De Debian GNU/Linux FAQ

31 mei 2022

De Debian GNU/Linux FAQ
Published Januari 2021
Copyright © 1996-2021 Software in the Public Interest

Er wordt toestemming verleend om van dit document letterlijke kopieën te maken en deze te verspreiden op voorwaarde dat de copyright-vermelding en de vermelding van deze toestemming op elke kopie
behouden wordt.
Er wordt toestemming verleend om gewijzigde versies van dit document te kopiëren en te verspreiden
onder dezelfde voorwaarden als die voor letterlijke kopieën, op voorwaarde dat het volledige afgeleide werk dat daardoor ontstaat, verspreid wordt onder de termen van een kennisgeving waarin een
identieke toestemming als deze verleend wordt.
Er wordt toestemming verleend om vertalingen van dit document in een andere taal te kopiëren ente verspreiden onder de hierboven vermelde voorwaarden voor gewijzigde versies, behalve dat dekennisgeving van deze toestemming in een door de Free Software Foundation goedgekeurde vertaling
mag gebeuren in plaats van in de originele Engelse versie.

ii

Inhoudsopgave
1 Definities en overzicht
1.1 Wat is deze FAQ? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.2 Wat is Debian GNU/Linux? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.3 OK, nu ik weet wat Debian is... wat is Linux?! . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.4 Maakt Debian alleen maar GNU/Linux? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.5 Wat is het verschil tussen Debian GNU/Linux en andere Linux distributies? Waarom zou
ik Debian moeten verkiezen boven een bepaalde andere distributie? . . . . . . . . . . . .
1.6 Hoe past het Debian-project zich in het GNU project van de Free Software Foundation inof hoe staat het ertegenover? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.7 Hoe spreekt men het woord Debian uit en wat betekent het? . . . . . . . . . . . . . . . .

1
1
1
2
2

2 Debian GNU/Linux verkrijgen en installeren
2.1 Wat is de recentste versie van Debian? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.2 Vinden er opwaarderingen van pakketten plaats in ’stable’? . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.3 Waar/hoe kan ik Debian installatie-images verkrijgen? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.4 Hoe installeer ik Debian vanaf CD’s? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.5 Waarom bevat de officiële CD van de stabiele release symbolische koppelingen naar ’frò
zen’ en ’unstable’? Ik dacht dat op die CD enkel stable’
stond! . . . . . . . . . . . . . . .
2.6 Kan ik Debian rechtstreeks verkrijgen en installeren vanaf een internetsite? . . . . . . . .
2.7 Zijn er nog andere methodes om het installatiesysteem op te starten? . . . . . . . . . . .

5
5
5
6
6

3 Een Debian-distributie kiezen
3.1 Welke Debian-distributie (stable/testing/unstable) is best voor mij? . . . . . . . . . . . .
3.1.1 U vroeg me om stable te installeren, maar in stable wordt die en die hardware niet
herkend of werkt ze niet. Wat moet ik doen? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.1.2 Hebben pakketten in verschillende distributies een andere versie? . . . . . . . . .
3.1.3 De stabiele distributies bevatten echt verouderde pakketten. Kijk gewoon naar
Kde, Gnome, Xorg en zelfs de kernel. Die zijn erg oud. Waarom is dat zo? . . . . .
3.1.4 Mocht ik besluiten om naar een andere distributie over te gaan, kan ik dat dan
doen? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.1.5 Kunt u me zeggen of ik stable, testing of unstable moet installeren? . . . . . . . .
3.1.6 U hebt het over testing dat defect kan zijn. Wat bedoelt u daarmee? . . . . . . . .
3.1.7 Wat is de reden waarom testing gedurende maanden defect kan zijn? Schuiven
de reparaties die in unstable geïntroduceerd worden, niet onmiddellijk door naar
testing? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.1.8 Welke distributie vereist vanuit het oogpunt van een beheerder meer aandacht? .
3.1.9 Wat gebeurt er als er een nieuwe release gemaakt wordt? . . . . . . . . . . . . . .
3.1.10 Ik heb een werkende desktopcomputer/cluster met daarop Debian. Hoe weet ik
welke distributie ik gebruik? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.1.11 Ik volg momenteel stable op. Kan ik overschakelen op testing of instable? Hoegaat dat dan? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.1.12 Momenteel volg ik testing op (bookworm). Wat zal er gebeuren als een nieuwerelease uitgebracht wordt? Zal ik nog steeds testing opvolgen of zal mijn computerdan de nieuwe stabiele distributie gebruiken? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.1.13 Ik ben nog steeds wat in de war. Wat had u weer gezegd dat ik moest installeren?
3.2 Maar wat dan met Knoppix, Linux Mint Debian Edition, Ubuntu en andere? . . . . . . . .
3.2.1 Ik weet dat Knoppix/Linux Mint Debian Edition/Ubuntu/... op Sebian gebaseerd
zijn. Kan ik bijgevolg de pakketbeheerhulpmiddelen van ’apt’ gebruiken nadat ik
ze op de harde schijf geïnstalleerd heb? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.2.2 Ik installeerde Knoppix/Linux Mint Debian Edition/Ubuntu/... op mijn harde
schijf en heb nu een probleem. Wat moet ik doen? . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.2.3 Ik ben een gebruiker van Knoppix/LMDE/Ubuntu/... en nu wil ik Debian gaan
gebruiken. Hoe kan ik overschakelen? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7
7

iii

3
3
4

6
6
6

7
8
8
8
8
9
9
10
10
11
11
12
12
12
12
13
13

INHOUDSOPGAVE
4 Compatibiliteitskwesties
4.1 Op welke hardwarearchitecturen/systemen kan Debian GNU/Linux werken? . . . . . . .
4.2 Welke kernels gebruikt Debian GNU/Linux? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.3 Hoe compatibel is Debian met andere Linux-distributies? . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.4 Hoe compatibel is de broncode van Debian met andere Unix-systemen? . . . . . . . . . .
4.5 Kan ik Debian-pakketten (”.deb-bestanden) gebruiken op mijn Red Hat/Slackware/...
Linux-systeem? Kan ik Red Hat-pakketten (”.rpm-bestanden) gebruiken op mijn Debian
GNU/Linux-systeem? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.6 Hoe moet ik een niet-Debian programma installeren? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

15
15
16
16
16

5 In het Debian-systeem aanwezige software
5.1 Welke types toepassingssoftware en ontwikkelingssoftware zijn beschikbaar in Debian
GNU/Linux? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.2 Wie schreef al deze software? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.3 Hoe verkrijg ik een actuele lijst van programma’s die verpakt werden voor Debian? . . .
5.4 Hoe kan ik een ontwikkelingsomgeving installeren voor het bouwen van pakketten? . . .
5.5 Wat ontbreekt in Debian GNU/Linux? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.6 Waarom krijg ik bij het compileren van programma’s meldingen zoals ”ld: cannot find-lfoo”? Waarom bevatten bibliotheekpakketten in Debian geen libfoo.so-bestanden? . . .
5.7 (Hoe) ondersteunt Debian Java? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.8 Hoe kan ik nagaan dat ik een Debian-systeem gebruik en welke versie het is? . . . . . . .
5.9 Hoe ondersteunt Debian andere talen dan het Engels? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.10 Waar vindt men ezmlm/djbdns/qmail? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.11 Waar vindt men een speler voor Flash (SWF)? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.12 Waar is Google Earth te vinden? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.13 Waar vindt men VoIP-software? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.14 Ik heb een kaart voor draadloos netwerk die in Linux niet werkt. Wat moet ik doen? . . .

19

6 De archieven van Debian
6.1 Hoeveel distributies van Debian zijn er? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.2 Wat beteken het soort namen zoals etch, lenny, enz.? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.2.1 Welke ander codenamen werden in het verleden gebruikt? . . . . . . . . . . . . .
6.2.2 Waar komen deze codenamen vandaan? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.3 Hoe zit het met ”sid”? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.4 Wat bevat de map ’stable’? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.5 Wat bevat de distributie ’testing’? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.5.1 Hoe zit het met ”testing”? Hoe wordt het ’bevroren’? . . . . . . . . . . . . . . . .
6.6 Wat zit er in de distributie unstable? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.7 Wat betekenen al die mappen in de archieven van Debian? . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.8 Wat betekenen al deze mappen binnenin dists/stable/main? . . . . . . . . . . . . .
6.9 Waar zit de broncode? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.10 Wat is de map pool? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.11 Wat is ïncoming”? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.12 Hoe zet ik mijn eigen pakketbron op die met apt gebruikt kan worden? . . . . . . . . . .

23
23
23
23
23
24
25
25
25
26
26
26
26
27
27
27

7 Grondbeginselen van het pakketbeheersysteem van Debian
7.1 Wat is een Debian-pakket? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.2 Wat is de indeling van een binair pakket van Debian? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.3 Waarom hebben Debian-pakketten dergelijke lange namen? . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.4 Wat is een Debian control-bestand? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.5 Wat is een Debian conffile? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.6 Wat is een Debian preinst, postinst, prerm, en postrm script? . . . . . . . . . . . . . . . .
7.7 Wat is een Essential (essentieel), Required (vereist), Important (belangrijk), Standard (standaard), Optional (optioneel) en Extra (extra) pakket? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.8 Wat is een virtueel pakket? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.9 Wat wordt bedoeld met het feit dat een pakket een ander pakket Depends (vereist), Recommends (aanbeveelt), Suggests (suggereert), Conflicts (ermee in strijd is), Replaces (vervangt), Breaks (maakt onklaar) of Provides (erin voorziet)? . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.10 Wat wordt bedoeld met Pre-Depends (voorvereisten)? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

29
29
30
30
30
31
31

iv

17
17

19
19
20
20
20
20
20
21
21
22
22
22
22
22

32
33
33
34

INHOUDSOPGAVE
7.11 Wat wordt bedoeld met unknown (onbekend), install (installeren), remove (verwijderen),purge (wissen) en hold (handhaven) in de pakketstatus? . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.12 Hoe plaats ik een pakket in de toestand ’te handhaven’ (on hold)? . . . . . . . . . . . . .
7.13 Hoe installeer ik een bronpakket? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.14 Hoe bouw ik binaire pakketten, vertrekkend van een bronpakket? . . . . . . . . . . . . .
7.15 Hoe kan ik zelf Debian-pakketten maken? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
8 De gereedschappen voor het pakketbeheer in Debian
8.1 Welke programma’s stelt Debian ter beschikking voor het beheren van zijn pakketten? . .
8.1.1 dpkg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
8.1.2 APT . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
8.1.3 aptitude . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
8.1.4 synaptic . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
8.1.5 tasksel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
8.1.6 Andere gereedschappen voor pakketbeheer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
8.1.6.1 dpkg-deb . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
8.2 Debian beweert in staat te zijn een actief programma te kunnen opwaarderen. Hoe wordt
dit gerealiseerd? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
8.3 Hoe kan ik weten welke pakketten reeds geïnstalleerd zijn op deen Debian-systeem? . . .
8.4 Hoe geef ik de bestanden weer van een geïnstalleerd pakket? . . . . . . . . . . . . . . . .
8.5 Hoe kan ik te weten komen welk pakket een gegeven bestand produceerde? . . . . . . . .
8.6 Waarom wordt ’foo-data’ niet verwijderd als ik ’foo’ de-installeer? Hoe zorg ik ervoor dat
oude niet-gebruikte bibliotheekpakketten gewist worden? . . . . . . . . . . . . . . . . . .

34
34
35
35
36
37
37
37
38
39
40
40
40
40
41
41
41
41
42

9 Uw Debian-systeem up-to-date houden
43
9.1 Hoe kan ik mijn Debian-systeem actueel houden? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
9.1.1 aptitude . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
9.1.2 apt-get en apt-cdrom . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
9.2 Moet ik overschakelen naar de één-gebruikersmodus om een pakket op te waarderen? . . 44
9.3 Moet ik al die .deb-archieven op mijn schijf behouden? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
9.4 Hoe kan ik een logboek bijhouden van de pakketten die ik toevoegde aan het systeem? Ik
zou willen weten wanneer er opwaarderingen en verwijderingen plaats gevonden hebben
en over welke pakketten het dan ging! . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45
9.5 Kan ik het systeem automatisch bijwerken? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45
9.6 Ik heb verschillende computers. Hoe kan ik de bijwerkingen slechts eenmaal downloaden? 45
10 Debian en de kernel
4710.1 Kan ik een kernel installeren en compileren zonder bepaalde Debian-specifieke afstellingen? 47
10.2 Welke gereedschappen stelt Debian ter beschikking om een aangepaste kernel te bouwen? 47
10.3 Welke bijzondere voorzieningen stelt Debian ter beschikking voor het omgaan met modules? 47
10.4 Kan ik een oud kernel-pakket veilig de-installeren, en zo ja, hoe? . . . . . . . . . . . . . . 47
10.5 Waar vindt ik meer informatie over Linux-pakketten voor Debian? . . . . . . . . . . . . . 48
11 Uw Debian GNU/Linux-systeem aanpassen
11.1 Hoe zorg ik ervoor dat alle programma’s dezelfde papiergrootte gebruiken? . . . . . . . .
11.2 Hoe kan ik toegang verlenen tot randapparatuur zonder de beveiliging in het gedrang tebrengen? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
11.3 Hoe laad ik bij het opstarten van de computer een tekenset voor de console op de manier
van Debian? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
11.4 Hoe kan ik de standaardinstellingen configureren van een toepassingsprogramma onder
X11? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
11.5 Hoe start een Debian-systeem op? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
11.6 En wat met Debian en het traditionele System V init? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
11.7 Zijn er nog andere methodes om een Debian-systeem op te starten? . . . . . . . . . . . .
11.8 Hoe gaat het systeem voor pakketbeheer om met pakketten die configuratiebestanden
voor andere pakketten bevatten? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
11.9 Hoe omzeil ik een bestand dat door een pakket geïnstalleerd werd, zodat in de plaats van
dat bestand een andere versie gebruikt kan worden? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
v

49
49
49
49
49
50
51
51
51
52

INHOUDSOPGAVE
11.10Hoe kan ik mijn lokaal gebouwd pakket opgenomen krijgen in de lijst van beschikbare
pakketten waar het pakketbeheersysteem weet heeft? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
11.11Dommige gebruikers houden van mawk, anderen houden van gawk; sommigen houden
van vim, anderen houden van elvis; sommigen houden van trn, anderen houden van tin.
Hoe ondersteunt Debian diversiteit? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53
12 Ondersteuning krijgen voor Debian GNU/Linux12.1 Welke andere documentatie bestaat er o en voor een Debian-systeem? . . . . . . . . . . .
12.2 Bestaan er online-hulpbronnen waar over Debian gepraat wordt? . . . . . . . . . . . . . .
12.2.1 Mailinglijsten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
12.2.1.1 Welke gedragscode geldt er voor de mailinglijsten? . . . . . . . . . . . .
12.2.2 Web forum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
12.2.3 Wiki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
12.2.4 Onderhouders . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
12.2.5 Usenet-nieuwsgroepen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
12.3 Bestaat eer een snelle manier om informatie over Debian GNU/Linux op te zoeken? . . .
12.4 Worden er logboeken bijgehouden over bekende bugs? . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
12.5 Hoe rapporteer ik in Debian een bug? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

55
55
56
56
56
57
57
57
57
57
57
58

13 Bijdragen aan het project van Debian13.1 Hoe kan ik lid/een ontwikkelaar van Debian worden? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
13.2 Hoe kan ik met hulpbronnen bijdragen aan het project van Debian? . . . . . . . . . . . .
13.3 Hoe kan ik op financieel vlak een bijdrage leveren aan Debian? . . . . . . . . . . . . . . .
13.3.1 Software in the Public Interest . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
13.3.2 Andere organisaties . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

59
59
59
59
60
60

14 Debian GNU/Linux verspreiden in een commercieel product14.1 Kan ik Debian CD’s maken en verkopen? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
14.2 Kan Debian samen met niet-vrije software verpakt worden? . . . . . . . . . . . . . . . . .
14.3 I maak een speciale Linux-distributie voor een ”verticale markt”. Kan ik Debian GNU/Linux gebruiken als Linux-basissysteem met daarbovenop mijn eigen toepassingen? . . . .
14.4 Kan ik mijn commercieel programma in een Debian-”pakket”verpakken, zodat het probleemloos geïnstalleerd kan worden op een Debian-systeem? . . . . . . . . . . . . . . . .

61
61
61

15 Verwachte wijzigingen in de volgende hoofdrelease van Debian15.1 De beveiliging van het systeem versterken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
15.2 Verbeterde ondersteuning voor niet-Engelstalige gebruikers . . . . . . . . . . . . . . . . .
15.3 Verbeteringen aan het installatiesysteem van Debian . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
15.4 Meer architecturen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
15.5 Mer kernels . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

63
63
63
64
64
64

16 Algemene informatie over de FAQ
16.1 Auteurs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
16.2 Feedback . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
16.3 Beschikbaarheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
16.4 Bestandsformaat van het document . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

65
65
65
65
66

Index

61
62

67

vi

Samenvatting
Dit document geeft antwoorden op veel gestelde vragen over Debian GNU/Linux.

Hoofdstuk 1

Definities en overzicht
1.1

Wat is deze FAQ?

Dit document bevat vaak gestelde vragen (en de antwoorden erop!) over de Debian-distributie (Debian GNU/Linux en andere) en over het Debian project. Waar dit van toepassing is wordt verwezen
naar andere documentatie: in dit document zullen we geen uitgebreide citaten uit externe documenten
opnemen. U zult merken dat sommige antwoorden enige kennis van Unix-achtige besturingssystemenveronderstellen. We zullen trachten uit te gaan van zo weinig mogelijk voorkennis: antwoorden op
algemene beginnersvragen zullen eenvoudig gehouden worden.
Indien u in deze FAQ niet kunt vinden waar u naar op zoek bent, raadpleeg dan Paragraaf 12.1.
Indien zelfs dat geen oplossing biedt, wendt u dan tot Paragraaf 16.2.

1.2

Wat is Debian GNU/Linux?

Debian GNU/Linux is een specifieke distributie van het Linux besturingssysteem met talloze pakketten
die erop werken.
Debian GNU/Linux is:• volledig functioneel: Debian bevat momenteel meer dan 59100 softwarepakketten. Gebruikers
kunnen kiezen welke pakketten geïnstalleerd worden. Debian stelt hiervoor een hulpmiddel ter
beschikking. U vindt een lijst en een beschrijving van de momenteel in Debian beschikbare pakketten op alle Debian mirror sites (https://www.debian.org/distrib/ftplist).
• vrij te gebruiken en te verspreiden: Geen lidmaatschap van een consortium of betaling zijn vereist om te participeren in de ontwikkeling en verspreiding ervan. Alle pakketten die officieel deeluitmaken van Debian GNU/Linux kunnen vrij verspreid worden, meestal onder de voorwaarden
van de GNU General Public License (GNU algemene publieke licentie).

The Debian archives also carry approximately 1000 software packages (in the non-free andcontrib sections), which are distributable under specific terms included with each package.

• dynamic: With about 1012 volunteers constantly contributing new and improved code, Debian
is evolving rapidly. The archives are updated twice every day.
De meeste Linux-gebruikers maken gebruik van een specifieke distributie van Linux, zoals Debian
GNU/Linux. In principe zouden gebruikers via het internet of op een andere manier de Linux kernel
kunnen ophalen en die zelf compileren. Op dezelfde manier zouden ze voor veel toepassingen broncode
kunnen bekomen en zelf de programma’s compileren en ze nadien op hun systeem installeren. Voor
ingewikkelde programma’s kan dit niet enkel een tijdrovend maar ook foutgevoelig proces zijn. Om
dit te vermijden kiezen gebruikers er vaak voor om het besturingssysteem en de pakketten met toepassingssoftware van een van de Linux-distributeurs te gebruiken. Wat de verschillende Linux-distributeurs
van elkaar onderscheidt is de software, de protocollen en werkwijzen die ze gebruiken voor het verpakken, installeren en opvolgen van toepassingspakketten op de systemen van de gebruiker, samen met
hulpmiddelen voor installatie en onderhoud, documentatie en andere diensten.
Debian GNU/Linux is het resultaat van het streven van vrijwilligers om een vrij Unix-achtig besturingssysteem van hoge kwaliteit te maken, samen met een geheel van toepassingen. Het idee van een
1

HOOFDSTUK 1. DEFINITIES EN OVERZICHT

1.3. OK, NU IK WEET WAT DEBIAN IS... WAT …

vrij Unix-achtig besturingssysteem is afkomstig van het GNU-project en veel van de toepassingen die
Debian GNU/Linux zo bruikbaar maken werden door het GNU project ontwikkeld.
Voor Debian heeft vrij de GNU-achtige betekenis (zie de Debian Free Software Guidelines (https://www.debian.org/social_contract#guidelines)). Als we over vrije software spreken, hebben
we het over vrijheid, niet kosteloosheid. Vrije software wil zeggen dat u vrij bent kopieën van vrije
software te verspreiden, dat u broncode ontvangt of ze kan bekomen als u dat wenst, dat u de software
kunt wijzigen of stukken ervan in nieuwe vrije programma’s kunt gebruiken en dat u weet dat u dezedingen kunt doen.
Het Debian-project werd in 1993 door Ian Murdock opgestart, in het begin gesponsord door het GNU
project van de Free Software Foundation. Vandaag beschouwen de ontwikkelaars van Debian het als
een rechtstreekse afstammeling van het GNU-project.
Hoewel Debian GNU/Linux zelf vrije software is, is het een basis waarop Linux-distributies met
toegevoegde waarde gebouwd kunnen worden. Door een betrouwbaar volwaardig basissysteem ter beschikking te stellen, verschaft Debian Linuxgebruikers een verhoogde compatibiliteit en laat het makers
van een Linux-distributie toe om dubbel werk te vermijden en zich te focussen op die dingen die hun
distributie bijzonder maken. Zie Paragraaf 14.3 voor bijkomende informatie.

1.3 OK, nu ik weet wat Debian is... wat is Linux?!
Om kort te gaan, Linux is de kernel van een Unix-achtig besturingssysteem. Oorspronkelijk werd hij
ontworpen voor 386 (en snellere) PC’s. Tegenwoordig functioneert Linux ook op een dozijn andere
systemen. Linux werd geschreven door Linus Torvalds en veel computerwetenschappers van over dehele wereld.
Behalve de kernel bevat een ”Linux-systeem gewoonlijk:• een bestandssysteem dat beantwoord aan de Linux Filesystem Hierarchy Standard (de standaardisatie van de directory-structuur) https://www.pathname.com/fhs.
• een hele waaier Unix hulpprogramma’s. Vele ervan werden ontwikkeld door het GNU project en
de Free Software Foundation.
Het geheel van de Linux kernel, het bestandssysteem, de GNU en FSF hulpprogramma’s en de overige hulpprogramma’s werd ontworpen om in overeenstemming te zijn met de POSIX (IEEE 1003.1)
standaard; zie Paragraaf 4.4.
Zie voor bijkomende informatie over Linux What is Linux (https://www.linux.org/info/) van
Linux Online (https://www.linux.org/).

1.4 Maakt Debian alleen maar GNU/Linux?
Momenteel is Debian enkel beschikbaar voor Linux. Maar met Debian GNU/Hurd en Debian op BSD
kernels, zijn we ook begonnen met het aanbieden van niet op Linux gebaseerde besturingssystemen
als ontwikkelaars-, server- en desktopplatform. Deze zogenaamde niet-linux ”ports”zijn echter nog niet
officieel uitgebracht.
Het oudste streven om Debian geschikt te maken voor andere architecturen (waar het Engelse begrip”port”naar verwijst) is Debian GNU/Hurd.
De Hurd is een geheel van servers die bovenop de GNU Mach microkernel functioneren. Samen
vormen ze de basis voor het GNU besturingssysteem.
Raadpleeg https://www.gnu.org/software/hurd voor bijkomende informatie over de GNU/Hurdin het algemeen en https://www.debian.org/ports/hurd/ voor meer informatie overDebian
GNU/Hurd.
Een andere poging is de aanpassing aan een BSD kernel. De betrokkenen werken met de FreeBSD
kernel.
Raadpleeg https://www.debian.org/ports/#nonlinux voor bijkomende informatie over dezeniet-linux ”ports”.
2

HOOFDSTUK 1. DEFINITIES EN OVERZICHT

1.5

1.5. WAT IS HET VERSCHIL TUSSEN DEBIAN …

Wat is het verschil tussen Debian GNU/Linux en andere Linux
distributies? Waarom zou ik Debian moeten verkiezen boven
een bepaalde andere distributie?

Deze kernaspecten onderscheiden Debian van andere Linux distributies:
Vrijheid: Zoals bepaald in het Debian Social Contract (https://www.debian.org/social_contract),zal Debian 100% vrij blijven. Debian is zeer strikt inzake het aanleveren van echt vrije software.
De richtlijnen om uit te maken of een werk ”vrijïs, staan vermeld in The Debian Free Software
Guidelines (DFSG) (https://www.debian.org/social_contract#guidelines).
Het systeem van Debian voor pakketonderhoud: Het volledige systeem en elke individuele component ervan kunnen bijgewerkt worden terwijl het functioneert, zonder herformattering en zonder
verlies van lokaal aangepaste configuratiebestanden en (in de meeste gevallen) zonder dat het systeem herstart wordt. De meeste Linux distributies die tegenwoordig beschikbaar zijn hebben een
vorm van pakketonderhoud. Het systeem van pakketonderhoud van Debian is uniek en bijzonder
robuust (zie Hoofdstuk 7).
Open ontwikkeling: Terwijl veel andere Linux distributies ontwikkeld worden door individuen, kleine
gesloten groepen of commerciële bedrijven, is Debian een belangrijke Linux distributie die ontwikkeld wordt door een vereniging van individuen die zich gezamenlijk tot doel hebben gesteldom een vrij besturingssysteem te maken in dezelfde geest als Linux en andere vrije software.
Meer dan 1012 vrijwillige pakketonderhouders werken aan meer dan 59100 pakketten en aan het
beter maken van Debian GNU/Linux. De ontwikkelaars van Debian dragen bij tot het project (inde meeste gevallen) niet door het schrijven van nieuwe toepassingen, maar door het verpakken
van bestaande software volgens de standaarden van het project, door probleemrapporten overte maken aan de ontwikkelaars van die software en door het geven ven gebruikersondersteuning.
Raadpleeg ook de bijkomende informatie over hoe u zelf kunt beginnen bijdragen in Hoofdstuk 13.
Het universele besturingssysteem: Debian bevat meer dan 59100 pakketten (https://packages.
debian.org/stable/) en functioneert op 9 architecturen (https://www.debian.org/ports/).
Dit is veel meer dan wat om het even welke andere GNU/Linux te bieden heeft. Zie Paragraaf 5.1
voor een overzicht van de beschikbare software en Paragraaf 4.1 voor een beschrijving van deondersteunde hardware-platformen.
Het bugopvolgingssysteem: De geografische spreiding van de ontwikkelaars van Debian vereiste gesofisticeerde instrumenten en snelle communicatie over bugs en bugreparaties om de ontwikkelingvan het systeem te versnellen. Gebruikers worden aangemoedigd om bugs te signaleren in een
formele stijl waardoor ze snel toegankelijk worden via WWW-archieven en via e-mail. U vindt indeze FAQ bijkomende informatie over het beheer van de buglog in Paragraaf 12.4.
De Debian-beleidslijn: Debian heeft zijn kwaliteitsstandaarden uitgebreid gespecificeerd in ’the Debian Policy’ (de Debian-beleidslijn). Dit document definieert de kwaliteiten en de standaarden
waaraan Debian pakketten moeten beantwoorden.
Voor bijkomende informatie hierover kunt u onze webpagina over reasons to choose Debian (https://www.debian.org/intro/why_debian) raadplegen.

