ຆວະຌາໂພັຌເຌລະຍ຺ຍຌິຽວຈຌາຽຂ຺າໄພືຈ-ຏັກ ຋ໃ ກິຌແຈໄຍາຄຆະຌິຈ2014຃ະຌະວິ຋ະງາສາຈສິໃຄ຾ວຈລໄຬມ຃າຌາລະຍ຺ຍຌິຽວຈຌາຽຂ຺າໄ ມຍ຺ຈຍາຈ ຾ລະ ຃ວາມສາ຃ັຌຉໃ ກັຍຆວິຈກາຌຽຎັຌຢູໃ ຂຬຄຎະຆາຆ຺ຌໄ ໃ າຌັຌໄ ຾ຉໃງັຄມສັຈ, ມພືຈ ຋ໃ ຽຎັຌຬາຫາຌ ຾ລະ ຽຎັຌລາວຢໃາຄຫົວຄຫົາງ. ເຌ຋຺ໃຄຌາຍໃ ມພຼຄ຾ຉໃຽຂ຺າຽ຋຺
ໄ . ລະຍ຺ຍຌິຽວຈຌາຽຂ຺າໄ
ສິຌ຃ໄາ ຆື-ໄ ຂາງ ຾ລກຎໃຼຌ ຋ໃ ຽອັຈເຫ ໄຆວິຈກາຌຽຎັຌຢູໃ ຂຬຄຎະຆາຆ຺ຌຈຂຌໄ າກຆຸມຆ຺ຌ ຾ລະ ມສໃວຌອໃວມເຌກາຌ຃ຸ ມໄ ຃ຬຄຢໃາຄຽຎັຌລະຍ຺ຍ ຽພືໃຬ ອັຍຎະກັຌ຃ວຌຊືກອັຍອູ ຅ໄ າຄຈໄາຌວິ຋ະງາສາຈກໃ ຼວກັຍລະຍ຺ຍຌິຽວຈຌາຽຂ຺າໄ ຅ິໃຄ຃ວາມງືຌງ຺ຄເຌຬາຌາ຃຺ຈ. ສະຌັຌໄ , ຃ວາມອູ ຋ໃ ສາ຃ັຌ. ຎືມຫ຺ໄ ວຌ຾ມໃໄ ຌຽຎັຌຏ຺ຌຏະລິຈຂຬຄ ຋ິມຄາຌ ຋ໃ ສກສາ ກາຌຌາເຆໄໄ ຌຊາຌ຋ືໄ
ຽຎັຌ຃ວາມອູ ພຆວະຌາໂພັຌ ເຌລະຍ຺ຍຌິຽວຈຌາຽຂ຺າໄ ຾ຍຍງືຌງ຺ຄ
ມພາສາຬັຄກິຈວໃ າ
Sustainableໄໄ ຌພືຌຊາຌ
Utilization of Ricefield Ecosystem (SURE) ຋ໃ ມກາຌຽກັຍກາ, ຍັຌ຋ກຂມູ຋າຄຈໄາຌຆວະຌາໂພັຌຂຬຄລະຍ຺ຍຌິຽວຈຌາຽຂ຺າໄ
ຽພືໃຬຽຎັຌຍໃຬຌຬຄເຫ ໄ຾ກໃ ຌັກອຼຌ, ຌັກສກສາ,ໄໄ ເໝໃ ແຈໄຌາເຆໄຽຂ຺າໄ ເຌກາຌສກສາ, ຃຺ຌ຃ວໄ
ຎັຌງາຆ຺ຌ ຾ລະ ຎະຆາຆ຺ຌ ຿ຈງສະຽພາະ຃຺ຌລຸ ຌາ ຾ລະໄໄ ຌຽຎັຌສະຍັຍ຋າຬິຈ ຽຆິໃຄງັຄມຂຬຍຽຂຈໄ ຃ຬຄເຫ ໄມ຃ວາມງືຌງ຺ຄ. ຽຌືຬໄ ເຌຎມຽຫົັ ໄ ຾ມໃວາຄ຾ຏຌ຃ຸ ມມຌໄສກສາ຅າກັຈຢູໃ ຍໃ ຬາຈສາມາຈຽຎັຌຉ຺ວ຾຋ຌ຋຺ໃວຎະຽ຋ຈແຈໄ ຅ໃ ຄຍໃ ຎາສະ຅າກແຈໄຂຂາຈຉ຺ກຍ຺ກຏໃຬຄໃັ ຃າຉາຌິຉຆິ ມ຺ ຅າກຍັຌຈາ຋ໃ າຌຏູ ຬໄ ໃ າຌ ຽພືໃຬຎັຍຎຸ ຄຍາຄສໃວຌ ພວກຽອ຺າ຋ິມຄາຌຫວັຄຢໃາຄງິຄວໃາ຅ະແຈໄອຍໄ ວຌສ຺ໄ ມຍູ ຌຂຌເຌ຿ຬກາຈໜໄໄເຫ ໄຎມຫ຺າ.
຋ິມຄາຌ SURE
1.

