Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

USTAWAz dnia 3 lipca 2002 r.
Prawo lotnicze1)(tekst jednolity)

Dział I
Przepisy ogólne
Rozdział 1
Zakres regulacji i definicje
Art. 1. 1. Przepisy Prawa lotniczego regulują stosunki prawne z zakresu lotnictwa cywilnego.
2. Przepisy Prawa lotniczego stosuje się do polskiego lotnictwa cywilnego oraz, w zakresie
ustalonym przez to prawo, również do obcego lotnictwa cywilnego.
3. Lotnictwo cywilne obejmuje wszystkie rodzaje lotnictwa, z wyjątkiem lotnictwa państwowego, tojest państwowych statków powietrznych oraz lotnisk państwowych wykorzystywanych wyłącznie dostartów i lądowań państwowych statków powietrznych.
4. Przepisów prawa lotniczego nie stosuje się do lotnictwa państwowego, z wyjątkiem przepisów art.
1 ust. 6-7, art. 2, 3-10, art. 11 ust. 1, art. 12, 14, 33, art. 35 ust. 2, art. 43, 44, 60, 74, 75, art. 76 ust. 2, art.
89, 92, 119-125, 128, 130, 133, 140, 149 i 150 ustawy, oraz z zastrzeżeniem ust. 5.
5. W przypadku wykorzystywania:
1) polskich i obcych państwowych statków powietrznych do prowadzenia działalności innej niż służba
publiczna,2) lotnisk lotnictwa państwowego do startów i lądowań cywilnych statków powietrznych oraz statków, októrych mowa w pkt 1,
przepisy ustawy stosuje się odpowiednio.
6. Nadzór nad działalnością lotnictwa państwowego, z zastrzeżeniem przepisów ustawy, sprawują
odpowiednio ministrowie właściwi ze względu na przynależność jednostki będącej właścicielem lubużytkownikiem państwowego statku powietrznego lub zarządzającej lotniskiem.
7. (uchylony).
8. Przepisy prawa lotniczego dotyczące przewozów lotniczych stosuje się odpowiednio do
nieodpłatnych przewozów dokonywanych przez przewoźnika lotniczego.
Art. 2. W rozumieniu przepisów ustawy:
1) statkiem powietrznym jest urządzenie zdolne do unoszenia się w atmosferze na skutek oddziaływania
powietrza innego niż oddziaływanie powietrza odbitego od podłoża;2) polskim państwowym statkiem powietrznym jest:a) statek powietrzny używany przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej (wojskowy statek
powietrzny),b) statek powietrzny używany przez jednostki organizacyjne Straży Granicznej, Policji, PaństwowejStraży Pożarnej i służby celnej (statek powietrzny lotnictwa służb porządku publicznego);3) użytkownikiem statku powietrznego jest jego właściciel lub inna osoba wpisana jako użytkownik dorejestru statków powietrznych;4) lotniskiem jest wydzielony obszar na lądzie, wodzie lub innej powierzchni w całości lub w części© Urząd Lotnictwa Cywilnego

1

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

przeznaczony do wykonywania startów, lądowań i naziemnego lub nawodnego ruchu statków
powietrznych, wraz ze znajdującymi się w jego granicach obiektami i urządzeniami budowlanymi ocharakterze trwałym, wpisany do rejestru lotnisk;5) lądowiskiem jest wydzielony obszar na lądzie, wodzie lub innej powierzchni w całości lub w części
przeznaczony do wykonywania startów, lądowań i naziemnego ruchu statków powietrznych, ujęty w
ewidencji lądowisk;
6) część lotnicza lotniska to obszar trwale przeznaczony do startów i lądowań statków powietrznych
oraz do związanego z tym ruchu statków powietrznych, wraz z urządzeniami służącymi do obsługi
tego ruchu, do którego dostęp jest kontrolowany;
7) zarządzającym lotniskiem jest podmiot, który został wpisany jako zarządzający do rejestru lotnisk
cywilnych;8) lądowaniem handlowym jest lądowanie w celu zabrania lub pozostawienia pasażerów, bagażu,towarów lub poczty, przewożonych odpłatnie;9) lotem handlowym jest lot związany z lądowaniem handlowym;10) lotem międzynarodowym jest lot, w trakcie którego następuje przekroczenie granicy państwowej;
11) lotem tranzytowym jest lot w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej, rozpoczynający się ikończący poza jej terytorium;12) lotem długodystansowym jest jednoodcinkowy lot na dystansie, którego pokonanie wymaga
minimum 8 godzin lotu statku powietrznego;13) przewozem lotniczym jest przewóz pasażerów, bagażu, towarów lub poczty, wykonywany statkiem
powietrznym odpłatnie;14) regularnym przewozem lotniczym jest przewóz lotniczy, jeżeli w każdym locie miejsca w statkachpowietrznych przeznaczone do przewozu pasażerów, bagażu, towarów lub poczty są publicznie
oferowane do nabycia, a przewóz jest wykonywany między tymi samymi punktami według
opublikowanego rozkładu lotów albo w stałych odstępach czasu lub z częstotliwością wskazującą na
regularność lotów;
15) przewozem czarterowym jest przewóz lotniczy dokonywany na podstawie umowy czarteru
lotniczego, w której przewoźnik lotniczy oddaje do dyspozycji czarterującego określoną liczbę miejsc
lub pojemność statku powietrznego w celu wykonania określonego przewozu pasażerów, bagażu,towarów lub poczty, wskazanych przez czarterującego;16) przewoźnikiem lotniczym jest podmiot uprawniony do wykonywania przewozów lotniczych na
podstawie koncesji - w przypadku polskiego przewoźnika lotniczego, lub na podstawie
odpowiedniego aktu właściwego organu obcego państwa - w przypadku obcego przewoźnika
lotniczego;17) portem lotniczym jest lotnisko użytku publicznego wykorzystywane do lotów handlowych;18) obowiązek użyteczności publicznej polega na zobowiązaniu:a) przewoźnika lotniczego do zapewnienia świadczenia usług przewozu lotniczego, spełniających
określone wymogi co do ciągłości, regularności, zdolności przewozowej i taryf, których
przewoźnik lotniczy nie spełniałby, kierując się jedynie interesem handlowym,b) zarządzającego lotniskiem do zapewnienia funkcjonowania lotniska z zachowaniem określonych
wymagań, których zarządzający lotniskiem nie spełniałby, kierując się jedynie interesem
handlowym- na warunkach określonych zgodnie z niniejszą ustawą;19) EASA jest Europejską Agencją Bezpieczeństwa Lotniczego w rozumieniu rozporządzenia nr
1592/2002/WE z dnia 15 lipca 2002 r. w sprawie wspólnych zasad w dziedzinie lotnictwa cywilnegooraz ustanowienia Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego (Dz. Urz. WE L 240 z
7.09.2002).
Rozdział 2
Umowy i przepisy międzynarodowe© Urząd Lotnictwa Cywilnego2

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

Art. 3. 1. Do stosunków prawnych z zakresu lotnictwa cywilnego stosuje się przepisy Prawa
lotniczego, o ile wiążące Rzeczpospolitą Polską ratyfikowane umowy międzynarodowe nie stanowią
inaczej.
2. Wiążące uchwały organizacji międzynarodowych ustanowionych na podstawie ratyfikowanych
umów międzynarodowych, w tym przyjęte przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego(ICAO) załączniki do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, sporządzonej w Chicago
dnia 7 grudnia 1944 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 35, poz. 212 i 214, z 1963 r. Nr 24, poz. 137 i 138, z 1969 r.
Nr 27, poz. 210 i 211, z 1976 r. Nr 21, poz. 130 i 131, Nr 32, poz. 188 i 189 i Nr 39, poz. 227 i 228, z
1984 r. Nr 39, poz. 199 i 200 oraz z 2000 r. Nr 39, poz. 446 i 447, z 2002 r. Nr 58, poz. 527 i 528 oraz z
2003 r. Nr 78, poz. 700 i 701), oraz ich zmiany, ogłaszane są bez zbędnej zwłoki wraz z oświadczeniamirządowymi dotyczącymi ich obowiązywania. Oświadczenia rządowe ogłaszane są w Dzienniku Ustaw
Rzeczypospolitej Polskiej ze wskazaniem miejsca publikacji uchwał będących przedmiotem ogłoszenia.
3. Jeżeli wiążące Rzeczpospolitą Polską umowy międzynarodowe, w tym wiążące uchwałyorganizacji międzynarodowych ustanowionych tymi umowami, przewidują jednakowe traktowanie
podmiotu polskiego i podmiotu obcego, minister właściwy do spraw transportu zapewni również w aktach
wykonawczych do niniejszej ustawy jednakowe traktowanie tych podmiotów.
4. Dla zwiększenia bezpieczeństwa i efektywności działania lotnictwa cywilnego minister właściwy
do spraw transportu może, w drodze rozporządzenia, wprowadzić do stosowania wymaganiamiędzynarodowe o charakterze specjalistycznym, w tym dotyczące bezpieczeństwa lotnictwa, budowy ieksploatacji statków powietrznych oraz urządzeń infrastruktury naziemnej, ustanawiane w szczególności
przez:
1) Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO);
2) Europejską Konferencję Lotnictwa Cywilnego (ECAC), w tym Zrzeszenie Władz Lotniczych (JAA);
3) Europejską Organizację do Spraw Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (EUROCONTROL);
4) Europejską Agencję Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA).
5. Uchwały organizacji międzynarodowych, o których mowa w ust. 2, oraz wymaganiamiędzynarodowe, o których mowa w ust. 4, zwane są dalej "przepisami międzynarodowymi".
Rozdział 3Zwierzchnictwo w przestrzeni powietrznej i właściwość prawa
Art. 4. 1. Rzeczpospolita Polska ma całkowite i wyłączne zwierzchnictwo w swojej przestrzeni
powietrznej. Funkcje wynikające z tego zwierzchnictwa wykonuje, w zakresie niezwiązanym z
umacnianiem obronności państwa, minister właściwy do spraw transportu.
2. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, warunki i sposób wykonywania funkcji
wynikających ze zwierzchnictwa w polskiej przestrzeni powietrznej oraz umacniania obronności, októrych mowa w ust. 1, na czas pokoju, uwzględniając związane z tym obowiązki i uprawnienia
odpowiednich służb i organów oraz zasadę współpracy instytucji zapewniających służby ruchu lotniczegoz odpowiednimi służbami i organami wojskowymi.
3. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, warunki i sposób przekazywania Ministrowi
Obrony Narodowej funkcji, o których mowa w ust. 1, na czas wojny, stanu wojennego lub stanuwyjątkowego, z uwzględnieniem zasad współpracy instytucji zapewniających służby ruchu lotniczego z
odpowiednimi służbami i organami wojskowymi oraz innymi organami państwowymi.
Art. 5. 1. W ramach wykonywania zwierzchnictwa, o którym mowa w art. 4, w polskiej przestrzeni
powietrznej zapewniane są służby żeglugi powietrznej zgodnie z:1) przepisami prawa Unii Europejskiej dotyczącymi Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej, a w
szczególności:a) rozporządzeniem (WE) nr 549/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r.
ustanawiającym ramy tworzenia Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej (Dz. Urz. UE L

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

3

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

96 z 31.03.2004; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 7, t. 8, str. 23),b) rozporządzeniem (WE) nr 550/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r. w
sprawie zapewniania służb nawigacji lotniczej w Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej(Dz. Urz. UE L 96 z 31.03.2004; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 7, t. 8, str. 31),c) rozporządzeniem (WE) nr 551/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r. w
sprawie organizacji i użytkowania przestrzeni powietrznej w Jednolitej Europejskiej Przestrzeni
Powietrznej (Dz. Urz. UE L 96 z 31.03.2004; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 7, t.
8, str. 41),d) rozporządzeniem (WE) nr 552/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r. w
sprawie interoperacyjności Europejskiej Sieci Zarządzania Ruchem Lotniczym (Dz. Urz. UE L 96
z 31.03.2004; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 7, t. 8, str. 46),e) rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2096/2005 z dnia 20 grudnia 2005 r. ustanawiającym wspólne
wymogi dotyczące zapewniania służb żeglugi powietrznej (Dz. Urz. UE L 335 z 21.12.2005, str.
13);2) umowami międzynarodowymi i przepisami międzynarodowymi;3) niniejszą ustawą i innymi ustawami.
2. Na podstawie umów międzynarodowych i porozumień wiążących Rzeczpospolitą Polską
realizowanie niektórych zadań w zakresie zapewniania służb żeglugi powietrznej może być:
1) rozciągnięte na przestrzeń powietrzną poza granicą Rzeczypospolitej Polskiej;2) wykonywane przy pomocy organów międzynarodowych określonych w tych umowach;3) wykonywane przy pomocy instytucji zapewniających służby żeglugi powietrznej innych państw.
Art. 6. W czasie lotu w polskiej przestrzeni powietrznej i w czasie przebywania na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej wszystkie statki powietrzne oraz osoby i rzeczy na tych statkach podlegają
prawu polskiemu, chyba że prawo to stanowi inaczej.
Art. 7. W czasie lotu poza granicami polskiej przestrzeni powietrznej i w czasie przebywania na
obszarze niepodlegającym zwierzchnictwu żadnego państwa polskie statki powietrzne oraz osoby i rzeczyna tych statkach podlegają prawu polskiemu, chyba że prawo to stanowi inaczej.
Art. 8. Lot i manewrowanie statku powietrznego odbywają się zgodnie z przepisami obowiązującymi
w granicach danego terytorium, a na obszarze niepodlegającym zwierzchnictwu żadnego państwa zgodnie z przepisami międzynarodowymi.
Art. 9. Polską ustawę karną stosuje się do obywateli polskich i cudzoziemców, którzy popełnili za
granicą:1) przestępstwo lub wykroczenie przeciwko Prawu lotniczemu, o których mowa w art. 210-212, jeżeli:a) sprawcą jest właściciel, użytkownik albo inny posiadacz bądź członek załogi polskiego statku
powietrznego,b) sprawcą jest osoba mająca miejsce zamieszkania lub prowadząca przedsiębiorstwo w
Rzeczypospolitej Polskiej, w tym członkowie władz takich przedsiębiorstw, będąca
użytkownikiem obcego statku powietrznego, bądź członek załogi takiego statku,c) czyn został popełniony na polskim statku powietrznym albo na statku powietrznym, którego
użytkownikiem jest osoba, o której mowa w lit. b;2) przestępstwo lub wykroczenie przeciwko przepisom, o których mowa w art. 8, lub inne przestępstwo
podlegające obowiązkowemu ściganiu zgodnie z międzynarodowymi umowami ratyfikowanymi
przez Rzeczpospolitą Polską.
Art. 10. Prawa i obowiązki członków załogi statku powietrznego wynikające ze stosunku pracyocenia się według prawa państwa przynależności danego statku, a jeżeli statek powietrzny jest używany
przez przewoźnika lotniczego mającego siedzibę w innym państwie - według prawa państwa, w którym© Urząd Lotnictwa Cywilnego

4

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

znajduje się siedziba przedsiębiorstwa tego przewoźnika, chyba że strony skorzystały z możliwości
wyboru innego prawa.
Art. 11. 1. Prawa rzeczowe na statku powietrznym ocenia się według prawa państwa przynależności
danego statku.
2. Prawa rzeczowe na statku powietrznym ustanowione zgodnie z prawem obcego państwa, w którym
statek powietrzny był zarejestrowany w chwili ich ustanowienia, i wpisane do rejestru statków
powietrznych tego państwa, uznaje się również w Rzeczypospolitej Polskiej, o ile zostały wpisane dopolskiego rejestru statków powietrznych.
Art. 12. 1. Roszczenia o wynagrodzenie szkód wyrządzonych w związku z używaniem statku
powietrznego osobom i w mieniu znajdującym się poza tym statkiem, włączając w to szkody powstałe wrazie zderzenia statków powietrznych, jak również roszczenia o wynagrodzenie za pomoc udzieloną przez
statek powietrzny lub statkowi powietrznemu ocenia się według prawa państwa, na którego obszarze
zdarzenie nastąpiło; jeżeli zdarzenie nastąpiło na obszarze niepodlegającym zwierzchnictwu żadnegopaństwa, stosuje się prawo sądu, który spór rozpoznaje.
2. Jeżeli zainteresowane strony i statki powietrzne, których spór dotyczy, mają tę samą przynależność
państwową, stosuje się prawo państwa ich przynależności bez względu na miejsce zdarzenia, chyba żestrony skorzystają z możliwości wyboru innego prawa.
Art. 13. Do umów o przewóz lotniczy, w tym także umów o przewóz na zasadzie czarteru
lotniczego, oraz do roszczeń z tytułu szkód powstałych w czasie wykonywania tych umów stosuje się
prawo polskie, jeżeli umowa została zawarta lub podlega wykonaniu w Rzeczypospolitej Polskiej albo
przewóz ma być wykonany przez polskiego przewoźnika lotniczego, chyba że strony skorzystały zmożliwości wyboru innego prawa.
Art. 14. Prawo właściwe dla oceny stosunków cywilnoprawnych powstałych na skutek zdarzenia na
statku powietrznym w czasie lotu lub w czasie przebywania na obszarze niepodlegającym zwierzchnictwu
żadnego państwa ustala się tak, jak gdyby zdarzenie to nastąpiło w miejscu, w którym statek jest
zarejestrowany.
Art. 15. 1. Ilekroć w przepisach mowa jest o obszarze niepodlegającym zwierzchnictwu żadnegopaństwa, dotyczy to także obszarów o nieokreślonym zwierzchnictwie.
2. W sprawach nieuregulowanych w art. 6-14 do określania właściwości prawa stosuje się przepisy
prawa prywatnego międzynarodowego.
Dział II
Administracja lotnictwa cywilnego
Rozdział 1
Minister właściwy do spraw transportu
Art. 16. 1. Minister właściwy do spraw transportu jest naczelnym organem administracji rządowejwłaściwym w sprawach lotnictwa cywilnego.
2. Minister właściwy do spraw transportu sprawuje nadzór nad polskim lotnictwem cywilnym i nad
działalnością obcego lotnictwa cywilnego w Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie ustalonym w niniejszej
ustawie i innych ustawach oraz umowach międzynarodowych.
3. Rada Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw transportu, przyjmuje program
rozwoju sieci lotnisk i lotniczych urządzeń naziemnych jako elementów infrastruktury transportowej, a© Urząd Lotnictwa Cywilnego

5Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

także związane z tym programy rządowe, na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 7 lipca
1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139, z późn. zm.2)).
4. Minister właściwy do spraw transportu sprawuje nadzór nad działalnością Prezesa Urzędu
Lotnictwa Cywilnego, zwanego dalej "Prezesem Urzędu".
Art. 17. 1. Przy ministrze właściwym do spraw transportu działa niezależna, stała Państwowa
Komisja Badania Wypadków Lotniczych, prowadząca badania wypadków i incydentów lotniczych, zwana
dalej "Komisją".
2. Komisja wykonuje swoje zadania w imieniu ministra właściwego do spraw transportu.
3. W skład Komisji wchodzą: przewodniczący, dwóch zastępców, sekretarz i pozostali członkowie.
4. W zakresie nawiązywania i rozwiązywania stosunku pracy do członków Komisji stosuje się
ustawę z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.3)), z
zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy. Z dniem wyznaczenia z członkiem Komisji zawiera sięumowę o pracę.
5. Przewodniczącego Komisji wyznacza minister właściwy do spraw transportu na okres 5 lat, zzastrzeżeniem ust. 8.
6. Zastępców przewodniczącego i sekretarza wyznacza minister właściwy do spraw transportu, na
wniosek przewodniczącego Komisji.
7. Członka Komisji wyznacza minister właściwy do spraw transportu po zasięgnięciu opinii
przewodniczącego Komisji.
8. Minister właściwy do spraw transportu może, na wniosek Komisji uchwalony bezwzględną
większością głosów, cofnąć wyznaczenie przewodniczącemu lub innemu członkowi Komisji.
9. Cofnięcie wyznaczenia powoduje rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem.
10. Członkiem Komisji może zostać osoba, która:
1) jest obywatelem polskim i korzysta z pełni praw publicznych;2) posiada pełną zdolność do czynności prawnych;3) nie była karana za przestępstwo popełnione umyślnie;4) spełnia wymagania w zakresie wykształcenia.
11. Członkostwo w Komisji wygasa z chwilą śmierci, niespełniania wymagań określonych w ust. 10
lub przyjęcia rezygnacji złożonej ministrowi właściwemu do spraw transportu.
12. Wygaśnięcie członkostwa w Komisji jest równoznaczne z rozwiązaniem stosunku pracy bez
wypowiedzenia.
13. W skład Komisji powinni wchodzić:
1) specjaliści z zakresu prawa lotniczego;2) specjaliści z zakresu szkolenia lotniczego;3) specjaliści z zakresu ruchu lotniczego;4) specjaliści z zakresu eksploatacji lotniczej;
5) inżynierowie - konstruktorzy lotniczy;6) lekarze specjaliści z zakresu medycyny lotniczej lub medycyny transportu.
14. Za specjalistów z danego zakresu uważa się osoby posiadające odpowiednie wykształceniewyższe oraz udokumentowaną minimum pięcioletnią praktykę w danej dziedzinie, a w przypadku lekarzyudokumentowaną specjalizację.
15. Członkowie Komisji podejmując uchwałę, kierują się zasadą swobodnej oceny dowodów i nie sązwiązani poleceniem co do treści podejmowanych uchwał.
16. Członek Komisji nie może występować w roli biegłego sądowego w zakresie spraw
prowadzonych przez Komisję.
17. W pracach Komisji uczestniczą w miarę potrzeb eksperci, a także osoby obsługi.
18. Ekspertom za udział w pracach Komisji oraz sporządzanie opinii lub ekspertyzy przysługuje
wynagrodzenie ustalane w umowie cywilnoprawnej.
Art. 17a. 1. Do czasu pracy członka Komisji stosuje się przepisy Kodeksu pracy, z zastrzeżeniem© Urząd Lotnictwa Cywilnego

6

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

przepisów niniejszej ustawy.
2. Okres rozliczeniowy czasu pracy członków Komisji nie przekracza 6 miesięcy.
3. Rozkład czasu pracy jest ustalany z tygodniowym wyprzedzeniem, a w razie zaistnienia zdarzenia
lotniczego na bieżąco.
4. W razie zaistnienia zdarzenia lotniczego dobowy wymiar czasu pracy członka Komisji może być
wydłużony do 16 godzin.
5. Okres odpoczynku po wydłużeniu czasu pracy, o którym mowa w ust. 4, nie może być krótszy niż
8 godzin, pozostały czas odpoczynku stanowiący różnicę między liczbą przepracowanych godzin a liczbą
udzielonego odpoczynku udziela się członkowi Komisji w okresie 7 dni od zakończenia pracy w
przedłużonym dobowym wymiarze.
6. W razie zaistnienia zdarzenia lotniczego, odpoczynek, o którym mowa w art. 133 Kodeksu pracy,może być udzielony w ciągu 14 dni od dnia, w którym ten odpoczynek był przewidziany.
7. Członek Komisji pozostaje poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do podjęcia czynność
badawczych (dyżur), w wymiarze nieprzekraczającym 200 godzin na miesiąc. Za czas dyżuru pełnionego
w domu przysługuje wynagrodzenie w wysokości wynikającej z ilości godzin pozostawania na dyżurze
pomnożonej przez 30 % stawki godzinowej wynikającej z wynagrodzenia zasadniczego członka Komisji.
8. W momencie powiadomienia o konieczności przystąpienia do czynności badawczych członek
Komisji zobowiązany jest, o ile to możliwe, do niezwłocznego podjęcia tych czynności.
9. Czas dojazdu na miejsce zdarzenia, liczony od momentu powiadomienia członka Komisji okonieczności przystąpienia do badania zdarzenia lotniczego do momentu przybycia na to miejsce, a także
czas powrotu z tego miejsca do siedziby Komisji lub miejsca zamieszkania, wlicza się do czasu pracy.
10. Minister właściwy do spraw transportu na wniosek przewodniczącego Komisji możeoddelegować członka Komisji do wykonywania zadań poza siedzibę Komisji. Okres oddelegowaniaokreśla przewodniczący Komisji.
11. Do członków Komisji nie stosuje się przepisu art. 1515 § 2 zdanie drugie Kodeksu pracy.
Art. 17b. Do członków Komisji stosuje się odpowiednio przepisy art. 21-24, 26, 28 i 421 ustawy z
dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 86, poz. 953, zpóźn. zm.4)).
Art. 18. 1. Minister właściwy do spraw transportu zapewnia z części budżetu państwa, której jest
dysponentem, środki na prowadzenie działalności Komisji i jej obsługę, w szczególności na
wynagrodzenia dla jej członków, ekspertów, osób obsługi oraz wyposażenie techniczne Komisji, koszty
szkolenia, koszty publikacji materiałów Komisji, a także koszty ekspertyz.
2. Obsługę Komisji sprawują odpowiednie komórki organizacyjne urzędu obsługującego ministrawłaściwego do spraw transportu.
3. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze zarządzenia, regulamin działania Komisji
oraz jej strukturę organizacyjną, uwzględniając charakter wykonywanych przez nią zadań.
Art. 19. 1. Przy ministrze właściwym do spraw transportu działa będąca jego organem
opiniodawczo-doradczym Rada Ochrony i Ułatwień Lotnictwa Cywilnego.
2. W skład Rady wchodzą przedstawiciele: ministra właściwego do spraw transportu, ministrawłaściwego do spraw administracji publicznej, ministra właściwego do spraw finansów publicznych,
ministra właściwego do spraw gospodarki, Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw
rolnictwa, ministra właściwego do spraw środowiska, ministra właściwego do spraw wewnętrznych,
ministra właściwego do spraw zdrowia, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji
Wywiadu oraz Prezesa Urzędu, powoływani i odwoływani przez ministra właściwego do spraw transportu
w porozumieniu z właściwymi ministrami.
3. W skład organu, o którym mowa w ust. 1, wchodzą również, w liczbie nie większej niż 11,
przedstawiciele organizacji przedsiębiorstw lotniczych, zarządzających lotniskami, zarządzających
ruchem lotniczym oraz wyższych uczelni kształcących w specjalnościach związanych z lotnictwem,© Urząd Lotnictwa Cywilnego

7

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

powoływani przez ministra właściwego do spraw transportu.
4. Przewodniczącego Rady powołuje Rada spośród członków, zwykłą większością głosów.
5. Do zadań Rady Ochrony i Ułatwień Lotnictwa Cywilnego należy w szczególności:1) opiniowanie Krajowego Programu Ochrony Lotnictwa Cywilnego;
2) inicjowanie i opiniowanie spraw oraz pośredniczenie w wymianie opinii i doświadczeń, dotyczących
ochrony w lotnictwie cywilnym;3) opracowywanie stanowiska w sprawach ochrony lotnictwa cywilnego wskazanych przez ministrawłaściwego do spraw transportu;
4) opiniowanie Krajowego Programu Ułatwień w Zakresie Lotnictwa Cywilnego;5) inicjowanie i opiniowanie spraw oraz pośredniczenie w wymianie opinii i doświadczeń, dotyczących
ułatwień w lotnictwie cywilnym, w szczególności usuwania zbędnych ograniczeń i upraszczania
procedur administracyjnych;6) opiniowanie stanowiska w sprawach ułatwień wskazanych przez ministra właściwego do spraw
transportu.
6. Minister właściwy do spraw transportu zapewnia środki na prowadzenie działalności Rady, w tym
na jej obsługę administracyjną.
7. Organizację i tryb działania Rady określa regulamin ustalony przez ministra właściwego do spraw
transportu w drodze zarządzenia, po zasięgnięciu opinii Prezesa Urzędu.
Rozdział 2Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Art. 20. 1. Centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach lotnictwa cywilnego
jest Prezes Urzędu.
2. Prezes Urzędu jest powoływany przez Prezesa Rady Ministrów, spośród osób należących dopaństwowego zasobu kadrowego, na wniosek ministra właściwego do spraw transportu. Prezes Rady
Ministrów odwołuje Prezesa Urzędu.
3. (uchylony).
4. Minister właściwy do spraw transportu, na wniosek Prezesa Urzędu, powołuje nie więcej niż
trzech wiceprezesów Urzędu, spośród osób należących do państwowego zasobu kadrowego. Ministerwłaściwy do spraw transportu, na wniosek Prezesa Urzędu, odwołuje wiceprezesów Urzędu.
Art. 21. 1. Do kompetencji Prezesa Urzędu należą wszystkie sprawy związane z lotnictwem
cywilnym, niezastrzeżone w niniejszej ustawie, innych ustawach oraz umowach międzynarodowych na
rzecz ministra właściwego do spraw transportu lub innych organów administracji publicznej.
1a. Przepis ust. 1 nie narusza uprawnień EASA w zakresie określonym w rozporządzeniu nr
1592/2002/WE z dnia 15 lipca 2002 r. w sprawie wspólnych zasad w dziedzinie lotnictwa cywilnego orazustanowienia Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego.
2. Do zadań i kompetencji Prezesa Urzędu należy wykonywanie funkcji organu administracji
lotniczej i nadzoru lotniczego, określonych w ustawie, oraz funkcji władzy lotniczej w rozumieniu umów i
przepisów międzynarodowych, w tym związanych z regulacją rynku usług lotniczych, a w szczególności:1) inicjowanie przedsięwzięć w zakresie polityki lotnictwa cywilnego oraz przygotowywanie wniosków
i wdrażanie postanowień służących realizacji rządowych programów dotyczących sieci lotnisk i
lotniczych urządzeń naziemnych, o których mowa w art. 16 ust. 3;2) wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach określonych w niniejszej ustawie;
3) nadzorowanie i kontrolowanie przestrzegania przepisów prawnych w zakresie lotnictwa cywilnego i
lotniczej działalności gospodarczej;
4) sprawowanie funkcji państwowej władzy nadzorującej w zakresie realizacji zadań przez instytucje
zapewniające służby żeglugi powietrznej;5) sprawowanie nadzoru nad eksploatacją statków powietrznych i certyfikacją podmiotów© Urząd Lotnictwa Cywilnego

8

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

prowadzących działalność w zakresie lotnictwa cywilnego;6) sprawdzanie zdatności sprzętu lotniczego do lotów;
7) sprawdzanie kwalifikacji personelu lotniczego;8) prowadzenie rejestrów: statków powietrznych, lotnisk, lotniczych urządzeń naziemnych, personelu
lotniczego oraz ewidencji lądowisk;
9) nadzorowanie i organizowanie działalności organu powołanego na podstawie art. 121 ust. 4;10) współpraca z organami, którym podlega lotnictwo państwowe, oraz innymi jednostkamiorganizacyjnymi w zakresie zarządzania ruchem lotniczym oraz zabezpieczania i obsługi ruchu
lotniczego;11) współpraca z organami administracji lotniczej i nadzoru lotniczego państw obcych;12) współpraca z jednostkami samorządu terytorialnego w zakresie lotnictwa cywilnego;13) współpraca z Organizacją Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego i innymi organizacjamimiędzynarodowymi lotnictwa cywilnego;14) sprawowanie nadzoru nad systemem lotniczej informacji meteorologicznej dla potrzeb lotnictwa
cywilnego;15) podejmowanie działań w celu zapewnienia bezpieczeństwa lotów, w tym w szczególności:a) gromadzenie, ocena, przetwarzanie i przechowywanie w komputerowej bazie danych, zwanej
dalej "bazą danych", oraz ochrona i rozpowszechnianie informacji o zdarzeniach lotniczych,b) badanie i ocena stanu bezpieczeństwa lotów w lotnictwie cywilnym,c) wydawanie zaleceń profilaktycznych,d) wymiana danych oraz udostępnianie właściwym organom państw członkowskich Unii
Europejskiej i Komisji Europejskiej, na podstawie zgłaszanych zdarzeń, z zachowaniem zasadypoufności, informacji dotyczących bezpieczeństwa lotów w lotnictwie cywilnym;16) wydawanie wytycznych i instrukcji w sprawach technicznych związanych ze stosowaniem przepisów
lotniczych w dziedzinie lotnictwa cywilnego;17) zatwierdzanie granicy części lotniczej lotniska;18) współpraca z Komisją oraz podejmowanie niezbędnych działań związanych z jej zaleceniami
zapobiegawczymi;19) inicjowanie projektów międzynarodowych umów lotniczych i ich zmian oraz udział w ich
przygotowaniu i negocjowaniu;
20) inicjowanie projektów aktów prawnych z zakresu lotnictwa cywilnego i ich zmian oraz udział w ich
przygotowaniu;21) opracowywanie i przedkładanie Radzie Ochrony i Ułatwień Lotnictwa Cywilnego do zaopiniowania
Krajowego Programu Ochrony Lotnictwa Cywilnego oraz nadzór bezpośredni nad jego realizacją;22) zatwierdzanie programów ochrony lotnisk oraz programów ochrony przedsiębiorstw prowadzonych
przez podmioty wykonujące działalność gospodarczą w zakresie lotnictwa cywilnego oraznadzorowanie realizacji tych programów;
23) sprawowanie nadzoru w zakresie lotnictwa cywilnego nad działalnością lotniskowych służb ochrony;24) opracowywanie i przedkładanie Radzie Ochrony i Ułatwień Lotnictwa Cywilnego do zaopiniowania
Krajowego Programu Ułatwień w Zakresie Lotnictwa Cywilnego oraz nadzór bezpośredni nad jegorealizacją;25) nadzorowanie prowadzenia przez zarządzających lotniskami ewidencji, o której mowa w art. 68 ust. 2
pkt 8, oraz analizowanie uzyskanych danych dla potrzeb związanych z działalnością Prezesa Urzędu;26) nadzorowanie organizacji badań lotniczo-lekarskich;27) przetwarzanie danych osobowych, w tym także danych medycznych, wyłącznie dla potrzebokreślonych w niniejszej ustawie rejestrów i postępowań, zgodnie z przepisami o ochronie danych
osobowych;28) uzgadnianie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w gminach, na terenie których
przewiduje się lokalizację nowego lub modernizację istniejącego lotniska oraz lotniczych urządzeń
naziemnych.
2a. W zakresie, o którym mowa w ust. 2, Prezes Urzędu wykonuje uprawnienia państwa© Urząd Lotnictwa Cywilnego

9Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

członkowskiego Unii Europejskiej, właściwego organu państwa członkowskiego oraz kompetentnej
władzy państwa członkowskiego, o których mowa w rozporządzeniach:
1) nr 2299/89/EWG z dnia 24 lipca 1989 r. w sprawie kodeksu postępowania dla komputerowych
systemów rezerwacji (Dz. Urz. WE L 220 z 29.07.1989), zmienionego rozporządzeniem nr 3089/93 z
dnia 29 października 1993 r. (Dz. Urz. WE L 278 z 11.11. 1993), a następnie rozporządzeniem nr
323/99 z dnia 8 lutego 1999 r. (Dz. Urz. WE L 40 z 13.02.1999);
2) (uchylony);3) nr 3922/91/EWG z dnia 16 grudnia 1991 r. w sprawie harmonizacji wymagań technicznych iprocedur administracyjnych w dziedzinie lotnictwa cywilnego (Dz. Urz. WE L 373 z 31.12.1991, zpóźn. zm.);4) nr 2407/92/EWG z dnia 23 lipca 1992 r. w sprawie licencjonowania przewoźników lotniczych (Dz.
Urz. WE L 240 z 24.08.1992);
5) nr 2408/92/EWG z dnia 23 lipca 1992 r. w sprawie dostępu przewoźników lotniczych Wspólnoty dowewnątrzwspólnotowych tras lotniczych (Dz. Urz. WE L 240 z 24.08.1992);
6) nr 2409/92/EWG z dnia 23 lipca 1992 r. w sprawie taryf i stawek za usługi lotnicze (Dz. Urz. WE L
240 z 24.08.1992);
7) nr 95/93/WE z dnia 18 stycznia 1993 r. w sprawie wspólnotowych zasad przydzielania czasów
operacji w portach lotniczych Wspólnoty (Dz. Urz. WE L 014 z 22.01.1993, z późn. zm.);
8) nr 2027/97/WE z dnia 9 października 1997 r. w sprawie odpowiedzialności przewoźnika lotniczego ztytułu wypadków lotniczych (Dz. Urz. WE L 285 z 17.10.1997, z późn. zm.);9) nr 2082/2000/WE z dnia 6 września 2000 r. przyjmującym normy Eurocontrol i zmieniającym
dyrektywę 97/15/WE przyjmującą normy Eurocontrol oraz zmieniającym dyrektywę 93/65/EWG(Dz. Urz. WE L 254 z 9.10.2000, z późn. zm.);10) nr 1592/2002/WE z dnia 15 lipca 2002 r. w sprawie wspólnych zasad w dziedzinie lotnictwa
cywilnego oraz ustanowienia Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego (Dz. Urz. WE L 240
z 7.9.2002);
11) nr 2320/2002/WE z dnia 16 grudnia 2002 r. ustanawiającym wspólne zasady w dziedzinie
bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego - Deklaracja międzyinstytucjonalna (Dz. Urz. WE L 355 z
30.12.2002);
12) nr 622/2003/WE z dnia 4 kwietnia 2003 r. ustanawiającym środki w celu wprowadzenia w życie
wspólnych podstawowych standardów dotyczących bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego (Dz. Urz.
WE L 89 z 05.04.2003);
13) nr 1217/2003/WE z dnia 4 lipca 2003 r. ustanawiającym wspólne specyfikacje dla krajowych
programów kontroli jakości bezpieczeństwa w lotnictwie cywilnym (Dz. Urz. WE L 169 z
08.07.2003);
14) nr 1486/2003/WE z dnia 22 sierpnia 2003 r. ustanawiającym procedury przeprowadzania inspekcji
Komisji w dziedzinie bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego (Dz. Urz. WE L 213 z 23.08.2003);
15) nr 1702/2003/WE z dnia 24 września 2003 r. ustanawiającym zasady wykonawcze dla certyfikacji
statków powietrznych i związanych z nimi wyrobów, części i akcesoriów w zakresie zdatności dolotu i ochrony środowiska oraz dla certyfikacji organizacji projektujących i produkujących (Dz. Urz.
WE L 243 z 27.09.2003);
16) nr 2042/2003/WE z dnia 20 listopada 2003 r. w sprawie utrzymywania ciągłej zdatności do lotu
statków powietrznych oraz wyrobów lotniczych, części i wyposażenia, a także w sprawie zezwoleń
udzielanych instytucjom i personelowi zaangażowanym w takie zadania (Dz. Urz. WE L 315 z
28.11.2003);
17) nr 261/2004/WE z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającym wspólne zasady odszkodowania i pomocy
dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia
lotów, uchylającym rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (Dz. Urz. UE L 46 z 17.02.2004, s. 1);18) nr 549/2004/WE z dnia 10 marca 2004 r. ustanawiającym ramy tworzenia Jednolitej Europejskiej
Przestrzeni Powietrznej (Dz. Urz. UE L 96 z 31.03.2004, s. 1);19) nr 550/2004/WE z dnia 10 marca 2004 r. w sprawie zapewniania służb nawigacji lotniczej w© Urząd Lotnictwa Cywilnego

10

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej (Dz. Urz. UE L 96 z 31.03.2004, s. 10);20) nr 551/2004/WE z dnia 10 marca 2004 r. w sprawie organizacji i użytkowania przestrzeni
powietrznej w Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej (Dz. Urz. UE L 96 z 31.03.2004, s.
20);21) nr 552/2004/WE z dnia 10 marca 2004 r. w sprawie interoperacyjności Europejskiej SieciZarządzania Ruchem Lotniczym (Dz. Urz. UE L 96 z 31.03.2004, s. 26);22) nr 785/2004/WE z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wymogów w zakresie ubezpieczenia w
odniesieniu do przewoźników lotniczych i operatorów statków powietrznych (Dz. Urz. UE L 138 z
30.04.2004, s. 1);
23) nr 847/2004/EWG z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie negocjacji i wykonania umów dotyczących
usług lotniczych między Państwami Członkowskimi a państwami trzecimi (Dz. Urz. UE L 157 z
30.04.2004, s. 7);24) nr 1138/2004/WE z dnia 21 czerwca 2004 r. ustanawiającym wspólną definicję części krytycznych
stref zastrzeżonych w portach lotniczych (Dz. Urz. UE L 221 z 21.06.2004, s. 6).
3. Prezes Urzędu składa ministrowi właściwemu do spraw transportu roczne sprawozdanie zdziałalności.
Art. 22. 1. Prezes Urzędu wykonuje swoje zadania przy pomocy Urzędu Lotnictwa Cywilnego,zwanego dalej "Urzędem", który jest państwową jednostką budżetową. Urząd działa w oparciu o struktury
terenowe.
2. Prezes Rady Ministrów, w drodze zarządzenia, na wniosek ministra właściwego do spraw
transportu, nadaje Urzędowi statut, określający w szczególności jego organizację wewnętrzną orazrozmieszczenie i zadania jego delegatur i innych jednostek terenowych.
3. Prezes Urzędu może upoważnić inne organy albo wyspecjalizowane jednostki organizacyjne albo
osoby posiadające odpowiednie licencje lub świadectwa kwalifikacji obejmujące odpowiednie
uprawnienia do wykonywania niektórych czynności nadzoru albo kontroli.
Art. 22a. Wydatki na dofinansowanie zakupu sprzętu i urządzeń niezbędnych dla bezpieczeństwa
działalności lotniczej i nadzoru w tym zakresie, dofinansowanie obowiązku użyteczności publicznej, októrym mowa w art. 183, oraz wydatki Urzędu ustala się w ustawie budżetowej w wysokości nie niższej
niż wpłata, o której mowa w art. 129 ust. 2 pkt 5.
Art. 23. 1. Prezes Urzędu wydaje Dziennik Urzędowy Urzędu Lotnictwa Cywilnego.
2. W dzienniku urzędowym ogłasza się w szczególności:1) przepisy międzynarodowe, o których mowa w art. 3 ust. 5;2) instrukcje w sprawach technicznych związanych ze stosowaniem przepisów lotniczych w dziedzinie
lotnictwa cywilnego, o których mowa w art. 21 ust. 2 pkt 16;3) uchwały i opinie Rady;4) opłaty, o których mowa w art. 77 ust. 2 oraz art. 130;5) ogłoszenia, obwieszczenia i komunikaty.
Art. 24. 1. W Urzędzie działa Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego, zwany dalej "Naczelnym
Lekarzem".
2. Prezes Urzędu nadzoruje działalność Naczelnego Lekarza w zakresie zgodności stosowanych
procedur i trybu postępowania przy orzekaniu z wymaganiami określonymi przez prawo lotnicze i
przepisy międzynarodowe.
3. Naczelny Lekarz jest powoływany i odwoływany przez ministra właściwego do spraw transportu,
na wniosek Prezesa Urzędu, spośród lekarzy będących specjalistami z zakresu medycyny lotniczej.
4. Zastępców Naczelnego Lekarza powołuje i odwołuje Prezes Urzędu, na wniosek Naczelnego
Lekarza, spośród lekarzy będących specjalistami z zakresu medycyny lotniczej.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