1.6

Hoe past het Debian-project zich in het GNU project van deFree Software Foundation in of hoe staat het ertegenover?

Het Debian-systeem steunt op de idealen van vrije software waarvan de Free Software Foundation(https://www.gnu.org/) en in het bijzonder Richard Stallman (https://www.stallman.org/)de eerste voorvechters waren. Ook het krachtige systeemontwikkelingsgereedschap van de FSF en hun
hulpprogramma’s en toepassingen maken wezenlijk deel uit van het Debian-systeem.
Het Debian-project en de FSF zijn twee aparte entiteiten, maar we communiceren geregeld en werken op verschillende projecten samen. De FSF heeft expliciet gevraagd dat we ons systeem ”Debian
GNU/Linux”zouden heten en we voldoen graag aan dit verzoek.
3

HOOFDSTUK 1. DEFINITIES EN OVERZICHT

1.7. HOE SPREEKT MEN HET WOORD DEBIAN …

De langetermijndoelstelling van de FSF is een nieuw besturingssysteem, GNU genaamd, te ontwikkelen, gebaseerd op Hurd (https://www.gnu.org/software/hurd). Debian werkt met de FSF samen
aan dit systeem onder de naam Debian GNU/Hurd (https://www.debian.org/ports/hurd/).

1.7 Hoe spreekt men het woord Debian uit en wat betekent het?
De naam van het project wordt Deb’-ie-en, met een korte e in Deb en een doffe e in en, en met deklemtoon op de eerste lettergreep. Het woord is een samentrekking van de namen van Debra en Ian
Murdock, de stichters van het project. (Woordenboeken zijn wat dubbelzinnig over de uitspraak van
Ian (!), maar Ian verkiest ie’-en.)4

Hoofdstuk 2

Debian GNU/Linux verkrijgen en
installeren
Het officiële document voor installatie-instructies is de Debian GNU/Linux Installation Guide (https://www.debian.org/releases/stable/installmanual). Hier zullen we wat bijkomende informatie geven over het verkrijgen en installeren van Debian GNU/Linux.

2.1

Wat is de recentste versie van Debian?

Momenteel bestaan er drie versies van Debian GNU/Linux:̀̀release 11, ook wel de stable’of stabiele’
distributie of bullseye Dit is stabiele en grondig geteste software. Ze wordt aangepast bij het inpassen van reparaties van belangrijke beveiligings- of functioneringsproblemen.
de distributie ’testing’, de testdistributie, die momenteel bookworm heet. Hierin worden de pakketteǹgeplaatst die als de volgende stable’
release uitgebracht zullen worden. Ze werden wat uitgetest iǹde distributie unstable’,de onstabiele distributie, maar zijn misschien nog niet volledig geschikt̀
om uitgebracht te worden. Deze distributie wordt veel vaker bijgewerkt dan stable’,maar niet
̀vaker dan unstable’.
de distributie ’unstable’, de onstabiele distributie Dit is de versie die momenteel ontwikkeld wordt.
Ze wordt voortdurend bijgewerkt. Van elke Debian spiegelserver-site kunt u pakketten ophaleǹ
uit het archief unstable’
en ze gebruiken om op gelijk welk moment uw systeem op te waarderen,maar u mag niet verwachten dat het systeem even bruikbaar of even stabiel zal zijn als voordien- daarom wordt het ook ’unstable’ genoemd!
Raadpleeg Paragraaf 6.1 voor bijkomende informatie.

2.2

Vinden er opwaarderingen van pakketten plaats in ’stable’?

Aan de stabiele release wordt geen nieuwe functionaliteit toegevoegd. Eens een versie van Debianuitgebracht is en het label ’stable’ heeft, zal ze enkel nog beveiligingsupdates krijgen. Dat wil zeggen dat
enkel pakketten waarbij na de release een beveiligingsprobleem werd vastgesteld, opgewaardeerd zullen
worden. Alle beveiligingsupdates worden aangeboden via security.debian.org (https://security.
debian.org).
Beveiligingsupdates hebben één doel: een reparatie verstrekken voor een beveiligingsprobleem. Het
is geen manier om heimelijk bijkomende wijzigingen in de stabiele release binnen te loodsen zonder denormale procedure voor een tussenrelease (point release) te volgen. Het repareren van een pakket met
een beveiligingsprobleem waardeert de software dus niet op. Het beveiligingsteam van Debian voert
daarentegen wel de noodzakelijke reparaties uit op de versie van de software die in ’stable’ verdeeld
wordt.
Voor bijkomende informatie over ondersteuning op het valk van beveiliging kunt u de Security FAQ(https://www.debian.org/security/faq) lezen of de Debian Security Manual (https://www.
debian.org/doc/manuals/securing-debian-howto/).
5

HOOFDSTUK 2. DEBIAN GNU/LINUX …

2.3. WAAR/HOE KAN IK DEBIAN …

2.3 Waar/hoe kan ik Debian installatie-images verkrijgen?
U kunt de installatie-images verkrijgen door de passende bestanden te downloaden van de Debian website (https://www.debian.org/distrib/).
Raadpleeg Debian GNU/Linux on CDs (https://www.debian.org/CD) voor bijkomende informatie over CD-(en DVD-)images.

2.4 Hoe installeer ik Debian vanaf CD’s?
Debian vanaf een CD installeren is heel eenvoudig: stel uw systeem in om op te starten van CD, plaats uw
CD in het station en start de computer opnieuw op. Uw systeem zal dan het Debian installatiesysteem
opstarten. Zie de Debian GNU/Linux Installation Guide (https://www.debian.org/releases/
stable/installmanual) voor bijkomende informatie.

2.5 Waarom bevat de officiële CD van de stabiele release symbolische koppelingen naar ’frozen’ en ’unstable’? Ik dacht dat op
̀die CD enkel stable’
stond!
Officiële Debian CD-images bevatten inderdaad symbolische koppelingen zoals:/dists/frozen -> bullseye//dists/stable -> bullseye//dists/testing -> bullseye//dists/unstable -> bullseye/waardoor zij werken als uw bestand ’sources.list’ een regel bevat zoals
deb cdrom:[<naam zoals op het cd-label>]/ unstable main [...].
Het feit dat deze symbolische koppelingen daar aanwezig zijn, betekent niet dat het image ’unstable’of ’testing’ is of iets dergelijks. Kijk naar het CD-label in /.disk/info om te weten welke versie van
Debian hij bevat. Deze informatie is ook te vinden in /README.txt op de CD.
Kijk op https://www.debian.org/releases om te weten welke uitgaven momenteel de ’stable’
en de ’testing’ release zijn.

2.6 Kan ik Debian rechtstreeks verkrijgen en installeren vanaf een
internetsite?
Ja. U kunt het installatiesysteem van Debian opstarten met een aantal bestanden die u van onze archievensite en zijn spiegelservers kunt downloaden.
U kunt een klein CD-imagebestand downloaden, er een opstartbare CD mee aanmaken, er het basissysteem mee installeren en de rest over het netwerk installeren. Raadpleeg voor bijkomende informatie
https://www.debian.org/CD/netinst/.

2.7 Zijn er nog andere methodes om het installatiesysteem op te
starten?
Ja. Behalve vanaf een CD of DVD, kunt u Debian GNU/Linux ook installeren door op te starten van een
USB-stick, rechtstreeks van een harde schijf of door via TFTP over het netwerk op te starten. Voor een
installatie op verschillende computers kunt u het installatieproces volledig automatiseren. NB: niet alle
methodes worden voor alle architecturen ondersteund. Eens het installatiesysteem opgestart is, kan derest van het systeem over het netwerk gedownload worden, of vanaf lokale media geïnstalleerd worden.
Zie de Debian GNU/Linux Installatiehandleiding (https://www.debian.org/releases/stable/
installmanual) voor bijkomende informatie.
6

Hoofdstuk 3

Een Debian-distributie kiezen
Er bestaan veel verschillende Debian-distributies. De geschikte Debian-distributie kiezen is een belangrijke beslissing. Dit onderdeel bevat wat nuttige informatie voor gebruikers die de voor hun systeem
best geschikte keuze willen maken en het geeft ook antwoorden op mogelijke vragen die tijdens dit proces kunnen opduiken. Het handelt niet over de vraag ”waarom kiezen voor Debian”maar eerder over”welke distributie van Debian kiezen”.
Lees voor bijkomende informatie over de beschikbare distributies Paragraaf 6.1.

3.1

Welke Debian-distributie (stable/testing/unstable) is best voor
mij?

Het antwoord is een beetje ingewikkeld. Het hangt echt af van wat u wilt doen. Een mogelijkheid
is raad te vragen aan een vriend die Debian gebruikt. Maar dit wil niet zeggen dat u niet autonoom
zou kunnen beslissen. In feite zou u in staat moeten zijn een beslissing te nemen na het lezen van dit
hoofdstuk.
• Indien veiligheid en stabiliteit voor u zeer belangrijk zijn, installeer dan stable. Punt. Dit is het
meest verkieslijk.
• Indien u een nieuwe gebruiker bent en een installatie op een desktopcomputer uitvoert, begin dan
met stable. Sommige software is wat ouder, maar het is de minst foutgevoelige omgeving om inte werken. U kunt gemakkelijk overschakelen naar het modernere unstable (of testing) eens u er
wat meer vertrouwd mee bent.
• Indien u een desktopgebruiker bent met veel ervaring met het besturingssysteem er er niet om
geeft af en toe geconfronteerd te worden met een vreemde bug of zelfs met een volledig onklaar
geraakt systeem, gebruik dan unstable. Dat bevat al de recentste en geweldigste software en bugs
worden meestal snel gerepareerd.
• Indien u een server beheert, in het bijzonder wanneer er hoge eisen inzake stabiliteit aan gesteld
worden of wanneer hij met het internet verbonden is, installeer dan stable. Dit is veruit de beste
en veiligste keuze.
Via de volgende vragen gaan we (hopelijk) dieper in op deze keuzes. Indien u na het lezen van devolledige FAQ nog steeds geen beslissing kunt nemen, houd u dan bij stable als distributie.

3.1.1

U vroeg me om stable te installeren, maar in stable wordt die en die hardware niet herkend of werkt ze niet. Wat moet ik doen?

Probeer met een zoekmachine op het web te zoeken om te zien of iemand anders erin geslaagd is die
hardware in stable te laten functioneren. Maar indien u bepaalde hypermoderne hardware heeft, het
nieuwste van het nieuwste, dan is het mogelijk dat die niet werkt met stable. Indien dit het geval is, wit
u misschien testing of unstable installeren of ernaar opwaarderen.
Voor laptops is https://www.linux-on-laptops.com/ een heel goede website om te weten ofiemand anders de hardware onder Linux aan de praat kreeg. De website richt zich niet specifiek op
7

HOOFDSTUK 3. EEN DEBIAN-DISTRIBUTIE …

3.1. WELKE DEBIAN-DISTRIBUTIE …

Debian, maar is desondanks een geweldige bron van informatie. Voor desktops is me geen dergelijke
website bekend.
Een andere mogelijkheid is om de vraag te stellen op een debian-user mailinglijst door een e-mail testuren naar debian-user@lists.debian.org (Engelstalig) of naar debian-user-dutch@lists.debian.org (Nederlandstalig). Zelfs zonder dat u op de lijst geabonneerd bent, kunt u een e-mail sturen. Via https://lists.debian.org/debian-user/ kunt u de archieven van de mailinglijst inkijken. Informatie
over het intekenen op de lijst vindt u op de plaats waar u de archieven vindt. Het wordt sterk aangeradenom uw vragen op de mailinglijst te stellen, eerder dan op irc (https://www.debian.org/support).
De berichten van de mailinglijst worden gearchiveerd, zodat een oplossing voor uw probleem ook anderen kan helpen die met hetzelfde geconfronteerd worden.

3.1.2 Hebben pakketten in verschillende distributies een andere versie?
Ja. Unstable bevat de meest recente (nieuwste) versies. Maar de pakketten in unstable zijn niet grondig
getest en kunnen bugs bevatten.
Anderzijds bevat stable oude versies van pakketten. Maar deze pakketten zijn grondig getest en er
is minder kans dat ze bugs bevatten.
De pakketten in testing vallen tussen deze beide uitersten in.

3.1.3 De stabiele distributies bevatten echt verouderde pakketten. Kijk gewoon
naar Kde, Gnome, Xorg en zelfs de kernel. Die zijn erg oud. Waarom is
dat zo?
Welnu, u zou wel eens gelijk kunnen hebben. De leeftijd van de pakketten in stable is afhankelijk van
het tijdstip waarop de laatste release gebeurde. Aangezien er tussen releases gewoonlijk meer dan 1
jaar verloopt, is het mogelijk dat u moet vaststellen dat stable oude versies van pakketten bevat. Zij
werden evenwel door en door getest. Men kan met stelligheid beweren dat die pakketten geen gekende
ernstige bugs, gaten in de beveiliging, enz. hebben. De pakketten in stable integreren naadloos met deandere stabiele pakketten. Deze eigenschappen zijn erg belangrijk voor productieservers die 24 uur per
dag en 7 dagen per week moeten functioneren.
Pakketten in testing en unstable van hun kant kunnen verborgen bugs, gaten in de beveiliging,enz. hebben. Bovendien kunnen sommige pakketten in testing en unstable mogelijk niet naar behoren
werken. Gewoonlijk verkiezen mensen die op een eenvoudige desktop werken om de recentste en meest
moderne reeks pakketten te hebben. Unstable biedt voor deze groep mensen een oplossing.
Zoals u merkt, zijn stabiliteit en nieuwigheid de twee uitersten van een spectrum. Indien stabiliteit
een vereiste is, installeer dan de stabiele distributie. Indien u met de recentste pakketten wilt werken,
installeer dan unstable.

3.1.4 Mocht ik besluiten om naar een andere distributie over te gaan, kan ik
dat dan doen?
Jazeker, maar dit werkt maar in één richting. U kunt van stable --> testing --> unstable overgaan.
Maar de omgekeerde richting is önmogelijk”. U kunt dus maar best zeker van uw stuk zijn als u van
plan bent unstable te installeren of ernaar op te waarderen.
Eigenlijk, als u een expert bent en als u bereid bent om wat tijd te investeren en als u echt voorzichtig
te werk gaat en als u weet wat u doet, dan zou het mogelijk kunnen zijn dat u van unstable overgaat
naar testing en daarna naar stable. De installatiescripts zijn niet ontworpen om dat te doen. Dus kunnen
in de loop van dit proces uw configuratiebestanden mogelijk verloren gaan en...

3.1.5 Kunt u me zeggen of ik stable, testing of unstable moet installeren?
Nee. Dit is eerder een subjectieve keuze. Een perfect antwoord is niet mogelijk, omdat het afhankelijk
is van uw softwarebehoeften, uw bereidheid om af te rekenen met mogelijke defecten en uw ervaring
op het gebied van systeembeheer. Hierna volgen enkele tips:• Stable is zeer stabiel. Er treden geen defecten op en het wordt volledig ondersteund op het gebied
van beveiliging. Maar mogelijk ondersteunt het niet de recentste hardware.
8

HOOFDSTUK 3. EEN DEBIAN-DISTRIBUTIE …

3.1. WELKE DEBIAN-DISTRIBUTIE …

• Testing heeft meer recente software dan Stable en er doen zich minder defecten voor dan in Unstable. Maar als er een defect optreedt, kan het lang duren voor de zaak rechtgezet wordt. Soms
kan het gaan om dagen, maar dit kunnen soms ook maanden zijn. Er is ook geen permanentebeveiligingsondersteuning voor voorzien.
• Unstable heeft de recentste software en ondergaat veel wijzigingen. Een gevolg is dat het op elk
moment defect kan geraken. In veel gevallen zetten reparaties de zaak terug recht binnen enkele
dagen en de distributie bevat steeds de recentste releases van de voor Debian verpakte software.
Wanneer u wilt kiezen tussen testing en unstable, dan moet u in gedachten houden dat er momenten
kunnen zijn dat het voordeliger is om testing in plaats van unstable op te volgen. Een van de auteurs van
dit document heeft een dergelijke situatie meegemaakt ten gevolge van de transitie van gcc van gcc3
naar gcc4. Hij probeerde het pakket labplot te installeren op een machine die unstable gebruikte,
maar dat lukte niet omdat sommige van de pakketten die dit pakket vereiste, de transitie naar gcc4
reeds doorgemaakt hadden en andere nog niet. Maar op een machine die testing gebruikte, kon het
pakket wel geïnstalleerd worden, omdat de pakketten die de overgang naar gcc4 gemaakt hadden, nog
niet ”doorgesijpeld”waren naar testing.

3.1.6

U hebt het over testing dat defect kan zijn. Wat bedoelt u daarmee?

Soms kan het zijn dat een pakket niet geïnstalleerd kan worden via de hulpmiddelen voor pakketbeheer. Soms kan een pakket helemaal niet beschikbaar zijn, misschien omdat het (tijdelijk) verwijderd
werd omwille van bugs of niet-voldane vereisten. Soms lukt het om een pakket te installeren, maarfunctioneert het niet naar behoren.
Als zich dergelijke zaken voordoen, wordt gezegd dat de distributie defect is (althans voor dit pakket).

3.1.7

Wat is de reden waarom testing gedurende maanden defect kan zijn?
Schuiven de reparaties die in unstable geïntroduceerd worden, niet onmiddellijk door naar testing?

De reparaties van bugs en de verbeteringen die in unstable ingebracht worden, sijpelen door naar testingna een bepaald aantal dagen. Laten we stellend at de drempelwaarde 5 dagen is. De pakketten inunstable komen testing enkel binnen wanneer er tegen hen geen RC-bugs (bugs die het ongeschikt maken
om uitgebracht te worden) gerapporteerd werden. Als er tegen een pakket een RC-bug ingediend werd,
zal dat pakket testing niet binnenkomen nadat de 5 dagen verstreken zijn.
De achterliggende gedachte is dat indien een pakket eventuele problemen vertoont, die ontdekt
zullen worden door mensen die unstable gebruiken en gerepareerd zullen worden vooraleer het testingbinnenkomt. Dit houdt testing voor het merendeel van de tijd in een bruikbare toestand. Een volslagen
briljant concept, als u het mij vraagt. Maar de zaken zijn niet steeds zo eenvoudig. Neem bijvoorbeeld
de volgende situatie:• Stel u voor dat u geïnteresseerd bent in pakket XYZ.
• Laten we aannamen dat de versie in testing op 10 juni versie XYZ-3.6 is en in unstable XYZ-3.7.
• Na 5 dagen komt XYZ-3.7 vanuit unstable testing binnen.
• En dus bevindt versie XYZ-3.7 zich op 15 juni zowel in het archief van testing als in dat van
unstable.
• Let’s say, the user of testing distribution sees that a new XYZ package is available and updates the
XYZ-3.6 to XYZ-3.7.
• Op 25 juni merkt nu een gebruiker van testing of unstable een RC-bug in XYZ-3.7 en rapporteert
dit in het BTS (het bugopvolgingssysteem).
• De pakketonderhouder van XYZ repareert de bug en plaatst het in unstable op laten we zeggen
30 juni. Hier veronderstellen we dat het de pakketonderhouder 5 dagen tijd gekost heeft om debug te repareren en de nieuwe versie te uploaden. Het getal 5 moet hier niet letterlijk genomen
worden. Dit had minder of meer kunnen zijn, afhankelijk van de ernst van de betrokken bug.
• Deze nieuwe versie in unstable, XYZ-3.8, staat gepland om op 5 juli testing binnen te komen.
9

HOOFDSTUK 3. EEN DEBIAN-DISTRIBUTIE …

3.1. WELKE DEBIAN-DISTRIBUTIE …

• Maar op 3 juli ontdekt iemand anders nog een andere RC-bug in XYZ-3.8.
• Nemen we aan dat de onderhouder van XYZ deze nieuwe RC-bug repareert en een nieuwe versie
van XYZ uploadt na 5 dagen.
• Op 8 juli heeft testing dus versie XYZ-3.7 en unstable versie XYZ-3.9.
• Dze nieuwe versie XYZ-3.9 staat nu gepland om op 13 juli testing binnen te komen.
• Welnu, vermits u testing gebruikt en vermits XYZ-3.7 fouten vertoont, zult u XYZ wellicht pas na
13 juli kunnen gebruiken. Dit betekent dat u uiteindelijk ongeveer gedurende een maand met een
defect XYZ gezeten heeft.
De situatie kan nog veel ingewikkelder worden als XYZ laten e zeggen 4 andere pakketten vereist.
Dit kan op zijn beurt leiden tot het gedurende maanden onbruikbaar worden van de distributie testing.
Hoewel het hierboven geschetste scenario theoretisch is, kunnen zich dergelijke situaties ook in het echt
voordoen, al is dat uitzonderlijk.

3.1.8 Welke distributie vereist vanuit het oogpunt van een beheerder meer aandacht?
Een van de belangrijkste redenen waarom veel mensen Debian kiezen boven andere Linux distributies is
dat het heel weinig onderhoud vraagt. Mensen willen een systeem dat gewoon werkt. Over het algemeen
kan men stellen dat stable heel weinig onderhoud vraagt, terwijl testing en unstable een voortdurend
onderhoud van de systeembeheerder vragen. Indien u met stable werkt, is het enige waar u aandacht
voor moet hebben, het opvolgen van beveiligingsupdates. Indien u testing of unstable gebruikt, doet u er
goed aan op de hoogte te blijven van pas ontdekte bugs in de pakketten die u gebruikt, van bugreparaties,
van toegevoegde nieuwe functionaliteit, enz.

3.1.9 Wat gebeurt er als er een nieuwe release gemaakt wordt?
Deze vraag zal u niet helpen bij het kiezen van een Debian-distributie. Maar vroeg of laat zult u hiermee
geconfronteerd worden.
De distributie stable is momenteel bullseye. De volgende stabiele distributie zal bookworm genoemd
worden. Laten we nu eens concreet bekijken wat er gebeurt als bookworm uitgebracht wordt als denieuwe stabiele versie.
• oldstable = buster; stable = bullseye; testing = bookworm; unstable = sid• Naar unstable wordt steeds verwezen met de naam sid, ongeacht of er een nieuwe release uitgebracht werd of niet.
• Palletten schuiven constant door van sid naar testing (m.a.w. bookworm). Maar pakketten instable (m.a.w. bullseye) blijven ongewijzigd, behalve voor beveiligingsupdates.
• Na een bepaalde tijd wordt testing bevroren. Maar het zal nog altijd testing heten. Op dit puntkunnen geen nieuwe pakketten meer doorschuiven van unstable naar testing, tenzij ze reparaties
bevatten voor RC-bugs (release-critical bugs, d.w.z. bugs die het pakket ongeschikt maken voor
release).
• Wanneer testing bevroren is, moeten alle nieuwe bugreparaties die toegevoegd worden, handmatig
gecontroleerd worden door de leden van het release-team. Dit gebeurt om te garanderen dat debevroren testing geen niet-gekende ernstige problemen zou hebben.
• In het ’bevroren testing’ wordt het aantal RC-bugs ofwel teruggebracht op nul, of als dat getal
groter dan nul blijft, worden de bugs ofwel gemarkeerd als ’buiten beschouwing te laten voor derelease’ of wordt de reparatie ervan uitgesteld tot een tussenrelease.(point release).
• De ’bevroren testing’ wordt dan zonder RC-bugs uitgebracht als de nieuwe stabiele versie. In ons
voorbeeld zal die nieuwe stabniele release bookworm genoemd worden.
• In deze fase is oldstable = bullseye, stable = bookworm. De inhoud van stable en ’bevroren
testing’ is op dat ogenblik hetzelfde.
10

HOOFDSTUK 3. EEN DEBIAN-DISTRIBUTIE …

3.1. WELKE DEBIAN-DISTRIBUTIE …

• Een nieuwe testing wordt op de oude testing gebaseerd.
• Pakketten beginnen vanuit sid testing binnen te komen en de Debian-gemeenschap begint te werken aan het realiseren van de volgende stabiele release.

3.1.10

Ik heb een werkende desktopcomputer/cluster met daarop Debian. Hoeweet ik welke distributie ik gebruik?

In de meeste gevalle valt dit gemakkelijk uit te zoeken. Ga eens kijken in het bestand /etc/apt/sources.list. Daarin zal een regel te vinden zijn zoals deze:
deb http://ftp.us.debian.org/debian/ unstable main contrib

Het derde veld (’unstable’ in het bovenstaande voorbeeld) geeft aan welke Debian-distributie het
systeem momenteel opvolgt.
U kunt ook het commando lsb_release (te vinden in het pakket lsb-release) gebruiken. Indien
u dat programma uitvoert op een systeem met unstable, zult u het volgende krijgen:$ lsb_release -a
LSB Version:
core-2.0-noarch:core-3.0-noarch:core-3.1-noarch:core-2.0-ia32: ←core-3.0-ia32:core-3.1-ia32
Distributor ID: Debian
Description:
Debian GNU/Linux unstable (sid)Release:unstable
Codename:sid

Het is echter niet altijd zo gemakkelijk. Sommige systemen hebben mogelijk een bestand sources.
list met verschillende regels die overeenkomen met verschillende distributies. Dit is mogelijk als
de systeembeheerder verschillende pakketten uit verschillende Debian-distributies opvolgt. Hiernaar
wordt vaak verwezen met de term apt-pinning (apt-verankering). Op deze systemen kan een mix van
distributies functioneren.

