พระราชบัญญัตปิ ระกันสังคม
พ.ศ. ๒๕๓๓
ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.
ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๓เป็ นปี ที่ ๔๕ ในรัชกาลปัจจุบนั
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า
โดยที่เป็ นการสมควรปรับปรุ งกฎหมายว่าด้วยการประกันสังคม
จึงทรงพระกรุ ณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติข้ ึ นไว้โดยคาแนะนาและยินยอมของรั ฐสภาดังต่อไปนี้
มาตรา ๑ พระราชบัญญัติน้ ี เรี ยกว่า “พระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. ๒๕๓๓”* พระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. ๒๕๓๓ ประกาศในราชกิจจานุเบกษาฉบับกฤษฎีกา เล่ม ๑๐๗ ตอนที่ ๑๖๑ ลงวันที่ ๑กันยายน พ.ศ. ๒๕๓๓ มี ผลใช้บังคับตั้งแต่วนั ที่ ๒ กันยายน ๒๕๓๓ ได้รับการแก้ไขเพิ่มเติ มโดยพระราชบัญ ญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ ซึ่ งประกาศในราชกิจจานุเบกษา ฉบับกฤษฎีกา เล่ม ๑๑๑ ตอนที่ ๖๓ ก ลงวันที่๓๐ ธันวาคม ๒๕๓๗ และมีผลใช้บงั คับตั้งแต่วนั ที่ ๓๐ มีนาคม ๒๕๓๘ เป็ นต้นไป และพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่ งประกาศในราชกิจจานุเบกษา ฉบับกฤษฎีกา เล่ม ๑๑๖ ตอนที่ ๒๒ ก ลงวันที่ ๓๑ มีนาคม ๒๕๔๒และมีผลใช้บงั คับตั้งแต่วนั ที่ ๑ เมษายน ๒๕๔๒ เป็ นต้นไป

มาตรา ๒ พระราชบัญญัติน้ ี ให้ใช้บงั คับตั้งแต่วนั ถัดจากวันประกาศในราชกิ จจานุ เบกษาเป็ นต้นไป
เว้นแต่บทบัญญัติหมวด ๒ ของลักษณะ ๒ ให้ใช้บงั คับ เมื่อพ้นกาหนดระยะเวลาหนึ่ งร้อยแปดสิ บวัน นับแต่
วันที่พระราชบัญญัติน้ ี ใช้บงั คับ และบทบัญญัติมาตรา ๔๐ ให้ใช้บงั คับภายในสี่ ปีนับแต่วนั ที่พระราชบัญญัติน้ ีใช้บงั คับมาตรา ๓ ให้ยกเลิกพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. ๒๔๙๗บรรดากฎหมาย กฎ และข้อบังคับอื่นในส่ วนที่มีบญั ญัติไว้แล้วในพระราชบัญญัติน้ ี หรื อซึ่ งขัดแย้งกับ
บทแห่งพระราชบัญญัติน้ ี ให้ใช้พระราชบัญญัติน้ ี แทนมาตรา ๔ พระราชบัญญัติน้ ีไม่ใช้บงั คับแก่(๑) ข้าราชการ ลู กจ้างประจา ลู กจ้างชั่วคราวรายวัน และลู กจ้างชั่วคราวรายชั่วโมงของราชการส่ วนกลาง ราชการส่ วนภูมิภาค และราชการส่ วนท้องถิ่น ยกเว้นลูกจ้างชัว่ คราวรายเดือน(๑)(๒) ลูกจ้างของรัฐบาลต่างประเทศหรื อองค์การระหว่างประเทศ(๓) ลูกจ้างของนายจ้างที่มีสานักงานในประเทศ และไปประจาทางานในต่างประเทศ(๔) ครู หรื อครู ใหญ่ของโรงเรี ยนเอกชนตามกฎหมายว่าด้วยโรงเรี ยนเอกชน(๕) นักเรี ยน นักเรี ยนพยาบาล นิ สิ ตหรื อนักศึ กษาหรื อแพทย์ฝึกหัดซึ่ งเป็ นลู กจ้างของโรงเรี ย นมหาวิทยาลัย หรื อโรงพยาบาล(๖) กิจการหรื อลูกจ้างอื่นตามที่กาหนดในพระราชกฤษฎีกา
มาตรา ๕ ในพระราชบัญญัติน้ ี“ลูกจ้าง” หมายความว่า ผูซ้ ่ ึ งทางานให้นายจ้าง โดยรับค่าจ้างไม่ว่าจะเรี ยกชื่ ออย่างไร แต่ไม่รวมถึ งลูกจ้าง ซึ่ งทางานเกี่ยวกับงานบ้านอันมิได้มีการประกอบธุ รกิจรวมอยูด่ ว้ ย“นายจ้าง” หมายความว่า ผูซ้ ่ ึ งรับลูกจ้างเข้าทางานโดยจ่ายค่าจ้าง และให้หมายความรวมถึงผูซ้ ่ ึ งได้รับ
มอบหมายให้ทางานแทนนายจ้าง ในกรณี ที่นายจ้างเป็ นนิติบุคคล
ให้หมายความรวมถึงผูม้ ีอานาจกระทา
การแทนนิติบุคคล และผูซ้ ่ ึงได้รับมอบหมายจากผูม้ ีอานาจกระทาการแทนนิติบุคคลให้ทาการแทนด้วย
“ค่าจ้าง” หมายความว่า เงินทุกประเภทที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็ นค่าตอบแทนการทางานในวันและ
เวลาทางานปกติ ไม่วา่ จะคานวณตามระยะเวลาหรื อคานวณตามผลงานที่ลูกจ้างทาได้ และให้หมายความรวมถึ งเงินที่นายจ้างจ่ายให้ในวันหยุดและวันลาซึ่ งลูกจ้างไม่ได้ทางานด้วย ทั้งนี้ ไม่วา่ จะกาหนด คานวณ หรื อจ่ายใน
ลักษณะใดหรื อโดยวิธีการใด และไม่วา่ จะเรี ยกชื่ออย่างไร
“วันทางาน” หมายความว่า วันที่กาหนดให้ลูกจ้างทางานตามปกติ
“ผูป้ ระกันตน” หมายความว่า ผูซ้ ่ ึ งจ่ ายเงิ นสมทบอันก่ อให้ เกิ ดสิ ทธิ ได้รับประโยชน์ ทดแทนตาม
พระราชบัญญัติน้ ีมาตรา ๔(๑) ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๓ แห่ งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้ใช้
ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๑)

“การคลอดบุตร” หมายความว่า การที่ทารกออกจากครรภ์มารดา ซึ่ งมีระยะเวลาตั้งครรภ์ไม่น้อยกว่า
ยีส่ ิ บแปดสัปดาห์ไม่วา่ ทารกจะมีชีวิตรอดอยูห่ รื อไม่“ทุพพลภาพ” หมายความว่า การสู ญเสี ยอวัยวะหรื อสู ญเสี ยสมรรถภาพของอวัยวะหรื อของร่ างกายหรื อสู ญเสี ยสภาวะปกติ ของจิ ตใจ จนไม่สามารถทางานได้ ทั้งนี้
ตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการ
การแพทย์กาหนด
“ว่างงาน” หมายความว่า การที่ ผูป้ ระกันตนต้องหยุดงานเนื่ องจากนิ ติสัมพันธ์ ระหว่างนายจ้างและ
ลูกจ้างตามสัญญาจ้างแรงงานสิ้ นสุ ดลง“กองทุน” หมายความว่า กองทุนประกันสังคม
“สานักงาน” หมายความว่า สานักงานประกันสังคม
“คณะกรรมการ” หมายความว่า คณะกรรมการประกันสังคม
“กรรมการ” หมายความว่า กรรมการประกันสังคม
“พนักงานเจ้าหน้าที่” หมายความว่า ผูซ้ ่ ึ งรัฐมนตรี แต่งตั้งให้ปฏิบตั ิการตามพระราชบัญญัติน้ ี“เลขาธิการ” หมายความว่า เลขาธิ การสานักงานประกันสังคม
“รัฐมนตรี ” หมายความว่า รัฐมนตรี ผรู ้ ักษาการตามพระราชบัญญัติน้ ีมาตรา ๖ ในการคานวณค่าจ้างเพื่อการออกเงิ นสมทบให้ถือเอาค่าจ้างที่ คิดเป็ นรายเดื อนเป็ นเกณฑ์
คานวณในการคานวณค่าจ้างที่มิใช่ค่าจ้างรายเดื อนให้เป็ นค่าจ้างรายเดื อนให้ถือว่าค่าจ้างที่ลูกจ้างได้รับจริ งในเดือนใดเป็ นค่าจ้างรายเดือนของเดือนนั้น
เพื่อประโยชน์ในการนับระยะเวลาการส่ งเงินสมทบของผูป้ ระกันตนให้ถือว่าเงินสมทบที่หกั จากค่าจ้าง
ที่จ่ายให้ลูกจ้างในเดื อนใดเป็ นการจ่ายเงิ นสมทบของเดื อนนั้นและ ไม่ว่าเงิ นสมทบนั้นจะได้หักไว้หรื อนาส่ งเดือนละกี่ครั้ง ให้ถือว่ามีระยะเวลาในการจ่ายเงินสมทบเท่ากับหนึ่งเดือน (๒)มาตรา ๗ ให้รัฐมนตรี วา่ การกระทรวงมหาดไทยรักษาการตามพระราชบัญญัติน้ ี และให้มีอานาจแต่งตั้ง
พนักงานเจ้าหน้าที่กบั ออกกฎกระทรวงกาหนดค่าธรรมเนี ยมไม่เกินอัตราในบัญชี ทา้ ยพระราชบัญญัติน้ ี ยกเว้น
ค่าธรรมเนียมและกาหนดกิจการอื่นเพื่อปฏิบตั ิการตามพระราชบัญญัติน้ ีกฎกระทรวงนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บงั คับได้

มาตรา ๖ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๔ แห่ งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้ใช้
ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๒)

ลักษณะ ๑บททัว่ ไปหมวด ๑
คณะกรรมการประกันสั งคมมาตรา ๘ ให้ มี คณะกรรมการคณะหนึ่ งเรี ยกว่ า “คณะกรรมการประกันสั ง คม” ประกอบด้วย
ปลัดกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม เป็ นประธานกรรมการ ผูแ้ ทนกระทรวงการคลัง ผูแ้ ทนกระทรวง
สาธารณสุ ข และผูแ้ ทนสานักงบประมาณ เป็ นกรรมการกับผูแ้ ทนฝ่ ายนายจ้าง และผูแ้ ทนฝ่ ายลูกจ้างฝ่ ายละห้าคน ซึ่ งรัฐมนตรี แต่งตั้งเป็ นกรรมการและเลขาธิการเป็ นกรรมการและเลขานุการ(๓)คณะกรรมการจะแต่งตั้งบุคคลใดเป็ นผูช้ ่วยเลขานุการคณะกรรมการก็ได้
รัฐมนตรี จะแต่งตั้งผูท้ รงคุณวุฒิอีกไม่เกินห้าคนให้เป็ นที่ปรึ กษาของคณะกรรมการก็ได้ ซึ่ งในจานวนนี้
อย่างน้อยต้องเป็ นผูท้ รงคุ ณวุฒิทางระบบงานประกันสังคม ผูท้ รงคุ ณวุฒิทางการแรงงาน ผูท้ รงคุ ณวุฒิทาง
การแพทย์ ผูท้ รงคุณวุฒิทางกฎหมาย และผูท้ รงคุณวุฒิอื่น
มาตรา ๙ คณะกรรมการมีอานาจหน้าที่ ดังต่อไปนี้(๑) เสนอความเห็นต่อรัฐมนตรี เกี่ยวกับนโยบายและมาตรการในการประกันสังคมตามพระราชบัญญัตินี้(๒) พิจารณาให้ความเห็นต่อรัฐมนตรี ในการตราพระราชกฤษฎีกา การออกกฎกระทรวง และระเบียบ
ต่างๆ เพื่อดาเนินการตามพระราชบัญญัติน้ ี(๓) วางระเบียบโดยความเห็ นชอบของกระทรวงการคลังเกี่ ยวกับการรับเงิ น การจ่ายเงิ นและการเก็บ
รักษาเงินของกองทุน(๔) วางระเบียบโดยความเห็นชอบของกระทรวงการคลังเกี่ยวกับการจัดหาผลประโยชน์ของกองทุน(๕) พิจารณางบดุลและรายงานการรับจ่ายเงิ นของกองทุน และรายงานผลการปฏิบตั ิงานประจาปี ของสานักงานในส่ วนที่เกี่ยวกับการประกันสังคมตามพระราชบัญญัติน้ ี(๖) ให้คาปรึ กษาและแนะนาแก่คณะกรรมการอื่นหรื อสานักงาน(๗) ปฏิบตั ิการอื่นใดตามที่พระราชบัญญัติน้ ี หรื อกฎหมายอื่นบัญญัติให้เป็ นอานาจหน้าที่ของคณะกรรมการหรื อตามที่รัฐมนตรี มอบหมาย
มาตรา ๘ วรรคหนึ่ง ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้ใช้ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๓)

ในการปฏิบตั ิหน้าที่ตามวรรคหนึ่ ง คณะกรรมการอาจมอบหมายให้สานักงานเป็ นผูป้ ฏิบตั ิเพื่อเสนอต่อ
คณะกรรมการพิจารณาดาเนิ นการต่อไปก็ได้
มาตรา ๑๐ กรรมการหรื อที่ปรึ กษาซึ่ งรัฐมนตรี แต่งตั้งให้อยูใ่ นตาแหน่งคราวละสองปี
กรรมการหรื อที่ ปรึ กษาซึ่ งพ้นจากตาแหน่ งอาจได้รับการแต่งตั้งอี กได้แต่จะแต่งตั้งติ ดต่อกันเกิ นสองวาระไม่ได้
มาตรา ๑๑ นอกจากการพ้นจากตาแหน่งตามวาระตามมาตรา ๑๐ กรรมการหรื อที่ปรึ กษา ซึ่ งรัฐมนตรี
แต่งตั้งพ้นจากตาแหน่ง เมื่อ(๑) ตาย(๒) ลาออก(๓) รัฐมนตรี ให้ออก(๔) เป็ นบุคคลล้มละลาย(๕) วิกลจริ ตหรื อจิตฟั่ นเฟื อนไม่สมประกอบ(๖) ได้รับโทษจาคุกโดยคาพิพากษาถึงที่สุดให้จาคุก เว้นแต่เป็ นโทษสาหรับความผิดที่ได้กระทาโดย
ประมาทหรื อความผิดลหุ โทษในกรณี ที่กรรมการซึ่ งรัฐมนตรี แต่งตั้งพ้นจากตาแหน่งก่อนวาระ ให้รัฐมนตรี แต่งตั้งบุคคลในประเภทเดี ยวกันตามมาตรา ๘ เป็ นกรรมการแทน และให้ผูท้ ี่ได้รับแต่งตั้งอยู่ในตาแหน่ งเท่ากับวาระที่ เหลื ออยู่ของ
กรรมการซึ่งตนแทน
ในกรณี ที่ รัฐมนตรี แต่ งตั้งที่ ปรึ กษาเพิ่ มขึ้ นในระหว่างที่ ที่ ปรึ กษาซึ่ งแต่ งตั้งไว้แล้วยังมี วาระอยู่ใ นตาแหน่ง ให้ผทู ้ ี่ได้รับแต่งตั้งให้เป็ นที่ปรึ กษาเพิ่มขึ้นอยูใ่ นตาแหน่งเท่ากับวาระที่เหลื ออยูข่ องที่ปรึ กษาที่ ได้รับ
แต่งตั้งไว้แล้ว
มาตรา ๑๒ ในกรณี ที่กรรมการซึ่ งรั ฐมนตรี แต่งตั้งดารงตาแหน่ งครบตามวาระแล้ว แต่ยงั มิได้มีการแต่ งตั้งคณะกรรมการขึ้ นใหม่ ให้กรรมการที่ พ น้ จากต าแหน่ งตามวาระปฏิ บ ตั ิ หน้าที่ ไปพลางก่ อนจนกว่า
กรรมการที่ได้รับแต่งตั้งใหม่จะเข้ารับหน้าที่
มาตรา ๑๓ การประชุ มคณะกรรมการต้อ งมี กรรมการมาประชุ มไม่ น้อยกว่ากึ่ งหนึ่ งของจ านวนกรรมการทั้งหมด จึงเป็ นองค์ประชุม
ในการประชุ มคราวใด ถ้าประธานกรรมการไม่อยู่ในที่ ประชุ ม หรื อไม่สามารถปฏิ บตั ิ หน้าที่ ได้ให้
กรรมการที่มาประชุมเลือกกรรมการคนหนึ่งเป็ นประธานในที่ประชุม

