2023 ve
g jaar 20
verslagr 2023 v
ag jaar2
1

2

onze missie

Het Cultuurfonds
stimuleert inspiratie,
zingeving en
maatschappelijke
verbondenheid voor
iedereen in Nederland,door met haar partners
in culturele projecten teinvesteren.

3

STEUN VOOR HET
VERENIGINGSLEVEN
Het Cultuurfonds ondersteunt ook het
verenigingsleven. In iedere provincie
hebben wij een afdeling. Verenigingen
kunnen bij de afdeling in de provincie
waar zij actief zijn geld aanvragen voor
bijzondere projecten.
Foto's: Nienke Veneboer

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

INHOUDpaginahoofdstuk ①

voorwoord5

hoofdstuk ②2023 in het kort

7

hoofdstuk ③	inkomsten, fondsenwerving& partners

10hoofdstuk ④

programma’s & impact

14

hoofdstuk ⑤

communicatie & merk

23

hoofdstuk ⑥

medewerkers & organisatie

26

hoofdstuk ⑦plannen voor 2024

29

hoofdstuk ⑧

financieel beleid

32

hoofdstuk ⑨bijlagen bestuursverslag

43

hoofdstuk ①⓪

jaarrekening

65

hoofdstuk ①①

overige gegevens

103

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ① VOORWOORD

5voorwoord①
HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ① VOORWOORD

6

Met een investering van 51,9 miljoen euro heeft het
Cultuurfonds in 2023 meer dan 4.100 initiatieven
kunnen ondersteunen. Daarmee maakten we een
grote stap vooruit in onze plannen voor méér cultuur
en natuur voor iedereen en overal. Samen met en
dankzij de loterijen, schenkers, donateurs, onze
partners en onze provinciale afdelingen, medewerkers
en experts. Met een nieuwe merkidentiteit en nieuwe
naam hebben we de zichtbaarheid, het bereik en detoegankelijkheid van ons fonds vergroot. Meer enmeer diverse cultuurmakers weten ons te vinden,
ook door de nieuwe regelingen die we maakten voor
specifieke doelgroepen, zoals individuele makers en
erfgoedvrijwilligers.
De nieuwe fondsen op naam die werden ingesteld door schenkers helpen
ook bij het verbreden van onze projectondersteuning. Zo kwam er een
bijzonder fonds bij voor architectuur: het Fonds voor Architectuur en
Bouwkunst. En we konden vele projecten ondersteunen in het CaribischGebied en Suriname uit het fonds op naam van De Nederlandsche Bank,dat er sinds vorig jaar is voor projecten die bijdragen aan een verminderingvan de gevolgen van de trans-Atlantische slavernij.
Ook voor de natuur zijn er door het Cultuurfonds in 2023 zoals altijd
belangrijke projecten ondersteund. En we gaan iets extra’s doen, omdat
we zien dat dat zo hard nodig is nu de natuur het steeds moeilijker heeftdoor klimaatverandering. Daarom gaan we een investering van 2 miljoen
euro in de bescherming van ons Nederlandse natuurschoon doen: twaalf
provinciale natuurorganisaties verspreid over het hele land krijgen een
grote toekenning.
We hebben in 2023 grote stappen kunnen maken – daarover alles in
dit jaarverslag – maar er is nog heel veel te doen om cultuur hoog op
de agenda te houden. In 2024 blijven we investeren in de veelzijdigheid
van cultuur om zoveel mogelijk mensen in aanraking laten komen
met cultuur en natuur. Ook starten we nieuwe initiatieven zoals een
beurzenprogramma voor mbo-studenten en gaan we in gesprek met
cultuurmakers om zo nieuwe doelgroepen te bereiken die ons fonds uit
zichzelf minder goed weten te vinden.
De wereld is beter af met cultuur en natuur. Maar vanzelfsprekend is dat
niet en daar moeten en kunnen we sámen iets voor blijven doen.
Cathelijne Broers
Directeur

Pauline Meurs
Voorzitter raad van toezicht
Amsterdam, 5 juni 2024

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ② 2023 IN HET KORT

72023 inhet kort②
HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ② 2023 IN HET KORT

8

51,9 miljoen voor cultuur en natuur
Het Cultuurfonds investeerde in 2023 € 51,9 miljoen in cultuur en natuur:
ruim 4.100 bijzondere, mooie en onmisbare projecten en initiatievenkregen een financiële bijdrage. Projecten door heel Nederland, op de zes
eilanden van het Caribisch deel van het Koninkrijk en in Suriname. Het
aantal aanvragen voor projectfinanciering steeg in 2023 substantieel, met
25 procent ten opzichte van het voorgaande jaar, naar 5.481 aanvragen.
Inkomsten
In 2023 waren de totale inkomsten van het Cultuurfonds € 51,5 miljoen.
Belangrijke bijdragen kwamen van onze twee vaste en belangrijke
partners: de VriendenLoterij en Nederlandse Loterij. Daarnaast kregenwe schenkingen en donaties van particulieren – bij leven of via een
nalatenschap – van stichtingen, verenigingen en bedrijven. Ook zochten
we actief samenwerkingen op met provincies, gemeentes, overheid of met
collega-fondsen om samen geld bijeen te brengen voor cultuur en natuur.
Extra lucht voor de natuur
Met een extra reservering van € 2 miljoen in 2023 geeft het Cultuurfonds‘extra lucht’ aan de natuur om zich te wapenen tegen de uitdagingen
van klimaatverandering, zoals droogte en hevige regenval. De twaalf
provinciale landschappen krijgen begin 2024 elk € 150.000 voor
natuurherstel en € 15.000 om het publiek actief te betrekken bij natuur.
Vijf jaar Fonds ZOZFonds ZOZ was in 2023 vijf jaar succesvol actief als themafonds dat jonge
cultuurmakers ondersteunt die ons steeds de andere kant van het verhaal
laat zien. Er werden in die periode 230 projecten gesteund, met een totale
investering van bijna 5 miljoen euro. Fonds ZOZ is een geweldig voorbeeld
van wat cultuur kan betekenen om problemen of vraagstukken in demaatschappij – zoals polarisatie en discriminatie – te belichten.
Fonds ZOZ wordt mede mogelijk gemaakt door het Ministerie van Justitie
en Veiligheid, het VSBfonds.
70 jaar Cultuurfonds Caribisch Gebied
Het Prins Bernhard Cultuurfonds Caribisch Gebied ondersteunt alzeventig jaar cultuur en natuur op de zes eilanden van het Koninkrijk.
Samen met onze zusterorganisatie vierden we in 2023 deze mijlpaal door
met cultuurmakers, natuurorganisaties en (rijks)fondsen op Curaçao
vooruit te kijken naar wat we samen nog meer kunnen doen voor een
cultuur- en natuurrijke toekomst.

“Dankzij de beurs van
het Cultuurfonds heb ik
fantastische ervaring opgedaan
waar ik de rest van mijn leven
wat aan heb!”
Wietske Postma
Bursaal & ondernemend
meubelmaker / (scheeps)
interieurbouwer

HET CULTUURFONDS 

Toegankelijk
Met minder regels en voorwaarden en een quickscan op onze website voor
cultuurmakers om hun project vooraf te toetsen, zijn we toegankelijker
voor een bredere groep makers en initiatiefnemers van cultuur- en
natuurprojecten. Ook gaan we in gesprek met makers en bereiken daarmee
nieuwe doelgroepen die het Cultuurfonds uit zichzelf minder goed weten
te vinden. Met een aantal nieuwe programma’s verbreedden we onze
projectondersteuning. Er kwamen nieuwe regelingen bij, voor individuele
beeldend kunstenaars, erfgoedvrijwilligers, vertalers, publieksarcheologie
en instrumenten. Ook breidden we ons beurzenprogramma uit met een
pilot voor mbo-studenten.
Prijzen en stipendia
Het Cultuurfonds reikte in 2023 weer vele prijzen en stipendia uit door
het hele land. Aan initiatiefrijke en unieke makers, jongen talenten, beloftenvoor de toekomst, aan amateurs en professionals. Makers en organisaties
uit de volledige breedte en diversiteit van cultuur. Onze Cultuurfonds
Prijs van € 100.000 was voor Female Economy en werd uitgereikt door
koningin Máxima. De Cultuurfonds Vertaalprijs Martinus Nijhoff van

JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ② 2023 IN HET KORT

9

€ 50.000 – de grootste vertaalprijs van Europa – ging naar Ton Naaijkens,voor zijn vertalingen uit het Duits. Onze onderscheiding voor bijzondere
vrijwilligers – de Zilveren Anjer – werd door prinses Beatrix uitgereikt aan
Eef Arnolds, Wesley Sekewael en Willem en Trudy van Riemsdijk. Het wasde 74e editie van deze onderscheiding.
Nieuwe huisstijl, nieuwe naam en #beterafmetcultuur
In 2023 kreeg het Cultuurfonds een nieuwe, aansprekende huisstijl, een
nieuwe website, en een naam die past bij onze hedendaagse missie. Dit
hielp ons om onze bestaande relaties met schenkers en aanvragers teversterken en tegelijkertijd nieuwe aanvragers en schenkers aan te trekken.
We hebben dit jaar niet alleen onze visuele en digitale aanwezigheid
versterkt, maar ons ook opnieuw gepositioneerd als een centrale speler inde culturele sector. De wereld is beter af met cultuur is onze visie en dat
willen we aan iedereen laten zien en merken.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ③ INKOMSTEN, FONDSENWERVING & PARTNERS

10

inkomsten,
fondsenwerving& partners③
HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ③ INKOMSTEN, FONDSENWERVING & PARTNERS

11

In 2023 waren de totale inkomsten van het Cultuurfonds € 51,5 miljoen.
Deze kwamen uit:
€ 25,1
LOTERIJEN€ 0,3
GEOORMERKTESCHENKINGEN€ 0,5
DONATIES€ 1,2
BEDRIJVEN

€ 2,2
€ 3,5
PARTICULIERESAMENWERKINGSCHENKINGENMET FONDSENCULTUURFONDSEN
OP NAAM€ 4,0
SUBSIDIES
VAN
OVERHEDEN€ 14,7
NALATENSCHAPPEN

Het geld dat wij ontvangen en kunnen doorgeven aan cultuur en natuur
is particulier geld dat aan het Cultuurfonds wordt gedoneerd. Het komt
voor een belangrijk deel van de VriendenLoterij en Nederlandse Loterij
en uit donaties, schenkingen en nalatenschappen van particulieren,stichtingen en bedrijven. Ook werken we samen met partners om speciale
programma’s te ontwikkelen om cultuur en natuur te ondersteunen. Zoals
publiek-private samenwerkingen en samenwerking met collega-fondsen.
Zodat zoveel en zo veelzijdig mogelijke makers bij het Cultuurfonds
terecht kunnen voor projectondersteuning.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ③ INKOMSTEN, FONDSENWERVING & PARTNERS

12

Fondsenwerving
Het Cultuurfonds is een hybride vermogensfonds; we ontvangen enwerven eigen fondsen maar hebben ook een vermogen dat wordt belegd.
Het Cultuurfonds is een Algemeen Nut Beogende Instellingen (ANBI).
Door deze anbi-status zijn bepaalde giften aftrekbaar en hoeven wij
geen schenk- of erfbelasting te betalen over ontvangen schenkingen ennalatenschappen. Het Cultuurfonds houdt zich aan de richtlijnen van het
Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF).
Om de inkomsten uit fondsenwerving te laten groeien, heeft het
Cultuurfonds een actief fondsenwervingsbeleid met het werven, binden
en boeien van een steeds grotere groep actieve schenkers en donateurs.
We richten ons daarbij op verschillende type gevers en hun specifieke,
persoonlijke geefwensen en doelen. Met campagnes, een tweejaarlijks
magazine en bijeenkomsten en excursies voor donateurs en schenkers
voeren we actief relatiebeheer met schenkers en donateurs.
CultuurFondsen op Naam
Het Cultuurfonds heeft 491 CultuurFondsen op Naam in beheer,
van waaruit vele projecten en beurzen kunnen worden ondersteund.
Deze fondsen op naam komen uit schenkingen van particulieren, vanstichtingen en verenigingen, uit publiek-private samenwerking of uit
nalatenschappen. Er kwamen in 2023 negentien nieuwe CultuurFondsen
op Naam bij.
Een overzicht van alle CultuurFondsen op Naam is te vinden in bijlage 4.
Geefkringen
Het Cultuurfonds heeft drie geefkringen met daarin schenkers die samen
geven aan een specifiek doel: Jong Mecenaat, Mokums Mecenaat en dein 2023 opgerichte Geefkring Suriname, dat projecten ondersteundin Suriname, voornamelijk erfgoed. Het Cultuurfonds zorgt dat debijdrages goed besteed worden en organiseert bijeenkomsten voor
de geefkringleden. Ook worden actief nieuwe leden van geefkringengeworven.

ONZE VASTE PARTNERSVRIENDENLOTERIJ
Van de VriendenLoterij kreeg het Cultuurfonds een bijdrage van € 17,1
miljoen. Daarnaast kwam er € 1,8 miljoen van geoormerkte loten, vandeelnemers van de VriendenLoterij die specifiek meespelen voor het
Cultuurfonds. In samenwerking met de VriendenLoterij hebben we dit jaar
een aantal projecten gefinancierd zoals de VriendenLoterij Museumprijs– met als doel zoveel mogelijk aandacht voor het rijke aanbod van musea.
Ook waren er bijdragen voor de televisieprogramma’s Maestro, Ivo op
Zondag en aan het Nationaal Theaterweekend.
Lees meer over de bijdrage van de VriendenLoterij aan het Cultuurfonds.
NEDERLANDSE LOTERIJDe Nederlandse Loterij draagt bij aan een gelukkig, gezond en sportief
Nederland. Maar geeft ook geld aan culturele doelen, zoals het
Cultuurfonds. In 2023 was de bijdrage € 6,2 miljoen.
Lees meer over de bijdrage van de Nederlandse Loterij aan het Cultuurfonds.


HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

13

Foto: Anne Claire de Breij

THEATER IN EEN APPGROEP
Je bestelt een kaartje voor de voorstellingen krijgt niet alleen de tickets in je e-mail,maar ook een uitnodiging voor de Sneak
Peek App.

VOOR PAMPUS
Forteiland Pampus biedt een schat aan
historie en natuurschoon. Én is straks
volledig duurzaam en klimaatneutraal.

Beeld: PixelPool en Paul de Ruiter Architects

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ④ PROGRAMMA’S & IMPACT

14

programma’s& impact④
HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ④ PROGRAMMA’S & IMPACT15

In 2023 hebben we meer kunnen investeren in cultuur en
natuur dan een jaar eerder: een bedrag van € 51,9 miljoen(2022: € 45,3 miljoen). We zagen dat extra investeringen
nodig zijn om bepaalde delen van cultuur en natuur teverstevigen of te vernieuwen en een breed en divers
publiek te bereiken. Daar hebben we meer vermogenvoor vrijgemaakt.
Er kwamen in 2023 negentien nieuwe CultuurFondsen
op Naam bij, voor onder andere architectuur, erfgoed,cultuureducatie, design, archeologie en letteren. Vijf
nieuwe fondsen op naam zijn specifiek gericht op
projecten in Friesland, Gelderland, Zuid-Holland,
Noord-Brabant, en Limburg.

Door het hele land
Met ons netwerk van twaalf provinciale afdelingen bereiken onze
bijdragen projecten door heel Nederland. Onze provinciale afdelingenzien goed welke cultuur- en natuurprojecten ondersteuning nodig hebben
in de regio waar zij werken. Dat zorgt voor impact tot in de haarvaten vande samenleving.
Meer projectbijdragen
Cultuurmakers en instellingen dienden weer veel plannen en initiatievenin bij het Cultuurfonds. Voor deze projectfinanciering kregen we bij
ons hoofdkantoor en onze twaalf provinciale afdelingen samen 5.481
aanvragen voor projectfinanciering, een kwart meer dan een jaar eerder.
Dankzij extra financiële ruimte die we creëerden om meer te kunnen doen
en initiatieven van nieuwe makers te ondersteunen, konden er ook ruimmeer projectbijdragen worden toegekend dan een jaar eerder. Er kregen4.167 initiatieven een bijdrage, 21% meer dan in 2022 (3.444).

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ④ PROGRAMMA’S & IMPACT

16

Verdeling projectbijdragen
over de provincies
TOEGEKEND
AFGEWEZEN

GRONINGEN
141 40FRIESLAND
257 50DRENTHE
159 28FLEVOLAND
63 7
NOORD-HOLLAND
339 153OVERIJSSEL
248 63UTRECHT210 62GELDERLAND
315 74

ZUID-HOLLAND
343 202ZEELAND
34 54

TOTAALLANDELIJK + PROVINCIALE
AFDELINGEN:
4.167 1.314
HET CULTUURFONDS NOORD-BRABANT
309 177

LIMBURG
251 39LANDELIJK
1.478 385

JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ④ PROGRAMMA’S & IMPACT

17

Verdeling projectbijdragen
over onze werkterreinen
BEDRAGEN IN € MILJOEN

GESCHIEDENIS & LETTEREN
1 ,1

5 ,8

MONUMENTENZORG & ERFGOED

4 ,0

THEATER, DANS & FILM
4 ,6

3 ,4

NATUUR
MUZIEK

0,4

BEELDENDE KUNST

6 ,5

6,7

BUURTCULTUURWETENSCHAP

2,5
8 ,2

CULTUURLOKET DigitALL
ZOZ

Toegankelijk
Met minder regels en voorwaarden en een quickscan op onze website voor
cultuurmakers om hun project vooraf te toetsen, zijn we toegankelijker
voor een bredere groep makers en initiatiefnemers van cultuur- en
natuurprojecten. Ook gaan we in gesprek met makers en bereiken daarmee
nieuwe doelgroepen die het Cultuurfonds uit zichzelf minder goed weten
te vinden.
Nieuwe regelingen
Met nieuwe regelingen voor ondersteuning proberen we onze
projectondersteuning steeds breder en diverser in te zetten. Er kwamen
een nieuwe regelingen bij: voor individuele beeldend kunstenaars,
erfgoedvrijwilligers, vertalers, publieksarcheologie en instrumenten.
Strategische besteding
Met onze strategische, proactieve bestedingen leggen we de nadruk op
een onderwerp dat we belangrijk vinden en waar we urgentie zien. In 2023
kozen we voor ons werkterrein natuur. Met de extra investering van € 2
miljoen zet het Cultuurfonds een grote stap voorwaarts in de bescherming
van ons Nederlandse natuurschoon. Hiermee willen we de natuur helpenzich te wapenen tegen de uitdagingen van klimaatverandering, zoals
droogte en hevige regenval. De twaalf provinciale Landschappen krijgen
elk in 2024 € 150.000 om in te zetten voor natuurherstel. Daarnaast
ontvangen ze € 15.000 om het publiek actief te betrekken bij natuur.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ④ PROGRAMMA’S & IMPACT

18

Optimale impact
Met onze bijdragen willen we over de hele breedte investeren in culturele
projecten en initiatieven. En daarmee onze impact laten zien en vergroten.
Dat doen we door te werken met ons impactprogramma. Hiermee
toetsen we wat onze bijdragen betekenen voor de culturele sector en onzesamenleving.
Met het impactprogramma richten we ons de komende jaren op drieeffecten: het stimuleren en laten groeien van verbinding tussen mensen,
een breed geschakeerd aanbod van cultuur en actieve of passieve
betrokkenheid bij cultuur van iedereen. In ons toekenningsbeleid ligt denadruk op bereik, educatie en verbinding.

JAARLIJKSE BIJDRAGEN
Deze organisaties ontvangen elk jaar een bijdrage van het Cultuurfonds:
Het Prins Bernhard Cultuurfonds Caribisch Gebied (PBCCG): op de zes
eilanden in het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden is er almeer dan zeventig jaar een zelfstandig cultuurfonds actief. Het PPCCG
ondersteunt cultuurprojecten op Curaçao, Aruba, Sint Maarten, Bonaire,
Sint-Eustatius en Saba. PBCCG krijgt jaarlijks een bijdrage van€ 750.000 van het Cultuurfonds. In 2023 heeft PBCCG een belangrijk deelvan het nieuwe DNB Fonds besteed aan projecten die bijdragen aan devermindering van de gevolgen van trans-Atlantische slavernij. Daarmee
werd er door PBCCG vorig jaar in totaal bijna 1 miljoen euro geïnvesteerd inprojecten voor cultuur en natuur.
European Cultural Foundation: een onafhankelijke stichting die zichinzet voor een open, democratisch en inclusief Europa. De organisatie
ondersteunt culturele uitwisseling en internationale samenwerking.
Vereniging Rembrandt wordt door het Cultuurfonds ondersteund sinds dejaren ’60. De organisatie financiert aankopen voor het openbaar kunstbezit
in Nederland. Het Cultuurfonds neemt hiervoor zelf geen aanvragen inbehandeling. Vereniging Rembrandt doet dat mede namens ons.
Het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam ontvangt sinds 2003 jaarlijks
bijdragen uit het Wertheimer Fonds. Dit fonds is in 1997 ingesteld als
CultuurFonds op Naam uit een nalatenschap, met als doelstelling debevordering van de Nederlandse fotografie in het algemeen en de
oprichting en instandhouding van een Nederlands fotomuseum, waarin
zowel de professionele als de amateuristische beoefening van defotografie tot hun recht komen in het bijzonder.
HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ④ PROGRAMMA’S & IMPACT

19

Toekenningen uit CultuurFondsen op Naam
Van de totale investering in 2023 kwam € 16,2 miljoen uit de bijna 500
actieve CultuurFondsen op Naam. Dat zijn de fondsen van bevlogen en
betrokken particulieren, maar ook van stichtingen en bedrijven die ieder
op hun eigen wijze willen bijdragen aan cultuur en natuur. De bijdragen uit
deze fondsen investeert het Cultuurfonds in projecten van aanvragers.
DNB Fonds - Kunstenaar
Gilleam Trapenberg (1991)
maakte de foto Kant’i laman Nº
3, Aan het water Nº 3 (2022).

Nieuwe fondsen op naam zorgden ervoor dat we ook nieuwe
projectfinanciering in gang konden zetten. Door het fonds op naam van
De Nederlandsche Bank – het DNB Fonds –gingen we actief op zoek
naar projecten die bijdragen aan een vermindering van de gevolgen van
de trans-Atlantische slavernij in Suriname, het Caribisch deel van het
Koninkrijk en Nederland. Om de projectfinanciering hiervoor in Suriname
te begeleiden, is daar een lokale medewerker van het Cultuurfonds aande slag gegaan, die samenwerkt met lokale adviseurs. Het Prins Bernhard
Cultuurfonds Caribisch Gebied zorgt voor de projectbestedingen uit het
DNB Fonds op de Cariben.
Een ander bijzonder nieuw fonds op naam zorgde voor een impuls in
het ondersteunen van architectuur-talent: het Fonds voor Architectuur
en Bouwkunst (FAB) dat werd ingesteld door Stichting Fonds ONB heeftals doel het stimuleren van architectuur en bouwkunst in de openbare
ruimte. Het bijzondere aan dit fonds is dat een architect of vormgever
alleen een aanvraag bij het Cultuurfonds kan doen samen met een partij
die het bouwwerk gaat realiseren. Na een open call in het voorjaar van 2023,
werd in het najaar een bedrag van € 100.000 toegekend aan architecten
Inara Nevskaya en Jurriën van Duijkeren van Common Practice voor
een ontwerp voor Panorama Scharwoude: een uitkijkplatform dat opde resten van het oude badhuis zal verrijzen. De komende jaren kan het
Cultuurfonds dankzij dit CultuurFonds op Naam steeds weer een uniekesamenwerking financieren.

Willliam Stijger, een vande initiatiefnemers van het
Fonds voor Architectuur en
Bouwkunst, met architecten
Irana Nevskaya en Jurriën van
Duijkeren.
Foto: Lars van den Brink

HET CULTUURFONDS 

BeurzenMede dankzij een groot aantal CultuurFondsen op Naam zijn er vorig jaar
222 (2022: 206) Cultuurfondsbeurzen toegekend voor een totaalbedragvan € 2,8 miljoen (2022: € 2,3 miljoen). Een nieuwe lichting toptalenten
kan zich zo na een studie in Nederland verder ontwikkelen tijdens een
vervolgopleiding of onderzoek in het buitenland. Daarnaast is in 2023
een pilot gestart met beurzen voor het mbo. Het Cultuurfonds vindt
het belangrijk dat er ook voor mbo-studenten mogelijkheden zijn om
buitenlandervaring op te doen. Er is hiervoor een samenwerking gestart
met diverse mbo-opleidingen en in 2024 worden de eerste aanvragenverwacht.

JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ④ PROGRAMMA’S & IMPACT

20

Samen met anderen
Het Cultuurfonds werkt graag en veel samen met partners, onder het
motto ‘samen bereiken we meer’. Partners zijn overheden zoals het Rijk,
provincies en gemeenten of private (vermogens)fondsen, die samen
met ons willen investeren in specifieke thema's die spelen in de culturele
sector. Vaak worden deze samenwerkingen ondergebracht in bepaalde
themafondsen of regelingen. De subsidies en schenkingen komen ten
goede aan projecten op landelijk, provinciaal of gemeentelijk niveau.
Cultuurloket DigitALL
Cultuurloket DigitaLL is een unieke publiek-private samenwerking van
het Cultuurfonds, de VriendenLoterij, Fonds 21, VSBfonds, VandenEnde
Foundation, Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap, Gemeente
Amsterdam en Stichting Zabawas. Samen investeren zij in projecten
die het publieksbereik van culturele instellingen vergroten met digitaletechnologie.
In 2023 heeft Cultuurloket DigitALL € 5,2 miljoen geïnvesteerd in 52
projecten door heel Nederland. Vanaf 2024 kan CultuurLoketDigitall ook
projecten gaan ondersteunen in het Caribisch deel van het Nederlands
Koninkrijk in samenwerking met Prins Bernhard Cultuurfonds CaribischGebied.
Blockbusterfonds
Het Blockbusterfonds is een samenwerking tussen de VandenEnde
Foundation, het VSBfonds, de VriendenLoterij en het Cultuurfonds.
Het Blockbustersfonds verleende in 2023 aan 42 projecten een leningof een garantie, in combinatie met de afname van tickets door deVriendenLoterij. De lening of garantie wordt ingezet voor extra
marketinginspanningen, waarmee extra bezoekers en inkomsten kunnen
worden gegenereerd.
De grootste blockbuster van 2023 was de tentoonstelling Vermeer in
het Rijksmuseum. Met ruim 650.000 bezoekers de best bezochte
tentoonstelling ooit van dit museum.
Vanuit een nieuwe regeling voor kleinere projecten, het Blockbusterfonds
XTRA, werden in 2023 de eerste bijdragen verstrekt aan (kleinschaliger)
festivals, theaterprojecten en tentoonstellingen.
Themafonds Fonds ZOZ
In Fonds ZOZ trekt het Cultuurfonds actief op met de Meervaart(Amsterdam). Dit themafonds heeft als doel om culturele verhalen overactuele en vaak schurende onderwerpen te ondersteunen van jonge
cultuurmakers. Zo dragen we bij aan een tegengeluid tegen polarisatie
en proberen we verbinding in de samenleving en begrip voor elkaars
standpunten te stimuleren.
In 2023, het jaar waarin Fonds ZOZ vijf jaar actief was, zijn er 54
projecten ondersteund. Ook is er bijgedragen aan de ZOZ Academy,
het opleidingslab. Via ZOZ Academy Amsterdam zijn er 12 initiatieven
gesteund. Deze projecten kregen onder meer professionele begeleiding,deden try-outs, maakten prototypen of konden bijvoorbeeld
vooronderzoek doen. Daarnaast stonden ZOZ-producties volop in deschijnwerpers tijdens Festival Boulevard in de zomer van 2023.
De focus van Fonds ZOZ lag in 2023 vooral op het verduurzamen enverstevigen van het fonds. Samen met partners is een tweede ZOZ
Academy, regio Rotterdam, geopend. Een derde ZOZ Academy werd begin
2024 gelanceerd.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ④ PROGRAMMA’S & IMPACT

21

Cultuurfondsen voor Monumenten
Om eigenaren van gemeentelijke en provinciale monumenten testimuleren hun panden te restaureren, de verduurzamen of ze een
nieuwe bestemming te geven, zijn er in negen provincies Cultuurfondsenvoor Monumenten. Dat doen we samen met onze partner, het Nationaal
Restauratiefonds, die aan die eigenaren hypotheken met lage rente
verstrekt. De rente en aflossing van de hypotheek vloeit terug in deCultuurfondsen voor Monumenten. Daardoor zijn dit revolverendefondsen: elke euro kan opnieuw worden uitgeleend.
Duurzame monumenten dragen niet alleen bij aan het behoud van
het erfgoed maar ook aan actuele maatschappelijke opgaven zoals deenergietransitie, het woningtekort en de leefbaarheid en vitaliteit van
platteland en stad. De vraag voor bijdragen uit deze fondsen blijft stijgen,mede door de hogere bouwkosten en de grotere duurzaamheidsambities.
Voordekunst
Het Cultuurfonds werkt samen met voordekunst, hét platform voor
crowdfunding in de creatieve sector. Via het publiek-private programma
Leve het Geven werden door het Cultuurfonds vorig jaar 431 campagnes voor
culturele projecten ‘gematcht’ voor een bedrag van ruim 361.000 euro.
Vereniging De Hollandsche Molen
Met Vereniging De Hollandsche Molen heeft het Cultuurfonds een
strategische samenwerking, waarbij de aanvragen voor restauraties
van molens door de vereniging worden beoordeeld en toegekend. Het
Cultuurfonds heeft hiervoor een budget van € 1,7 miljoen ter beschikking
gesteld, verspreid over vijf jaar.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

22

Foto: Brett Russel

HET PRINS BERNHARD CULTUURFONDSCARIBISCH GEBIED (PBCCG)
Elk jaar worden er zo’n 150 projecten
ondersteund op Curaçao, Aruba, Sint
Maarten, Bonaire, Sint Eustatius en Saba.
Cultuurprojecten, maar zeker ook veel
projecten voor behoud van de bijzondere
natuur in het Caribisch deel van het
Koninkrijk.
Op de foto Halder Lam, bestuursvoorzittervan het Prins Bernhard Cultuurfonds
Caribisch Gebied

DE SCHOONHEID VAN DE DUISTERNIS
Dankzij een bijdrage uit het Helena Vrucht
Fonds kon Natuur en Milieufederatie
Noord-Holland negen nachttuinen
realiseren.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ⑤ COMMUNICATIE & MERK

23

communicatie& merk⑤
HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ⑤ COMMUNICATIE & MERK24

In 2023 kreeg het Cultuurfonds een nieuwe,aansprekende huisstijl, een nieuwe website, en een
naam die past bij onze hedendaagse missie. Dankzij
onze toegankelijke communicatie konden we een breed
publiek bereiken en inspireren. We willen duidelijk maken
dat de wereld beter af is met cultuur. Deze visie hielp ons
om onze bestaande relaties met schenkers en aanvragers
te versterken en tegelijkertijd nieuwe schenkers en
aanvragers aan te trekken.
Branding en campagnes
Met campagnes en inspirerende content hebben we de bekendheid van het
Cultuurfonds aanzienlijk vergroot. We willen dat iedereen weet dat je bij
het Cultuurfonds terechtkunt voor steun, maar ook dat je zelf een steentje
kunt bijdragen. Met radiospots, buitenreclame en online banners bereikten
we miljoenen mensen. Op Facebook, LinkedIn en Instagram maakten
450.000 mensen kennis met ons merk, en dankzij de onlinecampagne
bezochten bijna 8.000 mensen de campagnepagina op onze website.

Digitaal bereik en interactie
In 2023 werd onze nieuwewebsite gelanceerd; de basis
voor onze digitale strategie.

Digitale communicatie(Gesegmenteerde maandelijksee-mailnieuwsbrief )Volgers op sociale media(op Instagram, LinkedIn,
X - hiervoor Twitter)
LINKEDIN
2022
2023
0

4.000 8 .000 12.000 16 .000

INSTAGRAM
2022
2023
214.400
AANTAL UNIEKEBEZOEKERS (2022)
268.000
AANTAL UNIEKEBEZOEKERS (2023)(+25% T.O.V. 2022)
1 .13 MILJOEN
AANTAL PAGINAWEERGAVENHET CULTUURFONDS 

091.613 MENSENONTVANGEN DE
GESEGMENTEERDE
MAANDELIJKSE
E-MAILNIEUWSBRIEF(CIJFERS DECEMBER 2023)

4.000 8 .000 12.000 16 .000

X (HIERVOOR TWITTER)
2022
2023
0

4.000 8 .000 12.000 16 .000

JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ⑤ COMMUNICATIE & MERK

25

Printmedia en vrije publiciteit
Het Cultuurfonds Magazine verscheen in 2023 in twee edities in een
oplage van bijna 20.000 exemplaren per editie. Naast het versturen naar
al onze relaties, worden er 8.000 magazines per jaar verspreid onder een
breed netwerk van notariskantoren in Nederland.
Met persberichten en een actief mediabeleid kregen we ook in 2023
veel vrije publiciteit, zoals rond de uitreiking van het Mode Stipendium,de Cultuurfonds Vertaalprijs Martinus Nijhoff en de Cultuurfonds Prijs(uitreiking door koningin Máxima op 20 november 2023).
In november 2023 verscheen er een dubbele pagina in NRC met drie grote
verhalen over onze schenkers – gebaseerd op eerdere verhalen uit ons
magazine. En stond het Cultuurfonds hoog (2e plek) in de NRC-ranglijst
van de grootste gevers van Nederland (bijlage De kunst van het geven – 30
november 2023).

Regionale en lokale media besteedden veel aandacht aan de activiteiten
van onze provinciale afdelingen, zoals toekenningen aan projecten enuitreikingen van prijzen of onderscheidingen.
Klachten
In 2023 waren er klachten over en reacties op de tenaamstelling van het
Cultuurfonds. Circa 50 klachten/reacties kwamen via e-mail binnen na
het nieuws over het bestaan van de NSDAP-lidmaatschapskaart van Prins
Bernhard. Circa 45 klachten/reacties kwamen via e-mail binnen naar
aanleiding van de naamswijziging in ‘het Cultuurfonds’.
Klachten worden door het Cultuurfonds doorgaans binnen twee
werkdagen afgehandeld, door de receptie of door de betreffende afdeling.
Klachten van schenkers, donateurs, partners of andere stakeholders overde tenaamstelling zijn in 2023 grotendeels telefonisch en persoonlijk
beantwoord, door de directeur of het Hoofd Fondsenwerving &Communicatie.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ⑥ MEDEWERKERS & ORGANISATIE

26

medewerkers& organisatie⑥
HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ⑥ MEDEWERKERS & ORGANISATIE

27

Het Cultuurfonds heeft een hoofdkantoor in Amsterdam.
Daarnaast hebben we twaalf provinciale afdelingen die zichrichten op ondersteuning van regionale en lokale projecten.
Samen houden we nauw contact met elkaar over het beleid,de opgedane ervaringen en de toekomstige koers. Er isregelmatig overleg over actuele en relevante onderwerpen,om zo de impact van het Cultuurfonds door het hele land te
vergroten.
Het hoofdkantoor in Amsterdam verhuisde eind 2022 naar
een nieuw pand. De inrichting hiervan maakt het in 2023
mogelijk om het hybride werken goed uit te voeren. En om
iedereen te kunnen ontvangen in een inspirerende, culturele
omgeving: we delen het pand met De Nieuwe Liefde, het huis
van taal, poëzie en spoken word, onderdeel van Amerpodia.

Raad van Toezicht
Provincie

Bestuur
Provinciale
Afdelingen
Adviescommissies& Jury’s

BureauProvinciale
Afdelingen

StrategischadviseurIT

FinancieeladviseurHR

Development

Communicatie &MarketingDirecteurLandelijke
Adviescommissies& Jury’s

Programma’s &ImpactHET CULTUURFONDS 

Financiën

JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ⑥ MEDEWERKERS & ORGANISATIE

28

Diversiteit en inclusie
Het Cultuurfonds hecht veel waarde aan diversiteit en inclusie (D&I). Elk
team en medewerker wordt gevraagd om na te denken over D&I en hierin
ook concreet actie te ondernemen bij de eigen werkzaamheden. Ook is
er werving en selectiebeleid opgesteld om het personeelsbestand en deoverlegorganen meer divers in te vullen. Een belangrijk uitgangspunt
hierbij is, dat het Cultuurfonds bij geschiktheid kiest voor diversiteit.
Externe experts
De 422 leden van onze adviescommissies van de werkterreinen, debesturen en commissies van de provinciale afdelingen en van de diverse
jury's van onze prijzen, zetten zich met hun expertise in voor het
Cultuurfonds. Hun professionele inzet is voor onze organisatie onmisbaar.
Sinds 2023 is er voor deze inzet een expertvergoeding beschikbaar.
Medewerkers hoofdkantoor
Op het hoofdkantoor van het Cultuurfonds in Amsterdam werken 63
mensen, waarvan een groot deel parttime. Zij zorgen onder meer voor deafhandeling van de projectaanvragen, de fondsenwerving, communicatie
en financiële zaken van de organisatie. Verder voeren medewerkers van
het hoofdkantoor centrale taken uit zoals strategie en de bedrijfsvoering.
De aansturing gebeurt door een managementteam dat bestaat uit dedirecteur, het hoofd Programma’s & Impact, het hoofd Fondsenwerving en
Communicatie, het hoofd Financiën, de strategisch adviseur en financieel
strategisch adviseur.
Medewerkers provinciale afdelingen
De medewerkers van de provinciale afdelingen van het Cultuurfonds
zijn in dienst bij de provincies. Totaal zijn er ruim dertig mensen
verantwoordelijk voor de afhandeling van projectaanvragen op regionaal
en lokaal gebied. Met onafhankelijke experts uit de provinciale besturen
en commissies worden de projectaanvragen beoordeeld. Zo komen wein elke provincie tot in de haarvaten van de cultuur- en natuursector.
De provinciale afdelingen hebben elk ook regionale prijzen en
onderscheidingen voor personen of projecten binnen de werkterreinen
van het Cultuurfonds.
Ondernemingsraad
De ondernemingsraad van het Cultuurfonds heeft vertegenwoordigers
uit diverse afdelingen. De OR bestaat begin 2024 uit Michiel Lemmers(voorzitter/afdeling bestedingen), Wouter Beijdorff (secretaris/afdelingfinanciën), Jeroen Blankert (facilitair medewerker), Tijm Hubers (IT) en
Anouk Wittendorp (communicatie). De OR en onze directeur hebben in2023 zes keer vergaderd. En er was twee keer overleg met de RvT.
Tevreden medewerkers
Jaarlijks vindt er in oktober een medewerkerstevredenheidsonderzoek(MTO) plaats, waarmee de tevredenheid van medewerkers wordt gemeten
over een aantal belangrijke onderwerpen. In 2023 kwam hieruit voor
goed werkgeverschap en veiligheid gemiddeld een score van 8,4 en voor
werkplezier een 8,1. De onderwerpen waar wij op basis van het MTO in
2024 extra aandacht voor hebben zijn:
� Ontwikkeling en experimenteren;� Verbeteringen aan het pand;� Diversiteit & inclusie;� Informatieverstrekking en transparantie MT;� Arbovoorlichting;

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ⑦ PLANNEN VOOR 2024

29

plannenvoor 2024⑦
HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ⑦ PLANNEN VOOR 202430

We kijken met zorg naar de actuele politieke agenda, waar
voorbij gegaan wordt aan de werkelijke waarde van kunst
en cultuur voor ons allemaal. De gevolgen van minder
overheidssteun voor de culturele sector reikt veel verder
dan de cijfers. Het raakt aan maatschappelijke waarden
als verbinding, inzicht en begrip. Zonder cultuur geen ons
en zonder ons geen cultuur.
Particulier initiatief is hoe dan ook onmisbaar. Het Cultuurfonds kan in
2024 minimaal € 41,5 miljoen uitgeven aan culturele projecten en natuur.
Dat is ruim hoger dan de minimale verwachting die we voor 2023 hadden(€ 37,5 miljoen).
Dit alles kan niet zonder te blijven investeren in aandacht voor en weving
van nieuwe donateurs, schenkers en nalatenschappen. We doen het sámen
met al deze particulieren en laten zien dat via het Cultuurfonds het geldgoed en snel besteed wordt aan de volle breedte van cultuur en natuur. Het
Cultuurfonds blijft zich inspannen om het belang van de bijdrage van deloterijen voor de sector uit te dragen. Daarnaast is financiële differentiatie
van inkomstenstromen belangrijk. Daarom benutten we ook altijd dekansen voor publiek private samenwerkingen, als aanvulling op onzefijnmazige financiering door het hele land of een gezamenlijke investering
in innovatieve ontwikkelingen in de sector.
We investeren ook in 2024 in de volle breedte van cultuur, maar richten
ons extra op educatie, verbinding en publieksbereik. Op deze manierwillen we zoveel mogelijk inwoners van Nederland in aanraking laten
komen met cultuur en natuur. Onze strategische bestedingen, waarbij
we proactief inspelen op de extra kwetsbare delen van de cultuur- en
natuursector, sluiten hier goed op aan.
In 2024 blijft de focus op het vergroten van de diversiteit van
initiatiefnemers van cultuur- en natuurprojecten en de spreiding door
heel Nederland. Dit doen we door te luisteren, te onderzoeken en teexperimenteren met nieuwe aanvraagroutes en in gesprek te gaanmet (potentiële) aanvragers. We nemen onze voorwaarden, criteria enprocedures verder onder de loep zodat het makkelijker wordt om een
aanvraag voor een projectbijdrage te doen en duidelijk is waarvoor je bij
het Cultuurfonds terecht kan.
Onze investeringen en plannen liggen op koers met ons
meerjarenbeleidsplan dat we maakten voor 2022-2025.
Lees hier ons meerjarenbeleidsplan 2022-2025.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

31

Foto: Kim Verkade

EEN ONVOLTOOID VERLEDEN
Dankzij een bijdrage uit het Tom en Ellie
Ringelbergfonds werd de tentoonstelling
Koloniaal Den Haag - een onvoltooidverleden mogelijk gemaakt.

THUIS BIJ SPINOZAHet Spinozahuis wordt vernieuwd. Aart
Dijkzeul is vrijwilliger bij het museum.
Donateur Jeanine Meenderink is een van
de donateurs van het Cultuurfonds.

Foto: Lars van den Brink

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

32

HOOFDSTUK ⑧ FINANCIEEL BELEID

financieelbeleid⑧
HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ⑧ FINANCIEEL BELEID

33

Het Cultuurfonds is een hybride fonds: er worden eigen
fondsen geworven en er zijn inkomsten uit vermogen.
Dit vermogen bestaat deels uit CultuurFondsen op Naam,waarvan het rendement wordt besteed om projecten teondersteunen. Daarnaast heeft het Cultuurfonds eigen
reserves waarvan het rendement wordt gebruikt om deorganisatiekosten zo veel mogelijk te dekken.
Sinds 2022 zijn de cijfers van het samenwerkingsverband
Cultuurloket DigitALL opgenomen in de administratie van
het Cultuurfonds, zie voor een toelichting pagina 100.

Staat van baten en lasten
BEDRAGEN IN € MILJOEN

Werkelijk 2023

Begroting 2023

Werkelijk 2022

geworven baten

51,5

42,5

63,1

verstrekte bijdragen

51,9

40,5

45,3

vrijgevallen bijdragen

-2,8

-1,5

-2,8

selectie en monitoring van bestedingen

3,3

3,6

3,8

totaal besteed aan doelstelling

52,4

42,6

46,3

wevingskosten

4,3

4,0

4,0

kosten beheer en administratie

1,1

1,0

1,3

som van de lasten

57,8

47,6

51,6

saldo financiële baten en lasten

30,9

11,0

-50,5

saldo van baten en lasten

24,6

5,9

-39,0

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ⑧ FINANCIEEL BELEID

34

Het overgrote deel van de baten komt van schenkers die zich voor langere
tijd aan het Cultuurfonds verbinden: de loterijen, particulieren (donateursen CultuurFonds op Naam-instellers), bedrijven en andere organisaties enoverheden. De baten van particulieren bestaan grotendeels uit baten van
nalatenschappen. Ondanks dat elke nalatenschap een incidenteel karakter
heeft, zijn de baten voor het Cultuurfonds van jaarlijks terugkerendeaard; de hoogte van deze baten kan wel sterk fluctueren. De geworvenbaten zijn in 2023 afgenomen ten opzichte van 2022 doordat ontvangen
nalatenschappen van particulieren € 7 miljoen lager waren. Deze bijdragen
kunnen sterk fluctueren. In 2022 was het bedrag namelijk € 10 miljoen
hoger dan het jaar ervoor. Het niveau in 2023 lag in lijn met het gemiddeldevan de afgelopen jaren.
De bestedingen voor cultuur en natuur over het jaar 2023 zijn over vrijwel
alle terreinen sterk toegenomen, dit ligt in lijn met de ambitie van het
Cultuurfonds om meer te besteden en dus meer impact te maken op het
gebied van cultuur en natuur. Zo is er in 2023 ruim €2 miljoen extra geld
gereserveerd voor natuurbehoud. De twaalf provinciale landschappen
krijgen elk begin 2024 € 150.000 voor natuurherstel en € 15.000 om het
publiek actief te betrekken bij natuur.
Gedurende het jaar is er meer besteed dan de begroting. Dit komt voort
uit nieuwe Fondsen op Naam die gedurende het jaar worden ingesteld en
schenkingen die in het lopende jaar worden gedaan en die rechtstreeks
besteed mogen worden aan projecten. Tevens hebben de Provinciale
Afdelingen meer aandacht besteed om de vrije en niet besteedde budgetten
voor voorgaande jaren alsnog te besteden.
Het saldo van de financiële baten en lasten werd sterk ondersteund
door positieve rendementen op de effectenportefeuille van plus 10,2%(2022: minus 14,9%, begroot 4,2%). Hiermee is een groot deel van het
negatieve beleggingsresultaat van 2022 weer gecompenseerd. Het
beleggingsrendement volgt in sterke mate de ontwikkelingen in definanciële markten in 2023 en is 0,2% hoger dan de benchmark (10,0%) die
we gebruiken om de effectenportefeuille te beoordelen. De beleggingen
hebben een lange termijn horizon, waarbij negatieve én positieve fluctuaties
op jaarbasis ten opzichte van het lange termijn rendement van 4,2%
gebruikelijk zijn.
Het saldo van de baten en lasten in 2023 bedroeg plus € 22,6 miljoen.
Dit positieve resultaat wordt met name gedreven door een positief saldo
financiële baten en lasten van €30,9 miljoen.
De kosten van werving bedroegen 15,3% van de inkomsten van de laatste 3
jaar (exclusief baten van loterijorganisaties; in 2022 was dit: 12,8%) en komt net
boven de eigen norm van het Cultuurfonds (15,0%). De toename wordt met
name veroorzaakt door de lagere inkomsten van eigen fondsenwerving. De
kosten zijn hoger dan begroot en hoger (€ 0,3 miljoen) ten opzichte van 2022.
Kosten van beheer en administratie
De totale kosten van beheer en administratie bedroegen € 1,1 miljoen, dit is
1,8% (2022: 2,5%) van de totale lasten. Het Cultuurfonds hanteert een eigen
norm van maximaal 5% voor deze kosten en bleef daarmee ruimschoots
onder de norm.
Bezoldiging personeel
We werken op het hoofdkantoor in Amsterdam met een relatief kleine,
hoogwaardige en veelzijdige staf. Om gekwalificeerde medewerkers
met professionele kennis en vaardigheden aan ons te binden, bieden wij
marktconforme salarissen. Voor alle medewerkers in dienst bij het fonds
geldt hetzelfde arbeidsvoorwaardenreglement. Daarin staat onder meer

