Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi: En İyi Uygulama Kılavuzu
Sürüm 1.0 - Kasım 2021

DÜNYA ATLETİZM BİRLİĞİ OFİSİNE GİTMEK İÇİN TOPLU TAŞIMA BAĞLANTILARINA ÖRNEK ...... 31İçindekilerİÇİNDEKİLER ....................................................................................................... 1
1.

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK TAAHHÜDÜMÜZ ...................................................... 3VİZYONUMUZ ......................................................................................................... 3
HEDEFİMİZ ............................................................................................................ 3KÜRESEL İNİSİYATİFLER ............................................................................................. 3SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK STRATEJİMİZ ............................................................................... 4
1.
ATLETİZMDE LİDERLİK ..................................................................................... 42.
SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM VE TÜKETİM ............................................................... 43.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KARBON.......................................................................... 5
4.
YEREL ÇEVRE VE HAVA KALİTESİ......................................................................... 55.
KÜRESEL EŞİTLİK ............................................................................................ 66.
ÇEŞİTLİLİK, ERİŞİLEBİLİRLİK VE REFAH ................................................................. 6
EN İYİ UYGULAMA KILAVUZUNU KULLANMA .................................................................. 62.

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PLANINIZI GELİŞTİRME ............................................. 93.

SÜRDÜRÜLEBİLİR TEDARİK ..................................................................... 11

4.

ATIK YÖNETİMİ ....................................................................................... 14

9.

KONAKLAMA .......................................................................................... 32

10.

KARBON NÖTRLÜĞÜ ............................................................................... 34

11.

HAVA KALİTESİ........................................................................................ 3612.

ÇEŞİTLİLİK, ERİŞİLEBİLİRLİK VE KAPSAYICILIK ........................................... 40

13.

SAĞLIK, GÜVENLİK VE REFAH .................................................................. 4214.

DİJİTAL, FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI VE VERİ KORUMASI ........................... 4415.

İZLEME VE RAPORLAMA ......................................................................... 46

16.

İLETİŞİM .................................................................................................. 47İLETİŞİM HEDEFLERİ ................................................................................................ 47
FARKLI PAYDAŞ GRUPLAR İÇİN İLETİŞİM YÖNTEMLERİ. .................................................... 49

ATIK PLANLAMASI ................................................................................................. 14
ATIK ÜRETİMİ VE ATIK YIĞINLARI ............................................................................... 14
ATIK YÖNETİMİ ..................................................................................................... 15
ATIK İLETİŞİMİ ...................................................................................................... 17İZLEME VE RAPORLAMA.......................................................................................... 175.

ENERJİ YÖNETİMİ .................................................................................... 20
KARBON AYAK İZİNİZİ ÖLÇME VE ÖNCELİKLENDİRME ..................................................... 20
ENERJİ YÖNETİMİ PLANLAMASI ................................................................................. 20

6.

GIDA YÖNETİMİ ...................................................................................... 23

7.

SU YÖNETİMİ .......................................................................................... 26

8.

SEYAHAT PLANLAMASI ........................................................................... 28
SEYAHATLE İLGİLİ EN İYİ UYGULAMA .......................................................................... 29

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

1

Belge sürümü kontrolü
Bu belge Earth to Ocean tarafından, dahili etkinlik ekiplerince ve yerel organizasyon komitelerince etkinliklerde sürdürülebilirliği uygulamak
amacıyla Dünya Atletizm Birliği adına taslak olarak oluşturulmuştur.
Güncelleme Güncellemeler
Kas 2021
Pilot için son versiyon

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

Güncelleyen
BR/ST

2

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu

1. Sürdürülebilirlik Taahhüdümüz

Hedefimiz

Dünya Atletizm Birliği tüm dünyada gerçekleştirilen atletizm etkinliklerinin ve
Monaco'da bulunan genel merkezinin sürdürülebilirlik ilkelerine kusursuz bir
biçimde uymasını sağlama taahhüdü vermektedir. Bu taahhüt hava kirliliği,iklim değişikliği, aşırı kaynak ve malzeme kullanımıyla beraber bu kaynak vemalzemelerin yönetilmeden çevreye karışması, ayrıca eşit olmayan fırsatlarınortaya çıkmasına neden olan, küresel eşitlik ve çeşitlilik eksenindeki toplumsal
sorunlar başta olmak üzere; bugün dünyanın karşı karşıya olduğu ve giderekartan çevresel ve diğer sorunların tanınmasının bir sonucudur. Tüm bu küreselsorunlar yaşamlarımızın ve topluluklarımızın kalitesi açısından ciddi bir tehlike
yaratmaktadır.

Güçlü bir sürdürülebilirlik stratejisi benimsemek; Dünya Atletizm Birliği'nin veiş ortağı kuruluşların sürdürülebilirliğin üç bacağı olan çevre, toplum ve
ekonomi düzeylerinde somut faydalar sunmak amacıyla bir çerçeveye sahip
olmalarını sağlar. Temel faydalar arasında şunlar yer alır:

Atletizm etkinlikleri çerçevesinde sürdürülebilirlik, sporu geliştiren kişilerin ve
kuruluşların pratiklerini ve davranışlarını aşağıdakileri gerçekleştirecek şekilde
yönlendirmek olarak tanımlanır:••••

gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama,somut etik ilkelere dayalı adil ve eşitlikçi bir spor platformu sağlama,
ilgili tarafları aktif bir şekilde dahil etme ve kararlar/etkinlikler hakkında
açık olma,
eylemlerin toplumsal, ekonomik ve çevresel etkisine karşı dengeli bir
yaklaşımda olmasını sağlama.

Sürdürülebilirlikten kastımız; etkinliklerimizin ekonomik, toplumsal ve çevreseletkisini dengelemek ve bu sayede bugünkü neslin ihtiyaçlarını, gelecek
nesillerin ihtiyaçlarının karşılanmasını riske atmaksızın karşıladığımızdan eminolmaktır. Sağlıklı bir çevre, sağlam bir ekonominin zeminini güçlendiren sağlıklı
bir toplumun temel dayanağıdır.

Vizyonumuz
Sürdürülebilirlik vizyonumuz, sürdürülebilirlik açısından
sınıfında en iyi etkinlikleri sunan lider Uluslararası Spor
Federasyonu haline gelmektir.
Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

•
•
•
•

sporun toplumsal ve çevresel risk faktörlerinin daha iyi yönetilmesi;
spora fayda sağlayan ve paydaşlardan oluşan daha geniş grubu dahil eden
fırsatların belirlenmesi;
kaynakların daha verimli kullanımı ve spor alanında daha büyük yatırımları
mümkün kılmak üzere daha düşük operasyon maliyetlerine ulaşılması;
yerel topluluklara ciddi düzeyde ekonomik, sosyal ve çevresel faydalar
sunmak üzere iş ortaklıklarının daha geniş bir aktifleştirme platformunakavuşması.

Sürdürülebilirlik stratejisi Dünya Atletizm Birliği’nin atletizmi sürdürülebilir bir
geleceğe hazırlama ve bu sayede daha iyi bir dünyaya katkıda bulunma
taahhüdünün odağında yer almaktadır. Bazı alanlarda bu, "işin getirdiği
sıradan" bir değişiklik gerektirirken bazı alanlarda etki ve teknik özellikle ilgili
olacak ve kimi yerlerde ölçeklenebilir bir değişim yaratmak üzere iş ortaklıklarıgeliştirmeyi gerektirecektir.

Küresel inisiyatiflerÖlçeklenebilirlik sunmak için stratejimizi, Birleşmiş Milletler SürdürülebilirGelişim Hedefleri (UN-SDG'ler veya Global Hedefler), BM İklim Değişikliği
(UNCC) İklim Eylem Çerçevesi, BM Çevre Programı Temiz Hava ve Uluslararası
Olimpiyat Komitesi Sürdürülebilirlik Çerçevesi kapsamındaki küresel
inisiyatiflerle uyumlu hale getirdik.
Sürdürülebilir Gelişim için Birleşmiş Milletler 2030 Ajandası, hem şimdi hem degelecekte insanlar ve gezegen için barış ve bereket odaklı ortak bir detaylı tasarısağlamaktadır. Bu tasarının merkezinde yer alan 17 adet Sürdürülebilir Gelişim
Hedefi (SDG), küresel bir ortaklık çerçevesinde hem gelişmiş hem de gelişmekteolan ülkeler tarafından yapılan acil eylem çağrısıdır. Bu hedefler oluşturulurken,
yoksulluğu sona erdirmenin ve diğer ihtiyaçları gidermenin sağlığı ve eğitimi
3

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu
iyileştiren, eşitsizliği azaltan, ekonomik büyümeyi canlandıran ve tüm bunlarınyanı sıra iklim değişikliğiyle mücadele eden ve okyanuslarımızı ve ormanlarımızı
korumak için çalışan stratejilerden bağımsız düşünülemeyeceği gerçeğinden
yola çıkılmaktadır.
Olimpiyat Ajandası 2020, Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından Olimpiyat
Hareketi'nin geleceği için oluşturulan stratejik yol haritasıdır. 40 öneri bir
yapbozun parçaları gibidir; öyle ki bu parçalar bir araya getirildiğinde,
Uluslararası Olimpiyat Komitesi'nin Olimpiyat Oyunları'nın benzersizliğini
koruduğunu ve toplumda sporu güçlendirdiğini gösteren bir resim meydanaçıkar. Uluslararası Olimpiyat Komitesi 17 SDG'nin 11'ini yerine getirerek
Olimpiyat hareketi üzerinden BM Sürdürülebilir Gelişim Hedefleri'neulaşılmasını destekleme taahhüdü vermektedir.

