TEHLİKELİ VE ÇOK TEHLİKELİ SINIFTA YER ALAN İŞLERDE ÇALIŞTIRILACAKLARIN MESLEKİ EĞİTİMLERİNE
DAİR YÖNETMELİKAmaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre belirlenen tehlikeli ve çoktehlikeli sınıfta yer alan işlerde çalışanların mesleki eğitimlerinin usul ve esaslarını düzenlemektir.
KapsamMADDE 2 –(1) Bu Yönetmelik, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre belirlenen tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan ve ek1’de belirtilen işleri ve bu işlerde çalışanları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 17 nci ve 30 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,b) Mesleki eğitim: Örgün veya yaygın eğitim yoluyla bireyleri mesleğe hazırlamak, meslek sahibi olanların mesleklerindeki gelişimlerini ve yeni
mesleklere uyumlarını sağlamak amacıyla gerekli bilgi, beceri, tavır ve değer duygularını geliştiren ve bireylerin fiziki, sosyal, kültürel ve ekonomik
yeteneklerinin gelişim sürecinin bir plan içerisinde yürütülmesini sağlayan eğitimi,
ifade eder.
Mesleki eğitim zorunluluğuMADDE 5 – (1) Ek-1’deki çizelgede yer alan işlerde çalışacakların, işe alınmadan önce, mesleki eğitime tabi tutulmaları zorunludur.
(2) İşyerinde yapılan işler, asıl iş itibariyle tehlikeli ve çok tehlikeli işler kapsamında yer almakla birlikte, çalışanın yaptığı iş ek-1 çizelgede
belirtilen işler dışında ise, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği
Kanununun 17 nci maddesi kapsamında mesleki eğitim alma zorunluluğu aranmaz.
Mesleki eğitimin belgelendirilmesi
MADDE 6 –(1) Ek-1 çizelgede yer alan işlerde fiilen çalıştırılacakların, yaptığı işe uygun aşağıda belirtilen belgelerden birisine sahip olmalarızorunludur:a) 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre verilen diploma, bitirme belgesi, yetki belgesi, sertifika, bağımsız işyeri açma belgesi, kalfalık, ustalık
ve usta öğreticilik belgelerinden birisi,b) 12/3/2013 tarihli ve 28585 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliğine göre mesleki eğitim kursları veya
mesleki eğitim modülü/kursları ile eşit süreli olmak koşuluyla işbaşı eğitim programları sonucu alınan belgeler,c) Millî Eğitim Bakanlığı veya Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yetkilendirilen kurumlarca verilen operatör belgesi ve sürücü belgesi,ç) 11/7/2002 tarihli ve 24812 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Patlayıcı Madde Ateşleyici Yeterlilik Belgesinin Verilmesi Esas ve Usullerinin
Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında alınan ateşleyici yeterlilik belgesi,d) Kuruluş kanunlarında veya ilgili kanunlarca yetkilendirilmiş kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen eğitim faaliyetleri sonucunda
verilen belgeler,e) Millî Eğitim Bakanlığının ilgili biriminin onayının alınması şartıyla; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, eğitim amaçlı faaliyet gösteren
vakıf ve dernekler, işçi ve işveren kuruluşları ile bünyelerinde kurulu iktisadi işletmeler, işçi ve işveren kuruluşları tarafından Türk Ticaret Kanunu
hükümlerine göre kurulmuş eğitim amaçlı şirketler ve işveren tarafından düzenlenen eğitim faaliyetleri sonucunda verilen belgeler,f) Uluslararası kurum ve kuruluşlardan alınan ve Millî Eğitim Bakanlığı tarafından denkliği sağlanan belgeler,g) (Değişik:RG-11/5/2017-30063) 15/10/2015 tarihli ve 29503 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu Sınav, Ölçme,Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği kapsamında verilen meslekî yeterlilik belgeleri,(2) (Değişik:RG-11/5/2017-30063) Bu Yönetmelik kapsamına giren işlerde, Sosyal Güvenlik Kurumuna ait kayıtlar esas alınarak 1/5/2017
tarihinden önce çalışmaya başlayanlar, Millî Eğitim Bakanlığı ile birinci fıkranın (e) bendinde sayılan kurum ve kuruluşlar arasında yapılacak protokollerçerçevesinde verilecek en az 32 saatlik eğitim modüllerini tamamlayarak belgelendirilmeleri halinde bu Yönetmelik kapsamında mesleki eğitim almış
olarak kabul edilir.