11

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

Art. 25. 1. Czynności urzędowe związane z nadzorem nad lotnictwem cywilnym oraz wykonywane
w ramach porozumień międzynarodowych, w tym wydawanie przez Prezesa Urzędu koncesji, zezwoleń,licencji, certyfikatów, świadectw i zaświadczeń, określonych w niniejszej ustawie i jej przepisach
wykonawczych, a także przeprowadzanie egzaminów, podlegają opłacie lotniczej, chyba że są objęte
obowiązkiem opłaty pobieranej przez EASA.
2. Opłaty z tytułu koncesji, zezwoleń, licencji i zaświadczeń stanowią dochód budżetu państwa.
2a. Przepisów ust. 2 nie stosuje się do opłat pobieranych przez EASA.
3. Minister właściwy do spraw transportu określi, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
finansów publicznych, w drodze rozporządzenia, wykaz czynności urzędowych, o których mowa w ust. 1,
wysokość lub sposób ustalania stawek opłat lotniczych, w zależności od rodzaju tych czynności, oraz tryb
ich wnoszenia, uwzględniając również ulgi w opłatach za egzaminy dla młodzieży, która nie ukończyła 21
roku życia, oraz młodzieży uczącej się, która nie ukończyła 24 roku życia, dla żołnierzy odbywających
zasadniczą służbę wojskową oraz dla osób niepełnosprawnych.
4. Ściągnięcie należności z tytułu opłat, o których mowa w ust. 1, następuje na podstawie przepisów
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterzepieniężnym.
Art. 26. (uchylony).
Rozdział 3
Kontrola i postępowanie pokontrolne
Art. 27. 1. Prezes Urzędu kontroluje przestrzeganie przepisów oraz decyzji z zakresu lotnictwa
cywilnego.
2. Kontroli podlegają:1) podmioty prowadzące działalność w zakresie lotnictwa cywilnego;2) zarządzający lotniskami;3) osoby posiadające licencję członka personelu lotniczego.
3. Pracownikom Urzędu, po okazaniu legitymacji służbowej, przysługuje prawo:1) wstępu do wszystkich obiektów i nieruchomości oraz pomieszczeń kontrolowanej jednostki
organizacyjnej;
2) przeprowadzania oględzin statku powietrznego, lotniska albo urządzenia znajdującego się w
granicach lotniska lub wykorzystywanego do działalności lotniczej;
3) dostępu do materiałów, dokumentów oraz innych danych niezbędnych do przeprowadzenia kontroli,a także sporządzania ich kopii;
4) wykonywania czynności kontrolno-pomiarowych, badań statków powietrznych lub urządzeń
wykorzystywanych do prowadzenia działalności lotniczej.
5) (uchylony);6) (uchylony).
3a. W trakcie wykonywanej kontroli Prezes Urzędu może, w drodze decyzji administracyjnej,
dokonać:
1) zabezpieczenia statku powietrznego, w celu niedopuszczenia do jego używania, jeżeli:a) statek ten znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, jest używany przez osoby
nieuprawnione lub w przypadku gdy stwierdzono naruszenie zasad bezpiecznego użytkowania
statków powietrznych,b) statek ten zagrożony jest aktem bezprawnej ingerencji,c) nie okazano dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia - jeżeli
obowiązek zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wynika zprzepisów dotyczących ubezpieczeń w odniesieniu do przewoźników lotniczych i użytkowników© Urząd Lotnictwa Cywilnego

12

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

statków powietrznych;2) zabezpieczenia lub przyjęcia do depozytu lotniczego urządzenia naziemnego, o którym mowa w art.
86, znajdującego się w nieodpowiednim stanie technicznym lub używanego przez osoby
nieuprawnione - w celu niedopuszczenia do jego używania;3) wstrzymania lub ograniczenia eksploatacji lotniska albo lądowiska lub ich części, jeżeli dalsza ich
eksploatacja zagraża życiu lub zdrowiu ludzi albo zagraża bezpieczeństwu działalności lotniczej lubporządkowi publicznemu.
3b. Decyzji, o której mowa w ust. 3a, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
4. Przepisy ust. 1 i 2 nie naruszają uprawnień kontrolnych przysługujących EASA. Przepisy ust. 3
stosuje się odpowiednio do pracowników EASA.
5. Upoważnienie do przeprowadzania kontroli, o której mowa w ust. 2, okazuje się w dniu
rozpoczęcia tej kontroli.
Art. 27a. W przypadku kontroli wykonywanej w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego przed aktami
bezprawnej ingerencji, uprawnienia, o których mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1-4, przysługują również
przedstawicielom Komisji Europejskiej oraz przedstawicielom innych państw członkowskich Unii
Europejskiej, wykonującym tę kontrolę zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1486/2003/WE z dnia 22
sierpnia 2003 r. ustanawiającego procedury przeprowadzania inspekcji Komisji w dziedzinie
bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego.
Art. 28. 1. Kierownicy kontrolowanych jednostek organizacyjnych są obowiązani udzielać izapewnić udzielenie przez właściwych pracowników tych jednostek osobom, o których mowa w art. 27
ust. 3 i 4 oraz art. 27a, wszelkich potrzebnych informacji, a także zapewnić im:1) warunki sprawnego przeprowadzenia kontroli;2) dostęp do materiałów, dokumentów, danych, urządzeń, o których mowa w art. 27 ust. 3;3) dostęp do obiektów, nieruchomości i pomieszczeń, o których mowa w art. 27 ust. 3;4) nieodpłatne udostępnienie statku powietrznego lub urządzenia wykorzystywanego do prowadzenia
działalności lotniczej dla przeprowadzenia czynności kontrolno-pomiarowych lub badań.
2. Do kontrolowanych osób fizycznych stosuje się odpowiednio przepisy ust. 1.
3. Prezes Urzędu oraz właściwy organ EASA może żądać przedłożenia materiałów, dokumentów lub
danych, o których mowa w art. 27 ust. 3 pkt 3, a także prowadzić kontrolę we współpracy z innymipaństwowymi organami kontroli.
4. Czynności, o których mowa w art. 27 ust. 3 pkt 4, mogą być przeprowadzane w sposób zdalny.
Wyniki pomiarów wykonanych zdalnie powinny zawierać dane umożliwiające identyfikację urządzeń
kontrolnych. Do kontroli wykonanej zdalnie przepisu ust. 6 nie stosuje się.
5. Pracownik Urzędu przeprowadzający kontrolę jest obowiązany sporządzić protokół kontroli.
6. Protokół, o którym mowa w ust. 5, podpisuje także kierownik kontrolowanej jednostki lub osoba
przez niego upoważniona albo kontrolowana osoba fizyczna; w przypadku odmowy podpisania protokołu
przez te osoby pracownik Urzędu przeprowadzający kontrolę umieszcza informację o tym fakcie w
protokole.
Art. 29. W przypadku stwierdzenia w protokole, o którym mowa w art. 28 ust. 5, naruszenia
przepisów lub decyzji z zakresu lotnictwa cywilnego Prezes Urzędu wydaje decyzję określającą zakres
naruszenia oraz termin usunięcia nieprawidłowości.
Art. 30. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
warunki i sposób wykonywania kontroli, o której mowa w art. 27-29, oraz stosowane przy tym dokumenty
i ich wzory, kierując się zasadą najmniejszej uciążliwości dla podmiotu kontrolowanego i dążąc do
uproszczenia procedur kontrolnych, z uwzględnieniem zachowania wymogów bezpieczeństwa w
działalności lotniczej.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

13

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

Dział III
Statki powietrzne i inny sprzęt lotniczy
Rozdział 1
Postanowienia ogólne
Art. 31. 1. Do wykonywania lotów w przestrzeni powietrznej dopuszcza się, z zastrzeżeniem art. 33
ust. 2, wyłącznie cywilne statki powietrzne:
1) wpisane do polskiego lub obcego rejestru cywilnych statków powietrznych;2) mające wymagane znaki rozpoznawcze;
3) posiadające zdatność do lotów, potwierdzoną odpowiednimi dokumentami, z zastrzeżeniem art. 49 iart. 50 ust. 1.
2. Wpis do rejestru cywilnych statków powietrznych skutkuje z mocy prawa przynależnością
państwową statku powietrznego oraz pociąga za sobą poddanie statku powietrznego nadzorowi organów
lotniczych państwa przynależności, w szczególności w zakresie zdatności do lotów i eksploatacji statku.
3. Skutki prawne wpisania statku powietrznego do rejestru statków powietrznych, ustanowionego
przez kilka państw, ocenia się zgodnie z przepisami międzynarodowymi.
4. Jeżeli statek powietrzny jest jednocześnie wpisany do rejestrów różnych państw obcych, uznaje sięwyłącznie wpis, który nastąpił najwcześniej.
5. Przeniesienie rejestracji statku powietrznego z rejestru statków powietrznych jednego państwa dorejestru statków powietrznych innego państwa następuje z zachowaniem przepisów obu państw orazzgodnie z wiążącymi te państwa przepisami międzynarodowymi.
6. Nadzór, o którym mowa w ust. 2, wykonywany jest z uwzględnieniem kompetencji EASAokreślonych przepisami rozporządzenia nr 1592/2002 z dnia 15 lipca 2002 r. w sprawie wspólnych zasad
w dziedzinie lotnictwa cywilnego oraz ustanowienia Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego.
Art. 32. 1. Jeżeli główne miejsce wykonywania działalności przedsiębiorstwa użytkownika statku
powietrznego lub miejsce zamieszkania użytkownika nieprowadzącego przedsiębiorstwa nie znajduje sięw państwie rejestracji statku powietrznego, nadzór, o którym mowa w art. 31 ust. 2, może być w całości
lub w części, w drodze porozumienia zawartego między organami nadzoru, przekazany organom nadzoru
lotniczego państwa głównego ośrodka działalności przedsiębiorstwa lub miejsca zamieszkaniaużytkownika.
2. Wykonywanie niektórych funkcji nadzoru, o którym mowa w art. 31 ust. 2, może być w trybie ust.
1 przekazane organowi międzynarodowemu albo organowi państwa innego niż państwo rejestracji statku
powietrznego lub państwo siedziby przedsiębiorstwa lub miejsca zamieszkania użytkownika.
3. O przekazaniu funkcji nadzoru zgodnie z przepisami ust. 1 i 2 Prezes Urzędu zawiadamia ministrawłaściwego do spraw transportu, Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego i władze
zainteresowanych państw.
Art. 33. 1. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, klasyfikację
statków powietrznych, uwzględniającą odpowiednie przepisy międzynarodowe.
2. Minister właściwy do spraw transportu, w drodze rozporządzenia, wydanego w porozumieniu z
Ministrem Obrony Narodowej oraz ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz ministremwłaściwym do spraw edukacji i sportu, z zachowaniem wymagań bezpieczeństwa lotów i przepisówmiędzynarodowych, może wyłączyć zastosowanie niektórych przepisów niniejszej ustawy oraz przepisów
wydanych na jej podstawie do niektórych rodzajów statków powietrznych, o których mowa w
rozporządzeniu nr 1592/2002/WE z dnia 15 lipca 2002 r. w sprawie wspólnych zasad w dziedzinie
lotnictwa cywilnego oraz ustanowienia Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego.
3. Minister właściwy do spraw transportu może rozciągnąć, w drodze rozporządzenia, zastosowanie© Urząd Lotnictwa Cywilnego

14

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

niektórych przepisów ustawy dotyczących statków powietrznych na:
1) niektóre urządzenia zdolne do unoszenia się w przestrzeni, lecz niebędące statkami powietrznymi;2) (uchylony).
4. W rozporządzeniach, o których mowa w ust. 1 i 2, powinny być określone szczegółowe warunki i
wymagania dotyczące używania objętych nimi rodzajów statków powietrznych i sprzętu.
Rozdział 2Rejestry statków powietrznych
Art. 34. 1. Rejestr cywilnych statków powietrznych, zwany dalej "rejestrem statków", prowadzi
Prezes Urzędu. Prezes Urzędu dokonuje wpisania statku powietrznego do rejestru statków, zmiany danych
rejestrowych, odmowy wpisania i wykreślenia statku powietrznego z tego rejestru, w drodze decyzji
administracyjnej.
2. Prezes Urzędu może upoważnić do wykonywania niektórych czynności związanych z
prowadzeniem rejestru statków inne organy albo jednostki wyspecjalizowane w wykonywaniu takich
czynności.
3. Wypisy z rejestru wydaje się na wniosek zainteresowanych podmiotów.
Art. 35. 1. Do rejestru statków wpisuje się cywilne statki powietrzne, których właścicielem lub
innym użytkownikiem jest:
1) obywatel polski;2) polska osoba prawna;
3) polska jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej;4) cudzoziemiec mający miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Do rejestru statków powietrznych wpisuje się również:1) państwowe statki powietrzne wykorzystywane do prowadzenia działalności innej niż służba
publiczna;
2) statki powietrzne, o których mowa w art. 43 ust. 1 i art. 44 ust. 1, jeżeli nie zostały wpisane dorejestrów, o których mowa w tych przepisach.
3. Prezes Urzędu może wyrazić zgodę na wpisanie do rejestru statków statku powietrznegoużywanego przez podmiot inny niż wymieniony w ust. 1 oraz statku powietrznego innego niż wymieniony
w ust. 2.
4. Właściciel i inny użytkownik statku powietrznego obowiązani są udzielać Prezesowi Urzędu
wszelkich żądanych wyjaśnień w sprawach zarejestrowanego statku powietrznego.
Art. 36. 1. W rejestrze statków wpisuje się:1) dane dotyczące:a) rodzaju i charakterystyki statku powietrznego,b) właściciela i innego niż właściciel użytkownika statku powietrznego oraz ich pełnomocników,c) praw rzeczowych ustanowionych na statku powietrznym,d) porozumień, o których mowa w art. 32 ust. 1 i 2;2) znaki rejestracyjne oraz typ i numer fabryczny statku powietrznego.
2. Każda zmiana danych rejestrowych podlega wpisowi do rejestru.
3. Rejestr statków jest jawny. Dokumenty stanowiące podstawę do dokonania wpisu w rejestrze sąpoufne.
4. Wypisy z rejestru wydaje się na wniosek zainteresowanych podmiotów.
Art. 37. 1. Wpisu do rejestru statków dokonuje się na podstawie zgłoszenia. Zgłoszenia możedokonać właściciel lub upoważniony przez niego inny użytkownik statku powietrznego, z zastrzeżeniem
art. 39 ust. 2.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

15

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

2. Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierać:
1) nazwisko lub nazwę (firmę) oraz miejsce stałego pobytu (siedzibę) właściciela oraz innegoużytkownika statku powietrznego;2) nazwisko lub nazwę (firmę) oraz miejsce stałego pobytu (siedzibę) osoby faktycznie władającej
statkiem powietrznym na podstawie umowy z użytkownikiem;3) dane o typie statku powietrznego, numer fabryczny i aktualne podstawowe dane techniczne statku
powietrznego pozwalające określić jego rodzaj i charakterystykę;4) fotografie statku powietrznego lub ich zapis cyfrowy.
3. Do zgłoszenia należy dołączyć:
1) ważne świadectwo zdatności do lotu wydane przez Prezesa Urzędu lub uznane przez niego obceświadectwo zdatności do lotu;
2) oświadczenie, że statek powietrzny nie jest zarejestrowany w rejestrze innego państwa;3) dokumenty potwierdzające istnienie wobec statku powietrznego prawa własności i ograniczonych
praw rzeczowych;4) ważną umowę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody wynikające z tytułuużytkowania statku powietrznego;5) zaświadczenie wydane przez właściwy organ potwierdzające:a) uiszczenie podatku od towarów i usług od statków powietrznych sprowadzanych z państw
członkowskich Unii Europejskiej lubb) brak obowiązku, o którym mowa w lit. a- jeżeli sprowadzany statek powietrzny jest rejestrowany po raz pierwszy.
4. Do rejestru statków powietrznych może być wpisany wyłącznie statek powietrzny, dla którego
Prezes Urzędu wydał świadectwo zdatności do lotu lub w przypadku którego Prezes Urzędu uznałświadectwo zdatności do lotu wydane przez właściwy organ obcego państwa.
5. Jeżeli dane podlegające wpisowi opierają się na dokumentach, dokumenty te powinny byćdołączone do zgłoszenia w oryginałach albo uwierzytelnionych notarialnie lub urzędowo odpisach,kopiach.
6. Prezes Urzędu potwierdza wpisanie statku do rejestru statków wydaniem świadectwa rejestracji
oraz przydzieleniem znaków rejestracyjnych.
7. Prezes Urzędu odmawia wpisania statku powietrznego do rejestru, jeżeli nie zostały spełnione
wymagania określone w ust. 2-5 oraz nie został zachowany tryb, o którym mowa w przepisach wydanych
na podstawie art. 42.
Art. 38. 1. Okoliczność podlegająca wpisowi do rejestru statków jest skuteczna wobec osób trzecich,
gdy została wpisana do rejestru.
2. Do oceny skutków wpisu do rejestru statków stosuje się odpowiednio przepisy o księgach
wieczystych i hipotece.
Art. 39. 1. Zgłoszenie zmiany danych rejestrowych podlegających wpisaniu do rejestru statków
powinno być dokonane w terminie 14 dni od jej zaistnienia.
2. Jeżeli właściciel lub inny użytkownik nie dokonali zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, PrezesUrzędu po jednorazowym bezskutecznym wezwaniu może dokonać stosownego wpisu z urzędu,zaznaczając tę okoliczność w rejestrze.
Art. 40. 1. Wykreślenie statku powietrznego z rejestru następuje na wniosek właściciela lub z urzędu,jeżeli:1) statek powietrzny przestał spełniać warunki, o których mowa w art. 35 ust. 1 i 2;2) statek powietrzny zaginął i w ciągu 3 miesięcy nie został odnaleziony lub został odnaleziony, lecz
znajduje się w miejscu niedostępnym;3) statek powietrzny uległ zniszczeniu lub utracił trwale zdatność do lotów;
4) statek podlega wpisowi do obcego rejestru;© Urząd Lotnictwa Cywilnego

16

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

5) mimo zaistnienia odpowiednich okoliczności nie obowiązuje porozumienie, o którym mowa w art. 32
ust. 1.
2. Do czasu wykreślenia statku powietrznego z rejestru statków nie uznaje się wpisu tego statku dorejestru innego państwa.
3. W przypadku gdy dane zgłoszone do rejestru są niezgodne ze stanem faktycznym, Prezes Urzędu
nakazuje właścicielowi statku powietrznego usunięcie nieprawidłowości w określonym terminie.
4. W razie bezskutecznego upływu terminu, o którym mowa w ust. 4, Prezes Urzędu wykreśla statek
powietrzny z rejestru.
Art. 41. 1. Umowa o czasowym oddaniu statku powietrznego do używania osobie innej niż jegowłaściciel lub inny użytkownik jest ważna od dnia wykonalności decyzji administracyjnej Prezesa Urzędu
akceptującej tę umowę w części dotyczącej nadzoru nad eksploatacją statku powietrznego.
2. Prezes Urzędu odmawia zaakceptowania umowy, o której mowa w ust. 1, jeżeli nie zostałyokreślone organy, których nadzorowi ma podlegać eksploatacja statku powietrznego.
3. Umowa, o której mowa w ust. 1, jest ujawniana w rejestrze statków.
Art. 42. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowe zasady prowadzenia rejestru statków, tryb składania wniosków o wpis do rejestru
statków, zgłaszania zmiany danych rejestrowych, a także wzór świadectwa rejestracji oraz warunki
jego ważności, z uwzględnieniem w szczególności rodzaju i charakterystyki statku powietrznego;2) znaki rozpoznawcze oraz inne znaki i napisy dla statków powietrznych wpisanych do rejestru
statków, z uwzględnieniem ich opisu, sposobu i miejsca ich umieszczania na tych statkach.
Art. 43. 1. Minister Obrony Narodowej prowadzi rejestr wojskowych statków powietrznych.
2. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze zarządzenia, sposób prowadzenia rejestru
wojskowych statków powietrznych, tryb dokonywania wpisu i wykreśleń tych statków z rejestru orazwzór rejestru.
Art. 44. 1. Minister właściwy do spraw wewnętrznych prowadzi rejestr statków powietrznych
lotnictwa służb porządku publicznego.
2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia rejestru, o którym mowa w
ust. 1, tryb dokonywania wpisów i wykreśleń w rejestrze, a także wzór rejestru i świadectwa rejestracji,uwzględniając dane podlegające wpisowi, w szczególności znaki rejestracyjne oraz typ i numer fabryczny
statku powietrznego.
Rozdział 3Zdatność statków powietrznych do lotów
Art. 45. Zdatność statków powietrznych do lotów oraz zdatność ich silników i śmigieł jest
sprawdzana przez Prezesa Urzędu w toku ich projektowania, budowy i eksploatacji.
Art. 46. Zabrania się, z zastrzeżeniem art. 49 i 50, używać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej iw polskiej przestrzeni powietrznej statku powietrznego, który nie posiada ważnego świadectwa zdatności
do lotu albo równorzędnego dokumentu lub nie spełnia warunków określonych w certyfikacie typu lub
innym równoważnym dokumencie.
Art. 47. 1. Prezes Urzędu stwierdza zgodność typu statku powietrznego, silnika lub śmigła zwłaściwymi przepisami technicznymi przez wydanie certyfikatu typu. Wydanie tego certyfikatu następuje
na wniosek osoby, która wykaże swój interes prawny i przedstawi projekt typu oraz dokumentację© Urząd Lotnictwa Cywilnego

17

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

wykazującą spełnienie tych przepisów technicznych.
2. O wydaniu certyfikatu typu, o zmianie takiego certyfikatu, o odmowie jego wydania lub o jego
cofnięciu rozstrzyga Prezes Urzędu w drodze decyzji administracyjnej.
3. Prezes Urzędu odmawia wydania certyfikatu typu, jeżeli typ statku powietrznego nie spełnia
wymagań ustanowionych ze względu na bezpieczeństwo eksploatacji statku powietrznego i ochronę
środowiska przed nadmiernym hałasem i zanieczyszczeniami ziemi, wody i powietrza lub innych
wymogów określonych w przepisach technicznych, wydanych na podstawie ust. 10 pkt 1 i 3.
4. W certyfikacie typu określa się warunki użytkowania statku powietrznego, terminy ważności
certyfikatu, ograniczenia ustalone ze względu na bezpieczeństwo lotów; warunki szczegółowe mogą być
ustalone w załączniku stanowiącym nieodłączną część certyfikatu.
5. Prezes Urzędu zawiesza certyfikat typu, jeżeli nie jest zapewnione bezpieczne użytkowanie statku
powietrznego, silnika i śmigła.
6. Prezes Urzędu cofa certyfikat typu, gdy nie jest możliwe usunięcie przyczyny zawieszenia
certyfikatu.
7. Dla elementów wyposażenia statków powietrznych wydaje się orzeczenia.
8. Do orzeczeń, o których mowa w ust. 7, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące certyfikatu
typu.
9. Prezes Urzędu, na wniosek osoby zainteresowanej, może w przypadkach szczególnych, za zgodą
ministra właściwego do spraw transportu, określić przepisy techniczne inne aniżeli wskazane w ust. 10,
które zostaną zastosowane przy wydawaniu certyfikatu typu albo sprawdzaniu zdatności statku
powietrznego do lotu.
10. Minister właściwy do spraw transportu, w celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji statków
powietrznych określi, w drodze rozporządzenia:
1) wymagania dotyczące konstrukcji statków powietrznych, ich części składowych i innego
wyposażenia;
2) przepisy techniczne dla poszczególnych typów statków powietrznych;3) tryb składania wniosków o wydanie certyfikatu typu oraz wzory certyfikatu typu;4) szczegółowe zasady wydawania i cofania certyfikatu typu.
Art. 48. 1. Zgodność stanu technicznego każdego statku powietrznego z danymi zawartymi w
certyfikacie i projekcie typu oraz jego właściwy stan techniczny stwierdza się przez wydanie świadectwa
zdatności do lotu.
2. Prezes Urzędu stwierdza zdatność statku powietrznego do lotu na wniosek właściciela lub innegoużytkownika statku powietrznego.
3. O wydaniu świadectwa zdatności do lotu, o jego zmianie lub o odmowie jego wydania rozstrzyga
Prezes Urzędu w drodze decyzji administracyjnej.
4. Prezes Urzędu odmawia wydania świadectwa zdatności do lotu, jeżeli statek powietrzny nie
spełnia wymagań w zakresie zdatności do lotu lub wymagań ustanowionych ze względu na ochronę
środowiska przed nadmiernym hałasem, wibracją i zanieczyszczeniami ziemi, wody i powietrza.
5. Prezes Urzędu może zawiesić albo cofnąć świadectwo zdatności do lotu, jeżeli statek powietrzny
utracił wymaganą zdatność do lotu.
Art. 49. 1. Prototyp statku powietrznego albo statek powietrzny, dla którego nie wydano jeszcze
świadectwa zdatności do lotu, może zostać dopuszczony do lotów próbnych na podstawie pisemnej zgody
Prezesa Urzędu.
2. Prezes Urzędu udziela zgody, o której mowa w ust. 1, jeżeli zostały spełnione wszystkie wymogiokreślone w przepisach, o których mowa w art. 53 ust. 3 pkt 1 i 2.
3. Zdatność do lotu prototypu statku powietrznego oraz statku powietrznego znajdującego się w
trakcie prób mających na celu określenie jego zdatności do lotu Prezes Urzędu stwierdza wydaniemświadectwa oględzin.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego18

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

Art. 50. 1. Prezes Urzędu może zezwolić w drodze decyzji administracyjnej na wykonanie lotu przez
statek powietrzny niemający ważnego świadectwa zdatności do lotu lub w warunkach w świadectwie
nieprzewidzianych w celu przeprowadzenia prób lub badań w trakcie lotu, przemieszczenia statku
powietrznego na lotnisko, na którym ma być naprawiony, albo w innych szczególnych okolicznościach.
2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, niedozwolone jest wykonywanie lotu z pasażerami
przewożonymi odpłatnie.
Art. 51. 1. Użytkownik oraz dowódca i inni członkowie załogi statku powietrznego są obowiązani
przestrzegać warunków i ograniczeń ustalonych w świadectwie zdatności do lotu i dokumentach z nimzwiązanych.
2. Użytkownik statku powietrznego i inne osoby wykonujące na jego zlecenie czynności związane z
przeglądami, naprawami i obsługą techniczną statku powietrznego mają obowiązek zawiadamiania
Prezesa Urzędu o wszelkich zdarzeniach i okolicznościach mogących mieć istotne znaczenie dla zdatności
statku powietrznego do lotu.
3. Osoby, o których mowa w ust. 2, są obowiązane zapewnić Prezesowi Urzędu i osobom przez niego
upoważnionym dostęp do statku powietrznego, jego dokumentacji, urządzeń i pomieszczeń obsługi wzwiązku ze sprawdzaniem zdatności do lotu i sprawdzeniem przestrzegania warunków ustalonych w
świadectwie zdatności do lotu.
Art. 52. Świadectwo zdatności statku powietrznego do lotu, zezwolenie na lot statku powietrznegobez świadectwa zdatności do lotu oraz potwierdzenie spełnienia przez statek powietrzny wymagań
dotyczących ochrony środowiska, wydane lub potwierdzone przez właściwy organ innego państwa, PrezesUrzędu może uznać za ważne na równi z takimi samymi dokumentami wydanymi w Rzeczypospolitej
Polskiej w zakresie i na warunkach określonych w przepisach międzynarodowych, lub też jeżeli zostanie
wykazane, że wymagania przyjęte przy wydawaniu lub potwierdzaniu tych świadectw, zezwoleń idokumentów nie były niższe niż określone zgodnie z niniejszą ustawą.
Art. 53. 1. Minister właściwy do spraw transportu w celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji
statków powietrznych oraz mając na uwadze przepisy rozporządzenia nr 1592/2002 z dnia 15 lipca 2002 r.
w sprawie wspólnych zasad w dziedzinie lotnictwa cywilnego oraz ustanowienia Europejskiej AgencjiBezpieczeństwa Lotniczego, rozporządzenia nr 1702/2003/WE z dnia 24 września 2003 r.
ustanawiającego zasady wykonawcze dla certyfikacji statków powietrznych i związanych z nimi
wyrobów, części i akcesoriów w zakresie zdatności do lotu i ochrony środowiska oraz dla certyfikacjiorganizacji projektujących i produkujących oraz rozporządzenia nr 2042/2003/WE z dnia 20 listopada
2003 r. w sprawie utrzymywania ciągłej zdatności do lotu statków powietrznych oraz wyrobów
lotniczych, części i wyposażenia, a także w sprawie zezwoleń udzielanych instytucjom i personelowi
zaangażowanym w takie zadania, określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowe przepisy techniczne stosowane przy ocenie zdatności statków powietrznych do lotu;
2) tryb sprawdzania zdatności statków powietrznych do lotu, wydawania świadectw zdatności do lotu,
tryb odnawiania ważności świadectw zdatności do lotu, stwierdzania w drodze okresowych inspekcji
utrzymywania przez statek powietrzny jego zdatności do lotu, oraz uzyskiwanie zezwoleń na loty bez
takich świadectw;
3) okres ważności świadectwa zdatności do lotu;
4) przepisy techniczne o zdatności do lotu statków powietrznych kategorii specjalnej;5) wzór świadectwa zdatności do lotu oraz wniosku o jego wydanie;6) tryb i sposób zawieszania i cofania świadectw zdatności do lotu w przypadkach, o których mowa w
art. 48 ust. 5.
2. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, z uwzględnieniem
przepisów międzynarodowych wymagania, jakie powinny spełniać statki powietrzne ze względu naochronę środowiska przed hałasem, wibracjami oraz zanieczyszczeniami ziemi, wody i powietrza.
3. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia:© Urząd Lotnictwa Cywilnego

19

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

1) tryb składania wniosku o wydanie świadectwa oględzin statku powietrznego oraz wzór świadectwaoględzin i wniosku o jego wydanie;
2) warunki wykonywania lotów próbnych;3) tryb wydawania, zawieszania i cofania świadectwa oględzin, z uwzględnieniem przepisówmiędzynarodowych.
Art. 53a. 1. Zdatność statków powietrznych do lotów oraz zdatność ich silników i śmigieł jest
sprawdzana z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia nr 1592/2002/WE z dnia 15 lipca 2002 r. w
sprawie wspólnych zasad w dziedzinie lotnictwa cywilnego oraz ustanowienia Europejskiej AgencjiBezpieczeństwa Lotniczego oraz zgodnie z rozporządzeniem nr 1702/2003/WE z dnia 24 września 2003 r.
ustanawiającym zasady wykonawcze dla certyfikacji statków powietrznych i związanych z nimi
wyrobów, części i akcesoriów w zakresie zdatności do lotu i ochrony środowiska oraz dla certyfikacjiorganizacji projektujących i produkujących.
2. Zgodność stanu technicznego każdego ze statków powietrznych z danymi zawartymi w
certyfikacie i projekcie typu oraz jego właściwy stan techniczny stwierdza się z uwzględnieniem
przepisów, o których mowa w ust. 1.
Dział IV
Lotniska, lądowiska i lotnicze urządzenia naziemne
Rozdział 1
Zakładanie i rejestrowanie lotnisk
Art. 54. 1. Ze względu na dostępność dla użytkowników wyróżnia się lotniska użytku publicznego i
lotniska użytku niepublicznego.
2. Lotniskiem użytku publicznego jest lotnisko otwarte dla wszystkich statków powietrznych w
terminach i godzinach ustalonych przez zarządzającego tym lotniskiem i podanych do publicznej
wiadomości.
3. Lotniskiem użytku niepublicznego jest lotnisko, na którym mogą lądować i startować wyłącznie:
1) statki powietrzne używane przez użytkowników lotniska określonych w dokumentacji rejestracyjnej
tego lotniska;2) statki powietrzne wykonujące loty niehandlowe, używane przez inne podmioty niż wskazane w pkt 1- za zezwoleniem zarządzającego lotniskiem.
Art. 55. 1. Lotnisko można założyć po uzyskaniu zezwolenia udzielonego przez Prezesa Urzędu na
wniosek zainteresowanego.
2. Zezwolenie na założenie lotniska może uzyskać:
1) organ administracji publicznej Rzeczypospolitej Polskiej;2) państwowa lub samorządowa jednostka organizacyjna;3) spółka prawa handlowego lub spółdzielnia zarejestrowana w Rzeczypospolitej Polskiej;4) stowarzyszenie, którego przedmiotem działalności jest działalność lotnicza, utworzone zgodnie z
przepisami prawa polskiego;5) osoba fizyczna posiadająca miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, wnioskodawca jest obowiązany dołączyć:
1) dokumenty potwierdzające spełnienie przez wnioskodawcę wymogów, o których mowa w ust. 2;2) odpis decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
3) program wykorzystania lotniska;4) prognozę i plan organizacji ruchu lotniczego na lotnisku i w jego rejonie ze wskazaniem sposobów
uniknięcia kolizji z ruchem prowadzonym z istniejących już sąsiednich lotnisk;© Urząd Lotnictwa Cywilnego

20

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

5) projekt zagospodarowania terenu lotniska;6) projekt programu ochrony lotniska;7) dokumenty stwierdzające prawo dysponowania nieruchomością na cele budowy lotniska;8) mapę z naniesionymi ograniczeniami wysokości zabudowy na lotnisku i w jego otoczeniu, zuwzględnieniem istniejących przeszkód lotniczych;9) profile pól wznoszenia i podejścia;10) stanowisko państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego odnośnie do wymagań
higienicznych i zdrowotnych zakładanego lotniska oraz wojewódzkiego inspektora ochronyśrodowiska odnośnie do wpływu zakładanego lotniska na środowisko.
Art. 56. 1. Prezes Urzędu odmawia wydania zezwolenia na założenie lotniska, jeżeli z
przedstawionych dokumentów wynika, że projektowane lotnisko nie odpowiada wymaganiomokreślonym we właściwych przepisach, a także jeżeli:1) wystąpi kolizja pomiędzy ruchem lotniczym prowadzonym z projektowanego lotniska a ruchem
prowadzonym z istniejących sąsiednich lotnisk;2) wydanie zezwolenia na założenie lotniska byłoby sprzeczne z programami, o których mowa w art. 16
ust. 3;3) wydanie zezwolenia na założenie lotniska pociągałoby za sobą znaczne zagrożenie dla środowiskabądź zagrażałoby interesowi gospodarki narodowej, obronności lub bezpieczeństwu państwa.
2. Zezwolenie na założenie lotniska może zawierać warunek spełnienia przez wnioskodawcę
dodatkowych wymagań określonych w tym zezwoleniu, wiążących się z eksploatacją lotniska, ochroną
środowiska, racjonalizacją zagospodarowania przestrzennego albo ochroną lub zabezpieczeniem praw
osób trzecich, a także ochroną życia i zabezpieczeniem mienia osób znajdujących się na terenie lotniska.
3. Zezwolenie na założenie lotniska już wydane może być cofnięte ze względów określonych w ust.
2, jeżeli zmienił się stan faktyczny lub prawny stanowiący podstawę do wydania zezwolenia lub zaistniały
okoliczności, o których mowa w ust. 1.
4. Prezes Urzędu może stwierdzić wygaśnięcie zezwolenia na założenie lotniska, jeżeli w okresie 3
lat od daty określonej w tym zezwoleniu nie wpłynął wniosek o wpisanie lotniska do rejestru lotnisk.
5. Prezes Urzędu udziela zezwolenia na założenie lotniska, odmawia jego udzielenia oraz cofa je w
drodze decyzji administracyjnej.
Art. 57. 1. Kto zamierza założyć lotnisko, może ubiegać się o promesę zezwolenia.
2. Promesę wydaje i odmawia jej wydania Prezes Urzędu w drodze decyzji administracyjnej.
3. W promesie ustala się warunki niezbędne dla uzyskania zezwolenia na założenie lotniska orazokres jej ważności, z uwzględnieniem typu projektowanego lotniska, z tym że nie może on być krótszy niż
12 miesięcy.
4. W okresie ważności promesy nie można odmówić wydania zezwolenia, chyba że uległ zmianie
stan faktyczny lub prawny podany we wniosku o wydanie promesy, wnioskodawca nie spełnił wszystkich
warunków określonych w promesie lub wymagań określonych w art. 55 ust. 2 i 3 lub ujawniły się
okoliczności, o których mowa w art. 56 ust. 1.
Art. 58. 1. Prezes Urzędu prowadzi rejestr lotnisk cywilnych, zwany dalej "rejestrem lotnisk".
2. Rejestr lotnisk jest jawny. Dokumenty stanowiące podstawę do dokonania wpisu w rejestrze
podlegają ochronie zgodnie z przepisami ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji
niejawnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 196, poz. 1631).
3. Wypisy z rejestru wydaje się na wniosek zainteresowanych podmiotów.
Art. 59. 1. Eksploatację lotniska można rozpocząć po wpisaniu lotniska do rejestru lotnisk.
2. Wpisanie lotniska do rejestru lotnisk następuje na wniosek zakładającego lotnisko po sprawdzeniu
przez Prezesa Urzędu lub przez osoby przez niego upoważnione, czy lotnisko odpowiada wymaganiom
technicznym określonym na podstawie Prawa budowlanego, wymaganiom eksploatacyjnym określonym© Urząd Lotnictwa Cywilnego

21

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

na podstawie niniejszej ustawy oraz warunkom określonym w zezwoleniu na założenie lotniska oraz czy
zakładający lotnisko spełnia wymagania określone w art. 55.
3. Do wniosku o wpisanie lotniska do rejestru lotnisk wnioskodawca jest obowiązany dołączyć:
1) dokumenty, o których mowa w art. 55 ust. 3;2) zezwolenie na założenie lotniska.
4. Nie można odmówić wpisania do rejestru lotniska, na którego założenie zostało wydane
zezwolenie, jeżeli lotnisko to spełnia wymagania, o których mowa w ust. 2.
5. O wpisaniu lotniska do rejestru lotnisk, o odmowie wpisania, zmianie danych rejestrowych
rozstrzyga Prezes Urzędu w drodze decyzji administracyjnej.
6. Do rejestru lotnisk wpisuje się jako zarządzającego lotniskiem zakładającego lotnisko lub, na jegowniosek, inny podmiot spełniający wymagania określone w art. 55. W przypadku lotniska użytku
publicznego zarządzający lotniskiem powinien posiadać zezwolenie, o którym mowa w art. 173 ust. 1 pkt
1.
7. Jeżeli dane podlegające wpisowi opierają się na dokumentach, dokumenty te powinny byćdołączone do zgłoszenia w oryginałach albo poświadczonych notarialnie lub urzędowo odpisach, kopiach.
Art. 60. 1. Minister Obrony Narodowej prowadzi rejestr lotnisk wojskowych, a minister właściwy do
spraw wewnętrznych prowadzi rejestr lotnisk lotnictwa służb porządku publicznego.
2. Ministrowie, o których mowa w ust. 1, określą, w drodze zarządzeń, sposób prowadzenia
rejestrów, tryb wpisu tych lotnisk do rejestrów oraz wzory rejestrów.
3. Jeżeli lotnisko, o którym mowa w ust. 1, ma być wykorzystywane także przez lotnictwo cywilne,
wówczas lotnisko to wpisuje się również do rejestru lotnisk cywilnych. Jako zarządzającego tym
lotniskiem wpisuje się podmiot uzgodniony przez zainteresowanych ministrów. Obowiązek złożenia
wniosku w tej sprawie spoczywa na tym podmiocie.
Art. 61. 1. Zarządzający lotniskiem może dokonać istotnych zmian eksploatacyjnych i technicznych
cech lotniska po uzyskaniu zezwolenia Prezesa Urzędu.
2. Zmiana eksploatacyjnych i technicznych cech lotniska podlega wpisowi do rejestru lotnisk.
3. Zgłoszenie do rejestru lotnisk zmian powinno być dokonane w ciągu 14 dni od ich zaistnienia.
Art. 62. Jeżeli zarządzający lotniskiem nie dokonał zgłoszenia, o którym mowa w art. 61 ust. 3,
Prezes Urzędu po jednorazowym bezskutecznym wezwaniu może dokonać stosownego wpisu z urzędu,zaznaczając tę okoliczność w rejestrze lotnisk lub zamknąć lotnisko dla ruchu ze względu na możliwość
wystąpienia zagrożenia ruchu lotniczego.
Art. 63. Minister właściwy do spraw transportu, z uwzględnieniem przepisów międzynarodowych,określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowe zasady klasyfikacji lotnisk;2) wzór rejestru lotnisk cywilnych;3) szczegółowe warunki i tryb prowadzenia rejestru lotnisk cywilnych, z uwzględnieniem wymagań
dotyczących dokumentacji rejestrowej;4) zmiany cech lotniska, uwzględniając podział na zmiany:a) wymagające uzyskania zezwolenia Prezesa Urzędu,b) podlegające tylko wpisowi do rejestru lotnisk;5) szczegółowe wymagania, jakie muszą spełnić zakładający lotniska i zarządzający lotniskami, wzależności od klasyfikacji lotnisk;6) wymagania techniczne i eksploatacyjne w stosunku do lotnisk.
Art. 64. 1. Kto zamierza nabyć akcje lub udziały w spółce zakładającej lotnisko lub w spółcezarządzającej istniejącym lotniskiem w ilości zapewniającej mu osiągnięcie lub przekroczenie
odpowiednio 25 %, 33 % lub 49 % ogólnej liczby głosów na zebraniu wspólników lub walnym© Urząd Lotnictwa Cywilnego