Sürdürülebilirlik Stratejimiz
Hedeflerimize aşağıda gösterildiği şekilde, altı sürdürülebilirlik önceliği veilişkili adımlar üzerine kurulu sürdürülebilirlik stratejimiz aracılığıyla
ulaşacağız.
Temel Öncelik

Adım

1

Liderlik vesürdürülebilirlik

Sporda sürdürülebilirlik alanında öncübir itici güç olmak

2

Sürdürülebilir üretim ve
tüketimTedarik etkisini pozitif bir şekilde
yönetmek3İklim değişikliği ve
karbon2030 yılına kadar karbon nötr halegelmek4

Yerel çevre ve hava
kalitesiÇevresel koşulların bireylerin güvenli
bir şekilde katılabilmelerine imkan
vermesini sağlamak

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

5

Küresel eşitlik

Becerileri dünya genelinde görünürşekilde paylaşmak

6Çeşitlilik, erişilebilirlik
ve refah

Atletizmin herkese açık olmasınısağlamakTablo 1: Dünya Atletizm Birliği sürdürülebilirlik öncelikleri ve ilişkili adım

1. Atletizmde liderlik
Etkinliklerinin sorumluluğunu kabul eden ve sürdürülebilir bir strateji geliştirip
uygulama sorumluluğunu üstlenen Dünya Atletizm Birliği, daha sürdürülebilir
bir geleceğin dönüşümüne yönelik proaktif olarak adımlar atarak ve
teknolojide, etkinliklerde ve genel faaliyetlerde nelerin mümkün olabileceğini
göstererek somut bir liderlik ortaya koymak durumundadır. Sürdürülebilirliği
benimseyen uluslararası bir federasyonun gücü, Dünya şampiyonası
etkinliklerinin izinlerini, lisanslarını ve yer seçimlerinin yanı sıra teslimat
tekliflerini kapsayan mevcut sistem üzerinden erişebileceği çok geniş bir alana
yayılmaktadır.

2. Sürdürülebilir üretim ve tüketim
Malzemelerin yaşam döngüsünü optimize etmek, atıkları azaltmak ve tedarik
zinciri sorunlarını yönetmek; sürdürülebilirlik odaklı en etkili konulardan biri
olabilir. Bu, ürün ve hizmetlere uygulanabilecek sürdürülebilir bir tedarik
ilkesinin geliştirilmesi ve uygulanmasıyla başlar. Sürdürülebilirlik hedeflerinin
yerine getirilmesini destekleyebilecek tedarikçilerin belirlenmesi çok önemlidir.
Atık yönetimi, Dünya Atletizm Şampiyonası tarafından en önemli sorunlardan
biri olarak tanımlanmıştır. Plastiğin kalıcılığından ve tek seferlik kullanım
kültürümüzden kaynaklanan sorunun, tedarik aşamasında malzeme tekniközellikleri üzerinden ele alınması gerekmektedir. Ancak, bunun çeşitli
konumlarda atık yönetimi potansiyeli ile uyumlu hale getirilmesi lazımdır.
Atık yüksek maliyetlidir ve çoğu durumda gereksizdir. Tedarik sürecinde şu
soruların sorulması gerekir: Ürün nereden geldi? Üretim ve kullanımdaki etkisi
nedir? Nasıl bertaraf edilir veya yeniden kullanılabilir mi?

4

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu
Sürdürülebilir tedarikin temel alanları geçici etkinlik yapıları, ekipman ve
kıyafet, enerji ve güç, gıda temini, seyahat/ulaşım ve etkinlikleringerçekleştirildiği mekânlar/statlardır.

3. İklim Değişikliği ve Karbon
Giderek artan küresel karbon emisyonlarının neden olduğu iklim değişikliği
halihazırda hayatlarımızı etkilemektedir. Atletizm; gıda güvenliği gibi sorunları
tetikleyen iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek bölgelerden gelen birçok
üst düzey sporcunun aktif olduğu global bir spor dalıdır. Ciddi ölçüde karbon
emisyonu üreten atletizm, özellikle de büyük dünya şampiyonası etkinlikleri,ihtiyaç duyulan düşük karbon ekonomisi doğrultusundaki önemli değişime
ilham kaynağı da olabilir. Bu emisyonlar seyahat, etkinliklerdeki geçici güç
kaynakları, statlardaki ve mekânlardaki enerji tüketiminin yanı sıra ekipmanüretiminde gerçekleşir.
Doğrudan Dünya Atletizm Birliği iş aktiviteleri ister yurt içi ister yurt dışı olsun;
antrenman, yarışma veya toplantı/konferans gibi nedenlerle tüm paydaşlar
açısından çok geniş bir seyahat talebi potansiyeline sahiptir. Seyahat, insanları
spor üzerinden bir araya getirmenin temelini oluştursa da seyahate bağlı
karbon emisyonları sporla ilişkilendirilen başlıca çevresel etkilerden birini
temsil eder.
Karbon emisyonu açısından aktif olarak yönetilmesi gereken 5 büyük alanşunlardır:
1. Seyahat, konaklama ve ulaşım
• Dünya Atletizm Birliği çalışanları/yetkilileri, sporcuları, koçlarınınuçuş gereksinimleri• Resmi araçlar ve toplu taşıma dahil olmak üzere kara yolu ulaşımı
• Konaklama• Nakliye
2. Enerji Tüketimi• Kalıcı veya geçici mekânların yanı sıra genel merkezlerde/ofislerde
kullanılan geçici güç kaynakları, ısıtma, aydınlatma, soğutma veelektrikDünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

3. Kaynaklar• Sürdürülebilir üretim ve tüketim odak alanı kapsamındadır
4. Yiyecek ve İçecek
• Sürdürülebilir üretim ve tüketim odak alanı kapsamındadır
5. Atık
• Sürdürülebilir üretim ve tüketim odak alanı kapsamındadır

4. Yerel çevre ve hava kalitesi
Hava kirliliği hem sağlık hem de iklim açısından büyük bir tehdittir. Dünya Sağlık
Örgütü'nün yayınladığı yeni verilere göre; 10 kişiden 9'u yüksek düzeyde
kirletici madde içeren hava solumakta; hava kirliliğiyle ilişkili ölümlerin %90'danfazlası başta Asya ve Afrika olmak üzere düşük ve orta gelirli ülkelerde
görülmektedir. Tahminlere göre hava kirliliği, akciğerlerin ve kardiyovasküler
sistemin derinine nüfuz eden kirli havadaki ince partiküllere maruz kalmaktanötürü her yıl yaklaşık 7 milyon insanın ölümüne neden oluyor. Bu ince
partiküller felç, kalp hastalığı, akciğer kanseri, kronik obstrüktif akciğer hastalığı
ve zatürre dahil olmak üzere solunum yolu enfeksiyonlarına yol açıyor.
Hava kalitesi küresel olarak dünyanın iklimine ve ekosistemlerine sıkı sıkıya
bağlıdır. Hava kirliliğinin tetikleyicilerinden birçoğu (ör. fosil yakıt kullanımı)
aynı zamanda yüksek CO2 emisyonlarının da kaynağıdır. Ozon ve siyah karbon
gibi bazı hava kirleticiler, iklim değişikliğini ve tarımsal verimliliği büyük ölçüde
etkileyen kısa ömürlü çevre kirleticileridir.
Hava kirliliğini azaltmaya yönelik eylemler ve ilkeler hem iklim hem de sağlık
için bir "kazan-kazan" stratejisi olup bir yandan hava kirliliğiyle
ilişkilendirilebilen hastalıkların azaltılmasını sağlarken diğer yandan iklimdeğişikliğinin yakın ve uzun vadeli önlenmesine de katkıda bulunur.
Dünya Atletizm Birliği'nin düzenlediği World Athletics Series (WAS) etkinlikleri
ve Dünya Atletizm Birliği tarafından desteklenen etkinlikler, çoğu zaman önemliölçüde yerel trafik aksamalarına neden olur ve bunun sonucunda hava kalitesi
sorunları artabilir. Akıllıca planlama ve hava kalitesini izleme/iyileştirme amaçlı
inisiyatiflerin entegrasyonuyla Dünya Atletizm Birliği; sporcular, Dünya Atletizm
5

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu
Birliği ailesi, sporseverler ve yerel topluluklar için çevre sağlığını teşvik edebilirve koruyabilir.
Dünya genelinde yarım milyardan fazla koşucunun dahil olduğu resmi olmayanağıyla Dünya Atletizm Birliği, hava kirliliğinin sağlık üzerindeki etkilerine yönelik
küresel bir farkındalık oluşturmak üzere benzersiz bir konuma sahiptir.

5. Küresel Eşitlik
Dünya Atletizm Birliği'nin temel değerlerinden biri olan EVRENSELLİK ilkesiışığında Dünya Atletizm Birliği, herkesin atletizme katılma fırsatına sahipolmasını sağlama sorumluluğunu taşımaktadır. Bu; kişiler için olduğu kadar ÜyeFederasyonların Dünya Atletizm Birliği desteğini alma fırsatı yakalama ve
etkinliklikler için tanınırlık kazanma imkânı için de geçerlidir. Bu fırsat, küreseleşitsizlik açığının kapatılması için tedarik, mentorluk ve beceri geliştirmeaşamalarında büyük önem taşımaktadır.
"Daha İyi Bir Dünya İçin Atletizm" konseptinden yola çıkan Dünya Atletizm
Birliği bu alanda üstlenebileceği liderlikle; paydaşların sağlık, çevre, sosyal
katılım ve barış alanlarındaki projelerde sinerjiye odaklanarak kendiçalışmalarına değer katmalarını sağlayabilir.

6. Çeşitlilik, Erişilebilirlik ve Refah
Dünya Atletizm Birliği uzun bir süredir yarışlara eşit erişim olgusuna öncülük
eden lider bir uluslararası federasyondur. 2027 yılı itibarıyla eşit cinsiyet temsili
taahhüdü veren ve bunu başarmak için bir yol haritasına sahip olan Dünya
Atletizm Birliği, cinsiyet eşitliğinde örnek bir lider konumundadır.
Birçok ülke, fizyoloji, cinsiyet, ırk ve din spor dünyası içerisinde kucaklansa daözellikle sporda teknik yetkililer, hakemler, bilirkişiler vs. olarak yerini koruma
ve ilerlemeyle ilgili bir dengesizlik varlığını sürdürmektedir. Katılım
spektrumunun tüm uçlarında uygulanan programlar olmasına rağmen Dünya
Atletizm Birliği sporda yerini korumaya odaklanarak, teknik yetkililer de dahil
olmak üzere spor idaresi alanında işaret direkleriyle net olarak belirlenmiş,kapsayıcı bir rota oluşturarak atletizm dünyasında çeşitliliğe erişmek için
yenilikler yapmaya devam etmek zorundadır.