มติในที่ประชุ มให้ถือเสี ยงข้างมาก กรรมการคนหนึ่ งมีเสี ยงหนึ่ งในการลงคะแนน ถ้าคะแนนเสี ยงเท่ากัน ให้ประธานในที่ประชุมออกเสี ยงเพิม่ ขึ้นอีกเสี ยงหนึ่งเป็ นเสี ยงชี้ขาด
มาตรา ๑๔ ให้มีคณะกรรมการการแพทย์คณะหนึ่ง ประกอบด้วยประธานกรรมการและกรรมการอื่น
มีจานวนรวมกันไม่เกินสิ บหกคน ซึ่ งรัฐมนตรี แต่งตั้ง และผูแ้ ทนสานักงานเป็ นกรรมการและเลขานุการ
ประธานกรรมการและกรรมการอื่นตามวรรคหนึ่ ง ให้แต่งตั้งจากผูท้ รงคุ ณวุฒิในวิชาชี พเวชกรรม
สาขาต่างๆ และให้อยูใ่ นตาแหน่งคราวละสองปี
ให้นามาตรา ๑๐ วรรคสอง มาตรา ๑๑ มาตรา ๑๒ และมาตรา ๑๓ มาใช้บงั คับโดยอนุโลม(๔)มาตรา ๑๕ คณะกรรมการการแพทย์มีอานาจหน้าที่ ดังต่อไปนี้(๑) เสนอความเห็นต่อคณะกรรมการเกี่ยวกับการดาเนิ นงานในการให้บริ การทางการแพทย์(๒) ก าหนดหลักเกณฑ์ และอัตราส าหรั บประโยชน์ ทดแทนในการรั บบริ การทางการแพทย์ข องผูป้ ระกันตนตามมาตรา ๕๙ มาตรา ๖๓ มาตรา ๖๖ มาตรา ๖๘ มาตรา ๗๐ และมาตรา ๗๒(๓) เสนอความเห็นต่อคณะกรรมการเกี่ยวกับการออกกฎกระทรวงตามมาตรา ๖๔(๔) ให้คาปรึ กษาและแนะนาในทางการแพทย์แก่คณะกรรมการ คณะกรรมการอุทธรณ์และสานักงาน(๕) ปฏิ บตั ิ การอื่ นตามที่ พระราชบัญญัติน้ ี บญั ญัติให้เป็ นอานาจหน้าที่ของคณะกรรมการการแพทย์หรื อตามที่รัฐมนตรี หรื อคณะกรรมการมอบหมาย
มาตรา ๑๖ คณะกรรมการหรื อคณะกรรมการการแพทย์จะแต่งตั้งคณะอนุ กรรมการเพื่อพิจารณาหรื อปฏิบตั ิการอย่างใดอย่างหนึ่งตามที่คณะกรรมการ หรื อคณะกรรมการการแพทย์มอบหมายก็ได้
การประชุมของคณะอนุกรรมการให้นามาตรา ๑๓ มาใช้บงั คับโดยอนุโลม
มาตรา ๑๗ คณะกรรมการ คณะกรรมการการแพทย์ และคณะอนุ กรรมการมีอานาจสั่งให้บุคคลใด
บุคคลหนึ่งส่ งเอกสาร หรื อข้อมูลที่จาเป็ นมาพิจารณาได้ ในการนี้จะสั่งให้บุคคลที่เกี่ยวข้องมาชี้แจงด้วยก็ได้
มาตรา ๑๘ กรรมการ ที่ปรึ กษา กรรมการการแพทย์ กรรมการอุทธรณ์ และอนุกรรมการ อาจได้รับ
เบี้ยประชุม ค่าพาหนะ ค่าเบี้ยเลี้ยง ค่าเช่าที่พกั และค่าใช้จ่ายอย่างอื่นในการปฏิบตั ิหน้าที่ตามพระราชบัญญัติน้ ีตามระเบียบที่รัฐมนตรี กาหนดโดยความเห็นชอบของกระทรวงการคลัง

มาตรา ๑๔ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๖ แห่ งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้ใช้
ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๔)

หมวด ๒สานักงานประกันสั งคมมาตรา ๑๙ ให้จดั ตั้งสานักงานประกันสังคมขึ้นในกระทรวงมหาดไทยมีอานาจหน้าที่ดงั ต่อไปนี้(๑) ปฏิบตั ิงานธุ รการของคณะกรรมการ คณะกรรมการอื่น และคณะอนุกรรมการตามพระราชบัญญัติน้ ี(๒) เก็บ รวบรวม และวิเคราะห์ ข้อมูลเกี่ยวกับการประกันสังคม(๓) จัดทาทะเบียนนายจ้างและผูป้ ระกันตนซึ่ งต้องส่ งเงินสมทบเข้ากองทุน(๔) ปฏิบตั ิการตามที่พระราชบัญญัติน้ ี หรื อกฎหมายอื่นบัญญัติให้เป็ นอานาจหน้าที่ของสานักงาน(๕) กระทากิจกรรมอย่างอื่นตามที่รัฐมนตรี คณะกรรมการ คณะกรรมการอื่นหรื อคณะอนุ กรรมการ
มอบหมาย
มาตรา ๒๐ ให้เลขาธิ การมีหน้าที่ควบคุมดูแลโดยทัว่ ไปซึ่ งราชการของสานักงานและเป็ นผูบ้ งั คับบัญชา
ข้าราชการในสานักงาน เพื่อการนี้ให้มีรองเลขาธิ การคนหนึ่งหรื อหลายคนเป็ นผูช้ ่วยสั่งและปฏิบตั ิราชการ
ให้เลขาธิการและรองเลขาธิการเป็ นข้าราชการพลเรื อนสามัญ

หมวด ๓
กองทุนประกันสั งคมมาตรา ๒๑ ให้ จ ัด ตั้ง กองทุ น ขึ้ นกองทุ น หนึ่ งในส านั ก งานประกัน สั ง คม เรี ยกว่ า กองทุ นประกันสังคม เพื่อเป็ นทุนใช้จ่ายให้ผปู ้ ระกันตนได้รับประโยชน์ทดแทน ตามที่บญั ญัติไว้ในลักษณะ ๓ และเป็ นค่าใช้จ่ายตามมาตรา ๒๔ วรรคสอง
มาตรา ๒๒ กองทุนประกอบด้วย(๑) เงินสมทบจากรัฐบาล นายจ้าง และผูป้ ระกันตนตามมาตรา ๔๐ และมาตรา ๔๖(๒) เงินเพิ่มตามมาตรา ๓๙ มาตรา ๔๙ และมาตรา ๕๓(๓) ผลประโยชน์ของกองทุนตามมาตรา ๒๖(๔) เงินค่าธรรมเนียมตามมาตรา ๔๕(๕) เงินที่ได้รับจากการบริ จาคหรื อเงินอุดหนุน(๖) เงินที่ตกเป็ นของกองทุนตามมาตรา ๔๗ มาตรา ๔๗ ทวิ มาตรา ๕๐ มาตรา ๕๓ และมาตรา ๕๖(๗) เงินอุดหนุนหรื อเงินทดรองราชการที่รัฐบาลจ่ายตามมาตรา ๒๔ วรรคสาม

(๘) เงินค่าปรับตามที่ได้จากการเปรี ยบเทียบตามมาตรา ๑๐๒(๙) รายได้อื่น (๕)มาตรา ๒๓ เงินกองทุนตามมาตรา ๒๒ ให้เป็ นของสานักงานและไม่ตอ้ งนาส่ งกระทรวงการคลังเป็ นรายได้แผ่นดิน
มาตรา ๒๔ เงินกองทุนให้จ่ายเป็ นประโยชน์ทดแทนตามพระราชบัญญัติน้ ีคณะกรรมการอาจจัดสรรเงิ นกองทุนไม่เกิ นร้ อยละสิ บของเงิ นสมทบของแต่ละปี เพื่อจ่ายตามมาตรา๑๘ และเป็ นค่าใช้จ่ายในการบริ หารงานของสานักงาน
ในกรณี ที่เงินกองทุนไม่พอจ่ายตามวรรคหนึ่ งหรื อวรรคสอง ให้รัฐบาลจ่ายเงินอุดหนุ นหรื อเงินทดรอง
ราชการให้ตามความจาเป็ นมาตรา ๒๕ การรั บ เงิ น การจ่ า ยเงิ น และการเก็ บ รั ก ษาเงิ น กองทุ น ให้ เ ป็ นไปตามระเบี ย บที่คณะกรรมการกาหนดโดยความเห็นชอบของกระทรวงการคลัง
มาตรา ๒๖ การจัดหาผลประโยชน์ของกองทุนให้เป็ นไปตามระเบียบที่คณะกรรมการกาหนดโดยความ
เห็นชอบของกระทรวงการคลัง
มาตรา ๒๗ ภายในหกเดือนนับแต่วนั สิ้ นปี ปฏิทิน ให้คณะกรรมการเสนองบดุล และรายงานการรับ
จ่ายเงิ นของกองทุ นในปี ที่ ล่ วงมาแล้วต่ อสานักงานตรวจเงิ นแผ่นดิ น เพื่อตรวจสอบรั บ รองก่ อนเสนอต่ อรัฐมนตรี
งบดุลและรายงานการรับจ่ายเงินดังกล่าว ให้รัฐมนตรี เสนอต่อนายกรัฐมนตรี เพื่อนาเสนอรัฐสภาเพื่อ
ทราบ และจัดให้มีการประกาศในราชกิจจานุเบกษา (๖)หมวด ๔
การสารวจการประกันสั งคมมาตรา ๒๒ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๗ แห่ งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้ใช้
ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๖)มาตรา ๒๗ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๘ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้ใช้
ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๕)

มาตรา ๒๘ เพื่อประโยชน์แก่ การประกันสังคมตามพระราชบัญญัติน้ ี จะตราพระราชกฤษฎี กาเพื่อ
สารวจปั ญหาและข้อมูลด้านแรงงานก็ได้
ในพระราชกฤษฎีกาตามวรรคหนึ่ งอย่างน้อยให้ระบุ(๑) วัตถุประสงค์ในการสารวจ(๒) เจ้าหน้าที่หรื อพนักงานเจ้าหน้าที่ที่จะทาการสารวจ(๓) กาหนดเวลาการใช้บงั คับพระราชกฤษฎีกา ซึ่ งจะต้องไม่เกินสองปี
มาตรา ๒๙ เมื่อได้ตราพระราชกฤษฎีกาตามมาตรา ๒๘ แล้ว ให้เลขาธิ การประกาศกาหนด(๑) แบบสารวจ(๒) ระยะเวลาที่เจ้าหน้าที่หรื อพนักงานเจ้าหน้าที่จะส่ งแบบสารวจให้แก่นายจ้าง(๓) กาหนดเวลาไม่น้อยกว่าสามสิ บวันให้นายจ้างต้องส่ งคื นแบบส ารวจที่ ได้กรอกรายการแล้วแก่
เจ้าหน้าที่หรื อพนักงานเจ้าหน้าที่ ซึ่งต้องระบุไว้ในแบบสารวจด้วย
การประกาศตามมาตรานี้ให้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา
มาตรา ๓๐ แบบสารวจตามมาตรา ๒๙(๑) ที่จะต้องส่ งไปยังนายจ้างให้ส่งโดยทางไปรษณี ยล์ งทะเบียน
ตอบรับ หรื อให้เจ้าหน้าที่หรื อพนักงานเจ้าหน้าที่นาไปส่ ง ณ ภูมิลาเนา หรื อถิ่นที่อยูห่ รื อสานักงานของนายจ้าง
ในระหว่างเวลาพระอาทิตย์ข้ ึนถึงพระอาทิตย์ตก หรื อในเวลาทาการของนายจ้าง ถ้าไม่พบนายจ้าง ณ ภูมิลาเนาหรื อถิ่ นที่อยู่ หรื อสานักงานของนายจ้างจะส่ งให้แก่บุคคลใดซึ่ งบรรลุ นิติภาวะแล้วและอยู่หรื อทางานในบ้านหรื อสานักงานที่ปรากฏว่าเป็ นของนายจ้างนั้นก็ได้
ถ้าไม่สามารถส่ งตามวิธีในวรรคหนึ่ งได้ ให้ใช้วิธีปิดแบบสารวจไว้ในที่ซ่ ึ งเห็ นได้ง่ายที่สานักงานของ
นายจ้าง เมื่อได้ดาเนิ นการดังกล่าวและเวลาได้ล่วงพ้นไปเกิ นสิ บห้าวันแล้ว ให้ถือว่านายจ้างได้รับแบบสารวจ
นั้นแล้ว
มาตรา ๓๑ เมื่อนายจ้างได้รับแบบสารวจแล้ว ให้นายจ้างกรอกรายการในแบบสารวจทุกข้อตามความเป็ นจริ ง แล้วส่ งแบบสารวจที่ได้กรอกรายการนั้นคืนให้เจ้าหน้าที่หรื อพนักงานเจ้าหน้าที่ภายในกาหนดเวลาตาม
มาตรา ๒๙(๓)มาตรา ๓๒ บรรดาข้อความหรื อตัวเลขที่ได้กรอกไว้ในแบบสารวจให้ถือเป็ นความลับ ห้ามมิให้ผซู ้ ่ ึ งมีหน้าที่ ปฏิ บตั ิ การตามพระราชบัญญัติน้ ี เปิ ดเผยข้อความหรื อตัวเลขนั้นแก่ บุคคลซึ่ งไม่มีหน้าที่ปฏิ บตั ิ การตาม

พระราชบัญญัติน้ ี เว้นแต่มีความจาเป็ นเพื่อประโยชน์แก่การประกันสังคม หรื อการคุม้ ครองแรงงาน หรื อเพื่อ
ประโยชน์แก่การสอบสวน หรื อการพิจารณาคดี