22

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

zgromadzeniu, jest obowiązany zawiadomić o tym Prezesa Urzędu pod rygorem nieważności.
2. Zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się przed zamierzonym terminem nabycia
akcji lub udziałów. Akcje lub udziały można nabyć, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia
zawiadomienia Prezes Urzędu nie zakaże ich nabycia.
3. Prezes Urzędu może, w drodze decyzji administracyjnej, zakazać - pod rygorem nieważności nabycia akcji lub udziałów w ilości zapewniającej osiągnięcie lub przekroczenie progów, o których mowa
w ust. 1, ze względu na zagrożenie ważnego interesu gospodarczego państwa albo bezpieczeństwa
państwa lub dóbr osobistych obywateli.
Art. 65. 1. Nieruchomości gruntowe, które w dniu wejścia w życie ustawy są zajęte pod część
lotniczą lotnisk międzynarodowych, o których mowa w art. 73 i na których funkcjonują stałe przejścia
graniczne, mogą być wyłącznie własnością:1) Skarbu Państwa;2) jednostek samorządu terytorialnego;3) innych państwowych jednostek organizacyjnych, w tym przedsiębiorstw państwowych;4) spółek prawa handlowego, w których udział Skarbu Państwa i jednostek, o których mowa w pkt 2 i 3,
wynosi co najmniej 51 % akcji albo udziałów.
2. Do umów ustanawiających użytkowanie wieczyste lub decyzji uwłaszczeniowych
potwierdzających nabycie użytkowania wieczystego z mocy prawa, dotyczących nieruchomości
gruntowych zajętych pod część lotniczą lotnisk, o których mowa w ust. 1, wpisanych do rejestru lotnisk,
dopisuje się postanowienia określające cel użytkowania wieczystego lotniska. Celem tym jest
przeznaczenie nieruchomości na założenie, modernizację i eksploatację lotniska oraz lotniczych urządzeń
naziemnych.
Rozdział 2Eksploatacja lotnisk
Art. 66. 1. Statki powietrzne, z zastrzeżeniem art. 93 ust. 1, mogą startować i lądować na lotniskach
wpisanych do rejestru lotnisk i których nazwy zostały opublikowane w dzienniku urzędowym Urzędu.
2. Zarządzający lotniskiem użytku publicznego może odmówić przyjęcia statku powietrznegowyłącznie ze względu na ważne okoliczności związane z funkcjonowaniem lotniska, uniemożliwiające
bezpieczne jego lądowanie.
3. Zarządzający lotniskiem nie może odmówić zezwolenia na lądowanie przymusowe statku
powietrznego znajdującego się w niebezpieczeństwie lub statku powietrznego wykonującego lot w celu
ochrony życia lub zdrowia lub w celu przeciwdziałania klęskom żywiołowym, a także lot w ramach
działań bezpośrednio związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa publicznego i z obronnością państwa.
Art. 67. 1. Statki powietrzne i przewoźnicy lotniczy mają prawo korzystania z lotnisk użytku
publicznego na równych zasadach.
2. Warunki korzystania z lotnisk użytku publicznego oraz opłaty za to korzystanie mogą byćzróżnicowane jedynie ze względu na rodzaje i charakterystyki statków powietrznych oraz charakter
wykonywanych operacji lotniczych.
3. W celu zapewnienia konsultacji i właściwej reprezentacji interesów stron na lotniskach użytku
publicznego, w szczególności w sprawach warunków korzystania z lotnisk, opłat lotniskowych oraz
obsługi naziemnej, tworzone są:1) komitety z udziałem przedstawicieli: zarządzających lotniskami, organów służb ruchu lotniczego,użytkowników lotnisk lub reprezentujących ich organizacji oraz podmiotów świadczących obsługę
naziemną;2) odpowiednie organizacje użytkowników lotnisk reprezentujące ich interesy.
4. Wprowadzenie oraz zniesienie w porcie lotniczym koordynacji lub organizacji rozkładów lotów, o© Urząd Lotnictwa Cywilnego

23

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

której mowa w rozporządzeniu nr 95/93/WE z dnia 18 stycznia 1993 r. w sprawie wspólnych zasad
przydzielania czasu na start lub lądowanie w portach lotniczych Wspólnoty, następuje w drodze decyzji
administracyjnej Prezesa Urzędu.
5. (uchylony).
6. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, z uwzględnieniem zasad
przejrzystości, obiektywizmu i niedyskryminacji oraz przepisów międzynarodowych, szczegółowe
zasady:1) tworzenia, działania komitetów i współpracy komitetów i organizacji, o których mowa w ust. 3;2) współdziałania oraz konsultacji przewoźników lotniczych i ich organizacji z zarządami lotnisk i
koordynatorami w sprawach koordynacji rozkładów lotów w porcie lotniczym.
7. (uchylony).
Art. 67a. (uchylony).
Art. 67b. 1. W porcie lotniczym, w którym wprowadzono koordynację rozkładów lotów, PrezesUrzędu, zgodnie z rozporządzeniem nr 95/93/WE z dnia 18 stycznia 1993 r. w sprawie wspólnych zasad
przydzielania czasu na start lub lądowanie w portach lotniczych Wspólnoty, powołuje i odwołuje
koordynatora.
2. Koordynator powinien spełniać następujące warunki:
1) posiadać wykształcenie wyższe i wiedzę lub doświadczenie w zakresie planowania rozkładów lotów
lub siatki połączeń;2) posiadać biegłą znajomość języka polskiego i angielskiego;
3) nie być skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne: karne skarbowe, przeciwko
bezpieczeństwu w komunikacji, bezpieczeństwu powszechnemu, mieniu, obrotowi gospodarczemu,
obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, prawom osób wykonujących pracę zarobkową oraz
wiarygodności dokumentów (wymóg dobrej reputacji);
4) nie mieć powiązań gospodarczych oraz nie pozostawać w stosunku zależności lub dominacji wobec
jakiegokolwiek zarządzającego lotniskiem lub przewoźnika lotniczego;5) swoją dotychczasową działalnością dawać rękojmię należytego sprawowania funkcji.
3. Jeżeli koordynatorem jest osoba prawna, warunki, o których mowa w ust. 2, stosuje się
odpowiednio do osób działających w jej imieniu w zakresie koordynacji rozkładów lotów oraz osób
faktycznie pełniących działalność koordynacyjną.
4. Nadzór nad działalnością koordynatora sprawuje Prezes Urzędu.
Art. 67c. 1. Zadania koordynatora określa rozporządzenie nr 95/93/WE z dnia 18 stycznia 1993 r. w
sprawie wspólnych zasad przydzielania czasu na start lub lądowanie w portach lotniczych Wspólnoty.
2. Koordynator działa na własny rachunek i nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy z
dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807, z późn. zm.5)).
3. Do koordynatora stosuje się przepisy dotyczące osoby prowadzącej pozarolniczą działalność
gospodarczą w rozumieniu przepisów ustaw: z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm.6)), z dnia 13 października 1998 r. o systemieubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887, z późn. zm.7)), z dnia 17 grudnia 1998 r. oemeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, z późn.
zm.8)) oraz z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135, z późn. zm.9)).
4. Koszty koordynacji w porcie lotniczym, w szczególności koszty: bieżącej działalności
koordynatora, zapewnienia niezbędnych urządzeń i pomieszczeń, utrzymywania uprawnień, wynagrodzeń
koordynatora oraz osób zatrudnionych w jego biurze, pokrywane są z budżetu koordynatora.
Art. 67d. 1. Koszty koordynacji w porcie lotniczym pokrywane są z opłat za koordynację
wnoszonych do budżetu koordynatora.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

24

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

2. Opłaty za koordynację, o których mowa w ust. 1, wnoszone są przez:
1) przewoźników lotniczych - w łącznej wysokości 50 % budżetu koordynatora, proporcjonalnie do
liczby operacji lotniczych wykorzystanych przez danego przewoźnika lotniczego w dwóch ostatnich
sezonach rozkładowych w porcie lotniczym;2) zarządzających lotniskami, dla których został wyznaczony koordynator - w łącznej wysokości 50 %budżetu koordynatora, proporcjonalnie do liczby operacji lotniczych podlegających koordynacji w
danym porcie lotniczym w dwóch ostatnich sezonach rozkładowych.
3. Koordynator przedstawia Prezesowi Urzędu do zatwierdzenia projekt budżetu koordynatora,
opracowany po zasięgnięciu opinii podmiotów, o których mowa w ust. 2. Zatwierdzenie oraz odmowa
zatwierdzenia budżetu koordynatora następuje w drodze decyzji administracyjnej.
4. Projekt budżetu, o którym mowa w ust. 3, przedstawia się do zatwierdzenia nie później niż na dwa
miesiące przed rozpoczęciem roku obrotowego, a w przypadku nowo powołanego koordynatora - niepóźniej niż w terminie 2 miesięcy od dnia jego powołania.
Art. 67e. 1. W porcie lotniczym, w którym wprowadzono organizację rozkładów lotów, PrezesUrzędu, zgodnie z rozporządzeniem 95/93/WE z dnia 18 stycznia 1993 r. w sprawie wspólnotowych zasad
przydzielania czasu na start i lądowanie w portach lotniczych Wspólnoty, powołuje i odwołuje
organizatora rozkładów lotów.
2. Zadania organizatora rozkładów lotów określa rozporządzenie nr 95/93/WE z dnia 18 stycznia
1993 r. w sprawie wspólnotowych zasad przydzielania czasu na start i lądowanie w portach lotniczych
Wspólnoty.
3. Do organizatora rozkładów lotów stosuje się odpowiednio przepisy art. 67b ust. 2-4, art. 67c ust. 2i 3 oraz art. 67d.
Art. 67f. 1. W razie zniesienia w porcie lotniczym organizacji rozkładów lotów i jednoczesnego
wprowadzenia koordynacji rozkładów lotów, dotychczasowy organizator rozkładów lotów staje się
koordynatorem.
2. W razie zniesienia w porcie lotniczym koordynacji rozkładów lotów i jednoczesnego
wprowadzenia organizacji rozkładów lotów, dotychczasowy koordynator staje się organizatorem
rozkładów lotów.
3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, działalność odpowiednio koordynatora orazorganizatora rozkładów lotów finansowana jest z budżetu dotychczasowego.
Art. 67g. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, dla zapewnienia
zasad przejrzystości, obiektywizmu i niedyskryminacji koordynacji i organizacji rozkładów lotów:
1) szczegółowe warunki i sposób powoływania i odwoływania koordynatora i organizatora rozkładów
lotów oraz sprawowania nadzoru nad ich działalnością;2) szczegółowe zasady opracowywania i zatwierdzania budżetu koordynatora i organizatora rozkładów
lotów;
3) szczegółowy sposób obliczania wysokości i wnoszenia opłat za koordynację i organizację rozkładów
lotów;
4) szczegółowy sposób postępowania w razie zniesienia organizacji i koordynacji rozkładów lotów.
Art. 68. 1. Przedsiębiorca, który ma zamiar wykonywać działalność gospodarczą w zakresiezarządzania lotniskiem użytku publicznego, obowiązany jest uzyskać zezwolenie, o którym mowa w art.
173 ust. 1 pkt 1.
2. Zarządzający lotniskiem obowiązany jest w szczególności:1) wykorzystywać lotnisko zgodnie z jego przeznaczeniem;2) prowadzić eksploatację lotniska w sposób zapewniający bezpieczeństwo lotów oraz sprawność
obsługi użytkowników lotniska;3) utrzymywać lotnisko i jego elementy w stanie odpowiadającym warunkom technicznym określonym© Urząd Lotnictwa Cywilnego

25

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

przez właściwy organ oraz zgodnie z danymi wpisanymi do rejestru lotnisk cywilnych;4) określić granicę części lotniczej lotniska, podlegającą zatwierdzeniu przez Prezesa Urzędu;5) zapewniać udzielenie niezbędnej pomocy medycznej na lotnisku;
6) udostępnić użytkownikom lotniska informacje zawarte w instrukcji operacyjnej lotniska;7) zapewniać organom administracji lotniczej wykonującym czynności służbowe na lotnisku warunki
niezbędne do wykonywania tych czynności;8) udostępniać Prezesowi Urzędu, niezależnie od innych obowiązków informacje niezbędne do
prowadzenia ewidencji danych dotyczących ruchu statków powietrznych, wielkości ruchupasażerskiego i przewozu ładunków, zgodnie z systematyką określoną w rozporządzeniu nr
437/2003/WE z dnia 27 lutego 2003 r. w sprawie sprawozdań statystycznych w odniesieniu doprzewozu lotniczego pasażerów, towarów i poczty, odpowiednich przepisach krajowych imiędzynarodowych (Dz. Urz. WE L 066 z 11.03.2003);
9) niezwłocznie zawiadamiać Prezesa Urzędu oraz instytucje zapewniające służby żeglugi powietrznej
o wydaniu zarządzenia o zamknięciu lotniska dla ruchu lotniczego lub wprowadzeniu odpowiednichograniczeń w jego eksploatacji, ich przyczynach i przewidywanym okresie trwania;
10) zorganizować system ratownictwa i ochrony przeciwpożarowej lotniska;11) koordynować prace lokalnego zespołu do spraw bezpieczeństwa lotniskowego;12) zapewnić dostarczanie informacji meteorologicznej dla potrzeb użytkowników lotnisk.
2a. Zarządzający lotniskiem, w celu zapewnienia bezpieczeństwa lotów, uniemożliwia wykonywanie
czynności mających wpływ na bezpieczeństwo lotów, jeżeli dalsze ich wykonywanie zagrażałoby temu
bezpieczeństwu.
2b. Zarządzający lotniskiem zobowiązany jest, na wniosek właściwego komendanta placówki Straży
Granicznej stwierdzający istnienie zagrożenia bezpieczeństwa lotów, do bezzwłocznego uniemożliwienia
wykonywania pracy lub innych czynności osobom realizującym zadania związane z kontrolą
bezpieczeństwa w portach lotniczych.
3. Zarządzający lotniskiem użytku publicznego obowiązany jest ponadto:
1) prowadzić eksploatację lotniska w sposób zapewniający ciągłość ruchu lotniczego;2) niezwłocznie zawiadamiać zainteresowanych o wydaniu zarządzenia o zamknięciu lotniska dla ruchu
lotniczego lub wprowadzeniu odpowiednich ograniczeń w jego eksploatacji, ich przyczynach iprzewidywanym okresie trwania.
Art. 69. 1. Starty i lądowania na lotnisku mogą odbywać się wyłącznie w sposób zgodny z
przepisami instrukcji operacyjnej danego lotniska.
2. Zarządzający lotniskiem może zezwolić tylko na taką eksploatację lotniska lub jego części dla
celów nielotniczych, która nie narusza przepisów bezpieczeństwa ruchu lotniczego i nie ogranicza jegomożliwości eksploatacyjnych określonych w instrukcji operacyjnej.
3. Instrukcja operacyjna lotniska określa w szczególności:1) dane techniczno-operacyjne lotniska, w tym charakterystykę pola wzlotów, płaszczyzn wznoszenia(podejścia) oraz przeszkód lotniczych w rejonie lotniska;2) procedury podejścia do lądowania i procedury odlotu, uwzględniające lokalne ograniczenia
wynikające z przepisów o ochronie środowiska;3) zasady utrzymania i eksploatacji pola wzlotów;
4) organizację naziemnego ruchu statków powietrznych, środków transportowych i osób pieszych na
terenie lotniska;5) dane o wzrokowych i radiowych pomocach nawigacyjnych;6) zasady i środki udzielania pomocy statkom powietrznym, które znalazły się w niebezpieczeństwie na
lotnisku lub w jego pobliżu.
4. Instrukcja operacyjna lotniska podlega zatwierdzeniu przez Prezesa Urzędu po uzgodnieniu z
instytucjami zapewniającymi służby ruchu lotniczego.
Art. 70. 1. Zarządzający lotniskiem może przekazać zarządzanie lotniskiem innej osobie spełniającej© Urząd Lotnictwa Cywilnego

26

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

wymagania określone dla zarządzającego, za zgodą Prezesa Urzędu wydaną w drodze decyzji
administracyjnej.
2. Zmiana, o której mowa w ust. 1, podlega wpisaniu do rejestru lotnisk.
Art. 71. 1. Prezes Urzędu może, w drodze decyzji administracyjnej, ograniczyć ruch na lotnisku lub
zamknąć dla ruchu lotniczego na czas oznaczony lotnisko niespełniające wymagań technicznych lub
eksploatacyjnych określonych na podstawie niniejszej ustawy.
2. Prezes Urzędu może, w drodze decyzji administracyjnej, wykreślić lotnisko z rejestru, jeżeli
pomimo upływu terminu wyznaczonego w decyzji, o której mowa w ust. 1, nadal nie spełnia onookreślonych na podstawie niniejszej ustawy wymagań technicznych i eksploatacyjnych.
Art. 71a. 1. Prezes Urzędu może w drodze decyzji administracyjnej wprowadzić ograniczenia lub
zakazy wykonywania przez cywilne poddźwiękowe samoloty z napędem odrzutowym, posiadające
maksymalną masę startową nie mniejszą niż 34.000 kg albo mieszczące, zgodnie z certyfikatem typu
samolotu, więcej niż dziewiętnaście miejsc pasażerskich, z wyłączeniem miejsc przeznaczonychwyłącznie dla załogi, operacji lotniczych w celu ograniczenia hałasu emitowanego na lotnisku, na którym,w ciągu ostatnich trzech lat kalendarzowych, było wykonywanych średnio nie mniej niż 50.000 operacji
lotniczych rocznie.
2. Ograniczenia i zakazy, o których mowa w ust. 1, dotyczą samolotów marginalnie zgodnych, tj. oskumulowanym marginesie hałasu wynoszącym nie więcej niż 5 EPNdB (efektywnie odczuwalny hałas w
decybelach). Przez skumulowany margines hałasu rozumie się sumę różnic pomiędzy dopuszczalnym
poziomem hałasu a poziomem hałasu określonym w świadectwie zdatności statku powietrznego w
zakresie hałasu, według pomiarów dokonywanych w trzech punktach referencyjnych; dopuszczalny
poziom hałasu oraz punkty referencyjne określa Rozdział 3 części II Tomu I Załącznika 16 do Konwencjio międzynarodowym lotnictwie cywilnym, sporządzonej w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r.
3. Ograniczenia i zakazy, o których mowa w ust. 1, wprowadza się z uwzględnieniem zasadyzrównoważonego podejścia oraz bodźców ekonomicznych oraz biorąc pod uwagę przewidywane koszty ikorzyści ich wprowadzenia oraz charakterystykę danego lotniska.
4. Przez zasadę zrównoważonego podejścia rozumie się wybór metod i środków zmierzających doograniczenia hałasu na lotnisku i w jego otoczeniu polegających na:
1) ograniczaniu hałasu emitowanego przez samoloty (zmniejszenie poziomu hałasu źródła);
2) odpowiednim planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - zgodnie z przepisami ustawy z dnia
27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, z późn.
zm.10));
3) odpowiednim zarządzaniu ruchem lotniczym w celu zmniejszenia uciążliwości hałasu na lotnisku i w
jego otoczeniu;
4) wprowadzaniu ograniczeń i zakazów operacji lotniczych na określonym lotnisku.
5. Wyboru metod i środków, o których mowa w ust. 4, dokonuje się, biorąc pod uwagę:1) zasadę niedyskryminowania przewoźników lotniczych i producentów samolotów;
2) konieczność zastosowania środków, które nie byłyby bardziej restrykcyjne, niż jest to konieczne zewzględu na ochronę środowiska na określonym lotnisku.
6. (uchylony).
Art. 71b. 1. Decyzję, o której mowa w art. 71a ust. 1, wydaje się w uzgodnieniu z właściwym
terytorialnie wojewodą oraz po przeprowadzeniu konsultacji z podmiotami, które mają lub mogą miećinteres faktyczny lub prawny we wprowadzeniu ograniczeń lub zakazów wykonywania operacji
lotniczych, w szczególności z zarządzającym lotniskiem oraz z właściwym komitetem przewoźników,jeżeli został on utworzony.
2. Decyzję, o której mowa w art. 71a ust. 1, wydaje się przy uwzględnieniu, w odpowiednimzakresie, informacji określonych na podstawie art. 71e.
3. Informacje, o których mowa w ust. 2, zarządzający lotniskiem dostarcza Prezesowi Urzędu.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

27

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

4. Organy i jednostki właściwe ze względu na rodzaj informacji, o których mowa w ust. 2,
obowiązane są do dostarczania ich Prezesowi Urzędu lub zarządzającemu lotniskiem na wniosek PrezesaUrzędu.
5. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do ograniczeń wprowadzonych w wyniku drobnych zmian
technicznych niestwarzających istotnych kosztów dla użytkowników statków powietrznych w żadnym z
portów lotniczych państw członkowskich Unii Europejskiej.
Art. 71c. 1. Ograniczenia i zakazy, o których mowa w art. 71a ust. 4 pkt 4, mogą polegać na:
1) zakazie zwiększania liczby operacji lotniczych wykonywanych na lotnisku w stosunku do roku
poprzedniego - po upływie 6 miesięcy od dnia przeprowadzenia oceny poziomu hałasu,2) nakazie zmniejszenia przez każdego z przewoźników lotniczych liczby operacji lotniczych
wykonywanych na lotnisku o nie więcej niż 20 % w stosunku do roku poprzedniego - po upływie nie
mniej niż 6 miesięcy od dnia ustanowienia zakazu, o którym mowa w pkt 1- niezależnie od zakazów wprowadzonych na podstawie art. 119 ust. 5.
2. W przypadku lotniska Łódź-Lublinek, Prezes Urzędu może wprowadzić ograniczenia i zakazy, októrych mowa w ust. 1, również w stosunku do samolotów innych niż marginalnie zgodne, jeżeli samoloty
te nie spełniają wymagań określonych w Rozdziale 4 części II Tomu I Załącznika 16 do Konwencji omiędzynarodowym lotnictwie cywilnym, sporządzonej w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r.
3. Ograniczenia i zakazy, o których mowa w ust. 1 i 2, Prezes Urzędu ogłasza w DziennikuUrzędowym Urzędu Lotnictwa Cywilnego, w terminie:
1) 6 miesięcy przed dniem ich wejścia w życie - w przypadku zakazów, o których mowa w ust. 1 pkt 1,2) 1 roku przed dniem ich wejścia w życie - w przypadku nakazów, o których mowa w ust. 1 pkt 2- jednak nie później niż w terminie 2 miesięcy przed rozpoczęciem najbliższego sezonu rozkładowego.
4. O wprowadzeniu ograniczeń, o których mowa w ust. 1 i 2, Prezes Urzędu powiadamia Komisję
Europejską oraz właściwe organy państw członkowskich Unii Europejskiej.
Art. 71d. Prezes Urzędu może wydać zgodę na wykonanie określonej operacji lotniczej zpominięciem ograniczeń i zakazów, o których mowa w art. 71c, jeżeli:1) operacja lotnicza wykonywana przez samolot ma charakter wyjątkowy i nie uzasadnia jego objęcia
ograniczeniami, o których mowa w art. 71c;2) samolot wykonuje lot o charakterze niezarobkowym, w celu jego przebudowy, naprawy lub obsługi.
Art. 71e. Minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do sprawśrodowiska, mając na względzie potrzebę ograniczenia lub zmniejszenia uciążliwości hałasu na lotnisku
lub w jego otoczeniu, kierując się zasadą zrównoważonego podejścia, określi, w drodze rozporządzenia:
1) zakres informacji wymaganych do wydania decyzji, o której mowa w art. 71a;2) (uchylony).
Art. 72. 1. Lotnisko może zostać wykreślone z rejestru lotnisk decyzją Prezesa Urzędu:1) na wniosek podmiotu zakładającego lotnisko lub działającego z jego upoważnienia zarządzającego
lotniskiem;2) jeżeli trwale zaprzestano jego eksploatacji.
2. W przypadku gdy zarządzający rażąco naruszył przepisy niniejszej ustawy, Prezes Urzędu, w
drodze decyzji administracyjnej, wzywa go do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w określonymterminie. Po bezskutecznym upływie tego terminu Prezes Urzędu cofa zarządzającemu zezwolenie nazarządzanie lotniskiem użytku publicznego lub wykreśla lotnisko z rejestru lotnisk.
Art. 73. 1. Statki powietrzne wykonujące loty międzynarodowe startują i lądują na lotniskach
wyznaczonych do startów i lądowań statków powietrznych w ruchu międzynarodowym, zwanych dalej"lotniskami międzynarodowymi".
2. W przypadku wyznaczenia lotniska jako lotniska międzynarodowego dokonuje się odpowiedniego© Urząd Lotnictwa Cywilnego

28

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

wpisu do rejestru lotnisk.
3. Lotnisko, o którym mowa w ust. 4, jest obiektem transportu publicznego w rozumieniu ustawy z
dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, z późn.
zm.11)).
4. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, lotniska międzynarodowe, z uwzględnieniem
potrzeb danego regionu oraz przepisów określających lotnicze przejścia graniczne.
5. W przypadkach lotów związanych z przeprowadzaniem imprez sportowych i kulturalnych oraz
innych lotów niehandlowych Prezes Urzędu, po uzgodnieniu z Komendantem Głównym Straży
Granicznej, na wniosek zarządzającego lotniskiem, z uwzględnieniem art. 146, może wyrazić zgodę na
dokonywanie przez statki powietrzne wykonujące loty międzynarodowe, przez czas określony, startów ilądowań na lotniskach innych niż określone w ust. 1.
6. Koszty związane z kontrolą ruchu granicznego i kontrolą celną w przypadkach startów i lądowań,o których mowa w ust. 5, ponosi zarządzający lotniskiem.
Art. 74. 1. Służby publiczne i organy administracji publicznej korzystają z obiektów i urządzeń
lotniska w zakresie niezbędnym do wykonywania ich zadań.
2. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
1) zakres korzystania z obiektów i urządzeń lotniska, o których mowa w ust. 1, niezbędny do
wykonywania zadań służb państwowych i organów administracji publicznej;
2) szczegółowe zasady i sposób pokrycia kosztów działania na lotniskach służb i organów, o których
mowa w ust. 1;3) maksymalną wysokość opłat z tytułu kosztów, o których mowa w pkt 2, oraz sposób, warunki izakres ulg i zwolnień od tych opłat, mając na uwadze racjonalne wykorzystanie obiektów i urządzeń
lotniska, przy jednoczesnym zapewnieniu skutecznej realizacji zadań tych służb i organów.
Art. 75. Zarządzający lotniskiem może pobierać opłaty za wykonywanie usług związanych z obsługą
operacji startu, lądowania, postoju statków powietrznych, obsługą pasażerów i ładunków, statków
powietrznych i ich załóg (opłaty lotniskowe), za wykonywanie usług, o których mowa w art. 176, jeżeli sąświadczone przez zarządzającego lotniskiem, oraz za inne usługi związane z działalnością lotniska.
Art. 76. 1. Nie pobiera się opłat lotniskowych za starty, lądowania i postój statków powietrznych
wykonujących loty w celu obrony przed skutkami klęsk żywiołowych oraz ratowania życia lub zdrowia
ludzkiego, chyba że loty te wykonywane są w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
2. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do sprawwewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, maksymalną
wysokość opłat lotniskowych dla państwowych statków powietrznych wykonujących loty związane z
zapewnieniem bezpieczeństwa publicznego, bezpieczeństwa państwa, ochroną granicy państwowej lub
poszukiwaniem i ratownictwem, a także sposób i warunki przyznawania ulg i zwolnień od tych opłat orazzakres ulg i zwolnień, uwzględniając uzasadnione koszty poniesione przez podmiot świadczący usługę
oraz zobowiązania wynikające z umów międzynarodowych.
Art. 77. 1. Zarządzający lotniskiem użytku publicznego przedstawia Prezesowi Urzędu z co najmniej
kwartalnym wyprzedzeniem przed planowanym dniem wejścia w życie, opracowany po zasięgnięciu
opinii przedstawicieli przewoźników lotniczych korzystających stale z lotniska, projekt opłat
lotniskowych z wyszczególnieniem składających się na te opłaty: wysokości opłat standardowych,
dodatkowych, zniżkowych i rabatowych, szczegółowych zasad ich naliczania i pobierania, dołączając
uzasadnienie. Termin ten może być za zgodą Prezesa Urzędu skrócony w wyjątkowych okolicznościach.
2. Opłaty lotniskowe, o których mowa w ust. 1, po zatwierdzeniu przez Prezesa Urzędu podlegają
ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz są zamieszczane w
Zintegrowanym Pakiecie Informacji Lotniczych, o którym mowa w art. 121 ust. 3.
3. Prezes Urzędu może, w drodze decyzji administracyjnej, odmówić zatwierdzenia opłaty© Urząd Lotnictwa Cywilnego

29

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

lotniskowej lub nakazać jej zmianę, w przypadku gdy jest ona niezgodna z zasadami ustalonymi w prawie
lotniczym lub w przepisach międzynarodowych.
4. Minister właściwy do spraw transportu, po zasięgnięciu opinii Prezesa Urzędu, organizacjizarządzających lotniskami i użytkowników lotnisk określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
wymagania dotyczące ustalania i zatwierdzania opłat lotniskowych, z uwzględnieniem zasad ustalonych w
art. 67 ust. 1 i 2 oraz zasad wynikających z przepisów międzynarodowych.
Art. 78. 1. Zarządzający lotniskiem ma prawo zatrzymać statek powietrzny tymczasowo w celu
zabezpieczenia roszczenia z tytułu opłat lotniskowych należnych od użytkownika statku powietrznego iszkód wyrządzonych przez niego na lotnisku, z zastrzeżeniem art. 156.
2. Tymczasowe zatrzymanie statku powietrznego traci moc w razie złożenia odpowiedniegozabezpieczenia lub w razie dokonania zajęcia na podstawie postanowienia sądowego.
3. Zarządzający lotniskiem odpowiada za szkody wynikłe wskutek nieuzasadnionego zatrzymania
statku powietrznego.
Art. 79. 1. Prezes Urzędu nadzoruje lotniska w zakresie zapewniania ich bezpiecznej eksploatacji.
2. W przypadku lotnisk lotnictwa państwowego wykorzystywanych przez lotnictwo cywilne PrezesUrzędu nadzoruje te lotniska w zakresie zapewniania ich bezpiecznej eksploatacji przez lotnictwo
cywilne.
Art. 80. Zarządzający lotniskiem odpowiada za bezpieczną eksploatację lotniska, w tym za nałożone
na niego zadania związane z ochroną lotniska.
Art. 81. 1. Przebywanie w części lotniczej lotniska, a także na innym terenie wydzielonym i
odpowiednio oznakowanym, a w szczególności ruch kołowy i pieszy oraz korzystanie z urządzeń lotniska,
jest dozwolone tylko za zezwoleniem zarządzającego lotniskiem.
2. Zarządzający lotniskiem wydaje zezwolenie na przebywanie na terenie, o którym mowa w ust. 1,
uwzględniając potrzeby organów służb ruchu lotniczego oraz służb państwowych wykonujących zadania
ustawowe.
Art. 82. W celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji lotniska zarządzający lotniskiem:1) opracowuje instrukcję operacyjną lotniska;2) opracowuje i przedstawia do zatwierdzenia Prezesowi Urzędu program ochrony lotniska, po jegozaopiniowaniu przez Radę Ochrony i Ułatwień Lotnictwa Cywilnego;3) wydaje zarządzenia, nakazy lub zakazy oraz polecenia związane z zapewnieniem bezpieczeństwa iochrony lotów oraz porządku na lotnisku, obowiązujące w stosunku do wszystkich osób znajdujących
się na terenie lotniska;4) wzywa właściwe służby publiczne do podjęcia działań w stosunku do osób niepodporządkowujących
się nakazom i zakazom lub zagrażających w inny sposób bezpieczeństwu lotów lub porządkowi na
lotnisku;
5) decyduje o podjęciu działań przez lotniskową służbę ochrony w stosunku do osoby podejrzanej opopełnienie przestępstwa na statku powietrznym lub lotnisku i przekazaniu jej właściwym organom;6) wnioskuje o dokonanie redukcyjnego odstrzału zwierzyny, stosownie do przepisów prawałowieckiego, w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa operacji lotniczych przez zwierzynę, gdy inne
metody ochrony okazały się nieskuteczne;7) wnioskuje do Prezesa Urzędu o wydanie decyzji w sprawie usunięcia przeszkody, która nie jest
obiektem budowlanym, stanowiącej zagrożenie bezpieczeństwa ruchu lotniczego dla
zarejestrowanego, czynnego lotniska, w tym drzew i krzewów w rejonie podejść do lądowania;
8) zawiadamia niezwłocznie właściwy organ nadzoru budowlanego oraz Prezesa Urzędu, w przypadku
stwierdzenia, że w rejonie lotniska są wznoszone obiekty budowlane mogące stanowić przeszkody
lotnicze lub że istniejące obiekty budowlane nie są oznakowane zgodnie z wymogami art. 87 ust. 2.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

30

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

Art. 83. 1. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, warunki
eksploatacji lotnisk, mając na względzie klasyfikację lotnisk i obowiązki zarządzającego lotniskiem, októrych mowa w art. 68.
2. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej określi, w
drodze rozporządzenia, w celu zapewnienia wspólnej bezpiecznej eksploatacji lotnisk, warunki i zasadywykorzystywania lotnisk wojskowych przez lotnictwo cywilne oraz obowiązki zarządzających tymi
lotniskami.
3. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do sprawwewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, w celu zapewnienia wspólnej bezpiecznej eksploatacji
lotnisk, warunki i zasady wykorzystywania lotnisk lotnictwa służb porządku publicznego przez lotnictwo
cywilne oraz obowiązki zarządzających tymi lotniskami.
4. Jeżeli lotniska, o których mowa w ust. 2 i 3, eksploatowane są wspólnie przez lotnictwo wojskowe
i lotnictwo służb porządku publicznego, wówczas Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z
ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki i zasadywspólnej bezpiecznej eksploatacji tych lotnisk.
Rozdział 3
Ratownictwo i ochrona przeciwpożarowa lotnisk
Art. 84. 1. Zarządzający lotniskiem jest obowiązany zorganizować i utrzymywać system ratownictwa
i ochrony przeciwpożarowej lotniska w ramach krajowego systemu ratownictwa.
2. Zarządzający lotniskiem obowiązany jest w szczególności:1) opracować plan działania w sytuacjach zagrożenia;
2) opracować instrukcję bezpieczeństwa pożarowego dla lotniska, zgodnie z przepisamimiędzynarodowymi, oraz określić w niej sposoby postępowania w przypadku powstania pożaru lub
innego miejscowego zagrożenia, uzgodnioną z właściwym terenowo komendantem PaństwowejStraży Pożarnej;
3) zorganizować i zapewnić funkcjonowanie służby ratowniczo-gaśniczej, wyposażonej w sprzęt
specjalistyczny;4) utrzymywać niezbędne środki ratownicze i przeciwpożarowe.
3. Lotniskowa służba ratowniczo-gaśnicza jest jednostką ochrony przeciwpożarowej w rozumieniu
ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1229, zpóźn. zm.12)).
4. Pracownicy zatrudnieni w lotniskowej służbie ratowniczo-gaśniczej powinni spełniać wymagania
w zakresie kwalifikacji zawodowych oraz warunków fizycznych i psychicznych określone w odrębnych
przepisach.
5. Pracownicy zatrudnieni w lotniskowej służbie ratowniczo-gaśniczej podlegają specjalistycznemu
szkoleniu przeprowadzanemu na koszt zarządzającego lotniskiem.
6. Jednostki systemu ochrony zdrowia, organy administracji publicznej, jednostki Państwowej Straży
Pożarnej i inne służby publiczne współdziałają w przygotowywaniu i realizacji planów, o których mowa
w ust. 2 pkt 1, i podlegają w tym zakresie koordynacji zarządzającego lotniskiem.
7. Plan, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, w szczególności określa zasady koordynacji działań służb, októrych mowa w ust. 6.
Art. 85. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do sprawwewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, z uwzględnieniem przepisów międzynarodowych:1) wymagania dotyczące przygotowania lotniska do sytuacji zagrożenia oraz planu działania w sytuacji
zagrożenia, uwzględniając klasyfikację lotnisk przyjętą dla celów ratowniczo-gaśniczych;2) zakres obowiązków podmiotów, o których mowa w art. 84 ust. 6, z uwzględnieniem zadań tych
jednostek określonych odrębnymi przepisami oraz zadań zarządzającego lotniskiem w zakresie© Urząd Lotnictwa Cywilnego

31

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

koordynacji;
3) warunki i program szkolenia lotniskowych służb ratowniczo-gaśniczych, o których mowa w art. 84
ust. 2 pkt 2, uwzględniając klasyfikację lotnisk przyjętą dla celów ratowniczo-gaśniczych.
Rozdział 4Otoczenie lotniska i lotnicze urządzenia naziemne
Art. 86. 1. Do lotniczych urządzeń naziemnych należą obiekty i urządzenia do kierowania, kontroli,nadzoru i zabezpieczania obsługi ruchu lotniczego.
2. Zarządzającemu lotniskiem użytku publicznego oraz instytucjom zapewniającym służby ruchu
lotniczego przysługuje prawo zakładania lotniczych urządzeń naziemnych na nieruchomościachsąsiadujących z lotniskiem oraz prawo dostępu do nich.
3. Zakładanie oraz utrzymywanie lotniczych urządzeń naziemnych jest celem publicznym w
rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami.
4. Do odszkodowania za ograniczenia własności wynikające z wykorzystania uprawnień określonych
w ust. 2 oraz do okoliczności i trybu wywłaszczenia nieruchomości stosuje się przepisy ustawy ogospodarce nieruchomościami.
5. Przepisy ust. 2-4 mają odpowiednie zastosowanie do lotniczych urządzeń naziemnych
zakładanych przez instytucje zapewniające służby ruchu lotniczego, także na nieruchomościach
znajdujących się poza sąsiedztwem lotnisk.
6. Zarządzający lotniskiem użytku publicznego oraz instytucje zapewniające służby ruchu lotniczego
obowiązani są utrzymywać lotnicze urządzenia naziemne w pełnej sprawności technicznej oraz używać
ich zgodnie z przeznaczeniem.
Art. 87. 1. Obiekty budowlane i obiekty naturalne w otoczeniu lotniska nie mogą stanowić
zagrożenia dla startujących i lądujących statków powietrznych.
2. Obiekty budowlane i obiekty naturalne stanowiące zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu statków
powietrznych, zwane dalej "przeszkodami lotniczymi", powinny być niezwłocznie zgłoszone PrezesowiUrzędu i oznakowane.
3. Obowiązek oznakowania i zgłoszenia przeszkód lotniczych obciąża posiadacza nieruchomości, naktórej taka przeszkoda się znajduje, z zastrzeżeniem ust. 4.
4. Jeżeli obiekt budowlany lub obiekt naturalny stał się przeszkodą lotniczą w wyniku budowy lub
rozbudowy lotniska, oznakowanie wykonuje się na koszt zarządzającego lotniskiem.
5. Prezes Urzędu uzgadnia decyzje o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu
dotyczące obiektów na lotniskach i w ich otoczeniu. Przepis ten dotyczy w szczególności obszarów
ograniczeń zabudowy, a także terenów przeznaczonych pod budowę lotniska lub jego rozbudowę w
miejscowych planach zagospodarowania terenu.
6. Zabrania się w otoczeniu lotniska, czyli w odległości do 5 km od jego granicy:
1) budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych, które mogą stanowić źródło żerowania ptaków;
2) hodowania ptaków mogących stanowić zagrożenie dla ruchu lotniczego.
7. Zabrania się sadzenia i uprawy drzew i krzewów na nieruchomościach znajdujących się w rejonach
podejść do lądowania, mogących stanowić przeszkody lotnicze; obowiązek i koszt usunięcia tych drzew ikrzewów obciąża właściciela lub inny podmiot władający nieruchomością.
Art. 88. 1. Prezes Urzędu prowadzi rejestr lotniczych urządzeń naziemnych używanych dla potrzeb
lotnictwa cywilnego, zwany dalej "rejestrem urządzeń naziemnych".
2. Rejestr urządzeń naziemnych jest jawny. Dokumenty stanowiące podstawę do dokonania wpisu w
rejestrze pozostają poufne.
3. Wpisowi do rejestru urządzeń naziemnych podlegają następujące lotnicze stałe urządzenia
naziemne, jeżeli mają być używane dłużej niż 6 miesięcy:© Urząd Lotnictwa Cywilnego

