Nepaliबालबच्चाको वृद्धि-ववकास
बारे मा विन्ता लागेको कुरा छकी?
जापानमा बच्चा हुकााउने अवििावक समक्ष

अपाङ्गता सम्बन्धि जानकारी दिने रादरिय ररह्यादिदिटे सन केन्द्र

वृन्धि-दवकास सम्बन्धि अपाङ्गताको जानकारी तथा सहायता केन्द्र
http://www.rehab.go.jp/ddis/सुरुवातमा
केही वर्ष यता, जापानमा िच्चा हुकाष उने दविे शी अदििावकहरू िढ् िै जानुिएको छ।・संस्कृदत या जीवनशैिी फरक िएकोिे िच्चा हुकाष उँिा अप्ठ्यारो िेहोरर
रहनुिएको
・िार्ाको अप्ठ्यारोिे िच्चा हुकाष उँिा आवश्यक पने जानकारी प्राप्त गनषगाह्रो िइरहे को・िाििच्चाको वृन्धि-दवकास िारे मा दिन्धित िइरहनुिएकोयस पुन्धिका, त्यिा समि दविे शी अदििावकहरूको िादग केही मात्रामा िएपदनढु क्क िएर िच्चा हुकाषउनको िादग सहयोगी िनोस् िन्ने हे तुिे तयार गरे का छ ँ।दवशे र् गरी, िाििच्चाको वृन्धि-दवकास िारे मा दििा िागेको केही कुरा हुँ िा, कहाँ गएर,को सँग परामशष गरे मा दिक होिा थाहा निएर, के गने कसो गने हुनसक्छ।
जापानका प्रत्येक क्षेत्रमा, िाििच्चाको वृन्धि-दवकास सम्बन्धि दििा िएकाअदििावकिाई सपोटष गने दनकाय (िाउँ ) हुन्छन्।समि दविे शी अदििावकहरूिे , आवश्यक पने जानकारी तथा सपोटष प्राप्त गनष सदजिो
हुनेगरी, यस पुन्धिका उपयोग गररदिनुिएमा धन्य हुने दथय ँ।वृन्धि-दवकास सम्बन्धि अपाङ्गताको जानकारी तथा सहायता केन्द्र

1दवर्यसूिी
बालबावलकाको वृद्धि-ववकासको द्धथिवि िाहा पाउन िाहन्छु ......................................................................................... 3उिाहरणको िादग कतै यिो िएको त छै न ? ........................................................................................................................ 33 वर्ष सम्म ......................................................................................................................................................................................................3
3 वर्ष िे न्धि 6 वर्ष (प्राथदमक स्कुि िनाष ) सम्म ......................................................................................................................................4गाउँ पादिका / नगरपादिकािे गने स्वास्थ्य िेकजाँ ि गराऔँ ......................................................................................................................5िु धेिािक स्वास्थ्य िेकजाँ ि ........................................................................................................................................................................5
1 वर्ष 6 मदहनाको िािकको स्वास्थ्य िेकजाँ ि ....................................................................................................................................5
3 वर्े िािकको स्वास्थ्य िेकजाँ ि ............................................................................................................................................................6
स्कुि प्रवेश समयको स्वास्थ्य परीक्षण ......................................................................................................................................................7स्कुि प्रवेश परामशष ......................................................................................................................................................................................7【सन्दिष सामाग्री स्वरूप】दवशे र् सहायता आवश्यक पने िाििच्चािाई दशक्षा (दवशेर् सहायता दशक्षा) दिने िाउँ ..................8परामर्ा वलन िाहन्छु ................................................................................................................................................................ 9परामशष गर ँ ............................................................................................................................................................................................................9िसोिास गनुषिएको गाउँ पादिका / नगरपादिकाको परामशष दनकाय .................................................................................................. 10वृद्धि-ववकास अपाङ्गिा िनेको के होला ? ........................................................................................................................ 11वृन्धि-दवकासमा अपाङ्गता िएका व्यन्धिको सहायता सम्बन्धि ऐन िारे मा .......................................................................................... 12वृन्धि-दवकास अपाङ्गता िएकाको िादग सहायता केन्द्र िारे मा .............................................................................................................. 12अस्पिाल जान िाहन्छु ........................................................................................................................................................... 13अस्पताि िारे मा, जाँ ि, व्यन्धिगत थेरापी ..................................................................................................................................................... 13िाििच्चािाई वृन्धि-दवकास अपाङ्गता िनेर दनिान गररएमा・・・ .................................................................................................... 13सहज जीवनको िादग और्धीको प्रयोग ........................................................................................................................................................ 14अपाङ्गिा िएका व्यद्धिको पुद्धिका बारे मा िाहा पाउन िाहन्छु .................................................................................. 15प्रयोग गनष सदकने से वाहरूको उिाहरण ...................................................................................................................................................... 15नदसषङ पु न्धिका ................................................................................................................................................................................................. 16मानदसक अपाङ्गता िएका व्यन्धिको स्वास्थ्य कल्याण पुन्धिका ............................................................................................................ 16जीवन वनवााहमा उपयोगी हुने जानकारी िाहन्छु (सन्दिा सामाग्री स्वरूपको जानकारी ) ...................................... 17दविे शी िार्ामा हुने परामशष सेवा ................................................................................................................................................................. 17अनुवाि गने एन्धिकेशन ................................................................................................................................................................................. 18स्कुिको दशक्षा सम्बन्धि जानकारी ................................................................................................................................................................ 192उिाहरणको िादग कतै यिो िएको त छै न ?