຃ະຌະຏູ ຾ໄ ຎ ຾ລະ ອຼຍອຼຄ:ຬາ຅າຌ ຾ຍໄ ຽພງແຆິ ຌັ ລາແຆຬາ຅າຌ ສຸ ລ຅຃ະຌະວິ຋ະງາສາຈສິໃຄ຾ວຈລໄຬມ
຃ະຌະວິ຋ະງາສາຈສິໃຄ຾ວຈລໄຬມ຃ະຌະໜໃວງຬາສາສະໝັກ SEED,ຌາຄ ສາລະວ຺ຄ ຋າມະຽ຅ຈ຃ະຌະວິ຋ະງາສາຈສິໃຄ຾ວຈລໄຬມ
ໄສູຌພັຈ຋ະຌາກາຌລໄຼຄຎາຌາຆວຄ



Mr. Hiromu IKENOUENARC, Japanັ ລຼຍວິແຆຌາຄ ໜູອກNARC, Lao PDR

2. ສະໜັຍສະໜູຌຈໄາຌຽຉັກຌິກ:

Japan Wildlife Research Center (JWRC), Japan3. ສະໜັຍສະໜູຌຈໄາຌກາຌຽຄ ິຌ:Nagao Natural Environment Foundation (NEF), Japanສາລະຍາຌ
ໜໄາ
1.

຃ວາມ຾ຉກຉໃ າຄລະຫວໃ າຄສັຈ ຾ລະ ພືຈ.................................................... 12.

ກາຌ຅າ຾ຌກຆະຌິຈຂຬຄພືຈ................................................................. 13.

ກາຌ຅ະຽລຌຽຉຍ຿ຉຂຬຄພືຈ຾ຉໃ ລະຎະຽພຈ............................................... 24.

ກຸໃ ມພືຈມ຾ກໃ ຌ................................................................................. 35.

ຎະຽພຈຏັກກູຈ................................................................................ 186.

ຎະຽພຈຽ຋຺າ.................................................................................... 19