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

Spor dünyasındaki cinsiyet eşitsizliğiyle ilgili farkındalık yaratma ve buna temel
katılım seviyesinden yönetim ve idari işlere kadar tüm düzeylerde dikkat çekme
kararlılığıyla Dünya Atletizm Birliği, spor dünyasında eşitlik ve kapsayıcılıksorunlarına odaklanmaya devam etmektedir.
Dünya Atletizm Birliği'nin bu yükümlülüğü atletizme katılım ve etkileşim
üzerinden doğrudan Dünya Atletizm Birliği ailesinin de ötesine uzanmaktadır.
Bu yükümlülük aynı zamanda gönüllüler, spor altyapısı inşa eden inşaat
çalışanları, atletizm kurumları ve etkinliklerine ürün ve hizmet sağlayan
tedarikçi çalışanları için de geçerlidir. İnsanlar işlerinden ötürü yaşamlarını
veya sağlıklarını riske atmak zorunda olmamalı ve aynı şekilde ayrımcılığa, zorlaçalıştırılmaya veya diğer istismarcı uygulamalara maruz kalmamalıdır.
Antrenman ve eğitime erişimin yanı sıra pozitif bir iş-yaşam dengesini teşvik
eden Dünya Atletizm Birliği adil, güvenli, sağlıklı ve ayrımcılık içermeyen çalışma
ortamları taahhüdü vermektedir.
Coğrafya, politika ve dinden bağımsız olarak herkes, sözlü ve fiziksel istismarauğrama korkusu olmadan, tüm düzeylerde sportif başarılara olanak sağlayan
bir ortamda atletizme eşit katılım hakkına sahiptir. Dünya Atletizm Birliği koşu,atlama ve fırlatmanın evrensel düzeyde zevkli olabilmesini sağlamak amacıyla
Üye Federasyonlar üzerinden en iyi uygulama ilkeleri sunacak ve bu anlamda
etkili olacaktır.

En iyi uygulama kılavuzunu kullanma
Bu sürdürülebilir etkinlik yönetimi sistemi en iyi uygulama kılavuzu,
sürdürülebilirlik başlıklarına bölünmüş olan "planla, uygula, kontrol et, önlem
al" modeline uygun olarak net bir eyleme geçirilebilir kontrol listesi sağlamak
amacıyla geliştirildi. Bir etkinlik için genel sorumlulukları olan kişiler, geçerli
tüm mevzuata ve gereken en iyi uygulama pratiklerine hakim olmanın yanı sıra
etkinlik teslimatı ekibini, yeni "iş gereği değişime" uyarlanma ve en iyi
uygulamaları etkinlik planlaması ve teslimatının tüm aşamalarına entegre etme
konusunda desteklemelidir. Her bölümün ayıklanıp uygun olduğu şekilde ekipüyelerine dağıtılabilmesi, bu ekip üyelerinin rollerini sorumlu bir şekilde en iyi
uygulamalara uyacak şekilde yerine getirmelerine katkıda bulunur. Tablo 2'dehangi en iyi uygulama konusuna uyum sağlanacağı ve Dünya Atletizm Birliği
6

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu
tarafından belirlenen sürdürülebilirlik önceliklerinden hangisinin ele alınacağı
açıklanmaktadır.

Kayıt ücretsizdir. Kayıt ve giriş işlemlerinin ardından doğrudan bağlantı içinburaya tıklayın.

Başlamadan önce sürdürülebilirlikle ilgili dört bölümlük Dünya Atletizm Birliği
e-öğrenme modülünü tamamlamanız önerilir. Modülü burada bulabilirsiniz.

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

7

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi En İyi Uygulama Kılavuzu
Tablo 2: Dünya Atletizm Birliği tarafından belirlenen sürdürülebilirlik önceliklerinin ele alındığı en iyi uygulama konuları
En İyi Uygulama Başlığı
SürdürülebilirlikÖnceliği

Sürdürülebilirlik
planı yapma

Sürdürülebilir
tedarikAtık

Enerji

Gıda

Su

SeyahatKonaklama

Karbonnötrlüğü

Erişilebilirlik ve
kapsayıcılıkSağlık,güvenlik ve
refahDijital, fikrimülkiyet hakları
ve veri koruması

İzleme veraporlamaİletişim

Liderlik vesürdürülebilirlik

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

Sürdürülebilirüretim ve tüketim

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

İklim değişikliği ve
karbon

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

Yerel çevre ve hava
kalitesi

*

*

*

*

*

*

*

*

Küresel eşitlik

*

*

*

*

Çeşitlilik,erişilebilirlik ve
refah

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu

8

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu

2. Sürdürülebilirlik planınızı geliştirme
Sürdürülebilirlik planınızı geliştirmek, tüm etkinlikler için başlangıç noktası
olmalıdır. Kararlılık düzeyinizi, fırsatınızı ve hızlı kazanımları tanımlamanıza vesürdürülebilirlik riskini yönetmenize yardımcı olacak birkaç basit adım vardır.
Planınızı geliştirirken izlenecek adımlar:
1) Aktivitelerinizi ve bu aktivitelerden kaynaklanacak sürdürülebilirlik
etkilerini tanımlayın.
2) Dünya Atletizm Birliği, potansiyel ticari iş ortakları, ev sahibi şehir,sporcular, sporseverler, personel vs. dahil olmak üzere başlıca
paydaşlarınızı ve onların beklentilerini tanımlayın.
3) Etki ve risk düzeyinin yanı sıra başlıca paydaşlarınızdan beklentilerinizi
dikkate alarak öncelikleriniz üzerinde çalışın.
4) Net bir hedef belirleyin: Etkinliğin nasıl bir toplumsal veya çevresel etkibırakmasını istiyorsunuz?
5) Belirlemiş olduğunuz net bir hedefle ve tanımlanan öncelik
meseleleriyle ölçülebilir amaçlarınızı, sorunların giderilmesinisağlayacak hedefleri ve bu amaçları sağlayacak eylemleri sıralayın.
6) Sonuçları hedeflerinizle karşılaştırarak ölçün, izleyin ve değerlendirin.
Bu belgedeki kılavuz; etkinliğinizin gerçekleştirilmesinde karşı karşıya
kalacağınız
temel
sürdürülebilirlik
sorunlarını
tespitetmenize,değerlendirmenize ve ele almanıza yardımcı olacaktır.
Dünya Atletizm Birliği'nin aşağıda belirtilen başlıca öncelikleri ele alınmalıdır:•Liderlik – iletişim ve savunuculuk•

Karbon yönetimi – azaltma ve nötrlük•

Sürdürülebilir tedarik ve atık yönetimi•

Yerel çevresel etki ve hava kalitesi etkisi•

Çeşitlilik, erişilebilirlik ve refah - sporcular, personel, sporseverler•

Küresel eşitlik – kapsayıcılık ve kapasite oluşturma

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

Dünya Atletizm Birliği küresel karbon hedeflerine ulaşma ve iklimle ilgili pozitif
eylem sorumluluğu üstlenme konusunda uzlaşan yaklaşık 300* spor
kuruluşuyla iş birliği içindeki Sport for Climate Action çerçevesinin imzacı
üyesidir. Etkinliğinizin bu küresel spor hareketine uyumlu olmasını da tercih
edebilirsiniz.
Roller ve sorumluluklar net bir şekilde atanmalı, her bir hedefe göre
uyarlanmalı ve gerek zaman gerek uzmanlık gerekse finansman açısından
uygun kaynaklar tarafından desteklenmelidir. Teslimat ekibinin becerilerini
artırma ihtiyacı ortaya çıkabilir ve Dünya Atletizm Birliği bunun için desteksağlamaktadır.
Bu belgedeki kılavuz planlama, teslimat ve etkinlik sonrası aşamalarda gerekliolan eylemleri tanımlamak üzere tasarlanmıştır.
İletişim ve savunuculuk, etkinlik sürdürülebilirliğinin önemli bir parçasıdır ve
her etkinlik dahili, harici ve etkinlikle ilgili iletişimleri tanımlamalıdır. Bu, dahageniş ölçekte etkili bir mesaj vermek amacıyla sporcu savunucuları belirlemeyi
içerebilir.
Etkinlik planlaması kapsamında; reklam iş ortaklarını dahil etmek için yararlı
platformlar olabilecek, ayrıca yerel topluluk için çoğu zaman önemli bir etkinlik
mirası bırakan geniş bir toplumsal değişim fırsatı sunacak sürdürülebilirlik
faaliyetleri tanımlanabilir. Sporda bunun birçok etkili örneği vardır.
İzleme ve ölçüm, belirlenen plana uygun olarak teslimat yaptığınızdan veoluşturulan hedeflere ulaştığınızdan emin olmak için çok önemlidir.
Planlama ve etkinlik teslimatı yolculuğunuzun tüm aşamalarında ek rehberlik
ve destek için Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilirlik Başkanı Bob Ramsak(bob.ramsak@worldathletics.org) ile iletişime geçin.