ลักษณะ ๒การประกันสั งคมหมวด ๑
การเป็ นผู้ประกันตน

มาตรา ๓๓ ให้ลูกจ้างซึ่ งมีอายุไม่ต่ากว่าสิ บห้าปี บริ บูรณ์และไม่เกินหกสิ บปี บริ บูรณ์เป็ นผูป้ ระกันตนลู กจ้างซึ่ งเป็ นผูป้ ระกันตนอยู่แล้วตามวรรคหนึ่ งเมื่ อมีอายุครบหกสิ บปี บริ บูรณ์ และยังเป็ นลู กจ้าง
ของนายจ้างซึ่ งอยูภ่ ายใต้บงั คับแห่งพระราชบัญญัติน้ ีให้ถือว่าลูกจ้างนั้นเป็ นผูป้ ระกันตนต่อไป(๗)มาตรา ๓๔ ให้นายจ้างซึ่ งมี ลูกจ้างที่ เป็ นผูป้ ระกันตนตามมาตรา ๓๓ ยื่นแบบรายการแสดงรายชื่ อผูป้ ระกันตน อัตราค่าจ้าง และข้อความอื่นตามแบบที่เลขาธิ การกาหนดต่อสานักงานภายในสามสิ บวันนับแต่
วันที่ลูกจ้างนั้นเป็ นผูป้ ระกันตน
มาตรา ๓๕ ในกรณี ที่ผปู ้ ระกอบกิ จการได้ว่าจ้างโดยวิธีเหมาค่าแรงมอบให้แก่บุคคลหนึ่ งบุคคลใดรับ
ช่วงไปควบคุมดู แลการทางานและรับผิดชอบจ่ายค่าจ้างให้แก่ลูกจ้างอีกทอดหนึ่ งก็ดี มอบหมายให้บุคคลหนึ่ งบุคคลใด เป็ นผูจ้ ดั หาลู กจ้างมาทางานอันมิใช่ การประกอบธุ รกิจจัดหางานก็ดีโดยการทางานนั้นเป็ นส่ วนหนึ่ งส่ วนใดในกระบวนการผลิ ตหรื อธุ รกิ จ ซึ่ งกระทาในสถานประกอบกิ จการหรื อสถานที่ทางานของผูป้ ระกอบ
กิจการและเครื่ องมือที่สาคัญสาหรับใช้ทางานนั้น ผูป้ ระกอบกิจการเป็ นผูจ้ ดั หา กรณี เช่นว่านี้ ผปู ้ ระกอบกิจการ
ย่อมอยูใ่ นฐานะนายจ้างซึ่ งมีหน้าที่ตอ้ งปฏิบตั ิตามพระราชบัญญัติน้ ีในกรณี ที่ผูร้ ั บเหมาค่าแรงตามวรรคหนึ่ ง เป็ นผูย้ ื่นแบบรายการต่อสานักงานตามมาตรา ๓๔ ในฐานะนายจ้าง ให้ผรู ้ ับเหมาค่าแรงมีหน้าที่ปฏิบตั ิตามพระราชบัญญัติน้ ี เช่นเดียวกับนายจ้าง ในกรณี เช่นว่านี้

มาตรา ๓๓ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๙ แห่ งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้ใช้
ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๗)

ให้ผปู ้ ระกอบกิจการหลุดพ้นจากความรับผิดในหนี้ เงินสมทบและเงินเพิ่มเพียงเท่าที่ผรู ้ ับเหมาค่าแรงได้นาส่ งสานักงาน(๘)มาตรา ๓๖ เมื่อนายจ้างยื่นแบบรายการตามมาตรา ๓๔ แล้วให้สานักงานออกหนังสื อสาคัญแสดงการ
ขึ้นทะเบียนประกันสังคมให้แก่ นายจ้าง และออกบัตรประกันสังคมให้แก่ลูกจ้าง ทั้งนี้ ตามแบบหลักเกณฑ์
และวิธีการที่กาหนดในกฎกระทรวง
มาตรา ๓๗ ในกรณี ที่ความปรากฏแก่สานักงานหรื อจากคาร้องของลูกจ้างว่านายจ้างไม่ยื่นแบบรายการ
ตามมาตรา ๓๔ หรื อยืน่ แบบรายการแล้ว แต่ไม่มีชื่อลูกจ้างบางคนซึ่ งเป็ นผูป้ ระกันตนตามมาตรา ๓๓ ในแบบ
รายการนั้น ให้สานักงานมีอานาจบันทึกรายละเอียดในแบบรายการตามมาตรา ๓๔ โดยพิจารณาจากหลักฐานที่
เกี่ ยวข้อง แล้วออกหนังสื อส าคัญแสดงการขึ้ นทะเบี ย นประกันสั งคมให้ แก่ นายจ้าง และหรื อออกบัต รประกันสังคมให้แก่ลูกจ้างตามมาตรา ๓๖ แล้วแต่กรณี
ในการดาเนิ นการตามวรรคหนึ่ ง เลขาธิ การหรื อผูซ้ ่ ึ งเลขาธิ การมอบหมาย จะดาเนิ นการสอบสวน
ก่อนก็ได้
มาตรา ๓๘ ความเป็ นผูป้ ระกันตนตามมาตรา ๓๓ สิ้ นสุ ดลง เมื่อผูป้ ระกันตนนั้น(๑) ตาย(๒) สิ้ นสภาพการเป็ นลูกจ้าง
ในกรณี ที่ผูป้ ระกันตนที่ สิ้นสภาพการเป็ นลู กจ้างตาม (๒) ได้ส่งเงิ นสมทบครบตามเงื่ อนเวลาที่ จะก่ อให้เกิ ดสิ ทธิ ตามบทบัญญัติใ นลักษณะ ๓ แล้ว ให้ผูน้ ้ นั มี สิทธิ ตามบทบัญญัติในหมวด ๒ หมวด ๓หมวด ๔ และหมวด ๕ ต่อไปอีกหกเดื อนนับแต่วนั ที่สิ้นสภาพการเป็ นลู กจ้าง หรื อตามระยะเวลาที่กาหนด
เพิม่ ขึ้นโดยพระราชกฤษฎีกา ซึ่ งต้องไม่เกินสิ บสองเดือนนับแต่วนั ที่สิ้นสภาพการเป็ นลูกจ้าง(๙)มาตรา ๓๙ ผูใ้ ดเคยเป็ นผูป้ ระกันตนตามมาตรา ๓๓ โดยจ่ายเงินสมทบมาแล้วไม่นอ้ ยกว่าสิ บสองเดื อนและต่อมาความเป็ นผูป้ ระกันตนได้สิ้นสุ ดลงตามมาตรา ๓๘(๒) ถ้าผูน้ ้ นั ประสงค์จะเป็ นผูป้ ระกันตนต่อไป ให้แสดงความจานงต่ อส านักงานตามระเบี ยบที่ เลขาธิ การก าหนด ภายในหกเดื อนนับแต่ วนั สิ้ นสุ ดความเป็ นผูป้ ระกันตน
มาตรา ๓๕ วรรคสอง เพิ่มเติมโดยมาตรา ๑๐ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ ดังที่พิมพ์
ไว้น้ ี(๘)มาตรา ๓๘ วรรคสอง ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๓ แห่ งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๒และให้ใช้ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๙)

จานวนเงิ นที่ใช้เป็ นฐานในการคานวณเงิ นสมทบที่ ผูป้ ระกันตนตามวรรคหนึ่ งต้องส่ งเข้ากองทุ นตามมาตรา ๔๖ วรรคสอง ให้เป็ นไปตามอัตราที่กาหนดในกฎกระทรวง ทั้งนี้ โดยให้คานึ งถึ งความเหมาะสมกับ
สภาพทางเศรษฐกิจในขณะนั้นด้วย
ให้ผปู ้ ระกันตนตามวรรคหนึ่งนาส่ งเงินสมทบเข้ากองทุนเดือนละครั้งภายในวันที่สิบห้าของเดือนถัดไป
ผูป้ ระกันตนตามวรรคหนึ่ งซึ่ งไม่ส่งเงิ นสมทบ หรื อส่ งไม่ครบจานวนภายในเวลาที่กาหนดตามวรรคสาม ต้องจ่ายเงิ นเพิ่มในอัตราร้ อยละสองต่อเดื อนของจานวนเงิ นสมทบที่ยงั มิ ได้นาส่ ง หรื อของจานวนเงิ นสมทบที่ยงั ขาดอยูน่ บั แต่วนั ถัดจากวันที่ตอ้ งนาส่ งเงินสมทบ สาหรับเศษของเดือนถ้าถึงสิ บห้าวันหรื อกว่านั้น
ให้นบั เป็ นหนึ่งเดือนถ้าน้อยกว่านั้นให้ปัดทิ้ง(๑๐)มาตรา ๔๐ บุคคลอื่นใดซึ่งมิใช่ลูกจ้างตามมาตรา ๓๓ จะสมัครเข้าเป็ นผูป้ ระกันตนตามพระราชบัญญัติ
นี้ก็ได้ โดยให้แสดงความจานงต่อสานักงาน
หลักเกณฑ์ และอัตราการจ่ายเงิ นสมทบ ประเภทของประโยชน์ทดแทนที่ จะได้รับตามมาตรา ๕๔ตลอดจนหลักเกณฑ์และเงื่อนไขแห่งสิ ทธิ ในการรับประโยชน์ทดแทนให้ตราเป็ นพระราชกฤษฎีกา
มาตรา ๔๑ ความเป็ นผูป้ ระกันตนตามมาตรา ๓๙ สิ้ นสุ ดลงเมื่อผูป้ ระกันตนนั้น(๑) ตาย(๒) ได้เป็ นผูป้ ระกันตนตามมาตรา ๓๓ อีก(๓) ลาออกจากความเป็ นผูป้ ระกันตนโดยการแสดงความจานงต่อสานักงาน(๔) ไม่ส่งเงินสมทบสามเดือนติดต่อกัน(๕) ภายในระยะเวลาสิ บสองเดือนส่ งเงินสมทบมาแล้วไม่ครบเก้าเดือน
การสิ้ นสุ ดความเป็ นผูป้ ระกันตนตาม (๔) สิ้ นสุ ดลงตั้งแต่เดือนแรกที่ไม่ส่งเงิ นสมทบ และการสิ้ นสุ ดความเป็ นผูป้ ระกันตนตาม (๕) สิ้ นสุ ดลงในเดือนที่ส่งเงินสมทบไม่ครบเก้าเดือน(๑๑)ในกรณี ที่ผปู ้ ระกันตนที่สิ้นสุ ดความเป็ นผูป้ ระกันตนตาม (๓) (๔) และ (๕) ได้ส่งเงินสมทบครบตาม
เงื่อนเวลาที่จะก่อให้เกิดสิ ทธิ ตามบทบัญญัติในลักษณะ ๓ แล้วให้ผนู ้ ้ นั มีสิทธิ ตามบทบัญญัติในหมวด๒ หมวด ๓ หมวด ๔ และหมวด ๕ ต่อไปอีกหกเดือนนับแต่วนั ที่สิ้นสุ ดความเป็ นผูป้ ระกันตน(๑๒)มาตรา ๓๙ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๑๒ แห่ งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้ใช้
ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๑๑)มาตรา ๔๑ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๑๓ แห่ งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้
ใช้ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๑๒)มาตรา ๔๑ วรรคสาม ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๔ แห่ งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๒และให้ใช้ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๑๐)

มาตรา ๔๒ เพื่อก่อสิ ทธิ แก่ผปู ้ ระกันตนในการขอรับประโยชน์ทดแทนตามบัญญัติลกั ษณะ ๓ ให้นบั
ระยะเวลาประกันตนตามมาตรา ๓๓ และหรื อมาตรา ๓๙ ทุกช่วงเข้าด้วยกัน
มาตรา ๔๓ กิจการใดที่อยู่ภายใต้บงั คับพระราชบัญญัติน้ ี แม้วา่ ภายหลังกิ จการนั้นจะมีจานวนลู กจ้าง
ลดลงเหลือน้อยกว่าจานวนที่กาหนดไว้ก็ตาม ให้กิจการดังกล่าวอยูภ่ ายใต้บงั คับพระราชบัญญัติน้ ี ต่อไปจนกว่า
จะเลิกกิจการ และให้ลูกจ้างที่เหลืออยูเ่ ป็ นผูป้ ระกันตนต่อไป ในกรณี ที่กิจการนั้นได้รับลูกจ้างใหม่เข้าทางานให้ลู กจ้างใหม่น้ นั เป็ นผูป้ ระกันตนตามพระราชบัญญัติน้ ี ด้วย แม้ว่าจานวนลู กจ้างรวมทั้งสิ้ นจะไม่ถึงจานวนที่
กาหนดไว้ก็ตาม
มาตรา ๔๔ ในกรณี ที่ขอ้ เท็จจริ งเกี่ยวกับข้อความในแบบรายการที่ได้ยื่นไว้ต่อสานักงานเปลี่ยนแปลงไป ให้นายจ้างแจ้งเป็ นหนังสื อต่อสานักงานตามระเบี ยบที่ เลขาธิ การกาหนด เพื่อขอเปลี่ ยนแปลงหรื อแก้ไข
เพิ่มเติมรายการภายในวันที่สิบห้าของเดือนถัดจากเดือนที่มีการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว
ให้นาความในมาตรา ๓๗ มาใช้บงั คับแก่กรณี ที่นายจ้างไม่ปฏิบตั ิตามมาตรานี้ โดยอนุ โลม(๑๓)มาตรา ๔๕ ในกรณี ที่หนังสื อสาคัญแสดงการขึ้นทะเบียนประกันสังคมหรื อบัตรประกันสังคมสู ญหายถูกทาลาย หรื อชารุ ดในสาระสาคัญ ให้นายจ้าง หรื อผูป้ ระกันตนยื่นคาขอรับใบแทนหนังสื อสาคัญแสดงการ
ขึ้นทะเบียนประกันสังคม หรื อใบแทนบัตรประกันสังคมแล้วแต่กรณี ต่อสานักงานภายในสิ บห้าวันนับแต่วนั ที่ได้ทราบถึงการสู ญหาย ถูกทาลายหรื อชารุ ดดังกล่าว ทั้งนี้ ตามระเบียบที่เลขาธิ การกาหนด
หมวด ๒
เงินสมทบ
มาตรา ๔๖ ให้รัฐบาล นายจ้าง และผูป้ ระกันตนตามมาตรา ๓๓ ออกเงินสมทบเข้ากองทุนเพื่อการจ่าย
ประโยชน์ทดแทนในกรณี ประสบอันตรายหรื อเจ็บป่ วย กรณี ทุพพลภาพ กรณี ตาย และกรณี คลอดบุตร ฝ่ ายละเท่ากันตามอัตราที่กาหนดในกฎกระทรวง แต่ตอ้ งไม่เกินอัตราเงินสมทบท้ายพระราชบัญญัติน้ ีให้รัฐบาล นายจ้าง และผูป้ ระกันตนตามมาตรา ๓๓ ออกเงินสมทบเข้ากองทุนเพื่อการจ่ายประโยชน์
ทดแทนในกรณี สงเคราะห์บุตร กรณี ชราภาพ และกรณี วา่ งงานตามอัตราที่กาหนดในกฎกระทรวง แต่ตอ้ งไม่เกินอัตราเงินสมทบท้ายพระราชบัญญัติน้ ีมาตรา ๔๔ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๑๔ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้
ใช้ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๑๓)