3 वर्ा सम्म・िार्ा (िोिी) को वृन्धि-दवकासमा दढिाइ िएको छ।・पदहिा िोिी सकेको शब्दहरू हराएर गयो।・कम्युदनकेशन (वाताषिाप) गनष मु न्धिि िन अथवा एकतफी
हुने गछष ।・सँधैिरी उिै िेि मात्र िेदिरहन्छ।

・एकिमै मन नपने विु या स्थानहरू छन् ।・उही विु, उही तररका आदिमा एकिमै िादगपछष ।・आँ िामा आँ िा दमिाउँ िैन, दमिाउन गाह्रो हुन्छ।
・िोकेको मन पराउँ िैन।・अनु हारको िाव ििल्दै न।・नाम िोिाए पदन फकेर हेिैन।

・मु न्टो उिाउने , िस्ने, दहँ ड्ने िगायतको गदतदवदध गने वृन्धि-दवकास दढिो छ।・मांशपेशी कमिो छ। कुनै एउटा आसन (मु द्रा) मा रदहरहन मु न्धिि छ।・शाि रहन नसक्ने।
・धेरै िदिराख्ने िएकोिे , एकदछन पदन छोड् न पाईँिै न।・एउटै कुरामा नअदडने िकिक गने ।・सानोदतनो कुरामा ररसाई हाल्ने , हत्तपत्त ररस नमने ।・आफूिाई िोट िगाउने दियाकिाप िोहोऱ्याउँ छ।(आफ्नो टाउको िोकाउने , पािुरा टोक्ने आदि)・धेरै मदहना िे न्धि राती अिाक्ली नै रोइरहे को छ।・दिउँ सो सुत्िै न। दनन्द्रा एकिमै पातिो छ।・िाने कुरा र दपउने कुराहरूमा, मन पने र मन नपने(असिुदित िाना) कुराहरू अत्यदधक छन् ।

3•आवाज आएको तफषमा फदकषँिैन।

•आवाजमा एकिमै संवेिनशीि (आफैँिे कान िन्द गछष )।

3 वर्ा दे द्धि 6 वर्ा (प्रािवमक स्कुल िनाा) सम्म• अन्य िाििादिका प्रदत िासो राख्िै न। अन्य िच्चाहरूसँग िेल्दैन।
• कुनै एकै कुरा तफष मात्र रुदि राख्ने (कुनै दवशेर् रङ, टि े डमाकष, दसम्बोि, अक्षर, अङ्क आदि)।
• एउटै प्रश्न या, एउटै दवर्यिाई िोहोऱ्याई रहन्छ।
• धे रैजसो एक्लै िसीराख्छ।

•दनयम होस् या आफ्नो ििनको पवाषह गिै न।•कुरा गनष एकतफी रूपमा सुरु गरे र, आफूिुदस सकाउँ छ।•साथीहरूसँग राम्ररी दमिे र िेल्न सक्दै न। आिमक िइदिन्छ।

•शािपूवषक रहन नसकी, यताउता िदिरहन्छ।

•आफूिुदस मनपरे को िाउँ मा गइदिन्छ।

•िुझाउन िोजेको कुरािाई अन्धिम सम्म सुन्दैन।

•गरररहे को कुराको दित्री दवर्य िुझ्िै न।•अक्षर या अङ्कहरू राम्ररी िुझ्िै न।•एकिमै पोख्त रहे को काम र, एकिमै गनष नआउने कामहरू छन् ।•सिैसँग सँगसँगै गदतदवदध गने िेिामा, अन्य िच्चाहरूिे जिै गरी दियाकिाप गनष सक्दै न।•तयार गने या दमिाउने कुराहरूमा एकिमै समय िाग्छ।

•दित्र िनाउने , कैँिी ििाउने कुरामा एकिमै कमजोर छ।•शरीरमा छोएको मनै पराउँ िैन।•टोइिे ट या िु गा फेने िगायतका जीवनशैिीमा िानी िसाल्न समय िाग्छ।

िाििच्चामा यिो िािको समस्या ियो िने, दििा िाग्छ दन है न ....
पररवारमा, "समस्यामा पाने ियो यो िच्चािे" िन्ने सोिेर दनराश हुने, "हुकाष उने तररका दमिेन दक" िनेर िच्चा
हुकाष उने आत्मदवश्वास हराएर जाने हुन सक्छ।यी कुराहरू अस्थायी समस्या पदन हुनसक्छन् अथवा िाििच्चामा वृन्धि-दवकासका समस्याहरू, दवशेर् गरी वृन्धिदवकास अपाङ्गता रहे को पदन हुनसक्छ।

4गाउँ पावलका / नगरपावलकाले गने स्वास्थ्य िेकजाँ िमासहिागी होऔ ँमािृवर्र्ु स्वास्थ्य
पुद्धिका

गाउँ पादिका / नगरपादिकाको कायाष ियमा, दन:शुल्क िु धेिािकको स्वास्थ्य िेकजाँ ि गनेगररएको छ।िाििच्चाको स्वास्थ्य या वृन्धि-दवकासको न्धस्थदत िेक गनषको िादग महत्वपूणष अवसरहुनसक्छ। जसरी िएपदन सहिागी होऔँ।
दवदिन्न स्वास्थ्य िेकजाँ िको समय िने स्थानीय दनकाय अनुसार फरक पिष छ। कृपया
सरकारी (वडा) कायाष ियमा िुझ्नुहोिा।दु धेबालक स्वास्थ्य िेकजाँि
कदहिे?

िाििच्चा 3 िे न्धि 4 मदहना पुगेको िित• दिदकत्सकद्वारा स्वास्थ्य परीक्षण हुन्छ।के गने?

• उिाइ तथा वजन नादपन्छ।
• स्वास्थ्य कमीसँग दििा िागेको कुराको िारे मा परामशषगनष सदकन्छ।
• पोर्णदवि् िे िु धको अिावा िुवाउनु पने पोर्णको
िारे मा िताइदिनुहुन्छ।

1 वर्ा 6 मवहनाको बच्चाको
स्वास्थ्य िेकजाँि
कदहिे?

िाििच्चा 1 वर्ष 6 मदहना िएपदछ 2 वर्ष पुग्नु अदि सम्मको
अवदधके गने?