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ⑧ FINANCIEEL BELEID

35

dat wij geen bonusregeling, dertiende maand of eindejaarsuitkering
kennen en evenmin leaseauto’s en dergelijke ter beschikking stellen.
Op de secretariaten van de provinciale afdelingen werken mensen die
gedetacheerd worden vanuit de betreffende provincie en deze kosten
worden deels vergoed vanuit het Cultuurfonds.
Directiebeloning
De raad van toezicht heeft het bezoldigingsbeleid, de hoogte van dedirectiebeloning en de hoogte van andere bezoldigingscomponenten
vastgesteld. Bij de jaarlijkse evaluatie van verrichte taken en bereikte
resultaten heeft de raad van toezicht geconstateerd dat de hoogte van
het directiesalaris gezien de zwaarte van de functie gepast is en dat allebeloningscomponenten verantwoord zijn. Hierbij is de Regeling beloning
directeuren van goededoelenorganisaties (zie Goede Doelen Nederland,
goededoelennederland.nl) in acht genomen.
Deze regeling geeft aan de hand van zwaartecriteria een maximumnorm
voor het jaarinkomen. De weging van de situatie bij het Cultuurfonds vondplaats door de raad van toezicht en leidde tot een zogenaamde BSD-scorevan 525 punten met een maximaal jaarinkomen van € 178.309. Het voor
de toetsing relevante werkelijke jaarinkomen van de statutair directeur/
bestuurder (in loondienst) bedroegen voor 2023 voor C. Broers: € 176.964.
Deze beloningen blijven binnen het door Goede Doelen Nederland (GDN)
gestelde maximum.
Het door GDN gestelde maximum voor het totaal aan jaarinkomen,belaste vergoedingen/bijtellingen, de werkgeversbijdrage pensioen, depensioencompensatie en de overige beloningen op termijn – de WNTgrondslag – bleven voor 2023 voor C. Broers (€ 201.887) binnen het
maximum van € 223.000 per jaar. De belaste vergoedingen/bijtellingen,de werkgeversbijdrage pensioen, de pensioencompensatie en de overigebeloningen op termijn stonden bovendien in een redelijke verhouding tot
het jaarinkomen.
De hoogte en samenstelling van de bezoldiging worden in de jaarrekening
toegelicht in de toelichting op de staat van baten en lasten.
Reserves
Het Cultuurfonds heeft bestemmingsreserves gevormd, de Reserve als
Bron van Inkomsten en de Reserve Projectbestedingen, die worden belegd.
De Reserve als Bron van Inkomsten waarborgt de continuïteit van het
Cultuurfonds en is daarmee ook van belang voor die CultuurFondsen op
Naam die ‘eeuwigdurend’ zijn. Door deze reserves te beleggen kunnen we
een groot deel van de organisatiekosten uit de rendementen betalen. Dat
heeft als voordeel dat een donatie voor de volle 100% ten goede komt aan deondersteuning van cultuur en natuur.
De behaalde rendementen kunnen jaarlijks sterk fluctueren. In jaren
waarin het totaal van de inhouding op loterijgelden, de tegemoetkoming
uit CultuurFondsen op Naam, en de behaalde rendementen op debestemmingsreserves hoger zijn dan de organisatiekosten, wordt het
meerdere toegevoegd aan de Reserve als Bron van Inkomsten. In jaren
waarin de organisatiekosten niet (geheel) worden gedekt door de behaalde
rendementen, komen de kosten ten laste van deze bestemmingsreserve.
In 2023 behaalden we een positief rendement. In 2023 zijn een deel vande organisatiekosten gedekt door een onttrekking van de reserves voor een
bedrag van € 3,8 miljoen.
Ook bij stijgende inkomsten fondsenwerving en continue groei van dete beheren en besteden middelen, hebben we de afgelopen jaren dedoorbelasting van de organisatiekosten naar geworven gelden beperkt weten

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ⑧ FINANCIEEL BELEID

36

te houden. Het succesvolle werven voor CultuurFondsen op Naam én deals gevolg van de situatie op de financiële markten verwachte lagere of sterk
fluctuerende rendementen op beleggingen, noodzaken continue monitoringvan de hoogte van de reserves en het gehanteerde financiële model.
Balanspositie
De liquide middelen bedragen ultimo 2023 € 52,0 miljoen en zijn
voldoende om het per saldo negatief werkkapitaal (vlottende activa minus
kortlopende schulden) van € 45,3 miljoen te financieren. De solvabiliteit(eigen vermogen/totaal vermogen) is licht gestegen van 86% naar 87%.
Hierbij dient er rekening mee te worden gehouden dat het eigen vermogenvoor het grootste gedeelte bestaat uit bestemmingsfondsen, die slechts
ter besteding zijn binnen de oormerking die is meegegeven door deschenker. Exclusief de bestemmingsfondsen bedraagt de solvabiliteit 28%(2022: 30%) Hiermee heeft het Cultuurfonds een solide liquiditeits- en
solvabiliteitspositie. De kasstromen zijn positief en er is geen externe
financiering.
Vastgoedbeleggingen, financiële vaste activa en effecten
We vinden het van groot belang om ook met het vermogen positief bij tedragen aan de samenleving. Zo investeren we in revolverende fondsen
waaruit leningen worden verstrekt voor het behoud van monumentenof voor culturele projecten. Daarnaast behouden we ons pand aan de
Herengracht 474 in monumentale staat en verhuren we het tegen een
aangepaste huur aan een organisatie met een culturele doelstelling. Ten
slotte belegt het Cultuurfonds een deel van het eigen vermogen in een
effectenportefeuille. Daarbij zorgen we ervoor dat we maatschappelijk
verantwoord beleggen conform ons duurzame beleggingsbeleid.
Investeringen in revolverende fondsen
Samen met het Nationaal Restauratiefonds heeft het Cultuurfonds deCultuurfondsen voor Monumenten opgericht. Uit de Cultuurfondsen voor
Monumenten verstrekt het Restauratiefonds laagrentende cultuurfondshypotheken aan eigenaren van gemeentelijke en provinciale monumenten.
Het zijn revolverende fondsen wat betekent dat de aflossingen enrentebetalingen terugvloeien in het fonds en weer beschikbaar zijn voor
uitgifte van nieuwe hypotheken. Eind 2023 bedroeg het vermogen dat het
Cultuurfonds hiervoor beschikbaar stelde in totaal € 35,1 miljoen. Uit dit
vermogen staan per 31 december 2023 bij het Nationaal Restauratiefonds
574 cultuurfonds-hypotheken uit voor een totaalbedrag van € 32,1 miljoen.
Dankzij een gift van Fonds 1818 is in samenwerking met het Nationaal
Restauratiefonds in 2011 het MonumentenFonds 1818 opgericht, waaruit
laagrentende leningen voor de restauratie en herbestemming vanmonumenten in het werkgebied van Fonds 1818 worden verstrekt.
Uit het Blockbusterfonds verstrekt het Cultuurfonds kortlopende
projectleningen en garantiebijdragen aan belangrijke en uitzonderlijke, zo
mogelijk multidisciplinaire culturele evenementen. Het Blockbusterfonds
is een samenwerkingsverband tussen het Cultuurfonds, VSBfonds,
de VandenEnde Foundation en de VriendenLoterij. Jaarlijks heeft het
Cultuurfonds hiervoor € 500.000 opzijgezet. De VandenEnde Foundationen het VSBfonds doen op basis van benodigde liquiditeiten stortingen
in het Blockbusterfonds, die het Cultuurfonds als inkomsten uit
fondsenwerving verantwoordt. Eind 2023 zijn er uit het fonds garanties
voor totaal € 570.000 verstrekt.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ⑧ FINANCIEEL BELEID

37

Vastgoedbeleggingen
Het Cultuurfonds is eigenaar van het pand Herengracht 474. Sinds 1 mei
2013 is het pand verhuurd aan Stichting Dutch Centre for International
Cultural Cooperation. Het pand is ultimo 2023 na een markttechnische
update gewaardeerd op € 4,6 miljoen.
Het huurcontract loopt tot ultimo 2024 en het Cultuurfonds is voornemens
om dit huurcontract niet te verlengen om ruimte te maken voor een
eventuele verkoop van het pand in 2024.
EffectenHet eigen vermogen van het Cultuurfonds dat wordt aangehouden voorde lange termijn ter waarborging van de continuïteit en wordt belegdin effecten. Tevens worden de vermogens van de CultuurFondsen op
Naam belegd ook hierbij geldt dat er als uitgangspunt een duurzaam
beleggingsbeleid wordt gehanteerd.
Beheer effectenportefeuille
Vanwege de turbulente markten en de toegenomen complexiteit vanbeschikbare beleggingsinstrumenten wordt het Cultuurfonds bijgestaan
door een fiduciair manager, die ons ondersteunt bij de vaststelling van
het beleggingsbeleid, het risicoprofiel en het daarmee samenhangende
gewenste rendement. Op basis hiervan stelt de directie een strategische
asset-allocatie vast, goedgekeurd door de raad van toezicht. De fiduciairmanager selecteert en stuurt de vermogensbeheerders aan van debeleggingsfondsen waarin wordt belegd.
De Financiële audit- en beleggingscommissie komt minimaal vier keer per
jaar bijeen om samen met de directie de prestaties te evalueren daarbij isfiduciair manager Aegon Asset Management (AAM) aanwezig. De Financiële
audit- en beleggingscommissie rapporteert vier keer per jaar aan de raad vantoezicht.
Duurzaam beleggingsbeleid
Per november 2016 volgt de aandelenportefeuille voor ontwikkelde markten
de MSCI SRI index. Deze index bevat de top 25% meest duurzame bedrijven,waarbij producten met een negatieve impact (zoals controversiële wapens,
nucleaire energie en genetische modificatie) worden uitgesloten. Met deovergang naar deze index als maatstaf is tevens de CO2-voetafdruk van debedrijven waarin het Cultuurfonds belegt, aanzienlijk gedaald.
Voor obligaties en de aandelenportefeuille voor opkomende landen
hebben we een duurzaam beleggingsbeleid dat engagement, het aangaan
van de dialoog met een bedrijf over verbetering van de duurzaamheid
van het bedrijf, aanvult met uitsluiting. AAM spreekt die bedrijven diede Tien Principes van de United Nations Global Compact stelselmatig
schenden direct aan op niet-duurzame activiteiten. Als na drie jaar blijkt
dat dit onvoldoende resultaten oplevert, gaan zij over tot uitsluiting van het
betreffende bedrijf.
Daarnaast worden bedrijven uitgesloten die betrokken zijn bij controversiële
wapens en landen die zijn veroordeeld wegens het systematisch schenden
van mensenrechten. De belangrijkste veroordelingen van staten zijn desancties van de VN Veiligheidsraad, maar veroordelingen door andere
gezaghebbende instanties spelen ook een rol.
De duurzaamheid van de vastgoedbelegging wordt gemeten conform deGlobal Real Estate Sustainability Benchmark (GRESB), een wereldwijde
standaard voor het meten van duurzaamheidsprestaties van vastgoed. Het
Cultuurfonds belegt in een fonds van AAM dat belegt in vastgoedfondsen(fund-of-fund). Deze onderliggende vastgoedfondsen haalden gemiddeld
een GRESB-score van 91 (2022: 88), dit is ruim hoger dan de gemiddelde

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ⑧ FINANCIEEL BELEID

38

score van niet-beursgenoteerde Europese vastgoedfondsen van 81. AAM
voert actief overleg met de fondsmanagers om de performance ten opzichte
van deze benchmark te verhogen.
Beleggingsbeleid
Aan het strategische beleggingsbeleid ligt het uitgangspunt ten grondslag dat
de strategische beleggingsmix (de strategische verdeling van het te beleggen
vermogen over kas, vastrentende waarden, aandelen en alternatieve
beleggingen) in belangrijke mate het beleggingsresultaat en risico op delange termijn bepaalt.
Het Cultuurfonds streeft naar een optimalisatie tussen enerzijds het
beperken van het risico op de korte termijn en anderzijds het realiseren
van voldoende rendement om aan de beleggingsdoelstellingen te kunnen
voldoen op de lange termijn.
De strategische beleggingsmix wordt bepaald mede op basis van despecifieke uitgangspunten en doelstellingen van het Cultuurfonds
alsmede de verwachte rendementen en risico’s van de verschillende
beleggingscategorieën op de lange termijn. Hiertoe laat het Cultuurfonds
iedere 3 jaar een Asset & Liability Managenent (ALM) studie uitvoeren. Op
basis van de ALM analyse wordt de strategische beleggingsmix voor het
hoofdvermogen vastgesteld. Op de korte tot middellange termijn kan doorde fiduciair vermogensbeheerder binnen vooraf vastgestelde bandbreedtes
worden afgeweken van de strategische beleggingsmix.
In 2023 is een ALM-studie gedaan waarin een analyse is gemaakt vanonze risico-omgeving in samenhang met de doelstelling van het belegdevermogen. In een ALM-studie wordt gekeken naar de samenhang tussen destrategische uitgangspunten van de organisatie, de ontwikkelingen van deverplichtingen die door de beleggingsrendementen moeten worden gedekt
en scenario’s van macro-economische trends, met als uitkomst bijpassende
keuzes binnen beleggingscategorieën op basis waarvan de strategische
beleggingsmix kan worden vastgesteld. Bij de ALM-studie is ervoor gekozen
om meer middelen uit de reserves vrij te maken die ten goede komen aanhogere bestedingen waarbij de continuïteitsdoelstellingen gewaarborgd
blijven. Daarnaast is er strategisch voor gekozen om een deel (10%) van het
vermogen te alloceren naar impact investeringen die in lijn liggen met dedoelstellingen van het Cultuurfonds. Op basis van de uitkomsten van de
ALM-studie 2023 heeft de raad van toezicht gekozen voor 50% vastrentende
waarden (inclusief liquiditeiten), 40% aandelen, en 10% zal besteed
worden aan impact beleggen. In 2024 zal naar een geschikte invulling
worden gezocht. Het totale langjarig verwachte rendement van 4,2% blijft
gehandhaafd.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ⑧ FINANCIEEL BELEID

39

Effectenportefeuille
De samenstelling van de effectenportefeuille was per 31 december als volgt:

Effectenportefeuille
BEDRAGEN IN € MILJOEN

2023

2022

liquiditeiten

13

11

obligaties

39

36

hypotheken

35

32

emerging market debt

34

30

asset backed securities

25

24

global green

1211high yield

33

30

totaal vastrentende waarden

191

beleggingscategoriestrategischvastrentende waarden

60%

174

60%

60%

aandelenontwikkelde markten

81

80

opkomende markten

32

20

totaal aandelen

113

35%

100

34%

35%

indirect niet-beurgenoteerd vastgoed

15

5%

16

6%

5%

stand per 31 december

319

vastgoed

HET CULTUURFONDS 

290

JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ⑧ FINANCIEEL BELEID

40

Resultaat uit beleggingen
Op de effectenportefeuille werd een nettorendement behaald van 10,2%(2022: -14,9%) ten opzichte van een benchmark van 10,0%. De hogere
performance werd behaald als gevolg van de diversificatie van vastrentende
waarden naar onder meer hypotheken en liquiditeiten.
2023

2022

2021

2020

het Cultuurfonds

10,2%-14,9%

7,8%

6,4%

12,7%

strategische benchmark

10,0%-15,0%

7,5%

7,1%

13,9%

verschil

0,2%

-0,1%

0,3%

-0,7%

-1,2%

gemiddeld jaarlijks rendement in 5 jaar

3,9%rendement

Financiële baten
en lasten

2019

Conform de wettelijke Richtlijn 650 voor de jaarverslaggeving van
fondsenwervende organisaties worden de inkomsten en kosten vanbeleggingen gepresenteerd in de financiële baten en lasten. Het saldo
financiële baten en lasten bedroeg in 2023 € 30,9 miljoen positief(2022: € 50,5 miljoen negatief). De financiële baten zijn € 31,5 miljoen
positief en de financiële lasten € 0,6 miljoen negatief.
De financiële baten en lasten worden toegelicht in toelichting 22 op de staat
van baten en lasten op pagina 98.
Risicogebieden
In het risicomanagementproces hebben wij de voornaamste risico’s en
onzekerheden onderkend en daarop onze maatregelen genomen. Hierbij
hebben wij onze strategie, activiteiten, en financiële positie als uitgangspunt
genomen, alsook de vereisten voor financiële verslaggeving en wet- enregelgeving.
Het Cultuurfonds voelt een grote verantwoordelijkheid om de van derden
verkregen gelden goed te beheren en besteden, en heeft in het algemeen eenlage risicobereidheid. Nieuwe initiatieven vragen soms een ondernemende
instelling en in voorkomende gevallen is het Cultuurfonds bereid om
bewust een risico te nemen om innovatie mogelijk te maken, echter alleen
indien de mogelijke negatieve impact beperkt blijft. Daarnaast bekijkt het
Cultuurfonds of ontvangen ongeoormerkte nalatenschappen gebruikt
kunnen worden om de culture sector verder te ondersteunen.
Het Cultuurfonds evalueert jaarlijks de onderkende risico's, in 2023 zijn
23 risico's onderkend en daarvan zijn de beheersmaatregelen benoemt.
Hieronder lichten we de belangrijkste toe.
OnderbestedingsrisicoHet onderbestedingsrisico heeft betrekking op het budget dat niet besteed
wordt. Het risico is dat dit een hoog bedrag/hoog percentage is. Door het
opstellen van een periodieke rapportage wordt hierop gestuurd. Daarnaast
wordt het beleid op over- en onderbesteding regelmatig geëvalueerd. In
2023 hebben we grote vordering gemaakt met het terugdringen van deze
onderbesteding naar € 3,7 miljoen.
Cybersecurity
Informatiebeveiliging en cybersecurity risico heeft grote aandacht binnen
het Cultuurfonds. De gehele infrastructuur is opgezet met optimale
beveiliging van gegevens, privacy en systemen als uitgangspunt. Voor de

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ⑧ FINANCIEEL BELEID

41

interne informatiebeveiliging zijn alle processen, procedures en technischemaatregelen gerealiseerd om de integriteit van de data te waarborgen, onder
andere door training en MFA. Het gevaar van hackers wordt onderkend,
zowel voor gerichte als ongerichte aanvallen. De benodigde maatregelen
zijn getroffen om te voorkomen dat ongeautoriseerde gebruikers toegang
krijgen tot data en systemen. Continu worden maatregelen ter verbetering
ingevoerd en elke 2 à 3 jaar wordt een PEN-test gedaan.
Loterijafdrachten
Ondanks het stijgende aandeel van Cultuur Fondsen op Naam bestaat
de jaarlijkse bijdrage aan het activiteitenbudget voor circa 60% uit
inkomsten van loterijen. We werken nauw samen met de VriendenLoterijen de Nederlandse Loterij om deze inkomsten op peil te houden, door
bijvoorbeeld te participeren in wervingsacties van de VriendenLoterij voor
de werving van geoormerkte loten. Daarnaast neemt het Cultuurfonds ook
deel aan de lobby via het Goede Doelen Platform.
Adviesorganen
Het Cultuurfonds verbindt zich met mensen uit het werkveld die advies
geven over de ondersteuning van de projecten. Het risico behelst deeffectiviteit in het verbinden met deze personen. Door het verminderen vande adviezen door kleine aanvragen bij de adviseurs te beleggen en daarnaast
het geven van een vergoeding wordt dit risico beheersbaar geacht.
De mogelijke impact van de hierboven uiteengezette risico’s is groot.
De mogelijke impact van deze risico's is naast de financiële vooral
reputatieschade. De risico's hebben dan ook onze continue aandacht. Het
Cultuurfonds monitort daarnaast nauwgezet de overige risico’s en deontwikkelingen die hieraan ten grondslag liggen.
Financiële instrumenten
Het risicomanagement op de financiële instrumenten wordt toegelicht intoelichting 13 op de balans op pagina 88.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

Foto: Female Economy

42

CULTUURFONDS PRIJS 2023
Theatercollectief Female Economy kreeg in
2023 de Cultuurfonds Prijs, onze jaarlijkse
prijs voor een persoon of organisatie die
toonaangevend is voor cultuur of natuur,
daarin voorbeeld stellend is en een belofte
is voor de toekomst.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ⑨ BIJLAGEN BESTUURSVERSLAG

43

bijlagenbestuursverslag⑨
HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ⑨ BIJLAGEN BESTUURSVERSLAG

44

paginabijlage ❶statutaire doelstelling45

bijlage ❷verslag raad van toezicht

46bijlage ❸	namen en nevenfuncties

48

bijlage ❹met dank aan

52bijlage ❺overig:� regels voor goed bestuur
� gedragscodes en richtlijnen
� privacy statement

62

raad van toezicht

			
			
			

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

BIJLAGE ❶ STATUTAIRE DOELSTELLING

45

Statutairedoelstelling
Stichting het
Cultuurfonds
1. D
 e stichting stelt zich ten doel zonder winstoogmerk:
cultuur, natuur en talentontwikkeling in nationaal (binnen het Koninkrijk
der Nederlanden) en internationaal verband te bevorderen; en al hetgeen
met vorenstaande verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn, alles in deruimste zin van het woord.
2. De stichting tracht haar doel te bereiken door:
middelen te besteden aan en beschikbaar te stellen voor activiteiten binnen
de genoemde werkterreinen; en al hetgeen met vorenstaande verband
houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn, alles in de ruimste zin van het woord,
een en ander voor zover het bijdraagt aan de onder lid 1 van dit artikel
opgenomen doelstelling van de stichting.
3. D e stichting kan middelen ter verwezenlijking van haar doelstellingverwerven door:a. h et werven van schenkingen, legaten, erfstellingen, subsidies,bijdragen van goededoelenloterijen en donaties, alsmede andereverkrijgingen zoals beleggingsopbrengsten;b. h et (doen) oprichten, verwerven en exploiteren van, het deelnemenin, het samenwerken met, het voeren van de directie over, alsmedehet (doen) financieren van andere instellingen en ondernemingen, in
welke rechtsvorm ook;c. het (doen) ontwikkelen van een gemeenschappelijk financieel beleid
en ander beleid ten behoeve van de rechtspersonen waarover destichting het bestuur voert en het behartigen van belangen en het
verrichten van andere diensten om de rechtspersonen waarover destichting het bestuur voert te ondersteunen en te faciliteren;d. h et (doen) huren, verhuren, vervaardigen, exploiteren, beheren enbeschikken over onroerende zaken;e. het (doen) beheren van het beleggingsvermogen, en al hetgeen
met vorenstaande verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn,
alles in de ruimste zin van het woord, een en ander voor zover het
bijdraagt aan de onder lid 1 van dit artikel opgenomen doelstellingvan de stichting.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

BIJLAGE ❷ VERSLAG RAAD VAN TOEZICHT

46

Verslag raadvan toezicht
We kijken met trots en waardering terug op wat het
Cultuurfonds dankzij de loterijen, schenkers, partners,
medewerkers en experts ook in 2023 voor cultuur en
natuur heeft kunnen betekenen. Met kennis van zaken,
liefde voor cultuur en natuur en grote betrokkenheid bij
hun werk hebben de medewerkers van het Cultuurfondsde zichtbaarheid en het bereik van ons fonds vergroot.
Meer en meer diverse cultuurmakers weten ons te vinden.
Zij komen met plannen die inspireren en nieuwe trends
in zich dragen. En dat is precies wat het Cultuurfonds
wil: veelbelovende initiatieven een steun in de rug bieden
en zorgen dat talentvolle makers de ruimte krijgen om
zich verder te ontwikkelen. Dat geldt voor zowel cultuur
als natuur. Want ook voor de natuur zijn er vorig jaar
belangrijke projecten ondersteund.
De raad van toezicht heeft in 2023 veel aandacht besteed aan de wijze
waarop het Cultuurfonds de cultuursector kan blijven ondersteunen.
Wij hebben veel ruimte geboden voor een meer proactieve manier vanbesteden: makers actief opzoeken en interesseren om een aanvraag in tedienen. Maar ook door (potentiële) schenkers te informeren over wat het
Cultuurfonds doet en kan.
Het jaar 2023 was ook een jaar met veel interne veranderingen. De raad vantoezicht is daar actief bij betrokken en is op gepaste wijze geïnformeerd
door bestuur en management. Met instemming is de nieuwe locatie voor het
hoofdkantoor en de daarbij horende meer flexibele werkwijze in gebruik
genomen. Ook is de raad betrokken bij het digitaliseringsbeleid en het goedbeheren van de vele data waarover het Cultuurfonds beschikt. De veiligheid
van persoonsgegevens staat daarbij bovenaan en we hebben er als raad veel
vertrouwen in dat dit goed is geborgd.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

BIJLAGE ❷ VERSLAG RAAD VAN TOEZICHT

47

Ook de ontwikkeling van een nieuwe merkidentiteit en huisstijl is met deraad van toezicht besproken. Een belangrijk thema in het najaar was denaamswijziging. We hebben ons ingezet om dit zorgvuldig en met oog voor
ieders positie en belang, goed te laten verlopen.
Gespreksthema’s
De raad van toezicht heeft een ook in 2023 een aantal vaste formele
agendapunten besproken. Dat zijn:
� het jaarverslag en de jaarrekening;� voortgang van meerjarenbeleidsplan 2022-2025;
� financiële kwartaalrapportages;
� ontwikkeling fondsenwerving;� actualiteit rondom de Loterijen en Kansspelen;�v oordracht voor laureaten van de Cultuurfonds Prijs en de Zilveren Anjer.
Daarnaast is de raad van toezicht in gesprek geweest met de bestuurder enmet de leden van het managementteam over de ontwikkelingen binnen
de werkterreinen en de meer strategische vragen die altijd aan de ordezijn. We zijn daarover goed geïnformeerd en hebben onze adviserende en
stimulerende taak goed kunnen vervullen. Ook zijn in 2023 de volgende
onderwerpen besproken:
� proactief investeren in de cultuur- en natuursector;�d iversiteit en inclusie als belangrijke pijler van de strategie
van het Cultuurfonds;
� ( zichtbaar maken van) de impact van door het Cultuurfonds gefinancierde
projecten en initiatieven;� s amenwerkingsverbanden met andere fondsen,
instellingen en overheden;
� cybersecurity;� HR-beleid en het medewerkerstevredenheidsonderzoek;
� beleggingsstrategie
Bijeenkomsten en jaarlijkse zelfevaluatie
De raad van toezicht is in 2023 vijf keer bijeengekomen voor een regulierevergadering: 13 maart, 24 april, 12 juni, 11 september en 11 december. Op 16
januari vond de jaarlijkse zelfevaluatie plaats. De raad van toezicht heeft,
conform de bepalingen in de normen van de Erkenningsregeling, FIN Code
Goed Bestuur en de Governance Code Cultuur, gereflecteerd op het eigen
functioneren.
Pauline Meurs,voorzitter raad van toezicht
5 juni 2024