* 30 Eylül 2021 itibarıyla

9Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu
2. Etkinlik teslimatı sırasında•
Etkinlik planlaması ve teslimat döngüsü boyunca aşağıdaki eylemler yerine
getirilmelidir:
1. Etkinlik planlaması sırasında
•
•
•
•
•
•
•

Sürdürülebilirlik misyonunuzu/kararlılık düzeyinizi tanımlayın Neyibaşarmak istiyorsunuz; "müthiş" nasıl bir şey?
Tüm iş aktivitelerini ve bunlarla ilişkilendirilen sürdürülebilirlik risklerini
belirleyin Sorunların önceliklendirilmesinde olasılık/etki düzeyi, yasal
uyumluluk ve başlıca paydaş beklentileri dikkate alınmalıdır
Sürdürülebilirlik sorunlarının yer aldığı öncelikli listeden yararlanarak
ayrıntılı bir eylem planıyla adımları, AKILLI hedefleri tanımlayın ve başarıyı
ölçmek üzere planı TPG'lerle tamamlayın
Sahiplik ve kaynakları (finansal, zaman ve insan) eylem planına atayın
Sürdürülebilirlik ve katkı ve desteğe ulaşmak üzere spesifik kararlılıklarınız
konusunda eğitmek için (dahili ve harici) paydaşlarınızla etkileşim kurun
Daha geniş ölçekli toplumsal değişime katkıda bulunmak için birlikteçalışacağınız iş ortaklıkları kurun ve miras bırakma fırsatlarını tanımlayın
Sürdürülebilirlikle ilgili kararlılık ve taahhütler etkinlik iletişim planınaentegre edilir

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021•••

Tüm etkinlik personelinin sürdürülebilirlik taahhütleri konusundaeğitildiğinden, sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşma yolculuğunda kendi
rollerinin farkında olduğundan ve en iyi uygulamalara uygun davranışlar
sergileyerek "örnek teşkil etmek" üzere güçlendirildiklerinden emin olun
Plana sadık kalındığından ve düzeltici önlemleri etkili bir şekilde uygulamaküzere uyumsuzlukların tespit edildiğinden emin olmak için etkinlik teslimatı
boyunca izleme/denetleme programından yararlanın
Dahili ve harici (ör. sporcular) sürdürülebilirlik şampiyonları, mesajları tüm
paydaşlara taşıyarak en iyi uygulamaları sergiler ve iletirlerİletişim planının bir parçası olarak, sürdürülebilirlik mesajları (hem sahaiçinde hem de medya kanalları üzerinden), paydaş gruplar arasında
uyumluluğu ve başarıyı teşvik eden farkındalık ve eylemlerin önünü açar

3. Etkinlik sonrası derleme• Hizmet teslimatını yapıcı bir şekilde değerlendirmek ve sürekli iyileştirmeyiteşvik etmek için öğrenilen dersleri paylaşmak amacıyla mekân/iş
ortakları/tedarikçilerle etkinlik sonrası değerlendirme toplantısı yapın• İzleme programı aracılığıyla elde edilen, sürdürülebilirlik kazanımları veöğrenilen derslerle ilgili gerçeğe dayalı kanıtlar sağlayarak şeffaf bir etkinlik
sonrası raporu oluşturun

10

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu

3. Sürdürülebilir Tedarik
Etkinliklerin sürdürülebilirlik etkisinin önemli bir bölümü, etkinlik teslimat ekibi
tarafından tedarik zinciri üzerinden sağlanan ve dünya klasmanında başarılı
etkinliklerin sahnelenmesi için gerekli olan ürün ve hizmetlerin sonucudur.
Tedarik zincirinin etkili bir şekilde yönetilmesi; ürün ve hizmetlerin zamanında
tedarik edilmesini, tüm olumsuz etkilerin en düşük düzeye indirilmesini vegeniş kitlelere ulaşan değer ve özellikle de etkinliklere ev sahipliği yapan yerel
topluluklar için toplumsal faydaların sunulmasını mümkün kılabilir. Dünya
Atletizm Birliği sürdürülebilir tedarik kılavuzu, çevresel etkiyi en düşük düzeye
indiren ve ev sahibi topluluk içerisinde yerel bir iyileşme gücü mirası oluşturan
etik bir tedarik zinciri sağlanmasına odaklanmaktadır.
Satın alma süreci genellikle iyi anlaşılmalı ve tedarikçilerden gelen teklifler ürünveya hizmet kalitesi ve fiyat temelinde değerlendirilmelidir. Sürdürülebilir
tedarik, "kalite" kavramını yeniden tanımlayarak ürünün görünüm ve
performansının yanı sıra bir ürün veya hizmetin toplumsal, etik ve çevresel
etkileriyle ilgili faktörleri de bu sürece dahil eder (bkz. Figure 1).
Daha basit bir ifadeyle; satın alma süreci şu şekildedir:
1. Fiyat teklifi talebi (RFQ): RFQ'ya sürdürülebilirlikle ilgili belirlenen
gereksinimlerin dahil edildiğinden emin olun.
2. Tedarikçileri değerlendirme: Tedarikçileri sosyal, çevresel ve ekonomik
ilkelerini ve yönetimini değerlendirin.
3. Ürün veya hizmeti değerlendirme: Sağladıkları ürün veya hizmeti aşağıda
açıklanacak olan 5 temel soruyu sorarak değerlendirin.
4. Sürdürülebilirlik gereksinimleri dahil olmak üzere tedarikçiyi seçin ve
hizmet sözleşmesini yapın.
5. Hizmetin/ürününsağlanması
aynı
zamandasürdürülebilirlik
gereksinimlerine uygunlukla ilgili kanıtların sağlanmasını da içermelidir.
Bunlar saha içinde denetimlerle, belirtilen gereksinimlere karşı kontrol
edilmeli ve uyumsuzlukların giderilmesi için gerekli adımlar atılmalıdır.

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

6. Ödeme, nihai veri raporlaması ve uyumluluk kanıtı dahil olmak üzere
sözleşmesi yapılan hizmetlerin teslimatında yapılmalıdır.
Daha fazla bilgi için Dünya Atletizm Birliği'nin Understanding Sustainable
Procurement (Sürdürülebilir Tedariki Anlama) başlıklı e-eğitim modülünü
yeniden ziyaret edin. Modülü burada bulabilirsiniz.

1. Fiyat teklifi talepleri
Fiyat teklifi talepleri (RFQ'lar) sürdürülebilirlik stratejisinde belirlenen ve yerelbağlamda önem taşıyan sürdürülebilirlik gereksinimlerini içermelidir.
Malzemelerin teknik özellikleri atık yönetimi planına uygun olmalıdır ve bunlar
sürdürülebilir bir etkinliğin izlenecek adımlarını ve hedeflerini
gerçekleştirmenin anahtarıdır.
2. Tedarikçileri değerlendirme
Tedarik süreci, ürünü veya hizmeti sağlayan şirketin türünü değerlendirmelidir.
Burada en önemlisi ürün veya hizmetin görünümü ve performansı ilesağlayıcının güvenilirliğidir. Ancak, fiyat teklifi talebindeki sorular arasındaşirketle ilgili sorulara da yer verilerek itibarla ilgili riskler azaltılmalı, ayrıca
sorumlu tedarikçilerin kullanıldığından emin alınmalı ve bu tedarikçiler teşvik
edilmelidir. Basitçe toplumsal, çevresel ve ekonomik ilkeleriyle ve yönetim
süreçleriyle ilgili sorular sormak iyi bir başlangıç olacaktır. Bu, ISO14001(Çevresel Yönetim) veya ISO20121 (Sürdürülebilirlik Yönetimi) gibi
sertifikasyon programları üzerinden kanıtlanabilir.
Aşağıdaki noktalar üzerinden kanıt bulabilirsiniz:•Ürün veya hizmetleri sağlayan işçilerin koşulları•

Personelin geçimini sağlayan maaşları ödeyen şirket•Çalışanların sağlığı ve güvenliği

11

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu•

Minimum düzeyde çevresel etkiye veya karbon nötr hizmetleri sağlayanşirketin çevresel performansı•Şirketin faaliyet gösterdiği yer ve yerel iyileşme gücü ve yerel ekonomik etkisağlanmasına yardımcı olmak için kendisine ait tedarik zinciri

3. Kullanılan malzemelerle ilgili kanıt ve teminat sağlanması
4. Hizmet tamamlandığında gerekli verilerin etkinlik ekibine rapor halinde
sunulması; ör. seyahat ve nakliye etkisi, ürünün/malzemelerin miktarları

3. Ürün veya hizmetleri değerlendirmeÜrünlerin ve bir ölçüye kadar hizmetlerin sürdürülebilirliğini anlamak içinsorulacak beş temel soru şunlardır:
1. Nereden geliyor, kim yaptı?
2. Hangi malzemelerden yapıldı?
3. Nasıl bir ambalajı var?
4. Kullanımda nasıl bir etkisi var?
5. Etkinlikten sonra buna ne olacak?
Sürdürülebilir tedarik, negatif çevresel ve toplumsal etkilerin etkinlik ekibi
tarafından yapılan satın alma tercihleri üzerinden en düşük düzeye indirilmesinisağlamaya çalışmaktır. Dünya Atletizm Birliği kaçınılması gereken ürün ve
hizmetlerin tanımlandığı kapsamlı bir tedarik kodu oluşturmuştur. Bu kod isteküzerine paylaşılabilir.
4. Tedarikçileri seçme ve hizmetlerin sözleşmesini yapmaÜrün veya hizmeti sağlamak için bir sağlayıcı tercih edildikten sonra
sürdürülebilirlik gereksinimlerini açıkça belirten bir sözleşme oluşturulmalıdır.
Asgari düzeyde şunlara yer verilmelidir:
1. Atık yönetimi, döküntü önleme, tek kullanımlık malzemelerden kaçınma,düşük karbonlu nakliye dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere etkinliğin
sürdürülebilirlik ilkesine ve saha içi prosedürlere uygunluk

5. Hizmet veya ürünün sağlanması ve denetimiSağlayıcı hizmeti sağlarken aynı anda malzemelerin kökeniyle ilgili sertifika
veya kanıt belgesini de sağlamalı ve belirtilen gereksinimlerle karşılaştırmalı
olarak denetlemek üzere saha içi denetim gerçekleştirilmelidir.
Tedarikçilerle sıkı bir iş birliği halinde olmak, bu sürdürülebilirlik
gereksinimlerinin anlam ve önemiyle ilgili farkındalık aşılanmasına yardımcı
olacaktır. Etkinlikler daha sürdürülebilir ürünlerin kullanımını teşvik
edebildiğinden daha zararlı toplumsal ve çevresel etkileri olan ürünlere yönelik
talep azalacaktır.
Ayrıca sürdürülebilirlik gereksinimlerini yerine getirmek üzere kendileriyle
yaptığınız yakın iş birliği esnasında tedarikçilerin, sundukları hizmeti
iyileştirmeleri de mümkün olabilir.
6. Sözleşmeli hizmetin teslimatı üzerine ödeme
Gerekli verilerin sağlanması, sözleşmeli hizmetin bir parçası olsa da genellikle
göz ardı edilir. Tedarikçinin; hizmetin talep edilen teknik özelliklerinin yanı sıra
sürdürülebilirlik verilerine dayalı olarak teslim edilmesinin ardından ödeme
yapılacağını anlaması önemlidir. Bu talepler ürünle, malzemelerin miktarıyla,halihazırda sağlanmamışsa kaynağı gösteren kanıtla, sağlanan hizmete bağlı
olarak nakliye ve seyahat mesafeleriyle ilgili olabilir.

