Center for the Study of Traumatic StressCentrum Badań Stresu Traumatycznego

CSTS | Klinika Psychiatrii | Uniwersytet Służb Mundurowych | 4301 Jones Bridge Road, Bethesda, MD 20814-4799 | www.CSTSonline.org

Rola liderów wojskowych
w sytuacjach stresu■ Powiedz ludziom, kiedy mogąRola lidera w sytuacjach
Tendokumentstanowi
przegląd
istotnych
oczekiwać uaktualnieństresowych to trudne zadanie.
i niezwłocznie je przekazuj;
Wymaga opanowania dużej ilościaspektów zarządzania w sytuacjach stresu,czasami nawet informacja,zmieniających się informacjitakich
jak:skuteczna
komunikacja,wczesne
że nie ma żadnych nowości,wśród rosnącego tempa działań.
może być pomocna.
interwencje, wspieranie procesu przeżywania
Liderzy muszą ponadto skutecznie
komunikować się z ludźmi,■ Pytaj swoich ludzi, jak sobie radzą
żałoby i opanowanie stresu.
popychanymi do granic swoichi wysłuchaj bez przerywania,możliwości. Zrozumienie zasad
co mają do powiedzenia.
opanowania stresujących i traumatycznych sytuacji pomaga ■ Reaguj z empatią, bez osądzania i krytykowania.
zwiększyć skuteczność liderów. Kiedy dzieją się złe rzeczy,■ Zapewnij ludzi, że nie ma nic złego w sposobie ichliderzy mogą pomóc swoim ludziom, rozumiejąc, jakodczuwania i jesteś tu po to, żeby pomóc.
potwierdzić, że dostrzegają normalną w takich sytuacjach■ Zachowuj spokój, kiedy ludzie okazują gniew; kiedyżałobę i wspierają przeżywanie jej. W sytuacjach stresukogoś korygujesz, bądź stanowczy, ale zachowaj spokój.
liderzy muszą również dbać o własne dobre samopoczucie,
co w ostatecznym rozrachunku zapewnia skutecznośćWczesne interwencje
działania.
Po stresującej sytuacji liderzy mogą pomócTen dokument stanowi przegląd istotnych aspektów
podwładnym, stosując ustalone metody wczesnychzarządzania w sytuacjach stresu, takich jak: skuteczna
interwencji. Te zasady, często nazywane pierwszą pomocąkomunikacja, wczesne interwencje, wspieranie procesu
psychologiczną (PFA), są opracowane z myślą o wszystkich,przeżywania żałoby i opanowanie stresu.
nie tylko o pracownikach ochrony zdrowia. PFA skupiasię na zapewnianiu poczucia bezpieczeństwa, ułatwieniu
Komunikacjaludziom zachowania spokoju, tworzeniu nadziei lubSkuteczna komunikacja jest niezbędna podczasoptymizmu, więzi z innymi i zachęt do polegania na sobie.
stresujących zdarzeń, zmniejsza stres personelu, zacieśniaPoniżej przedstawione są sposoby, w jakie lider możerelacje, poprawia funkcjonowanie i skuteczność operacji.
wykorzystać wczesne interwencje do wspierania swego
Skutecznie komunikujący się liderzy poświęcają 90%personelu po stresującej sytuacji:czasu na słuchanie, a 10% na mówienie. Z drugiej strony■ Pomóż ludziom zaspokoić podstawowe potrzeby,nieodpowiednia lub niewystarczająca komunikacja sprzyja
tj. żywność, wodę i odpoczynek.
pogłoskom, szkodzi zaufaniu, zmniejsza wiarygodność
■ Wysłuchaj ludzi, którzy chcą podzielić się swoimi
i obniża morale. Oto zasady, które mogą ułatwić liderowi
historiami i odczuciami; pamiętaj, że nie ma jednego
skuteczne komunikowanie się na temat stresującychwłaściwego sposobu odczuwania danej sytuacji.
sytuacji:■ Okazuj życzliwość i współczucie, nawet kiedy ludzie■ Spodziewaj się potencjalnych stresorów i z górysą trudni.
zaplanuj, co zrobisz, gdy wystąpią.
■ Pomagaj ludziom zachować kontakt ze■ Niezwłocznie po stresującym incydencie przekażwspółpracownikami, przyjaciółmi i rodziną.
informacje podwładnym.
■ Udzielaj praktycznych porad, kierując ludzi w stronę
■ Przekazuj tylko prawdziwe informacje; powiedz,pomagania sobie samym.
co wiesz, a czego nie wiesz.
■ Angażuj ludzi w zaspakajanie ich własnych potrzeb.
■ Jeżeli wymagane są dodatkowe informacje, obiecaj,że przekażesz je, kiedy tylko będą dostępne i wywiąż
■ Przypominaj ludziom, że zarówno ty jak i inni jesteściesię z tego zobowiązania.
tu po to, aby pomóc.

