎ‬‫ﻟ ِﻠَْﻤﻼﺋَِﮑِﮥ اْﺳُﺠُﺪوا ﻟ ِﺂَدَم*‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﺟﻤﻊ اﻟﻤﺴـﻠﻤﻮن ﻋﻠﯽ ان ذﻟﮏ اﻟﺴـﺠﻮد ﻟﯿﺲ ﺳـﺠﻮد ﻋﺒﺎدة ﻻن ﺳـﺠﻮد اﻟﻌﺒﺎدة ﻟﻐﯿﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﻔﺮ و اﻻﻣﺮ ﻻ ﯾﺮد ﺑﺎﻟﮑﻔﺮ ﺛﻢ اﺧﺘﻠﻔﻮا ﺑﻌﺪ‬‫ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ ﺛﻠﺜـﮥ اﻗﻮال اﻻول ان ذﻟﮏ اﻟﺴـﺠﻮد ﮐﺎن ﻟّﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﺎن ﮐﺎﻟﻘﺒﻠـﮥ و ﻣﻦ اﻟّﻨﺎس ﻣﻦ ﻃﻌﻦ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﻘﻮل ﻣﻦ‬‫وﺟﻬﯿﻦ اﻻول اﻧﻪ ﻻ ﯾﻘﺎل ﺻـﻠﯿﺖ ﻟﻠﻘﺒﻠﮥ ﺑﻞ ﯾﻘﺎل ﺻـﻠﯿﺖ اﻟﯽ اﻟﻘﺒﻠﮥ ﻓﻠﻮ ﮐﺎن آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻗﺒﻠﮥ ﻟﺬﻟﮏ اﻟﺴﺠﻮد ﻟﻮﺟﺐ ان ﯾﻘﺎل اﺳﺠﺪوا‬‫اﻟﯽ آدم ﻓﻠﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺮد اﻻﻣﺮ ﻫﮑـﺬا ﺑﻞ ﻗﯿﻞ اﺳـﺠﺪوا ﻵدم ﻋﻠﻤﻨﺎ ان آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻗﺒﻠـﮥ اﻟﺜﺎﻧﯽ ان اﺑﻠﯿﺲ ﻗﺎل أ راﯾﺘﮏ ﻫﺬا اﻟﺬي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 549‬از ‪581‬‬‫ﮐﺮﻣﺖ ﻋﻠﯽ أي ان ﮐﻮﻧﻪ ﻣﺴـﺠﻮدا ﯾـﺪل ﻋﻠﯽ أّم اﻋﻈﻢ ﺣﺎﻻ ﻣﻦ اﻟّﺴﺎﺟـﺪ و ﻟﻮ ﮐﺎن ﻗﺒﻠـﮥ ﻟﻤﺎ ﺣﺼـﻠﺖ ﻫـﺬه اﻟﺪرﺟﮥ ﺑﺪﻟﯿﻞ ان ﻣﺤﻤﺪا ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﺎن ﯾﺼﻠﯽ اﻟﯽ اﻟﮑﻌﺒﮥ و ﻟﻢ ﯾﻠﺰم ان ﺗﮑﻮن اﻟﮑﻌﺒﮥ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻟﺠﻮاب ﻋﻦ اﻻول اﻧّﻪ ﮐﻤﺎ‬‫ﯾﺠﻮز ان ﯾﻘﺎل ﺻـﻠﯿﺖ اﻟﯽ اﻟﻘﺒﻠـﮥ ﺟﺎز ان ﯾﻘﺎل ﺻـﻠﯿﺖ ﻟﻠﻘﺒﻠـﮥ و اﻟـﺪﻟﯿﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻘﺮآن و اﻟﺸـﻌﺮ اّﻣﺎ اﻟﻘﺮآن ﻓﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َأﻗِِﻢ اﻟﱠﺼﻼَة ﻟ ُِﺪﻟ ُﻮِك‬‫اﻟﱠﺸْﻤِﺲ‬‫و اﻟـّﺼ ﻼة ﻟﻠّﻪ ﻻ ﻟﻠـﺪﻟﻮك ﻓﺎذا ﺟﺎز ذﻟﮏ ﻓﻠﻢ ﻻ ﯾﺠﻮز ان ﯾﻘﺎل ﺻـﻠﯿﺖ ﻟﻠﻘﺒﻠـﮥ ﻣﻊ ان اﻟﺼـﻠﻮة ﺗﮑﻮن ﻟﻠّﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻻ ﻟﻠﻘﺒﻠـﮥ و اﻣﺎ اﻟﺸـﻌﺮ ﻓﻘﻮل‬‫ﺣﺴﺎ ن‬‫ﻣﺎ ﮐﻨﺖ اﻋﺮف ان اﻻﻣﺮ ﻣﻨﺼﺮف ﻋﻦ ﻫﺎﺷﻢ ﺛﻢ ﻣﻨﻬﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ‬‫أ ﻟﯿﺲ اول ﻣﻦ ﺻﻠﯽ ﻟﻘﺒﻠﺘﮑﻢ و اﻋﺮف اﻟﻨﺎس ﺑﺎﻟﻘﺮآن و اﻟﺴﻨﻦ‬‫ﻓﻘﻮﻟﻪ ﺻـﻠّﯽ ﻟﻘﺒﻠﺘﮑﻢ ﻧﺺ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻘﺼﻮد و اﻟﺠﻮاب ﻋﻦ اﻟﺜـﺎﻧﯽ ان اﺑﻠﯿﺲ ﺷـﮑﯽ ﺗﮑﺮﯾﻤﻪ و ذﻟﮏ اﻟﺘﮑﺮﯾﻢ ﻻ ﻧﺴـﻠﻢ اﻧﻪ ﺣﺼﻞ ﻣﺠﺮد ﺗﻠﮏ‬‫اﻟﻤﺴـﺠﻮدﯾﮥ ﺑﻞ ﻟﻌّﻠﻪ ﺣﺼﻞ ﺑﺬﻟﮏ ﻣﻊ اﻣﻮر أﺧﺮ ﻓﻬﺬا ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻘﻮل اﻻول و ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري در ﻏﺮاﺋﺐ اﻟﻔﺮﻗﺎن ﺑﺘﻔﺴـﯿﺮ آﯾﻪ ﻣﺬﮐﻮره‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ ان ﻟا ﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ اﺟﻤﻌﻮا ﻋﻠﯽ ان ذﻟـﮏ اﻟﺴـﺠﻮد ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻠﻌﺒـﺎدة ﻻـﻧﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻻـ ﯾـﺎﻣﺮ ﺑـﺎﻟﮑﻔﺮ و اﻟﻌﺒـﺎدة ﻟﻐﯿﺮه ﮐﻔﺮ ﻓﺰﻋﻢ ﺑﻌﺾ ان‬‫اﻟﺴﺠﻮد ﮐﺎن ﻟّﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و آدم ﮐﺎﻟﻘﺒﻠﮥ ﻓﻘﻮﻟﻪ اْﺳُﺠُﺪوا ﻟ ِﺂَدَم*‬‫ﻣﺜﻞ ﻗﻮﻟﮏ ﺻﻞ ﻟﻠﻘﺒﻠﮥ ﻗﺎل ﺣﺴﺎن ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ‬‫ﻣﺎ ﮐﻨﺖ اﻋﺮف ان اﻻﻣﺮ ﻣﻨﺼﺮف ﻋﻦ ﻫﺎﺷﻢ ﺛﻢ ﻣﻨﻬﺎ أﺑﯽ ﺣﺴﻦ‬‫أ ﻟﯿﺲ اّول ﻣﻦ ﺻﻠﯽ ﻟﻘﺒﻠﺘﮑﻢ و اﻋﺮف اﻟﻨﺎس ﺑﺎﻟﻘﺮآن و اﻟﺴﻨﻦ‬‫و ﺑﯿﻀﺎوي در ﺗﻔﺴـﯿﺮ آﯾﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ اﻣﺮﻫﻢ ﺑﺎﻟﺴـﺠﻮد ﺗﺬﻟﻼ ﻟﻤﺎ راو ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ﻋﻈﯿﻢ ﻗﺪرﺗﻪ و ﺑﺎﻫﺮ آﯾﺎﺗﻪ و ﺷﮑﺮا ﻟﻤﺎ اﻧﻌﻢ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺑﻮاﺳﻄﺘﻪ‬‫ﻓﺎﻟﻼم ﻓﯿﻪ ﮐﺎﻟﻼم ﻓﯽ ﻗﻮل ﺣﺴﺎن‬‫أ ﻟﯿﺲ اول ﻣﻦ ﺻّﻠﯽ ﻟﻘﺒﻠﺘﮑﻢ و اﻋﺮف اﻟﻨﺎس ﺑﺎﻟﻘﺮآن و اﻟﺴﻨﻦ‬‫و ﻣﻼ ﻋﺼﺎم در ﺣﺎﺷﯿﮥ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺑﯿﻀﺎوي ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ‬‫أ ﻟﯿﺲ اول ﻣﻦ ﺻـّﻠﯽ ﻟﻘﺒﻠﺘﮑﻢ ﻗﺎﻟﻪ ﻓﯽ ﺷﺎن اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣـﺪﻋﯿﺎ ان اﻟﺨﻼﻓﮥ ﺣﻘﻪ و اوﻟﻪ ﻣﺎ ﮐﻨﺖ اﻋﻠﻢ‬‫أي اﻋﺮف ان اﻻﻣﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪699 :‬‬‫ﻣﻨﺼـﺮف ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺨﻼﻓﮥ ﻋﻦ ﻫﺎﺷﻢ ﺛﻢ ﻣﻨﻬﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﺴﻦ ﯾﻌﻨﯽ ﺛّﻢ اﺑﻌﺪ ﻣﻦ ذﻟﮏ ان ﯾﻨﺼـﺮف ﻣﻦ ﻫﺬه اﻟﻘﺒﯿﻠﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﮐﻨﯿﺘﻪ ﻋﻠّﯽ‬‫رض ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﻓﯿﻬﻢ ﻣﻦ ﮐﻞ ﺻﺎﻟﺤـﮥ و ﻟﯿﺲ ﻓﯽ ﮐﻠﻬﻢ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ﺣﺴﻦ ﯾﻌﻨﯽ ارﯾـﺪ ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﻦ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻻﺻـﺤﺎب او ﻓﯽ ﻫﺎﺷﻢ ﻣﻦ‬‫ﮐـّﻞ ﺧﺼـﻠﮥ ﺻﺎﻟﺤـﮥ و ﻟﯿﺲ ﻓﯽ ﮐّﻠﻬﻢ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ﺧﻠﻖ ﺣﺴﻦ أ ﻟﯿﺲ اّول ﻣﻦ ﺻـّﻠﯽ ﻟﻘﺒﻠﺘﮑﻢ أي اول اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و اﻋﺮف اﻟﻨﺎس ﺑﺎﻟﻘﺮآن و‬‫اﻟّﺴـ ﻨﻦ ﻓﺎﻟﻼـم ﻓﯽ ﻟﻘﺒﻠﺘﮑﻢ ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻟﺠﺎﻧﺐ و ﺑﻌﻀـﯽ از ﮐﺒﺎر ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ اﺷـﻌﺎر را ﺑﺎﺑﻮ ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﺣﺮب ﻧﺴـﺒﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺳـﮑﺎﻓﯽ در ﻧﻘﺾ ﮐﺘﺎب اﻟﻌﺜﻤﺎﻧﯿﮥ ﺟﺎﺣﻆ در ﺑﯿﺎن ﺳـﺒﻖ اﺳﻼم ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫و اّﻣﺎ اﻻﺷﻌﺎر اﻟﻤﺮوّﯾﮥ ﻓﻤﻌﺮوﻓﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻨﺘﺸﺮة ﻓﻤﻨﻬﺎ ﻗﻮل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳﻔﯿﺎن ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻄﻠﺐ ﻣﺠﯿﺒﺎ ﻟﻠﻮﻟﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﻘﺒﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻣﻌﯿﻂ‬‫و اّن وﻟّﯽ اﻻﻣﺮ ﺑﻌﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ص و ﻋﻠّﯽ ع و ﻓﯽ ﮐّﻞ اﻟﻤﻮاﻃﻦ ﺻﺎﺣﺒﻪ‬‫وﺻﯽ اﻟﺮﺳﻮل ﺣﻘﺎ و ﺻﻨﻮه و اّول ﻣﻦ ﺻّﻠﯽ و ﻣﻦ ﻻن ﺟﺎﻧﺒﻪ‬‫و ﻗﺎل ﺧﺰﯾﻤﮥ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ‬‫وﺻّﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ دون اﻫﻠﻪ و ﻓﺎرﺳﻪ ﻣﺬ ﮐﺎن ﻓﯽ ﺳﺎﻟﻒ اﻟّﺰﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 550‬از ‪581‬‬‫و اّول ﻣﻦ ﺻﻠّﯽ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎس ﮐﻠّﻬﻢ ﺳﻮي ﺧﯿﺮة اﻟﻨﺴﻮان و اﻟﱠﻠﻪ ذو ﻣﻨﻦ‬‫و ﻗـﺎل اﺑﻮ ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﺣﺮب ﺑﻦ أﻣـّﯿ ﮥ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ ﺷـﻤﺲ ﺣﯿﻦ ﺑﻮﯾﻊ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣـﺎ ﮐﻨﺖ اﺣﺴﺐ اّن اﻻﻣﺮ ﻣﻨﺼـﺮف* ﻋﻦ ﻫﺎﺷﻢ ﺛﻢ ﻣﻨﻬﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫ﺣﺴﻦ* أ ﻟﯿﺲ اّول ﻣﻦ ﺻـّﻠﯽ ﻟﻘﺒﻠﺘﻬﻢ* و اﻋﻠﻢ اﻟّﻨﺎس ﺑﺎﻻﺣﮑﺎم و اﻟﺴـﻨﻦ* و ﻗﺎل اﺑﻮ اﻻﺳﻮد اﻟـﺪؤﻟﯽ ﯾﻬـﺪد ﻃﻠﺤـﮥ و اﻟّﺰﺑﯿﺮ و ان ﻋﻠّﯿﺎ ﻟﮑﻢ‬‫ﻣﺼـﺤﺮ* ﯾﻤﺎﺛﻠﻪ اﻻﺳﺪ اﻻﺳﻮد* اﻣﺎ اﻧﻪ اول اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ* ﺑﻤﮑﮥ و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﻌﺒﺪ* و ﻗﺎل ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﯾﺮﺗﺠﺰ ﺑﺼـﻔﯿﻦ ﻫﺬا ﻋﻠّﯽ ع و‬
‫اﺑﻦ ﻋﻢ اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ* اول ﻣﻦ اﺟـﺎﺑﻪ ﻓﯿﻤـﺎ روي* ﻫﻮ اﻻﻣـﺎم ﻻـ ﯾﺒـﺎﻟﯽ ﻣﻦ ﻏﻮي* و ﻗﺎل زﻓﺮ ﺑﻦ ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ ﺣﺬﯾﻔـﮥ اﻻﺳـﺪي ﻓﺤﻮﻃﻮا ﻋﻠﯿﺎ و‬‫اﻟﻀـﺮورة ﻓﺎﻧّﻪ* وﺻﯽ و ﻓﯽ اﻻﺳﻼم اول اول* و ان ﺗﺨﺬﻟﻮه و اﻟﺤﻮادث ﺟﻤﮥ* ﻓﻠﯿﺲ ﻟﮑﻢ ﻋﻦ ارﺿﮑﻢ ﻣﺘﺤﻮل* و اﻻﺷﻌﺎر ﮐﺎﻻﺧﺒﺎر إذا‬‫اﻣﺘﻨﻊ ﻓﯽ ﻣﺠﯽء اﻟﻘﺒﯿﻠﺘﯿﻦ اﻟﺘﻮاﻃﯽ و اﻻﺗﻔﺎق ﮐﺎن ورودﻫﻤﺎ ﺣّﺠﮥ و از ﺟﻤﻠﻪ ﻏﺮاﺋﺐ ﻣﻄﺮﺑﻪ اوﻟﯽ اﻻﺣﻼم و ﻋﺠﺎﺋﺐ ﻣﻐﺮﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﻪ اﯾﻦ ﻣﻘﺎم‬‫ﺧﺒﺮ ﺗﻤﻨـﺎي ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛـﺎﻧﯿﺴﺖ اﺳـﺘﺨﻼف ﻣﻌـﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ را ﺑﺰﻋﻢ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺘﻤﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﺎد روز ﻗﯿﺎﻣﺖ ﭘﯿﺶ ﻋﻠﻤﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺑﺎﻧﺪازه اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﺳـﻨﮕﯽ و اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻃﺮﯾﻒ را اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ اﻋﻼم و اﻣﺎﺛﻞ‬‫ﺣﻔﺎظ ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﺎﻟﻔﺎظ ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﯿﻊ اﻟﺰﻫﺮي اﻟﺒﺼـﺮي ﮐﺎﺗﺐ اﻟﻮاﻗﺪي در ﻃﺒﻘﺎت ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون اﻧﺎ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺮوﺑﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪700 :‬‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﺷﻬﺮ ﺑﻦ ﺣﻮﺷﺐ ﯾﻘﻮل ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻟﻮ ادرﮐﺖ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﻓﺎﺳﺘﺨﻠﻔﺘﻪ ﻓﺴﺎﻟﻨﯽ ﻋﻨﻪ رﺑﯽ ﻟﻘﻠﺖ رﺑﯽ‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﻧﺒﯿﮏ ﯾﻘﻮل ان اﻟﻌﻠﻤﺎء إذا اﺟﺘﻤﻌﻮا ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﮐﺎن ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﺑﻦ اﯾﺪﯾﻬﻢ ﺑﻘﺬﻓﮥ ﺣﺠﺮ‬‫و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ در ﻣﺴـﻨﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻤﻐﯿﺮة و ﻋﺼﺎم ﺑﻦ ﺧﺎﻟﺪ ﻗﺎﻻ ﺛﻨﺎ ﺻـﻔﻮان ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﺢ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪة و راﺷﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ‬‫ﻗـﺎﻟﻮا ﻟّﻤـ ﺎ ﺑﻠﻎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺳـﺮغ ﺣـﺪث اّن ﺑﺎﻟﺸﺎم وﺑﺎء ﺷﺪﯾـﺪا ﻗﺎل ﺑﻠﻐﻨﯽ ان ﺷـّﺪة اﻟﻮﺑﺎء ﻓﯽ اﻟﺸﺎم ﻓﻘﻠﺖ ان ادرﮐﻨﯽ‬‫اﺟﻠﯽ و اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح ﺣﯽ اﺳﺘﺨﻠﻔﺘﻪ ﻓﺎن ﺳﺎﻟﻨﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻢ اﺳﺘﺨﻠﻔﺘﻪ ﻋﻠﯽ اّﻣﮥ ﻣﺤّﻤﺪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﻠﺖ‬‫اﻧﯽ ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮﻟﮏ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ان ﻟﮑّﻞ ﻧﺒﯽ اﻣﯿﻨﺎ و اﻣﯿﻨﯽ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح‬‫ﻓﺎﻧﮑﺮ اﻟﻘﻮم ذﻟﮏ و ﻗﺎﻟﻮا ﻣﺎ ﺑﺎل ﻋﻠﯿﺎ ﻗﺮﯾﺶ ﯾﻌﻨﻮن ﺑﻨﯽ ﻓﻬﺮ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻓﺎن ادرﮐﻨﯽ اﺟﻠﯽ و ﻗـﺪ ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة اﺳـﺘﺨﻠﻔﺖ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﻓﺎن‬‫ﺳﺎﻟﻨﯽ رﺑّﯽ ﻋﺰ و ﺟّﻞ ﻟﻢ اﺳـﺘﺨﻠﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮﻟﮏ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﻧﻪ ﯾﺤﺸـﺮ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﺑﯿﻦ ﯾﺪي اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻧﺒﺬة و اﺑﻮ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ ﻗﺘﯿﺒـﮥ اﻟﺪﯾﻨﻮري در ﮐﺘﺎب اﻻﻣﺎﻣﮥ و اﻟﺴـﯿﺎﺳﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﺛّﻢ اّن اﻟﻤﻬﺎﺟﺮﯾﻦ دﺧﻠﻮا ﻋﻠﯽ ﻋﻤﺮ و ﻫﻮ ﻓﯽ اﻟﻤﻮت ﻣﻦ‬‫ﺟﺮاﺣﺘﻪ ﺗﻠﮏ و ﻗﺎﻟﻮا ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﺳـﺘﺨﻠﻒ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻗﺎل و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ اﺣﻤﻠﮑﻢ ﺣّﯿﺎ و ﻣّﯿﺘﺎ ﺛﻢ ﻗﺎل ان اﺳﺘﺨﻠﻒ ﻓﻘﺪ اﺳﺘﺨﻠﻒ ﻣﻦ ﻫﻮ ﺧﯿﺮ ﻣﻨﯽ‬‫ﯾﻌﻨﯽ أﺑـﺎ ﺑﮑﺮ و ان ادع ﻓﻘـﺪ ودع ﻣﻦ ﻫﻮ ﺧﯿﺮ ﻣّﻨﯽ ﯾﻌﻨﯽ اﻟﻨﺒّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻓﻘﺎﻟﻮا ﺟﺰاك اﻟﱠﻠﻪ ﺧﯿﺮا ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ راﻏﺒﺎ‬‫راﻫﺒﺎ وددت اﻧﯽ أﻧﺠﻮ ﻣﻨﻬﺎ ﻻ ﻟﯽ و ﻻ ﻋﻠﯽ ﻓﻠﻤﺎ اﺣﺲ اﻟﻤﻮت ﻗﺎل ﻻﺑﻨﻪ اذﻫﺐ اﻟﯽ ﻋﺎﺋﺸﮥ و اﻗﺮأﻫﺎ ﻣﻨﯽ اﻟّﺴﻼم و اﺳﺘﺎذﻧﻬﺎ ان اﻗﺒﺮ ﻓﯽ ﺑﯿﺘﻬﺎ‬‫ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﻊ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﺎﺗﺎﻫـﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻓﺎﻋﻠﻤﻬﺎ ﻓﻘﺎﻟﺖ ﻧﻌﻢ و ﮐﺮاﻣـﮥ ﺛﻢ ﻗﺎﻟﺖ ﯾﺎ ﺑﻨﯽ اﺑﻠﻎ ﻋﻤﺮ ﺳـﻼﻣﯽ و ﻗﺎل ﻟﻪ ﻻ ﺗـﺪع اّﻣﮥ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻼ راع اﺳـﺘﺨﻠﻒ ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻻ ﺗﺪﻋﻬﻢ ﺑﻌﺪك ﻫﻤﻼ ﻓﺎﻧﯽ اﺧﺸـﯽ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﻔﺘﻨﮥ ﻓﺎﺗﺎه ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺎﻋﻠﻤﻪ ﻓﻘﺎل و ﻣﻦ ﺗﺎﻣﺮﻧﯽ ان اﺳـﺘﺨﻠﻒ‬‫ﻟﻮ ادرﮐﺖ اﺑﺎ ﻋﺒﯿـﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح ﺣّﯿﺎ ﺑﺎﻗﯿﺎ اﺳـﺘﺨﻠﻔﺘﻪ و وﻟّﯿﺘﻪ ﻓﺎذا ﻗـﺪﻣﺖ ﻋﻠﯽ رﺑﯽ ﻓﺴﺎﻟﻨﯽ ﻓﻘﺎل ﻟﯽ ﻣﻦ وﻟّﯿﺖ ﻋﻠﯽ اّﻣﮥ ﻣﺤّﻤﺪ ص ﻗﻠﺖ أي‬‫ر ﺑﯽ‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﻋﺒﺪك و ﻧﺒّﯿﮏ ﯾﻘﻮل ﻟﮑّﻞ اﻣﮥ اﻣﯿﻦ و ان اﻣﯿﻦ ﻫﺬه اﻻّﻣﮥ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح و ﻟﻮ ادرﮐﺖ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ وﻟّﯿﺘﻪ‬‫ﻓﺎذا ﻗﺪﻣﺖ ﻋﻠﯽ رﺑّﯽ ﻓﺴﺌﻠﻨﯽ ﻣﻦ وﻟّﯿﺖ ﻋﻠﯽ اّﻣﮥ ﻣﺤّﻤﺪ ص ﻗﻠﺖ أي رّب‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﻋﺒﺪك و ﻧﺒّﯿﮏ ﯾﻘﻮل اّن ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﯾﺎﺗﯽ ﺑﯿﻦ ﯾﺪي اﻟﻌﻠﻤﺎء ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﺑﺮﺗﻮة‬‫و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ در ﺣﻠﯿـﮥ اﻷوﻟﯿﺎء ﮔﻔﺘﻪ ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺣﺎﻣﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﻠﮥ ﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﻧﺎ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺧﺪاش ﻧﺎ‬‫ﻣﺮوان ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻧﺎ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺮوﺑﮥ ﻋﻦ ﺷﻬﺮ ﺑﻦ ﺣﻮﺷﺐ ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 551‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪701 :‬‬‫ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻟﻮ اﺳﺘﺨﻠﻔﺖ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﻓﺴﺎﻟﻨﯽ ﻋﻨﻪ رﺑّﯽ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﻣﺎ ﺣﻤﻠﮏ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻟﻘﻠﺖ‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﻧﺒﯿﮏ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ان اﻟﻌﻠﻤﺎء إذا ﺣﻀﺮوا رﺑﻬﻢ ﮐﺎن ﺑﯿﻦ اﯾﺪﯾﻬﻢ رﺗﻮة ﺑﺤﺠﺮ اﻟﺮﺗﻮة اﻟﻤﻨﺰﻟﮥ‬‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺮج اﺣﻤﺪ ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﺴـﻨﺪ رﺟﺎﻟﻪ ﺛﻘﺎت اﻧﻪ ﻗﺎل ان ادرﮐﻨﯽ اﺟﻠﯽ و اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺣّﯽ اﺳـﺘﺨﻠﻔﺘﻪ‬‫ﻓـﺬﮐﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻓﯿﻪ ﻗﺎل ان ادرﮐﻨﯽ ﺟﻠﯽ و ﻗﺪ ﻣﺎت اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة اﺳـﺘﺨﻠﻔﺖ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻦ ﺷـﻬﺮ‬‫ﺑﻦ ﺣﻮﺷﺐ ﻗﺎل ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻟﻮ اﺳﺘﺨﻠﻔﺖ ﺳﺎﻟﻤﺎ ﻣﻮﻟﯽ أﺑﯽ ﺣﺬﯾﻔﮥ ﻓﺴﺎﻟﻨﯽ رﺑﯽ ﻣﺎ ﺣﻤﻠﮏ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻟﻘﻠﺖ ﯾﺎ رب‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﻧﺒّﯿﮏ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﻧﻪ ﯾﺤّﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﺣّﻘﺎ ﻣﻦ ﻗﻠﺒﻪ‬‫و ﻟﻮ اﺳﺘﺨﻠﻔﺖ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﻓﺴﺎﻟﻨﯽ رﺑّﯽ ﻣﺎ ﺣﻤﻠﮏ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻟﻘﻠﺖ‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﻧﺒّﯿﮏ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ان اﻟﻌﻠﻤﺎء إذا ﺣﻀﺮوا رﺑّﻬﻢ ﮐﺎن ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﺑﯿﻦ اﯾﺪﯾﻬﻢ رﺗﻮة ﺑﺤﺠﺮ ﺣﻞ‬‫أي رواه اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﺣﻠﯿﮥ اﻻوﻟﯿﺎء ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرات ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﺑﺎﻻﺧﻮاﻧﯽ ارﺷﺎد ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ‬‫ﻣـﻦ درﯾـﺎﻓﺖ ﻣﯽﮐﺮدم ﻣﻌـﺎذ ﺑـﻦ ﺟﺒـﻞ را و اﺳـﺘﺨﻼف او ﻣﯽﮐﺮدم ﭘﺲ ﺳـﺆال ﻣﯽﮐﺮد از ﻣﻦ ﭘﺮوردﮔـﺎر ﻣﻦ ﮐﻪ ﭼﻪ ﭼﯿﺰ ﺗﺮا ﺑﺮ اﯾﻦ اﻣﺮ‬‫ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ ﻫﺮ آﯾﻨﻪ ﻣﯽﮔﻔﺘﻢ ﮐﻪ ﺷـﻨﯿﺪم ﻧﺒﯽ ﺗﺮا ﮐﻪ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﺑﺪرﺳﺘﯽ ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺎ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎﺿﺮ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﭘﯿﺶ ﭘﺮوردﮔﺎر ﺧﻮد ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‬‫ﻣﻌﺎذ ﭘﯿﺶ اﯾﺸﺎن ﺑﻘﺪر ﭘﺮﺗﺎب ﯾﮏ ﺳﻨﮓ و اﯾﻦ اﻓﺎده ﺣﻀﺮت ﺧﻼﻓﺖﻣﺂب دﻟﯿﻞ واﺿﺢ و ﺑﺮﻫﺎن ﻻﺋﺢ ﺑﺮاﻧﺴﺖ ﮐﻪ رﺟﺤﺎن و ﺗﻘﺪم ﯾﮑﯽ‬‫از اﻫﻞ ﻋﻠﻢ ﺑﺮ دﯾﮕﺮان دﻟﯿﻞ اﺳـﺘﺤﻘﺎق ﺧﻼﻓﺘﺴﺖ و ﺑﺤـﺪي ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ درﯾﻦ ﻣﻘﺼﻮدﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺑﺮاﺋﺖ ذﻣﻪ ﻣﺴـﺘﺨﻠﻒ ﻣﯽﮔﺮدد‬‫ﭘﺲ ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ در اﻓﻀـﻠﯿﺖ اﻋﻠﻢ و اﺣﻘﯿﺖ او ﺑﺨﻼـﻓﺖ و اﻣﺎﻣﺖ رﯾﺒﯽ ورزﯾـﺪن در ﺣﻘﯿﻘﺖ داد ﺗﺴـﻔﯿﻪ و ﺗﺠﻬﯿﻞ ﺣﻀـﺮت ﺧﻼﻓﺖﻣﺂب‬‫دادن و ﮐﻤـﺎل ﺗﺤﻤﯿﻖ و ﺗﻀـﻠﯿﻞ آن واﻻـ ﻧﺼـﺎب آﻏﺎز ﻧﻬﺎدﻧﺴﺖ ﻣﻘﺎم ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﺧﻼﻓﺖﻣﺂب ﻣﺠﺮد ﺗﻘـﺪم ﻣﻌﺎذ را ﺑﺮ‬‫ﻋﻠﻤـﺎ ﺑﻘـﺪر ﭘﺮﺗـﺎب ﺳـﻨﮕﯽ ﺑﺤﺴﺐ زﻋﻢ ﺧـﻮد دﻟﯿـﻞ ﺻـﺤﺖ اﺳـﺘﺨﻼف او ﺑﺮ اﻣﺖ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿـﺎب‬‫ﻣﯽﮔﺮداﻧﻨﺪ و آن را ﺑﺮاي ﺟﻮاب و ﺳﺆال رب اﻻرﺑﺎب و ﻓﺮاغ از ﻣﺆاﺧﺬه و دار و ﮔﯿﺮ روز ﺣﺴﺎب ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ ﻣﯽداﻧﻨﺪ و اﯾﻦ ﻓﻀـﯿﻠﺖ‬‫ﻣﺰﻋﻮﻣﯽ ﻣﻌﺎذ ﭼﻨﺎن در ﮐﺎخ دﻣﺎغﺷﺎن ﺟﺎﮔﺰﯾﻦ ﮔﺮدﯾﺪه ﮐﻪ ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻤﻮاﻧﻊ ﻋﺪﯾﺪه اﺳـﺘﺤﻘﺎق ﺧﻼﻓﺖ ﮐﻪ در ﻣﻌﺎذ ﻣﺘﺤﻘﻘﺴﺖ و از ﺟﻤﻠﻪ‬‫آن ﻏﯿﺮ ﻗﺮﺷـﯽ ﺑﻮدن او ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ و ﺑﻨﺎء ﻣﺮﺻﻮص ﺧﺒﺮ اﻻﺋﻤﮥ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ را ﮐﻪ روز ﺳـﻘﯿﻔﻪ ﻣﺴﺘﻤﺴﮏ و ﻣﻌّﻮل ﺣﻀﺮت اّول‬‫ﺑﻮد ﺑﻤﻌﻮل ﻣﻘﻮل ﺧﻮد ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ و ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺎ ﭼﻨﺎن در ﮔﺮداب ﺟﺤﻮد و اﻧﮑﺎر و ورﻃﻪ اﻟﻄﺎط و اﺿـﻤﺎر ﺳـﺮ ﻓﺮو ﺑﺮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﻧﯿﺰ دﻟﯿـﻞ ﺧﻼـﻓﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻧﻤﯽاﻧﮕﺎرد و ﺑﺎ وﺻﻒ ﺗﻨﺒﯿﻬﺎت ﻣﮑﺮره و ﺗﻮﺟﯿﻬﺎت ﻣﺤﺮره اﻫﻞ ﺣّﻖ‬‫درﯾﻦ ﺑﺎب رو ﺑﺴﻮي اذﻋﺎن ﺻﺪق و ﺻﻮاب ﻧﻤﯽآرد و ﻏﺎﻟﺐ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺷﺮف ﺣﻀﻮري ﺟﺪ اﻣﺠﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪702 :‬‬‫ﺧﻮد در وﻗﺖ ﺗﻤﻨـﺎي اﺳـﺘﺨﻼف ﻣﻌـﺎذ و اﻇﻬـﺎر اﯾﻦ اﺣﺘﺠـﺎج ﺳﺎﻗـﻂ اﻟﻨﻔﺎذ در ﻣﯽﯾﺎﻓﺖ ﻻﺑـﺪ در وادي ﺗﻌﺒﯿﺮ و ﺗﻨﺪﯾـﺪ آن ﻓﺮد وﺣﯿـﺪ ﻧﯿﺰ‬‫ﻣﯽﺷﺘﺎﻓﺖ‬‫ﺑﯿﺎن ﻓﻘﺪان ﺷﺮط ﻋﻠﻢ در ﺷﯿﻮخ ﺛﻼﺛﮥ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ آﻧﮑﻪ ان ﺷـﺮط ﯾﺎ زﯾﺎده از ان ﺷـﺮط در دﯾﮕﺮان ﻫﻢ ﺑﺮواﯾﺖ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺛﺎﺑﺖ ﺷـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ اﻗﻮل ﻣﺨﺎﻃﺐ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﺜﺎر درﯾﻦ‬‫ﮔﻔﺘﺎر ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﺴﺎر داد ﺧﻼﻋﺖ و ﺟﻼﻋﺖ داده ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ ﺛﺒﻮت ﺷـﺮط ﻋﻠﻢ در ﺷـﯿﻮخ ﻓﺎﻗﺪﯾﻦ ﺣﻠﻢ ﺧﻮد اﻏﺎز ﻧﻬﺎده و ﺑﻤﺰﯾﺪ ﺗﻨﻄﻊ و‬‫ﺗﺸـﺪق و ﺗﻌﻨﺖ و ﺗﻔﻬﯿﻖ در ﭘﯽ اﺛﺒﺎت زﯾﺎدت از ان ﺷـﺮط ﻓﺘﺎده اﺑﻮاب ﺻـﻨﻮف ﺗﻨﺪﯾﺪ و ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗﻌﻨﯿﻒ و ﺗﺸﻮﯾﺮ ﺑﺮوي ﺧﻮﯾﺶ ﮔﺸﺎده و‬‫ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺧﻄﯽ از ﺗﺘﺒﻊ آﺛﺎر و ﺗﻔﺤﺺ اﺧﺒﺎر ﺑﺮداﺷﺘﻪاﻧﺪ و اﺗﺒﺎع ﺣﻖ و اﻗﺘﻔﺎي ﺻﺪق را داب و دﯾﺪن ﺧﻮد اﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﯽداﻧﻨﺪ ﮐﻪ‬‫ﺷﯿﻮخ ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﺟﻬﻞ و ﻧﺎداﻧﯽ ﻣﻌﺮوف اﻗﺎﺻﯽ و اداﻧﯽ و در ﺿﻼﻟﺖ و ﺣﯿﺮاﻧﯽ ﻫﺮ واﺣﺪ از اﯾﺸﺎن ﻣﻌﺪوم اﻟﻨﻈﯿﺮ و ﻻ ﺛﺎﻧﯿﺴﺖ و ﻫﺮﮔﺰ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 552‬از ‪581‬‬‫ﻫﺮﮔﺰ در ذوات ﺑﺪﯾﻌـﮥ اﻟﺴـﻤﺎﺗﺸﺎن ﺷـﺮط ﻋﻠﻢ ﺑﻬﯿﭽﻮﺟﻪ ﺛـﺎﺑﺖ ﻧﺸـﺪه ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻟﺰﯾﺎدة ﻋﻠﯿﻪ و ادﻋﺎي ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ در در ذواتﺷﺎن‬‫ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ذات ﻗﺪﺳـﯽ ﺻـﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﭼﻨﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺴـﯽ ﻇﻠﻤﺖ را ﺑﺎ ﻧﻮر ﻗﯿﺎس ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻤﻔﺎد ﺷﺮ‬‫اﻟﻌﻤﯽ ﻋﻤﯽ اﻟﻘﻠﺐ ﺑﺎدﻋـﺎي ﻣﺰﯾﺖ آن ﺑﺮ ﻧﻮر در اﻇﻬـﺎر ﺳـﻔﺎﻫﺖ و ﺑﻼﻫﺖ ﺧﻮد اﻓﺰاﯾـﺪ و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ دﻻﺋﻞ ﺳﺎﻃﻌﻪ ﺑﺎﻫﺮه و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻗﺎﻃﻌﻪ‬‫ﻗـﺎﻫﺮه اﯾﻦ ﻣﻄﻠﻮب و ﻣﺮام ﻋﻠﻤـﺎي اﻫـﻞ ﺣّﻖ ﮐﺮام در ﮐﺘﺐ ﻣﺒﺴﻮﻃﻪ ﻣﻨـﺎﻇﺮه و ﮐﻼم ﺧﺼﻮﺻﺎ واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﻋﻼم اﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ درﺟﺘﻪ ﻓﯽ دار‬‫اﻟّﺴـ ﻼم در ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ ﺑﺸـﺮح و ﺑﺴﻂ ﺗﻤﺎم ﺗﺤﺮﯾﺮ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ ﻣﻦ ﺷﺎء ﻓﻠﯿﺮاﺟﻊ و ﭼﻮن ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻌﺪ ﺣﻀـﺮات ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ از ﺳﺎﺣﺖ‬‫ﻋﻠﻢ و ﮐﻤﺎل و ﻏﺎﯾﺖ ﺳـﻘﻮﻃﺸﺎن؟؟؟ در وﻫﺪه؟؟؟ ﭼﻬﻞ ﻗﺎﺋﺪ اﻟﯽ اﻟﻀـﻼل و اﻻﺿـﻼل ﺑﺴـﺒﺐ اﻗﺼﺎي اﻧﺠﻼ و ﺳـﻔﻮر و ﻣﻨﺘﻬﺎي اﺗﻀﺎح و‬‫ﻇﻬﻮر ﻗﺎﺑـﻞ ﺳﺘﺮ و ﮐﺘﻤـﺎن ﻧﺒﻮد ﻟﻬـﺬا اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ در اﻣﺎم ﻋﻠﻢ ﺑﺠﻤﯿﻊ اﺣﮑﺎم دﯾﻦ ﺑﺎﻟﻔﻌﻞ ﺷـﺮط ﻧﻤﯽداﻧﻨـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺟﻤﻬﻮر اﯾﺸﺎن ﺑﺮ اﺷﺘﺮاط‬‫اﺟﺘﻬﺎد در اﻣﺎم اﮐﺘﻔﺎ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﺑﻌﻀـﯽ از اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل ﺷـﯿﻮخ ﺛﻼﺛﻪ ﺧﻮد را زﯾﺎدهﺗﺮ ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ داﺷـﺘﻪ ﺑﻤﺰﯾﺪ ﻓﻬﻢ و ﻓﺮاﺳـﺖ‬‫اﺟﺘﻬﺎد را ﻧﯿﺰ ﺷـﺮط ﻧﺪاﻧﺴـﺘﻪاﻧﺪ و ﺑﺮاي اﻣﺎم ﺗﺠﻮﯾﺰ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ ﻋﺎّﻣﻪ ﻣﻘﻠـﺪﯾﻦ در اﻣﻮر دﯾﻦ ﮐﺎرﺑﻨﺪ اﺳـﺘﻔﺘﺎ از ﻣﺠﺘﻬﺪﯾﻦ ﺷﺪه ﺑﺎﺷـﺪ‬‫ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺗﻔﺘﺎزاﻧﯽ در ﺷـﺮح ﻣﻘﺎﺻـﺪ در ذﮐﺮ ﺷـﺮوط اﻣﺎم ﮔﻔﺘﻪ و زاد اﻟﺠﻤﻬﻮر اﺷﺘﺮاط ان ﯾﮑﻮن ﺷـﺠﺎﻋﺎ ﻟﺌﻼ ﯾﺠﺒﻦ ﻋﻦ اﻗﺎﻣـﮥ اﻟﺤـﺪود و‬‫ﻣﻘﺎوﻣـﮥ اﻟﺨﺼﻮم ﻣﺠﺘﻬـﺪا ﻓﯽ اﻻﺻﻮل و اﻟﻔﺮوع ﻟﯿﺘﻤّﮑﻦ ﻣﻦ اﻟﻘﯿﺎم ﺑﺎﻣﺮ اﻟﺪﯾﻦ إذا راي ﻓﯽ ﺗﺪﺑﯿﺮ اﻻﻣﻮر ﻟﺌﻼ ﯾﺨﺒﻂ ﻓﯽ ﺳـﯿﺎﺳﮥ اﻟﺠﻤﻬﻮر و‬‫ﻟﻢ ﯾﺸﺘﺮﻃﻬﺎ ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻟﻨﺪرة اﺟﺘﻤﺎﻋﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﺸـﺨﺺ و ﺟﻮاز اﻻﮐﺘﻔﺎء ﻓﯿﻬﺎ ﺑﺎﻻﺳـﺘﻌﺎﻧﮥ ﻣﻦ اﻟﻐﯿﺮ ﺑﺎن ﯾﻔﻮض اﻣﺮ اﻟﺤﺮوب و ﻣﺒﺎﺷـﺮة اﻟﺨﻄﻮب‬‫اﻟﯽ اﻟﺸـﺠﻌﺎن و ﯾﺴـﺘﻔﺘﯽ اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ ﻓﯽ اﻣﻮر اﻟﺪﯾﻦ و ﯾﺴﺘﺸـﯿﺮ اﺻـﺤﺎب اﻵراء اﻟّﺼﺎﺋﺒﮥ ﻓﯽ اﻣﻮر اﻟﻤﻠﮏ و ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ‬‫ﺣﺴﻦ ﺧـﺎن در اﮐﻠﯿـﻞ اﻟﮑﺮاﻣﻪ ﻓﯽ ﺗﺒﯿـﺎن اﻻﻣﺎﻣـﮥ در ذﮐﺮ ﺷـﺮوط اﻣـﺎم ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻨﻬـﺎ ﮐﻮﻧﻪ ﻣﺠﺘﻬـﺪا و ﻫـﺬا ﻣﻦ اﻫﻢ اﻻـﻣﻮر و اﻗـﺪﻣﻬﺎ ﻻن‬‫اﻟﻤﻘﺼﻮد ﻣﻦ ﻧﺼﺐ اﻻﺋّﻤﮥ ﻫﻮ ﺗﻨﻔﯿﺬ اﺣﮑﺎم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟّﻞ و ﺟﻬﺎد اﻋﺪاء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪703 :‬‬‫اﻻﺳـﻼم و ﺣﻔـﻆ اﻟﺒﯿﻀـﮥ اﻻﺳـﻼﻣﯿﮥ و دﻓﻊ ﻣﻦ ارادﻫـﺎ ﺑﻤﮑﺮ و اﻻﺧـﺬ ﻋﻠﯽ ﯾـﺪ اﻟﻈﺎﻟﻢ و اﻧﺼﺎف اﻟﻤﻈﻠﻮم و ﺗﺎﻣﯿﻦ اﻟﺴـﺒﻞ و اﺧـﺬ اﻟﺤﻘﻮق‬‫اﻟﻮاﺟﺒـﮥ ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ اﻗﺘﻀﺎه اﻟﺸـﺮع و وﺿـﻌﻬﺎ ﻓﯽ ﻣﻮاﺿـﻌﻬﺎ اﻟﺸـﺮﻋﯿﮥ ﻓﺎذا ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺎ ﯾﻬﺘـﺪي ﺑﻪ اﻟﯽ اﻟﺤّﻖ ﺧﺒﻂ ﺧﺒﻂ ﻋﺸﻮاء و ﻻ‬‫ﺳّﯿﻤﺎ إذا ﮐﺎن ﯾﺒﺎﺷـﺮ اﻻﺣﮑﺎم اﻟﺸـﺮﻋﯿﮥ ﺑﻨﻔﺴﻪ و ﯾﻮرد و ﯾﺼﺪر ﻓﻤﻦ ﺑﺎﯾﻌﻪ اﻟﻤﺴﻠﻤﻮن و ﻗﺎم ﺑﻬﺬه اﻻﻣﻮر ﻓﻘﺪ ﺗﺤﻤﻞ اﻋﺒﺎء اﻻﻣﺎﻣﮥ ﻓﺎن اﻧﻀﻢ‬‫ﻟﻪ اﻟﯽ ﻫـﺬه اﻻﻣﺎﻣـﮥ ﮐﻮﻧﻪ اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺠﺘﻬـﺪا ﻣﻄﻠﻘﺎ ﻓﯽ ﻣﺴﺎﺋﻠﻪ ﻓﻼ ﺷﮏ و ﻻ رﯾﺐ اﻧّﻪ اﻧﻬﺾ ﻣﻦ اﻻﻣﺎم اﻟّـﺬي ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻎ رﺗﺒـﮥ اﻻﺟﺘﻬﺎد‬‫ﻻﻧﻪ ﯾﻮرد اﻻﻣﻮر و ﯾﺼـﺪرﻫﺎ ﻋﻦ ﻋﻠﻢ و ﻟﮑﻦ ﻻ دﻟﯿﻞ ﯾـﺪّل ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﻻ ﯾﻮﻟّﯽ اﻻﻣﺮ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﮐﺎن ﺑﻬـﺬه اﻟﻤﻨﺰﻟـﮥ ﻣﻦ اﻟﮑﻤﺎل و ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﻐﺎﯾﮥ‬‫اﻟﻘﺼﻮي ﻣﻦ ﻣﺤـﺎﺳﻦ اﻟﺨﺼـﺎل و ﻟﯿﺲ اﻟﻨﺰاع ﻓﯽ اﻻﮐﻤـﻞ و ﻻـ ﻓﯽ اﻻﻓﻀـﻞ ﺑﻞ اﻟﻨﺰاع ﻓﯿﻤﻦ ﯾﺼـﻠﺢ ﻟﺘﻮﻟﯽ ﻫـﺬا اﻟﻤﻨﺼﺐ و ﻣﻦ ﻗﺎم ﺑﺘﻠﮏ‬‫اﻻـﻣﻮر و ﻧﻬﺾ ﺑﻬﺎ ﻓﻬﻮ اﻟﻤﺮاد ﻣﻦ اﻻﻣﺎﻣـﮥ و اﻟﻤﺮاد ﺑﺎﻻﻣﺎم ﻧﻌﻢ ﻋﻠﯿﻪ ان ﯾﻨﺘﺨﺐ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﻤﺒﺮزﯾﻦ و اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ ﻣﻦ ﯾﺸﺎوره‬‫ﻓﯽ اﻻﻣﻮر و ﯾﺠﺮﯾﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ورد ﺑﻪ اﻟﺸـﺮع و ﯾﺪﯾﺮ رﺣﯽ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ اﻟﻤﻄﻬﺮة ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻌﺪ ان ﯾﺼﺢ ﻟﻪ ﺳـﻌﮥ ﻋﻠﻤﻪ و ﻗﻮة ﻋﺪاﻟﺘﻪ و ﺗﺼـﻠﺒﻪ ﻓﯽ اﻣﺮ‬‫اﻟـﺪﯾﻦ ﻓﯿﺠﻌﻞ اﻟﺨﺼﻮﻣﺎت اﻟﯽ اﻫﻞ ﻫﺬه اﻟﻄﺒﻘﮥ ﻓﻤﺎ ﺣﮑﻤﻮا ﺑﻪ ﮐﺎن ﻋﻠﯿﻪ اﻧﻔﺎذه و ﻣﺎ اﻣﺮوا ﺑﻪ ﻓﻌﻠﻪ و إذا ﻟﻢ ﯾﻌﺮف ذﻟﮏ ﺑﻨﻔﺴﻪ ﻓﻌﻠﯿﻪ اﺧﻔﺎء‬‫اﻟﺴﺆال ﻣﻦ اﻫـﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﺧﺘﻼـف اﻧﻮاﻋﻬﻢ ﻓﻼ ﺑـﺪ ﯾﺤﺼﻞ ﻟﻪ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻣﺎ ﯾﻄﻤﺌﻦ إﻟﯿﻪ ﮐﯿﻒ و ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻫﻞ ﻫـﺬه اﻟﻄﺒﻘـﮥ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻌﻘﻼء اﻟﺬﯾﻦ ﻻ ﻧﺼـﯿﺐ ﻟﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺎﻧّﻪ ﻻ ﺑﺪ ان ﯾﺮﻓﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻬﻢ ﻣﻦ اﻟّﺼﯿﺖ و اﻟﺸﻬﺮة ﻣﺎ ﯾﻌﺮف اﻟّﻨﺎس اﻧﻬﻢ اﻟﻄﺒﻘﮥ اﻟﻌﺎﻟﯿﮥ ﻣﻦ ﺟﻨﺲ اﻫﻞ‬‫اﻟﻌﻠﻢ و ﻟﯿﺲ ﻟﻼﻣﺎم إذا ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻣﺠﺘﻬـﺪا ان ﯾﺴـﺘﺒﺪ ﺑﻤﺎ ﯾﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﻣﻮر اﻟـﺪﯾﻦ و ﯾﺪﺧﻞ ﻧﻔﺴﻪ ﻓﯽ ﻓﺼﻞ اﻟﺨﺼﻮﻣﺎت و اﻟﺤﮑﻢ ﺑﯿﻦ اﻟّﻨﺎس ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﯾﻨﻮﺑﻬﻢ ﻻـن ذﻟـﮏ ﻻـ ﯾﮑﻮن اﻻـ ﻣﻦ ﻣﺠﺘﻬـﺪ ﮐﻤـﺎ ﻓﯽ اﻟﻘﻀـﺎء و اﻟﺤﺎﺻﻞ اﻧﻪ ﻻ دﻟﯿﻞ ﻓﯽ اﻟﻤﻘﺎم ﯾﻮﺟﺐ ﻋﻠﯿﻨﺎ اﺷﺘﺮاط اﺟﺘﻬﺎد اﻻﺋّﻤـ ﮥ ﺣﺘﯽ‬‫ﯾﺠﺐ إﻟﯿﻪ اﻟﻤﺼـﯿﺮ و ﻻـ اﺟﻤـﺎع ﺣّﺘﯽ ﯾﮑﻮن اﻟﺘﻌﻮﯾـﻞ ﻋﻠﯿﻪ و ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﻟﻤﻘـﺎم اﻟّـﺎ ﻣﺠﺮد اﻟﻤﺠﺎدﻟـﮥ ﺑﻤﺒﺎﺣﺚ راﺟﻌـﮥ اﻟﯽ اﻟﺮاي اﻟﺒﺤﺖ ﮐﻤﺎ‬‫ﯾﻌﺮف ذﻟﮏ ﻣﻦ ﯾﻌﺮﻓﻪ و ﻣﺎ اﻫﻮن ﻣﺜﻠﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﻤﺘﻘﯿﺪﯾﻦ ﺑﺎﻟﺪﻟﯿﻞ اﻟﻤﺤﮑﻤﯿﻦ ﻟﻠﺸﺮع‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻣﺜﻞ ﻣﺎ ﺻّﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﯿﺌﺎ ﻓﯽ ﺻﺪري اﻟّﺎ و ﺻﺒﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺻﺪر أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 553‬از ‪581‬‬‫اﺑﻄﺎل ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺎﺻﺐ اﻟّﻠﻪ ﺷﯿﺌﺎ ﻓﯽ ﺻﺪري اﻻ وﺻﺒﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺻﺪر أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫اﻗﻮل ﺑﺮ ارﺑـﺎب ﻧﻘـﺪ و ﻋﺒﻮر و ﺧﺒﺮت و ﻋﺜﻮر در ﮐﻤﺎل وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر و ﺳـﻄﻮع و ﺳـﻔﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ذي ﺷـﻌﻮر در اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎﯾﻦ‬‫ﮐﺬب و زور ﻣﺮﺗﮑﺐ ﮐﻤﺎل ﺗﺠﺎﺳﺮ ﻣﺤﻈﻮر و ﻣﺮﺗﺒﮏ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﺠﺮي ﻣﺤﺬور ﮔﺮدﯾﺪه ﺑﺬﮐﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻫﺰل ﻓﻀﻮل و ﻫﺬر ﻧﺎﻣﻌﻘﻮل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪704 :‬‬‫و ﻗﻮل ﻣﺮذول و ﮐﻼـم ﻣـﺪﺧﻮل و ﺧﻄـﻞ ﻣﻌﻠﻮل و ﺗﻬﺠﻢ ﺿـﻼﻟﺖ ﻣﺸـﻤﻮل و ﺗﻘﻮل ﺧﺮاﻓﺖ ﺷـﻤﻮل ﮐﻤﺎل ﻟﻮم اﺻـﺤﺎب ﺣﻠﻮم و ﻋﻘﻮل و‬‫اﻗﺼﺎي ﻋﺬل ﻧﺎﻗﺪﯾﻦ ﻣﺎﺛﻮر و ﻣﻨﻘﻮل ﺑﺮاي ﺧﻮد ﺧﺮﯾﺪه ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﻣﻔﺘﻌﻞ و اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺎﯾﻦ ﺑﻬﺘﺎن ﻣﺒﺘﺬل ﺑﺎﻃﻠﺴﺖ ﺑﻮﺟﻮه‬‫ﻋﺪﯾـﺪه اول آﻧﮑﻪ اﺧﺘﻼـق و اﻓﺘﻌﺎل و ﺗﻔﺼﻢ و اﻧﺤﻼل اﯾﻦ ﻣﻘﺎل ﺿـﻼﻟﺖ اﺷـﺘﻤﺎل ﺑﺒـﺪاﻫﺖ ﻋﻘﻞ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﺤﺼﻮل و‬‫ﻣﻔـﺎد آن ﻣﺴـﺎوات اﺑﻮ ﺑﮑﺮﺳﺖ ﺑـﺎ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب در ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم آن ﺟﻨﺎب و ﻫـﺬا ﻣّﻤﺎ ﯾﻘﻄﻊ ﺑﺒﻄﻼﻧﻪ‬‫ﮐﻞ ﺷـﯿﺦ و ﺷﺎب ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺷﮏ و ﻻ ارﺗﯿﺎب ﭘﺲ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﯾﮑﯽ از ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ در ﺑﻄﻼن آن رﯾﺒﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺬﮐﺮ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﮐﻼم‬‫ﺧﺮاﻓﺖ اﻟﺘﯿﺎم ﮔﻮﻧﻪ دﯾﻦ و اﯾﻤﺎن ﺧﻮد ﺧﺮاﺷـﺪ دوم آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺗﻘﻮل ﻓﺎﺳﺪ اﻟﻨﻈﺎم دﻻﻟﺖ ﺻـﺮﯾﺤﻪ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺣﺎﻣﻞ ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻠﻮم‬‫ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻮده و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﺰد ﻫﯿـﭻ ﻋﺎﻗﻠﯽ راﺳﺖ ﻧﻤﯽآﯾﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻏﻮاﯾﺖ و ﺿـﻼﻟﺖ و ﺧﺮق و‬‫ﺟﻬﺎﻟﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴـﺴﺖ و ﺷﻄﺮي از ﺗﻔﺎﺻﯿﻞ آن در ﮐﺘﺎب ﻣﺴﺘﻄﺎب ﺗﺸﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ ﺗﺼﻨﯿﻒ واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ‬‫ﻋﻼﻣﻪ اﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻘﺎﻣﻪ ﻓﯽ دار اﻟﮑﺮاﻣﮥ ﺳـﻤﺖ ﺗﺒﯿﯿﻦ ﯾﺎﻓﺘﻪ و ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ و ﻣﺘﺎﻣﻞ آن در ﮐﻤﺎل وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﺑﺴﯿﺎري‬‫از ﻋﻠﻮم دﯾﻦ و ﻣﻌﺎرف ﯾﻘﯿﻦ و آﯾﺎت ﻗﺮآن ﻣﺒﯿﻦ و اﻟﻔﺎظ ﮐﻼم رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ و ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﻏﺮاء ﺟﻨﺎب ﺳﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ و اﺣﮑﺎم ﻣﻠﺖ‬‫ﺑﯿﻀـﺎء ﺣﻀـﺮت ﺧـﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻـﮐﻤﻠﯿﻦ ﻣﻌﻠﻮم ﻧﺒﻮد و در ﻣﻘﺎﻣـﺎت ﺑﺴـﯿﺎر و واﻗﻌﺎت ﺑﯽﺷـﻤﺎر از ﻓﺮط ﺟﻬﺎﻟﺖ ﺧﻮد‬‫ﻋـﺎﺟﺰ آﻣـﺪه از دﯾﮕﺮان ﺳﺆال ﻣﯽﮐﺮد و ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺗﮑـﺪي و ﺗﮑﻔﻒ ﻧﯿﺰ ﺑﯿﺶ از ﺑﯿﺶ ﺧﻄﺎ و ﺧﻄﻞ و ﻋﺜﺎر و زﻟﻞ او ﺑﺮ ﻫﻤﮕﻨﺎن ﻣﻨﺠﻠﯽ‬‫ﮔﺮدﯾﺪه و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻋﺠﺰ و ﻧﺎداﻧﯽ و ﺗﺤﯿﺮ و ﺳـﺮﮔﺮداﻧﯽ او در ﻓﻬﻢ ﮐﻼم رﺑﺎﻧﯽ و درك اﺣﮑﺎم ﯾﺰداﻧﯽ ﺑﺤﺴﺐ اﻋﺘﺮاف ﺧﻮدش ﺑﻪ ﺳـﺮ ﺣﺪ‬‫ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮر و اﺗﻀﺎح ﻣﻮرث ﺧﺰي و اﻓﺘﻀﺎح رﺳﯿﺪه ﭘﺲ ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ اﺗﺒﺎع ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﮐﻪ در ﺻﺪد ﺗﺼﺪﯾﻖ ﺗﻘﻮل ﺑﺎﻃﻞ‬‫ﻣﺎ ﺻّﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﺻﺪري ﺷﯿﺌﺎ اﻟّﺎ و ﺻﺒﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺻﺪر أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫ﺑﺮاﯾﻨـﺪ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﺣﺎﻣـﻞ ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻠﻮم ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ واﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﺑﺎر إﻟﻬﺎ ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ از ﺳـﺮ ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺰ‬‫دﺳﺖﭘـﺎﭼﻪ ﺷـﺪه ادﻋـﺎ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ ﮐﻪ ﺟﻬﺎﻟﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ از ﻣﻌﺎرف دﯾﻨﯿﻪ و ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺷـﺮﻋﯿﻪ و اﺣﮑﺎم رﺑﺎﻧﯿﻪ و آﯾﺎت ﻗﺮآﻧﯿﻪ ﻣﻨﺎﻓﯽ اﯾﻦ ﮐـﺬب و‬‫زور ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ ﻣﺎ اﻟﺘﺰام ﻣﯽﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻧﻤﯽداﻧﺴﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻧﯿﺰ از ان ﺟﺎﻫﻞ ﺑﻮد ﭘﺲ‬‫ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﻣﺎ ﺻّﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﺻﺪري ﺷﯿﺌﺎ اﻟّﺎ و ﺻﺒﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺻﺪر أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫ﺑﺠﺎي ﺧﻮد درﺳﺖ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ و ﺻﺪور اﯾﻦ ﮐﻼم ﺟﺎﻟﺐ ﻣﻼم ﮐﻪ ﻫﺎدم اﺳﺎس اﺳـﻼﻣﺴﺖ از اوﻟﯿﺎي ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﻣﺴـﺘﺒﻌﺪ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ‬‫ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ در ﺟﻮاب ﻃﻌﻦ ﻗﺮﻃﺎس ﺑﺴﺒﺐ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ وﺣﯽ ﺑﻮدن ﺟﻤﯿﻊ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪705 :‬‬‫اﻗﻮال ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ را ﻧﻌﻮذ ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﺑﺎﻃﻞ داﻧﺴـﺘﻪ و در اﺑﻄﺎل آن ﺑﺰﻋﻢ ﺧﻮد ﮐﻤﺎل دراز ﻧﻔﺴﯽ‬‫را ﮐﺎرﻓﺮﻣـﺎ ﺷﺪهاﻧـﺪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮐﻤﺎل وﻫﻦ و ﻫﻮان و ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن اﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﮑﻼم وﺛﯿﻖ ﺻـﺤﯿﺢ ﺧﻮد‬‫واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن ﭘﯿﺶ اﺣﻘﺮ اﻟﺒﺮﯾﺎت ﺣﺎﺿـﺮ و ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﻧﺒﺬي از‬‫اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ در ﺷﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻗﺪح و ﺟﺮح آن ﻣﺬﮐﻮر و ﻣﺴﺮود ﺳﺖ ﻗﺎل اﻟﻤﺼﻨﻒ و ﻗﺪ ﺗﺮﮐﺖ اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮة ﯾﺮووﻧﻬﺎ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ‬‫أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﯿﻬﺎ ﺻﺤﯿﺢ اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻟﮑﻨﻪ ﻻ ﯾﺜﺒﺖ ﻣﻨﻘﻮﻻ و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﺑﺸﯽء و ﻣﺎ ازال اﺳﻤﻊ اﻟﻌﻮام ﯾﻘﻮﻟﻮن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 554‬از ‪581‬‬‫ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﻣﺎ ﺻّﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﺻـﺪري ﺷـﯿﺌﺎ اﻟّﺎ و ﺻـﺒﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺻﺪر أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و إذا اﺷـﺘﻘﺖ اﻟﯽ‬‫اﻟﺠّﻨﮥ ﻗﺒﻠﺖ ﺷﯿﺒﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﮐﻨﺖ اﻧﺎ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮐﻔﺮﺳﯽ رﻫﺎن ﺳﺒﻘﺘﻪ ﻓﺎﺗﺒﻌﻨﯽ و ﻟﻮ ﺳﺒﻘﻨﯽ ﻻﺗﺒﻌﺘﻪ ﻓﯽ اﺷﯿﺎء‬‫ﻣﺎ راﯾﻨﺎ ﻟﻬﺎ اﺛﺮا ﻻ ﻓﯽ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ و ﻻ ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮع و ﻻ ﻓﺎﺋﺪة ﻓﯽ اﻻﻃﺎﻟﮥ ﺑﻤﺜﻞ ﻫﺬه اﻻﺷﯿﺎء ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺳﺮاﺳﺮ ﺑﺸﺎرت ﺑﺮ ارﺑﺎب ﺧﺒﺮت و‬‫ﺑﺼـﺎرت واﺿـﺢ و ﻻـﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﻓﺘﺮاي ﺑﯽاﺻـﻞ ﻣـﺎ ﺻﺐ اﻟﱠﻠﻪ را ﭼﻨـﺎن ﺑﺎﻃـﻞ و ﻣﻀـﻤﺤﻞ داﻧﺴـﺘﻪ ﮐﻪ اّوﻻ آن را ﻗﺎﺑﻞ اﻓﺮاد‬‫ﺑﺎﻟﻘـﺪح ﻧﺪﯾـﺪه ﺑﺮ ﺳـﺮ ﮐﻤـﺎل ﺗﻬﺠﯿﻦ و ﺗﻮﻫﯿﻦ آن رﺳـﯿﺪه و ﺛﺎﻧﯿﺎ آن را در زﻣﺮه ﺗﻘﻮﻻت ﻋﻮام ﮐﺎﻻﻧﻌﺎم و ﻣﻔﺘﺮﯾﺎت زراﻓﻪ ﻃﻐﺎم اﻏﺜﺎم ﮐﻪ‬‫اﺗﺒـﺎع ﻫﺮ ﻧﺎﻋﻖ و اﺷـﯿﺎع ﻫﺮ ﻧﺎﻫﻖ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﮔﻨﺠﺎﻧﯿـﺪه وﺿﻮح ﺑﻄﻼن و ﻫﻮان آن ﺑﺎﻗﺼـﯽ اﻟﻤﺮاﺗﺐ رﺳﺎﻧﯿـﺪه و ﺛﺎﻟﺜﺎ آن را داﺧﻞ اﮐﺎذﯾﺒﯽ‬‫واﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻫﯿـﭻ اﺛﺮي از آن ﯾـﺎﻓﺘﻪ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﻧﻪ در ﺻـﺤﯿﺢ و ﻧﻪ در ﻣﻮﺿﻮع و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﻣﻬﺎﻧﺖ و ﻓﺴﺎد و اﻧﺨﺮام واﻧﻬـﺪ او اﯾﻦ زور‬‫ﺷﻨﯿﻊ و ﮐﺬب ﻓﻈﯿﻊ ﺑﺎﯾﺪ رﺳـﯿﺪ و اﻗﺼﺎي اﺗﻀﺎح ﺧﻮاري اﯾﻦ ﺑﻬﺖ ﺻﺮاح ﺑﺎﯾﺪ دﯾﺪ راﺑﻌﺎ ﺑﺎﻓﺎده اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ اﻃﺎﻟﺖ ﮐﻼم ﺑﺎﻣﺜﺎل اﯾﻦ اﺷﯿﺎ‬‫ﻓﺎﺋـﺪه ﻧـﺪارد اﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﭘﺮ ﺿـﻼل را ﻋﺮﺿﻪ ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﺗﻄﻤﯿﺲ و اﺧﻤـﺎل ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎﻇﻬـﺎر اﻗﺼـﺎي اﺧﺘﻼل و اﻫﻤﺎل آن ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ‬‫اﻓﺎدات ﻣﺘﯿﻨﻪ و اﺟﺎدات رزﯾﻨﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اوﻟﯿﺎي ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ را ﭼﺎره ﮐﺎر ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧﺪ ﺟﺰ آﻧﮑﻪ ﺑﺎﻋﺘﺮاف ﻣﻮﺿﻮﻋﯿﺖ اﯾﻦ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﻬﯿﻦ‬‫ﺗﻦ در دﻫﻨﺪ و ﺑﺮاي اﻧﻘﯿﺎد و اذﻋﺎن ﺑﺒﻄﻼن اﯾﻦ ﺗﻘﻮل ﻣﺴﺘﺒﯿﻦ ﮔﺮدن ﻧﻬﻨﺪ وا ﻋﺠﺒﺎه ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ از راه ﮐﻤﺎل ﺣﺮورﯾﺖ و ﻋﻨﺎد و ﺷﺤﻨﺎء و‬‫ﻟـﺪاد ﻣﺜﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﮐﻪ ﺑﻨﺎي ﻣﺤﮑﻢ و اﺳﺎس ﻣﺒﺮم آن ﺑﺤﺪي ﻣﺘﯿﻦ اﻓﺘﺎده ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﺷـﯿﺎﻃﯿﻦ ﺟﻦ و اﻧﺲ َو ﻟَْﻮ ﮐﺎَن ﺑَْﻌـُﻀ ُﻬْﻢ‬‫ﻟ َِﺒْﻌٍﺾ َﻇِﻬﯿﺮًا‬‫ﻣﺜﻠﻮم ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﮐﺮد و ﺣﺼﻦ ﺣﺼـﯿﻦ و ﺳـﺪ رﺻـﯿﻦ آن را ﯾـﺎﺟﻮج و ﻣـﺎﺟﻮج ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻣﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ دﯾﻦ و ﮐﻞ ﻣﻌﺎدﯾﻦ آل ﺣﻀـﺮت ﺧﺎﺗﻢ‬‫اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﺟﻤﻌﯿﻦ ﻫﻢ رﺧﻨﻪ ﻧﺘﻮاﻧﻨـﺪ زد ﺑﺰﻋﻢ ﺑﺎﻃـﻞ ﺧـﻮد ﻣﯽﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﻃـﻞ و ﻣﻮﺿـﻮع و ﻣﺠﻌـﻮل و ﻣﺼـﻨﻮع‬‫واﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت اﯾﻦ زﻋﻢ ﻓﺎﺳﺪ و رﺟﻢ ﮐﺎﺳﺪ ﺑﺬﮐﺮ ﻧﻤﻮدن اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي آن را در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺗﻤﺴﮏ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ و اﺻﻼ اﻋﺘﻨﺎﺋﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪706 :‬‬‫ﺑﺘﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ ﮐﻼم او ﮐﻪ اﮐﺎﺑﺮ اﻋﻼم ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﺘﮑﻔﻞ آن ﺷﺪهاﻧـﺪ ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ و ﺑﻨﺎي اﻧﺼﺎف ﺑﻤﻌﺎول اﻋﺘﺴﺎف ﺑﯽﻣﺤﺎﺑﺎ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ﺑﺎز از‬‫راه ﮐﻤﺎل ﻏﻔﻠﺖ ﯾﺎ ﺗﻐﺎﻓﻞ و ﺟﻬﻞ ﯾﺎ ﺗﺠﺎﻫﻞ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺮﯾﻪ ﺑﺎﻃﻠﻪ ﻣﺎ ﺻﺐ اﻟﱠﻠﻪ را ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﺳﺎزﻧﺪ و در ﺑﺎب اﯾﻦ‬‫اﻓﺘﺮاي ﺻـﺮﯾﺢ و ﮐـﺬب ﻓﻀـﯿﺢ ﺑﮑﻠﻤﺎت ﻧﺼـﯿﺤﻪ و اﻗﻮال ﺻـﺮﯾﺤﻪ ﻫﻤﯿﻦ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻧﻈﺮي ﻧﻤﯽ اﻧﺪازﻧﺪ و ﻫﺬا ﻣّﻤﺎ ﻻ ﯾﮑﺎد ﯾﻘﻀـﯽ ﻣﻨﻪ‬‫اﻟﻌﺠﺐ اﻟﯽ آﺧﺮ اﻻﺑـﺪ و ﮐﻢ ﻣﺜﻠﻬـﺎ ﻟﻠﻤﺨـﺎﻃﺐ اﻟﻤﺘﻌﻮد ﻟﻼـود و اﻟﻠـﺪد ﭼﻬـﺎرم آﻧﮑﻪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻄﯿﺒﯽ در ﺧﻼﺻـﻪ‬‫ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﻮﺿﻊ اﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﺑﺎﻃﻞ ﻧﻤﻮده ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ رﺷـﯿﻖ ﺧﻮد آن را ﻣﻮﻫﻮن و ﻣﻀـﻤﺤﻞ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻋﺒﺎرت‬‫ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت ﻣﺤﻤـﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﻓﺘﻨﯽ و ﻓﻮاﺋـﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ و ﻋﻼﻣﻪ ﻃﯿﺒﯽ از اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻧﻘﺎد و‬‫اﻓـﺎﺧﻢ ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ اﻣﺠـﺎد ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪﺳﺖ وﻟﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺘﺒﺮﯾﺰي در آﺧﺮ رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﺮﻏﺖ ﻣﻦ ﻫـﺬه‬‫ﺗﺼـﻨﯿﻔﺎ ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ ﻋﺸـﺮﯾﻦ رﺟﺐ اﻟﺤﺮام اﻟﻔﺮد ﺳﻨﮥ ارﺑﻌﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﻣﻦ ﺟﻤﻌﻪ و ﺗﻬﺬﯾﺒﻪ و ﺗﺸﺬﯾﺒﻪ و اﻧﺎ اﺿﻌﻒ اﻟﻌﺒﺎد اﻟﺮاﺟﯽ ﻋﻔﻮ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻏﻔﺮاﻧﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻤﻌﺎوﻧﮥ ﺷـﯿﺨﯽ و ﻣﻮﻻي ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻤﻔﺴـﺮﯾﻦ و اﻣﺎم اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ ﺷﺮف اﻟﻤﻠﮥ و اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﺣﺠﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻄﯿﺒﯽ ﻣﺘﻌﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻄﻮل ﺑﻘﺎﺋﻪ ﺛﻢ ﻋﺮﺿﺘﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﮐﻤﺎ ﻋﺮﺿﺖ اﻟﻤﺸﮑﻮة ﻓﺎﺳﺘﺤﺴﻨﻪ‬‫ﮐﻤﺎ اﺳﺘﺤﺴـﻨﻬﺎ و اﺳـﺘﺠﺎده ﮐﻤﺎ اﺳـﺘﺠﺎدﻫﺎ و ﻟﺤﻤﺪ ﷲ رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ و اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟّﺴـ ﻼم ﻋﻠﯽ ﻣﺤّﻤﺪ و اﻟﻪ و اﺻﺤﺎﺑﻪ اﺟﻤﻌﯿﻦ و ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در درر ﮐﺎﻣﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻄﯿﺒﯽ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺻﺎﺣﺐ ﺷـﺮح اﻟﻤﺸـﮑﺎة و ﻏﯿﺮه ﻗﺮأت ﺑﺨﻂ ﺑﻌﺾ‬‫اﻟﻔﻀـﻼء ﮐـﺎن ذا ﺛﺮوة ﻣﻦ اﻻـرث و اﻟﺘﺠـﺎرة ﻓﻠﻢ ﯾﺰل ﯾﻨﻔﻖ ذﻟـﮏ ﻓﯽ وﺟﻮه اﻟﺨﯿﺮات اﻟﯽ ان ﮐﺎن ﻓﯽ آﺧﺮ ﻋﻤﺮه ﻓﻘﯿﺮا ﻗﺎل و ﮐﺎن ﮐﺮﯾﻤﺎ‬‫ﻣﺘﻮاﺿـﻌﺎ ﺣﺴﻦ اﻟﻤﻌﺘﻘﺪ ﺷﺪﯾﺪ اﻟﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﻔﻼﺳـﻔﮥ و اﻟﻤﺒﺘﺪﻋﮥ ﻣﻈﻬﺮ ﻓﻀﺎﺋﺤﻬﻢ ﻣﻊ اﺳﺘﯿﻼﺋﻬﻢ ﻓﯽ ﺑﻼد اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﺣﯿﻨﺌﺬ ﺷﺪﯾﺪ اﻟﺤّﺐ ﻟّﻠﻪ و‬‫رﺳﻮﻟﻪ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺤﯿﺎء ﻣﻼزﻣﺎ ﻻﺷـﻐﺎل اﻟﻄﻠﺒـﮥ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻻﺳـﻼﻣﯿﮥ ﺑﻐﯿﺮ ﻃﻤﻊ ﺑﻞ ﯾﺠـﺪﯾﻬﻢ و ﯾﻌﯿﻨﻪ و ﯾﻌﯿﺮ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻨﻔﯿﺴـﮥ ﻻﻫﻞ ﺑﻠﺪة و ﻏﯿﺮﻫﻢ‬‫ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺒﻠﺪان ﻣﻦ ﯾﻌﺮف و ﻣﻦ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻣﺤّﺒﺎ ﻟﻤﻦ ﻋﺮف ﻣﻨﻪ ﺗﻌﻈﯿﻢ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﻣﻘﺒﻼ ﻋﻠﯽ ﻧﺸﺮ اﻟﻌﻠﻢ آﯾﮥ ﻓﯽ اﺳﺘﺨﺮاج اﻟﺪﻗﺎﺋﻖ ﻣﻦ اﻟﻘﺮآن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 555‬از ‪581‬‬‫و اﻟّﺴﻨﻦ ﺷﺮح اﻟﮑﺸﺎف ﺷﺮﺣﺎ ﮐﺒﯿﺮا و اﺟﺎب ﻋّﻤﺎ ﺧﺎﻟﻒ ﻣﺬﻫﺐ اﻟﺴﻨﮥ اﺣﺴﻦ ﺟﻮاب ﯾﻌﺮف ﻓﻀﻠﻪ ﻣﻦ ﻃﺎﻟﻌﻪ و ﺻﻨﻒ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ و اﻟﺒﯿﺎن‬‫و اﻟﺘﺒﯿﺎن و ﺷـﺮﺣﻪ و اﻣﺮ ﺑﻌﺾ ﺗﻼﻣﺬﺗﻪ ﺑﺎﺧﺘﺼﺎر اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻘﮥ ﻧﻬﺠﻬﺎ ﻟﻪ و ﺳـﻤﺎه اﻟﻤﺸـﮑﺎة و ﺷﺮﺣﻬﺎ ﻫﻮ ﺷﺮﺣﺎ ﺣﺎﻓﻼ ﺛﻢ ﺷﺮع ﻓﯽ‬‫ﺟﻤﻊ ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ و ﻋﻘﺪ ﻣﺠﻠﺴﺎ ﻋﻈﯿﻤﺎ اﻟﻘﺮاءة ﮐﺘﺎب اﻟﺒﺨﺎري ﻓﮑﺎن ﯾﺸﻐﻞ ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ ﻣﻦ ﺑﮑﺮة اﻟﯽ اﻟّﻈﻬﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪707 :‬‬‫و ﻣﻦ ﺛﻢ اﻟﯽ اﻟﻌﺼـﺮ ﻻﺳـﻤﺎع اﻟﺒﺨﺎري اﻟﯽ ان ﮐﺎن ﯾﻮم ﻣﺎت ﻓﺮغ ﻣﻦ وﻇﯿﻔﮥ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ و ﺗﻮﺟﻪ اﻟﯽ ﻣﺠﻠﺲ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﺪﺧﻞ ﻣﺴﺠﺪا ﻋﻨﺪ ﺑﯿﺘﻪ‬‫ﻓﺼـﻠﯽ اﻟﻨﺎﻓﻠـﮥ ﻗﺎﻋﺪا و ﺟﻠﺲ ﯾﻨﺘﻈﺮ اﻻﻗﺎﻣﮥ ﻟﻠﻔﺮﯾﻀﮥ ﻓﻘﻀـﯽ ﻧﺤﺒﻪ ﻣﺘﻮﺟﻬﺎ اﻟﯽ اﻟﻘﺒﻠﮥ و ذﻟﮏ ﯾﻮم اﻟﺜﻠﺜﺎء ﺛﺎﻟﺚ ﻋﺸـﺮي ﺷـﻌﺒﺎن ﺳـﻨﮥ ‪ 743‬و‬‫ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺑﻐﯿﮥ اﻟﻮﻋﺎة ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻄﯿﺒﯽ ﺑﮑﺴﺮ اﻟﻄﺎء اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺸﻬﻮر اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﻘﻮل و اﻟﻌﺮﺑّﯿﮥ‬‫و اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ و اﻟﺒﯿﺎن ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﺎن آﯾﮥ ﻓﯽ اﺳـﺘﺨﺮاج اﻟﺪﻗﺎﺋﻖ ﻣﻦ اﻟﻘﺮآن و اﻟﺴـﻨﻦ ﻣﻘﺒﻼ ﻋﻠﯽ ﻧﺸـﺮ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺘﻮاﺿﻌﺎ ﺣﺴﻦ اﻟﻤﻌﺘﻘﺪ ﺷﺪﯾﺪ‬‫اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ اﻟﻔﻼﺳـﻔﮥ و اﻟﻤﺒﺘﺪﻋـﮥ ﻣﻈﻬﺮا ﻓﻀـﺎﺋﺤﻬﻢ ﻣﻊ اﺳﺘﯿﻼﺋﻬﻢ ﺣﯿﻨﺌـﺬ ﺷﺪﯾـﺪ اﻟﺤّﺐ ﻟﻠّﻪ و رﺳﻮﻟﻪ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺤﯿﺎء ﻣﻼزﻣﺎ ﻻﺷـﻐﺎل اﻟﻄﻠﺒـﮥ ﻓﯽ‬‫اﻟﻌﻠﻮم اﻻﺳـﻼﻣﯿﮥ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻃﻤﻊ ﺑـﻞ ﯾﺨـﺪﻣﻬﻢ و ﯾﻌﯿﻨﻬﻢ و ﯾﻌﯿﺮ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻨﻔﯿﺴـﮥ ﻻﻫـﻞ ﺑﻠـﺪة و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ ﯾﻌﺮف و ﻣﻦ ﻻـ ﯾﻌﺮف ﻣﺤﺒـﺎ ﻟﻤﻦ‬‫ﻋﺮف ﻣﻨﻪ ﺗﻌﻈﯿﻢ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ و ﮐـﺎن ذا ﺛﺮوة ﻣﻦ اﻻـرث و اﻟﺘﺠـﺎرة ﻓﻠﻢ ﯾﺰل ﯾﻨﻔﻘﻪ ﻓﯽ وﺟﻮه اﻟﺨﯿﺮات ﺣّﺘﯽ ﺻﺎر ﻓﯽ آﺧﺮ ﻋﻤﺮه ﻓﻘﯿﺮا ﺻـﻨﻒ‬‫ﺷﺮح اﻟﮑﺸﺎف اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ اﻟﺘﺒﯿﺎن ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ و اﻟﺒﯿﺎن ﺷﺮﺣﻪ ﺷﺮح اﻟﻤﺸﮑﺎة و ﮐﺎن ﯾﺸﻐﻞ ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ ﻣﻦ ﺑﮑﺮة اﻟﯽ اﻟّﻈﻬﺮ و ﻣﻦ ﺛﻢ اﻟﯽ اﻟﻌﺼﺮ‬‫ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﯽ ﯾﻮم ﻣﺎت ﻓﺎﺗﻪ ﻟّﻤﺎ ﻓﺮغ ﻣﻦ وﻇﯿﻔﮥ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ ﺗﻮّﺟﻪ اﻟﯽ ﻣﺠﻠﺲ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﺼﻠﯽ اﻟﻨﺎﻓﻠﮥ و ﺟﻠﺲ ﯾﻨﺘﻈﺮ اﻻﻗﺎﻣﮥ ﻟﻠﻔﺮﯾﻀﮥ ﻓﻘﻀﯽ‬‫ﻧﺤﺒﻪ ﻣﺘﻮﺟﻬﺎ اﻟﯽ اﻟﻘﺒﻠﮥ و ذﻟﮏ ﯾﻮم اﻟﺜﻠﺜﺎء ﺛﺎﻟﺚ ﻋﺸﺮي ﺷﻌﺒﺎن ﺳﻨﮥ ﺛﻼث و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﻗﻠﺖ ذﮐﺮ ﻓﯽ ﺷﺮﺣﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺸﺎف اﻧﻪ اﺧﺬ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﻔﺺ اﻟﺴـﻬﺮوردي و اﻧﻪ ﻗﺒﯿﻞ اﻟﺸﺮوع ﻓﯽ ﻫﺬا ﺷﺮح رأي اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﻨﻮم و ﻗﺪ ﻧﺎوﻟﻪ ﻗﺪﺣﺎ ﻣﻦ اﻟﻠﺒﻦ ﻓﺸﺮب‬‫ﻣﻨﻪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﯾﻮب ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻗﯿﻢ اﻟﺠﻮزﯾﮥ اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ ﺑﻤﻮﺿﻮع ﺑﻮدن اﯾﻦ‬‫زور ﻣﻔﺘﻌـﻞ ﻧﻤﻮده ﺑﺎﻇﻬـﺎر اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ آن را ﺟﻬﻠﻪ ﻣﻨﺘﺴﺒﯿﻦ اﻟﯽ اﻟﺴـﻨﻪ وﺿﻊ ﻧﻤﻮده ﮐﻤـﺎل ﺳـﻘﻮط آن از درﺟﻪ اﻋﺘﺒﺎر ﺑﺮ اﻫﻞ اﺣﻼم و‬‫اﺑﺼﺎر واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻤﺎ ﺳـﺘﻘﻒ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﺑﻦ اﻟﻘﯿﻢ از اﺣﺒﺎر ﮐﺒﺎر و اﻋﻼم ﻋﻈﯿﻤﯽ اﻟﻤﻘﺪار ﻧﺰد ﺳﻨﯿﻪ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺑﻐﯿـﮥ اﻟﻮﻋﺎة ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﯾﻮب ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﺸـﻤﺲ اﺑﻦ ﻓﯿﻢ اﻟﺠﻮزﯾﮥ اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ‬‫اﻟﻌﻼﻣﮥ وﻟﺪ ﻓﯽ ﺳﺎﺑﻊ ﺻـﻔﺮ ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ و ﻗﺮاء اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺠﺪ اﻟﺘﻮﻧﺴﯽ و اﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﺘﺢ اﻟﺒﻌﻠﯽ و اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﻔﺮاﺋﺾ‬‫ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿـﮥ و اﻻﺻـﻠﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﻔﯽ اﻟﻬﻨـﺪي و ﺳـﻤﻊ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻦ اﻟﺘﻘﯽ ﺳـﻠﯿﻤﺎن و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟـﺪاﺋﻢ و أﺑﯽ ﻧﺼـﺮ ﺑﻦ‬‫اﻟﺸـﯿﺮازي و ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﻤﻄﻌﻢ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﺻـﻨﻒ و ﻧﺎﻇﺮ و اﺟﺘﻬـﺪ و ﺻﺎر ﻣﻦ اﻻﺋﻤـﮥ اﻟﮑﺒﺎر ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻔﺮوع و اﻻﺻـﻠﯿﻦ و‬‫اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ و ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ زاد اﻟﻤﻌﺎد ﻣﻔﺘﺎح دار اﻟﺴﻌﺎدة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪708 :‬‬‫ﻣﻬـﺬب ﺳـﻨﻦ أﺑﯽ داود ﺳـﻔﺮ اﻟﻨﺠﺪﯾﻦ ﺑﯿﻦ رﻓﻊ اﻟﯿﺪﯾﻦ ﻓﯽ اﻟﺼـﻼة ﻣﻌﺎﻟﻢ اﻟﻤﻮﻗﻌﯿﻦ ﻋﻦ رّب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ اﻟﮑﺎﻓﯿﮥ و اﻟﺸﺎﻓﯿﮥ ﻧﻈﻢ اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ اﻟﺠﻠﯿﮥ‬‫ﻓﯽ اﻟّﻄﺮﯾﻘـﮥ اﻟﺤﻤﺪﯾـﮥ ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﻟﻔﺎﺗﺤﮥ اﺳـﻤﺎء اﻟﻘﺮآن اﻟﺮوح ﺑﯿﺎن اﻻﺳـﺘﺪﻻل ﻋﻠﯽ ﺑﻄﻼن ﻣﺤﻠﻞ اﻟّﺴـ ﺒﺎق و اﻟﻨﻀﺎل ﺟﻼء اﻻﻓﻬﺎم ﻓﯽ ﺣﮑﻤﮥ‬‫اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴﻼم ﻋﻠﯽ ﺧﯿﺮ اﻻﻧﺎم ﻣﻌﺎﻧﯽ اﻻدوات و اﻟﺤﺮوف ﺑﺪاﺋﻊ اﻟﻔﻮاﺋﺪ ﻣﺠﻠﺪان و ﻫﻮ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻔﻮاﺋﺪ اﮐﺜﺮه ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻧﺤﻮﯾﮥ ﻣﺎت ﻓﯽ رﺟﺐ‬‫ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺸﯿﺮازي اﻟﻔﯿﺮوزآﺑﺎدي در ﮐﺘﺎب ﺳﻔﺮ‬‫اﻟﺴـﻌﺎدة داد اﻇﻬﺎر ﮐﻤﺎل ﺳـﺨﺎﻓﺖ و ﻫﻮان اﯾﻦ زور واﺿﺢ و ﻋﯿﺎن داده ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺳﻤﺎﺟﺖ و ﺑﻄﻼن آن ﻓﺮاروي ارﺑﺎب اﻋﯿﺎن ﻧﻬﺎده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫در ﺧﺎﺗﻤﻪ ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ و در ﺑﺎب ﻓﻀﺎﺋﻞ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺻّﺪﯾﻖ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ آﻧﭽﻪ ﻣﺸﻬﻮرﺗﺮﺳﺖ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت‬‫ﺣﺪﯾﺚ ان اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺘﺠﻠﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ ﻟﻠّﻨﺎس ﻋﺎﻣﮥ و ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺧﺎﺻﮥ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺎ ﺻﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﺻﺪري ﺷﯿﺌﺎ اﻟّﺎ و ﺻﺒﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺻﺪر أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﮐﺎن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ إذا اﺷﺘﺎق اﻟﯽ اﻟﺠّﻨﮥ ﻗﺒﻞ ﺷﯿﺒﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 556‬از ‪581‬‬‫و ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮐﻔﺮﺳﯽ رﻫﺎن‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻤﺎ اﺧﺘﺎر اﻻرواح اﺧﺘﺎر روح أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫و اﻣﺜﺎل اﯾﻦ از ﻣﻔﺘﺮﯾﺎﺗﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻄﻼن ان ﺑﺒـﺪاﻫﺖ ﻋﻘﻞ ﻣﻌﻠﻮﻣﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﭘﺲ ﺑﺤﯿﺮﺗﻢ ﮐﻪ ﭼﺴﺎن ﺟﻨﺎب ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﭼﻨﯿﻦ ﺧﺮاﻓﺖ ﻇﺎﻫﺮه‬‫و ﻓﺮﯾﻪ ﺑـﺎﻫﺮه را ﮐﻪ ﻋﻠﻤـﺎ و ﻣﺤﻘﻘﯿﻦﺷـﺎن ﻗﻄﻌـﺎ و ﺣﺘﻤـﺎ آن را ﻣﻮﺿﻮع ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻄﻼـن آن را ﺑﺒـﺪاﻫﺖ ﻋﻘـﻞ ﻣﻌﻠﻮم ﮐﺮدهاﻧـﺪ از اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﻣﻌﺘﻤﺪه داﻧﺴﺘﻨﺪ و از رواﯾﺎت ﺛﺎﺑﺘﻪ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺷﻤﺮدﻧﺪ و ﺑﻤﺰﯾﺪ ﺣﺴﻦ ﻓﻬﻢ و ﺑﻌﺪ از وﻫﻢ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ذﮐﺮ ﮐﺮدﻧﺪ و اﺛﺒﺎت ﮐﻤﺎل ﻋﻠﻢ‬‫ﺑﺮاي أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑـﺎن ﺧﻮاﺳـﺘﻨﺪ اّن ﻫـﺬا ﻟﻌﻤﺮي ﻣﻦ اﻓﻈﻊ اﻟﻔﻈـﺎﺋﻊ و اﺷـﻨﻊ اﻟﺸـﻨﺎﺋﻊ و اﻧﮑﺮ اﻟﺒـﺪاﺋﻊ و اﻓﺠﺮ اﻟﺼـﻨﺎﺋﻊ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﻃﺎﻫﺮ‬‫ﮔﺠﺮاﺗﯽ ﻧﯿﺰ ﻣﻔﺘﻌﻞ و ﻣﻨﺤﻮل ﺑﻮدن اﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﻗﺒﯿـﺢ ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ واﺿـﺢ ﻓﺮﻣﻮده ﻣﺼـﻨﻮﻋﯿﺖ و ﻣﻮﺿﻮﻋﯿﺖ ان از ﺧﻼﺻﻪ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯽ اﻟﺨﻼﺻﮥ‬‫ﻣﺎ ﺻﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﺻﺪري ﺷﯿﺌﺎ اﻟّﺎ و ﺻﺒﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺻﺪر أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫ﻣﻮﺿﻮع ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﻼـ ﻋﻠﯽ ﻗـﺎري ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﺗﻘﻮل ﻣﻬﯿﻦ را ﺑﺎﻃـﻞ ﻣﺴـﺘﺒﯿﻦ ﻇـﺎﻫﺮ ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﻋﻠﻢ ﮐﻤـﺎل ﺗﻬﺠﯿﻦ و ﺗﻮﻫﯿﻦ آن ﺑﺮاي ﻧـﺎﻇﺮﯾﻦ‬‫ﻣﺘﺒﯿﻨﯿﻦ اﻓﺮاﺧﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در رﺳﺎﻟﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﮐﺒﺮي ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟﻘﯿﻢ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻤﺎ وﺿﻌﻪ ﺟﻬﻠﮥ اﻟﻤﻨﺘﺴﺒﯿﻦ اﻟﯽ اﻟّﺴﻨﮥ‬‫ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﺼﺪﯾﻖ ﺣﺪﯾﺚ ان اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻨﺠﻠﯽ ﻟﻠّﻨﺎس ﻋﺎﻣﮥ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ و ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺧﺎﺻﮥ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺎ ﺻّﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﺻﺪري ﺷﯿﺌﺎ اﻻ ﺻﺒﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺻﺪر أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﮐﺎن إذا اﺷﺘﺎق اﻟﯽ اﻟﺠّﻨﮥ ﻗﺒﻞ ﺷﯿﺒﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮐﻔﺮﺳﯽ رﻫﺎن‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ان اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻤﺎ اﺧﺘﺎر اﻻرواح اﺧﺘﺎر روح أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪709 :‬‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻤﺮ ﮐﺎن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﯾﺘﺤﺪﺛﺎن و ﮐﻨﺖ ﮐﺎﻟﺰﻧﺠﯽ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﻟﻮ ﺣﺪﺛﺘﮑﻢ ﺑﻔﻀﺎﺋﻞ ﻋﻤﺮ ﻋﻤﺮ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻗﻮﻣﻪ ﻣﺎ ﻓﻨﯿﺖ و ان ﻋﻤﺮ ﺣﺴﻨﮥ ﻣﻦ ﺣﺴﻨﺎت أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺎ ﺳﺒﻘﮑﻢ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﮑﺜﺮة ﺻﻮم و ﻻ ﺻﻼة و اﻧﻤﺎ ﺳﺒﻘﮑﻢ ﺑﺸﯽء وﻗﺮ ﻓﯽ ﺻﺪره‬‫و ﻫﺬا ﻣﻦ ﮐﻼم أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﯿﺎش ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺎ ﺻﺐ اﻟﱠﻠﻪ‬‫از ﺟﻤﻠـﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎﺗﯿﺴﺖ ﮐـﻪ ﺟﻬﻠـﻪ ﻣﻨﺘﺴـﺒﯿﻦ اﻟﯽ اﻟﺴــﻨﻪ در ﻓﻀـﻞ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ آن را وﺿـﻊ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ ﭘﺲ ﻣﺤـﻞ ﮐﻤـﺎل اﺳــﺘﻌﺠﺎﺑﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺂن ﻫﻤﻪ ﺗﻔﻮق و زﻋﺎﻣﺖ و ﺗﺸـﺪق و ﺷـﻬﺎﻣﺖ ﮐﻪ اﺗﺒﺎﻋﺸﺎن ﺗﺒﻌﺎ ﻟﻪ ادﻋﺎي آن دارﻧﺪ ﭼﻨﯿﻦ زور واﺿﺢ و ﮐﺬب ﻻﺋﺢ‬‫را در ﻣﺤﻞ اﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج آوردﻧﺪ و ﻃﺮﯾﻖ و ﻣﻨﻬﺎج ﻋﻨﺎد و ﻟﺠﺎج ﺑﺬﮐﺮ اﯾﻦ ﺑﺎﻃﻞ ﺧﺪاج ﺑﯿﺒﺎﮐﺎﻧﻪ ﺳﭙﺮدﻧﺪ و ﻧﺪاﻧﺴـﺘﻨﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ اﻓﮏ‬‫ﺷﻨﯿﻊ و ﺑﻬﺖ ﻓﻈﯿﻊ ﻣﻮﺿﻮع و ﻣﺼـﻨﻮع ﺑﻌﺾ ﺟﻬﺎل و ﻣﺠﻌﻮل و ﻣﻨﺤﻮل زراﻓﻪ اﻧﺬاﻟﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي اﻇﻬﺎر ﻓﻀﻞ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺧﻮﯾﺶ ﺣﺴـﺒﮥ ﻟﻠّﻪ آن‬‫را ﺗﺮاﺷـﯿﺪهاﻧﺪ و ﮔﻮﻧﻪ دﯾﻦ و اﯾﻤـﺎن ﺧﻮد را ﺑﻨـﺎﺧﻦ ﻣﺮوق و ﻋـﺪوان ﺧﺮاﺷـﯿﺪه ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي ﺣﮑﻢ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي را‬‫ﺑﻤﻮﺿﻮﻋﯿﺖ اﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﻓﻈﯿﻊ و زور ﺷـﻨﯿﻊ ﻣﺴـﻠﻢ داﺷـﺘﻪ ﺑﺘﻘﺮﯾﺮ و ﺗﺎﯾﯿﺪ آن اﻋﻼم ﺗﻘﺒﯿﺢ اﯾﻦ ﺗﻘﻮل واﺿﺢ اﻟﻬﻮان اﻓﺮاﺷﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺷﺮح‬‫ﺳﻔﺮ اﻟﺴﻌﺎدة در ﺷﺮح ﻋﺒﺎرت ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻣﻨﻘﻮل ﺷﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺼﻨﻒ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ اﻣﺜﺎل اﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﻪ از آﻧﺠﺎ ﻓﻀﻞ ﺑﺮ ﺗﻤﺎﻣﻪ‬‫ﺧﻠﻖ از اﻧﺒﯿﺎ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻻزم آﯾﺪ ﯾﺎ ﻣﺴﺎوات در رﺗﺒﻪ ﺑﺎ ﺳﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻔﻬﻮم ﮔﺮدد و ﯾﺎ از داﺋﺮه ﺣﮑﻢ ﻋﻘﻞ و ﻋﺎدت‬‫ﺑﯿﺮون ﺑﻮد ﻫﻤﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎتاﻧﺪ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت رﺷـﯿﻘﻪ ﺗﺎﺋﯿﺪ و ﺗﺎزﯾﺮ و ﺗﺜﺒﯿﺖ و ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺣﮑﻢ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي ﻧﺤﺮﯾﺮ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ واﺿﺢ و‬‫ﻣﺴﺘﻨﯿﺮﺳﺖ َو ﻻ ﯾَُﻨﱢﺒﺌَُﮏ ﻣِﺜُْﻞ َﺧﺒِﯿٍﺮ‬‫دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺎﺧﺮ اﻟﻪآﺑﺎدي اﻋﺘﺮاف ﺻـﺤﯿﺢ و اﻗﺮار ﺻﺮﯾﺢ ﺑﻤﻮﺿﻮﻋﯿﺖ اﯾﻦ ﮐﺬب ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﻬﺖ ﺑﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده ﺑﻤﺒﺎﻟﻐﻪ ﺗﻤﺎم و ﺗﺼﺮﯾﺢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 557‬از ‪581‬‬‫ﻣـﺎ ﻻـ ﮐﻼم ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣّﻖ ﮐﺮام اﻇﻬﺎر وﺿﻊ و اﻓﺘﻌﺎل آن ﻓﺮﻣﻮده ﺑﯿﺎﻧﺶ اﯾﻨﮑﻪ ﻧﻈﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري در ﻏﺮاﺋﺐ اﻟﻘﺮآن در ﺗﻔﺴـﯿﺮ آﯾﻪ‬‫ﻏﺎر اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع را ﺑﻤﻌﺮض اﺳـﺘﺪﻻل ذﮐﺮ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺳـﺘﺪل اﻫﻞ اﻟﺴـﻨﮥ ﺑﺎﻵﯾﮥ ﻋﻠﯽ اﻓﻀﻠﯿﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻏﺎﯾﮥ اﺗﺤﺎده و ﻧﻬﺎﯾﮥ‬‫ﺻﺤﺒﺘﻪ و ﻣﻮاﻓﻘﮥ ﺑﺎﻃﻨﻪ ﻇﺎﻫﺮه و اﻻ ﻟﻢ ﯾﻌﺘﻤﺪ اﻟﺮﺳﻮل ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﻣﺜﻞ ﺗﻠﮏ اﻟﺤﺎﻟﮥ و اﻧﻪ ﮐﺎن ﺛﺎﻧﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﻐﺎر‬‫و ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻟﻘﻮﻟﻪ ﻣﺎ ﺻﺐ ﺷﯽء ﻓﯽ ﺻﺪري اﻟّﺎ و ﺻﺒﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺻﺪر أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺦ‬‫و ﻋﻼﻣﻪ ﻧﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﺷﻮﺷﺘﺮي در رﺳﺎﻟﻪ ﮐﺸﻒ اﻟﻌﻮار ﻓﯽ ﺗﻔﺴـﯿﺮ آﯾﮥ اﻟﻐﺎر در ﺟﻮاب ﮐﻼم ﻧﻈﺎم ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري ﻓﺮﻣﻮده و اﻣﺎ ﻣﺎ ذﮐﺮه ﻣﻦ اﻧﻀﻤﺎم‬‫ﮐﻮن ﺛﺎﻧﯽ اﺛﻨﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﺛﻢ اﻻﺳﺘﺪﻻل ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﺑﻘﻮل ﻣﺎ ﺻﺐ ﻓﯽ ﺻﺪري اﻟّﺎ ﺻﺒﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺻﺪر أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫ﻓﻤﻦ ﻓﻀﻮل ﻟا ﮑﻼم و ﻻ ﺗﻌﻠﻖ ﻟﻪ ﺑﺎﻻﺳـﺘﺪﻻل ﻣﻦ اﻵﯾـﮥ ﻋﻠﯽ اﻓﻀـﻠﯿﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻋﻠﯽ ان اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻔﺎﺿﻞ ﺧﺎﺗﻢ ﻣﺤـﺪﺛﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯿـﮥ ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﻟﻔﯿﺮوزآﺑﺎدي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪710 :‬‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘﺎﻣﻮس ﻓﯽ اﻟﻠﻐﮥ ﻗﺪ ذﮐﺮ ﻓﯽ ﺧﺎﺗﻤﮥ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻤﺸـﻬﻮر اﻟﻤﻮﺳﻮم ﺑﺴﻔﺮ اﻟّﺴﻌﺎدة ان ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻏﯿﺮه ﻣّﻤﺎ روي ﻓﯽ ﺷﺎن أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫ﻣﻦ اﺷﻬﺮ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و اﻟﻤﻔﺘﺮﯾﺎت اﻟﻤﻌﻠﻮم ﺑﻄﻼﻧﻬﺎ ﺑﺒﺪاﻫﮥ اﻟﻌﻘﻞ اﻟﺦ و ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺎﺧﺮ اﻟﻪآﺑﺎدي در درة اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﻓﯽ ﻧﺼﺮة اﻟﺼﺪﯾﻖ ﺑﺠﻮاب‬‫ﮐﻼم ﻋﻼﻣﻪ ﺷﻮﺷﺘﺮي ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ ﺧﺎﻣﺴﺎ ﻓﻼن اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟّـﺬي اﺗﯽ ﺑﻪ دﻟﯿﻼ ﻋﻠﯽ اﻟﺜﺎﻧﻮﯾـﮥ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻨﺤﻦ اﯾﻀﺎ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻧﻌﺮﻓﻪ ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﺻـﺮح ﺑﻪ ﻏﯿﺮ واﺣـﺪ ﻣﻦ اﻟﺠﻬﺎﺑـﺬة اﻟﺜﻘﺎت وددت ان اﻟﻌﻼﻣـﮥ اﻟﻤﺴـﺘﺪل ﻟﻢ ﯾﺤﺘـﺞ ﺑﻪ و اﺳـﻘﻂ ﻫﺬه اﻟّﺜﺎﻧﻮﯾﮥ ﻣﻦ ﻧﻀﺪ اﻟﮑﻼم‬‫ﻟﻀـﻌﻒ اﻻﺣﺘﺠـﺎج و اﯾﻬﺎﻣﻪ ﺳﻮء اﻻدب ﻫﻞ ﯾﮑﻮن اﺣـﺪ ﺛﺎﻧﯿﺎ ﻟﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﺒّﯿﺎ ﮐﺎن او وﻟّﯿﺎ ﻫـﺬا داب ﻣﻦ‬‫اﻻﺧﻼق ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﺪﯾﻦ و ﻣﻦ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻣﻘﺎم ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﯾﺬﮐﺮه اﻟﺸﯿﻌﮥ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﺋّﻤﮥ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻋﻔـﺎ ﻟا ﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻨـﺎ و ﻋﻦ اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻋﻦ ﺳـﺎﺋﺮ ﻣﺎ اﺟﺘﺮأ ﻣﺜﻞ ﺟﺮءﺗﻪ ﻓﺎﻟّﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و رﺳﻮﻟﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﻟـّﺼ ﺪﯾﻖ و اﻻﺋّﻤﮥ‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ ﺑﺮاء ﻋﻦ اﻣﺜﺎل ﻫـﺬه اﻻﻃﺮاءات و ﻟّﻠﻪ در اﻻﻣﺎم اﻟﻬﻤﺎم رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺣﯿﺚ ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻫﺬه اﻟﺜﺎﻧﻮﯾﮥ ﮐﻤﺎ ﯾﻈﻬﺮ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﺎرة اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ و ﻣّﺮ ﺳﺎﺑﻘﺎ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿﺢ و اﺷﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺎﺧﺮ اﻟﻪآﺑﺎدي ﺑﺠﻮاب ﻋﻼﻣﻪ ﺷﻮﺷﺘﺮي ﻃﺎب ﺛﺮاه ﭼﻨﺎن دﺳﺖﭘﺎﭼﻪ‬‫ﺷﺪه ﮐﻪ ﭼﺎره ﺟﺰ اﻋﺘﺮاف ﺑﻤﻮﺿﻮﻋﯿﺖ اﯾﻦ زور ﺷﻨﯿﻊ ﻧﺪﯾﺪه دﺳﺖ از ﺗﺎﯾﯿﺪ و ﺗﺴﺪﯾﺪ آن ﮐﺸﯿﺪه ﺑﺮ ﺳﺮ ﮐﻤﺎل ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ ان رﺳﯿﺪه‬‫ﭘﯽ ﺳﭙﺮ وادي اﺑﻄﺎل و اﺧﻤﺎل آن ﮔﺮدﯾﺪه ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اوﻻ اﻋﺘﺮاف ﺻـﺮﯾﺢ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺎ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﯽداﻧﯿﻢ و ﺑﺮﯾﻦ‬‫ﻣﻄﻠﺐ ﺷـﮑﺮ اﻟﻬﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﺠﺎ آورده و ﺛﺎﻧﯿﺎ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻏﯿﺮ واﺣـﺪ از ﺟﻬﺎﺑﺬه ﺛﻘﺎت ﺑﻮﺿﻊ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﺛﺎﻟﺜﺎ از ﮐﻤﺎل‬‫وﻫﻦ آن آرزو ﮐﺮده ﮐﻪ ﮐـﺎش ﻧﯿﺴـﺎﺑﻮري ﺑـﺎن اﺣﺘﺠﺎج ﻧﻤﯽﮐﺮد و راﺑﻌﺎ اﻓﺎده ﮐﺮده ﮐﻪ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري ﺑﺎﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ در ﺛﺎﻧﻮﯾﺖ اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ ﺑـﺎ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در ﻋﻠﻢ ﺿـﻌﯿﻔﺴﺖ و ﺧﺎﻣﺴـﺎ اﻓـﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﺛﺒـﺎت ﺛﺎﻧﻮﯾﺖ اﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﺎ ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﻫﻢ ﺳﻮء ادﺑﺴﺖ و ادﻋﺎي ان داب ﮐﺴﯿﺴﺖ ﮐﻪ از دﯾﻦ ﺑﻬﺮه ﻧﺪارد و ﻣﻘﺎم ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ را ﻧﻤﯽﺷﻨﺎﺳﺪ و ﺳﺎدﺳﺎ دﻋﺎ ﮐﺮده ﮐﻪ ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ از ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري و ﺳﺎﺋﺮ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ او ﺟﺮأت‬‫ﮐﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻋﻔﻮ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﻧﯿﺰ ﮐﻤﺎل ﻗﺒﺢ اﺳﺘﻨﺎد ﺑﺎﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﺻﺮﯾﺢ اﻻﻧﻬﺪاد واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﺷﻮد و ﺳﺎﺑﻌﺎ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺧﺪا و‬‫رﺳﻮل و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ از اﻣﺜﺎل اﯾﻦ اﻃﺮاءات ﺑﺮي ﻫﺴـﺘﻨﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﻧﯿﺰ ﭘﯽ ﺑﮑﻤﺎل ﻓﺴﺎد اﯾﻦ زور ﻣﻬﺠﻮر ﻣﯽﺗﻮان ﺑﺮد و ﺛﺎﻣﻨﺎ ﺑﺮ ﻋﺪم ذﮐﺮ رازي‬‫ﺛﺎﻧﻮﯾﺖ ﻣﺴﺘﻔﺎده از ﺧﺒﺮ ﻣﺎ ﺻﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻇﻬﺎر ﮐﻤﺎل ﺳﺮور آﻏﺎز ﻧﻬﺎده داد ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﻘﺒﯿﺢ و ﺗﻔﻀﯿﺢ آن داده و ازﯾﻦ اﻓﺎدات ﻣﺘﯿﻨﻪ و اﻋﺘﺮاﻓﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪711 :‬‬‫ﻣﺒﯿﻨﻪ ﻣﻘﺎﺑـﺢ و ﻓﻀﺎﺋﺤﯽ ﮐﻪ ﺑﺤﺎل ﭘﺮ اﺧﺘﻼل ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ ﮐﻤﺎل ﺑﻮﺟﻪ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل او ﺑﺎﯾﻦ ﮐـﺬب و اﻓﺘﻌﺎل ﻋﺎﺋـﺪ و ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻣﯽﺷﻮد‬‫ﺧﻮد ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ واﺿﺤﺴﺖ و ﺣﺎﺟﺖ ﺑﺎﻋﺎده ﻧﺪارد اّﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﻓﺎﺧﺮ اﻟﻪآﺑﺎدي ﺑﺰﻋﻢ ﺑﺎﻃﻞ ﺧﻮد ﺑﺮ اﻫﻞ ﺣّﻖ ﺗﺸﻨﯿﻊ ﮐﺮده و اﺛﺒﺎت ﻣﺴﺎوات‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 558‬از ‪581‬‬‫اﺋّﻤﻪ ﻃﺎﻫﺮﯾﻦ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ را ﺑﺎ ﺟﻨﺎب ﺧﺘﻢ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺼﻠﻮة ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﺤﻖ اﻟﻤﺒﯿﻦ در ﻋﻠﻢ ﺷﻨﯿﻊ و ﻓﻈﯿﻊ‬‫داﻧﺴـﺘﻪ ﭘﺲ ﻧﺎﺷـﯽ از ﻋﺪم ﻋﺮﻓﺎن و ﻓﻘﺪان اﯾﻘﺎن اوﺳﺖ در ﺑﺎب ﻣﺮاﺗﺐ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم و ﻣﻮذﻧﺴﺖ از ﻗﻠﺖ ﻋﺜﻮر و اﻃﻼع ﺑﺮ اﺧﺒﺎر‬‫ﺻﺤﯿﺤﻪ و اﺣﺎدﯾﺚ ﺻﺮﯾﺤﻪ ﺧﻮد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ واﻻ ﺑﺮ ﺧﺪﻣﻪ اﺣﺎدﯾﺚ و اﺧﺒﺎر و ﻧﻘﺪه اﻗﻮال و آﺛﺎر آن‬‫ﺟﻨـﺎب اﯾﻦ اﻣﺮ از اوﺿـﺢ واﺿـﺤﺎت و اﺑﯿﻦ ﻻﺋﺤـﺎﺗﺴﺖ و دﻻﺋﻞ ﻣﻮﻓﻮره و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻏﯿﺮ ﻣﺤﺼﻮره آن در ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺣّﻖ ﻣﻮﺟﻮد و ﻣﺴـﺮود‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺷـﻄﺮي از ان در ﺿـﻤﻦ ﻣﺆﯾﺪات ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ دﯾﺪي و ﺑﺴـﯿﺎري از آن ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﺧﻮاﻫﯽ ﺷـﻨﯿﺪ و از‬‫ﺟﻤﻠﻪ ﻏﺮاﺋﺐ ﻃﺮﯾﻘﻪ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﻓـﺎﺧﺮ اﻟﻪآﺑـﺎدي ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ زور و ﺷـﻮر در ﺗـﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ اﯾﻦ ﮐـﺬب و زور ادﻋـﺎي ﺻـﺤﺖ آن‬‫ﺑﻄﺮﯾﻖ ﮐﺸﻒ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻓﺮض ﺗﺤﻘﻖ آن ﯾﻘﯿﻨﺎ از ﻗﺒﯿﻞ ﮐﺸﻒ ﺷﯿﻄﺎﻧﯽ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺑﺒﻌﺾ ﮐﺒﺮاي ﻋﺎرﻓﯿﻦ ﺧﻮد ﻧﺴﺒﺖ ﻧﻤﻮده و ﺑﻌﺾ ﺗﺎوﯾﻼت‬‫ﺑـﺎرده و ﺗﺴﻮﯾﻼت ﺷﺎرده ﺑﺮاي دﻋﻮاي ﻓﺎﺳـﺪه و ﻫﻔﻮه ﮐﺎﺳـﺪه او ﺗﯿﺎر ﮐﺮده و ﻧﺤﯿﻒ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺗﻤﺎم ﮐﻼم ﻓﺎﺳـﺪ اﻟﻨﻈﺎم او را در‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻀﺐ اﻟﺒﺘﺎر ﮐﻪ ﺑﺠﻮاب درة اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻧﻤﻮدهام ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﺗﻤﺎم ﻣﻨﻘﻮض و ﻣﺮﺿﻮض ﺳﺎﺧﺘﻪ او ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺎب ﺷﻮارق اﻟﻨﺼﻮص‬‫ﺑﺎﺑﻄـﺎل و ﺗﻮﻫﯿﻦ و اﻓﺴـﺎد و ﺗﻬﺠﯿﻦ آن ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﻦ أراد اﻻﻃﻼـع ﻓﻠﯿﺮاﺟﻊ و ﻣﺤﻤـﺪ ﻓـﺎﺧﺮ از ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ اﻓـﺎﺧﺮ و ﻣﺴـﻨﺪﯾﻦ اﮐﺎﺑﺮ و ﻋﻠﻤﺎي‬‫ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ و ﮐﻤﻼي ﻧﺤﺎرﯾﺮ ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻮده ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺎﺧﺮ ﻣﺘﺨﻠﺺ ﺑﺰاﺋﺮ ﺑﻦ ﺷﯿﺦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺸﺎه ﺧﻮاب اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻪآﺑﺎدي اﻟﻌﺒﺎﺳـﯽ ﺗﺮﺟﻤﻪ اﯾﺸﺎن ﻣﯿﺮآزاد در ﺳـﺮو آزاد ﺑﺎﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﺻـﻔﺎت‬‫رﺿـﯿﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺎس ﻣﺤﮑﻢ ﻣـﺪارج ﻋﻠﯿﺎ ﻗﯿﺎس ﻣﻨﺘـﺞ وﻻﯾﺖ ﮐﺒﺮي ﻣﯿﺰان ﻋـﺪل ﻧﻘﻠﯿﺎت ﺑﺮﻫﺎن ﻧﻘـﺪ ﻋﻘﻠﯿﺎت ﺗﺸـﺮع ﺑﺪرﺟﻪ ﮐﻤﺎل‬‫داﺷﺖ و ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻫﻤﺖ ﺑﺘﻌﺪﯾﻞ ﻗﺴـﻄﺎس ﺷﺮﯾﻌﺖ ﻣﯽﮔﻤﺎﺷﺖ ﺑﺴﯿﺎر ﮔﺸﺎده دﺳﺖ و ﺷﮕﻔﺘﻪ ﭘﯿﺸﺎﻧﯽ ﺑﻮد ﻓﺘﻮح ذﺧﯿﺮه ﻧﻤﯽﺳﺎﺧﺖ ﯾﮕﺎﻧﻪ و‬‫ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ را ﺑﺎﺣﺴﺎن ﺑﯿـﺪرﯾﻎ ﻣﯽﻧﻮاﺧﺖ اﮐﺜﺮ اوﻗﺎت در ﺳـﻔﺮ ﮔﺬراﻧﯿﺪ در ﺟﻤﯿﻊ اﺳـﻔﺎر ﺟﻤﻌﯽ ﮐﺜﯿﺮ از اﺑﻨﺎي ﺳﺒﯿﻞ ﺑﺎو ﻣﯽﭘﯿﻮﺳـﺘﻨﺪ ﺷـﯿﺦ از‬‫ﻣﺎﮐﻮﻻت و ﻣﻠﺒﻮﺳﺎت ﺧﺒﺮ ﻫﻤﻪ ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ و ﻣﺎداﻣﯽ ﮐﻪ ﻋﺎﻣﻪ رﻓﻘﺎ را ﻃﻌﺎم ﺑﻬﻢ ﻧﻤﯽرﺳـﯿﺪ ﺧﻮد ﺑﺎﮐﻞ ﺗﻨﻬﺎ ﻧﻤﯽﭘﺮداﺧﺖ از ﻋﻨﻔﻮان ﺷﻌﻮر‬‫ﺑﺨـﺪﻣﺖ واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﺑﺮادر ﮐﻼن ﺧﻮد ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﺗﻠﻤﺬ ﻧﻤﻮد و ﮐﺘﺐ ﺗﺤﺼـﯿﻠﯽ ﻣﺮﺗﺐ ﮔﺬراﻧﯿﺪ و ﺑﺮ ﺻﺪر اﺳـﺘﺎذي ﻧﺸـﺴﺖ و در‬‫ﺳﻔﺮ ﺣﺠﺎز ﻣﯿﻤﻨﺖ ﻃﺮاز ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ از ﻣﻮﻻﻧﺎ و اﺳـﺘﺎذﻧﺎ ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﯿﺎت ﻣﺪﻧﯽ ﺳـﻨﺪ ﻧﻤﻮد ﺟﻮﻫﺮ ﻓﻬﻢ و ذﮐﺎء او ﺑﺲ ﻋﺎﻟﯽ اﻓﺘﺎده ﺑﻮد‬‫در ﻣﻘـﺪﻣﺎت ﻏﺎﻣﻀﻪ ﻋﻠﻤﯽ ﺑﺴـﺮﻋﺖ ﺗﻤﺎﻣﺘﺮ ﻣﯽرﺳـﯿﺪ ﺟـﺪ اﻣﺠﺪش ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ اﻓﻀﻞ او را در ﺻـﻐﺮ ﺳﻦ ﻣﺮﯾﺪ ﺳﺎﺧﺖ و ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺣﻮاﻟﻪ‬‫ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﯾﺤﯿﯽ ﮐﺮد در ﻇﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪712 :‬‬‫ﭘـﺪر ﺑﺰرﮔﻮار ﺗﺮﺑﯿﺘﻬﺎ ﯾﺎﻓﺖ و ﻣﺠﺎز و ﻣﺮﺧﺺ ﮔﺮدﯾـﺪ و ﺑﻌـﺪ ارﺗﺤﺎل واﻟـﺪ ﺟﺎﻧﺸـﯿﻦ ﺷـﺪ و در ﺳـﻨﻪ ﺗﺴﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ ﺑﻌﺪ ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ ﻋﺎزم‬‫ﺣﺮﻣﯿﻦ ﺷـﺮﯾﻔﯿﻦ ﺷﺪ و در ﺳـﻨﻪ ﺧﻤﺴـﯿﻦ ﺑﺎﯾﻦ ﺳـﻌﺎدت ﻓﺎﺋﺰ ﮔﺸﺖ در ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎل راﻗﻢ اﻟﺤﺮوف اﺣﺮام ﺑﯿﺖ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺴﺖ و ﺳﻔﺮ درﯾﺎ ﺑﺎﻧﺠﺎم‬‫رﺳﺎﻧﯿﺪه ﺑﺠﺪه ﻧﺎزل ﺷﺪ از ﺟﺪه ﺑﺎﺗﻔﺎق ﺑﻤﮑﻪ رﺳﯿﺪﯾﻢ و دﯾﺪه ﻧﯿﺎز ﺑﺮ آﺳﺘﺎن رب اﻟﻌﺰة ﻣﺎﻟﯿﺪﯾﻢ ﻣﺸﺎر إﻟﯿﻪ در اواﺋﻞ ﺳﻨﻪ اﺣﺪي و ﺧﻤﺴﯿﻦ‬‫ﺑﺮ ﺟﻬـﺎزي ﮐﻪ راﻗﻢ اﻟﺤﺮوف رﻓﺘﻪ ﺑـﻮد ﺑﻮﻃﻦ ﺑﺮﮔﺸﺖ و در ﺳـﻨﻪ ارﺑﻊ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ ﮐﺮت ﺛـﺎﻧﯽ داﻋﯿﻪ ﺣﺮﻣﯿﻦ ﺷـﺮﯾﻔﯿﻦ ﻣﺼـﻤﻢ ﺳـﺎﺧﺖ و‬‫رﺧﺖ ﮐﻮچ از اﻟﻪاﺑـﺎد ﺑﺮﺑﺴﺖ در ﺳـﻨﻪ ﺧﻤﺲ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ در ﮐﺸﺘﯽ ﻧﺸـﺴﺖ ﻧﺎﮔـﺎه در آن ﺑﺤﺮ ﭘﺮ ﺷﻮر ﺟﻬـﺎزات ﻗﻮم ﻣﺮﻫﺌﻪ دﮐﻦ ﮐﻪ از‬‫ﭼﻨـﺪي ﺑﻨـﺪر ﺑﻤﺒﺌﯽ را ﮐﻪ از دﺳﺖ ﻓﺮﻧﮕﯿـﺎن اﻧﺘﺰاع ﻧﻤﻮده در درﯾـﺎ ﻗﻄﻊ ﻃﺮﯾﻖ ﺷـﻌﺎر ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧـﺪ ﻧﻤﻮدار ﺷـﺪ ﺑﻀـﺮب ﺗﻮﭘﻬـﺎ آﺗﺶ ﺣﺮب‬‫اﺷـﺘﻌﺎل ﮔﺮﻓﺖ و ﺟﻬﺎز را ﻗﺎﺑﺾ ﮔﺮدﯾﺪﻧـﺪ و ﺟﻬﺎز را ﺑﺎ ﻣﺘﺎع و ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﺑﻨﺪر ﺑﻤﺒﺌﯽ ﺑﺮدﻧﺪ و ﺑﺤﺎل ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺎﺧﺮ اﯾﻦ ﻗﺪر‬‫رﺣﻢ ﮐﺮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﺳﻮاري از ﺟﺎﻧﺐ ﺧﻮد داده ﺑﺴﻮرت رﺳﺎﻧﯿﺪﻧﺪ و اﺷـﯿﺎء و اﺳـﺒﺎب اﯾﺸﺎن را ﺟﺰ ﺻـﻨﺪوق ﮐﺘﺐ ﻫﻤﻪ را ﺑﺘﺼـﺮف آوردﻧﺪ‬‫ﺷﯿـﺦ ﺑﺎﻧﺘﻈﺎر ﻣﻮﺳﻢ ﺟﻬﺎز در ﺳﻮرت ﺗﻮﻗﻒ ﮐﺮد و در ﻣﺎه ﺻـﻔﺮ ﺳـﻨﻪ ﺳﺖ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ ﺑﺮ ﺟﻬﺎز ﻋﺎزم ﮔﺮدﯾﺪ ﻗﻀﺎ را ﺟﻬﺎز‬‫ﺗﺒﺎه ﺷـﺪ و ﺑﮑﻨﺎر ﺑﻨـﺪر ﻣﺨﺎ رﺳـﯿﺪ ﺷـﯿﺦ ﭼﻨـﺪ ﻣﺎه در ﺑﻨـﺪر ﻣﺨﺎر اﻗﺎﻣﺖ ﮐﺮد و در ﻣﻮﺳﻢ ﮐﺸﺘﯽ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻣﮑﻪ ﻣﻌﻈﻤﻪ ﮔﺮدﯾﺪ ﺑﺴﺖ و دوم‬‫رﻣﻀﺎن ﺳـﻨﻪ ﺳﺖ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ ﺑﺤﺮم آﻣﻦ واﺻﻞ ﺷﺪ و ﻫﻢ درﯾﻦ ﺳﺎل ﺣﺞ روز ﺟﻤﻌﻪ ﮐﻪ آن را در ﻋﺮف ﺣﺞ اﮐﺒﺮ ﮔﻮﯾﻨﺪ درﯾﺎﻓﺖ و در‬‫ﺳﻨﻪ ﺗﺴﻊ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ ﺑﺎز ﺑﻬﻨﺪوﺳـﺘﺎن ﻋﻄﻒ ﻋﻨﺎن ﻧﻤﻮد و در ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳﺎل ﻣـﺬﮐﻮر از ﺑﻨـﺪر ﺳﻮرت رواﻧﻪ ﭘﯿﺸﺘﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﺑﺮادر ﻣﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 559‬از ‪581‬‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﯾﻮﺳﻒ ﻗﻠﻤﯽ ﻧﻤﻮد ﮐﻪ ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺎﺧﺮ در رﺟﺐ ﺳﻨﻪ ﺗﺴﻊ و ﺧﻤﺴﯿﻦ ﺑﻪ ﺷﺎهﺟﻬﺎنآﺑﺎد ﺗﺸﺮﯾﻒ آوردﻧﺪ ﻣﯿﺮزا ﺟﺎﻧﺠﺎﻧﺎن ﻣﻈﻬﺮ از‬‫ﻣﻼﻗﺎت اﯾﺸﺎن ﺑﺴـﯿﺎر ﻣﺤﻈﻮظ ﺷﺪﻧﺪ و ﺑﺎ ﻫﻢ ﺻـﺤﺒﺘﻬﺎ ﮔﺬﺷﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﺷﯿﺦ ﯾﮑﺴﺎل در اﻟﻪآﺑﺎد ﻣﺎﻧﺪ در ﻣﺎه ﺷﻮال ﺳﻨﻪ ﺳﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ‬‫از راه ﺑﻨﮕﺎﻟﻪ ﻋﺎزم درﯾﺎي ﻣﺤﯿﻂ ﺷـﺪ ﮐﻪ از آﻧﺠﺎ در ﺟﻬﺎز ﻧﺸﺴـﺘﻪ ﺳـﺮي ﺑﺤﺮﻣﯿﻦ ﮐﺸﺪ در ﻋﻈﯿﻢآﺑﺎد و ﭘﺌﯿﻨﻪ و ﻣﺮﺷﺪآﺑﺎد و دﯾﮕﺮ اﻣﺼﺎر‬‫ﺳﺮ راه ﺣﮑﺎم ﺧﺪﻣﺘﻬﺎ ﺑﺘﻘﺪﯾﻢ رﺳﺎﻧﯿﺪﻧﺪ از ﺑﻨﺪر ﻫﻮرﮔﻠﯽ ﺑﺮ ﺟﻬﺎز ﻧﺸـﺴﺖ ﻗﻀﺎ را ﻣﺴﺎﻓﺖ ﭼﻨﺪ روزه ﻗﻄﻊ ﮐﺮده ﭼﻮﺑﯽ از ﺟﻬﺎز ﺷﮑﺴﺖ‬‫ﺳﻪ ﻣﺎه ﺟﻬﺎز در درﯾﺎ ﺗﺒﺎه ﻣﺎﻧـﺪ آﺧﺮ اﻻﻣﺮ ﺑﻤﻮﺿﻊ ﭼﺎتﮔﺎم ﮐﻪ ﻣﻨﺘﻬﺎي درﯾﺎي ﺷـﺮﻗﯽ ﻋﻤﻞ ﭘﺎدﺷﺎه ﻫﻨـﺪﺳﺖ از ﺟﻬﺎز ﻓﺮود آﻣﺪ و ﺑﻌﻠﺖ‬‫ﻣﻮﺳﻢ ﺑﺮ ﺷـﮕﺎل ﺳﻪ ﭼﻬﺎر ﻣﺎه در ﭼﺎﺋﮕﺎم ﮔﺬراﻧﯿﺪه از راﻫﯽ ﮐﻪ رﻓﺘﻪ ﺑﻮد ﺑﺎﻟﻪاﺑﺎد ﺑﺮﮔﺸﺖ درﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻫﻢ ﻧﯿﺰ ﺣﮑﺎم ﺳـﺮ راه ﻧﺬر ﻓﺮاوان‬‫ﮔﺬراﻧﯿﺪﻧـﺪ ﻗﺮﯾﺐ دو ﻣـﺎه در اﻟﻪاﺑـﺎد ﻣﺎﻧـﺪه ﻗﺼـﺪ ﺷﺎﻫﺠﻬﺎنآﺑﺎد ﮐﺮد و ﺑﺴﺖ و ﭘﻨﺠﻢ رﻣﻀﺎن ﺳـﻨﻪ اﺛﻨﯿﻦ و ﺳﺘﯿﻦ واﺻﻞ ان ﺷـﻬﺮ ﺷـﺪ و‬‫ﭼﻨـﺪي ﺑﺎﻗﺎﻣﺖ آﻧﺠﺎ ﭘﺮداﺧﺖ و ﺑﺎز ﻧﻄﺎق ﻫﻤﺖ ﺑﺰﯾﺎرت ﺣﺮﻣﯿﻦ ﺷـﺮﯾﻔﯿﻦ ﺑﺮﺑﺴﺖ و ﻣﺤﺾ ﺑﺎراده ﻣﻼﻗﺎت راﻗﻢ اﻟﺤﺮوف اول ﻗﺼﺪ دﮐﻦ‬‫ﮐﺮد و ﻏﺮه ﺷـﻌﺒﺎن ﺳﻨﻪ ارﺑﻊ و ﺳﺘﯿﻦ از ﺷﺎﻫﺠﻬﺎنآﺑﺎد رواﻧﻪ ﺷﺪه ﭘﻨﺠﻢ ذي ﺣﺠﻪ ﺳﺎل ﻣﺬﮐﻮر ﺑﻪ ﺑﺮﻫﺎﻧﭙﻮر رﺳﯿﺪ ﻓﻠﮏ ﻧﺎﺗﻮان ﺑﯿﻦ ﻓﺮﺻﺖ‬‫ﻧﺪاد ﮐﻪ ﺑﺮوﯾﺖ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪713 :‬‬‫ﮐﻬﻨﻪ ﺗﻤﻨﺎ ﺑﺮآﯾـﺪ ﺑﻌـﺪ ﻋﺒﻮر درﯾﺎي ﻧﺮﯾـﺪا ﺑﯿﻤﺎري ﺳـﺮﺳﺎم او را ﻋﺎرض ﺷـﺪ و ﭘﺲ از وﺻﻮل ﺑﺮﻫﺎﻧﭙﻮر ﺑﯿﻤﺎري ﻗﻮت ﮔﺮﻓﺖ ﯾﺎزدﻫﻢ ذي‬‫ﺣﺠﻪ روز ﯾﮑﺸـﻨﺒﻪ وﻗﺖ اﺷـﺮاق ﺳـﻨﻪ ارﺑﻊ و ﺳﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ و اﻟﻒ ﺟﺎن ﻋﺰﯾﺰ را در راه ﺑﯿﺖ اﻟﱠﻠﻪ ﻓـﺪا ﺳﺎﺧﺖ ﺗﺎرﯾﺦ وﻻدت او ﮐﻪ در ﺳـﻨﻪ‬‫ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﻒ واﻗﻊ ﺷﺪ ﺧﻮرﺷﯿﺪﺳﺖ و ﺗﺎرﯾﺦ اﻧﺘﻘﺎل زوال ﺧﻮرﺷﯿﺪ ﻋﻤﺮش ﭼﻬﻞ و ﭼﻬﺎر ﺳﺎل در ﺣﺎﻟﺖ ﻣﺮض وﺻﯿﺖ ﮐﺮد ﮐﻪ‬‫از ﻣﺸﺎﯾﺦ ﺑﺮﻫﺎﻧﭙﻮر ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻠﻄﯿﻒ ﻗﺪس ﺳـﺮه در ﮐﻤﺎل ﺗﺸﺮع ﺑﻮدﻧﺪ و ﺑﺮ ﻣﺮﻗﺪ ﻣﺒﺎرك اﯾﺸﺎن ﺑﺪﻋﺘﻬﺎي اﻫﻞ زﻣﺎن ﺑﻌﻤﻞ ﻧﻤﯽآﯾﺪ ﻣﺮا‬‫در ﺟﻮار اﯾﺸﺎن دﻓﻦ ﺳﺎزﻧﺪ ﻣﻮاﻓﻖ وﺻـﯿﺖ ﺑﻌﻤﻞ آوردﻧﺪ وا ﺣﺴـﺮﺗﺎ ﮐﻪ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﻤﺎل در اﯾﺎم ﺷﺒﺎب ازﯾﻦ ﻋﺎﻟﻢ رﺣﻠﺖ ﮐﺮد و‬‫داغ ﻣﻔـﺎرﻗﺖ ﺑﺮ دل ﯾـﺎران ﮔـﺬاﺷﺖ ﺳــﭙﻬﺮ دوار اﮔﺮ ﻋﻤﺮﻫـﺎ ﭼﺮخ زﻧـﺪ ﻣﺸــﮑﻞ ﮐـﻪ ﭼﻨﯿـﻦ ذات ﻗﺪﺳـﯽ ﺻـﻔﺎت ﺑﻬﻤﺮﺳﺎﻧـﺪ ﻗـﻮل ﻣﺮزا‬‫ﺟﺎﻧﺠﺎﻧﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از ﮐﺒﺮاي دﯾﻦ را ﻣﺸﺎﻫـﺪه ﻧﻤﻮدم ﺑﻌـﺪ از ﯾﺎزده ﺻﺪ ﺳﺎل ﯾﮏ ﺷـﺨﺺ ﮐﻪ ﻋﺒﺎرت از ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺎﺧﺮ ﺑﺎﺷـﺪ‬‫ﻣﻮاﻓﻖ ﮐﺘﺎب و ﺳـﻨﺖ و ﯾﺎﻓﺘﻢ و ﻧﯿﺰ ﻗﻮل ﻣﯿﺮزاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺴﺎ ارﺑﺎب ﮐﻤﺎل را ﺑﺮﺧﻮردم آن ﻗـﺪر ﮐﻪ ﻧﺰد ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻓﺎﺧﺮ ارزان ﺷﺪم ﻫﯿﭻ‬‫ﺟﺎ اﺗﻔﺎق ﻧﯿﻔﺘﺎد ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺮزا ﺧﻼف وﺿﻊ ﺧﻮد ﺑﻤﻼﻗﺎت ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻓﺎﺧﺮ اﮐﺜﺮ ﻣﯽرﺳـﯿﺪ ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻓﺎﺧﺮ ﺻﺎﺣﺐ دﯾﻮاﻧﺴﺖ اﯾﻦ ﭼﻨﺪ‬‫ﺑﯿﺖ از آﻧﺠﺎ ﻓﺮاﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ‬‫ﺑﺒﺎغ ﻋﺎﺷﻘﯽ از ﻣﯿﻮه و ﮔﻞ ﻧﯿﺴﺖ ﺳﺎﻣﺎﻧﯽ ﮐﻨﻢ ﺑﺎدام و ﻧﺮﮔﺲ را ﻓﺪاي ﭼﺸﻢ ﮔﺮﯾﺎﻧﯽ‬‫و ﻟﻪ آﺋﯿﻨﻪ ﺑﺎ ﺻﻔﺎي رﺧﺖ رو ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﮔﻞ ﭘﯿﺶ آن دﻫﻦ دﻫﻦ ﺑﻮ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‬‫و ﻟﻪ دارم دﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ دم ﺗﯿﻎﺳﺖ راه او ﻣﮋﮔﺎن ﭼﺸﻢ ﯾﺎر ﺑﻮد ﺳﯿﺮﮔﺎه او‬‫و ﻟﻪ ﺑﺮ ﻣﯿﺎن ﺑﺮ زده داﻣﺎن ز ﮐﺠﺎ ﻣﯽآﺋﯽ ﻣﺮﺣﺒﺎ ﮔﺮ ﺑﺸﮑﺎر دل ﻣﺎ ﻣﯽآﺋﯽ‬‫و ﻟﻪ ﺣّﺐ دﻧﯿﺎ ﻣﯽﻓﺮﯾﺒﺪ ﺧﺎﻃﺮ اﻓﺴﺮده را ﮔﻮﺷﻤﺎﻟﯽ ﻣﯽدﻫﺪ روﺑﺎه ﺷﯿﺮ ﻣﺮده را‬‫و ﻟﻪ ﻣﺮا از آﻣﺪ و رﻓﺖ ﻧﻔﺲ روﺷﻦ ﺷﺪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ اﻗﺒﺎل ﺟﻬﺎن در دم زدن ادﺑﺎر ﻣﯽﮔﺮدد‬‫و ﻟﻪ ﮐﻨﻨﺪ ﮔﻮرﭘﺮﺳﺘﺎن زﯾﺎرت زاﻫﺪ ﮐﻪ زﯾﺮ ﮔﻨﺒﺪ دﺳﺘﺎر زﻧﺪه در ﮔﻮرﺳﺖ‬‫و ﻟﻪ ﺗﺎ ﭘﯿﺮ و ﭼﺎر ﯾﺎر اﺧﯿﺎر ﻧﻪ از ﭼﺎر اﺻﻮل دﯾﻦ ﺧﺒﺮدار ﻧﻪ‬‫در ﻃﺒﻊ ﺗﻮ اﯾﻦ ﭼﻬﺎر ﻋﻨﺼﺮ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺗﺎ ﻫﺴﺖ ﺑﺎﻋﺘﺪال ﺑﯿﻤﺎر ﻧﻪ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم آزاد ﻗﺪس ﺳـﺮه ﻓﯽ ﺳـﺮو آزاد ﻣﺤﺮر ﺳـﻄﻮر ﮔﻮﯾﺪ ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺎﺧﺮ اﮔﺮ ﭼﻪ در ﺟﻤﯿﻊ ﻓﻨﻮن و ﺗﻤﺎم ﻋﻠﻮم ﯾﺪ ﺑﯿﻀﺎ داﺷﺖ و‬‫ﻋﻠﻢ ﺳـﺒﻘﺖ ﺑﺮ ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ ﻣﯽاﻓﺮاﺷﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻋﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮ وي ﺑﺤﺪي ﻏﺎﻟﺐ آﻣﺪه ﮐﻪ ﮔﻮﯾﺎ ﻏﯿﺮ آن را آﺷـﻨﺎ ﻧﺒﻮده اﺳﺖ ﻏﺎﻟﺐ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ او‬‫در اﻧﺘﺼﺎر ﺳﻨﺖ و ﻣﺨﺘﺎر اﻫﻞ ﺣﺪﯾﺚ و رّد ﺑﺮ ﺑﺪﻋﺖ و اﻫﻞ اوﺳﺖ ﻣﻨﻬﺎ ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻦ ﻓﯽ اﺛﺒﺎت رﻓﻊ اﻟﯿﺪﯾﻦ و ﻣﻨﻬﺎ ﻧﻈﻢ ﻋﺒﺎدات ﺳﻔﺮ اﻟﺴﻌﺎدة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 560‬از ‪581‬‬‫و ﻣﻨﻬﺎ رﺳﺎﻟﻪ ﻧﺠﺎﺗﯿﻪ در ﻋﻘﺎﺋـﺪ ﺣـﺪﯾﺜﯿﻪ و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺜﻨﻮي در ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻋﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ دﯾﻮان ﺷـﻌﺮ او را دﯾـﺪﯾﻢ ﻣﻤﻠﻮ ﺑﻤﻀﺎﻣﯿﻦ ﺗﻘﺪﯾﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ‬‫راي و ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺮ ﺑـﺪﻋﺖ و ﻧﻬﯽ از ﻋﻠﻢ ﮐﻼـم و ﻣﻌﻘﻮﻻـت و ﺟﺰ آﻧﺴﺖ و ﻣﻊ ذﻟـﮏ ﻗـﺎﻧﻮن ﺷـﺎﻋﺮي را از دﺳﺖ ﻧـﺪاده در ﻫﻤﯿﻦ‬‫ﻣﻄﺎﻟﺐ آن ﭼﻨﺎن ﺑﻠﻨﺪﭘﺮوازي ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺻﯿﺪ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﻋﻘﻞ ﺣﯿﺮاﻧﺴﺖ و ﻗﯿﺎس ﭘﺮﯾﺸﺎن ﺑﯿﺘﯽ ﭼﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪714 :‬‬‫از دﯾﻮاﻧﺶ ﭼﯿﺪه در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻣﯽآﯾﺪ‬‫ﺑﻘﻮل ﻣﺼﻄﻔﯽ زاﺋﺮ ز راي دﯾﮕﺮان ﻣﺎﻧﺪم ﺷﻬﻮد ﯾﺎر ﻣﺎﻧﻊ ﮔﺮدد از اﻏﯿﺎر ﻋﺎﺷﻖ را‬‫و ﻟﻪ ﺳﺮور ﺧﺎﻃﺮ اﺣﺒﺎب زاﺋﺮ از راﯾﺴﺖ ﻣﻦ و ﺗﻔﺮج ﺑﺎغ ﻣﺤﺪﺛﺎن ﺗﻨﻬﺎ‬‫و ﻟﻪ زاﺋﺮ ز راي ﻗﻮم ﻣﺮا ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻬﺮه ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﺮد ز ﺧﻮد ﺑﯿﺨﺒﺮ ﻣﺮا‬‫و ﻟﻪ زاﺋﺮ از ﮐﺸﮑﻮل اﻫﻞ راي ﻧﺘﻮان ﻟﻘﻤﻪ ﺧﻮرد ﺑﺮ ﺳﺮ ﺧﻮان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻬﻤﺎﻧﯿﻢ ﻣﺎ‬‫و ﻟﻪ ﺟﺰ ﺷﺮﻋﻪ ﺳﻨﺖ ﻧﺮود ﺟﺎﻧﺐ ﺟﻨﺖ زاﺋﺮ ﺑﮑﺠﺎ راي ﺑﺮد اﻫﻞ ﺟﻬﺎن را‬‫و ﻟﻪ از اﺣﺎدﯾﺚ رﺳﻮل آوردهام اﺳﺮار دﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﻏﯿﺮ از ﮔﻮﻫﺮ ﺷﻬﻮار درد و ﮐﺎن ﻣﺎ‬‫و ﻟﻪ روي زاﺋﺮ ﺑﺤﺪﯾﺚ و رخ ﯾﺎران ﺳﻮي راي ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺮ ﮐﻪ ﺑﻮد از ﻗﻠﻢ ﺗﻘﺪﯾﺮﺳﺖ‬‫و ﻟﻪ ﺟﺰ ﺳﻨﺘﺶ ﻧﻤﺎﻧﺪه ره و رﺳﻢ ﻗﺎل و ﻗﯿﻞ زاﺋﺮ ﺗﻤﺎم دﻓﺘﺮ ﺑﺪﻋﺖ درﯾﺪه اﺳﺖ‬‫و ﻟﻪ ده ﮐﻪ ﺳﻨﺖ ﺷﺪ و ﺑﺪﻋﺖ ﺑﺠﻬﺎن زاﺋﺮ ﻣﺎﻧﺪ داﻧﻪ رﻓﺖ و ﺧﺲ و ﺧﺎﺷﺎك ﺑﺠﺰ ﻣﻦ ﺑﺎﻗﯿﺴﺖ‬‫و ﻟﻪ زاﺋﺮ ﮐﻪ ﻣﺎﯾﻪاش ﻫﻤﻪ از ﺳﻨﺖ ﻧﺒﯽ اﺳﺖ ﻣﺤﺘﺎج اﻋﺘﻘﺎد و ﻋﻠﻢ ﮐﻼم ﻧﯿﺴﺖ‬‫و ﻟﻪ زاﺋﺮ از آن ﺑﮕﻮش ﮐﺸﺪ ﮐﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ دﯾﻦ أي ﺳّﯿﺪ رﺳﻞ ﮔﻬﺮ ﮐﺎن ﻟﻌﻞ ﺗﺴﺖ‬‫و ﻟﻪ ﺧﻂ واﻓﺮ ﻣﮕﺮ از ﺳﻨﺖ ﺳﺮور داري زاﺋﺮ اﯾﻦ ﻗﻮت اﯾﻤﺎن ﺗﻮ ﺑﯽﭼﯿﺰي ﻧﯿﺴﺖ‬‫و ﻟﻪ ز ﺣﺴﻦ ﺧﺪﻣﺖ زاﺋﺮ ﺑﻮد ﺑﻌﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﮔﺮم ز ﺧﻮن ﺷﻬﺎدت ﺑﻮد ﮔﺮﯾﺒﺎن ﺳﺮخ‬‫و ﻟﻪ زاﺋﺮ ﭼﻪ ﻏﻢ از ﮐﺸﻤﮑﺶ زﻣﺮه ﺗﻘﻠﯿﺪ ﺳﻠﻄﺎن رﺳﻞ ﮔﺮ ﺳﺮ ﻣﺎ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‬‫و ﻟﻪ زاﺋﺮ ﭼﻮ اﻫﻞ راي ﻧﻪ ﭘﯿﭽﺪ ﺳﺮ از ﺣﺪﯾﺚ ﮐﺎر اﯾﻦ دﯾﻮاﻧﻬﺎ ﻓﺮزاﻧﻪ ﻧﺘﻮاﻧﺴﺖ ﮐﺮد‬‫و ﻟﻪ ﻧﻤﯽدﻫﻨﺪ اﻃﺒﺎ دواي درد ﮔﻨﺎه ﺑﺨﺎك ﺳﻨﺖ اﮔﺮ ﻣﯽروي ﺷﻔﺎ ﺑﺎﺷﺪ‬‫و ﻟﻪ زاﺋﺮ ﻫﻤﻪ ﻋﻠﻢ و ﻋﻤﻞ او