4. การละเล่นของไทย1) งูกินหางวิธีเล่น
แบ่งผูเ้ ล่นเป็ นพ่องู1คน และแม่ง1ู คน คนที่เหลือเป็ นลูกงูซ่งึ จะเกาะเอวต่อกันเป็ นแถวหลังแม่งู
พ่องูและแม่งยู ืนหันหน้าเข้าหากัน แล้วพูดว่า
พ่องู “แม่งเู อ๋ย”แม่งู ตอบว่า “เอ๋ย”พ่องู “กินนา้ บ่อไหน”แม่งู “กินนา้ บ่อโศก โยกไปก็โยกมา”แล้วแถวของแม่งกู ็ทาท่าโยกซ้ายและขวา
พ่องู “แม่งเู อ๋ย”แม่งู ตอบว่า “เอ๋ย”พ่องู “กินนา้ บ่อไหน”แม่งู “กินนา้ บ่อหิน บินไปก็บินมา”แล้วแถวของแม่งกู ็กางแขนทาท่าบินไปทางซ้ายและขวา
©RPTพ่องู “แม่งเู อ๋ย”แม่งู ตอบว่า “เอ๋ย”พ่องู “กินนา้ บ่อไหน”แม่งู “กินนา้ บ่อทราย ย้ายไปก็ยา้ ยมา”แล้วแถวของแม่งกู ็ทาท่าย้ายเอวไปทางซ้ายและขวา
พ่องู “แม่งเู อ๋ย”แม่งู ตอบว่า “เอ๋ย”พ่องู “กินหัว กินหาง”แม่งู ตอบว่า “กินกลางตลอดตัว”แล้วพ่องูก็ว่งิ ไล่จบั ลูกงูท่ีเกาะเอวกันอยูจ่ ากปลายแถว ส่วนแม่งกู ็กางแขนป้องกันไม่ให้พอ่ งูจบั ลูกงูได้ ลูกงูท่ี
ถูกจับตัวได้ตอ้ งไปต่อแถวหลังพ่องู เล่นเช่นนีไ้ ปเรื่อยๆจนกระทั่งพ่องูจบั ลูกงูได้หมดแล้วเริ่มเล่นรอบใหม่

©RPT2) รีรีข้าวสาร
วิธีเล่น ให้ผเู้ ล่น2คนหันหน้าเข้าหากัน
จับมือแล้วยกขึน้ ทาเหมือนซุม้
ประตู ส่วนผูเ้ ล่นคนอื่นๆเข้าแถวเกาะเอวกัน ลอดใต้ซุม้ พร้อมร้องว่า “รีรีข้าวสาร สองทะนานข้าวเปลือก เด็กน้อยตาเหลือก เลือกท้องใบลาน คดข้าว
ใส่จาน คอยพานคนข้างหลังไว้ให้ดี” พอถึงคาสุดท้าย ผูเ้ ล่นที่เป็ นซุม้ ประตูก็
จะลดมือกักคนที่กาลังลอดอยูพ่ อดี ผูเ้ ล่นที่ถกู กักตัวไว้ก็จะต้องออกไปจากแถว แล้วเริ่มเล่นใหม่จนหมดผูเ้ ล่น3) มอญซ่อนผ้าวิธีเล่น
ทุกคนนั่งล้อมวงกัน ผูเ้ ล่นคนหนึ่งเป็ นมอญยืนนอกวง
และถือผ้าไว้ ทุกคนที่น่งั ล้อมวงจะร้องว่า “มอญซ่อนผ้า ตุ๊กตาอยูข่ า้ งหลัง ไว้โน่นไว้น่ี ฉันจะตีกน้ เธอ” ร้องซา้ ไปเรื่อยๆ มอญที่ถือผ้าไว้จะแอบเอาผ้าไปวางไว้หลังผูเ้ ล่นคนใดคนหนึ่งที่น่งั อยู่ หากคนที่น่งั อยู่รูต้ วั ว่าผ้าวางอยูท่ ่ีหลังตัวเองก็ตอ้ งลุกขึน้ วิ่งไล่กวดมอญ มอญก็ตอ้ งรีบวิ่งไปนั่งที่วา่ งนัน้ แทน เล่นเช่นนีไ้ ปเรื่อยๆ✂©RPT175
作成 RPT: https://www.thairpt-thaijp.com/

