İŞ HİJYENİ ÖLÇÜM, TEST VE ANALİZ LABORATUVARLARI
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve TanımlarAmaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamındaçalışma ortamındaki kişisel maruziyetler ile çalışma ortamına yönelik fiziksel, kimyasal ve biyolojik
etkenlerle ilgili iş hijyeni ölçüm, test ve analizini yapan laboratuvarların yetkilendirilmesine ilişkin
usul ve esasları ile işverenin işyeri ortamında çalışanların maruz kaldığı risklerin belirlenmesi için
gerekli iş hijyeni ölçüm, test ve analizlerine dair yükümlülüklerini düzenlemektir.
KapsamMADDE 2 –(1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği
Kanunu kapsamında yer alan işyerleri ile bu işyerlerindeki iş hijyeni ölçüm, test ve analizini yapanözel veya kamuya ait kurum ve kuruluşları kapsar.
(2) Aşağıda belirtilen kuruluşlar hakkında bu Yönetmeliğin belgelendirme ve yetkilendirme
hükümleri uygulanmaz:a) Kendi işyerine ve çalışanlarına yönelik iç kontrol amacıyla iş hijyeni ölçüm, test ve analizi
yapan laboratuvarlarda.
b) İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı laboratuvarlarında.
(3) Aşağıda belirtilen faaliyetler bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır:a) Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun kendi mevzuatı çerçevesinde gerçekleştirdiği iş
hijyeni ölçüm, test ve analiz faaliyetleri.
b) Çalışanın sağlık durumunu belirlemek üzere yapılan ölçüm, test ve analiz faaliyetleri.
c) Çalışandan alınan biyolojik numuneler üzerinde yapılan ölçüm, test ve analiz faaliyetleri.
Dayanak
MADDE 3 –(1) Bu Yönetmelik, 6331 sayılı Kanunun 10, 24, 27, 30 ve 31 inci maddeleri
ile 9/1/1985 tarihli ve 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik BakanlığınınTeşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanunun 12 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;a) Akreditasyon: Laboratuvarların, muayene ve belgelendirme kuruluşlarının ulusal veuluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre değerlendirilmesi, yeterliliğinin onaylanması vedüzenli aralıklarla denetlenmesini,b) Akreditasyon Kurumu: Türk Akreditasyon Kurumunu (TÜRKAK) veya Avrupa
Akreditasyon Birliği, Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon Birliği ve UluslararasıAkreditasyon
Forumu ile karşılıklı tanınma anlaşması imzalanmış akreditasyon kurumlarından birisini,c) Akreditasyon standardı: TS EN ISO/IEC 17025 “Deney ve Kalibrasyon
Laboratuvarlarının Yeterliliği İçin Genel Şartlar” standardını,ç) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,d) Denetim: Ön yeterlik veya yeterlik belgesi verilmiş laboratuvarın, bu Yönetmeliğin
hükümlerine uygun çalışıp çalışmadığının tespiti amacıyla Genel Müdürlükçe yapılan her türlü ani,programlı veya şikâyete bağlı olarak yerinde ve/veya hizmet verilen işyeri ortamında izlenmesini,e) Deney personeli: İş hijyeni ölçüm, analiz, test, numune alma işlemlerini gerçekleştiren ve
laboratuvar tarafından yetkilendirilmiş kişiyi,f) Genel Müdürlük: İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünü,g) İSG-KATİP: İşsağlığı ve güvenliği hizmetleri ile ilgili iş ve işlemlerin Genel Müdürlükçe
kayıt, takip ve izlenmesi amacıyla kullanılan iş sağlığı ve güvenliği kayıt, takip ve izleme
programını,ğ) İSGÜM: GenelMüdürlüğe bağlı İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme
Enstitüsü Başkanlığını,h) İş hijyeni ölçüm, test ve analizi: Çalışma ortamında bulunan, çalışanların sağlığını olumsuz
yönde etkileyebilecek her türlü gürültü, titreşim, aydınlatma, iyonlaştırıcı olmayan radyasyon gibi
fiziksel; toz, gaz, buhar gibi kimyasal ve virüs, bakteri, mantar gibi biyolojik etkenlerin nicelik ve
nitelik tayininin yapılmasını,ı) Kalite yöneticisi: En az dört yıllık lisans eğitimi veren Mühendislik, Fen, Tıp,Veteriner,
Ziraat, Eczacılık, Su Ürünleri Fakülteleri ile Fen EdebiyatFakültelerinin Fizik, Kimya ve Biyoloji
Bölümleri veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurtiçindeki veya
yurtdışındaki öğretim kurumlarından mezun olmuş ve laboratuvar yönetim sistemi kurulmasından,
uygulanmasından, iyileştirilmesinden, tespit edilen eksik ve/veya uygunsuzlukların yönetime
bildiriminden sorumlu kişiyi,i) Kapsam genişletme: Yeterlik belgesi almış laboratuvarın mevcut belgesine yeni
parametre ilave edilmesini,j) Karşılaştırma testi: Önceden belirlenen koşullara göre laboratuvarlar tarafından, aynı
veya benzer öğeler üzerinde yapılan ölçüm ve analizlerin organize edilmesi, gerçekleştirilmesi vedeğerlendirilmesini,k) Laboratuvar: İş hijyeni ölçüm, test ve analizi yapmak üzere kurulmuş, özel veya kamu
kurum ve kuruluş laboratuvarını,l) Laboratuvar üst yönetimi: Laboratuvarın Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanmış
olan kurucusunu veya ortaklarını,m) Laboratuvar yöneticisi: En az dört yıllık lisans eğitimi veren Mühendislik, Fen, Tıp,
Veteriner, Ziraat, Eczacılık, Su Ürünleri Fakülteleri ile Fen Edebiyat Fakültelerinin Fizik, Kimya veBiyoloji Bölümleri veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen
yurtdışındaki öğretim kurumlarından mezun olmuş, iş hijyeni ölçüm, test ve analiz sonuçlarından velaboratuvarın yönetiminden sorumlu kişiyi,n) Ön yeterlik belgesi: Uygulayacağı metotlardan iş hijyeni ölçüm, test ve analizi kapsamınagiren ve akreditasyonu bu Yönetmeliğe göre zorunlu olan metotlar için akreditasyon başvurusunda
bulunmuş ve Yönetmeliğin öngördüğü ilgili diğer şartları yerine getiren laboratuvara Genel
Müdürlük tarafından verilen belgeyi,o) Parametre: İş hijyeni alanında ölçüm, test ve analizi yapılan etmenleri,ö) Referans maruziyet süresi: Belli bir maddenin sınır değeri için belirtilmiş süreyi,p) Yerinde inceleme: Ön yeterlik veya yeterlik belgesi alacak laboratuvarın, Genel
Müdürlükçe bu Yönetmelik hükümlerini yerine getirip getirmediğini belirlemek amacıyladeğerlendirilmesini ve raporlanmasını,r) Yeterlik belgesi: Bu Yönetmelik hükümlerini yerine getiren laboratuvara Genel Müdürlük
tarafından verilen belgeyi,s) Yeterlilik deneyi: Birden fazla laboratuvarın performansının değerlendirilmesi amacıyla
katılımcılardan bağımsız ve tarafsız bir tüzel kişilik veya kuruluş tarafından düzenlenenkarşılaştırma programını,ş) Uluslararası izlenebilirlik: Bir ölçüm sonucunun, her biri ölçüm belirsizliğine katkıdabulunan kalibrasyonlardan oluşan belgelendirilmiş kesintisiz bir zincir aracılığı ile belirli bir
referansa ilişkilendirilebilme özelliğini,ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Yükümlülükler ve Uyulması Gereken Kurallarİşverenin iş hijyeni ölçüm, test ve analizi ile ilgili yükümlülükleri
MADDE 5 – (1) İşveren, çalışanları işyerinde bulunan, kullanılan, ortaya çıkan veya
herhangi bir şekilde işlem gören maddelerin ve çalışma ortam koşullarının zararlı etkilerinden
korumak zorunda olup bu çerçevede;a) Güvenli bir çalışma ortamı sağlamak amacıyla risk değerlendirmesi gerçekleştirilirken ve
yenilenirken gerekli görülen hallerde fiziksel, kimyasal ve biyolojik tehlike kaynaklarının varlığını
ortam ve kişisel maruziyet ölçüm, test ve analiziyle tespit eder.
b) Alınan kontrol tedbirlerinin etkinliğinin değerlendirilmesi açısından, ortam ve kişisel
maruziyet ölçüm, test ve analizini tekrarlar.