• दिदकत्सकद्वारा स्वास्थ्य परीक्षण हुन्छ।
• िि दिदकत्सकद्वारा िाँ त परीक्षण हुन्छ।
• उिाइ तथा वजन नादपन्छ।
• स्वास्थ्य कमीसँग दििा िागेको कुराको िारे मा परामशष गनषसदकन्छ।

5

3 वर्षको िच्चाको स्वास्थ्य
िेकजाँ िकदहिे?

िाििच्चा 3 वर्ष िएपदछ 4 वर्ष पुग्नु अदि सम्मको अवदध• दिदकत्सकद्वारा स्वास्थ्य परीक्षण हुन्छ।के गने?

• िि दिदकत्सकद्वारा िाँ त परीक्षण हुन्छ।
• उिाइ तथा वजन नादपन्छ।
• दपसाि जाँ ि हुन्छ।
• आँ िा र कान (िे ख्ने शन्धि या सुन्ने शन्धि) को जाँ ि हुन्छ।
•स्वास्थ्यकमी, पोर्णदवि् , मनोदवि् हरूसँग दििा िागेको कुराको
िारे मा परामशष गनष सदकन्छ।〈आँ िा जाँ ि〉िगिग 6 वर्ष सम्म, िे ख्ने क्षमताको वृन्धि-दवकास िइरहे को हुन्छ। सकेसम्म िाँ डै, िे ख्ने क्षमतामा
असामान्यता या डे डोपना (छड् के हे राइ) पत्ता िगाएर उपिार गनष सकेमा, दिसेक हुने आशा राख्न सदकन्छ।
〈कानको जाँ ि〉सुन्नमा असामान्यता या कानको दिमारी पत्ता िगाउने जाँ ि हो। कान सुन्न नसकेमा, िार्ा (िोिी)को वृन्धि-दवकास पदन दढिा हुन्छ। सकेसम्म िाँ डो पत्ता िगाउनु महत्वपूणष हुन्छ।हरे क स्वास्थ्य िेकजाँ ि अनुसार, सहिागी हुन सदकने उमेर दनधाष रण गररएको छ।स्वास्थ्य िेकजाँ िको ििष, सिै 0 येन हो।दनधाष रण गररएको स्वास्थ्य िे कजाँ िको दिनमा सहिागी हुन नसदकएमा, सरकारी (वडा) कायाष ियको काउण्टरमा
सोध्नुहोिा।

6स्कुि प्रवेश समयको
स्वास्थ्य परीक्षण
कदहिे?

िाििच्चा प्राथदमक स्कुि प्रवेश गनुष िन्दा अदिल्लो वर्ष को सेप्टेम्बर दतर, गाउँ पादिका /नगरपादिकाको दशक्षा पररर्ििाट सूिना प्राप्त हुन्छ (पुनश्च: दविे शी नागररकता वा दिनानागररकताको िाििादिकािे जापानको प्राथदमक स्कुिमा िनाष हुन िाहे मा, िसोिास रहे कोगाउँ पादिका / नगरपादिकाको दशक्षा पररर्िमा स्कुि प्रवेश गनष इच्छा िएको आवेिन
गनुषपने हुन्छ)।

के गने?

िनाष गने योजना रहे को प्राथदमक स्कुिमा गएर, स्कुि प्रवेश समयको स्वास्थ्य परीक्षणमा
सहिागी होऔँ।

• दिदकत्सकद्वारा स्वास्थ्य परीक्षण हुन्छ।
• िि दिदकत्सकद्वारा िाँ त परीक्षण हुन्छ।
• उिाइ तथा वजन नादपन्छ।
• आँ िा र कानको जाँ ि हुन्छ।
• सामान्य ि न्धिक जाँ ि हुन्छ।

स्कुि प्रवेश परामशष
दशक्षा पररर्ि या दशक्षाकेन्द्रिे, अपाङ्गता िएका तथा प्राथदमक स्कुिको िै दनक दियाकिाप सम्बन्धि दििािएका अदििावकिाई िाििच्चा िारे परामशष दिने गरे को छ। िाि नसषरी स्कुि या दकन्डरगाटे नको दशक्षकिे,दशक्षा पररर्िमा परामशष गनषको िादग दसफाररस गनष पदन सक्दछन्।
स्कुि प्रवेश परामशषको िादग अपोइन्टमेन्ट (समय दिने) आवश्यक छ। अपोइन्टमेन्ट (समय दिने) िारे मा,दशक्षा पररर्िमा सोध्नुहोिा। अपाङ्गता िएका िाििच्चाको िादग दशक्षा
िाििादिकािे कहाँ दशक्षा प्राप्त गने िन्ने कुरा, अदििावक या िाििादिकाको दविारिाई अदधकतम किर गिै ,दशक्षा पररर्ििे दनणषय गिष छ।प्राथदमक स्कुिमा, "दवशे र् सहायता कक्षा" या "दवशे र् पढाइको कक्षा" हुन्छन्।
"दवशेर् सहायता स्कुि", गहन मात्रमा अपाङ्गता िएका िाििच्चा पढ् ने स्कुि हो।"दवशेर् सहायता कक्षा" या "दवशेर् सहायता स्कुि" को अविोकन गनष सदकन्छ। दशक्षा पररर्िमा सोध्नुहोिा।

7

【सन्दिा सामाग्री स्वरूप】ववर्ेर् सहायिा आवश्यक पने बालबच्चाको वर्क्षा
(ववर्ेर् सहायिा वर्क्षा) वदने ठाउँप्रािवमक स्कुल / माध्यवमक स्कुल
ववर्ेर् सहायिा कक्षा

सामान्य (वनयवमि) कक्षा

थोरै सङ् यामा दवद्याथी राख्ने कक्षा हो।िायरामा पने िाििच्चाको अपाङ्गता अनुसार,कमजोर दृदर, सु न्न गाह्रो हुने, ि न्धिक अपाङ्गता,हातगोडामा अशिता, दिरामी/ शारीररक रूपमा
कमजोर, अदटजम / इमोसनि दडसअडष र सम्बन्धि
अपाङ्गता गरी 6 प्रकारको कक्षा रहे का छन्।स्कुि अनुसार, व्यवस्था गररएको कक्षाको प्रकार यासङ् याहरू फरक हुन्छन्।