(3) 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa göre istihdam edilecekler hariç olmak üzere, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacaklar için
gerekli olan mesleki eğitim belgeleri kurum ve kuruluşlarca önceden belirlenir ve işe alımlar bu esaslar da göz önünde bulundurularak yapılır.
Mesleki eğitim zorunluluğunun denetlenmesi
MADDE 7 – (1) Ek-1 çizelgede yer alan işlerde çalıştırılacakların yapılan işe uygun mesleki eğitim belgesi olarak diploma, sertifika veya
belgelerinin bulunup bulunmadığı hususu, Bakanlık iş müfettişleri tarafından denetlenir.
(2) İşverenler, bu Yönetmelik kapsamında yer alan işlerde çalıştırılacakların mesleki eğitim belgelerinin bir örneğini özlük dosyalarında saklamakve istendiğinde yetkili memurlara göstermek zorundadır.
Geçerli sayılan belgelerGEÇİCİ MADDE 1 –(1) 4857 sayılı İş Kanununun mülga 85 inci maddesi kapsamında 31/5/2009 tarihli ve 27244 sayılı Resmî Gazete’deyayımlanan Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalıştırılacak İşçilerin Mesleki Eğitimlerine Dair Tebliğe göre alınan mesleki eğitim belgeleri bu Yönetmelik
kapsamında da geçerli sayılır.
Yürürlük
MADDE 8 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
YürütmeMADDE 9 – (1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a), (c), (e), (f) bentleri ve ikinci fıkrasını Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanı ile Millî Eğitim Bakanı birlikte, diğer hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.
-------------------(1) 25/7/2013 tarihli ve 28718 Mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan düzeltme ile, altı çizili ibare metne işlendiği şekildedeğiştirilmiştir.

1
2
3

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
TarihiSayısı
13/7/2013
28706
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî
Gazetelerin
TarihiSayısı
11/5/2017
30063

EK-1

MESLEKİ EĞİTİM ALINACAK İŞLERE AİT ÇİZELGEARAMA VE SONDAJ İŞLERİ
Petrol, tabii gaz, su, her çeşit maden, maden filizleri ve mineralleri arama ve her
1çeşit sondaj işleri.
Petrol, tabii gaz, su ve her çeşit maden ve maden filizleri ve mineralleri ile taş,2
toprak, kum ve benzeri maddelerin çıkarılması ve üretimi işleri.
Petrol, tabii gaz, su, her çeşit maden ve maden filizleri mineralleri ile taş, toprak,3
kum ve benzeri maddelerin çıkartılması ile üretimi işlerinin yapılmasında tamamlayıcı
nitelikte olan kırma, yıkama, zenginleştirme, taşıma, depolama ve benzeri işler
METALURJİ SANAYİİ İLE İLGİLİ İŞLER
Metallerin ve metalsilerin filiz ve minerallerden itibaren pirometalurjisel, kimyasal,
4
elektrolitik usullerle üretimi işleri ve bunlarla ilgili işler.
Metallerin ve metalsilerin eritilmesi, saflaştırılması, alaşımlarının üretimi ve bu
5maksatlarla yapılan her çeşit işler.
Metal ve alaşımlarının, metalsi ve alaşımlarının her çeşit döküm ve haddeleme,6
presleme suretiyle sıcak ve soğuk olarak şekillendirilme işleri.
Font, çelik ve diğer madenlerin ve alaşımlarının eritilip potalara dökülmek sureti ile
7çeşitli eşyaların imali işleri.
Metal ve alaşımlarına, metalsi ve alaşımlarına uygulanan ısıl işlemleri (Tav, su
8verme ve benzeri işlemler).