(2) İşveren, aşağıdaki durumlardan herhangi birinin varlığında iş hijyeni ölçüm, test ve
analizleri yaptırır veya tekrarlatır:a) İşyeri ortamının veya işin gereği olarak çalışanın kişisel maruziyetinde değişiklik meydana
geldiğinde.
b) İşyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının gerekli görmesi halinde.
c) İşyerinde gerçekleşen dış denetimlerde istenmesi halinde.
(3) İşveren, iş hijyeni ölçüm, test ve analizini ön yeterlik veya yeterlik belgesine haizlaboratuvarlara yaptırmakla yükümlüdür.
(4) İşveren, laboratuvarlardan işyerine iş hijyeni ölçüm, test ve analizleri yapmak üzere
gelen laboratuvar personelinin işverenine aşağıdaki hususlarda bilgilendirme yapar:a) İşyerinde karşılaşılabilecek sağlık ve güvenlik riskleri, koruyucu ve önleyici tedbirler.
b) İlk yardım, arama, kurtarma, tahliye ve yangınla mücadele konularında görevlendirilenkişiler.
(5) İşveren, laboratuvar personeline işyerinde yürüttüğü faaliyetler süresince eşlik etmesi
için işin yürütülmesi hakkında bilgi sahibi olan bir kişiyi görevlendirir.
(6) İşveren, yaptıracağı iş hijyeni ölçüm, test ve analizinin yapılması sırasında doğru
sonuçları almak için;a) İş hijyeni ölçüm, test veya analizi gerçekleştirecek deney personeline işyerinde kullanılan
teknolojiler hakkında gerekli bilgileri verir ve personelin çalışanlarla görüşmelerini sağlar.
b) Laboratuvar tarafından hazırlanan plana göre iş hijyeni ölçüm, test ve analizinin
yapılmasını sağlar.
c) Normal çalışma şartlarında ve üretim kapasitesinde herhangi bir değişiklik yapmadan,gerçek sonuçları verecek şekilde çalışmanın sürdürülmesini sağlar.
ç) İşyerinde ölçümü yapılacak fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkenler hakkında her türlü
bilgi, belge ve dokümanı, güvenlik bilgi formlarını da içerecek şekilde laboratuvarlara verir.
d) İşyerinde yapılacak iş hijyeni ölçüm, test ve analizine ilişkin çalışanların veya
temsilcilerinin görüşlerini alır.
(7) İşveren, bu Yönetmelik hükümleri uyarınca yapılan bütün iş hijyeni ölçüm, test, analiz vedeğerlendirme sonuçları ile ilgili basılı veya elektronik kayıtları denetimlerde istenildiğinde
gösterilmek üzere işyerinde saklar.
(8) İşveren, işyerinde iş hijyeni ölçüm, test ve analiz kayıtlarını ilgili mevzuatla belirlenen
sürelere uygun olarak saklar. Mevzuatla belirlenmeyen kayıtlar için saklama süresi 10 yıldır.
Laboratuvarın yükümlülükleri
MADDE 6 – (1) İş hijyeni ölçüm, test ve analizleri, bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin
ikinci fıkrasında belirtilen istisnalar hariç, bu konuda ön yeterlik veya yeterlik belgesine sahiplaboratuvar tarafından yapılır. Laboratuvar, ön yeterlik veya yeterlik belgesinde yer alanparametreler dışında ölçüm, test ve analiz yapamaz.
(2) Laboratuvar, yetki alacağı parametrelerle ilgili konularda akreditasyon standardınauygun kalite yönetim sistemi kurar, uygular ve iyileştirir.
(3) Ön yeterlik belgesi başvurusunda bulunan laboratuvar, sunacağı iş hijyeni ölçüm, test veanaliz hizmetleri kapsamında Ek-1’de belirtilen parametrelerden birini veya birkaçınıbulunduruyorsa, bu parametrelere dair kullandığı metotlardan, Akreditasyon Kurumuna başvurmuş
olmalıdır. Ek-1’de belirtilen parametrelerden herhangi biriyle ilgili iş hijyeni ölçüm, test ve analizi
yapmayacaksa, uygulayacağı iş hijyeni ölçüm, test ve analizi kapsamına giren metotlardan en az
birinden Akreditasyon Kurumuna başvurmuş olmalıdır.
(4) Yeterlik belgesi başvurusunda bulunan laboratuvar, sunacağı iş hijyeni ölçüm, test ve
analiz hizmetleri kapsamında Ek-1’de belirtilen parametrelerden birini veya birkaçınıbulunduruyorsa, bu parametrelere dair kullandığı metotlardan, Akreditasyon Kurumu tarafından
akreditasyon standardına göre akredite olur. Ek-1’de belirtilen parametrelerden herhangi biriyle
ilgili iş hijyeni ölçüm, test veya analizi yapmayacaksa, uygulayacağı iş hijyeni ölçüm, test ve analizi
kapsamına giren metotların en az birinden, Akreditasyon Kurumu tarafından akreditasyon
standardına göre akredite olur.
(5) Bu maddenin dördüncü fıkrasına göre akredite olması zorunlu olmayan parametreleriölçen ve bu parametrelerden akredite olmayan laboratuvarın ilgili parametreler için sağlayacağı
şartlar aşağıda belirtilmiştir:a) Kalite yönetim sistemini, iş hijyeni ölçüm, test ve analiz sonuçlarının doğruluğunu
güvenceye alacak seviyede dokümante eder.
b) Sistem dokümantasyonu, ilgili deney personeline iletilir ve bu personel tarafından anlaşılır,ulaşılabilir ve uygulanabilir olur.
c) Talep, teklif veya sözleşmelerin gözden geçirilmesi için laboratuvar üst yönetimi bir
prosedür oluşturur ve bunların sürekliliğini sağlar.
ç) Laboratuvar, iş hijyeni ölçüm, test ve analizlerinin kalitesini etkileyen gerekli hizmetlerin,malzemelerin seçilmesi ve satın alınması için bir politikaya ve prosedürlere sahip olur. Alınanmalzemelerin amaca uygunluğunu kontrol eder.
d) Laboratuvar üst yönetimi, uygun olmayan iş hijyeni ölçüm, test veya analiz işlemleri içinsorumluları ve yetkilileri belirler ve uygunsuzluğun tekrarını önlemek için gerekli bütün tedbirleri
alır. Laboratuvar, raporlanan iş hijyeni ölçüm, test ve analiz sonuçlarında herhangi bir hata tespitettiğinde, hatanın önemini değerlendirir, gerekiyorsa raporu geri çeker, yapılan değerlendirmeyegöre revizyon işlemini yapar veya raporu iptal eder.
e) Laboratuvar üst yönetimi, her deney için bir prosedür oluşturarak sadece yetkinliği
sağlanmış ve yetkilendirilmiş personelin deney yapmasını sağlar.
f) Deney personeli, kullandığı cihazlarla ilgili temel eğitimleri alır. Eğitimler, ilgili cihaz
konusunda yetkin başka bir kurumun verdiği eğitim sertifikası veya bu tip sertifikaya sahip birkişinin verdiği kurum içi eğitimle kayıt altına alınır.
g) Deney personeli kullandığı metoda uygun çalışır ve bu metodun bütün şartlarını yerine
getirir.