32

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

1) urządzenia radiokomunikacyjne;
2) urządzenia radiolokacyjne;
3) urządzenia radionawigacyjne;4) wzrokowe pomoce nawigacyjne;
5) automatyczne systemy pomiarowe parametrów meteorologicznych.
4. Wpisanie urządzenia naziemnego do rejestru urządzeń naziemnych następuje na wniosek
zakładającego urządzenie naziemne.
5. Do wniosku, o którym mowa w ust. 4, wnioskodawca jest obowiązany dołączyć w szczególności:1) informację o rodzaju urządzenia i celu, w jakim ma być stosowane;2) współrzędne geograficzne anteny promieniującej urządzenia;
3) charakterystykę techniczną urządzenia;
4) odpis zezwolenia właściwego organu administracji telekomunikacyjnej na zakładanie i używanieurządzenia radiokomunikacyjnego, jeżeli takie zezwolenie jest wymagane.
6. Na dowód wpisania lotniczego urządzenia naziemnego do rejestru urządzeń naziemnych PrezesUrzędu wydaje zaświadczenie.
7. Prezes Urzędu odmawia wpisania urządzenia naziemnego do rejestru urządzeń naziemnych, jeżeli
wnioskodawca nie spełnił wymagań, o których mowa w ust. 5, załączone do wniosku dokumenty są
niezgodne ze stanem faktycznym lub prawnym albo urządzenie naziemne nie odpowiada warunkom
technicznym określonym w tych dokumentach lub w warunkach technicznych ustalonych na podstawie
art. 92 pkt 2.
8. O wpisie i o odmowie wpisania urządzenia naziemnego do rejestru urządzeń naziemnych oraz ojego wykreśleniu z rejestru rozstrzyga Prezes Urzędu w drodze decyzji administracyjnej.
9. Lotnicze urządzenie naziemne może być używane dla potrzeb ruchu lotniczego, jeżeli posiada
zezwolenie na eksploatację oraz zaświadczenie o wpisie tego urządzenia do rejestru urządzeń naziemnych.
Art. 89. 1. Minister Obrony Narodowej prowadzi rejestr wojskowych lotniczych urządzeń
naziemnych.
2. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze zarządzenia, sposób prowadzenia rejestru
wojskowych lotniczych urządzeń naziemnych, tryb dokonywania wpisu i wykreśleń tych urządzeń zrejestru oraz wzór tego rejestru.
Art. 90. 1. Zarządzający lotniczym urządzeniem naziemnym może dokonać zmian istotnych cechurządzenia naziemnego po uzyskaniu zgody Prezesa Urzędu. Każda zmiana istotnych cech urządzenia
naziemnego podlega wpisowi do rejestru urządzeń naziemnych.
2. Do zmian cech urządzenia naziemnego, o których mowa w ust. 1, przepisy art. 61 ust. 2 i 3 orazart. 62 stosuje się odpowiednio.
Art. 91. Prezes Urzędu może w drodze decyzji administracyjnej wykreślić lotnicze urządzenie
naziemne z rejestru urządzeń naziemnych:1) na wniosek zarządzającego lotniczym urządzeniem naziemnym;2) jeżeli urządzenie nie spełnia wymagań technicznych lub eksploatacyjnych, określonych na podstawie
art. 92 pkt 2;3) jeżeli trwale zaprzestano eksploatacji lotniczego urządzenia naziemnego.
Art. 92. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowejokreśli, w drodze rozporządzeń, z uwzględnieniem przepisów międzynarodowych:1) zasady klasyfikacji lotniczych urządzeń naziemnych;2) warunki techniczne, jakie powinny spełniać lotnicze urządzenia naziemne oraz warunki ich
eksploatacji;
3) szczegółowe zasady i tryb prowadzenia rejestru urządzeń naziemnych z uwzględnieniem wymagań
dotyczących dokumentacji rejestrowej;© Urząd Lotnictwa Cywilnego

33

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

4) warunki, jakie powinny spełniać obiekty budowlane oraz naturalne w otoczeniu lotniska ze względu
na bezpieczeństwo ruchu statków powietrznych;5) sposób zgłaszania oraz oznakowania przeszkód lotniczych, o których mowa w art. 87 ust. 2,
uwzględniając:a) układ współrzędnych Światowego Systemu Geograficznego (WGS 84),b) zapewnienie bezpieczeństwa ruchu statków powietrznych,c) jednoznaczność i czytelność oznakowania dla członków załóg statków powietrznych.
Rozdział 5Lądowiska i inne miejsca startów i lądowań
Art. 93. 1. Statki powietrzne mogą lądować i startować na lądowiskach i w innych miejscach pozalotniskami wpisanymi do rejestru lotnisk, w przypadkach:1) przymusowego lądowania;
2) ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo udziału w zwalczaniu klęsk żywiołowych;3) uzasadnionych potrzebami szkolenia lub treningu;
4) uzasadnionych potrzebami usług lotniczych;5) jeżeli pozwalają na to przepisy wydane na podstawie art. 33 ust. 4.
2. Rozpoczęcie użytkowania lądowiska może nastąpić po jego zgłoszeniu przez użytkownika doewidencji prowadzonej przez Prezesa Urzędu oraz po wykazaniu przez użytkownika i potwierdzeniu
przez Prezesa Urzędu, że lądowisko odpowiada właściwym wymaganiom.
3. Do lądowisk stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lotnisk z zastrzeżeniem ust. 4 i 5.
4. Minister właściwy do spraw transportu może, w drodze rozporządzenia, wyłączyć zastosowanie
przepisów dotyczących lotnisk w stosunku do lądowisk, określając jednocześnie wymagania, jakie
powinny spełniać lądowiska ze względu na bezpieczeństwo ruchu lotniczego i ochronę środowiska.
5. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasadyprowadzenia ewidencji lądowisk, tryb zgłaszania lądowisk do ewidencji, wzór ewidencji orazszczegółowe zasady dopuszczania lądowisk do użytkowania mające na względzie bezpieczeństwo ruchu
lotniczego.
Dział V
Personel lotniczy
Rozdział 1
Kwalifikacje personelu
Art. 94. 1. Do wykonywania lotów i innych czynności lotniczych są uprawnieni wyłącznie
członkowie personelu lotniczego oraz osoby uczestniczące w szkoleniu lotniczym prowadzonym zgodnie
z przepisami wydanymi na podstawie art. 104 ust. 1 pkt 4 lit. e oraz osoby uczestniczące w zajęciachrekreacyjnych na lotniach i paralotniach, prowadzonych zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art.
33 ust. 2.
2. Członkiem personelu lotniczego jest osoba, która posiada ważną licencję lub świadectwo
kwalifikacji i jest wpisana do państwowego rejestru personelu lotniczego lub innego odpowiedniego
rejestru prowadzonego zgodnie z odrębnymi przepisami.
3. Licencja jest świadectwem stwierdzającym posiadanie określonych kwalifikacji oraz dowodem
upoważnienia do wykonywania określonych czynności lotniczych. Przepisy niniejszej ustawy w
odniesieniu do licencji stosuje się odpowiednio do świadectw kwalifikacji, z zastrzeżeniem art. 95.
4. Licencje wydaje się odrębnie dla każdego rodzaju specjalności członków personelu lotniczego.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

34

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

5. Licencją, o której mowa w ust. 2, jest licencja wydana przez Prezesa Urzędu lub licencja wydana
przez właściwy organ obcego państwa i uznana przez Prezesa Urzędu.
6. Licencje są wymagane dla następujących specjalności personelu lotniczego:
1) personel wchodzący w skład załóg statków powietrznych:a) pilot samolotowy turystyczny,b) pilot samolotowy zawodowy,c) pilot samolotowy liniowy,d) pilot śmigłowcowy turystyczny,e) pilot śmigłowcowy zawodowy,f) pilot śmigłowcowy liniowy,g) pilot wiatrakowcowy turystyczny,h) pilot wiatrakowcowy zawodowy,i) pilot sterowcowy liniowy,j) pilot sterowcowy zawodowy,k) pilot balonu wolnego,l) pilot szybowcowy,m) nawigator lotniczy,n) mechanik pokładowy,o) radiooperator pokładowy,2) skoczek spadochronowy zawodowy;3) mechanik poświadczenia obsługi statku powietrznego;4) kontroler ruchu lotniczego;5) dyspozytor lotniczy;6) informator służby informacji powietrznej;
7) operator tankowania statków powietrznych.
7. W licencji mogą być wpisane dodatkowe uprawnienia w zakresie wykonywanych czynności.
8. W odniesieniu do niewymienionych w ust. 6 specjalności personelu lotniczego wykonującego
czynności w składzie załóg statków powietrznych lub inne czynności lotnicze minister właściwy do spraw
transportu może, w drodze rozporządzenia, o którym mowa w art. 104, wprowadzić wymóg posiadania
licencji lub świadectwa kwalifikacji, z uwzględnieniem właściwych przepisów międzynarodowych, o ile
jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa lotnictwa.
9. W odniesieniu do personelu lotniczego wykonującego czynności lotnicze, w związku z używaniem
statków powietrznych objętych przepisami art. 33 ust. 2 pkt 1-3, minister właściwy do spraw transportu
może, w drodze rozporządzenia, o którym mowa w art. 104, wprowadzić zamiast wymogu licencji wymóg
posiadania świadectwa kwalifikacji.
Art. 95. 1. Świadectwem kwalifikacji jest dokument stwierdzający posiadanie określonych
kwalifikacji i upoważniający do wykonywania określonych czynności lotniczych.
2. Świadectwa kwalifikacji wydawane są dla następujących specjalności personelu lotniczego:
1) pilot lotni;
2) pilot paralotni;
3) pilot motolotni;4) pilot statku powietrznego o maksymalnej masie startowej do 495 kg;5) pilot-operator modelu latającego;6) skoczek spadochronowy.
3. Aby uzyskać świadectwo kwalifikacji członka personelu lotniczego, osoba ubiegająca się o nie
musi spełniać następujące wymagania dla poszczególnych specjalności w zakresie wieku i wykształcenia:
1) pilot lotni - ukończone 15 lat, posiadanie co najmniej podstawowego wykształcenia oraz zgoda
opiekunów prawnych;2) pilot motolotni - ukończone 15 lat, wykształcenie co najmniej gimnazjalne albo równorzędne orazzgoda opiekunów prawnych;© Urząd Lotnictwa Cywilnego

35

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

3) pilot paralotni - ukończone 15 lat, posiadanie co najmniej podstawowego wykształcenia oraz zgoda
opiekunów prawnych;4) pilot statku powietrznego o maksymalnej masie startowej do 495 kg - ukończone 16 lat,wykształcenie co najmniej gimnazjalne albo równorzędne oraz zgoda opiekunów prawnych;5) skoczek spadochronowy - ukończone 16 lat, posiadanie co najmniej podstawowego wykształcenia
oraz zgoda opiekunów prawnych;6) pilot-operator modelu latającego - ukończone 16 lat, posiadanie co najmniej podstawowego
wykształcenia oraz zgoda opiekunów prawnych.
4. Świadectwa kwalifikacji wydawane są przez Prezesa Urzędu.
4a. Świadectwa kwalifikacji oraz inne dokumenty stwierdzające posiadane kwalifikacje wydane dla
specjalności, o których mowa w ust. 2, wydane przez upoważniony organ państwa członkowskiego Unii
Europejskiej, nie wymagają uznania przez Prezesa Urzędu.
5. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowiaokreśli, w drodze rozporządzenia, dla poszczególnych rodzajów świadectw kwalifikacji, wymagania w
zakresie sprawności psychicznej i fizycznej osób ubiegających się o świadectwo kwalifikacji lub
posiadających świadectwo kwalifikacji, mając na uwadze wymagania wynikające z przepisówmiędzynarodowych i specyfiki uprawnień związanych z danym świadectwem kwalifikacji.
Art. 96. 1. Licencja może być udzielona osobie, która łącznie spełnia następujące warunki:1) korzysta w pełni z praw publicznych;2) ma pełną zdolność do czynności prawnych;3) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa;4) spełnia wymogi w zakresie wieku i wykształcenia;
5) odpowiada wymaganiom w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej, określonym na podstawie
art. 104 ust. 2, potwierdzonym orzeczeniem o braku przeciwwskazań do wykonywania funkcji
członka personelu lotniczego, o którym mowa w art. 110;6) spełnia wymagania i warunki określone na podstawie art. 104 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 dotyczące
ukończenia szkolenia lotniczego, praktyki lotniczej oraz posiadania wiedzy i umiejętności,potwierdzone zdaniem egzaminu państwowego, o którym mowa w art. 99 ust. 1.
2. Aby uzyskać licencję członka personelu lotniczego, osoba ubiegająca się o nią musi spełniać
następujące wymagania dla poszczególnych specjalności w zakresie wieku i wykształcenia:
1) pilot szybowcowy - ukończone 16 lat oraz wykształcenie co najmniej gimnazjalne albo równorzędne,a jeżeli z licencji wynika uprawnienie do wykonywania zawodowego czynności pilota - ukończone
18 lat oraz co najmniej średnie wykształcenie;2) pilot turystyczny, bez względu na kategorię statku powietrznego, którego dotyczy licencja ukończone 17 lat oraz wykształcenie co najmniej gimnazjalne albo równorzędne;3) pilot zawodowy, bez względu na kategorię statku powietrznego, którego dotyczy licencja ukończone 18 lat oraz co najmniej średnie wykształcenie;
4) pilot liniowy, bez względu na kategorię statku powietrznego, którego dotyczy licencja - ukończone
21 lat oraz co najmniej średnie wykształcenie;5) pilot balonu wolnego - ukończone 17 lat oraz wykształcenie co najmniej gimnazjalne albo
równorzędne, a jeżeli z jego licencji wynika uprawnienie do wykonywania zawodowego czynności
pilota - ukończone 18 lat oraz co najmniej średnie wykształcenie;
6) mechanik poświadczenia obsługi statku powietrznego - ukończone 18 albo 21 lat, w zależności oddodatkowych uprawnień, o których mowa w art. 94 ust. 7, oraz co najmniej średnie wykształcenie;
6a) operator tankowania statków powietrznych - ukończone 18 albo 21 lat, w zależności od dodatkowych
uprawnień, o których mowa w art. 94 ust. 7, oraz co najmniej średnie wykształcenie;
7) pozostałe specjalności członków personelu lotniczego - ukończone 18 lat oraz co najmniej średnie
wykształcenie, z wyjątkiem osób, o których mowa w art. 94 ust. 9, dla których wymagania mogą byćobniżone do ukończenia 16 lat i wykształcenia podstawowego.
3. Prezes Urzędu wydaje, odmawia wydania, uznaje, zawiesza uznanie, przywraca uznanie, odmawia© Urząd Lotnictwa Cywilnego

36

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

uznania, cofa uznanie, cofa, zawiesza, przywraca i zmienia licencje w drodze decyzji administracyjnych.
4. Prezes Urzędu może upoważnić pracowników Urzędu do wydawania w jego imieniu decyzji
administracyjnych w sprawach, o których mowa w ust. 3.
5. Licencja wydana lub potwierdzona przez właściwy organ obcego państwa może być w
Rzeczypospolitej Polskiej uznana za ważną na równi z licencją polską:1) jeżeli wynika to z umowy międzynarodowej;2) w innych przypadkach, jeżeli wymagania stawiane przy jej wydaniu nie były łagodniejsze odstawianych w Rzeczypospolitej Polskiej.
5a. Licencja wydana lub potwierdzona przez właściwy organ państwa członkowskiego Unii
Europejskiej dla specjalności personelu lotniczego, o których mowa w art. 94 ust. 6 pkt 1, uznawana jest
w Rzeczypospolitej Polskiej za ważną na równi z licencją polską, chyba że wymagania stawiane przy jej
wydaniu były łagodniejsze od stawianych w Rzeczypospolitej Polskiej.
6. Zawieszenie licencji i wynikających z niej uprawnień lub niektórych wynikających z niej
uprawnień ma charakter okresowy.
Art. 97. 1. Zabrania się:1) wykonywania czynności lotniczych przez osobę nieposiadającą licencji lub świadectwa kwalifikacji;
2) wykonywania przez członka personelu lotniczego:a) czynności lotniczych nieobjętych jego licencją lub świadectwem kwalifikacji,b) czynności lotniczych niezgodnie z warunkami określonymi w licencji lub w świadectwach
kwalifikacji.
2. Zakazy określone w ust. 1 nie dotyczą szkolenia lotniczego, prowadzonego zgodnie z przepisami
wydanymi na podstawie art. 104 ust. 1 pkt 4 lit. e i zajęć rekreacyjnych na lotniach i paralotniach,prowadzonych zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 33 ust. 2.
Art. 98. 1. Licencję wydaje się po sprawdzeniu, czy kandydat spełnia określone prawem wymagania.
2. Ważność licencji jest uzależniona od wyniku okresowego sprawdzenia sprawności psychicznej ifizycznej członka personelu lotniczego, stwierdzonej w badaniach lotniczo-lekarskich i utrzymania w
okresie ważności licencji wiadomości i umiejętności nie mniejszych niż wymagane do uzyskania licencji idodatkowych uprawnień.
Art. 99. 1. Warunkiem uzyskania licencji jest pozytywny wynik egzaminu państwowego
składającego się z części teoretycznej i praktycznej, złożonego przed komisją egzaminacyjną.
2. Prezes Urzędu powołuje członków komisji egzaminacyjnej spośród osób wyróżniających się
odpowiednimi kwalifikacjami, wiedzą i doświadczeniem w zakresie lotnictwa.
2a. Za uczestnictwo w komisji egzaminacyjnej, członkowie komisji egzaminacyjnej otrzymują
wynagrodzenie.
3. Członkowie komisji są powoływani na okres 3 lat.
4. Prezes Urzędu może odwołać członka komisji, o której mowa w ust. 2, przed upływem 3 lat w
przypadku:
1) utraty wymaganych kwalifikacji;
2) rażącego naruszenia obowiązków;
3) skazania prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa.
5. Egzamin podlega opłacie lotniczej.
6. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, z uwzględnieniem
przepisów międzynarodowych:1) szczegółowe wymagania w zakresie kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia członków komisji
egzaminacyjnej;
2) tryb i sposób przeprowadzania egzaminów;
3) szczegółowe zasady wynagradzania członków komisji egzaminacyjnej.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego37

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

Art. 100. 1. Licencję lub wynikające z niej niektóre uprawnienia można cofnąć albo zawiesić w
przypadku stwierdzenia, że członek personelu lotniczego:
1) przestał spełniać warunki określone w art. 96 ust. 1 i 2;2) utracił kwalifikacje do wykonywania określonych czynności lotniczych;3) wykonując czynności lotnicze, do których uprawnia go licencja, zagraża bezpieczeństwu ruchu
lotniczego.
2. W przypadku badania prowadzonego przez Komisję lub uprawnione organy państwowe, w celu
stwierdzenia czy zaistniały przyczyny określone w ust. 1 pkt 1-3, na czas prowadzenia dochodzenia
Prezes Urzędu może licencję zawiesić oraz zatrzymać.
Art. 101. 1. Posiadacz licencji pilota zawodowego i liniowego, który ukończył 60 lat, nie możewykonywać czynności pilota w międzynarodowych przewozach lotniczych, chyba że pełni on funkcję
członka załogi wieloosobowej oraz jest jedynym członkiem załogi, który ukończył 60 lat.
2. Posiadacz licencji pilota, o których mowa w ust. 1, który ukończył 65 lat, nie może wykonywać
czynności pilota na statku powietrznym używanym w przewozach lotniczych.
3. Posiadacz licencji kontrolera ruchu lotniczego, który ukończył 60 lat, nie może wykonywać
czynności kontrolera ruchu lotniczego.
Art. 102. Prezes Urzędu prowadzi rejestr personelu lotniczego.
Art. 103. 1. Czas pracy członków załóg statków powietrznych oraz kontrolerów ruchu lotniczego niemoże przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin na tydzień w przyjętym okresierozliczeniowym, nieprzekraczającym 3 miesięcy, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. W stosunku do członków załóg statków powietrznych mogą być stosowane rozkłady czasu pracy,
w których jest dopuszczalne przedłużenie wymiaru czasu pracy do 18 godzin na dobę w locie
długodystansowym. W tych rozkładach czas pracy nie może przekroczyć przeciętnie 40 godzin na tydzień
w przyjętym okresie rozliczeniowym, nieprzekraczającym 3 miesięcy.
3. Praca w granicach przedłużonego dobowego wymiaru czasu pracy i przeciętnie 40 godzin na
tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych.
4. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracyokreśli, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki rozliczania czasu pracy personelu lotniczego, októrym mowa w ust. 1 i 2, uwzględniając przerwy w pracy i wypoczynek tego personelu oraz warunki
wykonywania przez niego czynności.
Art. 104. 1. Minister właściwy do spraw transportu, uwzględniając przepisy międzynarodowe orazmając na uwadze zapewnienie bezpieczeństwa lotów, określi, w drodze rozporządzenia:
1) wzory licencji właściwe dla specjalności lotniczych;2) uprawnienia przyznawane i wpisane do licencji;
3) szczegółowe wymagania dla poszczególnych rodzajów licencji, dotyczące kwalifikacji lotniczych w
zakresie wiedzy, umiejętności i praktyki;4) szczegółowe zasady:a) wydawania, cofania, ograniczania, zawieszania i przywracania licencji oraz wynikających z nichuprawnień,b) uznawania, zawieszania uznania, cofania uznania, przywracania uznania obcej licencji personelu
lotniczego wydanej przez właściwy organ obcego państwa,c) uzyskiwania i sprawdzania kwalifikacji lotniczych,d) prowadzenia rejestru personelu lotniczego,e) prowadzenia szkolenia lotniczego;5) szczegółowe warunki wykonywania uprawnień wynikających z licencji.
2. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowiaokreśli, w drodze rozporządzenia, dla poszczególnych rodzajów licencji personelu lotniczego, wymagania© Urząd Lotnictwa Cywilnego

38

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

w zakresie sprawności psychicznej i fizycznej osób ubiegających się o licencje albo posiadających
licencje personelu lotniczego, mając na uwadze wymagania wynikające z przepisów międzynarodowych ispecyfiki uprawnień związanych z daną licencją.
3. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowiaokreśli, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki, na jakich cudzoziemcy mogą być dopuszczani doszkolenia lotniczego i uzyskiwać licencje w Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze zapewnienie
bezpieczeństwa lotów w lotnictwie cywilnym oraz zgodność z przepisami międzynarodowymi.
Rozdział 2Badania lotniczo-lekarskie
Art. 105. 1. Sprawność psychiczną i fizyczną członka oraz kandydata na członka personelu
lotniczego sprawdza się w trakcie badań lotniczo-lekarskich.
1a. Badaniom, o których mowa w ust. 1, nie podlegają członkowie personelu lotniczego oraz
kandydaci na członków personelu lotniczego specjalności:1) pilot - operator modelu latającego o masie poniżej 30 kg;2) pilot lotni;
3) pilot paralotni.
1b. Przepis ust. 1a nie dotyczy osób wykonujących czynności lotnicze w ramach prowadzonej
działalności gospodarczej oraz osób uczestniczących we współzawodnictwie sportowym.
2. Członek personelu lotniczego nie może wykonywać lotów lub innych czynności lotniczych w
przypadku utraty wymaganej sprawności psychicznej i fizycznej.
3. Członek personelu lotniczego, który jest świadomy utraty sprawności fizycznej lub psychicznej
wymaganej do wykonywania swojej funkcji, zobowiązany jest do natychmiastowego poddania siębadaniom lotniczo-lekarskim.
4. Badania lotniczo-lekarskie przeprowadzane są odpłatnie.
5. Sprawność fizyczną i psychiczną członka personelu lotniczego, o którym mowa w ust. 1a,stwierdza się na podstawie złożonego przez tę osobę pisemnego oświadczenia, że stan zdrowia tej osoby
pozwala na bezpieczne wykonywanie czynności lotniczych lub ważnego prawa jazdy dowolnej kategorii.
Art. 106. 1. Badania lotniczo-lekarskie przeprowadzają i wydają orzeczenia o istnieniu lub braku
przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania funkcji członka personelu lotniczego:
1) centra medycyny lotniczej, których wykaz znajduje się w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 112
ust. 1 pkt 7;2) lekarze orzecznicy.
2. W imieniu centrum medycyny lotniczej badania lotniczo-lekarskie przeprowadza i wydaje
orzeczenie komisja lekarska centrum medycyny lotniczej złożona z lekarzy orzeczników oraz specjalistów
z zakresu medycyny transportu lub medycyny lotniczej.
3. Od orzeczenia komisji lekarskiej centrum medycyny lotniczej lub lekarza orzecznika osobie
zainteresowanej przysługuje odwołanie do Naczelnego Lekarza w terminie 14 dni od dnia otrzymania
orzeczenia.
4. W przypadkach szczególnych prawo złożenia odwołania od orzeczenia, o którym mowa w ust. 3,
przysługuje także Prezesowi Urzędu.
5. Naczelny Lekarz, w celu zbadania zasadności odwołania, o którym mowa w ust. 3, powołuje
komisję, w skład której wchodzą lekarze specjaliści w szczególności z zakresu medycyny lotniczej.
Komisja ta składa Naczelnemu Lekarzowi sprawozdanie z dokonanych ustaleń; Naczelny Lekarz nie jestzwiązany opinią komisji.
6. W skład Komisji, o której mowa w ust. 5, nie mogą wchodzić lekarze specjaliści biorący udział wbadaniach, na podstawie których wydano zaskarżone orzeczenie.
7. Rejestr lekarzy specjalistów, o których mowa w ust. 5, prowadzi Prezes Urzędu.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

39

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

Art. 107. 1. Do zadań Naczelnego Lekarza należy:1) pełnienie funkcji odwoławczych od orzeczeń wydawanych przez centra medycyny lotniczej orazlekarzy orzeczników;2) sprawowanie nadzoru nad działalnością centrów medycyny lotniczej oraz lekarzy orzeczników;
3) wnioskowanie do Prezesa Urzędu o wpisanie zakładów opieki zdrowotnej spełniających wymagania,
o których mowa w art. 109 ust. 1, na listę centrów medycyny lotniczej i skreślenie z niej;
4) wnioskowanie do Prezesa Urzędu o wpisanie lekarzy spełniających wymagania, o których mowa w
art. 108 ust. 1, na listę lekarzy orzeczników albo skreślenie z niej;5) dokonywanie corocznej oceny działalności podmiotów, o których mowa w art. 106 ust. 1;6) zatwierdzanie i wdrażanie programu szkolenia dla kandydatów na lekarzy orzeczników.
2. Naczelny Lekarz ma prawo przetwarzać dane medyczne kandydatów na członków personelu
lotniczego oraz członków personelu lotniczego wyłącznie na potrzeby wykonywanych badań oraz
prowadzonych postępowań.
3. Regulamin działania Naczelnego Lekarza ustala Prezes Urzędu.
Art. 108. 1. Lekarzem orzecznikiem może zostać lekarz, który łącznie spełnia następujące
wymagania:
1) posiada prawo wykonywania zawodu lekarza;
2) jest specjalistą z zakresu medycyny lotniczej lub medycyny transportu;
3) odbył szkolenie dla kandydatów na lekarzy orzeczników i złożył egzamin;
4) złożył wniosek do Naczelnego Lekarza o wpisanie go na listę lekarzy orzeczników.
2. Wpis na listę lekarzy orzeczników dokonywany jest na okres 3 lat.
3. Do obowiązków lekarza orzecznika należy:1) przeprowadzanie badań lotniczo-lekarskich i orzekanie o istnieniu lub braku przeciwwskazań
zdrowotnych do wykonywania funkcji członka personelu lotniczego;2) udostępnianie wyników badań uprawnionym organom oraz zainteresowanemu na każde żądanie;
3) udostępnianie dokumentacji medycznej na każde żądanie Naczelnego Lekarza.
4. Lekarze orzecznicy mają prawo przetwarzać dane medyczne kandydatów na członków personelu
lotniczego oraz członków personelu lotniczego wyłącznie na potrzeby wykonywanych badań oraz
prowadzonych postępowań.
5. Wpisanie lekarza na listę lekarzy orzeczników lub skreślenie go z tej listy następuje na podstawie
decyzji Prezesa Urzędu, wydanej na wniosek Naczelnego Lekarza lub zainteresowanego lekarza, o której
zainteresowany lekarz zostaje poinformowany w drodze pisemnego powiadomienia.
6. Naczelny Lekarz wnioskuje o skreślenie lekarza z listy lekarzy orzeczników w razie:1) ujemnej corocznej oceny działalności, o której mowa w art. 107 ust. 1 pkt 5, potwierdzonej ponowną
ujemną oceną, która nie może być dokonana wcześniej niż po upływie sześciu miesięcy;2) utraty bądź zawieszenia prawa wykonywania zawodu lekarza;3) ograniczenia go w wykonywaniu czynności medycznych, związanego z orzekaniem;4) upływu terminu, na jaki został dokonany wpis na listę;5) ukończenia 65 lat.
7. Prezes Urzędu prowadzi listę lekarzy orzeczników.
8. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowiaokreśli, w drodze rozporządzenia, tryb wpisywania lekarzy na listę lekarzy orzeczników oraz skreślania zniej, z uwzględnieniem wzoru listy lekarzy orzeczników.
Art. 109. 1. Na listę centrów medycyny lotniczej może zostać wpisany podmiot (zakład opieki
zdrowotnej), który spełnia następujące wymagania:
1) jest wpisany do właściwego rejestru zakładów opieki zdrowotnej;
2) zatrudnia lekarzy orzeczników oraz specjalistów z zakresu medycyny lotniczej lub medycynytransportu;
3) zajmuje się w szczególności problemami klinicznej medycyny lotniczej i dziedzinami pokrewnymi.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

40

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

2. Wpis na listę dokonywany jest na wniosek zainteresowanego podmiotu na okres 3 lat.
3. Do obowiązków centrum medycyny lotniczej należy:1) przeprowadzanie badań lotniczo-lekarskich i orzekanie o istnieniu lub braku przeciwwskazań
zdrowotnych do wykonywania funkcji członka personelu lotniczego;2) udostępnianie wyników badań uprawnionym organom oraz zainteresowanemu na każde żądanie;
3) udostępnianie dokumentacji medycznej na każde żądanie Naczelnego Lekarza.
4. Centra medycyny lotniczej mają prawo przetwarzać dane medyczne kandydatów na członków
personelu lotniczego oraz członków personelu lotniczego wyłącznie na potrzeby wykonywanych badań
oraz prowadzonych postępowań.
5. Wpisanie na listę lub skreślenie z niej centrum medycyny lotniczej następuje na podstawie decyzji
prezesa Urzędu wydanej na wniosek Naczelnego Lekarza lub zainteresowanego podmiotu.
6. Naczelny Lekarz wnioskuje o skreślenie centrum medycyny lotniczej z listy w razie:1) ujemnej corocznej oceny działalności potwierdzonej ponowną ujemną oceną, która nie może być
dokonana wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od ostatniej oceny;2) niespełniania wymogów, o których mowa w ust. 1;3) upływu terminu, na jaki został dokonany wpis na listę;4) złożenia wniosku przez zainteresowany podmiot.
7. Prezes Urzędu prowadzi listę centrów medycyny lotniczej.
8. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowiaokreśli, w drodze rozporządzenia, tryb wpisywania centrów medycyny lotniczej na listę oraz skreślania zniej, z uwzględnieniem potrzeb lotnictwa cywilnego w tym zakresie.
Art. 110. Posiadanie orzeczenia o braku przeciwwskazań do wykonywania funkcji członka personelu
lotniczego jest jednym z niezbędnych warunków wydania decyzji o wydaniu lub przedłużeniu ważności
licencji członka personelu lotniczego.
Art. 111. Naczelny Lekarz przedstawia corocznie sprawozdanie ze swej działalności PrezesowiUrzędu, który następnie przedstawia to sprawozdanie ministrowi właściwemu do spraw transportu oraz
ministrowi właściwemu do spraw zdrowia.
Art. 112. 1. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw zdrowia oraz Ministrem Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowe zasady, warunki i tryb przeprowadzania badań lotniczo-lekarskich kandydatów na
członków personelu lotniczego i członków personelu lotniczego;2) warunki i tryb:a) wydawania i przechowywania orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie lub brakprzeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania funkcji członka personelu lotniczego,b) kontroli przeprowadzania badań lotniczo-lekarskich i orzekania,c) kontroli dokumentowania badań lotniczo-lekarskich;3) częstotliwość badań lotniczo-lekarskich;4) dodatkowe wymagania kwalifikacyjne lekarzy orzeczników;5) sposób postępowania z dokumentacją medyczną badań lotniczo-lekarskich oraz wzory stosowanych
dokumentów;
6) maksymalne stawki opłat za badania lotniczo-lekarskie, biorąc pod uwagę zakres i rodzaj
przeprowadzanych badań oraz rodzaj licencji;
7) wykaz centrów medycyny lotniczej uprawnionych, zgodnie z przepisami międzynarodowymi, do
wykonywania badań lotniczo-lekarskich.
2. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw transportu
uwzględnia w szczególności konieczność zapewnienia prawidłowego i kompleksowego przebiegu badań
lotniczo-lekarskich, przy udziale specjalistów z dziedziny medycyny lotniczej oraz medycyny transportu,
a także konieczność posiadania przez członków personelu lotniczego odpowiedniego stanu zdrowia© Urząd Lotnictwa Cywilnego

41

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

niezbędnego do wykonywania obowiązków zawodowych.
Rozdział 3
Dowódca i załoga statku powietrznego
Art. 113. 1. Załogę statku powietrznego stanowią osoby wyznaczone przez użytkownika statku
powietrznego do wykonania określonych czynności na statku powietrznym w czasie lotu.
2. Na statku powietrznym wykonującym lot z załogą musi być wyznaczony dowódca statku
powietrznego, zwany dalej "dowódcą".
3. Jeżeli załogę statku powietrznego stanowi jedna osoba, pełni ona funkcję dowódcy.
Art. 114. 1. Dowódca jest obowiązany wykonywać loty zgodnie z przepisami, w szczególności zaś
zapewnić bezpieczeństwo statku powietrznego oraz znajdujących się na jego pokładzie osób i rzeczy.
2. Gdy statkowi powietrznemu grozi niebezpieczeństwo, dowódca jest obowiązany zastosować
wszelkie niezbędne środki w celu ratowania pasażerów i załogi.
3. W razie uszkodzenia statku powietrznego lub przymusowego lądowania dowódca wykonuje w
imieniu właściciela i użytkownika statku oraz w imieniu właścicieli przewożonych rzeczy wszelkie
czynności, jakie uzna za konieczne do zabezpieczenia ich interesów.
Art. 115. 1. W celu zapewnienia bezpieczeństwa lotu oraz bezpieczeństwa i porządku na pokładzie
statku powietrznego dowódca jest upoważniony do:1) zobowiązania, w razie konieczności, innych członków załogi do wykonywania czynności
nienależących do ich normalnego zakresu obowiązków;
2) wydawania poleceń wszystkim osobom znajdującym się na pokładzie statku powietrznego.
2. Wszystkie osoby obecne na pokładzie statku powietrznego są obowiązane wypełniać polecenia
dowódcy.
3. Dowódca ma prawo decydować, z zastrzeżeniem ust. 4a, o:1) zastosowaniu niezbędnych środków, łącznie ze środkami przymusu w stosunku do osób
niewykonujących jego poleceń albo zagrażających w inny sposób bezpieczeństwu lotu lubporządkowi na pokładzie statku powietrznego;2) zatrzymaniu osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa na statku powietrznym albo osoby
zagrażającej w inny sposób bezpieczeństwu lotu lub porządkowi na pokładzie statku powietrznego,do czasu przekazania jej właściwym organom.
4. Członkowie załogi statku powietrznego mogą stosować wyłącznie środki przymusu odpowiadające
potrzebom wynikającym z istniejącej sytuacji i niezbędne do osiągnięcia podporządkowania wymaganiom
bezpieczeństwa i porządku na pokładzie statku oraz poleceniom i decyzjom dowódcy.
4a. W przypadku gdy nie jest możliwe podjęcie decyzji przez dowódcę, funkcjonariusz Straży
Granicznej wchodzący w skład warty ochronnej na pokładzie statku powietrznego odbywającego lot
wysokiego ryzyka, w razie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa lotu, zdrowia lub życia pasażerów
lub członków załogi, w celu unieszkodliwienia osoby niebezpiecznej stosuje niezbędne środki, łącznie zużyciem środków przymusu bezpośredniego i broni służbowej.
5. Organy Policji i Straży Granicznej są obowiązane do przejęcia osoby, o której mowa w ust. 3 pkt
2.
Art. 116. 1. Zabrania się członkom załogi oraz innym osobom wnoszenia i używania broni palnej,
broni gazowej oraz materiałów wybuchowych na pokład statku powietrznego, z zastrzeżeniem ust. 3.
2. Zakaz, o którym mowa w ust. 1, ma zastosowanie także do urządzeń, środków i substancji
mogących stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lotu lub pasażerów.
3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do uprawnień żołnierzy i funkcjonariuszy Służby
Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego oraz funkcjonariuszy Agencji© Urząd Lotnictwa Cywilnego

42

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Policji, Straży
Granicznej i Biura Ochrony Rządu podczas wykonywania czynności służbowych.
Art. 117. 1. Dowódca statku powietrznego, który otrzymał sygnał o niebezpieczeństwie grożącym
innemu statkowi powietrznemu lub statkowi morskiemu, spostrzegł statek powietrzny lub morski, który
uległ wypadkowi lub znalazł się w niebezpieczeństwie, albo zauważył inną katastrofę lub klęskę
żywiołową bądź zauważył osobę znajdującą się na morzu w niebezpieczeństwie utraty życia, obowiązany
jest udzielić poszkodowanym lub znajdującym się w niebezpieczeństwie pomocy w zakresie, w jakimmoże to uczynić bez narażenia na niebezpieczeństwo powierzonego mu statku powietrznego, pasażerów,
załogi lub innych osób.
2. Obowiązek pomocy ustaje, gdy dowódca wie, że kto inny udziela pomocy w podobnych lub
lepszych warunkach, niż on sam mógłby jej udzielić.
Art. 118. Jeżeli w celu opanowania sytuacji zagrażającej bezpieczeństwu statku powietrznego,osobom lub mieniu znajdującym się na tym statku, członek załogi statku powietrznego podjął czynności
naruszające przepisy lotnicze, dowódca statku powietrznego obowiązany jest niezwłocznie zawiadomić otym zdarzeniu właściwy organ państwa, którego przepisy uległy naruszeniu. Jeżeli przepisy danegopaństwa tego wymagają, dowódca statku powietrznego powinien również niezwłocznie, nie później
jednak niż w ciągu 10 dni od wylądowania statku powietrznego, złożyć organowi, który otrzymał
zawiadomienie, pisemne sprawozdanie o zdarzeniu.
Dział VIŻegluga powietrzna
Rozdział 1
Zasady korzystania z przestrzeni powietrznej i organizacji ruchu lotniczego
Art. 118a. Żegluga powietrzna w polskiej przestrzeni powietrznej oraz w przestrzeni powietrznej,
która, w oparciu o art. 5 ust. 2, znalazła się w obszarze odpowiedzialności Rzeczypospolitej Polskiej jest
realizowana zgodnie z:1) przepisami prawa Unii Europejskiej dotyczącymi Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej, a w
szczególności:a) rozporządzeniem (WE) nr 549/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r.
ustanawiającym ramy tworzenia Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej,b) rozporządzeniem (WE) nr 550/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r. w
sprawie zapewniania służb nawigacji lotniczej w Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej,c) rozporządzeniem (WE) nr 551/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r. w
sprawie organizacji i użytkowania przestrzeni powietrznej w Jednolitej Europejskiej Przestrzeni
Powietrznej,d) rozporządzeniem (WE) nr 552/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r. w
sprawie interoperacyjności Europejskiej Sieci Zarządzania Ruchem Lotniczym;2) umowami międzynarodowymi i przepisami międzynarodowymi;3) niniejszą ustawą i innymi ustawami.
Art. 119. 1. Polska przestrzeń powietrzna jest dostępna na równych prawach dla wszystkich jejużytkowników, a swoboda lotów w niej cywilnych statków powietrznych może być ograniczonawyłącznie na podstawie wyraźnego upoważnienia Prawa lotniczego, przy zachowaniu przepisów innych
ustaw i wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, w tym uchwał organizacjimiędzynarodowych.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