สาหรับการประกันตนตามมาตรา ๓๙ ให้รัฐบาลและผูป้ ระกันตนออกเงินสมทบเข้ากองทุนโดยรัฐบาล
ออกหนึ่ งเท่า และผูป้ ระกันตนออกสองเท่าของอัตราเงิ นสมทบที่แต่ละฝ่ ายต้องออกตามที่กาหนดในวรรคหนึ่ งและวรรคสอง
การกาหนดอัตราเงินสมทบตามวรรคหนึ่งและวรรคสอง ให้กาหนดโดยคานึ งถึงประโยชน์ทดแทนและ
ค่าใช้จ่ายในการบริ หารงานของสานักงานตามมาตรา ๒๔ค่าจ้างขั้นต่าและขั้นสู งที่ใช้เป็ นฐานในการคานวณเงินสมทบของผูป้ ระกันตนตามมาตรา ๓๓ แต่ละคน
ให้เป็ นไปตามที่กาหนดในกฎกระทรวง ในการคานวณเงิ นสมทบของผูป้ ระกันตนแต่ละคนสาหรับเศษของเงิน
สมทบที่มีจานวนตั้งแต่ห้าสิ บสตางค์ข้ ึนไปให้นบั เป็ นหนึ่ งบาทถ้าน้อยกว่านั้นให้ปัดทิ้ง ในกรณี ที่ผูป้ ระกันตน
ทางานกับนายจ้างหลายรายให้คานวณเงินสมทบจากค่าจ้้างที่ได้รับจากนายจ้างแต่ละราย(๑๔)มาตรา ๔๗ ทุกครั้งที่มีการจ่ายค่าจ้างให้นายจ้างหักค่าจ้างของผูป้ ระกันตนตามจานวนที่จะต้องนาส่ งเป็ นเงิ นสมทบในส่ วนของผูป้ ระกันตนตามมาตรา ๔๖ และเมื่ อนายจ้างได้ดาเนิ นการดังกล่ าวแล้วให้ถื อว่าผูป้ ระกันตนได้จ่ายเงินสมทบแล้วตั้งแต่วนั ที่นายจ้างหักค่าจ้าง
ให้นายจ้างนาเงิ นสมทบในส่ วนของผูป้ ระกันตนที่ได้หักไว้ตามวรรคหนึ่ ง และเงินสมทบในส่ วนของ
นายจ้างส่ งให้แก่สานักงานภายในวันที่สิบห้าของเดื อนถัดจากเดื อนที่มีการหักเงิ นสมทบไว้พร้ อมทั้งยื่นรายการ
แสดงการส่ งเงินสมทบตามแบบที่เลขาธิ การกาหนด
ถ้านายจ้างไม่จ่ายค่าจ้างตามกาหนดเวลาที่ตอ้ งจ่าย ให้นายจ้างมีหน้าที่นาส่ งเงินสมทบตามที่บญั ญัติไว้
ในวรรคสอง โดยถือเสมือนว่ามีการจ่ายค่าจ้างแล้ว
ในกรณี ที่นายจ้างนาเงิ นสมทบในส่ วนของผูป้ ระกันตน หรื อเงินสมทบในส่ วนของนายจ้างส่ งให้้แก่
สานักงานเกินจานวนที่ตอ้ งชาระ ให้นายจ้างหรื อผูป้ ระกันตนยื่น
คาร้องขอรับเงินในส่ วนที่เกิ นคืนได้ตามระเบียบที่เลขาธิ การกาหนด ถ้านายจ้างหรื อผูป้ ระกันตนมิได้เรี ยกเอาเงินดังกล่าวคืนภายในหนึ่ งปี นับแต่วนั ที่นาส่ งเงิ นสมทบ หรื อไม่มารับเงิ นคืนภายในหนึ่ งปี นับแต่วนั ที่ได้รับแจ้งให้มารับเงิน ให้เงิ นนั้นตกเป็ นของกองทุน(๑๕)มาตรา ๔๗ ทวิ ในกรณี ที่นายจ้างไม่นาส่ งเงินสมทบหรื อนาส่ งไม่ครบตามกาหนดเวลาในมาตรา ๔๗วรรคสอง ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีคาเตือนเป็ นหนังสื อให้นายจ้างนาเงิ นสมทบที่คา้ งชาระและเงิ นเพิ่มมาชาระ
ภายในกาหนดไม่นอ้ ยกว่าสามสิ บวันนับแต่วนั ที่ได้รับหนังสื อนั้น ถ้านายจ้างได้รับคาเตือนดังกล่าวแล้วแต่ยงั ไม่มาตรา ๔๖ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๕ แห่ งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๒ และให้ใช้
ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๑๕)มาตรา ๔๗ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๑๖ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้
ใช้ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๑๔)

นาเงิ นสมทบที่คา้ งชาระและเงิ นเพิ่มมาชาระภายในกาหนด ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอานาจประเมิ นเงิ นสมทบ
และแจ้งเป็ นหนังสื อให้นายจ้างนาส่ งได้ ดังนี้(๑) ถ้านายจ้างเคยนาส่ งเงิ นสมทบมาแล้วให้ถือว่าจานวนเงิ นสมทบที่ นายจ้างมี หน้าที่ นาส่ งในเดื อนต่อมาแต่ละเดือนมีจานวนเท่ากับจานวนเงินสมทบในเดือนที่นายจ้างได้นาส่ งแล้วเดือนสุ ดท้ายเต็มเดือน(๒) ถ้านายจ้างซึ่ งมีหน้าที่ ตามพระราชบัญญัติน้ ี แต่ไม่ยื่นแบบรายการตามมาตรา ๓๔ หรื อยื่นแบบ
รายการตามมาตรา ๓๔ แล้ว แต่ไม่เคยนาส่ งเงินสมทบหรื อยื่นแบบรายการตามมาตรา ๓๔ โดยแจ้งจานวนและ
รายชื่ อลูกจ้างน้อยกว่าจานวนลูกจ้างที่มีอยู่จริ ง ให้ประเมินเงิ นสมทบจากแบบรายการที่นายจ้างเคยยื่นไว้ หรื อจากจานวนลูกจ้างที่พนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจพบแล้วแต่กรณี โดยถือว่าลูกจ้างแต่ละคนได้รับค่าจ้างเป็ นรายเดื อนในอัตราที่ได้เคยมีการยื่นแบบรายการไว้ แต่ถา้ ไม่เคยมีการยื่นแบบรายการหรื อยื่นแบบรายการไม่ครบถ้วน ให้ถือว่าลูกจ้างแต่ละคนได้รับค่าจ้างรายเดือนไม่นอ้ ยกว่าอัตราค่าจ้างขั้นต่ารายวันตามกฎหมายว่าด้วยการคุม้ ครองแรงงานที่ใช้บงั คับอยูใ่ นท้องที่น้ นั คูณด้วยสามสิ บในกรณี ที่มีการพิสูจน์ได้ภายในสองปี นับแต่วนั ที่ มีการแจ้งการประเมิ นเงิ นสมทบตามวรรคหนึ่ งว่าจานวนเงิ นสมทบที่ แท้จริ งที่ นายจ้างมี หน้าที่ ต้องน าส่ งมี จ านวนมากกว่าหรื อน้อยกว่าจานวนเงิ นสมทบที่
พนักงานเจ้าหน้าที่ประเมินไว้ตาม (๑) หรื อ (๒) ให้สานักงานมีหนังสื อแจ้งผลการพิสูจน์ให้นายจ้างทราบ
ภายในสามสิ บวันนับแต่วนั ที่ทราบผลการพิสูจน์เพื่อให้นายจ้างนาส่ งเงินสมทบเพิ่มเติมภายในสามสิ บวันนับแต่
วันที่ได้รับแจ้ง หรื อยื่นคาขอต่อสานักงานเพื่อขอให้คืนเงิ นสมทบ ถ้านายจ้างไม่มารับเงิ นดังกล่าวคืนภายใน
หนึ่งปี นับแต่วนั ที่ทราบผลการพิสูจน์ให้เงินนั้นตกเป็ นของกองทุน
การนาส่ งคาเตื อน การแจ้งจานวนเงิ นสมทบที่ ประเมิ นได้และการแจ้งผลการพิสูจน์ให้นาความใน
มาตรา ๓๐ มาใช้บงั คับโดยอนุโลม(๑๖)มาตรา ๔๘ ในกรณี ที่ผูป้ ระกันตนทางานกับนายจ้างหลายรายให้นายจ้างทุ กรายมี หน้าที่ปฏิ บ ตั ิ ตามมาตรา ๔๖ และมาตรา ๔๗มาตรา ๔๙ นายจ้างซึ่ งไม่นาส่ งเงิ นสมทบในส่ วนของตนหรื อในส่ วนของผูป้ ระกันตนหรื อส่ งไม่ครบ
จานวนภายในเวลาที่กาหนดตามมาตรา ๔๗ ต้องจ่ายเงินเพิ่มในอัตราร้อยละสองต่อเดือนของจานวนเงินสมทบที่ นายจ้างยังมิ ได้นาส่ ง หรื อของจานวนเงิ นสมทบที่ ย งั ขาดอยู่ นับแต่ วนั ถัดจากวันที่ ต้องนาส่ งเงิ นสมทบ
สาหรับเศษของเดือนถ้าถึงสิ บห้าวันหรื อกว่านั้นให้นบั เป็ นหนึ่ งเดือน ถ้าน้อยกว่านั้นให้ปัดทิ้ง
ในกรณี ที่นายจ้างมิได้หักค่าจ้างของผูป้ ระกันตนเพื่อส่ งเป็ นเงิ นสมทบ หรื อหักไว้แล้ว แต่ยงั ไม่ครบ
จานวนตามมาตรา ๔๗ วรรคหนึ่ ง ให้นายจ้างรับผิดใช้เงินที่ตอ้ งส่ งเป็ นเงินสมทบในส่ วนของผูป้ ระกันตนเต็ม

(๑๖)มาตรา ๔๗ ทวิ เพิ่มเติมโดยมาตรา ๑๗ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ ดังที่พิมพ์ไว้น้ ีจานวน และต้องจ่ายเงิ นเพิ่มในเงิ นจานวนนี้ ตามวรรคหนึ่ งนับแต่วนั ถัดจากวันที่ตอ้ งนาส่ งเงิ นสมทบ และใน
กรณี เช่นว่านี้สิทธิ ที่ผปู ้ ระกันตนพึงได้รับคงมีเสมือนหนึ่งว่าผูป้ ระกันตนได้ส่งเงินสมทบแล้ว
มาตรา ๕๐ เลขาธิ การมี อานาจออกคาสั่งเป็ นหนังสื อให้ยึด อายัดและขายทอดตลาดทรั พย์สินของ
นายจ้างซึ่ งไม่นาส่ งเงินสมทบและหรื อเงินเพิ่ม หรื อนาส่ งไม่ครบจานวนตามมาตรา ๔๙ ทั้งนี้ เพียงเท่าที่จาเป็ นเพื่อให้ได้รับเงินที่คา้ งชาระ
การมีคาสั่งให้ยึด อายัด หรื อขายทอดตลาดทรัพย์สินตามวรรคหนึ่ งจะกระทาได้ต่อเมื่อได้ส่งคาเตื อนเป็ นหนังสื อให้นายจ้างนาเงิ นสมทบและหรื อเงิ นเพิ่มที่คา้ งมาชาระภายในกาหนดไม่น้อยกว่าสามสิ บวันนับแต่
วันที่ได้รับหนังสื อนั้น และนายจ้างไม่ชาระภายในกาหนด
หลักเกณฑ์และวิธีการยึด อายัด และขายทอดตลาดทรัพย์สินตามวรรคหนึ่ งให้เป็ นไปตามระเบี ยบที่
รัฐมนตรี กาหนด ทั้งนี้ ให้นาหลักเกณฑ์และวิธีการตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บงั คับโดย
อนุโลม
เงินที่ได้จากการขายทอดตลาดดังกล่าว ให้หกั ไว้เป็ นค่าใช้จ่ายในการยึด อายัด และขายทอดตลาด และชาระเงินสมทบและเงินเพิ่มที่คา้ งชาระ ถ้ามีเงินเหลือให้คืนแก่นายจ้างโดยเร็ วถ้านายจ้างมิได้เรี ยกเอาเงินที่เหลือ
คืนภายในห้าปี ให้ตกเป็ นของกองทุน
มาตรา ๕๑ หนี้ ที่ เกิ ดจากการไม่ ช าระเงิ นสมทบและหรื อเงิ นเพิ่ ม ให้ส านักงานมี บุ ริมสิ ทธิ เหนื อทรัพย์สินทั้งหมดของนายจ้างซึ่ งเป็ นลูกหนี้ ในลาดับเดี ยวกับบุริมสิ ทธิ ในมูลค่าภาษีอากรตามประมวลกฎหมาย
แพ่งและพาณิ ชย์มาตรา ๕๒ ในกรณี ที่ นายจ้างเป็ นผูร้ ั บเหมาช่ วงให้ผูร้ ั บเหมาช่ วงถัดขึ้ นไปหากมี ตลอดสายจนถึ งผูร้ ั บเหมาชั้นต้นร่ วมรั บผิดกับผูร้ ั บเหมาช่ วงซึ่ งเป็ นนายจ้างในเงิ นสมทบ ซึ่ งนายจ้างมี หน้าที่ ต้องจ่ ายตาม
พระราชบัญญัติน้ ีมาตรา ๕๓ ให้นาบทบัญญัติมาตรา ๔๙ มาตรา ๕๐ และมาตรา ๕๑ มาใช้บงั คับโดยอนุ โลมแก่
ผูร้ ับเหมาช่วงตามมาตรา ๕๒ ซึ่ งไม่นาส่ งเงินสมทบหรื อส่ งไม่ครบจานวนภายในเวลาที่กาหนด(๑๗)ลักษณะ ๓ประโยชน์ ทดแทน
มาตรา ๕๓ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๑๘ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้
ใช้ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๑๗)