ğ) Çevre ve yerleşim şartlarının deney sonuçlarını olumsuz etkilememesi için gerekli her
türlü tedbir alınır. Numune alma veya deney, laboratuvarın tesisleri dışında yapılıyorsa, sonuçları
etkileyebilecek ortam şartları değerlendirilir ve kayıt altına alınır.
h) Deney personeli, metotların ve prosedürlerin gerektirdiği şekilde veya çevre şartlarının iş
hijyeni ölçüm, test ve analiz sonuçlarını etkileyebileceği yerlerde, çevre şartlarını izler, kontrol vekayıt eder.
ı) Laboratuvar, ölçüm belirsizliği tayini için prosedür oluşturur ve uygular. Deneyin doğası
gereği ölçüm belirsizliği hesaplanamıyorsa, en azından bütün belirsizlik bileşenleri tanımlanmaya
çalışılır.
i) Laboratuvar, deneylerin geçerliliğinin izlenebilmesi için iç ve dış kalite kontrol
prosedürlerine sahip olmalıdır. Düzenli olarak sertifikalı referans malzemeler kullanır ve/veya
ikincil referans malzemeleri kullanılarak iç kalite kontrolü yapar. Laboratuvar, yeterlilik
deneylerine ve laboratuvarlar arası karşılaştırma programlarına iştirak eder.
j) Laboratuvar, kalite kontrol verilerini analiz eder. Bu verilerin, önceden tanımlanmış olan
kriterlerin dışında olduğunu tespit etmesi durumunda problemi düzeltmek ve yanlış sonuçların eldeedilmesini önlemek için planlanmış önlemleri uygular.
(6) Laboratuvar, ön yeterlik veya yeterlik belgesinde yer alan metotların gerektirdiği cihaz,
ekipman ve prosedürleri kullanır.
(7) Laboratuvar, metodun uygulanabilmesi için gerekli bütün cihazlara sahip olur.
(8) Laboratuvar, cihazların bakım ve kalibrasyon periyotlarını; ilgili standartlara, üreticininsağladığı bilgilere, kullanım kılavuzuna ve kullanım sıklığına uygun olarak belirler. Belirlenen
periyotlara göre bakım ve kalibrasyonlarını yaptırır ve bu kayıtları saklar. Kalibrasyon sertifikasınagöre, ilgili tolerans sınırları dışında kaldığı anlaşılan cihazları kullanımdan çıkartır.
(9) Kalibrasyonlar, uluslararası izlenebilirliği olan kalibrasyon laboratuvarlarına yaptırılır.
(10) Laboratuvar aşağıdaki hususlara uymakla yükümlüdür:a) İşyerinde, iş hijyeni ölçüm, test ve analizini yapacak personelin, işyeri kurallarına veçalışma talimatlarına uymasını sağlar.
b) İş hijyeni ölçüm, test ve analizi yapılan işyerine ait üretim teknolojileri, kullanılanhammaddeler gibi işverenin ve işyerinin meslek sırları ile çalışanlara ait sağlık gözetimi bilgileri,personel bilgileri gibi gördükleri ve öğrendikleri hususları tamamen gizli tutar.
(11) Laboratuvar, tutulan bütün kalite yönetim sistemi kayıtlarını mevzuatla belirlenen
sürelere uygun olarak saklar. Ancak mevzuatla belirlenmeyenler için saklama süresi en az 10
yıldır.
(12) Laboratuvarın başka adreste faaliyet gösteren şubeleri de bu Yönetmelik şartlarınısağlamak ve ön yeterlik veya yeterlik belgesi almak zorundadır.
Metot seçimi ve kullanımı

MADDE 7 – (1) Laboratuvar, metot seçiminde ve kullanımında aşağıdaki hususlara
uymak zorundadır:a) Elde edilen sonuçların iş sağlığı ve güvenliği mevzuatındaki veya ilgili standartlardaki sınırdeğerler ile karşılaştırılmasına imkân tanıyan ve raporlanabilir tespit aralığı içerisinde ilgili sınırdeğeri bulunduran iş hijyeni ölçüm, test ve analiz metotlarını kullanmak.
b) Yetki alınan metotların güncel hallerini kullanmak ve bulundurmak.
c) Seçtiği standart metotları uygulayabildiğini istatistiki yöntemler kullanarak teyit etmek.
ç) Laboratuvarda geliştirilmiş metotların veya standart metotların ilavelerle takviye edilmiş
veya değiştirilmiş halinin kullanıma uygun olduklarını teyit etmek için bu metotları geçerli kılmak.
d) Ölçüm noktaları veya maruziyeti tespit edilecek kişiler belirlenirken yetki alınan metotta
yazılı hususları dikkate almak.
Numune alma ve taşımaMADDE 8 – (1) Numune alma işlemi ulusal ve/veya uluslararası standartlara ve kullanılan
metoda göre yapılır.
(2) İşyerinde solunum yoluyla maruz kalınan etkenler ile ilgili olarak numune alma vedeğerlendirme stratejileri belirlenirken, TS EN 689 “İşyeriHavası-Solunumla Maruz Kalınan
Kimyasal Maddelerin Sınır Değerler ileKarşılaştırılması ve Ölçme Stratejisinin Değerlendirilmesi
İçin Kılavuz” ve benzeri standartların güncel halleri dikkate alınır.
(3) Numune alma süresi ve numune sayısı, yapılan iş sırasındaki maruziyeti temsil edecekşekilde düzenlenir.
(4) Kimyasal maddelere maruziyetin tespiti amaçlı iş hijyeni ölçüm, test veya analiz
sonuçlarının değerlendirilmesine yönelik, uzun süreli referans maruziyet süresi bir vardiya 8 saat,
kısa süreli referans maruziyet süresi 15 dakikadır.
(5) İşyerinde çalışanların kişisel maruziyet düzeyleri ölçülürken numune alma cihazı veya
pasif örnekleyici, çalışan kişinin üzerine ve solunum bölgesine yerleştirilerek kullanılır.
(6) Sabit nokta ölçümleri, gerekiyorsa çalışanların işyerinde maruziyetlerinindeğerlendirilmesi için kullanılabilir. İşin sürekli yapılmadığı çalışma ortamlarında, maruziyetin en
yüksek olabileceği nokta ölçüm noktası olarak alınır. Ortam ölçüm, test ve analizlerinin sonuçları,kişisel maruziyet seviyesini göstermez ve bunların sonuçları kişisel maruziyet sınır değerleri ile
kıyaslanmaz.
(7) Numuneler kullanılan metoda uygun şekilde taşınır.
Numune kabul
MADDE 9 –(1) Laboratuvar tarafından kabul edilen her numune ayrı bir kayıt kodu iletanımlanır. Numunenin, laboratuvar içerisinde sadece bu kayıt kodu ile tanınması sağlanır.
(2) Numuneler kullanılan metoda uygun şekilde saklanır.
(3) Kullanılan metodun öngördüğü şartları taşımayan numuneler analize alınmaz.
Rapor hazırlama
MADDE 10 – (1) Laboratuvar tarafından yapılan her bir iş hijyeni ölçüm, test ve analizine
ait sonuçlar; doğru, açık, kesin, tarafsız ve kullanılan metotta yer alan tüm talimatlara uygun birşekilde rapor haline getirilir.
(2) Düzenlenen raporlarda, akreditasyon standardının şartlarına uyulur.