3.1.11

Ik volg momenteel stable op. Kan ik overschakelen op testing of instable? Hoe gaat dat dan?

Indien u momenteel stable gebruikt, zal het derde veld in het bestand /etc/apt/sources.list
ofwel ’bullseye’ of ’stable’ zijn. U moet dit veranderen naar de distributie die u wilt gebruiken. Indien u
testing wilt gebruiken, verander dan het derde veld van /etc/apt/sources.list in ’testing’. Indien
u unstable wilt gebruiken, verander dan het derde veld in ’unstable’.
Momenteel heet testing bookworm. Indien u dus het derde veld van /etc/apt/sources.list
verandert in ’bookworm’, zult u ook testing gebruiken. Maar ook wanneer bookworm de stabiele distributie wordt, zult ge nog altijd bookworm opvolgen.
Unstable blijft steeds Sid heten. Indien u dus het derde veld van /etc/apt/sources.list verandert in ’sid’, zult u unstable opvolgen.
Momenteel biedt Debian-beveiligingsupdates voor testing, maar niet voor unstable, vermits reparaties in unstable rechtstreeks in het hoofdarchief gemaakt worden. Indien u dus unstable gebruikt,
moet u ervoor zorgen dat u de regels in verband met beveiligingsupdates verwijdert uit /etc/apt/sources.list.
Als er een document met ’release notes’ (notities bij de release) bestaat voor de distributie waarnaartoe u opwaardeert (zelfs al is ze nog niet uitgebracht), zou u er goed aan doen het na te kijken, vermits
het mogelijk informatie bevat over hoe u ernaartoe moet opwaarderen.
Maar u kunt, eens u de bovenvermelde wijzigingen heeft aangebracht, aptitude update uitvoeren
en dan de pakketten installeren die u wenst. Merk op dat het installeren van een pakket van een andere
distributie tot gevolg zou kunnen hebben dat de helft van uw systeem opgewaardeerd wordt. Indien uafzonderlijke pakketten installeert, zult u een systeem bekomen dat werkt met gemengde distributies.
In sommige gevallen kan het beter zijn om gewoon volledig up te waarderen naar de nieuwe distributie met de opdracht apt full-upgrade, aptitude safe-upgrade of aptitude full-upgrade. Raadpleeg
de man-pagina’s van apt en aptitude voor bijkomende informatie.
11

HOOFDSTUK 3. EEN DEBIAN-DISTRIBUTIE …

3.2. MAAR WAT DAN MET KNOPPIX, LINUX …

3.1.12 Momenteel volg ik testing op (bookworm). Wat zal er gebeuren als een
nieuwe release uitgebracht wordt? Zal ik nog steeds testing opvolgen ofzal mijn computer dan de nieuwe stabiele distributie gebruiken?
Dit is afhankelijk van de regels in het bestand /etc/apt/sources.list. Indien u momenteel testing
opvolgt, dan zien die regels er ofwel als volgt uit:
deb http://ftp.us.debian.org/debian/ testing mainof als volgt:
deb http://ftp.us.debian.org/debian/ bookworm main

Indien het derde veld in /etc/apt/sources.list ’testing’ is, dan zult u ook na het uitbrengen van
een release testing blijven opvolgen. Dus nadat bookworm uitgebracht werd, zult u een nieuwe distributie van Debian met een andere codenaam gebruiken. Aanvankelijk zullen geen verschillen merkbaarzijn, maar die zullen duidelijk worden van zodra nieuwe pakketten vanuit unstable naar de nieuwe
testing-distributie overkomen.
Maar als het derde veld ’bookworm’ bevat, dan zult u ’stable’ opvolgen (aangezien ’bookworm’ dande nieuwe stabiele distributie zal zijn).

3.1.13 Ik ben nog steeds wat in de war. Wat had u weer gezegd dat ik moest
installeren?
Bij twijfel is de beste keuze de stabiele distributie te installeren.

3.2 Maar wat dan met Knoppix, Linux Mint Debian Edition, Ubuntu
en andere?
Die zijn niet van Debian. Ze zijn op Debian gebaseerd. Hoewel er veel onderlinge gelijkenissen zijn en ze
veel gemeen hebben, zijn er ook cruciale verschillen.
Al deze distributies hebben hun eigen verdiensten en zijn geschikt voor een specifieke groep gebruikers. Lees voor bijkomende informatie Software distributions based on Debian (https://www.
debian.org/misc/children-distros) op de website van Debian.

3.2.1 Ik weet dat Knoppix/Linux Mint Debian Edition/Ubuntu/... op Sebiangebaseerd zijn. Kan ik bijgevolg de pakketbeheerhulpmiddelen van ’apt’
gebruiken nadat ik ze op de harde schijf geïnstalleerd heb?
Deze distributies zijn gebaseerd op Debian, maar ze zijn Debian niet. U kunt wel de pakketbeheerhulpmiddelen van apt gebruiken als u het bestand /etc/apt/sources.list laat verwijzen naar depakketbronnen van die distributies. Maar dan gebruikt u niet Debian, maar een andere distributie. Ze
zijn niet gelijk.
Als u het bij een distributie houdt, zou u in de meeste gevallen deze moeten gebruiken en ze niet
mengen met pakketten uit andere distributies. Veel van de vaak voorkomende defecten ontstaan door
het feit dat mensen die een bepaalde distributie gebruiken, Debian-pakketten uit andere distributies
trachten te installeren. Het feit dat ze dezelfde indeling en naam (.deb) hebben, maakt ze nog niet
onmiddellijk compatibel.
Bijvoorbeeld, Knoppix is een Linux-distributie die ontworpen is om op te starten als een live-CD,
terwijl Debian ontworpen is om op de harde schijf geïnstalleerd te worden. Knoppix is zeer geschikt om
te weten of een bepaald stuk hardware werkt, of als u wilt ondervinden hoe een GNU/Linux-systeem’aanvoelt’, enz. Knoppix is goed voor demonstratiedoeleinden, terwijl Debian ontworpen is om 24/7 tewerken. Bovendien is het aantal beschikbare pakketten en het aantal ondersteunde architecturen veel
groter bij Debian dan bij Knoppix.
Indien u Debian wenst, is het best om onmiddellijk Debian te installeren. Hoewel het mogelijk is om
Debian te installeren via andere distributies, zoals Knoppix, vereist deze werkwijze een zekere expertise.
Vermits u deze FAQ leest, neem ik aan dat zowel Debian als Knoppix nieuw zijn voor u. Bespaar u indat geval later een heleboel problemen en installeer Debian onmiddellijk van bij het begin.
12

HOOFDSTUK 3. EEN DEBIAN-DISTRIBUTIE …

3.2.2

3.2. MAAR WAT DAN MET KNOPPIX, LINUX …

Ik installeerde Knoppix/Linux Mint Debian Edition/Ubuntu/... op mijn
harde schijf en heb nu een probleem. Wat moet ik doen?

We raden u aan om de Debian-forums (mailinglijsten of IRC) niet te gebruiken om hulp te vragen,vermits de mensen daar hun suggesties zullen baseren op de veronderstelling dat u een Debian-systeem
gebruikt. Het is mogelijk dat deze ”reparaties”niet aangepast zijn aan het systeem dat u gebruikt en uw
probleem misschien zelfs nog groter zouden maken.
Gebruik eerst de forums die specifiek bedoeld zijn voor de distributie die u gebruikt. Indien u er
geen hulp krijgt, of indien de gekregen hulp geen oplossing biedt voor uw probleem, kunt u proberenom uw vraag te stellen op forums van Debian, maar houd de aanbeveling uit de vorige paragraaf ingedachten.

3.2.3

Ik ben een gebruiker van Knoppix/LMDE/Ubuntu/... en nu wil ik Debiangaan gebruiken. Hoe kan ik overschakelen?

Beschouw de overstap van een op Debian gebaseerde distributie naar Debian juist gelijk een overstap
van het ene besturingssysteem naar het andere. U moet een reservekopie maken van al uw gegevens
en het besturingssysteem helemaal opnieuw herinstalleren. U moet niet proberen om naar Debian öp
te waarderen”met behulp van de instrumenten voor pakketbeheer, aangezien u uiteindelijk misschieneen onbruikbaar systeem bekomt.
Indien al uw gebruikersgegevens (d.w.z. uw /home) zich o een aparte partitie bevinden, is overstappen naar Debian eigenlijk heel eenvoudig. U moet bij het herinstalleren het installatiesysteem enkel
opdragen om die partitie aan te koppelen (maar niet te formatteren). Reservekopieën maken van uw
gegevens evenals van de configuratie van uw vroegere systeem (d.w.z. /etc/ en misschien /var/)
blijft aanbevolen.

13Hoofdstuk 4

Compatibiliteitskwesties
4.1

Op welke hardwarearchitecturen/systemen kan Debian GNU/Linux werken?

Debian GNU/Linux bevat ook de volledige broncode voor alle programma’s die het bevat, waardoor het
kan werken op alle systemen die door de Linux-kernel ondersteund worden. Raadpleeg de Linux FAQ(http://en.tldp.org/FAQ/Linux-FAQ/intro.html#DOES-LINUX-RUN-ON-MY-COMPUTER) voor
meer details.
De huidige Debian GNU/Linux release, 11, bevat een complete binaire distributie voor de volgende
architecturen:• amd64: dit zijn systemen die gebaseerd zijn op 64-bits CPU’s van AMD met de AMD64-uitbreiding
en alle CPU’s van Intel met de EM64T-uitbreiding, en een gemeenschappelijke 64-bits gebruikersruimte.
• arm64: ondersteunt de recentste door ARM aangestuurde 64-bits apparaten.
• armel: little-endian ARM machines.
• armhf : een alternatief voor armel voor ARMv7 machines met hard-float.
• i386: dit gaat om systemen die gebaseerd zijn op Intel en compatibele processoren, waaronder de386, 486, Pentium, Pentium Pro, Pentium II (zowel Klamath als Celeron) en Pentium III van Intelen de meeste compatibele processoren van AMD, Cyrix en anderen.
• ia64: Intel IA-64 (”Itanium”) computers.
• mips: SGI’s big-endian MIPS-systemen, Indy en Indigo2; mipsel: little-endian MIPS-machines, Digital DECstations.
• powerpc: daaronder vallen sommige IBM/Motorola PowerPC-machines, waaronder de Apple Macintosh PowerMac modellen en de CHRP en PReP open-architectuur-machines.
• ppc64el: een versie voor de 64-bits little-endian PowerPC met ondersteuning voor verschillenderecente PowerPC/POWER processors.
• s390x: een 64-bits versie voor IBM System z machines, ter vervanging van s390.
Momenteel wordt gewerkt aan de ontwikkeling van binaire distributies van Debian voor hurd-i386(voor de GNU Hurd kernel op i386 32-bits PC’s), mipsel64 (voor 64-bits MIPS in little-endian modus),
powerpcspe (een versie voor de ”Signal Processing Engine”hardware), sparc64 (voor 64-bits SPARC processors), sh (voor Hitachi SuperH processors) en x32 (voor amd64/x86_64 CPU’s die werken met 32-bits
pointers).
Ondersteuning voor de m68k-architectuur werd gestopt met de release van Etch (Debian 4.0), omdat
ze niet beantwoorde aan de criteria die door de Release Managers van Debian vooropgesteld werden.
Deze architectuur omvat Amiga’s en ATARI’s met een Motorola 680x0 processor voor x>=2; met MMU.
Maar deze versie is nog steeds actief en kan nog geïnstalleerd worden, ook al maakt ze geen deel uit vandeze officiële stabiele release en kan mogelijk voor toekomstige releases opnieuw geactiveerd worden.
15

HOOFDSTUK 4. COMPATIBILITEITSKWESTIES

4.2. WELKE KERNELS GEBRUIKT DEBIAN …

Voor gelijkaardige redenen werd ondersteuning voor de hppa (Hewlett-Packard’s PA-RISC machines)
en alpha (Compaq/Digital’s Alpha systemen) gestopt in de release van Squeeze (Debian 6.0). Ook indeze release werd arm en vervangen door de armel architectuur.
Ondersteuning voor de 32-bits s390-uitgave (s390) werd gestopt en vervangen door s390x in Jessie(Debian 8). Daarenboven moesten de versies voor IA-64 en Sparc weggelaten worden in deze releaseomdat te weinig ontwikkelaars beschikbaar waren om ze te ondersteunen.
Voor bijkomende informatie over de beschikbare architectuurgerelateerde versies (ports) kunt u dearchitectuur-pagina’s op de website (https://www.debian.org/ports/) raadplegen.
Voor bijkomende informatie over het opstarten, de schijfindeling, het gebruiken van PCMCIA-(PCkaart)apparaten en dergelijke zaken, volgt u best de instructies uit de Installatiehandleiding, die u op
onze WWW-site vindt op https://www.debian.org/releases/stable/installmanual.

4.2 Welke kernels gebruikt Debian GNU/Linux?
Behalve voor Linux biedt Debian ook een volledige binaire distributie voor de volgende kernels van
besturingssystemen:• FreeBSD: via de versies kfreebsd-amd64 en kfreebsd-i386, respectievelijk voor 64-bits PC’s en 32bits PC’s. Deze versies (ports) werden voor het eerst uitgebracht in Debian 6.0 Squeeze als een
technologische voorbeelduitgave. Zij maakten evenwel geen deel uit van de release van Debian 8
Jessie.
Daarnaast wordt ook nog gewerkt aan de volgende aanpassingen:• avr32, het geschikt maken (port) voor Atmel’s 32-bits RISC architectuur,• hurd-i386, een versie voor 32-bits PC. Deze versie zal GNU Hurd gebruiken, het nieuwe besturingssysteem dat samengesteld wordt door de GNU groep.
• sh, het geschikt maken (port) voor de Hitachi SuperH processors.
Er waren ook pogingen om de distributie geschikt te maken voor de NetBSD kernel met netbsd-i386(voor 32-bits PC’s) en netbsd-alpha (voor Alpha machines), maar deze versies werden nooit uitgebracht
en zijn momenteel gestopt.
Voor bijkomende informatie over de beschikbare architectuurgerelateerde versies (ports) kunt u dearchitectuur-pagina’s op de website (https://www.debian.org/ports/) raadplegen.

4.3 Hoe compatibel is Debian met andere Linux-distributies?
Ontwikkelaars van Debian communiceren met de ontwikkelaars van andere Linux-distributies om onderlinge binaire compatibiliteit te behouden tussen Linux-distributies. 1 De meeste commerciële Linuxproducten functioneren evengoed onder Debian als op het systeem waarop zij gebouwd werden.
Debian GNU/Linux houdt zich aan de Linux Filesystem Hierarchy Standard (https://www.pathname.
com/fhs). Voor sommige van de regels in deze standaard is er echter ruimte voor interpretatie, waardoor er kleine verschillen kunnen zijn tussen een Debian-systeem en andere Linux-systemen.

4.4 Hoe compatibel is de broncode van Debian met andere Unixsystemen?
Bij de meeste Linux-toepassingen is de broncode compatibel met andere Unix-systemen. Bijna alles wat
beschikbaar is in System V Unix-systemen en in de vrije en commerciële van BSD afgeleide systemen,
wordt ondersteund. In het Unix-bedrijf heeft een dergelijke bewering nauwelijks waarde, omdat er geen
1 De Linux Standard Base (https://wiki.linuxfoundation.org/lsb/start/) is een specificatie die het mogelijk moet

maken om hetzelfde binaire pakket op verschillende distributies te gebruiken. Na re release van Jessie (Debian 8) heeft Debian het
nastreven van LSB-compatibiliteit opgegeven (https://sources.debian.org/src/lsb/9.20170808/debian/README.
Debian/). Raadpleeg dit bericht van 3 juli 2015 van Didier Raboud (https://lists.debian.org/4526217.myWFlvm1rM@
gyllingar) en de erop volgende discussie voor achtergrondinformatie.

16

HOOFDSTUK 4. COMPATIBILITEITSKWESTIES

4.5. KAN IK DEBIAN-PAKKETTEN …

manier bestaat om ze te bewijzen. Op het gebied van softwareontwikkeling is volledige compatibiliteit vereist in plaats van een compatibiliteit in ”bijna alle”gevallen. Daarom ontstond jaren geleden debehoefte aan standaarden en tegenwoordig is POSIX.1 (IEEE Standard 1003.1-1990) een van de belangrijkste standaarden voor broncodecompatibliteit in Unix-achtige besturingssystemen.
Het is de bedoeling dat Linux beantwoordt aan POSIX.1, maar de POSIX-standaarden kosten gelden de certificatie voor POSIX.1 (en FIPS 151-2) is behoorlijk duur. Dit bemoeilijkte de taak van Linuxontwikkelaars om te werken aan volledige POSIX-conformiteit. De kosten verbonden aan de certificatie
maken het niet waarschijnlijk dat Debian een officieel conformiteitscertificaat zal krijgen, zelfs als het
volledig slaagde in de valideringssuite. (De valideringssuite is nu vrij beschikbaar, waardoor kan verwacht worden dat meer mensen zullen werken op POSIX.1-materies.)
Unifix GmbH (Braunschweig, Duitsland) ontwikkelde een Linux-systeem dat gecertificeerd werd als
conform aan FIPS 151-2 (een uitbreiding van POSIX.1). Deze technologie was beschikbaar in de eigen
distributie van Unifix onder de naam Unifix Linux 2.0, en in Linux-FT van Lasermoon.

4.5

Kan ik Debian-pakketten (”.deb-bestanden) gebruiken op mijn
Red Hat/Slackware/... Linux-systeem? Kan ik Red Hat-pakketten(”.rpm-bestanden) gebruiken op mijn Debian GNU/Linux-systeem?

Verschillende Linux-distributies gebruiken verschillende indelingen voor hun pakketten en verschikkende programma’s voor pakketbeheer.
Wat u wellicht kunt doen: Er bestaat een programma om een Debian-pakket uit te pakken naar een
Linux-computer waarop een ”vreemde”distributie geïnstalleerd is. Dat zal meestal werken in die
zin dat de bestanden uitgepakt zullen worden. Het omgekeerde is wellicht ook waar, hetgeen wil
zeggen dat een programma om een pakket van Red Hat of Slackware uit te pakken op een computerdie op Debian GNU/Linux gebaseerd is er wellicht in zal slagen het pakket uit te pakken en demeeste bestanden te plaatsen in de mappen waar ze thuis horen. Dit is in belangrijke mate een
gevolg van het feit dat de Linux Filesystem Hierarchy Standard bestaat (en een brede navolgingkent). Het pakket Alien (https://packages.debian.org/alien) wordt gebruikt voor het
converteren van verschillende pakketindelingen.
Wat u wellicht niet wilt doen: De meeste pakketbeheerders schrijven beheerbestanden als daarvan
gebruik gemaakt wordt voor het uitpakken van een archief. Meestal zijn dit soort beheerbestanden niet gestandaardiseerd. Om die reden is het onvoorspelbaar welke effecten het uitpakken van
een Debian-pakket op een ”vreemde”computer zal hebben op het pakketbeheerssysteem van dat
systeem (en zijn ze zeker niet bruikbaar). Evenzeer kunnen hulpprogramma’s van andere distributies erin slagen om hun archieven uit te pakken op een Debian-systeem, maar wellicht zal het
pakketbeheersysteem van Debian falen op het moment dat bepaalde pakketten moeten opgewaardeerd of verwijderd worden of misschien zelfs gewoon niet instaat zijn om te rapporteren welke
pakketten exact aanwezig zijn op het systeem.
Een betere werkwijze: De Linux File System Standard (en dus Debian GNU/Linux) schrijft voor dat
de mappen onder /usr/local/ volledig onder de discretionaire bevoegdheid van de gebruiker
vallen. Daarom kunnen gebruikers ”vreemde”pakketten uitpakken naar deze map en hun configuratie, opwaardering en verwijdering individueel beheren.

4.6

Hoe moet ik een niet-Debian programma installeren?

Bestanden onder de map /usr/local/ vallen niet onder de controle van het pakketbeheersysteem
van Debian. Het is daarom een goede gewoonte om de broncode van uw programma te plaatsen in/usr/local/src/. U zou bijvoorbeeld de bestanden voor een pakket ”foo.tar”kunnen uitpakken in de map/usr/local/src/foo. Plaats, nadat u ze gecompileerd heeft, de binaire bestanden in /usr/local/bin/,de bibliotheken in /usr/local/lib/ en de configuratiebestanden in /usr/local/etc/.
Indien uw programma’s en/of bestanden echt in een andere map geplaatst moeten worden, zou u
ze nog steeds kunnen plaatsen in /usr/local/ en de passende symbolische koppelingen aanmaken
van de vereiste locatie naar hun locatie in /usr/local/. U zou bijvoorbeeld de volgende koppelingkunnen maken
17

HOOFDSTUK 4. COMPATIBILITEITSKWESTIES

4.6. HOE MOET IK EEN NIET-DEBIAN …

ln -s /usr/local/bin/foo /usr/bin/foo

Als u beschikt over een pakket met een copyright dat de verspreiding ervan toelaat, zou u in elk geval
kunnen overwegen om er een pakket voor Debian van te maken en dit naar het Debian-systeem te uploaden. Richtlijnen over hoe u een pakketontwikkelaar kunt worden, zijn te vinden in het Beleidshandboek
van Debian (Debian Policy manual - zie Paragraaf 12.1).

18

Hoofdstuk 5

In het Debian-systeem aanwezige
software5.1

Welke types toepassingssoftware en ontwikkelingssoftware zijnbeschikbaar in Debian GNU/Linux?

Zoals de meeste Linux-distributies levert Debian GNU/Linux:• de belangrijkste GNU-toepassingen voor softwareontwikkeling, bestandsmanipulatie en tekstbehandeling, waaronder gcc, g++, make, texinfo, Emacs, de Bash shell en talloze opgewaardeerde
Unix-hulpprogramma’s,• Perl, Python, Tcl/Tk en talrijke verwante programma’s, modules en bibliotheken voor elk van hen,
• TeX (LaTeX) en Lyx, dvips, Ghostscript,• het windowssysteem van Xorg dat voorziet in een genetwerkte grafische gebruikersinterface voor
Linux en talloze grafische applicaties, waaronder de desktopomgevingen GNOME, KDE en Xfce,• een volledige suite netwerktoepassingen, waaronder servers voor internetprotocollen zoals HTTP
(WWW), FTP, NNTP (nieuws), SMTP en POP (mail) en DNS (naamservers); relationele databases
zoals PostgreSQL, MySQL; ook webbrowsers werden voorzien, waaronder de verschillende producten van Mozilla,• een volledige set kantoortoepassingen, waaronder de productieve suite van LibreOffice, Gnumericen andere rekenbladen, WYSIWYG-editors en kalendertoepassingen.
De distributie bevat meer dan 58100 pakketten, gaande van nieuwsservers en -lezers tot ondersteuning voor geluid, FAX-programma’s, databanken en rekenbladen, programma’s voor beeldbewerking,communicatieprogramma’s, toepassingen voor het net en e-mailtoepassingen, webservers en zelfs programma’s voor amateurradio. Nog 1000 andere softwaresuites worden als Debian-pakketten ter beschikking gesteld, maar maken omwille van licentierestricties formeel geen deel uit van Debian.

5.2

Wie schreef al deze software?

Bij elk pakket worden de auteurs van het programma vermeld in het bestand /usr/share/doc/PAKKET/copyrightwaarbij PAKKET vervangen moet worden door de naam van het pakket.
De onderhouders die deze software voor het Debian GNU/Linux-systeem verpakken, worden vermeld
in het control-bestand van Debian (zie Paragraaf 7.4) dat bij elk pakket zit. Ook het changelog-bestandvan Debian in /usr/share/doc/PAKKET/changelog.Debian.gz vermeldt de mensen die werkten
aan de verpakking voor Debian.
19

HOOFDSTUK 5. IN HET DEBIAN-SYSTEEM …

5.3. HOE VERKRIJG IK EEN ACTUELE LIJST …

5.3 Hoe verkrijg ik een actuele lijst van programma’s die verpakt
werden voor Debian?
Een volledige lijst is te vinden op elk van de Debian mirrors (https://www.debian.org/distrib/
ftplist) in het bestand indices/Maintainers. Dat bestand bevat de namen van de pakketten ende namen en de e-mailadressen van hun respectieve onderhouders.
De WWW-interface naar de Debian-pakketten (https://packages.debian.org/) vat de pakketten handig samen in de ongeveer dertig ”secties”van het Debian-archief.

5.4 Hoe kan ik een ontwikkelingsomgeving installeren voor het
bouwen van pakketten?
Indien u op uw Debian-systeem pakketten wilt bouwen, heeft u een basale ontwikkelingsomgeving
nodig, met daarin een C/C++-compiler en enkele andere essentiële pakketten. Om deze omgeving
te installeren dient u enkel het pakket build-essential te installeren. Dit is een meta-pakket ofeen dummypakket dat de standaard ontwikkelingsgereedschappen die men nodig heeft om een Debianpakket te bouwen, als vereiste heeft.
Voor het opnieuw bouwen van sommige software kan nog bijkomende software nodig zijn, waaronder bibliotheek-headers of extra gereedschappen, zoals autoconf of gettext. Veel van de gereedschappen die nodig zijn om andere software te bouwen, worden door Debian als Debian-pakketten ter
beschikking gesteld.
Uitzoeken welke software exact nodig is, kan evenwel moeilijk zijn, tenzij u van plan bent Debianpakketten opnieuw te bouwen. Dit laatste is een eerder gemakkelijke taak, vermits officiële pakketten
een lijst moeten bevatten van de extra software (behalve de pakketten in build-essential) die nodig
is om het pakket te bouwen en welke bekend staat als de Build-Dependencies. Om alle pakketten
te installeren die nodig zijn om een bepaald bronpakket te bouwen en vervolgens dat pakket te bouwen,
voert u gewoon de volgende opdrachten uit:
# apt-get build-dep foo# apt-get source --build foo

Merk op dat wanneer u de Linux-kernels die door Debian verdeeld worden, wilt bouwen, u ook het
pakket kernel-package moet installeren. Raadpleeg voor bijkomende informatie Paragraaf 10.2.