หมวด ๑บททัว่ ไปมาตรา ๕๔ ผูป้ ระกันตนหรื อบุ คคลตามมาตรา ๗๓ มี สิ ทธิ ได้รับประโยชน์ทดแทนจากกองทุ นดังต่อไปนี้(๑) ประโยชน์ทดแทนในกรณี ประสบอันตรายหรื อเจ็บป่ วย(๒) ประโยชน์ทดแทนในกรณี คลอดบุตร(๓) ประโยชน์ทดแทนในกรณี ทุพพลภาพ(๔) ประโยชน์ทดแทนในกรณี ตาย(๕) ประโยชน์ทดแทนในกรณี สงเคราะห์บุตร(๖) ประโยชน์ทดแทนในกรณี ชราภาพ(๗) ประโยชน์ทดแทนในกรณี วา่ งงาน ยกเว้นผูป้ ระกันตนตามมาตรา ๓๙มาตรา ๕๕ ในกรณี ที่นายจ้างได้จดั สวัสดิ การเกี่ ยวกับกรณี ประสบอันตรายหรื อเจ็บป่ วยหรื อกรณี
ทุพพลภาพ หรื อกรณี ตายอันมิใช่ เนื่ องจากการทางาน หรื อกรณี คลอดบุตรหรื อกรณี สงเคราะห์บุตร หรื อกรณี
ชราภาพ หรื อกรณี วา่ งงาน ก่อนวันที่พระราชบัญญัติน้ ีใช้บงั คับให้แก่ลูกจ้างซึ่ งเป็ นผูป้ ระกันตนตามมาตรา ๓๓ที่ เข้าทางานก่ อนวันที่ พระราชบัญญัติน้ ี ใช้บงั คับ ถ้าสวัสดิ การนั้น มี กรณี ใดที่ จ่ายในอัตราสู งกว่าประโยชน์
ทดแทนตามพระราชบัญญัติน้ ี ให้นายจ้างนั้นนาระเบียบข้อบังคับเกี่ ยวกับการทางาน สัญญาจ้างแรงงาน หรื อข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง ซึ่ งกาหนดสวัสดิการที่วา่ นั้นมาแสดงต่อคณะกรรมการ เพื่อขอลดส่ วนอัตราเงิน
สมทบในประเภทประโยชน์ท ดแทนที่ นายจ้างได้จดั สวัสดิ การให้แล้วจากอัตราเงิ นสมทบที่ ผูป้ ระกันตนและ
นายจ้างนั้นต้องจ่ายเข้ากองทุ นตามมาตรา ๔๖ และให้นายจ้างใช้อตั ราเงิ นสมทบในส่ วนที่ เหลื อภายหลังคิ ดส่ วนลดดังกล่ าวแล้วมาคานวณเงิ นสมทบในส่ วนของผูป้ ระกันตน และเงิ นสมทบในส่ วนของนายจ้างที่ ยงั มีหน้าที่ตอ้ งส่ งเข้ากองทุน เพื่อการจ่ายประโยชน์ทดแทนในส่ วนอื่นต่อไป
การขอลดส่ วนอัตราเงินสมทบและการพิจารณาหักส่ วนลดอัตราเงินสมทบตามวรรคหนึ่ งให้เป็ นไปตาม
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่คณะกรรมการกาหนด
มาตรา ๕๖ ผูป้ ระกันตนหรื อบุคคลอื่ นใดเห็ นว่าตนมีสิทธิ ได้รับประโยชน์ทดแทนในกรณี ใดตามที่
บัญญัติไว้ในมาตรา ๕๔ และประสงค์จะขอรั บประโยชน์ทดแทนนั้น ให้ยื่นคาขอรั บประโยชน์ทดแทนต่ อสานักงานตามระเบียบที่เลขาธิ การกาหนดภายในหนึ่ งปี นับแต่วนั ที่มีสิทธิ ขอรับประโยชน์ทดแทนนั้น และให้
เลขาธิ การหรื อผูซ้ ่ ึ งเลขาธิ การมอบหมายพิจารณาสัง่ การโดยเร็ วประโยชน์ทดแทนตามวรรคหนึ่งที่เป็ นตัวเงิน ถ้าผูป้ ระกันตนหรื อบุคคลซึ่ งมีสิทธิ ไม่มารับภายในสองปี
นับแต่วนั ที่ได้รับแจ้งจากสานักงานให้เงินนั้นตกเป็ นของกองทุน(๑๘)มาตรา ๕๗ การคานวณค่าจ้างรายวันในการจ่ายเงิ นทดแทนการขาดรายได้ให้แก่ผปู ้ ระกันตนตาม
มาตรา ๓๓ ให้คานวณโดยนาค่าจ้างสามเดือนแรกของค่าจ้างที่ใช้เป็ นฐานในการคานวณเงินสมทบที่นายจ้าง
นาส่ งสานักงานแล้วย้อนหลังเก้าเดือนหารด้วยเก้าสิ บ แต่ถา้ ผูป้ ระกันตนมีหลักฐานพิสูจน์ได้วา่ ถ้านาค่าจ้าง
ของสามเดือนอื่ นในระยะเวลา
เก้าเดือนนั้นมาคานวณแล้วจะมีจานวนสู งกว่า ก็ให้นาค่าจ้างสามเดื อนนั้นหารด้วยเก้าสิ บ หรื อในกรณี ที่ผูป้ ระกันตนยังส่ งเงิ นสมทบไม่ครบเก้าเดื อนให้นาค่าจ้างสามเดื อนสุ ดท้าย
ที่ใช้เป็ นฐานในการคานวณเงินสมทบที่นายจ้างได้นาส่ งสานักงานแล้วหารด้วยเก้าสิ บ เป็ นเกณฑ์
คานวณสาหรับการคานวณค่าจ้างรายวันในการจ่ายเงินทดแทนการขาดรายได้ให้แก่ผปู ้ ระกันตนตามมาตรา ๓๙นั้น ให้คานวณโดยเฉลี่ยจากจานวนเงินที่ใช้เป็ นฐานในการคานวณเงินสมทบตามมาตรา ๓๙ วรรคสอง(๑๙)มาตรา ๕๘ การรั บประโยชน์ทดแทนตามพระราชบัญญัติน้ ี ในกรณี ที่ เป็ นบริ การทางการแพทย์
ผูป้ ระกันตนหรื อคู่สมรสของผูป้ ระกันตนจะต้องรับบริ การทางการแพทย์จากสถานพยาบาลตามมาตรา ๕๙รายละเอียด และเงื่อนไขเกี่ยวกับบริ การทางการแพทย์ที่ผปู ้ ระกันตน หรื อคู่สมรสของผูป้ ระกันตนจะ
ได้รับ ให้เป็ นไปตามระเบียบที่เลขาธิ การกาหนดโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ
มาตรา ๕๙ ให้เลขาธิ การประกาศในราชกิ จจานุ เบกษาก าหนดเขตท้องที่ และชื่ อสถานพยาบาลที่
ผูป้ ระกันตนหรื อคู่สมรสของผูป้ ระกันตนมีสิทธิ ไปรับบริ การทางการแพทย์ได้ผู ป้ ระกันตนหรื อคู่ สมรสของผู ป้ ระกันตนซึ่ งมี สิ ทธิ ได้รั บบริ การทางการแพทย์ ถ้าท างานหรื อมีภูมิลาเนาอยูใ่ นเขตท้องที่ใดให้ไปรับบริ การทางการแพทย์จากสถานพยาบาลตามวรรคหนึ่ งที่อยูใ่ นเขตท้องที่น้ นัเว้นแต่ในกรณี ที่ในเขตท้องที่ น้ ันไม่มี สถานพยาบาลตามวรรคหนึ่ ง หรื อมี แต่ ผูป้ ระกันตนหรื อคู่ สมรสของ
ผูป้ ระกันตนมีเหตุผลสมควรที่ไม่สามารถไปรับบริ การทางการแพทย์จากสถานพยาบาลดังกล่าวได้ ก็ให้ไปรับบริ การทางการแพทย์จากสถานพยาบาลตามวรรคหนึ่งที่อยูใ่ นเขตท้องที่อื่นได้

มาตรา ๕๖ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๑๙ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้
ใช้ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๑๙)มาตรา ๕๗ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๒๐ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้
ใช้ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๑๘)

ในกรณี ที่ผูป้ ระกันตนหรื อคู่สมรสของผูป้ ระกันตนไปรับบริ การทางการแพทย์จากสถานพยาบาลอื่ นนอกจากที่กาหนดไว้ในวรรคสอง ให้ผูป้ ระกันตนมีสิทธิ ได้รับเงิ นทดแทนค่าบริ การทางการแพทย์ที่ตอ้ งจ่ ายให้แก่สถานพยาบาลอื่นนั้น ตามจานวนที่สานักงานกาหนด โดยคานึ งถึ งสภาพของการประสบอันตรายหรื อเจ็บป่ วย การคลอดบุตร สภาพทางเศรษฐกิ จของแต่ละเขตท้องที่ และลักษณะของการบริ การทางการแพทย์ที่
ได้รับ ทั้งนี้ จะต้องไม่เกินอัตราที่คณะกรรมการการแพทย์กาหนดโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ
มาตรา ๖๐ ในกรณี ที่ ผู ป้ ระกันตนหรื อคู่ สมรสของผู ้ป ระกันตนไปรั บ บริ การทางการแพทย์จ ากสถานพยาบาลแล้วละเลยหรื อไม่ปฏิ บตั ิตามคาแนะนาหรื อคาสั่งของแพทย์โดยไม่มีเหตุอนั สมควร เลขาธิ การหรื อผูซ้ ่ ึ งเลขาธิ การมอบหมายจะสั่ งลดประโยชน์ ทดแทนก็ ได้ ทั้งนี้ โดยความเห็ นชอบของคณะกรรมการ
การแพทย์
มาตรา ๖๑ ผูป้ ระกันตนหรื อบุคคลตามมาตรา ๓๘ วรรคสอง มาตรา ๗๓ หรื อมาตรา ๗๓ ทวิไม่มีสิทธิ ได้รับประโยชน์ทดแทนเมื่อปรากฏว่าการประสบอันตรายหรื อเจ็บป่ วย หรื อทุพพลภาพ หรื อการตายนั้นเกิดขึ้นเพราะเหตุที่บุคคลดังกล่าวจงใจก่อให้เกิดขึ้นหรื อยินยอมให้ผอู ้ ื่นก่อให้เกิดขึ้น(๒๐)มาตรา ๖๑ ทวิ ในกรณี ที่ผปู ้ ระกันตนมีสิทธิ ได้รับเงิ นทดแทนการขาดรายได้ตามมาตรา ๖๔ และมาตรา ๗๑ หรื อเงินสงเคราะห์การหยุดงานเพื่อการคลอดบุตรตามมาตรา ๖๗ ในเวลาเดี ยวกัน ให้มีสิทธิ
ขอรับเงินทดแทนการขาดรายได้หรื อเงินสงเคราะห์การหยุดงานเพื่อการคลอดบุตรในประเภทใดประเภทหนึ่ง
ได้เพียงประเภทเดียว โดยให้แสดงความจานงตามแบบที่เลขาธิ การกาหนด(๒๑)หมวด ๒
ประโยชน์ ทดแทนในกรณีประสบอันตรายหรื อเจ็บป่ วยมาตรา ๖๑ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๒๑ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้
ใช้ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๒๑)มาตรา ๖๑ ทวิ เพิ่มเติมโดยมาตรา ๒๒ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๒๐)

มาตรา ๖๒ ผูป้ ระกันตนมีสิทธิ ได้รับประโยชน์ทดแทนในกรณี ประสบอันตรายหรื อเจ็บป่ วยอันมิ ใช่เนื่ องจากการทางาน ต่อเมื่อภายในระยะเวลาสิ บห้าเดือนก่อนวันรับบริ การทางการแพทย์ผปู ้ ระกันตนได้จ่ายเงิ นสมทบมาแล้วไม่นอ้ ยกว่าสามเดือน (๒๒)มาตรา ๖๓ ประโยชน์ทดแทนในกรณี ประสบอันตรายหรื อเจ็บป่ วยอันมิใช่เนื่องจากการทางานได้แก่(๑) ค่าตรวจวินิจฉัยโรค(๒) ค่าบาบัดทางการแพทย์(๓) ค่ากินอยูแ่ ละรักษาพยาบาลในสถานพยาบาล(๔) ค่ายาและค่าเวชภัณฑ์(๕) ค่ารถพยาบาลหรื อค่าพาหนะรับส่ งผูป้ ่ วย(๖) ค่าบริ การอื่นที่จาเป็ นทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และอัตราที่คณะกรรมการการแพทย์กาหนดโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ
ผูป้ ระกันตนที่ ตอ้ งหยุดงานเพื่ อการรั กษาพยาบาลตามค าสั่งของแพทย์ให้ได้รับเงิ นทดแทนการขาด
รายได้ตามเกณฑ์ที่กาหนดไว้ในมาตรา ๖๔ ด้วยมาตรา ๖๔ ในกรณี ที่ ผูป้ ระกันตนประสบอันตรายหรื อเจ็บ ป่ วยอันมิ ใ ช่ เนื่ องจากการท างานให้
ผูป้ ระกันตนมีสิทธิ ได้รับเงินทดแทนการขาดรายได้ในอัตราร้อยละห้าสิ บของค่าจ้างตามมาตรา ๕๗ สาหรับ
การที่ผปู ้ ระกันตนต้องหยุดงานเพื่อการรักษาพยาบาลตามคาสั่งของแพทย์ครั้งหนึ่ งไม่เกิ นเก้าสิ บวัน และใน
ระยะเวลาหนึ่ งปี ปฏิ ทินต้องไม่เกิ นหนึ่ งร้ อยแปดสิ บวัน เว้นแต่การเจ็บป่ วยด้วยโรคเรื้ อรังตามที่กาหนดใน
กฎกระทรวงก็ให้มีสิทธิ ได้รับเงินทดแทนการขาดรายได้เกินหนึ่ งร้อยแปดสิ บวัน แต่ไม่เกินสามร้อยหกสิ บห้าวัน
ระยะเวลาได้รับเงินทดแทนการขาดรายได้ ให้เริ่ มนับแต่วนั แรกที่ตอ้ งหยุดงานตามคาสั่งของแพทย์
จนถึ งวันสุ ดท้ายที่ แพทย์กาหนดให้หยุดงาน หรื อจนถึ งวันสุ ดท้ายที่หยุดงานในกรณี ผูป้ ระกันตนกลับเข้า
ทางานก่อนครบกาหนดเวลาตามคาสั่งของแพทย์แต่ไม่เกินระยะเวลาที่กาหนดในวรรคหนึ่ง
ในกรณี ที่ผปู ้ ระกันตนมีสิทธิ ได้รับค่าจ้างจากนายจ้างในระหว่างหยุดงาน เพื่อการรักษาพยาบาลตาม
กฎหมายว่าด้วยการคุม้ ครองแรงงานหรื อมีสิทธิ ตามระเบียบข้อบังคับเกี่ยวกับการทางาน สัญญาจ้างแรงงานหรื อข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างแล้วแต่กรณี ผูป้ ระกันตนไม่มีสิทธิ ได้รับเงินทดแทนตามวรรคหนึ่งจนกว่าสิ ทธิ ได้รับเงินค่าจ้างนั้นได้สิ้นสุ ดลง จึงจะมีสิทธิ ได้รับเงินทดแทนดังกล่าวเท่าระยะเวลาที่คงเหลือ และถ้าเงิ นค่าจ้างที่ได้รับจากนายจ้างในกรณี ใดน้อยกว่าเงิ นทดแทนการขาดรายได้จากกองทุ น ผูป้ ระกันตนมี สิทธิ
ได้รับเงินทดแทนจากกองทุนในส่ วนที่ขาดด้วย

มาตรา ๖๒ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๒๓ แห่ งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้ใช้ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๒๒)

หมวด ๓ประโยชน์ ทดแทนในกรณีคลอดบุตร
มาตรา ๖๕ ผูป้ ระกันตนมีสิทธิ ได้รับประโยชน์ทดแทนในกรณี คลอดบุตรสาหรับตนเองหรื อภริ ยาหรื อสาหรับหญิงซึ่ งอยูก่ ิ นด้วยกันฉันสามีภริ ยากับผูป้ ระกันตนโดยเปิ ดเผย ตามระเบียบที่เลขาธิ การกาหนดถ้า ผู ป้ ระกัน ตนไม่ มี ภ ริ ย า ทั้ง นี้ ต่ อ เมื่ อ ภายในระยะเวลาสิ บ ห้ า เดื อ นก่ อ นวัน รั บ บริ ก ารทางการแพทย์
ผูป้ ระกันตนได้จ่ายเงินสมทบมาแล้วไม่นอ้ ยกว่าเจ็ดเดือน
ประโยชน์ทดแทนในกรณี คลอดบุตร ให้ผปู ้ ระกันตนแต่ละคนมีสิทธิ ได้รับสาหรับการคลอดบุตรไม่
เกินสองครั้ง(๒๓)มาตรา ๖๖ ประโยชน์ทดแทนในกรณี คลอดบุตร ได้แก่(๑) ค่าตรวจและรับฝากครรภ์(๒) ค่าบาบัดทางการแพทย์(๓) ค่ายาและค่าเวชภัณฑ์(๔) ค่าทาคลอด(๕) ค่ากินอยูแ่ ละรักษาพยาบาลในสถานพยาบาล(๖) ค่าบริ บาลและค่ารักษาพยาบาลทารกแรกเกิด(๗) ค่ารถพยาบาลหรื อค่าพาหนะรับส่ งผูป้ ่ วย(๘) ค่าบริ การอื่นที่จาเป็ นทั้ง นี้ ตามหลั ก เกณฑ์ แ ละอัต ราที่ ค ณะกรรมการการแพทย์ก าหนดโดยความเห็ น ชอบของ
คณะกรรมการ
ผูป้ ระกันตนซึ่ งต้องหยุดงานเพื่อการคลอดบุตรให้ได้รับเงินสงเคราะห์การหยุดงานเพื่อการคลอดบุตร
ตามเกณฑ์ที่กาหนดไว้ในมาตรา ๖๗ ด้วย(๒๔)มาตรา ๖๕ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๒๔ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้
ใช้ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๒๔)มาตรา ๖๖ วรรคสาม ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๒๕ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗และให้ใช้ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๒๓)