सामू दहक दियाकिाप गराउँ िा दवशेर् सहायता
आवश्यक पने िाििच्चा प्रदत मध्यनजर गने ध्यानपु ऱ्याउने गररएको छ।सामान्य कक्षामा हुने गाइडे न्स(ववर्ेर् पढाइको कक्षा)िगिग सिै कक्षाहरू सामान्य (दनयदमत) कक्षामा
दिएर, तोदकएको समय (मदहना वा हप्तामा केहीपटक) मात्र दिन्न कक्षाकोिामा जानुपछष ।िाििच्चाको अध्ययन या दियाकिापको िुन तीिारे मा, व्यन्धिगत सहायता प्राप्त गनष सदकन्छ।

* "दवशे र् पढाइको कक्षा" या "दवशे र् सहायता कक्षा"को व्यवस्था नगररएको स्कुि पदन हुन्छन्।

ववर्ेर् सहायिा स्कुल
दृदर शन्धिको अपाङ्गता, श्रवण शन्धिको अपाङ्गता, हातगोडामा अशिता, दिरामी, ि न्धिक अपाङ्गता िएकािाििच्चािे पढ् ने स्कुि हो। ि न्धिक अपाङ्गता िएका अदटजम स्पेक्ट्िम दडसअडष र िएका िाििच्चाहरू, ि न्धिक
अपाङ्गता अिगषतको दवशेर् सहायता स्कुिको िायरामा पनेछन् ।थोरै दवद्याथी सङ् या िएको कक्षा हो जसमा अपाङ्गता अनुरूपको दवशेर्ज्ञता दशक्षा प्रिान गररने गररएको छ।8परामर्ा गर ँिाििादिकाको दवशेर्ता या वृन्धि-दवकास हुने तररका व्यन्धि दपच्छे फरक पिष छ। दििा िागेको कुरा िएमा िाँ डैनै परामशष गरे र, िाििच्चाको दवशेर्तासँग दमल्ने व्यवहार गनुष महत्वपूणष हुन्छ।
िच्चा हुकाष उने दििा होस् या िाििच्चाको वृन्धि-दवकास सम्बन्धि दििा िागेको कुरा होस्, पदहिा गाउँ पादिका
/ नगरपादिकाको स्वास्थ्यकमीसँग परामशष गर ।ँिाि नसषरी स्कुि / दकन्डरगाटे न गइरहे को िएमा, िाििच्चाको न्धस्थदत िारे , समय-समयमा नसषरी
दशक्षकहरूसँग राम्रोसँ ग छिफि गर ।ँगाउँ पादिका / नगरपादिका अनुसार वृन्धि-दवकास परामशष कमषिारी द्वार व्यन्धिगत परामशष या िु म्ती परामशष
सेवा दिने गररएको छ।गाउँ पादिका / नगरपादिका अनुसार अदििावक र िाििच्चा सँ गसँगै जान दमल्ने िच्चा हुकाष उने सहायताको
कक्षा पदन िुिेको छ। िाििच्चाको वृन्धि-दवकासको िादग दमल्दो व्यवहार कसरी गने िन्ने अध्ययन गनषसदकन्छ।यी िाउँ हरूमा पदन परामशष गनष सदकन्छ
स्वास्थ्य ि की (होकेन् -ज्यो), स्वास्थ्य केन्द्र (होकेन् -सेिा)दशशु वृन्धि-दवकास सहायता केन्द्र

िच्चा हुकाष उने सहायता केन्द्र, जमिट हुने िोक आदि*परामशष दिने व्यन्धि / िाउँ (काउण्टर) िने, गाउँ पादिका / नगरपादिका अनुसार फरकहुन्छ। दविृतमा स्वास्थ्यकमीिाई सोध्नुहोिा।

9िसोिास रहे को गाउँ पादिका / नगरपादिकाको परामशष दनकाय
गाउँ पादिका / नगरपादिकाहरूमा, दवदिन्न परामशष काउण्टर छन्।िाििच्चाको कुरामा कुनै दििा िएमा परामशष गरे र हेर ँ।नाम［िने उिाहरण］○□ नगर िाििादिकावृ न्धि-दवकास केन्द्र

िायरामा पने व्यन्धि

िार / समयटे दिफोन नम्बर

िोिार्े

Eसेवा प्रिान गररने गरे को परामशष दवर्यसोम िे न्धि शुि 9 िजे
18 वर्ष िन्दा मुदनका
िाििादिका,अदििावक िे न्धि 17 िजेरातो दििाको दिन िन्द(04)
-△आं दशक सम्भव (○○िार्ा)

उिाहरण) िाििादिकाको वृ न्धि-दवकास सम्बन्धि परामशष , जाँ ि, गिषधारण, सुत्केरी, िच्चा हुकाषउने
सम्बन्धि परामशष

10वृद्धि-ववकास अपाङ्गिा िन्नाले"वृ न्धि-दवकास अपाङ्गता" िनेको, मन्धिष्कको संयन्त्रको वृन्धि-दवकाससँग सम्बन्धित, धे रैजसो जन्धििै दिएर आएको अपाङ्गता हो।वृ न्धि-दवकास अपाङ्गता अिगष त, तिको दित्रमा िे िाइए जिै धे रै प्रकारहरू हुन्छन्। एउटै अपाङ्गता िएपदन दवशे र्ता अदिव्यि गनेतररका व्यन्धि अनुसार फरक पने गिष छ। साथै, एक िन्दा धे रै वृ न्धि-दवकास अपाङ्गता िएका व्यन्धिहरू पदन हुन्छन्।ि न्धिक वृन्धि-दवकास दढिाहुने पदन हुनसक्छ

