IASSW - Verklaring van ethische principes in het Global Social Work(2018)
Het document “Verklaring van ethische principes” werd op de Algemene Bijeenkomst van de IFSW ende Algemene Vergadering van de IASSW goedgekeurd in Dublin, Ierland, juli 2018.
Deze Verklaring1 van ethische principes (verder: de Verklaring) werd opgesteld met als doel sociaal
werkers2 te ondersteunen in hun aspiraties de hoogst mogelijke standaarden van ethische praktijken
te bereiken, door een proces van voortdurend debat, zelfreflectie, bereidheid om met ambiguïteiten
om te gaan en zich te engageren in ethisch verantwoorde besluitvormingsprocessen om zo tot
ethische resultaten te komen. Elk van de principes in deze verklaring moet in samenhang met deandere principes gelezen worden en niet afzonderlijk.
Deze verklaring engageert zich expliciet tot het waarderen van de mensen waar sociaal werkers mee
werken. Door deze verklaring te aanvaarden verbinden wij ons als opleiders in sociaal werk, als
studenten, onderzoekers en beoefenaars van het beroep om de kernwaarden en principes van desociaal werkprofessie zoals ze in deze verklaring uitgeschreven staan, hoog te houden. Een dergelijke
verklaring functioneert best als het de morele drijfveer van de sociaal werker weerspiegelt met zijn
engagement geen schade te berokkenen, zich in te zetten voor sociale rechtvaardigheid, deinherente waardigheid van de mens te erkennen en zich achter de universele en onvervreemdbare
rechten van de mens te scharen.
Door onze inherente kwetsbaarheid te erkennen en meer in het bijzonder die van de mensen
waarmee of waarvoor we werken, is deze verklaring ontworpen om op meervoudige niveaus
rekenschap te verzekeren: ten aanzien van individuen, families, groepen en gemeenschappen
waarmee we werken, organisaties waarin we werken en de bredere maatschappelijke contexten
waarin de sociaalwerkopleidingen, de praktijk en het onderzoek zich situeren.
We erkennen dat er een fundamentele conceptuele verschuiving nodig is van een positie die demenselijke waardigheid in eerste instantie in de context van autonomie situeert naar een context diede intersubjectiviteit en de onderlinge verbondenheid van menselijke waardigheid en
mensenrechten erkent. In tegenstelling tot de stelling dat mensen autonome en onafhankelijke
wezens zijn - zoals de liberale theorie die voorstelt - zijn we als menselijke wezens allemaal ingebedin samenlevingen en gemeenschappen en zijn we afhankelijk van hun sociaal-politieke, economische
en culturele structuur en gewoontes. Kwetsbaarheid is een universele dimensie van de menselijke
conditie. Dit standpunt miskent echter niet de handelingsmogelijkheden van mensen bij het
bevrijden van zichzelf op persoonlijke en politiek vlak noch de verantwoordelijkheid van sociaalpolitieke, economische en culturele systemen in het verzekeren van ontwikkeling en welzijn.

1Deze verklaring is: a) het resultaat van de verwerking van feedback die ontvangen werd tijdens de consultatierondes; b)
een poging om de Westerse hegemonie in praktijk, opleiding en onderzoek van sociaal werk te pareren; en c) een
inspanning om aan een dekoloniserende agenda te werken.
2
Het concept ‘sociaal werker’ wordt hier gebruikt en omvat zowel sociaal werk opleiders, studenten, onderzoekers en
praktijkmensen alsook de categorieën sociaal werkers die afhankelijk van verschillende contexten anders genoemd worden,
zoals bijvoorbeeld jeugdwerkers, opbouwwerkers en gemeenschapswerkers, mensen in de kinderzorg, probatieofficieren
en ambtenaren van sociale bijstand. Ze slaat niet op de mensen uit bovenstaande omschrijvingen die buiten het sociaal
werk staan en eventueel een eigen ethische code hebben.