Kükürdün eritme yoluyla üretimi, öğütülmesi ambalajı ve depolanması ve bunlarla
9
ilgili işler.
TAŞ VE TOPRAK SANAYİİ İLE İLGİLİ İŞLER
Taş ocaklarında her çeşit taşın çıkartılması ve işlenmesi işleri (Kırma, kesme,
10taşıma, öğütme, yontma, cilalama ve benzeri işler).
Çimento fabrikalarında ve taş ocaklarında; dinamitleme, konkasör ve yağcılığı,konkasöre vagon devirme ve monitör havai hat yağcılığı ekskavatör işleri ile çimentoüretiminde kalker stoklanması, kalsinatör, klinker elevatörü, ambalaj, gezer vinç,
11kaynak, santralde ocakçılık ve külcülük, ocak ve fırın duvarcılığı ve tamirciliği,yükleme ve boşaltma, su kulesi, baca ve boya tamiri, gezer vinç yolları, kanalizasyonve bakım işleri.
12
Kireç ve alçı taşının yakılması ve bunları öğütme ve eleme işleri.
Toprağın pişirilmesi suretiyle imal olunan kiremit, tuğla, ateş tuğlası, boru, pota, künk
13
ve benzeri inşaat ve mimari malzeme işleri.
14
Fayans, porselen ve seramik imaline ait işler.
Cam, şişe, optik ve benzeri malzeme fabrika ve imalathanelerinde üretime ilişkin
15işler ve bunların işlenmesine ait işler.
13, 14 ve 15 numaralı bentlerde belirtilen işlerden fırın işleri ile silis tozları saçan
16işler.
METAL VE METALDEN MAMUL EŞYA SANAYİİ İLE İLGİLİ İŞLER
17Ağır saç levhaları bağlama, perçinleme ve presleme işleri ile kalafat işleri.
Gemi inşaat ve tamiratında iskele, dikme ve kızak işleri ile vinçler, iş iskeleleri,18
bumbalar, direkler, demir ve zincirler ve benzeri teçhizatlara ait işler.
İskeleler, çarpantlar, köprüler, motorlar, makinalar, kazanların imali ve bunların19montajı ile işletilmesi işleri.
20
Demir tel ve çubuktan malzeme imalatı işleri (Çivi, zincir, vida vb. gibi).
21
Demiri ısıtıp döverek şekillendirme veya presleme suretiyle çeşitli eşya imali işleri.
Soğuk demircilik ve her çeşit kaynak işleri (Oksijen, elektrik, punta ve dikiş kaynağı
22işleri gibi).
23
Altın, gümüş, bakır, pirinç, alüminyum ve benzeri malzemeden eşya imalatı işleri.
24Kurşun kaynak işleri, seri ve devamlı lehim işleri.
25
10 kg’yi aşan tornacılık, tesviyecilik gibi talaşlı imalat ve taşlama işleri.
Her türlü madeni ve fiber optik kablo imali, çelik ve benzeri malzemelerden tel, şerit
26
gibi soğuk haddeleme, imali işleri.
Muharrik kuvvetle işleyen tam otomatik soğuk şekillendirme tezgahlarında yapılan27işler.
Metal yüzeylerde yapılan, mekanik ve kimyasal temizlik işleri ile elektroliz yolu ile
yapılan koruyucu kaplama (Nikelaj, kromaj ve kadmiyum kaplama vb.) sıcak
28
daldırma yolu ile yapılan koruyucu kaplama (Kurşun, kalay, çinko vb.) çeşitli
kimyasal maddelerle yapılan diğer koruyucu kaplama (fosfatlama, eloksal vb.) teflon
ve emaye işleri.
AĞAÇ VE BUNLARDAN MAMUL EŞYA SANAYİİ İLE İLGİLİ İŞLER
Muharrik kuvvetle çalışan her türlü bıçaklar ve testereler ile kesici, yontucu, soyucu,
29
delici makinalar ve hızarlarla yapılan işler.
Kurutma işleri, yapıştırma işler, kontraplak, kontrtabla, yonga ağaçtan mamul suni
30
tahta ve pvc yüzey kaplamalı suni tahta imali işleri ile emprenye işleri.