43

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

2. Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, wprowadzić zakazy i ograniczenia w ruchu
lotniczym niezbędne ze względu na:
1) ważny interes polityki zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej;2) względy obronności i bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej;3) ważny interes gospodarczy Rzeczypospolitej Polskiej;4) zobowiązania Rzeczypospolitej Polskiej wynikające z umów międzynarodowych, w tym zwłaszcza zwiążących uchwał Rady Bezpieczeństwa ONZ, przyjętych na podstawie rozdziału VII Karty
Narodów Zjednoczonych.
3. Dostępność przestrzeni powietrznej może być czasowo ograniczona ze względu na obronność
państwa, bezpieczeństwo publiczne, ochronę przyrody oraz bezpieczeństwo ruchu lotniczego, zgodnie z
ust. 4.
4. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej,
ministrami właściwymi do spraw wewnętrznych oraz środowiska, w drodze rozporządzeń, z zachowaniem
postanowień umów międzynarodowych:1) może wprowadzić zakazy lub ograniczenia lotów nad obszarem całego państwa albo jego części na
czas dłuższy niż 3 miesiące;2) określi zasady wprowadzania przez instytucje zapewniające służby ruchu lotniczego ograniczeń
lotów w części przestrzeni powietrznej, których czas trwania nie będzie dłuższy niż 3 miesiące, oraz
sposób publikacji tych ograniczeń.
5. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do sprawśrodowiska może, w drodze rozporządzenia, wprowadzić ograniczenia lub zakazy lotów dla statków
powietrznych niespełniających wymogów ochrony środowiska w zakresie ochrony przed hałasem oraz
warunki i sposoby wprowadzania wyłączeń od tych zakazów, mając na względzie przeciwdziałanie
oddziaływaniu lotnictwa cywilnego na środowisko oraz wymagania wynikające z przepisówmiędzynarodowych.
Art. 120. 1. Polska przestrzeń powietrzna dostępna dla żeglugi powietrznej jest klasyfikowana
zgodnie z przepisami prawa Unii Europejskiej w zakresie Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej,
umowami i przepisami międzynarodowymi.
2. W polskiej przestrzeni powietrznej działają instytucje zapewniające służby żeglugi powietrznej, aw wydzielonych częściach tej przestrzeni cywilne lub wojskowe lotniskowe organy służb ruchu
lotniczego lub właściwe organy wojskowe.
3. Instytucje zapewniające służby ruchu lotniczego tworzą cywilne lotniskowe organy służb ruchu
lotniczego działające w przestrzeni kontrolowanej.
4. Zarządzający lotniskami tworzą cywilne lotniskowe organy służb ruchu lotniczego działające w
przestrzeni niekontrolowanej przydzielanej danym lotniskom w trybie art. 121 ust. 5 pkt 1.
5. Minister Obrony Narodowej tworzy wojskowe lotniskowe organy służb ruchu lotniczego
działające w przestrzeni przydzielonej danemu lotnisku w trybie art. 121 ust. 5 pkt 1.
6. Minister Obrony Narodowej określi, w drodze zarządzenia, organizację i szczegółowe zasadyfunkcjonowania wojskowych lotniskowych organów służby ruchu lotniczego.
Art. 121. 1. Zarządzanie ruchem lotniczym w polskiej przestrzeni powietrznej jest realizowane
przez:
1) zapewnianie odpowiednich do charakteru, natężenia i warunków ruchu lotniczego służb żeglugi
powietrznej;
2) zarządzanie przestrzenią powietrzną;3) zarządzanie przepływem ruchu lotniczego.
2. Statkom powietrznym wykonującym loty w przestrzeni powietrznej zapewnia się ponadto służbę
poszukiwania i ratownictwa.
3. Zintegrowany Pakiet Informacji Lotniczych publikuje instytucja zapewniająca służby ruchu
lotniczego.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

44

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

4. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej oraz
ministrem właściwym do spraw wewnętrznych powoła, w drodze rozporządzenia, wspólny cywilnowojskowy organ doradczy odpowiedzialny za kształtowanie zasad zarządzania i wykorzystania
przestrzeni powietrznej przez wszystkich użytkowników oraz ustali zakres działania tego organu, zuwzględnieniem prawa UE dotyczącego Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej oraz przepisówmiędzynarodowych.
5. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej,
uwzględniając zasady wynikające z umów i przepisów międzynarodowych, dla zapewnienia
bezpiecznego, elastycznego i efektywnego wykorzystania przestrzeni powietrznej przez wszystkich jejużytkowników, określi, w drodze rozporządzenia:
1) strukturę polskiej przestrzeni powietrznej dostępnej dla żeglugi powietrznej z podziałem na:a) przestrzeń kontrolowaną,b) przestrzeń niekontrolowaną;2) szczegółowe warunki i sposób korzystania z przestrzeni powietrznej przez wszystkich jejużytkowników;
3) szczegółowe warunki i sposób tworzenia lotniskowych cywilnych organów służb ruchu lotniczego na
lotniskach kontrolowanych i niekontrolowanych.
6. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej oraz
ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, z uwzględnieniem
umów i przepisów międzynarodowych:
1) przepisy ruchu lotniczego - w rozumieniu Załącznika 2 do Konwencji o międzynarodowym
lotnictwie cywilnym;2) warunki i sposób działania służb ruchu lotniczego - w rozumieniu Załącznika 11 do Konwencji omiędzynarodowym lotnictwie cywilnym.
7. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu określi,w drodze rozporządzenia, sposób współdziałania instytucji zapewniającej służby ruchu lotniczego zSiłami Powietrznymi Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej tak, aby zapewniona była szczególna rolasystemu obrony powietrznej w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom bezpieczeństwa państwa z
powietrza w czasie pokoju.
Art. 122. 1. Użytkownik polskiej przestrzeni powietrznej jest obowiązany do niezwłocznego
wykonywania poleceń instytucji zapewniających służby ruchu lotniczego oraz cywilnych i wojskowych
lotniskowych organów służb ruchu lotniczego, a także organów dowodzenia obroną powietrzną, jakrównież poleceń przekazanych mu przez wojskowe statki powietrzne.
2. Organy, o których mowa w ust. 1, w przypadku gdy cywilny statek powietrzny wykonuje lot
wbrew zakazom lub ograniczeniom, o których mowa w art. 119 ust. 2, 4 lub 5, albo gdy istnieją
uzasadnione obawy, aby sądzić, że cywilny statek powietrzny jest użyty do działań sprzecznych z
prawem, mogą wezwać ten statek do:1) odpowiedniej zmiany kierunku lub wysokości lotu;
2) lądowania na wskazanym przez ten organ lotnisku;
3) wykonania innych poleceń, mających na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem.
3. Wykonywanie przepisów ust. 1 i 2 nie może naruszać bezpieczeństwa osób będących na pokładzie
statku powietrznego.
Art. 122a. Jeżeli wymagają tego względy bezpieczeństwa państwa i organ dowodzenia obroną
powietrzną, uwzględniając w szczególności informacje przekazane przez instytucje zapewniające służby
ruchu lotniczego, stwierdzi, że cywilny statek powietrzny jest użyty do działań sprzecznych z prawem, aw szczególności jako środek ataku terrorystycznego z powietrza, statek ten może być zniszczony nazasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej(Dz. U. z 2005 r. Nr 226, poz. 1944).

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

45

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

Art. 123. 1. Zabrania się wykonywania przez statki powietrzne lotów próbnych i akrobacyjnych nad
osiedlami i innymi skupiskami ludności. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z
Ministrem Obrony Narodowej i ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze
rozporządzenia, wyjątki od tego zakazu, z uwzględnieniem bezpieczeństwa lotów oraz bezpieczeństwa
osób zamieszkałych lub przebywających w tych osiedlach i skupiskach.
2. Zabrania się dokonywania w czasie lotów zrzutów ze statku powietrznego, z wyjątkiem zrzutów
dokonywanych na potrzeby:
1) ochrony ludności;2) ochrony przeciwpożarowej;
3) służby zdrowia;
4) poszukiwania i ratownictwa;5) sportu i obsługi imprez masowych;6) reklamy;7) gospodarki rolnej i leśnej;8) doświadczalne i szkoleniowe.
3. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, w drodze
rozporządzenia, określi szczegółowe warunki dokonywania zrzutów, o których mowa w ust. 2, z
uwzględnieniem bezpieczeństwa osób i mienia.
4. (uchylony).
Art. 124. 1. Zabrania się wykonywania lotów statkami powietrznymi z napędem nad obszarami
parków narodowych i rezerwatów przyrody poniżej wysokości względnych podanych przez instytucje
zapewniające służby ruchu lotniczego w trybie art. 122.
2. Zakazów, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się do lotów patrolowych i interwencyjnych,
wykonywanych na zlecenie zarządzających parkami narodowymi i rezerwatami przyrody, administracji
morskiej oraz związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa publicznego, bezpieczeństwa państwa,
ochroną granicy państwowej lub poszukiwaniem i ratownictwem.
Art. 125. 1. Zabrania się używania obowiązujących w ruchu lotniczym znaków i sygnałów do celów
niezwiązanych z tym ruchem, jak również używania ich w sposób mogący wprowadzić w błąd instytucje
zapewniające służby ruchu lotniczego, cywilne i wojskowe lotniskowe organy służby ruchu lotniczego lub
załogi statków powietrznych.
2. Zabrania się używania przez osoby nieuprawnione urządzeń radiowych działających w pasmachczęstotliwości wyznaczonych na podstawie przepisów Prawa telekomunikacyjnego dla łączności lotniczej
oraz radiolokacji i radionawigacji lotniczej.
Art. 126. Zabrania się wykonywania przez jakikolwiek statek powietrzny lotów bezzałogowych w
kontrolowanej polskiej przestrzeni powietrznej bez uprzedniego zezwolenia Prezesa Urzędu.
Rozdział 2Instytucje zapewniające służby żeglugi powietrznej
Art. 127. 1. Wyznaczenie oraz certyfikacja instytucji zapewniających służby żeglugi powietrznej w
polskiej przestrzeni powietrznej dokonywana jest zgodnie z przepisami prawa Unii Europejskiej, a w
szczególności zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 550/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10
marca 2004 r. w sprawie zapewniania służb nawigacji lotniczej w Jednolitej Europejskiej Przestrzeni
Powietrznej oraz rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2096/2005 z dnia 20 grudnia 2005 r. ustanawiającym
wspólne wymogi dotyczące zapewniania służb żeglugi powietrznej.
2. Wyznaczenia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje minister właściwy do spraw transportu w
porozumieniu z Prezesem Urzędu, po zasięgnięciu opinii Ministra Obrony Narodowej.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego46

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

3. Wniosek o wyznaczenie zainteresowana instytucja składa do Prezesa Urzędu, który po dokonaniu
sprawdzenia wniosku pod względem merytorycznym i formalno-prawnym kieruje go następnie wraz z
opinią do ministra właściwego do spraw transportu.
4. Certyfikacji instytucji zapewniającej służby żeglugi powietrznej dokonuje Prezes Urzędu jakoorgan realizujący zadania państwowej władzy nadzorującej w rozumieniu art. 4 ust. 1 rozporządzenia(WE) nr 549/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r. ustanawiającego ramy
tworzenia Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej.
5. Przepisy ust. 1-4 nie naruszają przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o Polskiej Agencji
Żeglugi Powietrznej (Dz. U. Nr 249, poz. 1829).
6. Zadania państwa członkowskiego określone w art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 550/2004
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r. w sprawie zapewniania służb nawigacji
lotniczej w Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej wykonuje minister właściwy do spraw
transportu w porozumieniu z Prezesem Urzędu i po zasięgnięciu opinii Ministra Obrony Narodowej.
Art. 128. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej
oraz ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, dla realizacji przepisów prawa Unii
Europejskiej, określi, w drodze rozporządzenia:
1) sposób wyznaczania instytucji zapewniających służby żeglugi powietrznej,
2) sposób i środki realizacji przez Prezesa Urzędu jego uprawnień i obowiązków jako państwowej
władzy nadzorującej
- mając na uwadze w szczególności zapewnienie bezpieczeństwa i ciągłości ruchu lotniczego.
Art. 129. 1. Państwowy organ zarządzania ruchem lotniczym działa zgodnie z planem finansowym
obejmującym rok obrachunkowy pokrywający się z rokiem kalendarzowym.
2. W planie finansowym, o którym mowa w ust. 1, określa się corocznie:1) koszty realizacji zadań określonych zgodnie z ustawą;2) wydatki na rozwój infrastruktury lotniczej, w tym również służącej zabezpieczeniu i usprawnieniu
funkcjonowania lotnisk;
3) wydatki na prace badawcze;4) wydatki na szkolenie;
5) wpłaty na finansowanie zadań oraz wydatków Urzędu, o których mowa w art. 129a ust. 1;6) koszty wykonywania innych zadań, o których mowa w art. 127 ust. 2.
2a. Wpłaty na finansowanie zadań oraz wydatków Urzędu, o których mowa w ust. 2 pkt 5, nie mogąprzekroczyć 10 % przychodów.
3. Plan finansowy państwowego organu zarządzania ruchem lotniczym Prezes Urzędu zatwierdza do
15 listopada każdego roku.
4. (uchylony).
Art. 129a. 1. Państwowy organ zarządzania ruchem lotniczym dokonuje wpłaty, o której mowa w
art. 129 ust. 2 pkt 5, na rachunek dochodów budżetu państwa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z
przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu sprzętu i urządzeń niezbędnych dla bezpieczeństwa
działalności lotniczej i nadzoru w tym zakresie, dofinansowanie obowiązku użyteczności publicznej, októrym mowa w art. 183, oraz wydatki Urzędu.
2. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wielkość, sposób ustalania oraz warunki iterminy uiszczania wpłaty, o której mowa w ust. 1, kierując się potrzebami wynikającymi z zadań Urzędu
określonych w niniejszej ustawie, w szczególności zapewnieniem bezpieczeństwa ruchu lotniczego irealizacją zobowiązań międzynarodowych.
Art. 130. 1. Służby żeglugi powietrznej są zapewniane odpłatnie (opłaty nawigacyjne).
2. Opłaty nawigacyjne objęte przepisami prawa Unii Europejskiej w zakresie Jednolitej Europejskiej© Urząd Lotnictwa Cywilnego

47

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

Przestrzeni Powietrznej, umowami międzynarodowymi oraz przepisami międzynarodowymi są ustalane izatwierdzane zgodnie z tymi przepisami.
3. Opłaty nawigacyjne, w zakresie nieobjętym aktami prawnymi określonymi w ust. 2, sązatwierdzane przez Prezesa Urzędu.
4. Terminy zatwierdzania opłat nawigacyjnych, o których mowa w ust. 3, są takie same jak terminy
zatwierdzania opłat, o których mowa w ust. 2.
5. Instytucje zapewniające służby żeglugi powietrznej mają prawo odmówić świadczenia usługużytkownikowi przestrzeni powietrznej, który narusza terminy i warunki płatności określone przez
EUROCONTROL lub przez te instytucje.
6. Nie pobiera się opłat za loty:1) wykonywane zgodnie z przepisami dla lotów z widocznością (VFR - Visual Flight Rules);2) mieszane - w których część lotu wykonywana jest zgodnie z przepisami dla lotów z widocznością
(VFR), a pozostała część lotu wykonywana jest zgodnie z przepisami dla lotów według wskazań
przyrządów (IFR - Instrument Flight Rules) - za część lotu wykonywaną w polskiej przestrzeni
powietrznej wyłącznie zgodnie z przepisami VFR;
3) wykonywane przez statki powietrzne o maksymalnej masie startowej poniżej 2 ton;4) wykonywane wyłącznie w celu przewozu, w oficjalnej misji, panującego monarchy i jego najbliższej
rodziny, głów państw, szefów rządu oraz ministrów; we wszystkich tych przypadkach cel lotu musibyć potwierdzony odpowiednim oznaczeniem statusu lotu lub uwagą w planie lotu;
5) poszukiwawczo-ratownicze, autoryzowane przez właściwy organ koordynacji systemu poszukiwania
i ratownictwa;6) wojskowe wykonywane przez polskie wojskowe statki powietrzne oraz wojskowe statki powietrznepaństw, w których loty polskich wojskowych statków powietrznych nie są obciążane opłatami
nawigacyjnymi.
7. Udziela się dotacji celowej z budżetu państwa na sfinansowanie instytucjom zapewniającym
służby żeglugi powietrznej wydatków związanych z zapewnieniem służb w przypadku lotów, o których
mowa w ust. 6. Wydatki te finansowane są z części budżetu państwa, której dysponentem jest ministerwłaściwy do spraw transportu.
8. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
finansów publicznych, mając na uwadze przepisy Unii Europejskiej w zakresie opłat nawigacyjnych,określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb rozliczania i dokumentowania wydatków, o których mowa
w ust. 7.
9. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania i
zatwierdzania wysokości opłat nawigacyjnych w zakresie nieuregulowanym aktami prawnymi, o których
mowa w ust. 2, oraz procedurę przekazywania informacji niezbędnych do zatwierdzenia opłat, o których
mowa w ust. 2 i 3, mając na uwadze koszty związane ze świadczeniem tych usług oraz kierunkowezałożenia polityki Unii Europejskiej w tym zakresie.
10. Wysokość zatwierdzonych opłat nawigacyjnych jest ogłaszana w Dzienniku Urzędowym Urzędu
Lotnictwa Cywilnego oraz zamieszczana w Zintegrowanym Pakiecie Informacji Lotniczych, o którym
mowa w art. 121 ust. 3. Ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Urzędu Lotnictwa Cywilnego podlega
również zatwierdzona zgodnie z przepisami międzynarodowymi wysokość odsetek za niezapłacone w
terminie należności z tytułu opłat, o których mowa w ust. 2.
11. Prezes Urzędu ogłasza w Dzienniku Urzędowym Urzędu Lotnictwa Cywilnego przepisymiędzynarodowe, o których mowa w ust. 2 i 10.
Art. 131. (uchylony).
Art. 132. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia,
uwzględnieniem przepisów międzynarodowych:1) sposób i warunki zapewniania służby informacji lotniczej;
2) wymagania, którym powinny odpowiadać mapy lotnicze i inne wydawnictwa tej służby;z© Urząd Lotnictwa Cywilnego48

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

3) sposób i warunki udostępniania przez organy służby informacji lotniczej wydawnictw, o których
mowa w pkt 2, oraz rozpowszechniania przez nią innych informacji;4) zasady współdziałania służby informacji lotniczej z zarządzającymi lotniskami;5) szczegółowe zasady działania telekomunikacji lotniczej.
Art. 133. Ministrowie właściwi do spraw transportu, środowiska, spraw wewnętrznych oraz Minister
Obrony Narodowej określą, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady działania i organizacji
lotniczej i lotniskowej służby meteorologicznej oraz ich współdziałania z państwowym organemzarządzania ruchem lotniczym, lotniskowymi organami służb ruchu lotniczego, zarządzającymi lotniskami
i załogami statków powietrznych, mając na względzie zapewnienie bezpieczeństwa ruchu lotniczego i z
uwzględnieniem przepisów międzynarodowych.
Rozdział 3Zarządzanie bezpieczeństwem lotów oraz badanie wypadków i incydentów lotniczych
Art. 134. 1. W celu zapobiegania wypadkom i incydentom lotniczym Komisja, o której mowa w art.
17, prowadzi badania okoliczności i przyczyn zaistniałych wypadków i incydentów lotniczych. Komisja
nie orzeka co do winy i odpowiedzialności.
2. Przez wypadek lotniczy rozumie się zdarzenie związane z eksploatacją statku powietrznego, które
zaistniało od chwili, gdy jakakolwiek osoba weszła na jego pokład z zamiarem wykonania lotu, domomentu, gdy wszystkie osoby znajdujące się na pokładzie opuściły ten statek powietrzny, i podczas
którego:1) jakakolwiek osoba doznała obrażeń ze skutkiem śmiertelnym lub poważnego obrażenia ciała w
rezultacie:a) znajdowania się na pokładzie danego statku powietrznego lubb) bezpośredniego zetknięcia się z jakąkolwiek częścią statku powietrznego, w tym częścią, która
oddzieliła się od danego statku powietrznego, lubc) bezpośredniego oddziaływania strumienia gazów albo powietrza, wywołanego przez statek
powietrzny- z wyłączeniem tych przypadków, kiedy obrażenia ciała powstały z przyczyn naturalnych bądź w
wyniku obrażeń zadanych samemu sobie lub przez inne osoby albo kiedy obrażeń ciała doznały
osoby odbywające lot bez pozwolenia albo ukrywające się w miejscach, do których zwykle
zamknięty jest dostęp dla pasażerów i członków załogi;2) statek powietrzny został uszkodzony lub nastąpiło zniszczenie jego konstrukcji, w rezultacie czego:a) naruszona została trwałość konstrukcji, pogorszeniu uległy techniczne lub lotne charakterystyki
statku powietrznego orazb) wymagane jest przeprowadzenie poważnego remontu lub wymiana uszkodzonego elementu- z wyłączeniem przypadków przerwy w pracy silnika statku powietrznego albo jego uszkodzenia,jeśli uszkodzeniu uległ tylko silnik, jego osłony albo agregaty wspomagające albo gdy uszkodzone
zostały łopaty śmigła, końcówki skrzydła, anteny, ogumienie kół, urządzenia hamowania, owiewki
albo gdy na pokryciu są niewielkie wgniecenia albo przebicia;
3) statek powietrzny zaginął lub znajduje się w miejscu, do którego dostęp jest niemożliwy.
3. Dla celów statystycznych obrażenia ciała, w rezultacie których w ciągu 30 dni od chwili
zaistnienia wypadku nastąpiła śmierć, uznaje się za obrażenia ciała ze skutkiem śmiertelnym.
4. Statek powietrzny uznaje się za zaginiony wówczas, gdy nie zostało ustalone miejsce znajdowania
się jego szczątków i odwołano oficjalne poszukiwania.
5. Incydentem lotniczym jest zdarzenie inne niż wypadek lotniczy, związane z eksploatacją statku
powietrznego, które ma wpływ lub mogłoby mieć wpływ na jej bezpieczeństwo.
6. Poważnym incydentem lotniczym jest zdarzenie, którego okoliczności zaistnienia wskazują, że
nieomal doszło do wypadku lotniczego.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

49

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

Art. 135. 1. Komisja po otrzymaniu zgłoszenia o zdarzeniu lotniczym kwalifikuje je jako: wypadek
lotniczy lub incydent lotniczy, w tym poważny incydent lotniczy.
2. Każdy wypadek lub poważny incydent lotniczy statku powietrznego objętego obowiązkiem wpisu
do państwowego rejestru cywilnych statków powietrznych jest przedmiotem badania przez Komisję. Inne
incydenty lotnicze tych statków powietrznych są badane odpowiednio przez użytkownika statku
powietrznego lub instytucje zapewniające służby żeglugi powietrznej lub zarządzającego lotniskiem, podnadzorem Komisji, chyba że Przewodniczący Komisji zdecydował o podjęciu takiego badania przez
Komisję.
3. Komisja bada wypadki i poważne incydenty lotnicze:
1) cywilnych statków powietrznych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i w polskiej przestrzeni
powietrznej;2) cywilnych statków powietrznych polskich lub obcych, eksploatowanych przez użytkowników
polskich poza granicami kraju, jeżeli przewidują to umowy lub przepisy międzynarodowe albowłaściwy organ obcego państwa przekazał Komisji uprawnienie do przeprowadzenia badania, albo
sam nie podjął badania wypadku.
4. Komisja może podjąć badanie wypadku lub incydentu lotniczego statku powietrznego nieobjętego
obowiązkiem wpisu do państwowego rejestru cywilnych statków powietrznych, o ile zaistniał on w
okolicznościach uzasadniających dokonanie takiego badania.
5. Komisja, przystępując do badania wypadku lub incydentu lotniczego, w którym brał udział polski
statek powietrzny lub który wydarzył się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, powiadamia:
1) Prezesa Urzędu;2) użytkownika statku powietrznego;3) władze lotnicze państwa: rejestracji, producenta, certyfikacji, konstruktora i właściciela statku
powietrznego.
6. W przypadku stwierdzenia, że:1) statek powietrzny w chwili zdarzenia był używany przez osobę nieuprawnioną,2) osoba używająca statku powietrznego była pod wpływem alkoholu lub środków odurzających,3) statek powietrzny został zbudowany lub był użytkowany niezgodnie z obowiązującymi przepisami,
4) statek powietrzny był używany w wyniku przestępstwa, w szczególności uprowadzenia- Komisja może odstąpić od badania wypadku lub incydentu lotniczego, powiadamiając jednocześnie
właściwe organy o podejrzeniu naruszenia przepisów karnych.
7. Komisja, w terminie 30 dni od dnia otrzymania informacji o zaistnieniu wypadku lotniczego,przesyła Prezesowi Urzędu raport wstępny. Raport wstępny z badania poważnego incydentu lotniczego
przekazuje się w przypadku, gdy uzasadnione jest to względami bezpieczeństwa wykonywania lotów.
8. W przypadkach szczególnych Komisja może korzystać z ekspertyz i opinii przygotowywanych na
jej zlecenie przez wyspecjalizowane podmioty lub ekspertów.
9. Po zakończeniu badania incydentu lotniczego użytkownik statku powietrznego, instytucje
zapewniające służby żeglugi powietrznej lub zarządzający lotniskiem przesyła Komisji, wraz z zebraną
dokumentacją, raport końcowy, określający w szczególności przyczyny i okoliczności badanego
incydentu lotniczego oraz działania, jakie zostały podjęte lub powinny zostać podjęte w celu zapobieżenia
podobnym zdarzeniom w przyszłości. Komisja po analizie przedstawionych dokumentów podejmuje
stosowną uchwałę w tej sprawie.
10. Koszty, jakie powstały w związku z zabezpieczeniem, transportem i przechowywaniem statku
powietrznego, który uległ wypadkowi lotniczemu, lub jego części, ponosi jego użytkownik, zwyłączeniem kosztów związanych z przeprowadzeniem przez Komisję badań tego sprzętu.
Art. 135a. 1. Następujące podmioty, w ramach krajowego systemu obowiązkowego zgłaszania,
obowiązane są zgłaszać Komisji zaistnienie zdarzenia polegającego na przerwie w działaniu, wadzie,
uszkodzeniu statku powietrznego lub jego elementu albo innej okoliczności, która miała lub mogła mieć
wpływ na bezpieczeństwo lotu:
1) użytkownik lub dowódca statku powietrznego, w szczególności posiadającego silnik turbinowy albo

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

50

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

używanego do transportu publicznego;2) przedsiębiorca zajmujący się projektowaniem, produkcją, obsługą lub modyfikacją statków
powietrznych, w szczególności posiadających silnik turbinowy albo używanych do transportu
publicznego, a także przeznaczonych dla nich urządzeń lub części;3) osoba podpisująca świadectwa zdatności do lotów oraz dokumenty związane z przeglądami statków
powietrznych, w szczególności o napędzie turbinowym albo przeznaczonych do transportu
publicznego, a także przeznaczonych do nich urządzeń lub części;4) instytucje zapewniające służby żeglugi powietrznej;5) zarządzający lotniskiem, w szczególności objętym rozporządzeniem nr 2408/92/EWG z dnia 23 lipca
1992 r. w sprawie dostępu przewoźników lotniczych Wspólnoty do wewnątrzwspólnotowych tras
lotniczych (Dz. Urz. UE L 240 z 24.08.1992, s. 8);6) podmiot wykonujący obsługę naziemną statków powietrznych, w szczególności w porcie lotniczymobjętym rozporządzeniem, o którym mowa w pkt 5;7) osoba pełniąca funkcję związaną z instalowaniem, modyfikacją, konserwacją, naprawami, naprawami
głównymi, kontrolą w locie lub inspekcją lotniczych instalacji nawigacyjnych, za których
bezpieczeństwo odpowiada nadzór lotniczy.
2. O zaistniałych zdarzeniach lotniczych Komisja powiadamia niezwłocznie Prezesa Urzędu.
3. Zgłoszeniu, o którym mowa w ust. 1, podlegają zdarzenia dotyczące statku powietrznego
eksploatowanego przez przedsiębiorstwo mające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, choćby
zaistniały poza tym terytorium.
4. Pracodawca nie może w żaden sposób dyskryminować pracownika, który dokonał zgłoszenia, októrym mowa w ust. 1 i 3.
5. Z zachowaniem przepisów prawa karnego, nie wszczyna się postępowania w odniesieniu donaruszeń prawa popełnionych z winy nieumyślnej, z wyjątkiem przypadków rażącego niedbalstwa, októrych dowiedziano się tylko na podstawie zgłoszenia dokonanego zgodnie z systemem obowiązkowego
zgłaszania, o którym mowa w ust. 2-4.
Art. 135b. 1. Informacje o zdarzeniach lotniczych przekazywane w ramach systemu obowiązkowego
zgłaszania gromadzone są przez Prezesa Urzędu w bazie danych. W bazie danych nie rejestruje się
nazwisk ani adresów osób.
2. Z bazy danych korzystają niezależnie, w zakresie ich kompetencji, Prezes Urzędu oraz Komisja. Zbazy danych mogą korzystać także właściwe organy państw członkowskich Unii Europejskiej i Komisja
Europejska, jako podmioty uczestniczące w systemie wymiany informacji dotyczących bezpieczeństwa
lotów.
3. Informacje zebrane w bazie danych podlegają ochronie zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29
sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 i Nr 153, poz. 1271 orazz 2004 r. Nr 25, poz. 219 i Nr 33, poz. 285).
4. Dla zapewnienia właściwej poufności rozpowszechniania informacji, o których mowa w ust. 1,
udostępnianie zainteresowanym podmiotom tych informacji odbywa się zgodnie z warunkami orazprocedurami ustalonymi przez Komisję Europejską.
5. Prezes Urzędu publikuje corocznie, z zapewnieniem ochrony danych osobowych, informacje ostanie bezpieczeństwa lotów w lotnictwie cywilnym, zawierające dane o zdarzeniach zebrane w systemie
obowiązkowego zgłaszania.
Art. 135c. 1. Prezes Urzędu może wprowadzić dobrowolny i poufny system, który umożliwi
zgłaszanie, zbieranie i analizowanie informacji o zaobserwowanych w lotnictwie cywilnym
nieprawidłowościach, które nie wymagają zgłaszania obowiązkowego, ale które zgłaszający odczuwa jakobieżące lub potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa lotów.
2. Informacja dotycząca bezpieczeństwa lotów, z usuniętymi danymi osobowymi, jest
przechowywana i udostępniana wszystkim podmiotom w celu poprawy bezpieczeństwa lotów.
3. O wprowadzeniu systemu, o którym mowa w ust. 1, Prezes Urzędu powiadamia w formie© Urząd Lotnictwa Cywilnego

51

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

obwieszczenia, podlegającego publikacji w Dzienniku Urzędowym Urzędu Lotnictwa Cywilnego.
Art. 135d. Użytkownicy statków powietrznych objętych obowiązkiem rejestracji składają PrezesowiUrzędu sprawozdania, za rok ubiegły, z wykonywania zadań lotniczych, z uwzględnieniem zaistniałych
zdarzeń lotniczych, w terminie do dnia 31 stycznia każdego roku.
Art. 136. 1. Członkowie Komisji, po okazaniu legitymacji członka Komisji, są upoważnieni do:1) dostępu do miejsca wypadku, statku powietrznego, jego szczątków i zawartości;2) badania miejsca wypadku, statku powietrznego, jego szczątków i zawartości;3) sporządzania spisów oraz czasowego przejmowania części statków i innych rzeczy wymagających
zbadania;4) dostępu do rejestratorów pokładowych i ich odczytów, a także innych zapisów;
5) zapoznania się z wynikami badań przeprowadzanych przez inne organy oraz służby publiczne;
6) uzyskania informacji i dostępu do dokumentacji użytkownika statku powietrznego, producenta i
innych osób lub jednostek organizacyjnych uczestniczących w nadzorowaniu lotnictwa lub
uczestniczących w działalności lotniczej;
7) przesłuchiwania świadków;8) udziału w przesłuchiwaniu świadków.
2. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje także prawo wstępu do wszystkich części
lotniska.
3. Osoby działające z upoważnienia Komisji korzystają z uprawnień, o których mowa w ust. 1 i 2.
4. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, wzór legitymacji członka
Komisji i upoważnienia dla osób, o których mowa w ust. 3, mając na uwadze, w szczególności, dane
niezbędne do identyfikacji tych osób.
Art. 137. 1. Organy administracji publicznej i inne państwowe i samorządowe jednostki
organizacyjne oraz przedsiębiorcy są obowiązani do współdziałania z Komisją i udzielania jej niezbędnej
pomocy.
2. Każdy dysponent środków łączności powinien udostępnić je niezwłocznie w celu przekazania
wiadomości dotyczącej wypadku.
3. Każdy dysponent środków rejestracji obrazu, który znalazł się w pobliżu wypadku, powinien
udostępnić je niezwłocznie, jeśli zachodzi taka potrzeba, w celu rejestracji statku powietrznego i miejsca
wypadku. Dotyczy to również wykonywanych nagrań związanych z wypadkiem.
4. Kto odnalazł porzucony statek powietrzny lub jego szczątki albo był świadkiem nieszczęśliwego
wypadku lub przymusowego lądowania statku powietrznego poza lotniskiem, obowiązany jest
niezwłocznie zawiadomić o tym najbliższy organ Policji lub administracji publicznej albo inne służby
bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności jednostki ochrony przeciwpożarowej, mogące
udzielić pomocy.
5. Komisja współpracuje z właściwymi organizacjami międzynarodowymi i organami państw
obcych, w szczególności:1) państwa, w którym miał miejsce wypadek statku powietrznego polskiego lub eksploatowanego przez
polskiego użytkownika albo w którym wyprodukowano taki statek powietrzny lub istotne jego części
składowe lub wyposażenie;
2) państwa przynależności statku powietrznego lub jego użytkownika, jeżeli wypadek miał miejsce na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, albo jeżeli statek powietrzny lub istotne jego części składowe
lub wyposażenie zostały wyprodukowane w Rzeczypospolitej Polskiej;3) innych państw członkowskich ICAO oraz z odpowiednimi komisjami lub grupami eksperckimi ICAOi ECAC.
6. Współpraca, o której mowa w ust. 5, obejmuje w szczególności wzajemne przekazywanie
zawiadomień o wypadkach i związanych z nimi informacji, zabezpieczanie dowodów i mienia, udziałobserwatorów w badaniu wypadków, ekspertyzy i inną pomoc techniczną oraz przekazywanie© Urząd Lotnictwa Cywilnego

52

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

sprawozdań z badania wypadków.
Art. 138. 1. Po zakończeniu badania Komisja sporządza raport końcowy i podejmuje uchwałę w tym
zakresie.
2. Komisja przedstawia raport, o którym mowa w ust. 1, wraz z uchwałą i zebraną dokumentacją
ministrowi właściwemu do spraw transportu.
3. Minister właściwy do spraw transportu przekazuje, w terminie 14 dni, Prezesowi Urzędu dowykorzystania raport końcowy wraz z uchwałą w celu analizy i podjęcia stosownych działań, o których
mowa w art. 21 ust. 2 pkt 15 i 18.
4. W razie ujawnienia nowych faktów mogących mieć wpływ na ustalenie przyczyn i okoliczności
wypadku lub incydentu lotniczego, minister właściwy do spraw transportu może zlecić Komisji
wznowienie już zakończonego badania.
5. Przewodniczący Komisji przedstawia ministrowi właściwemu do spraw transportu roczne
sprawozdanie z działalności Komisji.
Art. 139. Minister właściwy do spraw transportu, mając na względzie poprawę stanu bezpieczeństwa
lotniczego, określi, w drodze rozporządzenia, z uwzględnieniem przepisów międzynarodowych i innych
wymagań właściwych organizacji międzynarodowych:1) szczegółowy sposób postępowania przy badaniu wypadków i incydentów lotniczych;2) warunki i tryb udostępniania oraz publikowania raportów końcowych i zaleceń Komisji;
3) warunki i tryb przekazywania i udostępniania raportów wstępnych i informacji o wypadkach i
incydentach lotniczych;4) sposób działania systemu obowiązkowego zgłaszania zdarzeń w lotnictwie cywilnym i sposób
prowadzenia bazy danych o zdarzeniach lotniczych;5) warunki i sposób działania systemu dobrowolnego zgłaszania o zdarzeniach lotniczych, jednostki
lotnictwa cywilnego właściwe do przyjmowania takich poufnych zgłoszeń, sposób zapewnienia
ochrony danych osobowych z tym związanych oraz formę i sposób udostępnienia tych informacji;
6) wykaz przykładowych zdarzeń podlegających obowiązkowemu zgłaszaniu;7) wykaz przykładowych poważnych incydentów lotniczych.
Art. 140. 1. Badanie wypadków i poważnych incydentów lotniczych w lotnictwie państwowym
prowadzi Komisja Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego powoływana przez Ministra
Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych. Inne incydenty
lotnicze, o ile ta Komisja nie zdecyduje o podjęciu ich badania, podlegają badaniu przez użytkownika
statku powietrznego pod nadzorem tej Komisji.
2. W zakresie uprawnień Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego oraz jej
członków stosuje się odpowiednio przepisy art. 136 oraz art. 137 ust. 1.
3. Minister Obrony Narodowej zapewnia w ramach budżetu ministerstwa środki na prowadzenie
działalności Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego, a w szczególności na jej
wyposażenie techniczne i obsługę administracyjną oraz koszty ekspertyz.
4. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznychokreśli, w drodze rozporządzenia, organizację oraz szczegółowe zasady funkcjonowania Komisji Badania
Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego, liczbę jej członków, ich kwalifikacje oraz tryb
powoływania i odwoływania, a także szczegółowe zasady wynagradzania ekspertów, biorąc pod uwagę
specyfikę i uciążliwość ich pracy.
5. Minister właściwy do spraw wewnętrznych refunduje koszty ponoszone przez Ministerstwo
Obrony Narodowej związane z działalnością Komisji Badania Wypadków Lotniczych LotnictwaPaństwowego w zakresie badania wypadków i poważnych incydentów lotniczych zaistniałych w
jednostkach organizacyjnych lotnictwa służb porządku publicznego. Szczegółowe zasady postępowania w
tym zakresie określą, w drodze rozporządzenia, Minister Obrony Narodowej i minister właściwy do sprawwewnętrznych.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

53

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

6. Minister Obrony Narodowej i minister właściwy do spraw transportu określą, w drodze
rozporządzenia, zasady współpracy Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego zPaństwową Komisją Badania Wypadków Lotniczych.
Rozdział 4Loty międzynarodowe
Art. 141. Do lotów międzynarodowych stosuje się przepisy rozdziałów 1, 2 i 3 niniejszego działu ze
zmianami wynikającymi z przepisów niniejszego rozdziału, z zachowaniem umów międzynarodowych.
Art. 142. Przy wykonywaniu lotów międzynarodowych statek powietrzny jest obowiązany
przestrzegać:
1) przepisów ruchu lotniczego właściwych dla obszaru, w którym ruch się odbywa;
2) zakazu przekraczania granic jakiegokolwiek państwa bez wymaganego zezwolenia;
3) zakazu używania statków powietrznych do działań bezprawnych;4) poleceń organów państwa, w którego przestrzeni powietrznej lot się odbywa, a także poleceń
otrzymanych od jego państwowego statku powietrznego.
Art. 143. Międzynarodowe loty handlowe mogą być wykonywane przez polskich przewoźników
lotniczych przy użyciu polskich statków powietrznych lub eksploatowanych na podstawie umowy obcych
statków powietrznych, zgodnie z przepisami działu X.
Art. 144. Międzynarodowe loty handlowe obcych przewoźników lotniczych z lądowaniem
handlowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wymagają uzyskania zezwolenia, o którym mowa w
art. 193, z zastrzeżeniem art. 145 ust. 1 pkt 4.
Art. 145. 1. Nie wymagają uzyskania zezwolenia:
1) międzynarodowe loty niehandlowe polskich cywilnych statków powietrznych;2) międzynarodowe nieregularne loty niehandlowe statków powietrznych państw stron Konwencji omiędzynarodowym lotnictwie cywilnym, o której mowa w art. 3 ust. 2;3) międzynarodowe regularne loty tranzytowe obcych statków powietrznych przewoźników lotniczych
państw stron Układu o tranzycie międzynarodowych służb powietrznych, sporządzonego w Chicago
dnia 7 grudnia 1944 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 35, poz. 213 i 215);4) międzynarodowe loty obcych statków powietrznych niewymienione w pkt 2 i 3, jeżeli zwolnienie z
obowiązku uzyskania zezwolenia jest przewidziane wyraźnym postanowieniem umowymiędzynarodowej.
2. Przepisy ust. 1 stosuje się:1) z zachowaniem przepisów określających zasady korzystania z polskiej przestrzeni powietrznej, a w
przypadku konieczności lądowania statku powietrznego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej korzystania wyłącznie z polskich lotnisk dopuszczonych do lotów międzynarodowych;2) z zastrzeżeniem warunków przewidzianych w umowach międzynarodowych.
Art. 146. 1. W przypadkach nieobjętych przepisami art. 145 międzynarodowe loty niehandloweobcych cywilnych statków powietrznych w polskiej przestrzeni powietrznej wymagają uzyskania
zezwolenia udzielonego przez Prezesa Urzędu, po uzgodnieniu warunków ich wykonania z właściwymi
organami.
2. Wniosek o zezwolenie powinien być złożony nie później niż 48 godzin przed przekroczeniem
granicy polskiej przestrzeni powietrznej.
3. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, jest decyzją administracyjną doręczaną przy wykorzystaniu
teleksowej lub elektronicznej łączności lotniczej.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