5.5 Wat ontbreekt in Debian GNU/Linux?
Er bestaat een lijst van pakketten die nog voor Debian verpakt moeten worden, de Work-Needing andProspective Packages list (https://www.debian.org/devel/wnpp/).
Raadpleeg Hoofdstuk 13 voor bijkomende informatie over het toevoegen van ontbrekende zaken.

5.6 Waarom krijg ik bij het compileren van programma’s meldingen zoals ”ld: cannot find -lfoo”? Waarom bevatten bibliotheekpakketten in Debian geen libfoo.so-bestanden?
De beleidsrichtlijn van Debian vereist dat dergelijke symbolische koppelingen (naar libfoo.so.x.y.z ofiets dergelijks) in aparte ontwikkelingspakketten geplaatst worden. Deze pakketten heten gewoonlijk
libfoo-dev of libfooX-dev (in de veronderstelling dat het bibliotheekpakket libfooX heet en X een geheel
getal is).

5.7 (Hoe) ondersteunt Debian Java?
Verschillende vrije implementaties van Java-technologie zijn als Debian-pakketten beschikbaar, met
daarbij zowel Java Development Kits als Runtime Environments. Met Debian kunt u Java-programma’s
schrijven, debuggen en uitvoeren.
20

HOOFDSTUK 5. IN HET DEBIAN-SYSTEEM …

5.8. HOE KAN IK NAGAAN DAT IK EEN …

Het uitvoeren van een Java-applet vereist een webbrowser die in staat is het te herkennen en uit tevoeren. Verschillende web-browsers in Debian, zoals Mozilla en Konqueror, ondersteunen Java plug-ins
die het uitvoeren van Java-applets mogelijk maken.
Raadpleeg de Debian Java FAQ (https://www.debian.org/doc/manuals/debian-java-faq/)
voor bijkomende informatie.

5.8

Hoe kan ik nagaan dat ik een Debian-systeem gebruik en welke
versie het is?

Om er zeker van te zijn dat uw systeem geïnstalleerd werd met behulp van de echte basisschijven van
Debian, gebruikt u het commando
lsb_release -a

Dat zal de naam van de distributie weergeven (in het veld Distributor ID) en de versie van het
systeem (in de velden Release en Codename). In het hiernavolgende voorbeeld wordt het commando
op een Debian-systeem uitgevoerd:$ lsb_release -a
No LSB modules are available.
Distributor ID: Debian
Description:
Debian GNU/Linux 7.4 (wheezy)Release:7.4
Codename:wheezyU kunt ook nagaan of het bestand /etc/debian_version bestaat. Het bevat één enkele regel met
het versienummer van de release, zoals gedefinieerd door het pakket base-files.
Gebruikers moeten echter weten dat het Debian-systeem uit verschillende onderdelen bestaat en dat
elk ervan (bijna) onafhankelijk opgewaardeerd kan worden. Elke ”release”van Debian heeft een duidelijk omschreven en onveranderlijke inhoud. Updates zijn afzonderlijk beschikbaar. Een beschrijving
op één enkele regel van de installatietoestand van een pakket foo, krijgt u met het commando dpkg--list foo. Gebruik voor een meer uitgebreide beschrijving:dpkg --status foo

Om de versienummers van alle geïnstalleerde pakketten te zien, geeft u het commando:
dpkg -l

Merk op at het bestaan van het programma dpkg aantoont dat u in staat zou moeten zijn om op uw
systeem Debian-pakketten te installeren. Aangezien het programma echter geschikt gemaakt werd voor
veel andere besturingssystemen en architecturen, is dit niet langer een betrouwbare methode om uit temaken of een systeem Debian GNU/Linux is.

5.9

Hoe ondersteunt Debian andere talen dan het Engels?

• Debian GNU/Linux wordt verdeeld met toetsenbordindelingen voor bijna twee dozijn toetsenborden en met hulpprogramma’s (in het pakket kbd) om de tabellen te installeren, te bekijken en te
wijzigen.
The installation prompts the user to specify the keyboard to use.

• Bijna alle software in Debian ondersteunt de tekenset UTF-8. Vroegere tekensets, zoals ISO-8859-1
en ISO-8859-2, moeten als verouderd beschouwd worden.
• Momenteel wordt ondersteuning geboden voor man-pagina’s in het Duits, Spaans, Frans, Hongaars, Italiaans, Japans. Koreaans, Nederlands, Pools, Portugees, Russisch, Turks en Chinees via depakketten manpages-TAAl (waarbij TAAL de uit twee letters bestaande ISO-landcode is). Om een
man-pagina in zijn moedertaal te raadplegen, moet de gebruiker de shell-variabele LC_MESSAGES
op de gepaste manier instellen.
Bijvoorbeeld, voor man-pagina’s in de Nederlandse taal, moet LC_MESSAGES ingesteld worden
op ’Nederlands’. Het programma man zal dan zoeken naar Nederlandse man-pagina’s onder/usr/share/man/nl/.
21

HOOFDSTUK 5. IN HET DEBIAN-SYSTEEM …

5.10. WAAR VINDT MEN …

5.10 Waar vindt men ezmlm/djbdns/qmail?
Dan J. Bernstein verspreidde alle software die hij schreef (https://cr.yp.to/software.html) met
een restrictieve licentie die het verspreiden van gewijzigde binaire bestanden verbood. In november
2007 echter verklaarde Bernstein ”[...] ik heb beslist om al mijn toekomstige en [...] mijn vroegere
software in het publieke domein te plaatsen”. Zie FAQ vanwege distributeurs (https://cr.yp.to/
distributors.html) voor zijn distributiebepalingen.
Sinds deze schriftelijke verklaring (03-2016) is ezmlm-idx enkel in ’experimental’, de experimentele
distributie, te vinden (mlmmj is vergelijkbaar en wordt verdeeld met Debian Jessie). djbdns is enkel
te vinden in sid (unstable - de onstabiele distributie); zie Bug #516394 (https://bugs.debian.
org/516394) en Bug #796118 (https://bugs.debian.org/796118) voor meer gegevens en zie
dbndns voor een vergelijkbaar alternatief. De software publicfile is nog steeds geen vrije software;
het pakket publicfile-installer is te vinden en de sectie ’contrib’ van Debian.
Andere software van Dan J. Bernstein (qmail, daemontools, ucspi-tcp) wordt door Debianverdeeld.

5.11 Waar vindt men een speler voor Flash (SWF)?
Debian verdeelt zowel gnash als swfdec: twee vrije SWF filmspelers.

5.12 Waar is Google Earth te vinden?
Google Earth voor GNU/Linux is te vinden op de website van Google, maar het is niet enkel niet-vrije
software, maar mag ook helemaal niet door derden verdeeld worden. Het pakket googleearth-package(in de sectie contrib) kan eventueel behulpzaam zijn bij het gebruik van die software.

5.13 Waar vindt men VoIP-software?
Voor Voice Over IP worden twee dominante open protocollen gebruikt: SIP en H.323. Beide worden
door een hele resem software in ’Debian main’, het hoofdarchief van Debian, geïmplementeerd. ekiga
is een van de populaire clients.

5.14 Ik heb een kaart voor draadloos netwerk die in Linux niet
werkt. Wat moet ik doen?
Koop er een die wel werkt :)In het andere geval kunt u ndiswrapper gebruiken om een stuurprogramma voor Windows (als u
er een heeft) te gebruiken o uw Linux-systeem. Zie de Debian Wiki-pagina over ndiswrapper (https://wiki.debian.org/NdisWrapper) voor meer informatie.

22

Hoofdstuk 6

De archieven van Debian
6.1

Hoeveel distributies van Debian zijn er?

Er bestaan drie hoofd-distributies: de stabiele distributie ”stable”, de test-distributie ”testingën de onstabiele distributie ünstable”. Soms wordt de distributie ”testing”bevroren’ (zie Paragraaf 6.5.1). Daarnaast zijn er ook de oude stabiele distributie öldstableën de experimentele distributie ëxperimental”.
”Experimental”wordt gebruikt voor pakketten die nog in ontwikkeling zijn en die een hoog risico inzich dragen om uw systeem onbruikbaar te maken. De distributie wordt gebruikt door ontwikkelaars
die de allernieuwste software willen bestuderen en testen. Gebruikers moeten er geen pakketten vangebruiken, omdat ze zelfs voor de meest ervaren mensen gevaarlijk en schadelijk kunnen zijn.
Zie Hoofdstuk 3 voor hulp bij het kiezen van een Debian-distributie.

6.2

Wat beteken het soort namen zoals etch, lenny, enz.?

Het zijn gewoon ”codenamen”. Wanneer een distributie van Debian zich in de ontwikkelingsfase bevindt, heeft ze geen versienummer, maar een codenaam. Het doel van die codenamen is het vergemakkelijken van het onderhoud van een spiegelserver voor de distributies van Debian (indien een echte map
zoals unstable plots de naam stable zou krijgen zou dit het nodeloos opnieuw downloaden van een
heleboel zaken tot gevolg hebben).
Momenteel is stable een symbolische koppeling met bullseye (d.w.z. Debian GNU/Linux 11) en
testing een symbolische koppeling met bookworm. Dit betekent dat bullseye de huidige stabiele
distributie is en bookworm de huidige test-distributie.
unstable is een permanente symbolische koppeling met sid, vermist sid steeds de onstabiele
distributie blijft (zie Paragraaf 6.3).

6.2.1

Welke ander codenamen werden in het verleden gebruikt?

Naast bullseye en bookworm zijn andere codenamen die reeds gebruikt werden: buzz voor release
1.1, rex voor release 1.2, bo voor de releases 1.3.x, hamm voor release 2.0, slink voor release 2.1,
potato voor release 2.2, woody voor release 3.0, sarge voor release 3.1, etch voor release 4.0, lennyvoor release 5.0, squeeze voor release 6.0, wheezy voor release 7, jessie voor release 8, stretch
voor release 9, buster voor release 10.

6.2.2

Waar komen deze codenamen vandaan?

Tot nu toe zijn het figuurtjes geweest uit de ”Toy Story-filmen van Pixar.
• buzz (Debian 1.1) was de ruimtevaarder Buzz Lightyear,• rex (Debian 1.2) was de tyrannosaurus,• bo (Debian 1.3) was Bo Peep, het meisje dat voor het schaap zorgde,• hamm (Debian 2.0) was het spaarvarken,
23

HOOFDSTUK 6. DE ARCHIEVEN VAN DEBIAN

6.3. HOE ZIT HET MET ”SID”?

• slink (Debian 2.1) was Slinky Dog, de speelgoedhond,• potato (Debian 2.2) was natuurlijk Mr. Potato,• woody (Debian 3.0) was de cowboy,• sarge (Debian 3.1) was de sergeant van de Groene Plastic Soldaatjes,• etch (Debian 4.0) was het speelgoedtekenbord (Etch-a-Sketch),• lenny (Debian 5.0) was de speelgoedverrekijker,• squeeze (Debian 6) was de naam van de aliens met de drie ogen,• wheezy (Debian 7) was de rubberen speelgoedpinguïn met een rood vlinderdasje,• jessie (Debian 8) was de jodelende cowgirl,• stretch (Debian 9) was de rubberen speelgoedoctopus met zuignappen op zijn acht lange armen.
• buster (Debian 10) was de lievelingshond van Andy.
• bullseye (Debian 11) was het houten speelgoedpaard van Woody.
• bookworm (Debian 12) was een groene speelgoedworm met een ingebouwde zaklamp die vanboeken lezen houdt.
• trixie (Debian 13) was een blauwe plastic triceratops.
• sid was het boosaardige buurjongetje van naast de deur die al het speelgoed vernielt.
De keuze (https://lists.debian.org/debian-devel/1996/06/msg00515.html) om namen uit Toy Story te gebruiken werd gemaakt (https://lists.debian.org/debian-user/1997/
04/msg00011.html) door Bruce Perens die toen de Projectleider van Debian was en die ook bij Pixar
werkte, het bedrijf dat de films produceerde.

6.3 Hoe zit het met ”sid”?
sid of unstable is de plaats waar de meeste pakketten initieel geüpload worden. Deze distributie zal nooit
rechtstreeks uitgebracht worden, aangezien pakketten die uitgebracht zullen worden eerst opgenomenmoeten worden in testing om dan later in stable uitgebracht te worden. sid bevat pakketten voor zowel
uitgebrachte als niet-uitgebrachte architecturen.
Ook de naam ”sidïs afkomstig uit de tekenfilm ”Toy Story”: Sid is de buurjongen die speelgoed
vernielt :-)1

1 Toen het huidige sid nog niet bestond, vertoonde de organisatie van de FTP-site een belangrijke onvolkomenheid: er wasde aanname dat wanneer een architectuur gecreëerd werd in het huidige unstable, die ook uitgebracht zou worden wanneer die
distributie het nieuwe stable werd. Voor veel architecturen is dat niet het geval, met als gevolg dat deze mappen verplaatst
moesten worden op het moment van de release. Dit was onpraktisch omdat het verplaatsen veel bandbreedte gebruikte.
De beheerders van het archief omzeilden gedurende vele jaren dit probleem door de binaire pakketten voor niet-uitgebrachtearchitecturen in een speciale map te plaatsen met de naam ”sid”. Voor deze nog niet uitgebrachte architecturen werd er deeerste maal dat zij uitgebracht werden, een link gemaakt van het huidige stable naar sid en vanaf dan werden ze, zoals normaal,
aangemaakt binnen de boomstructuur van unstable. Voor gebruikers was deze indeling wat verwarrend.
Met de komst van pakket-pools (zie Paragraaf 6.10) begon men binaire pakketten te plaatsen op een geëigende locatie binnende pool, ongeacht de distributie. Daardoor brengt het uitbrengen van een distributie geen groot bandbreedtegebruik meer met
zich mee voor de spiegelservers (er is echter tijdens het ontwikkelingsproces veel geleidelijk bandbreedtegebruik).

24

HOOFDSTUK 6. DE ARCHIEVEN VAN DEBIAN

6.4

6.4. WAT BEVAT DE MAP ’STABLE’?

Wat bevat de map ’stable’?

• stable/main/: deze map bevat de pakketten die formeel de meest recente release van het Debian
GNU/Linux-systeem vormen.

Al deze pakketten beantwoorden aan de Debian Free Software Guidelines (https://www.debian.
org/social_contract#guidelines) en kunnen alle vrij gebruikt en verspreid worden.

• stable/non-free/: deze map bevat pakketten waarvan de distributie aan restricties onderhevig is,zodat distributeurs de vermelde copyright-vereisten zorgvuldig in acht moeten nemen.
Bijvoorbeeld hebben sommige pakketten een licentie die commerciële distributie verbiedt. Andere
mogen verspreid worden, maar zijn in feite shareware en geen vrije software. De licentie van
elk van deze pakketten moet bestudeerd worden en eventueel heronderhandeld alvorens deze
pakketten opgenomen worden op een distributiemedium (bijvoorbeeld een CD).

• stable/contrib/: deze map bevat pakketten die zelf vrij zijn volgens de DFSG en vrij verspreid mogen
worden, maar die op een of andere manier een pakket vereisen dat niet vrij verspreid mag worden
en dus enkel in de sectie non-free te vinden is.

6.5

Wat bevat de distributie ’testing’?

Pakketten worden in de map ’testing’ geïnstalleerd nadat ze in zekere mate getest werden in unstable.
Op alle architecturen waarop ze gebouwd werden, moeten ze onderling synchroon zijn en ze mogen
geen vereisten hebben die tot gevolg hebben dat ze niet geïnstalleerd kunnen worden. Ze moeten ook
minder bugs hebben die in functie van de release cruciaal zijn, dan de versie die momenteel in ’unstable’
zit. We hopen dat op die manier ’testing’ steeds dicht de toestand van release-kandidaat benadert.
Meer informatie over de status van ”testingïn het algemeen en over de individuele pakketten is tevinden op https://www.debian.org/devel/testing.

6.5.1

Hoe zit het met ”testing”? Hoe wordt het ’bevroren’?

Als de ”testing-distributie voldoende matuur is, begint de releasemanager het te ’bevriezen’. De normale
doorschuifvertraging wordt verhoogd om te verzekeren dat zo weinig mogelijk nieuwe bugs vanuitünstableïn ”testing”binnenkomen.
Na een tijd wordt de ”testing-distributie echt ’bevroren’. Dit betekent dat alle nieuwe pakketten die
naar ”testing”zouden moeten doorschuiven, tegengehouden worden, tenzij zij reparaties bevatten van
bugs die cruciaal zijn voor de release. De ”testing-distributie kan ook in een dergelijke diepe bevriezing
blijven tijdens de zogenaamde ’test-cycli’ wanneer de release ophanden is.
Wanneer een testing-release ’bevroren’ wordt, heeft ook ünstable”ten dele de neiging te bevriezen.
Dit is omdat ontwikkelaars weigerachtig staan tegen het uploaden van radicaal nieuwe software inunstable, voor het geval de bevroren software in testing kleine updates nodig mocht hebben voor het
repareren van voor de release cruciale bugs die verhinderen dat testing ”stable”kan worden.
We houden een register bij van bugs in de ”testing-distributie die de release van een pakket kunnen tegenhouden en van bugs de de hele release kunnen tegenhouden. Raadpleeg voor meer informatie de release-informatie over de huidige testing-release (https://www.debian.org/releases/
testing/).
Eens het aantal bugs lager ligt dan het maximaal aanvaardbare, wordt de bevroren ”testing-distributie stabiel verklaard en uitgegeven met een versienummer.
Het belangrijkste aantal bugs is dat van deze welke ”cruciaal zijn voor de release”(de zogenaamde
release critical bugs). Dit aantal kan gevolgd worden op de Statuspagina over release-critical bugs
(https://bugs.debian.org/release-critical/). Een algemeen erkende releasedoelstelling is
NoRCBugs - geen release critical bugs (https://wiki.debian.org/ReleaseGoals/NoRCBugs),
wat betekent dat de release geen bugs zou mogen bevatten die een graad van ernstigheid hebben vancruciaal, zorgwekkend of ernstig. De volledige lijst van zaken die als cruciaal beschouwd worden, is tevinden in het beleidsdocument inzake RC (https://release.debian.org/testing/rc_policy.
txt).
Bij elke nieuwe release wordt de vorige ”stable”release als verouderd bestempeld en verhuist dezenaar het archief. Raadpleeg voor bijkomende informatie Het Debian-archief (https://www.debian.
org/distrib/archive).
25

HOOFDSTUK 6. DE ARCHIEVEN VAN DEBIAN

6.6. WAT ZIT ER IN DE DISTRIBUTIE UNSTABLE?

6.6 Wat zit er in de distributie unstable?
De map ’unstable’ bevat een momentopname van het huidige systeem in ontwikkeling. Gebruikers
worden uitgenodigd om deze pakketten te gebruiken en uit te testen, maar worden gewaarschuwd wat
hun staat van onafheid betreft. Het voordeel van het gebruik van de onstabiele distributie is dat u altijd
up-to-date bent wat de meest recente software voor GNU/Linux betreft, maar als er iets fout gaat, dan
zit u met de brokken :-)Ook in ’unstable’ bestaan de onderliggende mappen main, contrib en non-free, waarvoor dezelfde
criteria gehanteerd worden als in ’stable’.

6.7 Wat betekenen al die mappen in de archieven van Debian?
De software die voor Debian GNU/Linux verpakt werd, is te vinden op elke Debian-spiegelserver in een
van de verschillende mappenbomen.
De map dists is een afkorting van ”distributiesën het is de geëigende manier om toegang te krijgen
tot de huidige beschikbare releases (en pre-releases) van Debian.
De map pool bevat de eigenlijke pakketten. Zie Paragraaf 6.10.
Er zijn ook nog de volgende bijkomende mappen:/tools/: DOS-hulprogramma’s voor het aanmaken van opstartdisks, voor schijfindeling, voor het comprimeren/decomprimeren van bestanden en om Linux op te starten.
/doc/: De basale documentatie van Debian, zoals deze FAQ, de instructies voor het brugrapporteringssysteem, enz.
/indices/: verschillende indexbestanden van de site (het bestand Maintainers en de override-bestanden).
/project/: voor het merendeel materiaal dat enkel voor ontwikkelaars bestemd is en enkele variabestanden.

6.8 Wat betekenen al deze mappen binnenin dists/stable/main?
Binnen elk van de hoofdmappenstructuren2 zijn er drie reeksen onderliggende mappen met indexbestanden.
Er is een groep van onderliggende mappen binary-iets die indexbestanden bevatten over binaire
pakketten voor elke beschikbare computerarchitectuur. Bijvoorbeeldbinary-i386 voor pakketten die
werken op PC’s van het type Intel x86 of binary-sparc voor pakketten die werken op Sun SPARCStations.
De volledige lijst van beschikbare architecturen voor elke release is te vinden op de webpagina vande release (https://www.debian.org/releases). Zie voor de huidige release Paragraaf 4.1.
De indexbestanden in binary-* heten Packages(.gz, .bz2) en ze bevatten een samenvatting van elk
binair pakket dat tot die distributie behoort. De echte binaire pakketten bevinden zich in de basismap
pool.
Voorts is er nog een onderliggende map source/ die indexbestanden bevat voor de bronpakketten
die in de distributie zitten. Het indexbestand heet Sources(.gz, .bz2).
Tenslotte is er nog een groep onderliggende mappen die bedoeld zijn voor de indexbestanden van
het installatiesysteem. Zij zitten in debian-installer/binary-architectuur.

6.9 Waar zit de broncode?
Van alles wat in het Debian-systeem aanwezig is, wordt de broncode opgenomen. Daarenboven vereisende licentiebepalingen van de meeste programma’s in het systeem dat de broncode samen met het programma meegeleverd wordt of dat bij het programma een aanbod voor het bezorgen van de broncode
gevoegd wordt.
De broncode wordt verdeeld in de map pool (zie Paragraaf 6.10) samen met al de mappen met
architectuur-specifieke binaire pakketten. Om de broncode op te halen zonder dat u vertrouwd moet
2 dists/stable/main, dists/stable/contrib, dists/stable/non-free en dists/unstable/main/, enz.

26

HOOFDSTUK 6. DE ARCHIEVEN VAN DEBIAN

6.10. WAT IS DE MAP POOL?

zijn met de structuur van het archief, kunt u een commando zoals apt-get source pakketnaam
gebruiken.
Wegens restricties in hun licentiebepalingen kan het zijn dat de broncode van pakketten die zich inde gebieden ”contribën ”non-free”bevinden en niet formeel deel uitmaken van het Debian-systeem, al
dan niet beschikbaar is. In sommige gevallen mogen enkel zogenaamde ”binary blobs”zonder broncode
verdeeld worden (zie bijvoorbeeld firmware-misc-nonfree). In andere gevallen verbiedt de licentie
het verdelen van vooraf gebouwde binaire bestanden, maar laat toe dat pakketten met broncode verdeeld
worden die gebruikers lokaal kunnen compileren (zie broadcom-sta-dkms).

6.10 Wat is de map pool?
Pakketten worden in een grote ’pool’ bijgehouden die gestructureerd is op basis van de naam van het
bronpakket. Om dit beheersbaar te maken wordt de pool onderverdeeld volgens sectie (’main’, ’contrib’
en ’non-free’) en volgens de eerste letter van de naam van het bronpakket. Deze mappen bevatten verschillende bestanden: de binaire pakketten voor elk van de architecturen en de bronpakketten waaruitde binaire pakketten gegenereerd werden.
U kunt de plaats van elk pakket te weten komen door een commando te gebruiken zoals apt-cacheshowsrc pakketnaam en dan te kijken naar de regel ’Directory:’. De apache-pakketten liggen opgeslagen in pool/main/a/apache/.
Daarbij komt nog dat lib*-pakketten op eeen bijzondere manier behandeld worden, omdat ze zo
talrijk zijn. De libpaper-pakketten worden bijvoorbeeld opgeslagen in pool/main/libp/libpaper/.
3

6.11 Wat is ïncoming”?
Nadat een ontwikkelaar een pakket geüpload heeft, blijft het voor een korte periode zitten in de mapïncoming”waar nagegaan wordt of het authentiek is, voordat het toegelaten wordt in het archief.
Normaal zou niemand zaken uit die map moeten installeren. Voor die enkele zeldzame gevallen vanhoogdringendheid evenwel, staat de map van binnenkomende pakketten (incoming) ter beschikking op
https://incoming.debian.org/. U kunt handmatig pakketten ophalen, de GPG-ondertekening ende MD5sums controleren in de bestanden .changes en .dsc en ze dan installeren.

6.12 Hoe zet ik mijn eigen pakketbron op die met apt gebruikt
kan worden?
Indien u zelf een aantal Debian-pakketten gebouwd heeft die u wenst te installeren met behulp van destandaardgereedschappen voor pakketbeheer van Debian, dan kunt u uw eigen pakketarchief dat met
apt gebruikt kan worden, opzetten. Dit is ook handig als u uw Debian-pakketten wenst te delen terwijl
ze niet door het Debian-project verdeeld worden. Instructie over hoe u dit moet doen worden gegeven
op de Debian Wiki (https://wiki.debian.org/HowToSetupADebianRepository).

3 Vroeger werden pakketten bewaard in een onderliggende map van dists die overeenkwam met de distributie waarin ze
thuis hoorden. Het bleek dat dit tot verschillende problemen leidde, zoals een groot gebruik van bandbreedte door spiegelservers
wanneer er belangrijke wijzigingen aangebracht werden. Dit werd opgelost door het introduceren van de pakketpool.
De dists-mappen worden nog steeds gebruikt voor de indexbestanden die door programma’s zoals apt gebruikt worden.

27

Hoofdstuk 7

Grondbeginselen van het
pakketbeheersysteem van Debian
In dit hoofdstuk worden een aantal basiszaken uit de interne keuken van het pakketbeheersysteem van
Debian behandeld. Indien u hoofdzakelijk geïnteresseerd bent in het gebruik van de desbetreffende
gereedschappen, ga dan verder naar de hoofdstukken Hoofdstuk 8 en/of Hoofdstuk 9.

7.1

Wat is een Debian-pakket?