सावधानी अपनाउन नसक्ने अपाङ्गता AD/HD(एटे न्सन डे दफदसट हाइपर एन्धक्ट्दिदट दडसअडष र)व्यापक वृ न्धि-दवकास अपाङ्गता
(दप्रिे दजव डे ििपमेन्ट दडसअडष र)(एटे न्सन डे दफदसट / हाइपर एन्धक्ट्दिदट दडदजज, एटे न्सनडे दफदसट / हाइपर एन्धक्ट्दिदट दडसअडष र)(अदटजम स्पेक्ट्िम दडसअडष र ASD)अदटजम ध्यान केन्धन्द्रत गनष नसक्ने एकाग्र रहन नसक्ने

अस्वािादवक रुदि, व्यवहार िएकोएस्पगष सष दसन्डिोम आवे शमा काम गनेिोिीको वृ न्धि-दवकासमा दढिाइ
(एस्पगष सष दसन्डिोम मा, िोिीको दढिाइ िे न्धिँिैन) कुराकानी अथाष त कम्युदनकेशनमा मुन्धिि

पढाइमा गाह्रो हुने िदनषङ दडसअडष र LD(पढाइमा कुनै दवदशर दकदसमको िु िषिता
अथाष त स्पेदसदफक िदनिंङ दडदजज,स्पेदसदफक िदनषङ दडसअडष र) पारस्पररक / सामादजक सम्बिको समस्या एकै पाराको गदतदवदध एकतफी रुदि, एकै दतर िादगपने समग्र ि न्धिक वृ न्धि-दवकास दढिा िएको छै न तर,"पढ् ने", "िेख्ने", "दहसाि गने" मध्ये कुनै न कुनैमाधे रै कमजोर व्यवहारमा िादहने िन्दा िढी प्रदतदिया दिने वा प्रदतदियानै नदिने, ढङ्ग नपुऱ्याउने आदि* यस िाहे क, टोरे ट् स दसन्डिोम (जे पायो ते ही िोल्ने, मुि दिगाने, दजउको कुनै िाग िङ्याउने आदि), स्टटररङ
अथवा स्यामररङ (िकिकाउने ), डे ििपमे न्टि कोअदडष नेशन दडसअडष र (अरूसँ ग दमिेर गनुषपने कायष वािेिमा िय दमिाउन नसक्ने) आदििाई पदन वृ न्धि-दवकास अपाङ्गतामा वगीकरण गररएको छ।वृद्धि-ववकासमा अपाङ्गिा िएका व्यद्धिको सहायिा सम्बन्धी ऐनमा रहे को वृद्धि-ववकास अपाङ्गिाको पररिार्ा (धारा2) ...
"वृन्धि-दवकास अपाङ्गता िन्नािे , वृन्धि-दवकास अपाङ्गता (अदटजम, एस्पगषसष दसन्डिोम त्यस िाहे कको दप्रिेदजव डे ििपमे न्ट दडसअडष र, िदनष ङ दडसअडष र,एटे न्सन डे दफदसट हाइपर एन्धक्ट्दिदट दडसअडष र िगायतको मन्धिष्क संयन्त्रको अपाङ्गता हो र, सामान्यतया कम उमे रमा दवकदसत हुने अपाङ्गता) िएकाव्यन्धि हुन् र, वृन्धि-दवकास अपाङ्गता एवम् सामादजक िाधाहरूको कारणिे िै दनक जीवनयापन वा सामादजक जीवनयापनमा अड् िन िोग्नु पने व्यन्धि"※*ICD-10 मा रहे को F80-98 मा समावेश गररएको अपाङ्गता

11श्रम ििा कल्याण
मन्त्रालय

वृन्धि-दवकासमा अपाङ्गता िएका व्यन्धिको
सहायता सम्बन्धि ऐन िारे माजापानमा "वृन्धि-दवकासमा अपाङ्गता िएका व्यन्धिको सहायता सम्बन्धि ऐन" िदनने कानुनरहे को छ। वृन्धि-दवकास अपाङ्गता िएका व्यन्धि (िाििादिका िे न्धि वयस्क सम्म) या दनजको
पररवारको सहयोगाथष िनेको कानुन हो।वृन्धि-दवकासमा अपाङ्गता िएका व्यन्धिको सहायता सम्बन्धि ऐनिे , वृन्धि-दवकास अपाङ्गता
िएका िाििादिका स्वस्थ रूपमा हुकेर, दनजको पररवार ढु क्क िएर िच्चा हुकाष उन सक्ने
स्थानीय समाज दनमाष णको िक्ष्य रािेको छ।वृन्धि-दवकास अपाङ्गता िएकाको िादग सहायता केन्द्र िारे मावृन्धि-दवकास अपाङ्गता िएका व्यन्धि या दनजको पररवार ढु क्क िएर जीवनयापन गनषसक्नेगरी, स्थानीय क्षेत्रमा दवदिन्न परामशष दनकायहरू स्थादपत रहे का छन्।"वृन्धि-दवकास अपाङ्गता िएकाको िादग सहायता केन्द्र" िे , प्रत्येक प्रािहरूमा हुने सहायताको
केन्द्रीकृत िूदमका दनवाषह गरररहे का छन्। सिै प्रािहरू तथा सरकारी अध्यािे शमा तोदकएको
शहरहरूमा छन्।○रारििरीको वृन्धि-दवकास अपाङ्गता िएकाकोिादग सहायता केन्द्र सम्बन्धि जानकारी तिकोवेिसाइटमा रान्धिएको छ।वृ द्धि-ववकास अपाङ्गिा जानकारी ििा सहायिा केन्द्र