(3) İşyerinin iş hijyeni ölçüm, test ve analizi yapılan bölümleri ve buralarda yapılan işler
raporlarda açıkça belirtilir. Kişisel maruziyet düzeyi ölçülen kişinin adı, unvanı ve yaptığı iş
raporlarda yer alır.
(4) İş hijyeni ölçüm, test ve analiz raporlarında, raporun kapak sayfasında yeterlik veya ön
yeterlik belge numarası bulunması zorunludur.
(5) İş hijyeni ölçüm, test ve analiziyle ilgili raporlarda bu Yönetmeliğin kapsamında olmayandiğer ölçüm, test ve analizlerle ilgili bilgiler bulundurulmaz.
(6) Hazırlanan raporların kapağında veya iç sayfalarında bakanlık logosu kullanılmaz ancak
yeterlik veya ön yeterlik belgesinin bir örneği raporlara ek olarak konulur.
(7) İşyerinde yapılan ölçümlerde hangi standartların kullanıldığı, ölçüm sonuçları ve varsa
sınır değerleri belirtilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Laboratuvarın Genel Özellikleri, İlkeler, Personel ve Bildirim
Laboratuvarın asgari özellikleri
MADDE 11 – (1) Laboratuvar aşağıdaki asgari özellik ve nitelikleri taşır:a) Ofis alanının büyüklüğü en az 15 metrekare olur.
b) Numunelerin teslim alındığı numune kabul bölümü analiz yapan laboratuvarlar için en az
5 metrekare olur.
c) Tartım işleminin yapıldığı laboratuvarda tartım odası, sonuçların çevre şartlarından
olumsuz şekilde etkilenmesini engelleyecek şekilde en az 5 metrekare olur.
ç) Enstrümantal analiz cihazlarıyla çalışılıyorsa, her bir cihaz için en az 5 metrekarelik biralan bulunur.
d) Kimyasal maddeler varsa, bunların depolanması için en az 6 metrekarelik ayrı bir oda
bulunur. Bu odada kimyasal maddelerin, yapısına, risk gruplarına ve saklama koşullarına göre
muhafaza edebilecek, gerekiyorsa havalandırma sistemli, kilitlenebilir bir dolap tahsis edilir.
e) Yedek yardımcı malzemelerin yapısına, risk gruplarına ve saklama koşullarına göre
muhafaza edebilecek havalandırma sistemli bir depo veya uygun düzenlenmiş dolaplar bulunur.
f) Kullanılan parlayıcı, patlayıcı, boğucu ve zehirli gaz içeren gaz tüpleri bina içinde veya
dışında, kimyasal özelliklerine göre risk oluşturmayacak şekilde; boş ve dolu gaz tüpleri ayrı ayrıyerlerde, tamamı düşmeye karşı kelepçeli veya zincirle bağlı, dik bir şekilde, her türlü ısı
kaynağından, açık alev ve kıvılcımlardan, aşındırıcı kimyasallardan uzak, serin ve kuru yerdemuhafaza edilir.
g) Laboratuvar, 17/7/2013 tarihli ve 28710 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyeri Binav e Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmeliktebelirtilen
niteliklere uygun şekilde oluşturulur. Laboratuvarlar iş merkezi, iş hanı ve alışveriş merkezleri gibi
binalarda kuruluyor ise binaların, İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve GüvenlikÖnlemlerine İlişkin Yönetmeliğin acil çıkış düzenlemesine ilişkin hükümlerine uygunluğu yeterli
kabul edilir.
(2) Birden fazla fiziksel, kimyasal ve biyolojik etken analizlerinin beraber yapılması vebirbirlerinin deney sonuçlarını ve bu sonuçların kalitesini olumsuz etkileme ihtimalinin bulunması
durumlarında, laboratuvar bu ihtimali ortadan kaldıracak şekilde düzenlenir.
(3) Laboratuvara ait tıbbi ve tehlikeli atıklar ile ilgili işlemler, tıbbî atıkların kontrolü ve
tehlikeli atıkların kontrolü ile ilgili hazırlanmış olan ulusal mevzuata uygun olarak yürütülür.
(4) Yeterlik veya ön yeterlik belgesine sahip laboratuvarlar tarafından, Ek-13’teki örneğine
uygun, kurum unvanına göre hazırlanan ve boy/en oranı 2/3 olan tabela, laboratuvarın bulunduğu
binanın uygun bir kısmına veya girişine asılır. Bakanlık logosu, bu tabela haricinde hiçbir yazılı
veya görsel doküman veya ortamda kullanılamaz.
Laboratuvar personeli
MADDE 12 –(1) Laboratuvar personeli; laboratuvar yöneticisi, kalite yöneticisi ve deney
personeli olmak üzere en az üç kişiden oluşur. Laboratuvar personelinin bu üç kişiden oluşması
durumunda kalite yöneticisi veya laboratuvar yöneticisi başvurulan parametrelerden yetkili olur.
(2) Laboratuvar yöneticisi ve kalite yöneticisi tam zamanlı çalışır.
(3) Laboratuvar üst yönetimi;a) Laboratuvar yöneticisi veya kalite yöneticisi görevden ayrıldığında yerlerine 30 gün
içerisinde yeni görevlendirme yapar.
b) Yeni görevlendirilen kişiler ve bu kişilerin imza sirkülerini 10 iş günü içerisinde İSGÜM’edilekçe ile bildirir.
Laboratuvarlar arası işbirliğiMADDE 13 –(1) Laboratuvar, kapsamındaki parametreler için; iş yoğunluğu, daha fazlauzmanlığa ihtiyaç duyma veya kapasitenin geçici olarak düşmesi gibi önceden tahmin edilemeyen
sebeplerden dolayı hizmet veremediğinde; İSGÜM’e sunacağıbilgi ve belgelerin uygun görülmesi
halinde ön yeterlik veya yeterlik belgesi almış ve kapsamında hizmet alınacak parametrelerin yeraldığı diğer bir laboratuvarlardan hizmet alabilir. Bu durumda;a) Hizmet alan laboratuvar, hizmet aldığı laboratuvarın unvanı ve parametrelerin listesi ile
hizmet alma gerekçesine dair bilgi ve belgeleri İSGÜM’e bildirir.
b) Hizmet veren laboratuvar parametrenin; ön inceleme, numune alma, analiz gibi tüm
süreçlerini kendisi yürütür. Hizmet alan laboratuvara veya üçüncü bir laboratuvara bu süreçlerden
bir kısmını veya tamamını devredemez.
c) Hizmet alan laboratuvar, hizmet aldığı parametreyle ilgili sadece raporlama yapar.
(2) Hizmet alan laboratuvar yapamadığı iş hijyeni ölçüm, test ve analiz hizmetine ilişkin
hizmet aldığı laboratuvarın yaptığı işlerden Bakanlığa ve iş hijyeni ölçüm, test ve analizi yaptıranişverene karşı sorumludur.
(3) Hizmet alım sözleşmeleri; hizmet alan laboratuvar ön yeterlik belgesine sahip ise ön
yeterlik süresince toplam altı aydan, yeterlik belgesine sahip ise yeterlik süresince toplam bir
yıldan fazla olamaz.
(4) Yetkisi olmayan parametreden işbirliği yapan laboratuvarlar yetkisi bulunmayan
parametreden ölçüm yapmış olarak değerlendirilir.
Gizlilik
MADDE 14 –(1) İşyerine ait bilgiler ile iş hijyeni ölçüm, test ve analiz sonuçlarına ilişkin
bilgiler, yargı organları, bu konuda yetkili Bakanlık görevlileri veya 13 üncü madde kapsamındaişbirliğine ilişkin bilgilerle sınırlı olmak üzere hizmet verilen laboratuvar dışında üçüncü şahıslara
verilmez.