2. Ürün üretiminde malzemelerin teknik özelliklerini belirleme ve kaçınılması
gereken malzemeleri açıkça belirtme

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

12

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu
Tedarikçileri, ürünleri veya hizmetleri değerlendirme••

ISO14001 nezdinde sertifikalı bir Çevresel Yönetim Sistemine (EMS) veya
20121 uyarınca Sürdürülebilir Yönetim Sistemi'ne (SMS) sahip tedarikçileri
tanımlayın
Sertifikalı yönetim sistemlerine sahip olmayan tedarikçilerden toplumsal,çevresel ve ekonomik ilkelerinin ayrıntılarını isteyin

Tedarikçileri seçme ve hizmetlerin sözleşmesini yapma••"Harcama değeri"ni belirlerken ve tedarikçilerin/yüklenicilerin seçiminde
dikkate alınan kriterlere çevresel, toplumsal ve etik sorumluluk ilkelerini
entegre edin
Etkinlik sonrası izleme/değerlendirme verilerinin sağlanması da dahil
olmak üzere sürdürülebilirlik gereksinimlerinin hizmet sözleşmelerine
açıkça dahil edildiğinden emin olun

2. Etkinlik teslimatı sırasındaŞekil 1: Sürdürülebilir Tedarik süreci (Dünya Atletizm Birliği tedarik e-öğrenimi)

Etkinlik planlaması ve teslimat döngüsü boyunca aşağıdaki eylemler yerine
getirilmelidir:
1. Etkinlik planlaması sırasında
Fiyat teklifi talepleri•••

Sürdürülebilirlik kriterlerini fiyat teklifi talepleri (RFQ) dahil olmak üzere
tüm tedarik dokümanlarına ekleyin
Sürdürülebilir tedarik kodu mümkün olan yerlerde ambalaj atıklarınıönleyecek şekilde uygulanırSağlanacak hizmeti ve bununla ilişkilendirilen sürdürülebilir etkisini
detaylandıran sürdürülebilir bir tedarik matriksi oluşturun ve tedarik
sürecini önceliklendirmek için ölçeklendirin

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021•••Ürün veya hizmetin sağlanması ve denetimi
Etkinlik teslimatı boyunca sürdürülebilir tedarik taahhütlerine uyumu
denetlemek ve temin etmek için sorumluluk atayın
Tedarikçilerin/yüklenicilerin paketlemeyi en düşük düzeye indirmelerini veatık için sorumluluk almalarını sağlamak üzere sorumluluk atayın

3. Etkinlik sonrası derleme• Hizmet teslimatını yapıcı bir şekilde değerlendirmek ve daimi iyileştirmeyiteşvik etmek için öğrenilen dersleri paylaşmak amacıyla
tedarikçilerle/yüklenicilerle etkinlik sonrası değerlendirme toplantısı• Ödemeyi yapmadan önce sağlanan verileri ve sağlanan hizmetleri gözden
geçirin• Etkinlik sonrası rapor sahibine veri ve başarıların aktarılmasını sağlayın

13

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu

4. Atık YönetimiÖnlemeYenidenkullanma

Ton başına
maliyetGeridönüştürmeGerikazanım

İşlemeBoşaltma

Somut bir atık yönetimi daha az karbon ayak izi ve daha fazla sürdürülebilirliğin
yanı sıra hava kirliliğinin/atık çöplerin türler ve doğal ortam üzerindeki
etkilerinin en düşük düzeye indirilmesini ve maliyetlerin düşürülmesini sağlar.
Atık yönetiminin en büyük bileşenlerinden biri, bir etkinliğin tedarik aşaması
boyunca üretilen fiili atıkların en düşük düzeye indirilmesiyle başlar.

Atık planlaması
Etkinliklerin küresel doğasına ve farklı yerlerde atıkla mücadele için farklı
kapasiteler olmasına bağlı olarak, her etkinlik için tahmin edilen tüm atıkların
tanımlandığı ve kullanılabilir atık rotalarının belirlendiği ayrı bir atık planı
yapılır. Plan hem yerel düzeydeki atık yönetimi şartlarına hem de yerel mevzuat
gerekliliklerine uygun olmalıdır.
Her bir konumda atık yönetimi yüklenicileri seçilir ve hedeflere ulaşma ve
kapsamlı veri raporlaması üzerinden kanıt sunma becerilerine göre
belirlenmelidir. Atık hiyerarşisinde hizmet sunabilecek yerel sağlayıcıların
seçilmesi (bkz. Figure 2) ek bir avantaj sağlar. Ancak belirlenen hedeflereulaşmak için birden fazla atık yüklenicisi gerekebilir. Belirlenen atıkyüklenicisinin gerekirse yerel çevre kurumunda kayıtlı olduğundan her zaman
emin olun.
Atıkları etkili bir şekilde ayrıştırmak için atığın güvenli bir şekilde
depolanmasına olanak verecek şekilde yeterli alanın planlanması gerekir.
Tehlikeli atıkları depolarken ek önlemlerin (ör. tehlikeli sıvı atıklar bulunan
alanların etrafına set çekmek) alındığından emin olun.
Tüm atık yığınları için çöp kutuları kirlenmeyi en düşük düzeye indirmek için net
tabelalar eşliğinde havuzlarda bir arada tutulmalıdır. Personelin tamamı
plandan haberdar olmalı, yerel teslimatla ilgili bilgilendirilmeli ve eylemlerinin
sorumluluklarını almalıdır.
Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021Şekil 2 Atık hiyerarşisi

Atık üretimi ve atık yığınları
Atık, hem etkinliklerden önce etkinlik ofislerinde hem de etkinlik hazırlıkları,
etkinlik teslimatı ve etkinlik aşamalarında etkinlik sahasında üretilir.
Atık yığınları şunları içerir:•

Ofis: kağıt, elektronik eşyalar, piller, temizlik ürünleri, gıda ambalajları,
atık gıda, yemek artıkları•

Etkinlikler: markalama, kağıt, piller, bozuk ekipman, gıda ambalajları,
atık yemekler, yemek artıkları, cam, paketleme, üstyapı atıkları,
ekipman (bozuk ve kullanılabilir)

14

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu

Atık yönetimi
Yerel tesislere göre değişiklik gösterse de kiloya göre toplam atığın %60'ının
geri dönüştürülmesi ve çöp depolama alanına hiç atık boşaltılmaması makul birhedeftir. Atık hiyerarşisinin uygulanmasında atılacak atımlar aşağıda yer
almaktadır:
1. Önlemeİlk hedef, tüm gereksiz atıkların üretilmesini önlemek ve bunun mümkün
olmadığı durumlarda atık hiyerarşisini izleyerek çevresel açıdan en yararlı atıkyöntemini kullanmaktır. Üretilen tüm atıkların incelenmesi ve atık
kaynaklarının tespiti, söz konusu atık yığınının önlenmesi için mevcut olan
alternatiflerin neler olduğunu belirleyecektir.
Tüm Dünya Atletizm Birliği etkinliklerinde şu hedef ortak olmalıdır: tek
kullanımlık malzemelerin ve ürünlerin önlenmesi. Tek kullanımlık su şişeleri
gibi ürünlerin alternatifleri belirlenmeli ve su doldurma istasyonlarısağlanmalıdır. Halk ve personel için su doldurma istasyonlarının sunulduğu
yerlerde bir gelir sistemi sağlanabilir veya insanların kendi şişelerini getirmeleriteşvik edilebilir. Tek kullanımlık paket kahve bardakları için de benzer bir
yaklaşım benimsenebilir.
Sızdırmaz plastik su şişelerini değiştirmek ve aynı zamanda müsabakasahasında herhangi bir müdahale olmamasını sağlamak için bulunacakçözümler, iş birliğine dayalı bir yaklaşım gerektirir ve genellikle bu çözümlerin
bu alanlarda uygulanmaları zordur. Ancak, bu hedefe ulaşılan çok sayıda örnek
vardır.
Paketleme ve plastik poşetler de mümkün olduğunca önlenmelidir ve bu,
sürdürülebilir tedarik kodunun temel bir parçasıdır. Personel, ürünlerin
teslimatı için gerekli olan paketleme miktarını en düşük düzeye indirmek içintedarikçilerle birlikte yakın bir iş birliği içinde olmalıdır.
Basılı materyaller için, yalnızca gerekli olduğu yer ve zamanlarda bu malzemeler
kullanılmalı, çift taraflı basılmalı ve istenmeyen tüm kağıtlar geri
Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021dönüştürülmelidir. Baskı serbest bırakma işlevlerinin
toplanmamış baskı atıklarının azaltılmasına yardımcı olabilir.