あ そ4. タイの遊びた1) ヘビがしっぽを食べる
とうひ とりかあ

ひ とり きのこ

こ

ヘビのお父さんを一人とお母さんを一人決めて、残りのメンバーはヘビの子どもになります。
とうかあむ

あたこ

かあ

お父さんヘビとお母さんヘビが向かい合って立ちます。ヘビの子どもたちはお母さんヘビのこしかたち

いちれつなら腰のあたりにつかまって、ヘビのような 形 になって一列に並びます。
ちちはは♪ 父ヘビ「おかあさん」
ちち

いけ

みず

母ヘビ「はい」のはは父ヘビ「どの池で水を飲む？」
ははこからだ

いけの母ヘビ「ソーク池で飲みましょう。ゆれてゆれて」

さ ゆう

母ヘビと子どもたちは 体 を左右にゆらします。
ちち

はは♪ 父ヘビ「おかあさん」
ちち

いけみず

母ヘビ「はい」のはは父ヘビ「どの池で水を飲む？」
ははこ

うで

ひろ

いけの母ヘビ「ヒン池で飲みましょう。はねてはねて」

さ ゆう

母ヘビと子どもたちは腕を広げて左右にとびはねます。
ちち

はは♪ 父ヘビ「おかあさん」
ちち

いけみず

母ヘビ「はい」のはは父ヘビ「どの池で水を飲む？」
ははこ

こし

さ ゆう

いけのうご

うご

母ヘビ「サーイ池で飲みましょう。動いて 動いて」

うご

母ヘビと子どもたちは腰を左右に動かします。
ちち

はは♪ 父ヘビ「おかあさん」
ちち

母ヘビ「はい」あたま

た

父ヘビ「あかあさん、 頭 としっぽを食べようか」
ははからだ

ぜ ん ぶ

母ヘビ「 体 のまんなか全部たべよう！」
ちち

はしこ

おははうで

ひろ

こまもそして父ヘビが走って子どもたちを追いかけます。母ヘビは腕を広げて子どもたちを守ります。
こちち

れつ

うし

つ

つかまった子どもは父ヘビの列の後ろに付きます。
ちち

こぜんいん

くかえ

このようにして、父ヘビが子どもたち全員をつかまえるまで繰り返します。
ばし おにあそ2) リー・リー・カーオ・サーン（「ロンドン橋 落ちた」や「とおりゃんせ」によく似た遊 び）
ふたり

む

あうでうえ

つく

ほか

ひと

まえ

ひと

こし

いちれつ

2 人が向き合って、腕を上にあげてアーチを作ります。他の人は前の人の腰につかまって一列にうたしたなります。歌いながらアーチの下をくぐります。
こめ♪リー・リー・カーオ・サーン
はえらたしゅろの葉っぱを選んでうた

お

こうで

め

おお

2 つのますにお米のもみがら 子どもが目を大きくあけてさらもうし

炊きたてのごはんをお皿に盛ろう

さ

しにひと後ろの人をつかまえてひと歌が終わったところで腕を下げてアーチを閉めて、逃げようとする人をつかまえます。
ひとれつでぜんいんつづつかまった人は列から出ます。そして全員が いなくなるまで続けます。にほんおにあそ3) モーンのハンカチかくし（日本の「ハンカチ落とし」によく似た遊 び）
ぜんいん