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

BIJLAGE ❸ NAMEN EN NEVENFUNCTIES RAAD VAN TOEZICHT

48

Namen ennevenfuncties
raad vantoezicht
De raad van toezicht bestaat uit:
Voorzitter:
Pauline Meurs (tweede termijn, benoemd t/m 2026),
emeritus-hoogleraar Bestuur in de Gezondheidszorg Erasmus School of
Health Policy & Management en voormalig wetenschappelijk directeur
Erasmus Centrum voor Zorgbestuur
Vice-voorzitter:
Allard Creyghton (tweede termijn, benoemd t/m 2025),
managing director en senior partner Boston Consulting Group
Portefeuillehouder financiën
Leen Meijaard (tweede termijn, benoemd t/m 2027)
Leden:Nathalie Idsinga (tweede termijn, benoemd t/m 2025),
partner en belastingadviseur Arcagna
Farid Tabarki (tweede termijn, benoemd t/m 2024),
directeur/oprichter Studio Zeitgeist
Lid raad van toezicht namens de provinciale afdelingen:Marieke Schoenmakers (tweede termijn, benoemd t/m 2025),
trajectbegeleider Stichting Vluchteling-Studenten UAF
eigenaar Schoenmakers Management & Advies
Relevante nevenfuncties:
Pauline Meurs
Voorzitter raad van commissarissen Zorgdomein (tot 1 augustus 2023)
Lid raad van advies Zorgdomein (vanaf 1 september 2023)
Lid raad van toezicht Universiteit van Amsterdam (tot 28 augustus 2023)
Buitengewoon raadslid Onderzoeksraad voor Veiligheid (tot 1 september 2023)
Lid algemeen bestuur Vereniging AEGON (tot 1 januari 2024)
Lid raad van toezicht ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten
Lid raad van toezicht Parnassiagroep
Lid bestuur stichting Hulptroepen Alliantie
Namens het Cultuurfonds: lid van de toezichtcommissie van het
Blockbusterfonds

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

BIJLAGE ❸ NAMEN EN NEVENFUNCTIES RAAD VAN TOEZICHT

49

Leen Meijaard
President-commissaris Achmea Investment Management
President-commissaris Anthos Fund and Asset Management
Bestuurslid Dutch Venture Initiative
Commissaris OBAM IM
Lid raad van toezicht Pensioenfonds Detailhandel
Allard Creyghton
Bestuurslid Stichting Young CaptainNathalie Idsinga
Universitair docent aan de Universiteit Amsterdam
Lid van De Commissie Knelpunten van de Nederlandse Orde vanBelastingadviseurs
Farid Tabarki
Lid raad van toezicht Mediamatic
Lid bestuur Turning Point
Lid raad van toezicht Internationaal Theater Amsterdam
Lid raad van commissarissen StadgenootVoorzitter raad van toezicht Stichting Amsterdam 750
Marieke Schoenmakers
Lid Raad van Toezicht Stichting Lezen
Geeke Snijders (t/m 31-12-2023)
Bestuurslid stichting Drents Agrarisch Erfgoed
Relevante nevenfuncties directie en bestuur het Cultuurfonds:
Directie en toezichthouders van het Cultuurfonds houden zich aan
onze bestuurscode, waardoor belangenverstrengeling vermeden wordt.
De bestuurscode staat in Bijlage V.
Cathelijne Broers, statutair directeur-bestuurder (vanaf 1 november 2020)
Onbetaalde nevenfuncties
Aanjager NL 2025
Lid raad van toezicht Amsterdam & Partners
Lid toezichtcommissie Blockbusterfonds
Lid toezichtcommissie Cultuurloket DigitALL
Lid bestuur Keep an Eye Foundation
Voorzitter jury Museumtijdschrift Tentoonstellingsprijs
Voorzitter beoordelingscommissie culturele aanvragen Gemeente
Amsterdam 750
Betaalde nevenfuncties
Vice-voorzitter/lid raad van commissarissen Rabobank Amsterdam
Voorzitters adviescommissies
Adviescommissie Natuur:
Adnan Tekin, voorzitter MBO Raad
Adviescommissie Erfgoed & Monumentenzorg:
Marielle Hendriks, directeur-bestuurder Erfgoedhuis Zuid-Holland
Adviescommissie Geschiedenis en Letteren:
Maria Grever, emeritus-hoogleraar Theorie en Methoden van deGeschiedenis

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

BIJLAGE ❸ NAMEN EN NEVENFUNCTIES RAAD VAN TOEZICHT

50

Adviescommissie Muziek:
Roland Kieft, zelfstandig consultant en interimmanager culturele
instellingen
Adviescommissie Theater, dans en film:
Erik Pals, algemeen directeur Stichting Scapino Ballet Rotterdam
Adviescommissie Beeldende Kunst:
Maite van Dijk, artistiek directeur Museum MORE
Adviescommissie Beurzen:
Judi Mesman, hoogleraar sociale wetenschappen Universiteit Leiden
Adviescommissie Fonds ZOZ:
Lex Bohlmeijer, presentator KRO-NCRV radio

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

51

EEN PRATENDE TAFEL
Muzikale borden, interactief bestek en een
pratende tafel. Het klankdiner Luister, weeten is meer dan een etentje.

Foto: Erwin Budding

DWALEN DOOR KLEUR
Dankzij een bijdrage van het Cultuurfonds
Flevoland is de tentoonstelling 100 colors
no.45 "8760 hours" mogelijk gemaakt.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

BIJLAGE ❹ MET DANK AAN

52

Met dank aan

Ons werk voor cultuur en natuur kunnen we doen dankzij:
Partners

VriendenLoterij
Nederlandse Loterij

Publiek-private
samenwerking

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ministerie van Justitie en Veiligheid
Provincie Drenthe
Provincie Flevoland
Provincie Friesland
Provincie Gelderland
Provincie Groningen
Provincie Limburg
Provincie Noord-Brabant
Provincie Noord-Holland
Provincie Overijssel
Provincie Utrecht
Provincie Zeeland
Provincie Zuid-Holland
Gemeente Amsterdam
Elise Mathilde Fonds
Fonds 21
Nationaal Restauratiefonds
VandenEnde Foundation
VriendenLoterij
VSBfonds
Zabawas

CultuurFondsen
op Naam en groteschenkingen

3 augustus 2004 Fonds
A. en M. Verhoeven Fonds
A3ana Fonds
Aafje Heynis Fonds
Adèle Wickert Fonds
Adri en Greet Bos-de Jong Fonds
Afina de Rue Fonds
Afman/Peeters Fonds
Ahrend Fonds
AIF Fonds
Alida Augusta Fonds
Alida Beekhuis Fonds
Allardina Tack Fonds
Alles van Waarde is Weerloos Fonds
Alon Fonds
Ammerlaan-Beuken Fonds
Amsterdams klein-erfgoed Fonds
Anita Porcelijn Fonds
Ankie Wiegant-Brinkgreve Fonds
Anna H. Toonen Fonds
Anna Isabella Fonds
Annie Langelaar Fonds
Ans Otten-Nypels Fonds

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

BIJLAGE ❹ MET DANK AAN

53

Anthonia Bloembergen Fonds
Appie Baantjer Fonds
Arcadië Fonds
Arine Westerlaken-Schokking Fonds
Attje Jacoba Vixseboxse Fonds
Aurora Fonds
Banning de Jong Fonds
Barbara Eveline Keuning Fonds
Barbas-van der Klaauw Fonds
Bas Hak en Joke Strikwerda Fonds
Ben en Nel Van Bohemen Van der Zwart FondsBensmann- van de Ven
Fonds
Bertien Fonds
Beter Bouw Fonds
Beusmans-Jeurissen Fonds
Blasius Fonds
Blauwe Baan Fonds
Bosker-Dillingh Fonds
Bouwman Boerema Fonds
Bredius Fonds
Breed & Hogenbirk Erfgoedfonds
Breeman Talle Fonds
Brolsma Polling Fonds
Bruinvis Meijer Fonds
Buchter-De Vries Fonds
Burger-Dominicus Fonds
Buziau Geesink Fonds
Carla Dobbelman Fonds
Carla Struycken Fonds
Carolijn Jongsma Fonds
Carolus Magnus Fonds
Catalpa Fonds
Catarina Latina Fonds
Catrien Venverloo Fonds
Chagall Fonds
Charema Fonds voor geschiedenis en kunst
Charles Burney Fonds
Chris Devries Fund for the Arts
Christiaan G. van Anrooij Fonds
Clara Haskil Fonds
Clio Fonds
Co Rosberger Fonds
Cohen - ten Cate Fonds
Constant van Gestel Fonds
Cornelis Fop Smit Fonds
Cornelis Nicolaas Willemse Fonds
Corry Takken Fonds
Crone-Haver Droeze Fonds
Cultuureducatie Fonds
Cultuurfonds Rumpt
D.G. en R.W. van Eck Fonds
D.I.V.A. Fonds
D.I.X. Fonds
D/M Fonds voor goed spreken
Daendels-Mulder Fonds
Dames Tiemersma Fonds
Data-Piet Fonds
De Bander Fonds
De Bijll Nachenius Fonds
De By-van der Heyden Fonds
De Graaf-Drijvers Fonds

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

BIJLAGE ❹ MET DANK AAN

54

De Konink-Walst Fonds
De Waal-Pouwer Fonds
De Zes Bannen van Waterland Fonds
Den Boeft- Van den Dool Fonds
Design Fonds
Dessauvagie/Sauer Fonds
Dick Meys Fonds
Dijkstra-van Doorn Fonds
Dijkstra-Visser Fonds
Dina Altena Fonds
DNB Fonds
Dr Aart A. de Veer Fonds
Drie Broden Fonds
Drs. Henri Roovers Fonds
Dubbel Breed Fonds
E.G. Bakker-Swart Fonds
E.J. Struif Fonds
Echafonds
Edith Oen-Oei Schone Kunsten Fonds
Egbert Kunst Fonds
Egbert van Paridon Fonds
Eggink-den Daas Fonds
Eigenheimer Fonds
Elco Brinkman Fonds
Eleonora van Heusden Fonds
Elisabeth Vermaat Müller Fonds
Els J.M. Horbach Fonds
Emmelot Vis Fonds
Engbertha Loman Fonds
Engelbert van Bevervoorde-Van Heyst Fonds
Erik Beelaerts van Blokland Fonds
Ernest 'Onchi' Cohen Henriquez Fonds
Esdoorn Fonds
Eva Fonds
Eye Opener Fonds
Familie Bac Fonds
Familie Wessel Jansen Fonds
Fanfare St. Jozef Buchten Fonds
Felix en Roelie Fonds
Feteris-Oosterbaan Fonds
Flora Fonds
Folkert en Melle Cooper Fonds
Fonds 40
Fonds 5
Fonds Angela E.
Fonds Charlotte Köhler Prijzen
Fonds De Horsthoek
Fonds De Stam
Fonds De Versterking
Fonds de Visser-Geerling
Fonds Eindbestemming
Fonds Henri Fock
Fonds Hoge-Duin Potje
Fonds Huis de Visscher
Fonds Industrieel Erfgoed
Fonds Jong Talent
Fonds Kamaran Stadsverfraaiing
Fonds Kindercultuurfonds
Fonds Kleinschalige Projecten Natuureducatie
Fonds Kruitlaan
Fonds Kultiveren - jongeren & kunst

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

BIJLAGE ❹ MET DANK AAN

55

Fonds Kunstlicht in de Kunst
Fonds Laboratorio
Fonds Monnier Goudzwaard
Fonds Muziekstudie
Fonds Nationaal Viooltalent
Fonds Onvergetelijk
Fonds Perzik van Onsterfelijkheid
Fonds SpeelplezierFonds voor Architectuur en Bouwkunst
Fonds voor Hedendaagse Muziek
Fonds voor Numismatiek
Fonds Wim Choufour
Fontein Tuynhout Fonds
Frans en Ria van Duren- Blommers Fonds
Frits Versfelt Fonds
FritzvanLeer Fonds
Fundatie Stroekxs van den Broek SchlessFûns Nijlân
Gaakeer Zantboer Fonds
Gansoord Fonds
Geert Mak Fonds
Georgina Fonds
Ger Jansen Fonds
Gerard Hordijk Fonds
Gertrudis Offenberg Fonds
Gezusters Kuipers-Ruurlo Fonds
Ginkgo Fonds
Giusto Fonds
Goei The en Haack Fonds
Grace van Heerewaarden Fonds
Grachtentuinen Fonds
Gusta Bruijn-Koch Fonds
Haagse Bluf Fonds
Haersoltefonds Overijssel
Hagana Juventus Musica Fonds
Hamoen Molenfonds
Han en Rosa Dunk-Samehtini Fonds
Hans Witjens Fonds
Hanzenfonds
Harmen Coops Fledderus Fonds
Harry Wich Fonds
Hausta Donans Fonds
HeBe Fonds
Helena Vrucht Fonds
Hendrik Jan Brouwer Fonds
Hendrika Mourik Fonds
Hendriks Mallee Fonds
Henk Jan van den Berg Fonds
Henk van der Geest Lichtontwerpen Fonds
Henny de Vries Fonds
Henrion Verpoorten Fonds
Henry F. Benkemper Fonds
Henssen-Smitshuijsen Fonds
Herman Krop Fundatie
Het Anker Fonds
Het Elisabeth Fonds
Het Kan Fonds
Het Mijndershuis Fonds
Het Prins Fonds
Het Zilveren Lint Fonds
Honselersdijk Fonds

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

BIJLAGE ❹ MET DANK AAN

56

Hugo van Win Glasfonds
Humanity House Fonds
Hutter-Foekema Fonds
Hybrid House Fonds
Il Flauto Dolce Fonds
Ina van Doormaal Fonds
Ingwersen Bax Fonds
ir J.J. Tuijnenburg Muijs Fonds
IVN Natuureducatie Groene Schoolpleinenfonds
J. en A. Fonds
J.B.C. van den Bergh/Baudet Fonds
J.C. de Boer-Voet Fonds
J.H.O. Montauban-Ballintijn Fonds
J.W. Strengers Frankfort Fonds
Jaap en Eleonora de Kort Fonds
Jaap Heij en Maudy Smith Fonds
Jacob Claij Fonds
Jacob van Zijverden Fonds
Jacoba Fonds
Jacques et Anne Fonds
Jadefonds
Jan de Ruijsscher / Pia Huisman Fonds
Jan en Lenie van Winden-Helderman Fonds
Jan en Tina Huizinga Fonds
Jan Meester Fonds
Jan Steen Fonds
Jan Sturm en Marjan Werts Fonds
Jan van Heel Fonds
Jan van Zeijst-Muziekstudiefonds voor Drenthe en Overijssel
Jan Vogel Fonds
Jan Wieling Fonds
Jan Wolters Fonds
Jawino Fonds
Jeltje Uilenberg-Bokma Fonds
Jenny Vrieling Fonds
Jo Bergacker Fonds
Jo de Groot Fonds
Joep Zeelen Fonds
Joes Meester Fonds
Johan Rasch Fonds
Johan van Vossen Fonds
Johanna Christina Gietema Fonds
Jonge Musici Fonds
JoostTholensFonds
Juncus Porzana Delichon Fonds
K.N. Fonds
Kalshoven/Hopman Fonds
Kannegieter Fonds
Karel van Muijden Fonds
Keep an Eye Fonds
Kees Broos Fonds
Keg-Thate Fonds
Kessler-De Lange FondsKieëszek Fonds
Kijlstra Smid Fonds
Kirchheiner-Galatius Fonds
Klaassen Torbijn Fonds
Klok Korsmit Tacke Fonds
Knecht-Drenth Fonds
Köbo Fonds
Kolnaar-Mulier Fonds

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

BIJLAGE ❹ MET DANK AAN

57

Kouwelaar Popma Fonds
Kracht Fonds
Kuitse Fonds
KunstVerkenningsFonds
KvoCultuurDelft Fonds
L.J.H. Wiskunde Fonds
Laurent en Carla van Vugt Bennebroek Fonds
Leendert van Lier Fonds
Leestekens van het landschap Fonds
Liet Fonds
Lievense Baan Fonds
Lindenweij Fonds
Lisetta Stembor Fonds
Loes van Toorn Fonds
Lotharius Fonds
Louis Lehmann Fonds
Louwe Kooijmans Van der Sluijs Fonds
Ludo Pieters Gastschrijver Fonds
Lydia Vroegindeweij Fonds
Maaike Helena de Gaaij Reisfonds
Madelief Fonds
Madelonia Fonds
Mady Saks Fonds
Madzy van Nagell - Martini Buys Fonds
Magnus-Menko Fonds
Margaretha Catharina Dekker fonds
Margaretha Fonds
Margaretha M. Nieuwdorp-de Bruijn Fonds
Margaretha-Henricus Fonds
Margarethe Petronella Fonds
Margit Widlund Fonds
Maria Antonia van der Elburg-Schuddebeurs Fonds
Maria de Leijer Fonds
Maria van Es Fonds
Marian van der Meer Fonds
Marie Louise Schoenmakers Fonds
Marijke Kruis Fonds
Marijke van Oordt Fonds
Marke van Streukel / Marke van Berkum Fonds
Marta Gnyp Fonds
Marten Orges Fonds
Meens Luyten Janssen Block Fonds
Meester Prikkebeen Fonds
Mehler Fonds
Middelbeek Stortenbeker Fonds
Mikosara Fonds
Mimi Cohen-Trijbits Fonds
Mingus-fonds voor jazz en geïmproviseerde muziek
Molenambacht Fonds
Monumentenfonds 1818
Mosheuvel van Veen Fonds
Mozart/Wagner Fonds
Mr. C.R.C. Wijckerheld Bisdom Fonds
Mr. J.G. Hoogland Fonds
Mr. Jan Willem Baerveldt Fonds
Mr. Laurens Takken Fonds
Mr. R.H.L. Cornelissen Fonds
Mr. W.F. Sikman Fonds
Netty van Doorn Fonds
Niemans-Schootemeijer Fonds
Nijman Biermasz 17 dorpen Fonds

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

BIJLAGE ❹ MET DANK AAN

58

Nomes-Pauli Fonds
Nora Baart Fonds
Norg Fonds
Oene Fonds
Oldenaller Fonds
OpenUp Muziekfonds
Oscar en Ale Fonds
Osieck-Winkelman Fonds
P.M. de Klerk Keramiek Fonds
Pacific Fonds
Palet Fonds
Par Terra Fonds
PARIPAHO Fonds
Patijn-Stroink Fonds
Paul Christiaan van Westering Fonds
Paul en Dienke Wittebol Fonds
Paul Hermann Fonds
Paul van Hoorn Fonds
Pauli Deinum Fonds
Pauline Fonds
Petronella Andriessen Fonds
Pette-Van Greuningen Fonds
Pfältzer-Birnie Fonds
Pi Fonds
PiBor Fonds
Piek den Hartog Fonds
Piet Boxem Fonds
Piet Oudolf Groen in de Buurt Fonds
Pieter Beijer Fonds
Pijlfonds
Piso-Kuperus Waterwerken Fonds
PK Fonds
Plantage Fonds
Polak-van Weel Fonds
Popp-Snijders Bomenfonds
Pos Karemaker Fonds
Prinsenhaven Fonds
Prof.dr. F.E.J. Kruseman Aretz Fonds
Pronk Visser Fonds
Pruijt Prins Beeld en Dansfonds
R.O. van Gennep Fonds
Raphaëlle-Anne Kok-Merlino Fonds
Regato Fonds
Regulus Fonds
Reiman-de Bas Fonds
Reinbert de Leeuw Fonds
René H. van Bokkum Fonds
Restauratiefonds Peter Francis Segaar
Ria Jaarsma Fonds
Rik van Dam Fonds
Robert Persman Fonds
Rodi de Valk Fonds
Roel Sluiter Fonds
Romke Kalma Fonds
Röpcke-Wynia Fonds
Ruarus Bloemkolk Fonds
Rudolf Escher Componisten Fonds
Rudolph en Barbara Hoppenbrouwers Fonds
Sayers Fonds
Scato Gockinga Fonds
Scheltema-Breet Natuurfonds

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

BIJLAGE ❹ MET DANK AAN

59's-Gravenhaags Ondersteuningsfonds voor Boekhandelaren en Uitgevers
Sieger White Fonds
Slingenberg Heymeijer Fonds
Slingsby van Hoven Fonds
Smid-Bijl Fonds
Sonate Fonds
Staargaard-Van Oostrom Meyjes Fonds
Stempels Fonds
Sternsdorff ter Maten Fonds
Steunfonds Stavoren
Straver Fonds
Sweelinck Fonds
Sylvia Brinkman Fonds
Techniek in Bedrijf Fonds
Ted Schutten Fonds
Ten Hagen Fonds
Themafonds Erfgoedvrijwilligers
Theo Quené Fonds
Theo Schoemaker Fonds
Thijs Taconis Fonds
Threes Orri Fonds
Tienkamp-Kuijten Fonds
Tijl Fonds
Tjarda Plevier-van Lier Fonds
Tjerk Jan Buchter Fonds
Tjiook-Liem Fonds
Tom en Ellie Ringelbergfonds
Tony Andreas Fonds
Tosca Trampoli Fonds
Vader Bos Fonds
Van Berkel Fonds
Van Cuijck Fonds
Van der Jagt Zwolsman Fonds
Van der Lee-van Groeningen Fonds
Van der Vossen-Delbrück Fonds
Van Eck-Vollgraff Fonds
Van Enter-Westerman Holstijn Fonds
Van Heek Boekelo Fonds
Van Hoorn-Koster Fonds
Van Lange Fonds
Van Leusen-Harder Fonds
Van Meeuwen Kan Fonds
Van Nieuwpoort van Wolferen Fonds
Van Proosdij-Beckers Fonds
Van Raalten van Klaveren Fonds
Van Weemen Schoppen Fonds
Veerkamp-van Beek Fonds
Vergeet-mij-niet Fonds
Vertaalfonds Europa
Vertaalslagenfonds
Vigo-brug Fonds
Vista Fonds
Wanda van de Riet Fonds
Wassink-Hesp Fonds
Waterlelie Fonds
Watermerk Fonds
Welcker Fonds
Wertheimer Fonds
Wessel Zwartsenberg Fonds
Westenberg-Sorgdrager Fonds
Wijdeveld-Polée Fonds

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

BIJLAGE ❹ MET DANK AAN

60

Wijnand Goppel Fonds
Wilhelmina Alida Fonds
Willem en Roos Derks Fonds
Willem Fontein Fonds
Willem Gehrels Muziek Fonds
Willem van Wolmerum Fonds
Wim Bary Fonds
Wim en Nini H. Fonds
Wim Huijskens en Johanna Boon Fonds
Wim van Kooten Fonds
Wimmen Fonds
W-ISH Fonds
Zanen-Bakker Fonds
Zijfers-de Jong Fonds
ZuGo Fonds
Zusjes Nieuwbeerta Fonds
Zwerver Broersma Fonds

Overigeschenkingen

B.J. van Benthem
Mieneke Braak
Allard Creyghton en Iris Creyghton-Feith
Jeanne Helgers
Friends of Codart Foundation
Sikkens Foundation
Stichting J.B. Scholtenfonds
L'eau pour L'art

Geefkringenen collectief
mecenaat

Jong Mecenaat
Mokums Mecenaat
Grunniger Dieverdoatsie
Geefkring Suriname
Rudy Kousbroek Fonds
Kessler de Lange Fonds
Lente Fonds
Ook krijgt het Cultuurfonds schenkingen van particulieren en stichtingen
die anoniem willen blijven en hebben we meer dan 10.000 donateurs.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

61
DENK ALS EEN IJSBEER
De voorstelling Expeditie Koude Kermis
laat kinderen op speelse wijze nadenken
over de klimaat- en vluchtelingencrisis.