มาตรา ๖๗ ในกรณี ที่ ผูป้ ระกันตนหยุดงานเพื่ อการคลอดบุ ตร ให้ผูป้ ระกันตนมี สิท ธิ ไ ด้รับ เงิ นสงเคราะห์การหยุดงานเพื่อการคลอดบุตรไม่เกิ นสองครั้งเป็ นการเหมาจ่ายในอัตราครั้งละร้ อยละห้าสิ บของค่าจ้างตามมาตรา ๕๗ เป็ นเวลาเก้าสิ บวัน(๒๕)มาตรา ๖๘ ในกรณี ที่ผปู ้ ระกันตนหรื อคู่สมรสของผูป้ ระกันตนไม่สามารถรับประโยชน์ทดแทนตาม
มาตรา ๖๖ ได้ เนื่ องจากผูป้ ระกันตนหรื อคู่สมรสของผูป้ ระกันตนไม่ได้คลอดบุตรในสถานพยาบาลตาม
มาตรา ๕๙ ให้ผปู ้ ระกันตนได้รับประโยชน์ทดแทนการคลอดบุตร ตามหลักเกณฑ์และอัตราที่คณะกรรมการ
การแพทย์กาหนดโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ
หมวด ๔
ประโยชน์ ทดแทนในกรณีทุพพลภาพ
มาตรา ๖๙ ผูป้ ระกันตนมี สิทธิ ได้รับประโยชน์ ทดแทนในกรณี ทุพพลภาพอันมิ ใช่ เนื่ องจากการ
ทางาน ต่อเมื่อภายในระยะเวลาสิ บห้าเดื อนก่อนทุพพลภาพผูป้ ระกันตนได้จ่ายเงิ นสมทบมาแล้วไม่น้อยกว่า
สามเดือน(๒๖)มาตรา ๗๐ ประโยชน์ทดแทนในกรณี ทุพพลภาพ ได้แก่(๑) ค่าตรวจวินิจฉัยโรค(๒) ค่าบาบัดทางการแพทย์(๓) ค่ายาและค่าเวชภัณฑ์(๔) ค่ากินอยูแ่ ละรักษาพยาบาลในสถานพยาบาล(๕) ค่ารถพยาบาลหรื อค่าพาหนะรับส่ งผูท้ ุพพลภาพ(๖) ค่าฟื้ นฟูสมรรถภาพทางร่ างกาย จิตใจและอาชีพ(๗) ค่าบริ การอื่นที่จาเป็ นทั้ง นี้ ตามหลั ก เกณฑ์ แ ละอัต ราที่ ค ณะกรรมการการแพทย์ก าหนดโดยความเห็ น ชอบของ
คณะกรรมการ
มาตรา ๖๗ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๒๖ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้
ใช้ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๒๖)มาตรา ๖๙ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๒๗ แห่ งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้
ใช้ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๒๕)

มาตรา ๗๑ ในกรณี ที่ผปู ้ ระกันตนทุพพลภาพอันมิใช่เนื่ องจากการทางานให้มีสิทธิ ได้รับเงินทดแทน
การขาดรายได้ในอัตราร้อยละห้าสิ บของค่าจ้างตามมาตรา ๕๗ ตลอดชีวติ (๒๗)มาตรา ๗๒ ในกรณี ที่คณะกรรมการการแพทย์วินิจฉัยว่าการทุพพลภาพของผูป้ ระกันตนได้รับการฟื้ นฟูตามมาตรา ๗๐(๖) จนมีสภาพดีข้ ึนแล้ว ให้เลขาธิ การหรื อผูซ้ ่ ึ งเลขาธิ การมอบหมายพิจารณาสั่งลดเงิน
ทดแทนการขาดรายได้เนื่ องจากการทุพพลภาพได้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการการแพทย์
กาหนดโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ
ในกรณี ที่ได้มีการลดเงิ นทดแทนการขาดรายได้ตามวรรคหนึ่ งไปแล้ว ต่อมาในภายหลังปรากฏว่า
เหตุทุพพลภาพนั้นมีสภาพเสื่ อมลง ถ้าคณะกรรมการการแพทย์วนิ ิ จฉัยว่าการทุพพลภาพนั้นเสื่ อมลงไปจากที่
เคยวินิจฉัยไว้ตามวรรคหนึ่ง ให้เลขาธิการพิจารณาเพิ่มเงินทดแทนการขาดรายได้น้ นั ได้(๒๘)หมวด ๕
ประโยชน์ ทดแทนในกรณีตาย

มาตรา ๗๓ ในกรณี ที่ผปู ้ ระกันตนถึงแก่ความตายโดยมิใช่ประสบอันตรายหรื อเจ็บป่ วยเนื่ องจากการ
ทางาน ถ้าภายในระยะเวลาหกเดือนก่อนถึงแก่ความตายผูป้ ระกันตนได้จ่ายเงินสมทบมาแล้วไม่นอ้ ยกว่าหนึ่ งเดือน ให้จ่ายประโยชน์ทดแทนในกรณี ตาย ดังนี้(๑) เงินค่าทาศพตามอัตราที่กาหนดในกฎกระทรวง แต่ตอ้ งไม่นอ้ ยกว่าหนึ่ งร้อยเท่าของอัตราสู งสุ ดของค่าจ้างขั้นต่ารายวัน ตามกฎหมายว่าด้วยการคุม้ ครองแรงงาน ให้จ่ายให้แก่บุคคลตามลาดับ ดังนี้(ก) บุคคลซึ่งผูป้ ระกันตนทาหนังสื อระบุให้เป็ นผูจ้ ดั การศพ และได้เป็ นผูจ้ ดั การศพผูป้ ระกันตน(ข) สามี ภริ ยา บิ ดามารดา หรื อบุ ตรของผูป้ ระกันตนซึ่ งมี หลักฐานแสดงว่าเป็ นผูจ้ ดั การศพ
ผูป้ ระกันตน(ค) บุคคลอื่นซึ่ งมีหลักฐานแสดงว่าเป็ นผูจ้ ดั การศพผูป้ ระกันตน(๒) เงิ นสงเคราะห์กรณี ที่ผูป้ ระกันตนถึ งแก่ ความตาย ให้จ่ายแก่บุคคลซึ่ งผูป้ ระกันตนทาหนังสื อระบุให้เป็ นผูม้ ีสิทธิ ได้รับเงินสงเคราะห์น้ นั แต่ถา้ ผูป้ ระกันตนมิได้มีหนังสื อระบุไว้ก็ให้นามาเฉลี่ยจ่ายให้แก่
สามีภริ ยา บิดามารดา หรื อบุตรของผูป้ ระกันตนในจานวนที่เท่ากัน ดังนี้
มาตรา ๗๑ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๒๘ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้
ใช้ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๒๘)มาตรา ๗๒ วรรคสอง เพิ่มเติมโดยมาตรา ๒๙ แห่ งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ ดังที่
พิมพ์ไว้น้ ี(๒๗)

(ก) ถ้าก่อนถึ งแก่ความตาย ผูป้ ระกันตนได้ส่งเงิ นสมทบมาแล้วตั้งแต่สามสิ บหกเดื อนขึ้นไป
แต่ไม่ถึงสิ บปี ให้จ่ายเงิ นสงเคราะห์ เป็ นจานวนเท่ากับร้ อยละห้าสิ บของค่าจ้างรายเดื อนที่ คานวณได้ตาม
มาตรา ๕๗ คูณด้วยสาม(ข) ถ้าก่อนถึ งแก่ความตาย ผูป้ ระกันตนได้ส่งเงิ นสมทบมาแล้วตั้งแต่สิบปี ขึ้นไป ให้จ่ายเงิ นสงเคราะห์เป็ นจานวนเท่ากับร้อยละห้าสิ บของค่าจ้างรายเดือนที่คานวณได้ตามมาตรา ๕๗ คูณด้วยสิ บ(๒๙)มาตรา ๗๓ ทวิ ในกรณี ที่ผปู ้ ระกันตนที่ทุพพลภาพตามมาตรา ๗๑ ถึงแก่ความตายให้นาความใน
มาตรา ๗๓ มาใช้บงั คับโดยอนุโลม โดยให้นาเงินทดแทนการขาดรายได้ที่ผปู ้ ระกันตนได้รับในเดือนสุ ดท้าย
ก่อนถึงแก่ความตายมาเป็ นเกณฑ์ในการคานวณ
ในกรณี ที่ผูป้ ระกันตนที่ทุพพลภาพนั้นอยู่ในข่ายที่จะได้รับเงิ นค่าทาศพ และเงิ นสงเคราะห์กรณี ที่ผูป้ ระกันตนถึงแก่ความตายในฐานะที่เป็ นผูป้ ระกันตนและในฐานะที่เป็ นผูป้ ระกันตนที่ทุพพลภาพตามวรรค
หนึ่ งในเวลาเดี ยวกัน ให้มีสิทธิ ได้รับเงินค่าทาศพและเงินสงเคราะห์กรณี ที่ผูป้ ระกันตนถึ งแก่ความตายตาม
มาตรา ๗๓ เพียงทางเดียว(๓๐)หมวด ๖
ประโยชน์ ทดแทนในกรณีสงเคราะห์ บุตรมาตรา ๗๔ ผูป้ ระกันตนมี สิ ท ธิ ไ ด้รั บ ประโยชน์ ท ดแทนในกรณี ส งเคราะห์ บุ ต รต่ อเมื่ อภายใน
ระยะเวลาสามสิ บหกเดื อนก่อนเดื อนที่มีสิทธิ ได้รับประโยชน์ทดแทน ผูป้ ระกันตนได้จ่ายเงิ นสมทบมาแล้ว
ไม่นอ้ ยกว่าสิ บสองเดือน(๓๑)มาตรา ๗๕ ประโยชน์ทดแทนในกรณี สงเคราะห์บุตร ได้แก่(๑) ค่าสงเคราะห์ความเป็ นอยูข่ องบุตร(๒) ค่าเล่าเรี ยนบุตร(๓) ค่ารักษาพยาบาลบุตร(๔) ค่าสงเคราะห์อื่นที่จาเป็ นมาตรา ๗๓ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๓๐ แห่ งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้
ใช้ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๓๐)มาตรา ๗๓ ทวิ เพิ่มเติมโดยมาตรา ๓๑ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๓๑)มาตรา ๗๔ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๒ และให้ใช้
ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๒๙)

ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และอัตราที่กาหนดในกฎกระทรวง
มาตรา ๗๕ ทวิ ในกรณี ที่ผูป้ ระกันตนซึ่ งมี สิทธิ ได้รับประโยชน์ทดแทนในกรณี สงเคราะห์ บุตรตามมารา ๗๔ หากผูป้ ระกันตนนั้นเป็ นผูท้ ุพพลภาพซึ่ งมีสิทธิ ได้รับประโยชน์ทดแทนในกรณี ทุพพลภาพหรื อถึงแก่ความตาย ให้ผปู ้ ระกันตนซึ่ งเป็ นผูท้ ุพพลภาพนั้น หรื อบุคคลตามมาตรา ๗๕ จัตวา มีสิทธิ ได้รับ
ประโยชน์ทดแทนในกรณี สงเคราะห์บุตรด้วย(๓๒)มาตรา ๗๕ ตรี ให้ผปู ้ ระกันตนมีสิทธิได้รับประโยชน์ทดแทนในกรณี สงเคราะห์บุตรสาหรับ บุตรชอบด้วยกฎหมายซึ่ งมีอายุตามที่กาหนดในกฎกระทรวงแต่ตอ้ งไม่เกินสิ บห้าปี บริ บูรณ์ จานวนคราวละไม่เกิน
สองคน บุตรชอบด้วยกฎหมายดังกล่าวไม่รวมถึงบุตรบุญธรรมหรื อบุตรซึ่ งได้ยกให้เป็ นบุตรบุญธรรมของ
บุคคลอื่น
ในกรณี ที่ บิ ดาและมารดาเป็ นผูป้ ระกันตน ให้บิ ดาหรื อมารดาฝ่ ายใดฝ่ ายหนึ่ งเป็ นผูม้ ี สิท ธิ ไ ด้รับ
ประโยชน์ทดแทนในกรณี สงเคราะห์บุตรเพียงฝ่ ายเดียว เว้นแต่เมื่อมีการจดทะเบียนหย่าหรื อแยกกันอยู่และ
บุตรอยูใ่ นความอุปการะของผูป้ ระกันตนฝ่ ายใดให้ผปู ้ ระกันตนฝ่ ายนั้นเป็ นผูม้ ีสิทธิ ได้รับ
หลัก เกณฑ์ วิ ธี ก าร และเงื่ อ นไขในการจ่ า ยเงิ น สงเคราะห์ บุ ต ร ให้ เ ป็ นไปตามที่ ก าหนดใน
กฎกระทรวง(๓๓)มาตรา ๗๕ จั ต วา ในกรณี ที่ ผู ป้ ระกัน ตนถึ ง แก่ ค วามตาย ให้ จ่ า ยประโยชน์ ท ดแทนในกรณี
สงเคราะห์บุตรแก่บุคคลตามลาดับ ดังนี้(๑) สามีหรื อภริ ยาของผูป้ ระกันตน หรื อบุคคลซึ่ งอยูร่ ่ วมกันฉันสามีภริ ยากับผูป้ ระกันตนโดยเปิ ดเผยตามระเบียบที่เลขาธิ การกาหนด และเป็ นผูใ้ ช้อานาจปกครองบุตร(๒) ผูอ้ ุปการะบุตรของผูป้ ระกันตน ในกรณี บุคคลตาม (๑) มิได้เป็ นผูอ้ ุปการะบุตร หรื อถูกถอน
อานาจปกครอง หรื อถึงแก่ความตาย(๓๔)หมวด ๗
ประโยชน์ ทดแทนในกรณีชราภาพ

มาตรา ๗๕ ทวิ เพิ่มเติมโดยมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๒ ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๓๓)มาตรา ๗๕ ตรี เพิ่มเติมโดยมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๒ ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๓๔)มาตรา ๗๕ จัตวา เพิ่มเติมโดยมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๒ ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๓๒)