Sociaal werkers erkennen de politieke dimensie van hun professie als de consequentie van de macht
en autoriteit die hen door de staat toegewezen wordt om acties te ondernemen met of voor mensen
binnen de grenzen van de ethische principes van het beroep.
Sociaal werk als beroep is dynamisch, kritisch en betrokken op mensen en hun meervoudige
omgevingen. Er bestaat een resem waarden en ethische principes die ons als sociaal werkers richting
geven. Dit gegeven wordt erkend in de Globale Definitie van het Sociaal Werk van 2014 die een
gelaagde definitie is en die regionale en/of nationale toelichting aanmoedigt. Op dezelfde wijze kan
ook onderhavige verklaring toegelicht en/of aangepast worden naar gelang de nationale en/of
regionale niveaus, in zoverre dat in overeenstemming is met de intentie en de geest van dezeverklaring.
Opleidingen, onderzoekscentra en organisaties die sociaal werkers tewerkstellen moeten aan
infrastructurele regelingen en ontwikkelingsmogelijkheden werken om het mogelijk te maken deze
ethische imperatieven te bereiken. Niet alleen sociaal werkers zijn verantwoordelijk voor deze
ethische praktijken; organisaties moeten evenzeer hun verplichtingen opnemen om ethische
praktijken te ondersteunen.3
Deze verklaring vertrekt van de Definitie van Global Sociaal Werk van 2014 die luidt als volgt:
Sociaal werk is een beroepspraktijk en een academische discipline die sociale verandering en
ontwikkeling, sociale cohesie en empowerment en bevrijding van mensen faciliteert. De principes vansociale rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheden en respect voor
verschillende vormen van diversiteit staan centraal in het sociaal werk. Onderbouwd doorsociaalwerktheorie, sociale wetenschappen, menswetenschappen en inheemse kennis, engageertsociaal werk mensen en structuren om levensproblemen aan de pakken en het welzijn te bevorderen.
Principes
1. Erkenning van de inherente waardigheid van de mens.
1.1)

Vanuit de erkenning van de inherente waardigheid van alle mensen, streven sociaal werkers
naar empathische relaties en stellen dat ‘er zijn voor de Ander’4 (mensen waar sociaal
werkers mee of voor werken) een van de fundamenten van hun hun ethische praktijk is.
Sociaal werkers geven daarbij aan de unieke Andere de voorrang die traditioneel aan het Ik
wordt toegekend. Het idee is alle mensen te behandelen zoals zij willen worden behandeld
en zoals we zelf behandeld zouden willen worden.

1.2)

Sociaal Werkers tonen respect voor de inherente waarde en waardigheid van alle mensen in
houding, woord en daad. Daarom moet er onderscheid gemaakt worden tussen enerzijds deonvoorwaardelijke positieve houding tegenover personen en anderzijds die attitudes vanmensen, gedragingen en/of socio-politieke en culturele contexten die misschien zouden
moeten veranderen. Omdat we personen respecteren, bestrijden we tezelfdertijd ook

3

Zie Agius,A., & Jones,D.N. (2012). Effective and ethical working environments for social work: The responsibilities of
employers of social workers. Bern: International Federation of Social Workers. Opgehaald van:
https://www.ifsw.org/effective-and-ethical-working-environments-for-social-work-the-responsibilities-of-employers-ofsocial-workers-2/
4
Het concept ‘Ander’ is ontleend aan Emmanuel Levinas. Voor Levinas betekent verantwoordelijk zijn, zichzelf beschikbaar
maken in dienst van de Andere op zo’n manier dat iemands eigen leven intrinsiek verbonden is met dat van de anderen. De
rechtvaardiging van het Ik start voor Levinas met de andere. Ons antwoord op de oproep van de ander definieert ons eigen
ik. Zie Levinas, E. (1985). Éthique et infini, Livre de Poche, 1984. Nederlandse Vertaling: Ethisch en oneindig. Gesprekken
met Philippe Nemo. Kok ten Have (2006)

opvattingen en acties van diegenen die zichzelf of anderen zouden kunnen stigmatiseren of
de waardigheid van mensen zouden krenken.
1.3)

Sociaal werkers beseffen dat de nood aan dergelijk onderscheid toegelicht in 1.2. een
kritische reflexieve praktijk vraagt. Als sociaal werkers (net zoals de mensen waarmee wewerken) brengen we onze eigen geschiedenissen, ons lief en leed, onze waarden en onzereligieuze spirituele en culturele oriëntaties mee in onze werkrelaties. Kritische reflectie overhoe het persoonlijke het professionele beïnvloedt en vice versa moet het fundament zijn van
de dagelijkse ethische praktijk.