ز ﺣﺪﯾﺚ ﺳﺖ ﺑﯿﭽﺎره ﺟﺰ اﯾﻦ ﺧﺎﻧﻪ دﮔﺮ ﻫﯿﭻ ﻧﺪارد‬‫و ﻟﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺑﻮد ﺑﺪل زاﺋﺮ از ﺣﺪﯾﺚ اﻣﯿﺪ ﮐﻪ دﺳﺘﮕﯿﺮ ﻣﺮا وﻗﺖ اﻧﺘﻘﺎل ﺷﻮد‬‫و ﻟﻪ زاﺋﺮ ﺑﻬﺎر ﺑﺎغ ﺟﻤﺎل ﭘﺮيرﺧﺎن ﺑﺎ ﺷﺎﻫﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‬‫و ﻟﻪ ﺑﻘﻮل و ﻓﻌﻞ ﮐﺴﺎن ﮐﯽ ﻧﻈﺮ ﮐﻨﺪ زاﺋﺮ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ دﻓﺘﺮ ﺳﻨﺖ ﺗﻮاﻧﺪ اﻣﻼ ﮐﺮد‬‫و ﻟﻪ ز ﺧﻂ ﻻﻟﻪ ﺧﺎن ﺷﺪ ﻓﺮاﻏﺘﻢ زاﺋﺮ دﻟﻢ ﺑﺨﻂ ﺣﺪﯾﺚ اﻗﺘﺪار ﭘﯿﺪا ﮐﺮد‬‫و ﻟﻪ ذﮐﺮ ﺳﻨﺖ ﺑﺴﯽ ﮐﻨﻢ زاﺋﺮ ﺑﻠﺐ اﯾﻦ ﻧﺎم اﻟﻔﺘﯽ دارد‬‫و ﻟﻪ‬‫ﺧﺪا ﮔﻮاه ﮐﻪ زاﺋﺮ ﺣﺴﺪ ﺑﺮاي ﻧﮑﺮد و ﻟﯿﮏ ﺗﺎرك ﻣﺴﻨﻮن ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ‬‫و ﻟﻪ ﺑﺮوز ﺣﺸﺮ ﻧﭙﺮﺳﻨﺪ زاﺋﺮ از آرا ﻫﻤﯿﻦ ﺣﺪﯾﺚ در آﻧﺠﺎ ﺗﺮا ﺑﮑﺎر آﯾﺪ‬‫و ﻟﻪ ﻋﻘﺎﺋﺪ راز ﻗﺮان و ﺣﺪﯾﺚ وردهام زاﺋﺮ ﻣﺮاد ﺧﺎﻃﺮم از راي ﯾﺎران ﺑﺮﻧﻤﯽآﯾﺪ‬‫و ﻟﻪ زاﺋﺮ ز ﺑﺤﺮ ﺳﻨﺖ ﺳﺮور ﮔﺮﻓﺘﻪ آب اﯾﻦ ﮔﻮﻫﺮ ﻧﺠﺎت ﺑﻬﺮ ﺟﺎ ﻧﻤﯽﺷﻮد‬‫و ﻟﻪ‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 561‬از ‪581‬‬‫ﮐﯽ ﺷﻮد ﻣﻨﺖﭘﺬﯾﺮ اﻫﻞ راي زاﺋﺮ از ﺧﯿﺮ اﻟﺒﺸﺮ ﻣﻤﻨﻮن ﺑﻮد‬‫و ﻟﻪ‬‫اﻫﻞ ﺑﺪﻋﺖ راي را ﭘﺸﺖ و ﭘﻨﺎﻫﯽ دﯾﺪهاﻧﺪ زاﺋﺮ از ﺳﻨﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺣﺎﺻﻞ اﯾﻤﺎﻧﯽ دﮔﺮ‬‫و ﻟﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺜﺴﺖ ﺟﻨﺲ ﮔﺮانﻣﺎﯾﻪ زاﺋﺮ ﺗﻮان ﺷﺪ ﺧﺮﯾﺪار ﺑﺎ ﻧﻘﺪ ﺟﺎﻧﺶ‬‫و ﻟﻪ‬‫ز راي ﻗﻮم ﻧﺸﺪ ﻧﻮر ﻇﻠﻤﺘﺖ زاﺋﺮ ﺑﯿﺎ ﺑﯿﺎ ﮐﻪ ﺑﻌﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﭼﺎره ﮐﻨﯿﻢ‬‫و ﻟﻪ‬‫زاﺋﺮ از راي ﺷﺪم ﻧﺎﮐﺎره از اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﮑﺎري ﺑﺮﺳﻢ‬‫و ﻟﻪ‬‫زاﺋﺮ ﻧﺠﺎت ﺧﻮاﻫﯽ آﺋﯿﻦ ﻋﺸﻖ ﺳﺮ ﮐﻦ از دﯾﮕﺮان ﺑﺮﯾﺪن و از ﻣﺼﻄﻔﯽ ص ﺷﻨﯿﺪن‬‫و ﻟﻪ‬‫ﻏﻢ ﻣﻬﺠﻮري ﺳﻨﺖ ﮐﺸﻢ ﺗﺎ ﭼﻨﺪ أي زاﺋﺮ ز آﻫﻢ آﺗﺸﯽ در دﻓﺘﺮ اﻏﯿﺎر ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ‬‫و ﻟﻪ‬‫زاﺋﺮ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﺑﮕﺬر از راي ﺑﺎ آب ﺳﺮ ﺳﺮاب ﺗﺎ ﮐﯽ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪715 :‬‬‫اﯾﻦ ﻗﺴﻢ اﺷﻌﺎر اﺑﺪار ﺑﻠﮑﻪ ﺟﻮاﻫﺮ ﺷﺎﻫﻮار وي رح ﺑﺴﯿﺎرﺳﺖ در ﮐﺘﺎب ﺟﻨﻪ در ﺧﺎﺗﻤﻪاش ﻗﺪري ﻣﻌﺘﺪ ﺑﻪ از آن ﻧﻮﺷﺘﻪاﯾﻢ ﻣﻦ ﺷﺎء ﻓﻠﯿﺮﺟﻊ‬‫إﻟﯿﻪ ﻓﻘﯿﺮ ﺣﻀـﺮت اﯾﺸﺎن را ﯾﮏ ﺑﺎر در ﺧﻮاب دﯾﺪ ﮐﻪ در ﻣﮑﺎﻧﯽ ﻣﺼـﻔﺎ در ﻟﺒﺎﺳﯽ زﯾﺒﺎ ﺑﮑﻤﺎل رﻋﻨﺎﺋﯽ و ﻟﻄﺎﻓﺖ ﺑﺨﻮاب ﺷﯿﺮﯾﻦ ﺑﯿﺨﺒﺮ از‬‫ان و اﯾﻦ ﺧﻔﺘﻪاﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻋﺮوﺳـﯽ ﺧﻮاب ﻣﯽﮐﻨﺪ از آﻧﺠﺎ ﮐﻪ اﻟﻔﺘﯽ ﺧﺎص ﺑﺎ اﯾﺸﺎن ﺣﺎﺻـﻠﺴﺖ دﯾﺪن اﯾﻦ ﺧﻮاب ﻣﻮﺟﺐ ﻣﺴـﺮت ﺑﺴﯿﺎر‬‫ﺷـﺪ از ﺣﻖ ﺗﻌـﺎﻟﯽ اﻣﯿـﺪوارم ﮐﻪ ﭼﻨـﺎﻧﮑﻪ در ﺧﻮاب ﯾﮑﺠـﺎ ﮐﺮده در ﺑﯿـﺪاري ﻫﻢ ﺑﻌـﺎﻟﻢ آﺧﺮت در ﺟﻨـﮥ اﻟﻔﺮدوس اﺟﺘﻤـﺎع و ﻫﻤﺴﺎﯾﮕﯽ‬‫ﻧﺒﺨﺸﺪ اﻧﻪ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻗﺪﯾﺮ و ﺑﺎﻻﺟﺎﺑﮥ ﺟﺪﯾﺮ زاﺋﺮ را دو ﻓﺮزﻧﺪ ﮔﺮاﻣﯽ ﺑﻮد ﯾﮑﯽ ﺷﺎه ﻗﻄﺐ اﻟﺪﯾﻦ ﮐﻪ در ﻣﮑﻪ ﻣﻌﻈﻤﻪ ﺳـﻨﻪ ﺳـﺒﻊ ﯾﺎ ﺛﻤﺎن و‬‫ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ و اﻟﻒ ﺑﺮﺣﻤﺖ ﺣﻖ ﭘﯿﻮﺳﺖ دﯾﮕﺮ ﺷﺎه ﻣﺤﻤـﺪ اﺟﻤﻞ ﮐﻪ وﺳﺎدهآراي ﺑﻠﺪه اﻟﻪآﺑﺎد ﺑﻮد داﺋﺮه اﯾﺸﺎن ﻣﺸـﻬﻮرﺳﺖ ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ‬‫ﺳﺖ و ﺛﻠـﺜﯿﻦ و ﻣـﺎﺋﺘﯿﻦ و اﻟـﻒ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼـم اﻟﻔﺎﺿـﻞ اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮ ﻓﯽ اﻻﺗﺤـﺎف و ﻋﻈﻤﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﺟﻼـﻟﺖ ﻣﻨﺰﻟﺖ ﻣﺤﻤـﺪ ﻓـﺎﺧﺮ ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ‬‫ﺑﺤـﺪﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿـﺪر ﻋﻠﯽ در ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼـم او را ﺑﺘﻌﻈﯿﻢ ﺗﻤﺎم ﯾﺎد ﮐﺮده و ﺑﺮواﯾﺖ ﻣـﺬﮐﻮره در رﺳﺎﻟﻪ او اﺣﺘﺠﺎج ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫در ﻣﺴﻠﮏ اول ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻘﺼﻪ ﻣﻔﺎد‬‫ﻣﺮوا ﻣﻦ ﯾﺼﻠﯽ ﺑﺎﻟّﻨﺎس‬‫ﺑﺮواﯾﺖ ﺻـﺎﺣﺐ اﺳﺘﯿﻌﺎب و ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﻨﺎم ﺻـﺪﯾﻖ ﮐﻪ در رواﯾﺖ اﺑﻮ داود از ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ زﻣﻌﻪ در ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﺑﺘﻔﻀـﯿﻞ اﻟﺸـﯿﺨﯿﻦ و رﺳﺎﻟﻪ‬‫ﻧﺼـﺮة اﻟﺼـﺪﯾﻖ ﻟﻤﻮﻻﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺎﺧﺮ ﻗﺪس ﺳـﺮه و ﻣﺎﻧﻨﺪ آن ﻣﺮوﯾﺴﺖ و ﻗﺒﻞ ازﯾﻦ درﯾﻦ اوراق وارد ﮐﺮدهام اﻣﺮ واﺣﺪﺳﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﯾﺎزدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀـﺎة ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐـﺎﻧﯽ ﮐﻪ از اﻋـﺎﻇﻢ ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ ﮐﺒـﺎر و اﻓـﺎﺧﻢ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﺧﺒﺎر ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ اﯾﻦ زور ﻣﻨﺤﻮل و‬‫ﮐـﺬب ﻣﺠﻌـﻮل را از ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت ﺷـﻤﺮده و از ﺻـﺎﺣﺐ ﺧﻼـﺻﻪ ﺣﮑـﻢ ﺑﻮﺿـﻊ آن ﺻـﺮاﺣﮥ ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﻓﻮاﺋـﺪ ﻣﺠﻤـﻮﻋﻪ ﻓﯽ‬‫اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺎ ﺻﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﺻﺪري اﻟّﺎ و ﺻﺒﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺻﺪر أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫ذﮐﺮه ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﺨﻼﺻـﮥ و ﻗـﺎل ﻣﻮﺿﻮع دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺣﺴﺐ اﻓـﺎده ﺧﻮد ﻣﺨـﺎﻃﺐ واﻻﺷـﺎن ﮐﻤـﺎل وﻫﻦ و ﻫﻮان اﯾﻦ اﻓـﺘﺮا و ﺑﻬﺘـﺎن ﺑﺮ‬‫اﺻـﺤﺎب اﺑﺼـﺎر و اﻋﯿـﺎن واﺿـﺢ و ﻋﯿـﺎﻧﺴﺖ ﺑﯿﺎﻧﺶ اﯾﻨﮑﻪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ در ﺑﺎب اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 562‬از ‪581‬‬‫ﺑﯽﺳـﻨﺪ ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺷﺘﺮ ﺑﯽﻣﻬﺎرﺳﺖ ﮐﻪ اﺻﻼ ﮔﻮش ﺑﺎن ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ اﻧﺘﻬﯽ و اﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﺻﺮﯾﺢ ﺑﺤﺪي ﻣﻬﻤﻠﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﺳﻨﺪي ﺑﺮاي‬‫آن و ﻟﻮ ﮐـﺎن ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎ ﭘﯿـﺪا ﻧﻤﯽﺷﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﻋﺒﺎرت ﺳﺎﺑﻘﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﻣﺘﺎّﻣﻞ دﯾﮕﺮ ﻋﺒﺎرات واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ و‬‫ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﺪم وﺟﺪان ﺳـﻨﺪي ﺑﺮاي اﯾﻦ زور ﻣﻔﺘﻌﻞ اﻣﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ در ان ﺣﺎﺟﺖ اﺳـﺘﻨﺎد ﺑﮑﻼم اﺣﺪي ﻧﯿﺴﺖ ﻫﺮ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ دﻋﻮي‬‫آن داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺴﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﻨﺪي ﺑﺮاي ان از ﮐﺘﺐ اﺳـﻼف ﺧﻮد ﺑﺮآرد و ﻫﺮ ﮔﺎه ﻣﺒﯿﻦ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺳﻨﺪي ﺑﺮاي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ و ﻟﻮ ﻣﻮﺿﻮع ﻫﻢ‬‫ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﯿـﺪا ﻧﯿﺴﺖ ﻇـﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﻣﺨﺎﻃﺐ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺑﺎﻃﻞ ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﺷﺘﺮ ﺑﯽﻣﻬﺎرﺳﺖ ﮐﻪ اﺻـﻼ ﺑﺎن ﮔﻮش ﻧﻤﯽﮐﻨﻨـﺪ ﭘﺲ‬‫ﻣﺤﻞ ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ اﯾﻦ ﺷﺘﺮ ﺑﯽﻣﻬﺎر را ﺑﺮاي رﮐﻮب ﺧﻮد اﺧﺘﯿﺎر ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ و ﺑﺎﻣﺘﻄﺎء ﻏﺎرب آن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪716 :‬‬‫ﺗﻘﻠﯿـﺪا ﻟﺮاﮐﺒـﮥ اﻟﺠﻤـﻞ اﻻـدﯾﺐ و اﻗﺘﻔﺎء ﻷﺛﺮ ﻣﻦ ﺗﻨﺒﺤﻬﺎ ﮐﻼب اﻟﺤﻮأب ﺧﻮﯾﺸـﺘﻦ را در ﺑﻮادي زﻟﻞ و ﻋﺜﺎر و ﻫﻠﮏ و ﺑﻮار و ﺗﺒﺎب و ﺗﺒﺎر‬‫اﻧﺪاﺧﺘﻨﺪ و ﺑﺠﺎي آﻧﮑﻪ اﺻـﻼ ﺑﺎن ﮔﻮش ﻧﮑﻨﻨﺪ آن را ﺑﺴـﻤﻊ دل ﺷـﻨﯿﺪﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻤﺰﯾﺪ ﺟﺮات و ﺟﺴﺎرت آن را ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل‬‫ﺑﻤﻘـﺎﺑﻠﻪ اﻫـﻞ ﺣﻖ اﻗﺒـﺎل دﯾﺪﻧـﺪ ﻣـﺎ ﻫﮑـﺬا ﺗﻮرد ﯾـﺎ ﺳـﻌﺪ اﻻﺑـﻞ ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ازﯾﻦ ﺑﯿـﺎن ﻣﻨﺎﻋﺖ اﻗﺘﺮان ﮐﻤﺎل وﻫﻦ و ﺑﻄﻼن اﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﻋﻈﯿﻢ‬‫اﻟﻌـﺪوان واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ و ﻋﻼوه ﺑﺮ ان ﺑﺮ ﻋﺎﻗﻞ ﺑﺼـﯿﺮ و ﻣﺘﺎﻣﻞ ﺧﺒﯿﺮ ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﻓﻮاﺋﺪ ﻋﺪﯾﺪه ﺑﺤﺪ ﺗﺒﯿﻦ و ﻇﻬﻮر رﺳـﯿﺪ اول آﻧﮑﻪ‬‫واﺿـﺢ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ اﺻـﻼ دﻟﯿﻠﯽ ﻣﺘﯿﻦ از اﺣـﺎدﯾﺚ ﺧﯿﺮ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻟﻄﺎﻫﺮﯾﻦ ﺑﺮ اﺗﺼﺎف ﺧﺎﻟﻔﻪ اول ﺑﻌﻠﻢ‬‫ﻧﺪارﻧـﺪ و از اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ ﺧﻮﯾﺶ ﻫﻢ اﺛﺒﺎت آن ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻧﻤﻮد و اﻻ ﺑﺬﮐﺮ اﯾﻦ ﺧﺮاﻓﺎت ﻋﻮام و ﻫﻔﻮات ﺟﻬﺎل ﻟﺌﺎم ﮐﻪ در اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ ﻫﻢ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﻧﻮﺑﺖ ﻧﻤﯽرﺳـﯿﺪ و ﻣﺼـﺪاق اﻟﻐﺮﯾﻖ ﯾﺘﺸـّﺒﺚ ﺑﮑﻞ ﺣﺸـﯿﺶ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﯽﮔﺮدﯾﺪ و ﺟﻨﺎب ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺑﺎ وﺻـﻒ‬‫ﮐﻤﺎل اﻃﻼع و ﻃﻮل ﺑﺎع و ﺟﺎﻣﻌﯿﺖ ﻣﻨﻘﻮل و ﻣﻌﻘﻮل و اﻣﺎﻣﺖ و ﻣﺤـﺬوﻣﯿﺖ ﻗﺮوم ﻓﺤﻮل ﮐﻪ ﺣﺴﺐ ادﻋﺎي ﻣﻌﺘﻘـﺪﯾﻨﺸﺎن ﺣﺎﺻـﻠﺸﺎﻧﺴﺖ از‬‫اﺣﺘﺠـﺎج ﺑـﺎن ﺑـﺎز ﻧﻤﯽاﯾﺴـﺘﺎدﻧﺪ و ﺑـﺬﮐﺮ اﯾﻦ ﺧﺮاﻓﺖ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺳـﺨﺎﻓﺖ داد ﻓﻀـﯿﺤﺖ ﺧـﻮد ﻧﻤﯽدادﻧـﺪ آﺧﺮ ﮐـﺪام ﻣﻘـﺎم ﺑﻬـﺘﺮ از ﻣﻘـﺎﺑﻠﻪ‬‫ﺧﺼﺎﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي آن اﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ را ﻣﺬﺧﻮر داﺷـﺘﻪاﻧﺪ و ﺑﺮاي ﮐﺪام روز ﺳـﯿﺎه آن را ﻣﻬﯿﺎ ﮔﺬاﺷـﺘﻪاﻧﺪ ذﮐﺮ ان ﻧﻤﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ و ﺑﺎﻟﻮاث‬‫اﯾﻦ ﻫﻔﻮات دﺳﺖ ﻣﯽآﻻﯾﻨـﺪ ﻓـﺎﻧﻪ ﻻـ ﻋﻄﺮ ﺑﻌـﺪ ﻋﺮوس و ﻻـ ﻣﺨﺒﺄ ﺑﻌـﺪ ﺑﻮس دوم آﻧﮑﻪ از ﮐﻼم اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ او اﯾﻦ ﺧﺒﺮ‬‫ﺑﺎﻃـﻞ و ﺗﻘﻮل ﻋﺎﻃـﻞ را از اﺧﺲ ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت و ارذل ﻣﻔﺘﺮﯾﺎت واﻧﻤﻮده و اﻋﺘﻨﺎء و اﺣﺘﻔﺎل ﺑﺘﻮﻫﯿﻦ و اﺑﻄﺎل و اﻃﺎﻟﺖ ﻣﻘﺎل ﺑـﺬﮐﺮ اﺷـﺒﺎه و‬‫اﻣﺜﺎل آن ﭘﺴـﻨﺪ ﻧﻔﺮﻣﻮده و اﯾﻦ اﻓﺎده اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﺎ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻫﯿﭻ ﯾﮑﯽ از ﻣﺘﻘﺪﻣﯿﻦ و ﻣﻌﺎﺻﺮﯾﻦ و ﻣﺘﺎﺧﺮﯾﻦ از اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻧﺪارد‬‫ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از ﻧﻘﺎد اﺣﺎدﯾﺚ و آﺛﺎر و ﺟﻬﺎﺑﺬه رواﯾﺎت و اﺧﺒﺎر در ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ اﯾﻦ اﻓﺘﺮاي اﺷـﮑﺎر ﻣﺴﺎﻋﺪت و ﻣﻮاﻓﻘﺖ و ﻣﺴﺎﻋﺪت‬‫و ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ و ﻣﻌﺎﺿﺪت او اﺧﺘﯿﺎر ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و ﺗﻌﻘﺐ و اﻋﺘﺮاض ﻫﯿﭻ ﮐﺴـﯽ و ﻟﻮ ﺑﻤﺮاﺗﺐ و ﻃﺒﻘﺎت ﮐﺜﯿﺮه از اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﺮوﺗﺮ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ‬‫ﺑﺮﯾﻦ ﮐﻼم او ﻣﻨﻘﻮل ﻧﺸﺪه و ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺑﺎ وﺻﻒ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﻈﺮ ﺑﮑﻼﻣﺶ ﻧﯿﺎﻧﺪاﺧﺘﻨﺪ و ﻓﺮﯾﻪ ﻣﻨﺤﻮﺗﻪ ﻣﺎ ﺻّﺐ اﻟﱠﻠﻪ را ﻣﺤﺘﺞ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ و‬‫ﺟﺮأت و ﺟﺴﺎرت اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﺑﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎ وﺻﻔﯽ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺑﺴﯿﺎري از اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺘﻘﺪﻣﯿﻦ و اﺳﻼف و اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻣﺒﺮزﯾﻦ‬‫ﺑﺎ اﻧﺼﺎف ﺳـﻨﯿﻪ ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﺨﺎﮐﭙﺎﯾﺸﺎن ﻫﻢ ﻧﻤﯽرﺳـﺪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و اﻓﺎدات ﺟﻤﺎﻋﺎت ﻣﺘﻌﺪده و زراﻓﺎت ﻣﺘﺒﺪده ﮐﻤﻼي ﻋﺎﻟﯽﻣﻘﺪار و‬‫ﻧﺒﻼي ﮐﺒﺎر ﺳﻨﯿﻪ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮔﺬﺷﺘﻪاﻧﺪ ﻧﯿﺰ ﻗﻄﻌﺎ ﻣﻮﻫﻦ آﻧﺴﺖ و ﻏﯿﺮ واﺣﺪ از ﻧﻘﺎد ﻋﻈﺎم و ﺣﻔﺎظ ﻓﺤﺎمﺷﺎن ﺑﺼﺮاﺣﺖ در ﭘﯽ‬‫ض ﮐﻼم ﺑﯽﻧﻈﺎم او اﻓﺘﺎده داد ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺪﻗﯿﻖ دادهاﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﻈﯿﻢ اﻟﻐﺮر ﭼﻨﺎن ﻓﺮﯾﻔﺘﻪ‬‫ﺗﻌﻘﺐ و ﻧﻘﺾ و ﺗﻬﻀﻢ و ر ّ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪717 :‬‬‫و دﻟـﺪاده آن ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ در ﻗﺪح و ﺟﺮح اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﺸـﯿﺪ و ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﻃﺪ دﺳﺖ ﺑﺎن اﻧﺪاﺧﺘﻪ ﺧﻮد را ﻋﺮﺿﻪ ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗﻌﯿﯿﺐ و ﺗﺜﺮﯾﺐ‬‫و ﺗﺎﻧﯿﺐ ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧـﺪ ﭘﺲ ﻣﺘﺒﯿﻦ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﺷﺎن در ﻣﻨﺎﻇﺮه اﻫﻞ ﺣّﻖ ﮐﺮام ﻫﺮﮔﺰ رو ﺑﺴﻮي ﺗﺤﻘﯿﻖ و اﻧﺼﺎف ﻧﻤﯽآرﻧـﺪ و ﻫﻤﺖ‬‫واﻻ ﻧﻬﻤﺖ ﺧﻮد را ﻣـﺪام ﺑﺮ ﻣﺮاء و اﻋﺘﺴﺎف ﺑﺮﻣﯽﮔﻤﺎرﻧـﺪ و ﺑﺎﮐﯽ از ﺗﻬﺎﻓﺖ و ﺗﻨﺎﻓﺮ و ﺗﻨﺎﻗﺾ و ﺗﻨﺎﮐﺮ ﻫﻢ ﻧﺪارﻧﺪ و ﺟﻤﻠﻪ اﯾﻦ اﻣﻮر را در‬‫اﺧﻤﺎل ﺣﻖ ﻧﺼـﯿﺢ و ﻧﺼـﺮت ﺑﺎﻃﻞ ﻓﻀـﯿﺢ ﺳـﻬﻞ و آﺳﺎن ﻣﯽﺷﻤﺎرﻧﺪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ از ﻋﺒﺎرت ﻋﻼﻣﻪ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي ﺑﮑﻤﺎل وﺿﻮح ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪه‬‫ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺒـﺪاﻫﺖ ﻋﻘﻞ ﻣﻮﺿﻮﻋﺴﺖ ﭘﺲ ﻣﻌﻠﻮم ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﮐﻪ ﺗﺼﺪﯾﻖ آن ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ و ﺑﻮﺳـﯿﻠﻪ آن اﺛﺒﺎت اﻓﻀـﻠﯿﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 563‬از ‪581‬‬‫اﻣﺎم ﺧﻮد ﻣﯽﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از ﺻـﻔﺎت ﻋﺎﻟﯿﻪ اﺧﺮي ﺑﻔﻀﻞ اﻟﻬﯽ ﺑﻤﺰﯾﺪ ﻋﻘﻞ و ﻓﺮاﺳﺖ ﻫﻢ ﻣﺘﺼﻒ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و از راه ﻧﻬﺎﯾﺖ ﮐﯿﺎﺳـﺖ‬‫ﺧﺎك ﻣﺬﻟﺖ و ﺻـﻐﺎر ﺑﺮ ﺳـﺮ ﺳﻮﻓﺴـﻄﺎﺋﯿﺎن ﮐﺒﺎر ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ از اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ اﻟﯿﻢ واﺿﺢ ﺷﺪه ﮐﻪ اﯾﻦ ﺑﻬﺘﺎن ﺷﻨﯿﻊ ﻣﻮﺿﻮع‬‫ﺟﻬﺎل ﻣﻨﺘﺴﺒﯿﻦ اﻟﯽ اﻟﺴـﻨﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ در اﺣﺘﺠﺎج و اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺎﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﺑﯿﻦ اﻻﺿﻤﺤﻼل اﻗﺘﻔﺎء ﺟﻬﺎل اﻧﺬال‬‫و اﺗﺒﺎع اﻏﻤﺎر ﺿـﻼل ﭘﯿﺶ ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ و ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﺗﻌﺪﯾﺪﺷﺎن در زﻣﺮه ﻋﻠﻤﺎء ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و ﻧﻈﻤﺸﺎن در ﺳﻠﮏ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﮐﻤﺎ ﻫﻮ داب‬‫اﮐﺜﺮ اﻟﻤﺘﺴـﻨﻨﯿﻦ ﻋﯿﻦ ﺟﻮر ﺻﺮﯾﺢ و ﻇﻠﻢ ﻗﺒﯿﺤﺴﺖ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ از ﻧﺺ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي واﺿﺢ ﺷﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ان ﻗﺒﯿﻠﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻮام آن‬‫را ﺑﺮ زﺑﺎن دارﻧﺪ و اﺛﺮي از آن در ﺻﺤﯿﺢ و ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺸﺎﻫﺪ و ﻣﺮﺋﯽ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﭘﺲ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ ﮔﻮ ﻣﻌﺘﻘﺪﯾﻦ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺣﻀﺮت ﺷﺎن‬‫را ﺑﻌﺮش ﺑﺮﯾﻦ رﺳﺎﻧﻨﺪ و ﻣﺴﺘﺤﻖ اﻧﻮاع ﺗﺒﺠﯿﻞ و ﺗﻌﻈﯿﻢ ﮔﺮداﻧﻨﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻫﻨﻮز ذات ﺑﺎ ﺑﺮﮐﺎﺗﺸﺎن ﺑﻮﺟﻪ ﺻﺪور اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ اﺑﺎﻃﯿﻞ و ﺧﺰﻋﺒﻼت‬‫و ﺗﻔﻮه ﺑﺎﻣﺜـﺎل اﯾﻦ اﺿﺎﻟﯿـﻞ و ﺗﺮﻫـﺎت در زﻣﺮه ﻋﻮام ﮐﺎﻻﻧﻌـﺎم داﺧﻞ و اﯾﻦ زراﻓﺖ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﺮاﻓﺖ را ﺑﻮﺟﻮدﻧﺎ ﻣﺴـﻌﻮدﺷﺎن زﯾﺐ و زﯾﻨﺖ‬‫ﺗﻤﺎم ﺣﺎﺻﻠﺴﺖ‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ﻣﺜﻞ ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒّﯽ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ‬‫اﻗﻮل ﻧﺰد ارﺑﺎب ﺻـﺤﺖ ﻧﻈﺮ و اﺻـﺤﺎب ﺳـﻼﻣﺖ ﺑﺼـﺮ و ﻧﻘﺎد ﺣـﺪﯾﺚ و اﺛﺮ و ﺟﻬﺎﺑﺬه رواﯾﺖ و ﺧﺒﺮ اﯾﻦ ﮐﺬب ﺳﺮاﺳـﺮ ﻫﺬر و اﯾﻦ زور‬‫ﺳﺮاﭘﺎ ﻏﺮر ﻣﺤﺾ اﻓﺘﻌﺎل ﺑﯽﺛﻤﺮ و ﺑﺤﺖ اﻓﺘﺮاي ﺑﯽاﺛﺮ ﺑﺮ ﺟﻨﺎب ﺳـﯿﺪ اﻟﺒﺸـﺮ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺎ ﻃﻠﻊ اﻟﻘﻤﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه و‬‫ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺳﺪﯾﺪه ﺿـﯿﺮ و ﺿﺮر و ﻓﺴﺎد و دﻋﺮ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺎﯾﻦ ﺳﻤﺮ ﻗﺎﺋﺪ اﻟﯽ ﺳﻘﺮ ﻣﺘﺒﯿﻦ و ﻣﺨﺘﺒﺮ ﻣﯽﺷﻮد اول آﻧﮑﻪ ﻣﺠﻤﻊ ﻋﻠﯿﻪ اﻫﻞ‬‫اﺳـﻼم و اﯾﻤﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﺗﺎ زﻣﺎن دراز ﻋﻠﯽ اﻻﻋﻼن در ﻋﺒﺎدت اوﺛﺎن و ﺷـﺮك ﺑﺨﺪاي رﺣﻤﺎن و ﮐﻔﺮ ﺑﺎﯾﺰد ﺳﺒﺤﺎن و ﺟﺤﻮد‬‫ﺧـﺎﻟﻖ ﻣﻨـﺎن ﻣﻤﺘﻄﯽ ﻣﺮاﮐﺐ زﯾـﻎ و ﻋـﺪوان و راﮐﺐ ﻏﻮارب ﺑﻐﯽ و ﺷـﻨﺎن ﻣﺎﻧـﺪه و اﯾﻦ اﻣﺮ از ﻏـﺎﯾﺖ ﺷـﻬﺮت و ﺗﻮاﺗﺮ ﺣـﺎﺟﺖ ﺑﺎﺳـﺘﻨﺎد و‬‫اﺳﺘﺸـﻬﺎد ﻧـﺪارد و ﺣﻀـﺮات اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ و ﻟﻮ ﺑـﺎﻟﻎ اﻗﺼـﺎي ﻣﺮاﺗﺐ ﻋﻨـﺎد و ﻟـﺪاد ﺑﺎﺷـﻨﺪ اﻧﮑﺎر اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﮐﺮد و ﻫﺮ ﮔﺎه ﮐﻔﺮ‬‫ﺣﻀﺮﺗﺶ و ﻟﻮ ﻓﯽ ﺷﻄﺮ ﻣﻦ اﻟﺰﻣﺎن و ﺑﺮ ﻫﻤﻪ ﻣﻦ اﻻوان ﺑﺎﺗﻔﺎق ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﻣﺴﺘﺤﯿﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪718 :‬‬‫ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﮐﻼم در ﺣﻖ او ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻧﺒﻮت ﺑﺮاي او ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﭼﻪ‬‫اﺟﻤﺎﻋﯽ اﻫﻞ اﺳﻼﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﻔﺮ ﻣﺎﻧﻊ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﻧﺒﻮﺗﺴﺖ و ﻣﺴﺒﻮق ﺑﺎﻟﮑﻔﺮ ﻧﺒﯽ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ و دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻔﺘﻌﻞ ﺑﺮ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻧﺒﻮت ﺑﺮاي‬‫ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻇﺎﻫﺮ و واﺿﺤﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺨﯿﺎل اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺒﺎدا ﺑﻌﺾ ﺣﻀﺮات راه ﺟﺤﻮد و اﻧﮑﺎر آن ﭘﯿﺶ ﮔﯿﺮﻧﺪ ﻋﺮﻓﯽ ﭼﻨﺪ‬‫ﻣﺘﻌﻠﻖ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﺮﻗﻮم ﻣﯽﻧﻤـﺎﯾﻢ ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اوﻻـ ﺣﻀـﺮات اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع را در ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛـﺎﻧﯽ ﻧﻘﻞ‬‫ﮐﺮدهاﻧﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ دﻟﯿﻞ واﺿـﺤﺴﺖ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺼـﻨﻮع ﻓﻀﻞ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻧﺒﻮت ﺑﺮاﯾﺸﺎن ﻓﻬﻤﯿﺪهاﻧﺪ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳﺒﺐ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺗﻌﺪﯾﺪ‬‫آن از ﻓﻀﺎﺋﻞ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺣﻀـﺮﺗﺸﺎن رﺳـﯿﺪه و ﺛﺎﻧﯿﺎ ﻃﯿﺒﯽ ﯾﮑﺴـﺮ از ﺧﻮف ﺧﺪاوﻧﺪ ﻗﻬﺎر ﻋﺎري ﮔﺮدﯾﺪه ﻣﺼﺮح ﺷﺪه ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﻋﻤﺮ در اﻟﻬﺎم‬‫ﺑﺪرﺟﻪ اﻧﺒﯿﺎ رﺳﯿﺪه ﺑﻮد و ﮔﻮﯾﺎ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟﻠّﻪ در ﻧﺒﻮت ﻋﻤﺮ ﺗﺮدد داﺷﺘﻨﺪ و ﺧﺒﺮ ﻣﻔﺘﻌﻞ‬‫ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒّﯽ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب‬‫را ﻣﺆﯾﺪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ واﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺮﻗﺎة ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة در ﺷﺮح‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮه ﻟﻘﺪ ﮐﺎن ﻓﯿﻤﺎ ﻗﺒﻠﮑﻢ ﻣﻦ اﻻﻣﻢ ﻣﺤﺪﺛﻮن ﻓﺎن ﯾﮏ ﻣﻦ اّﻣﺘﯽ اﺣﺪ ﻓﺎﻧﻪ ﻋﻤﺮ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻗـﺎل اﻟﻄّﯿﺒﯽ ﻫـﺬا اﻟﺸـﺮط ﻣﻦ ﺑـﺎب ﻗﻮل اﻻـﺟﯿﺮ ان ﮐﻨﺖ ﻋﻤﻠﺖ ﻟـﮏ ﻓﻮّﻓﻨﯽ ﺣﻘﯽ و ﻫﻮ ﻋـﺎﻟﻢ ﺑـﺬﻟﮏ و ﻟﮑﻨﻪ ﯾﺨﯿـﻞ ﻓﯽ ﮐﻼـﻣﻪ انّ‬‫ﺗﻔﺮﯾﻄـﮏ ﻓﯽ اﻟﺨﺮوج ﻋﻦ اﻟﺤﻖ ﻓﻌـﻞ ﻣﻦ ﻟﻪ ﺷـﮏ ﻓﯽ اﻻﺳـﺘﺤﻘﺎق ﻣﻊ وﺿﻮﺣﻪ و اﻟﻤﺮاد ﺑﺎﻟﻤﺤـﺪث اﻟﻤﻠﻬﻢ اﻟﻤﺒـﺎﻟﻎ ﻓﯿﻪ اﻟّـﺬي اﻧﺘﻬﯽ اﻟﯽ‬‫درﺟـﮥ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻓﯽ اﻻﻟﻬﺎم ﻓﺎﻟﻤﻌﻨﯽ ﻟﻘـﺪ ﮐﺎن ﻓﯿﻤﺎ ﻗﺒﻠﮑﻢ ﻣﻦ اﻻﻣﻢ اﻧﺒﯿﺎء ﯾﻠﻬﻤﻮن ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻟﻤﻼء اﻻﻋﻠﯽ ﻓﺎن ﯾﮏ ﻓﯽ اﻣﺘﯽ اﺣـﺪا ﻫـﺬا ﺷﺎﻧﻪ‬‫ﻓﻬﻮ ﻋﻤﺮ ﺟﻌﻠﻪ ﻻﻧﻘﻄـﺎع ﻗﺮﯾﻨﻪ و ﺗﻔﻮﻗﻪ ﻋﻠﯽ اﻗﺮاﻧﻪ ﻓﯽ ﻫـﺬا ﮐـﺎﻧﻪ ﺗﺮدد ﻓﯽ اﻧّﻪ ﻫـﻞ ﻫﻮ ﻧﺒّﯽ أم ﻻ ﻓﺎﺳـﺘﻌﻤﻞ ان و ﯾﺆﯾـﺪه ﻣﺎ ورد ﻓﯽ اﻟﻔﺼـﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 564‬از ‪581‬‬‫اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒّﯽ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻓﻠﻮ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ان ﻋﻠﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﻔﺮض و اﻟﺘﻘﺪﯾﺮ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ ﻗﻮل ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻪ ﻧﻌﻢ اﻟﻌﺒﺪ ﺻـﻬﯿﺐ ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﺨﻒ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻢ ﯾﻌﺼﻪ و ﺛﺎﻟﺜﺎ ﺷـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺳﺮﻫﻨﺪي ﮐﻪ ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﻣﺠﺪد اﻟﻒ ﺛﺎﻧﯿﺴﺖ در ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺧﻮد ﻧﻘﺎب‬‫ﺣﯿﺎ از رخ ﺑﺮاﻓﮕﻨـﺪه ﺗﻔﻮه ﻧﻤﻮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ از ﺑﺰرﮔﯽ و ﮐﻼﻧﯽ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ در اﻧﺒﯿﺎ ﻣﻌﺪوداﻧـﺪ و ﺑﻔﻀﺎﺋﻞ اﻧﺒﯿﺎ ﻣﺤﻔﻮف و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺧﺒﺮ‬‫ﺑﺎﻃﻞ‬‫ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒﯽ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ‬‫اﺣﺘﺠﺎج ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﮑﺘﻮب دوﯾﺴﺖ و ﭘﻨﺠﺎه و ﯾﮑﻢ ﮐﻪ ﺑﻨﺎم ﻣﺤﻤﺪ اﺷـﺮف ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ در ﻧﻈﺮ اﯾﻦ ﺣﻘﯿﺮ ﺣﻀﺮات ﺷﯿﺨﯿﻦ را‬‫در ﻣﯿﺎن ﺟﻤﯿﻊ ﺻـﺤﺎﺑﻪﺷﺎن ﻋﻠﯿﺤﺪه اﺳﺖ و درﺟﻪ ﻣﻨﻔﺮده ﮔﻮﯾﯿﺎ ﺑﻬﯿﭻ اﺣﺪي ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻧﺪارﻧﺪ ﺣﻀـﺮت ﺻﺪﯾﻖ ﺑﺎ ﺣﻀﺮت ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺼـﻠﻮات و اﻟﺘﺴـﻠﯿﻤﺎت ﮔﻮﯾﯿـﺎ ﻫﻤﺨـﺎﻧﻪ اﺳﺖ اﮔﺮ ﺗﻔـﺎوﺗﺴﺖ ﺑﻌﻠﻮ و ﺳـﻔﻠﺴﺖ و ﺣﻀـﺮت ﻓﺎروق ﺑﻄﻔﯿﻞ ﺣﻀـﺮت ﺻـﺪﯾﻖ ﻧﯿﺰ ﺑﺎﯾﻦ‬‫دوﻟﺖ ﻣﺸﺮﻓﻨﺪ و ﺳﺎﺋﺮ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﮐﺮام ﺑﺂﻧﺴﺮور ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪719 :‬‬‫اﻟﺼـﻠﻮات و اﻟﺘﺴـﻠﯿﻤﺎت ﻧﺴـﺒﺖ ﻫﻤﺴـﺮاﯾﯽ دارﻧﺪ ﯾﺎ ﻫﻤﺸـﻬﺮي ﺑﺎوﻟﯿﺎي اﻣﺖ ﺧﻮد ﭼﻪ رﺳﺪ ع اﯾﻦ ﺑﺴـﮑﻪ رﺳﺪ ز دور ﺑﺎﻧﮓ ﺟﺮﺳﻢ* ﭘﺲ‬‫اﯾﻨﻬﺎ از ﮐﻤﺎﻻت ﺷﯿﺨﯿﻦ ﭼﻪ درﯾﺎﺑﻨﺪ اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﺑﺰرﮔﻮار از ﺑﺰرﮔﯽ و ﮐﻼﻧﯽ در اﻧﺒﯿﺎ ﻣﻌﺪوداﻧﺪ و ﺑﻔﻀﺎﺋﻞ اﻧﺒﯿﺎ ﻣﺤﻔﻮف‬‫ﻗﺎل اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒّﯽ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ‬‫و راﺑﻌﺎ ﻋﺒﺪ ﻟا ﺤﻖ دﻫﻠﻮي ﺗﻮﺟﯿﻪ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﺰور ﻧﻤﻮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﻋﻤﺮ ﻣﻠﻬﻢ و ﻣﺤّﺪث ﺑﻮد و ﻣﻠﮏ در دل او ﺣﻖ را اﻟﻘﺎء ﻣﯽﮐﺮد و ﺑﺮاي او‬‫ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﺑﻮد ﺑﻌﺎﻟﻢ وﺣﯽ و ﻧﺒﻮت ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻟﻤﻌﺎت ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨّﻄﺎب‬‫ﻟﻌﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل ذﻟﮏ ﻻﺟﻞ ﮐﻮن ﻋﻤﺮ ﻣﻠﻬﻤﺎ ﻣﺤّﺪﺛﺎ ﯾﻠﻘﯽ اﻟﻤﻠﮏ ﻓﯽ روﻋﻪ اﻟﺤﻖ و ﻟﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﮥ ﺑﻌﺎﻟﻢ اﻟﻮﺣﯽ و اﻟﻨﺒّﻮة و اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻋﻠﻢ و ﺧﺎﻣﺴـﺎ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ازﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻔﺘﻌﻞ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮي ﻋﻤﺮ ﻣﺴـﺘﻔﺎد داﻧﺴـﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻧﻮع ﺳـﯽ و ﻧﻬﻢ اﮔﺮ ﺑﻌﺪ‬‫آن ﺣﻀﺮت ﭘﯿﻐﻤﺒﺮي ﻣﻤﮑﻦ ﺑﻮدي ﻓﺎروق ﭘﯿﻐﺎﻣﺒﺮ ﻣﯽﺷﺪ از‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻘﺒﮥ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒّﯽ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨّﻄﺎب اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫ﺑﺎﻟﺠﻤﻠـﮥ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرات ﺑﻨﻬـﺎﯾﺖ وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر ﺛـﺎﺑﺖ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺧـﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع دﻻـﻟﺖ ﺑﺮ اﻣﮑـﺎن ﻧﺒﻮت ﺑﺮاي ﻋﻤﺮ دارد و اوﻟﯿـﺎء و‬‫ﻣﻌﺘﻘﺪﯾﻦ او در اﺛﺒﺎت و ﺗﻘﺮﯾﺮ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺑﮑﻠﻤﺎت ﺟﺴﺎرت ﺳـﻤﺎت ﻣﺘﻔﻮه ﺷﺪهاﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻣﺤﻞ ﮐﻤﺎل ﺣﯿﺮت و اﺳﺘﻌﺠﺎب ﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ‬‫ﺑﺘﻘـّﻀ ﯽ ﺷـﻄﺮ واﻓﺮ ﻋﻤﺮ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ در ﮐﻔﺮ و ﺿـﻼل ﮐﻪ ﺳﺮاﺳـﺮ ﻣﮑـﺬب و ﻣﺒﻄـﻞ اﯾﻦ ﮐـﺬب ﻣﺤـﺎﻟﺴﺖ اﻟﺘﻔﺎﺗﯽ ﻧﻨﻤﻮده ﺑﯽﻣﺤﺎﺑﺎ راه‬‫اﺳﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج و ﺗﺼﺪﯾﻖ و ﺗﺎﯾﯿﺪ اﯾﻦ زور ﺷﺪﯾﺪ ﭘﯿﻤﻮدهاﻧﺪ ﺑﻠﯽ‬‫ان ﺣّﺐ اﻟّﺸﯽء ﯾﻌﻤﯽ و ﯾﺼّﻢ‬‫و ﯾﻠﻘﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﯾﻔﺪح و ﯾﻠﻢ دوم آﻧﮑﻪ ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺎﻃﺒﻪ اﻫﻞ اﺳﻼم و اﯾﻤﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﻣﻌﺼﻮم ﻧﺒﻮده و اﻋﺘﺮاﻓﺎت ﺻﺮﯾﺤﻪ ﻣﻮﻓﻮره اﻫﻞ ﺳﻨﺖ‬‫درﯾﻦ ﺑـﺎب ﻣﻌﺘـﺪ و ﻣﻮﺟـﻮد و ﺷﻮاﻫـﺪ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﺤﺼـﻮره اﯾﻦ ﻣﻘﺼـﻮد در ﮐﺘﺐ ﻗﻮم ﻣﺴـﺮود و ﻣﻨﻀﻮدﺳﺖ و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ‬‫داﻧﺴﺘﯽ دﻻﻟﺖ واﺿـﺤﻪ ﺑﺮ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻧﺒﻮت ﺑﺮاي او ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻧﺒﻮت ﺑﺮاي ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺼﻮم ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻗﺒﯿـﺢ و ﻣـﺬﻣﻮم و ﻣﺜﺒﺖ آن ﻧﺰد‬‫اﻫﻞ ﻋﻘﻮل و ﺣﻠﻮم ﺑﺎﻧﻮاع ذم و ﻣﻼم ﻣﺪﺣﻮر و ﻣﻠﻮﻣﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﺷﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع و ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺼـﻨﻮع‬‫ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺑﻌﻀـﯽ از آن ﻣﻐﻔﻠﯿﻦ اﻏﻤﺎر و ذاﻫﻠﯿﻦ ﻧﺎﻫﻨﺠﺎرﺳﺖ ﮐﻪ در ﻧﺸـﺌﻪ ﺣﺐ ﺷـﯿﻮخ ﮐﺒﺎر ﭼﻨﺎن ﻣﺪﻫﻮش و ﺳﺮﺷﺎر ﺷﺪهاﻧﺪ ﮐﻪ‬‫از ﻋﻘﺎﺋـﺪ ﻗﻄﻌﯿﻪ و ﻣﻌﺘﻘـﺪات ﯾﻘﯿﻨﯿﻪ اﻫﻞ اﺳـﻼم ﻧﯿﺰ ﺧﺒﺮي ﻧﺪارﻧﺪ و ﻫﻤﻪ ﺗﻦ از ﻏﯽ و ﺿـﻼﻟﺖ و ﺧﺮق ﺟﻬﺎﻟﺖ ﻏﺮق درﯾﺎي ﻧﺎﭘﯿﺪا ﮐﻨﺎرﻧﺪ‬‫ﺳﻮم آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺴـﺘﻠﺰم اﻓﻀﻠﯿﺖ ﻋﻤﺮ ﺑﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺮ ﻫﺮ ﻣﺘﺎﻣﻞ از آن واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺑﻌﺪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻧـﺒﯽ ﻣﯽﺑـﻮد ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ ﻣﯽﺷـﺪ ﻧﻪ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻠﮑﻪ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﻣﺜـﻞ دﯾﮕﺮان از رﻋﺎﯾـﺎي ﻋﻤﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 565‬از ‪581‬‬‫ﻣﯽﺷﺪ و اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻋﻤﺮ ﺑﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺨﺎﻟﻒ اﺟﻤﺎع ﻗﺎﻃﺒﻪ اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺤﻘﻖ ﺷﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﺬب ﻓﻈﯿﻊ و زور ﺷﻨﯿﻊ ﺑﺎ‬‫آﻧﮑﻪ ﺧﻄﯽ از ﺻﺤﺖ و واﻗﻌﯿﺖ ﻧﺪارد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪720 :‬‬‫ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻣﺴـﻠﻤﺎت اﺟﻤﺎﻋﯿﻪ و ﻣﺼﺪﻗﺎت ﻗﻄﻌﯿﻪ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ازﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﺮاي اﻫﻞ اﺣﻼم ﻣﺎﯾﻪ ﺣﯿﺮت و اﺳﺘﻌﺠﺎب ﺑﯿﺶ از ﺑﯿﺶ‬‫ﺑـﺪﺳﺖ ﻣﯽآﯾـﺪ و ﺗﺎﻣـﻞ در ان ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻏﻔﻠﺖ و ﻏﻤـﺎرت و ﻓﻘـﺪان اﻣﻌـﺎن و ﺑﺼﺎرت واﺿﻊ اﯾﻦ ﺟﺴﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﺴﺎرت ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻟﻨﻌﻢ ﻣﺎ اﻓﺎد اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﻌﻈﯿﻢ اﻟﻤﮑﺎن ﺳـﺒﺤﺎن ﻋﻠﯿﺨﺎن اﻓﺎض اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺳـﺠﺎل اﻟّﺮﺣﻤﮥ و اﻟﺮﺿﻮان ﻓﯽ ﺑﻌﺾ رﺳﺎﺋﻠﻪ اﻟﻤﺼـﻨﻔﮥ ﻓﯽ‬‫ﻫﺬا اﻟّﺸﺄن و ﻫﻤﭽﻨﯿﻨﺴﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒّﯽ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ‬‫ﮐﻪ ﺑﻌﺒـﺎرات ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ ﻣﺮوﯾﺴﺖ ﭼﻪ ﺣﺴـﺒﮥ ﻟﻠّﻪ اﻧﺼﺎف ﺑﺎﯾـﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺟﻨﺎب ﻣﺨﺒﺮ ﺻﺎدق ﺑﺤﻖ ﺷﺨﺼـﯽ ﮐﻪ ﻋﻤﺮﻫﺎ ﺑﺖﭘﺮﺳﺘﯽ ﮐﺮده ﺑﺎﺷـﺪ‬‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ارﺷﺎد ﻣﯽﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺑﻌـﺪ از ﻣﻦ ﻧﺒﯽ ﻣﯽﺑﻮد ﻋﻤﺮ ﻣﯽﺑﻮد و ﺑﺎ وﺟﻮد ﺳـﺨﺎﻓﺖ و رﮐﺎﮐﺖ ﻣﻀـﻤﻮن اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺜﺶ‬‫ﻧﺘـﻮان ﮔﻔﺖ ﻣﺒﻄـﻞ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻣﻘﺮر اﯾﻦ ﻃـﺎﺋﻔﻪ و ﻣﺜﺒﺖ ﻓﻀـﻞ ﺛـﺎﻧﯽ ﺑﺮ اوﻟﺴﺖ ﭼﻪ ﺑﻌـﺪ اﺳـﺘﺤﻘﺎق ﻋﻤﺮ ﻧﺒﻮت را اﻓﻀـﻠﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮ ﻋﻤﺮ از‬‫ﻣﺴﺘﺤﯿﻼت ﻣﯽﺷﻮد ﻣﮕﺮ اﯾﻨﮑﻪ در ﺷﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رواﯾﺖ ﺳﺎزﻧﺪ ﮐﻪ ﻟَْﻮ ﮐﺎَن ﻓِﯿِﻬﻤﺎ آﻟ َِﻬٌﮥ ِإﻟﱠﺎ اﻟﱠﻠُﻪ‬‫ﻟﮑﺎن ﻓﻼن و اﯾﻨﺠﺎ ﻧﻘﻠﯽ ﺑﺲ ﻟﻄﯿﻒ ﺑﯿﺎد آﻣﺪ ﮐﻪ ﻟﻄﻒ ﺳﺨﻦ از روﯾﻪ ﻣﺤﺼﻠﯿﻦ دور اﻓﮕﻨﺪه ﺑﺮ ذﮐﺮش آورد ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺘﺨﻠﺺ‬‫ﺑﻪ ﺣﺰﯾﻦ از زﺑﺎن ﺧﻮد ﺑﺤـﺪ داﻋﯽ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ در ﻣﻮﺳﻢ ﺑﻬﺎر ﮐﻪ ﺑﻮﻻﯾﺖ اﯾﺮان اﮐﺜﺮ ﺟﻬﺖ ﺛﻮران دم ﻋﺎرﺿﻪ ﺟﻨﻮن ﻣﺮدم را ﻋﺎرض‬‫ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎرﺳـﺘﺎﻧﯽ رﻓﺘﻢ ﺣﺮﻓﻬﺎﺋﯽ ﮐﺞ ﻣﺞ ﺳﻮدازدﮔﺎن ﺧﺎﻟﯽ از ﻟﻄﻒ ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﯿﺶ ﻣﺠﻨﻮﻧﯽ ﻧﺸﺴﺘﻢ او ﺑﻤﻦ ﺗﺒﻠﯿﻎ رﺳﺎﻟﺖ ﺧﻮدش‬‫داﺋﻤﺎ ﺑﺘﺤـﺬﯾﺮ و ﺗﺨﻮﯾﻒ ﻗﻮم و ﻧﺰول ﻋـﺬاب در ﺻﻮرت ﻋـﺪم اﺗﺒﺎﻋﺶ ﮐﺮد از آﻧﺠﺎ ﺑﺮﺧﺎﺳـﺘﻪ ﺑﺪر ﺣﺠﺮه ﻣﺠﻨﻮﻧﯽ دﮔﺮ رﻓﺘﻢ او ﺳـﮑﻮت‬‫ﺑﺤﺖ داﺷﺖ اﻧﮕﺸﺖ ﺑﺮ ﻟﺒﺶ زدم ﮐﻪ ﻫﻤﺴـﺎﯾﻪ ﺷـﻤﺎ دﻋـﻮي ﻧﺒـﻮت دارد اﯾﻦ ﻣﺠﻨﻮن ﺗـﺎﻣﻠﯽ ﮐﺮده ﺳـﺮ ﺟﻨﺒﺎﻧﯿـﺪه ﮔﻔﺖ ﻣﻨﺶ ﻧﻔﺮﺳـﺘﺎدهام‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻟﯿﮑﻦ ﻏﻠـﻂ ﮔﻔﺘﻢ اﯾﻨﺠـﺎ ﺑﺠـﺎي ﺳـﻠﺐ اﯾﺠﺎب ﺻﺎدق ﻣﯽاﻓﺘﺎد اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼﻣﻪ رﻓﻊ ﻓﯽ اﻟﺨﻠـﺪ ﻣﻘﺎﻣﻪ و از ﺟﻤﻠﻪ ﻃﺮاﺋﻒ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ‬‫وﺻﻒ وﺿﻮح دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻋﻤﺮ ﺑﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻌﻀـﯽ از ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را در ادﻟّﻪ ﺑﻮدن اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺑﺘﺮﺗﯿﺐ‬‫ﺧﻼـﻓﺖ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﮐﻤـﺎل ﺣﺴﻦ ﻓﻬﻢ ﺧﻮد ﻇـﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺗﻔﺘﺎزاﻧﯽ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﮑﻼم ﮔﻔﺘﻪ و اﻻﻓﻀـﻠﯿﮥ ﺑﺘﺮﺗﯿﺐ اﻟﺨﻼﻓـﮥ اﻣﺎ‬‫اﺟﻤﺎﻻـ ﻓﻼـن اﺗﻔـﺎق اﮐﺜﺮ اﻟﻌﻠﻤـﺎء ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﯾﺸـﻌﺮ ﺑﻮﺟﻮد دﻟﯿﻞ ﻟﻬﻢ ﻋﻠﯿﻪ و اّﻣﺎ ﺗﻔﺼـﯿﻼ ﻓﻠﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو َﺳـ ﯿَُﺠﱠﻨﺒَُﻬﺎ اﻟ َْﺄﺗ َْﻘﯽ اﻟﱠِﺬي ﯾُْﺆﺗِﯽ ﻣﺎﻟَُﻪ‬‫َﯾَﺘَﺰﱠﮐﯽ‬‫و ﻫﻮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و‬‫ﻟﻘﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻃﻠﻌﺖ اﻟﺸﻤﺲ و ﻻ ﻏﺮﺑﺖ ﺑﻌﺪ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ و اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﺣﺪ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫و ﻗﻮﻟﻪ ﺧﯿﺮ اﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺛﻢ ﻋﻤﺮ‬‫و ﻗﺎل ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒﯽ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ‬‫و ﻗﺎل ﻋﺜﻤﺎن اﺧﯽ و رﻓﯿﻘﯽ ﻓﯽ اﻟﺠّﻨﮥ‬‫ﻟﯿﮑﻦ ﻣﻼ ﯾﻌﻘﻮب ﻻﻫﻮري ﺑﺎﯾﻦ ﻧﻘﺺ و ﺧﻠﻞ و ﻋﺜﺎر و زﻟﻞ ﭘﯽ ﺑﺮده ﻗﺪم در وادي ﺗﺒﯿﯿﻦ و ﺗﺼـﺮﯾﺢ اﯾﻦ ﺧﻄﺎي ﻓﻀـﯿﺢ ﻓﺸﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در‬‫ﺷﺮح ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﮑﻼم ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺧﯿﺮ اﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺛﻢ ﻋﻤﺮ‬‫و ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒﯽ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ‬‫ﻻ ﺷﮏ ان ﻫﺬا و ﻣﺎ ﺑﻌﺪه ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ﻓﻀﻞ ﻣﻦ ورد ﻓﯽ ﻓﻀﻠﻪ و اﻣﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻮﺟﻪ اﻟﺬي ﯾﺪﻋﯿﻪ اﻫﻞ اﻟﺤﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪721 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 566‬از ‪581‬‬‫ﻓﻔﯽ اﺛﺒـﺎﺗﻪ ﻟﻪ ﻧﻮع ﺗﺮدد و ﻟﻮ ﻗﺮرﻧﺎ ﻫـﺬا اﻟـﺪﻟﯿﻞ ﺑﺎﻧﻪ ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌـﺪه ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻧﺒﯽ ﻟﮑﺎن ﻫﻮ ﺧﯿﺮا ﻣﻦ ﻏﯿﺮه و ان ﻋﻤﺮ وﺣـﺪه ﺻﺎﻟـﺢ ﻟﻨﯿﻞ‬‫اﻟّﻨﺒﻮة ﻋﻠﯽ ﺗﻘﺪﯾﺮ ﻋﺪم ﺧﺘﻤﻬﺎ ﯾﻠﺰم ان ﯾﮑﻮن ﻋﻤﺮ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و اﻟﺘﺨﺼﯿﺺ ﯾﺨّﻞ ﺑﺎﻟّﺘﻨﺼﯿﺺ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ‬‫ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي ﺣﺪﯾﺚ‬‫ان اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺘﺠﻠﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﻟﻠّﻨﺎس ﻋﺎﻣﮥ و ﻷﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺧﺎّﺻﮥ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺎ ﺻﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﺻﺪري ﺷﯿﺌﺎ اﻟّﺎ و ﺻﺒﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺻﺪر أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﮐﺎن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ إذا اﺷﺘﺎق اﻟﯽ اﻟﺠّﻨﮥ ﻗﺒﻞ ﺷﯿﺒﮥ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ و أﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮐﻔﺮﺳﯽ رﻫﺎن‬‫و‬‫ﺣﺪﯾﺚ ان اﻟﱠﻠﻪ ﻟّﻤﺎ اﺧﺘﺎر اﻻرواح اﺧﺘﺎر روح أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫و اﻣﺜـﺎل آن را از ﻣﻔﺘﺮﯾﺎﻧﯽ واﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺑﻄﻼن آن ﺑﺒـﺪاﻫﺖ ﻋﻘﻞ ﻣﻌﻠﻮﻣﺴﺖ و ﺑﺮ ارﺑﺎب ﺑﺼـﯿﺮت و ﺧﺒﺮت در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻇﻬﻮر ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ‬‫ﺧﺒﺮ ﻣﻔﺘﻌﻞ‬‫ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒّﯽ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ‬‫اﻋﻈﻢ و اﻃﻤﺴﺖ ازﯾﻦ اﺧﺒـﺎر ﻣﺠﻌﻮﻟﻪ ﮐﻪ ﻓﯿﺮوزآﺑـﺎدي ﺑﺘﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ آن ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎل ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻨﻮال ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻄﻼن اﯾﻦ ﺧﺒﺮ‬‫ﺷﻨﯿﻊ ﺑﺎﻻـوﻟﯽ ﺑﺒـﺪاﻫﺖ ﻋﻘﻞ ﺛﺎﺑﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و ﻫﺮ وﺟﻬﯽ ﮐﻪ اوﻟﯿﺎي ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي ﺑﺮاي ﺗﻨﻮﯾﺮ دﻋﻮي آن ﻧﺤﺮﯾﺮ در ﺑﺎب ﺑـﺪاﻫﺖ ﺑﻄﻼن‬‫اﯾﻦ اﮐﺎذﯾﺐ ﭘﺮ ﺗﺰوﯾﺮ ﺑﯿﺎن ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮐﺮد ﺑﻬﺘﺮ از ان و ﮐﻢ از ﮐﻢ ﻣﺜﻞ آن در ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺑﻄﻼن اﯾﻦ زور ﻣﺴـﺘﻬﺠﻦ ﺣﻘﯿﺮ ﻧﯿﺰ ﺟﺎري ﺧﻮاﻫﺪ ﺷـﺪ‬‫ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺧـﺒﺮ ﻣﺼـﻨﻮع و ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿـﻮع ﺑﺤﯿـﺜﯿﺖ ﺳـﻨﺪ ﻧﯿﺰ ﻣﺠﺮوح و ﻣﻘـﺪوح و ﻣﺮدود و ﻣﻄﺮوﺣﺴﺖ و ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺑﺮ‬‫ﻣـﺎﻫﺮﯾﻦ ﻋﻠﻢ اﺣـﺎدﯾﺚ و اﺧﺒـﺎر و ﻧﺎﻗـﺪﯾﻦ ﻓﻦ رواﯾـﺎت و آﺛـﺎر در ﺣﺠﺎب ﺧﻔﺎ و اﺳـﺘﺘﺎر ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ اﺗﻤﺎﻣﺎ ﻟﻠﺤﺠـﮥ ﺑﺘﺒﯿﯿﻦ و ﺗﺼـﺮﯾﺢ آن‬‫ﻣﯽﭘﺮدازم و ﭘﺮده از روي ﮐـﺎر ﺣﺴﺐ اﻓـﺎدات اﺳـﺎﻃﯿﻦ اﺣﺒﺎر ﺑﺮﻣﯽاﻧـﺪازم ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻔﺘﻌﻞ را اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮ‬‫ﺑﺮواﯾﺖ ﻋﻘﺒﻪ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﻣﯽآرﻧﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﻣﺪار آن ﺑﺮ ﻣﺸﺮح ﺑﻦ ﻫﺎﻋﺎﻧﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺗﺮﻣﺬي در ﺟﺎﻣﻊ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﺷﺒﯿﺐ ﻧـﺎ اﻟﻤﻘﺮي ﻋﻦ ﺣﯿﻮة ﺑﻦ ﺷـﺮﯾﺢ ﻋﻦ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﻋﻦ ﻣﺸـﺮح ﺑﻦ ﻫﺎﻋـﺎن ﻋﻦ ﻋﻘﺒـﮥ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻮ ﮐﺎن ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب‬‫ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ ﻻـ ﺗﻌﺮﻓﻪ اﻟّـﺎ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺸـﺮح ﺑﻦ ﻫﺎﻋـﺎن ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣـﺪار اﯾﻦ رواﯾﺖ ﺳـﺮاﭘﺎ ﺑﻬﺘﺎن ﺑﺮ ﻣﺸـﺮح ﺑﻦ‬‫ﻫﺎﻋﺎﻧﺴﺖ و ﺗﺮﻣﺬي اﻋﺘﺮاف ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﻐﺮاﺑﺖ آن ﻧﻤﻮده و ﻋﺪم ﻋﺮﻓﺎن ﺧﻮد آن را اﻻ از ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺸﺮح ﻣﺼﺮح ﻓﺮﻣﻮده و ﻣﺸﺮح ﺑﻦ ﻫﺎﻋﺎن‬‫ﻣﻄﻌﻮن و ﻣﻐﻤﻮز اﮐﺎﺑﺮ ﻧﺎﻗـﺪﯾﻦ اﻋﯿﺎﻧﺴﺖ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﮐﺘﺎب اﻟﻀـﻌﻔﺎء و اﻟﻤﺘﺮوﮐﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺸـﺮح ﺑﻦ ﻫﺎﻋﺎن ﻟا ﻤﻌﺎﻓﺮي‬‫اﻟﻤﺼﺮي ﻻ ﯾﺤﺘﺞ ﺑﻪ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت در ﺑﯿﺎن ﻗﺪح ﺣﺪﯾﺚ ﺛﺎﻧﯽ از ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻤﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن اﻧﻘﻠﺒﺖ ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﺸـﺮح ﺻـﺤﺎﺋﻔﻪ ﻓﺒﻄﻞ اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ و ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺸﺮح ﺑﻦ ﻫﺎﻋﺎن اﻟﻤﺼﺮي ﻋﻦ ﻋﻘﺒﮥ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﺻﺪوق ﻟّﯿﻨﻪ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن‬‫و ﻗﺎل ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺛﻘﮥ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﯾﮑﻨﯽ اﺑﺎ ﻣﺼﻌﺐ ﯾﺮوي ﻋﻦ ﻋﻘﺒﮥ ﻣﻨﺎﮐﯿﺮ ﻻ ﯾﺘﺎﺑﻊ ﻋﻠﯿﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪722 :‬‬‫روي ﻋﻨﻪ اﻟﻠﯿﺚ و اﺑﻦ ﻟﻬﯿﻌـﮥ ﻓـﺎﻟﺼﻮاب ﺗﺮك و ﻣﺎ اﻧﻔﺮد ﺑﻪ و ذﮐﺮه اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻓﻤﺎ زاد ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ ﻣﻦ ان ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺤﺠﺎج اﻟﯽ ﻣﮑـﮥ و‬‫ﻧﺼﺐ اﻟﻤﻨﺠﻨﯿﻖ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﻌﺒـﮥ و ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺣﺴﻦ اﻟﻤﺤﺎﺿـﺮه در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺷـﺮح ﮔﻔﺘﻪ ﻗـﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﯾﺮوي ﻋﻦ ﻋﻘﺒـﮥ ﻣﻨﺎﮐﯿﺮ ﻻ ﯾﺘﺎﺑﻊ ﻋﻠﯿﻬﺎ‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرات ﺑﺮ ﻧـﺎﻇﺮ و ﻣﺘﺎﻣـﻞ ان ﮐﻤﺎل ﻗـﺪح و ﺟﺮح ﺷـﺮح واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﮔﺮدﯾـﺪ ﭼﻪ اوﻻ ﺛﺎﺑﺖ ﺷـﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮐﻪ از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ‬‫ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ و ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺑﻬﻮس ﺑﺎﻃﻞ اﺑﻄﺎل ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺑﺎﻫﺮه ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺼﻨﯿﻊ ﺷﻨﯿﻊ او اﺣﺘﺠﺎج ﮐﺮدهاﻧﺪ‬‫ﻣﺸـﺮح را در ﮐﺘﺎب اﻟﻀـﻌﻔﺎء و اﻟﻤﺘﺮوﮐﯿﻦ ذﮐﺮ ﮐﺮده و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ در اﻟﺰام ﺧﺼﺎم ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ و ﺛﺎﻧﯿﺎ واﺿﺢ ﺷﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 567‬از ‪581‬‬‫اﻟﺠﻮزي در ﮐﺘﺎب ﻣـﺬﮐﻮر ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻣﺸـﺮح ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﺑﺎو اﺣﺘﺠﺎج ﮐﺮده ﻧﻤﯽﺷﻮد و ازﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم‬‫ﺳﻘﻮط ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺮوي او از درﺟﻪ اﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج ﮐﺎﻟﺼـﺒﺢ ﻋﻨﺪ اﻻﺳﻔﺎر واﺿﺢ و اﺷﮑﺎرﺳﺖ و ﺛﺎﻟﺜﺎ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺷﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت در اﺑﻄﺎل ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ از ﻣﺸـﺮح در ﻓﻀﻞ ﻋﻤﺮ ﻣﺮوﯾﺴﺖ ﺑﻘـﺪح و ﺟﺮح ﻣﺸـﺮح اﺣﺘﺠﺎج ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻣﻄﻌﻮﻧﯿﺖ ﻣﺸـﺮح و ﺻـﺤﺖ اﺳـﺘﺪﻻل ﻧﺤﯿﻒ در اﺑﻄﺎل اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻘﺪح و ﺟﺮح ﻣﺸـﺮح ﺑﮑﻤﺎل وﺿﻮح ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ راﺑﻌﺎ ﻣﺴﺘﺒﯿﻦ‬‫ﺷﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﮐﻪ از اﮐﺎﺑﺮ ﻧﺎﻗﺪﯾﻦ ﺳـﻨﯿﻪﺳﺖ در ﺑﺎب ﻣﺸﺮح اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﺻﺤﺎﺋﻒ ﻣﺸﺮح ﺑﺮ او ﻣﻨﻘﻠﺐ ﺷﺪ ﭘﺲ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎو ﺑﺎﻃﻞ‬‫ﮔﺮدﯾـﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ اﺣﺘﺠﺎج اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺤﺪﯾﺚ او ﺑﺎﻃﻞ ﺳﺖ ﺧﺎﻣﺴﺎ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن در ﺣﻖ ﻣﺸـﺮح ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﮐﻪ او از ﻋﻘﺒﻪ ﻣﻨـﺎﮐﯿﺮي رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ان ﻣﺘـﺎﺑﻌﺖ ﮐﺮده ﻧﻤﯽﺷﻮد و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮح ﻧﯿﺰ ﺑﺤﺴﺐ اﻓﺎده ﺗﺮﻣـﺬي ﺣـﺪﯾﺜﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬‫رواﯾﺖ آن از ﻋﻘﺒﻪ ﮐﺴـﯽ دﯾﮕﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﺸﺮح ﻧﻨﻤﻮده ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺘﻀﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﯿﺰ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻨﺎﮐﯿﺮ ﻣﺸﺮﺣﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ‬‫ﮐﺴـﯽ ﺑﺮ ان ﻣﺘﺎﺑﻌﺖ او ﻧﮑﺮده ﺳﺎدﺳﺎ ﻣﺘﺒﯿﻦ ﺷـﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﺗﺮك ﺣﺪﯾﺜﯽ را ﮐﻪ ﻣﺸـﺮح ﺑﺎن ﻣﻨﻔﺮد ﺑﺎﺷﺪ ﺻﻮاب داﻧﺴـﺘﻪ و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﮐﻤـﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﻣﻦ اﻓـﺎدة اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﺑﻨﻔﺴﻪ از ﻣﺘﻔﺮدات ﻣﺸـﺮح ﺳﺖ ﭘﺲ ﺗﺮك آن ﻋﯿﻦ ﺣﻖ و ﺻﻮاب و اﺣﺘﺠـﺎج ﺑـﺎن ﻣﺤﺾ ﺧﻄﺎي ﻣﻮرث‬‫ﺗﺒـﺎب ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺳﺎﺑﻌـﺎ ﺳـﺎﻃﻊ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﻋﻘﯿﻠﯽ ﮐﻪ از اﻓﺎﺧﻢ ﻧﻘﺎد اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ ﻣﺸـﺮح را در ﮐﺘﺎب اﻟﻀـﻌﻔﺎ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و ازﯾﻨﺠﺎ ﻧﯿﺰ‬‫ﻣﻘﺪوﺣﯿﺖ و ﻣﺠﺮوﺣﯿﺖ ﻣﺸﺮح ﺑﺮ ارﺑﺎب ﻧﻈﺮ واﺿﺢ و ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ ﺛﺎﻣﻨﺎ ﻣﺴﺘﺒﯿﻦ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻋﻘﯿﻠﯽ در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻣﺸﺮح ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ او ﺑﺎ ﺣﺠﺎج‬‫در ﻣﮑﻪ آﻣﺪ و ﻣﻨﺠﻨﯿﻖ ﺑﺎﻻي ﮐﻌﺒﻪ ﻧﺼﺐ ﮐﺮد و اﯾﻦ ﻓﻌﻞ ﺷـﻨﯿﻊ دﻻﻟﺖ واﺿـﺤﻪ ﺑﺮ ﻣﺮوق و ﺧﺮوج او از داﺋﺮه اﯾﻤﺎن و اﺳﻼم و دﺧﻮل او‬‫در زﻣﺮه ﻣﻔﺴﺪﯾﻦ و ﻣﻠﺤﺪﯾﻦ ﻟﺌﺎم دارد ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺣﻀﺮات اﻫﻞ ﺳﻨﺖ در ﻣﺤﺒﺖ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﭼﻨﺎن ﻣﺪﻫﻮش و از ﺧﻮد ﻓﺮاﻣﻮش ﺷﺪهاﻧﺪ‬‫ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺜـﻞ اﯾﻦ ﮐـﺎﻓﺮ ﻋﻨﯿـﺪ و ﻣﻠﺤـﺪ ﻣﺮﯾـﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﺮاه ﺣﺠـﺎج ﻣـﺒﯿﺮ و ﻣﺒﯿـﺪ در ﻣﮑﻪ ﻣﻌﻈﻤﻪ ﮐﻪ أم اﻟﻘﺮي و اﻟﺒﻼـد و ﻣﺼـﺪاق ﺳﻮاء‬‫اﻟﻌﺎﮐﻒ ﻓﯿﻪ و اﻟﺒﺎدﺳﺖ دﺳﺖ اﻟﺤﺎد و اﻓﺴﺎد دراز ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺣﺘﺠﺎج ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪723 :‬‬‫و ﺑﺨﺒﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻓﺎﺳﻖ زﻧﺪﯾﻖ ﮐﻪ ﺑﻨﺼﺐ ﻣﻨﺠﻨﯿﻖ ﺑﺮ ﺑﯿﺖ اﻟﻌﺘﯿﻖ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺗﻤﺴﮏ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ و ﻫﺮﮔﺰ از ﺧﺪا و رﺳﻮل ﺷـﺮﻣﯽ و از اﻫﻞ ﺣﻠﻮم‬‫و ﻋﻘﻮل آزرﻣﯽ ﻧﺪارﻧـﺪ و ﺳﺮاﺳـﺮ ﻫﻤﺖ ﻗﺎﻟﺼﻪ ﺧﻮد را ﺑﺮ اﯾﺜﺎر ﺑﺎﻃﻞ ﻟﺠﻠﺞ و اﺧﺘﯿﺎر زاﺋﻒ اﺳـﻤﺞ ﺑﺮﻣﯽﮔﻤﺎرﻧﺪ و ﭼﻮن اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻗﺪح و‬‫ﺟﺮح ﻣﺸـﺮح ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ داﻧﺴﺘﯽ ﺑﺮ ﺗﻮ واﺿﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ ذﻫﺒﯽ از ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﮐﻪ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺗﻮﺛﯿﻖ‬‫ﻣﺸﺮح ﻧﻤﻮده ﻗﺎﺑﻞ اﻟﺘﻔﺎت و اﺻﻐﺎ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ ﺛﺒﻮت آن از اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﺤﺪ ﺛﺒﻮت ﻗﺪح ﻣﺸﺮح از ﻋﻘﯿﻠﯽ و اﺑﻦ ﺣﺒﺎن و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي‬‫ﻧﺮﺳـﯿﺪه ﺛﺎﻧﯿـﺎ از اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﻪ ﯾـﮏ ﻧﻔﺮﺳﺖ ﺗﻮﺛﯿـﻖ ﻣﺸـﺮح ﺛـﺎﺑﺖ ﻫﻢ ﺷـﻮد ﻣـﻮازﻧﻪ آن ﺑﻘـﺪح او ﮐﻪ ازﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺛﻼـﺛﻪ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺷـﺪه‬‫ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﺛﺎﻟﺜﺎ ﻗﺪح ﻣﺸـﺮح ﮐﻪ از اﻓﺎدات ﻋﻘﯿﻠﯽ و اﺑﻦ ﺣﺒﺎن و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي درﯾﺎﻓﺘﯽ ﺟﺮح ﻣﻔﺴـﺮ اﻟﺴـﺒﺒﺴﺖ و ﺟﺮح ﻣﻔﺴﺮ اﻟﺴﺒﺐ ﺑﺮ‬‫ﺗﻌـﺪﯾﻞ ﺣﺴﺐ اﻓـﺎدات اﮐـﺎﺑﺮ ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﻘـﺪﻣﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﺎﯾﻦ ﻟﺤﺎظ ﻧﯿﺰ ﺗﻌـﺪﯾﻞ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﭼﯿﺰي ﻧﯿﺴﺖ و از آﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺑﻌﻀـﯽ از اﺳـﺒﺎب ﺟﺮح‬‫ﻣﺸـﺮح ﭼﻨـﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ارﺗﮑـﺎب آن ﮐـﺎر اﺣـﺪي از اﻫـﻞ اﺳـﻼم و اﯾﻤـﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ رﺟﺤﺎن ﭼﻨﯿﻦ ﺟﺮح ﻣﺘﯿﻦ ﺑﺮ ﺗﻌـﺪﯾﻞ ﻣﻬﯿﻦ ﺑا ﻦ ﻣﻌﯿﻦ‬‫ﺑﺎوﻟﻮﯾﺖ ﺗﻤﺎم واﺿـﺢ و ﻣﺴـﺘﺒﯿﻨﺴﺖ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎل ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻨﻮال ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺲ ﻣﺤﻞ ﮐﻤﺎل ﺗﻌﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ذﻫﺒﯽ ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﺗﻌﻤﻖ و‬‫ﺗﺸﺪق ازﯾﻦ ﻗﻮادح واﺿﺤﻪ و ﻓﻀﺎﺋﺢ ﻻﺋﺤﻪ ﻣﺸﺮح ﺗﻌﺎﻣﯽ ﺻﺮﯾﺢ ورزﯾﺪه ﺑﺎﻃﻼق وﺻﻒ ﺻﺪوق در ﺣﻖ آن ﻣﻌﺪن ﻓﺴﻮق و ﻣﺮوق ﻣﺘﻔﻮه‬‫ﮔﺮدﯾﺪه و ﮐﺎش اﮔﺮ ﺟﻤﻠﻪ ﻓﻀﺎﺋﺢ او را ﯾﮑﺴﻮ ﮔﺬاﺷـﺘﻪ ﮐﺎن ﻟﻢ ﯾﮑﻦ اﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ ﺑﻮد ﻧﻈﺮي ﺑﺎﻟﺤﺎد و زﻧﺪﻗﻪ او در ﺑﻠﺪ اﻟﺤﺮام ﻣﯽاﻧﺪاﺧﺖ و‬‫ﺧﻮﯾﺸـﺘﻦ را ﺑﺼﺪوق ﮔﻔﺘﻦ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻌﺎﻧﺪ ﻣﺎرق رﺳﻮا ﻧﻤﯽﺳﺎﺧﺖ و ﭼﻮن اﯾﻦ داﻫﯿﻪ دﻫﯿﺎء و ﻃﺎﻣﻪ ﻓﻘﻬﺎ ﮐﻪ از ﻣﺸﺮح أﻓﯿﻦ در ﺑﻠﺪ اﻣﯿﻦ‬‫ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪه ﺑﺮاي اﻇﻬﺎر ﮐﻤﺎل ﻣﻄﻌﻮﻧﯿﺖ و ﻣﺠﺮوﺣﯿﺖ او ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ ﺑﻮد ﻟﻬﺬا ﻋﻘﯿﻠﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻀﻌﻔﺎء در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻣﺸﺮح ﺑﺮ ذﮐﺮ ﻫﻤﯿﻦ‬‫واﻗﻌﻪ اﮐﺘﻔـﺎ ﻧﻤﻮده ﺑﻤﻔـﺎد ﮐـﻞ اﻟﺼـﯿﺪ ﻓﯽ ﺟﻮف اﻟﻔﺮا آن را اﻋﻈﻢ و اﻃﻢ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻌـﺎﯾﺐ و ﻣﺜﺎﻟﺐ او داﻧﺴـﺘﻪ اﺛﺒﺎت آن را ﻣﻌﻨﯽ از ذﮐﺮ‬‫دﯾﮕﺮ ﻣﺸـﺎﺋﻦ و ﻣﻄـﺎﻋﻦ او دﯾـﺪه و ﻟﻨﻌﻢ ﻣﺎ اﻓﺎد ﺑﻌﺾ ﻧﺎﻇﺮي اﻟﻤﯿﺰان ﻟﻠـﺬﻫﺒﯽ ﺣﯿﺚ ﮐﺘﺐ ﻋﻠﯽ ﻫﺎﻣﺶ اﻟﮑﺘﺎب ﺣـﺬاء ﻗﻮل اﻟـّﺬﻫﺒﯽ ذﮐﺮه‬‫اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻓﻤﺎ زاد ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ ﻣﻦ ان ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﺟﺎء ﻣﻊ اﻟﺤﺠﺎج اﻟﯽ ﻣﮑـﮥ و ﻧﺼﺐ اﻟﻤﻨﺠﻨﯿﻖ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﻌﺒـﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ ﺻﻮرﺗﻪ ﻟﻘـﺪ اﺻﺎب اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 568‬از ‪581‬‬‫رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﮐﺄّن اﻟﻤﺼـﻨﻒ اﺳﺘﺼﻐﺮ ﻫﺬه اﻟﻄﺎّﻣﮥ و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺴﺘﻌﺎن و ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﻪ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﻟﻤﻌﺎﻓﺮي ﮐﻪ از ﻣﺸﺮح رواﯾﺖ اﯾﻦ‬‫ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع ﻧﻤﻮده و در ﺳـﻨﺪ ﺗﺮﻣـﺬي واﻗﻊ ﺷﺪه اﻣﺮ او ﻧﯿﺰ ﻣﺤﻞ ﻧﻈﺮ و ارﺗﯿﺎﺑﺴﺖ دارﻗﻄﻨﯽ در ﺣﻖ او ﮐﻠﻤﻪ ﺑﻠﯿﻐﻪ ﯾﻨﻈﺮ ﻓﯽ اﻣﺮه اﺳـﺘﻌﻤﺎل‬‫ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺳﺎﻟﺖ اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﯾﻨﻈﺮ ﻓﯽ اﻣﺮه و ﺣﺎﮐﻢ‬‫ﻧﯿﺰ در ﺣـﻖ او ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﻓـﺎده ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ذﻫـﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘـﺪال ﺑـﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻗـﺎل اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﯾﻨﻈﺮ ﻓﯽ اﻣﺮه و اﺑﻦ‬‫اﻟﻘﻄﺎن ﺑﺼﺮاﺣﺖ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪724 :‬‬‫ﮐﻪ ﻣـﺎ ﻋـﺪاﻟﺖ او را ﻧﻤﯽداﻧﯿﻢ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﻻ ﻧﻌﻠﻢ ﻋـﺪاﻟﺘﻪ و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ او را در زﻣﺮه رﺟﺎل ﺑﺨﺎري ﮐﻪ ﻣﻄﻌﻮن ﺷﺪهاﻧﺪ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و اﺛﺒﺎت ﺗﻮﺛﯿﻖ او ﺗﻌﺪﯾﻞ او ﺑﺸـﻬﺎدت اﺣﺪي از اﺋﻤﻪ اﯾﻦ ﻓﻦ‬‫ﻧﺘﻮاﻧﺴـﺘﻪ ﻧﺎﭼﺎر ﻋـﺬر آورده ﮐﻪ در ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري ازو ﺻـﺮف ﯾﮏ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺮوﯾﺴﺖ و آن ﻫﻢ ﻣﺘﺎﺑﻌﮥ واﻗﻊ ﺷﺪه ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻓﺘﺢ‬‫اﻟﺒـﺎري ﮔﻔﺘـﻪ اﻟﻔﺼـﻞ اﻟﺘـﺎﺳﻊ ﻓﯽ ﺳـﯿﺎق اﺳـﻤﺎء ﻣـﻦ ﻃﻌـﻦ ﻓﯿـﻪ ﻣـﻦ رﺟـﺎل ﻫـﺬا اﻟﮑﺘـﺎب ﻣﺮﺗﺒـﺎ ﻟﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﺣﺮوف اﻟﻤﻌﺠﻢ و اﻟﺠـﻮاب ﻋﻦ‬‫اﻻﻋﺘﺮاﺿﺎت ﻣﻮﺿـﻌﺎ ﻣﻮﺿـﻌﺎ و ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﻦ ﻟﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل او ﻓﯽ اﻟﻤﺘﺎﺑﻌﺎت و اﻻﺳﺘﺸـﻬﺎدات ﻣﻔﺼـﻼ ﻟﺬﻟﮏ ﺟﻤﯿﻌﻪ اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﺑﻌﺪ‬‫ﮐﻼـم و إذا ﺗﻘﺮر ذﻟـﮏ ﻓﻨﻌﻮد اﻟﯽ ﺳـﺮد اﺳـﻤﺎء ﻣﻦ ﻃﻌﻦ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ رﺟـﺎل اﻟﺒﺨـﺎري ﻣﻦ ﺣﮑﺎﯾـﮥ ذﻟـﮏ اﻟﻄﻌﻦ و اﻟﺘﻨﻘﯿﺐ ﻋﻦ ﺳـﺒﺒﻪ و اﻟﻘﯿﺎم‬‫ﺑﺠﻮاﺑﻪ و اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ رده ﻋﻠﯽ اﻟﻨﻌﺖ اﻟّـﺬي اﺳـﻠﻔﻨﺎه ﻓﯽ اﻻﺣـﺎدﯾﺚ اﻟﻤﻌﻠﻘـﮥ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ و ﺗﻮﻓﯿﻘﻪ ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ در ﻫﻤﯿﻦ ﻓﺼـﻞ در ﺣﺮف‬‫اﻟﺒﺎء ﮔﻔﺘﻪ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﻟﻤﻌﺎﻓﺮي اﻟﻤﺼﺮي ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﺷﯿﺦ و ﻗﺎل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﯾﻌﺘﺒﺮ ﺑﻪ ﻗﻠﺖ ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺒﺨﺎري ﺣﺪﯾﺚ واﺣﺪ ﻓﯽ ﻟا ﺘﻔﺴﯿﺮ و‬‫ﻫﻮ ﺣـﺪﯾﺜﻪ ﻋﻦ ﺑﮑﯿﺮ ﺑﻦ اﻻﺷـﺒﺢ ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻓﯽ ذﮐﺮ ﻋﻠّﯽ ع و ﻋﺜﻤﺎن و ﻫﻮ ﻣﺘﺎﺑﻌﮥ ﻗﺪ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﺨﺎري ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﺧﺮي و روي‬‫ﻟﻪ اﻟﺒﺎﻗﻮن ﺳﻮي اﺑﻦ ﻣﺎﺟـﮥ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﻃﺒﺮاﻧﯽ در ﻣﻌﺠﻢ ﮐﺒﯿﺮ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع را ﺑﺮواﯾﺖ ﻋﺼـﻤﮥ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﻟﯿﮑﻦ‬‫ﺳﻨﺪ آن ﻧﯿﺰ ﺑﺤﺴﺐ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ اﻋﻼم ﺳﻨﯿﻪ ﻣﻘﺪوح و ﻣﺠﺮوﺣﺴﺖ ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮؤف ﻣﻨﺎوي در ﺗﯿﺴﯿﺮ ﺷﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒﯽ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب‬‫اﺧﺒﺮ ﻋﻤـﺎ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻮ ﮐـﺎن ﮐﯿﻒ ﯾﮑﻮن و ﻓﯿﻪ اﺑﺎﻧـﮥ ﻋﻦ ﻓﻀـﻞ ﻣـﺎ ﺟﻌﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻌﻤﺮ ﻣﻦ اوﺻﺎف اﻻﻧﺒﯿﺎء و ﺧﻼل اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ ﺣﻢ ت ك ﻋﻦ‬‫ﻋﻘﺒـﮥ ﺑﻦ ﻋـﺎﻣﺮ اﻟﺠﻬﻨﯽ ﻃﺐ ﻋﻦ ﻋﺼـﻤﮥ ﺑﻦ ﻣﺎﻟـﮏ و اﺳـﻨﺎده ﺿـﻌﯿﻒ و ﻧﯿﺰ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ ﺷـﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻـﻐﯿﺮ ﺑﻌـﺪ ﻗﻮل‬‫ﺳﯿﻮﻃﯽ ﻃﺐ ﻋﻦ ﻋﺼـﻤﮥ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و ﻓﯿﻪ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺨﺘﺎر و ﻫﻮ ﺿﻌﯿﻒ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﯿﻬﻘﯽ در ﺑﺎب ﻓﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺨﺘﺎر ﮐﻪ‬‫راوي اﯾﻦ ﮐـﺬب واﺿﺢ اﺷـﻨﺎرﺳﺖ ﻣﺤﺾ ﺑﺮ ﻗﻮل ﺧﻮد و ﻫﻮ ﺿـﻌﯿﻒ اﮐﺘﻔﺎ ﮐﺮده ﻟﯿﮑﻦ دﯾﮕﺮ اﺋﻤﻪ ﻓﻦ رﺟﺎل زﯾﺎده ازﯾﻦ ﮐﺸﻒ ﺣﺎل او‬‫ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﮐﺘﺎب اﻟﻀـﻌﻔﺎء و اﻟﻤﺘﺮوﮐﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ اﻟﻤﺨﺘﺎر اﺑﻮ ﺳـﻬﻞ اﻟﺒﺼﺮي ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل‬‫اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ اﻟﺮازي ﯾﺤـﺪث ﺑﺎﻻﺑﺎﻃﯿﻞ ﺳـﻤﻊ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﻄﺎﺋﻔﯽ و اﺑﺎن ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﯿﺎش روي ﻋﻨﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺨﻠـﺪ و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﻔﯿﺮ و‬‫ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘـﺪال ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻔﻀـﻞ ﺑﻦ اﻟﻤﺨﺘـﺎر اﺑﻮ ﺳـﻬﻞ اﻟﺒﺼـﺮي ﻋﻦ اﺑﻦ أﺑﯽ ذﺋﺐ و ﻏﯿﺮه ﻗـﺎل اﺑﻮ ﺣـﺎﺗﻢ اﺣـﺎدﯾﺜﻪ ﻣﻨﮑﺮة ﯾﺤـﺪث‬‫ﺑﺎﻻﺑﺎﻃﯿﻞ و ﻗﺎل اﻻزدي ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺟﺪا و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺪي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪725 :‬‬‫اﺣﺎدﯾﺜﻪ ﻣﻨﮑﺮة ﻋﺎﻣﺘﻬﺎ ﻻ ﯾﺘﺎﺑﻊ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم‬‫ﺛﻨﺎ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ اﻟﻤﺨﺘﺎر ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﻫﺐ ﻋﻦ ﻋﺼﻤﮥ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻗﺎل ﺟﺎء ﻣﻤﻠﻮك اﻟﯽ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ان ﻣﻮﻻي زوﺟﻨﯽ و ﻫﻮ ﯾﺮﯾﺪ ان ﯾﻔﺮق ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻦ اﻣﺮأﺗﯽ ﻓﺼﻌﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ ﻓﻘﺎل اّﯾﻬﺎ اﻟﻨﺎس اﻧّﻤﺎ اﻟﻄﻼق‬‫ﺑﯿﺪ ﻣﻦ اﺧﺬ ﺑﺎﻟﺴﺎق‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﻐﺰي ﺛﻨﺎ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ اﻟﻤﺨﺘﺎر اﻟﻠﯿﺜﯽ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﻫﺐ ﻋﻦ ﻋﺼـﻤﮥ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ اﻟﺨﻄﻤﯽ ﻓﺮض رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ زﮐﺎة اﻟﻔﻄﺮ ﻣﺪﯾﻦ ﻣﻦ ﻗﻤﺢ او ﺻﺎﻋﺎ ﻣﻦ ﺷﻌﯿﺮ او ﺻﺎﻋﺎ ﻣﻦ زﺑﯿﺐ او ﻣﻦ ﺗﻤﺮ أو ﺻﺎﻋﺎ ﻣﻦ أﻗﻂ ﻓﺎن ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻨﺪه أﻗﻂ ﻓﺼﺎﻋﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 569‬از ‪581‬‬‫ﻣﻦ ﻟﺒﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺨﻠﺪ‬‫ﺛﻨﺎ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺨﺘﺎر ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ اﻟﻄﺎﺋﻔﯽ ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻧﺠﯿﺢ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﻗﺎل اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺎ ﻣﻌﺎذ‬‫اﻧﯽ ﻣﺮﺳﻠﮏ اﻟﯽ ﻗﻮم ﻫﻢ اﻫﻞ ﮐﺘﺎب ﻓﺎذا ﺳﺌﻠﻮك ﻋﻦ اﻟﻤﺠﺮة ﻓﻘﻞ ﻫﯽ ﻟﻌﺎب ﺣّﯿﮥ ﺗﺤﺖ اﻟﻌﺮش‬‫ﻓﻀـﻞ ﺑﻦ اﻟﻤﺨﺘـﺎر ﻋﻦ اﺑـﺎن ﻋﻦ اﻧﺲ ﻣﺮﻓﻮﻋـﺎ ﻗـﺎل ﻻـﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣـﺎ اﻃﯿﺐ ﻣﺎﻟﮏ ﻣﻨﻪ ﺑﻼل ﻣﺆذﻧﯽ و ﻧﺎﻗﺘﯽ ﮐﺎﻧﯽ اﻧﻈﺮ إﻟﯿﮏ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب اﻟﺠّﻨﮥ‬‫ﺗﺸﻔﻊ ﻻﻣﺘﯽ ﻓﻬﺬه اﺑﺎﻃﯿﻞ و ﻋﺠﺎﺋﺐ‬‫و ﻗﺎل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺨﻠﺪ ﺑﻦ ﺣﻔﺺ ﺛﻨﺎ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ داود ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﻤﺮوزي ﺛﻨﺎ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم اﻟﺼﻮﻓﯽ ﺛﻨﺎ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ‬‫اﻟﻤﺨﺘﺎر ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﻫﺐ ﻋﻦ ﻋﺼـﻤﮥ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻗﺎل ﺳـﺮق ﻣﻤﻠﻮك ﻓﯽ ﻋﻬﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺮﻓﻊ اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻌﻔﯽ ﻋﻨﻪ ﺛﻢ رﻓﻊ إﻟﯿﻪ ﺛﺎﻧﯿﮥ و ﻗﺪ ﺳﺮق ﻓﻌﻔﯽ ﻋﻨﻪ ﺛﻢ رﻓﻊ إﻟﯿﻪ اﻟﺜﺎﻟﺜﮥ ﻓﻌﻔﯽ ﻋﻨﻪ ﺛﻢ رﻓﻊ إﻟﯿﻪ اﻟﺮاﺑﻌﮥ ﻓﻌﻔﯽ ﻋﻨﻪ ﺛﻢ رﻓﻊ‬‫إﻟﯿﻪ اﻟﺨﺎﻣﺴـﮥ و ﻗـﺪ ﺳـﺮق ﻓﻘﻄﻊ ﯾﺪه ﺛﻢ رﻓﻊ إﻟﯿﻪ اﻟﺴﺎدﺳﮥ ﻓﻘﻄﻊ رﺟﻠﻪ ﺛﻢ رﻓﻊ إﻟﯿﻪ اﻟﺴﺎﺑﻌﮥ ﻓﻘﻄﻊ ﯾﺪه ﺛﻢ رﻓﻊ إﻟﯿﻪ اﻟﺜﺎﻣﻨﮥ ﻓﻘﻄﻊ رﺟﻠﻪ و ﻗﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ارﺑﻊ ﺑﺎرﺑﻊ و ﻫﺬا ﯾﺸﺒﻪ ان ﯾﮑﻮن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ ذﻫـﺒﯽ در ﻣﻐﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻔﻀـﻞ ﺑﻦ اﻟﻤﺨﺘـﺎر اﺑـﻮ ﺳـﻬﻞ ﻋﻦ اﺑﻦ أﺑﯽ ذﺋﺐ ﻣﺠﻬـﻮل ﻗـﺎل اﺑـﻮ ﺣـﺎﺗﻢ و ﻟﻢ ﯾﺤـﺪث ﺑﺎﺑﺎﻃﯿـﻞ و ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﻟﺴﺎن اﻟﻤﯿﺰان ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﻋﺒﺎرت ﻣﯿﺰان ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﯾﺤﺪث ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ اﻟﻄﺎﺋﻔﯽ و ﻫﻮ ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺛﻢ ﺳﺎق‬‫ﻟﻪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻤﺠّﺮة ﻓﻘﺎل ﺛﻨﺎ روح ﺑﻦ اﻟﻔﺮج ﺛﻨﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺨﻠﺪ ﺑﻪ و ﻋﻼﻣﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ذﯾﻞ اﻟﻶﻟﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺑﻦ ﻋـﺪي ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻐﻔﺎري اﻻزدي ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﺑﻦ ﻋﻔﯿﺮ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ اﻟﻤﺨﺘﺎر ﻋﻦ اﺑﺎن ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل ﻗﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻻـﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﯾـﺎ أﺑـﺎ ﺑﮑﺮ ﻣﺎ اﻃﯿﺐ ﻣﺎﻟﮏ ﻣﻨﻪ ﺑﻼل ﻣﺆذﻧﯽ و ﻧﺎﻗﺘﯽ اﻟّﺘﯽ ﻫﺎﺟﺮت ﻋﻠﯿﻬﺎ و زوﺟﺘﻨﯽ ﺑا ﻨﺘﮏ و‬‫واﺳﯿﺘﻨﯽ ﺑﻨﻔﺴﮏ و ﻣﺎﻟﮏ ﮐﺎﻧﯽ اﻧﻈﺮ إﻟﯿﮏ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب اﻟﺠّﻨﮥ ﺗﺸﻔﻊ ﻻﻣﺘﯽ‬‫آورده اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻮاﻫﯿﺎت و ﻗﺎل اﺑﺎن ﻣﺘﺮوك و اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ اﻟﻤﺨﺘﺎر ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪726 :‬‬‫اﻟﺮازي ﯾﺤﺪث ﺑﺎﻻﺑﺎﻃﯿﻞ و آورده ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﯿﺰان ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻟﻔﻀﻞ و ﻗﺎل ﻫﺬا ﺑﺎﻃﻞ و رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻨﺪي در ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺗﻨﺰﯾﻪ‬‫اﻟﺸـﺮﯾﻌﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺼﻞ ﻓﯽ ﺳـﺮد اﺳـﻤﺎء اﻟﻮﺿﺎﻋﯿﻦ و اﻟﮑﺬاﺑﯿﻦ و ﻣﻦ ﮐﺎن ﯾﺴـﺮق اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ﯾﻘﻠﺒﻬﺎ و ﻣﻦ اﺗﻬﻢ ﺑﺎﻟﮑﺬب او اﻟﻮﺿﻊ ﻣﻦ رواة‬‫اﻻﺧﺒﺎر ﻣﻠﺨﺼﺎ ﻣﻦ اﻻﺻﻞ ﻣﺮﺗﺒﺎ ﻋﻠﯽ ﺣﺮوف اﻟﻤﻌﺠﻢ و ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ درﯾﻦ ﻓﺼﻞ در ﺣﺮف اﻟﻔﺎء ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ اﻟﻤﺨﺘﺎر اﺑﻮ ﺳـﻬﻞ ﯾﺤﺪث‬‫ﺑﺎﻻﺑﺎﻃﯿﻞ و‬‫ﺑﯿﺎن ﺳﺒﺐ وﺿﻊ ﺣﺪﯾﺚ ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒﯽ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ‬‫ﺑﻌﻀـﯽ از وﺿﺎﻋﯿﻦ ﺻﻨﺎﻋﯿﻦ و ﮐﺬاﺑﯿﻦ ﺧﺪاﻋﯿﻦ اﯾﻦ ﮐﺬب ﺷﻨﯿﻊ و زور ﻓﻈﯿﻊ را از زﺑﺎن ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب‬‫ﺑﺨﻄﺎب ﺧﻮد ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﻣﻬﻠﮑﻪ ﻣﻮﺑﻘﻪ اﻓﺘﺮاء و اﻓﺘﻌﺎل را ﺑﺎﻗﺪام ﻏﯽ و ﺿـﻼل ﭘﯿﻤﻮدهاﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺧﻄﯿﺐ ﻟﺒﯿﺐ ﮐﻪ ﻧﺰد ﺳﻨﯿﻪ‬‫از اﮐﺎﺑﺮ ﻧﺎﻗﺪﯾﻦ اﮐﺎذﯾﺒﺴﺖ ﺑﺼﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم آن را ﻣﻨﮑﺮ ﻓﺮﻣﻮده اﯾﻦ اﮐﺬوﺑﻪ ﻓﺎﺣﺸﻪ را ﺑﺎﻧﺎﻣﻞ ﺗﺰﯾﯿﻞ و ﺗﻔﺘﯿﺪ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ‬‫در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻌﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒﯽ ﻟﮑﻨﻪ ﺧﻂ‬‫و ﻗﺎل ﻣﻨﮑﺮ ﮐﺮ و ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﮐﻪ از ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ اﮐﺎﺑﺮﺳﺖ ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﻓﺮﯾﻪ ﻣﺠﻌﻮﻟﻪ و ﻋﻀـﯿﻪ ﻣﻨﺤﻮﻟﻪ را ﻣﻨﮑﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣّﺘﻘﯽ‬‫در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒﯽ ﻟﮑﻨﺘﻪ ﻗﺎﻟﻪ ﻟﻌﻤﺮ‬‫اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ رواة ﻣﺎﻟﮏ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﻗﺎل ﻣﻨﮑﺮ و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﯽ در ﺗﺤﻔﮥ اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 570‬از ‪581‬‬‫ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒﯽ ﻟﮑﻨﺘﻪ ﻗﺎﻟﻪ ﻟﻌﻤﺮ‬‫ﺧـﻂ ﻓﯽ رواة ﻣﺎﻟﮏ ﻋﺲ و ﻗﺎل ﻣﻨﮑﺮ ﮐﻼﻫﻤﺎ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و آورده اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﻨﮑﺮ ﮔﻔﺘﻦ‬‫اﺑﻦ ﻋﺴـﺎﮐﺮ اﯾﻨﻬﻢ ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﻇـﺎﻫﺮ ﺷـﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻔﺘﻌـﻞ را در ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت دارد ﻧﻤﻮده و ﻟّﻠﻪ اﻟﺤﻤـﺪ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﺣﻤـﺪا‬‫ﺟﺰﯾﻼ و ﻫﯿﭻ ﻣﯽداﻧﯽ ﮐﻪ ﺳﺒﺐ وﺿﻊ و اﻓﺘﻌﺎل و ﺗﺤﺮص و اﻧﺘﺤﺎل اﯾﻦ زور و ﻣﺤﺎل ﺑﯿﻦ اﻻﺿﻤﺤﻼل ﭼﯿﺴﺖ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﭼﻮن ﺑﻌﻀﯽ از زراﻓﻪ‬‫ﻣﺪﻏﻠﯿﻦ ﺷﺎﺣﻨﯿﻦ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ آﻻف اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻋﺪاوت ﻣﺘﻮارﺛﻪ ﻋﻦ اﻻﺳﻼف دارﻧﺪ دﯾﺪﻧﺪ ﮐﻪ در ﺣﻖ‬‫آن ﺟﻨﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺘﻮاﺗﺮ اﻧﺖ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻻ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒّﯽ ﺑﻌﺪي‬‫ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮدهﺳﺖ و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ اﯾﻤﺎي ﻟﻄﯿﻒ دارد ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ اﮔﺮ ﺑﻌﺪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻧﺒﯽ ﻣﯽﺑﻮد‬‫آن ﻧﺒﯽ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﯽﺷـﺪ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺧﻮد اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ اﻋﺘﺮاف دارﻧـﺪ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ‬‫ﻻﺣﻆ اﻟﻤﺮﻗﺎة ﻟﻌﻠﯽ اﻟﻘﺎري و در ﺑﻌﺾ ﻃﺮق اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺻـﺮاﺣﮥ ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ وارد ﺷـﺪه ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺷـﻬﺮآﺷﻮب ﻃﺎب‬‫ﺛﺮاه در ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ آل أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ در ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺰﻟﺖ ﻓﺮﻣﻮده و ﻓﯽ رواﯾﺎت ﮐﺜﯿﺮة‬‫اﻟّـﺎ اﻧّﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌـﺪي و ﻟﻮ ﮐﺎن ﻟﮑﻨﺘﻪ رواه اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾـﺦ و ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻌﮑﺒﺮي ﻓﯽ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و اﺑﻦ اﻟﺜﻼج و‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺠﻌﺪ ﻓﯽ اﺣﺎدﯾﺜﻬﻢ و اﺑﻦ ﻓﯿﺎض ﻓﯽ ﺷﺮح اﻻﺧﺒﺎر ﻋﻦ ﻋﻤﺎر ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻋﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺧﺎﻟﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪727 :‬‬‫و ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺑﻐﯿـﮥ اﻟﻮﻋﺎة در ﺑﺎﻧﯽ ﮐﻪ آن را ﺑﺎﯾﻦ ﻋﻨﻮان ﻣﻌﻨﻮن ﻧﻤﻮده ﺑﺎب ﻓﯽ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻨﺘﻘﺎة ﻣﻦ اﻟﻄﺒﻘﺎت اﻟﮑﺒﺮي ﻋّﻦ ﻟﻨﺎ‬‫ان ﻧﺨﺘﻢ ﺑﻬﺎ ﻫﺬا اﻟﻤﺨﺘﺼﺮ ﻟﯿﮑﻮن اﻟﻤﺴﮏ ﺧﺘﺎﻣﻪ و اﻟﮑﻠﻢ اﻟﻄﯿﺐ ﺗﻤﺎﻣﻪ ﺑﻌﺪ رواﯾﺖ اﺣﺎدﯾﺚ ﻋﺪﯾﺪه از ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻐﺪادي ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻪ إﻟﯿﻪ‬‫اﻧﺒﺎﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ اﻻزﻫﺮي ﺣﺪﺛﻨﺎ اﻟﻤﻌﺎﻓﯽ ﺑﻦ زﮐﺮّﯾﺎ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻦ أﺑﯽ اﻻزﻫﺮ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﮐﺮﯾﺐ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﻼء ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ‬‫ﺻﺒﯿﺢ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اوﯾﺲ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﮑﺪر ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺟﺎﺑﺮ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﻌﻠّﯽ أ ﻣﺎ ﺗﺮﺿـﯽ ان ﺗﮑﻮن ﻣّﻨﯽ‬‫ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻻ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي و ﻟﻮ ﮐﺎن ﻟﮑﻨﺘﻪ‬‫و ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻨﺰﻟﺖ دﯾﮕﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﻧﯿﺰ دﻻﻟﺖ ﺻـﺮﯾﺤﻪ ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻘﺼﻮد دارد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳـﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮدة ﻓﯽ اﻟﻘﺮﺑﯽ‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ‬‫ﻋﻦ اﻧﺲ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗـﺎل ﻗـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ان اﻟﱠﻠﻪ اﺻـﻄﻔﺎﻧﯽ ﻋﻠﯽ اﻻﻧﺒﯿﺎء و اﺧﺘﺎر ﻟﯽ وﺻـّﯿﺎ و ﺧﯿﺮت اﺑﻦ ﻋﻤﯽ‬‫وﺻﯿﯽ و ﺷّﺪ ﺑﻪ ﻋﻀﺪي ﮐﻤﺎ ﺷﺪ ﻋﻀﺪ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﺎﺧﯿﻪ ﻫﺎرون و ﻫﻮ ﺧﻠﯿﻔﺘﯽ و وزﯾﺮي و ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي اﻟﻨﺒﻮة ﻟﮑﺎن ﻧﺒﯿﺎ‬‫و دﯾﮕﺮ اﺧﺒﺎر ﻧﯿﺰ ﻣﺆﯾﺪ و ﻣﺸﯿﺪ آﻧﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻨﻄﻨﺰي در ﮐﺘﺎب اﻟﺨﺼﺎﺋﺺ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﯽ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﻟﺤـﺪاد ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ ﺑﺎﺳـﻨﺎده ﻋﻦ اﻻﺷـﺒﺢ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﯾﺎ ﻋﻠّﯽ اّن اﺳﻤﮏ ﻓﯽ دﯾﻮان اﻻﻧﺒﯿﺎء اﻟّﺬﯾﻦ ﻟﻢ ﯾﻮح إﻟﯿﻬﻢ‬‫ﻟﻬـﺬا رگ ﻋﺼﺒﯿﺖ ﻋﻨﺎد و ﺣﺮورﯾﺖ و ﻟـﺪادﺷﺎن ﺟﻮش زد و ﻧﺨﻮاﺳـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﺛﻼﺛﻪ ﺧﻮد را ﮐﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ زﻋﻢ ﻓﺎﺳﺪ و ﺧﯿﺎل ﮐﺎﺳﺪﺷﺎن‬‫اﻟﻌﯿـﺎذ ﺑـﺎﻟّﻠﻪ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم اﻓﻀﻞ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﯾﮑﺴـﺮ ازﯾﻦ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ ﺟﻠﯿﻠﻪ ﻣﺤﺮوم ﺑﺪارﻧـﺪ ﭘﺲ ﺣﺴـﺒﮥ ﻟّﻠﻪ اﯾﻦ‬‫اﻓﺘﺮاي ﺳﺮاﺳﺮ ﻫﺬر در ﺣﻖ ﻋﻤﺮ ﺑﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺮﺑﺴﺘﻨﺪ و روح و روان اﻧﺼﺎف ﺑﺎﯾﻦ اﻋﺘﺪا و اﻋﺘﺴﺎف‬‫ﻋﻠﯽ اﻗﺒﺢ اﻟﻮﺟﻮه ﺧﺴﺘﻨﺪ‬‫ﻗﺪح ﺣﺪﯾﺚ ﻟﻮ ﻟﻢ اﺑﻌﺚ ﻓﯿﮑﻢ ﻟﺒﻌﺚ ﻋﻤﺮ ﺑﻪ ﻧﻪ وﺟﻪ‬‫و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ از اﺻﺤﺎب ﺟﺴﺎرت و اﺟﺘﺮا و ارﺑﺎب ﺗﻬﺠﻢ و اﻓﺘﺮا ﻓﺮﯾﻪ ﺷﻨﯿﻌﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 571‬از ‪581‬‬‫ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒّﯽ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ‬‫را در ﻗﺎﻟﺐ دﯾﮕﺮ اﻧﺪاﺧﺘﻪ ﺑﺠﻤﻠﻪ ﻓﻈﯿﻌﻪ‬‫ﻟﻮ ﻟﻢ اﺑﻌﺚ ﻓﯿﮑﻢ ﻟﺒﻌﺚ ﻋﻤﺮ‬‫ﻣﺒﺪل ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ و ﺑﺎﯾﻦ ﺗﻘﻠﺐ و ﺗﻘﻠﯿﺐ ﮐﻪ ﺟﺎﻟﺐ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﺨﺴـﯿﺮ و ﺗﺘﺒﯿﺐ اﺳﺖ ﻗﺪم در وادي اﻗﺼﺎي ﺧﻼﻋﺖ و ﺟﻼﻋﺖ ﻧﻬﺎده داد ﮐﻤﺎل‬‫ﺳﻔﺎﻫﺖ و رﻗﺎﻋﺖ دادهاﻧﺪ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال ﮔﻔﺘﻪ رﺷﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ اﻟﻤﻬﺮي اﻟﻤﺼـﺮي ﻋﻦ زﻫﺮة ﺑﻦ ﻣﻌﯿﺪ و ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ و ﻋﻨﻪ‬‫ﻗﺘﯿﺒـﮥ و اﺑﻮ ﮐﺮﯾﺐ و ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺜﺮود و ﺧﻠﻖ ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﻻ ﯾﺒﺎﻟﯽ ﻋﻤﻦ روي و ﻟﯿﺲ ﺑﻪ ﺑﺎس ﻓﯽ اﻟﺮﻗﺎق و ﻗﺎل ارﺟﻮ اﻧﻪ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﺤﺪﯾﺚ و‬‫ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋﮥ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻗﺎل اﻟﺠﻮزﺟﺎﻧﯽ ﻋﻨﺪه ﻣﻨﺎﮐﯿﺮ ﮐﺜﯿﺮة ﻗﻠﺖ ﮐﺎن ﺻﺎﻟﺤﺎ ﻋﺎﺑﺪا ﺷﯽء اﻟﺤﻔﻆ ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺘﻤﺪ‬‫ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺮﻗﯽ إذا ﺳﻤﻌﺖ ﺑﻘّﯿﮥ ﯾﻘﻮل ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺠﺎج اﻟﻤﻬﺮي ﻓﺎﻋﻠﻢ اﻧﻪ رﺷﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪728 :‬‬‫اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ و ﻋﻦ ﻗﺘﯿﺒﮥ ﻗﺎل ﻣﺎ وﺿﻊ ﻓﯽ ﯾﺪ رﺷﺪﯾﻦ ﺷـﯽء اﻻ و ﻗﺮأه و ﻗﺎل س ﻣﺘﺮوك ﻋﻤﺮ و اﻟﻨﺎﻗﺪ ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﺮﻗﯽ ﺛﻨﺎ رﺷﯿﺪ‬‫ﻋﻦ ﻋﻘﯿﻞ ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻠﻤﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻟﮑّﻞ ﺷـﯽء ﻗﻤﺎﻣـﮥ و ﻗﻤﺎﻣـﮥ اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﻻ و اﻟﱠﻠﻪ و ﺑﻠﯽ و اﻟﱠﻠﻪ رﺷﺪﯾﻦ ﻋﻦ رﯾﺎن ﺑﻦ ﻗﺎﺋﺪ ﻋﻦ ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ‬‫ﻣﻌﺎذ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ‬‫اﻟّﺬي ﯾﺘﺨﻄﯽ رﻗﺎب اﻟﻨﺎس ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ ﯾﺘﺨﺬ ﺟﺴﺮا اﻟﯽ ﺟﻬّﻨﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺠﺎج اﻟﻘﻬﺴﺘﺎﻧﯽ ﺛﻨﺎ اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﺛﻨﺎ رﺷﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ‬‫ﻋﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﺤﺮث ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺴﻤﺞ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻬﯿﺜﻢ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ ﻟﻌﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﻔﺎﻋﻞ و اﻟﻤﻔﻌﻮل ﺑﻪ‬‫و ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﻨﻬﻢ ﺑﺮي ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺴـﺮي اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ ﺛﻨﺎ رﺷﺪﯾﻦ ﺛﻨﺎ اﺑﻦ ﻟﻬﯿﻌﮥ ﻋﻦ ﻣﺸﺮح ﺑﻦ ﻫﺎﻋﺎن ﻋﻦ ﻋﻘﺒﮥ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻟﻮ ﻟﻢ اﺑﻌﺚ ﻓﯿﮑﻢ‬‫ﻟﺒﻌﺚ ﻋﻤﺮ ﻧﺒﯿﺎ‬‫ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺪي ﻗّﻠﺐ رﺷﺪﯾﻦ ﻣﺘﻨﻪ اﻧّﻤﺎ ﻣﺘﻨﻪ‬‫ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒﯽ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ‬‫و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت وﻫﻦ و ﺳـﻘﻮط اﯾﻦ اﻓﺘﺮاي رﮐﯿﮏ و ﺳـﺨﯿﻒ و اﯾﻀﺎح و ﻫﯽ و ﻫﺒﻮط اﯾﻦ ﮐﺬب ﺳﺮاﺳـﺮ ﺗﺤﺮﯾﻒ و ﺗﻠﻔﯿﻒ ﻫﻤﯿﻦ‬‫ﻋﺒﺎرت ﻣﯿﺰان ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن اﯾﻦ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﻬﯿﻦ ﻣﻬﺎن ﺑﮑﻤﺎل ﻇﻬﻮر واﺿـﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ‬‫و ﺑﺎﺛﺒﺎت ﻣﻮﺿﻮع و ﻣﺼـﻨﻮع ﺑﻮدن آن ﺣﺴﺐ ﺗﺼـﺮﯾﺢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﻓﯿﻖ ﺳـﺮور و ﺣﺒﻮر ارﺑﺎب ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﯽاﻓﺰاﯾﻢ ﭘﺲ ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت در ﺑﯿﺎن اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ در ﻓﻀﻞ ﻋﻤﺮ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺜﺎﻧﯽ‬‫اﻧﺒﺎﻧـﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﻗﺎل اﻧﺒﺎ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﺪة ﻗﺎل اﻧﺒﺎ ﺣﻤﺰة ﻗﺎل اﻧﺒﺎ اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻗﺪﯾـﺪ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ زﮐﺮﯾﺎ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ‬‫اﻟﻮﻗـﺎر ﻗـﺎل ﺛﻨﺎ ﺑﺸـﺮ ﺑﻦ ﺑﮑﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺮﯾﻢ ﻋﻦ ﺣﻤﺰة ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ ﻋﻦ ﻋﺼـﯿﻒ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث ﻋﻦ ﺑﻼل ﺑﻦ رﺑﺎح ﻗﺎل‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻮ ﻟﻢ اﺑﻌﺚ ﻓﯿﮑﻢ ﻟﺒﻌﺚ ﻋﻤﺮ‬‫ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋـﺪي و ﺛﻨﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ اﻟﺤﻠﺒﯽ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﻣﺼـﻌﺐ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ اﺑﻮ ﺧﯿﺜﻤـﮥ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ واﻗـﺪ ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﺣﯿﻮة ﺑﻦ‬‫ﺷﺮﯾﺢ ﻋﻦ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﻋﻦ ﻣﺸـﺮح ﺑﻦ ﻫﺎﻋﺎن ﻋﻦ ﻋﻘﺒﮥ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻮ ﻟﻢ اﺑﻌﺚ ﻓﯿﮑﻢ‬‫ﻟﺒﻌﺚ ﻋﻤﺮ‬‫ﻗﺎل اﻟﻤﺼﻨﻒ ﻫﺬان ﺣﺪﯾﺜﺎن ﻻ ﯾﺼﺤﺎن ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻣﺎ اﻻول ﻓﺎن زﮐﺮﯾﺎ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻟﮑﺬاﺑﯿﻦ‬‫اﻟﮑﺒﺎر ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺪي ﮐﺎن ﯾﻀﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻣﺎ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﻘﺎل اﺣﻤﺪ و ﯾﺤﯿﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ واﻗﺪ ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء و ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻣﺘﺮوك اﻟﺤﺪﯾﺚ و‬‫ﻗـﺎل اﺑﻦ ﺣﺒـﺎن اﻧﻘﻠﺒﺖ ﻋﻠﯽ ﻣﺸـﺮح ﺻـﺤﺎﺋﻔﻪ ﻓﺒﻄﻞ اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ و از ﺟﻤﻠﻪ ﺑـﺪاﺋﻊ ﻣﺴﺘﺸـﻨﻌﻪ و ﺻـﻨﺎﺋﻊ ﻣﺴـﺘﻔﻈﻌﻪ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﺑﺎ‬‫وﺻـﻒ وﺿـﻮح ﺑﻄﻼـن اﯾﻦ ﮐـﺬب ﻣﻬﺠـﻮر و زور ﻣﺘﺒﻮر در ﺻـﺪد ﺗﺎﯾﯿـﺪش ﺑﺮآﻣـﺪه اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻧﯿﻖ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي را ﺑﺸـﺒﻬﺎت ﻓﺎﺳـﺪه و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 572‬از ‪581‬‬‫ﮐﻠﻤﺎت ﺑﺎرده ﺗﻌﻘﺐ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻵﻟﯽ ﻣﺼﻨﻮﻋﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺑﻦ ﻋﺪي ﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻗﺪﯾﺪ ﺛﻨﺎ زﮐﺮﯾﺎ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻮﻗﺎر ﺛﻨﺎ ﺑﺸﺮ ﺑﻦ ﺑﮑﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺮﯾﻢ اﻟﻐﺴﺎﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪729 :‬‬‫ﻋﻦ ﺿـﻤﺮة ﻋﻦ ﻏﻀـﯿﻒ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث ﻋﻦ ﺑﻼل ﺑﻦ رﺑﺎح ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻟﻮ ﻟﻢ اﺑﻌﺚ ﻓﯿﮑﻢ ﻟﺒﻌﺚ ﻋﻤﺮ و ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻧﺼﺮ اﻟﺤﻠﺒﯽ ﺛﻨﺎ‬‫ﻣﺼـﻌﺐ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ اﺑﻮ ﺧﯿﺜﻤﮥ ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ واﻗﺪ ﺛﻨﺎ ﺣﯿﻮة ﺑﻦ ﺷﺮﯾﺢ ﻋﻦ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﻦ ﻣﺸﺮح ﺑﻦ ﻫﺎﻋﺎن ﻋﻦ ﻋﻘﺒﮥ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ‬‫ﻟﻮ ﻟﻢ اﺑﻌﺚ ﻓﯿﮑﻢ ﻟﺒﻌﺚ ﻓﯿﮑﻢ ﻋﻤﺮ ﻻ ﯾﺼّﺢ زﮐﺮﯾﺎ ﮐّﺬاب ﺑﻀﯿﻊ‬‫و اﺑﻦ واﻗـﺪ ﻣﺘﺮوك و ﻣﺸـﺮح ﻻ ﯾﺤﺘﺞ ﺑﻪ ﻗﻠﺖ زﮐﺮﯾﺎ ذﮐﺮه اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻓﯽ اﻟﺜﻘﺎت و اﺑﻦ واﻗﺪ ﻫﻮ اﺑﻮ ﻗﺘﺎدة اﻟﺤﺮاﻧﯽ وﺛﻘﻪ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﺣﻤﺪ‬‫و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ و ﻣﺸﺮح ﺛﻘﮥ ﺻﺪوق روي ﻟﻪ اﺑﻮ داود و اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ و ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﻟﺰوزﻧﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﺷﺠﺮة اﻟﻌﻘﻞ‬‫ﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﺎﻟﺮﻗـﮥ ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺘﺒﮥ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺮﻣﻠﯽ ﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﻮاﺳـﻄﯽ ﺛﻨﺎ ع ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ واﻗﺪ ﻋﻦ‬‫ﺻﻔﻮان ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﻋﻦ راﺷﺪ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ اﻟﺤﻀﺮﻣﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻌﻤﺮ ﻟﻮ ﻟﻢ اﺑﻌﺚ ﻟﺒﻌﺜﺖ‬‫و ﻗـﺪ ورد ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻗـﺎل اﻟـﺪﯾﻠﻤﯽ اﻧـﺎ أﺑﯽ اﻧﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻐﻔﺎر اﻧﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻫﺎرون ﺛﻨﺎ‬‫اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻋﻦ ﺣﻤﺮان ﺛﻨﺎ اﺳﺤﺎق ﺑﻦ ﻧﺠﯿﺢ ﻋﻦ ﻋﻄﺎ ﺑﻦ ﻣﯿﺴﺮة اﻟﺨﺮاﺳﺎﻧﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة رﻓﻌﻪ ﻟﻮ ﻟﻢ اﺑﻌﺚ ﻓﯿﮑﻢ ﻟﺒﻌﺚ ﻋﻤﺮ‬‫اﯾﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻤﻠﮑﯿﻦ ﯾﻮﻓﻘﺎﻧﻪ و ﯾﺴﺪداﻧﻪ ﻓﺎذا اﺧﻄﺄ ﺻﺮﻓﺎه ﺣﺘﯽ ﯾﮑﻮن ﺻﻮاﺑﺎ‬‫ﻗﺎل اﻟـﺪﯾﻠﻤﯽ ﺗﺎﺑﻌﻪ راﺷـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﻋﻦ اﻟﻤﻘـﺪام ﺑﻦ ﻣﻌﺪﯾﮑﺮب ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺼﺪﯾﻖ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﺻﺪور اﯾﻦ ﮐﻼم ﺟﺎﻟﺐ ﻟﻤﻼم از ﻣﺜﻞ‬‫ﺳﯿﻮﻃﯽ واﻻـ ﻣﻘـﺎم ﮐﻪ ﺣﻀـﺮات ﺳـﻨﯿﻪ ﻗﻼـده ﮐﻤـﺎل ﻋﻘﯿـﺪﺗﺶ در ﮔﺮدن اﻧـﺪاﺧﺘﻪ ﻣـﺎ ﻓﻮق اﻟﻮﺻﻒ در ﻣـﺪح و ﺛﻨﺎ و ﺗﺒﺠﯿﻞ و اﻃﺮاي او‬‫ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﮐﻤـﺎل ﻣﺴـﺘﺒﻌﺪ و ﻣﺴـﺘﻐﺮﺑﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻧﻘﻞ ﮐﻼم اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻘـﺪح اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻔﺘﻌﻞ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺗﺤﺮﯾﻒ و‬‫ﺣـﺬف و اﺳـﻘﺎط ﺑﯿﺠـﺎ ﮔﺮدﯾـﺪه ﭼﻪ آﻧﻔـﺎ از ﻋﺒـﺎرت ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ او در ﺣﻖ زﮐﺮﯾـﺎ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﮐﺎن ﻣﻦ‬‫اﻟﮑـﺬاﺑﯿﻦ اﻟﮑﺒـﺎر ﮔﻔﺘﻪ و ﺳـﯿﻮﻃﯽ درﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت اﯾﻦ ﻗﻮل اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي را ﺑﻌﯿﻨﻪ ﻧﻘـﻞ ﻧﮑﺮده ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺠـﺎي آن ﺻـﺮف ﮐـﺬاب آورده و ﻧﯿﺰ‬‫داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺑا ﻦ اﻟﺠﻮزي در ﺣﻖ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ واﻗﺪ از اﺣﻤﺪ و ﯾﺤﯿﯽ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﮐﻪ ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء و ﺳـﯿﻮﻃﯽ اﺻـﻼ اﯾﻦ ﮐﻼم اﺣﻤﺪ و ﯾﺤﯿﯽ‬‫را ﻧﻘﻞ ﻧﻨﻤﻮده و اﯾﻦ ﺗﺤﺮﯾﻒ ﻋﻈﯿﻤﺴﺖ و ﻣﻨﺸﺄ آن اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ آﯾﻨـﺪه در ﮐﻼم ﺧﻮد ﺗﻮﺛﯿﻖ اﺑﻦ واﻗـﺪ ﺑﺎﺣﻤـﺪ و ﯾﺤﯿﯽ ﻣﻨﺴﻮب‬‫ﻧﻤﻮده ﭘﺲ اﮔﺮ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺗﻀـﻌﯿﻒ اﺑﻦ واﻗـﺪ از اﺣﻤﺪ و ﯾﺤﯿﯽ و آن ﻫﻢ ﺑﻌﺒﺎرت ﻟﯽ ﺑﺸـﯽء ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﺮد آﻧﭽﻪ در ﻣﺎ ﺑﻌﺪ از اﯾﺸﺎن ﻧﻘﻞ‬‫ﮐﺮده در اول ﻧﻈﺮ ﺳﻘﻮط و ﻫﻮاﻧﺶ واﺿﺢ ﻣﯽﺷﺪ و ﻧﯿﺰ درﯾﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﺣﻖ ﻣﺸﺮح از اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻧﻘﻞ ﮐﺮده اﺳﺖ ﮐﻪ اﻧﻘﻠﺒﺖ‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﺸـﺮح ﺻـﺤﺎﺋﻔﮥ ﻓﺒﻄﻞ اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ و اﯾﻦ ﺟﺮح ﻣﻔﺴـﺮ ﺧﯿﻠﯽ ﻣﺴـﺘﺤﮑﻢ و ﻣﺘﯿﻨﺴﺖ و ﺳﯿﻮﻃﯽ ﺑﻠﺤﺎظ ﺗﺨﻔﯿﻒ و ﺗﻘﻠﯿﻞ اﻣﺮ آن ﺑﺠﺎي‬‫آن ﻣﺸـﺮح ﻻ ﯾﺤﺘـﺞ ﺑﻪ آورده اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﺪﻗﺎﺋﻖ اﻟﺘﯽ ﻻ ﺗﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﻫﻞ اﻟﻨﻈﺮ و ﺛﺎﻧﯿﺎ آﻧﭽﻪ در ﻣﻘﺎم ﺗﻌﻘﺐ ﻗﺪح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در‬‫ﺣﻖ زﮐﺮﯾﺎ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻮﻗﺎر اّدﻋﺎ ﮐﺮده ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن او را در ﺛﻘﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪730 :‬‬‫ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﭘﺲ اﮔﺮ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻫﻢ ﮐﺮده ﺷﻮد ﻗﺎﺑـﻞ اﻋﺘﻨـﺎ و اﻟﺘﻔﺎت ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ او ﺟﺎرﺣﯿﻦ و ﻗﺎدﺣﯿﻦ زﮐﺮﯾﺎ ﻣﺘﻌـﺪد ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و‬‫ﺑﻌﺒﺎرات ﺑﺴﯿﺎر ردي در او ﻃﺎﻋﻦ ﺷﺪهاﻧﺪ ﺻﺎﻟﺢ ﺟﺰ ره او را از ﮐﺬاﺑﯿﻦ ﮐﺒﺎر ﺷﻤﺮده و اﺑﻦ ﻋﺪي ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ او وﺿﻊ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﯽﮐﺮد و اﺑﻦ‬‫ﯾﻮﻧﺲ و ﻏﯿﺮ او ﻧﯿﺰ ﺗﻀـﻌﯿﻔﺶ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و ذﻫﺒﯽ ﻧﯿﺰ او را ﻣﺘﻬﻢ ﺑﺎﻟﮑـﺬب ﻧﻤﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘـﺪال ﮔﻔﺘﻪ زﮐﺮﯾﺎ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ‬‫اﻟﻤﺼـﺮي اﺑﻮ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻮﻗﺎر ﻋﻦ اﺑﻦ وﻫﺐ ﻓﻤﻦ ﺑﻌﺪه ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺪي ﯾﻀﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮐﺬﺑﻪ ﺻﺎﻟﺢ ﺟﺰرة ﻗﺎل ﺻﺎﻟﺢ ﺛﻨﺎ زﮐﺮﯾﺎ اﻟﻮﻗﺎر و ﮐﺎن ﻣﻦ‬‫اﻟﮑـﺬاﺑﯿﻦ اﻟﮑﺒﺎر و ﻗﺎل اﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﮐﺎن ﻓﻘﯿﻬﺎ ﺻﺎﺣﺐ ﺣﻠﻘـﮥ ﻋﺎش ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﻗﯿﻞ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻟﺼـﻠﺤﺎء اﻟﻌﺒﺎد اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻧﺰح ﻋﻦ ﻣﺼـﺮ اﯾﺎم‬‫ﻣﺤﻨﮥ اﻟﻘﺮآن اﻟﯽ ﻃﺮاﺑﻠﺲ اﻟﻤﻐﺮب ﺿـﻌﻔﻪ اﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ و ﻏﯿﺮه و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻣﻐﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ زﮐﺮﯾﺎ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻮﻗﺎر ﻋﻦ اﺑﻦ وﻫﺐ و ﮐﺎن اﺣﺪ‬‫اﻟﻔﻘﻬﺎء اﺗﻬﻤﻪ ﺑﺎﻟﮑﺬب و از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺠﺎﺋﺐ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﻬﻮس ﺗﺎﯾﯿﺪ و اﺛﺒﺎت ﻓﻀﯿﻠﺖ ﻋﻤﺮ ﻗﺪح و ﺟﺮح را از زﮐﺮﯾﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 573‬از ‪581‬‬‫دور ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و در اﻇﻬﺎر وﺛﻮق او اﻫﺘﻤﺎم ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ذﯾﻞ اﻟﻶﻟﯽ زﮐﺮﯾﺎ را ﻣﻘﺪوح و ﻣﺠﺮوح واﻧﻤﻮده و ﻗﺪح‬‫او از اﮐﺎﺑﺮ اﻋﯿﺎن ﺧﻮد ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺒﯿﺎء و اﻟﻘﺪﻣﺎء از ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺜﯽ از اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ زﮐﺮﯾﺎ‬‫اﻟﻮﻗﺎر ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋـﺪي ﯾﻀﻊ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗﺎل ﺻﺎﻟـﺢ ﺟﺰرة ﮐﺎن ﻣﻦ اﻟﮑـﺬاﺑﯿﻦ اﻟﮑﺒﺎر و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن اﺧﻄﺄ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ‬‫ﺣـﺪث ﻋﻦ اﺑﻦ وﻫﺐ ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﺑﺎﻃﻼ ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻄﻼن زﻋﻢ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺑﺎب زﮐﺮﯾﺎ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﺳﺮاﺳـﺮ ﺟﺎده ﺧﻮد ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﻀـﻤﺤﻞ‬‫ﺑﺮآﻣﺪ َو ﯾُِﺤﱡﻖ اﻟﱠﻠُﻪ اﻟ َْﺤﱠﻖ ﺑ َِﮑﻠِﻤﺎﺗِِﻪ‬‫و ﺛﺎﻟﺜﺎ آﻧﭽﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺗﻮﺛﯿﻖ اﺑﻦ واﻗـﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺮدودﺳﺖ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﻋﺒﺎرت ﺧﻮد ﻗـﺪح اﺑﻦ واﻗـﺪ از اﺣﻤﺪ و ﯾﺤﯿﯽ و آن‬‫ﻫﻢ ﺑﺼـﯿﻐﻪ ﻟﯿﺲ ﺑﺸﯽء ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و از ﻧﺴﺎﺋﯽ ﻣﺘﺮوك اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﻮدن او ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و ﺳﯿﻮﻃﯽ از راه ﺗﺤﺮﯾﻒ در ﻧﻘﻞ ﮐﻼم اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي‬‫ذﮐﺮ ﻗـﺪح اﺣﻤـﺪ و ﯾﺤﯿﯽ را ﯾﮑﺴـﺮ ﺳﺎﻗﻂ ﮐﺮده و ﻗـﺪح ﻧﺴﺎﺋﯽ را ﻧﯿﺰ ﺑﺎو ﻣﻨﺴﻮب ﻧﻨﻤﻮده ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺤﺾ در ﺣﻖ اﺑﻦ واﻗﺪ ﻣﺘﺮوك ﺑﻮدن او‬‫ﺑﻼـ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺎﺣـﺪي ﻣﻨﻘـﻮل ﺳـﺎﺧﺘﻪ و اﯾـﻦ ﺻـﻨﯿﻊ ﺷـﻨﯿﻊ را ﺟﺰ ﺗﻌﺰﯾﺮ و ﺗﺨـﺪﯾﻊ ﭼﻪ ﺗـﻮان ﮔﻔﺖ اﮔﺮ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﺧﻄﯽ از اﻧﺼـﺎف و ﺗﺤﻘﯿﻖ‬‫ﻣﯽداﺷﺖ ﻻزﻣﺶ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻗـﺪح اﺣﻤﺪ و ﯾﺤﯿﯽ در اﺑﻦ واﻗﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﺑﻮد ﺳﺎﻗﻂ ﻧﻤﯽﮐﺮد و در ﺟﻮاب آن ﯾﺎ ﺛﺒﻮت آن‬‫را از اﺣﻤـﺪ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﺮﻫﺎن ﺑﺎﻃﻞ ﻣﯽﮐﺮد و آﻧﭽﻪ ﺧﻮد از اﺣﻤﺪ و ﯾﺤﯿﯽ ﺛﺎﺑﺖ داﻧﺴـﺘﻪ در ﺗﻮﺛﯿﻖ اﺑﻦ واﻗﺪ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﺑﺪﻟﯿﻞ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﮐﺮد‬‫و ﯾﺎ ﻫﺮ دو را ﺛﺎﺑﺖ داﻧﺴـﺘﻪ رﺟﺤﺎن ﺗﻮﺛﯿﻖ ﺑﺮ ﻗـﺪح ﺑﺪرﺟﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﯽرﺳﺎﻧﯿﺪ وﻟﯽ ﭼﻮن اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺑﺮاي او ﻣﯿﺴـﺮ ﻧﺒﻮد راه ﺗﺤﺮﯾﻒ ﭘﯿﺶ‬‫ﮔﺮﻓﺖ و ﺧﻮد را ﻋﺮﺿﻪ ﺗـﺎﻧﯿﺐ و ﺗﻌﯿﯿﺮ ﻧﺎﻗـﺪﯾﻦ ﻧﺤـﺎرﯾﺮ ﻧﻤﻮد ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺗﻮﺛﯿﻖ اﺑﻦ واﻗـﺪ از اﺣﻤـﺪ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﮔﺮ ﺛـﺎﺑﺖ ﻫﻢ ﺷﻮد و‬‫ﺑﺴـﺒﺐ ﺗﻌـﺎرض آن ﺑـﺎ ﺟﺮح ﺧﻮدﺷـﺎن ﺳﺎﻗـﻂ از اﻋﺘﺒـﺎر ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و ﺟﺮﺣﯽ ﮐﻪ ﻧﺴـﺎﺋﯽ در ﺣﻖ اﺑﻦ واﻗـﺪ ﻧﻤﻮده ﺑﺤـﺎل ﺧﻮد ﺳﺎﻟﻢ ﻋﻦ‬‫اﻟﻤﻌـﺎرض ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﻓﮑﯿﻒ ﮐﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻧﺴﺎﺋﯽ دﯾﮕﺮ اﻋﻼم ﮐﺒﺎر ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻﺒﯿـﺢ و اﺑﻮ زرﻋﻪ و اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ و‬‫ﺑﺨﺎري و ﺟﻮزﺟﺎﻧﯽ و اﺑﻦ ﺳﻌﺪ و ﺑﺰاز و اﺑﻦ ﺣﺒﺎن و ﺻﺎﻟﺢ ﺟﺮزه و ﺣﺮﺑﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪731 :‬‬‫و اﺑﻮ ﻋﺮوﺑـﮥ و اﺑﻦ ﻋـﺪي و اﺑﻮ داود و اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﺣﺎﮐﻢ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ و دارﻗﻄﻨﯽ ﻧﯿﺰ اﺑﻦ واﻗـﺪ را زﯾﺮ ﻣﺸﻖ ﻗـﺪح و ﺟﺮح ﮐﺮده و‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺟﺎرﺣﯿﻦ اﮔﺮ ﺗﻮﺛﯿﻖ ﻣﺤﺾ اﺑﻦ واﻗـﺪ از اﺣﻤﺪ و ﯾﺤﯿﯽ ﻫﻢ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد ﻧﯿﺰ ﻫﺮﮔﺰ ﻫﺮﮔﺰ ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻨﺎ و اﺣﺘﻔﺎل‬‫ﻧﯿﺴﺖ و ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ واﻗﺪ اﺑﻮ ﻗﺘﺎدة اﻟﺤﺮاﻧﯽ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ﻋﺸـﺮ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري ﺳـﮑﺘﻮا ﻋﻨﻪ و ﻗﺎل اﯾﻀﺎ‬‫ﺗﺮﮐﻮه و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋـﮥ و اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ذﻫﺐ ﺣـﺪﯾﺜﻪ و روي ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء و روي‬‫اﻟـﺪوﻻﺑﯽ ﻋﻦ ﻋﺒـﺎس ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء و ﻗـﺎل اﯾﻀﺎ ﻟﯿﺲ ﺑﻪ ﺑﺎس ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻐﻠﻂ اﺑﻦ ﻋـﺪي ﺛﻨﺎ اﺑﻦ ﺣﻮﺻﺎ ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺎس ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ اﺑﻮ ﻗﺘﺎدة اﻟﺤﺮاﻧﯽ ﺛﻘـﮥ و ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻗﻠﺖ ﻻﺑﯽ ان ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻﺒﯿﺢ ذﮐﺮ ان اﺑﺎ ﻗﺘﺎدة اﻟﺤﺮاﻧﯽ ﮐﺎن ﯾﮑﺬب‬‫ﻓﻌﻈﻢ ذﻟﮏ ﻋﻨـﺪه ﺟـﺪا و ﻗﺎل ﻫﻮﻻء اﻫﻞ ﺣﺮان ﯾﺤﻤﻠﻮن ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺎن اﺑﻮ ﻗﺘﺎدة ﯾﺘﺤﺮي اﻟﺼـﺪق و ﻟﻘـﺪ رأﯾﺘﻪ ﯾﺸـﺒﻪ اﺻـﺤﺎب اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل‬‫اﺣﻤـﺪ ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ آﺧﺮ ﻣـﺎ ﺑﻪ ﺑﺎس رﺟﻞ ﺻﺎﻟـﺢ ﯾﺸـﺒﻪ اﻫﻞ اﻟﻨﺴﮏ و رﺑﻤﺎ اﺧﻄﺄ و ﻗﺎل اﻟﺠﻮزﺟﺎﻧﯽ ﻣﺘﺮوك و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺑﮑﯿﺮ ﻗـﺪم اﺑﻮ‬‫ﻗﺘـﺎدة ﻋﻠﯽ اﻟﻠﯿﺚ و ﻋﻠﯿﻪ ﺟﺒـﮥ ﺻـﻮف و ﻫﻮ ﯾﮑﺘﺐ ﻓﯽ ﮐﺘﻒ ﻗـﺪ وﺿﻊ ﺻﻮﻓـﮥ ﻓﯽ ﻗﺸـﺮ ﺟﻮزة ﻓﮑﺘﺐ ﻣﻨﻬـﺎ ﻓﻠّﻤـ ﺎ ذﻫﺐ اﻟﯽ ﻣﻨﺰﻟﻪ ﺑﻌﺚ إﻟﯿﻪ‬‫ﺳﺒﻌﯿﻦ دﯾﻨـﺎرا ﻓﺮدﻫـﺎ و ﻗـﺎل اﺑﻦ ﺣﺒـﺎن ﮐـﺎن اﺑﻮ ﻗﺘـﺎدة ﻣﻦ ﻋﺒـﺎد اﻟﺠﺰﯾﺮة ﻓﻐﻔﻞ ﻋﻦ اﻻﺗﻘﺎن ﻓﻮﻗﻌﺖ اﻟﻤﻨﺎﮐﯿﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎره ﻓﻼ ﯾﺠﻮز ان ﯾﺤﺘﺞ‬‫ﺑﺨﺒﺮه و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ واﻗـﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﻤﯿﻤﻮﻧﯽ ﻋﻦ اﺣﻤﺪ ﺛﻘﮥ اﻟّﺎ اﻧﻪ ﮐﺎن رﺑّﻤﺎ اﺧﻄﺄ و ﮐﺎن ﻣﻦ‬‫اﻫﻞ اﻟﺨﯿﺮ ﯾﺸﺒﻪ اﻟﻨﺴﺎك و ﮐﺎن ﻟﻪ ذﮐﺎء و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻧﺤﻮ ذﻟﮏ و زاد ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ اّن ﻗﻮﻣﺎ ﯾﺘﮑﻠﻤﻮن ﻓﯿﻪ ﻗﺎل ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﻪ ﺑﺎس ﻓﻘﻠﺖ‬‫اﻧﻬﻢ ﯾﻘﻮﻟﻮن ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﯾﻔﺼﻞ ﺑﯿﻦ ﺳﻔﯿﺎن و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻧﯿﺴﮥ ﻗﺎل ﻟﻌﻠﻪ اﺧﺘﻠﻂ اﻣﺎ ﻫﻮ ﻓﮑﺎن زﮐﯿﺎ ﻓﻘﻠﺖ ان ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻﺒﯿﺢ‬‫ذﮐﺮ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﮑﺬب ﻓﻌﻈﻢ ذﻟﮏ ﻋﻨﺪه ﺟﺪا و ﻗﺎل ﮐﺎن اﺑﻮ ﻗﺘﺎدة ﯾﺘﺤﺮي اﻟﺼﺪق و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺎل ﻗﺪ راﯾﺘﻪ ﯾﺸـﺒﻪ اﺻﺤﺎب اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻇﻨﻪ‬‫ﮐﺎن ﯾـﺪﻟﺲ و ﻟﻌﻠﻪ ﮐﺒﺮ ﻓﺎﺧﺘﻠﻂ ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء و ﻗﺎل اﻟـﺪوري ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺛﻘـﮥ و ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﺣﺎﺗﻢ ﺳﺎﻟﺖ اﺑﺎ زرﻋـﮥ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﻠﺖ ﺿـﻌﯿﻒ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﻻ ﯾﺤـﺪث ﻋﻨﻪ ﻗﺎل و ﺳﺄﻟﺖ أﺑﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﺗﮑﻠﻤﻮا ﻓﯿﻪ ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ذﻫﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 574‬از ‪581‬‬‫ﺣـﺪﯾﺜﻪ و ﻗـﺎل اﻟﺒﺨـﺎري ﺗﺮﮐﻮه ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗـﺎل ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ آﺧﺮ ﺳـﮑﺘﻮا ﻋﻨﻪ و ﻗـﺎل اﻟّﻨﺴـﺎﺋّﯽ ﻟﯿﺲ ﺑﺜﻘـﮥ و ﻗـﺎل اﻟﺠﻮزﺟﺎﻧﯽ ﻣﺘﺮوك‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ‪ 207‬ﺳﺒﻊ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﺮوﺑﮥ اﻟﺤﺮاﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪732 :‬‬‫ذﮐﺮ اﺻـﺤﺎﺑﻨﺎ اﻧّﻪ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ﻋﺸﺮة و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻗﻠﺖ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﮐﺎن ﻻﺑﯽ ﻗﺘﺎدة ﻓﻀﻞ و ﻋﺒﺎدة و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺬاك و ﻗﺎل اﻟﺒﺰار‬‫ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﺎﻟﺤﺎﻓﻆ و ﮐﺎن ﻋﻔﯿﻔﺎ ﻣﺘﻔﻘﻬﺎ ﺑﻘﻮل أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ و ﮐﺎن ﯾﻐﻠﻂ و ﻻ ﯾﺮﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﺼﻮاب و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﮐﺎن ﻣﻦ ﻋﺒﺎد اﻟﺠﺰﯾﺮة ﻓﻐﻔﻞ‬‫ﻋﻦ اﻻﺗﻘـﺎن و ﺣـﺪث ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻮﻫﻢ ﻓﻮﻗﻊ اﻟﻤﻨـﺎﮐﯿﺮ ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺜﻪ ﻓﻼ ﯾﺠﻮز اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﺨﺒﺮه و ﻗﺎل ﺻﺎﻟـﺢ ﺟﺰرة ﺿـﻌﯿﻒ ﻣﻬﯿﻦ و ﻗﺎل اﻟﺤﺮﺑﯽ‬‫ﻏﯿﺮه اوﺛﻖ ﻣﻨﻪ و ﻫـﺬه اﻟﻌﺒـﺎرة ﯾﻘﻮﻟﻬـﺎ اﻟﺤﺮﺑﯽ ﻓﯽ اﻟّـﺬي ﯾﮑﻮن ﺷﺪﯾـﺪ اﻟﻀـﻌﻒ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﺮوﺑـﮥ ﮐﺎن ﯾﺘﮑﻞ ﻋﻠﯽ ﺣﻔﻈﻪ ﻓﯿﻐﻠﻂ و ﻗﺎل اﺑﻦ‬‫ﻋﺪي ﻟﯿﺲ ﻫﻮ ﻋﻨﺪي ﻣﻤﻦ ﯾﺘﻌﻤﺪ اﻟﮑﺬب اﻧﻤﺎ ﯾﺨﻄﯽ و ﻗﺎل اﺑﻮ داود اﻫﻞ ﺣﺮان ﯾﻀﻌﻔﻮﻧﻪ و اﺣﻤﺪ ﺛﻨﺎ ﻋﻨﻪ و ﻗﺎل اﻧّﻤﺎ ﮐﺎن ﯾﺆﺗﯽ ﻣﻦ ﻟﺴﺎﻧﻪ‬‫و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﺎﺋﻢ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ روي ﻋﻦ ﻫﺸﺎم و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺞ ﻣﻨﮑﺮات اﻣﺎ ادﻋﺎي ﺳﯿﻮﻃﯽ ﮐﻪ ﻋﻼوه‬‫ﺑﺮ اﺣﻤـﺪ و ﯾﺤﯿﯽ دﯾﮕﺮان ﻧﯿﺰ ﺗﻮﺛﯿـﻖ اﺑـﻦ واﻗـﺪ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﭘﺲ ﻣﺠﺮد دﻋـﻮي ﺑﻼـ دﻟﯿﻠﺴـﺖ و اﺛﺮي از آن در ﮐﺘـﺐ ﺣﺎﺿـﺮه رﺟـﺎل ﯾـﺎﻓﺘﻪ‬‫ﻧﻤﯽﺷﻮد اﮔﺮ اوﻟﯿﺎي ﺳـﯿﻮﻃﯽ دﻟﯿﻠﯽ ﺑﺮ ان داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ اﻇﻬﺎر ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﺑﻠﯽ ﻗﺪح اﺑﻦ واﻗﺪ ﻋﻼوه ﺑﺮ اﺣﻤﺪ و ﯾﺤﯿﯽ از دﯾﮕﺮ اﺳﺎﻃﯿﻦ اﺣﺒﺎر‬‫ﺳﻨﯿﻪ ﺛـﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻘﺴﺖ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ از ﻋﺒـﺎرت ﻣﯿﺰان و ﺗﻬـﺬﯾﺐ داﻧﺴﺘﯽ و از دﯾﮕﺮ ﻋﺒﺎرات ﻧﯿﺰ ﻗـﺪح اﺑﻦ واﻗـﺪ واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﺷﻮد اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي در ﮐﺘﺎب اﻟﻀـﻌﻔﺎ و اﻟﻤﺘﺮوﮐﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ واﻗﺪ اﺑﻮ ﻗﺘﺎدة اﻟﺤﺮاﻧﯽ ﮐﺎن ﯾﻐﻠﻂ ﻓﻼ ﯾﺮﺟﻊ و ذﻫﺒﯽ در ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﻤﻐﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﻀـﻌﻔﺎء ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ واﻗـﺪ اﺑﻮ ﻗﺘﺎدة اﻟﺤﺮاﻧﯽ ﻣﺸـﻬﻮر ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟّﺰﻫﺪ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ذﻫﺐ ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﻗﺎل اﻟّﺪارﻗﻄﻨﯽ و‬‫ﻏﯿﺮه ﺿـﻌﯿﻒ و اﻣـﺎ اﺣﻤـﺪ ﻓﻘـﺎل ﻣﺎ ﺑﻪ ﺑﺎس و رﺑّﻤﺎ اﺧﻄﺄ و ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري ﺗﺮﮐﻮه و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻘﺮﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ واﻗﺪ‬‫اﻟﺤﺮاﻧﯽ اﺑﻮ ﻗﺘﺎدة اﺻـﻠﻪ ﻣﻦ ﺧﺮاﺳﺎن ﻣﺘﺮوك و ﮐﺎن اﺣﻤﺪ ﯾﺜﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﻗﺎل ﻟﻌﻠﻪ ﮐﺒﺮ و اﺧﺘﻠﻂ و ﮐﺎن ﯾﺪﻟﺲ ﻣﻦ اﻟﺘﺎﺳـﻌﮥ ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ﻋﺸﺮ و‬‫ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﻨﺪي در ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸﺮﯾﻌﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ واﻗﺪ اﺑﻮ ﻗﺘﺎدة اﻟﺤﺮاﻧﯽ روي ﺧﺒﺮا ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ ﻣﻬﺘﻮﮐﺎ ﻗﺎل‬‫اﻟّﺬﻫﺒﯽ ﻫﻮ آﻓﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي دّس ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﮐﺎن ﻣﻐﻔﻼ و از ﺟﻤﻠﻪ ﻏﺮاﺋﺐ ﻣﺴـﺘﻄﺮﻓﻪ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم در ﺻﺪد‬‫ﺗﻮﺛﯿﻖ ﻋﺒـﺪ ﻟا ﱠﻠﻪ ﺑﻦ واﻗﺪ ﺑﺮآﻣﺪه ﻣﺮﺗﮑﺐ ﮐﻤﺎل ﺗﺨﺪﯾﻊ و ﺗﻠﻤﯿﻊ ﮔﺮدﯾﺪه ﻣﮕﺮ در ذﯾﻞ اﻟﻶﻟﯽ ﺧﻮد ﺑﺮ ﺳـﺮ ﻗﺪح و ﺟﺮح او رﺳـﯿﺪه ﺣﺪﯾﺜﯽ‬‫ﮐﻪ اﺑﻦ واﻗﺪ در ﺳـﻨﺪش واﻗﻊ ﺷﺪه ﻣﻮﺿﻮع اﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﻣﺘﺮوك ﺑﻮدن او اﻋﻼم ﺗﻘﺒﯿﺢ و ﺗﻔﻀﯿﺢ او اﻓﺮاﺷﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﺠﻬﺎد‬‫از ﮐﺘﺎب ﻣـﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ اﻟـﺪﯾﻠﻤﯽ اﻧﺒﺎﻧﺎ أﺑﯽ اﻧﺒﺎﻧﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻧﺒﺎﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان اﻧﺒﺎﻧﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ‬‫اﻟﺮﻫﺎوي ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻣﻄﺮ ﻋﻦ ﻗﯿﺲ ﺑﻦ اﻟﺮﺑﯿﻊ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ واﻗﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ رﻓﻌﻪ ﻣﻦ راﺑﻂ ﯾﻮﻣﺎ‬‫ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪733 :‬‬‫ﺳﺒﯿـﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﮐـﺎن ﻟﻪ ﮐﻌﺘﺎﻗـﮥ اﻟﻒ رﺟـﻞ ﮐـّﻞ رﺟـﻞ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻒ ﻋـﺎم ﻋﺜﻤـﺎن ﺑﻦ ﻣﻄﺮ ﻣـﺘﺮوك و ﮐـﺬا ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ واﻗـﺪ ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﭼﻮن‬‫ﻣﻘﺪوﺣﯿﺖ اﯾﻦ واﻗﺪ ﻧﺰد ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺳﻨﯿﻪ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻘﺴﺖ و وﻗﻮع او در ﺳﻨﺪ ﺧﺒﺮ ﻣﻔﺘﻌﻞ‬‫ﻟﻮ ﻟﻢ اﺑﻌﺚ ﻓﯿﮑﻢ ﻟﺒﻌﺚ ﻋﻤﺮ‬‫ﻣﻮﺟﺐ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﻄﻌﻮﻧﯿﺖ و ﻣﻮﻫﻮﻧﯿﺖ آن ﺷـﺪه ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ را ذﻫﺒﯽ ﻧﯿﺰ در ﺗﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ واﻗـﺪ در ﺿـﻤﻦ اﺣﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺑﻮﺟﻪ اﺑﻦ‬‫واﻗﺪ ﻣﻄﻌﻮن ﺷﺪه ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﯿﺰان در ذﯾﻞ ﺗﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ واﻗﺪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺑﻮ ﺧﯿﺜﻤﮥ ﻣﺼـﻌﺐ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ واﻗﺪ ﺛﻨﺎ ﺣﯿﻮة ﺑﻦ ﺷﺮﯾﺢ ﻋﻦ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﻋﻦ ﻣﺸﺮح ﻋﻦ ﻋﻘﺒﮥ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻮ ﻟﻢ اﺑﻌﺚ ﻓﯿﮑﻢ ﻟﺒﻌﺚ ﻓﯿﮑﻢ ﻋﻤﺮ‬‫و راﺑﻌـﺎ آﻧﭽﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺗﻮﺛﯿﻖ ﻣﺸـﺮح ﺳـﺮاﯾﯿﺪه ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﻀـﻤﺤﻠﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻗـﺪح و ﺟﺮح ﻣﺸـﺮح ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ اﻋﻼم و‬‫ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ ﻋﻈﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﻋﻘﯿﻠﯽ و اﺑﻦ ﺣﺒﺎن و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ و ﺗﮑﻤﯿﻞ داﻧﺴﺘﯽ و ﺑﻌـﺪ ان ﮐﺎر اﺣـﺪي از اﻫﻞ اﯾﻘﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 575‬از ‪581‬‬‫ﺧﺮوج و ﻣﺮوق او از اﺻﻞ اﺳـﻼم ﺷﮏ و رﯾﺒﯽ آرد ﻓﻀـﻼ ازﯾﻦ ﮐﻪ او را ﻋﺎدل و ﺛﻘﻪ اﻧﮑﺎر و ﺧﺎﻣﺴﺎ آﻧﭽﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﻣﻌﺮض ﺗﺎﯾﯿﺪ اﯾﻦ‬‫ﮐﺬب ﻣﻨﻬﺎر ﮐﻪ ﻣﺼﺪاق ﻣﺜﻞ َﮐﻠَِﻤٍﮥ َﺧﺒِﯿَﺜٍﮥ َﮐَﺸَﺠَﺮٍة َﺧﺒِﯿَﺜٍﮥ اْﺟﺘُﱠﺜْﺖ ﻣِْﻦ َﻓْﻮِق اﻟ َْﺄْرِض ﻣﺎ ﻟَﻬﺎ ﻣِْﻦ َﻗﺮاٍر‬‫ﺳﺖ ﺑﺮآﻣـﺪه از ﮐﺘﺎب ﺷـﺠﺮة اﻟﻌﻘﻞ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس زوزﻧﯽ اﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﺷـﻨﯿﻊ را از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب ﺑﺼـﯿﻐﻪ‬‫ﺧﻄﺎب ﺑﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﭘﺲ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﺷﺠﺮه ﻋﻘﻞ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺗﯿﺸﻪ ﺿﻼﻟﺖ ﺑﺮﯾﺪه ارﺗﮑﺎب ﻣﺼﺎدﻣﺖ ﻋﻘﻞ را ﺑﺎ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ‬‫ﻧﻘﻞ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪه ﭼﻪ در ﺳﻨﺪ اﯾﻦ ﺗﺨﺮص ﺑﺎﻃﻞ ﻧﯿﺰ اﺑﻦ واﻗﺪ واﻗﻊ ﺷﺪه و ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻗﺪح و ﺟﺮح او ﺣﺴﺐ ﺗﺼﺮﯾﺤﺎت‬‫و اﻓﺎدات اﻋﺎﻇﻢ ﻧﻘﺎد و اﻓﺎﺧﻢ ﺟﻬﺎﺑـﺬه ﻣﺘﻦ و اﺳـﻨﺎد داﻧﺴﺘﯽ ﻓﻼ ﯾﺤﺘـﺞ ﺑﺤﺪﯾﺜﻪ ﻓﯽ ﻣﺤﻞ ﻟﺘﺎﯾﯿﺪ اﻻ ﻣﻦ ﻫﻮ ﻋﻦ اﻻﻣﻌﺎن ﺑﻌﯿﺪ و ﻋﻼوه ﺑﺮ ان‬‫درﯾﻦ ﺳـﻨﺪ زوزﻧﯽ راﺷـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﺣﻤﺼـﯽ واﻗـﻊ ﺷـﺪه و او را دارﻗﻄﻨﯽ و اﺑﻦ ﺣﺰم ﮐﻪ ﻫﺮ دو از اﺟﻠﻪ ﻋﻠﻤـﺎي ﻣـﺎﻫﺮﯾﻦ ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ‬‫ﺗﻀﻌﯿﻒ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ راﺷﺪ ﮔﻔﺘﻪ و ذﮐﺮ اﻟﺤﺎﮐﻢ ان اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﺿﻌﻔﻪ و ﮐﺬا ﺿﻌﻔﻪ‬‫اﺑﻦ ﺣﺰم و ﻗـﺪ ذﮐﺮ اﻟﺒﺨﺎري اﻧﻪ ﺷـﻬﺪ ﺻـﻔﯿﻦ ﻣﻊ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ و ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﮔﻞ دﯾﮕﺮ ﺷـﮕﻔﺖ و ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪ ﮐﻪ راﺷـﺪ ﻏﯿﺮ راﺷﺪ در ﺣﺮب‬‫ﺻﻔﯿﻦ ﺑﺎ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﻃﺎﻏﯿﻪ در زﻣﺮه ﻓﺌﻪ ﺑﺎﻏﯿﻪ ﮐﻪ داﻋﯿﻪ اﻟﯽ اﻟﻨﺎر و ﺑﺴـﺒﺐ ﻧﺼﺐ ﺟﻨﮓ و ﭘﯿﮑﺎر ﺑﺎ ﻧﻔﺲ رﺳﻮل ﻣﺨﺘﺎر ﻋﻠﯿﻪ آﻻف اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ‬‫اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻐﻔﺎر ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﯿﻦ اﻟﻌﺎر و اﻟﻨﺎر ﺑﻮد اﻧﺴـﻼك داﺷﺖ و اﯾﻦ دﻟﯿﻞ واﺿﺢ و ﺑﺮﻫﺎن ﻻﺋﺢ ﺑﺮ ﺿـﻼل و ﻫﻼك اوﺳﺖ و ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﮐﺘﺐ و‬‫اﺳـﻔﺎر واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ اﻫﻞ ﺣﻤﺺ در ﻗﺪﯾﻢ اﻻﯾﺎم ﺑﺸﺪت ﻋﺪاوت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻣﻌﺮوف ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﺣﻤﺎﻗﺖ و‬‫رﻗﺎﻋﺖ ﻣﻮﺻﻮف ﺑﻮدﻧﺪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺎﻗﻮت ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﻤﻮي اﻟﺮوﻣﯽ اﻟﺒﻐﺪادي در ﮐﺘﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪734 :‬‬‫ﻣﻌﺠﻢ اﻟﺒﻠـﺪان ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ ﻋﺠﯿﺐ ﻣﺎ ﺗﺎﻣﻠﺘﻪ ﻣﻦ اﻣﺮ ﺣﻤﺺ ﻓﺴﺎد ﻫﻮاﺋﻬﺎ و ﺗﺮﺑﺘﻬﺎ اﻟﻠـﺬان ﯾﻔﺴـﺪان اﻟﻌﻘﻞ ﺣﺘﯽ ﯾﻀـﺮب ﺑﺤﻤﺎﻗﺘﻬﻢ ﻟا ﻤﺜﻞ ان‬‫اﺷﺪ اﻟّﻨﺎس ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯽ ع رض ﺑﺼـﻔﯿﻦ ﻣﻊ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﮐﺎن اﻫﻞ ﺣﻤﺺ و اﮐﺜﺮﻫﻢ ﺗﺤﺮﯾﻀﺎ ﻋﻠﯿﻪ و ﺟّﺪا ﻓﯽ ﺣﺮﺑﻪ ﻓﻠّﻤﺎ اﻧﻘﻀﺖ ﺗﻠﮏ اﻟﺤﺮوب و‬‫ﻣﻀـﯽ ذﻟﮏ اﻟّﺰﻣﺎن ﺻﺎروا ﻣﻦ ﻏﻼة اﻟﺸـﯿﻌﮥ ﺣﺘﯽ اّن ﻓﯽ اﻫﻠﻬﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻤﻦ راي ﻣﺬﻫﺐ اﻟﻨﺼـﯿﺮﯾﮥ و اﺻـﻠﻬﻢ اﻻﻣﺎﻣﯿﮥ اﻟّﺬﯾﻦ ﯾﺴـﺒﻮن اﻟﺴﻠﻒ‬‫ﻓﻘـﺪ اﻟﺘﺰﻣﻮا اﻟﻀـﻼل اوﻻ و اﺧﯿﺮا ﻓﻠﯿﺲ ﻟﻬﻢ زﻣﺎن ﮐﺎﻧﻮا ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﻟّﺼﻮاب و اﺑﻮ اﻟﻔﺘـﺢ ﻧﺎﺻـﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـﯿﺪ اﻟﻤﻄﺮزي در ﺷـﺮح ﻣﻘﺎﻣﺎت‬‫ﺣﺮﯾﺮي ﮔﻔﺘﻪ ﺣﻤﺺ اﺣـﺪ اﺟﻨﺎد اﻟﺸﺎم و اﻫﻠﻬﺎ ﻣﻮﺻﻮﻓﻮن ﺑﺎﻟﺮﻗﺎﻋـﮥ ﺑﺎﺗﻔﺎق اﻟﺠﻤﺎﻋـﮥ ﺣﺘﯽ ان اﻟﺒﻐﺪادﯾﯿﻦ إذا أرادوا ان ﯾﻌﺒﺮوا ﻋﻦ اﻻﺣﻤﻖ‬‫ﻗـﺎﻟﻮا ﺣﻤﺼـﯽ و ﻧﻮادرﻫﻢ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻨﻬـﺎ ﻣﺎ آورده اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﻟﺴـﻨﺠﺮي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺠﺮاب اﻟﺪوﻟـﮥ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل واﺣـﺪ ﻣﻦ اﻫﻞ ﺣﻤﺺ‬‫ﻵﺧﺮ ﻋﻠﯿﮏ ﺑﺎﻟﺴـﻨﮥ ﺣّﺘﯽ ﺗـﺪﺧﻞ اﻟﺠّﻨـﮥ ﻓﻘﺎل و ﻣﺎ اﻟﺴـﻨﮥ ﻗﺎل ﺣﺐ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﻔﺎن و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺼـﺪﯾﻖ و ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ اﻟﻔﺎروق و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﺳﻔﯿﺎن و ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل ﺻﺎﺣﺒﻪ و ﻣﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل ﮐﺎن ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ رﺟﻼ ﻋﺎﺑﺪا ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ اﻟﻌﺮش و ﮐﺎﺗﺐ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺧﺎل اﻟﻮﺣﯽ و ﺧﺘﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﻋﻠﯽ اﺑﻨﺘﻪ ﻋﺎﺋﺸـﮥ ﺟـﺪة ﻓﺎﻃﻤﮥ و ﻗﺮﯾﺐ ﻣﻦ ﻫﺬا ﻣﺎ ﻣﺮ ﺑﯽ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب اﻧّﻪ ﺟﺎء ﺑﻌﻀـﻬﻢ اﻟﯽ ﺑﻌﺾ‬‫اﻟﻘﻀﺎة اﺧـﺬا ﺑﺘﻠﺒﯿﺐ رﺟﻞ ﻓﻘﺎل اﻋﺰ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ان ﻫﺬا راﻓﻀـﯽ ﻧﺎﺻﺒّﯽ ﻣﺠﺒﺮّي ﻣﺸـﺒﻬّﯽ ﺟﻬﻤﯽ ﻣﺒﺘﺪﻋّﯽ ﺣﺮوري ﯾﺸـﺘﻢ ﻋﻠﯽ ع ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻃﺎﻟﺐ و ﯾﺤﺐ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻗﺤﺎﻓﮥ و أﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﻔﺎن ﻓﻘﺎل اﻟﻘﺎﺿﯽ ﻣﺎ ادري أي ﺷﯽء اﺣﺪ ﻣﻌﺮﻓﺘﮏ ﺑﺎﻟﻤﺬاﻫﺐ أم ﻋﻠﻤﮏ ﺑﺎﻧﺴﺎب اﻟﻌﺮب‬‫و ﻣﻨﻬﺎ اﻧﻪ ﻣﺎت ﻟﻘﺎﺿـﯿﻬﻢ اﺑﻦ و ﮐﺎن اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﯾﺘﻔﻠﺴﻒ ﻓﻠﻤﺎ أرادوا دﻓﻦ اﻟﻤّﯿﺖ ﻗﺎل ﻟﻠﺤﻔﺎر اﺿـﺠﻌﻪ ﻋﻠﯽ ﺷـﻘﻪ اﻻﯾﺴﺮ ﻓﺎﻧّﻪ اﻫﻀﻢ ﻟﻠﻄﻌﺎم و‬‫ﻣﻨﻬﺎ اﻧﻪ ﻧﻈﺮ رﺟﻞ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﯽ ﻣﻨﺎرة اﻟﻤﺴﺠﺪ ﻓﻘﺎل ﻟﺮﺟﻞ ﮐﺎن ﻣﻌﻪ ﻣﻦ اﻫﻞ ﺣﻤﺺ ﻣﺎ ﮐﺎن اﻃﻮل اوﻟﺌﮏ اﻟّﺬﯾﻦ ﺑﻨﻮا ﻫﺬه اﻟﻤﻨﺎرة ﻓﻘﺎل اﻵﺧﺮ‬‫اﺳـﮑﺖ ﻣﺎ اﺟﻬﻠﮏ ﺗﺮي ﯾﮑﻮن ﻓﯽ اﻻرض اﺣﺪ ﻋﻠﯽ ﻃﻮل ﻫﺬه اﻟﻤﻨﺎرة اﻧﻤﺎ ﺑﻨﻮﻫﺎ ﻋﻠﯽ اﻻرض ﺛﻢ ﺳﻮوﻫﺎ و ﺟﺎء ﺣﻤﺼﯽ اﻟﯽ ﻃﺒﯿﺐ ﻓﻘﺎل‬‫ان اﻣﺮأﺗﯽ ﺗﺸﮑﺖ ﺟﻮﻓﻬﺎ او وﺳﻂ ﺑﻄﻨﻬﺎ او ﻓﻮق ﺑﻄﻨﻬﺎ ﻓﻘﺎل اﻟﻄﺒﯿﺐ اﺣﻤﻞ ﻣﺎءﻫﺎ إﻟﯽ ﻷﻧﻈﺮ ﻓﯿﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﻌﻠﮏ ﺗﻌﻨﯽ ﺑﻮﻟﻬﺎ ﻓﻘﺎل ﻧﻌﻢ ﻓﺬﻫﺐ و‬‫ﺟﺎء ﺑﺎﻟﻤﺎء ﻓﯽ اﻟﻄﺴﺖ ﻓﻘﺎل اﻟﻄﺒﯿﺐ اﻻ ﺟﺌﺖ ﺑﻪ ﻓﯽ ﻗﺎرورة ﻓﻘﺎل ﺟﻌﻠﺖ ﻓﺪاك اﺣﻠﯿﻠﻬﺎ اوﺳﻊ ﻣﻦ ذﻟﮏ و ﻫﯽ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ان ﺗﻌﺪوا ﺷﻬﺮ ﻣﻦ‬‫ان ﺗﺮد و اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻮﻣﻦ اﻟﺸﺮﯾﺸـﯽ در ﺷـﺮح ﻣﻘﺎﻣﺎت ﺣﺮﯾﺮي ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﻔﻨﺠﺪﯾﻬﯽ ﺑﺎﻫﻞ ﺣﻤﺺ ﯾﻀـﺮب اﻟﻤﺜﻞ ﻓﯽ‬‫اﻟﺤﻤﺎﻗـﮥ و ﺗﻨﺴﺐ إﻟﯿﻬﻢ ﺣﮑﺎﯾـﺎت ﻣﻀـﺤﮑﮥ ﺣﮑﯽ ﻋﻦ ﺑﻌﻀـﻬﻢ اﻧﻪ ﻗـﺎل دﺧﻠﺘﻬـﺎ و ﻓﯽ ﻓﻤﯽ درﻫﻢ ﻻﺷﺘﺮي ﺑﻪ ﺑﻌﺾ ﻣﺎ اﺷـﺘﻬﯿﻪ ﻓﺎذا ﺑﺮﺟﻞ‬‫ﺑﺒﺎب اﻟﺠﺎﻣﻊ ﺟﺎﻟﺲ ﻋﻠﯽ ﮐﺮﺳﯽ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 576‬از ‪581‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪735 :‬‬‫ﻋﻠﯽ راﺳﻪ ﻋﻤﺎﻣﮥ ﻫﻮ ﻣﺘﺤﻨﮏ ﺑﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﻠﻨﺴﻮة و ﻗﺪ ﻟﺒﺲ ﻓﺮوة ﻣﻘﻠﻮﺑﮥ ﺑﻼ ﺳﺮاوﯾﻞ و ﻗﺪ ﺗﻘﻠﺪ ﺑﺴﯿﻒ و ﻓﯽ ﺣﺠﺮه ﻣﺼﺤﻒ ﯾﻘﺮأ ﻓﯿﻪ و ﻋﻨﺪه‬‫ﮐﻠﺐ راﺑﺾ ﯾﻤﺴـﮑﻪ ﺑﻤﻘﻮده ﻓﺴﻠﻤﺖ ﻋﻠﯿﻪ و ﻗﻠﺖ ﻟﻪ أ ﺗﺮي اﻟﻘﻮم ﺻﻠﻮا ﻓﻘﺎل ﻟﯽ او اﻧﺖ اﻋﻤﯽ اﻣﺎ ﺗﺮاﻧﯽ ﻗﺎﻋﺪا ﻗﻠﺖ و ﻣﻦ اﻧﺖ ﻗﺎل اﻧﺎ اﻣﺎم‬‫اﻟﺠﺎﻣﻊ اﺑﻮ ﺧﺎﻟﺪ ﻗﻠﺖ ﻣﺎ ﻫﺬه اﻟﺤﻠﯿﮥ ﻗﺎل دﺧﻞ رﺟﻞ زﻧﺪﯾﻖ ﯾﻘﺮأ اﻟﺴـﺒﻊ اﻟﻄﻮال و ﯾﺸـﺘﻢ أﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﻟﺼـﻨﺎدﯾﻘﯽ و ﻋﻤﺮ اﻟﻘﻮارﯾﺮي و ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﺳـﻔﯿﺎن و ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻏﺴﺎن اﻟّﺬي ﻫﻮ ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ اﻟﻌﺮش و زوﺟﻪ اﻟﻨﺒّﯽ اﺑﻨﺘﻪ ﻋﺎﺋﺸﮥ ﻓﯽ زﻣﻦ اﻟﺤﺠﺎج ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﻓﺎﺳـﺘﻮﻟﺪﻫﺎ اﻟﺤﺴﻦ‬‫ع و اﻟﺤﺴﯿﻦ ع ﻓﻘﻠﺖ ﻣﺎ اﻋﺮﻓﮏ ﺑﺎﻟﻤﻘﺎﻟﮥ و اﻻﻧﺴﺎب ﻓﻘﺎل و ﻣﺎ ﺧﻔﯽ ﻋﻠﯿﮏ اﮐﺜﺮ ﻗﻠﺖ اﻧﺤﻔﻆ اﻟﻘﺮآن ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﻗﻠﺖ ﻓﺎﻗﺮأ ﺷﯿﺌﺎ ﻣﻨﻪ ﻗﺎل ﺑﺴﻢ‬‫اﷲ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺮﺣﯿﻢ؟؟؟ َو ِإْذ ﻗﺎَل ﻟ ُْﻘﻤﺎُن ﻟ ِﺎﺑ ْﻨِِﻪ َو ُﻫَﻮ َﯾِﻌُﻈُﻪ ﯾﺎ ﺑ َُﻨَﯽ‬‫ﻻ َﺗْﻘُﺼْﺺ ُرْؤﯾﺎَك َﻋﻠﯽ ِإْﺧَﻮﺗَِﮏ َﻓَﯿِﮑﯿُﺪوا ﻟََﮏ َﮐﯿْﺪًا‬‫َو َأِﮐﯿُﺪ َﮐﯿْﺪًا َﻓَﻤﱢﻬِﻞ اﻟ ْﮑﺎﻓِِﺮﯾَﻦ َأﻣِْﻬﻠُْﻬْﻢ ُرَوﯾْﺪًا؟؟؟‬‫ﻓﺮﻓﻌﺖ ﯾﺪي و ﺻﻔﻌﺘﻪ ﺑﻬﺎ ﺻﻔﻌﮥ وﻗﻌﺖ ﻋﻤﺎﻣﺘﻪ و ﺑﻘﯽ اﻟﺘﺤﻨﮏ ﻓﯽ ﻋﻨﻘﻪ ﻓﺼﺎح ﺑﺎﻟﻨﺎس ﻓﮑﺒﺴﻮﻧﯽ و ﻗﺎل اﺣﻤﻠﻮه اﻟﯽ اﻟﻤﺤﺘﺴﺐ ﻓﺎوﺻﻠﻮﻧﯽ‬‫اﻟﯽ رﺟﻞ ﺣﺎﺳـﺮ ﺣﺎف ﻗـﺪ ﻟﺒﺲ دّراﻋـﮥ ﺑﻼ ﺳـﺮاوﯾﻞ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﻓﻌﻞ ﻫـﺬا ﻗﺎﻟﻮا ﺻـﻔﻊ اﻣﺎم اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻗﺎل ﯾﺎ ﻣﺴـﮑﯿﻦ اﻫﻠﮑﺖ ﻧﻔﺴﮏ ﻗﻠﺖ ﻫـﺬا‬‫ﺣﮑﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺼﺒﺮا ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺎل اﯾﻤﺎ اﺣّﺐ إﻟﯿﮏ ﺳـﻤﻞ ﻋﯿﻨﯿﮏ او ﻗﻄﻊ ﯾﺪﯾﮏ او ﺗﺪﻓﻊ ﻧﺼﻒ درﻫﻢ ﻓﺮﻓﻌﺖ ﯾﺪي و ﺻـﻔﻌﺖ اﻟﻤﺤﺘﺴﺐ ﺻـﻔﻌﮥ‬‫ﺛﻢ اﺧﺮﺟﺖ اﻟـﺪرﻫﻢ ﻣﻦ ﻓﻤﯽ ﻓﻘﻠﺖ ﯾـﺎ ﺳـﯿﺪي ﺧـﺬ ﻧﺼﻒ درﻫﻢ ﻟـﮏ و ﻧﺼﻒ درﻫﻢ ﻻﻣﺎﻣـﮏ و ﻗـﺎل ﻓﯿﻬﻢ ﺑﻌﺾ اﻟﺸـﻌﺮاء ﻻـﻧﻬﻢ اﻫﻞ‬‫ﺣﻤﺺ ﻻ ﻋﻘﻮل ﻟﻬﻢ* ﺑﻬﺎﺋﻢ ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺪودﯾﻦ ﻓﯽ اﻟّﻨﺎس* و ﻧﺰﻟﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻘﺪﯾﻢ اﻫﻞ اﻟﯿﻤﻦ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ ﻣﺼﺮ اﻻ ﺛﻼﺛﮥ اﺑﯿﺎت و ﮐﺎن ﻓﯿﻬﻢ‬‫اﻣﺎم ﻣﻦ ﻣﺼﺮ ﻓﻐﻀﺒﻮا و ﻋﺰﻟﻮه ﻓﻘﺎل‬‫ﻓﯿﻬﻢ دﯾﮏ اﻟﺠّﻦ ﯾﻬﺠﻮﻫﻢ ﺳﻤﻌﻮا اﻟﺼﻠﻮة ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺒّﯽ ﺗﻼﻟﻮا‬‫ﻓﺘﻔﺮﻗﻮا ﺷﯿﻌﺎ و ﻗﺎﻟﻮا ﻻ ﻻ ﺛﻢ اﺳﺘﻤﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﻠﻮة اﻣﺎﻣﻬﻢ‬‫ﻓﺘﺨّﺮﺑﻮا و رﻣﯽ اﻟﺮﺟﺎل رﺟﺎﻻ ﯾﺎ اﻫﻞ ﺣﻤﺺ ﺗﻮﻗﻌﻮا ﻣﻦ ﻋﺎرﻫﺎ‬‫ﺧﺰﯾﺎ ﯾﺤﻞ ﺑﮑﻠﮑﻢ و وﺑﺎﻻ ﺷﺎﻫﺖ وﺟﻮﻫﮑﻢ وﺟﻮﻫﺎ ﻃﺎﻟﻤﺎ‬‫رﻏﻤﺖ ﻣﻌﺎﻃﺴـﻬﺎ و ﺳـﺎءت ﺣﺎﻻـ و ارﺷـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﻧﯿﺰ ﺣﻤﺼـﯿﺴﺖ ﮐﻤـﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻻﺣﻆ ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ ﻓﯽ ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﮑﻤﺎل ﻟﻠﻤﺰي و‬‫ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ ﻻـﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ و اﻟﺘﻘﺮﯾـﺐ ﻟﻪ و ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﺮﺟـﺎل ﭘﺲ رواﯾﺖ ﮐﺮدن او اﯾﻦ زور ﻓﻀـﯿﺢ و ﮐـﺬب‬‫ﺻﺮﯾﺢ را ﺑﺼـﯿﻐﻪ ﺧﻄﺎب ﺑﺎ اﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻧﻈﺮ ﺑﻨﺎﺻﺒﯿﺖ و رﻗﺎﻋﺖ او ﻣﺴـﺘﺒﻌﺪ ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ آﻧﭽﻪ ﻣﺴـﺘﺒﻌﺪ و ﻣﺴﺘﻐﺮﺑﺴﺖ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ اﺧﺒﺎر‬‫ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ و اﺳـﻤﺎر ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻮاﺻﺐ اﻧـﺬال و ﻣﻐﻔﻠﯿﻦ ﭘﺮ اﺧﺘﻼـل در ﮐﺘﺎب ﺷـﺠﺮة اﻟﻌﻘﻞ وارد ﮐﺮدهاﯾـﺪ و ﻣﺜﻞ ﺳـﯿﻮﻃﯽ آن را در‬‫ﻣﻌﺮض ﺗﺎﯾﯿﺪ و ﺗﺸﯿﯿﺪ ذﮐﺮ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻫﻞ ﻫﺬا اﻟّﺎ اﻻﻧﻬﻤﺎك ﻓﯽ اﻟﺼﻔﺎﻗﮥ و اﻟﺮﻗﺎﻋﮥ و اﻻﻟﺘﺒﺎك ﻓﯽ اﻟﺤﻤﺎﻗﮥ و اﻟﺠﻼع‬‫ﺟﻮاب ﮐﻼم ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ درﺑﺎب اﻋﺘﺒﺎر ﺟﻤﻠﻪ رواﯾﺖ أﻫﻞ ﺳﻨﺖ‬‫ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ازﯾﻦ ﺑﯿﺎن ﺑﺎﻫﺮ اﻟﺒﺮﻫﺎن ﺑﮑﻤﺎل اﺗﻀﺎح و ﻇﻬﻮر واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﺳـﺘﺪﻻل اﻫﻞ ﺣﻖ اﻗﯿﺎل ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮ اﺛﺒﺎت‬‫اﻣـﺎﻣﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿـﻪ اﻟﺴـﻼم ﻫﻢ از راه ﺗﺤﻘﯿـﻖ ﻣﻘﺼـﻮد و ﻣﺮام و ﻫﻢ از راه ﺗﺒﮑﯿﺖ و اﻟﺰام ﺧﺼـﺎم در ﻧﻬـﺎﯾﺖ اﺳـﺘﻘﺎﻣﺖ و‬‫ﺳـﺪادﺳﺖ و ﻋـﺪول و اﻧﺤﺮاف و ﻧﮑﻮل و اﻧﺼـﺮاف ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺣﻠﯿﻒ اﻻﻋﺘﺴﺎف از ﻗﺒﻮل ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺗﻤﺴﮏ و ﺗﺸـﺒﺚ ﺑﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻣﻮﺿﻮع‬‫ﻣﺎ ﺻّﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﯿﺌﺎ ﻓﯽ ﺻﺪري اﻻ و ﺻﺒﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺻﺪر أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫وﺧﺒﺮ ﺑﺎﻃﻞ‬‫ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒّﯽ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 577‬از ‪581‬‬‫ﺑﻬﺮ ﻧﻬﺞ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ در ﮐﻤﺎل ﺑﻄﻼن و ﻓﺴﺎدﺳﺖ و اﺣﺘﺠﺎج ﺧﺪاج ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﯿﻦ اﻻﻋﻮﺟﺎج ﺑﺎﻣﺜﺎل اﯾﻦ اﮐﺎذﯾﺐ ﺑﺎدﯾﮥ اﻟﻌﻮار واﺿـﺤﮥ اﻟﺸـﻨﺎر‬‫ﺑﻨـﺎﺑﺮ ﺗﻤﺜﯿـﻞ ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺒﯿﻞ ﺑـﺪان ﻣﯽﻣﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﺷﺨﺼـﯽ ﻧﻮﮐﺮ ﺧﻮد را از ﻧﻮﮐﺮي ﺑﺮﻃﺮف ﮐﺮده و ﺗﻘﺼـﯿﺮات او را دﯾـﺪه و ﺧﯿﺎﻧﺖ و‬‫ﺑﯽاﯾﻤـﺎﻧﯽ و دروغ او را ﻣﻌﻠﻮم ﻧﻤﻮده از ﺧـﺎﻧﻪ ﺧﻮد ﺑﺮآورده ﻣﻨـﺎدي در ﺷـﻬﺮ ﮔﺮداﻧـﺪ ﮐﻪ ﻓﻼـن ﻧﻮﮐﺮ را ﺑـﺎ ﻣﻦ ﺳـﺮ و ﮐـﺎري ﻧﯿﺴﺖ ﻣﻦ‬‫ذﻣﻪدار او ﻧﯿﺴـﺘﻢ و ﻋﻬـﺪه ﻣﻌﺎﻣﻼت او ﻧـﺪارم و او ﺧﯿﻠﯽ ﺧﺎﺋﻦ و ﺑﯽاﯾﻤﺎن و دروغﮔﻮ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ از ﺣﺎﻟﺘﺶ ﺧﺒﺮدار ﺑﺎﯾـﺪ ﻣﺎﻧﺪ و ﺷﺨﺼـﯽ‬‫ﺳﺎدهﻟﻮح از اﻋﻘﺎب ﻫﻤﯿﻦ ﺷـﺨﺺ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﺮاﺗﺐ را داﻧﺴﺘﻪ آن ﻧﻮﮐﺮ ﺧﺎﺋﻦ ﻧﻤﮑﺤﺮام دروﻏﮕﻮ را ﻣﻌﺘﻤﺪ ﻋﻠﯿﻪ ﺧﻮد ﺳﺎزد و ﻣﻮاﻓﻖ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﯾﻦ ﻣﮑﺎر ﺑﻌﺾ ﻣﻄﺎﻟﺒﺎت ﺑﯽاﺻﻞ ﺑﺴﻮي ﺷـﺨﺺ ﻏﯿﺮ ﮐﻪ اﺻـﻼ ﺑﺎ اﯾﻦ ﮐﺎذب آﺛﻢ ﻏﺎدر ﺧﺎﺋﻦ ﺳﺮ و ﮐﺎري ﻧﺪارد ﻋﺎﺋﺪ ﻧﻤﺎﯾﺪ و زر ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ‬‫ﺑﯽﺣﻘﯿﻘﺖ از ان ﺷـﺨﺺ ﻏﯿﺮ درﺧﻮاﺳﺘﻦ آﻏﺎز ﻧﻬﺪ اﯾﻦ ﺳﺎده ﻟﻮح ﻧﺰد ﻋﻘﻼ در ﮐﻤﺎل ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺳﻔﺎﻫﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﺗﻤﺜﯿﻞ ﺣﻘﯿﻘﯽ و ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ اﺣﺘﺠﺎج اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻧﮑﺎر و ﺟﺤﻮد و اﻋﺮاض و ﺻﺪود ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﻨﻮد و ﻟﺪود از ﻗﺒﻮل اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ و‬‫ﺗﻤﺴﮏ و ﺗﺸﺒﺚ ﺑﺨﺮاﻓﺖ ﺑﺎرده ﻣﺎ ﺻﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺦ و ﺳﺨﺎﻓﺖ ﺑﺸﻌﻪ‬‫ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒﯽ اﻟﺦ‬‫اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺨﺼﯽ در اﻣﺮي ﻧﺰاع داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت دﻋﻮي ﺧﻮﯾﺶ ﻓﺮﻣﺎن واﺟﺐ اﻻذﻋﺎن ﺳﻠﻄﺎﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،14‬ص‪745 :‬‬‫را ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎر ﺷﺎﺋﻊ و ﻣﺴﺘﻔﯿﺾ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺘﻮاﺗﺮ و ﻗﻄﻌﯽ اﻟﺼﺪور ﺑﺎﺷﺪ ﺳﻨﺪ ﮔﯿﺮد و ﺑﻬﺮ اﺳﮑﺎت و اﻓﺤﺎم و ﻗﻄﻊ ﻟﺴﺎن ﺧﺼﻢ ﺧﻮد ﻧﻘﻮل ﻋﺪﯾﺪه‬‫آن ﻓﺮﻣﺎن ﺑﺨﻂ ﺧﻮد آن ﺧﺼﻢ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﭘﯿﺶ ﮐﻨﺪ و ﺑﺸـﻬﺎدات ﺣﻘﻪ ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺧﺼﻢ ﺧﻮد ﻣﻌﺘﺮف و ﻣﺬﻋﻦ ﺑﺼـﺤﺖ ﺻﺪور‬‫و ﻧﻔﺎذ اﯾﻦ ﻓﺮﻣﺎن ﻋﺎﻟﯿﺸﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و آن ﺷـﺨﺺ دﯾﮕﺮ ﺑﺠﻮاب دﻋﻮي ﺷﺨﺺ ﺳﺎﺑﻖ از راه ﺑﯿﺤﯿﺎﺋﯽ اوﻻ اﻧﮑﺎر ان ﻓﺮﻣﺎن ﭘﯿﺶ ﮔﯿﺮد و ﻫﺮ‬‫ﮔـﺎه ﺑﺒﯿﻨـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ اﻣﺮ ﭘﯿﺶ رﻓﺘﻨﯽ ﻧﯿﺴﺖ در دﻻـﻟﺖ آن ﺑﺮ ﻣـﺪﻋﺎي ﺧﺼﻢ ﺧـﻮد ﮐﻼـم ﮐﻨـﺪ و ﻫﺮ ﮔـﺎه درﯾﻦ ﺑـﺎب ﻧﯿﺰ ﺑﺨﯿﺒﺖ و ﺧﺴـﺎر‬‫ﻫﻤﮑﻨـﺎر ﮔﺮدد ﻧﺎﭼـﺎر ﯾﮑـﺪو ﺳـﻨﺪﻫﺎي ﺟﻌﻠﯽ ﺑﺨﻂ ﺧﻮد ﺑﺮآورد ﮐﻪ ﻋﺒﺎرات رﮐﯿﮑﻪ و ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﻣﻬﻤﻠﻪ آن ﺧﻮد ﺷﺎﻫـﺪ ﻋﺎدل ﺑﺮ اﻓﺘﻌﺎل و‬‫ﺗﺰوﯾﺮ ان ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ و ﻋﻼوه ﺑﺮ آن ﺷـﻬﻮد ﻋـﺪول ﮐﻪ ﻣﺴـﻠﻢ و ﻣﻘﺒﻮل ﺧﻮدش ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺷـﻬﺎدت ﮐﺬب و زور ﺑﻮدﻧﺶ ﻫﻢ ﺑﺪﻫﻨﺪ و ﺑﺎ اﯾﻦ‬‫ﻫﻤﻪ اﯾﻦ ﺷـﺨﺺ دﯾﮕﺮ از ﺷـﺨﺺ اول ﺑﺨﻮاﻫﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺳﻨﺪﻫﺎي ﺟﻌﻠﯽ وﯾﺮا ﻗﺒﻮل ﮐﻨﺪ و درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﺴﺮ آﯾﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺧﻂ ﻣﻦ ﻣﻌﺘﺒﺮﺳﺖ‬‫در ﻫﺮ ﺟﺎ اﻋﺘﺒﺎر ﺑﺎﯾـﺪ ﮐﺮد و اﻻ ﻗﺼﺪ ﻣﺤﺠﻮﺟﯿﺖ ﻣﻦ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﻧﻤﻮد ﮐﻪ ﺑﯿﮏ ﺳـﻨﺪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ دﺳﺖ ﺧﻮد ﻣﺤﺠﻮج ﻧﻤﯽﺷﻮم ﺣﻘﺎ ﮐﻪ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ‬‫ﺷﺨﺺ ﻧﺰد ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻘﻼ و ﻗﺴﺎط ﻋﻠﻤﺎ در ﮐﻤﺎل ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺳـﻔﺎﻫﺖ و ﺑﻼﻫﺖ و ﺣﻤﺎﻗﺖ و ﺻﻔﺎﻗﺖ و رﻗﺎﻋﺖ و ﺟﻼﻋﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و در ﻫﯿﭻ‬‫وﻗﺖ و ﻫﯿـﭻ ﻋﺼـﺮ ﻣﻄﻠﻮب ﻣﻘﻠﻮب و ﻣﻘﺼﻮد ﻣﻨﮑﻮد او ﮐﻪ در ﻣﻨﺘﻬـﺎي ﺳـﺨﺎﻓﺖ و رﮐـﺎﮐﺖ و ﺳـﻤﺎﺟﺖ و ﺑﺸﺎﻋﺖ و ﺷـﻨﺎﻋﺖ و ﻓﻈﺎﻋﺖ‬‫رﺳﯿﺪه اﺳﺖ روي ﻇﻬﻮر ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد و ﻋﻠﯿﮏ ﺑﺎﻟﺘﺎﻣﻞ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﯿﺎن اﻟﺸﺎﻓﯽ و ﻟﻮ ﮐﺎن ﯾﺴﯿﺮا ﻓﻘﺪ وﺿﺢ ﺻﺪق ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻻ ﯾﺎﺗﻮﻧﮏ‬‫ﺑﻤﺜﻞ اﻻ ﺟﺌﻨﺎك ﺑﺎﻟﺤّﻖ و اﺣﺴﻦ ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﻗـﺪ ﺗّﻢ اﻟﺠﺰء اﻻول ﻣﻦ ﻣﺠﻠـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻦ ﻣﺠﻠـﺪات ﮐﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ‬‫اﺋّﻤـ ﮥ اﻻﻃﻬـﺎر و ﺑﺘﻤﺎم ﻫـﺬا اﻟﺠﺰء ﺗّﻢ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺗﻔﻮه ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺤﻔـﮥ ﻓﯽ اﻟﺠﻮاب ﻋﻦ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﺑﺎب اﻻﻣﺎﻣـﮥ و ﺳـﯿﺪي و‬‫اﻟﺠﺰء اﻵﺧﺮ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻤﺠﻠﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اﺗﯽ ﺑﻪ ﻏﯿﺮ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺤﻔﮥ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء اﻫﻞ اﻟـّﺴ ﻨﮥ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب و آﺧﺮ دﻋﻮاﻧﺎ‬‫ان اﻟﺤﻤﺪ ﷲ رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ و ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺳـّﯿﺪﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ و اﻟﻪ اﻻﮐﺮﻣﯿﻦ ﺗّﻢ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻤﺴﺘﻄﺎب ﺑﯿﺪ اﻟﻌﺎﺻﯽ ﮐﻠﺐ ﺣﺴﯿﻦ ﺣﺸﺮه اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻣﻊ ﻣﺤﻤـﺪ و آﻟﻪ اﻟﻤﺼـﻄﻔﯿﻦ ﻓﯽ ﻣﻄﺒﻊ ﻣﻄﺒﻊ اﻻـﻧﻮار ﺑﺎﻋﺘﻨـﺎء اﻟﺴـﯿﺪ اﻻﺟـﻞ و اﻟﺴـﻨﺪ اﻻﮐﻤـﻞ ﻣﻮﻻﻧـﺎ اﻟﺴـﯿﺪ ﻣﻈﻔﺮ ﺣﺴـﯿﻦ ﺣﺮﺳﻪ اﻟﱠﻠﻪ ربّ‬‫اﻟﻤﺸﺮﻗﯿﻦ ﻋﻦ ﻃﻮارق اﻟﻤﻠﻮﯾﻦ‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫ﺑ ِْﺴِﻢ اِﷲ اﻟ َّﺮْﺣَﻤِﻦ اﻟ َّﺮﺣﯿِﻢ‬‫ﻏﺪﯾﺮ ﻣﯿﺜﺎق آﺳﻤﺎﻧﯽ اﻧﺴﺎن ﺑﺎ ﺧﺪاﺳﺖ‪،‬ﭼﺮا ﮐﻪ در آن روز دﯾﻦ ﺧﺪا ﮐﺎﻣﻞ و ﻧﻌﻤﺖ اﻟﻬﯽ ﺑﺮ اﻧﺴﺎن ﺑﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ رﺳﯿﺪ‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 578‬از ‪581‬‬‫ﻏﺪﯾﺮ ﻋﻨﻮاِن ﻋﻘﯿﺪه و دﯾِﻦ ﻣﺎﺳﺖ‪،‬و اﻋﺘﻘﺎد ﺑﻪ آن‪،‬ﯾﻌﻨﯽ اﯾﻤﺎن ﮐﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﻣﻌﺒﻮد و ﺷﮑﺮ ﮔﺰاري اﻧﺴﺎن در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻫﻤﮥ ﻧﻌﻤﺘﻬﺎي ﻧﺎزل ﺷﺪة او‪.‬‬‫ﺑﺮ اﺳـﺎس اﻣﺮ ﺑﻪ ﺗﺒﻠﯿﻎ و ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم در آﯾﻪ ﺷـﺮﯾﻔﻪ ‪َ :‬ﯾـﺎ َأﱡﯾَﻬـ ﺎ اﻟﱠﺮُﺳﻮُل ﺑَﱢﻠْﻎ َﻣـ ﺎ ُأﻧِﺰَل ِإﻟَﯿـْ َﮏ ﻣِﻦ ﱠرﺑﱢَﮏ َوِإن ﻟﱠْﻢ َﺗْﻔَﻌْﻞ َﻓَﻤﺎ ﺑَﱠﻠْﻐَﺖ‬‫ِرَﺳﺎﻟَﺘُﻪ؛ﺗﺒﻠﯿﻎ و ﺑﺎزﮔﻮﯾﯽ واﻗﻌﻪ ﻏـﺪﯾﺮ و اﻧﺠﺎم ﺳـﻔﺎرش ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺻـﻠﯽ اﷲ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ وﺳـﻠﻢ در رﺳﺎﻧﺪن ﭘﯿﺎم ﻏﺪﯾﺮ ﺑ‪،‬ﺮ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ واﺟﺐ‬‫ﻣﯽ ﺷﻮد و ﺳﺮ ﭘﯿﭽﯽ از اﯾﻦ واﺟﺐ اﻟﻬﯽ ﮔﻨﺎﻫﯽ اﺳﺖ ﻧﺎ ﺑﺨﺸﻮدﻧﯽ‪.‬‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳـﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﷲ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ وﺳﻠﻢ ﮐﻪ داراي ﻣﺎﻫّﯿﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﻏﯿﺮ اﻧﺘﻔﺎﻋﯽ اﺳﺖ‪،‬ﺑﺎ اﻋﺘﻘﺎد راﺳﺦ ﺑﺮ اﯾﻦ‬‫ﺑـﺎور ﺗﻮﺣﯿـﺪي و ﺑـﺎ ﻫـﺪف ﺗﺒﻠﯿﻎ و ﻧﺸـﺮ اﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﺳﺘﺮگ ﺑﺸـﺮي‪،‬ﺑﺎ ﺗﺄﯾﯿـﺪات اﻟﻬﯽ و ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﻣـﺪاﻓﻊ راﺳﺘﯿﻦ ﺣﺮﯾﻢ اﻣﺎﻣﺖ و‬‫وﻻﯾﺖ ﻣﺮﺣﻮم آﯾﺖ اﷲ ﺣﺎج ﺳـﯿﺪ ﺣﺴﻦ ﻓﻘﯿﻪ اﻣﺎﻣﯽ ﻗـﺪس ﺳـﺮه‪،‬در زﻣﺎن ﺣﯿﺎت اﯾﻦ ﺑﺰرﮔﻮار و ﻫﻤﺖ وﺗﻼش ﺧﺎﻟﺼﺎﻧﻪ و ﺷـﺒﺎﻧﻪ روزي‬‫ﺟﻤﻌﯽ از ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ وﻻﯾﺖ ﻣـﺪار از ﺳﺎل ‪ 1381‬ﭘﺎﯾﻪ ﮔـﺬاري ﮔﺮدﯾـﺪه وﺗﺎ ﮐﻨﻮن ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎي ﭼﺸﻢ ﮔﯿﺮ ﺧﻮد اداﻣﻪ داده اﺳﺖ‪ .‬و ﻫﺰﯾﻨﻪ‬‫ﻫـﺎي آن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺮدﻣﯽ و از ﻃﺮﯾﻖ وﺟﻮﻫﺎت ﺷـﺮﻋﯿﻪ‪،‬ﺑﺎ اﺟﺎزات ﻣﺮاﺟﻊ ﻋﻈﺎم ﺗﻘﻠﯿـﺪ‪،‬ﻫـﺪاﯾﺎ ‪،‬ﻧـﺬورات‪،‬ﻣﻮﻗﻮﻓﺎت و ﻫﻤﯿﺎري اﻓﺮاد ﺧﯿﺮ‬‫اﻧﺪﯾﺶ ﺗﺄﻣﯿﻦ ﻣﯽ ﮔﺮدد‪.‬‬‫اﯾﻦ ﻣﺮﮐﺰ ﺑﺎ ﺗﯿﻤﯽ ﻣﺮﮐﺐ از ﻓﺮﻫﯿﺨﺘﮕﺎن و ﻣﺘﺨﺼﺼـﯿﻦ ﺣﻮزه وداﻧﺸـﮕﺎه‪،‬ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان رﺷﺘﻪ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ‪،‬ﻣﺮدم وﻻﯾﺖ ﻣﺪار‪،‬ﻫﯿﺌﺎت ﻣﺬﻫﺒﯽ‬‫و ﮐﺴﺒﻪ ﺑﺎزار ﺳﻌﯽ ﻧﻤﻮده ﺗﺎ در ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠِﻒ ﺗﺒﻠﯿﻎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﻬﺎﻧﯽ‪،‬اﻗﺪام ﺑﻪ ﻧﺸﺮ ﻣﻌﺎرف ﻣﺘﻌﺎﻟﯽ ﻏﺪﯾﺮ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬ﺷﻤﺎ ﻫﻢ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﯿﺪ‬‫ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﮥ ﺧﻮد ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻈﺮات و ﭘﯿﺸـﻨﻬﺎدات‪،‬ﮐﻤﮑﻬﺎي ﻣﺎﻟﯽ در اﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﻬﻢ ﺳـﻬﯿﻢ ﺑﻮده و ﺟﺰء ﺧﺎدﻣﯿﻦ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎﺷﯿﺪ‪ .‬ﻣﻨﺘﻈﺮ‬‫ﺗﻤﺎﺳﻬﺎي ﺷﻤﺎ ﻫﺴﺘﯿﻢ‬‫ﺗﻠﻔﻦ ﻫﺎي ﺗﻤﺎس‪03112206252 -03112206253 :‬‬‫ﺗﻠﻔﮑﺲ‪03112206253 :‬‬‫ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه‪09118000109 :‬‬‫ﺳﺎﯾﺖ ‪www.Ghadirestan.com-www.Ghadirestan.ir :‬‬‫اﯾﻤﯿﻞ‪info@Ghadirestan.com :‬‬‫آدرس ﻣﺮﮐﺰ‪ :‬اﺻـﻔﻬﺎن‪ -‬ﺧﯿﺎﺑﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق‪ -‬ﻧﺒﺶ ﺧﯿﺎﺑﺎن ﺣﮑﯿﻢ‪ -‬ﻃﺒﻘﻪ دوم ﺑﺎﻧﮏ ﻣﻠﺖ‪ -‬ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳـﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ ﺻﻠﯽ‬‫اﷲ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ‪ -‬ﮐﺪ ﭘﺴﺘﯽ‪8147865894 :‬‬‫ﺷﻤﺎره ﺣﺴﺎب ﻣﻠﯽ ﺳﯿﺒﺎ‪327564722005 :‬‬‫ﺷﻤﺎره ﮐﺎرت ﺑﺎﻧﮏ ﻣﻠﯽ‪6037991146890243 :‬‬‫و آﻧﭽﻪ از دﺳﺘﺎوردﻫﺎي اﯾﻦ ﻣﺮﮐﺰ در ﭘﯿِﺶ رو دارﯾﺪ ﺣﺎﺻﻞ از ﻓﻀﻞ اﻟﻬﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺣﺎل ﺧﺎدﻣﯿﻦ اﯾﻦ ﻣﺮﮐﺰ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫ﺗﺄﺳﯿﺲ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت دﯾﺠﯿﺘﺎل و ﮐﻼﺳﯿﮏ ‪:‬‬
‫راه اﻧـﺪازي ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ و ﺟﺎﻣﻌﺘﺮﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﺗﺨﺼﺼـﯽ‪ -‬دﯾﺠﯿﺘﺎﻟﯽ ﻏـﺪﯾﺮ در ﺳﺎﯾﺖ ﭘﺎﯾﮕﺎه ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳـﺘﺎن و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻪ ﺻﻮرت‬‫ﮐﻼﺳﯿﮏ ﺑﺮاي ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان و ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ در ﻣﺤﻞ ﻣﺮﮐﺰي ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن اﻣﮑﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﻫﻤﺎﯾﺸﻬﺎ وﻧﺸﺴﺘﻬﺎي ﻋﻠﻤﯽ ﺗﺨﺼﺼﯽ‪:‬‬‫ﻫﻤﺎﯾﺸﻬﺎي اﺳﺘﻘﺒﺎل از ﻏﺪﯾﺮ در ﺳﺎل ﻫﺎي ﻣﺘﻮاﻟﯽ از ﺳﺎل ‪ 88‬ﺣﺪود ﯾﮏ ﻣﺎه ﻗﺒﻞ از ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﻫﺪف ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰي ﺟﺸﻦ ﻫﺎي‬‫دﻫﻪ ي ﻏـﺪﯾﺮ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻘﺒﺎل اﻗﺸـﺎر ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺮدم وﻻﯾﺘﻤـﺪار و ﺣﻀﻮر ﮐﺎرﺷـﻨﺎﺳﺎن اﻣﻮر ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺎﺷـﮑﻮﻫﯽ ﺑﺮﮔﺰار ﮔﺮدﯾـﺪ و‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻧﺸـﺴﺖ ﻫﺎي ﻋﻠﻤﯽ ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏـﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﻫـﺪف ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺑﺮرﺳـﯽ در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻏـﺪﯾﺮ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﯿﺎن ارﺗﺒﺎط ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎ‬‫ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ ﻫـﺎي ﻣـﺬﻫﺒﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﻓـﺎﻃﻤﯿﻪ و ﻣﻬـﺪوﯾﺖ ﺑﺮﮔﺰار ﮔﺮدﯾـﺪ‪ ،‬ﮐﻪ در آن ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و ﻧﻮﯾﺴـﻨﺪﮔﺎن ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻻـت ﺧﻮد را ﺑﻪ دﺑﯿﺮ ﺧﺎﻧﻪ‬‫ﻧﺸﺴﺖ ارﺳﺎل ﻧﻤﻮده و ﭘﺲ از ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﻮﺳﻂ ﻫﯿﺌﺖ داوران ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻻت ﺑﺮﮔﺰﯾﺪه در ﻧﺸﺴﺖ اراﺋﻪ و ﭼﺎپ ﮔﺮدﯾﺪ‪.‬‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 579‬از ‪581‬‬‫اﺣﯿﺎي ﺧﻄﺎﺑﻪ ﻏﺪﯾﺮ‪:‬‬‫ﺑﺮﮔﺰاري ﺟﻠﺴﺎت ﻫﻔﺘﮕﯽ ﺷـﺮح ﺧﻄﺎﺑﻪ ﻏﺪﯾﺮ در ﻣﮑﺎن ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ‪،‬ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺗﻮزﯾﻊ ﮐﺘﺎب ﻫﺎي ﺧﻄﺎﺑﻪ و ﺗﺸﻮﯾﻖ ﺑﻪ ﺣﻔﻆ ﻓﺮازﻫﺎي آن‪،‬‬‫ﺑﺎ ﻫﺪف ﻧﺸﺮ و ﺗﺮوﯾﺞ ﺧﻄﺎﺑﻪ ي ﻏﺪﯾﺮ ‪.‬‬
‫دوره ﻫﺎي ﻏﺪﯾﺮ ﺷﻨﺎﺳﯽ‪:‬‬‫اﯾﻦ دوره ﻫﺎ ﺑﺎ ﻫﺪف ﺟﺬب و ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻣﺒﻠﻐﯿﻦ ﻏﺪﯾﺮ ‪ ،‬ﺟﻬﺖ اﻋﺰام ﻧﯿﺮوي اﻧﺴﺎﻧﯽ در ﺳـﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ ‪ ،‬در راﺳـﺘﺎي اﻫﺪاف ﻋﺎﻟﯿﻪ ي ﻣﺮﮐﺰ‬‫و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ آﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻃﻼب ‪ ،‬داﻧﺸﺠﻮﯾﺎن و ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨﺪان‪،‬ﺑﺎ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻏﺪﯾﺮ ﺷﻨﺎﺳﯽ ‪،‬ﺑﺮﮔﺰار ﻣﯽ ﮔﺮدد‪.‬‬‫اﺣﯿﺎي دﻫﻪ ﻏﺪﯾﺮ‪:‬‬‫ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺑﺮﮔﺰاري ﺟﺸـﻨﻬﺎي ﻏﺪﯾﺮ از ﯾﮏ روز ﺑﻪ ﯾﮏ دﻫﻪ ﺑﺎ ﻫﺪف اﻧﺠﺎم وﻇﯿﻔﻪ ي ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻏﺪﯾﺮ ‪ ،‬ﺗﻌﻈﯿﻢ ﺷـﻌﺎﺋﺮ اﻟﻬﯽ ﺑﻮده و ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺮوﯾﺞ و‬‫ﮔﺴﺘﺮش ﺟﺸﻦ ﻫﺎي ﻏﺪﯾﺮ ﻣﯽ ﮔﺮدد ‪.‬‬
‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ اﺣﯿﺎي دﻫﻪ ي ﻏﺪﯾﺮ ﻓﺮﺻﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮي را ﺑﺮاي ﻣﺒﻠﻐﯿﻦ و ﺷﺮﮐﺖ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن در اراﺋﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻏﺪﯾﺮ و ﭘﺬﯾﺮش آن ﻓﺮاﻫﻢ‬‫ﻧﻤﻮد‪.‬‬‫ﺗﻮﻟﯿﺪات ﻣﺮﮐﺰ ‪:‬‬
‫ﺗﻮﻟﯿـﺪ ﻧﺮ م اﻓﺰار ﻫـﺎي ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه و راه اﻧـﺪازي ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ دﯾﺠﯿﺘﺎﻟﯽ ﻏـﺪﯾﺮ‪ ،‬ﺑﺮ روي وب ﺳﺎﯾﺖ ﭘﺎﯾﮕﺎه ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳـﺘﺎن ‪ ،‬ﺑﺎ اﻣﮑﺎن‬‫داﻧﻠﻮد راﯾﮕﺎن ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ ﺑﺮ روي ﺗﻠﻔﻦ ﻫﺎي ﻫﻤﺮاه ‪ ،‬ﺑﺎ ﻫﺪف ﺗﻮﺳﻌﻪ ي ﻧﺸﺮ و اﻃﻼع رﺳﺎﻧﯽ ﻣﻌﺎرف ﻗﺮآن وﻋﺘﺮت و دﻓﺎع از ﺣﺮﯾﻢ ﺷﯿﻌﻪ ‪.‬‬
‫ﺗﻮﻟﯿﺪ ﮐﻠﯿﭙﻬﺎ ‪ ،‬ﻃﺮاﺣﯽ ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎ و ﭘﻮﺳﺘﺮﻫﺎ ‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع ﻏﺪﯾﺮ و وﻻﯾﺖ و اﻣﮑﺎن داﻧﻠﻮد راﯾﮕﺎن آﻧﻬﺎ از روي ﺳﺎﯾﺖ ﺑﺮاي ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨﺪان‬‫راه اﻧﺪازي وب ﺳﺎﯾﺖ ﻫﺎي ﻣﺮﮐﺰ‪:‬‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﺑﺎ درك رﺳﺎﻟﺖ ﺳﻨﮕﯿﻦ ﺧﻮد درراﺳﺘﺎي ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻏﺪﯾﺮ ﭘﺎ در ﻋﺮﺻﻪ ي ﺟﻬﺎﻧﯽ ﮔﺬاﺷﺘﻪ و ﺑﺎ ﺗﻼش ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و‬‫ﻣﺘﺨﺼﺼـﯿﻦ اﻗﺪام ﺑﻪ راه اﻧﺪازي وب ﺳﺎﯾﺖ ﻫﺎﯾﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ‪ :‬ﺳﺎﯾﺖ ﭘﺎﯾﮕﺎه ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ‪ ،‬ﺳﺎﯾﺖ دﻫﻪ ي ﻏﺪﯾﺮو ﺳﺎﯾﺖ دﻋﺎ ﺑﺮاي‬‫وارث ﻏـﺪﯾﺮ )ﻣﮑﯿﺎل اﻟﻤﮑﺎرم( ‪،‬ﻧﻤﻮده اﺳﺖ و اﻧﺠﺎم اﯾﻦ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺑﺎﻋﺚ اﯾﺠﺎد ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﯽ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻌﺎرف ﻏﻨﯽ ﺷـﯿﻌﻪ ﺑﺎ اﻧﮕﯿﺰه‬‫ﻧﺸـﺮ ﻣﻌـﺎرف‪،‬ﺳـﺮوﯾﺲ دﻫﯽ ﺑﻪ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و ﻃﻼـب‪،‬ﮔﺴﺘﺮش ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﻏﻨﯽ ﮐﺮدن اوﻗﺎت ﻓﺮاﻏﺖ ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨـﺪان ﺑﻪ ﻧﺮم اﻓﺰار ﻫﺎي‬‫ﻋﻠﻮم اﺳﻼﻣﯽ در دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻻزم ﺟﻬﺖ ﺳﻬﻮﻟِﺖ رﻓﻊ اﺑﻬﺎم از ﺷﺒﻬﺎت ﻣﻨﺘﺸﺮه در ﺟﺎﻣﻌﻪ‪،‬ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﻬﺪ ﮐﻮدك ﻏﺪﯾﺮ‪:‬‬‫ﺑﺮﮔﺰاري ﻣﻬـﺪﻫﺎي ﮐﻮدك ﻏـﺪﯾﺮ‪ ،‬وﯾﮋه ي ﺧﺮدﺳﺎﻻن ‪،‬ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ ﺑﺮﮔﺰاري ﻫﻤﺎﯾﺸـﻬﺎ و ﻣﺮاﺳـﻤﺎت دﻫﻪ ي ﻏـﺪﯾﺮ ‪ ،‬ﺑﺎ ﻫﺪف ﺷـﮑﻮﻓﺎﯾﯽ‬‫ﻣﺤﺒﺖ دروﻧﯽ آﻧﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﻀﺮت ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم در ﻗﺎﻟﺐ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻫﺎي زﯾﺒﺎ ‪،‬ﺑﯿﺎن ﻗﺼﻪ ﻫﺎي ﻏﺪﯾﺮ و اﻫﺪاي ﺑﺴﺘﻪ ﻫﺎي ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ‪ ،‬از‬‫ﺟﻤﻠﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎي اﯾﻦ ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﺳﻔﺮه اﺣﺴﺎن اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ‪:‬‬
‫ﺳﻔﺮه ﻫﺎي اﺣﺴﺎن ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎ ﻫـﺪف ﺗﺮوﯾﺞ ﺳـﻨﺖ ﺣﺴـﻨﻪ اﻃﻌﺎم و اﻫﺪاي ﻧﺎن در روز ﻏﺪﯾﺮ‪،‬ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺗﻘﺪﯾﻢ ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎي ﺣﺎوي‬‫ﻣﻌـﺎرف ﻏـﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﺟﻠﻮه اي زﯾﺒﺎ در ﺧﯿﺎﺑﺎن ﻫﺎ و ﻣﯿﺎدﯾﻦ ﺷـﻬﺮ در ﺳﺎل ﻫﺎي اﺧﯿﺮ‪،‬ﺟﻬﺖ ﺗﺮوﯾـﺞ و ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻏـﺪﯾﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﺴﺘﺮده ‪،‬ﺑﺮﮔﺰار‬‫ﮔﺮدﯾﺪ‪.‬ﺑﻪ ﺣﻤﺪ اﷲ ﻫﺮ ﺳﺎﻟﻪ ﺑﺎ ﮐﻤﮏ ﻫﯿﺎت ﻣﺬﻫﺒﯽ و ﺧﯿﺮﯾﻦ ﻣﺤﺘﺮم و اﺳـﺘﻘﺒﺎل ﻣﺮدم از اﯾﻦ ﺳـﻨﺖ ﺣﺴﻨﻪ ي اﻧﺒﯿﺎي اﻟﻬﯽ و اﺋﻤﻪ ي اﻃﻬﺎر‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم‪،‬ﺧﺎﺻﻪ ﺣﻀﺮت رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻫﺮﭼﻪ ﺑﺎﺷﮑﻮه ﺗﺮ در ﺣﺎل ﺑﺮﮔﺰاري ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﺗﺠﻠﯿﻞ از ﺧﺎدﻣﯿﻦ ﻏﺪﯾﺮ ‪:‬‬
‫ﺑﺮﮔﺰاري ﻫﺮ ﺳﺎﻟﻪ ﻣﺮاﺳـﻤﺎت ﺗﺠﻠﯿﻞ از ﺧﺎدﻣﯿﻦ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺎ ﺷﮑﻮﻫﯽ ﺑﺎ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﭼﻬﺮه ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر ﻏﺪﯾﺮ و ﺗﺠﻠﯿﻞ از اﻓﺮادي ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﺮ‬‫ﻧﺤﻮي ﺧﺪﻣﺘﮕـﺬار ﻏـﺪﯾﺮ و اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻮده اﻧـﺪ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻌﺮﻓﯽ و ﺗﺠﻠﯿﻞ از ﻫﯿﺌﺖ ﻫﺎي ﻣﺤﺘﺮم ﻣﺬﻫﺒﯽ ‪ ،‬ﻣﺮاﮐﺰ ‪،‬‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 580‬از ‪581‬‬‫ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎ ‪ ،‬ﺳﺘﺎد ﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در ﻣﻮرد ﻏﺪﯾﺮ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ داﺷﺘﻪ اﻧﺪ و ﺗﻘﺪﯾﻢ ﺗﻨﺪﯾﺲ‪ ،‬ﻟﻮح ﺗﻘﺪﯾﺮ و ﻫﺪاﯾﺎ ﺑﻪ ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﻦ اﯾﻦ ﻣﺮاﮐﺰ‪.‬‬‫ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻫﯿﺌﺖ ﻫﺎي ﻣﺤﺘﺮم ﻣﺬﻫﺒﯽ و ﻣﺮاﮐﺰ ‪:‬‬
‫ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻫﯿﺌﺖ ﻫﺎي ﻣﺤﺘﺮم ﻣﺬﻫﺒﯽ و ﻣﺮاﮐﺰ و ﻫﻤﮑﺎري ﺑﺎ آﻧﻬﺎ و اراﺋﻪ راﻫﮑﺎرﻫﺎي ﻋﻤﻠﯽ‪ ،‬ﻃﺮﺣﻬﺎ‪ ،‬ﮐﻠﯿﭙﻬﺎ و ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﺤﺘﻮاي ﻏﺪﯾﺮ‬‫و وﻻﯾﺖ‪ ،‬ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻫﺪف ﻫﺮﭼﻪ ﺑﺎﺷﮑﻮه ﺗﺮ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪن ﺟﺸﻨﻬﺎي ﺑﺰرگ ﻏﺪﯾﺮ در اﯾﺎم ﺳﺮور آل ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﻬﺎي آﯾﻨﺪه ﻣﺮﮐﺰ ‪:‬‬
‫راه اﻧﺪازي ﭘﻮرﺗﺎل ﺟﺎﻣﻊ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﯿﺖ اﻣﺎﻣﺖ در ﺷﺒﮑﻪ اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ‬‫ﺗﺄﺳﯿﺲ ﻣﻮزه ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع وﻻﯾﺖ واﻣﺎﻣﺖ ﺟﻬﺖ ﺑﺎزدﯾﺪ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن داﺧﻠﯽ و ﺧﺎرﺟﯽ‬‫ﺗﺄﺳﯿﺲ ﺷﺒﮑﻪ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع ﭘﺨﺶ و ﺗﻮﻟﯿﺪ آﻣﻮزه ﻫﺎي دﯾﻨﯽ ﺑﺮ ﻣﺤﻮر اﺋﻤﻪ اﻃﻬﺎر ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم‬‫اﯾﺠﺎد ﻣﮑﺎﻧﻬﺎﺋﯽ ﺑﺮاي ﮔﺬراﻧﺪن اوﻗﺎت ﻓﺮاﻏﺖ ﺑﺮاي ﮐﻠﯿﻪ ﺳﻄﻮح و ﺳﻨﯿﻦ‬‫ﺑﺮﭘﺎﺋﯽ اردوﻫﺎي ﺳﯿﺎﺣﺘﯽ وزﯾﺎرﺗﯽ ﺑﺮاي ﻧﺨﺒﮕﺎن وﻓﻌﺎﻻن در زﻣﯿﻨﻪ ﻏﺪﯾﺮ‬‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ اﺟﺮاي ﻣﺎﮐﺖ ﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻏﺪﯾﺮ در ﻣﺮاﮐﺰ و ﻣﯿﺎدﯾﻦ ﺧﺎص وﺣﺴﺎس‬