มาตรา ๗๖ ผูป้ ระกันตนมี สิ ท ธิ ไ ด้รับ ประโยชน์ ท ดแทนในกรณี ช ราภาพต่ อเมื่ อผูป้ ระกันตนได้
จ่ายเงิ นสมทบมาแล้วไม่น้อยกว่าหนึ่ งร้ อยแปดสิ บเดื อน ไม่ว่าระยะเวลาหนึ่ งร้ อยแปดสิ บเดื อนจะติดต่อกันหรื อไม่ก็ตาม(๓๕)มาตรา ๗๗ ประโยชน์ทดแทนในกรณี ชราภาพ ได้แก่(๑) เงินเลี้ยงชีพรายเดือน เรี ยกว่า เงินบานาญชราภาพ หรื อ(๒) เงินบาเหน็จที่จ่ายให้ครั้งเดียว เรี ยกว่า เงินบาเหน็จชราภาพ
หลักเกณฑ์ วิธีการ ระยะเวลา และอัตราการจ่ายประโยชน์ทดแทนในกรณี ชราภาพตามวรรคหนึ่ งให้เป็ นไปตามที่กาหนดในกฎกระทรวง(๓๖)มาตรา ๗๗ ทวิ ในกรณี ที่ผปู ้ ระกันตนจ่ายเงินสมทบมาแล้วไม่นอ้ ยกว่าหนึ่งร้อยแปดสิ บเดือน ให้มีสิ ทธิ ได้รับเงินบานาญชราภาพตั้งแต่เดือนถัดจากเดือนที่อายุครบห้าสิ บห้าปี บริ บูรณ์ เว้นแต่เมื่อมีอายุครบห้าสิ บห้าปี บริ บูรณ์ และความเป็ นผูป้ ระกันตนยังไม่สิ้นสุ ดลงตามมาตรา ๓๘ หรื อมาตรา ๔๑ ให้ผูน้ ้ นั มีสิทธิ
ได้รับตั้งแต่เดือนถัดจากเดือนที่ความเป็ นผูป้ ระกันตนสิ้ นสุ ดลงในกรณี ที่ผูป้ ระกันตนจ่ายเงิ นสมทบไม่ ครบหนึ่ ง ร้ อยแปดสิ บ เดื อนและความเป็ นผูป้ ระกัน ตนได้สิ้ นสุ ดลงตามมาตรา ๓๘ หรื อมาตรา ๔๑ ให้ผนู ้ ้ นั มีสิทธิ ได้รับเงินบาเหน็จชราภาพ(๓๗)มาตรา ๗๗ ตรี ในกรณี ที่บุคคลซึ่ งได้รับเงิ นบานาญชราภาพได้กลับเข้าเป็ นผูป้ ระกันตนให้งดการ
จ่ายเงิ นบานาญชราภาพของบุคคลดังกล่าวจนกว่าความเป็ นผูป้ ระกันตนได้สิ้นสุ ดลงตามมาตรา ๓๘ หรื อมาตรา ๔๑ แล้วแต่กรณี
ในกรณี ที่ความเป็ นผูป้ ระกันตนสิ้ นสุ ดลงด้วยเหตุอื่นนอกจากถึงแก่ความตายให้ผนู ้ ้ นั มีสิทธิ ได้รับเงิน
บานาญชราภาพ
ในกรณี ที่ความเป็ นผูป้ ระกันตนสิ้ นสุ ดลงเนื่ องจากผูป้ ระกันตนถึงแก่ความตายให้ทายาทผูม้ ีสิทธิ ของผูน้ ้ นั ตามมาตรา ๗๗ จัตวา มีสิทธิได้รับเงินบาเหน็จชราภาพ(๓๘)มาตรา ๗๖ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๘ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๒ และให้ใช้
ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๓๖)มาตรา ๗๗ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๘ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๒ และให้ใช้
ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๓๗)มาตรา ๗๗ ทวิ เพิ่มเติมโดยมาตรา ๙ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๒ ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๓๘)มาตรา ๗๗ ตรี เพิ่มเติมโดยมาตรา ๙ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๒ ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๓๕)

มาตรา ๗๗ จัตวา ในกรณี ผปู ้ ระกันตนซึ่ งมีสิทธิ ได้รับประโยชน์ทดแทนในกรณี ชราภาพตามมาตรา๗๗ ทวิ ถึ งแก่ ความตายก่ อนที่ จะได้รับประโยชน์ทดแทน หรื อผูร้ ั บเงิ นบานาญชราภาพถึ งแก่ ความตาย
ภายในหกสิ บเดือนนับแต่เดือนที่มีสิทธิ ได้รับเงินบานาญชราภาพ ให้ทายาทของผูน้ ้ นั มีสิทธิ ได้รับเงินบาเหน็จ
ชราภาพ
ทายาทผูม้ ีสิทธิ ตามวรรคหนึ่ง ได้แก่(๑) บุตรชอบด้วยกฎหมาย ยกเว้นบุตรบุญธรรมหรื อบุตรซึ่ งได้ยกให้เป็ นบุ ตรบุญธรรมของบุคคล
อื่นให้ได้รับสองส่ วน ถ้าผูป้ ระกันตนที่ตายมีบุตรตั้งแต่สามคนขึ้นไปให้ได้รับสามส่ วน(๒) สามีหรื อภริ ยาให้ได้รับหนึ่งส่ วน และ(๓) บิดามารดา หรื อบิดา หรื อมารดาที่มีชีวติ อยูใ่ ห้ได้รับหนึ่งส่ วนในกรณี ที่ไม่มีทายาทในอนุ มาตราใด หรื อทายาทนั้นได้ตายไปเสี ยก่อนให้แบ่งเงินตามมาตรา ๗๗(๒)ในระหว่างทายาทผูม้ ีสิทธิ ในอนุมาตราที่มีทายาทผูม้ ีสิทธิ ได้รับ(๓๙)มาตรา ๗๗ เบญจ ในกรณี ที่ผูป้ ระกันตนมีสิทธิ ได้รับเงิ นทดแทนการขาดรายได้ตามมาตรา ๗๑และเงินบานาญชราภาพในเวลาเดียวกัน ให้ผปู ้ ระกันตนได้รับเงินทดแทนการขาดรายได้ตามมาตรา ๗๑ และเงินบาเหน็จชราภาพแทน
ในกรณี ที่ ผู ้ป ระกัน ตนได้ รั บ เงิ น บ านาญชราภาพไปแล้ ว และต่ อ มาเป็ นผู ้ทุ พ พลภาพภายใน
กาหนดเวลาตามมาตรา ๓๘ วรรคสอง ให้งดการจ่ายเงิ นบานาญชราภาพและให้จ่ายเงิ นบาเหน็จชราภาพแทน ทั้งนี้ ให้หกั เงินบานาญชราภาพที่ได้รับไปแล้วก่อนการเป็ นผูท้ ุพพลภาพออกจากเงินบาเหน็จชราภาพที่
ผูน้ ้ นั มีสิทธิ ได้รับ แล้วนาเงินที่หกั นั้นส่ งเข้ากองทุน(๔๐)หมวด ๘
ประโยชน์ ทดแทนในกรณีว่างงาน

มาตรา ๗๘ ลู ก จ้า งซึ่ งเป็ นผู ป้ ระกัน ตนมี สิ ท ธิ ไ ด้รั บ ประโยชน์ ท ดแทนในกรณี ว่า งงานต่ อ เมื่ อผูป้ ระกันตนได้จ่ายเงิ นสมทบมาแล้วไม่น้อยกว่าหกเดื อน และต้องอยูภ่ ายในระยะเวลาสิ บห้าเดื อนก่อนการ
ว่างงาน และจะต้องเป็ นผูท้ ี่อยูใ่ นเงื่อนไขดังต่อไปนี้

(๓๙)
(๔๐)

มาตรา ๗๗ จัตวา เพิ่มเติมโดยมาตรา ๙ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๒ ดังที่พิมพ์ไว้น้ ีมาตรา ๗๗ เบญจ เพิ่มเติมโดยมาตรา ๙ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๒ ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี

(๑) เป็ นผูม้ ีความสามารถในการทางาน พร้ อมที่จะทางานที่เหมาะสมตามที่จดั หาให้ หรื อต้องไม่
ปฏิเสธการฝึ กงาน และได้ข้ ึนทะเบียนไว้ที่สานักจัดหางานของรัฐ โดยต้องไปรายงานตัวไม่นอ้ ยกว่าเดื อนละหนึ่งครั้ง(๒) การที่ ผูป้ ระกันตนว่างงานต้องมิ ใช่ ถูกเลิ กจ้างเนื่ องจากทุ จริ ตต่อหน้าที่ หรื อกระทาความผิด
อาญาโดยเจตนาแก่ นายจ้าง หรื อจงใจทาให้นายจ้างได้รับความเสี ยหาย หรื อฝ่ าฝื นข้อบังคับหรื อระเบียบ
เกี่ยวกับการทางาน หรื อคาสั่งอันชอบด้วยกฎหมายในกรณี ร้ายแรง หรื อละทิ้งหน้าที่เป็ นเวลาเจ็ดวันทางาน
ติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอนั สมควร หรื อประมาทเลิ นเล่อเป็ นเหตุให้นายจ้างได้รับความเสี ยหายอย่างร้ ายแรงหรื อได้รับ โทษจาคุ ก ตามค าพิ พ ากษาถึ ง ที่ สุ ดให้จ าคุ ก เว้นแต่ เป็ นโทษส าหรั บ ความผิ ดที่ ไ ด้ก ระท าโดยประมาทหรื อความผิดลหุโทษ(๓) ต้องมิใช่ผมู ้ ีสิทธิ ได้รับประโยชน์ทดแทนในกรณี ชราภาพตามหมวด ๗ ในลักษณะนี้
มาตรา ๗๙ ให้ผูป้ ระกันตนมี สิทธิ ได้รับประโยชน์ทดแทนการว่างงานตั้งแต่วนั ที่ แปดนับ แต่ วนัว่างงานจากการทางานกับนายจ้างรายสุ ดท้าย ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และอัตราที่กาหนดในกฎกระทรวง
ลักษณะ ๔พนักงานเจ้ าหน้ าทีแ่ ละการตรวจตราและควบคุม

มาตรา ๘๐ ในการปฏิบตั ิการตามหน้าที่ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอานาจ ดังต่อไปนี้(๑) เข้าไปในสถานประกอบการ หรื อสานักงานของนายจ้าง สถานที่ทางานของลูกจ้างในระหว่าง
เวลาพระอาทิ ตย์ข้ ึ นถึ งพระอาทิ ตย์ตกหรื อในระหว่างเวลาทาการ เพื่อตรวจสอบหรื อสอบถามข้อเท็จจริ งตรวจสอบทรัพย์สินหรื อเอกสารหลักฐานอื่น ถ่ายภาพ ถ่ายสาเนาเอกสารที่เกี่ยวกับการจ้าง การจ่ายค่าจ้าง
ทะเบี ย นลู ก จ้า ง การจ่ า ยเงิ นสมทบ และเอกสารอื่ นที่ เกี่ ย วข้อง หรื อนาเอกสารหลัก ฐานที่ เกี่ ย วข้องไป
ตรวจสอบ หรื อกระทาการอย่างอื่ นตามสมควรเพื่ อให้ไ ด้ข ้อเท็จจริ งในอันที่ จะปฏิ บตั ิ ก ารให้เป็ นไปตาม
พระราชบัญญัติน้ ี(๒) ค้นสถานที่หรื อยานพาหนะใดๆ ที่มีขอ้ สงสัยโดยมีเหตุอนั ควรเชื่ อว่ามีทรัพย์สินของนายจ้างซึ่ง
ไม่นาส่ งเงินสมทบและหรื อเงินเพิ่ม หรื อนาส่ งไม่ครบจานวน โดยให้กระทาในระหว่างเวลาทาการ หรื อในระหว่าง
เวลาพระอาทิตย์ข้ ึนถึงพระอาทิตย์ตก เว้นแต่การค้นในระหว่างเวลาดังกล่าวยังไม่แล้วเสร็ จจะกระทาต่อไปก็ได้(๓) มีหนังสื อสอบถามหรื อเรี ยกบุ คคลใดมาให้ถอ้ ยคาหรื อให้ส่งเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้อง หรื อสิ่ งอื่นที่จาเป็ นมาเพื่อประกอบการพิจารณา ทั้งนี้ ให้นาความในมาตรา ๓๐ มาใช้บงั คับโดยอนุโลม(๔) ยึดหรื ออายัดทรัพย์สินของนายจ้างตามคาสั่งของเลขาธิ การ ตามมาตรา ๕๐ ในกรณี ที่นายจ้าง
ไม่นาส่ งเงินสมทบและหรื อเงินเพิ่ม หรื อนาส่ งไม่ครบจานวน

ในการปฏิ บตั ิตามวรรคหนึ่ ง พนักงานเจ้าหน้าที่ จะนาข้าราชการ หรื อลู กจ้างในสานักงานไปช่ วยปฏิบตั ิงานด้วยก็ได้
มาตรา ๘๑ ในการปฏิบตั ิหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา ๘๐ ให้บุคคลซึ่ งเกี่ยวข้องอานวย
ความสะดวกตามสมควร
มาตรา ๘๒ ในการปฏิบตั ิหน้าที่ พนักงานเจ้าหน้าที่ตอ้ งแสดงบัตรประจาตัว
บัตรประจาตัวพนักงานเจ้าหน้าที่ ให้เป็ นไปตามแบบที่รัฐมนตรี กาหนด
มาตรา ๘๓ ในการปฏิ บตั ิหน้าที่ ตามพระราชบัญญัติน้ ี ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ เป็ นเจ้าพนักงานตาม
ประมวลกฎหมายอาญา
มาตรา ๘๔ เพื่อประโยชน์ ใ นการตรวจตรา และควบคุ มงานอันเกี่ ย วกับการประกันสัง คม ให้นายจ้างจัดให้มีทะเบียนผูป้ ระกันตนและให้เก็บรักษาไว้ ณ สถานที่ทางานของนายจ้างพร้อมที่จะให้พนักงาน
เจ้าหน้าที่ตรวจได้
ทะเบียนผูป้ ระกันตนตามวรรคหนึ่ง ให้เป็ นไปตามแบบที่เลขาธิ การกาหนด
มาตรา ๘๔ ทวิ กาหนดเวลาตามที่บญั ญัติไว้ในมาตรา ๓๙ มาตรา ๔๕ มาตรา ๔๗ มาตรา ๔๗ ทวิและมาตรา ๕๖ ถ้าผูม้ ีหน้าที่ปฏิบตั ิตามกาหนดเวลานั้นมิได้อยูใ่ นประเทศ หรื อมีเหตุจาเป็ นจนไม่สามารถจะปฏิ บตั ิตามกาหนดเวลานั้นได้ และได้ยื่นคาร้ องก่อนสิ้ นกาหนดเวลานั้นเพื่อขอขยายหรื อเลื่ อนกาหนดเวลา
โดยแสดงเหตุแห่ งความจาเป็ น เมื่อเลขาธิ การเห็ นเป็ นการสมควรจะขยายหรื อเลื่ อนกาหนดเวลาออกไปได้
ตามความจาเป็ นแก่กรณี แต่ท้ งั นี้ตอ้ งไม่เกินไปกว่าหนึ่งเท่าของระยะเวลาตามที่กาหนดไว้ในมาตรานั้นๆ
การขยายเวลาตามที่กาหนดไว้ในมาตรา ๓๙ หรื อมาตรา ๔๗ ไม่เป็ นเหตุให้ลดหรื องดเงินเพิ่ม(๔๑)ลักษณะ ๕การอุทธรณ์