1.4)

Omdat sociaal werkers de sterktes en inherente waardigheid eigen aan elke persoon
erkennen, erkennen sociaal werkers ook hun eigen inherente kwetsbaarheid5 en die van demensen waarmee we werken. Aansluiten bij, erkennen van en omgaan met kwetsbaarheden
zijn constitutief voor sterktes en zijn ook bronnen voor groei, ontwikkeling en menselijk
bloei.

2.

Mensenrechten bevorderen

2.1)

Sociaal Werkers bevorderen en staan achter de fundamentele en onvervreemdbare
mensenrechten van alle menselijke wezens zoals die beschreven zijn in demensenrechteninstrumenten en conventies zoals de Universele Verklaring van de Rechten
van de Mens, het Kinderrechtenverdrag, het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen
van discriminatie van vrouwen, het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale enculturele rechten, het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke rechten, hetInternationaal Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie, het
Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, het Verdrag betreffende destatus van vluchtelingen, de VN Verklaring over de rechten van Inheemse Volkeren, hetInternationaal Verdrag ter bescherming van alle arbeidsmigranten en van hun gezinsleden
en de internationale arbeidsnormen van de IAO.

2.2)

Sociaal werkers respecteren en verdedigen het principe van ondeelbaarheid van demensenrechten en bevorderen alle burgerlijke, politieke, economische, sociale, culturele en
milieurechten.

2.3)

Erkennende dat het concept ‘cultuur’ soms ingezet wordt om mensenrechtenschendingen teverhullen, functioneren sociaal werkers als culturele bemiddelaars om consensus op tebouwen, een gepast evenwicht te vinden in de onderlinge spanningen tussen
mensenrechten en zijn ze pleitbezorgers voor de rechten van de gemarginaliseerde,gestigmatiseerde, uitgesloten, uitgebuite en onderdrukte individuen en groepen.

2.4)

Sociaal werkers erkennen dat mensenrechten noodzakelijk samengaan met collectieve
verantwoordelijkheid en begrijpen dat individuele mensenrechten alleen op dagelijkse basis
gerealiseerd kunnen worden als mensen verantwoordelijkheid voor elkaar en voor deomgeving opnemen en als ze werk maken van wederkerige relaties in de gemeenschappen.

2.5)

Sociaal werkers informeren mensen over hun rechten en ondersteunen mensen in hun
pogingen toegang te krijgen tot die rechten.

5Alle mensen zijn lichamelijke wezens. Ze zijn geen gefragmenteerde, geïsoleerde entiteiten waarbij het Zelf gezien zou
worden als afgescheiden en onafhankelijk van de rollen die ze vervullen. Krachtens zijn ‘in de wereld te zijn’ is iedereen inverschillende mate kwetsbaar. Dit principe vecht de notie van sociaal werker als expert, onthechte en neutrale figuur aan
en ondersteunt het idee van een gedeelde inherente kwetsbaarheid met alle mensen.

2.6)

Sociaal werkers erkennen de overheid als sleutelfiguur in de verdediging, bevordering en
vervulling van mensenrechten.

3. Sociale rechtvaardigheid bevorderen
Sociaal werkers bevorderen sociale rechtvaardigheid in de brede samenleving en in relatie tot demensen waarmee ze werken. Dit betekent concreet:
3.1)

Discriminatie en institutionele onderdrukking aanvechtena) Sociaal werkers vechten discriminatie aan op de volgende vlakken (maar is daar niet toe beperkt):fysieke of geestelijke beperkingen, capaciteiten, leeftijd, cultuur, genderidentiteit, seksueleoriëntatie, ras, etniciteit, taal, religie, spirituele geloofsvormen, politieke opvattingen, socioeconomische status, armoede, klasse, familiestructuur, relatievorm en nationaliteit (of het gebrek
daaraan).
b) Sociaal werkers realiseren zich hoe ideologie, wetten, beleid, regelgeving, gewoontes of praktijken
ongelijkheden kunnen creëren en mensen uit bepaalde groepen gelijke behandeling ontzeggen.
c) Sociaal werkers verzetten zich tegen geïnstitutionaliseerde discriminatie en onderdrukking in allemogelijke vormen.
3.2)