uygulanması,

Yiyecek-içecek atıkları dikkatli porsiyon kontrolü, menü planlaması ve stok
kontrolünün yanı sıra bilet ve yiyecek içecek numaralarıyla önlenebilir. Farklı
kitleler farklı miktar ve türlerde yemek talep edecektir. Yiyecek içecek
sağlayıcısı ile yakın çalışmak, atığın ilk aşamadan itibaren önlenmesine yardımcı
olabilir. Tek kullanımlık atılabilir ürünlerden ziyade yeniden kullanılabilir sofragereçleri envanterin bir parçası olmalıdır. Geçici bulaşık makineleri sağlansa
bile kısa süreli bir etkinlik için daha düşük maliyetli olacaktır.
2. Yeniden kullanmaAtığın önlenmesinin mümkün olmadığı yerlerde yeniden kullanım potansiyelideğerlendirilmelidir. Her bir etkinlik yerinde, önceden planlama sürecinde
yeniden kullanım için potansiyel malzemeler tespit edilmelidir. Kiralama
usulünü en üst düzeye çıkararak ve yerel iş ortaklarıyla çalışarak yerel topluluk
için çok çeşitli potansiyel avantajlar bulunabilir. Kiralama pazarı çok büyük
miktarda yeniden kullanılabilir geçici altyapı sağlayabilir.
Tek kullanımlık markalamadan mümkün olduğunca kaçınılmalıdır. Aynı yerde
bir dizi etkinlik yapılacaksa veya etkinlik tekrarları olacaksa tarihe, yere vesponsora bağlı olarak markalamayı sürekli olarak değiştirme ihtiyacını en düşük
düzeye indirecek şekilde markalama tasarımı, markalama ajansları için net bir
gereklilik olmalıdır. Markalama mümkün olduğunca yeniden kullanılabilirolacak şekilde tasarlanmalı veya bir dizi yenilikçi ve yaratıcı kullanım alanı için
yerel topluluk gruplarına verilmelidir.
Ulusal federasyon üzerinden yerel kulüplere bırakılmak üzere, ekipman söz
konusu olduğunda yeniden kullanılabilir fırsatlar bulmak makul düzeyde
kolaydır. Etkinlik mirası programının bir parçası olarak bu, yerel kulüplerin
ekipmanının kalitesini iyileştirmek için mükemmel bir fırsat olabilir.
Etkinlik ev sahipliğinde genellikle aşırı miktarda yenebilir gıda üretilir ve yiyecek
içecek yöneticilerinin artan yenebilir gıdaların kişiler veya kuruluşlar tarafından

15

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu(ör., Olio, Copia) toplanması için çağrıda bulunabileceği hayırsever dijital
platformların sayısı her geçen gün artmaktadır.

yığınının kirlenmesine neden olur ve bunun sonucunda da genel bir siyah çöppoşeti atığı ortaya çıkar.

3. Geri dönüştürme

4. Geri kazanımGeri dönüşüm, atık malzemelerin aynı veya benzer malzemelere dönüşecek
şekilde işlenmesidir. Plastikler genellikle yaygın olarak geri dönüştürülür, ancak
farklı tür ve sınıf plastikler bazı sorunlara neden olabilir. Aynı şekilde, karışık
malzemelerden üretilen ürünlerin geri dönüştürülmesi de zordur. Bu nedenle,bir ürünün geri dönüştürülebilir olduğu söylense bile bu ancak bileşen
materyallerin (örneğin tek kullanımlık kahve bardakları) ayrıştırılmasının
ardından mümkün olabilir.

Geri kazanım, atık malzemelerin yakılıp enerjiye dönüştürülmesidir. Geridönüştürülebilir olmayan plastikleri içeren siyah çöp poşeti atığı veya kirlenmiş
geri dönüşüm malzemeleri atıktan enerjiye dönüştürme tesisine gider ve enerjiüretimi için yakılır. İnşaat atığı ve kirlenmiş atık, enerji geri kazanımına
gönderilmez ve sonuç olarak bu tür atıkların katı atık sahasına boşaltılması
gerekebilir.
Kompostlama tesislerinin olmadığı durumlarda gıda ve
kompostlanabilir paketleme, teknik olarak geri kazanım statüsüne giren
anaerobik çürüme yoluyla işlenebilir.

Etkinliğin kullanmış olduğu ürünlerin/malzemelerin önlenmesi veya yeniden
kullanılması mümkün olmadığında malzemeler geri dönüştürülebilir olmalı vegeri dönüştürülebilir olmayan materyallerden mümkün olduğunca
kaçınılmalıdır. Malzeme ve malzemenin geri dönüştürülebilirlik özelliği ilk
tedarik aşamasında belirtilmelidir.
Markalama mümkün olduğu hallerde geri dönüştürülebilir veya yeniden
kullanılabilir olmalıdır. Dünya Atletizm Birliği tarafından yeniden
kullanılmayacak olan, ancak geri dönüştürülmesi güç olan PVC afişler gibi
alternatif kullanım alanları olan materyaller için bağış olanakları aranmalıdır.
Gıda kompostu ve kompostlanabilir paketleme, geri dönüşüm olarakdeğerlendirilir ve bu şekilde gerçek kompost oluşturulur. Bu işlemin yaygınolarak kullanılamadığı unutulmamalıdır. Kompostlanabilir sofra gereçleri
belirlenirken "tekne içi kompostlama" veya açık toprak yığını kompostlama
tesislerinin mevcut olduğundan ve kompostlanabilir paketleme kullanarak geridönüşüm atık yığınlarını kirletmediğinizden emin olmak için gerekli özengösterilmelidir.
Yemek atığı çoğu zaman teknik olarak geri dönüşüm değil, enerji geri kazanımıolarak kabul edilen anaerobik çürüme (AD) için alınır. Bu işlemde
kompostlanabilir sofra gereçleri kullanılamaz, aksi halde bu tür kullanım atık
Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

5. İşlemeİşleme, atıkların atık su gibi doğal çevreye atılmasından önce işlenmesidir.
Etkinliklerde; ekipman sızıntılarına ve kullanılan ürünlere dikkat etmeli vebunların işlemden geçmeden atık su drenaj kanallarına veya su yollarınaboşaltılabilir olduklarından emin olmalısınız.
Geçici hijyen ve mutfak tesisatlarının doğru drenaj sistemlerine bağlanması
gerekecektir.
6. BoşaltmaBoşaltma, atıkların bir katı atık sahasına gönderilmesidir. Bu, tehlikeli atıkyığınları ve bazı inşaat malzemeleri için geçerlidir, ancak boya, karbon fiber vereçine gibi geri kazanım malzemelerinde yapılan inovasyonlar giderekarttığından bunlar araştırılmalıdır. Bunlar yalnızca uzman yüklenicilerüzerinden kullanılabilir.
Boşaltma, dikkatli bir tedarik süreci sayesinde en düşük düzeye indirilebilir, bu
nedenle atık yönetimi planlamasında bu yöntemden mümkün olduğunca

16

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu
kaçınılmalıdır. Alçıpanel (jips) gibi malzemelerin ayrıştırılması gerektiğinden
bunlar sıradan katı atık sahalarına atılamaz. Bu nedenle, tedarik aşamasından
çıkarılmalıdır.
Piller, yağlar ve atık elektrikli ekipman gibi diğer tehlikeli veya özel atıkların
ayrılması ve yerel yönetmeliklere göre boşaltılması gerekir. Bunlar atık
planlaması aşamasında belirlenmelidir.

Atık iletişimi
Planla ilgili olarak personelle, yüklenicilerle ve ziyaretçilerle iletişim kurmak çokönemlidir. Dahili eğitimin farklı atık yığınlarını kapsadığından ve atık yığınlarının
kontaminasyonu veya yetersiz çöp kutusu sorunlarının olduğu yerlerderaporlamanın mevcut olduğundan emin olmak için temizlik yüklenicisi, atıkyönetimine aktif bir şekilde dahil olmalıdır. Bu sayede, atık planı zarar
görmeden önce eyleme geçilebilir.
Tüm atık kapları için tutarlı, karmaşık olmayan diyagramlara ve/veya renk
kodlamasına sahip net işaretlerin olması gerekir. Her bir konumda ortaya çıkan
atık yığınlarına uygun olarak havuzlarda çöp kutuları sağlanmalıdır. Birçok insan
belirli çöp kutularını aramaya çıkmaz; kolayına geldiği şekilde en yakınındakini
kullanacaktır.

Planın etkili bir şekilde işlediğinden emin olmak için etkinlik boyunca düzenli
denetimler yapılmalıdır. Çöp kutularının konumlarının yanı sıra işaret ve
mesajları taşıyabilmek ve uyarlayabilmek için, sağlama ve kaynakların planda
tanımlanması gerekir.
Atık raporlaması
Atık yönetimi planlamasının etkililiğini ve kazanımlarını hedeflerlekarşılaştırmalı olarak değerlendirmek için, aşağıdaki detayları dahil etmeküzere gereken asgari verilerle birlikte atık verilerinin kaydedilmesi gerekir:•Atığın toplam miktarı (ton)•Atık türlerine göre yüzde dağılımı (genel atık, geri dönüştürülmüş, cam,yemek)•

Her bir atık yığınının işleme yöntemi

Bu veriler atık yüklenicisi tarafından toplanır. Bu, sözleşmenin bir gerekliliği
olmalı ve yalnızca hizmet tamamlandıktan ve veriler sağlandıktan sonra
gerçekleştirilmiş olarak kabul edilmelidir.

Personelin ve gönüllülerin atık azaltma ile ilgili bilgilendirilmesi ve düzenli
olarak eyleme geçmeleri gerektiğinin hatırlatılması için etkinlik öncesi eğitimler
verilmelidir. Bu, akreditasyon sürecinin bir gerekliliği olarak ortaya çıkabilir.
Hem etkinlik öncesinde hem de saha tanıtımı sırasında tedarikçilerle veyüklenicilerle iletişim halinde olunmalı ve bu iletişimler akreditasyon sürecine
entegre edilmelidir.

İzleme ve Raporlama
Etkinlik sırasında izleme

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

17

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu
Belirli ülkelerde, atık kayıtlarının etkinlik yetkili kurumu olan atık üreticisi
tarafından tutulması gerekmektedir. Belirli bir ülke için yasal gereksinimler atık
planında tanımlanmalıdır.