まる

すわひとり

おにわ

そとた

ぬのにんぎょう

全員が丸くなって座ります。1 人がモーン（鬼）になって輪の外に立って、布（ハンカチや人 形もすわ

ひと ぜんいん

うたうたでもいいです）を持ちます。座っている人全員で歌を歌います。
♪モーン ソーン パー トゥカター
チャン チャ
おにユー カンラーン

ワイノーン ワイニー

ティー ゴン トゥー

にんぎょう

うしお

お

おにぬのお

わ

(モーン（鬼）が 人 形 を後ろに かくすよ、あそこに置く、ここに置く、鬼が おしりを たたくよ)
おにすわ

ひとなかひ とりうしそとがわ

モーン（鬼）が座っている人たちの中の一人の後ろに布をこっそり置いて輪の外側をまわります。
ぬのおひと

きぬのとお

布を置かれた人は気づいたら、布を取ってモーンを追いかけます。
おにはし

お

ひと

すわば しょすわ

モーン（鬼）は、つかまらないように走って、追いかけている人が座っていた場所に座ります。

✂176
作成 RPT: https://www.thairpt-thaijp.com/4) โพงพาง คือ เครื่องมือดักปลาชนิดหนึ่ง เป็ นถุงตาข่ายรู ปยาวรี ใช้ผูกกับเสาใหญ่ ๒ ต้นทีป่ ั กขวางลานา้ สาหรับจับปลากุ้งทุกขนาด (พจนานุกรมไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถานพ.ศ.๒๕๕๔)วิธีเล่นเลือกผูเ้ ล่นคนหนึ่งเป็ นปลา แล้วเอาผ้าผูกตาคนที่เป็ นปลา หมุนตัว3รอบ ผูเ้ ล่นคนอื่นจับมือ
เดินล้อมวงแล้วร้องว่า “โพงพางเอ๋ย ปลาเข้าลอด ปลาตาบอด เข้าลอดโพงพาง” ร้อง ポーンパーンは 魚 を捕る道具จบแล้วถามว่า “ปลาเป็ นหรือปลาตาย” ถ้าปลาตอบว่า “ปลาเป็ น” ผูเ้ ล่นที่ลอ้ มวงอยู่©RPTจะขยับเขยือ้ นตัวหนีได้ แต่ถา้ ตอบว่า “ปลาตาย” ก็หา้ มขยับเขยือ้ นตัว ผูเ้ ล่นที่เป็ นปลาจะแตะตัวคนใดคนหนึ่งแล้วถ้าทายชื่อคนๆนัน้ ถูก คนนัน้ ต้องมาเป็ นปลาแทน แต่ถา้ ทายผิดก็ตอ้ งเป็ น©RPTปลาต่อไป เล่นเช่นนีไ้ ปเรื่อยๆさかな5) แมงมุมขยุ้มหลังคาวิธีเล่น
ผูเ้ ล่นคนนึงวางมือข้างนึงไว้บนพืน้ แล้วคนถัดไปใช้
นิว้ หัวแม่มือกับนิว้ ชี ้ หยิบหลังมือที่วางอยู่ แล้วผูเ้ ล่นคนอื่นก็หยิบหลัง
มือเช่นนีส้ ลับกันคนละมือ ซ้อนต่อกันเป็ นชัน้ ๆ ขึน้ ไป แล้วผูเ้ ล่นทุกคน
ก็ยกมือที่หยิบต่อๆ กัน ขึน้ ๆ ลงๆ พร้อมร้องเพลงว่า “แมงมุมขยุม้
หลังคา แมวกินปลา หมากัดกระพุง้ ก้น” พอร้องถึงวรรคสุดท้ายก็
ปล่อยมือพร้อมๆ กัน แล้วเริ่มเล่นใหม่