Pakketten bevatten over het algemeen alle noodzakelijke bestanden om een aantal gerelateerde commando’s of functies te implementeren. Eer bestaan twee types van Debian-pakketten:• Binaire pakketten die uitvoerbare bestanden bevatten, configuratiebestanden, man/info-pagina’s,
copyright-informatie en andere documentatie. Deze pakketten worden verdeeld in een Debianspecifieke archiefindeling (zie Paragraaf 7.2). Zij worden gewoonlijk gekenmerkt door het feit
dat ze ’.deb’ als bestandsextensie hebben. Binaire pakketten kunnen uitgepakt worden met het
hulpprogramma dpkg van Debian (eventueel via een frontend zoals aptitude). Meer informatie
is beschikbaar in zijn man-pagina.
• Bron-pakketten, die bestaan uit een .dsc-bestand dat het bronpakket beschrijft (inclusief de namen
van de volgende bestanden), een .orig.tar.gz-bestand dat de originele ongewijzigde broncode
bevat in een met gzip gecomprimeerd tar-archief en meestal een .diff.gz-bestand dat de Debianspecifieke wijzigingen aan de originele broncode bevat. Het hulpprogramma dpkg-source kan
broncodearchieven van Debian verpakken en uitpakken. Informatie is te vinden in zijn manpagina. (Het programma apt-get kan als frontend gebruikt worden voor dpkg-source.)
Het pakketsysteem maakt bij de installatie van software gebruik van ”dependencies”(vereisten, soms
ook afhankelijkheden genoemd) die door de pakketonderhouders zorgvuldig ontworpen werden. Dezevereisten worden beschreven in het bestand control dat in elk pakket aanwezig is. Bijvoorbeeld, het
pakket dat de GNU C compiler (gcc) bevat, ”vereist”het pakket binutils waarin zich de linker ende assembler bevinden. Indien een gebruiker het pakket gcc tracht te installeren zonder dat vooraf
binutils geïnstalleerd werd, zal het pakketbeheersysteem (dpkg) de foutmelding geven dat het ook
binutils nodig heeft en stoppen met de installatie van gcc. (De veeleisende gebruiker kan dezevoorziening echter omzeilen; zie dpkg(8).) Meer hierover in Paragraaf 7.9 hieronder.
Het pakketbeheergereedschap van Debian kan gebruikt worden om:• pakketten of delen ervan te hanteren en te beheren,• lokale vervangingen van bestanden uit een pakket te beheren,• ontwikkelaars te helpen bij de constructie van pakketarchieven, en• aid users in the installation of packages which reside on a remote archive site.
29

HOOFDSTUK 7. GRONDBEGINSELEN VAN HET …

7.2. WAT IS DE INDELING VAN EEN BINAIR …

7.2 Wat is de indeling van een binair pakket van Debian?
Een ”pakket”van Debian, of een archiefbestand van Debian, bevat de uitvoerbare bestanden, bibliotheken en documentatie die verband houdt met een specifieke programma-suite of groep van verwante
programma’s. Gewoonlijk heeft een Debian-archief een bestandsnaam die eindigt op .deb.
De interne indeling van deze binaire pakketten van Debian wordt beschreven in de man-pagina
deb(5). Deze interne indeling kan veranderen (naar aanleiding van een hoofdrelease van Debian GNU/Linux). Gebruik daarom altijd dpkg-deb(1) als u grondbewerkingen moet uitvoeren op .deb-bestanden.

7.3 Waarom hebben Debian-pakketten dergelijke lange namen?
De bestandsnaam van een Debian-pakket beantwoordt aan de volgende conventie: <foo>_<VersieNummer><DebianRevisieNummer>_<DebianArchitectuur>.deb
Merk op dat foo hier staat voor de pakketnaam. Nagaan wat de pakketnaam is van een specifiek
archiefbestand van Debian (een .deb-bestand), kan op een van de volgende manieren gebeuren:• inspect the ”Packages”file in the directory where it was stored at a Debian archive site. This filecontains a stanza describing each package; the first field in each stanza is the formal package
name.
• gebruik het commando dpkg --info foo_VVV-RRR_AAA.deb (waarbij VVV, RRR en AAA respectievelijk het versienummer, het revisienummer en de architectuur van het pakket in kwestiezijn). Dit commando toont onder meer de pakketnaam die overeenkomt met het archiefbestanddat uitgepakt wordt.
De component VVV is het versienummer dat door de programmaontwikkelaar (de zogenaamde upstream developer) aan het programma gegeven werd. Hier gelden geen standaarden, waardoor dit
versienummer heel uiteenlopende vormen kan hebben, zoals ”19990513öf ”1.3.8pre1”.
The RRR component is the Debian revision number, and is specified by the Debian developer (ora user who chooses to rebuild the package locally). This number corresponds to the revision levelof the Debian package, thus, a new revision level usually signifies changes in the Debian Makefile(debian/rules), the Debian control file (debian/control), the installation or removal scripts (debian/p*),or in the configuration files used with the package.
The AAA component identifies the processor for which the package was built. This is commonly
amd64, which refers to AMD64, Intel 64 or VIA Nano chips. For other possibilities review Debian’sarchive directory structure at Paragraaf 6.7. For details, see the description of ”Debian architectureïn
the manual page dpkg-architecture(1).

7.4 Wat is een Debian control-bestand?
Specificaties over de inhoud van een control-bestand van Debian worden gegeven in het Beleidshandboek van Debian, hoofdstuk 5. Zie Paragraaf 12.1.
Een beknopt voorbeeld van een control-bestand voor het Debian-pakket ziet u hieronder:
Pakket: hello
Versie: 2.9-2+deb8u1
Architectuur: amd64
Onderhouder: Santiago Vila <sanvila@debian.org>
Grootte-na-Installatie: 145
Vereist: libc6 (>= 2.14)
Tegenstrijdig met: hello-traditional
Maakt defect: hello-debhelper (<< 2.9)
Vervangt: hello-debhelper (<< 2.9), hello-traditional
Sectie: devel
Prioriteit: optional
Homepage: https://www.gnu.org/software/hello/
Beschrijving: voorbeeldpakket gebaseerd op GNU hello
Het GNU-programma hello produceert een bekende, vriendelijke
begroeting. Het laat niet-programmeurs toe een klassiek
gereedschap uit de computerwetenschappen te gebruiken

30

HOOFDSTUK 7. GRONDBEGINSELEN VAN HET …

7.5. WAT IS EEN DEBIAN CONFFILE?

waartoe ze anders geen toegang zouden hebben.
.
Ernstig nu: dit is een voorbeeld van hoe u een Debian-pakket maakt.
Het is de Debian-versie van het programma ‘hello world’van het GNU Project. (dat zelf voor het GNU Project als
voorbeeld dient).

Het veld Package vermeldt de naam van het pakket. Dat is de naam waarmee het pakket door depakketgereedschappen gemanipuleerd kan worden. En meestal, maar niet noodzakelijk, is die hetzelfde
als de eerste component van de naam van het Debian-archiefbestand.
Het veld Version vermeldt zowel het versienummer dat de toeleverende programmaontwikkelaar
eraan geeft als (in de laatste component) het revisieniveau van het Debian-pakket van dit programma,
zoals toegelicht werd in Paragraaf 7.3.
Het veld Architecture vermeldt de chip waarvoor dit specifieke binaire pakket gecompileerd werd.
Het veld Depends vermeldt een lijst van pakketten die geïnstalleerd moeten zijn opdat dit pakket
met succes geïnstalleerd zou kunnen worden.
Het veld Installed-Size geeft aan hoeveel schijfruimte het geïnstalleerde pakket zal gebruiken. Het
is de bedoeling dat de installatie-frontends daarvan gebruik maken om te tonen of er voldoende schijfruimte beschikbaar is voor de installatie van het programma.
The Section line gives the ”section”where this Debian package is stored at the Debian archive sites.
Het veld Priority geeft aan hoe belangrijk het is dat dit pakket geïnstalleerd is, waardoor semiintelligente software zoals apt en aptitude het pakket kunnen indelen in een categorie, zoals bijvoorbeeld
optioneel geïnstalleerde pakketten. Zie Paragraaf 7.7.
Het veld Maintainer vermeldt het e-mailadres van de persoon die momenteel verantwoordelijk isvoor het onderhoud van dit pakket.
Het veld Description bevat een korte beschrijving van de functionaliteit van het pakket.
Voor meer informatie over alle mogelijke velden welke een pakket kan hebben kunt u hoofdstuk 5
van het Debian beleidshandboek, ”Controle-bestanden en hun velden”, raadplegen. Zie Paragraaf 12.1.

7.5

Wat is een Debian conffile?

Conffiles is een lijst van configuratiebestanden (die meestal in /etc geplaatst worden) welke het pakketbeheersysteem niet zal overschrijven als het pakket opgewaardeerd wordt. Dit garandeert dat delokale waarden van de inhoud van die bestanden behouden blijven, hetgeen een cruciale functionaliteit
is voor het mogelijk maken van de opwaardering van pakketten op een werkend systeem.
Om exact te weten welke bestanden behouden blijven tijdens een opwaardering, geeft u het commando
dpkg --status pakket

en kijkt u bij ”Conffiles:”.

7.6

Wat is een Debian preinst, postinst, prerm, en postrm script?

Deze bestanden zijn uitvoerbare scripts die automatisch uitgevoerd worden vooraleer of nadat een pakket geïnstalleerd of verwijderd wordt. Samen met het bestand met de naam control, maken al deze
bestanden deel uit van de ”controle-sectie van een Debian archiefbestand.
De verschillende bestanden zijn:
preinst Dit script wordt uitgevoerd vooraleer het pakket waartoe het behoort, uitgepakt wordt uit zijn
Debian-archiefbestand (”.deb”). Vele ’preinst’-scripts stoppen diensten voor pakketten die opgewaardeerd worden totdat hun opwaardering of installatie voltooid is (na de succesvolle uitvoering
van het ’postinst’-script).
postinst Dit script werkt meestal een eventuele vereiste configuratie van het pakket foo af nadat foo
uitgepakt werd uit zijn Debian-archiefbestand (”.deb”). Vaak vragen ’postinst’-scripts de gebruiker
om invoer en/of waarschuwen hem dat als hij de standaardwaarden aanvaardt, hij later op deconfiguratie moet terugkomen om die volgens behoefte te herconfigureren. Vele ’postinst’-scripts
voeren dan eventueel commando’s uit die nodig zijn om een dienst te starten of te herstarten eens
een nieuw pakket opgewaardeerd of geïnstalleerd werd.
31

HOOFDSTUK 7. GRONDBEGINSELEN VAN HET …

7.7. WAT IS EEN ESSENTIAL (ESSENTIEEL), …

prerm Dit script stopt meestal eventuele daemons die verband houden met dat pakket. Het wordt
uitgevoerd vooraleer de bestanden die verband houden met het pakket, verwijderd worden.
postrm Dit script wijzigt gewoonlijk koppelingen of andere bestanden die verband houden met foo
en/of verwijdert bestanden die door het pakket gecreëerd werden. (Zie ook Paragraaf 7.8.)
Momenteel zijn alle controle-bestanden te vinden in de map /var/lib/dpkg/info. De bestanden
die verband houden met het pakket foo hebben een naam die begint met ”fooën hebben voor zover van
toepassing de bestandsextensie ”preinst”, ”postinst”, enz. Het bestand foo.list in die map vermeldt
alle bestanden die door het pakket foo geïnstalleerd werden. (merk op dat de locatie van die bestanden
behoort tot de interne keuken van dpkg; u moet daarop niet vertrouwen.)

7.7 Wat is een Essential (essentieel), Required (vereist), Important(belangrijk), Standard (standaard), Optional (optioneel) en Extra (extra) pakket?
Elk pakket krijgt door de onderhouders van de distributie een prioriteit toegekend als een hulpmiddel
voor het pakketbeheersysteem. De prioriteiten zijn:• Required (vereist): pakketten die noodzakelijk zijn voor de goede werking van het systeem.
Dit omvat alle noodzakelijke gereedschappen voor het repareren van een defect systeem. U mag
deze pakketten niet verwijderen want uw systeem zou volledig defect kunnen geraken en waarschijnlijk zou u niet eens dpkg kunnen gebruiken om de zaken terug te plaatsen. Systemen met
enkel pakketten met prioriteit ’Required’ zijn waarschijnlijk onbruikbaar, maar hebben voldoendefunctionaliteit om de systeembeheerder in staat te stellen het op te starten en bijkomende software
te installeren.
• Important (belangrijke) pakketten zouden op elk Unix-achtig systeem aanwezig moeten zijn.
Andere pakketten zonder dewelke het systeem niet goed zou functioneren of niet bruikbaar zou
zijn, vallen hieronder. Daaronder valllen NIET Emacs of X of TeX of gelijk welke andere omvangrijke toepassing. Deze pakketten voorzien enkel in de basisinfrastructuur.
• Standard packages are standard on any Linux system, including a reasonably small but not too
limited character-mode system. Tools are included to be able to send e-mail (with mutt) anddownload files from archive servers.
Dit is wat standaard geïnstalleerd wordt als de gebruiker niets anders selecteert. Veel uitgebreide
toepassingen vallen hieronder niet, maar hieronder valt wel de interpreter van Python en bepaalde
serversoftware, zoals OpenSSH (om beheer vanop afstand mogelijk te maken) en Exim (voor het
afleveren van e-mail, hoewel het ingesteld kan worden om enkel lokaal e-mail af te leveren).
Hieronder valt ook bepaalde algemene documentatie die voor de meeste gebruikers nuttig is.
• Optional (optionele) pakketten zijn al die pakketten die u redelijkerwijs wel wilt installeren als uze niet goed kent, of pakketten die geen bijzondere vereisten stellen.
Daaronder vallen X, een complete TeX-distributie en vele toepassingen.
• Extra: pakketten die ofwel tegenstrijdig zijn met andere pakketten met een hogere prioriteit,
meestal enkel nuttig zijn voor wie ze echt kent, of bijzondere vereisten stellen die ze ongeschikt
maken voor de categorie ”Optional”(optioneel).
Indien u een standaardinstallatie van Debian uitvoert zullen alle pakketten met prioriteit Standard ofhoger op uw systeem geïnstalleerd worden. Indien u voorgedefinieerde taken (’tasks’) selecteert zullen
er ook pakketten met een lagere prioriteit geïnstalleerd worden.
Daarnaast worden sommige pakketten gemarkeerd als Essential (essentieel) omdat ze absoluut noodzakelijk zijn voor het goed functioneren van het systeem. De gereedschappen voor pakketbeheer zullen
weigeren om deze te verwijderen.
32

HOOFDSTUK 7. GRONDBEGINSELEN VAN HET …

7.8

7.8. WAT IS EEN VIRTUEEL PAKKET?

Wat is een virtueel pakket?

Een virtueel pakket is een algemene naam voor een groep pakketten die allemaal eenzelfde functionaliteit bieden. Bijvoorbeeld, de programma’s konqueror en firefox-esr zijn allebei webbrowsers en
kunnen daarom voldoen aan de vereiste van elk programma dat de aanwezigheid van een webbrowser
op het systeem nodig heeft om te kunnen functioneren of van nut te kunnen zijn. Daarom wordt van
beide pakketten gezegd dat ze voorzien in het ”virtueel pakket”met de naam www-browser.
Evenzo leveren zowel exim4 als sendmail de functionaliteit van e-mailtransporteur. Daarom wordt
van beide pakketten gezegd dat ze voorzien in het virtueel pakket ”mail-transport-agent”. Indien een
van beide geïnstalleerd is, zal met de aanwezigheid van dit virtueel pakket voldaan zijn aan de vereistevan elk programma dat afhankelijk is van de installatie van een mail-transport-agent.
Indien op een systeem meer dan een pakket geïnstalleerd is dat voorziet in hetzelfde virtueel pakket,
beschikt Debian over een mechanisme waardoor systeembeheerders een ervan kunnen aanduiden als
voorkeurspakket. Het betreffende commando is update-alternatives en wordt later behandeld
onder Paragraaf 11.11.

7.9

Wat wordt bedoeld met het feit dat een pakket een ander
pakket Depends (vereist), Recommends (aanbeveelt), Suggests(suggereert), Conflicts (ermee in strijd is), Replaces (vervangt),
Breaks (maakt onklaar) of Provides (erin voorziet)?

Het pakketsysteem van Debian kent een scala van äfhankelijkheden/vereisten”(dependencies) dat ontworpen werd om aan te geven (met een enkele vlag) in welke mate een programma A op een bepaald
systeem kan functioneren zonder de aanwezigheid van programma B:• Pakket A vereist (depends in het jargon van Debian - in vertalingen wordt soms ook de term ’isafhankelijk van’ gebruikt) pakket B als B absoluut geïnstalleerd moet zijn om B te kunnen uitvoeren. In sommige gevallen vereist A niet enkel B, maar een bepaalde versie van B. In dergelijk geval
geeft het versienummer meestal een ondergrens aan, in die zin dat A ook om het even welke versie
van B kan gebruiken die recenter is dan de opgegeven versie.
• Pakket A beveelt pakket B aan (recommends in het jargon van Debian) als de pakketbeheerder van
oordeel is dat de meeste gebruikers A niet zouden willen hebben zonder ook te beschikken overde functionaliteit die door B geboden wordt.
• Pakket A suggereert (suggests in het jargon van Debian) pakket B als pakket B bestanden bevat die
verband houden met de functionaliteit van A (en deze meestal uitbreiden).
• Pakket A is in tegenstrijd met (conflicts in het jargon van Debian - in vertalingen wordt soms ook determ ’conflicteert met’ gebruikt) pakket B als pakket A niet zal werken als pakket B op het systeemgeïnstalleerd is. Meestal doet een conflict zich voor als A bestanden bevat die een verbeterde versie
zijn van die van B. De kwalificatie ”Conflicts”wordt vaak gebruikt in combinatie met ”replaces”.
• Pakket A vervangt (replaces in het jargon van Debian) pakket B als bestanden die door B geïnstalleerd worden, verwijderd en (in sommige gevallen) overschreven worden door bestanden uit
A.
• Pakket A maakt pakket B onklaar (breaks in het jargon van Debian - in vertalingen wordt soms
ook de term ’breekt’ gebruikt) wanneer beide pakketten niet gelijktijdig geconfigureerd kunnen
zijn op een systeem. Het pakketbeheersysteem zal weigeren om het ene pakket te installeren als
het andere reeds geïnstalleerd en geconfigureerd is op het systeem.
• Pakket A voorziet in (provides in het jargon van Debian) pakket B als alle bestanden en alle functionaliteit van B opgenomen zijn in A. Dit mechanisme biedt gebruikers met beperkte opslagruimte
de mogelijkheid om enkel dat deel van pakket A te nemen waaraan ze echt behoefte hebben.
Meer uitgebreide informatie over het gebruik van elk van deze termen i s te vinden in het Beleidshandboek van Debian, hoofdstuk 7.2, ”Binary Dependencies”(Vereisten van binaire pakketten), zie Paragraaf 12.1.
33

HOOFDSTUK 7. GRONDBEGINSELEN VAN HET …

7.10. WAT WORDT BEDOELD MET …

7.10 Wat wordt bedoeld met Pre-Depends (voorvereisten)?
”Pre-Depends”(een voorvereiste) is een bijzondere vereiste. Bij de meeste pakketten is het zo dat dpkg
het archiefbestand van een pakket (d.w.z. zijn .deb-bestand) zal uitpakken ongeacht het feit of debestanden die het vereist op het systeem aanwezig zijn of niet. Eenvoudig geformuleerd betekent uitpakken dat dpkg de bestanden die geïnstalleerd moeten worden, zal extraheren uit het archiefbestanden ze op hun plaats zal zetten. Indien dit pakket de aanwezigheid op het systeem van bepaalde andere
pakketten vereist, zal dpkg weigeren de installatie af te ronden (door te weigeren de actie ”configurerenüit te voeren) totdat de andere pakketten geïnstalleerd zijn.
Echter, bij sommige pakketten zal dpkg zelfs weigeren deze uit te pakken totdat voldaan werd
aan sommige vereisten. Van dergelijke pakketten wordt gezegd dat ze de aanwezigheid van andere
pakketten als ”voorvereiste”(Pre-depends) hebben. Het Debian-project ontwikkelde dit mechanismeom de veilige opwaardering mogelijk te maken van systemen op basis van het a.out-formaat naar
het ELF-formaat, waarbij de volgorde waarin pakketten uitgepakt werden, cruciaal was. Er doen zich
ook andere uitgebreide opwaarderingssituaties voor waarbij deze methode nuttig is, bijvoorbeeld bij de
opwaardering van pakketten die als prioriteit ’required’ (vereist) hebben en hun LibC-vereiste.
Zoals hiervoor reeds het geval was, kan ook hierover meer informatie gevonden worden in het Beleidshandboek.

7.11 Wat wordt bedoeld met unknown (onbekend), install (installeren), remove (verwijderen), purge (wissen) en hold (handhaven) in de pakketstatus?
Deze ”gewenst-vlaggen geven aan wat de gebruiker met een pakket wilde doen (zoals aangegeven bij
de rechtstreekse aanroeping door de gebruiker van dpkg/apt/ aptitude).
Hun betekenis is de volgende:• unknown - (onbekend) de gebruiker heeft nooit aangegeven dat hij het pakket wilde.
• install - (installeren) de gebruiker wil dat het pakket geïnstalleerd of opgewaardeerd wordt.
• remove - (verwijderen) de gebruiker wil dat het pakket verwijderd wordt, maar wil eventuele
bestaande configuratiebestanden niet verwijderen.
• purge - (wissen) de gebruiker wil dat het pakket volledig verwijderd wordt, met inbegrip van zijn
configuratiebestanden.
• hold - (handhaven) de gebruiker wil niet dat er iets gebeurt met dit pakket, d.w.z. dat hij dehuidige versie in de huidige toestand wenst te behouden, wat die ook is.

7.12 Hoe plaats ik een pakket in de toestand ’te handhaven’ (onhold)?
Er zijn drie manieren om pakketten vast te houden/zetten, met dpkg, apt of aptitude.
Bij dpkg moet u de lijst met pakketselecties exporteren met:
dpkg --get-selections \* > selections.txt

Dan moet u het gegenereerde bestand selections.txt bewerken en de regel met het pakket dat
u wenst te handhaven, bijvoorbeeld libc6, veranderen van:libc6

install

in:
libc6

hold

Bewaar het bestand en laad het opnieuw in de databank van dpkg met:
dpkg --set-selections < selections.txt

34

HOOFDSTUK 7. GRONDBEGINSELEN VAN HET …

7.13. HOE INSTALLEER IK EEN BRONPAKKET?

Bij apt kunt u een pakket als te handhaven instellen met
apt-mark hold pakket_naam

en de ’te handhaven’-status verwijderen met
apt-mark unhold pakket_naam

Bij aptitude kunt u de ’te handhaven’-status van een pakket regelen met
aptitude hold pakket_naam

en de ’te handhaven’-status verwijderen met
aptitude unhold pakket_naam

7.13 Hoe installeer ik een bronpakket?
Bronpakketten van Debian kunnen niet echt ”geïnstalleerd”worden. Ze worden enkel uitgepakt in om
het even welke map waarin u de binaire pakketten die deze produceren, wilt gaan bouwen.
Bronpakketten worden meestal verspreid door dezelfde spiegelservers waarop u de binaire pakketten
vindt. Indien u uw APT’s sources.list(5) zo instelt dat het bestand de passende ”deb-src-regels bevat,kunt u eenvoudig een bronpakket downloaden met de opdracht
apt-get source foo

Om u te helpen bij het effectief bouwen van het bronpakket, voorzien Debian-bronpakketten in het
zogenaamde bouwvereistenmechanisme (build-dependencies mechanism). Dit betekent dat de onderhouder van het bronpakket een lijst bijhoudt van andere pakketten die vereist zijn voor het bouwen van
hun pakket. Om het nut ervan te zien, gebruikt u het commando
apt-get build-dep foovoor u het bronpakket bouwt.

7.14 Hoe bouw ik binaire pakketten, vertrekkend van een bronpakket?
De aangewezen manier om dit te doen is met behulp van verschillende verpakkingsgereedschappen. We
tonen hoe dit gebeurt met de gereedschappen van devscripts. Installeer dit pakket als dat nog niet
gebeurd is.
Haal eerst het bronpakket op:
apt-get source foo

en ga naar de broncodeboom:
cd foo-*Installeer de bouwvereisten die (eventueel) nodig zijn:sudo apt-get build-dep fooCreëer nadien een speciaal versienummer voor uw eigen bouw (zodat u later niet in verwarring raakt
wanneer Debian zelf een nieuwe versie uitbrengt):
dch -l local ’Bla bla bla’

En bouw tenslotte uw pakket:
debuild -us -uc

Indien alles correct verliep, zou u nu in staat moeten zijn uw pakket te installeren met het commando
sudo dpkg -i ../*.deb

35

HOOFDSTUK 7. GRONDBEGINSELEN VAN HET …

7.15. HOE KAN IK ZELF DEBIAN-PAKKETTEN …

Indien u devscripts niet wilt gebruiken en verkiest om de zaken handmatig te doen, volg dandeze werkwijze:
U heeft alle bestanden nodig van het type foo_*.dsc, foo_*.tar.gz en foo_*.diff.gz om het bronpakket
te compileren (opmerking: voor sommige pakketten waarvan de originele broncode van Debian zelf
afkomstig is, bestaat geen .diff.gz)
Eens u deze verzameld heeft (Paragraaf 7.13) en als het pakket dpkg-dev op uw systeem geïnstalleerd is, dan zal het volgende commando:
dpkg-source -x foo_versie-revisie.dsc

het pakket uitpakken in een map met de naam foo-versie.
Indien u enkel het pakket wilt compileren, kunt met het commando cd naar de map foo-versie
gaan en het volgende commando geven:dpkg-buildpackage -rfakeroot -b

om het pakket te bouwen (merk op dat daarvoor ook het pakket fakeroot nodig is) en daarna
dpkg -i ../foo_versie-revisie_arch.deb

om de/het pas gebouwde pakket(ten) te installeren.

7.15 Hoe kan ik zelf Debian-pakketten maken?
Voor een meer gedetailleerde beschrijving hiervan moet u de Handleiding voor nieuwe onderhouders(New Maintainers’ Guide) lezen, die u vindt in het pakket maint-guide of op https://www.debian.
org/doc/devel-manuals#maint-guide, of de Gids voor onderhouders van Debian, die u vindt in
het pakket debmake-doc of op https://www.debian.org/doc/devel-manuals#debmake-doc.

36

Hoofdstuk 8

De gereedschappen voor het
pakketbeheer in Debian
8.1

Welke programma’s stelt Debian ter beschikking voor het beheren van zijn pakketten?