http://www.rehab.go.jp/ddis/【यहाँ हरूको िसोिास रहेको क्षेत्रको, वृन्धि-दवकास
अपाङ्गता िएकाको िादग सहायता केन्द्र】केन्द्रको नाम:सम्पकष स्थि:12अस्पिाल बारे मादवशेर्ज्ञ दिदकत्सक (िाि दिदकत्सक, िाि मनोदिदकत्सक) द्वारा वृन्धि-दवकास अपाङ्गताको िेकजाँ ि यादनिान गररन्छ। दिदकत्सकद्वारा स्वास्थ्य परीक्षण गराउन िाहनुिएको िए, दनम्नानुसारको तयारी गर ।ँदवशेर्ज्ञ दिदकत्सक िएको अस्पताि िोज ।ँ गाउँ पादिका / नगरपादिकाको स्वास्थ्यकमी या वृन्धि-दवकास
अपाङ्गता िएकाको िादग सहायता केन्द्र आदिमा परामशष गर ँ (धेरैजसो अस्पतािहरूमा अपोइन्टमेन्ट
प्रणािी अथाष त समय दिएर मात्र जानुपने हुन्छ)पदहिो पटक स्वास्थ्य परीक्षणमा जाँ िा स्वास्थ्य दिमा प्रमाणपत्र र मातृदशशु स्वास्थ्य पुन्धिका दिएर जाऔँ। िाििच्चाको िारे मा दििा िागेको कुरा होस् या िर वा िाि नसषरी स्कुिमा उनीहरूिे गने व्यवहार िारे मा,अदग्रम रूपमा सङ्किन गरे र, िेिेर रािेमा राम्रो होिा।जाँ ि, व्यन्धिगत थे रापीअस्पतािमा आवश्यकता अनुसार, दवशेर्ज्ञ कमषिारीिे जाँ ि या व्यन्धिगत थेरापीद्वारा उपिार गररन्छ। यसजाँ ि अिगषत, ि न्धिक / वृन्धि-दवकास जाँ ि, श्रवण शन्धि जाँ ि, इिेक्ट्िो-एन्सेफिोग्राम (मन्धिष्कीय तरङ्)जाँ ि आदि पिष छन्।व्यन्धिगत थेरापी अिगषत दफदजकि थेरापी, अक्कुपेसनि थेरापी, न्धस्पि दहयररङ थेरापी, साइको थेरापीरहे का छन्।िाििच्चाको न्धस्थदत अनुसार िागू गररने उपिार पिदत फरक पिष छ।िाििच्चािाई वृन्धि-दवकास अपाङ्गता िनेर दनिान गररएमा....
िाििच्चािाई वृन्धि-दवकास अपाङ्गता िनेर दनिान हुँ िा, दििा िाग्नु स्विादवक नै हो। यद्यदप, पररवेश राम्रो
िनाउने उपायहरू या उदित व्यवहार गने तररकाहरूिाट, िाििच्चाको न्धस्थदत दनरिर रूपमा राम्रो हुँ िैजानेछन्।
व्यवहार गने तररका िारे मा, ईन्चाजष रहे का दिदकत्सक या दवशेर्ज्ञ कमषिारी समक्ष परामशष गर ।ँ13सहज जीवनको लावग और्धीको प्रयोग

दिदकत्सकिे स्वास्थ्य परीक्षण गरे र आवश्यक छ िन्ने दनणषय गरे मा, और्धी सेवन गराउन दसफाररस गररन्छ।
और्धीको प्रिाव या साइड ईफेक्ट् िारे मा, ईन्चाजष रहे का दिदकत्सकसँ ग पयाष प्त छिफि गर ।ँवृन्धि-दवकास अपाङ्गतािाई नै िने और्धीिे दनको िनाउन सदकँिै न।तर, वृन्धि-दवकास अपाङ्गता िएका िाििच्चािाई धेरैजसो िे न्धिने िक्षणहरू मध्ये, और्धीिे मत्थर पानष सक्ने
िक्षणहरू पदन हुन्छन्।

【प्रदतदनदधमू िक और्धीहरू】 केन्द्रीय स्नायु प्रणािीिाई सदिय गने और्धीएटे न्सन डे दफदसट हाइपर एन्धक्ट्दिदट दडसअडष रको हाइपर
एन्धक्ट्दिदट, असावधानी, आवेशमा आउने िक्षणहरू कम हुन्छ। एन्धन्ट- एन्जाइदट और्धी

डरदििाको िावनािाई कम गछष । एन्धन्ट-साइकोदटक और्धी

अत्यदधक दहं सात्मक व्यवहार या भ्रम आदििाई मत्थर पािष छ। एन्धन्ट-एदपिे दप्टक और्धी

एदपिे प्सी दसजर (छारे रोगहरू) िाई कम गछष । दनिाउने और्धी

दनन्द्राको ियिाई दमिाउँ छ।और्धीद्वारा िक्षण मत्थर ियो िने, िाििच्चाहरूिाई जीवन दजउन सदजिो हुनेछ।
तोदकएको पटक सङ् या र मात्राको पािना गरे र सेवन गराऔँ।

अस्पतािको दिदकत्सक या दवशेर्ज्ञ कमषिारीिे वणष न गिाष , राम्रोसँग निुदझएको केही कुरा िएमा, अप्ठ्िेरो
नमादनकन प्रश्न गर ।ँस्वास्थ्यकमी या िाि नसष री स्कुि, दकन्डरगाटे नको दशक्षकहरू आदि पदन, नदजक एवम् िरोसा योय पात्र
हुनसक्छन्। िाििच्चाको न्धस्थदत िारे मा समय-समयमा राम्ररी छिफि गरी, सिैजना िएर सँगसँगै िाििच्चाको
हुकाष इ या वृन्धि-दवकासको कामना गर ँ ।