©RPTとどうぐ©RPT6)
จา้ จีม้ ะเขือเปราะ
วิธีเล่น ผูเ้ ล่นนั่งล้อมวง วางมือทัง้ 2ข้างบนพืน้ กางนิว้ ออก แล้วผูเ้ ล่นคนหนึ่งเอานิว้
จิม้ ที่นวิ ้ ของผูเ้ ล่นทุกคนที่วางไว้ทีละนิว้ พร้อมกับร้องเพลงไปด้วย โดยที่เนือ้ เพลง1พยางค์ก็จมิ ้ 1นิว้ ผูจ้ มิ ้ จะร้องเพลงว่า "จา้ จีม้ ะเขือเปราะ กระเทาะหน้าแว่น พายเรืออก
แอ่น กระแท่นต้นกุ่ม สาวสาวหนุม่ หนุม่ อาบนา้ ท่าไหน อาบนา้ ท่าวัด เอาแป้งที่ไหนผัด
เอากระจกที่ไหนส่อง เยี่ยมๆมองๆ นกขุนทองร้องฮู"้ คาว่า “ฮู”้ ไปตกที่นวิ ้ ไหน เจ้าของ
นิว้ ต้องพับนิว้ นัน้ ไว้ แล้วเริ่มร้องเพลงและจิม้ นิว้ รอบใหม่ เล่นเช่นนีไ้ ปเรื่อยๆ คนที่ตอ้ งพับนิว้ ทัง้ หมดเป็ นคนแรกเป็ นผูแ้ พ้7) ตีจ่ ับวิธีเล่น
กาหนดพืน้ ที่เล่นให้พอวิ่งหนีได้แต่ไม่กว้างเกินไป
ขีดเส้นแบ่งเขตออกเป็ น2ฝั่ง แบ่งผูเ้ ล่นออกเป็ น2ฝ่ ายจานวนเท่าๆกันฝ่ ายละประมาณ3-4คน ผลัดกันเป็ นฝ่ ายรุกและฝ่ ายรับเริ่มเล่นโดยตัวแทนฝ่ ายรุก1คนร้องเสียง “ตี่...” โดยไม่ให้เสียงขาดเข้าไปในเขตแดนของฝ่ ายรับ และพยายามแตะตัวผูเ้ ล่นของฝ่ ายรับให้ได้ ถ้าร้อง“ตี่”ไม่ไหวหรือต้องหายใจก็ให้รีบกลับมาที่ฝ่ ังของ©RPTตน ผูเ้ ล่นฝ่ ายรับต้องพยายามหนีแต่ถา้ ถูกแตะตัวได้ตอ้ งไปเป็ นเชลยของฝ่ ายตรงข้าม ถ้าผูเ้ ล่นฝ่ ายรับเห็นว่าผูเ้ ล่นฝ่ ายรุกกาลังจะหมดเสียงและถอยกลับ ต้องพยายามเข้าไปจับตัวไว้เป็ นเชลยก่อนผูเ้ ล่นฝ่ ายรุกกลับเข้าเขตแดนของตัวเอง ผลัดกันรุก-รับเช่นนีจ้ นกระทั่งผูเ้ ล่นของฝ่ ายใดฝ่ ายหนึ่งตกเป็ นเชลยหมดก็แพ้✂177
作成 RPT: https://www.thairpt-thaijp.com/4) ポーンパーン
ひとり