Er bestaan verschillende gereedschappen die gebruikt worden voor het beheer van Debian-pakketten,
gaande van grafische of tekstgebaseerde interfaces tot eenvoudig basisgereedschap voor het installeren
van pakketten. Alle beschikbaar gereedschappen steunen op de basisgereedschappen om correct tefunctioneren en worden hier voorgesteld volgens aflopend complexiteitsniveau.
Het is belangrijk te weten dat de hogere gereedschappen voor pakketbeheer, zoals aptitude en
synaptic, voor het beheren van de pakketten op het systeem steunen op apt dat zelf steunt op dpkg.
Zie Hoofdstuk 2. Pakketbeheer in Debian (https://www.debian.org/doc/manuals/debian-reference/
ch02.en.html) van het Referentiehandboek van Debian (https://www.debian.org/doc/manuals/
debian-reference/) voor meer informatie over de hulpprogramma’s voor pakketbeheer van Debian.
Dit document is beschikbaar in verschillende talen en formaten, ziehet item over het Referentiehandboek van Debian in de overzichtspagina van gebruikershandleidingen van het Documentatieproject van
Debian (https://www.debian.org/doc/user-manuals#quick-reference).

8.1.1

dpkg

Dit is het belangrijkste programma voor pakketbeheer. dpkg kan met verschillende opties uitgevoerd
worden. Enkele vaak voorkomende toepassingen zijn:• Een overzicht vragen van alle opties: dpkg --help.
• Het control-bestand (en andere informatie) afdrukken van een opgegeven pakket: dpkg --info
foo_VVV-RRR.deb.
• Een pakket installeren (met inbegrip van uitpakken en configureren) op het bestandssysteem vande harde schijf: dpkg --install foo_VVV-RRR.deb.
• Een Debian-archief uitpakken (maar niet configureren) op het bestandssysteem van de harde schijf:
dpkg --unpack foo_VVV-RRR.deb. Merk op dat deze bewerking het pakket niet noodzakelijk
in een bruikbare toestand achterlaat. Mogelijk moeten sommige bestanden verder aangepast worden om behoorlijk te functioneren. Dit commando verwijdert een eventueel reeds geïnstalleerde
versie van het programma en voert het preinst-script (zie Paragraaf 7.6) uit dat bij het pakket
hoort.
• Een pakket dat reeds uitgepakt werd, configureren: dpkg --configure foo. Naast andere
bewerkingen voert deze actie het postinst-script (zie Paragraaf 7.6) uit dat bij het pakket hoort.
Ze werkt ook de bestanden bij die vermeld worden in het bestand conffiles dat bij het pakket
hoort. Merk op dat de bewerking ’configure’ als argument de naam van een pakket (bijv. foo)
nodig heeft en niet de naam van een archiefbestand van Debian (bijv. foo_VVV-RRR.deb).
37

HOOFDSTUK 8. DE GEREEDSCHAPPEN VOOR …

8.1. WELKE PROGRAMMA’S STELT DEBIAN …

• Een enkel bestand met de naam ”blurf”(of een groep bestanden met de naam ”blurf*”) extraheren
uit een Debian-archief: dpkg --fsys-tarfile foo_VVV-RRR.deb | tar -xf - ’blurf*’.
• Een pakket verwijderen (maar niet zijn configuratiebestanden): dpkg --remove foo.
• Een pakket verwijderen (met inbegrip van zijn configuratiebestanden): dpkg --purge foo.
• De installatietoestand weergeven van pakketten die de tekenreeks (of de reguliere expressie)”foo*”bevatten: dpkg --list ’foo*’.

8.1.2 APTAPT is het Advanced Package Tool (geavanceerd pakketgereedschap), een geavanceerde interface met
het pakketsysteem van Debian, die voorziet in het programma apt-get. Het biedt hulpmiddelen voor decommandoregel die dienen voor het opzoeken en beheren van pakketten en voor het opzoeken van informatie over hen, evenals basistoegang tot alle functionaliteit van de bibliotheek libapt-pkg. Raadpleeg
voor bijkomende informatie de gebruikershandleiding in /usr/share/doc/apt-doc/guide.html/index.html(daarvoor moet u het pakket apt-doc installeren).
Sinds Debian Jessie kregen sommige vaak gebruikte apt-get- en apt-cache-commando’s een equivalent via het nieuwe programma apt. Dit houdt in dat sommige populaire commando’s zoals apt-get
update, apt-get install, apt-get remove, apt-cache search en apt-cache show nu ook gewoon via apt
gebruikt kunnen worden, zoals apt update, apt install, apt remove, apt search, en apt show. Hierna
volgt een overzicht van de oude en de nieuwe commando’s:
apt-get update
apt-get upgrade
apt-get dist-upgrade
apt-get install pakket
apt-get remove pakket
apt-get autoremove
apt-cache search tekst
apt-cache policy pakket
apt-cache show pakket
apt-cache showpkg pakket

->
->
->
->
->
->
->
->
->
->

apt update
apt upgrade
apt full-upgrade
apt install pakket
apt remove pakket
apt autoremove
apt search tekst
apt list -a pakket
apt show pakket
apt show -a pakket

Het hulpprogramma apt voegt functionaliteit van apt-get en apt-cache samen en heeft standaard een
leukere en gekleurde uitvoer, wat het voor mensen aangenamer maakt. Voor het gebruik in scripts envoor meer gevorderde toepassingen is apt-get nog steeds te verkiezen of vereist.
apt-get biedt een eenvoudige manier om aan de commandoregel pakketten uit verschillende pakketbronnen op te halen en te installeren. Anders dan dpkg heeft apt-get geen kennis over .deb-bestanden.
Het werkt met de echte namen van de pakketten en kan enkel .deb-archieven installeren uit een pakketbron die in /etc/apt/sources.list vermeld staat. apt-get zal dpkg aanroepen onmiddellijk na
het downloaden van de .deb-archieven uit de geconfigureerde pakketbronnen.
Enkele veel voorkomende toepassingen van apt-get zijn:• Om de lijst van de door uw systeem gekende pakketten bij te werken, gebruikt u het commando:
apt update(u moet dit regelmatig gebruiken om uw pakketlijsten bij te werken)• Om het pakket foo en al zijn vereisten te installeren, gebruikt u het commando:
apt install foo• Om het pakket foo van uw systeem te verwijderen, gebruikt u het commando:
apt remove foo• Om het pakket foor en de configuratiebestanden ervan van uw systeem te verwijderen, gebruikt uhet commando:
apt purge foo

38

HOOFDSTUK 8. DE GEREEDSCHAPPEN VOOR …

8.1. WELKE PROGRAMMA’S STELT DEBIAN …

• Om alle pakketten te toen waarvoor een nieuwere versie beschikbaar is, gebruikt u het comando:
apt list --upgradable• Om alle pakketten op uw systeem op te waarderen (zonder extra pakketten te installeren of pakketten te verwijderen), gebruikt u het commando:
apt upgrade• Om alle pakketten op uw systeem op te waarderen en, als dat nodig is voor het opwaarderen van
een pakket, extra pakketten te installeren of pakketten te verwijderen, gebruikt u het commando:
apt full-upgrade(Het commando upgrade behoudt een pakket op zijn geïnstalleerde verouderde versie als voor de
opwaardering ervan de installatie van een bijkomend pakket nodig is om op die manier te voldoen
aan een nieuwe vereiste. Het commando full-upgrade is minder conservatief.)
Merk op dat u als root (systeembeheerder) aangemeld dient te zijn om elk commando uit te voeren
dat pakketten wijzigt.
Merk op dat apt-get nu ook standaard aanbevolen pakketten installeert. Omwille van zijn robuustheid is het ook het aanbevolen programma voor pakketbeheer aan de console bij het uitvoeren van deinstallatie van een systeem en van belangrijke opwaarderingen van het systeem.
De gereedschapssuite apt bevat ook het hulpprogramma apt-cache voor het doorzoeken van depakketlijsten. U kunt het gebruiken om pakketten te zoeken die een specifieke functionaliteit bieden via
een eenvoudige zoekopdracht met tekst of een reguliere expressie en via het doorzoeken van vereisten
in het pakketbeheersysteem. Enkele gebruikelijke toepassingen van apt-cache zijn:• Alle pakketten vinden waarvan de beschrijving woord bevat:
apt search woord• Gedetailleerde informatie over een pakket weergeven:
apt show pakket• Weergeven welke pakketten een bepaald pakket vereist:
apt-cache depends pakket• Gedetailleerde informatie weergeven over de beschikbare versies van een pakket en over de pakketten die het als vereiste hebben (reverse-dependency)
apt-cache showpkg pakket

Installeer het pakket apt voor bijkomende informatie en lees apt(8), apt-get(8), sources.list(5) en
installeer ook het pakket apt-doc en lees /usr/share/doc/apt-doc/guide.html/index.html.

8.1.3

aptitudeaptitude is een pakketbeheerprogramma voor Debian GNU/Linux-systemen dat een frontend biedt voorde pakketbeheerinfrastructuur van apt. aptitude is een op tekst gebaseerde interface die gebruik maakt
van de curses-bibliotheek. Acties kunnen uitgevoerd worden in de visuele interface of aan de commandoregel.
aptitude kan gebruikt worden om beheertaken op een snelle en gemakkelijke manier uit te voeren. Het laat de gebruiker toe de pakketlijst te bekijken en pakketbeheertaken, zoals het installeren,
opwaarderen en verwijderen van pakketten, uit te voeren.
aptitude biedt de functionaliteit van apt-get en heeft veel bijkomende functies:• aptitude biedt een gemakkelijke toegang tot alle versies van een pakket.
39

HOOFDSTUK 8. DE GEREEDSCHAPPEN VOOR …

8.1. WELKE PROGRAMMA’S STELT DEBIAN …

• aptitude maakt het gemakkelijk om bij te houden welke software verouderd is door deze te vermelden onder ”Verouderde en lokaal aangemaakte pakketten”.
• aptitude bevat een behoorlijk krachtig systeem voor het zoeken van een specifiek pakket en voor
het instellen van beperkingen voor de weergave van pakketten. Gebruikers die met mutt vertrouwd zijn, zullen dit snel oppikken, vermits mutt de inspiratiebron vormde voor de gebruikte
expressie-syntaxis.
• aptitude kan gebruikt worden voor het installeren van de beschikbare voorgedefinieerde taken.
Zie voor meer informatie Paragraaf 8.1.5.
• In de modus ’volledig scherm’ beschikt aptitude over ingebouwde su-functionaliteit en kan het
uitgevoerd worden door een gewone gebruiker. Het zal su aanroepen (en desgevallend om het
wachtwoord van root vragen) indien u echt systeembeheerrechten nodig heeft.
U kunt aptitude via een visuele interface gebruiken (geef gewoon de opdtacht aptitude) of rechtstreeks aan de commandoregel. De gebruikte syntaxis aan de commandoregel is erg gelijkaardig aan dievoor apt-get. Bijvoorbeeld, om het pakket foo te installeren kunt u de opdracht aptitude install
foo gebruiken.
Meer op dat aptitude het programma is dat u bij voorkeur gebruikt voor het dagelijkse pakketbeheer
aan de console.
Voor bijkomende informatie kunt u de man-pagina aptitude(8) lezen en het pakket aptitude-doc
installeren.

8.1.4 synaptic
synaptic is een grafische pakketbeheerder. Het laat u toe softwarepakketten te installeren, op te waarderen en te verwijderen op een gebruikersvriendelijke manier. Naast de meeste functies die ook door
aptitude geboden worden, biedt het ook een functie voor het bewerken van de lijst van gebruikte pakketbronnen en ondersteunt het het doorbladeren van alle beschikbare informatie over een pakket. Zie
de Website van Synaptic (https://www.nongnu.org/synaptic/) voor bijkomende informatie.

8.1.5 tasksel
Indien u een specifieke taak wenst uit te voeren, kan het moeilijk zijn om het passende geheel van pakketten te vinden dat aan uw behoeften beantwoordt. De ontwikkelaars van Debian hebben daarom tasks(taken) gedefinieerd. Een ’task’ is een verzameling van verschillende individuele Debian-pakketten die
alle verband houden met een specifieke activiteit. Het installeren van ’tasks’ kan uitgevoerd worden
met het programma tasksel of met aptitude.
Gewoonlijk zal het installatiesysteem van Debian automatisch de taak installeren voor een standaardsysteem en een desktopomgeving. Welke specifieke desktopomgeving geïnstalleerd wordt, hangt af vande gebruikte CD/DVD-media. Het meest gebruikelijk is de desktop van GNOME (taak gnome-desktop).
Ook kunnen er op basis van uw keuzes tijdens het installatieproces nog andere taken automatisch geïnstalleerd worden op uw systeem. Bijvoorbeeld, indien u een andere taal dan het Engels selecteerde, zal
ook de ermee verband houdende taak automatisch geïnstalleerd worden.

8.1.6 Andere gereedschappen voor pakketbeheer
8.1.6.1 dpkg-deb
Dit programma voert bewerkingen uit op Debian-archiefbestanden (.deb). Enkele courante toepassingen zijn:• Alle mogelijke opties opvragen: dpkg-deb --help.
• Vaststellen welke bestanden een Debian-archiefbestand bevat: dpkg-deb --contents foo_VVV-RRR.deb)• De bestanden uit een opgegeven Debian-archief uitpakken naar een door de gebruiker opgegevenmap: dpkg-deb --extract foo_VVV-RRR.deb tmp. Dit commando extraheert alle bestanden uit foo_VVV-RRR.deb en plaatst ze in de map tmp/. Dit is een handige manier om de inhoud
van een pakket te onderzoeken in een welbepaalde map, zonder het pakket te installeren op het
basisbestandssysteem.
40

HOOFDSTUK 8. DE GEREEDSCHAPPEN VOOR …

8.2. DEBIAN BEWEERT IN STAAT TE ZIJN EEN …

• De bestanden met controle-informatie extraheren uit een pakket: dpkg-deb --control foo_VVV-RRR.deb
tmp.
Merk op dat pakketten die louter met dpkg-deb --extract uitgepakt werden, niet correct geïnstalleerd zullen zijn. U moet in de plaats daarvan dpkg --install gebruiken.
Meer informatie wordt verstrekt in de man-pagina dpkg-deb(1).

8.2

Debian beweert in staat te zijn een actief programma te kunnen opwaarderen. Hoe wordt dit gerealiseerd?

De kernel (het bestandssysteem) van Debian GNU/Linux-systemen ondersteunt het vervangen van bestanden, zelfs als ze in gebruik zijn.
We voorzien ook in een programma dat start-stop-daemon heet en dat gebruikt wordt om ’daemons’ op te starten bij het opstarten van de computer of ze te stoppen als het ’runlevel’ verandert (alsbijvoorbeeld overgeschakeld wordt van meerdere-gebruikersmodus naar één-gebruikersmodus of naar
halt). Hetzelfde programma wordt gebruikt door installatiescripts wanneer een nieuw pakket met een
daemon geïnstalleerd wordt en dit om actieve daemons te stoppen en ze nadien, indien nodig, te herstarten.

8.3

Hoe kan ik weten welke pakketten reeds geïnstalleerd zijn op
deen Debian-systeem?

Om de toestand te kennen van alle pakketten die op een Debian-systeem geïnstalleerd zijn, moet u het
volgende commando uitvoeren:dpkg --list

Dit produceert een samenvatting van één regel per pakket met een uit twee letters bestaand symbool
dat de toestand weergeeft (toegelicht in de kopregel), de naam van het pakket, de geïnstalleerde versie
en een korte beschrijving.
Om de toestand te kennen van pakketten waarvan het begin van de naam bestaat uit ”foor”, gebruikt
u het commando:
dpkg --list ’foo*’Om over een specifiek pakket een meer uitgebreid rapport op te vragen, geeft u de opdracht:
dpkg --status pakketnaam

8.4

Hoe geef ik de bestanden weer van een geïnstalleerd pakket?

Om alle bestanden weer te geven waarin door het geïnstalleerde pakket foo, gebruikt u het commando
dpkg --listfiles foo

Merk op dat de bestanden die aangemaakt worden door de installatiescripts niet weergegeven worden.

8.5

Hoe kan ik te weten komen welk pakket een gegeven bestandproduceerde?

Om het pakket dat het bestand met de naam foo produceerde, te kennen, geeft u ofwel de volgende
opdracht:
41

HOOFDSTUK 8. DE GEREEDSCHAPPEN VOOR …

8.6. WAAROM WORDT ’FOO-DATA’ NIET …

• dpkg --search foo

Dit zoekt foo op in geïnstalleerde pakketten. (Dit komt (momenteel) overeen met het doorzoeken
van alle bestanden met de extensie .list in de map /var/lib/dpkg/info/, waarna de namen
weergegeven worden van alle pakketten die het bestand en afgeleiden bevat.)
Een sneller alternatief hiervoor is het gereedschap dlocate.
dlocate -S foo• zgrep foo Contents-ARCH.gz

Dit zoekt naar bestanden die de tekenreeks foo hebben in de naam van hun volledig pad. De
bestanden Contents-ARCH.gz (waarbij ARCH staat voor de gewenste architectuur) staan in dehoofdpakketmappen (main, non-free, contrib) op een Debian archievensite (dit is onder /debian/dists/bullseye)
Een Contents-bestand bevat enkel verwijzingen naar de pakketten die zich bevinden in zijn onderliggende mappenboom. Daardoor kan het zijn dat een gebruiker meer dan een Contentsbestand moet doorzoeken om het pakket te vinden dat het bestand foo bevat.
Tegenover dpkg --search heeft deze werkwijze het voordeel dat het bestanden kan vinden in
pakketten die momenteel niet geïnstalleerd zijn op uw systeem.

• apt-file search foo

Indien u het pakket apt-file geïnstalleerd heeft, zoekt dit commando net zoals in het voorgaande voorbeeld naar bestanden die de tekenreeks of de reguliere expressie foo hebben inde naam van hun volledig pad. Het voordeel tegenover het voorgaande voorbeeld is dat deContents-ARCH.gz-bestanden niet moeten opgehaald worden, vermits het dit automatisch doetvoor alle pakketbronnen die in /etc/apt/sources.list staan als u (als gebruiker root) de opdracht apt-file update geeft.

8.6 Waarom wordt ’foo-data’ niet verwijderd als ik ’foo’ de-installeer?
Hoe zorg ik ervoor dat oude niet-gebruikte bibliotheekpakketten gewist worden?
Sommige pakketten werden opgesplitst in een programma-pakket (’foo’) en een data-pakket (foo-data’)(of in ’foo’ en ’foo-doc’). Dit is het geval voor veel spellen, multimediatoepassingen en woordenboeken
in Debian, omdat sommige gebruikers de ruwe data willen gebruiken zonder het programma te installeren, of omdat het programma gebruikt kan worden zonder de data zelf, hetgeen maakt dat ’foo-data’
optioneel is.
Gelijkaardige situaties doen zich met bibliotheken voor: over het algemeen worden ze geïnstalleerd
omdat pakketten van toepassingen ze vereisen. Als het pakket met de toepassing gewist wordt, blijft
het bibliotheek-pakket mogelijk op het systeem. Welnu, als het pakket met de toepassing niet langer
bijvoorbeeld libdb4.2 vereist, maar libdb4.3, kan het pakket libdb4.2 achterblijven op het systeem alshete pakket met de toepassing opgewaardeerd wordt.
In deze gevallen is ’foo-data’ niet afhankelijk van ’foo’ en als u dus het pakket ’foo’ verwijdert, zal
het door de meeste pakketbeheergereedschappen niet automatisch verwijderd worden. Hetzelfde is het
geval voor de bibliotheekpakketten. Dit is nodig om circulaire vereisten te vermijden. Indien u echter
apt-get (zie Paragraaf 8.1.2) of aptitude (zie Paragraaf 8.1.3) gebruikt als pakketbeheergereedschap,zullen deze automatisch geïnstalleerde pakketten opvolgen en de mogelijkheid bieden om ze te verwijderen als er op uw systeem geen pakketten meer overblijven die er gebruik van maken.

42Hoofdstuk 9

Uw Debian-systeem up-to-datehoudenEen van de doelstellingen van Debian is om te voorzien in een consistent opwaarderingspad en een
bedrijfszeker opwaarderingsproces. We doen altijd onze best om het opwaarderen naar een nieuwerelease vlot te laten verlopen. Als er bij de opwaardering een belangrijke opmerking gemaakt moet
worden, zal het pakket de gebruiker dit signaleren en dikwijls een oplossing aandragen voor een mogelijk
probleem.
U moet ook het document ’Notities bij de release’ (Release Notes) lezen waarin details in verband
met specifieke upgradesituaties gegeven worden. Het is te vinden op de website van Debian op https://www.debian.org/releases/stable/releasenotes en is ook te vinden op de cd’s, dvd’s en
blu-raydiscs van Debian.

9.1

Hoe kan ik mijn Debian-systeem actueel houden?

One could simply visit a Debian archive site, then peruse the directories until one finds the desired file,and then fetch it, and finally install it using dpkg. Note that dpkg will install upgrade files in place,even on a running system. Sometimes, a revised package will require the installation of a newly revised
version of another package, in which case the installation will fail until/unless the other package isinstalled.
Velen vinden deze benadering veel te tijdrovend, vermits de evolutie van Debian zo snel gaat -gewoonlijk worden wekelijks een dozijn of meer nieuwe pakketten geüpload. Net voor een nieuwe
hoofdrelease is dit aantal groten. Om met deze stortvloed om te gaan, geven de meesten de voorkeur
aan een meer geautomatiseerde werkwijze. Verschillende pakketten staan hiervoor ter beschikking:

9.1.1

aptitudeaptitude is het aanbevolen programma voor pakketbeheer op Debian GNU/Linux-systemen. Het wordt
beschreven in Paragraaf 8.1.3.
Voor u aptitude kunt gebruiken om een opwaardering uit te voeren, moet u het bestand /etc/apt/sources.lis
bewerken om het in te stellen. Indien u wenst op te waarderen naar de laatste stabiele versie van Debian,zult u wellicht een pakketbron gebruiken zoals deze:
http://ftp.us.debian.org/debian stable main contrib

U kunt ftp.us.debian.org (de spiegelserver in de Verenigde Staten) vervangen door de naam van een
snellere Debian-spiegelserver in uw buurt. Raadpleeg de lijst van spiegelservers op https://www.
debian.org/mirror/list voor meer informatie.
Of u kunt de doorverwijzingsdienst httpredir.debian.org gebruiken, die erop gericht is het probleem
van het kiezen van een Debian-spiegelserver op te lossen. Hij maakt gebruik van de geografische locatie
van de gebruiker en van andere informatie om de beste spiegelserver voor het leveren van de bestanden
te kiezen. Om hiervan gebruik te maken, moet u een pakketbron gebruiken zoals deze:
http://httpredir.debian.org/debian stable main contrib

43

HOOFDSTUK 9. UW DEBIAN-SYSTEEM UP-TO- …

9.2. MOET IK OVERSCHAKELEN NAAR DE …

Meer informatie hierover is te vinden in de sources.list(5) manpagina.
Om uw systeem aan de commandoregel bij te werken, geeft u de opdracht
aptitude update

gevolgd door
aptitude full-upgrade

Beantwoord eventuele vragen die zich aandienen en uw systeem zal opgewaardeerd worden.
Merk op dat aptitude niet het aanbevolen gereedschap is om een opwaardering uit te voeren vande ene Debian GNU/Linux-release naar een andere. Gebruik in de plaats daarvan daarvoor apt-get.
Voor opwaarderingen tussen releases moet u de Notities bij de Release (https://www.debian.org/
releases/stable/releasenotes) lezen. Dit document beschrijft in detail de aanbevolen stappen
voor een opwaardering vanaf een eerdere release evenals bekende zaken waarmee u rekening moet
houden voor u opwaardeert.
Zie voor gedetailleerde informatie de manpagina aptitude(8) en het bestand /usr/share/aptitude/
README.

9.1.2 apt-get en apt-cdrom
Een alternatief voor aptitude is apt-get dat een op APT gebaseerd gereedschap voor de commandoregelis (eerder behandeld in Paragraaf 8.1.2).
apt-get, het op APT gebaseerd commandoregelgereedschap voor het werken met pakketten, biedt
een eenvoudige en veilige manier om pakketten te installeren en op te waarderen.
Om apt-get te gebruiken moet u het bestand /etc/apt/sources.list bewerken om het in testellen, net zoals voor Paragraaf 9.1.1.
Geef dan de opdrachten
apt-get update

gevolgd door
apt-get dist-upgrade

Beantwoord eventuele vragen die zich aandienen en uw systeem zal opgewaardeerd worden. Zie
ook de man-pagina apt-get(8) en Paragraaf 8.1.2.
Indien u CD’s/DVD’s/BD’s wilt gebruiken om pakketten te installeren, kunt u apt-cdrom gebruiken. Raadpleeg voor bijkomende informatie het onderdeel ”APT-pakketbronnen van optische media
toevoegenüit de ’Notities bij de Release’.
Merk op dat wanneer u een pakket ophaalt en installeert, het ook behouden wordt in de mappenstructuur onder /var. Om te vermijden dat uw partitie volloopt, moet u eraan denken om extra bestanden teverwijderen met apt-get clean en apt-get autoclean of ze naar een andere plaats te verplaatsen(hint: gebruik apt-move).

9.2 Moet ik overschakelen naar de één-gebruikersmodus om een
pakket op te waarderen?
Neen. Pakketten kunnen ter plaatse opgewaardeerd worden, zelfs op werkende systemen. Debian beschikt over een pargramma start-stop-daemon dat aangeroepen wordt om een actief proces te stoppen en dan opnieuw te starten als dat nodig is tijdens de opwaardering van een pakket.

9.3 Moet ik al die .deb-archieven op mijn schijf behouden?
Neen. Indien u de bestanden naar uw schijf gedownload heeft, kunt u ze van uw systeem verwijderen
nadat u de pakketten geïnstalleerd heeft, bijvoorbeeld met de opdracht aptitude clean.
44

HOOFDSTUK 9. UW DEBIAN-SYSTEEM UP-TO- …

9.4

9.4. HOE KAN IK EEN LOGBOEK BIJHOUDEN …

Hoe kan ik een logboek bijhouden van de pakketten die ik
toevoegde aan het systeem? Ik zou willen weten wanneer er
opwaarderingen en verwijderingen plaats gevonden hebben
en over welke pakketten het dan ging!