YAPI İŞLERİ
Bina, duvar, set, baraj, yol, demiryolu, köprü, tünel, metro, her türlü raylı sistem,
iskele, liman, marina, dalgakıran, balıkçı barınağı, hava alanı, havai hat, çelik
konstrüksiyon yapı kanalizasyon, yağmur suyu drenajı ve her türlü drenaj sistemleri,kanal, kanalet, foseptik, kuyu, havuz, spor tesisleri, her türlü sondaj işleri, her nevi31
yer üstü ve yer altı inşaat, su üstü ve su altı inşaatları, her türlü temel inşaatı işleri
(Ankrajlı istinat duvarı, fore kazık yapımı, palplanşlı çalışmalar vb. ), yıkım işleri,arazi ölçüm, etüt, araştırma, her çeşit onarım ve güçlendirme ve benzeri işler ve buişler için gerekli araç, malzeme, sabit tesis ve ekipmanın kullanılması işleri.

32

Her türlü prefabrik yapı elemanı (pabuç, kolon, kiriş, aşık, mertek gibi) üretimi ve
yerinde montajı işleri.
Çimento ve betondan eşya ve inşaat malzemesi (Bina, karayolu, demiryolu, köprü,33
baraj ve benzeri üst yapılarla, her türlü alt yapılar ve tünellerde kullanılan elemanlar)
imali ve tatbikatı.
Beton, asfalt, çimento, alçı ve kireç gibi yapı malzeme ve maddelerinin üretimi,
34işlenmesi, bunlardan elde edilen yarı mamul ve mamul ürünlerin hazırlanması veyerinde uygulanmasına ait işler.
35
Her türlü zeminin hafriyatı, yarma ve doldurulma işleri.
KİMYA SANAYİ İLE İLGİLİ İŞLER
Klorür asidi, sülfat asidi, nitrat asidi vb. her çeşit tahriş edici ve yakıcı asitler ile
36
sodyum ve potasyum hidroksit, amonyak gibi her türlü alkalilerin üretimi ve bunlarla
yapılan işler.
Aldehitler, ketonlar, eterler, karbon sülfür, analin, alkoller, solventler, tinerler, triklor37
etilen ve benzerleri gibi ve parlayıcı maddelerin imali ve bunlarla yapılan işler.
Ham petrol ve katranların distilasyonu, bitum, madeni yağlar ve her türlü akaryakıt
38
ve rafinasyon işleri.
Odun ve kömürlerin gazlaştırılmaları, koklaştırılmaları ve bunlardan elde edilen
39
bitum, katran gibi ara ve art ürünlerin distilasyonu işleri.
Doğal gaz, Likit petrol gazı, hava gazı, bio gaz, ve asetilen gazı gibi her türlü gaz
40üretimi, stoklanması ve arz işleri.
Asfalt ile dam tecrit maddeleri ve yağlamaya özgü, olup petrol rafinerilerinde elde
41
edilemeyen sıvı ve katı yağların imali işleri.
42
Her türlü patlayıcı madde ve mühimmatın imali, depolanması ve nakli işleri.
Her türlü zehirli gazların ve savaş gazlarının üretimi, kullanılması, depolanması ve
43
nakli işleri.
Aktif kömürlerin, diğer aktif maddelerin ve çeşitli kimyasal maddelerin
44
emprenyasyon işleri.
Her türlü patlayıcı maddenin kullanıldığı işler ile toz ve gaz maskeleri, koruyucu
45başlık, elbiseler ile diğer koruyucuların kullanılması zorunluluğu bulunan işler.
Piroteknik malzemesi hazırlama ve imali işleri (Aydınlatma ve işaret fişekleri, havai
46fişekler şenlik maytapları, tabanca mantarı benzerleri).
Her türlü organik ve anorganik zehirli veya tahriş edici maddelerle boya ve vernik
47
imali ve bunlardan meydana gelen zehirli ve tahriş edici boyaların kullanılması işleri.