(๔๑)มาตรา ๘๔ ทวิ เพิ่มเติมโดยมาตรา ๓๒ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ ดังที่พิมพ์ไว้น้ ีมาตรา ๘๕ นายจ้าง ผูป้ ระกันตน หรื อบุคคลอื่นใด ซึ่ งไม่พอใจในคาสั่งของเลขาธิ การ หรื อของพนักงานเจ้าหน้าที่ซ่ ึ งสั่งการตามพระราชบัญญัติน้ ี เว้นแต่เป็ นคาสั่งตามมาตรา ๕๐ ให้มีสิทธิ อุทธรณ์เป็ นหนังสื อต่อคณะกรรมการอุทธรณ์ได้ภายในสามสิ บวันนับแต่วนั ที่ได้รับแจ้งคาสั่งดังกล่าว(๔๒)หลักเกณฑ์และวิธีการยืน่ อุทธรณ์ ให้เป็ นไปตามที่กาหนดในกฎกระทรวง
มาตรา ๘๖ ให้มีคณะกรรมการอุทธรณ์คณะหนึ่งซึ่งรัฐมนตรี แต่งตั้งประกอบด้วย ประธานกรรมการ
หนึ่ งคนและกรรมการอื่นซึ่ งเป็ นผูท้ รงคุ ณวุฒิทางกฎหมาย ผูท้ รงคุ ณวุฒิทางการแพทย์ ผูท้ รงคุ ณวุฒิทาง
ระบบงานประกันสังคม ผูท้ รงคุณวุฒิทางการแรงงาน ผูแ้ ทนฝ่ ายนายจ้างสามคน และผูแ้ ทนฝ่ ายลูกจ้างสามคน และให้ผแู ้ ทนสานักงานเป็ นกรรมการและเลขานุการ ซึ่ งทั้งคณะมีจานวนรวมกันไม่เกินสิ บสามคน
มาตรา ๘๗ ให้คณะกรรมการอุทธรณ์มีอานาจหน้าที่พิจารณาวินิจฉัยอุทธรณ์ที่ยื่นตามมาตรา ๘๕เมื่อคณะกรรมการอุทธรณ์พิจารณาวินิจฉัยอุทธรณ์แล้วให้แจ้งคาวินิจฉัยนั้นเป็ นหนังสื อให้ผอู ้ ุทธรณ์
ทราบคาวินิจฉัย ของคณะกรรมการอุ ท ธรณ์ น้ นั ถ้า ผูอ้ ุ ท ธรณ์ ไ ม่พ อใจให้มีสิ ทธิ นาคดี ไปสู่ ศ าลแรงงาน
ภายในสามสิ บวันนับแต่วนั ที่ได้รับแจ้งคาวินิจฉัย แต่ถา้ ไม่นาคดี ไปสู่ ศาลแรงงานภายในกาหนดระยะเวลา
ดังกล่าว ให้คาวินิจฉัยของคณะกรรมการอุทธรณ์เป็ นที่สุด
มาตรา ๘๘ การอุทธรณ์ไม่เป็ นการทุเลาการปฏิบตั ิตามคาสั่งของเลขาธิ การหรื อพนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่ งสั่งการตามพระราชบัญญัติน้ ี เว้นแต่กรณี ที่ผูอ้ ุทธรณ์ได้ยื่นคาร้ องต่อเลขาธิ การขอให้ทุเลาการปฏิบตั ิ ตามคาสั่งนั้นไว้ก่อน ถ้าเลขาธิ การเห็ นสมควรจะสั่งให้ทุเลาการปฏิ บตั ิ ตามคาสั่งดังกล่าวไว้ เพื่อรอคาวินิจฉัย
อุทธรณ์ก็ได้
มาตรา ๘๙ คณะกรรมการอุทธรณ์มีอานาจแต่งตั้งคณะอนุ กรรมการเพื่อช่วยเหลือในการดาเนิ นการอย่างใดอย่างหนึ่ งตามที่ ม อบหมายได้ เมื่ อคณะอนุ กรรมการปฏิ บตั ิ ตามที่ ได้รับมอบหมายแล้ว ให้เสนอ
ความเห็นหรื อรายงานต่อคณะกรรมการอุทธรณ์
การประชุมของคณะอนุกรรมการ ให้นาความในมาตรา ๑๓ มาใช้บงั คับโดยอนุโลม
มาตรา ๙๐ ให้กรรมการอุทธรณ์อยูใ่ นตาแหน่งคราวละสองปี
กรรมการซึ่ งพ้นจากตาแหน่งอาจได้รับแต่งตั้งอีกได้แต่จะแต่งตั้งติดต่อกันเกินสองวาระไม่ได้
มาตรา ๙๑ ให้นาบทบัญญัติมาตรา ๑๑ มาตรา ๑๒ มาตรา ๑๓ และมาตรา ๑๗ มาใช้บงั คับแก่
คณะกรรมการอุทธรณ์โดยอนุโลม
มาตรา ๘๕ วรรคหนึ่ง ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๓๓ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗และให้ใช้ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๔๒)

ลักษณะ ๖บทกาหนดโทษ

มาตรา ๙๒ ผูใ้ ดไม่ ใ ห้ถ้อยค าหรื อ ไม่ ส่ ง เอกสาร หลัก ฐาน หรื อข้อมู ล ที่ จาเป็ นตามค าสั่ ง ของคณะกรรมการ คณะกรรมการการแพทย์ คณะกรรมการอุทธรณ์ คณะอนุกรรมการ หรื อพนักงานเจ้าหน้าที่
ต้องระวางโทษจาคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรื อปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรื อทั้งจาทั้งปรับ
มาตรา ๙๓ ผูใ้ ดโดยเจตนาไม่กรอกรายการในแบบสารวจ กรอกรายการในแบบสารวจไม่ครบถ้วนหรื อไม่ส่งแบบสารวจคืนภายในเวลาที่กาหนด ต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท
มาตรา ๙๔ ผูใ้ ดกรอกข้อความหรื อตัวเลขในแบบสารวจโดยรู ้อยูว่ า่ เป็ นเท็จ ต้องระวางโทษจาคุกไม่
เกินหกเดือน หรื อปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรื อทั้งจาทั้งปรับ
มาตรา ๙๕ ผูใ้ ดฝ่ าฝื นมาตรา ๓๒ ต้องระวางโทษจาคุกไม่เกินหกเดือน หรื อปรับไม่เกินสองหมื่น
บาทหรื อทั้งจาทั้งปรับ
มาตรา ๙๖ นายจ้างผูใ้ ดโดยเจตนาไม่ยื่นแบบรายการต่อสานักงานภายในกาหนดเวลาตามมาตรา๓๔ หรื อไม่แจ้งเป็ นหนังสื อต่อสานักงานขอเปลี่ยนแปลง หรื อแก้ไขเพิ่มเติมรายการภายในกาหนดเวลาตาม
มาตรา ๔๔ ต้องระวางโทษจาคุกไม่เกินหกเดือน หรื อปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรื อทั้งจาทั้งปรับ(๔๓)ถ้าการกระทาความผิดตามวรรคหนึ่ งเป็ นความผิดต่อเนื่ อง ผูก้ ระทาต้องระวางโทษปรับอีกวันละไม่
เกินห้าพันบาทตลอดระยะเวลาที่ยงั ฝ่ าฝื นหรื อไม่ปฏิบตั ิตามมาตรา ๙๗ นายจ้างผูใ้ ดยืน่ แบบรายการตามมาตรา ๓๔ หรื อแจ้งเป็ นหนังสื อขอเปลี่ยนแปลง หรื อแก้ไ ขเพิ่ ม เติ ม รายการตามมาตรา ๔๔ โดยเจตนากรอกข้อความเป็ นเท็จในแบบรายการ หรื อแจ้ง การมาตรา ๙๖ วรรคหนึ่ง ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๓๔ แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗และให้ใช้ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๔๓)

เปลี่ยนแปลงข้อเท็จจริ งเป็ นเท็จในหนังสื อแจ้งขอเปลี่ยนแปลงหรื อแก้ไขเพิ่มเติม ต้องระวางโทษจาคุกไม่เกิน
หกเดือนหรื อปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรื อทั้งจาทั้งปรับ(๔๔)มาตรา ๙๘ ผูใ้ ดขัดขวางหรื อไม่ อานวยความสะดวกตามสมควรแก่ พ นัก งานเจ้า หน้า ที่ ใ นการปฏิบตั ิการตามมาตรา ๘๐ ต้องระวางโทษจาคุกไม่เกินหนึ่ งเดือน หรื อปรับไม่เกินหนึ่ งหมื่นบาท หรื อทั้งจา
ทั้งปรับ
มาตรา ๙๙ นายจ้างผูใ้ ดไม่ปฏิบตั ิตามมาตรา ๘๔ ต้องระวางโทษจาคุกไม่เกินหนึ่ งเดือน หรื อปรับ
ไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรื อทั้งจาทั้งปรับ
มาตรา ๑๐๐ ผูใ้ ดเปิ ดเผยข้อเท็จจริ งใดเกี่ยวกับกิจการของนายจ้างอันเป็ นข้อเท็จจริ งที่ตามปกติวิสัย
ของนายจ้างจะพึงสงวนไว้ไม่เปิ ดเผย ซึ่ งตนได้มาหรื อล่วงรู ้ เนื่ องจากการปฏิ บตั ิการตามพระราชบัญญัติน้ ีต้องระวางโทษจาคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรื อปรับไม่เกินสามพันบาท หรื อทั้งจาทั้งปรับ เว้นแต่เป็ นการเปิ ดเผยในการปฏิบตั ิราชการเพื่อประโยชน์แห่ งพระราชบัญญัติน้ ี หรื อเพื่อประโยชน์แก่การคุม้ ครองแรงงาน หรื อการสอบสวน หรื อการพิจารณาคดี
มาตรา ๑๐๑ ในกรณี ที่นิติบุคคลเป็ นผูก้ ระทาความผิดและถูกลงโทษตามพระราชบัญญัติน้ ี ให้ถือว่า
ผูแ้ ทนของนิ ติบุคคล กรรมการทุกคน และผูร้ ับผิดชอบในการดาเนิ นการของนิ ติบุคคลนั้น ต้องระวางโทษเช่ นเดี ยวกับนิ ติบุคคลนั้นด้วย เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าตนมิได้รู้เห็ นเป็ นใจในการกระทาความผิดนั้น หรื อได้จัดการตามสมควรเพื่อป้ องกันมิให้เกิดความผิดนั้นแล้ว
มาตรา ๑๐๒ ถ้าเจ้าพนักงานดังต่อไปนี้ เห็นว่าผูก้ ระทาผิดไม่ควรได้รับโทษถึงจาคุก หรื อไม่ควรถูกฟ้ อง สาหรับความผิดที่มีโทษปรับสถานเดียวหรื อความผิดที่มีโทษปรับหรื อโทษจาคุกไม่เกิ นหกเดื อน เว้นแต่โทษตามมาตรา ๙๕ ให้มีอานาจเปรี ยบเทียบดังนี้(๑) เลขาธิ การหรื อผูซ้ ่ ึ งได้รับมอบหมาย สาหรับความผิดที่เกิดขึ้นในกรุ งเทพมหานคร(๒) ผูว้ า่ ราชการจังหวัดหรื อผูซ้ ่ ึ งผูว้ า่ ราชการจังหวัดมอบหมาย สาหรับความผิดที่เกิ ดขึ้นในจังหวัด
อื่นในกรณี ที่มีการสอบสวน ถ้าพนักงานสอบสวนพบว่าบุคคลใดกระทาความผิดตามพระราชบัญญัติน้ ีที่มีโทษอยูใ่ นเกณฑ์ที่จะทาการเปรี ยบเทียบได้และบุคคลนั้นยินยอมให้เปรี ยบเทียบให้พนักงานสอบสวนส่ งมาตรา ๙๗ ความเดิมถูกยกเลิกโดยมาตรา ๓๕ แห่ งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้
ใช้ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๔๔)

เรื่ องให้เลขาธิ การหรื อผูว้ า่ ราชการจังหวัดแล้วแต่กรณี ภายในเจ็ดวันนับแต่วนั ที่บุคคลนั้นแสดงความยินยอม
ให้เปรี ยบเทียบ
เมื่อผูก้ ระทาผิดได้ช าระเงิ นค่าปรั บตามจานวนที่ เปรี ย บเที ยบภายในสามสิ บวันแล้ว ให้ถือว่า คดีเลิกกันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
ถ้าผูก้ ระทาผิดไม่ยินยอมให้เปรี ยบเทียบ หรื อเมื่อยินยอมแล้วไม่ชาระเงินค่าปรับภายในกาหนดเวลา
ตามวรรคสาม ให้ดาเนินคดีต่อไป
บทเฉพาะกาล

มาตรา ๑๐๓ ให้ใ ช้พ ระราชบัญญัติน้ ี บ งั คับ แก่ กิ จการที่ มี ลูก จ้างตั้ง แต่ ยี่สิ บคนขึ้ นไปนับ แต่ วนั ที่พระราชบัญญัติน้ ีใช้บงั คับเมื่อพ้นกาหนดระยะเวลาสามปี นับแต่วนั ที่พระราชบัญญัติน้ ี ใช้บงั คับ ให้ใช้พระราชบัญญัติน้ ี บงั คับแก่กิจการที่มีลูกจ้างตั้งแต่สิบคนขึ้นไป
พระราชบัญญัติน้ ี จะใช้บงั คับแก่นายจ้างที่มีลูกจ้างน้อยกว่าสิ บคนในท้องที่ใดและเมื่อใดให้ตราเป็ นพระราชกฤษฎีกา(๔๕)มาตรา ๑๐๔ ให้ดาเนิ นการจัดเก็บเงิ นสมทบเพื่อการให้ประโยชน์ทดแทนในกรณี ประสบอันตรายหรื อเจ็บป่ วย ในกรณี ทุพพลภาพ และในกรณี ตายอันมิใช่เนื่องจากการทางาน และในกรณี คลอดบุตร นับแต่
วันที่บทบัญญัติหมวด ๒ ของลักษณะ ๒ ใช้บงั คับการจัดเก็บเงินสมทบเพื่อการให้ประโยชน์ทดแทนในกรณี สงเคราะห์บุตรและในกรณี ชราภาพจะเริ่ มดาเนินการเมื่อใดให้ตราเป็ นพระราชกฤษฎีกา แต่ท้ งั นี้ตอ้ งไม่ชา้ กว่าวันที่ ๓๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๔๑(๔๖)สาหรับการจัดเก็บเงินสมทบเพื่อการให้ประโยชน์ทดแทนในกรณี วา่ งงานจะเริ่ มดาเนินการเมื่อใด ให้ตราเป็ นพระราชกฤษฎีกา

มาตรา ๑๐๓ วรรคสาม เพิ่มเติมโดยมาตรา ๓๖ แห่ งพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ ดังที่
พิมพ์ไว้น้ ี(๔๖)มาตรา ๑๐๔ วรรคสอง ความเดิมถูกยกเลิกโดยพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๗ และให้ใช้
ความใหม่แทน ดังที่พิมพ์ไว้น้ ี(๔๕)

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
พลเอก ชาติชาย ชุ ณหะวัณ
นายกรัฐมนตรี

อัตราค่ าธรรมเนียม(๑) ใบแทนหนังสื อสาคัญแสดงการขึ้นทะเบียนประกันสังคม(๒) ใบแทนบัตรประกันสังคม

ฉบับละ ๕๐ฉบับละ ๑๐บาทบาทอัตราเงินสมทบท้ายพระราชบัญญัติ
อัตราเงินสมทบ

ผู้ออกเงินสมทบ
๑. เงินสมทบเพื่อการจ่าย
ประโยชน์ทดแทนกรณี
ประสบอันตรายหรื อเจ็บป่ วยทุพพลภาพ ตายและคลอดบุตร(๑) รัฐบาล(๒) นายจ้าง(๓) ผูป้ ระกันตน

อัตราเงินสมทบเป็ นร้ อยละของค่ าจ้ างของผู้ประกันตน

๑.๕
๑.๕
๑.๕

๓

๒. เงินสมทบเพื่อการจ่ายประโยชน์
ทดแทนกรณี
สงเคราะห์บุตรและชราภาพ(๑) รัฐบาล(๒) นายจ้าง(๓) ผูป้ ระกันตน
๓. เงินสมทบเพื่อการจ่าย
ประโยชน์ทดแทนกรณี
ว่างงาน(๑) รัฐบาล(๒) นายจ้าง(๓) ผูป้ ระกันตน

๓
๓

๕
๕
๕

หมายเหตุ : เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เนื่องจากได้มีประกาศใช้พระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ.
๒๔๙๗ มาเป็ นเวลานานแล้ว แต่ในขณะนั้นสภาพทางเศรษฐกิจและสังคมไม่อานวยให้นากฎหมายนั้นมาใช้บงั คับ ปั จจุบนั นี้การพัฒนาในด้านเศรษฐกิ จและสังคมได้กา้ วหน้าไปมาก สมควรสร้างหลักประกันให้แก่ลูกจ้างและบุคคลอื่น โดยจัดตั้ง
กองทุนประกันสังคมขึ้นเพื่อให้การสงเคราะห์แก่ลูกจ้างและบุคคลอื่นซึ่ งประสบอันตราย เจ็บป่ วย ทุพพลภาพ หรื อตาย อันมิใช่
เนื่ องจากการทางาน รวมทั้งกรณี คลอดบุตร กรณี สงเคราะห์บุตร กรณี ชราภาพ และสาหรับกรณี ว่างงานซึ่ งให้หลักประกัน
เฉพาะลูกจ้าง จึงจาเป็ นต้องตราพระราชบัญญัติน้ ี