Tuvaluan

SEAI SE TAOTAOGINA¯ KII
TOU PAKILI E TAUATE PUIPUIGA MAIPAKIAGA O TEPAKILI MO
TE ‘KANO ONAKO TE
TAOTAOGINAI TE FALE

nzwcs.org.nz/pressureinjuries

SEA TE PAKIAGA O TE PAKILIMO TE ‘KANO ONA KO TE
TAOTAOGINA (PRESSURE
INJURY)?
Kāfai koe e nofo leva i se koga e tasi e mafai ofaka‘maseigina tou pakili mo ou ‘kano.
Te faka‘maseiga e mafai o sae pela me ne mea faka‘pusake oko ki matapakiaga ‘poko, kola e faigata o fai ke ‘lei.
Kāfai e maua ne koe te faka‘maseiga o tou ‘pakili mo te‘kano ona ko te taotaogina e māfai loa o oko ki se masina
tupu ke mafu.
A pakiaga o te pakili mo te ‘kano ona ko te taotaogina emasani foki o fakaigoa ki mea‘pala e māfua mai i te moe
leva i luga i te moega (bed sores), ko mea‘pala ona ko tetaotaogina (pressure sores), ko kogākoga kola e taotaogina(pressure areas), io me ko foge ona ko te taotaogina(pressure ulcers). E mafai fua o faka‘sae i ne itula.

Ko te fakailoga muamua i te pakiaga o te pakili mo te‘kano ona ko te taotaogina e mafai sāle te pakili o kesetena lanu kae se fakalau‘tea manafai e taotao. Tinokola e ‘tea olotou pakili e masani o fakakulakula kaeponapona, kae nisi tino kola e uli olotou pakili e masanio fakauliuli kae ponapona.
E māfai foki koe o logologosala io me tigāina i te mae.

E PUIPUI PEFEA NE KOE MO
TAU TINO TAUSI A PAKIAGAO TE PAKILI MO TE ‘KANOONA KO TE TAOTAOGINA(PRESSURE INJURIES)?
Kāfai koe e moe i luga i te moega:• fakamafulifuli tou tulaga i takilua ki te takitolu
itula, so se tamā fakamasikiga e fesoasoani kii• fakaaogā aluga o taofi ke mo a ou tulivae mofatugugu e pateletele, kae maise loa mānafaikoe e moe ki tou feitu• taumāfai o faka‘seai ne pīkipikiga o te laugatu e
ufi i ei tou moega• kāfai e sagasaga koe i luga i te moega, ke iloa fuane koe me kāfai koe e fakaseke ki lalo e mafai opakia tou muli io me ko ou mulivae• fakamolemole ke maua se fesoasoani mānafai emanakogina ne koe.

Kāfai koe e sagasaga:• Ke tai fakamāmā te taotaogina (pressure),fakapale ki mua io me fakapale faka‘feitu i nai
minute i te taki afa itula.

E MAFAI KOE O POKOTIAI PAKIAGA KONEI?
E lasi te pokotia o koe i pakiaga
o te pakili mo te ‘kano ona ko tetaotaogina manafai koe:
• e tai leva loa te taimi e sagasaga io memoe• e ‘siusiu tou pakili mai te tatakia io mefaigatā o mimi io me tiko
• e ‘mu tou foitino io me se ‘tafe faka‘leite toto
• e se kai ki mea‘kai ‘lei kae paleni io me ese lasi te inu vai• e fakaaogā soko a mea fai galuega faka
tokita kola e mafai o patele ki tou pakili.

E UI LOA E MAFAI KOE O
POKOTIA I PAKIAGA KONEI,E MAFAI FOKI LOAO FAKA‘SEAIGINAA PAKIAGA O TEPAKILI MO TE‘KANO ONA KO TETAOTAOGINA¯
KO KOGAKOGAFEA OTOU FOITINO E MASANI O
POKOTIA I PAKIAGA KONEI?
Pakiaga o te pakili mo te ‘kano ona ko tetaotaogina e māfua i te lasiga o taimi i kogao tou foitino kola e taofi ne latou tou ‘mafa epela foki mo ou ivi kola e pili ki te pakili.
1 Ulu
2 Tuāuma
3 Tulilima
4 Muli
5 Maikaovae
6 Mulivae

I tou tua521

313456

1 Taliga
2 Tuāuma
3 Tulilima (mai tua)
4 Tega5 Tulivae(mai loto/mai tua)
6 Fatugugu
7 Mulivae

7Tou feitu

12Sagasaga

123461 Ulu
2 Kauvae
3 Fatafata
4 Tulilima
5 Koga tapu o fafine/tagata (genitals)
6 Tulivae
7 Maikaovae

Mai mua

24534561 Ulu
2 Tuāuma
3 Papa4 Muli
5 Mulivae

Kāfai e isi ne mea konei mai luga o tou foitino emaemae faipati ki te tino galue o te Ola‘lei.

7

NEA FOKI A NISI FESOASOANI
E MAFAI NE KOE O FAI?
• Kai ki meakai ‘lei kae paleni kae lasi foki te inu vai.
• Tausi faka‘lei tou pakili ke mā kae malō.
• Fakamolemole ki tau nēsi ke fesoasoani atu
manafai e faigatā koe o mimi io me tiko.
Tau nēsi, se tino tela e fakaaogā a sukesukega kae
aofia foki a togafiti o fesoasoani, fakamalosi kae
faka‘tumau a faifaiga tāua mo te faka‘leiga o masaki(occupational therapist), se tino ‘fo (physiotherapist);
tokita, io me se tino e poto i mea tau meakai ‘lei motefakapaleniga o meakai (dietician) e mafai o fesoasoani
kia koe ke palani faka‘lei tou tausiga o faka‘seai apakiaga o te pakili mo te ‘kano ona ko te taotaogina.

FAKA‘MASAUA KI AU TINO TAUSI:FESOASOANI O
FAKAGASUESUE AKA AU

SEAI SE TAOTAOGINA

Ne puke mai i fakamatalaga o te Ola‘lei o te Fakai Sauté o Aukilani(Counties Manukau Health) mo Te Komiti o te Fakai o Aukilani i teTausiga o te Ola‘lei (Auckland District Health Board).
ACC8148