Respect voor diversiteita) Sociaal werkers werken aan de versterking van inclusieve gemeenschappen die de etnische enculturele diversiteit van samenlevingen respecteren. Ze houden daarbij rekening met verschillen op
het niveau van het individu, de familie, de groep en de gemeenschap.
b) Sociaal werkers erkennen dat het respect voor en de acceptie van diversiteit niet mag gebruikt
worden om de grenzen van moreel relativisme te verbreden tot op het punt dat de rechten van
bepaalde groepen of personen, inclusief het recht op leven (bijvoorbeeld van vrouwen en seksuele,
etnische en religieuze minderheden) geschonden zouden worden. Sociaal werkers problematiseren
en verzetten zich tegen culturele praktijken die het volwaardig genieten van de mensenrechten
inperken.
c) Sociaal werkers erkennen dat het construeren en framen van sociaaleconomische thema’s als‘culturele kwesties’ in veel gevallen de onderliggende structurele factoren die tot psychosociale
problemen leiden, ontkennen of minimaliseren.
3.3)

Rechtvaardige toegang tot voorzieningen en bronnena) Sociaal werkers bepleiten en streven naar de toegang tot een rechtvaardige verdeling van
hulpbronnen en welvaart. Ze erkennen dat grote ongelijkheid gecombineerd met armoede een
bedreiging is voor de menselijke ontwikkeling.
b) Sociaal werkers ondersteunen het recht van de mensen op een duurzaam inkomen uit waardig
werk en/of een universele sociale zekerheid.
3.4)

Onrechtvaardige beleidsmaatregelen en praktijken bestrijdena) Sociaal werkers wijzen hun werkgevers, beleidsmakers, politici en het brede publiek op situaties
waar beleidsmaatregelen en toegang tot hulpbronnen ontoereikend zijn of waar beleidsmaatregelen
en praktijken onderdrukkend, onrechtvaardig of schadelijk zijn. Als sociaal werkers zo handelen, mag
dit niet strafbaar gesteld worden.
b) Sociaal werkers moeten zich bewust zijn van situaties die hun eigen veiligheid en beveiliging
kunnen bedreigen. In dergelijke omstandigheden moeten ze weloverwogen keuzes maken. Sociaal
werkers zijn niet verplicht op te treden als ze zichzelf in gevaar zouden brengen.
c) Overkoepelende organisaties als de IASSW en de IFSW hebben de plicht om in samenwerking met
de werkgevers van sociaal werkers en/of hun nationale professionele of statutaire organisaties debescherming en verdediging op te nemen van sociaal werkers die bedreigd worden in het uitoefenen
van hun opdracht vanwege hun opvattingen of in het geval ze de aandacht trekken op
onrechtvaardigheden.
3.5)

Bouwen aan solidariteit

Sociaal werkers werken in gemeenschappen en met hun collega’s, binnen en buiten hun beroep, aansolidaire netwerken om naar een maatschappelijke transformatie en inclusieve en verantwoordelijke
samenlevingen te werken.
4. Zelfbeschikkingsrecht bevorderen
4.1)

Sociaal werkers erkennen dat mensen handelingsbekwaam en autonoom zijn

4.2)

Sociaal werkers respecteren en bevorderen de rechten van mensen om eigen keuzes temaken en beslissingen te nemen met die beperking dat deze de rechten en legitiemebelangen van anderen niet bedreigen.

4.3)

Sociaal werkers erkennen dat hoewel individuen autonoom zijn in de betekenis dat ze
vrijheid van denken hebben (wat misschien wel de meest fundamentele en
onvervreemdbare vrijheid is) die hun niet kan worden afgenomen, dit toch geen garantie isvoor de uitoefening van het zelfbeschikkingsrecht.

4.4)

Sociaal werkers erkennen dat de ogenschijnlijk vanzelfsprekende veronderstelling van het
recht op zelfbeschikking in diverse contexten dikwijls de verdrukkende, marginaliserende,
uitbuitende, gewelddadige en uitsluitende socioculturele, economische en politieke
determinanten van menselijke ontwikkeling en functioneren ontkent.

4.5)

Sociaal werkers erkennen de realiteit van mensen wier vermogen tot zelfbeschikking dikwijls
beperkt wordt door diverse factoren, waaronder de controlerende functie die sociaal
werkers opnemen in werkgebieden van kinderzorg en jeugdbescherming, strafrecht,
personen met een beperking en geestelijke gezondheid.