さかな

ぬのめ

しゅうまわ

ほか

ひとてめ

さかな

1 人が 魚 になって、布で目をかくして 3 周 回ります。他の人は手をつないで目かくしをした 魚 をかこ

うた囲んで歌います。
さかな

さかな

め

み♪ポーンパーン、 魚 がとれたぞ。 魚 は目が見えない。ポーンパーンにとられたぞ。
うた

おき

さかな

いし歌い終わったら、こう聞きます。 「 魚 は生きている？ 死んでいる？」
さかな

い

こた

かこ

ひとうごに

もし 魚 が「生きている」と答えたら、囲んでいる人は動いて逃げることができます。でも、もししこたからだ

うご

さかな

ひと

だれ

ひと

「死んでいる」と答えたら、体 を動かしてはいけません。魚 の人は誰かにタッチして、その人のな まえ

あこ んど

ひと

さかな

名前を当てることができたら、今度はその人が 魚 になります。
な まえ

あいちどさかな

つづ名前を当てられなかったら、もう一度魚になります。これを続けます。
やね5) クモが屋根をつかむ
ひとり

ゆか

うえて

お

つぎ

ひとて

おやゆび

ひ とさ

ゆび

まえ

ひとて

こう

1 人が床の上に手を置きます。次の人が手の親指と人差し指で、前の人の手の甲をつまみます。
つぎ

ひと

まえ

ひとて

こうて

こう

つぎつぎ

うえ

かさ

またその次の人も、前の人の手の甲をつまみます。このように手の甲を次々につまんで上に重ねかたちうたうた

ぜんいんてあさていきます。そしてその 形 のまま、歌を歌いながら全員が手を上げ下げします。
やね

さかなたいぬ♪クモが 屋根を つかむ。ネコが 魚 を 食べる。犬が おしりに かみつく。
かし

さ いごてさいしょはじ歌詞の最後で みんなが いっせいに手を はなします。そしてまた最初から始めます。
まるにほんあそ6) 丸ナスをつつこう（日本の「ずいずいずっころばし」のような遊 び）
わりょうて

ゆかうえ

おゆび

ひろひとり

うた

うた

ぜんいん

ゆび

輪になってすわり、両手を床の上に置いて、指を広げます。1 人が歌を歌いながら、全員の指をかし いっせつ

ゆび

ぽんつついていきます。歌詞一節につき、指を 1本ずつ、つつきます。
まる

お♪丸ナスを つつこう
むね

ふね

むすめ

胸をいっぱいまで そらして舟をこぐ
てら

ふなつきば

きき

ゆび

ちから

わかもの

み

ふ な つぬみ

あば

むね

みず あ

かがみ

おしろいを どこで塗る？

きゅうかんちょう見て見てふね

力 いっぱい舟をこいで胸をそらす

娘 や若者は どの船着き場で水浴びをする？

あお寺の船着場で浴びますよ
来て来てだ

パスタマシーンで押し出そうみ

鏡 は どこで見る？

な九 官 鳥 が フーフーと鳴くよ。

ゆび

ひとゆび

おまうた

はじどの指に当たった？ 指をつつかれた人は その指を折り曲げます。そしてまた歌い始めて、
さきぜ んぶゆび

おひと

ま

先に全部の指が折れた人が負けです。
7) ティー・ジャップ
はしまわひろおにあそ（鬼 ごっこのような遊 び）
じ んち

ききょうかいせん

ひ

じ んち

わあそ

ひと

せ

ひと

走り回れる広さの陣地を決めます。境 界 線を引いて陣地を 2 つに分けます。遊ぶ人を、攻める人
まもひと

わにんくらいせほう

まもほう

こう たいあそと守る人の 2 チームに分けます。
（1 チーム 3、4人 位 ）攻める方と守る方を交替しながら遊びませほうさけす。攻める方の 1 人が「ティーつづあいてがた

じ んち

はいなかひとティー…」と叫び続けながら、相手方の陣地に入って中の人にさけ

つかいそじ ぶんじ んち

タッチをして つかまえます。もし「ティー」と叫ぶのに疲れたら、急いで自分の陣地にもどってやす休みます。
まもほう

ひとにからだ

あいてがた

ほ りょ

守る方の人は がんばって逃げますが、体 にタッチされてしまったら、相手方の捕虜になります。
まも

ほう

ひと

ひと

こえ

じ んち

もど

おももど

まえ

守る方の人は、「ティー」の人の声が とぎれて、陣地に戻りそうだと思ったら、戻ってしまう前にいつかまえに行きます。
せほう

まも

ほう

こう たいぜんいん

ま攻める方と守る方を交替して、どちらかのチームの全員がつかまったら、そのチームの負けです。

✂178
作成 RPT: https://www.thairpt-thaijp.com/