Personelin sağlık ve güvenliğiMADDE 15 –(1) Laboratuvarda görevli personelin sağlık ve güvenliği için ilgili mevzuat
hükümleri saklı kalmak kaydıyla özellikle aşağıdaki şartlar sağlanır:a) Laboratuvarda görev alacak personele, yapılan işe uygun kişisel koruyucu donanım vediğer yardımcı malzemeler verilerek kullanımı sağlanır.
b) Analiz yapılan alanlara, o alanlarda görevli personel haricindeki kişilerin girişleriniengelleyici önlemler alınır.
c) Laboratuvarda, ilk yardım malzemelerinin yer aldığı ecza dolabı bulundurulur.
ç) Kimyasal maddelerle çalışma yapılan bölümlerde göz duşu ve acil vücut duşubulundurulur.
d) Uçucu kimyasal maddelerin kullanıldığı alanlarda havalandırma sistemi kurulur.
e) Acil durum planı, olası laboratuvar kazalarını da içerecek şekilde hazırlanır.
f) Yangınla mücadele ekipmanları, 11/9/2013 tarihli ve 28762 sayılı Resmî Gazete’deyayımlanan Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde işaretlenir.
g) Laboratuvarda kullanılan kimyasal maddelerin güvenlik bilgi formları bulundurulur ve
kolay ulaşılabilir yerlerde saklanır.
(2) Ölçüm yapılacak işyerinde görev alacak personele, laboratuvar tarafından işe uygunkişisel koruyucu donanım ve diğer yardımcı malzemeler verilir. Bu donanım ve malzemelerin
kullanımı laboratuvar üst yönetimi ve işverenin işbirliğiyle sağlanır.
(3) Yapılan yerinde incelemelerde, birinci ve ikinci fıkralarda yer alan personelin sağlık ve
güvenliği hakkındaki hükümler de incelenir ve değerlendirilir.

Bildirim zorunluluğuMADDE 16 – (1) Ön yeterlik veya yeterlik belgesi almış laboratuvar; kapatılması,
Akreditasyon Kurumu tarafından akreditasyon belgelerinin geçerliliğinin askıya alınması veya
iptali gibi durumları ve bu durumların gerekçesini 10 iş günü içerisinde İSGÜM’e dilekçe ile
bildirmek zorundadır.
(2) Laboratuvar, iş hijyeni ölçüm, test ve analiz hizmetleri sonucunda elde ettiği sonuçları,İSGÜM’ün internet sitesinde açıklayacağı biçim ve zamanaralıklarıyla İSG-KATİP sistemiüzerinden Genel Müdürlüğe bildirir.
(3) Yetkilendirilmiş laboratuvar personelinde, kullanılan cihazlarda veya deney personelinin
yetkilendirildiği iş hijyeni ölçüm, test ve analizlerinde herhangi bir değişiklik olduğunda, bu durum
10 iş günü içinde İSGÜM’e dilekçe ile bildirilir.
(4) Metot validasyonu revize edildiğinde bu durum, validasyon raporları ile beraber 10 iş
günü içinde İSGÜM’e dilekçe ile bildirilir. Validasyon çalışmalarınınuygunluğu denetimlerde
yerinde değerlendirilebilir.
(5) Laboratuvar, en geç dört yılda bir ölçüm test ve analizini yaptığı her bir parametre içinyeterlilik deneyi veya karşılaştırma testlerine katılarak olumlu sonuç almalıdır. Laboratuvar,
katıldığı yeterlilik deneyleri ve karşılaştırma testlerinin sonuçlarını kendilerine ulaştıktan sonra 10 iş
günü içinde İSGÜM’e dilekçe ile bildirir.
(6) Laboratuvar yapacağı ölçüm test ve analizleri İSG-KATİP sistemi ile önceden bildirir.
(7) 11 inci maddede belirtilen laboratuvar bölümlerini etkileyen tadilatlar 5 iş günüöncesinden İSGÜM’e ve ilgi akreditasyon kurumuna dilekçe ile bildirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Başvuru ve Belgelendirme ile İlgili Usul ve Esaslar
Belgelendirme yetkisi ve bedelleri
MADDE 17 – (1) Laboratuvarın belgelendirilmesi, kapsam genişletilmesi, belgenin
geçerliliğinin askıya alınması veya iptal edilmesi yetkisi Genel Müdürlüğe aittir.
(2) Laboratuvar belgelendirme, unvan değişikliği, belge yenileme ve kapsam genişletmesürecine ilişkin bedeller Bakanlık tarafından belirlenir.
Başvuru dosyası
MADDE 18 –(1) Ön yeterlik veya yeterlilik belgesi almak isteyen laboratuvar aşağıdaki
bilgi ve belgeleri içeren bir dosya ile İSGÜM’e başvurur:a) Ek-2’de yer alan başvuru dilekçesi.
b) Başvuru bedeli dekontu.
c) Ek-3’te yer alan kurum/kuruluş bilgi formu.
ç) Ön yeterlik belgesi başvurusunda, laboratuvarın Akreditasyon Kurumu tarafından
onaylanmış akreditasyon başvurusunu ve parametre/metot listesini gösterir belge.
d) Yeterlik belgesi başvurusunda, laboratuvarın Akreditasyon Kurumu tarafından verilmiş
akreditasyon sertifikası ve kapsamı.
e) Ölçüm belirsizliği hesapları, validasyon ve/veya doğrulama raporları.
f) Analiz raporlarına imza atmaya yetkili personelin isimlerini ve unvanlarını içeren,
laboratuvar yöneticisi tarafından onaylanmış imza sirküleri.
g) Ek-4’te yer alan personel bildirim listesi.
ğ) Laboratuvar yöneticisi ve kalite yöneticisinin onaylı diploma örneği.
h) Ek-5’te yer alan iş hijyeni alanında hizmet verilecek parametre listesi.
ı) Ek-6’da yer alan iş hijyeni ölçüm, test ve analiz cihaz listesi.
i) Ek-7’de yer alan cihaz kalibrasyon çizelgesi.
j) İş hijyeni ölçüm, test ve analizini yapacak personelin ilgili konularda aldıkları eğitim
sertifikaları.
k) Özel laboratuvarların ticaret odasından alınan ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde
yayımlanmış olan tüzel kişiliğini gösteren belge.
l) Özel laboratuvarlardan, bildirilen adreste laboratuvar faaliyetlerinin yürütülebileceğine dair"İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı” ile laboratuvar yerinin tapusu veya kira sözleşmesinin birörneği.
(2) Laboratuvar, kullandığı iş hijyeni ölçüm, test ve analiz metotlarına ait Türkçe olarak
hazırlanmış deney talimatları ile gerektiğinde metotların tam metnini İSGÜM’e bildirir.
(3) Başvuru dosyası İSGÜM’e elden verilebileceği gibi posta veya kargo yoluyla dailetilebilir. Başvuru dosyasının posta veya kargo yoluyla İSGÜM’e ulaştığıtarih, başvuru tarihi
olarak kabul edilir.
(4) Başvuru dosyasında, başvuru bedel dekontu bulunan laboratuvarların dosyası incelenir.
Belge yenileme işlemleri
MADDE 19 –(1) Yeterlik belgesine sahip olan ve geçerlilik süresi sonunda belgesini
yeniletmek isteyen laboratuvar, Ek-2’de örneği verilen başvuru dilekçesi ile belge süresinin
bitiminden en az 120 gün önce aşağıdaki belgelerle birlikte İSGÜM’e müracaat eder:a) Bu Yönetmeliğin 18 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında istenenlerden değişiklik
olan ve eklenen belgeleri.
b) Belge yenileme bedeli dekontu.
(2) İSGÜM’e sunulan belgeler incelenip uygun görülürse ilgili laboratuvara bu Yönetmeliğin
22 nci maddesine uygun olarak yerinde inceleme ve gerek duyulduğunda ikinci kez yerinde
inceleme yapılır. Laboratuvarın, ilgili şartları sağladığı tespit edilirse belgesi yenilenir.
(3) Adres ve/veya unvan değişikliği durumunda;a) Ön yeterlik veya yeterlik belgesi almış laboratuvar, adres değişikliğinden en az 15 günönce veya unvan değişikliğinden sonra 15 gün içerisinde İSGÜM’e başvurur.

b) Yeni adresin İSGÜM tarafından onaylanmasına müteakip işlemler ilk başvuru
hükümlerine tabi olarak yürütülür. Adres değişikliği işlemi tamamlanıncaya kadar hizmet vermek
isteyen laboratuvarlar, yetki aldığı mevcut adreste faaliyetine devam eder.
c) Unvan değişikliğinde yerinde inceleme yapılmadan Genel Müdürlük tarafından belge
yenilenir.
(4) Birinci fıkrada belirtilen belgeleri içeren dosya, İSGÜM’e elden verilebileceğigibi posta
veya kargo yoluyla da iletilebilir. Dosyanın posta veya kargo yoluyla İSGÜM’e ulaştığı tarih,başvuru tarihi olarak kabul edilir.
Kapsam genişletme
MADDE 20 – (1) Hizmet verdiği parametrelerde kapsam genişletmek isteyen laboratuvar,
Ek-2’de örneği verilen dilekçe ile İSGÜM’e başvurur. Başvuru dosyasındabulunacak belgeleraşağıda belirtilmiştir:a) Kapsam genişletilen parametrelerden dolayı bu Yönetmeliğin 18 inci maddesinin birinci
ve ikinci fıkralarında istenenlerden değişiklik olan ve eklenen belgeler.
b) Kapsam genişletilen parametrelerin gerekirse Akreditasyon Kurumu tarafından
onaylanmış parametre/metot listesini gösterir akreditasyon belgesi ve ekleri.
(2) Birinci fıkrada belirtilen belgeleri içeren dosya, İSGÜM’e elden verilebileceğigibi posta
veya kargo yoluyla da iletilebilir. Dosyanın posta veya kargo yoluyla İSGÜM’e ulaştığı tarih,başvuru tarihi olarak kabul edilir.
Başvuru kabulü
MADDE 21 – (1) İlk başvuru, kapsam genişletme veya belge yenileme işlemi içinlaboratuvarın sunduğu dosya İSGÜM tarafından değerlendirilerek eksik belgetespit edilmesi
halinde başvuru yapan laboratuvara, inceleme işlemlerinde tespit edilen eksikliklerin giderilmesi
için; ilk başvuruda en fazla 90 gün, kapsam genişletmede veya belge yenileme işleminde ise 60
gün süre verilir. Belirlenen sürelerde eksiklikler giderilmez ise ilgili başvuru bedeli iadeedilmeksizin dosya iade edilir. Bu laboratuvar, aynı işlem için tekrar başvurabilir.
(2) İlgili dosyası tam olan laboratuvara en geç 30 iş günü içerisinde yerinde incelemeyegidilir.
(3) Laboratuvarın ilk başvuru, kapsam genişletme başvurusu veya belge yenilemebaşvurusundaki eksiklikleri tamamladığına dair belgeleri İSGÜM’e ulaştıktan sonraki 15 iş günü
inceleme süresi olarak ayrılır ve bu süre eksiklik tamamlama süresinden sayılmaz. Gönderilen
belgelerde halen eksiği bulunan laboratuvara bu eksiklikler bildirilir ve bildirim tarihinden itibareneksik tamamlama süresi devam eder.
Yerinde inceleme
MADDE 22 – (1) İlk başvuru, kapsam genişletme veya belge yenileme işlemi içinlaboratuvara yerinde incelemenin tarihi en az beş iş günü önceden bildirilir.
(2) İlk başvuru için yerinde incelemede laboratuvar yöneticisi, kalite yöneticisi ve deney
personeli hazır bulunur. Kapsam genişletme veya belge yenileme işlemi yerinde incelemesinde deaynı personelin bulunması zorunludur.
(3) Laboratuvar yöneticisi, yerinde inceleme heyetine her türlü bilgi ve belgeyi vermek
göstermek zorundadır.
(4) Yerinde incelemelerde bu Yönetmeliğin ikinci ve üçüncü bölümlerinde belirtilen
hususların uygunluğunun kontrolü yapılır.
(5) Yerinde inceleme heyeti, başvurusu yapılan parametrelerle ilgili iş hijyeni ölçüm, test
veya analizinin uygulanmasını ister.
(6) Yerinde incelemenin tamamlanmasını takiben örneği Ek-8’de verilen Yerinde İnceleme
Tutanağı, iki nüsha olarak hazırlanır, heyet ve laboratuvar yöneticisi tarafından imzalanır ve bir
kopyası laboratuvar yöneticisine verilir.
Belgelendirme süreciMADDE 23 –(1) Yerinde inceleme sırasında tespit edilen eksiklikler ve uygunsuzluklarraporlanır. Yerinde incelemenin bitiş tarihini takip eden 10 iş günü içerisinde laboratuvara bildirilir.
Başvuru yapan laboratuvara, bu eksiklikleri ve uygunsuzlukları gidermesi için eksiklik ve/veya
uygunsuzluk bildirim tarihinden itibaren en fazla 90 gün süre verilir. Bu süre uzatılmaz.
(2) Eksiklik ve/veya uygunsuzlukların laboratuvar tarafından giderildiğinin bildirilmesinden
sonra gerek görülmesi halinde ikinci kez yerinde inceleme yapılabilir. Yerinde yapılan ikinci
incelemede eksikliğin devam ettiğinin tespit edilmesi veya birinci incelemeden sonra 90 gün
içerisinde eksiklik ve/veya uygunsuzlukların giderilmemesi durumunda eksiklik veya uygunsuzluk
bazı parametrelerle ilgili ise ilgili parametreler kapsam dışı bırakılarak belge düzenlenir. Eksiklik
veya uygunsuzluk laboratuvarda aranan genel şartlarla ilgili ise başvuru dosyası iptal edilir.
(3) Eksiklik ve/veya uygunsuzlukların verilen süre içinde giderilmesini takiben laboratuvar
belge almaya hak kazanır.
(4) Laboratuvarın belgelendirme sürecindeki eksikliklerini tamamladığına dair belgeleriİSGÜM’e ulaştıktan sonraki 15 iş günü, inceleme süresi olarak ayrılır ve busüre eksiklik
tamamlama süresinden sayılmaz. Gönderilen belgelerde halen eksiği bulunan laboratuvara bu
eksiklikler bildirilir ve bildirim tarihinden itibaren eksik tamamlama süresi devam eder.
Ön yeterlik belgesi
MADDE 24 – (1) Ön yeterlik belgesi alacak laboratuvara; 6 ncı maddenin beşinci veyedinci fıkralarında ve 7, 8, 9, 10, 11, 12 ve 15 inci maddelerinde belirtilen hükümlerin yerinde
inceleme sonucunda yerine getirildiği görülmesi halinde başvurduğu parametrelerden uygun
bulunanlar için Genel Müdürlük tarafından Ek-9a ve Ek-9b’de yer alan örneklere uygun olarak ön
yeterlik belgesi düzenlenir.
(2) Laboratuvara ön yeterlik belgesi bir kereye mahsus ve bir yıl süreli olmak üzere verilir.

(3) Ön yeterlik belgesi başvuruda belirtilen adres ve unvana verilir.
(4) Ön yeterlik belgesine sahip laboratuvar, bu Yönetmeliğin öngördüğü bütün şartlarıyerine getirdiğinde ön yeterlik süresi bitiminden önce de yeterlik belgesini almak için İSGÜM’ebaşvuruda bulunabilir.