Ciąg dalszy■ Wspieraj dostęp personelu do innych usług

■
■
■

■
■
■

(finansowych, posługi kapłańskiej, porad
psychologicznych, itd.).
Nie zmuszaj ludzi do opowiadania swoich przeżyć.
Unikaj prostych zapewnień takich jak „wszystko będzie
dobrze” lub „nie jest tak źle”.
Nie mów ludziom, co twoim zdaniem powinni
odczuwać, myśleć lub robić albo jak powinni bylizareagować wcześniej.
Nie mów ludziom, dlaczego twoim zdaniem cierpiąlub przeżywają ból.
Nie obiecuj, jeżeli nie możesz dotrzymać słowa.
Nie krytykuj zapewnianego wsparcia ani liderówwyższego szczebla.

ŻałobaLiderzy odgrywają krytyczną rolę w dochodzeniu
ludzi do siebie po stresującej sytuacji, szczególnie jeżelizakończyła się źle lub niekorzystnie. Zrozumienie, jakludzie reagują na stresujące lub tragiczne zdarzenia jest
niezbędne dla skutecznego kierownictwa. Wczesne etapyżałoby mogą obejmować: fale smutku, nerwowości,uporczywe obrazy stresujących zdarzeń, izolację
towarzyską i unikanie rzeczy, które przypominają ludziomo stresującym wydarzeniu. Niektórzy mogą odczuć żałobęz opóźnieniem, u innych może nie być oczywista. Pamiętaj,że ludzie inaczej przyswajają informacje w sytuacjachstresu. Dlatego skuteczna komunikacja (omówionawcześniej) jest istotnym elementem pomagania ludziom
w radzeniu sobie z żałobą. Poniżej przedstawiamy
dodatkowe kroki, które lider może podjąć, aby ułatwić
ludziom radzenie sobie z żałobą:■ Bądź widoczny dla swego personelu i przemawiaj
w miejscach publicznych.
■ Przekazuj dokładne i aktualne informacje.
■ Twoje komunikaty muszą być proste i częstopowtarzane.
■ Mów spokojnie i zachęcaj ludzi do współpracy.
■ Zapoznaj się ze stanem istniejących i dostępnychzasobów.
■ Zapewniaj wytyczne ogólne, unikającmikrozarządzania.
■ Stwarzaj rytuały oraz działania symboliczne i wspierajich użycie, pomagają one personelowi w żałobie.
■ Przychodź na pogrzeby i ułatwiaj personelowi udział wuroczystościach żałobnych, sprzyja to zdrowieniu;
pozwól sobie przeżyć odczuwaną żałobę.
■ Przestaw wspólne cele, aby nadać kierunek działaniom.
■ Unikaj obwiniania innych; może to zwiększyć gniewi stygmatyzację.

Opanowanie stresu
Aby lider mógł zapewniać innym właściwą opiekę,najpierw musi zająć się sobą. Innymi słowy, zmniejszenie
stresu u innych wymaga dawania przykładu. Ponieważ
zarządzanie jest niezbędne dla zapewnienia zorganizowanej
i skutecznej pracy, sytuacje stresowe wymagająszczególnych środków, aby liderzy mogli radzić sobiez własnym stresem. Liderowi może być trudno
przewidzieć, w jaki sposób wpłynie na niego konkretna
stresująca sytuacja, ale można zmniejszyć trudności,realizując następujący plan:■ Ustal cykl pracy i odpoczynku dla siebie i przestrzegajgo.
■ Zapewnij sobie miejsce do odpoczynku, z napojamii żywnością.
■ Pij i jedz regularnie; dbaj o nawodnienie.
■ Usiądź lub połóż się podczas przerw.
■ Zadbaj o minimum 4 godziny snu w ciągu każdej doby;
7- 8 godzin to ilość idealna.
■ Wracaj do domu, aby zjeść i odpocząć, kiedy tylko
będzie to możliwe.
■ W największym możliwym stopniu unikaj alkoholu
i tytoniu.
■ Unikaj kofeiny, ponieważ może zwiększyć stres,pogorszyć jakość snu i odwodnić.
■ Wybierz zaufanego współpracownika, który jest
w stanie ocenić twoją skuteczność i konsultuj się z nimcodziennie.
■ Komunikuj się w sposób jasny i optymistyczny, alerozpoznawaj błędy, na użytek własny i innych i koryguj je.
■ Komplementy mogą być istotnymi motywatorami
zmniejszającymi stres personelu.
Skuteczne zarządzanie wśród stresujących wydarzeń
jest wynikiem przygotowania i realizacji ważnych zasad.
Komunikacja, wczesne interwencje z użyciem PFA,
wspieranie procesu przeżywania żałoby oraz opanowanie
stresu personelu może zwiększyć skuteczność działania
liderów i szanse na sukces misji.
Dodatkowe źródła informacji
Arkusz faktów Centrum Badań Stresu Traumatycznego
https://www.cstsonline.org/fact-sheet-menu/fact-sheet-searchKomunikacja dla liderów: Przewidywanie i reagowanie
na stresujące zdarzenia Pierwsza pomoc psychologiczna
Zarządzanie w okresie żałoby: Zarządzanie w obliczu tragedii
Opanowanie stresu dla liderów

Military Leadership in Stressful Situations (Polish) (03-2022)