Foto: Reinier RVDA

Foto: Angeniet Berkens

MODE STIPENDIUM
Modeontwerper Mohamed
Benchellal ontving het
Cultuurfonds Mode
Stipendium 2023.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

BIJLAGE ❺ OVERIG

62

OverigOnze stakeholders
Het Cultuurfonds heeft een goede relatie met haar stakeholders. Dit zijn:
Loterijen, schenkers, donateurs en testateurs
De VriendenLoterij en Nederlandse Loterij, schenkers (particulieren,stichtingen, verenigingen en bedrijven), fonds op naam-instellers,donateurs, testateurs, collega-fondsen en overheden;
Onafhankelijke experts die merendeels onbetaald hun tijd en kennis
inzetten in bestuurs- of adviesorganen van het Cultuurfonds;
Initiatiefnemers
Dit zijn degenen die de culturele projecten ontwikkelen waaraan het
Cultuurfonds kan bijdragen. Maar ook de toptalenten die in aanmerking
komen voor een beurs in het buitenland en de laureaten van de diverse
prijzen en onderscheidingen van het Cultuurfonds;
Intermediairs
Externe intermediairs, zoals de notaris, estate planner, fiscalist, private
banker, filantropieadviseur. Zij wijzen anderen in hun netwerk op demogelijkheden om te schenken of na te laten aan cultuur en natuur via het
Cultuurfonds;
Partners
Het Cultuurfonds werkt samen met diverse partners, zoals
vermogensfondsen en fondsenwervende instellingen als debrancheorganisaties die binnen de filantropiesector actief zijn, zoals
Goede Doelen Nederland en de FIN. Ook samenwerkingsverbanden zoals
Cultuurloket DigitALL en het Blockbusterfonds vallen hieronder.

Regels voor
goed bestuur

Het Cultuurfonds maakt onderscheid tussen toezichthoudende, bestuurlijke
en uitvoerende taken en voldoet daarbij aan de regels voor goed bestuur diezijn vastgelegd in:�D e Erkenningsregeling voor goede doelen die wordt getoetst door
het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF);
�F IN Code Goed Bestuur van de FIN, branchevereniging van fondsen
en foundations.
�D e interne bestuurscode van het Cultuurfonds die zittingstermijnen,
bevoegdheden, rechten en plichten vermeldt van leden van de raad vantoezicht, provinciale afdelingsbesturen en adviescommissies. Hierin staat
onder meer dat zij geen beloning ontvangen voor werkzaamheden die ze in
dit kader verrichten. Indien gewenst kunnen onkosten wel worden vergoed.
�G overnance Code Cultuur 2019. Bestuurders en toezichthouders zijn
onafhankelijk en handelen integer. Zij zijn alert op belangenverstrengeling,vermijden ongewenste belangenverstrengeling en gaan op een
transparante en zorgvuldige wijze om met tegenstrijdige belangen.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

BIJLAGE ❺ OVERIG
Gedragscodes
en richtlijnen

63

Als fondsenwervende organisatie heeft het Cultuurfonds de culturele anbistatus en houdt zich bij wervingsactiviteiten aan de volgende richtlijnen en
gedragscodes:
Richtlijnen Centraal Bureau Fondsenwerving
Het Cultuurfonds heeft de CBF-Erkenning omdat het ruimschoots voldoet
aan de criteria die het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF) stelt bij
werving en besteding van fondsen.
Gedragscode straat- en huis-aan-huiswerving
Het Cultuurfonds volgt deze gedragscode van de brancheorganisatie
Vereniging Direct Dialogue Donateurwervers Nederland (DDDN).
Gedragscode fondsenwerving
Het Cultuurfonds verstrekt geen gegevens over donateurs, relaties en
begunstigden aan derden.
Integriteitsbeleid
Integer handelen, respect en vertrouwen liggen aan de basis van ons werk.
Sinds 2020 is onze nieuwe Gedragscode Integriteit van kracht. Deze code
vormde de basis voor verdere gesprekken over integriteit met medewerkers,
vrijwilligers en andere betrokkenen bij het Cultuurfonds. Het Cultuurfonds
hecht grote waarde aan het intern bespreekbaar maken en houden van
integriteitsvraagstukken. Het Cultuurfonds heeft een interne gedragscodedie geldt voor iedereen die voor en namens het Cultuurfonds werkt, dusonze medewerkers in loondienst, freelance medewerkers, stagiaires, deprovinciale medewerkers en de bestuurs- en commissieleden.

Privacystatement

HET CULTUURFONDS 

Het Cultuurfonds vindt de bescherming van persoonlijke van relaties en debezoekers van de website essentieel. Persoonsgegevens worden daarom met
de grootst mogelijke zorgvuldigheid behandeld en beveiligd. Wij houden
ons in alle gevallen aan de eisen die zijn gesteld in de Algemene Verordening
Gegevensbescherming (AVG).

JAARVERSLAG 2023

64

Foto: Lars van den Brink

HOE MUZIEK VERBINDT
Door een bijdrage uit het CultuurFonds op
naam van Carla van Vugt kon trompettist
Floris Onstwedder studeren aan het
conservatorium in Zürich.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

65

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

jaarrekening①⓪
HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

66

Balans na voorstel resultaatverdeling
BEDRAGEN IN €Activa31/12/2023

31/12/2022

Materiële vaste activa

448.6851424.679

Vastgoedbeleggingen

4.625.000

24.375.000

Financiële vaste activa

37.038.766

336.376.032

42.112.451

41.175.711

Vorderingen en overlopende activa

12.292.283

412.774.884

Effecten

319.295.791

5289.548.633

Liquide middelen

52.017.184

653.308.769

383.605.258

355.632.286

Totaal425.717.709

396.807.997

Passiva

31/12/2023

31/12/2022

Reserves en fondsen- reserves
bestemmingsreserves

118.184.769

7.1

115.710.867

herwaarderingsreserve2.636.138

7.2

2.386.138

120.820.907

118.097.005- fondsen
bestemmingsfondsen

248.011.198

7.3

368.832.105

226.150.691
344.247.696

Langlopende schulden

1.200.0008850.000

Kortlopende schulden

55.685.604

951.710.301

Totaal425.717.709

HET CULTUURFONDS 

396.807.997

JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

67

Staat van baten en lasten
BEDRAGEN IN €Werkelijk
2023

Begroting2023

Werkelijk
2022

22.000.000
16.500.000
3.000.000
1.000.000
42.500.000
42.500.000

27.370.355
25.681.306
6.288.475
3.715.212
61.43763.116.785
6.070
63.122.855

Wervingskosten
Kosten beheer en administratie
Som van de lasten

11.460.603
17.446.459
7.754.696
3.708.294
466.9515.769.691
4.822.598
1.021.875
52.451.167 20
4.264.183 21
1.104.722 2157.820.072

42.554.000
3.973.000
1.088.000
47.615.000

10.394.738
16.188.419
7.245.994
2.496.103
1.180.081
3.008.216
4.829.267
870.000
46.212.818
3.977.832
1.299.505
51.490.155

Saldo voor financiële baten en lasten
Saldo financiële baten en lasten
Saldo van baten en lasten-6.291.193
30.875.602 22
24.584.409-5.115.000
10.950.000
5.835.000

11.632.700-50.503.334-38.870.634

Baten:
Baten van loterijorganisaties
Baten van particulieren
Baten van subsidies van overheden
Baten van andere organisaties zonder winststreven
Baten van bedrijven
Som van de geworven baten
Overige baten
Som der baten
Lasten:Besteed aan doelstellingen
Cluster I: Geschiedenis, letteren en beeldende kunst
Cluster II: Podiumkunsten muziek en theater
Cluster III: Monumentenzorg en natuurbehoud
Wetenschap
Buurtcultuur
Cultuurloket DigitALL
European Cultural Foundation
Prins Bernhard Cultuurfonds Caribisch Gebied

Bestemming saldo van baten en lasten:
Toevoeging/onttrekking aan Bestemmingsfondsen
toevoeging aan/uit Herwaarderingsreserve
toevoeging/onttrekking aan Bestemmingsreserves

25.118.769
17.768.757
3.921.952
3.532.919
1.186.482
51.528.879
51.528.879

32.240.592
250.000-7.906.183
24.584.409

14
15
16
17
18
19

-15.801.367-25.000-23.044.267-38.870.634

De toevoeging van het resultaat aan en andere mutaties in de Reserves en
fondsen worden toegelicht in punt 7 van de Toelichting op de Balans.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

68

Kasstroomoverzicht
BEDRAGEN IN €
2023

2022

Saldo van baten en lasten:

24.584.409-38.870.634

Aanpassing voor:
Afschrijvingen
Herwaardering vastgoedbeleggingen
Ongerealiseerde beleggingsresultaten
Mutatie in vorderingen
Mutatie in kortlopende schulden
Mutatie in langlopende schulden *140.033-250.000-18.519.216
482.601
3.975.303
350.000

87.11425.00054.615.964-451.188
2.011.361-55.000

Kasstroom uit bedrijfsoperaties

10.763.130

17.362.617

Kasstroom uit operationele activiteiten

10.763.130

17.362.617

Investeringen in materiële vaste activa
Desinvesteringen in materiële vaste activa
Mutatie in financiële vaste activa
Verkopen van beleggingen
Aankopen van beleggingen
Mutatie in beleggingsrekeningen-168.676
4.637-662.734
120.604.163-129.213.732-2.618.373-411.908
12.844-2.024.195
26.750.082-41.163.115
4.553.105

Kasstroom uit investeringsactiviteiten-12.054.715-12.283.187

Netto-kasstroom-1.291.585

5.079.430

Beginstand liquide middelen
Eindstand liquide middelen

53.308.769
52.017.184

48.229.339
53.308.769

Mutatie liquide middelen-1.291.585

5.079.430

Het Cultuurfonds houdt een liquiditeitspositie aan afgestemd op de
hoogte en het verloop van de kortlopende schulden en vorderingen.
Daarbij wordt rekening gehouden met de werkwijze dat in een jaar
ontvangen loterijgelden pas in het daaropvolgende jaar worden besteed.
* De langlopende schulden zien toe op het deel van de kortlopende schulden(toekenningen) met een looptijd langer dan één jaar, waarbij de mutatie vanwege het operationele karakter van deze post is gepresenteerd onder dekasstroom uit bedrijfsoperaties.

				HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING
Toelichting
behorende bij
de jaarrekening

69

Algemeen
Stichting het Cultuurfonds, ('de stichting'), gevestigd te Da Costakade 102 in
Amsterdam, is een stichting en is ingeschreven in het handelsregister
onder nummer 41197850. Op 7 november 2023 is een naamswijziging
toegepast voor de stichting. De naam van de stichting is sindsdien
gewijzigd van 'Stichting Prins Bernhard Cultuurfonds' naar 'Stichting
het Cultuurfonds'. De stichting stelt zich ten doel zonder winstoogmerk
cultuur, natuur en wetenschap in nationaal en internationaal verband
te bevorderen. Dit doel wil zij bereiken door middelen te werven voor,
te besteden aan en beschikbaar te stellen voor activiteiten binnen degenoemde werkterreinen. De jaarrekening is opgesteld conform deRichtlijn voor de Jaarverslaggeving 650 Fondsenwervende Organisaties.
Het doel van deze jaarrekening is het verschaffen van inzicht in de
inkomsten en bestedingen, en in de financiële positie van Stichting het
Cultuurfonds.
Verslaggevingsperiode
Deze jaarrekening is opgesteld uitgaande van een verslagperiode van een
jaar. Het boekjaar valt samen met het kalenderjaar.
Continuïteit
Deze jaarrekening is opgesteld uitgaande van decontinuïteitsveronderstelling.
Grondslagen van waardering van activa en passiva en deresultaatbepaling - Algemeen
Activa en passiva worden tegen historische kostprijs opgenomen, tenzij
anders vermeld in de verdere grondslagen. Een actief wordt in de balansverwerkt wanneer het waarschijnlijk is dat dat de toekomstige economische
voordelen naar de stichting zullen toevloeien en het actief een kostprijs of
een waarde heeft waarvan de omvang betrouwbaar kan worden vastgesteld.
Activa die hier niet aan voldoen worden niet in de balans verwerkt, maar
worden aangemerkt als niet in de balans opgenomen activa.
Een verplichting wordt in de balans verwerkt wanneer het waarschijnlijk
is dat de afwikkeling daarvan gepaard zal gaan met een uitstroom van
middelen die economische voordelen in zich bergen en de omvang van het
bedrag waartegen de afwikkeling zal plaatsvinden op betrouwbare wijze
kan worden vastgesteld. Onder verplichtingen worden mede voorzieningen
begrepen. Verplichtingen die hier niet aan voldoen worden niet in de balans
opgenomen, maar worden verantwoord als niet in de balans opgenomen
verplichtingen. Een in de balans opgenomen actief of verplichting blijft
op de balans opgenomen als een transactie niet leidt tot een belangrijkeverandering in de economische realiteit met betrekking tot het actief ofde verplichting. Dergelijke transacties geven evenmin aanleiding tot hetverantwoorden van resultaten. Bij de beoordeling of er sprake is van een
belangrijke verandering in de economische realiteit wordt uitgegaan vande economische voordelen en risico's die zich naar alle waarschijnlijkheid
in de praktijk zullen voordoen en niet op basis van voordelen en risico's
waarvan redelijkerwijze niet te verwachten is dat zij zich zullen voordoen.
Een actief of verplichting wordt niet langer in de balans opgenomen indien
een transactie ertoe leidt dat alle of nagenoeg alle rechten op economische
voordelen en alle of nagenoeg alle risico's met betrekking tot het actiefof de verplichting aan een derde zijn overgedragen. De resultaten van
de transactie worden in dat geval direct in de staat van baten en lasten
opgenomen, rekening houdend met eventuele voorzieningen die dienen teworden getroffen in samenhang met de transactie.
Indien de weergave van de economische realiteit ertoe leidt dat het
opnemen van activa waarvan de rechtspersoon niet het juridisch eigendom
bezit, wordt dit feit vermeld.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

70

Baten worden in de staat van baten en lasten opgenomen wanneer een
vermeerdering van het economisch potentieel, samenhangend met een
vermeerdering van een actief of een vermindering van een verplichting,heeft plaatsgevonden waarvan de omvang betrouwbaar kan worden
vastgesteld. Lasten worden verwerkt wanneer een vermindering van het
economisch potentieel, samenhangend met een vermindering van een actiefof een vermeerdering van een verplichting, heeft plaatsgevonden waarvande omvang betrouwbaar kan worden vastgesteld. De baten en lasten worden
toegerekend aan de periode waarop zij betrekking hebben.
Presentatie- en functionele valuta
De jaarrekening wordt gepresenteerd in euro, wat tevens de functionele
valuta is van de stichting.
Gebruik van schattingen
De opstelling van de jaarrekening vereist dat het management oordelen
vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op
de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa
en verplichtingen, en van baten en lasten. De daadwerkelijke uitkomsten
kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggendeveronderstellingen worden voortdurend beoordeeld.
Herzieningen van schattingen worden opgenomen in de periode waarinde schatting wordt herzien en in toekomstige perioden waarvoor deherziening gevolgen heeft. Drie waarderingsgrondslagen zijn naar demening van het management het meest kritisch voor het weergeven van definanciële positie en vereisen schattingen en veronderstellingen:* waardering van vastgoedbeleggingen: schatting op basis van recente
taxatie of markttechnische update* verantwoording baten uit nalatenschappen: op basis van ontvangenvoorschotten, de akte van verdeling danwel de rekening en
verantwoording
Materiële vaste activa
Materiële vaste activa worden in de balans verwerkt indien het waarschijnlijk
is dat de toekomstige prestatie-eenheden met betrekking tot dat actief
zullen toekomen aan de stichting en de kosten van het actief betrouwbaar
kunnen worden vastgesteld. De materiële vaste activa worden gewaardeerd
tegen de kostprijs, verminderd met de cumulatieve afschrijvingen en
bijzondere waardeverminderingen. De afschrijvingen worden berekend
als een percentage over de aanschafprijs volgens de lineaire methode op
basis van de economische levensduur, rekening houdend met de eventuele
restwaarde van de individuele activa. Afschrijving start op het moment dat
het actief beschikbaar is voor het beoogde gebruik en wordt beëindigd bij
buitengebruikstelling of bij afstoting. Buiten gebruik gestelde activa worden
gewaardeerd tegen boekwaarde of lagere opbrengstwaarde.
De volgende afschrijvingspercentages worden gehanteerd:		
2023 
� Verbouwingen
10% � Inventaris & Inrichting
20%
� Automatisering:� Computerhardware en ontwikkelingskosten
33% � Computersoftware
50% � Telefonie
50%

2022
10%
20%
33%
50%
50%

Bijzondere waardevermindering van vaste activa
Voor materiële vaste activa wordt op iedere balansdatum beoordeeldof er aanwijzingen zijn dat deze activa onderhevig zijn aan bijzondere
waardeverminderingen. Als dergelijke indicaties aanwezig zijn, wordt derealiseerbare waarde van het actief geschat.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

71

De realiseerbare waarde is de hoogste van de bedrijfswaarde en deopbrengstwaarde. Als het niet mogelijk is de realiseerbare waarde teschatten voor een individueel actief, wordt de realiseerbare waarde bepaald
van de kasstroomgenererende eenheid waartoe het actief behoort.
Wanneer de boekwaarde van een actief (of een kasstroomgenererende
eenheid) hoger is dan de realiseerbare waarde, wordt een bijzonder
waardeverminderingsverlies verantwoord voor het verschil tussen deboekwaarde en de realiseerbare waarde. Indien sprake is van een bijzonder
waardeverminderingsverlies van een kasstroomgenererende eenheid,
wordt het verlies toegerekend aan de andere activa van de eenheid naar
rato van hun boekwaarden.
Verder wordt op iedere balansdatum beoordeeld of er enig indicatie is dat
een in eerdere jaren verantwoord bijzonder waardeverminderingsverlies isverminderd. Als een dergelijke indicatie aanwezig is, wordt de realiseerbare
waarde van het betreffende actief (of kasstroomgenererende eenheid)
geschat.
Terugneming van een eerder verantwoord bijzonder
waarderverminderingsverlies vindt alleen plaats als sprake is van
een wijziging van de gehanteerde schattingen bij het bepalen van derealiseerbare waarde sinds de verantwoording van het laatste bijzonder
waardeverminderingsverlies. In dat geval wordt de boek-waarde van het
actief (of kasstroomgenererende eenheid) opgehoogd tot de geschatte
realiseerbare waarde, maar niet hoger dan de boekwaarde die bepaald
zou zijn (na afschrijvingen) als in voorgaande jaren geen bijzonder
waardeverminderingsverlies voor het actief (of kasstroomgenererende
eenheid) zou zijn verantwoord.
Vervreemding van vaste activa
Voor verkoop beschikbare vaste activa worden gewaardeerd tegenboekwaarde of lagere opbrengstwaarde.
Vastgoedbeleggingen
Vastgoedbeleggingen zijn onroerende zaken die worden aangehouden om
huuropbrengsten en/of waardestijgingen te realiseren, en niet voor:
� eigen gebruik;� aanbouw of ontwikkeling ten behoeve van derden; of� verkoop als onderdeel van de gewone bedrijfsuitoefening
De eerste waardering van vastgoedbeleggingen is tegen deverkrijgingsprijs. De verkrijgingsprijs omvat de koopsom en alle direct toe
te rekenen uitgaven zoals juridische advieskosten, overdrachtsbelastingen andere transactiekosten. De uitgaven na eerste verwerking van een
vastgoedbelegging worden geactiveerd als het waarschijnlijk is dat deuitgaven zullen leiden tot een toename van de verwachte economische
voordelen. Alle overige uitgaven worden verantwoord als kosten in de staat
van baten en lasten in de periode dat ze zich voordoen.
Vastgoedbeleggingen worden na eerste waardering gewaardeerd regenreële waarde. Winsten of verliezen die ontstaan door een wijziging
in de reële waarde van de vastgoedbelegging worden verantwoord inde staat van baten en lasten van de periode waarin de wijziging zichvoordoet. Daarnaast wordt ten laste van het resultaat boekjaar een
herwaarderingsreserve gevormd.
De herwaarderingsreserve is gelijk aan het verschil tussen de boekwaarde
van de verkrijgingsprijs en de reële waarde. De daarbij gebruikte
verkrijgingsprijs is de initiële verkrijgingsprijs zonder rekening te houden
met afschrijvingen of bijzondere waardeverminderingen.
De reële waarde wordt bepaald als meest waarschijnlijke prijs die
redelijkerwijs op de markt op balansdatum te verkrijgen is en is tot standgekomen aan de hand van courante prijzen op een actieve markt.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

72

Een vastgoedbelegging wordt niet langer geactiveerd in geval van afstotingof permanente buitengebruik-stelling, en bij buitengebruikstelling indien
geen toekomstige economische voordelen meer worden verwacht. Op devastgoedbeleggingen wordt niet afgeschreven.
Financiële instrumenten
Financiële instrumenten omvatten investeringen in aandelenen obligaties, verstrekte leningen, vorderingen, geldmiddelen,
verplichtingen aan leveranciers, toegezegde maar nog niet opgevraagde
bestedingen en overige te betalen posten.
Financiële activa en financiële verplichtingen worden in de balans
opgenomen op het moment dat contractuele rechten of verplichtingen
ten aanzien van dat instrument ontstaan.
Een financieel instrument wordt niet langer in de balans opgenomen
indien een transactie ertoe leidt dat alle of nagenoeg alle rechten op
economische voordelen en alle of nagenoeg alle risico's met betrekking
tot de positie aan een derde zijn overgedragen.
Financiële instrumenten (en afzonderlijke componenten vanfinanciële instrumenten) worden in de jaarrekening gepresenteerd inovereenstemming met de economische realiteit van de contractuele
bepalingen. Presentatie vindt plaats op basis van afzonderlijke
componenten van financiële instrumenten als financieel actief,
financiële verplichting of als eigen vermogen.
Financiële instrumenten worden bij de eerste opname verwerkt tegende reële waarde. Indien instrumenten niet zijn gewaardeerd tegen reële
waarde met verwerking van waardeveranderingen in de staat van baten
en lasten, maken eventuele direct toerekenbare transactiekosten deel uit
van de eerste waardering.
Na eerste opname worden financiële instrumenten op de hierna
beschreven manier gewaardeerd.
� financiële vaste activa
De financiële vaste activa worden gewaardeerd tegen degeamortiseerde kostprijs op basis van de effectieve rentemethode,verminderd met bijzondere waardeverminderingsverliezen.
� overige vorderingen
De overige vorderingen worden gewaardeerd tegen degeamortiseerde kostprijs op basis van de effectieve rentemethode,verminderd met bijzondere waardeverminderingsverliezen. De
effectieve rente is nihil; hierdoor is de geamortiseerde kostprijs
gelijk aan de nominale waarde.
� aandelen en obligaties
Aandelen en obligaties die onderdeel uitmaken van deeffectenportefeuille, worden gewaardeerd tegen reële waarde,
zijnde de beurswaarde. Wijzigingen in die reële waarde worden
verantwoord in de staat van baten en lasten.
� vastgoed
De reële waarde van TKPI European Real Estate Fund (TREF) wordt
door de beheerder van het beleggingsfonds, zijnde AAM, vastgesteld
op basis van de waardering door de onderliggende vastgoedfondsen.
De onderliggende vastgoedfondsen stellen een onafhankelijke
externe partij aan voor de waardering van het vastgoed in
portefeuille. Het vastgoed in de onderliggende vastgoedfondsen
wordt door deze partij tenminste 1 keer per jaar getaxeerd.
De waardering voor de stichting geschiedt in de jaarrekening op

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

73

basis van het aandeel van de stichting in het eigen vermogen van het
beleggingsfonds ('Net Asset Value'). De stichting kijkt tevens, op basis
van de informatie in de jaarrekening, namelijk 'door het fonds heen' om
tot de waardering en classificatie te komen in de eigen jaarrekening.
� afgeleide financiële instrumenten
Binnen enkele van de beleggingsfondsen waarin de stichting belegt,zijn derivaten opgenomen ter afdekking van rente-, valuta-, enkredietrisico's. Deze derivaten worden gewaardeerd tegen reële
waarde met waardemutaties via de staat van baten en lasten. Dereële waarde wordt door het beleggingsfonds bepaald op basis vanbeurswaarde danwel gangbare waarderingsmodellen.
� bijzondere waardeverminderingen financiële activa
Een financieel actief dat niet wordt gewaardeerd tegen (1) reële
waarde met waardewijzigingen in de staat van baten en lasten of (2)geamortiseerde kostprijs of lagere marktwaarde, wordt op iedereverslagdatum beoordeeld om te bepalen of er objectieve aanwijzingen
bestaan dat het actief een bijzondere waardevermindering heeft
ondergaan. Een financieel actief wordt geacht onderhevig te zijn
aan een bijzondere waardevermindering indien er objectieve
aanwijzingen zijn dat na de eerste opname van het actief zich een
gebeurtenis heeft voorgedaan die een negatief effect heeft op deverwachte toekomstige kasstromen van dat actief en waarvan een
betrouwbare schatting kan worden gemaakt.
Objectieve aanwijzingen dat financiële activa onderhevig zijn aan
een bijzondere waardevermindering omvatten financiële problemen
van de rechtspersoon of de schuldenaar die het instrument
heeft uitgegeven, contractbreuk zoals het niet nakomen vanbetalingsverplichtingen en/of achterstallige betalingen met betrekking
tot rente of aflossingen, herstructurering van een aan de stichting
toekomend bedrag onder voorwaarden die de stichting anders niet
zou hebben overwogen, aanwijzingen dat een debiteur of emittent
failliet zal gaan of waarschijnlijk tot een financiële reorganisatie
zal overgaan, en het verdwijnen van een actieve markt voor een
bepaald effect. Daarnaast worden subjectieve indicatoren samen met
objectieve aanwijzingen voor bijzondere waardeverminderingen
overwogen. Voorbeelden hiervan zijn het wegvallen van actieve
markten in het geval van financiële activa met een beursnotering,een verlaging van de kredietwaardigheid van de andere partij zijndede rechtspersoon of schuldenaar van het uitgegeven instrument ofeen daling van de reële waarde van een financieel actief beneden de
kostprijs of geamortiseerde kostprijs.
Aanwijzingen voor bijzondere waardeverminderingen vanvorderingen en beleggingen die door de stichting worden
gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs worden op het niveau
van specifieke activa in aanmerking genomen. Van afzonderlijke
belangrijke vorderingen en beleggingen wordt beoordeeld of deze
individueel onderhevig zijn aan bijzondere waardevermindering.
Een bijzonder waardeverminderingsverlies met betrekking tot
een tegen geamortiseerde kostprijs gewaardeerd financieel actief
wordt bepaald als het verschil tussen de boekwaarde en de contante
waarde van de verwachte toekomstige kasstromen, gedisconteerd
tegen de oorspronkelijke effectieve rente van het actief. Bijzondere
waardeverminderingsverliezen worden opgenomen in de staat vanbaten en lasten. Rente op het aan een bijzondere waardevermindering
onderhevige actief blijft verantwoord worden via oprenting van het
actief met de oorspronkelijke effectieve rente van het actief.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