4.6)

Sociaal werkers erkennen dat de handelingsmogelijkheden van individuen sterk verwevenzijn met structurele voorwaarden en dat het ideaal van zelfbeschikking toegang tot bronnen
vraagt als goed onderwijs, waardig werk, toegang tot gezondheidszorg, veilige en stabiele
huisvesting, veiligheid en zekerheid, adequaat sanitair, proper water, niet vervuilde
omgevingen en toegang tot informatie.

4.7)

Sociaal werkers erkennen dat dominante sociaalpolitieke en culturele discours en praktijken
voedsel geven aan meerdere als vanzelfsprekend aangenomen veronderstellingen en
denkfouten die zich uiten in het normaliseren en naturaliseren van een reeks vooroordelen,
onderdrukkingen, marginaliseringen, uitbuiting, geweld en uitsluitingen.

4.8)

Sociaal werkers erkennen dat de basis van de dagelijkse ethische en anti-oppressieve
praktijken ligt in het ontwikkelen van strategieën om een versterkt bewustzijn teontwikkelen over de als waarheid aangenomen veronderstellingen over onszelf en over demensen waarmee we ons engageren.

5. Het recht op participatie bevorderen
5.1)

Sociaal werkers werken aan het opbouwen van eigenwaarde en de mogelijkheden vanmensen en voorzien mensen van bronnen om volledig te kunnen participeren in hun
samenlevingen. Ze bevorderen hun betrokkenheid bij en participatie in beslissingen en acties
die hun leven beïnvloeden.

5.2)

Sociaal werkers dragen bij aan de creatie van betekenisvolle plaatsen en processen om
mensen te laten participeren in de beleidsvorming.

5.3)

Sociaal werkers bevorderen inclusie van mensen die van participatie uitgesloten zijn of niet
kunnen genieten van bronnen omwille van de verschillende in 3.1.a opgesomde criteria.

6. Respect voor vertrouwelijkheid en privacy.
6.1)

Sociaal werkers respecteren en werken overeenkomstig de rechten van de mens op
vertrouwelijkheid en privacy.

6.2)

Dergelijk recht op vertrouwelijkheid en privacy kan eventueel doorbroken worden als er
risico is op schade voor zichzelf of voor anderen.

6.3)

Sociaal werkers erkennen dat het recht op vertrouwelijkheid en privacy in bepaalde
statutaire of gemandateerde posities beperkt is.

6.4)

Sociaal werkers informeren mensen waarmee ze werken over dergelijke beperkingen van
vertrouwelijkheid en privacy.

6.5)

In bepaalde culturele contexten gekenmerkt door – ‘een gerichtheid op de eigen groep’ ofcommunitaristische leefwijze, respecteren en houden sociaal werkers zich aan het recht op
en de keuze van die mensen om voor een gedeelde vertrouwelijkheid te kiezen, in zoverre
dit de rechten van de individuen niet schendt.

7. Een holistische kijk op de persoon.
7.1)

Sociaal werkers erkennen de biologische, psychologische, sociale, culturele en spirituele
dimensies van het bestaan van mensen en begrijpen en behandelen mensen alle als‘volledige personen’. Dergelijke erkenning wordt gebruikt om holistische assessments eninterventies te formuleren met volledige medewerking van mensen, organisaties engemeenschappen waarmee sociaal werkers werken.

7.2)

Sociaal werkers werken samen met leden van interdisciplinaire teams om zo tot holistische
wenselijke resultaten te komen.

8. Ethisch gebruik van technologie en sociale media.
8.1)

De ethische principes die in deze verklaring toegelicht worden, zijn van toepassing op alle
contexten van de sociaalwerkpraktijken, opleidingen, onderzoek, zowel in het geval van eenop-een contacten als bij het gebruik van digitale technologie en sociale media6.

8.2)

Sociaal werkers moeten beseffen dat het gebruik van digitale technologie en sociale media
specifieke gevaren met zich meebrengt voor wat vertrouwelijkheid en privacy betreft. Ze
moeten de nodige preventieve maatregelen nemen om zich daartegen te verdedigen. Eengeïnformeerde toestemming moet dergelijke eventuele begrenzing aan vertrouwelijkheid en
privacy duidelijk maken.