Als u bij dpkg de optie --log gebruikt, doet u dpkg toestandswijzigingen en acties loggen. Het logt
zowel het aanroepen van dpkg (bijv.
2005-12-30 18:10:33 install hello 1.3.18 2.1.1-4) als het resultaat ervan (bijv.
2005-12-30 18:10:35 status installed hello 2.1.1-4) Indien u graag een log wilt bijhouden van elke aanroep van dpkg (ook die welke gebeurden via
frontends zoals aptitude), zou u
log /var/log/dpkg.log

kunnen toevoegen aan uw bestand /etc/dpkg/dpkg.cfg. Zorg ervoor dat de gecreëerde logbestanden periodiek geroteerd worden. Indien u gebruik maakt van logrotate, kunt u dit bekomen door
een bestand /etc/logrotate.d/dpkg aan te maken met de volgende regels/var/log/dpkg {missingok
notifempty}

Meer informatie over loggen met dpkg is te vinden in de man-pagina van dpkg(1).
aptitude logt de installaties, de verwijderingen en de opwaarderingen van pakketten die het van planis uit te voeren in /var/log/aptitude. Merk op dat het resultaat van deze acties niet opgeschreven
wordt in dit bestand!
Een andere manier om uw acties te registreren is het uitvoeren van uw pakketbeheersessie binnenin
het programma script(1).

9.5

Kan ik het systeem automatisch bijwerken?

Ja. U kunt cron-apt gebruiken. Dit gereedschap werkt het systeem met regelmatige tussenpozen bij via
een cron-taak. Standaard werkt het enkel de pakketlijst bij en downloadt het nieuwe pakketten, zonderze evenwel te installeren.
Opmerking: het automatisch opwaarderen van pakketten wordt op systemen die testing of unstablegebruiken, NIET, aangezien dit onverwachte effecten kan hebben en pakketten zonder kennisgeving kan
verwijderen.

9.6

Ik heb verschillende computers. Hoe kan ik de bijwerkingenslechts eenmaal downloaden?

Indien u in uw netwerk meer dan een Debian-computer heeft, is ht nuttig om apt-cacher te gebruiken
om al uw Debian-systemen up-to-date te houden.
apt-cacher vermindert de vereisten inzake bandbreedte voor Debian-spiegelservers door de frequentie waarmee de backend de bestanden Packages, Releases en Sources bijwerkt, te beperken en door elk
bestand slechts eenmaal op te halen, ongeacht het reële verzoek van de proxy. apt-cacher bouwt automatisch een Debian HTTP-spiegelserver op basis van de verzoeken die via de proxy passeren.
U kunt natuurlijk ook hetzelfde resultaat bekomen als u reeds gebruik maakt van een standaard
proxy met cache en al uw systemen geconfigureerd zijn om die te gebruiken.

45

Hoofdstuk 10

Debian en de kernel
10.1 Kan ik een kernel installeren en compileren zonder bepaalde
Debian-specifieke afstellingen?
Ja.

Er is enkel een gebruikelijke valkuil: De C-bibliotheken van Debian worden gebouwd met de recentste stabiele release van de kernel-headers. Mocht u echter een programma moeten compileren met
recentere kernel-headers dan die van de stabiele tak, dan moet u ofwel het pakket dat de headers bevat(linux-libc-dev), opwaarderen, ofwel de nieuwe headers gebruiken uit de uitgepakte boomstructuur
van de recentere kernel. Dit wil zeggen dat als de kernelbroncode zich in /usr/src/linux bevindt,u bij het compileren -I/usr/src/linux/include/ moet toevoegen aan uw commandoregel.

10.2 Welke gereedschappen stelt Debian ter beschikking om een
aangepaste kernel te bouwen?
Gebruikers die een aangepaste kernel willen (of moeten) bouwen, worden aangemoedigd om er het
daarvoor bedoelde Debian-pakket te gebruiken dat recente versies van het bouwsysteem voor de kernel
bevat. Nadat u de kernel geconfigureerd heeft, moet u gewoon de volgende opdracht geven:make deb-pkg

Het nieuwe kernelpakket zal aangemaakt worden in de map net boven de mappenboom van dekernelbroncode en het kan geïnstalleerd worden met dpkg -i.
Gebruikers moeten de broncode van de meest recente kernel (of de kernel van hun keuze) apartdownloaden van hun favoriete Linux-archiefsite, tenzij er een pakket beschikbaar is met de naam
linux-source-versie (waarbij versie staat voor de kernelversie).

10.3 Welke bijzondere voorzieningen stelt Debian ter beschikking
voor het omgaan met modules?
Er wordt in het bestand /etc/modules een configuratie bijgehouden met de modules die bij het opstarten handmatig geladen moeten worden. Het bewerken van dit bestand is evenwel slechts zelden
nodig.
Overige module-configuratie wordt bijgehouden in de map /etc/modprobe.d/. Meer informatie
over de indeling van deze bestanden is te vinden in de man-pagina modprobe.conf(5).

10.4 Kan ik een oud kernel-pakket veilig de-installeren, en zo ja,
hoe?
Ja. Het script linux-image-NNN .prerm controleert of de kernel die u momenteel gebruikt dezelfde isals die welke u tracht te de-installeren. Daardoor kunt u ongewenste pakketten met een kernel-image
47

HOOFDSTUK 10. DEBIAN EN DE KERNEL

10.5. WAAR VINDT IK MEER INFORMATIE …

verwijderen met dit commando:
dpkg --purge linux-image-NNN(vervang uiteraard NNN door het versie- en revisienummer van uw kernel)

10.5 Waar vindt ik meer informatie over Linux-pakketten voor
Debian?
Bijkomende informatie wordt bijgehouden in het Debian Linux Kernel Handbook (https://kernel-team.
pages.debian.net/kernel-handbook/).

48

Hoofdstuk 11

Uw Debian GNU/Linux-systeem
aanpassen
11.1 Hoe zorg ik ervoor dat alle programma’s dezelfde papiergrootte gebruiken?
Installeer het pakket libpaper1 en het zal u vragen naar een standaardpapiergrootte die voor het hele
systeem geldt. Deze instelling wordt opgeslagen in het bestand /etc/papersize.
Gebruikers kunnen de instelling van de papiergrootte omzeilen met de omgevingsvariabele PAPERSIZE.
Raadpleeg voor bijkomende informatie de man-pagina papersize(5).

11.2 Hoe kan ik toegang verlenen tot randapparatuur zonder debeveiliging in het gedrang te brengen?
Veel apparaatbestanden in de map /dev behoren toe aan vooraf gedefinieerde groepen. Bijvoorbeeld,/dev/sr0 behoort toe aan de groep cdrom.
Indien u wilt dat een bepaalde gebruiker toegang heeft tot een van deze apparaten, moet u degebruiker gewoon toevoegen aan de groep waartoe het apparaat behoort, d.w.z. doe:adduser gebruiker groep

Op die manier hoeft u de bestandspermissies van het apparaat niet te wijzigen.
Indien u dit doet vanuit een gebruikersshell of vanuit een grafische werkomgeving, dan moet u eerst
uitloggen en weer inloggen om effectief een lid van die groep te worden. Om na te gaan tot welke
groepen u behoort, gebruikt u het commando groups.
Als u de toegangspermissies van een randapparaat wijzigt, moet u weten dat ten gevolge van de introductie van udev, de kans bestaat dat deze bij het opstarten van het systeem voor sommige apparaten
aangepast worden. Indien dit het geval is voor de randapparaten waarin u geïnteresseerd bent, dan zultu de regels in /etc/udev moeten aanpassen.

11.3 Hoe laad ik bij het opstarten van de computer een tekenset
voor de console op de manier van Debian?
Het pakket kbd ondersteunt dit. Bewerk het bestand/etc/kbd/config.

11.4 Hoe kan ik de standaardinstellingen configureren van een
toepassingsprogramma onder X11?
In Debian plaatsen grafische programma’s (X-programma’s) de informatie over de hulpbronnen van
hun toepassing in de map /etc/X11/app-defaults/. Indien u globale aanpassingen wilt maken aan
49

HOOFDSTUK 11. UW DEBIAN GNU/LINUX- …

11.5. HOE START EEN DEBIAN-SYSTEEM OP?

grafische toepassingen, moet u die aanpassingen in deze bestanden plaatsen. Zij staan gemarkeerd als
configuratiebestanden, waardoor hun inhoud bewaard blijft bij opwaarderingen.

11.5 Hoe start een Debian-systeem op?
Zoals alle Unix-varianten start Debian op door het programma init uit te voeren. Zoals de meeste
Linux-distributies, gebruikt een standaard Debian-systeem systemd als implementatie van init. De
traditionele System-V implementatie van init en andere methodes worden ook ondersteund. 1
Om de volgorde te bepalen waarin diensten worden opgestart, maken traditionele Unix-systemenin System-V stijl gebruik van runlevels. Onder systemd worden deze vervangen door targets. Om het
standaard-target te kennen waarnaartoe systemd het systeem zal brengen, gebruikt u het commando
systemctl get-default

Tijdens het opstarten start systemd de diensten en andere targets die vermeld worden in het standaard target-bestand /lib/systemd/system/default.target. De bestanden voor deze diensten
en targets worden geïnstalleerd en de dienst wordt geactiveerd tijdens de pakketinstallatie van Debian.
Indien u wilt dat een specifieke dienst niet wordt gestart bij het opstarten, kunt u in plaats van het
overeenkomstige pakket te verwijderen, het volgende commando uitvoeren:systemctl disable dienst.service

waarbij u de naam van het service-bestand gebruikt, zoals het in /lib/systemd/system geïnstalleerd is (gewoonlijk gebaseerd op de naam van het pakket).
The service file /lib/systemd/system/rc-local.service provides an easy way to run customized scripts in the file /etc/rc.local after boot-up, similar to what’s offered on Debian systems
running System-V style init. Beware: this script will fail if it tries to interact with the console such asasking for a user password or trying to clear the screen.
U kunt de toestand van elke dienst controleren met het commando
service pakket status. Om een dienst te starten of te stoppen gebruikt u de commando’s
service pakket startenservice pakket stop

. Het commando service werkt op een Debian-systeem met elk ondersteund init-systeem, niet enkel
met systemd. Indien u echter verkiest om op elk door systemd ondersteund Linux-systeem hetzelfde
commando te gebruiken om de toestand van een dienst te controleren, moet u het volgende commando
uitvoeren:systemctl status pakket.service

om diezelfde informatie te verkrijgen.
Voor bijkomende informatie over systemd voor Debian, raadpleegt u https://wiki.debian.
org/systemd.
1 In 2014 stapte Debian voor zijn standaard ïnit systemöver van System V naar systemd.
In april 2015 was Debian 8 ”jessie”de eerste release met systemd als standaard init. Vier beslissingen (https://www.debian.org/devel/tech-ctte#status) van het Technisch Comité van Debian waren daarbij betrokken: Bug #727708 (https://lists.
debian.org/20140211193904.GX24404@rzlab.ucr.edu) 11-02-2014: ”Het comité heeft beslist dat in jessie het standaard
init systeem voor Linux-architecturen systemd moet zijn.”Bug #746715 (https://lists.debian.org/20140801023630.
GF12356@teltox.donarmstrong.com) 01-08-2014: ”Het technisch comité verwacht van de pakketonderhouders dat zij
de verschillende beschikbare init systemen zullen blijven ondersteunen”, en redelijke bijdragen zullen incorporeren. Bug#746578 (https://lists.debian.org/20141116001628.GO32192@teltox.donarmstrong.com) 15-11-2014: ”Het
comité heeft beslist dat systemd-shim als eerste alternatieve vereiste voor libpam-systemd vermeld moet worden in plaats vansystemd-sysv.”Deze beslissing maakte makkelijker om een Debian systeem zonder systemd draaiend te houden. Bug #762194(https://lists.debian.org/21592.61064.527547.410074@chiark.greenend.org.uk)04-11-2017: ”Over het automatisch omschakelen van init-systeem tijdens de opwaardering”

50

HOOFDSTUK 11. UW DEBIAN GNU/LINUX- …

11.6. EN WAT MET DEBIAN EN HET …

11.6 En wat met Debian en het traditionele System V init?
Debian ondersteunt het opstarten van de computer met het traditionele System V init via het pakket sysvinit-core. Het configuratiebestand voor System V init (dat /etc/inittab is) bepaalt dat
het eerste script dat uitgevoerd moet worden, /etc/init.d/rcS is. Dat script voert alle scripts uit/etc/rcS.d/ uit door subprocessen af te splitsen om initialisatietaken uit te voeren, zoals het controleren en aankoppelen van bestandssystemen, het laden van modules, het starten van netwerkdiensten,
het instellen van de klok en andere initialisatietaken.
Nadat het opstartproces voltooid is, voert init alle start-scripts uit die zich in de map bevinden die
gespecificeerd wordt door het standaard ’runlevel’ (dit ’runlevel’ wordt opgegeven door het element id
in /etc/inittab). Zoals de meeste vormen van Unix die compatibel zijn met System V, heeft Linux
7 ’runlevels’:• 0 (stop het systeem),• 1 (één-gebruikersmodus),• 2 tot 5 (verschillende meerdere-gebruikersmodi), en• 6 (herstart het systeem).
Op Debian-systemen staat id=2 ingesteld, wat aangeeft dat het standaard-runlevel ’2’ is als naar demeerdere-gebruikers-toestand overgegaan wordt en dat de scripts uit /etc/rc2.d/ uitgevoerd zullen
worden.
Debian past een onderling afhankelijke opstartvolgorde toe via insserv met behulp van de LSBheaders van elk script onder /etc/init.d/, evenals het gelijktijdig parallel opstarten via het gebruik
van startpar om het opstartproces te versnellen.
De scripts in elk van de /etc/rcN.d/-mappen zijn gewoon symbolische koppelingen naar scripts
in /etc/init.d/. Het zijn echter de namen van de bestanden in elk van de /etc/rcN.d/-mappen
die gebruikt worden om aan te geven op welke wijze de scripts in /etc/init.d/ zullen uitgevoerd
worden. Meer specifiek worden vooraleer een ’runlevel’ binnengegaan wordt, alle scripts uitgevoerd
die beginnen met ’K’. Dit zijn scripts die diensten doden. Daarna worden alle scripts die beginnen met’S’ uitgevoerd. Deze scripts starten diensten. Het uit twee cijfers bestaand getal dat na de ’K’ of ’S’ volgt,
geeft de volgorde aan waarin het script uitgevoerd wordt. Scripts met het laagste getal worden eerst
uitgevoerd.
Een dergelijke benadering werkt, omdat de scripts in /etc/init.d/ allemaal een argument nodig
hebben dat ’start’, ’stop’, ’reload’, ’restart’ of ’force-reload’ kan zijn en dan de taak uitvoeren die door
dat argument opgegeven wordt. Zelfs nadat een systeem opgestart werd kunnen deze scripts gebruikt
worden om verschillende processen te controleren.
Bijvoorbeeld, met het argument ’reload’ stuurt het commando/etc/init.d/sendmail reload

de sendmail-daemon het signaal om zijn configuratiebestand opnieuw in te lezen.
Merk op dat invoke-rc.d niet gebruikt zou moeten worden om de scripts uit /etc/init.d/ aan teroepen. In plaats daarvan moet service gebruikt worden.

11.7 Zijn er nog andere methodes om een Debian-systeem op te
starten?
Indien u houdt van System V init, maar niet van de koppelingen in /etc/rc?.d/*, kunt u het pakket
file-rc installeren. Dat zet de koppelingen om in één enkel configuratiebestand /etc/runlevel.conf.
Indien u niet van System V en ook niet van systemd houdt, voelt u misschien wel iets voor openrc
of runit of daemontools.

11.8 Hoe gaat het systeem voor pakketbeheer om met pakketten
die configuratiebestanden voor andere pakketten bevatten?
Sommige gebruikers willen bijvoorbeeld een nieuwe server creëren door een groep Debian-pakketten
te installeren evenals een lokaal gemaakt pakket dat uit configuratiebestanden bestaat. Dit is over het
51

HOOFDSTUK 11. UW DEBIAN GNU/LINUX- …

11.9. HOE OMZEIL IK EEN BESTAND DAT …

algemeen geen goed idee, omdat dpkg niet op de hoogte zal zijn van die configuratiebestanden die zichin een ander pakket bevinden, en dus mogelijk conflicterende configuraties kan neerschrijven wanneer
een van de pakketten uit de initiële ”groep’ opgewaardeerd wordt.
Maak in de plaats daarvan een lokaal pakket dat de configuratiebestanden van de betreffende ”groep”Debianpakketten aanpast. Dan zal dpkg en de rest van het pakketbeheersysteem zien dat de bestanden gewijzigd werden door de lokale ”systeembeheerderën zullen ze geen poging doen om ze te overschrijven
wanneer deze pakketten opgewaardeerd worden.

11.9 Hoe omzeil ik een bestand dat door een pakket geïnstalleerd
werd, zodat in de plaats van dat bestand een andere versie
gebruikt kan worden?
Verondersel dat een systeembeheerder of een lokale gebruiker liever een programma ”lokale-login”wilgebruiken in plaats van het programma ”login”warin door het Debian-pakket login voorzien wordt.
Overschrijf• /bin/login niet met lokale-login.
Het systeem voor pakketbeheer zal geen kennis hebben van deze wijziging en zal uw aangepaste/bin/login gewoon overschrijven als het pakket login (of elk pakket dat voorziet in /bin/login)geïnstalleerd of opgewaardeerd wordt.
Doe liever het volgende:• Geef de opdracht:
dpkg-divert --divert /bin/login.debian /bin/login

om er voor te zorgen dat alle toekomstige installaties van het Debian-pakket login het bestand/bin/login naar /bin/login.debian schrijven.
• Voer dan de volgende opdracht uit:
cp login-local /bin/login

om uw eigen lokaal gebouwd programma op zijn plaats te zetten.
Gebruik de opdracht dpkg-divert --list om te zien welke afgeleiden er momenteel actief zijn
op uw systeem.
Meer informatie wordt gegeven in de man-pagina dpkg-divert(8).

11.10 Hoe kan ik mijn lokaal gebouwd pakket opgenomen krijgen in de lijst van beschikbare pakketten waar het pakketbeheersysteem weet heeft?
Geef de opdracht:
dpkg-scanpackages BIN_DIR OVERRIDE_FILE [PATHPREFIX] > mijn_Pakketten

waarbij• BIN-DIR een map is waar Debian-archiefbestanden (die gewoonlijk de extensie ”.deb”hebben)
opgeslagen worden.
• OVERRIDE_FILE is een bestand dat bewerkt wordt door de onderhouders van de distributie en
gewoonlijk opgeslagen wordt op een Debian-archief in indices/override.main.gz voor de
Debian-pakketten in de distributie ”main”. Voor lokale pakketten kunt u dit negeren.
• PATHPREFIX een optionele tekenreeks is die vooraan toegevoegd kan worden voor mijn_Pakketten,
het bestand dat aangemaakt wordt.
52

HOOFDSTUK 11. UW DEBIAN GNU/LINUX- …

11.11. DOMMIGE GEBRUIKERS HOUDEN VAN …

Eens u het bestand mijn_Pakketten gebouwd heeft, moet u het pakketbeheersysteem erover informeren door het volgende commando te gebruiken:
dpkg --merge-avail mijn_Pakketten

Indien u APT gebruikt, kunt u ook de lokale pakketbron toevoegen aan uw bestand sources.list(5).

11.11

Dommige gebruikers houden van mawk, anderen houden
van gawk; sommigen houden van vim, anderen houden vanelvis; sommigen houden van trn, anderen houden van tin.
Hoe ondersteunt Debian diversiteit?

Er zijn verschillende gevallen waarin twee pakketten voorzien in twee verschillenden versies van een
programma, die beide dezelfde kernfunctionaliteit bieden. Gebruikers kunnen het ene verkiezen boven
het andere uit gewoonte of omdat de gebruikersinterface van het ene pakket iets meer bevalt dan die
van het andere. Andere gebruikers op hetzelfde systeem kunnen een andere keuze maken.
Debian gebruikt een ”virtueel”pakketsysteem om systeembeheerders toe te laten hun voorkeursgereedschappen te kiezen (of de gebruikers deze te laten kiezen) als er twee of meer zijn die dezelfde
basisfunctionaliteit bieden, en om zonder een specifiek pakket op te geven, toch te voldoen aan devereisten inzake pakketafhankelijkheden.
Er zouden op een systeem bijvoorbeeld twee verschillende versies van een nieuwslezerprogramma
kunnen staan. Het nieuwsserverpakket kan de aanwezigheid op het systeem van een nieuwslezer ’aanbevelen’, maar de keuze tussen tin en trn wordt overgelaten aan de individuele gebruiker. Aan deaanbeveling wordt voldaan door zowel het pakket tin als het pakket trn te laten voorzien in het virtuele pakket news-reader. Welk programma aanroepen wordt, wordt bepaald door een koppeling die
van een bestand met de virtuele pakketnaam /etc/alternatives/news-reader verwijst naar het
gekozen bestand, bijv. /usr/bin/trn.
Een enkele koppeling volstaat niet om het gebruik van een alternatief programma ten volle te ondersteunen. Normaal moeten ook man-pagina’s, en eventuele andere ondersteunende bestanden ook
geselecteerd worden. Het Perl-script update-alternatives biedt een manier om ervoor te zorgen
dat alle bestanden die met een opgegeven pakket verband houden, geselecteerd worden als de systeemstandaard.
Om bijvoorbeeld na te gaan welke uitvoerbare bestanden voorzien in ’x-window-manager’, geeft u
de opdracht:
update-alternatives --display x-window-manager

Indien u dit wenst te veranderen, geef dan het commando:
update-alternatives --config x-window-manager

en volg de instructies op het scherm (eigenlijk het cijfer invoeren dat naast het item staat dat u meer
verkiest).
Indien een pakket om een of andere reden zichzelf niet als ’window manager’ bekendmaakt (stel een
bugrapport op als dit een fout is), of indien u een windowmanager uit de map /usr/local gebruikt, zullen
de keuzemogelijkheden op het scherm uw voorkeurprogramma niet vermelden. U kunt de koppelingbijwerken via commandoregelopties zoals deze:
update-alternatives --install /usr/bin/x-window-manager \x-window-manager /usr/local/bin/wmaker-cvs 50

Het eerste argument voor de optie ’--install’ is de symbolische koppeling die wijst naar /etc/alternatives/NAAM, waarbij NAAM het tweede argument is. Het derde argument is het programma waarnaar/etc/alternatives/NAAM moet verwijzen en het vierde argument is de prioriteit (hogere waarden betekenen een grotere kans dat het alternatief automatisch uitgekozen wordt).
Om een alternatief dat u toevoegde, te verwijderen, geeft u gewoon het commando:
update-alternatives --remove x-window-manager /usr/local/bin/wmaker-cvs

53

Hoofdstuk 12Ondersteuning krijgen voor Debian
GNU/Linux
12.1 Welke andere documentatie bestaat er o en voor een Debiansysteem?
• Installatie-instructies voor de huidige release: zie https://www.debian.org/releases/stable/
installmanual.
• De Debian GNU/Linux referentiehandleiding behandelt veel aspecten van systeembeheer via voorbeelden met shell-opdrachten. Er worden elementaire inleidingen, tips, en andere informatie gegeven over veel verschillende onderwerpen, gaande van systeembeheer tot programmeren.
U vindt ze in het pakket debian-reference en op https://www.debian.org/doc/user-manuals#
quick-reference.
• Het Debian beleidshandboek beschrijft de beleidsmatige vereisten waaraan een distributie moet
beantwoorden, met name de structuur en de inhoud van het Debian-archief, verschillende elementen in verband met het ontwerp van het besturingssysteem, enz. Het bevat ook de technischevereisten waaraan elk pakket moet beantwoorden om in de distributie opgenomen te worden enbeschrijft de technische basisaspecten van binaire en bronpakketten in Debian.
U vindt het in het pakket debian-policy of op https://www.debian.org/doc/devel-manuals#
policy.
• Documentatie die ontwikkeld werd door het Debian Documentatieproject. Ze is te vinden op
https://www.debian.org/doc en bevat gebruikershandleidingen, systeembeheerhandleidingen en beveiligingshandleidingen voor het besturingssysteem Debian GNU/Linux.
• Documentatie over geïnstalleerde Debian-pakketten: de meeste pakketten bevatten bestanden die
uitgepakt worden in /usr/share/doc/PAKKET.
• Documentatie over het Linux-project: Het pakket doc-linux van Debian installeert alle meest
recente versies van HOWTO’s en mini-HOWTO’s van het Linux Documentation Project (http://www.tldp.org/).
• ’Man’-pagina’s in de trant van Unix: voor de meeste commando’s bestaan man-pagina’s die geschreven werden naar het model van de originele ’man’-bestanden van Unix. Om bijvoorbeeld deman-pagina te zien van het commando ’ls’, geeft u de opdracht man ls. Geef de opdracht man
man voor bijkomende informatie over het vinden en bekijken van man-pagina’s.
Gebruikers voor wie Debian nieuw is, moeten weten dat de ’man’-pagina’s van vele algemene
systeemopdrachten pas beschikbaar zijn nadat deze pakketten geïnstalleerd zijn:– man-db, dat het man-programma zelf bevat en andere programma’s voor het manipuleren
van man-pagina’s.
– manpages, dat de systeem-man-pagina’s bevat. (zie Paragraaf 5.9).
55

HOOFDSTUK 12. ONDERSTEUNING KRIJGEN …

12.2. BESTAAN ER ONLINE-HULPBRONNEN …

• ’Info’-pagina’s in de trant van GNU: gebruikersdocumentatie voor heel wat commando’s, in het
bijzonder de GNU-gereedschappen, is niet te vinden in ’man’-pagina’s, maar in ’info’-bestanden
die gelezen kunnen worden met het GNU-gereedschap info, via het commando M-x info in
GNU Emacs of met een ander programma voor het weergeven van Info-pagina’s.
Het belangrijkste voordeel tegenover de originele ’man’-pagina’s is dat het een hypertekst-systeem
betreft. Het heeft echter geen WWW nodig; info kan uitgevoerd worden in een gewone tekstconsole. Het werd ontworpen door Richard Stallman en is ouder dan WWW.

Merk op dat u heel wat documentatie op uw systeem kunt lezen met een WWW-browser via decommando’s ’dwww’, ’dhelp’ en ’doccentral’ die in hun respectieve pakketten te vinden zijn, of via het
commando ’yelp’.

12.2 Bestaan er online-hulpbronnen waar over Debian gepraat
wordt?
Ja. In feite is de belangrijkste manier die Debian gebruikt om ondersteuning te bieden aan zijn gebruikers
via e-mail. We zullen daarover wat informatie geven en enkele andere nuttige hulpbronnen vermelden.
Er worden zelfs nog meer bronnen vermeld op de webpagina over Ondersteuning voor Debian (https://www.debian.org/support).