74

Bijzondere waardeverminderingsverliezen onder de (geamortiseerde)
kostprijs van de beleggingen in effecten die tegen reële waarde worden
gewaardeerd, met verwerking van waardewijzigingen in het eigen
vermogen, worden direct ten laste van de staat van baten en lasten
verantwoord.
Als in een latere periode de waarde van het actief, onderhevig aan
een bijzondere waardevermindering, stijgt en het herstel objectief inverband kan worden gebracht met een gebeurtenis die plaatsvond na
de opname van het bijzondere waardeverminderingsverlies, wordt het
bedrag uit hoofde van het herstel (tot maximaal de oorspronkelijke
kostprijs) opgenomen in de staat van baten en lasten.
� saldering van financiële instrumenten
Een financieel actief en een financiële verplichting worden gesaldeerd
als de stichting beschikt over een deugdelijk juridisch instrumentom het financiële actief en de financiële verplichting gesaldeerd af tewikkelen en de stichting het stellige voornemen heeft om het saldo alszodanig netto of simultaan af te wikkelen.
Als sprake is van een overdracht van een financieel actief dat niet voor
verwijdering uit de balans in aanmerking komt, wordt het overgedragenactief en de daarmee samenhangende verplichting niet gesaldeerd.
� reële waarde
De reële waarde van in de balans opgenomen financiële instrumenten
verantwoord onder Financiële vaste activa, vorderingen en
overlopende activa, liquide middelen, langlopende en kortlopende
schulden benadert de boekwaarde daarvan. De reële waarde vande overige in de balans verantwoorde financiële instrumenten
verantwoord onder effecten zijn opgenomen tegen reële waarde. In
de grondslagen is onder Financiële instrumenten uiteengezet hoe dereële waarde wordt bepaald.
� Indirecte opbrengsten uit beleggingen
Deze bestaan uit gerealiseerde en ongerealiseerde
waardeveranderingen. Gerealiseerde waardeveranderingen worden
bepaald aan de hand van het verschil tussen de netto-opbrengst en
de reële waarde aan het begin van het boekjaar. Ongerealiseerde
waardeveranderingen worden bepaald door op de marktwaarde
ultimo boekjaar de (gemiddelde) kostprijs (inclusief aankoopkosten) in
mindering te brengen.
Transacties in vreemde valuta
Transactie luidend in vreemde valuta's worden in euro's omgerekend
tegen de geldende wisselkoers op de transactiedatum. In vreemde valuta's
luidende monetaire activa en verplichtingen worden per balansdatum in
euro's omgerekend tegen de op die datum geldende wisselkoers.
Het Cultuurfonds heeft als beleid om het valutarisico van effecten
aangehouden in vreemde valuta af te dekken.
Liquide middelen
Liquide middelen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Indien
liquide middelen niet ter vrije beschikking staan, wordt hiermee rekening
gehouden bij de waardering. In vreemde valuta luidende liquide middelen
worden per balansdatum in de functionele valuta omgerekend tegende op die datum geldende wisselkoers. Verwezen wordt verder naar deprijsgrondslagen voor vreemde valuta.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

75

Eigen vermogen
� Herwaarderingsreserve
Waardevermeerderingen van activa die worden gewaardeerd tegenactuele waarde worden opgenomen in de herwaarderingsreserve.
Uitzondering hierop vormen financiële instrumenten en andere
beleggingen die worden gewaardeerd tegen actuele waarde.
Waardevermeerderingen van die activa worden onmiddellijk
in het resultaat verwerkt. Daarnaast wordt voor die activa een
herwaarderingsreserve gevormd ten laste van de overige reserves als
geen sprake is van frequente marktnoteringen.
De herwaarderingsreserve wordt gevormd per individueel actief
en is niet hoger dan het verschil tussen de boekwaarde op basis
van historische kostprijs en de boekwaarde op basis van actuele
waarde. De herwaarderingsreserve wordt verminderd met degerealiseerde herwaardering (verband houdend met systematischeafschrijvingen van het actief). Op de herwaarderingsreserve wordt
waardeverminderingen van het betreffende actief, niet zijnde
systematische afschrijvingen, in mindering gebracht.
Als een actief wordt vervreemd, valt een eventueel aanwezige
herwaarderingsreserve met betrekking tot dat actief vrij ten gunste
van de overige reserves.
Langlopende en kortlopende schulden
De langlopende en kortlopende schulden zijn opgenomen tegen degeamortiseerde kostprijs op basis van de effectieve-rentemethode. De
effectieve rente wordt direct in de staat van baten en lasten verwerkt.
De aflossingsverplichtingen voor het komend jaar van de langlopende
schulden worden opgenomen onder kortlopende schulden.
Schenkingen
Schenkingen worden als baten verantwoord in het jaar van ontvangstof bij eerdere schriftelijke toezegging. Toezeggingen voor meerdere
jaren worden in het jaar van toezegging verantwoord indien detoezegging wordt gedaan ten gunste van een door de schenker ingesteld
CultuurFonds op Naam en aan de toezegging een door de fiscus
geaccepteerde overeenkomst ten grondslag ligt. In geval de looptijd van deovereenkomsten voor onbepaalde tijd is, wordt hierbij een looptijd van 5
jaar aangehouden.
Nalatenschappen
Nalatenschappen worden als baten verantwoord door het moment
van ontvangst van de 'Akte van verdeling' dan wel 'Rekening en
Verantwoording' te hanteren als moment van de verwerking van deopbrengsten uit nalatenschappen. Alleen indien de akte van verdeling of derekening en verantwoording voor balansdatum is ontvangen, wordt de bate
uit de nalatenschap in het verslagjaar verwerkt. Voorlopige uitbetalingen
in de vorm van voorschotten worden in het boekjaar van ontvangst
als baten uit nalatenschappen verantwoord. Bij de waardering vannalatenschappen moet rekening worden gehouden met eventuele rechten
van vruchtgebruik. Zoals opgenomen in de RJ650 wordt het vruchtgebruikgeactiveerd voor zover wordt voldaan aan de activeringscriteria.
Subsidies van overheden
Subsidies die door de verstrekker afhankelijk zijn gesteld van
projecttoekenningen worden ten gunste van de staat van baten en lasten
gebracht in het jaar dat de betreffende bestedingen zijn toegezegd.
De overige subsidies worden verwerkt als bate in het jaar waarvoor desubsidiegever deze bestemd heeft.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

76

Rentebaten en soortgelijke opbrengsten
Rentebaten worden verantwoord in de periode waartoe zij behoren,rekening houdend met de effectieve rentevoet van de desbetreffende
actiefpost.
Huuropbrengsten uit vastgoedbeleggingen worden lineair in destaat van baten en lasten opgenomen op basis van de duur van dehuurovereenkomst. Vergoedingen ter stimulering van het sluiten van huurovereenkomsten worden als integraal deel van de totale huuropbrengst
verwerkt.
Besteed aan doelstellingen
De bestedingen worden als last verantwoord in het jaar waarin het besluit
tot toekenning schriftelijk aan de aanvrager is medegedeeld.
Personeelsbeloningen
De beloningen van het personeel worden als last in de staat van baten enlasten verantwoord in de periode waarin de arbeidsprestatie wordt verricht
en, voor zover nog niet uitbetaald, als verplichting op de balans opgenomen.
Als de reeds betaalde bedragen de verschuldigde beloningen overtreffen,
wordt het meerdere opgenomen als een overlopend actief voor zover ersprake zal zijn van terugbetaling door het personeel of van verrekening met
toekomstige betalingen door de stichting.
Voor de beloningen met opbouw van rechten (bijvoorbeeld vakantie,
ADV, pensioen) worden de verwachte lasten gedurende het dienstverband
in aanmerking genomen. Ontvangen bijdragen voortvloeiend uit
levensloopregelingen worden in aanmerking genomen in de periode
waarover deze bijdragen zijn verschuldigd. Toevoegingen aan en vrijval van
verplichtingen worden ten laste respectievelijk ten gunste van de staten vanbaten en lasten gebracht. Indien een beloning wordt betaald, waarbij geen
rechten worden opgebouwd worden de verwachte lasten verantwoord in deperiode waarover deze beloning is verschuldigd.
Voor arbeidsongeschiktheidsrisico's die zijn verzekerd wordt een
voorziening getroffen voor het in de toekomst te betalen deel van deverzekeringspremie dat rechtstreeks toe te rekenen is aan het individuele
schadeverleden van de stichting. Als geen betrouwbare schatting kan worden
gemaakt van de omvang van het in de toekomst te betalen deel van deverzekeringspremies dat rechtstreeks is toe te rekenen aan het individuele
schadeverleden van de stichting, wordt geen voorziening opgenomen.
Pensioenen
Het Cultuurfonds kent een pensioenregeling voor de medewerkers. Het
betreft een toegezegde bijdrageregeling, die extern is verzekerd bij eenverzekeringsmaatschappij. De opgenomen pensioenlast is gelijk aan
de verschuldigde pensioenpremies in betreffend boekjaar. Voorzoverde verschuldigde premies op balansdatum nog niet zijn voldaan, ishiervoor een verplichting opgenomen. Als op balansdatum reeds betaalde
premies de verschuldigde premies overtreffen, wordt een overlopende
actiefpost opgenomen voor zover sprake zal zijn van terugbetaling door deverzekeraar of van verrekening met in de toekomst verschuldigde premies.
Uitvoeringskosten eigen organisatie
De uitvoeringskosten eigen organisatie worden conform de richtlijn van
GDN, de brancheorganisatie voor goede doelen, als volgt toegerekend aan
de kosten voor werving baten, de kosten van bestedingen ten behoeve vande doelstelling, en de kosten beheer en administratie:� personeelskosten op basis van geschatte interne tijdsbesteding;� huisvestings-, kantoor-, en afschrijvingskosten op basis van FTE's;� automatiseringskosten op basis van werkplekken, inclusief de op deprovinciale afdelingen ondersteunde werkplekken;
� overige kosten op basis van de aard van de onderscheiden kosten.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

77

Leasing
De stichting kan financiële en operationele leasecontracten afsluiten.
Een leaseovereenkomst waarbij de voor- en nadelen verbonden aan
het eigendom van het leaseobject geheel of nagenoeg geheel door delessee worden gedragen, wordt aangemerkt als een financiële lease. Alle
andere leaseovereenkomsten classificeren als operationele lease. Bij deleaseclassificatie is de economische realiteit van de transactie bepalend enniet zozeer de juridische vorm. Classificatie van de lease vindt plaats op het
tijdstip van het aangaan van de betreffende leaseovereenkomst.
Financiële lease
De stichting heeft geen financiële leaseovereenkomsten.
Operationele leaseAls de stichting optreedt als lessee in een operationele lease, wordt
het leaseobject niet geactiveerd. Vergoedingen die worden ontvangenals stimulering voor het afsluiten van een overeenkomst worden
verwerkt als een vermindering van de leasekosten over de leaseperiode.
Leasebetalingen en vergoedingen inzake operationele leases worden
lineair over de leaseperiode ten laste respectievelijk ten gunste van de staat
van baten en lasten gebracht, tenzij een andere toerekeningssytematiek
meer representatief is voor het patroon van de met het leaseobject teverkrijgen voordelen.
Verbonden partijen
Van transacties met verbonden partijen is sprake wanneer een relatie bestaat
tussen de stichting en een natuurlijk persoon of entiteit die verbonden is met
de stichting. Dit betreffen onder meer de relaties tussen de stichting en haarbestuurders, raad van toezichtleden en de functionarissen op sleutelposities.
Onder transacties wordt verstaan een overdracht van middelen, diensten of
verplichtingen, ongeacht of er een bedrag in rekening is gebracht. Transacties
met verbonden partijen worden toegelicht voor zover deze niet onder
normale marktvoorwaarden zijn aangegaan. Van deze transacties wordt deaard en de omvang van de transactie en andere informatie die nodig is voor
het verschaffen van het inzicht toegelicht.
Opstelling kasstroomoverzicht
Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode.
De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaan uit de liquide
middelen en beleggingen die zonder beperkingen en zonder materieel
risico van waardeverminderingen als gevolg van de transactie kunnen
worden omgezet in geldmiddelen.
Kasstromen in vreemde valuta zijn omgerekend tegen een geschatte
gewogen gemiddelde koers van de verslagperiode/de koers op de datum
dat de transacties hebben plaatsgevonden. Koersverschillen inzake
geldmiddelen worden afzonderlijk in het kasstroomoverzicht getoond.
Ontvangsten en uitgaven uit hoofde van interest zijn opgenomen onder dekasstroom uit operationele activiteiten.
Gebeurtenissen na balansdatum
Gebeurtenissen die nadere informatie geven over de feitelijke situatie
per balansdatum en die blijken tot aan de datum van het opmaken van dejaarrekening worden verwerkt in de jaarrekening.
Gebeurtenissen die geen nadere informatie geven over de feitelijk situatie
per balansdatum worden niet in de jaarrekening verwerkt. Als dergelijke
gebeurtenissen van belang zijn voor de oordeelsvorming van de gebruikers
van de jaarrekening, worden de aard en de geschatte financiële gevolgen
ervan toegelicht in de jaarrekening.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

78

Toelichting op de balans

1. Materiële vaste activa
Het verloop van de materiële vaste activa is als volgt weer te geven:
Totaal andere
Inrichting & vaste bedrijfs­
Inventaris middelen 2023

Totaal andere
vaste bedrijfs­
middelen 2022

Verbouwing

Automati­
seringAanschafwaarde
Saldo per 1 januari
Buitengebruikgestelde activa
Herwaarderingen
Aanschaffingen / Verbouwingen
Saldo 31 december

24.45024.450298.79460.870359.664336.510-5.350107.806
438.966

659.754-5.350168.676823.080

1.962.953-1.715.105
411.908
659.756

Afschrijvingen
Saldo per 1 januari
Buitengebruikgestelde activa
Afschrijvingen
Saldo 31 december
Boekwaarde ultimo boekjaar

204
2.445
2.649
21.801

174.80265.890240.692
118.972

60.069-713
71.698131.054307.912235.075-713
140.033
374.395
448.685

1.850.224-1.702.261
87.114235.077424.679

De materiële vaste activa benodigd voor de bedrijfsvoering hebben
betrekking op verbouwing pand Da Costakade 102, de kantoorinventaris
en -inrichting en automatisering (computerhardware en
ontwikkelingskosten, computersoftware en telefonie).
Buitengebruikgestelde activa betreffen volledig afgeschreven hard- en
software en inventaris die niet meer in gebruik zijn, en geactiveerd en
afgeschreven groot onderhoud ouder dan 10 jaar.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

79

2. VastgoedbeleggingenHet verloop van de vastgoedbeleggingen is als volgt weer te geven:Stand per 1 januari
Mutaties:
Verandering van de reële waarde
Stand per 31 december

2023

2022

4.375.000

4.400.000

250.000
4.625.000-25.000
4.375.000

De vastgoedbeleggingen van de stichting betreffen Herengracht 474, te
Amsterdam. De vastgoedbeleggingen zijn in eigendom van de stichting
en worden aangehouden om huuropbrengsten en/of waardestijgingen terealiseren.
De stand bevat € 2,6 miljoen aan cumulatieve herwaarderingen van devastgoedbeleggingen in exploitatie.
De reële waarde van de vastgoedbeleggingen € 4.625.000 is gebaseerd op
een waardering door een onafhankelijke en ter zake kundige taxateur. De
waardering is bepaald aan de hand van open-marktwaarderingen, rekening
houdende met de omvang, aard, staat en gebruik van het vastgoed.

Naast de mutatie in de reële waarde zijn de volgende bedragen met betrekking tot vastgoedbeleggingen in destaat van baten en lasten verwerkt:

Huurinkomsten
Exploitatiekosten

2023

2022

77.766-22.91654.85094.812-13.14281.670De verzekerde waarde per 31 december 2023 bedraagt € 7.888.236 (2022 : € 7.358.824).

3. Financiële vaste activa
De financiële vaste activa hebben betrekking op aan het Nationaal
Restauratie Fonds (Restauratiefonds) verstrekte geldleningen in het
kader van de Cultuurfondsen voor Monumenten. Uit de Cultuurfondsenvoor Monumenten worden door het Restauratiefonds cultuurfondshypotheken verstrekt aan eigenaren van gemeentelijke en provincialemonumenten.
De middelen voor de Cultuurfondsen voor Monumenten zijn
bijeengebracht door het Cultuurfonds, het Nationaal Restauratiefonds,
provincies en derden-schenkers. Het totale vermogen van de afzonderlijke
Cultuurfondsen voor Monumenten en de daaruit verstrekte leningen
worden toegelicht in het jaarverslag onder Activiteiten. Het in dejaarrekening onder bestemmingsfondsen verantwoorde bedrag betreft dedoor het Cultuurfonds beschikbaar gestelde middelen, inclusief ontvangenschenkingen van provincies en derden.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

80

De mutaties in de financiële vaste activa waren als volgt:

Geldleningen aan Restauratiefonds begin boekjaar
Verstrekte geldleningen
Mutatie voorziening oninbare geldleningen
Rente op cultuurfonds-hypotheken
Geldleningen aan Restauratiefonds ultimo boekjaar

2023

2022

36.376.032
200.000
3.000
459.73437.038.766

34.351.837
1.650.000
71.000303.195
36.376.032

De vordering van het Cultuurfonds op het Restauratiefonds werd tot
31 december 2017 middels een achterborgovereenkomst gegarandeerd
door de Staat der Nederlanden. Met ingang van 1 januari 2018 komt het
kredietrisico voor betalingsachterstanden opgelopen na 1 januari 2018 ten
laste van het Cultuurfonds en de vermogens van de Cultuurfondsen voor
Monumenten. Per 31 december 2023 is een voorziening voor mogelijk
oninbare vorderingen opgenomen van € 63.000 (2022: € 66.000).
Ultimo 2023 was van het door het Cultuurfonds verstrekte totaal aan
geldleningen € 32.136.799 (2022: € 28.106.982) door het Restauratiefonds
uitgeleend als cultuurfonds-hypotheek. De looptijd van de cultuurfondshypotheken is maximaal 30 jaar, en deze worden verstrekt tegen door
het Restauratiefonds te stellen voorwaarden en voor risico van het
Restauratiefonds. De rente op hypotheken is 4,5% lager dan de basisrente
van het Restauratiefonds welke wordt vastgesteld aan de hand van derentetarieven op de kapitaalmarkt. De rente op de hypothecaire leningen
bedraagt minimaal 1,5%. Het Cultuurfonds ontvangt van het Restauratiefonds
over het nog niet als cultuurfonds-hypotheek verstrekte saldo een rente
gebaseerd op 1-maands euribor verminderd met 20 basispunten.

4. Vorderingen en overlopende activa

Nog te ontvangen bedragen van loterijorganisaties
Nog te ontvangen uit toegezegde schenkingen en subsidies
Vooruitbetaalde toegezegde bijdragen
Leningen uit hoofde van de doelstelling
Nog te ontvangen bedragen uit nalatenschappen
Overlopende rente, overige transitoria en vooruitbetaalde kosten

31/12/2023

31/12/2022

6.823.660
4.592.476
350.000
90.00038.500397.647
12.292.283

8.169.169
4.223.932
381.783
12.774.884

Nog te ontvangen bedragen uit nalatenschappen zijn baten die conformde RJ verwerkt zijn op basis van de ontvangen 'Akte van verdeling' dan wel'Rekening en verantwoording'. In 2023 zijn er twee nalatenschappen die
hieraan voldoen.
De leningen uit hoofde van de doelstelling betreft de uit het
Blockbusterfonds verstrekte leningen. Gedurende 2023 zijn er 3 nieuweleningen verstrekt.
Van de vorderingen heeft € 2.106.568 (2022: € 1.922.432) een geschatte
looptijd van langer dan één jaar. Onderdeel van de nog te ontvangen uit
toegezegde schenkingen en subsidies zijn toezeggingen uit hoofde van
CultuurFondsen op Naam. Op deze toezeggingen is geen voorziening
voor overlijdensrisico van de schenkers in mindering gebracht.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

81

5. Effecten
31/12/2023

31/12/2022

Vastrentende waarden

177.977.099

163.151.574

Aandelen
Vastgoed

113.655.815
14.646.046
306.278.960
13.016.831
319.295.791

99.699.985
16.298.616
279.150.175
10.398.458
289.548.633

Liquide middelen
Stand per 31 december

Liquiditeiten worden aangehouden voor beleggingen, zijn bewust
onderdeel van de beleggingsmix en zijn beschikbaar (in te zetten door) devermogensbeheerders voor herinvesteringen. Aegon Asset Management
stuurt als fiduciair manager de vermogensbeheerders aan.

De asset allocatie is:
31/12/2023 31/12/2022

strategischVastrentende waarden inclusief liquide middelen

60%

60%

60%

Aandelen
Vastgoed

35%
5%

34%
6%

35%
5%

Vanwege de marktverwachting voor vastrentende waarden wordt een deelvan de allocatie aangehouden in liquide middelen.
Level-indeling beleggingsportefeuilleZoals vermeld in de grondslagen van waardering zijn de beleggingen
allemaal gewaardeerd tegen actuele waarde per balansdatum en is het
mogelijk en gebruikelijk om de actuele waarde binnen een aanvaardbare
bandbreedte van schattingen vast te stellen. Voor sommige andere financiële
instrumenten, zoals beleggingsvorderingen en – schulden, geldt dat deboekwaarde de actuele waarde benadert als gevolg van het korte termijn
karakter van de vorderingen en schulden. De boekwaarde van alle activa
en de financiële verplichtingen op balansdatum benadert de actuele waarde.
Op basis van deze verscheidenheid en gradaties in waarderingsmethoden
dienen de beleggingen te worden ingedeeld naar drie verschillende
waarderingsmethodes:

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

82

Level 1: Genoteerde marktprijzen
De marktwaarde van financiële instrumenten die worden verhandeld op
een actieve markt wordt gebaseerd op de koers op de rapportagedatum(marktnotering). De waardering van beleggingen vindt plaats tegen demeest recente openings- of slotkoers, of, bij gebreke daarvan, op de doorde beheerder getaxeerde waarde. Omdat bij deze instrumenten sprake isvan een actieve markt actuele vormen de koersen een goede afspiegelingvan en veel voorkomende markttransacties tussen onafhankelijke
partijen. Voorbeelden van financiële instrumenten die in level 1 vallen zijn
beursgenoteerde aandelen, beursgenoteerde obligaties, beursgenoteerde
beleggingsfondsen en beursgenoteerde derivaten.
Level 2: Gebaseerde op objectief waarneembare (markt)gegevens
De marktwaarde van financiële instrumenten die niet wordenverhandeld op een actieve markt wordt vastgesteld met behulp van een
afgeleide marktnotering of een waarderingsmodel met (voornamelijk)
objectieve gegevens (marktdata of afgeleide marktdata). Aegon
Investment Management selecteert op basis van haar inschattingen
een aantal methoden en maakt aannames die gebaseerd zijn op
de marktomstandigheden (observeerbare data) per balansdatum.
Voorbeelden van financiële instrumenten die in level 2 vallen zijn
beleggingen in beleggingsfondsen die doorbeleggen in beursgenoteerde
instrumenten en OTC derivaten zoals renteswaps.
Level 3: Gebaseerde op niet objectief waarneembare (markt)gegevens
De financiële instrumenten in deze categorie zijn individueel beoordeeld.
De waardering is gebaseerd op de beste inschatting van het management,
rekening houdend met de laatst bekende prijzen, prijzen voor
vergelijkbare instrumenten en, voor een meer dan niet-significant deel,
informatie die niet in de markt waarneembaar is.
Voorbeelden van financiële instrumenten die in level 3 vallen zijn
beleggingen in hypotheken en private equity.