14अपाङ्गिा िएका व्यद्धिको पुद्धिका बारे माअपाङ्गता िएको इदङ्गत गने पुन्धिका (अपाङ्गता िएका व्यन्धिको पुन्धिका) िएमा, अपाङ्गताको प्रकार या
हि(श्रेणी) अनुसार, दवदिन्न कल्याण सेवा (ित्ता रकम आदि) उपयोग गनष सदकन्छ। पुन्धिका िादहएको व्यन्धििे,सरकारी (वडा) कायाष ियमा प्रदिया अपनाउनु पिष छ।पुन्धिकाहरू, अपाङ्गताको प्रकार अनुसार "नदसषङ पुन्धिका", "मानदसक अपाङ्गता िएका व्यन्धिको स्वास्थ्य
कल्याण पुन्धिका", "शारीररक अपाङ्गता िएका व्यन्धिको पुन्धिका" गरी 3 प्रकारका छन्।*यो पुन्धिका ियो िने, कल्याण सेवा प्राप्त गने िितको प्रदिया सरि हुनजान्छ।

*ित्ता रकम आदिको रादश िने, अपाङ्गताको प्रकार या हि(श्रेणी) अनुसार फरक हुन्छ।

*िायरामा पने व्यन्धि, सेवाको दवर्यहरू, गाउँ पादिका / नगरपादिका अनुसार केही फरकहुनसक्छ।

दविृत रूपमा, यहाँहरूको िसोिास रहे को गाउँ पादिका / नगरपादिकाको कल्याण ईन्चाजष कोकाउण्टरमा सोध्नुहोस्।

【 उिाहरण】 ित्ता रकम पाउन सदकन्छ। अस्पतािमा िुिानी गरे को रकमको केही िाग दफताष पाउन सदकन्छ। कर रकम सिो हुन्छ। टि े न, िस, िेन (डोमेन्धस्टक) आदिको िाडा सिो हुन्छ। सशुल्क मागषहरूको शुल्क सिो हुन्छ।
• अरुपदन, दवदिन्न सेवाहरू रहे का छन्।15नवसाङ पुद्धिका
िायराि न्धिक अपाङ्गता िएको व्यन्धि
वृन्धि-दवकास अपाङ्गता र ि न्धिक अपाङ्गता िएका व्यन्धि

दवदधिाि परामशष स्थि (िाि परामशष केन्द्र) िाट, अपाङ्गताको हि आदि दनधाषरण गरी पाउन सदकन्छ
(18 वर्ष वा सो िन्दा मादथको व्यन्धिको िादग िने, ि न्धिक अपाङ्गता िएका व्यन्धि पुनजीवन परामशष स्थििाट
गररन्छ)।

ध्यान पुऱ्याउनुपने कुराि न्धिक अपाङ्गतामा, वृन्धि-दवकास अनुरूप अपाङ्गताको हि (श्रेणी) पररवतषन हुने सम्भावना हुन्छ। त्यसकारण,तोदकएको अवदधमा पुन: दनधाष रण गनुषपने व्यवस्था गररएको छ। उि अवदध िने यहाँ हरू िसोिास गनुषिएको
प्रािहरू अनुसार फरक पिष छ।मानवसक अपाङ्गिा िएका व्यद्धिको स्वास्थ्य कल्याण पु द्धिका
िायरादनम्नानुसारका मानदसक अपाङ्गता िएर जीवनयापन सहायता आवश्यक पने न्धस्थदत दनरिर रहे को व्यन्धि

•वृन्धि-दवकास अपाङ्गता •दडप्रेशन, म्यादनक दडप्रेदसि साइकोदसस िगायतका मुड दडसअडष र •दसजोफ्रेदनया
•एदपिे प्सी (छारे रोग) •िागु पिाथषको कुित •मन्धिष्कको गहन अपाङ्गता
•त्यस िाहे कको मानदसक रोग (स्टि े स सम्बन्धित िु िषिता आदि)

दवदध



गाउँ पादिका / नगरपादिकाको काउण्टरमा प्रदिया गररन्छ।
तिका कागजातहरू आवश्यक पिष छ। काउण्टरमा िएको आवेिन पत्र दिदकत्सकको दनिान पत्र(अपाङ्गता पेन्सन प्राप्त गरररहेको व्यन्धििे , प्राप्त गरे को प्रमाण पत्रको फोटोकदप िएपदन हुन्छ) मू िव्यन्धिको फोटोध्यान पुऱ्याउनुपने कुराहरे क 2 वर्षमा, नवीकरण प्रदिया आवश्यक हुन्छ। उि िितमा, सँधै दिदकत्सकको दनिान पत्र आवश्यक हुन्छ।

16सन्दिष सामाग्री स्वरूपको जानकारी
अस्पताि या परामशष दनकाय अनुसार, दविे शी िार्ा िोल्न सक्ने कमषिारी रहे को, अनुवािगने एन्धिकेशनिाट सेवा प्रिान गने गरे को िाउँ हरू पदन छन्।केही क्षेत्रहरूमा, स्थानीय स्वायत्त दनकायिे िोिार्े व्यन्धि िटाउने सेवा पदन उपिब्ध छ।दविे शी िार्ामै दिइने परामशष से वा आदिदविे शी व्यन्धििे उपयोग गनष सक्ने टे दिफोन परामशष सेवा उपिब्ध छ। वृन्धि-दवकास अपाङ्गता
िारे मा परामशष गनेत्यही दवशे र्को परामशष काउण्टर िने होइन। तर, तपाईं या िाििच्चािे राम्रोसँग िोल्न सक्ने
िार्ािाट उपिार गररदिने अस्पताि या िोिार्े व्यन्धिको िारे मा, परामशष दिने गिष छ। दनधाष ररत स्थायी िसोिासी दविे शी नागररक सम्बन्धि नीदतको पोटष ि साइट【मन्त्रीपररर्ि क्यादिनेट अदफस】पर्ािहरूको अिराषदरि य िेटिाट सदमदतमा टेदिफोन परामशष काउण्टरको सूदि हेनषसदकन्छ।

https://warp.da.ndl.go.jp/info:ndljp/pid/11125722/www8.cao.go.jp/teiju-portal/jpn/
etc/disaster/telephone-consultation.html

 टे वलफोन परामर्ाद्वारा वदइने जानकारी सेवाAMDA अन्तराा वरिय विवकत्सा जानकारी केन्द्र