8.3)

Sociaal werkers beseffen dat de verificatie van de identiteit van gebruikers van
onlinediensten, inclusief leeftijdscontrole en geografische afkomst bepaalde problemen met
zich kan meebrengen. Wat bijvoorbeeld als men geregistreerd en/of bevoegd is in een
bepaalde plaats maar de onlinegebruikers zich buiten die jurisdictie bevinden? Of
bijvoorbeeld de problemen bij het verzekeren of de gebruiker al dan niet meerderjarig is om
te kunnen instemmen. Sociaal werkers moeten de praktische en ethische implicaties vandergelijke kwesties bespreken met de hun registrerende en/of mandaterende instellingen.

8.4)

Sociaal werkers erkennen potentiële valkuilen van asynchrone communicatie encommunicatie waarbij de identiteit van de personen waar ze mee werken niet te verifiëren
is, bijvoorbeeld wanneer intenties tot doodslag of suïcide, seksueel misbruik van kinderen enhuiselijk geweld aan het licht komen. Online counseling betekent niet dat sociaal werkers
niet de plicht hebben dit te rapporteren volgens de nationale regelgeving en de personen of
anderen die al dan niet potentieel in gevaar zijn te beschermen.

8.5)

Bij het gebruik van internetdienstverlening met groepen verzekeren sociaal werkers er zichvan dat ze het principe van inclusiviteit volgen en dat geen enkele persoon uitgesloten wordt
van participatie door een of andere opzettelijke nalatigheid.

8.6)

Sociaal werkers posten geen afbeeldingen van personen waar ze mee werken zonder hun
instemming. Ze posten geen afbeeldingen van kinderen zonder de instemming van de oudersof wettelijke vertegenwoordigers.

8.7)

Wat sociaal werk opleidingen betreft moeten opleidingen, zoals beschreven in 6.4. van ‘deglobale standaarden van sociaal werk opleidingen en training’, de hoogste graad van
kwaliteit van het opleidingsprogramma garanderen, op welke wijze dit ook wordt
aangeboden. In gevallen van afstandsleren, gemengde vormen van leren, gedecentraliseerde
en/of internet gebaseerde opleidingen moeten er mechanismen voor lokale instructie ensupervisie ingezet worden, in het bijzondere voor wat betreft het luik veldwerk in het
programma.

6

Deze slaan op bijvoorbeeld counseling en research via e-mail, video, online zelfhulpgroepen of het gebruik van Facebookof Whatsapp, die al dan niet als enige gebruikt worden of in combinatie met een-op-een-contacten.

8.8)

Het is de verantwoordelijkheid van de sociaal werker om bewijs van zijn ethische praktijk tegeven, ongeacht de aard van de sociaalwerkpraktijk.

9. Professionele integriteit
9.1)

De nationale associaties en organisaties hebben de verantwoordelijkheid eigen codes teontwikkelen en deze ethische codes of ethische richtlijnen regelmatig te updaten om ze inovereenstemming te houden met deze Verklaring, rekening houdend met de regionale
situaties. Het is ook de verantwoordelijkheid van de nationale organisaties om sociaal
werkers en opleidingen sociaal werk te informeren over deze verklaring van ethischeprincipes en ook over hun eigen ethische richtlijnen. Sociaal werkers moeten werken inovereenstemming met de gangbare ethische code of richtlijnen in hun land.

9.2)

Sociaal werkers moeten de vereiste kwalificaties hebben en de vereiste vaardigheden encompetenties onderhouden om hun job uit te oefenen.

9.3)

Sociaal werkers ondersteunen vrede en geweldloosheid. Sociaal werkers kunnen naast
militair personeel werken in humanitaire missies en meewerken bij vredeshandhaving en
heropbouw. Sociaal werkers die binnen een militaire of in een context van vredesmissies
werken, moeten altijd de waardigheid en handelingsmogelijkheden van mensen als primaire
focus houden. Sociaal werkers mogen niet toelaten dat hun kennis en vaardigheden voor
inhumane doelstellingen gebruikt worden zoals foltering, militair toezicht, terrorisme enconversietherapie. Ze mogen geen wapens gebruiken in hun professioneel en persoonlijk
optreden tegenover mensen.