(5) Ön yeterlik belgesi almış laboratuvar, Akreditasyon Kurumu tarafından yapılan denetim
sonuçlarını Genel Müdürlüğe bildirir.
(6) Ön yeterlik belgesi iptal edilen veya belge süresi biten laboratuvarın kurucu veya
ortakları başka bir laboratuvar bünyesinde yer aldıkları takdirde bu laboratuvar, ön yeterlikbaşvurusu yapamaz veya varsa ön yeterlik belgesi iptal edilir.
Yeterlik belgesi
MADDE 25 –(1) Akreditasyon Kurumu tarafından iş hijyeniyle ilgili en az bir metottan
sertifikalandırılan ve bu Yönetmeliğin tüm şartlarını sağlayan laboratuvara, başvurduğu
parametrelerden uygun bulunanlar için Genel Müdürlük tarafından Ek-10a ve Ek-10b’de yer alanörneklere uygun olarak yeterlik belgesi düzenlenir.
(2) Yeterlik belgesi, başvuruda belirtilen adres ve unvana verilir.
(3) Yeterlik belgesinin geçerlilik süresi dört yıldır.
(4) Yeterlik belgesinin geçerlilik süresi sona ermeden önce, laboratuvar bu Yönetmeliğin 19
uncu maddesinin birinci fıkrasına göre belge yenileme işlemi için İSGÜM’e başvuru yapabilir.
(5) Yeterlik belgesi almış laboratuvar, Akreditasyon Kurumu tarafından yapılan denetime
ait uygunsuzlukları ve raporları İSGÜM’e bildirir.
(6) Ön yeterlik belgesi askıya alınan laboratuvarın yaptığı yeterlik başvurusu, askı süresinin
bitiminden sonra değerlendirmeye alınır.
Yeterlik belgesinin kapsamının genişletilmesi
MADDE 26 –(1) Laboratuvar, yeterlik belgesinin geçerli olduğu sürenin son yılı haricinde
kapsam genişletme yapabilir.
(2) Laboratuvar bir takvim yılı içerisinde en çok iki defa kapsam genişletme başvurusu
yapabilir.
(3) Ön yeterlik belgesi almış laboratuvar yeterlik belgesi alana kadar kapsam genişletmebaşvurusunda bulunamaz.
(4) Başvuran laboratuvara gerekirse yerinde inceleme yapılır. Laboratuvara yerinde
incelemede tespit edilen eksiklik ve/veya uygunsuzlukları gidermesi için 60 gün süre verilir. Bu
süre içerisinde eksiklik ve/veya uygunsuzluklarını giderir ve buna dair belgeleri İSGÜM’e bildirir.
Laboratuvarın, tespit edilen eksiklik ve/veya uygunsuzlukların giderilmesinden sonra başvuru
dosyasında ve yapıldıysa yerinde inceleme sonucunda uygun görülen parametrelerde kapsamıgenişletilerek Ek-10b’de yer alan parametre listesi düzenlenir.
(5) Yapılan kapsam genişletmenin geçerlilik süresi yeterlik belgesi süresinin bitimine
kadardır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Laboratuvarın Denetimi ve İlgili Personel
Denetim
MADDE 27 –(1) Yapılacak denetimlerde 3146 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ve 6331
sayılı Kanunun 24 üncü maddesi uygulanır.
(2) Laboratuvarlar, bu Yönetmelik esasları dâhilinde haberli veya habersiz denetime tabitutulur.
(3) Haberli denetimlerde, denetim tarihi, laboratuvara en az beş iş günü öncesinde bildirilir.
(4) Laboratuvar yöneticisi denetime gelen personele bu Yönetmelik kapsamında her türlü
bilgi ve belgeyi göstermek zorundadır.
(5) Denetim sırasında aşağıdaki hususlara dikkat edilir:a) Bu Yönetmeliğin ikinci bölümünde belirtilen hususların uygunluğunun kontrolü.
b) Deney personeline, kapsam dâhilindeki iş hijyeni ölçüm, test ve analiz parametrelerinin
tamamının veya denetim personelince gerekli görülenlerin laboratuvar veya hizmet verilen işyeri
ortamında uygulatılması.
(6) Denetimin tamamlanmasını takiben Ek-11’de yer alan Denetim Tutanağı iki nüsha
olarak düzenlenir. Denetim personeli ve laboratuvar yöneticisi tarafından imzalanarak bir nüshası
laboratuvar yöneticisine verilir.
(7) Denetim bulguları Ek-12’de yer alan Laboratuvar Değerlendirme Tablosu’na göre
puanlanır ve raporlanarak laboratuvara gönderilir. Yeterlik belgesinin durumu ve kapsamı denetim
raporuna göre güncellenerek Genel Müdürlük tarafından ilan edilir.
(8) Denetimlerde kapsam genişletme yapılmaz.
(9) Denetim personeli, mümkün olduğu kadar işi aksatmamak, işverenin ve işyerinin meslek
sırları ile gördükleri ve öğrendikleri hususları tamamen gizli tutmakla yükümlüdür.
Yerinde inceleme ve denetim personeli
MADDE 28 – (1) Laboratuvarın yerinde inceleme ve denetim; TS EN ISO/IEC
17025:Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yeterliği İçin Genel Şartlar, ölçüm belirsizliği,metot validasyonu eğitimlerini almış personel tarafından yapılır.
(2) Yerinde incelemeye veya denetime konu olan metot hakkında yeterliliğe sahip personel
bulunamadığı hallerde, denetim personeline destek olmak üzere, Genel Müdürlük konuya ilişkin
kurum dışından uzmanlık hizmeti alımı yoluna gidebilir. Bu durumda uzman yurt içindeki özellaboratuvarlardan herhangi birinde hiç çalışmamış tarafsız kişilerden seçilir.
(3) Kurum dışından hizmet alımı ile ilgili usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir.
ALTINCI BÖLÜM
Belgenin Askıya Alınması ve İptali

Belgenin veya parametrenin askıya alınması
MADDE 29 –(1) Laboratuvarın ön yeterlik veya yeterlik belgesini askıya alma işlemleri,
Ek-12’deki Laboratuvar Değerlendirme Tablosu’nda belirtilen ihtar puanına göre yapılır.
(2) İhtar puanı 300’e ulaşan laboratuvarın, ön yeterlik veya yeterlik belgesi altı ay süre ile
askıya alınır. İhtar puanı nedeniyle belgesi askıya alınan laboratuvarın 300 ihtar puanı askı süresi
bitiminde silinir. Belge yenileme işlemini tamamlayan laboratuvarların ihtar puanları, uygulamanınüzerinden en az bir yıl geçmiş olanlar silinir.
(3) Katılması zorunlu tutulan yeterlik/karşılaştırma testinde, test sonucu kabul edilebilirsınırların dışında olan laboratuvar, altı ay süre içinde bir kez daha yeterlik/karşılaştırma testine
katılım sağlayabilir. Bu süre sonunda olumlu sonuç alamayan laboratuvarın ilgili parametreleri
olumlu sonuç alana kadar Genel Müdürlük tarafından askıya alınır.
(4) Akreditasyon sertifikası askıya alınan laboratuvarın yeterlik belgesi, Akreditasyon
Kurumu tarafından askısı kaldırılana kadar askıya alınır.
(5) Akreditasyon parametresi askıya alınan laboratuvarın ilgili parametresi, Akreditasyon
Kurumu tarafından askısı kaldırılana kadar askıya alınır.
(6) Yeterlik belgesine sahip laboratuvarın bu Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alanparametrelerden biri veya birkaçı Akreditasyon Kurumu tarafından akreditasyon belgesi kapsamıdışına çıkartılırsa, laboratuvarın ilgili parametreleri altı ay süre ile askıya alınır. Laboratuvar, bu
s ü r e içerisinde Akreditasyon Kurumu tarafından ilgili parametrelerinden yeniden
sertifikalandırılmadığında, parametreler yeterlik belgesi kapsamından çıkartılarak belgesi Genel
Müdürlükçe yeniden düzenlenir.