54

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

Art. 147. Prezes Urzędu może odstąpić, w niezbędnym zakresie, od wymagań Prawa lotniczego
dotyczących zezwalania na loty, a organ ruchu lotniczego, w niezbędnym zakresie, od wymagań
dotyczących planowania lotów cywilnych statków powietrznych, jeżeli lot jest związany z prowadzeniem
akcji poszukiwawczo-ratowniczej, ratownictwa medycznego, pomocy w razie klęsk żywiołowych lub
katastrof przemysłowych i komunikacyjnych albo jeżeli statek powietrzny znajduje się w
niebezpieczeństwie lub też takie odstąpienie jest konieczne dla uniknięcia niebezpieczeństwa.
Art. 148. 1. W przypadkach lotów międzynarodowych o znaczeniu państwowym lub innych
uzgadnianych drogą dyplomatyczną właściwy organ państwa obcego zgłasza zamiar wykonania lotu
cywilnego statku powietrznego ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych, nie później niż na 10 dni
przed planowanym rozpoczęciem lotu, podając cel lotu oraz informacje wymagane przy zgłaszaniu
planów lotów w polskiej przestrzeni powietrznej.
2. Minister właściwy do spraw zagranicznych przekazuje Prezesowi Urzędu zgłoszenie, o którym
mowa w ust. 1. O udzieleniu zezwolenia Prezes Urzędu zawiadamia niezwłocznie właściwy organpaństwa obcego za pośrednictwem ministra właściwego do spraw zagranicznych.
Art. 149. Wykonywanie lotów międzynarodowych przez obce cywilne statki powietrzne
bezzałogowe wymaga zezwolenia udzielonego przez Prezesa Urzędu w porozumieniu z właściwymi
organami wojskowymi.
Art. 150. 1. Międzynarodowe loty wojskowych statków powietrznych są wykonywane na zasadachokreślonych w ustawie z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej oraz w umowachmiędzynarodowych, którymi Rzeczpospolita Polska jest związana, z zastrzeżeniem art. 1 ust. 5.
2. Do międzynarodowych lotów państwowych statków powietrznych innych niż określone w ust. 1
stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lotów międzynarodowych cywilnych statków powietrznych.
Art. 151. Stały pobyt i eksploatację polskiego statku powietrznego za granicą lub stały pobyt i
eksploatację obcego statku powietrznego w Rzeczypospolitej Polskiej należy zgłosić Prezesowi Urzędu.
Art. 152. W razie zaginięcia lub wypadku obcego cywilnego statku powietrznego upoważnione
organy państwa przynależności statku oraz właściciel lub użytkownik tego statku mogą na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej brać udział, za zgodą Prezesa Urzędu, w działaniach mających na celu
odnalezienie statku lub udzielenie mu pomocy.
Art. 153. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, zuwzględnieniem umów i przepisów międzynarodowych, szczegółowe warunki dotyczące:1) wykonywania lotów międzynarodowych przez obce cywilne statki powietrzne, w tym również formy
i trybu składania oraz rozpatrywania wniosków o uzyskanie wymaganego zezwolenia w zależności
od rodzaju tych lotów;
2) stałego pobytu polskich cywilnych statków powietrznych za granicą i obcych cywilnych statków
powietrznych w Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 154. 1. W razie wypadku lub przymusowego lądowania statku powietrznego wykonującego lotmiędzynarodowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w miejscu, w którym brak organów celnych iStraży Granicznej, dowódca statku powietrznego obowiązany jest niezwłocznie zawiadomić o tym
najbliższą jednostkę Policji lub inną jednostkę administracji publicznej.
2. Do czasu przybycia przedstawicieli organów celnych i Straży Granicznej, jednostki, o których
mowa w ust. 1, a także dowódca statku powietrznego obowiązani są zastosować niezbędne środki w celu
zapewnienia dokonania wymaganych formalności.
3. Podjęcie dalszego lotu przez statek powietrzny bez zezwolenia właściwych organów celnych iorganów ochrony granic jest zabronione.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

55

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

Art. 155. 1. Obcy statek powietrzny przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz jegozałoga mogą zostać poddane inspekcji, a ich dokumenty mogą być sprawdzane przez Prezesa Urzędu.
2. Obcy statek powietrzny przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz jego załoga,wobec których istnieje uzasadnione podejrzenie niezgodności z umowami lub przepisamimiędzynarodowymi dotyczącymi bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego, podlegają inspekcji, a dokumenty
podlegają sprawdzeniu przez Prezesa Urzędu.
3. Z inspekcji wyłączone są państwowe statki powietrzne, chyba że są wykorzystywane do
prowadzenia działalności innej niż służba publiczna.
4. Inspekcja może być prowadzona bez uprzedniego poinformowania użytkownika statku o zamiarze
jej przeprowadzenia.
5. Inspekcję prowadzi się w sposób niepowodujący nieuzasadnionego opóźnienia odlotu.
6. Do prowadzenia inspekcji, o której mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 27 i 28.
Art. 155a. 1. W przypadku stwierdzenia naruszenia umów lub przepisów międzynarodowych przezużytkowników statków powietrznych lub członków ich załóg, w stopniu bezpośrednio zagrażającym
bezpieczeństwu lotu, Prezes Urzędu może wydać decyzję administracyjną:1) o zabezpieczeniu statku powietrznego na lotnisku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do czasu
przywrócenia stanu zgodnego z umowami lub przepisami międzynarodowymi;2) wprowadzającą czasowy zakaz wlotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej określonego statku
powietrznego lub wszystkich statków powietrznych użytkowanych przez określonego przewoźnika
lotniczego do czasu trwałego usunięcia przyczyn powstałego zagrożenia.
2. Decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
3. O zabezpieczeniu statku powietrznego, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, oraz o wprowadzeniu
czasowego zakazu wlotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, PrezesUrzędu niezwłocznie informuje:
1) władze lotnicze państwa rejestracji statku oraz władze państwa odpowiedzialnego za bezpieczeństwo
użytkowania statku;
2) władze lotnicze państw członkowskich Unii Europejskiej;3) Komisję Europejską;4) EASA.
Art. 155b. 1. Prezes Urzędu gromadzi informacje dotyczące bezpieczeństwa wykonywania lotów, w
szczególności informacje o wynikach inspekcji statków powietrznych, a także informacje otrzymane w
drodze wymiany od organów określonych w ust. 2.
2. Informacje o wynikach inspekcji, o których mowa w ust. 1, podlegają niezwłocznie przekazaniu
Komisji Europejskiej oraz - na ich wniosek - władzom lotniczym państw członkowskich Unii
Europejskiej, EASA i ICAO.
3. Jeżeli informacje, o których mowa w ust. 1, wykazują istnienie zagrożenia dla bezpieczeństwa
lotnictwa cywilnego lub jeżeli z informacji o wynikach inspekcji wynika, że statek powietrzny nie spełnia
wymagań międzynarodowych w zakresie bezpieczeństwa, informacje te przekazuje się niezwłocznie
władzom lotniczym państw członkowskich Unii Europejskiej i Komisji Europejskiej.
4. Prezes Urzędu udostępnia władzom lotniczym państw członkowskich Unii Europejskiej, na ichwniosek, inne informacje niż określone w ust. 1, niezbędne dla wykonywania inspekcji statków
powietrznych.
5. Informacje uzyskane przez Prezesa Urzędu od organów, o których mowa w ust. 2, mogą być
wykorzystane wyłącznie w celu wykonywania inspekcji, o której mowa w art. 155 i 155a.
6. Dane osobowe osób, które dobrowolnie przekazały Prezesowi Urzędu informacje dotyczące
bezpieczeństwa statku powietrznego, w szczególności jego usterek lub uszkodzeń, podlegają ochronie
zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Art. 155c.

Minister właściwy do spraw transportu, z uwzględnieniem umów i przepisów© Urząd Lotnictwa Cywilnego

56

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

międzynarodowych oraz mając na uwadze przepisy Unii Europejskiej dotyczące bezpieczeństwa statków
powietrznych państwa trzeciego korzystających z portów lotniczych Wspólnoty, określi, w drodze
rozporządzenia:
1) szczegółowy sposób postępowania przy planowaniu oraz prowadzeniu inspekcji, o której mowa w
art. 155 ust. 1, oraz sposób dokumentowania jej przebiegu i wyniku;
2) szczegółowy sposób postępowania przy zabezpieczeniu statku powietrznego, o którym mowa w art.
155a ust. 1 pkt 1, oraz warunki i sposób postępowania przy zwolnieniu statku powietrznego zzabezpieczenia;
3) szczegółowy sposób postępowania przy wprowadzaniu czasowego zakazu wlotu, o którym mowa w
art. 155a ust. 1 pkt 2, oraz warunki i sposób postępowania przy jego cofaniu;
4) szczegółowy zakres informacji, o których mowa w art. 155b ust. 1 i 4, oraz sposób ich gromadzenia.
Art. 156. 1. Obce statki powietrzne korzystają w Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie i na
warunkach określonych w przepisach międzynarodowych, z wyłączenia spod zajęcia, zatrzymania i
innych działań prawnych z tytułu naruszenia patentu, rysunku lub wzoru oraz z wyłączenia spod zajęcia
zabezpieczającego roszczenie.
2. Przepisy ust. 1 stosuje się na zasadzie wzajemności również do statków powietrznych mających
przynależność państw niebędących stronami odpowiednich umów międzynarodowych.
3. Przepisy ust. 1 stosuje się również do polskich statków powietrznych wykonujących regularne
przewozy lotnicze.
Dział VII
Eksploatacja statków powietrznych
Rozdział 1
Nadzór nad eksploatacją statków powietrznych
Art. 157. 1. Nadzór nad eksploatacją statków powietrznych obejmuje całość zagadnień związanych z
bezpieczeństwem tej eksploatacji, w tym przestrzeganie przepisów dotyczących zasad eksploatacji izdatności do lotów statków powietrznych oraz innego sprzętu lotniczego, korzystania z lotnisk i
lotniczych urządzeń naziemnych, utrzymywania kwalifikacji i uprawnień personelu lotniczego orazprzepisów i zasad ruchu lotniczego.
2. Prezes Urzędu wykonuje nadzór, o którym mowa w ust. 1, zgodnie z art. 27-30, w zakresie
niezastrzeżonym do kompetencji EASA.
3. Nadzorujący ma również prawo wstępu do wszystkich części lotniska i pomieszczeń użytkownika.
Art. 158. 1. Użytkownik statku powietrznego jest obowiązany zapewnić jego bezpieczną
eksploatację.
2. Użytkownik statku powietrznego, jeżeli prowadzi działalność podlegającą certyfikacji,
obowiązany jest utworzyć i zapewnić funkcjonowanie wewnętrznego systemu bezpiecznej eksploatacji
statku powietrznego.
3. Użytkownik, o którym mowa w ust. 2, jest obowiązany w szczególności:1) zapewnić, aby członkowie załóg statków powietrznych oraz inne osoby działające na jego zlecenie w
zakresie powierzonych im zadań znali przepisy dotyczące eksploatacji statków powietrznych;2) wprowadzić w przedsiębiorstwie instrukcje dotyczące w szczególności eksploatacji, wykonywania
lotów i obsługi technicznej statków powietrznych oraz zapewnić odpowiednie szkolenie
pracowników;
3) prowadzić dokumentację eksploatacyjną;4) zorganizować w przedsiębiorstwie stały wewnętrzny nadzór operacyjny i wyznaczyć osobę© Urząd Lotnictwa Cywilnego

57

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

odpowiedzialną za jego wykonywanie.
4. Dowódca statku powietrznego ponosi odpowiedzialność za przestrzeganie przepisów dotyczących
eksploatacji statku, niezależnie od odpowiedzialności użytkownika.
Art. 159. 1. W celu wykonywania nadzoru, o którym mowa w art. 157 ust. 1, minister właściwy do
spraw transportu, uwzględniając przepisy międzynarodowe, określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe zasady dotyczące bezpieczeństwa eksploatacji statków powietrznych i obowiązków
użytkowników statków powietrznych w tym zakresie.
2. Minister właściwy do spraw transportu, uwzględniając przepisy międzynarodowe oraz przepisy
prawa Unii Europejskiej, określi, w drodze zarządzenia, szczegółowe zasady prowadzenia nadzoru, októrym mowa w art. 157 ust. 1.
Rozdział 2Certyfikacja
Art. 160. 1. Podjęcie i wykonywanie działalności w lotnictwie cywilnym, w zakresie określonym w
ust. 3, wymaga uzyskania certyfikatu.
2. Wydanie certyfikatu musi być poprzedzone procesem certyfikacji, który jest sprawdzeniem trwałej
zdolności podmiotu do bezpiecznego wykonywania określonej działalności lotniczej.
3. Certyfikacji podlega:
1) wykonywanie działalności gospodarczej przy użyciu statków powietrznych;2) szkolenie personelu lotniczego w celu uzyskania licencji członka personelu lotniczego oraz
wpisywanych do niej dodatkowych uprawnień;3) zarządzanie lotniskami w rozumieniu działu IV niniejszej ustawy;4) obsługa naziemna statków powietrznych, ładunków, pasażerów i ich bagażu oraz zaopatrywanie
statków powietrznych;5) spedycja rzeczy do przewozu lotniczego, a w szczególności spedycja materiałów niebezpiecznychdrogą lotniczą;6) projektowanie, produkcja i obsługa techniczna statków powietrznych i innego sprzętu lotniczego;
7) inne rodzaje działalności lotniczej, jeżeli wymagają tego odrębne przepisy albo umowymiędzynarodowe;8) zapewnianie służb żeglugi powietrznej zgodnie z art. 7 rozporządzenia nr 550/2004/WE z dnia 10
marca 2004 r. w sprawie zapewniania służb nawigacji lotniczej w Jednolitej Europejskiej Przestrzeni
Powietrznej.
4. Sprawdzenie, o którym mowa w ust. 2, obejmuje:
1) organizację wykonywania określonej działalności, z uwzględnieniem bezpiecznej eksploatacji
statków powietrznych, zawodowego przygotowania personelu kierowniczego, nadzorującego iwykonawczego, metod wykonywania działalności, programów szkolenia personelu, instrukcji
wykonawczych, środków technicznych oraz ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej;2) w odniesieniu do przewozu lotniczego - także zdolności finansowych;3) w odniesieniu do zarządzania lotniskami - zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania lotniska;4) zapewnienie innych warunków istotnych dla danego rodzaju działalności, związanych z
zapewnieniem bezpieczeństwa lotnictwa i osób trzecich oraz ochrony, o której mowa w dziale IX,
określonych w odrębnych przepisach.
Art. 161. 1. Certyfikację przeprowadza Prezes Urzędu na wniosek zainteresowanego podmiotu.
2. Pozytywny wynik sprawdzenia spełnienia wymagań Prezes Urzędu stwierdza wydaniem
certyfikatu odpowiedniego dla danego rodzaju działalności, w którym określa nazwę podmiotu, zakres,warunki i ograniczenia oraz termin ważności certyfikatu.
3. Certyfikat wydaje się na czas oznaczony, nie dłuższy jednak niż 12 miesięcy, jeśli wydawany jest

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

58

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

po raz pierwszy, i nie dłuższy niż 36 miesięcy - przy jego kolejnym przedłużeniu.
4. Prezes Urzędu odmawia wydania certyfikatu, jeżeli stwierdzi, że wnioskodawca nie spełniłwymagań ustanowionych dla wnioskowanej działalności lotniczej. Prezes Urzędu może cofnąć, zawiesićważność lub ograniczyć uprawnienia wynikające z certyfikatu, jeśli stwierdzi, że jego posiadacz przestałspełniać wymagania przewidziane przepisami prawa.
Art. 162. 1. Prezes Urzędu przeprowadza okresowe i - w razie potrzeby - doraźne kontrole w celu
sprawdzenia, czy posiadacz certyfikatu nadal spełnia ustalone przepisami prawa wymagania potrzebne dlawydania i utrzymania ważności certyfikatu.
2. W razie stwierdzenia uchybień Prezes Urzędu może wezwać zainteresowany podmiot do ich
usunięcia w określonym terminie, pod rygorem cofnięcia certyfikatu. Po bezskutecznym upływie tegoterminu lub w razie stwierdzenia, że dany podmiot nie spełnia wymagań określonych w certyfikacie,Prezes Urzędu może cofnąć certyfikat.
3. Certyfikat lub równoznaczny dokument, wydany przez organ obcego państwa lub przez właściwą
instytucję wyspecjalizowaną, może być przez Prezesa Urzędu uznany za ważny na równi z certyfikatem
polskim:1) jeżeli wynika to z umowy międzynarodowej i właściwych przepisów międzynarodowych;2) w innych przypadkach, jeżeli wymagania stawiane przy jego wydaniu nie były łagodniejsze odstawianych w Rzeczypospolitej Polskiej.
4. Prezes Urzędu wydaje, odmawia wydania, zawiesza ważność lub ogranicza uprawnienie
wynikające z certyfikatu, cofa i uznaje certyfikat oraz odmawia jego uznania w drodze decyzji
administracyjnej.
Art. 163. Minister właściwy do spraw transportu określa, w drodze rozporządzenia, zuwzględnieniem właściwych umów i przepisów międzynarodowych oraz przepisów prawa Unii
Europejskiej:
1) szczegółowe zasady, tryb dokonywania i zakres oraz kryteria oceny, czy dany podmiot spełnia
wymagania niezbędne w procesie certyfikacji;
2) rodzaje i wzory certyfikatów dla poszczególnych rodzajów działalności, o których mowa w art. 160
ust. 3;3) szczegółowe zasady i tryb uznawania certyfikatów i równoznacznych dokumentów wydanych przezorgany obcego państwa lub inne wyspecjalizowane instytucje.
Art. 163a. Przepisy art. 160-162 nie naruszają uprawnień w zakresie certyfikacji działalności, jeżeli
zostały one zastrzeżone do kompetencji EASA.
Dział VIII
Lotnicza działalność gospodarcza
Rozdział 1
KoncesjeArt. 164. 1. Koncesji na podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu
lotniczego udziela Prezes Urzędu zgodnie z rozporządzeniem nr 2407/92/EWG z dnia 23 lipca 1992 r. w
sprawie licencjonowania przewoźników lotniczych.
2. Do lotów lokalnych nieobejmujących przewozu lotniczego miedzy różnymi lotniskami stosuje sięprzepisy dotyczące koncesjonowania zawarte w rozporządzeniu nr 2407/92/EWG z dnia 23 lipca 1992 r.
w sprawie licencjonowania przewoźników lotniczych, z wyjątkiem art. 5 ust. 1-4 i 6 tego rozporządzenia.
3. Z obowiązku uzyskania koncesji jest zwolniony przedsiębiorca prowadzący działalność© Urząd Lotnictwa Cywilnego

59

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

gospodarczą w zakresie przewozu lotniczego wykonywanego wyłącznie przy użyciu statków
powietrznych bezsilnikowych lub o masie startowej nieprzekraczającej 495 kg.
Art. 165. (uchylony).
Art. 166. 1. Koncesja udzielana jest na wniosek zainteresowanego przedsiębiorcy.
2. Wniosek o udzielenie koncesji powinien zawierać:
1) oznaczenie przedsiębiorcy, jego siedzibę i adres oraz główny ośrodek działalności przedsiębiorstwa;2) numer w rejestrze przedsiębiorców;
3) określenie rodzaju i zakresu wykonywania zamierzonej działalności gospodarczej;
4) inne informacje określone zgodnie z przepisami ustawy.
3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, wnioskodawca jest obowiązany dołączyć:
1) dokumenty określające status prawny wnioskodawcy (akt zawiązania osoby prawnej, wypis zwłaściwego rejestru);
2) dokument potwierdzający posiadanie tytułu prawnego do dysponowania jednym lub większą liczbą
statków powietrznych w ilości wystarczającej do wykonywania działalności objętej wnioskiem;3) oświadczenie woli, złożone w formie aktu notarialnego zapewniające, że nie zgłoszono wniosku oogłoszenie upadłości przedsiębiorcy lub nie znajduje się on w stanie likwidacji;4) (uchylony);5) (uchylony);6) (uchylony).
4. Prezes Urzędu może zobowiązać wnioskodawcę do przedstawienia w wyznaczonym terminie
dodatkowych danych i dokumentów mogących uprawdopodobnić, że spełni on warunki wykonywania
działalności gospodarczej, które będą określone w koncesji lub wynikają z właściwych przepisów.
5. (uchylony).
Art. 167. 1. (uchylony).
2. (uchylony).
3. W koncesji określa się:1) osobę koncesjonariusza i jego siedzibę lub miejsce zamieszkania osoby fizycznej;
2) strukturę kapitałową spółki koncesjonariusza, o ile działa on w takiej formie prawnej;3) rodzaj, zakres i przedmiot działalności objętej koncesją;4) obszar działalności;5) termin rozpoczęcia działalności;6) okres ważności koncesji;7) szczególne warunki wykonywania działalności.
4. (uchylony).
Art. 168. (uchylony).
Art. 169. (uchylony).
Art. 170. (uchylony).
Art. 171. Prezes Urzędu udziela, odmawia udzielenia, zmienia, w tym ogranicza przedmiot, zakres
lub obszar działalności objętej koncesją, zawiesza wykonywanie, na określony czas, działalności objętej
koncesją oraz cofa koncesję w drodze decyzji administracyjnej.
Art. 172. Minister właściwy do spraw transportu, w drodze rozporządzenia, z uwzględnieniem umów
i przepisów międzynarodowych, określi szczegółowe wymagania w zakresie dokumentów oraz
informacji, jakie jest obowiązany przedstawić przedsiębiorca ubiegający się o koncesję lub wykonujący© Urząd Lotnictwa Cywilnego

60

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

działalność gospodarczą w zakresie przewozu lotniczego.
Rozdział 2
Zezwolenia
Art. 173. 1. Uzyskania zezwolenia wymaga wykonywanie działalności gospodarczej na lotniskachużytku publicznego w zakresie:
1) zarządzania lotniskiem;2) obsługi naziemnej statków powietrznych, ładunków, pasażerów i ich bagażu.
2. Prezes Urzędu, w drodze decyzji administracyjnej, wydaje, odmawia wydania oraz cofa
zezwolenie, o którym mowa w ust. 1.
3. Warunkiem wydania zezwolenia na rozpoczęcie i prowadzenie działalności, o której mowa w ust.
1, jest posiadanie przez przedsiębiorcę odpowiedniego certyfikatu, uzyskanego w trybie określonym w art.
160.
4. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, udzielane jest na wniosek zainteresowanego.
Art. 174. 1. Zezwolenie na zarządzanie lotniskiem użytku publicznego uprawnia do świadczenia
usług lotniczych związanych ze startem, lądowaniem i postojem statków powietrznych, wykonywanych
na rzecz przewoźników lotniczych oraz innych użytkowników statków powietrznych.
2. Zezwolenie na zarządzanie lotniskiem użytku publicznego może uzyskać przedsiębiorca będący:1) organem administracji publicznej Rzeczypospolitej Polskiej;2) państwową lub samorządową jednostką organizacyjną;3) spółką akcyjną lub spółką z ograniczoną odpowiedzialnością zarejestrowaną w Rzeczypospolitej
Polskiej, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 6;4) spółdzielnią zarejestrowaną w Rzeczypospolitej Polskiej; przepis ust. 3 pkt 6 stosuje się odpowiednio.
3. Zezwolenia udziela się przedsiębiorcy, o którym mowa w ust. 2, jeśli łącznie spełnia następujące
warunki:1) siedziba lub stałe miejsce zamieszkania przedsiębiorcy znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej;
2) zarządzanie lotniskiem stanowi podstawowy rodzaj działalności wnioskodawcy, zgodnie z numerem
identyfikacyjnym z krajowego rejestru podmiotów gospodarki narodowej, według Polskiej
Klasyfikacji Działalności;3) wnioskodawca jednocześnie nie zajmuje się działalnością w zakresie przewozu lotniczego;4) sytuacja finansowa wnioskodawcy gwarantuje, że jest on w stanie sprostać zobowiązaniom
finansowym związanym z wykonywaniem działalności, zgodnie z planem gospodarczym
obejmującym co najmniej 2 lata działalności;5) w przypadku wniosku o zezwolenie na zarządzanie lotniskiem współużytkowanym z wojskiem lubużytkowanym przez służby państwowe, udostępnionym na potrzeby lotnictwa cywilnego, uzyskazgodę tych służb na przejęcie zarządu lotniska i przedstawi stosowną umowę, określającą zasady iwarunki udostępnienia tego lotniska;6) w przypadku spółki z udziałem osób zagranicznych lub podmiotów zależnych od osób zagranicznych
zezwolenie można otrzymać, jeżeli:a) w spółce tej przedsiębiorcy polscy niezależni od osób zagranicznych zachowują:– nie mniej niż 51 % udziałów lub akcji w całkowitym kapitale założycielskim spółki,– decydujący wpływ na ilość głosów, skład, decyzje i kontrolę organów zarządzających spółki,dysponowanie majątkiem spółki oraz na prowadzenie jej działalności,b) nie zachodzi sytuacja, w której więcej niż połowa członków zarządu spółki jest jednocześnie
członkami zarządu albo osobami pełniącymi funkcje kierownicze w podmiocie z udziałem osób
zagranicznych lub w innym podmiocie pozostającym ze spółką w stosunku zależności
- o ile umowy międzynarodowe ratyfikowane przez Rzeczpospolitą Polską z państwami© Urząd Lotnictwa Cywilnego

61

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

członkowskimi Unii Europejskiej nie stanowią inaczej.
Art. 175. 1. Wniosek o udzielenie zezwolenia, o którym mowa w art. 174 ust. 1, powinien zawierać:
1) oznaczenie przedsiębiorcy, jego siedzibę oraz adres;2) numer w rejestrze przedsiębiorców;
3) określenie rodzaju działalności;4) miejsce wykonywania działalności (lotnisko lub port lotniczy).
2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, wnioskodawca obowiązany jest dołączyć:
1) dokumenty, o których mowa w art. 166 ust. 3 pkt 1 i 3, oraz plan gospodarczy przedsiębiorstwa
obejmujący co najmniej 2 lata działalności:a) wykazujący w sposób wiarygodny, że przedsiębiorca jest w stanie wypełnić istniejące i
prawdopodobne przyszłe zobowiązania finansowe w okresie 24 miesięcy od dnia rozpoczęcia
działalności oraz pokryć planowane koszty działalności w okresie 3 miesięcy od dnia jej
rozpoczęcia nawet gdyby przedsiębiorstwo nie uzyskało w tym okresie żadnych dochodów,b) zawierający informacje dotyczące struktury kapitałowej, płynności finansowej przedsiębiorstwa,źródeł finansowania działalności, powiązań finansowych udziałowców lub akcjonariuszy z innądziałalnością, prognoz przepływów finansowych związanych z wykonywaniem działalności,c) zawierający zweryfikowane sprawozdanie finansowe z poprzedniego roku finansowego - o ile
przedsiębiorca prowadził działalność gospodarczą
- oraz dokument potwierdzający, że osobom zarządzającym działalnością przedsiębiorstwa nie
cofnięto koncesji w okresie ostatnich 5 lat przed złożeniem wniosku oraz spełniają one wymóg
dobrej reputacji, z tym że wymóg dobrej reputacji nie jest spełniony przez osoby, które zostały
skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne karne skarbowe, przeciwko
bezpieczeństwu w komunikacji, bezpieczeństwu powszechnemu, mieniu, obrotowi gospodarczemu,
obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, prawom osób wykonujących pracę zarobkową,wiarygodności dokumentów, a także dokumenty potwierdzające, że przedsiębiorstwo jest objęte
ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej za szkody związane z przewozem lotniczym iruchem statków powietrznych;2) projekt rozwiązania zabezpieczenia obsługi ruchu lotniczego, lotniskowego systemu ratowniczogaśniczego, osłony meteorologicznej oraz ochrony lotniska;3) certyfikat uzyskany w trybie określonym w art. 160;4) w przypadku lotniska, o którym mowa w art. 174 ust. 3 pkt 5, dokumenty potwierdzające spełnienie
wymogów określonych w tym przepisie.
3. Prezes Urzędu odmawia udzielenia zezwolenia, o którym mowa w art. 173 ust.1, jeżeli:1) udzielenie zezwolenia byłoby sprzeczne z wiążącymi umowami lub przepisami międzynarodowymi;2) przedsiębiorcy cofnięto zezwolenie na ten sam rodzaj działalności w okresie ostatnich 5 lat przedzłożeniem wniosku;
3) wnioskodawca nie spełnił wymagań określonych w ustawie.
3a. Prezes Urzędu może odmówić udzielenia zezwolenia, o którym mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1, lubograniczyć w zezwoleniu przedmiot, zakres lub obszar działalności w stosunku do wniosku o udzielenie
zezwolenia ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego lub zdrowia
publicznego.
4. Zezwolenie, o którym mowa w art. 173 ust. 1, cofa się jeżeli:1) wydano prawomocne orzeczenie zakazujące przedsiębiorcy wykonywania działalności gospodarczej
objętej zezwoleniem;2) przedsiębiorca nie rozpoczął działalności objętej zezwoleniem w oznaczonym terminie;
3) otwarto likwidację przedsiębiorcy albo nastąpiła jego upadłość;4) przedsiębiorca nie spełnia warunków określonych w niniejszej ustawie.
4a. Prezes Urzędu może cofnąć zezwolenie, o którym mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1, lub zmienić jegozakres ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego lub zdrowia
publicznego.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

62

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

4b. Przedsiębiorca, któremu cofnięto zezwolenie, o którym mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1, z przyczyn
określonych w ust. 4, może wystąpić z wnioskiem o ponowne udzielenie zezwolenia nie wcześniej niż po
upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu zezwolenia stała się wykonalna.
4c. Prezes Urzędu może cofnąć zezwolenie, o którym mowa w art. 173 ust. 1 pkt 2, lub zmienić jegozakres, jeżeli podmiot wykonujący obsługę naziemną nie spełnia z własnej winy wymagań, o których
mowa w art. 177 ust. 3 ustawy.
4d. Na wniosek zarządzającego lotniskiem Prezes Urzędu może cofnąć zezwolenie, o którym mowa
w art. 173 ust. 1 pkt 2, lub zmienić jego zakres, jeżeli podmiot wykonujący obsługę naziemną nie
przestrzega obowiązujących go zasad sprawnego funkcjonowania portu lotniczego.
5. Zezwolenia, o którym mowa w art. 173 ust. 1, udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 5 lat inie dłuższy niż 50 lat.
6. W zezwoleniu o którym mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1 określa się:1) osobę wnioskodawcy, jego siedzibę lub miejsce zamieszkania;
2) przedmiot działalności;3) strukturę kapitałową przedsiębiorcy;4) miejsce wykonywania działalności;5) termin rozpoczęcia działalności;6) okres ważności zezwolenia;
7) szczególne warunki wykonywania działalności.
6a. Do zezwoleń, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 2, przepisy ust. 6 pkt 1, 2 i 4-7 stosuje się
odpowiednio.
7. Zarządzający posiadający zezwolenie jest obowiązany:
1) zachowywać warunki prowadzenia działalności ustalone w certyfikacie i zezwoleniu;
2) przekazywać do wiadomości Prezesa Urzędu roczne sprawozdania finansowe odnoszące się dopoprzedniego roku finansowego, a także inne informacje i dokumenty istotne dla oceny działalności
przedsiębiorstwa w latach następnych;3) zapewnić, że czynności w zakresie prowadzonej działalności będą powierzone osobom posiadającym
odpowiednie kwalifikacje oraz, że działalność będzie wykonywana przy użyciu właściwego,
specjalistycznego sprzętu;4) zawiadomić Prezesa Urzędu o zamierzonym zawieszeniu lub zakończeniu działalności;5) udostępniać przedsiębiorstwo osobom kontrolującym jego działalność;6) zgłaszać Prezesowi Urzędu wszelkie zmiany danych określonych w zezwoleniu;
7) powiadamiać Prezesa Urzędu, z wyprzedzeniem co najmniej 14 dni, o zamiarze nabycia akcji lub
udziałów, o których mowa w art. 64.
8. Przedsiębiorca, który zamierza podjąć działalność gospodarczą wymagającą uzyskania zezwolenia,
o którym mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1, może ubiegać się o przyrzeczenie wydania zezwolenia, zwane
dalej "promesą".
Art. 175a. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
wymagania w zakresie dokumentów oraz informacji, jakie jest obowiązany przedstawić przedsiębiorca
ubiegający się o zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie zarządzania lotniskiemużytku publicznego, z uwzględnieniem przepisów międzynarodowych.
Art. 176. Obsługa naziemna obejmuje następujące kategorie usług wykonywanych w porcie
lotniczym na rzecz przewoźników lotniczych użytkujących port lotniczy, zwanych dalej"użytkownikami":
1) ogólne usługi administracyjno-gospodarcze wykonywane w interesie użytkowników;
2) obsługę pasażerów;
3) obsługę bagażu;4) obsługę ładunków (towarów i poczty);5) obsługę płytową statków powietrznych;© Urząd Lotnictwa Cywilnego

63

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

6) obsługę kabinową statków powietrznych;7) obsługę w zakresie zaopatrzenia statków powietrznych w paliwo, smary i inne materiały techniczne;8) obsługę techniczno-administracyjną statków powietrznych;9) obsługę operacyjną lotu i administracyjną załóg statków powietrznych;10) transport naziemny pomiędzy statkiem powietrznym i dworcem lotniczym;11) obsługę w zakresie zaopatrzenia pokładowego statków powietrznych.
Art. 177. 1. Obsługa naziemna powinna być zorganizowana na zasadach równego traktowania
przedsiębiorców świadczących tę obsługę oraz obsługiwanych użytkowników portu lotniczego, którzypowinni mieć zapewnioną możliwość wyboru świadczącego obsługę spośród uprawnionych
przedsiębiorców, z zastrzeżeniem przepisów ust. 2 i 3 oraz art. 178.
2. Zezwolenie na wykonywanie obsługi naziemnej może uzyskać:
1) zarządzający lotniskiem, łącznie z zezwoleniem na zarządzanie lotniskiem lub oddzielnie;
2) obcy przewoźnik lotniczy, nieposiadający koncesji udzielonej na podstawie rozporządzenia nr
2407/92/WE z dnia 23 lipca 1992 r. w sprawie licencjonowania przewoźników lotniczych, o ile jest
to przewidziane w umowie międzynarodowej i dokonane z uwzględnieniem art. 196 ust. 1;3) przedsiębiorca, który w przypadku:a) osoby fizycznej - posiada miejsce stałego pobytu w państwie członkowskim Unii Europejskiej,b) osoby prawnej - jest spółką kapitałową z siedzibą w państwie członkowskim Unii Europejskiej, w
której większość udziałów lub akcji oraz bezpośrednia lub pośrednia kontrola należy do osób
fizycznych posiadających miejsce stałego pobytu w państwie członkowskim Unii Europejskiej.
3. Zezwolenia udziela się przedsiębiorcy, o którym mowa w ust. 2, jeżeli spełnia wymagania
dotyczące zdolności finansowej przedsiębiorstwa, bezpieczeństwa urządzeń i osób, ochrony lotnictwa,
ochrony środowiska naturalnego oraz ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Sprawdzenie spełnienia
tych wymagań może być dokonane w procesie certyfikacji, o której mowa w art. 160.
Art. 178. 1. W przypadku gdy usługi określone w art. 176 są wykonywane przez zarządzającego
lotniskiem, agenta obsługi naziemnej lub przewoźnika lotniczego, obowiązani są oni:
1) prowadzić odrębną rachunkowość dotyczącą działalności w zakresie obsługi naziemnej odrachunkowości dotyczącej innej działalności;2) zapewnić odpowiedni poziom usług, ubezpieczenia, a także bezpieczeństwa, ochrony urządzeń,statków powietrznych, wyposażenia, osób oraz ochrony środowiska, potwierdzony certyfikatem, októrym mowa w art. 160 ust. 3 pkt 4.
2. W przypadku gdy obsługę naziemną wykonuje zarządzający lotniskiem, zobowiązany jest on
ponadto nie subwencjonować działalności związanej z obsługą naziemną z wpływów, które osiąga zpełnienia funkcji zarządzającego lotniskiem.
3. Sprawdzenie realizacji obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i w ust. 2, poddawane jest
corocznej kontroli przez niezależnego kontrolera, którego wyznacza Prezes Urzędu.
Art. 179. 1. Liczba zezwoleń na wykonywanie obsługi naziemnej w danym porcie lotniczym możebyć ograniczona w odniesieniu do poszczególnych kategorii usług obsługi naziemnej o których mowa w
art. 176:
1) w zależności od ilości obsługiwanych w tym porcie lotniczym w ciągu roku pasażerów i ładunków;
2) w każdym porcie lotniczym, w którym występują ograniczenia dysponowanej powierzchni lub
przepustowości.
2. W przypadkach ograniczenia liczby udzielanych zezwoleń, określonych w ust. 1, wybór
przedsiębiorcy dokonywany jest w drodze konkursu.
Art. 180. 1. Zarządzający lotniskiem spełniający określone przez prawo wymagania ma
pierwszeństwo w uzyskaniu zezwolenia na obsługę naziemną w przypadku ograniczenia liczby zezwoleń
na podstawie art. 179 ust. 1.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

64

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

2. Zarządzający lotniskiem obowiązany jest umożliwić korzystanie przez przedsiębiorcówświadczących obsługę naziemną na rzecz innych użytkowników oraz użytkowników wykonujących
obsługę własnych rejsów z urządzeń i przestrzeni lotniska oraz ze scentralizowanej jego infrastruktury, na
zasadach niepowodujących dyskryminacji i nieograniczających możliwości uczciwej konkurencji.
Art. 181. 1. Przewoźnicy lotniczy mogą wykonywać obsługę własną swoich statków powietrznych,
załóg, pasażerów i ładunku, pod warunkiem uzyskania zezwolenia, przy odpowiednim zastosowaniu art.
177 ust. 2 pkt 2.
2. Liczba zezwoleń może być ograniczona w odniesieniu do poszczególnych kategorii usług obsługi
naziemnej, o których mowa w art. 176:
1) w zależności od ilości obsługiwanych w tym porcie lotniczym w ciągu roku pasażerów i ładunków;
2) w każdym porcie lotniczym, w którym występują ograniczenia dysponowanej powierzchni lub
przepustowości.
3. W przypadkach ograniczenia liczby udzielanych zezwoleń, określonych w ust. 2, wybór
przewoźnika lotniczego dokonywany jest w drodze konkursu.
Art. 182. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowy wykaz rodzajów usług w poszczególnych kategoriach, o których mowa w art. 176,2) szczegółowe warunki i tryb udzielania zezwoleń na wykonywanie obsługi naziemnej oraz dokumenty
i informacje jakie powinni przedstawić ubiegający się o zezwolenia oraz warunki, jakie musi spełniać
podmiot ubiegający się o zezwolenie,3) szczegółowe warunki stosowane przy wprowadzaniu ograniczeń, o których mowa w art. 179 ust. 1 iw art. 181 ust. 2, w szczególności w odniesieniu do poszczególnych kategorii usług obsługi
naziemnej z uwzględnieniem ilości obsługiwanych w ciągu roku pasażerów i ładunków orazdostępnej powierzchni lub przepustowości portu lotniczego,4) szczegółowe warunki i sposób organizowania i przeprowadzania konkursu, o którym mowa w art.
179 ust. 2 i art. 181 ust. 3,5) szczegółowe warunki udostępniania i korzystania z infrastruktury lotniska oraz ustalania i pobierania
opłat za dostęp do urządzeń i instalacji lotniska oraz opłat za użytkowanie scentralizowanej
infrastruktury,6) szczegółowe wymagania związane z dostępem do rynku obsługi naziemnej- z uwzględnieniem umów, przepisów międzynarodowych oraz przepisów prawa Unii Europejskiej.
Rozdział 3Przepisy szczególne
Art. 183. 1. Na wniosek jednostki samorządu terytorialnego, zawierający propozycję rekompensatyzarządzającemu lotniskiem nadwyżki kosztów nad przychodami lub przyznania innych świadczeń, PrezesUrzędu może zawrzeć z zarządzającym lotniskiem umowę w zakresie wykonywania przez niego
obowiązku użyteczności publicznej, zapewniającego funkcjonowanie lotniska o stosunkowo niedużym
ruchu lotniczym, lecz ważnym dla miasta lub regionu, z zachowaniem określonych wymagań w zakresie
regularności i ciągłości ruchu lotniczego na tym lotnisku.
2. Podstawą zawarcia umowy, o której mowa w ust. 1, jest uprzednie ustalenie w umowie zawartejpomiędzy Prezesem Urzędu i wnioskującą jednostką samorządu terytorialnego zasad współfinansowaniazarządzającego lotniskiem użytku publicznego w związku z wykonywaniem przez niego obowiązku
użyteczności publicznej, o którym mowa w ust. 1.
3. Dofinansowanie przez Prezesa Urzędu realizacji zadań, o których mowa w ust. 1, nie możeprzekraczać:
1) dofinansowania zarządzającego lotniskiem przez wnioskującą jednostkę samorządu terytorialnego;2) łącznych kosztów eksploatacji lotniska, bez amortyzacji.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