48
Kimyasal gübrelerin üretimi ve depolanması işleri.
49
Selülozik, sentetik ve her çeşit boya imali işleri.
50
Sellüloit imali ve lak nitrosellülozu ile yapılan çeşitli kimyasal maddelerin imali işleri.
Ensektisit, rodentisit ve tarımsal mücadele ilaçları hazırlanması, üretimi ve
51
depolanması işleri.
52
Flor, klor, brom, iyot üretimi ve bunların zarar verici türevlerinin imali işleri.
53
Organik ve anorganik pigmentlerin imali işleri.
İnsan sağlığına zarar verici kimyasal maddelerin üretimi, yükleme, boşaltma ve nakli
54işleri.
55
Akümülatör imali ve seri olarak akümülatörlerin bakım ve şarj işleri.
56Uyuşturucu maddelerin imali işleri.
Bitkisel ve hayvansal yağların üretimi ve bunlardan yapılan maddelerin imaline ilişkin
57
işler.
Tabakhaneler ile her çeşit deri fabrika ve imalathanelerinde tabaklama, nakil ve
58
depolama işleri.
59
Tüylü olarak kullanılacak derileri hazırlama işleri.
60
Ham kürkleri işleme ve boyama işleri.
Kauçuk ve lastik sanayiinde, lastik hamurunun hazırlanmasından her çeşit
61şekillendirilmiş mamul yapımına kadar bütün işler.
62
Plastik maddelerin şekillendirilmesi ve plastik eşya imali işleri.
İPLİK, DOKUMA VE GİYİM SANAYİ İLE İLGİLİ İŞLER
63Çırçır fabrikalarındaki işler.
Pamuk,keten,yün ipek ve benzerleriyle bunların döküntülerinin hallaç haşıl, tarak,64
presleme ve kolalama işleri.
Her türlü ilkel ve mamul maddelerin temizlenmesi, boyanması, gazlanması,
65ağartılması, basılması ve hazır hale getirilmesi işleri.
66
Suni ipek imalinde hazırlama ve üretme işleri.
Linolyum ve diğer sert satıhta zemin döşemeleri, suni deri (Plastik hariç muşamba
ve kaplanmış kumaşlar, hasır, lif ve sair keçeler, paspaslar ve her türlü elyaftan
67
vatka ve koltukçuluk malzemesi imali işleri), bu ürünlerin döküntü ve paçavralarınınelyaf haline getirilmesi işleri.
KAĞIT VE SELÜLOZ SANAYİİ İLE İLGİLİ İŞLER
68Kağıt hamuru ve odun hamuru üretimi işleri.
69
Selüloz üretimi işleri.
Kağıt ve selüloz üretiminde klor, hipoklorit, kükürt dioksit, hiposulfit gibi tahriş edici
70
ve zararlı maddelerin üretimi ile çözeltilerinin hazırlanması, kullanılması ve geri
kazanılması işleri.
GIDA SANAYİİ İLE İLGİLİ İŞLER
Her türlü canlı hayvanın kesilmesi, işlenmesi, ambalajlanması, sakatat tesislerindeki71işler.
Deniz ve göl tuzlalarıyla kaya tuzu işletmelerinde yapılan üretim, rafine,72
ambalajlama, doldurma ve taşıma işleri.
TÜTÜN SANAYİİ İLE İLGİLİ İŞLER

73İmalathane
depolardaki
aktarma işleri.İLE İLGİLİ İŞLER
ENERJİ
ÜRETİMİ,veNAKLİ
VE DAĞITIMI
74
75
76

Buhar, gaz ve sair muharrik kuvvet üretimiyle ilgili işler.
Elektriğin üretimi, nakli ve dağıtımı işleri, elektrik bakım ve onarım işleri.
Hareket halinde bulunan makine, motor ve aksamı ile transmisyon tertibatınınyağlanması, tamiri ve temizlenmesi gibi işler.
NAKLİYE BENZERİ İŞLER
77
Araçsız olarak yirmi beş kilodan yukarı ağırlık taşıma, boşaltma ve yükleme işleri.