(7) Akreditasyon sertifikası iptal edilen laboratuvarın yeterlik belgesi, Akreditasyon Kurumu
tarafından yeniden sertifikalandırılana kadar askıya alınır.
(8) İş hijyeni ölçüm, test veya analiz yapılmadan rapor düzenlendiği tespit edilenlaboratuvarın ön yeterlik veya yeterlik belgesi altı ay süre ile askıya alınır.
(9) Yetkili laboratuvarın başka adreste faaliyet gösteren şubeleri için ön yeterlik veya
yeterlik belgesi almadığı tespit edildiğinde, merkez laboratuvarı altı ay süre ile askıya alınır.
(10) Yeterlik belgesinin geçerlilik süresinin bitiminden en az 120 gün önce müracaat
etmeyen laboratuvarın yeterlik belgesi, belge süresinin bitiminden itibaren yenileme işlemleri
tamamlanıncaya kadar askıya alınır.
(11) Laboratuvar, ekonomik veya zorunlu sebeplerle yeterlik belgesinin en az 6 ay süre ile
askıya alınmasını talep edebilir. Bu durumda yeterlik belgesi Genel Müdürlük tarafından askıya
alınır.
(12) Belgenin veya ilgili parametrenin askıya alınma gerekçesine uygun olarak askınınbaşlangıç tarihi Genel Müdürlük tarafından belirlenir.
(13) Laboratuvar yöneticisinin veya kalite yöneticisinin ayrılması durumunda, yerlerine 30
gün içerisinde yeni görevlendirme yapmayan laboratuvarın belgesi yeni görevlendirme yapılana
kadar askıya alınır.
Belgenin askı süreciMADDE 30 – (1) Belgenin tamamının askıya alındığı süreçte;a) Laboratuvara denetim yapılmaz.
b) Belge yenileme süreci ile askı karar tarihinin çakışması da dâhil olmak üzere, askı süresi
boyunca laboratuvar hakkında herhangi bir işlem yapılmaz.
(2) Askı süresi içerisinde laboratuvar, belgenin askıya alınması ile ilgili eksikliklerini giderirve eksikliklerini giderdiğine dair bilgiyi ve askının kaldırılmasına ilişkin talebini Genel Müdürlüğe
bildirir. Süre sonunda laboratuvarın dosyası üzerinde yapılan inceleme veya denetim sonucunda
belgenin askısı kaldırılabilir. Gerek duyulması halinde askı süresi sonrasında laboratuvara denetim
yapılabilir.
(3) Belgesi askıda olan laboratuvar, askı süresi boyunca iş sağlığı ve güvenliği iş hijyeniölçüm, test ve analizi yapamaz, rapor düzenleyemez.
Belge iptali
MADDE 31 – (1) Aşağıdaki hallerde laboratuvarın ön yeterlik veya yeterlik belgesidoğrudan iptal edilir:a) İSGÜM’e verilenbaşvuru evraklarından herhangi birinin gerçeğe aykırılığının tespiti
halinde.
b) Yeterlik belgesinin geçerlik süresince üç defa yeterlik belgesinin geçerliliği askıya
alındığında.
c) Laboratuvarın ön yeterlik veya yeterlik belgesinin askı süresi içinde hizmet verdiğinin
tespiti halinde.
ç) Laboratuvarın ölçüm, test ve analiz yapmadan rapor düzenlediğinin tespiti halinde.
(2) Laboratuvarın akreditasyon sertifikası iptal edildiği için askıya alınan yeterlik belgesi;
laboratuvar, Akreditasyon Kurumu tarafından bir yıl içerisinde yeniden sertifikalandırılmadığında
iptal edilir.
(3) Belge süresinin bitiminden itibaren 60 gün içinde yenileme işleminin tamamlanmaması
durumunda yeterlik belgesi iptal edilir.
(4) Birinci fıkradaki hükümlere dayanılarak yeterlik belgesi iptal edilen laboratuvarın kurucu
veya ortaklarının da içinde bulunduğu bir laboratuvarın başvurusu, ortaklığın tesisinden itibaren iki
yıl süreyle askıya alınır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
İtirazMADDE 32 – (1) Laboratuvarın iş hijyeni ölçüm, test ve analiz sonuçlarına tarafların veya

teftişe yetkili mercilerin itirazları halinde, yapılan iş hijyeni ölçüm, test ve analiz kayıtları Genel
Müdürlük tarafından incelenir ve gerek görülürse ilgili iş hijyeni ölçüm, test ve analiz sonuçları
geçersiz kılınarak İSG-KATİP’e işlenir.
İşyeri laboratuvarları
MADDE 33 – (1) İşyerinde kendi çalışanlarına yönelik iş hijyeni ölçüm, test ve analiz
hizmetleri veren laboratuvarların elde ettikleri sonuçlar; iş sağlığı ve güvenliği mevzuatındaki sınırdeğerlere uyum için esas alınmaz, iş sağlığı ve güvenliği teftişlerinde mevzuat çerçevesindedeğerlendirilmez.
Belge kapsamının ilanı
MADDE 34 –(1) Ön yeterlik veya yeterlik belgesi almış laboratuvarlar ve belgelerine ait
kapsam listeleri İSGÜM’ün internet sayfasında ilan edilir.
Uygulama esasları
MADDE 35 –(1) Laboratuvarlar bu Yönetmelikle ilgili uygulama esaslarını düzenlemek
amacıyla Bakanlıkça çıkarılacak tebliğlere veya yapılacak duyurulara uymak zorundadırlar.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 36 – (1) 20/8/2013 tarihli ve 28741 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş HijyeniÖlçüm, Test ve Analizi Yapan Laboratuvarlar Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Mevcut laboratuvarlar ve başvurularGEÇİCİ MADDE 1– (1) Bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten önce ön yeterlik veya
yeterlik belgesi almış olan laboratuvarların belgesi geçerlidir.
(2) Bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten önce ön yeterlik veya yeterlik belgesi almak içinbaşvurusu bulunan laboratuvarların bu iş ve işlemleri, 36 ncı madde ile yürürlükten kaldırılan
Yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılır.
(3) Birinci ve ikinci fıkrada belirtilen laboratuvarlar, bu Yönetmeliğin 11 inci maddesininbirinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen şartları iki yıl içerisinde yerine getirmedikleri takdirdebelgeleri ile ilgili şartları sağlayana kadar belgeleri askıya alınır.
(4) Bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten önce ön yeterlik veya yeterlik belgesi almış olan
laboratuvarlara karşılaştıkları askı, iptal gibi idari işlemlerden bu Yönetmelikle lehlerine olacakşekilde değiştirilmiş olanlar varsa, laboratuvarların lehine olan işlem uygulanır.
(5) Yürürlükten kaldırılan Yönetmeliğe göre parametre ceza puanı almış olan
laboratuvarların, parametre ceza puanlarının yarısı, bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten itibaren
ihtar puanı olarak uygulanır.
(6) Yürürlükten kaldırılan Yönetmeliğe göre laboratuvar ceza puanı almış olan laboratuvarınlaboratuvar ceza puanları ihtar puanı olarak uygulanır.
Ölçüm sonuçları
GEÇİCİ MADDE 2– (1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan hükümler saklı
kalmak kaydıyla 36 ncı maddesi ile yürürlükten kaldırılan Yönetmelik kapsamındaki mevcut ölçüm
sonuçları geçerlidir.
Yürürlük
MADDE 37– (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
YürütmeMADDE 38 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
yürütür.
Ekleri için tıklayınız