65

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

Art. 184. W sprawach lotniczej działalności gospodarczej nieuregulowanych w ustawie stosuje sięprzepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.
Art. 185. W sprawach lotniczej działalności gospodarczej nie mają zastosowania przepisy art. 494,
531 i 553 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037, zpóźn. zm.13)).
Dział IX
Ochrona lotnictwa cywilnego
Art. 186. Ochrona lotnictwa cywilnego przed aktami bezprawnej ingerencji zagrażającymi
bezpieczeństwu lotnictwa oraz bezpieczeństwu osób i mienia w związku z jego działalnością podlegaodrębnym ustawom, umowom i przepisom międzynarodowym oraz szczególnym przepisom Prawa
lotniczego.
Art. 186a. 1. Przewoźnik lotniczy, w przypadku gdy wykonuje loty określone przez Prezesa Urzędu
jako loty wysokiego ryzyka, jest obowiązany zapewnić na pokładzie statku powietrznego wartę ochronną
pełnioną przez funkcjonariuszy Straży Granicznej.
2. Przewoźnik lotniczy pokrywa koszty związane z pełnieniem warty ochronnej przez
funkcjonariuszy Straży Granicznej w przypadku, o którym mowa w ust. 1, obejmujące koszty:1) przelotu i przewozu bagażu;2) posiłku na pokładzie statku powietrznego;3) noclegu, o ile jest niezbędny, w wysokości ustalonej zgodnie z przepisami w sprawie wysokości oraz
warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub
samorządowej jednostce budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju wydanymi na
podstawie art. 775 § 2 Kodeksu pracy.
3. Należności, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, funkcjonariusze Straży Granicznej otrzymują od
przewoźnika lotniczego w naturze na warunkach przewidzianych dla pasażerów danego lotu, a w
przypadku lotów bez pasażerów - na warunkach przewidzianych dla załogi statku powietrznego.
4. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, przypadki w jakich jest niezbędne zapewnienie
funkcjonariuszom Straży Granicznej noclegu oraz sposób, tryb i terminy zwrotu przez przewoźnika
lotniczego kosztów noclegu, o ile go nie zapewnił, uwzględniając konieczność:1) zwrotu kosztów noclegów odpowiadających rzeczywiście poniesionym wydatkom w granicach, októrych mowa w przepisach wymienionych w ust. 2 pkt 3;2) zapewnienia noclegu, w przypadku gdy uprawnienie do wypoczynku w warunkach hotelowych
przysługuje członkom załogi statku powietrznego.
Art. 187. 1. Rada Ministrów:
1) ustala, w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii Rady Ochrony i Ułatwień Lotnictwa
Cywilnego, Krajowy Program Ochrony Lotnictwa Cywilnego, z uwzględnieniem przepisów
rozporządzenia nr 2320/2002/WE z dnia 16 grudnia 2002 r. ustanawiającego wspólne zasady w
dziedzinie bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego - Deklaracja międzyinstytucjonalna;
2) określi, w drodze rozporządzenia, zasady realizacji ochrony lotnictwa cywilnego, w szczególności
dotyczące:a) organizacji ochrony, działań zapobiegawczych i działań w przypadkach aktów bezprawnej
ingerencji,b) obowiązków i współpracy w tym zakresie organów administracji publicznej i służb
odpowiedzialnych za bezpieczeństwo publiczne, Prezesa Urzędu, zarządzających lotniskami,
przewoźników lotniczych, organów zarządzania ruchem lotniczym oraz innych organów i służb
publicznych,© Urząd Lotnictwa Cywilnego

66

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625c) ponoszenia i rozliczania kosztów zapewnienia ochrony, w tym kosztów odpowiedniego
wyposażenia.
2. W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, określone zostaną również szczegółowe zadaniaStraży Granicznej związane z:1) wykonywaną w zasięgu terytorialnym przejścia granicznego kontrolą osób oraz przewożonego drogą
lotniczą bagażu, ładunków i przesyłek pocztowych w ruchu międzynarodowym;
2) nadzorem nad wykonywaną przez zarządzającego lotniskiem kontrolą osób oraz przewożonego drogą
lotniczą bagażu, ładunków i przesyłek pocztowych w ruchu krajowym.
3. Zarządzający lotniskiem wykonuje swoje zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa ruchu
lotniczego przy pomocy służby ochrony lotniska.
Art. 188. 1. Zgodnie z krajowym programem i przepisami rozporządzenia, o których mowa w art.
187, zadania ochrony są realizowane:1) według programów ochrony poszczególnych lotnisk, przewoźników lotniczych i innych podmiotów
prowadzących lotniczą działalność gospodarczą oraz państwowego organu zarządzania ruchem
lotniczym;2) na lotniskach użytku publicznego i, w razie potrzeby, na innych lotniskach, przy pomocy zespołów
ochrony lotniska oraz centrum koordynacji antykryzysowej.
2. Koszty związane z realizacją zadań ochrony lotnictwa cywilnego ponoszone przez zarządzających
lotniskami mogą być wliczone do opłat lotniskowych, a ponoszone przez organy zarządzania ruchem
lotniczym - do opłat pobieranych przez te organy.
Art. 189. 1. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, w
porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, z uwzględnieniem przepisówmiędzynarodowych oraz krajowego programu i rozporządzenia Rady Ministrów, o których mowa w art.
187 ust. 2, szczegółowe wymagania dotyczące programów ochrony, o których mowa w art. 188,
obowiązków organu nadzoru lotniczego, zarządzających lotniskami i przedsiębiorstw lotniczych w
zakresie ochrony, a także szkolenia odpowiedniego personelu.
2. Minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do sprawwewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej ustala, w drodze rozporządzenia, Krajowy Program
Kontroli Jakości w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego, o którym mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia
nr 2320/2002/WE z dnia 16 grudnia 2002 r. ustanawiającego wspólne zasady w dziedzinie
bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego - Deklaracja międzyinstytucjonalna, z uwzględnieniem przepisów
rozporządzenia nr 1217/2003/WE z dnia 4 lipca 2003 r. ustanawiającego wspólne specyfikacje dla
krajowych programów kontroli jakości bezpieczeństwa w lotnictwie cywilnym.
3. Minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do sprawwewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej ustala, w drodze rozporządzenia, Krajowy Program
Szkolenia w zakresie ochrony lotnictwa cywilnego, z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia nr
2320/2002/WE z dnia 16 grudnia 2002 r. ustanawiającego wspólne zasady w dziedzinie bezpieczeństwa
lotnictwa cywilnego - Deklaracja międzyinstytucjonalna.
Art. 189a. Rada Ministrów, z uwzględnieniem przepisów załącznika 9 do Konwencji, o której mowa
w art. 3, ustala, w drodze rozporządzenia, Krajowy Program Ułatwień Lotnictwa Cywilnego.
Dział X
Przewóz lotniczy
Art. 190. Przepisy niniejszego działu stosuje się do przewozów lotniczych krajowych oraz, w
zakresie nieunormowanym odmiennie przez umowy międzynarodowe, do przewozów lotniczych
międzynarodowych wykonywanych przez polskich i obcych przewoźników lotniczych, z zastrzeżeniem© Urząd Lotnictwa Cywilnego

67

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

przepisów rozporządzenia nr 2408/92/EWG z dnia 23 lipca 1992 r. w sprawie dostępu przewoźników
lotniczych Wspólnoty do wewnątrzwspólnotowych tras lotniczych.
Art. 191. 1. Polski przewoźnik lotniczy może wykonywać przewozy lotnicze w zakresie i na
warunkach określonych w certyfikacie i koncesji, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
2. Upoważnienia do wykonywania przewozów regularnych lub serii przewozów nieregularnych naokreślonych trasach lub obszarach udziela polskiemu przewoźnikowi lotniczemu Prezes Urzędu w drodzeodrębnej decyzji administracyjnej.
3. Jeżeli wymagają tego umowy międzynarodowe lub prawo państwa, w którego granicach mają być
wykonywane przewozy lotnicze, Prezes Urzędu dokonuje wyznaczenia, niezależnie od upoważnienia, októrym mowa w ust. 2, polskich przewoźników lotniczych uprawnionych do wykonywania przewozów naokreślonych trasach lub obszarach tego państwa, informując o tym jego właściwy organ.
4. Przy upoważnianiu i wyznaczaniu polskich przewoźników lotniczych uwzględnia się interes
publiczny oraz potrzeby rozwoju polskiego transportu.
5. Prezes Urzędu może odmówić upoważnienia lub wyznaczenia ubiegającemu się o nie polskiemu
przewoźnikowi lotniczemu albo ograniczyć je - w szczególności w odniesieniu do oferowanej zdolności
przewozowej - w przypadkach, gdy:1) jest to konieczne ze względu na ograniczenia wynikające z umów lub przepisów międzynarodowych;2) jest to uzasadnione w celu uniknięcia poważnego ograniczenia możliwości skutecznego
konkurowania polskich przewoźników lotniczych z przewoźnikami lotniczymi innymi niż określeni
w ust. 1 i art. 192a ust. 1;3) jest to uzasadnione potrzebą umożliwienia opłacalności regularnych przewozów na linii lotniczej już
obsługiwanej, na której nie ma potrzeby zwiększenia oferowanej zdolności przewozowej;4) wykonywanie lotów regularnych na danej linii zostało już wcześniej powierzone innemu
przewoźnikowi lotniczemu na zasadzie obowiązku użyteczności publicznej.
6. Jeżeli o upoważnienie lub wyznaczenie, o których mowa w ust. 2 i 3, występuje dwu lub więcej
przewoźników lotniczych ubiegających się o upoważnienie lub wyznaczenie do wykonywania przewozów
lotniczych na tej samej trasie, w przypadku ograniczonych praw przewozowych, Prezes Urzędu
podejmuje decyzję o wyborze przewoźnika po przeprowadzeniu konkursu, w którym jako kryteria oceny
przyjmuje się:1) zdolność do zapewnienia przez przewoźnika właściwego poziomu usług i konkurencyjnego poziomu
opłat za przewozy oraz, w przypadku przewozów międzynarodowych, skutecznego konkurowania z
innymi przewoźnikami lotniczymi niż określono w ust. 1 i art. 192a ust. 1;2) wcześniej poniesione nakłady i dotychczas osiągane przez niego wyniki ekonomiczne.
7. Procedurę konkursową, o której mowa w ust. 6, przeprowadza się z poszanowaniem nabytychwcześniej przez przewoźników lotniczych praw do wykonywania przewozów na tej trasie.
8. Upoważnienie lub wyznaczenie, które zostało udzielone w wyniku konkursu, o którym mowa w
ust. 6, może być cofnięte w razie stwierdzenia, że przewoźnik lotniczy:1) nie rozpoczął wykonywania przewozów lotniczych do końca sezonu rozkładowego następującego posezonie, w którym upoważnienie zostało mu przyznane,2) przerwał wykonywanie przewozów lotniczych, do których został upoważniony, i nie wznowił ich w
czasie dwóch następujących po sobie sezonach rozkładowych- chyba że udowodni, iż niewykonywanie przewozów lotniczych było następstwem okoliczności, na które
nie miał wpływu.
9. Upoważnienie lub wyznaczenie, które zostało udzielone w wyniku konkursu, o którym mowa w
ust. 6, może być cofnięte na pisemny wniosek przewoźnika lotniczego złożony do Prezesa Urzędu,informujący o rezygnacji z korzystania z przyznanych przewoźnikowi praw przewozowych.
10. Upoważnienie lub wyznaczenie może być cofnięte lub ograniczone w razie stwierdzenia, żeprzewoźnik lotniczy nie stosuje się do przepisów dotyczących przewozu lotniczego.
11. Przewoźnik lotniczy jest obowiązany zawiadomić Prezesa Urzędu, z wyprzedzeniem co najmniej
30 dni, o planowanym zaprzestaniu wykonywania regularnego przewozu na trasie, do obsługi której został© Urząd Lotnictwa Cywilnego

68

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

upoważniony lub wyznaczony, podając jego przyczynę.
12. Upoważnienie, jego odmowa, ograniczenie i cofnięcie następuje w drodze decyzji
administracyjnej.
Art. 192. 1. Decyzje w sprawie upoważnienia i wyznaczenia, o których mowa w art. 191 ust. 2 i 3,
wydaje się na wniosek przewoźnika lotniczego.
2. Wniosek o udzielenie upoważnienia i wyznaczenia powinien być złożony Prezesowi Urzędu w
terminie nie krótszym niż:1) 30 dni przed planowanym dniem rozpoczęcia regularnego przewozu;
2) 14 dni przed planowanym dniem rozpoczęcia serii nieregularnych lotów handlowych.
3. Wniosek o udzielenie upoważnienia i wyznaczenia powinien zawierać informacje dotyczące:1) trasy, rodzaju przewozu, oferowanej zdolności przewozowej, częstotliwości lotów, typów statków
powietrznych oraz2) prognozy przewozów i przewidywanej rentowności połączenia - w przypadku ubiegania się oudzielenie upoważnienia do wykonywania przewozu regularnego na określonych trasach.
Art. 192a. 1. Przewoźnik lotniczy będący przedsiębiorcą zagranicznym z państwa członkowskiego
Unii Europejskiej, ustanowiony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z Traktatem oustanowieniu Wspólnot Europejskich, może wykonywać przewozy lotnicze pomiędzy Rzecząpospolitą
Polską a państwem trzecim po uzyskaniu upoważnienia, o którym mowa w art. 191 ust. 2, oraz
wyznaczenia, o którym mowa w art. 191 ust. 3. Przepisy art. 191 i 192 stosuje się odpowiednio.
2. Do wniosku o udzielenie upoważnienia i wyznaczenia, o którym mowa w ust. 1, dołącza sięnastępujące dokumenty:1) koncesję na wykonywanie przewozu lotniczego wydaną przez właściwy organ danego państwa;2) certyfikat przewoźnika lotniczego wydany przez właściwy organ danego państwa;
3) polisę ubezpieczeniową lub certyfikat ubezpieczeniowy stwierdzający ubezpieczenie od
odpowiedzialności cywilnej za szkody związane z eksploatacją statków powietrznych, przewozem
lotniczym pasażerów, bagażu, towarów i poczty oraz, w stosunku do osób trzecich, zgodny z
przepisami polskimi i międzynarodowymi;4) odpis z właściwego rejestru;5) listę taryf, które będą stosowane na danej trasie, łącznie z warunkami ich stosowania, o których mowa
w art. 198;
6) program ochrony przewoźnika zatwierdzony przez właściwą dla danego państwa władzę lotniczą.
Art. 193. 1. Obcy przewoźnik lotniczy może wykonywać przewozy lotnicze do lub z
Rzeczypospolitej Polskiej tylko w zakresie i na warunkach określonych w zezwoleniu wydanym na
wniosek obcego przewoźnika przez Prezesa Urzędu, przy uwzględnieniu postanowień umów i przepisówmiędzynarodowych.
1a. Obcy przewoźnik lotniczy może wykonywać przewozy lotnicze na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej pod warunkiem posiadania koncesji udzielonej na podstawie rozporządzenia nr 2407/92/EWG z
dnia 23 lipca 1992 r. w sprawie licencjonowania przewoźników lotniczych, tylko w zakresie i na
warunkach określonych w zezwoleniu wydanym na wniosek obcego przewoźnika przez Prezesa Urzędu.
2. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 i 1a, nie jest wymagane:1) w przypadku pojedynczych lotów pasażerskich wykonywanych statkami powietrznymi o pojemności
nieprzewyższającej 12 miejsc pasażerskich, wykorzystywanych wyłącznie przez zamawiającego lub
zamawiających na trasie przez nich ustalonej;
2) w przypadku pojedynczych lotów towarowych wykonywanych statkami o maksymalnej masie
startowej nieprzewyższającej 5.700 kg, wykorzystywanych wyłącznie przez zamawiającego lub
zamawiających na trasie przez nich ustalonej.
3. Prezes Urzędu wydaje zezwolenie na czas określony.
4. Obcy przewoźnik lotniczy powinien być wyznaczony do wykonywania przewozów lotniczych na© Urząd Lotnictwa Cywilnego

69

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

określonych trasach lub obszarach - w przypadku gdy wymagają tego umowy międzynarodowe, orazodpowiednio certyfikowany przez właściwy organ państwa, w którym jest koncesjonowany.
5. Prezes Urzędu może:1) w przypadkach szczególnych uznać wyznaczenie, o którym mowa w ust. 4, przez organ państwa
innego niż państwo koncesjonujące;2) nie uznać wyznaczenia dotyczącego przewoźnika uzależnionego od podmiotu lub podmiotów państw
trzecich;
3) nakazać przeprowadzenie dodatkowego sprawdzenia spełnienia przez przewoźnika wymagań
certyfikacji, zgodnie z przepisami międzynarodowymi.
Art. 194. 1. Wniosek o udzielenie zezwolenia na wykonywanie przewozów lotniczych naokreślonych trasach lub obszarach, o którym mowa w art. 193 ust. 1 oraz ust. 1a, zawierający wymagane
dane i dokumenty powinien być złożony przed zamierzonym rozpoczęciem przewozów w terminie nie
krótszym niż:1) 3 dni robocze - w przypadku przewozów wykonywanych w lotach pojedynczych - uznając lot tam i z
powrotem za jeden lot;2) 7 dni roboczych - w przypadku dwu lub więcej nieregularnych lotów handlowych;3) 14 dni roboczych - w przypadku serii nieregularnych lotów handlowych obejmującej co najmniej
dziesięć lotów;
4) 30 dni - w przypadku przewozów regularnych.
2. We wniosku, o którym mowa w ust. 1, zamieszcza się informacje określające:1) nazwę, siedzibę i adres przewoźnika lotniczego;2) trasę, na której mają być wykonywane przewozy, oraz rodzaj tych przewozów (pasażerowie wraz zbagażem, towar, poczta);3) oferowaną zdolność przewozową i częstotliwość lotów;
4) typy statków powietrznych i ich znaki rejestracyjne;5) organizację przedsiębiorstwa przewoźnika lotniczego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej orazeksploatacyjno-handlową obsługę jego przewozów lotniczych w polskich portach lotniczych;6) nazwę i adres zleceniodawcy na wykonywanie przewozu nieregularnego.
3. Do wniosku o udzielenie zezwoleń, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, należy dołączyć:
1) dokumenty określające status prawny przewoźnika lotniczego oraz strukturę kapitałową i rzeczywistą
kontrolę przedsiębiorstwa przewoźnika - na żądanie Prezesa Urzędu;2) wyznaczenie przez właściwy organ obcego państwa do wykonywania przewozów objętych
wnioskiem - w przypadku gdy wymaga tego umowa międzynarodowa;3) certyfikat przewoźnika lotniczego wydany przez właściwy organ obcego państwa;4) polisę ubezpieczeniową lub certyfikat ubezpieczeniowy stwierdzający ubezpieczenie od
odpowiedzialności cywilnej za szkody związane z eksploatacją statków powietrznych, przewozem
lotniczym pasażerów, bagażu, towarów i poczty oraz w stosunku do osób trzecich;5) umowę zawartą ze zleceniodawcą na wykonywanie przewozu nieregularnego, z wykazaniem
wysokości opłaty - na żądanie Prezesa Urzędu;6) świadectwo zdatności do lotu statku powietrznego - na żądanie Prezesa Urzędu;7) świadectwo zdatności w zakresie hałasu statku powietrznego - na żądanie Prezesa Urzędu;8) upoważnienie do wykonywania przewozów wydane przez właściwy organ danego państwa - nażądanie Prezesa Urzędu;9) koncesję wydaną przez właściwy organ danego państwa.
4. Do wniosku o udzielenie zezwoleń, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, dołącza się dokumenty, októrych mowa w ust. 3 pkt 2-7 i 9.
Art. 195. 1. Zezwolenie może być udzielone, jeżeli zarazem:
1) przemawia za tym interes publiczny;2) polscy przewoźnicy lotniczy korzystają w państwie obcego przewoźnika z podobnych praw lub© Urząd Lotnictwa Cywilnego

70

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

uzyskują inne wzajemne korzyści;3) zapewniona jest możliwość obsługi lotów i przewozów w polskich portach lotniczych;4) w przypadku lotów wykonywanych w ramach przewozów nieregularnych, dodatkowo:a) przewóz nie może być na podobnych warunkach wykonany w lotach regularnych między tymi
samymi portami lotniczymi lub regionami,b) przy przewozach czarterowych lub grupowych rozpoczynających się na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej zasady ich organizacji są zgodne z przepisami polskimi.
2. Prezes Urzędu może odmówić wydania zezwolenia na wykonywanie przewozu lotniczego, jeżeli
jest to konieczne ze względu na ograniczenia wynikające z umów i przepisów międzynarodowych oraz w
przypadku gdy nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w ust. 1, art. 193 ust. 4 oraz art. 194.
3. W zezwoleniu określa się jego warunki, ograniczenia oraz termin jego ważności.
4. Zezwolenie może zostać przez Prezesa Urzędu cofnięte lub ograniczone w razie stwierdzenia, żeprzewoźnik nie stosuje się do przepisów obowiązujących w zakresie przewozu lotniczego lub w innysposób narusza warunki lub ograniczenia ustalone w zezwoleniu.
5. Decyzję o wydaniu, odmowie wydania, ograniczeniu lub cofnięciu zezwolenia na przewozy, októrych mowa w art. 194 ust. 1 pkt 1 i 2, doręcza się w formie pisemnej, telefaksu, poczty elektronicznej
lub przy wykorzystaniu teleksowej łączności lotniczej albo - w uzasadnionych przypadkach - ogłasza się
ustnie, a w przypadku zezwolenia, o którym mowa w art. 194 ust. 1 pkt 3 i 4 - w formie pisemnej.
Art. 196. 1. Jeżeli zezwolenie, o którym mowa w art. 193 ust. 1 i 1a, nie określa prawa obcego
przewoźnika do utrzymywania własnego personelu do obsługi technicznej, eksploatacyjnej i handlowej
przewozów, uprawnienia takie mogą być przyznawane przewoźnikowi w drodze decyzji administracyjnej
Prezesa Urzędu, przy uwzględnieniu zasady wzajemności. Przepis ten nie narusza przepisów art. 177-182
dotyczących obsługi naziemnej.
2. Na wniosek obcego przewoźnika lotniczego, Prezes Urzędu może udzielić mu zezwolenia na
prowadzenie sprzedaży przewozów lotniczych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przyuwzględnieniu zasady wzajemności.
3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, należy dołączyć następujące dokumenty:
1) odpis z rejestru sądowego oddziału przedsiębiorstwa przewoźnika na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej;
2) zaświadczenie o nadaniu oddziałowi numeru identyfikacji podatkowej NIP;
3) zaświadczenie o nadaniu oddziałowi numeru identyfikacji w systemie REGON;
4) określające nazwę, siedzibę i adres oraz status prawny podmiotu reprezentującego obcego
przewoźnika na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (akt zawiązania podmiotu, wypis z właściwego
rejestru) lub nazwisko i adres osoby fizycznej.
4. Do zezwoleń, o których mowa w ust. 2, w zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą stosuje się
odpowiednio przepisy ustawy, o której mowa w art. 184.
Art. 196a. 1. W zezwoleniu na prowadzenie sprzedaży przewozów lotniczych określa się:1) przewoźnika, jego siedzibę i oddział;2) zakres i przedmiot działalności objętej zezwoleniem;3) obszar działalności;4) okres ważności zezwolenia;5) szczególne warunki wykonywania działalności.
2. Zezwolenia udziela się na czas nieoznaczony.
3. Prezes Urzędu może odmówić udzielenia zezwolenia, jeżeli:1) udzielenie zezwolenia byłoby sprzeczne z wiążącymi umowami lub przepisami międzynarodowymi;2) wnioskodawca nie spełnił wymagań, o których mowa w art. 196 ust. 2 i 3.
4. Zezwolenie może być cofnięte gdy:1) zostanie wydane prawomocne orzeczenie zakazujące przedsiębiorcy wykonywania działalności
objętej zezwoleniem;© Urząd Lotnictwa Cywilnego

71

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

2) przedsiębiorca przestanie spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do prowadzenia
działalności określonej w zezwoleniu;
3) przedsiębiorca nie usunie w wyznaczonym terminie, stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z
przepisami prawa regulującymi działalność objętą zezwoleniem.
Art. 197. 1. Na wniosek właściwej jednostki samorządu terytorialnego Prezes Urzędu możezarządzić, aby określona trasa o stosunkowo nieznacznym ruchu, lecz ważna dla miasta lub regionu, była
obsługiwana na zasadzie obowiązku użyteczności publicznej, z zachowaniem przez przewoźnika
określonych wymagań dotyczących w szczególności ciągłości i regularności przewozów, zdolności
przewozowej i poziomu opłat za przewozy, ogłaszając ten fakt w dzienniku urzędowym Urzędu.
2. Jeżeli żaden z upoważnionych albo wyznaczonych przewoźników lotniczych nie podejmie się
obsługi danej trasy stosownie do wymagań, o których mowa w ust. 1, Prezes Urzędu może ogłosić
konkurs otwarty dla polskich przewoźników, a gdy przewidują to umowy międzynarodowe - także dla
obcych przewoźników w celu wybrania przewoźnika lub występujących wspólnie przewoźników,
gotowych do przyjęcia obowiązku użyteczności publicznej.
3. Podstawą oceny ofert składanych w konkursie będzie forma lub wysokość rekompensaty lub
innych świadczeń, o jakie wnioskują przewoźnicy w zamian za przyjęcie obowiązku użyteczności
publicznej.
4. Prezes Urzędu może włączyć do obowiązku służby publicznej wymóg, aby przewoźnik lotniczyzagwarantował, że będzie eksploatował tę trasę przez określony czas.
5. Prezes Urzędu może ograniczyć dostęp do trasy obsługiwanej w ramach obowiązku użyteczności
publicznej do jednego przewoźnika, zapewniając mu wyłączność obsługi tej trasy, na okres 3 lat. Po tym
okresie procedurę, o której mowa w ust. 2, należy powtórzyć.
Art. 198. 1. Taryfy przewozu lotniczego określające wysokość opłat za przewóz lotniczy
wykonywany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo rozpoczynający się lub kończący na tym
terytorium oraz związane z nim usługi, jak również warunki stosowania tych opłat, łącznie z
wynagrodzeniem i warunkami oferowanymi agentom sprzedaży, są ustalane przez przewoźników
lotniczych według zasad rynkowych oraz podawane do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo
przyjęty.
2. Taryfy, które mają być stosowane w przewozach lotniczych wykonywanych na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej oraz w przewozach międzynarodowych wykonywanych do i z Rzeczypospolitej
Polskiej, powinny być zgłaszane Prezesowi Urzędu na 30 dni przed ich wprowadzeniem w życie, zwyjątkiem przypadków, w których Prezes Urzędu zwolnił przewoźników z tego obowiązku lub skrócił
termin do ich przedstawienia.
3. Prezes Urzędu może, w drodze decyzji administracyjnej, nakazać:
1) wycofanie taryfy nadmiernie wygórowanej, w szczególności w warunkach niedostatecznej
konkurencji,
2) wstrzymanie taryfy nadmiernie zaniżonej, w szczególności gdy zmusza innych przewoźników
lotniczych do obniżania taryf na rynku poniżej poziomu kosztów bądź zmierza do wyeliminowaniasłabszych konkurentów z rynku,biorąc pod uwagę całą strukturę taryf na danej trasie, właściwie obliczone pełne koszty przewoźnika, a w
przypadkach określonych w pkt 1 również racjonalny poziom zwrotu nakładów kapitałowych.
4. W celu zbadania prawidłowości taryfy lotniczej Prezes Urzędu może żądać od przewoźnika, w
ustalonym terminie, przedłożenia wyczerpujących informacji umożliwiających prawidłową ocenę danej
taryfy, w szczególności kosztów stanowiących podstawę ustalenia jej poziomu.
5. Jeżeli przewoźnik lotniczy nie dostarcza wymaganych informacji w określonym terminie lub
dostarcza je w sposób niekompletny, Prezes Urzędu, w drodze decyzji administracyjnej, może zażądać
wycofania danej taryfy ze sprzedaży i z systemów rezerwacyjnych.
6. W przypadkach wskazujących na naruszenie przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów
Prezes Urzędu może skierować sprawę do organu właściwego do spraw ochrony konkurencji i© Urząd Lotnictwa Cywilnego

72

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

konsumentów, a jeżeli podjął decyzję o wycofaniu taryfy lub o wstrzymaniu stosowania taryfy, decyzjaPrezesa Urzędu pozostaje w mocy do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez ten organ.
7. Jeżeli umowy międzynarodowe regulują zasady ustalania taryf przewozu lotniczego, PrezesUrzędu podejmuje działania i decyzje administracyjne wobec taryf przewoźników lotniczych na zasadachokreślonych w tych umowach.
8. Taryfy przewozu lotniczego wykonywanego pomiędzy portami lotniczymi położonymi na
terytorium Unii Europejskiej, są ustalane zgodnie z rozporządzeniem nr 2409/92/EWG z dnia 23 lipca
1992 r. w sprawie taryf i stawek za usługi lotnicze.
Art. 199. Przewoźnik lotniczy oferujący publicznie swoje usługi nie może odmówić podjęcia
przewozu pasażerowi i nadawcy, którzy poddali się obowiązującym przepisom i regulaminomprzewozowym, chyba że:1) przewóz jest zakazany lub ograniczony na podstawie obowiązujących przepisów;
2) przewóz jest niedopuszczalny ze względów bezpieczeństwa;3) przewoźnik lotniczy nie dysponuje środkami potrzebnymi do wykonania danego przewozu;4) przewóz wykracza poza zakres bieżącej działalności przewoźnika lotniczego.
Art. 200. 1. (uchylony).
2. (uchylony).
3. Szczegółowe zasady dotyczące postępowania w przypadkach, o których mowa w rozporządzeniu
nr 261/2004/WE z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającym wspólne zasady odszkodowania i pomocy dlapasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów,
uchylającym rozporządzenie (EWG) nr 295/91, a w szczególności pierwszeństwa przyjmowaniapasażerów, zwrotu opłaty za niewykonany przewóz, wysokości i sposobu wypłaty rekompensaty orazświadczeń na rzecz pasażerów niezabranych do przewozu (Dz. Urz. UE L 46 z dnia 17.02.2004, s. 1),
powinny być określone w regulaminie, o którym mowa w art. 205 ust. 3, albo w przepisach przewoźnika
wydanych i udostępnionych pasażerom.
4. (uchylony).
Art. 201. 1. Przewoźnik lotniczy obowiązany jest do podania do publicznej wiadomości w sposób
zwyczajowo przyjęty rozkładów lotów regularnych.
2. Systemy rezerwacyjne udostępniane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dostarczania
informacji dotyczących rozkładów lotów, miejsc do dyspozycji, opłat za przewóz i związanych z
przewozem usług przewoźników lotniczych oraz umożliwiające dokonywanie rezerwacji i wystawianie
biletów, powinny być używane tak, by:1) spełniać wymagania przejrzystości, równości i uczciwej konkurencji między przewoźnikami
lotniczymi i między operatorami systemów;
2) zapewnić korzystającym z przewozu lotniczego najszerszy zakres wyboru.
3. Podmioty posiadające dostęp do systemów, o których mowa w ust. 2, są zobowiązane chronić
tajemnicę danych osobowych i nie mogą przetwarzać ich bez zgody zainteresowanych.
Art. 202. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzeń, z uwzględnieniemwiążących umów i przepisów międzynarodowych:1) szczegółowe warunki i sposób udzielania zezwoleń związanych z przewozem lotniczym, w tym
udzielania zezwoleń dla obcych przewoźników, upoważnień do wykonywania przewozów,
dokonywania wyznaczeń oraz przeprowadzania konkursów, o których mowa w art. 191 ust. 6 i art.
197;2) szczegółowe zasady postępowania w sprawach taryf przewozu lotniczego określające tryb zgłaszania
taryf, wycofywania ich ze sprzedaży lub wstrzymywania stosowania oraz szczegółowy zakres
informacji wymaganych od przewoźnika przy ocenie prawidłowości taryf;3) zakazy i ograniczenia oraz specjalne warunki przewozu lotniczego przedmiotów i materiałów© Urząd Lotnictwa Cywilnego73

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

niebezpiecznych i innych wymagających szczególnego traktowania, w szczególności takich jak:zwłoki ludzkie, zwierzęta, leki, środki chemiczne;4) (uchylony);5) (uchylony);6) zasady organizowania przewozów lotniczych w ramach imprez turystycznych oraz przewozów
czarterowych;7) wymagania dotyczące regulaminów, o których mowa w art. 205 ust. 3, mające w szczególności nawzględzie zastosowanie przepisów o ochronie konsumentów.
Art. 203. 1. Do przewozu lotniczego stosuje się przepisy o ochronie konkurencji i konsumentów, zwyjątkiem spraw uregulowanych inaczej w ustawie oraz w umowach i w przepisach międzynarodowych.
2. Dozwolone są umowy, decyzje i inne praktyki przewoźników lotniczych warunkujące korzystanie
z praw przewozowych przyznanych przewoźnikom lotniczym w międzynarodowych umowach otransporcie lotniczym lub przyznanych polskim przewoźnikom przez obce państwa.
Art. 204. 1. Prezes Urzędu lub osoby przez niego upoważnione mogą sprawdzać przestrzeganie
przepisów dotyczących przewozów lotniczych i systemów rezerwacyjnych przez przewoźników
lotniczych, osoby działające w ich imieniu oraz podmioty prowadzące skomputeryzowane systemy
rezerwacyjne.
2. W celu wykonania zadań określonych w ust. 1 Prezes Urzędu lub osoby przez niego upoważnionemają prawo dostępu do przedsiębiorstw, ich pomieszczeń, akt i dokumentów oraz prawo do uzyskania
potrzebnych informacji od pracowników i kontrahentów.
3. Prezes Urzędu w przypadku naruszenia przepisów dotyczących przewozów lotniczych:1) wzywa podmiot kontrolowany do przywrócenia stanu zgodności z prawem;
2) może cofnąć koncesję lub zezwolenie wydane na podstawie Prawa lotniczego.
4. W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów Prezes Urzędu może powiadomić o tym fakciewłaściwe organizacje oraz organy międzynarodowe.
Art. 205. 1. Do umowy przewozu lotniczego, w tym czarteru lotniczego oraz do innych stosunków
cywilnoprawnych związanych z przewozem lotniczym, nieuregulowanych przepisami niniejszej ustawy iumowami międzynarodowymi, stosuje się przepisy prawa cywilnego.
2. (uchylony).
3. Polski przewoźnik lotniczy oraz działający w Rzeczypospolitej Polskiej obcy przewoźnik lotniczy
jest obowiązany przedstawić regulamin określający typowe warunki przewozu lotniczego pasażerów ibagażu oraz ładunków, do wiadomości Prezesa Urzędu, który może, w drodze decyzji administracyjnej,
nakazać dostosowanie regulaminu do wymagań obowiązującego prawa. W zakresie sprzecznym z tym
prawem regulamin nie obowiązuje kontrahentów przewoźnika lotniczego.
4. Minister właściwy do spraw transportu może, po zasięgnięciu opinii Prezesa Urzędu Ochrony
Konkurencji i Konsumentów oraz organizacji przewoźników i przedsiębiorstw ubezpieczeniowych,
wprowadzić do stosowania, w drodze rozporządzenia, postanowienia umów międzynarodowych w
odniesieniu do przewozów lotniczych międzynarodowych niepodlegających tym umowom, arozpoczynających się lub kończących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz do przewozów
lotniczych krajowych.
Dział Xa
Ochrona praw pasażerów
Art. 205a. 1. Prezes Urzędu kontroluje przestrzeganie przepisów rozporządzenia nr 261/2004/WE z
dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w
przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego© Urząd Lotnictwa Cywilnego74

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

rozporządzenie (EWG) nr 295/91, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 261/2004/WE", w zakresie
przestrzegania praw pasażerów lotniczych, a w szczególności rozpatrywanie skarg, o których mowa w art.
16 ust. 2 tego rozporządzenia.
2. Zadania, o których mowa w ust. 1, wykonuje wyodrębniona komórka organizacyjna Urzędu
Lotnictwa Cywilnego - Komisja Ochrony Praw Pasażerów.
3. Przepisy ust. 1 i 2 nie naruszają zadań i kompetencji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji iKonsumentów, o których mowa w przepisach o ochronie konkurencji i konsumentów.
Art. 205b. 1. W razie złożenia skargi, o której mowa w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr
261/2004/WE, Prezes Urzędu stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej:
1) brak naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego albo
2) naruszenie prawa przez przewoźnika lotniczego, określając zakres nieprawidłowości oraz termin ich
usunięcia.
2. Do skargi, o której mowa w ust. 1, pasażer powinien załączyć następujące dokumenty:1) kopię skargi skierowanej do przewoźnika;
2) odpowiedź przewoźnika na skargę pasażera - jeżeli została udzielona;3) potwierdzoną rezerwację na dany lot.
3. Ciężar udowodnienia, że uprawnienia przysługujące pasażerowi, w przypadku odmowy przyjęcia
na pokład albo odwołania lub opóźnienia lotu, zgodnie z rozporządzeniem nr 261/2004/WE, nie zostały
naruszone obciąża przewoźnika lotniczego.
Art. 205c. (uchylony).
Dział XI
Odpowiedzialność cywilna
Rozdział 1Odpowiedzialność za szkody spowodowane przez ruch statków powietrznych
Art. 206. 1. Odpowiedzialność za szkody spowodowane ruchem statków powietrznych podlega
przepisom prawa cywilnego o odpowiedzialności za szkody wyrządzone przy posługiwaniu się
mechanicznymi środkami komunikacji poruszanymi za pomocą sił przyrody, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3oraz art. 207.
2. Odpowiedzialność, o której mowa w ust. 1, nie powstaje, jeżeli szkoda wynikła z samego faktu
przelotu statku powietrznego odbywającego się zgodnie z obowiązującymi przepisami.
3. Do odpowiedzialności przewoźnika lotniczego za szkody powstałe przy przewozie lotniczym
stosuje się przepisy rozdziału 2.
Art. 207. 1. Odpowiedzialność za szkody, o których mowa w art. 206, ponosi osoba eksploatująca
statek powietrzny.
2. Za osobę eksploatującą statek powietrzny uważa się osobę, która go używała w czasie
spowodowania szkody.
3. Osobę, która przekazała prawo używania statku powietrznego innej osobie, uważa się za
eksploatującą statek powietrzny, jeżeli zachowała prawo decydowania w sprawach wykonywania lotu.
4. Za używającą statek powietrzny uważa się osobę, która używa go bądź sama, bądź przez osoby zanią działające, choćby przekroczyły udzielone im uprawnienia.
5. Osobę wpisaną do rejestru statków powietrznych jako użytkownika uważa się za osobę
eksploatującą statek powietrzny i ponoszącą odpowiedzialność za szkodę, chyba że udowodni, żeeksploatującą w danym czasie była inna osoba.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

75

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

6. Odpowiedzialność za szkody ponosi również osoba, która bezprawnie używa statku powietrznego;solidarnie z nią odpowiedzialność ponoszą osoby określone w ust. 1-5, chyba że użycie statku
powietrznego nastąpiło bez ich winy.
7. Solidarnie z osobami określonymi w ust. 1-6 odpowiadają osoby, z których winy szkoda powstała.
Rozdział 2Odpowiedzialność za szkody związane z przewozem lotniczym
Art. 208. 1. Przewoźnik lotniczy odpowiada za szkody w przewozie pasażerów, bagażu i towarów na
zasadach określonych w umowach międzynarodowych ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską,stosownie do zakresu ich stosowania.
2. Postanowienia umów, o których mowa w ust. 1, stosuje się również do odpowiedzialności
przewoźnika lotniczego za szkody w przewozie międzynarodowym niepodlegającym tym umowom, arozpoczynającym się lub kończącym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub z wykonywaniemlądowania handlowego na tym terytorium oraz w przewozie lotniczym krajowym. W przypadku przyjęcia
przez Rzeczpospolitą Polską różnych umów międzynarodowych oraz zmian i uzupełnień do nich w
przewozie tym stosuje się jedynie postanowienia umowy ostatnio ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą
Polską.
3. W odniesieniu do szkód na osobie pasażera minister właściwy do spraw transportu może, w drodze
rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii organizacji przewoźników lotniczych i organizacji przedsiębiorstw
ubezpieczeniowych:1) uznać jako obowiązujący system umożliwiający zapewnienie odszkodowań powyżej kwot należnych
od przewoźnika lotniczego za odpowiednią dopłatą do opłaty przewozowej, pobieraną przez
przewoźnika lotniczego na rzecz takiego systemu;
2) (uchylony).
4. (uchylony).
5. Minister właściwy do spraw transportu może określić, w drodze rozporządzenia, tryb reklamacji izgłaszania roszczeń wobec przewoźników lotniczych w przypadkach powstania szkód przy przewozie
lotniczym.
Rozdział 3Ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej
Art. 209. 1. Użytkownicy statków powietrznych, przewoźnicy i inni przedsiębiorcy prowadzący
działalność lotniczą są zobowiązani ubezpieczyć się od odpowiedzialności cywilnej odpowiednio za
szkody wyrządzone w związku z ruchem statków powietrznych, z przewozem lotniczym lub
wykonywaniem innej działalności lotniczej.
2. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opiniiorganizacji przewoźników lotniczych i przedsiębiorstw ubezpieczeniowych, wymagania dotyczące
ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej, o którym mowa w ust. 1, zróżnicowane ze względu na
charakterystykę statków powietrznych, rodzaj działalności lotniczej podlegającej certyfikacji orazminimalną wysokość sumy tego ubezpieczenia, z uwzględnieniem przepisów ubezpieczeniowych
krajowych i międzynarodowych.
Dział XIa
Kary pieniężne
Art. 209a. 1. Kto działa z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów:© Urząd Lotnictwa Cywilnego76