78
El arabası gibi araçlarla elli kilodan yukarı ağırlık taşıma, boşaltma ve yükleme işleri.
Üç ve dört tekerlekli ve pedallı arabalarla altmış kilodan yukarı ağırlık taşıma,79boşaltma ve yükleme işleri.
En çok %10 rampalı yerlerde vagonetlerle üç yüz kilodan yukarı ağırlık taşıma,80boşaltma ve yükleme işleri.
Gaz, petrol, su ve benzeri maddelerin her çeşit boru vasıtasıyla taşınması ve bu nakil
81
hatlarında yapılan bakım, onarım, tamirat ve benzeri işler.
TARIM VE HAYVANCILIK İŞLERİ
Denizlerde göllerde ve nehirlerde balık ve diğer hayvanların ve bitkilerin avlanması,
82
toplanması, üretilmesi, (bunlardan elde edilecek ürün ve yan ürünler) ve dalyanişleri.
83
Tarım ilaçları kullanımı işleri
ARDİYE VE ANTREPOCULUKArdiyeler, antrepolar, umumi mağazalar ve iskelelerde yapılan her türlü ambarlama,84
depolama, yükleme ve boşaltma işleri.
HABERLEŞME
Posta, telefon, telgraf, telsiz, radyo, televizyon gibi iletişim araçları için yapılan her
85
türlü yapım, bakım, onarım ve alt yapı işleri.
ÇEŞİTLİ İŞLER
Asbest tozları ile yapılan her çeşit imalat ile (Dam tecrit malzemesi, çimento ve
86asbest esaslı borular, kauçuklu ve plastikli yer döşemeleri imali, çeşitli sanayiürünleri, kişisel koruyucular gibi) asbest hamuru hazırlama ve şekillendirme işleri.
87
Sünger avcılığı işleri.
88
Süngerleri temizleme, yıkama, beyazlatma ve boyama işleri.
89İtfaiye işleri.
90
Ocakçılık, ateşçilik işleri ile ocak ve baca temizleme işleri.
91
Kanalizasyon ve foseptik işleri.
Her türlü çöp ve atık maddeler (toplanması, taşınması, depolanması, işlenmesi, yok
92edilmesi vb.) ile ilgili işler.
93
Bataklık kurutma, su altı ve toprak altı işleri ile suya girilerek yapılan her türlü işler.
Radyoloji işleri ile radyum ve radyo aktif maddelerle ve radyasyon yayan her türlü
94
cihazla (Çeşitli röntgen, manyetik rezonans ve benzeri elektronik cihazlar) çalışılan
işler.
Vahşi veya zehirli hayvan bulunduran bahçelerdeki ve hayvan terbiyesi yapılan95
yerlerdeki her türlü işler.
96
Her türlü mürekkep imali işleri.
97
Hayvan tahniti işleri.
98
Kemik, boynuz, tırnak ve hayvan kanı ile ilgili üretim işleri.
99
Metalden matbaa harfi imali ve klişe imali işleri.
Deri sanayiinde mamul derilere yüz ve fantezi fason yapma ve derileri perdahlama
100işleri.
101
Makinesiz deniz nakil araçlarında (Mavna, şat ve benzerleri) yapılan bütün işler.
102
Yüzer vinç ve taraklarda yapılan işler.
103
Hava alanlarındaki uçuşa hazırlık işleri ile yer hizmetleri ve bakım işleri.
Uçaklarda yapılan bütün işler ve uçaklarla yapılan ilaçlama ve yangın söndürme
104işleri.
Kara, demiryolu, deniz ve göl taşıt araçları için bakım, ikmal, onarım ve park
105
yerlerinde yapılan işler.
106
Her türlü siloculuk işleri.
107
Matbaacılık işleri (Her türlü basım işleri)
Her türlü katı ve sıvı ara ürün ve nihai ürünlerin ambalajlanması, paketlenmesi ve
108
dolumu işleri.
Deri, suni deri, plastik, ağaç ve diğer malzemelerden mamul her türlü
109
ayakkabı,terlik ve benzerleri imalat işleri.