Op basis van deze indeling kan de beleggingsportefeuille (exclusief liquide middelen) als volgt worden samengevat:
Level 1

Level 2

Level 3

Totaal31/12/2023

Vastgoedbeleggingen--

14.646.046

14.646.046

Aandelen-

113.655.815-

113.655.815

Vastrentende waarden-

143.410.579

34.566.520

177.977.099

Derivaten

-

-

-

-

Totaal-257.066.394

49.212.566

306.278.960

Vastrentende
waardenAandelen

VastgoedTotaal2023

Totaal2022

163.151.574

99.699.985

16.298.616

279.150.175

319.353.106

Mutaties beleggingsportefeuilleStand per 1 januari
Aankopen

97.713.947

31.231.428

268.357

129.213.732

41.163.115

Verkopen-95.613.947-35.781.428--131.395.375-30.902.439

Ongerealiseerde beleggingsresultaten

12.695.322

7.744.821-1.920.927

18.519.216-54.615.964

Gerealiseerde beleggingsresultaten
Stand per 31 december

HET CULTUURFONDS 

30.20310.761.009-

10.791.212

4.152.357

177.977.099

113.655.815

14.646.046

306.278.960

279.150.175

JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING83

In 2023 is een netto rendement op de effectenportefeuille behaald van 10,2 % (2022: -14,9 %) bestaande uit de volgende elementen:
Dividend &Beleggings-

TotaalTotaalcouponrente

resultaten

31/12/2023

31/12/2022

1.567

12.725.525

12.727.092-29.649.803

Aandelen-

18.505.830

18.505.830-21.820.311

Vastgoed

315.995-1.920.927-1.604.932

1.309.503

317.56229.310.428

29.627.990-50.160.611

Vastrentende waarden

6. Liquide middelen
Onder liquide middelen zijn direct opvraagbare banktegoeden opgenomen met een looptijd van maximaal 1 jaar.

Betaalrekeningen en kas
Spaarrekeningen

31/12/2023

31/12/2022

25.897.763

36.229.841

26.119.421

17.078.928

52.017.184

53.308.769

7. Reserves en fondsen
De mutaties in de Reserves en fondsen waren als volgt:
stand per
1 januari2023

overigemutaties

verdeling
resultaatstand per31 december
2023

756.4119.623.674
10.380.085

Herwaarderingsreserve
Totaal Reserves

78.210.867
37.500.000
115.710.867
2.386.138
118.097.005

2.767.491-10.673.674-7.906.183
250.000-7.656.183

81.734.769
36.450.000
118.184.769
2.636.138
120.820.907

Bestemmingsfondsen- CultuurFondsen op Naam
- Revolverende fondsen
Totaal Bestemmingsfondsen

189.336.531
36.814.160
226.150.691-10.380.085-10.380.085

31.172.963
1.067.629
32.240.592

210.129.409
37.881.789
248.011.198

Totaal Reserves en fondsen

344.247.696

024.584.409

368.832.105

Bestemmingsreserves- als bron van inkomsten- projectbestedingen volgend boekjaar

10.380.085

7.1 Bestemmingsreserves
De bestemmingsreserves bestaan uit de 'Reserve Projectbestedingen
volgend boekjaar' en de 'Reserve als Bron van inkomsten.
Reserve projectbestedingen volgend boekjaar
De Reserve projectbestedingen volgend boekjaar betreft het
activiteitenbudget, het in het komende boekjaar beschikbare bedragvoor bestedingen. Het activiteitenbudget wordt jaarlijks vastgesteld
door het Bestuur en ter goedkeuring voorgelegd aan de Raad vanToezicht. De reserve wordt jaarlijks aangevuld uit de inkomsten,

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

84

inclusief het behaalde rendement (€ 10.673.674) en middels
onttrekkingen uit de bestemmingsfondsen (€ 9.366.976) en tussentijdse
onttrekkingen uit de vermogens van de bestemmingsfondsen (€ 256.697)
Bestedingen komen ten laste van de reserve.
Reserve als bron van inkomsten
Door de aanwezigheid van de reserve als bron van inkomsten is een
afzonderlijke continuïteitsreserve niet nodig.
De mutaties hebben betrekking op de tegemoetkoming van deCultuurFondsen op Naam (€ 756.411) en de resultaatbestemming.
Van de resultaatbestemming wordt € 1.980.000 geoormerkt voor destrategische besteding aan natuur.
Bestemmingsreserve
Reserve als bron van inkomsten
Reserve projectbestedingen

31/12/2023

31-12-2022

81.734.769
36.450.000
118.184.769

78.210.867
37.500.000
115.710.867

2023

2022

115.710.867

128.752.438-10.673.674-10.269.276

787.4911.980.000-7.906.183-12.774.991

756.4115.125
697.580

256.698
9.366.976
10.380.085

829.875
8.470.116
10.002.696

118.184.769

115.710.867

Het verloop van de bestemmingsreserves is als volgt:

Stand begin boekjaar:
Resultaatverdeling- toevoeging aan reserve projectbestedingen- toevoeging aan reserve bron van inkomsten
resultaat - onbestemd
resultaat - bestemd strategische besteding

Overige mutaties- toevoeging aan reserve bron van inkomsten
gedurende het boekjaar
ten behoeve van volgend boekjaar- toevoeging aan reserve projectbestedingengedurende het boekjaar
ten behoeve van volgend boekjaar

Stand ultimo boekjaar

HET CULTUURFONDS -23.044.267

JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

85

7.2 Herwaarderingsreserve
De Herwaarderingsreserve betreft niet-gerealiseerde waardeverschillen
van het beleggingspand Herengracht 474.

Het verloop van de herwaarderingsreserve is als volgt:

Stand begin boekjaar:- herwaardering vastgoedbelegging
Stand ultimo boekjaar

2023

2022

2.386.138
250.000
2.636.138

2.411.138-25.000
2.386.138

7.3 Bestemmingsfondsen
Bestemmingsfondsen betreffen fondsen met een door derden
bepaalde bestemming. De vermogens van deze Bestemmingsfondsen
zijn niet vrij beschikbaar omdat ze eigen doelstellingen hebben,
die overeenkomstig de wensen van de schenkers zijn bepaald. Uitde vermogens van de CultuurFondsen op Naam worden bijdragenverleend. Uit de vermogens van de Revolverende Fondsen worden
leningen verstrekt.
Bestemmingsfondsen

2023

2022

Stand begin boekjaar:

189.336.531

216.877.205

13.734.447
18.558.207-1.119.691
31.172.963

11.005.078-32.336.493
3.793.437-17.537.978-256.698--829.875-5.125-10.123.387-10.380.085-9.167.696-10.002.696

210.129.409

189.336.531

Resultaatverdeling- inkomsten fondsenwerving- rendement belegd vermogen- Cultuurloket DigitALL

Overige mutaties- toevoeging aan reserve projectbestedingen gedurende het boekjaar- toevoeging aan reserve bron van inkomsten gedurende het boekjaar- toevoeging aan reserve projectbestedingen en reserve bron van
inkomsten ten behoeve van volgend boekjaar

Stand ultimo boekjaar

Het werkelijke beleggingsresultaat komt ten gunste dan wel ten laste
van de vermogens van de CultuurFondsen op Naam, waarbij in debeleggingsmix rekening wordt gehouden met de resterende looptijd
en daarmee de beleggingshorizon van een CultuurFonds op Naam.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

86

Revolverende Fondsen
Vermogen Toezeggingen Onttrekkingen Toevoeging
31 December
rendement
2022

Vermogen
31 December
2023

Cultuurfonds Monumenten
Fryslân
Cultuurfonds Monumenten
Gelderland
Cultuurfonds Monumenten
Groningen
Cultuurfonds Monumenten
Noord-Brabant
Cultuurfonds Monumenten
Noord-Holland
Cultuurfonds Monumenten
Overijssel
Cultuurfonds Monumenten
Utrecht
Cultuurfonds Monumenten
Zeeland

3.747.392--

34.8783.782.270

4.594.186--

53.5574.647.743

3.838.692

250.000-

54.2814.142.973

3.547.050

-

3.000

44.2513.594.301

3.089.257--

37.462

3.126.719

4.497.662--

60.4434.558.105

6.095.975--

82.7936.178.768

705.788

-

-

8.278

714.066

Cultuurfonds Monumenten
Zuid-Holland
MonumentenFonds 1818

4.481.371--

63.0554.544.426

1.778.657

200.000-

20.736

1.999.393

Blockbusterfonds
Totaal Revolverende Fondsen

438.130
36.814.160

385.000
835.000-230.105-227.105459.734

593.02537.881.789

De Cultuurfondsen voor Monumenten zijn revolverende fondsen.
Aflossingen van cultuurfonds-hypotheken worden weer aan debeschikbare middelen toegevoegd, evenals de ontvangen rente op decultuurfonds-hypotheken (minus een beheervergoeding van 0,5% voor
het Restauratiefonds).
Per 31 december 2023 is een voorziening voor mogelijk oninbare
vorderingen opgenomen van € 63.000 (2022: € 66.000).

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

87

8. Langlopende schulden
Crediteuren uit hoofde
Verplichtingen
van toegezegde
u.h.v.
subsidies nalatenschappen

Totaal 2023

Totaal 2022

Boekwaarde per 1 januari
Toekenning aan crediteur
Uitbetaling
Boekwaarde per 31 december

1.172.984
450.000-95.646
1.527.338

30.000-30.000
01.202.984
450.000-125.646
1.527.338

1.335.000-132.016
1.202.984

Kortlopend deel per 31 december
Langlopend per 31 december
Boekwaarde per 31 december

327.338
1.200.000
1.527.338

0327.338
1.200.000
1.527.338

352.984
850.000
1.202.984

31/12/2023

31/12/2022

50.792.775
926.596
1.722.038
414.627258.587
1.570.981
55.685.604

48.327.921
414.548
1.172.510
388.159
30.000312.630
1.064.533
51.710.301

Op de langlopende schulden is geen rente van toepassing.

9. Kortlopende schulden
Crediteuren uit hoofde van toegezegde subsidies
Vooruitontvangen subsidies
European Cultural Foundation
Onkostencrediteuren
Verplichtingen u.h.v. nalatenschappen
Nog te betalen belastingen, premies sociale verzekeringen en pensioenen
Overige te betalen posten

Geen van deze schulden heeft een looptijd langer dan één jaar.
Van de crediteuren heeft € 1.281.361 (2022: € 1.439.404) betrekking op Cultuurloket DigitALL.

10. Gebeurtenissen na balansdatum
Er zijn geen gebeurtenissen na balansdatum.

11. Niet uit de balans blijkende vorderingen
Nalatenschappen
Het Cultuurfonds is erfgenaam inzake vijf nalatenschappen waarop een
vruchtgebruik is gevestigd. Het recht van de vruchtgebruiker behelst
bijvoorbeeld de mogelijkheid om te beleggen met het beschikbare
vermogen of een tweetrapsmaking waarbij de eerste vermaakte het
beschikbare vermogen mag opmaken, het restant is voor de verwachter(Cultuurfonds). De vorderingen uit hoofde van deze nalatenschappen
zijn niet gewaardeerd, aangezien deze niet voldoen aan deactiveringscriteria.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

88

Huuropbrengsten vastgoedbelegging
Met ingang van 1 januari 2021 is een huurovereenkomst inzake devastgoedbelegging aangegaan met stichting DCICC voor de duur van 4
jaar. In 2023 is in overleg de huurperiode ingekort tot 30 juni 2024.
Verhuur vastgoedbelegging< 1 jaar
62.460

1 - 5 jaar

> 5 jaar

12. Niet in de balans opgenomen verplichtingen
Bestedingsverplichtingen
Ingevolge de herziene overeenkomst van 21 december 2023 heeft het
Cultuurfonds de verplichting om jaarlijks, tot en met 2032, 25% van
de ontvangen bijdragen van de VriendenLoterij NV en Nederlandse
Loterij af te dragen aan de European Cultural Foundation.
Huur kantoorpand
Met ingang van 1 november 2022 is er een huurovereenkomst afgesloten
met Amerborgh Monumenten B.V. voor een periode van 10 jaar.

Da Costakade 102< 1 jaar
201.077

1 - 5 jaar
804.307> 5 jaar
770.794

Lease inventaris
Met ingang van 1 januari 2020 is het Cultuurfonds een overeenkomst
aangegaan inzake de huur van printers/kopieermachines. Dezeovereenkomst is afgesloten voor een periode van vijf jaar, en eindigt op
31 oktober 2024.

Huur printers< 1 jaar
3.358

1 - 5 jaar0

> 5 jaar0

Afgegeven garanties
Het Blockbusterfonds verstrekt zowel leningen als garanties. De
garanties vallen onder de niet in de balans opgenomen verplichtingen.
Op 31 december 2023 zijn er uit hoofde van het Blockbusterfonds 12
garanties verstrekt. Het maximale bedrag waarop de partijen uit hoofde
van deze 12 garanties aanspraak kunnen maken bedraagt € 570.000.
De partijen kunnen aanspraak maken op een garantie als de realisatie
achter blijft op de verwachtingen en daardoor een exploitatietekort inhun financiering optreedt.

13. Risicomanagement financiële instrumenten
De stichting maakt in de normale bedrijfsuitoefening gebruik van
uiteenlopende financiële instrumenten die de stichting blootstelt aan
markt-, valuta-, rente- en kredietrisico. Om deze risico's te beheersen
heeft de stichting een beleid inclusief een stelsel van limieten enprocedures opgesteld om de risico's van onvoorspelbare ongunstige
ontwikkelingen op de financiële markten en daarmee de financiële
prestaties van de onderneming te beperken.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

89

Risico’s en rendement van beleggingen beheerd door Aegon Asset Management
We beheren een effectenportefeuille van € 290 miljoen (inclusief €10 miljoen liquiditeiten). Het is duidelijk dat er risico’s verbonden
zijn aan het houden van effecten. Op basis van een langetermijnvisie,
strategische uitgangspunten en economische verwachtingen kiezen wevoor een afgewogen verhouding tussen risico en rendement. In 2015
is de governance-structuur geëvalueerd en opnieuw gekozen voor een
fiduciair manager, die niet zelf belegt maar vermogens-beheerders
aanstuurt. De uitgangspunten van het beleggingsbeleid zijn vastgelegd
in een beleggingsstatuut en de portefeuille is verder gediversifieerd
als reactie op de aanhoudende lage rente. Het Cultuurfonds voert
periodiek een ALM-studie uit om het risico-rendement profiel van deportefeuille te evalueren.
Kredietrisico
Dit risico betreft het niet nakomen van verplichtingen vantegenpartijen waarop het Cultuurfonds vorderingen heeft. Als dekredietwaardigheid van een tegenpartij verslechtert, dan kan dat leiden
tot vertraging in betalingen aan het Cultuurfonds, of het oninbaar
worden van een vordering.
KredietrisicoRating*Verdeling
AAA
15,8%
AA
25,0%
A
11,8%
BBB
18,1%
<BBB
29,3%
* dit betreft de vastrentende waarden
Bij het beoordelen van de kredietwaardigheid van de beleggingen in
obligaties en spaarfaciliteiten wordt gebruik gemaakt van de credit
ratings van kredietbeoordelingbureaus S&P , Moody's en Fitch. Vande portefeuille van obligaties en spaarfaciliteiten wordt ongeveer
17,3% belegd in High Yield obligaties. Daarnaast wordt tevens 17,8%
van de portefeuille van obligaties en spaarfaciliteiten geïnvesteerd in
obligaties van opkomende landen en 6,3% in Green bonds. 29,3% vandeze portefeuille bestaat uit obligaties met een lagere kredietrating dan
BBB (non-investment grade). Het overige deel van de portefeuille vanobligaties en spaarfaciliteiten wordt in BBB of hoger (investment grade)
belegd. Het krediet-risico wordt beperkt door een goede spreiding oververschillende debiteuren en door het grotendeels toepassen van actief
beheer van de portefeuille. Deze vorm van beheer stelt de manager
in staat om actief posities in de portefeuille die afwijken van debenchmarkt posities. Het deel van de portefeuille welke is geïnvesteerd in
spaarfaciliteiten bij banken, voldoet aan strikte eisen met betrekking tot
het tegenpartij risico (waaronder de credit rating).
ValutarisicoHet valutarisico is het risico van schommelingen in de waarde vanin vreemde valuta luidende posten als gevolg van wijzigingen in
valutakoersen. Het valutarisico in de effectenportefeuille wordt beperkt
door een belangrijk deel van de beleggingen in andere valuta dan deeuro, af te dekken naar de euro. Valuta van opkomende landen worden
niet afgedekt omdat dit niet efficiënt kan worden gedaan. Maximaal
50% van het valutarisico in de aandelenportefeuille in de ontwikkelde
markten wordt afgedekt, omdat een volledige afdekking niet nodig isvoor het werkelijke risico dat gelopen wordt.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

90

Valuta verdeling van het belegd vermogen voor en na afdekking van het valutarisico
Valuta
2023
2022
voor
na
voor
afdekkingafdekkingafdekking(in %)(in %)(in %)Euro
Britse pond
Japanse yen
Amerikaanse dollar
OverigTotaal (controle)

(EUR)
(GBP)
(JPY)
(USD)

47,8%
1,6%
1,9%
36,3%
12,4%
100%

77,2%
0,6%
1,0%
8,8%
12,4%
100%

49,4%
1,5%
1,8%
36,4%
10,9%
100%

na
afdekking(in %)
79,0%
0,5%
0,9%
8,7%
10,9%
100%

RenterisicoRenterisico is de invloed die schommelingen in de marktrente hebben
op de waarde van beleggingen. Het directe renterisico is voornamelijk
geconcentreerd in de portefeuille vastrentende waarden. Een stijging
van de rente zal koersverlies veroorzaken. Het renterisico wordt
beperkt door een goede spreiding over looptijden, zoals de bij-gaande
tabel laat zien. Daarnaast is een deel van de portefeuille belegd
in categorieën met een beperkt risico waaronder hypotheken en
spaarfaciliteiten.
RenterisicoResterende looptijd
0 tot 5
5 tot 1010 tot 15
15 tot 20> 20
TotaalVerdeling (%)
39,0%
25,1%
13,2%
9,4%
13,3%
100%

Op basis van het beleggingsbeleid dekt het Cultuurfonds binnen de
categorie aandelen 50% van het valutarisico op de Amerikaanse dollar,
Britse pond en Japanse Yen af. Bij de overige beleggingscategorieën
wordt in principe het gehele valutarisico afgedekt. Aegon AssetManagenent monitort periodiek welke voordelen worden behaaldbij het afdekken van valuta en hoe het valutarisico moet worden
vastgesteld. Hier wordt jaarlijks in het beleggingsplan voor het
Cultuurfonds ook bij stilgestaan.
Het Cultuurfonds monitort de uitvoering van het beleid door vierkeer per jaar de kwartaalreviews van Aegon Asset Management tebeoordelen. Daarnaast vindt er vier keer jaar een mandaatreview plaats
tussen FABC en Aegon Asset Management.
LiquiditeitsrisicoHet liquiditeitsrisico is het risico dat de beleggingen niet of nauwelijks
verhandeld kunnen worden op de beurs. Het liquiditeitsrisico in deeffectenportefeuille wordt beperkt door met name door te beleggen
in beursgenoteerde. instrumenten. Daarnaast wordt door de fiduciairmanager op regelmatige basis beoordeeld of de participaties in debeleggingsfondsen niet illiquide worden.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

91

Risico’s en rendement van overige beleggingen
Voor het kredietrisico op de vordering van het Nationaal
Restauratiefonds die wordt verantwoord onder Financiële Vaste Activa,
heeft het Cultuurfonds een vermogen afgezonderd voor het volledig
uitstaande bedrag.
De liquide middelen, met uitzondering van liquide middelen die
onderdeel zijn van een beleggingsmandaat, zijn ondergebracht bij driebanken: ABN AMRO, ING en Rabobank.

Toelichting op de staat van baten en lasten
14. Baten van loterijorganisaties
VriendenLoterij- reguliere bijdrage- geoormerkte loten- extra bijdrage- VL Museumprijs- geoormerkte loten t.b.v. Nationaal Theaterweekend- projectbijdragen:Aria
Ivo op zondag
Welkom in het Museum
Cultuurloket DigitALL

Stichting Aanwending Loterijgelden Nederland- inzake Nederlandse Loterij

Werkelijk
2023

Begroting2023

13.380.000
1.826.099
620.000
150.000
909.5811.000.000
1.000.000

Werkelijk
2022
12.944.094
1.921.888
1.055.906
100.000
753.455
500.000
1.050.000
1.250.000
1.000.000

18.885.680

16.400.000

20.575.343

6.233.089
25.118.769

5.600.000
22.000.000

6.795.012
27.370.355

Ingevolge de herziene overeenkomst van 21 december 2023 wordt 25%
van de reguliere bijdrage van de VriendenLoterij N.V. en de bijdragen
van Nederlandse Loterij afgedragen aan de European Cultural
Foundation. In 2023 bedroeg deze afdracht in totaal € 4.822.598 (2022:€ 4.829.267) en deze is opgenomen onder de bestedingen.

15. Baten van particulieren
Geoormerkte schenkingen
Overige schenkingen
Schenkingen en toezeggingen CultuurFondsen op Naam
Geoormerkte nalatenschappen en legaten
Ongeoormerkte legaten en nalatenschappen
Overige kosten legaten en nalatenschappen

HET CULTUURFONDS 

Werkelijk
2023

Begroting2023

Werkelijk
2024

312.497580.6102.165.808
10.623.445
4.088.005-1.60817.768.757

500.000
1.500.000
12.000.000
2.500.000
16.500.000

130.568
571.826
3.246.816
8.131.002
13.601.094
25.681.306

JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

92

Geoormerkte schenkingen
Betreft de in 2023 toegezegde en ontvangen schenkingen ten gunste
van een werkterrein of een provincie.
Overige schenkingen
Betreft met name eenmalige giften en periodieke donaties zonder
oormerking.
Schenkingen en toezeggingen CultuurFondsen op Naam
Betreft de in 2023 toegezegde en ontvangen schenkingen ten gunste van
een CultuurFonds op Naam.
Nalatenschappen en legaten
Nalatenschappen worden als baten verantwoord door het moment
van ontvangst van de 'Akte van verdeling' dan wel 'Rekening en
verantwoording' te hanteren als moment van de verwerking van deopbrengsten uit nalatenschappen.
Geoormerkte nalatenschappen en legaten
Betreft nalatenschappen en legaten waarvan testamentair is bepaald
dat de opbrengsten ten goede komen aan een CultuurFonds op
Naam, werkterrein of provinciale afdeling. Inkomsten uit legaten ennalatenschappen zijn gezien hun aard moeilijk te begroten en kunnenjaarlijks sterk fluctueren.
Ongeoormerkte legaten en nalatenschappen
Betreft de ongeoormerkte legaten en nalatenschappen waarvande opbrengsten worden toegevoegd aan de vrije reserves van het
Cultuurfonds. Inkomsten uit legaten en nalatenschappen zijn gezien
hun aard moeilijk te begroten en kunnen jaarlijks sterk fluctueren.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

93

16. Baten van subsidies van overheden
Baten van subsidies van overheden van € 3.921.952 (2022: € 6.288.475)
betreffen publiek-private-samenwerkingen met ministeries, provincies
en gemeenten. De subsidies hebben een incidenteel karakter.

Werkelijk
2023
Blockbusterfonds - Gemeente Amsterdam
Buurtcultuurfonds Provincie Noord-Brabant
Buurtnatuur- en Buurtwaterfonds Noord-Brabant
Cultuurloket DigitALL- Gemeente Amsterdam- Ministerie van OCW
Cultuur Innovatie Fonds Limburg
Cultuurfonds voor Monumenten Fryslân
Cultuurfonds voor Monumenten Groningen
Cultuurfonds voor Monumenten Overijsel
Documentaire- en publicatiefonds Zeeland
Fonds Kleine Culturele Initiatieven Provincie Overijssel
Fonds Schoolpleinen van de toekomst
Fonds voor Archeologie en Publiek
Fonds ZOZ
Gelders Waterschapsfonds
Provincie Gelderland
Letterenfonds
Matthias Soiron Fonds
Mensen maken Amsterdam
Themafonds Cultuurparticipatie Zuid-Holland
VN Decennium Fonds Cultuur

Begroting2023

250.000
128.123200.000

Werkelijk
2022

305.696218.963250.000
1.900.000

500.000
2.000.000-50.000
500.000
1.000.000
150.000
50.00094.255480.000

50.000111.600
86.899700.000

703.188-5.87759.75090.00020.000175.000

65.50070.000109.830
3.921.952

3.000.000-2.5006.288.475

17. Baten van andere organisaties zonder winststreven
Baten van andere organisaties zonder winststreven van € 3.532.919(2022: € 3.715.212 ) betreffen bijdragen van andere stichtingen ten
gunste van door deze stichtingen ingestelde CultuurFondsen op Naam.