•
•
•
•
•
•
•
•
•
•

Uyumluluğu sağlamak için alakalı ve geçerli mevzuat tanımlanmıştır
Özellikle hızlı hareket eden etkinlik sektöründe atıkları sınırlandırmak için
gerekli olan etkili, sürdürülebilir tedarik uygulanmıştır
Atık hiyerarşisini takip eden, materyalleri/ürünleri ve atık boşaltma
rotalarını tanımlayan bir kaynak yönetimi planı geliştirilmiştir
Geçerli atık yığınları tanımlanmıştır
Ayrıştırmayı güçlendirmek için atık konteynerleri ve kapakları için en iyi
seçenekler belirlenmiştir
Atık hacmi tahminleri tamamlanmış ve çöp kutuları paydaş ihtiyaçlarınıkarşılamak üzere tasarlanan işaretlere uygun olarak tahsis edilmiştir
Atık ayrıştırmasını kolaylaştırmak için net bir şekilde tanımlanabilir çöp
kutuları için konumlar belirlenmiştir - Ör., 1) Kağıt ve karton, (2) Şişebiçimindeki plastik ve tenekeler/kutular ve (3) genel/kalıntı atıklar
Güvenli atık depolamasını kolaylaştırmak için yeterli yer planlanmıştır
Tehlikeli atık yığınları tespit edilmiş ve depolamayla alakalı ek önlemler
alınmıştır
Tüm personelin atık yönetimi planına erişimi vardır

Tedarikçileri seçme ve hizmetlerin sözleşmesini yapma•Çöp kutularının yan ve kapak kısımlarındaki atık işaretleri ve bir arada kurulan çöp
kutuları için örnek

•Atık yönetimi yüklenicileri tespit edilen atık yığınlarını yönetme ve atık
hiyerarşisinde teslim etme becerilerine göre görevlendirilir; birden fazla
yükleniciye ihtiyaç duyulabilir
Atık yüklenicisinin sözleşme öncesinde ilgili kayıt ve lisanslara sahipolduğundan emin olun

Etkinlik planlaması ve teslimat döngüsü boyunca aşağıdaki eylemler yerine
getirilmelidir:
1. Etkinlik planlaması sırasında

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

18

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu
2.
•
•
•

•
•
•
•
•

Etkinlik teslimatı sırasında
Atık yönetimi planını izleme ve uygulama için sorumlulukları atayın Etkinlik
boyunca yapılan düzenli denetimler planın etkili bir şekilde işlediğinden
emin olunmasını sağlar
Atıkların nasıl azaltılacağı ve düzenli olarak eyleme geçmeleri gerektiğinin
hatırlatılması için personele ve gönüllülere eğitim verin
Çöp kutuları, hem arka hem de ön tarafta (göz seviyesinde, bilgileri takip
edebilecek kadar kolay işaretlerle tamamlanmış olarak, tanımlamaya
yardımcı olan ve kontaminasyonu önleyen çöp kutusu kapaklarıyla
beraber) plana uygun olarak dağıtılır
Çöp kutusu kullanımının izlenmesi/emniyete alınması ve kontaminasyon
olmamasına yönelik sorumluluk atanmalıdır
Atıkların yerel çevre kurumuna atık taşıyıcısı olarak kayıtlı bir firma
tarafından toplandığından ve izinli bir atık sahasına ya da transfer
istasyonuna götürüldüğünden emin olun
Atık toplama programını yayınlayınAtığı güvenli bir şekilde ve emniyetli bir alanda depolayın, tehlikeli atıkları
depolarken mutlaka ek önlemler alınGünlük uyumsuzluk sorunlarını her gün iyileştirilmesi gereken eylemle
birlikte değerlendirin•

Atık yönetimi etkinlik sonrası değerlendirme toplantıları kapsamında
adımlarla ve TPG'lerle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmelidir

3. Etkinlik sonrası derleme••

Atık üretimi en azından aşağıdaki detayları kapsayacak şekilde
kaydedilmelidir:o Atığın toplam miktarı (ton)o Atık türlerine göre yüzde dağılımı (genel atık, geri dönüştürülmüş,cam, yemek)o Her bir atık yığınının işleme yöntemi
Tüm atık yönetimi yüklenicileri, geri bildirim ve verileri atık yönetimi
planıyla karşılaştırmalı olarak toplamak üzere sürece dahil olmalıdır ve bu
veriler etkinlik sonrası rapora eklenmelidir

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

19

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu

5. Enerji yönetimi
Dünya Atletizm Birliği, faaliyetlerinde bıraktığı karbon ayak izini mümkün
olduğunca düşük düzeyde tutmak için, sağlanan enerjinin karbon içeriğini
azaltarak yüksek düzeyde enerji verimliliğiyle çalışma taahhüdü vermektedir.
Dünya Atletizm Birliği'nin hedefi 2030 yılına kadar karbon nötr halegelmektir. Karbon emisyonlarının ciddi bir bölümü etkinliklerde sağlanan
enerjiden kaynaklanır. Dünya Atletizm Birliği'nin kendi sahaları olmadığı
dikkate alındığında ev sahibi şehir, mekân, yerel organizasyon komiteleri ve
tedarikçilerle sürdürülebilirlik hedeflerine yönelik iş birliği yapmak, karbon
azaltma hedeflerine ulaşmanın anahtarıdır.
Küresel olarak, enerji üretimi yenilenebilir olmayan, fosil yakıt
kaynaklarından elde edilmeye devam etmektedir ve bu durum küreselkarbon emisyonlarını artırmaktadır. Bu kılavuz, doğrudan kullandığımız
enerjinin yanı sıra etkinlikler sırasında geçici enerji sağlamanın parçası olarak
tedarik ettiğimiz ürün ve hizmetlerin üretiminde kullanılan enerji ile deilgilidir.
Enerji yönetimine yaklaşımımız; tasarım ve verimlilik üzerinden enerji
talebimizi azaltmak ve teknik açıdan mümkün olduğu durumlarda önlemek,
ayrıca kullanılan enerjiyi fosil yakıtlardan biyoyakıtlara ve yenilenebilir
enerjiye taşıyarak yeniden karbonize etmektir.

Eğitimde daha fazlası açıklanacaktır, ancak enerji tüketimi Kapsam 1 ve
Kapsam 2 emisyonları olarak adlandırılan doğrudan emisyonların temel birbölümüdür. Bunlar ele alınması gereken öncelikli noktalardır.

Enerji yönetimi planlaması
Her etkinlikte, karbon emisyonlarını azaltmak için "LEGO" enerji hiyerarşisi
üzerinden işleyen bir enerji yönetimi planı oluşturulmalıdır.
Lean(Seyreltme)•••

Karbon ayak izinizi ölçme ve önceliklendirme
Karbon ayak izinizi ölçme ve önceliklendirme ile ilgili daha fazla bilgi için
Dünya Atletizm Birliği'nin Understanding Carbon Emissions (Karbon
Emisyonlarını Anlama) başlıklı ikinci e-eğitim modülünü yeniden ziyaret edin.
Modülü burada bulabilirsiniz.
Elektrik, yakıtlar ve geçici güç kaynaklarının tümü bir etkinliğin genel karbon
ayak izinin önemli bir parçasını oluşturur ve etkinin boyutunu anlamak,
uygun şekilde eylem önceliğini belirlemeye yardımcı olur.

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021•

Efficient(Verimlilik)

Green (Yeşil)Offset(Dengeleme)

LEAN (Seyreltme) - Örneğin klima ihtiyacını en düşük düzeye indirerek
etkinliğin üstyapı tasarımına yönelik gereksiz enerji ihtiyaçları önlenerek
yapılır. Personel, gönüllü ve yüklenicilerin ekipmanı kullanılmadığında
kapatmalarını sağlayarak toplam tüketim azaltılır.
EFFICIENT (Verimlilik) - Geçici olarak sağlanan bir güç kaynağıyla,yüklenici ile etkili tedarik tasarımına yönelik çalışılır ve tüm ekipmanınenerji açısından verimli olması sağlanır (ör. LED aydınlatma).
GREEN (Yeşil) - Üretim türü belirlenerek enerji tedariki karbondan
arındırılır; en iyi/en düşük karbon ayak iziyle kalıcı veya geçici çözümler
bulunur; örneğin:o Ana hatlar/şebeke gücü için yenilenebilir enerjiyle mümkün
olduğu durumlarda şebeke bağlantıları kullanmao Geçici güç için biyoyakıt, solar-hibrid, hidrojen yakıt hücreleri
kullanmao Güneş enerjisinin en yüksek düzeyde yararlanmak için enerji
depolaması yapmaya çalışma
OFFSET (Dengeleme) - Kalan karbon emisyonları hesaplanarak ve uygun
bir dengeleme programı seçilerek kalan emisyonların telafisi. Kesintisiz
iyileştirmeyi teşvik etmek ve gelecek etkinlikler için dersler çıkarmak
amacıyla izleme adımı da etkinlik genelinde toplam enerji talebini
içermelidir.
20

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu
OFFSET (Dengeleme)
Etkinlik planlaması ve teslimat döngüsü boyunca aşağıdaki eylemler yerine
getirilmelidir:•

1. Etkinlik planlaması sırasında
LEAN (Seyreltme)•••

Yapay ışık yerine tercihen doğal ışık kullanılmalıdır. Gerekli olduğunda,
enerji tasarruflu aydınlatma kullanılmalıdır
Yayın saatleri öncesinde ve sonrasında gereken aydınlatma süresi endüşük düzeye indirilmelidir
Bireysel konfor açısından ve ısıtma/soğutma sistemlerinin verimsiz birşekilde kullanılmasını önlemek için oturma/geçici altyapı ve etkinlik
ofislerinin planlaması, sıcak ve serin alanlardan yararlanacak şekilde
yapılmalıdır

2. Etkinlik teslimatı sırasında
LEAN (Seyreltme)•

EFFICIENT (Verimlilik)•••

Geçici güç kaynağı için jeneratörlere ihtiyaç duyulduğunda yükleri ve
verimliliği optimize edecek şekilde dağıtım planlaması yapılmalıdır.
Üstyapı; enerji tasarruflu ekipman, aydınlatma, ses, yeme-içme, ısıtma
ve soğutma sistemleri kullanılarak mümkün olduğunca tasarruflu olacakşekilde seçilmeli veya kiralanmalıdır.
Tüm tedarikçilerin/iş ortaklarının/sponsorların altyapı veya kurulumları
enerji tasarruflu ekipmanla donatılmalıdır.