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

1) rozporządzenia nr 2320/2002/WE,2) rozporządzenia Komisji nr 622/2003/WE z dnia 4 kwietnia 2003 r. ustanawiającego środki w celu
wprowadzenia w życie wspólnych podstawowych standardów dotyczących bezpieczeństwa lotnictwa
cywilnego- podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 do 10.000 zł.
2. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar
pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 1 do ustawy.
3. Nie podlega karze, o której mowa w pkt 2.1-2.3 załącznika nr 1 do ustawy osoba, która nie posiadapoświadczenia bezpieczeństwa uprawniającego do dostępu do informacji objętych załącznikiem do
rozporządzenia nr 622/2003/WE.
Art. 209b. 1. Kto działa z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów:
1) rozporządzenia nr 261/2004/WE,
2) rozporządzenia nr 2111/2005/WE- podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 8.000 zł.
2. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar
pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 2 do ustawy.
3. Nie wymierza się kary, o której mowa w pkt 1.3 załącznika nr 2 do ustawy, jeżeli przewoźnik
przed dniem wydania decyzji dobrowolnie zadośćuczynił pasażerowi za brak stosownej opieki.
4. Nie wymierza się kary, o której mowa w pkt 1.4 załącznika nr 2 do ustawy, jeżeli przewoźnik,pomimo zaniedbania obowiązku informowania pasażerów o przysługujących im prawach, wykonał
wszystkie pozostałe obowiązki wynikające z rozporządzenia nr 261/2004/WE.
5. W przypadku, o którym mowa w ust. 4, domniemywa się, że pasażerowie zostali poinformowani oprzysługujących im prawach.
Art. 209c. 1. Jeżeli instytucja zapewniająca służby żeglugi powietrznej działa z naruszeniem
obowiązków lub warunków wynikających z przepisów rozporządzenia (WE) 550/2004 Prezes Urzędu
może nałożyć na nią karę pieniężną w wysokości od 20.000 do 40.000 zł.
2. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar
pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.
3. Jeżeli wyznaczona organizacja, o której mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) 550/2004,
sprawuje swoją funkcję bez ważnego upoważnienia - Prezes Urzędu może nałożyć na nią karę pieniężną
w wysokości 40.000 zł.
Art. 209d. Kto wbrew art. 88 ust. 3 wykorzystuje niezarejestrowane lotnicze urządzenia naziemne podlega karze pieniężnej w wysokości 40.000 zł.
Art. 209e. 1. Kary pieniężne, o których mowa w art. 209a-209d, Prezes Urzędu wymierza w drodze
decyzji administracyjnej.
2. Kara pieniężna nieuiszczona w wyznaczonym terminie podlega wraz z odsetkami za zwłokę
ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
3. Kwoty ściągane z tytułu kar pieniężnych stanowią dochód budżetu państwa.
4. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy Kodeksu postępowania
administracyjnego.
Dział XII
Przepisy karneArt. 210. 1. Kto:
1) wbrew art. 35 ust. 4 ustawy, będąc właścicielem lub użytkownikiem statku powietrznego, nie© Urząd Lotnictwa Cywilnego

77

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

przestrzega przepisów dotyczących polskiego rejestru statków powietrznych, a w szczególności
odmawia złożenia Prezesowi Urzędu żądanych wyjaśnień w sprawach zarejestrowanego statku
powietrznego,2) wykonuje lot statkiem powietrznym niemającym wymaganych znaków i napisów,
3) wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, o którym mowa w art. 64 ustawy, nie powiadamia PrezesaUrzędu o zamiarze nabycia akcji (udziałów) w spółce zarządzającej lotniskiem w ilości zapewniającej
mu osiągnięcie lub przekroczenie odpowiednio 25 %, 33 % lub 49 % ogólnej liczby głosów,
4) wbrew art. 66 ust. 1, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 2 ustawy, będąc posiadaczem nieruchomości
niestanowiącej lotniska, zezwala na wykonywanie na niej startów i lądowań statków powietrznych,5) (utracił moc),
6) zarządzając lotniskiem, nie przestrzega przepisów dotyczących rejestru lotnisk,
7) wbrew zakazom lub ostrzeżeniom podanym do powszechnej wiadomości przy pomocy tablic lub w
inny sposób przez zarządzającego lotniskiem narusza postanowienia nakazów i zakazów
ustanowionych przez zarządzającego,8) wbrew art. 87 ust. 6 i 7 ustawy dokonuje budowy lub rozbudowy obiektu budowlanego, będącego
źródłem żerowania ptaków, a także hoduje ptaki mogące stanowić zagrożenie dla ruchu lotniczego,
uprawia i sadzi drzewa zagrażające w rejonach podejść przekroczeniem dopuszczalnej przepisami
wysokości płaszczyzn wolnych od przeszkód,
9) wbrew art. 115 ust. 1 ustawy nie wykonuje poleceń dowódcy statku powietrznego związanych zporządkiem na pokładzie,10) wbrew art. 158 ustawy, będąc użytkownikiem statku powietrznego lub działając za osobę prawną
będącą takim użytkownikiem, narusza obowiązki w zakresie bezpiecznej eksploatacji statków
powietrznych,11) wbrew art. 209 ust. 1 ustawy, nie dopełniając ciążącego na nim obowiązku - w szczególności,działając za osobę prawną - nie dokonuje ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w zakresie
lotniczej działalności gospodarczej lub innego używania statków powietrznych,12) uczestnicząc w prowadzeniu komputerowego systemu rezerwacyjnego, nie zachowuje wymagań
uczciwej konkurencji, przejrzystości i równości
- podlega karze grzywny.
2. Tej samej karze podlega, kto, nie dopełniając ciążącego na nim obowiązku, dopuszcza do
popełnienia czynów określonych w ust. 1.
3. Podżeganie do popełnienia wykroczeń określonych w ust. 1, pomocnictwo oraz usiłowanie
podlegają karze określonej w ust. 1.
4. W przypadkach określonych w ust. 1-3 orzekanie następuje w trybie przepisów o postępowaniu w
sprawach o wykroczenia.
Art. 211. 1. Kto:1) wykonuje lot przy użyciu statku powietrznego nieposiadającego wymaganej zdatności do lotów lub
niezgodnie z ograniczeniami określonymi w świadectwie zdatności do lotów,
2) wbrew art. 46 lub wymaganiom zawartym w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 53 ust. 2
ustawy wykonuje lot z naruszeniem wymagań dotyczących ochrony środowiska przed nadmiernym
hałasem statków powietrznych, wibracjami i zanieczyszczeniami ziemi, wody i powietrza,
3) wbrew art. 84 lub wymaganiom zawartym w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 85 ustawy,
nie dopełniając ciążącego na nim obowiązku, narusza przepisy o ratownictwie na lotniskach iochronie przeciwpożarowej lotnisk,
4) wbrew art. 87 ust. 1-3 lub warunkom określonym w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 92
pkt 4 i 5 ustawy wznosi przeszkody lotnicze, dopuszcza do ich powstania lub przeszkód takich nie
zgłasza i nie likwiduje lub nie oznakowuje,5) wbrew art. 97 ustawy wykonuje lot lub inne czynności lotnicze, nie mając ważnej licencji lubświadectwa kwalifikacji lub niezgodnie z ich treścią i warunkami,
6) wbrew art. 105 ust. 2 ustawy wykonuje loty lub inne czynności lotnicze mimo utraty wymaganej© Urząd Lotnictwa Cywilnego

78

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

sprawności psychicznej i fizycznej,7) wbrew art. 115 ust. 1 ustawy nie wykonuje poleceń dowódcy statku powietrznego związanych z
bezpieczeństwem lotu,
8) wbrew art. 122 ust. 2 nie wykonuje poleceń organów, o których mowa w tym przepisie,
9) wbrew art. 123 ust. 1 i 2 ustawy oraz rozporządzeniom wydanym na ich podstawie:a) wykonuje lot próbny lub akrobacyjny nad osiedlem lub innym skupiskiem ludności,b) dokonuje zrzutu ze statku powietrznego w czasie jego lotu,
10) działając we własnym imieniu lub za osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą
osobowości prawnej prowadzącą przedsiębiorstwo:a) podejmuje lub prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu lotniczego i innych usług
lotniczych bez wymaganej koncesji, zezwolenia lub certyfikatu albo niezgodnie z ich warunkami iograniczeniami,b) uniemożliwia lub utrudnia wykonywanie przez członków Komisji lub osoby, o których mowa w
art. 136 ust. 3, czynności, o których mowa w art. 136 ust. 1 i 2,11) wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, o którym mowa w art. 137 ust. 4, nie dokonuje
zawiadomienia- podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku.
2. Tym samym karom podlega, kto, nie dopełniając ciążącego na nim obowiązku, dopuszcza do
popełnienia czynów określonych w ust. 1.
Art. 212. 1. Kto:1) wykonując lot przy użyciu statku powietrznego:a) narusza przepisy dotyczące ruchu lotniczego obowiązujące w obszarze, w którym lot się odbywa,b) przekracza granicę państwową bez wymaganego zezwolenia lub z naruszeniem warunków
zezwolenia,c) narusza, wydane na podstawie art. 119 ust. 2 ustawy, zakazy lub ograniczenia lotów w polskiej
przestrzeni powietrznej wprowadzone ze względu na konieczność wojskową lub bezpieczeństwo
publiczne,d) wbrew art. 122 ustawy nie stosuje się do poleceń organów państwa, w którym lot się odbywa, atakże poleceń otrzymanych od jego państwowego statku powietrznego, nakazujących lądowanie
na wskazanym lotnisku lub inne postępowanie załogi,2) wbrew art. 116 ust. 1 wnosi lub używa na pokładzie statku powietrznego broni palnej, broni gazowej
lub materiałów wybuchowych,3) wbrew art. 125 ust. 1 ustawy używa obowiązujących w ruchu lotniczym znaków i sygnałów do celów
niezwiązanych z tym ruchem albo w sposób mogący wprowadzić w błąd organy służby ruchu
lotniczego lub załogi statków powietrznych,4) wbrew art. 125 ust. 2 ustawy używa urządzeń radiowych na częstotliwościach przeznaczonych dla
radiokomunikacji ruchomej lotniczej, nie będąc do tego specjalnie upoważnionym,
5) uszkadza lub czyni niezdolnym do użycia lotnisko albo znajdujące się na lotnisku lub poza nimurządzenia służące dla potrzeb ruchu lotniczego,6) używając jakiegokolwiek urządzenia, substancji lub broni, niszczy lub poważnie uszkadza znajdujące
się na lotnisku i niewykonujące operacji lotniczych statki powietrzne albo powoduje przerwę w
działalności tego lotniska, zagrażając bezpieczeństwu tego lotniska- podlega karze pozbawienia wolności do lat 5.
2. Tej samej karze podlega, kto, nie dopełniając ciążącego na nim obowiązku, dopuszcza do
popełnienia czynów określonych w ust. 1.
3. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub
pozbawienia wolności do roku.
Dział XIII

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

79

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe
Rozdział 1
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 213. W ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2000 r. Nr 50, poz.
601, z 2001 r. Nr 125, poz. 1371 oraz z 2002 r. Nr 113, poz. 984) wprowadza się następujące zmiany:(zmiany pominięte).
Art. 214. W ustawie z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz.
1079, Nr 100, poz. 1085, Nr 110, poz. 1189 i Nr 145, poz. 1623) wprowadza się następujące zmiany:(zmiany pominięte).
Art. 215. W ustawie z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz. U. Nr 55, poz. 250, z
1994 r. Nr 27, poz. 96, z 1997 r. Nr 104, poz. 661 i Nr 121, poz. 770, z 1999 r. Nr 70, poz. 776, z 2000 r.
Nr 43, poz. 489 i Nr 89, poz. 991 oraz z 2001 r. Nr 111, poz. 1194) w art. 13 w ust. 5 w pkt 2 po wyrazie"cywilnego" dodaje się wyrazy "i działalności w zakresie lotnictwa cywilnego".
Art. 216. W ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr
15, poz. 139, Nr 41, poz. 412 i Nr 111, poz. 1279, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 109, poz. 1157 i Nr 120,
poz. 1268, z 2001 r. Nr 5, poz. 42, Nr 14, poz. 124, Nr 100, poz. 1085, Nr 115, poz. 1229 i Nr 154, poz.
1804 oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253 i Nr 113, poz. 984) w art. 40 w ust. 4 dodaje się pkt 8 w brzmieniu:"8) Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego w odniesieniu do obszarów lotnisk i ich otoczenia."
Art. 217. W ustawie z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 81, poz. 889,
Nr 102, poz. 1115 oraz z 2002 r. Nr 4, poz. 31, Nr 25, poz. 253, Nr 74, poz. 676 i Nr 93, poz. 820) w art.
53:1) dodaje się ust. 1a w brzmieniu:"1a. Zasady bezpiecznego wykorzystywania statków powietrznych do uprawiania sportów
lotniczych, szczegółowe wymogi w zakresie kwalifikacji użytkowników tych statków oraz
sposób ich uzyskiwania, wynikające z nich uprawnienia, zasady nadawania, zawieszania i
cofania tych uprawnień, wzory dokumentów stwierdzających te kwalifikacje i uprawnieniaokreśla ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 130, poz. 1112).";2) w ust. 2 kropkę na końcu zdania zastępuje się przecinkiem i dodaje się wyrazy "z wyłączeniem
sportów lotniczych."Art. 218. W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr
46, poz. 543, z 2001 r. Nr 129, poz. 1447 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 74, poz.
676, Nr 113, poz. 984 i Nr 126, poz. 1070) w art. 6 w pkt 1 wyrazy "oraz kontroli ruchu lotniczego"zastępuje się wyrazami ", części lotniczych lotnisk oraz służących do kierowania, kontroli, nadzoru izabezpieczania ruchu lotniczego, w tym rejonów podejść".
Art. 219. W ustawie z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 1999 r. Nr
82, poz. 928, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 43, poz. 489, Nr 48, poz. 550, Nr 62, poz. 718, Nr 70, poz. 816,
Nr 73, poz. 852, Nr 109, poz. 1158 i Nr 122, poz. 1314 i 1321, z 2001 r. Nr 3, poz. 18, Nr 5, poz. 43 i 44,
Nr 42, poz. 475, Nr 63, poz. 634, Nr 73, poz. 761, Nr 76, poz. 811 i Nr 87, poz. 954, Nr 102, poz. 1116,
Nr 113, poz. 1207, Nr 115, poz. 1229, Nr 123, poz. 1353, Nr 125, poz. 1371, Nr 126, poz. 1382, Nr 129,poz. 1441, Nr 130, poz. 1450 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 41, poz. 365, Nr 71,
poz. 655, Nr 74, poz. 676, Nr 89, poz. 804 i Nr 93, poz. 820) w art. 27 w ust. 2 po wyrazach "sprawuje
nadzór nad" dodaje się wyrazy "Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego,".

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

80

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

Art. 220. W ustawie z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101,
poz. 1178, z 2000 r. Nr 86, poz. 958 i Nr 114, poz. 1193, z 2001 r. Nr 49, poz. 509, Nr 67, poz. 679, Nr
102, poz. 1115 i Nr 147, poz. 1634 oraz z 2002 r. Nr 1, poz. 2 i Nr 115, poz. 995) wprowadza sięnastępujące zmiany: (zmiany pominięte).
Art. 221. W ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 i Nr 154, poz.
1803 oraz z 2002 r. Nr 113, poz. 984) w art. 104 w ust. 3 skreśla się pkt 2.
Rozdział 2Przepisy przejściowe i dostosowujące
Art. 222. Akty wykonawcze wydane na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1962 r. - Prawo lotnicze(Dz. U. Nr 32, poz. 153, z 1984 r. Nr 53, poz. 272, z 1987 r. Nr 33, poz. 180, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z
1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1996 r. Nr 45, poz. 199, z 1997 r. Nr 88, poz. 554, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i z
2000 r. Nr 120, poz. 1268) pozostają w mocy, o ile nie są sprzeczne z niniejszą ustawą, nie dłużej jednak
niż przez 24 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 223. 1. Do postępowań administracyjnych w sprawach objętych przepisami niniejszej ustawy
wszczętych, a niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe, ztym że do spraw dotyczących certyfikacji, o której mowa w art. 160, oraz koncesji i zezwoleń na
prowadzenie lotniczej działalności gospodarczej stosuje się przepisy ustawy.
2. Do badań prowadzonych przez Główną Komisję Wypadków Lotniczych wszczętych przed dniemwejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że badanie prowadzi
Komisja, o której mowa w art. 17.
Art. 224. 1. Koncesje i zezwolenia na prowadzenie lotniczej działalności gospodarczej wydane na
podstawie dotychczasowych przepisów podlegają dostosowaniu do przepisów niniejszej ustawy na
wniosek zainteresowanego przedsiębiorcy złożony przed upływem 3 miesięcy od dnia wejścia tej ustawy
w życie.
2. Przedsiębiorcy prowadzący przed dniem wejścia w życie ustawy lotniczą działalność gospodarczą,objętą przez ustawę obowiązkiem uzyskania koncesji lub zezwolenia, bez takiej koncesji lub zezwolenia,mogą tę działalność prowadzić nadal do czasu uzyskania odpowiednio koncesji lub zezwolenia, nie dłużej
jednak niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, pod warunkiem złożenia odpowiedniegowniosku w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
3. Licencje i zaświadczenia wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność
przez okres, na jaki zostały wydane, jednakże nie dłużej niż 3 lata od dnia wejścia w życie ustawy.
4. Przedsiębiorcom, o których mowa w ust. 1, spełniającym w dniu wejścia w życie ustawy
wymagania określone ustawą udziela się odpowiednio koncesji i zezwoleń w terminie 6 miesięcy od dniazłożenia wniosku. Przedsiębiorcy ci są zwolnieni z opłat za uzyskanie koncesji lub zezwolenia.
5. Niniejsza ustawa nie narusza wynikających z odrębnych przepisów uprawnień obecnychzarządzających lotniskami do zarządzania nimi.
6. Instrukcje eksploatacji lotnisk wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują
ważność przez okres, na jaki zostały wydane, jednakże nie dłużej niż 6 miesięcy od dnia wejścia w życie
ustawy.
Art. 225. 1. Stan prawny określony w art. 65 ust. 1 należy osiągnąć w terminie do dnia 31 grudnia
2010 r.
2. Dostosowanie umów lub decyzji uwłaszczeniowych zgodnie z art. 65 ust. 2 nastąpi w terminie dodnia 31 grudnia 2010 r.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

81

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

Art. 225a. Do dnia 29 marca 2012 r., przepisów art. 71c ust. 1 nie stosuje się do obcych cywilnych
samolotów zarejestrowanych we właściwych rejestrach państw rozwijających się spełniających łącznienastępujące warunki:
1) wykonywały operacje lotnicze w porcie lotniczym położonym na terytorium państwa członkowskiego
Unii Europejskiej w okresie od dnia 1 stycznia 1996 r. do dnia 31 grudnia 2001 r.;
2) w okresie, o którym mowa w pkt 1, były zarejestrowane we właściwym rejestrze państwa
rozwijającego się i nadal są użytkowane przez osobę fizyczną zamieszkałą w tym kraju, jednostkę
organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej lub osobę prawną z siedzibą w tym kraju.
Art. 226. 1. Z dniem wejścia w życie ustawy minister właściwy do spraw transportu przekazuje
Prezesowi Urzędu, wraz z aktami, sprawy, które przechodzą do zakresu jego działania i nie zostałyzakończone do tego dnia.
2. Z dniem wejścia w życie ustawy pracownicy Ministerstwa Infrastruktury realizujący zadania, które
przechodzą do zakresu działania Prezesa Urzędu, stają się pracownikami Urzędu.
3. Z dniem ogłoszenia ustawy dyrektor generalny Ministerstwa Infrastruktury jest obowiązany
powiadomić pracowników o skutkach prawnych w zakresie ich stosunku pracy. Przepisy art. 231 § 4 i 5
Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio.
Art. 227. 1. Z dniem wejścia w życie ustawy znosi się Główny Inspektorat Lotnictwa Cywilnego.
2. Inspektorat, o którym mowa w ust. 1, przekazuje Urzędowi prowadzenie spraw z zakresu jegodziałania, wraz z aktami, niezakończonych do dnia zniesienia Inspektoratu.
3. Z dniem wejścia w życie ustawy pracownicy Inspektoratu, o którym mowa w ust. 1, stają się
pracownikami Urzędu. Przepis art. 231 § 4 i 5 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio.
4. Minister właściwy do spraw transportu przekazuje Urzędowi składniki mienia Inspektoratu, októrym mowa w ust. 1, do dnia jego zniesienia w trybie określonym w art. 228.
Art. 228. 1. Minister właściwy do spraw transportu wyznaczy likwidatora, który sporządzi bilans
zamknięcia Głównego Inspektoratu Lotnictwa Cywilnego, sporządzi spis spraw, o których mowa w art.
227 ust. 2, oraz w drodze protokołu zdawczo-odbiorczego przekaże Urzędowi składniki majątkowe
Głównego Inspektoratu Lotnictwa Cywilnego.
2. Likwidator, o którym mowa w ust. 1, sporządzi spis spraw, o których mowa w art. 226 ust. 1, orazw drodze protokołu zdawczo-odbiorczego przekaże Urzędowi składniki majątkowe Ministerstwa
Infrastruktury służące dotychczas do realizacji zadań objętych zakresem działania Urzędu.
Art. 229. 1. Finansowanie Urzędu do końca roku kalendarzowego, w którym przypada jegoutworzenie, odbywa się z części budżetowej ministra właściwego do spraw transportu przeznaczonej na
funkcjonowanie Głównego Inspektoratu Lotnictwa Cywilnego oraz na zadania realizowane dotychczas w
tym zakresie przez Ministerstwo Infrastruktury, które przeszły do zakresu działania Urzędu.
2. (uchylony).
3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych dokona, na wniosek ministra właściwego do
spraw transportu, przeniesienia wydatków na rok 2002 między działami, rozdziałami i paragrafami
klasyfikacji budżetowej w ramach części 39 - Transport w zakresie umożliwiającym utworzenie ifunkcjonowanie Urzędu Lotnictwa Cywilnego.
Art. 230. (uchylony).
Rozdział 3Przepisy końcowe
Art. 231. Traci moc ustawa z dnia 31 maja 1962 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 32, poz. 153, z 1984

© Urząd Lotnictwa Cywilnego82

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

r. Nr 53, poz. 272, z 1987 r. Nr 33, poz. 180, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1996 r.
Nr 45, poz. 199, z 1997 r. Nr 88, poz. 554, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 oraz z 2000 r. Nr 120, poz. 1268).
Art. 232. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 226
ust. 3 i art. 228 ust. 1, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia ustawy.
________
1)
Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot
Europejskich:1) dyrektywy 91/670/EWG z dnia 16 grudnia 1991 r. w sprawie wzajemnego uznawania licencji
personelu pełniącego określone funkcje w lotnictwie cywilnym (Dz. Urz. WE L 373 z
31.12.1991),
2) dyrektywy 92/14/EWG z dnia 2 marca 1992 r. w sprawie limitów operacyjnych samolotówobjętych częścią II, rozdział 2, tom 1 załącznik 16 do Konwencji o międzynarodowym
lotnictwie cywilnym, wydanie 2 (1988) (Dz. Urz. WE L 76 z 23.03.1992, z późn. zm.),3) dyrektywy 93/65/EWG z dnia 19 lipca 1993 r. w sprawie definicji i korzystania ze zgodnych
specyfikacji technicznych dla zamówień na sprzęt i systemy zarządzania ruchem powietrznym(Dz. Urz. WE L 187 z 29.07.1993),
4) dyrektywy 93/104/WE z dnia 23 listopada 1993 r. w sprawie pewnych aspektów organizacji
czasu pracy (Dz. Urz. WE L 307 z 13.12.1993),
5) dyrektywy 94/56/WE z dnia 21 listopada 1994 r. ustanawiającej podstawowe zasady regulujące
postępowanie w zakresie badania wypadków i zdarzeń w lotnictwie cywilnym (Dz. Urz. WE L
319 z 12.12.1994),
6) dyrektywy 96/67/WE z dnia 15 października 1996 r. w sprawie dostępu do rynku obsługi
naziemnej w portach lotniczych Wspólnoty (Dz. Urz. WE L 272 z 25.10.1996),
7) dyrektywy 97/15/WE z dnia 25 marca 1997 r. przyjmującej normy Eurocontrol i zmieniającej
dyrektywę 93/65/EWG w sprawie definicji i korzystania ze zgodnych specyfikacji technicznych
dla zamówień na sprzęt i systemy zarządzania ruchem powietrznym (Dz. Urz. WE L 95 z
10.04.1997),
8) dyrektywy 2000/34/WE z dnia 22 czerwca 2000 r. zmieniającej dyrektywę 93/104WE
dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy w celu objęcia sektorów i działalności
wyłączonej z tej dyrektywy (Dz. Urz. WE L 195 z 01.08.2000),9) dyrektywy 2000/79/WE z dnia 27 listopada 2000 r. dotyczącej Europejskiego Porozumienia w
sprawie organizacji czasu pracy personelu latającego w lotnictwie cywilnym, zawartego przez
Stowarzyszenie Europejskich Linii Lotniczych (AEA), Europejską Federację Pracowników
Transportu (FTF), Europejskie Stowarzyszenie Cocpit (ECA), Stowarzyszenie Linii Lotniczych
Regionów Europy (ERA) i Międzynarodowe Stowarzyszenie Przewoźników Lotniczych (IACA)(Dz. Urz. WE L 302 z 01.12.2000),10) dyrektywy 2004/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie
bezpieczeństwa statków powietrznych państwa trzeciego korzystających z portów lotniczych
Wspólnoty (Dz. Urz. UE L 143 z 30.04.2004, str. 76, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie
specjalne, rozdz. 7, t. 8, str. 182, z późn. zm.).
Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej ustawie - zdniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej - dotyczą ogłoszenia
tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - wydanie specjalne.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1999 r. Nr 41, poz. 412
i Nr 111, poz. 1279, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 5,
poz. 42, Nr 14, poz. 124, Nr 100, poz. 1085, Nr 115, poz. 1229 i Nr 154, poz. 1804 oraz z 2002 r. Nr
25, poz. 253 i Nr 113, poz. 984.
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz.
668 i Nr 113, poz. 717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19, poz. 239, Nr 43, poz. 489, Nr© Urząd Lotnictwa Cywilnego83

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

4)

5)

6)

7)

8)

9)

10)
11)

107, poz. 1127 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 11, poz. 84, Nr 28, poz. 301, Nr 52, poz. 538, Nr 99,
poz. 1075, Nr 111, poz. 1194, Nr 123, poz. 1354, Nr 128, poz. 1405 i Nr 154, poz. 1805, z 2002 r. Nr
74, poz. 676, Nr 135, poz. 1146, Nr 196, poz. 1660, Nr 199, poz. 1673 i Nr 200, poz. 1679, z 2003 r.
Nr 166, poz. 1608 i Nr 213, poz. 2081, z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Nr 99, poz. 1001, Nr 120, poz. 1252
i Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 10, poz. 71, Nr 68, poz. 610, Nr 86, poz. 732 i Nr 167, poz.
1398.
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz.
1071, Nr 123, poz. 1353 i Nr 128, poz. 1403, z 2002 r. Nr 1, poz. 18, Nr 153, poz. 1271 i Nr 240,
poz. 2052, z 2003 r. Nr 228, poz. 2256, z 2005 r. Nr 10, poz. 71 i Nr 169, poz. 1417 oraz z 2006 r. Nr
45, poz. 319.
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 281, poz. 2777, z 2005 r. Nr
33, poz. 289, Nr 94, poz. 788, Nr 143, poz. 1199, Nr 175, poz. 1460, Nr 177, poz. 1468, Nr 178, poz.
1480, Nr 179, poz. 1485, Nr 180, poz. 1494 i Nr 183, poz. 1538 oraz z 2006 r. Nr 17, poz. 127.
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2000 r. Nr 22, poz.
270, Nr 60, poz. 703, Nr 70, poz. 816, Nr 104, poz. 1104, Nr 117, poz. 1228 i Nr 122, poz. 1324, z
2001 r. Nr 4, poz. 27, Nr 8, poz. 64, Nr 52, poz. 539, Nr 73, poz. 764, Nr 74, poz. 784, Nr 88, poz.
961, Nr 89, poz. 968, Nr 102, poz. 1117, Nr 106, poz. 1150, Nr 110, poz. 1190, Nr 125, poz. 1363 i
1370 i Nr 134, poz. 1509, z 2002 r. Nr 19, poz. 199, Nr 25, poz. 253, Nr 74, poz. 676, Nr 78, poz.
715, Nr 89, poz. 804, Nr 135, poz. 1146, Nr 141, poz. 1182, Nr 169, poz. 1384, Nr 181, poz. 1515, Nr
200, poz. 1679 i Nr 240, poz. 2058, z 2003 r. Nr 7, poz. 79, Nr 45, poz. 391, Nr 65, poz. 595, Nr 84,
poz. 774, Nr 90, poz. 844, Nr 96, poz. 874, Nr 122, poz. 1143, Nr 135, poz. 1268, Nr 137, poz. 1302,
Nr 166, poz. 1608, Nr 202, poz. 1956, Nr 222, poz. 2201, Nr 223, poz. 2217 i Nr 228, poz. 2255, z
2004 r. Nr 29, poz. 257, Nr 54, poz. 535, Nr 93, poz. 894, Nr 99, poz. 1001, Nr 109, poz. 1163, Nr
116, poz. 1203, 1205 i 1207, Nr 120, poz. 1252, Nr 123, poz. 1291, Nr 162, poz. 1691, Nr 210, poz.
2135, Nr 263, poz. 2619 i Nr 281, poz. 2779 i 2781, z 2005 r. Nr 25, poz. 202, Nr 30, poz. 262, Nr
85, poz. 725, Nr 86, poz. 732, Nr 90, poz. 757, Nr 102, poz. 852, Nr 143, poz. 1199 i 1202, Nr 155,
poz. 1298, Nr 164, poz. 1365 i 1366, Nr 169, poz. 1418 i 1420, Nr 177, poz. 1468, Nr 179, poz. 1484,
Nr 180, poz. 1495 i Nr 183, poz. 1538 oraz z 2006 r. Nr 46, poz. 328.
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999
r. Nr 26, poz. 228, Nr 60, poz. 636, Nr 72, poz. 802, Nr 78, poz. 875 i Nr 110, poz. 1256, z 2000 r. Nr
9, poz. 118, Nr 95, poz. 1041, Nr 104, poz. 1104 i Nr 119, poz. 1249, z 2001 r. Nr 8, poz. 64, Nr 27,
poz. 298, Nr 39, poz. 459, Nr 72, poz. 748, Nr 100, poz. 1080, Nr 110, poz. 1189, Nr 111, poz. 1194,
Nr 130, poz. 1452 i Nr 154, poz. 1792, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 41, poz. 365, Nr 74, poz. 676,
Nr 155, poz. 1287, Nr 169, poz. 1387, Nr 199, poz. 1673, Nr 200, poz. 1679 i Nr 241, poz. 2074, z
2003 r. Nr 56, poz. 498, Nr 65, poz. 595, Nr 135, poz. 1268, Nr 149, poz. 1450, Nr 166, poz. 1609,
Nr 170, poz. 1651, Nr 190, poz. 1864, Nr 210, poz. 2037, Nr 223, poz. 2217 i Nr 228, poz. 2255, z
2004 r. Nr 19, poz. 177, Nr 64, poz. 593, Nr 99, poz. 1001, Nr 121, poz. 1264, Nr 146, poz. 1546, Nr
173, poz. 1808, Nr 187, poz. 1925 i Nr 210, poz. 2135 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565, Nr 86, poz.
732, Nr 132, poz. 1110, Nr 143, poz. 1199 i 1202, Nr 150, poz. 1248, Nr 163, poz. 1362, Nr 164, poz.
1366, Nr 169, poz. 1412, Nr 183, poz. 1538, Nr 184, poz. 1539 i Nr 249, poz. 2104.
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz.
593, Nr 99, poz. 1001, Nr 120, poz. 1252, Nr 121, poz. 1264, Nr 144, poz. 1530, Nr 191, poz. 1954,
Nr 210, poz. 2135 i Nr 236, poz. 2355 oraz z 2005 r. Nr 41, poz. 401, Nr 167, poz. 1397 i Nr 169,
poz. 1412 i 1421.
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 94, poz. 788, Nr 132, poz.
1110, Nr 138, poz. 1154, Nr 157, poz. 1314, Nr 164, poz. 1366, Nr 169, poz. 1411 i Nr 179, poz.
1485 oraz z 2006 r. Nr 75, poz. 519.
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 41 i Nr 141, poz. 1492,
z 2005 r. Nr 113, poz. 954 i Nr 130, poz. 1087 oraz z 2006 r. Nr 45, poz. 319.
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 281, poz.
2782 oraz z 2005 r. Nr 130, poz. 1087, Nr 169, poz. 1420 i Nr 175, poz. 1459.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego84

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625
12)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 52, poz.
452, z 2004 r. Nr 96, poz. 959 oraz z 2005 r. Nr 100, poz. 835 i 836.
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 102, poz. 1117, z 2003 r. Nr49, poz. 408 i Nr 229, poz. 2276 oraz z 2005 r. Nr 132, poz. 1108, Nr 183, poz. 1538 i Nr 184, poz.
1539.

13)

ZAŁĄCZNIK Nr 1
Lp.

Wyszczególnienie naruszeń

Wysokość kary
w zł

I

II

III

1.

Naruszenia przepisów rozporządzenia nr 2320/2002/WE z dnia 16 grudnia 2002 r.
ustanawiającego wspólne zasady w dziedzinie bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego Deklaracja międzyinstytucjonalna (Dz. Urz. WE L 355 z 30.12.2002)

1.1.

Naruszenie obowiązków, o których mowa w pkt 2.2.1.(iii) załącznika do
rozporządzenia

5.000

1.2.

Naruszenie obowiązków, o których mowa w pkt 2.1. załącznika do
rozporządzenia

10.0001.3.

Naruszenie obowiązku patrolowania, o którym mowa w pkt 2.2.2.
załącznika do rozporządzenia

2.000

1.4.

Naruszenie obowiązku, o którym mowa w pkt 3.2.3. lit. b załącznika do
rozporządzenia

5.000

1.5.

Niezapewnienie ochrony przy pomocy ogrodzeń, straży, patroli, o której
mowa w pkt 2.4. lit. b

10.000

1.6.

Naruszenie obowiązku poddawania nadzorowi, o którym mowa w pkt 2.4.
lit. c10.000

1.7.

Umieszczenie na pokładzie statku powietrznego bagażu z naruszeniem pkt
5.1.

5.000

1.8.

Naruszenie obowiązku kontrolowania, o którym mowa w pkt 2.2.1.(i)załącznika do rozporządzenia

10.0001.9.

Naruszenie obowiązku, o którym mowa w pkt 2.2.1 (v) załącznika do
rozporządzenia

500

1.10.

Naruszenie obowiązku, o którym mowa w pkt 2.2.1 (viii) załącznika do
rozporządzenia

500

1.11.

Naruszenie obowiązku, o którym mowa w pkt 2.2.1 (ii) załącznika do
rozporządzenia

5.000© Urząd Lotnictwa Cywilnego85

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

1.12.

Naruszenie obowiązku, o którym mowa w pkt 2.3. lit. b załącznika do
rozporządzenia

10.0001.13.

Naruszenie obowiązku kontroli, o którym mowa w pkt 2.3. lit. a załącznika
do rozporządzenia

10.0001.14.

Naruszenie obowiązków, o których mowa w pkt 4.3.1. załącznika do
rozporządzenia

10.0001.15.

Naruszenie obowiązków, o których mowa w pkt 4.1. załącznika do
rozporządzenia

10.000

1.16.

Zabranie na pokład statku powietrznego zapasów lub dostaw prowiantu
przewoźnika lotniczego wbrew pkt 9.2.3. załącznika do rozporządzenia

10.000

1.17.

Zabranie na pokład statku powietrznego dostaw środków czyszczących
wbrew pkt 10.2.3. załącznika do rozporządzenia

10.0001.18.

Naruszenie obowiązku, o którym mowa w pkt 6.1. załącznika do
rozporządzenia

10.0001.19.

Naruszenie obowiązków, o których mowa w pkt 7.1. lub pkt 7.3. załącznika
do rozporządzenia

10.0001.20.

Naruszenie obowiązków, o których mowa w pkt 8.1. i pkt 8.3. załącznika
do rozporządzenia

10.0001.21.

Naruszenie obowiązku, o którym mowa w pkt 4.2. załącznika do
rozporządzenia

2.000

2.

Naruszenia przepisów rozporządzenia nr 622/2003/WE z dnia 4 kwietnia 2003 r.
ustanawiającego środki w celu wprowadzenia w życie wspólnych podstawowych
standardów dotyczących bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego (Dz. Urz. WE L 89 z
05.04.2003)

2.1.

Naruszenie obowiązku, o którym mowa w pkt 3.1.2.3. załącznika do
rozporządzenia

2.000

2.2.

Dopuszczenie przewozu broni lub innych przedmiotów zabronionych w
miejscu dostępnym dla pasażera i załogi (pkt 4.1.1.1.a-e lub 5.2.3.1.
załącznika do rozporządzenia)

10.000

2.3.

Naruszenie obowiązku, o którym mowa pkt 5.2.1.1. lub 5.2.2.c. załącznika
do rozporządzenia

1.000ZAŁĄCZNIK Nr 2
Lp.

© Urząd Lotnictwa Cywilnego

Wyszczególnienie naruszeń

Wysokość kary w zł

86

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

I

II

III

1.

Naruszenia przepisów rozporządzenia nr 261/2004/WE Parlamentu Europejskiego i
Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy
dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego
opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG

1.1.

Naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 4 ust. 1

od 200 do 4.800

1.2.

Naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 1

od 200 do 4.800

1.3.

Naruszenie obowiązku opieki, o którym mowa w art. 9

od 200 do 4.800

1.4.

Naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 14

od 200 do 4.800

1.5.

Naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 7

od 1.000 do 2.500

1.6.

Naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 10 ust. 2

od 200 do 4.800

1.7.

Naruszenie zakazu pobrania dodatkowej zapłaty za umieszczenie w
klasie wyższej niż ta, na którą został wykupiony bilet, o którym mowa
w art. 10 ust. 1

od 200 do 4.800

2.

Naruszenie przepisów rozporządzenia nr 2111/2005/WE Parlamentu Europejskiego i
Rady z dnia 14 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia wspólnotowego wykazu
przewoźników lotniczych podlegających zakazowi wykonywania przewozów w ramach
Wspólnoty i informowania pasażerów korzystających z transportu lotniczego otożsamości przewoźnika lotniczego wykonującego przewóz oraz uchylającego art. 9
dyrektywy 2004/36/WE

2.1.

Naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 11

od 2.000 do 8.000

2.2.

Naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 12

od 200 do 4.800

ZAŁĄCZNIK Nr 3
Lp.

Wyszczególnienie naruszeń

Wysokość kary
w zł

I

II

III

1.

Naruszenia przepisów rozporządzenia (WE) nr 550/2004 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r. w sprawie zapewniania służb
nawigacji lotniczej w Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej

1.1.

Utrudnianie przez instytucję zapewniającą służby żeglugi powietrznej
prac państwowej władzy nadzorującej polegających na weryfikowaniu© Urząd Lotnictwa Cywilnego

20.00087

Dz.U. z 2008 r. Nr 97, poz. 625

spełniania przez tę instytucję wymogów rozporządzenia
1.2.

Naruszenie przez instytucję zapewniającą służby żeglugi powietrznej
obowiązku, o którym mowa w art. 12 ust. 1

40.0001.3.

Naruszenie przez instytucję zapewniającą służby żeglugi powietrznej
obowiązku, o którym mowa w art. 12 ust. 2

40.000

1.4.

Naruszenie przez instytucję zapewniającą służby żeglugi powietrznej
obowiązku, o którym mowa w art. 12 ust. 3

20.000

1.5.

Naruszenie przez instytucję zapewniającą służby żeglugi powietrznej
obowiązku, o którym mowa w art. 13 ust. 1

20.000

1.6.

Naruszenie przez instytucję zapewniającą służby żeglugi powietrznej
obowiązku, o którym mowa w art. 13 ust. 2

20.0002.

Naruszenia przepisów rozporządzenia (WE) nr 552/2004 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r. w sprawie interoperacyjności
Europejskiej Sieci Zarządzania Ruchem Lotniczym

2.1.

Naruszenie przez instytucję zapewniającą służby żeglugi powietrznej
obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 2© Urząd Lotnictwa Cywilnego

20.00088