18. Baten van bedrijven
Baten van bedrijven van € 1.186.482 (2022:€ 61.437) betreffen
ontvangen schenkingen van bedrijven en auteurs-rechten verkregenuit hoofde van een nalatenschap.

19. Overige baten
De overige baten waren nihil in 2023. In 2022 bedroegen deze € 6.070
uit hoofde van activa die buiten gebruik zijn gesteld als gevolg van deverhuizing.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

94

20. Besteed aan doelstellingen
Werkelijk
2023
Toegezegde financiële bijdragen
Vrijgevallen financiële bijdragen
Toerekening uitvoeringskosten eigen organisatie

51.946.287-2.828.824
3.333.704
52.451.167

Begroting2023

Werkelijk
2022

40.500.000 45.279.550-1.500.000 -2.844.044
3.554.000 3.777.312
42.554.000 46.212.818

Toegezegde financiële bijdragen
Betreft de in het boekjaar toegewezen financiële bijdragen en prijsuitreikingen.
Werkelijk
2023
Landelijk bureau
Provinciale Afdelingen
CultuurFondsen op Naam
Cultuurloket DigitALL
Bijdrage aan European Cultural Foundation
Prins Bernhard Cultuurfonds Caribisch Gebied

14.033.278
10.074.118
16.224.727
5.769.691
4.822.598
1.021.875
51.946.287

Begroting2023

Werkelijk
2022

12.883.304
6.922.857
16.765.906
3.008.216
4.829.267
870.000
40.500.000 45.279.550

Betreft vrijval van de niet door de aanvrager opgevraagde financiële bijdrage.
Werkelijk
2023
Landelijk bureau
Provinciale Afdelingen
CultuurFondsen op Naam

791.173
1.245.427
792.224
2.828.824

Begroting2023

Werkelijk
2022

1.500.000

401.024
1.576.062
866.958
2.844.044

21. Toerekening kosten eigen organisatie
De kosten eigen organisatie kunnen worden toegerekend aan deverschillende activiteiten van het Cultuurfonds. De toerekening
geschiedt op basis van de daarvoor geldende handreiking van Goede
Doelen Nederland. Het overzicht op de volgende pagina geeft deuitkomst van deze toerekening. Het overzicht dat daarna volgt laatzien welke kostensoorten voor welk percentage aan de verschillendeactiviteiten zijn toegerekend.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

1.424.229

935.579

633.051

14.625200.59726.767391.062--302.7256.994

95.92612.799187.006--

11.460.603 17.446.459 7.754.696 3.708.294

32.90321.614451.30360.215879.808

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

3.333.704

77.0171.056.366

140.949

2.059.372--

466.951 5.769.691 5.844.473 52.451.167

38.120881

12.0791.612

23.548--4.264.183

4.264.183

52.390270.647131.952

2.106.176

869.507833.511

Besteed aan Wervingskosten
kosten-Begroot2023

Totaal2022

1.130.000
965.000
4.559.820
316.000
2.407.180
142.000
9.520.000

833.511882.3034.680.391
299.891
1.866.480
140.033
8.702.609

9.054.649

87.1142.452.827

370.789

4.280.012

878.972984.935

49.117.463 34.900.000 42.435.506

Totaal
2023

8,3%

10,2%

6,3%

1.104.722 57.820.072 44.420.000 51.490.155

1.104.722

10.626539.467

26.990514.843

12.796

Kostenbeheer en
administratie

Kosten werving baten ten opzichte van geworven baten* de verstrekte bijdragen zijn inclusief de kosten die gemaakt worden voor de samenwerkingsverbanden Blockbusterfonds (€ 44.993) en Cultuurloket DigitALL (€ 584.051)

TotaalAfschrijving

296.461

39.556

Huisvestingskosten

Kantoor- en algemene kosten

577.948-

Communicatiekosten

Personeelskosten-

Marketing- en wervingsacties

Uitvoeringskosten eigen organisatie

Cultuurloket Europa/
DigitALL
Caribischgebied428.831 5.769.691 5.844.473 49.117.463

Wetenschap Buurtcultuur

10.525.024 16.022.230 7.121.645 3.405.569

Cluster III
Monu­
mentenzorg en
natuurbehoud

Toerekening kosten
eigen organisatie

Verstrekte bijdragen *Cluster I
Cluster II
Geschie­denis, Podium­
letteren en
kunstenbeeldendemuziek en
kunst
theater

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING
95

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

96

Toelichting Toerekening kosten eigen organisatie
Totaal2023€
Kosten van werving
Fondsenwerving:- Anjeractie- Donaties- Mecenaat
Marketing- en wervingsacties
Marketing- en wervingsacties

68.050165.461600.000
833.511

CommunicatieCommunicatieCommunicatie-jaarverslag
Communicatiekosten

869.50712.796882.303

Toerekening
aan:
Doelstelling€%

Wervingskosten€

Kostenbeheer en
administratie€%- 100%
68.050 100%
165.461 100%
600.000 100%
833.511-%-869.507 100%
12.796 100%
12.796869.507

Personeelskosten

4.680.391

2.059.372

44%

2.106.176

45%

514.843

11%

Huisvestingskosten

299.891140.94947%

131.95244%

26.9909%

Kantoor- en algemene kosten
Bureau- en bestuurskosten
Bestuurskosten afdelingen
Bestuurskosten landelijke
commissies
Kantoorbehoeften
Secretariaten afdelingen
Externe adviseurs
Vacatiegelden
Automatisering

Afschrijvingen
Automatisering
Verbouwing en inrichting& inventaris

HET CULTUURFONDS 

251.791
31.74311.19417.207509.792244.342104.000
696.411
1.866.480

251.791 100%
28.569 90%
11.194 100%

3.174

10%

8.087
458.8137.571
50.979

44%
10%

47%
90%

1.549

9%

244.342 100%104.000 100%445.703 64%
1.056.366

64%47%208.923270.64730%

41.785539.4676%

19.76732.623

30%
44%

3.953
6.673

6%
9%

65.89074.14342.17034.847140.033

77.01752.39010.6268.702.609

3.333.704

4.264.183

1.104.722

JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

97

Personeelskosten

Lonen en salarissen
Sociale lasten
Pensioenlasten
Werknemersverzekeringen
Opleidingen
Overige personeelskosten

Werkelijk
2023

Begroting2023

Werkelijk
2022

3.311.811
645.277319.258
56.39828.432319.2154.680.391

3.121.624
624.325312.16265.000100.000
336.7094.559.820

2.967.405
577.498
300.48953.16192.700288.759
4.280.012

Per 1 januari 2023 is het Individueel Keuze Budget, onderdeel van desecundaire arbeidsvoorwaarden ingevoerd.
PersoneelsbestandGedurende het boekjaar 2023 was het gemiddeld aantal FTE 46,5(2022: 45,0).
Bezoldiging directeur
Het Cultuurfonds wordt geleid door een statutair bestuurder/directeur.

Naam
Functie

C. Broers
Statutair bestuurder /directeur

Dienstverband
Aard (looptijd)
urenparttime percentage
periode1/1

bepaald
40
100- 31/12Bezoldiging
Jaarinkomen 2023
Bruto loon/salaris
Vakantiegeld
Eindejaarsuitkering
Uitbetaling niet opgenomen vakantiedagenTotaal jaarinkomen 2023
Belaste vergoedingen/bijtellingen
Pensioenlasten (wg deel)Pensioencompensatie
Overige beloningen op termijn
Uitkeringen beëindiging dienstverband

HET CULTUURFONDS 

153.525
12.282
11.157176.964
1.022
23.901201.887

JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING98

De totale bezoldiging in 2023 van mw. C. Broers inclusief de socialelasten van € 16.073 bedraagt € 217.960.
De directeur ontvangt geen dertiende maand, eindejaarsuitkeringen of
andersoortige bonussen. Belastbare vergoedingen betreft een bijdragein de ziektekostenverzekering, overeenkomstig het Arbeidsvoorwaarden
Reglement dat van toepassing is voor alle werknemers van het Cultuurfonds.
Aan de directeur zijn geen leningen, voorschotten of garanties verstrekt.
Het jaarinkomen, de belaste vergoedingen/bijtellingen, depensioenlasten, de pensioencompensatie en de overige beloningen
op termijn samen, blijven binnen het in de Regeling opgenomen
maximum van € 221.400 per jaar.
Voor een toelichting op het beleid en de uitgangspunten voor dedirectiebezoldiging verwijzen we naar hoofdstuk 8 Financieel beleid
van het jaarverslag.
Bezoldiging Raad van Toezicht
De leden van de Raad van Toezicht, College van Adviseurs en de leden
van de vaste adviescommissies ontvangen voor hun Werkzaamheden
geen beloning. Ook zijn aan hen geen leningen, voorschotten ofgaranties verstrekt.
22. Financiële baten en lasten

Werkelijk
2023

Begroting2023

Werkelijk
2022

1.075.668
317.56229.310.428

100.000

306.729302.99611.340.000 -50.463.607

Rentebaten
Dividend
Couponrente
Gerealiseerde en ongerealiseerde beleggingsresultaten
Gerealiseerde en ongerealiseerde koersresultaten
Herwaardering pand Herengracht 474
Ontvangen huur
Financiële baten

424.819-30.777

250.000
77.76631.456.243-25.000
100.000
94.812
11.540.000 -49.814.847

Rentelasten
Kosten vermogensbeheer
Kosten vastgoedbeleggingen
Overige financiële lasten
Financiële lasten
Saldo financiële baten en lasten-553.195-22.916-4.530-580.641
30.875.602-210.335-500.000-451.788-78.000-13.142-12.000-13.222-590.000-688.487
10.950.000 -50.503.334

Het pand Herengracht 474, dat als beleggingspand wordt aangehouden,
is tot en met 30 juni 2024 verhuurd aan Stichting Dutch Centre forInternational Cultural Cooperation (DCICC).
Transactiekosten zijn het gevolg van aan- en verkooptransacties vanbeleggingen en onderdeel van de indirecte beleggingsopbrengsten.
Deze kosten bedragen over 2023 € 465.243 (15 basispunten) (2022€ 410.112 (13 basispunten)).
Honoraria van de accountant
De volgende honoraria van KPMG Accountants N.V. zijn ten laste
gebracht van het Cultuurfonds, een en ander zoals bedoeld in artikel
2:382a lid 1 en 2 BW.

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

Onderzoek van de jaarrekening
Andere controleopdrachten (betreft controle jaarrekening 2022)
Adviesdiensten op fiscaal terrein
Andere niet-controlediensten

Onderzoek van de jaarrekening
Andere controleopdrachten (betreft controle jaarrekening 2021)
Adviesdiensten op fiscaal terrein
Andere niet-controlediensten

99

KPMG
Accountants
N.V.

Overig
KPMGnetwerk

Totaal
KPMG

2023

2023

2023

6.135

144.31021.5146.135

165.8246.135

171.959

2022

2022

2022

8.202

124.630
22.619
8.202

8.202

155.450

144.31021.514124.630
22.619147.249

De in de tabel vermelde honoraria voor het onderzoek van dejaarrekening 2023 hebben betrekking op de totale honoraria voor het
onderzoek van de jaarrekening 2023, ongeacht of de werkzaamheden
al gedurende het boekjaar 2023 zijn verricht.
Blockbusterfonds

Specificatie toegekende projecten BBF - XTRA
Toegekend
bedragTitel project

Aanvrager

Locatie

Piano Biënnale
Het Delft van Vermeer
Spring Awakening
Parade 2023
Grachtenfestival 2023
Porseleinkoorts
Wachten op Godot
Wildfire
Pinocchio Effect
WIND
Kunst in het Derde Rijk
Food for ThoughtFilm by the Sea Festival 2023
Morgen gaat het beter
Hyperrealisme op scherp
Het zomeroffer
Tina modotti
Ver van je bed
Wetenschap
Edward Scissorhands
Regie: Rembrandt

Keys to Music
Museum Prinsenhof Delft
OpusOneParadeStichting Grachtenfestival
Keramiekmuseum Princessehof
Het Nationaal theater
Orkater
Scapino Ballet
Toneelgroep Jan Vos
Museum Arnhem
Scheepvaartmuseum
Stichting Film by the Sea
Fotomuseum aan 't VrijthofCentraal Museum
De Warme Winkel
FOAM
Studio Oatmilk
Museum Catharijne Convent
Carré
Rembrandthuis

Arnhem en Nijmegen
Delft
Amsterdam
Eindhoven en Den Haag
Amsterdam
Leeuwarden
Nederland
Amsterdam
Rotterdam
Nederland
ArnhemAmsterdam
Vlissingen
Maastricht
Utrecht
Amsterdam
Amsterdam
Nederland
Utrecht
Amsterdam
AmsterdamHET CULTUURFONDS 

30.00030.00030.00030.00030.00030.00030.00030.00030.00030.00030.00030.00030.00030.00030.00030.00030.00030.00030.00030.00030.000JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

100

Cultuurloket DigitALL
Betreft de in het boekjaar ontvangen baten, bestedingen en overige
uitgaven voor Cultuurloket DigitALL.

Stand begin boekjaar:
Baten van overheden, andere organisaties enloterijorganisaties
Toegezegde financiële bijdragen
Overige kosten
Stand ultimo boekjaar

Baten van overheden, andere organisaties enloterijorganisaties
Ministerie van OCW
VriendenLoterij
Fonds 21
Cultuurfonds
VandenEnde Foundation
Gemeente Amsterdam
VSBFonds
ZabawasVirtitus Opus
Elise Mathilde Fonds
Saldo Kickstart Cultuurfonds

Toegezegde financiële bijdragen
Toegekende projecten

Overige kosten
Deskundigheidsbevordering
Organisatiekosten

HET CULTUURFONDS 

Werkelijk
2023

Begroting2023

Werkelijk
2022

3.793.437
4.650.000

4.750.000

6.801.653-5.025.660 -4.950.000-744.031-903.908
2.673.746 -1.103.908

2.605.173-403.043
3.793.437

Werkelijk
2023

Begroting2023

Werkelijk
2022

1.900.000
1.000.000
500.000
500.000
250.000
250.000
200.000
50.0002.000.000
1.000.000
500.000
500.000
250.000
250.000
200.000
50.0002.000.000
1.000.000
500.000
1.000.000
200.000
500.000
200.000
50.000100.000
50.0001.201.653

4.650.000

4.750.000

6.801.653

Werkelijk
2023

Begroting2023

Werkelijk
2022-5.025.660 -7.200.000-2.605.173-5.025.660 -7.200.000-2.605.173-159.980-584.051-839.829-530.708-48.069-354.974-744.031 -1.370.537-403.043

JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

101

Specificatie toegekende projecten
Titel project

Aanvrager

Locatie

Toegekend
bedrag201.500

STRP ontwikkelt
nieuwe hybride kunstervaringen
Unlock Digital Popculture

Stichting STRP

Eindhoven

De Helling

Utrecht

79.487

Digital Twin

Stichting Another Kind of BlueDen Haag

220.000

The Score

Stichting Wild Vreemd

Amsterdam

89.000Digital Twin

Stichting Another Kind of BlueDen Haag

40.000Moving Stories

Landhuis Oud Amelisweerd

Utrecht

60.581

Het Online Dashboard
naar een Hybride Festival
Platform Ruimtelijk Geluid

IDFA

Amsterdam

250.000

Stichting Sonic Acts

Amsterdam

250.000

Cinema VRiations

Stichting Toneelschuur Produkties

Haarlem

25.000De Toekomst van de Zee –Maritiem Museum Rotterdam
De Portal Drenthe: Digitale innovatiebinnen én buiten het
Cultuur bereikbaar voor iedereen!

Maritiem Museum Rotterdam

Rotterdam

147.000

Stichting Drents Museum

Assen

60.000Stichting Cultuurhuis Hoogeveen

Hoogeveen

75.000

Impact publieksinteractie vergroten Grote Prijs van Nederl
Early Music Television (EMTV),
op schema
Heling door de herbeleving
van het Moluks-Maleis
Unlock Digital Popculture

Stichting Grote Prijs van Nederland

Utrecht

125.000

Festival Oude Muziek

Utrecht

125.000

Stichting Moluks Historisch Museum

Den Haag

85.000De Helling

Utrecht

72.880De Rotterdamse dansarchieven online

Stichting Scapino Ballet Rotterdam

Rotterdam

220.000

BLOODY BEAUTIFUL

Stichting Affect Lab

Amsterdam

40.000Innovation:Lab Fase 2 Redefining Live

Stichting Theater Utrecht

Utrecht

250.000

Speaksee Theater

Stichting Het Nationale Theater

Den Haag

197.725

Stift TV

Stichting Stift International Music Festival Enschede

107.323

Picl

Stichting Nederlandse Filmpromotie

Amsterdam

250.000

Spelen in Nieuw-West

Stichting Van Eesteren Museum

Amsterdam

23.000

Fiera del Suono

Stichting Pleinmuseum / DROPSTUFF.nl

Hilversum

249.687

Fish dance when they are
not sleeping – Fase 1
Nu:Reality Fase 2

Stichting Futurists

Amsterdam

85.000Stichting LantarenVenster

Rotterdam

250.000

Vizier op Oost - het digitale netwerk
van Arnhemse culturele
Foam Explore

Stichting Theater Oostpool

Arnhem242.140

Stichting Fotografie Museum Amsterdam Amsterdam

160.000

Next Stage AR

Stichting Thunderboom Records

Amsterdam

236.300

Living Media Art

Stichting Lima

Amsterdam

240.000

Tryater Toegankelijk

Stichting Fryske Toaniel Stifting Tryater

Leeuwarden

150.000

Vergroten digitale zichtbaarheid
Stichting Dutch Graffiti Librarygraffiticultuur als erfgoed
The Circle of Truth Part 2:
Stichting DOOR
Doctor Faustus - Digitaal narra
Waal en Wind: onze circulaire werkvorm Stichting Waal en Wind

Amsterdam

17.025

Amsterdam

46.032

Diemen65.000Een nieuw determinatiesysteem
voor archeologische pijpen
Digitaal Theater

Amsterdam

40.980Stichting Internationaal Theater Amsterdam Amsterdam

250.000

Stichting Pijpenkabinet

5.025.660

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

HOOFDSTUK ①⓪ JAARREKENING

102

In april 2022 is het publiek-private samenwerkingsverband Cultuurloket DigitALL gelanceerd. In dit verband werken het Cultuurfonds,
Fonds21, VandenEnde Foundation en VSBfonds samen met de VriendenLoterij, de Gemeente Amsterdam en het ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap aan het breed toegankelijk maken van digitale
innovatie aan de cultuursector. Met dit driejarige programma beogen
de partners de sector wendbaarder en weerbaarder te maken door deband met het publiek met de inzet van technologie te versterken. De
mogelijkheid tot aanvragen is in september 2022 geopend, en in 2023
zijn 36 instellingen ondersteund met een financiële bijdrage van in totaal € 5.025.660. Deze instellingen hebben allemaal naast een financiële
bijdrage ook een deskundigheidsbevorderings-programma op maat
doorlopen, waarin vragen over verdienmodellen, iteratief werken oforganisatieontwikkeling worden behandeld.

Amsterdam, 5 juni 2024
Raad van Toezicht,
Mw. prof. dr. P.L. Meurs, voorzitter
Ir. A.P. Creyghton, vicevoorzitter
L. Meijaard
Mw. mr. N. Idsinga
Mw. drs. M.H.M. Schoenmakers
F. Tabarki

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

103

HOOFDSTUK ①① OVERIGE GEGEVENS

overigegegevens①①
HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
Aan: de directeur-bestuurder en de raad van toezicht van Stichting het Cultuurfonds

Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening
Ons oordeel
Wij hebben de jaarrekening 2023 van Stichting het Cultuurfonds (of hierna 'de stichting') te
Amsterdam (hierna 'de jaarrekening') gecontroleerd.
Naar ons oordeel geeft de in dit jaarverslag opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van degrootte en samenstelling van het vermogen van Stichting het Cultuurfonds per 31 december 2023
en van het resultaat over 2023, in overeenstemming met Richtlijn voor de jaarverslaggeving 650‘Fondswervende organisaties’.
De jaarrekening bestaat uit:
1 de balans per 31 december 2023;
2 de staat van baten en lasten over 2023; en
3 de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële
verslaggeving en andere toelichtingen.

De basis voor ons oordeel
Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de
Nederlandse controlestandaarden vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijnbeschreven in de sectie 'Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening'.
Wij zijn onafhankelijk van Stichting het Cultuurfonds zoals vereist in de Verordening inzake deonafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht
relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening
gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).
Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor
ons oordeel.

Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen andere informatie
Het jaarverslag omvat andere informatie, naast de jaarrekening en onze controleverklaring
daarbij.
Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie met
de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat.
Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip,
verkregen vanuit de controle van de jaarrekening of anderszins, overwogen of de andere
informatie materiële afwijkingen bevat.

2913538/24X00193481RTM

KPMG Accountants N.V., een naamloze vennootschap ingeschreven in het handelsregister in Nederland onder nummer 33263683,
is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse
entiteit.

Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Nederlandse Standaard
720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij
de jaarrekening.
De directeur-bestuurder is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie.

Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening
Verantwoordelijkheden van de directeur-bestuurder en de raad van toezicht voorde jaarrekening
De directeur-bestuurder is verantwoordelijk voor het opmaken en het getrouw weergeven van dejaarrekening in overeenstemming met de Richtlijn voor de jaarverslaggeving 650‘Fondswervende organisaties’. In dit kader is de directeur-bestuurder verantwoordelijk voor een
zodanige interne beheersing als de directeur-bestuurder noodzakelijk acht om het opmaken vande jaarrekening mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van foutenof fraude.
Bij het opmaken van de jaarrekening moet de directeur-bestuurder afwegen of de stichting instaat is om haar werkzaamheden in continuïteit voort te zetten. Op grond van genoemd
verslaggevingsstelsel moet de directeur-bestuurder de jaarrekening opmaken op basis van decontinuïteitsveronderstelling, tenzij de directeur-bestuurder het voornemen heeft om de stichting
te liquideren of de activiteiten te beëindigen of als beëindiging het enige realistische alternatief is.
De directeur-bestuurder moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou
kunnen bestaan of de stichting haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten, toelichten in dejaarrekening.
De raad van toezicht is verantwoordelijk voor het uitoefenen van toezicht op het proces vanfinanciële verslaggeving van de Stichting.

Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening
Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij
daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven
oordeel.
Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid,
waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude
ontdekken.
Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien
redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn
op de economische beslissingen die gebruikers op basis van de jaarrekening nemen. De
materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en deevaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.
Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant
professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse
controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.

2913538/24X00193481RTM

2

Onze controle bestond onder andere uit:

— het identificeren en inschatten van de risico's dat de jaarrekening afwijkingen van materieelbelang bevat als gevolg van fouten of fraude, het in reactie op deze risico's bepalen en
uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die
voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking
van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn vansamenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het
opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing;— het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel
controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Dezewerkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van
de interne beheersing van de stichting;— het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële

verslaggeving, en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door directeurbestuurder en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan;— het vaststellen dat de door directeur-bestuurder gehanteerde continuïteitsveronderstellingaanvaardbaar is. Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er
gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of destichting haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten. Als wij concluderen dat er een
onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om in onze controleverklaring deaandacht te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als detoelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn
gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze
controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe
leiden dat de stichting haar continuïteit niet langer kan handhaven;— het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin
opgenomen toelichtingen; en— het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties
en gebeurtenissen.

Wij communiceren met de raad van toezicht onder andere over de geplande reikwijdte en timing
van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn
gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing.
Rotterdam, 5 juni 2024
KPMG Accountants N.V.
S. van Oostenbrugge RA

2913538/24X00193481RTM

3

COLOFON
Het Cultuurfonds is beneficiant van deVriendenLoterij en Nederlandse Loterij.
En is een ANBI met CBF-erkenning en
heeft de FIN Code Goed Bestuur.

Coördinatie: Afdeling Communicatie en
Finance & Control van het Cultuurfonds
Vormgeving: Van Lennep, Amsterdam
Partners:

HET CULTUURFONDS JAARVERSLAG 2023