1. ຃ວາຓ຾ຉກຉ່າຄລະຫວ່າຄສັຈ ຾ລະ ຑືຈິ ຿ຈງກາຌກິຌຬິຌຆີວຈັ ຊຸ ຽຆັ່ຌ: ສັຈ຅າຑວກກິຌຑືຈ, ສັຈ຅າຑວກສັຈສາຓາຈຈາລ຺ຄຆີວຈີ້ ຾ລະ ສັຈ຅າຑວກກິຌ຋ັຄຑືຈ ຾ລະ ສັຈ. ເຌ຋າຄກ຺ຄກັຌຂີ້າຓ ຑືຈສາຓາຈຏະລິຈຬິຌຆີກິຌຆີຌີ້ ງ຿ຉຓັຌຽຬຄແຈີ້ ຿ຈງຓີຂະຍວຌກາຌ຾ລກຎ່ຼຌ຋າຈ ຃າຍຬຌແຈຬ໋ ຬກແຆ ( CO2), ແຈີ້ວັຈຊຸຈວີ້ ຌແຈີ້ຽກີຈຂືຌເຌີ້
ຓີກາຌ຾ງກຉ຺ວຽຎັຌຬາງ ຃າຍຬຌແຈຬ໋ ຬກແຆ ຾ລະ ຌາີ້ ຂະຍວຌກາຌຌີຓັີ້ າ:ຑາກສ່ ວຌສີຂຼວຂຬຄຑືຈ (ສ່ ວຌເຫງ່ ຾ຓ່ ຌເຍ) ຽຬີຌວ່“ກາຌສັຄຽ຃າະ຾ສຄ” ຂະຍວຌກາຌຌີ ີ້ັ ຊຸ ຬຬກຓາ.
ຑືຈ຅ະຏະລິຈຬາງ ຬ຺ກຆີຽ຅ຌ (O2) ຾ລະ ຏະລິຈຬິຌຆີວຈ2. ກາຌ຅າ຾ຌກຆະຌິຈຂຬຄຑືຈ
຿ຈງ຋຺່ວແຎ຾ລີ້ວຑືຈແຈີ້຾ງກຬຬກຽຎັຌ 3 ກຸ່ ຓເຫງ່ ຃ື:(1) ກຸ່ ຓຑືຈຓີ຾ກ່ ຌ(2) ກຸ່ ຓຏັກກູຈ(3) ກຸ່ ຓຽ຋຺າີ້ ວຌີຓີີ້(1) ກຸ່ ຓຑືຈຓີ຾ກ່ ຌ: ຅ະຓີຈຬກ, ຓີໝາກ ຾ລະ ຂະຫງາງຑັຌຈີ້ວງ຾ກ່ ຌ, ດູ່ ເຌຎືຓຫ຺ີ້ ຄໝ຺ຈ 15 ຆະຌິຈ.
ຑືຈຎະຽຑຈຌີ຋ັີ້ ວຌີຓີີ້
(2) ກຸ່ ຓຏັກກູຈ: ຍ່ ຓີຈຬກ, ຍ່ ຓີໝາກ ຾ລະ ຂະຫງາງຑັຌຈີ້ວງສະຎ, ດູ່ ເຌຎືຓຫ຺ີ້ ຄໝ຺ຈ 2 ຆະຌິຈ.
ຑືຈຎະຽຑຈຌີ຋ັັ
(3) ກຸ່ ຓຽ຋຺າ: ຾ຓ່ ຌ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉເຌຌາີ້ ຾ລະ ຍ່ ຬຌຆ່ ຸ ຓ ຓີອູຍອ່ າຄຍ່ ສາຓາຈກາຌ຺ຈແຈີ້ຆຈີ້
ີ້ີ້ື ຎະຽຑຈຌີ຋ັຄໝ຺ຈ 2 ຆະຌິຈ.
ຽ຅ຌ, ດູ່ ເຌຎືຓຫ຺ວຌີຓີຑຈ13. ກາຌ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉຂຬຄຑືຈ຾ຉ່ລະຎະຽຑຈີ້ ່ ຅າກຽ຋ິຄກາຌ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉຂຬຄຑືຈ ຾ຓ່ ຌຬີຄຉາຓ຃ວາຓຽໝາະສ຺ຓຂຬຄ຾ຉ່ ລະຑືຌ຋ີຍ຺ກ, ຾຃ຓຌາີ້ ຫາເຉີ້ຌາີ້ ຿ຈງລວຓ຾ລີ້ວແຈີ້຾ງກຬຬກຽຎັຌ 7 ຎະຽຑຈຈັ່ຄຌີ:ີ້

Type Aຎະຽຑຈ ກຎະຽຑຈ
ຂ
Type BType C຃ຎະຽຑຈType Dຎະຽຑຈ ຄType Eຎະຽຑຈ ຅Type Fຎະຽຑຈ ສType Gຎະຽຑຈ ຆຎະຽຑຈ ກ: ອ່ າຄກາງ຋ັຄໝ຺ຈຂຬຄຑືຈ ຽຉີຍ຿ຉດູ່ ຽ຋ິຄຍ຺ກ ຋ີ່ຓີຬາກາຈ.
ີ້ຎະຽຑຈ ຂ: ຑາກສ່ ວຌອາກຂຬຄຓັຌດູ່ ເຉີ້ຌາີ້ ສ່ ວຌງຬຈຫົເື ຍ຅ະຒູ ຽ຋ິຄໜີ້າຌາ.

ີ້ າຌາ.
ີ້ ຌໜີ້ີ້
ຎະຽຑຈ ຃: ຑາກສ່ ວຌອາກ, ລາ ຾ລະ ເຍຓັຌດູ່ ເຉີ້ຌາີ້ ຓີຑຼຄ຾ຉ່ ຈຬກ຋ີ່ຑ຺ຌຂຶີ້ ຄ.
ີ້ ເຍ ຒູ ດ່ ູ ໜີ້າຌາີ້ ສ່ ວຌຈຬກ ຾ລະ ໝາກ຅ະຑ຺ຌຂຶີ້ ຌຽ຋ິ
ຎະຽຑຈ ຄ: ຑາກສ່ ວຌອາກ, ລາ ດູ່ ເຉີ້ຌາ.
ີ້ຎະຽຑຈ ຅: ຋ຸກຑາກສ່ ວຌ຾ຓ່ ຌຒູ ດ່ ູ ໜີ້າຌາ.
ີ້ ຄ.
ີ້ ລາຒູ ໜາີ້ ຌາີ້ ສ່ ວຌງຬຈ, ຈຬກ, ໝາກ ຅ະຑ຺ຌຂຶີ້ ຌຽ຋ິຎະຽຑຈ ສ: ຑາກສວ່ ຌອາກຐັ ຄຈິຌເຉີ້ຌາ,ີ້ຎະຽຑຈ ຆ: ຋ຸກຑາກສ່ ວຌຂຬຄຑືຈດູ່ ເຉີ້ຌາ.