यहाँ हरूको मातृिार्ािाट उपिार गराउन सदकने दिदकत्सा दनकाय दिनाउने या, दिदकत्सा कल्याण प्रणािीको
मागषदनिे शन दिने गररन्छ (*िुझ्न सदकने सदजिो जापानी िार्ामा सेवा प्रिान गने गरे का छ ँ)।

AMDA अिराष दरिय दिदकत्सा जानकारी केन्द्र

(टोदकयो अदफस सदिवािय (सोमिार िे न्धि शुििार 10:00 िे न्धि 15:00)

टे दिफोन नम्बर : 03-6233-9266

http://amda-imic.com/

17अनुवाि गने एन्धिकेशन
 Google अनु वाि［दवकास: google,Inc］
यो टे क्स्ट अनुवाि, क्यामे रा अनुवाि, हाते िेिन अनुवाि, स्वर अनुवाि गनष सदकने
एन्धिकेशन हो। डाउनिोड गनष होस् या प्रयोग गनष, सिै दन:शुल्क हुन्छ।
Google Play या, App Store िाट डाउनिोड गनष सदकन्छ। दवदिन्न िार्ाको स्वर अनुवाि गने एन्धिकेशन VoiceTra［दवकास: NICT (रादरिय अनुसिान तथा दवकास सं स्था सू िना सञ्चार अनुसिान सङ्गिन)］यो िोल्यो िने दविे शी िार्ामा अनुवाि गररदिने स्वर अनुवाि गने एन्धिकेशन हो।यसमा अनुवाि गनष सदकने िार्ाहरू 31 ओटा छन् र, डाउनिोड गनष होस् या प्रयोग गनष सिैदनशुल्क हुन्छ।

http://voicetra.nict.go.jp/18स्कुल वर्क्षा सम्बद्धन्ध जानकारी समग्र स्कुि दशक्षा सम्बन्धि जानकारी साइट【दशक्षा मन्त्रािय】 CLARINET मा स्वागि छदविे शमा िस्ने िाििादिकाको दशक्षा, िे श दफती/ दविे शी िाि दवद्याथी दशक्षा आदि सम्बन्धि वेिसाइट हो।
http://www.mext.go.jp/a_menu/shotou/clarinet/003.htm

 क्यास्टा-नेट (CASTA-NET)दविे शसँग सम्बि रहे का िाििादिका / दवद्याथीको अध्ययनमा सहायक हुने जानकारी सिष गनष सदकने साइटहो। http://www.casta-net.jp/

 बहुिार्ा / स्कुल प्रोजेक्ट
स्कुि तथा दविे शसँग सम्बि िएका दवद्याथीहरूको पररवारसँग सम्बि कायम रान्धि राख्न दवदिन्न िार्ामािे ि िेख्न सहायता गने साइट हो।
http://www.tagengo-gakko.jp/index.html

 वृद्धि-ववकास अपाङ्गिा सम्बद्धन्ध जानकारी राद्धिएको सम्बद्धन्धि वनकायको साइटवृद्धि-ववकास सम्बन्धी अपाङ्गिाको जानकारी ििा सहायिा केन्द्रवृ न्धि-दवकास अपाङ्गता सम्बिी आधारिू त जानकारी, वृ न्धि-दवकास अपाङ्गताको दवशेर्ता या िक्षण र त्यस प्रदतको
व्यवहार, वृ न्धि-दवकास अपाङ्गतािाई सपोटष गने व्यवस्था, जापानको पहि या सं सारमा िदटरहे का िटनाहरू सम्बन्धि,नवीनतम र दवश्वसनीय जानकारी हे नष सदकन्छ।
http://www.rehab.go.jp/ddis/वृद्धि-ववकास अपाङ्गिा वर्क्षा प्रविा न केन्द्रवृ न्धि-दवकास अपाङ्गता िएका िाििादिकाको सहायता तथा गाइडे न्स दवदध, वृ न्धि -दवकास अपाङ्गता सम्बन्धि अनुसिानया पिन सामग्री, टे वा दिने उपकरणहरू हे नष सदकन्छ। साथै, दशक्षकहरूको िादग हुने दिदडयोद्वारा प्रदशक्षण िेक्चर या,रारिको नीदत तथा कानुनहरू पदन हे नष सदकन्छ।
http://icedd_new.nise.go.jp/

19

नोट

【मुद्रण】 अपाङ्गता िएका व्यन्धिको िादगरादरिय ररह्यादिदिटे सन सेन्टर एवम् योजना तथा सूिना दविाग
वृन्धि-दवकास सम्बन्धि अपाङ्गताको जानकारी तथा सहायता केन्द्रिे गानाटे दिफोन

〒359-8555 Saitama Ken Tokoro Zawa Shi Namiki 4 - 1
04-2995-3100 (एक्सटे न्शन 2590)

ईमेि hattatu-isc@rehab.go.jp

वृ न्धि-दवकास अपाङ्गता सम्बन्धि जानकारी तथा सहायता केन्द्र,अपाङ्गता िएका व्यन्धिको िादग रादरिय ररह्यादिदिटे सन से न्टरअपाङ्गता िएका व्यन्धिको िादग रादरिय ररह्यादिदिटे सन से न्टर【पयावेक्षक】 ताकाहादस ओसामु (तोयोिा नगर कल्याण कायष समुहको अध्यक्ष)【सहकाया गने वनकाय】 तोयोिा नगर िाि वृन्धि-दवकास केन्द्र क्षेत्रीय नदसषङ
परामशष कक्ष【सम्पादन ििा रिना】"वृन्धि-दवकास अपाङ्गता िएका िाििादिकाको सहायतामा िहुिार्ीय पम्फ्लेटहरू
िनाउने सम् िन्ध कायष समूह" (वृन्धि-दवकास अपाङ्गता जानकारी
दवश्लणे र् सिा)【मुदरण】2018 नोिेम् र (2021 माचर् / आंिशक रूपमा संशोिधत )20