12.2.1 Mailinglijsten
Er bestaan een heleboel mailinglijsten die verband houden met Debian (https://www.debian.org/
MailingLists/).
Op een systeem waarop het pakket doc-debian geïnstalleerd is, bevat het bestand /usr/share/
doc/debian/mailing-lists.txt een volledige lijst met mailinglijsten..
Mailinglijsten van Debian krijgen een naam volgens het patroon debian-lijst-onderwerp. Voorbeelden zijn debian-announce, debian-user, debian-news. Om in te schrijven op een van de debianlijst-onderwerp-lijsten moet u een e-mail sturen naar debian-lijst-onderwerp-request@lists.debian.org
met het woord ”subscribeïn het kopveld Onderwerp:. Zorg ervoor om -request toe te voegen aan het emailadres als u deze methode gebruikt om in te tekenen of uit te schrijven. Anders gaat uw e-mailberichtnaar de lijst zelf, wat, afhankelijk van uit welk perspectief u het bekijkt, pijnlijk of storend kan zijn.
U kunt ook intekenen op mailinglijsten met het Web-formulier (https://www.debian.org/MailingLists/
subscribe). U kunt zich ook uitschrijven met een Web-formulier (https://www.debian.org/
MailingLists/unsubscribe).
Het e-mailadres van de lijstbeheerder is listmaster@lists.debian.org, mocht u problemen ondervinden.
De mailinglijsten zijn publieke fora. Alle e-mails die naar de lijsten verstuurd worden, worden ook
naar de publieke archieven gekopieerd, waar iedereen (ook wie niet ingetekend heeft) ze kan doorbladeren en doorzoeken. Zorg er daarom voor om nooit confidentiële informatie of niet-toegelatenmateriaal naar de lijsten te sturen. Daaronder vallen ook zaken zoals e-mailadressen. Van bijzonder
belang is het feit dat bekend is dat spammers misbruik gemaakt hebben van e-mailadressen die op
onze mailinglijsten gepost werden. Zie voor meer informatie het Privacy-beleid voor de mailinglijsten(https://www.debian.org/MailingLists/#disclaimer)
De archieven van de mailinglijsten van Debian zijn toegankelijk via WWW op https://lists.
debian.org/.
12.2.1.1 Welke gedragscode geldt er voor de mailinglijsten?
Als u de mailinglijsten van Debian gebruikt, wees dan zo vriendelijk om deze richtlijnen te volgen:• Zend geen spam. Zie het Reclamebeleid op de mailinglijsten van Debian (https://www.debian.
org/MailingLists/#ads).
• Wind u niet op, dat is niet beleefd. De mensen die Debian ontwikkelen zijn allen vrijwilligers die
hun tijd, energie en geld investeren in een streven om het Debian-project te realiseren.
• Gebruik geen schuttingtaal. Trouwens, sommige mensen ontvangen de lijsten via GPRS (General
Packet Radio Service), waarop men niet mag vloeken.
56

HOOFDSTUK 12. ONDERSTEUNING KRIJGEN …

12.3. BESTAAT EER EEN SNELLE MANIER OM …

• Zorg ervoor de passende lijst te gebruiken. Stuur uw vraag om in te tekenen/uit te schrijven nooit
naar de mailinglijst zelf.1• Zie het hoofdstuk Paragraaf 12.5 voor notities over het rapporteren van bugs.

12.2.2Web forum

Debian User Forums (http://forums.debian.net/) provides web forums on which you can submit
questions about Debian and have them answered by other users. (It is not an officially part of the Debian
project.)

12.2.3

Wiki

Oplossingen voor gebruikelijke peoblemen, howto’s, handleidingen, tips en andere documentatie is tevinden op de permanent bijgewerkte pagina’s van Debian Wiki (https://wiki.debian.org/).

12.2.4Onderhouders

Gebruikers kunnen via e-mail een vraag stellen aan een individuele pakketonderhouder. Om de onderhouder van een pakket met de naam xyz te contacteren, moet u een e-mail sturen naar xyz@packages.debian.org.

12.2.5Usenet-nieuwsgroepen

Gebruikers moeten vragen die niet specifiek betrekking hebben op Debian stellen in een van de USENWTgroepen over Linux, die een naam hebben met comp.os.linux.* of linux.*. Op het WWW bestaan
verschillende lijsten van Linux Usenet-nieuwsgroepen en andere verwante hulpbronnen, bijvoorbeeld
op de sites Linux Online (https://www.linux.org/docs/usenet.html) en LinuxJournal (http://www.linuxjournal.com/helpdesk.php)

12.3 Bestaat eer een snelle manier om informatie over Debian
GNU/Linux op te zoeken?
Er bestaat een verscheidenheid aan zoekrobotten die documentatie in verband met Debian verschaffen:• Zoekmachine voor de Website van Debian (https://search.debian.org/).
• Google Groups (https://groups.google.com/): een zoekmachine voor nieuwsgroepen.

Om bijvoorbeeld te weten welke ervaringen mensen gehad hebben bij het zoeken naar stuurprogramma’s in Debian voor de grafische kaarten van Debian, kunt u de vraag NVIDIA Linuxdriver invoeren in de zoekrobot. Dit zal alle berichten tonen waarin deze woorden terugkomen,
d.w.z. die waarin mensen deze onderwerpen bespraken. Indien u aan deze zoekvraag ook Debian
toevoegt, zult u ook die berichten krijgen die specifiek op Debian betrekking heeft.

• Een van de gebruikelijke zoekrobotten op het internet, zoals DuckDuckGo (https://duckduckgo.
com/) of Google (https://www.google.com/), zolang u maar de juiste zoektermen gebruikt.
Als u bijvoorbeeld zoekt met het woord ëvince”, zult u een meer uitgebreide uitleg over dit pakket
vinden dan de beperkte beschrijving uit een veld van zijn control-bestand.

12.4 Worden er logboeken bijgehouden over bekende bugs?
Er wordt op een publiekelijk toegankelijke wijze gerapporteerd over onopgeloste (en afgesloten) problemen: Debian maakte de belofte om zo te werk te gaan door in het Sociale Contract van Debian(https://www.debian.org/social_contract) voorop te stellen: ”We zullen geen problemen verborgen houden”.
De Debian GNU/Linux-distributie heeft een bugopvolgingssysteem (Bug Tracking System - BTS)
waarin gedetailleerde informatie staat over bugs die door gebruikers en ontwikkelaars gerapporteerd
1 Gebruik hiervoor het adres debian-lijst-onderwerp-REQUEST@lists.debian.org.

57

HOOFDSTUK 12. ONDERSTEUNING KRIJGEN …

12.5. HOE RAPPORTEER IK IN DEBIAN EEN BUG?

werden. elke bug krijgt een nummer en wordt bijgehouden. Als het probleem opgelost is, wordt dit als
zodanig geregistreerd.
Een kopie van deze informatie is te vinden op https://www.debian.org/Bugs/.
Een mailserver biedt toegang tot de database van het bugopvolgingssysteem via e-mail. Om de richtlijnen te bekomen, kunt u een e-mail sturen naar request@bugs.debian.org met ”helpïn de berichttekst.

12.5 Hoe rapporteer ik in Debian een bug?
Indien u in Debian een bug gevonden heeft, lees dan de instructies voor het indienen van een bugrapport
in Debian. Deze instructies kunt u op verschillende plaatsen vinden:• Op de website. Een exemplaar van de instructies is te vinden op https://www.debian.org/
Bugs/Reporting.
• Op elk Debian-systeem waarop het pakket doc-debian geïnstalleerd is. De instructies bevinden
zich in het bestand /usr/share/doc/debian/bug-reporting.txt.
U kunt het pakket reportbug gebruiken om u te laten gidsen door het rapportageproces en het
bericht naar het juiste adres te sturen, terwijl ook nog automatisch wat extra informatie over uw systeem
toegevoegd wordt. Het toont u ook een lijst met bugs die reeds tegen het pakket waarover u een bug
rapporteert, ingediend zijn. Mocht uw probleem reeds eerder gesignaleerd zijn, dan kunt u eventueel
bijkomende informatie toevoegen aan het bestaande bugrapport.
U kunt een automatisch ontvangstbericht over uw bugrapport verwachten. Het rapport zal ook
automatisch een bugopvolgingsnummer toegekend krijgen, het zal toegevoegd worden aan de buglog
en doorgestuurd worden naar de mailinglijst debian-bugs-dist.

58

Hoofdstuk 13

Bijdragen aan het project van DebianDonations (https://www.debian.org/donations) of time (to develop new packages, maintainexisting packages, or provide user support), resources (to mirror the package and WWW archives), andmoney (to pay for new testbeds as well as hardware for the archives) can help the project. See also How
can you help Debian? (https://www.debian.org/intro/help).

13.1 Hoe kan ik lid/een ontwikkelaar van Debian worden?
Meewerken aan de ontwikkeling van Debian staat open voor iedereen. Nieuwe gebruikers met de juiste
vaardigheden en/of de bereidheid om die te leren zijn nodig om bestaande pakketten te onderhouden die door hun vorige onderhouder ”verweesd”werden, om nieuwe pakketten te ontwikkelen, om
documentatie te schrijven, om vertaalwerk te doen, om te helpen met de website van Debian, om gebruikersondersteuning te bieden, enz.
De beschrijving van hoe u een lid van Debian kunt worden, vindt u op de website van Debian op Het
hoekje voor nieuwe leden (https://www.debian.org/devel/join/newmaint)

13.2 Hoe kan ik met hulpbronnen bijdragen aan het project van
Debian?
Vermits het project ernaar streeft om een aanzienlijke hoeveelheid software overal ter wereld snel engemakkelijk toegankelijk te maken, zijn spiegelservers nodig. Het verdient de voorkeur, al is het niet
absoluut noodzakelijk om het volledige archief te spiegelen. Raadpleeg de pagina over De grootte van
een Debian spiegelserver (https://www.debian.org/mirror/size) voor informatie over vereisten
op het gebied van opslagruimte.
Het grootste deel van het spiegelen gebeurt zonder enige interactie en volledig automatisch met
behulp van scripts. Toch kan het sporadisch gebeuren dat een storing of een systeemaanpassing een
menselijke tussenkomst vereist.
Indien u over een snelle internetverbinding beschikt, over voldoende hulpbronnen om een deel ofhet geheel van de distributie te spiegelen en bereid bent de tijd te nemen (of daarvoor iemand te zoeken) om in te staan voor het regelmatig onderhoud van het systeem, neem dan contact met debianadmin@lists.debian.org.

13.3 Hoe kan ik op financieel vlak een bijdrage leveren aan Debian?
Giften van sponsors maken het voor Debian mogelijk om over computers en andere hardware te beschikken, om conferenties en zogenaamde ontwikkelingssprints te organiseren, enzovoort. Raadpleeg voor
bijkomende informatie Giften aan Debian (https://www.debian.org/donations). Op de pagina
staan ook de verschillende manieren vermeld waarop een donatie kan gebeuren.
59

HOOFDSTUK 13. BIJDRAGEN AAN HET …

13.3. HOE KAN IK OP FINANCIEEL VLAK EEN …

Men kan individuele donaties geven aan organisaties die cruciaal zijn voor de ontwikkeling van het
Debian-project. De belangrijkste organisatie is Software in the Public Interest, een vereniging in deVerenigde Staten, maar er zijn er ook nog andere.

13.3.1 Software in the Public Interest
Software in the Public Interest (SPI) is een onder IRS 501(c)(3) erkende non-profitorganisatie die gevestigd is in de Verenigde Staten. De vereniging heeft als doel vrije software te ontwikkelen en teverspreiden.
Ze moedigt programmeurs aan om de ’GNU General Public License’ te gebruiken of andere licenties
die de vrije verspreiding en het vrije gebruik van software toelaten, en hardwareontwikkelaars om
documentatie te verspreiden die het mogelijk maakt om voor hun product een apparaatstuurprogramma
te schrijven.
SPI ontvangt giften met fiscale vrijstelling voor veel projecten van vrije en open-bronsoftware. Sinds
het ontstaan van de organisatie is Debian een van de geassocieerde projecten.
U kunt SPI bereiken op: https://www.spi-inc.org/.

13.3.2 Andere organisaties
There are a number of organizations created in different countries that hold assets in trust for Debian. The donations page (https://www.debian.org/donations) lists the trusted organizationsindividuals can donate to. At the time of this writing there are two of them: the Debian France Association (https://france.debian.net/) (in France), and debian.ch (https://debian.ch/) (Switzerland and the Principality of Liechtenstein). Additional affiliate organizations in other countries arelisted in Organizations (https://wiki.debian.org/Teams/Auditor/Organizations) page inthe Debian Wiki.

60

Hoofdstuk 14

Debian GNU/Linux verspreiden in een
commercieel product14.1 Kan ik Debian CD’s maken en verkopen?
Ga uw gang. Uw hoeft geen toestemming te vragen om iets wat we uitgebracht hebben, te verspreiden,
zodat u uw CD kunt samenstellen van zodra de beta-testen achter de rug zijn. U hoeft ons niet te betalen.
Uiteraard moeten alle fabrikanten van CD’s de licenties van de programma’s in Debian respecteren. Zo
hebben veel van de programma’s bijvoorbeeld een GPL-licentie, die vereist dat u de broncode ervan
verspreidt.
Ook publiceren we een lijst van CD--fabrikanten die geld, software en tijd doneren aan het Debianproject en moedigen we gebruikers aan hun aankopen te doen bij fabrikanten die doneren. Doneren isdus een goede advertentiestrategie.

14.2 Kan Debian samen met niet-vrije software verpakt worden?
Ja. Hoewel alle belangrijke componenten van Debian vrije software zijn, stellen we ook een map ’nonfree’ ter beschikking voor programma’s die niet vrij mogen verspreid worden.
Mogelijk verkeren CD-fabrikanten in de mogelijkheid de programma’s die we in die map geplaatst
hebben, te verspreiden, afhankelijk van de bepalingen in de licentie of hun eigen overeenkomst met
de auteurs van deze softwarepakketten. CD-fabrikanten kunnen ook de niet-vrije software die ze uit
andere bronnen betrekken, op dezelfde CD verspreiden. Dat is niets nieuws: vrije en commerciële
software wordt nu reeds door veel fabrikanten op dezelfde CD verspreid. Uiteraard blijven we auteurs
van software aanmoedigen om de programma’s die ze schrijven uit te brengen als vrije software.

14.3 I maak een speciale Linux-distributie voor een ”verticale markt”.
Kan ik Debian GNU/Linux gebruiken als Linux-basissysteem
met daarbovenop mijn eigen toepassingen?
Ja. Van Debian afgeleide distributies worden zowel in nauwe samenwerking met het Debian-projectzelf gebouwd als door externe partijen. Men kan het raamwerk voor Doelgroepspecifieke uitgaves van
Debian (Debian Pure Blends) (https://www.debian.org/blends/) gebruiken om met Debian samen te werken. Het project DebianEdu/Skolelinux (https://wiki.debian.org/DebianEdu/) iseen dergelijk project.
Er zijn reeds verschillende van Debian afgeleide distributies op de markt, zoals grml, LMDE (Linux
Mint Debian Edition), Knoppix en Ubuntu, die zich tot een ander type doelgroep richten dan het originele
Debian GNU/Linux, maar de meeste van onze componenten gebruiken in hun product.
Debian beschikt ook over een mechanisme dat ontwikkelaars en systeembeheerders toelaat om van
specifieke bestanden een lokale versie te installeren zodanig dat zie niet overschreven worden wanneer
andere pakketten opgewaardeerd worden. Dit wordt verder besproken onder het thema Paragraaf 11.9.
61

HOOFDSTUK 14. DEBIAN GNU/LINUX …

14.4. KAN IK MIJN COMMERCIEEL …

14.4 Kan ik mijn commercieel programma in een Debian-”pakket”verpakken,
zodat het probleemloos geïnstalleerd kan worden op een Debiansysteem?
Ga uw gang. Het pakketgereedschap is vrije software. Pakketten kunnen al dan niet vrije software zijn,maar het pakketgereedschap zal beide installeren.

62

Hoofdstuk 15

Verwachte wijzigingen in de volgende
hoofdrelease van Debian
Bij elke nieuwe release tracht het Debian-project te focussen op een aantal topics. Deze zijn gekend
onder de noemer ”Release-doelstellingen”(Release Goals) en ze worden allemaal beschreven in https://wiki.debian.org/ReleaseGoals/. Merk op dat de volgende onderdelen niet volledig up-todate kunnen zijn. Wend u tot de Wiki voor bijkomende informatie en de actuele toestand betreffende
deze doelstellingen.

15.1 De beveiliging van het systeem versterken
Het Debian-project stelt zich tot doel te verzekeren dat elk geïnstalleerd systeem tegen aanvallen gewapend en beschermd is. Op verschillende manieren kan dit gerealiseerd worden, waaronder:• De beveiliging van programma’s verbeteren door ze te compileren met Security Hardening Build
Flags (https://wiki.debian.org/ReleaseGoals/SecurityHardeningBuildFlags) om
ze te beschermen tegen verschillende bekende veiligheidsproblemen,• De standaard systeemconfiguratie verbeteren om het systeem minder kwetsbaar te maken voor
aanvallen (zowel van binnenuit als van buitenaf),• Activeren van beveiligingsvoorzieningen die door nieuwe kernelversies geboden worden.
Al deze maatregelen worden op permanente basis genomen. Wat het eerste aspect betreft, worden
een aantal veiligheidsverhogende compilatievlaggen gebruikt, die een aantal gekende types aanvallen
trachten te voorkomen, zoals overloop van de stack, voorspelbaarheid van de plaats in het geheugen van
bepaalde waarden, enz. De doelstelling is om dit minstens te realiseren voor alle pakketten die deel uitmaken van een standaardinstallatie en voor de pakketten die sinds 2006 een opwaardering hebben gehad
omwille van een beveiligingsprobleem. Momenteel werden ongeveer 400 pakketten aangepast sinds het
begin van deze actie. Alle problemen worden in het BTS opgevolgd (https://bugs.debian.org/
cgi-bin/pkgreport.cgi?tag=goal-hardening;users=hardening-discuss@lists.alioth.
debian.org).

15.2 Verbeterde ondersteuning voor niet-Engelstalige gebruikers
Debian biedt reeds een zeer goede ondersteuning voor niet-Engelstalige gebruikers. Zie Paragraaf 5.9.
We hopen mensen te kunnen vinden die ondersteuning kunnen bieden voor nog meer talen en programma’s en documentatie kunnen vertalen. Veel programma’s en Debian-specifieke documenten zijn
reeds voorbereid op internationalisering, en dus hebben we nood aan vertalers van berichtencatalogussen. Sommige programma’s moeten echter nog steeds goed klaargemaakt worden voor internationalisering.
Het vertalingsproject van GNU (GNU Translation Project) ftp://ftp.gnu.org/pub/gnu/ABOUT-NLS
werkt aan de internationalisering van de GNU-programma’s en verschillende andere projecten, zoals dedesktopomgevingen GNOME en KDE, beschikken over hun eigen vertalingsteams. Debian stelt zich niet
63

HOOFDSTUK 15. VERWACHTE WIJZIGINGEN …

15.3. VERBETERINGEN AAN HET …

tot doel om het werk dat door deze projecten geleverd wordt, te vervangen of over te doen. Debiangeniet namelijk mee van het vertaalwerk dat in deze projecten door de vertalers geleverd wordt. Er
zijn echter steeds nog veel programma’s die buiten het bereik van deze projecten vallen en die binnen
Debian vertaald worden.
Eerdere releases van Debian hebben gefocust op zaken zoals:• I18n-ondersteuning (meertalige ondersteuning) in alle pakketten die debconf gebruiken: pakketten die gebruik maken van het systeem voor configuratiebeheer van Debian, moeten voorzien inde mogelijkheid dat alle meldingen die de gebruiker te zien krijgt tijdens het configureren van het
pakket, vertaald worden.
• I18n-ondersteuning (meertalige ondersteuning) voor pakketbeschrijvingen: frontends voor pakketbeheer opwaarderen zodat ze de vertalingen van pakketbeschrijvingen gaan gebruiken.
• Naar UTF-8 omzetten van debian/changelog en debian/control. Op die manier kunnen de namen
van mensen uit Aziatische landen bijvoorbeeld in changelogs op een correcte manier geschreven
worden.
• I18n-ondersteuning (meertalige ondersteuning) voor het installatiesysteem van Debian, met inbegrip van ondersteuning voor bepaalde talen waarbij het gebruik van de grafische interface vereistis.

15.3 Verbeteringen aan het installatiesysteem van Debian
Er werd veel werk verricht aan het installatiesysteem van Debian, wat geleid heeft tot belangrijke verbeteringen. We zullen er hier slechts twee vermelden.
Het opstarten van het installatiesysteem vanuit Microsoft Windows: het is nu mogelijk om het installatiesysteem rechtstreeks op te starten vanuit Microsoft Windows zonder dat wijzigingen aan deBIOS-instellingen nodig zijn. Bij het invoeren van een CD, DVD of USB-stick start automatisch een programma op dat een stapsgewijs proces biedt voor het opstarten van het installatiesysteem van Debian.

15.4 Meer architecturen
Het volledige Debian-systeem op andere architecturen. Merk op dat, hoewel de ondersteuning voor
sommige architecturen bij een bepaalde release soms wegvalt, er mogelijk nog steeds een manier kan
zijn om een installatie uit te voeren en deze op te waarderen met de meest recente sid.

15.5 Mer kernels
Naast het geschikt maken van de distributie voor Debian GNU/Hurd, wordt Debian ook geschikt gemaakt
voor BSD-kernels, namelijk voor FreeBSD (https://www.debian.org/ports/kfreebsd-gnu/).
Deze zogenaamde ’port’ functioneert zowel met AMD64- (”kfreebsd-amd64”) als met de traditionele
Intel-processors (”kfreebsd-i386”).

64

Hoofdstuk 16

Algemene informatie over de FAQ
16.1 Auteurs
De eerste editie van deze FAQ werd gemaakt en onderhouden door J.H.M. Dassen (Ray) en Chuck
Stickelman. De auteurs van de herwerkte Debian GNU/Linux FAQ zijn Susan G. Kleinmann en Sven
Rudolph. Na hen werd de FAQ onderhouden door Santiago Vila en later door Josip Rodin. De huidige
onderhouder is Javier Fernandez-Sanguino.
Delen van de informatie zijn afkomstig uit:
• De release-aankondiging van Debian-1.1 door Bruce Perens (https://perens.com/),• de Linux-FAQ door Ian Jackson (https://www.chiark.greenend.org.uk/~ijackson/),• De archieven van de mailinglijsten van Debian (https://lists.debian.org/),• de handleiding voor de programmeurs van dpkg en het Beleidshandboek van Debian (zie Paragraaf 12.1),• vele ontwikkelaars, vrijwilligers en testers van bèta-releases,• het onbetrouwbare geheugen van zijn auteurs. :-)• en de FAQ over het kiezen van een Debian-distributie (http://KamarajuKusumanchi.github.
io/choosing_debian_distribution/choosing_debian_distribution.html), die Kamaraju Kusumanchi zo vriendelijk was uit te geven onder de GPL-licentie, zodat hij opgenomen
kon worden als een nieuw hoofdstuk (zie Hoofdstuk 3).
De auteurs houden eraan al wie meehielp aan het realiseren van dit document, te bedanken. De Nederlandse vertaling van deze FAQ is van de hand van Frans Spiesschaert (2017). Mocht u in deze vertaling een fout aantreffen, signaleer ze dan alstublieft met een e-mailbericht aan debian-l10n-dutch@lists.debian.org.
Er wordt op geen enkel manier een garantie geboden. Alle handelsmerken zijn eigendom van hun
respectieve eigenaars.

16.2 Feedback

Commentaar en toevoegingen bij dit document blijven welkom. Stuur een e-mail naar doc-debian@packages.debian.oof dien een wens-probleemrapport (wishlist bug report) in tegen het pakket debian-faq (https://bugs.debian.org/debian-faq).

16.3 Beschikbaarheid
De recentste versie van dit document kan geraadpleegd worden op de WWW-pagina’s van Debian op
https://www.debian.org/doc/FAQ/.
Het kan ook gedownload worden in platte tekst, HTML en PDF-formaat op https://www.debian.
org/doc/user-manuals#faq. Daar zijn ook verschillende vertalingen te vinden.
65

HOOFDSTUK 16. ALGEMENE INFORMATIE …

16.4. BESTANDSFORMAAT VAN HET DOCUMENT

Dit document is te vinden in het pakket debian-faq. Vertalingen ervan zijn te vinden in debian-faq-de,
debian-faq-fr en in andere pakketten.
De originele XML-bestanden die gebruikt werden om dit document te maken, zijn ook te vinden in het
bronpakket van debian-faq of in GIT op: git@salsa.debian.org:ddp-team/debian-faq.git
en https://salsa.debian.org/ddp-team/debian-faq.

16.4 Bestandsformaat van het document
Dit document werd geschreven met behulp van de DocBook XML DTD. Dit systeem laat ons toe om vanuitéén bronformaat bestanden aan te maken in verschillende bestandsformaten: dit document bijvoorbeeld
kan bekeken worden in de bestandsformaten HTML, platte tekst, TeX DVI, PostScript, PDF en GNU info.

66

IndexP
packages
apt, 39
apt-doc, 38, 39
apt-file, 42
apt-move, 44
aptitude-doc, 40
binutils, 29
build-essential, 20
daemontools, 22, 51
dbndns, 22
debian-faq, 65, 66
debian-faq-de, 66
debian-faq-fr, 66
debian-policy, 55
debian-reference, 55
debmake-doc, 36
djbdns, 22
doc-debian, 56, 58
doc-linux, 55
dpkg-dev, 36
ekiga, 22ezmlm-idx, 22
fakeroot, 36
file-rc, 51
gcc, 29
gnash, 22googleearth-package, 22kbd, 49
kernel-package, 20
labplot, 9
libc6, 34
libpaper1, 49
linux-libc-dev, 47
linux-source-versie, 47
login, 52
lsb-release, 11maint-guide, 36
mlmmj, 22
ndiswrapper, 22
news-reader, 53
openrc, 51
publicfile-installer, 22
qmail, 22reportbug, 58
runit, 51
swfdec, 22
tin, 53trn, 53
ucspi-tcp, 2267