2

4. ກຸ່ ຓຑືຈຓີ຾ກ່ ຌ:
ີ້4.1. ຍ຺ວຂີ຾ຍີ້

ຆະຌິຈຈຬກຫົາງສີ ຽຆັ່ຌ: ສີ຾ຈຄ, ຍ຺ວ ຾ລະ ສີຂາວ. ຓີກາຌ຅ະຽລີຍຽຉີຍ຿ຉຎະຽຑຈ ຄ.
ີ້ ຌວ່ າ: ສາງຍ຺ວສາລັຍກາີ້ ຌຂຬຄຈຬກ ຽອ຺າຽຬີຌກັື າງຍ຺ວ ຋ີ່ວາຄຂາງຉາຓຉະຫົາຈ
ກາີ້ ຌຂຬຄຈຬກຫົສ3

4.2. ຍ຺ວຫົວຄກາຌ຅ະຽລີຍຽຉີຍ຿ຉ຾ຍຍຎະຽຑຈ ຄີ້ າີ້ ຾ລະ ໝາກຍ຺ວ ຽ຋ິຄໜີ້າຌາ.
ີ້ິ ຑືຌຌສ່ ວຌ຋ີ່ກິຌແຈີ້຾ຓ່ ຌ: ຫ຺ວຍ຺ວດູ່ ເຉີ້ຈຌີ້ ຈຌິ )ຫ຺ວຍ຺ວ (ລາຉ຺ຌເຉີ້ໝາກຍ຺ວ

4

4.3. ຏັກກາີ້ ຌ຅ຬຄກາຌ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉ຾ຍຍຎະຽຑຈ ຂສ່ ວຌ຋ີ່ກິຌແຈີ້຾ຓ່ ຌ: ກາີ້ ຌ, ເຍ ຾ລະ ຈຬກຬ່ ຬຌ ຋ີ່຾ຉກຬຬກຓາເໝ່.

ກາີ້ ຌ, ເຍຬ່ ຬຌ ຋ີ່ກິຌແຈີ້

5

4.4. ຍຬຌກາຌ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉ຾ຍຍຎະຽຑຈ ກສ່ ວຌກິຌແຈີ້຾ຓ່ ຌ: ກາີ້ ຌ ຾ລະ ເຍ.

ກາີ້ ຌ ຾ລະ ເຍ ຋ີ່ກິຌແຈີ້6

4.5. ຏັກ຿ຫຍຽຫຍ
ກາຌ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉ ຎະຽຑຈ ຃ສ່ ວຌ຋ີ່ກິຌແຈີ້຾ຓ່ ຌ: ກາີ້ ຌ ຾ລະ ເຍກາີ້ ຌ ຾ລະ ເຍ7

4.6. ຏັກຉ຺ຍຆາວາີ້ ຌ຾ຍຍຎະຽຑຈ ຂກາຌ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉ຾ຍຍຎະຽຑຈ ຅ ຾ຉ່ ຍາຄ຃ັຄ຾ຓ່ສ່ ວຌ຋ີ່ກິຌແຈີ້຾ຓ່ ຌ: ເຍ ຾ລະ ຈຬກຬ່ ຬຌ ຋ີ່຾ຉກຬຬກຓາເໝ່ເຍ ຾ລະ ຈຬກຬ່ ຬຌ ຋ີ່ກິຌແຈີ້8

4.7. ຏັກຬີ່ອິຌ
ກາຌ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉຎະຽຑຈ ຂສ່ ວຌ຋ີ່ກິຌແຈີ້຾ຓ່ ຌ: ເຍ ຾ລະ ກາີ້ ຌຬ່ ຬຌ ຋ີ່຾ຉກຬຬກຓາເໝ່ເຍ ຾ລະ ກາີ້ ຌຬ່ ຬຌ ຋ີ່ກິຌແຈີ້

9

4.8. ຏັກກະຽສຈ
ກາຌ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉ຾ຍຍຎະຽຑຈ ສສ່ ວຌ຋ີ່ກິຌແຈີ້຾ຓ່ ຌ: ກາີ້ ຌ ຾ລະ ເຍຬ່ ຬຌກາີ້ ຌ ຾ລະ ເຍຬ່ ຬຌ ຋ີ່ກິຌແຈີ້10

4.9. ຏັກຎຬຈຌາີ້
ກາຌ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉຎະຽຑຈ ສສ່ ວຌ຋ີ່ກິຌແຈີ້຾ຓ່ ຌ: ກາີ້ ຌ ຾ລະ ເຍຬ່ ຬຌ (ງຬຈຬ່ ຬຌ)ລັກສະຌະຂຬຄຈຬກຎຬຈຌາີ້

11

4.10. ຏັກຫ຺ຓໜາຓ
ກາຌ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉຎະຽຑຈ ກສ່ ວຌ຋ີ່ກິຌແຈີ້຾ຓ່ ຌ: ກາີ້ ຌ ຾ລະ ເຍ.