9.4)

Sociaal werkers moeten integer handelen. Dit houdt in dat ze geen misbruik maken van hun
machtspositie en vertrouwensrelaties met de mensen waarmee ze werken. Ze respecterende grenzen tussen persoonlijk en professioneel leven en gebruiken hun positie niet voor
persoonlijk of materieel gewin.

9.5)

Sociaal werkers erkennen dat het geven en ontvangen van kleine giften deel is of kan
uitmaken van het sociaal werk en culturele gewoontes van bepaalde culturen en landen. In
dergelijke situaties dient men zich naar de plaatselijke nationale ethische codes te voegen.

9.6)

Sociaal werkers en hun werkgevers erkennen de noodzaak om stappen te ondernemen voor
professionele en persoonlijke zelfzorg om burn-out te voorkomen en om de werkrelaties en resultaten te verbeteren.

9.7)

Sociaal werkers erkennen dat ze aansprakelijk zijn voor hun optreden ten aanzien vanmensen, collega’s, werkgevers, professionele organisaties en lokale, nationale eninternationale wetten en verdragen. Waar deze aansprakelijkheid conflicten teweeg zou
brengen, moet er onderhandelend worden om de schade voor personen te beperken.
Beslissingen moeten altijd op empirisch bewijs, praktijkwijsheid en ethische, wettelijke enculturele overwegingen steunen. Sociaal werkers moeten bereid zijn tot transparantie overredenen voor hun keuzes.

9.8)

Sociaal werkers en hun werkgevers scheppen voorwaarden op de werkplek en in landen
waar de principes van deze verklaring en eigen nationale codes besproken, geëvalueerd enhooggehouden worden. Sociaal werkers en de diensten die hen tewerkstellen, bevorderen
en mengen zich in het debat om ethisch verantwoorde beslissingen mogelijk te maken.

Post Scriptum van de vertaler.
Deze werkvertaling kwam tot stand na gesprekken en correspondentie tijdens de consultatierondes
en tijdens het Congres in Dublin Juni 2018 met o.a. Vishanthie Sewpaul, drijvende kracht achter deherwerking van de oudere ‘Codes Of Ethics’ voor International en Global Sociale Work. Met dezevertaling scharen wij ons ook achter de bedoeling en inzet van de tekst. Deze wil niet zozeer een
strakke deontologische code aanbieden maar vooral een aanzet zijn tot debat en reflectie, in eerste
instantie voor opleidingen en mensen in opleidingen (trainers, praktijkbegeleiders, lesgevers,
onderzoekers, dienstverleners) en uiteraard ook studenten.
Een opmerking over ‘vertalen’. Er zijn bij ons weten geen vertalingen van vroegere Ethische ofdeontologische codes in het Nederlands bekend. De codes voor sociaal werkers in het Vlaamse
werkveld zijn schaars sinds het ter ziele gaan van beroepsverenigingen. In die zin kan een vertaling
uit ‘International’ of ‘Global Social Work ‘inspirerend zijn, zoals ook de Internationale definitie (2000)
en de ‘Global Definition of Social Work (2014) hun weg gevonden hebben naar handboeken en
opleidingen sociaal werk. Tot nu toe waren er geen vertalingen beschikbaar op de website van de
IASSW of IFSW. Uiteraard is het zinniger een tekst in de ‘originele’ versie of taal te lezen. Bepaalde
woorden, uitdrukkingen en concepten laten zich niet zo eenvoudig omzetten in een andere taal. We
hebben een poging gedaan zo dicht mogelijk bij de originele tekst te blijven, niettemin is vertalen ook
interpreteren en deden wij vermoedelijk de tekst soms wat geweld aan. Wij staan dan ook uiteraard
ook open voor feedback en kritische opmerkingen over de vrijheden die wij ons soms misschien
gepermitteerd hebben maar herhalen de doelstelling en onze proeve van vertaling: ethiek terug een
plaats geven in het debat over sociaalwerktheorie, opleiding en training en de plaats van sociaal werk
in de lokale context. Reflecties uit mondiaal gevoerde debatten in de IASSW en IASW kunnen daaro.i. toe bijdragen en ons toestaan vanzelfsprekendheid af en toe in vraag te stellen.
Denoix Kerger
Arteveldehogeschool Gent
Denoix@arteveldehs.be

IASSW acknowledges the voluntary contribution of Denoix Kerger, senior lecturer at Artevelde
University College, Ghent, for the translation of the document.