ລັກສະຌະຂຬຄຈຬກຏັກຫ຺ຓໜາຓ

12

4.11. ຏັກຂະ຾ງຄ
ກາຌ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉຎະຽຑຈ ຂສ່ ວຌ຋ີ່ກິຌແຈີ້຾ຓ່ ຌ: ຋ັຄໝ຺ຈ.

ກາີ້ ຌ ຾ລະ ເຍ13

4.12. ໝາກ຾຃ີ້ຄ
ກາຌ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉຎະຽຑຈ ກສ່ ວຌ຋ີ່ກິຌແຈີ້຾ຓ່ ຌ: ໝາກລັກສະຌະໝາກ຾຃ີ້ຄ

14

4.13. ຏັກຍ຺ຄີ້ີ້ ່ ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉ຾ຍຍຎະຽຑຈ ກກາຌ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉຎະຽຑຈ ຅ ຾ຉ່ ຍາຄ຃ັຄກສ່ ວຌ຋ີ່ກິຌແຈີ້຾ຓ່ ຌ: ກາີ້ ຌ ຾ລະ ງຬຈຬ່ ຬຌກາີ້ ຌ ຾ລະ ງຬຈຬ່ ຬຌ15

4.14. ຏັກຍີຬ່ຼຌກາຌ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉຎະຽຑຈ ຂສ່ ວຌກິຌແຈີ້຾ຓ່ ຌ: ກາີ້ ຌ ຾ລະ ເຍຬ່ ຬຌ16

4.15. ຏັກໜຬກກາຌ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉຎະຽຑຈ ກສ່ ວຌ຋ີ່ກິຌແຈີ້຾ຓ່ ຌ: ຋ັຄໝ຺ຈກາີ້ ຌ ຾ລະ ເຍ ຂຬຄຏັກໜຬກ

17

5. ຎະຽຑຈຏັກກູຈ
5.1.

ຏັກ຾ວ່ ຌກາຌ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉຎະຽຑຈ ຂສ່ ວຌ຋ີ່ກິຌແຈີ້຾ຓ່ ຌ: ຋ັຄໝ຺ຈກາີ້ ຌ ຾ລະ ເຍ18

5.2. ຏັກກູຈຌາີ້ກາຌ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉຎະຽຑຈ ກສ່ ວຌ຋ີ່ກິຌແຈີ້຾ຓ່ ຌ: ກາີ້ ຌ ຾ລະ ເຍຬ່ ຬຌກາີ້ ຌ ຾ລະ ເຍຬ່ ຬຌ19

6. ຎະຽຑຈຽ຋຺າ
6.1. ຽ຋຺າກາຌ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉຎະຽຑຈ ຆສ່ ວຌ຋ີ່ກິຌແຈີ້຾ຓ່ ຌ: ຋ັຄໝ຺ຈອູ ຍຽ຋຺າ຋ີ່ຽກີຈເຌ຋າຓະຆາຈ20

6.2. ແ຃ຫີຌກາຌ຅ະຽລີຌຽຉີຍ຿ຉຎະຽຑຈ ຆສ່ ວຌ຋ີ່ກິຌແຈີ້຾ຓ່ ຌ: ຋ັຄໝ຺ຈ21ອຼຍອຼຄ຿ຈງ຋ິມຄາຌຂຬຄ SURE ຃ະຌະວິ຋ະງາສາຈສິໃຄ຾ວຈລໄຬມ, (FES), ມະຫາວິ຋ະງາແລ຾ຫໃ ຄຆາຈ (NUOL).
ໄ ສູ ຌພັຈ຋ະຌາກາຌລໄຼຄຎາຌາຆວຄ(NADC), ກ຺ມລໄຼຄສັຈ ຾ລະ ກາຌຎະມ຺ຄ (DLF).
 Network of Asian Rural Communities (NARC), Japan.
-ເຫໄ຃າ຾ຌະຌາຈໄາຌຽຉັກຌິກ຿ຈງ:Japan Wildlife Research Center (JWRC), Japan.

ສະໜັຍສະໜູຌ຿ຈງ:Nagao Natural Environment Foundation (NEF), Japan.

ກັຌງາ, 2014