GREEN (Yeşil)
•
•
•
•
•

Mümkün olduğunda şebeke (%100 yenilenebilir) elektriği kullanılmalıdır
Jeneratörlerin kullanılması zorunlu durumlarda biyoyakıt veya düşük
karbonlu diğer yakıtları kullanma potansiyeli belirlenmelidir
Etkinlik iş ortaklıkları sıfır karbon enerjili yenilikçi çözümlerin vitrinidir
Yüksek sıcaklıklar nedeniyle klimanın gerekli olduğu yerlerde güneş
enerjisi kullanımı bir seçenek olarak ciddiyetle ele alınmalıdır
Jeneratörlerden kirlilik veya siyah duman yayılmaması sağlanmalıdır

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

Tedarikçilerin 24 saat için tüketilen toplam elektrik miktarını (kWh)izlemeleri yönünde bilgilendirilmeleri gerekir. Ayrıca jeneratörler için de(litre olarak tüketilen yakıt ve mümkünse jeneratörlerin verimliliği)hizmet sözleşmesinde detaylarıyla açıklanan izleme ve raporlama
gereksinimleri karşılanmalıdır.

•••Tüm personel ve gönüllüler aşağıdakilerin sağlanması için enerjiyönetimiyle ilgili bilgilendirilmelidir:o sahne ışıklandırması, ekranlar PA cihazları (masa ve güce takılı
hoparlörler) dahil olmak üzere ekipmanın kullanılmadığı veya
ihtiyaç olmadığı zamanlarda kapatılması
o pil şarj cihazlarının (telefon, iki yönlü telsiz ve diğer ekipman için)kullanılmadığı zamanlarda kapatılması
Açık bırakılması gereken ekipman net ve anlaşılır bir şekilde
etiketlenmelidir
Pasif soğutma ve ısıtma standart davranış olmalıdır; pencereler açılır vekapatılır ve fanlar klimadan öncelikli olarak kullanılır
Ekipmanın/ışıkların/jeneratörlerin mümkün olduğu durumlarda
kapatılmasını sağlamak için gün sonu sahada yürüyüş yapılmalıdır

EFFICIENT (Verimlilik)•••

Daha verimli ekipman için kaldırılabilecek veya yükseltilebilecek olan
tüm ekipmanlar sahada tespit edilip kaydedilmelidir.
Tüm ziyaretçiler, enerji tüketimini azaltmak için yapabilecekleri basit
eylemlerle ilgili bilgilendirilmelidir.
Günlük uyumsuzluk sorunları, her gün iyileştirilmesi gereken eylemle
birlikte değerlendirilmelidir.

21

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu
3. Etkinlik sonrası derleme ve değerlendirme
LEAN/EFFICIENT••

Tedarikçilerle/yüklenicilerle ve ilgili personelle, enerji kullanımını veyönetimini değerlendirmek üzere etkinlik sonrası "derleme" toplantısı
yapılmalı ve sürekli iyileştirmeyi teşvik etmek amacıyla başarılar veçıkarılan dersler belirlenmelidir
Etkinlik sonrası değerlendirme toplantıları kapsamında performans,
enerji hedefleri ve TPG'lerle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmeli ve
belgelendirilmelidir

OFFSET (Dengeleme)••••

Tedarikçiden gelen toplam şebeke elektriği kaydedilmelidirÜretilen geçici güç kaydedilmelidir (kWh olarak tüketilen toplam elektrik,
litre olarak tüketilen yakıt, mümkün olduğu durumlarda jeneratörlerin
verimliliği, 24 saatlik yükleme grafikleri)Kalan karbon emisyonları hesaplanmalı ve etkinlik sırasındaki enerjitüketiminin karbon etkisini azaltmak için konunun uzmanı olan saygın bir
dengeleme iş ortağı veya yerel topluluk projesi seçilmelidir
Tüm veriler, dersler ve başarılar etkinlik sonrası raporuna aktarılmalıdır

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

22

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu

6. Gıda YönetimiSağlıklı çevre

Gıda üretimi, dünyanın sera gazı emisyonlarının çeyreğinden sorumludur1.
Gıda yönetimi, gıdanın geldiği yerin yanı sıra nasıl üretildiğine veya
yetiştirildiğine bakmalıdır. Bitkisel bir menü gıda tedarikinin karbon etkisiniönemli ölçüde azaltacaktır. Vegan beslenme, gıda kaynaklı karbon etkisinikarbon bakımından yoğun bir et menüsüne kıyasla %90'a kadar azaltabilir.

•

Sürdürülebilir bir yemek
tedarikinin uygulanmasındasağlıklı ve uygun fiyatlı yemeksağlanması amaçlanmalıdır;bu, çevre açısından mümkün
olduğunca küçük düzeyle bir
tehdit oluşturur ve aşağıdaki
odak alanları üzerinden yerelüreticilere fayda sağlar:Yerel gıda sağlama
•••Taze, mevsimlik ve yerel gıdalarla gıda nakliye rotaları kısaltılır
Gıdanın büyük bölümü 25 millik bir çevreden sağlanarak yerel yetiştirici
ve işletmeler desteklenir
yerel düzeyde çeşitliliği olan yemek kültürü tanıtılır

Organik, Serbest Gezen veya LEAF marque sertifikalı tedarikçilerleçalışılır. LEAF sertifikası, toprağı ve çevreyi yapay kimyasallardan
koruyan ve hayvan refahı ile ilgili yüksek standartlara uyan çiftçilik
yöntemlerinin kullanılmasını sağlar. Diğer standartlar arasında Red
Tractor (Birleşik Krallık), Demeter, Soil Association, Rainforest Allianceve International Foundation for Organic Agriculture (IFOAM) yer alır.
Kendi bölgenizdeki sertifikasyon seçeneklerini de araştırın.

Menü planlaması••••

Menüler mevsimlik üretimi ve doğru porsiyonları içerecek şekilde
planlanır
Tüm diyet gereksinimlerinin dikkate alındığından emin olunur
Menüler sağlık ve refah odaklı planlanır
Tüketiciye mümkün olduğunca fazla bitkisel seçenekler sunulur

Gıda atığı yönetimi••Ürünler küçük veya geri dönüştürülebilir ambalajla kullanılır
Tüm atılabilir sofra gereçlerinin yanı sıra tek kullanımlık plastiklerden ve
polistirenden kaçınılır

Kullanılmayan gıdaların bağışlanması

Sorumlu üretim•••Eğitim ve Farkındalık Oluşturma•

1

Sürdürülebilir olarak üretilen gıdanın karbon ayak izi düşüktür
Balık ve deniz ürünlerimizin tamamı sürdürülebilir olarak çıkarılır ve
ideal olarak yerel balıkçılarımızdan temin edilir
Daha uzaktan tedarik edilen gıda adil ticaretle ve etik bir şekildesağlanırken üreticilerin ürünleri için adil bir fiyat almaları garanti edilir•Pişmiş gıda da dahil olmak üzere yemek kalıntısı kaçınılmazsa yemeği
gerçekten ihtiyaç duyan kişilere yeniden dağıtan yerel kuruluşlara
bağışlama araçları tanımlanır.

Yediğimiz yemeğe, bunu sağlayan hayvanlara ve üreten insanlara dahafazla değer katan pozitif bir yemek kültürü oluşturmak istiyoruz.
Sporseverlerin daha iyi, daha sürdürülebilir seçimler yapabilmesi için

https://ourworldindata.org/food-ghg-emissions

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

23

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzusağlıkla ve yemeğin çevresel etkisiyle ilgili farkındalık geliştirmeyeçalışacağız.

•Bunlar etkinlik planlaması döngüsünde şu şekilde uygulanabilir:
1.

Etkinlik planlaması sırasında

Yiyecek içecek sağlayıcısını seçme
•

•

•

•

Yiyecek içecek sağlayıcıları yemek gereksinimlerinizi karşılayabilir. Net
bir yemek anlaşması yapmak, bu gereksinimleri fiyat teklifi talebine(RFQ) eklemenin kolay bir yoludur ve sağlanan hizmet için sözleşme
yükümlülüğü doğurur (tedarik bölümüne bakın).
Yükleniciler beklenen tüm standartları karşılamaktan sorumlu olmalıdır.
Tüm mobil teslimlerde, ilgili tüm mevzuata ve yeme-hijyen
standartlarınauygunluk dahil olmak üzere gerekli özen şartı tamamlanır.
Mümkün olan yerlerde, yiyecek içecek sağlayıcısı ürünlerini Organik,
Serbest Gezen veya LEAF marque sertifikalı tedarikçilerden alır. LEAF
sertifikası çiftçilik yöntemlerinin toprağı ve çevreyi yapay kimyasallardan
koruduğundan ve hayvan refahına yönelik yüksek standartlarauyduğundan emin olur.
Gıdanın büyük bölümü 25 millik bir çevreden sağlanarak sürdürülebilir
tedarik süreci, yerel yetiştirici ve işletmelerin desteklenmesine öncelik
verir. Daha uzaktan tedarik edilen gıda adil ticaretle ve etik bir şekildesağlanırken üreticilerin ürünleri için adil bir fiyat almaları garanti edilir.

Gıda atığı yönetimi••

Kullanılmayan yiyecek-içecek ve dayanıklı malzemeler için yemekbağışı/yeniden kullanım fırsatları belirlenmelidir
Etkinlikte yiyecek-içecek programlarının teslimatında tek kullanımlık
sofra gereçleri ve paketlemeden kaçınılmalıdır Ayrıştırma ve
kompostlama özelliğini dikkate alarak kompostlanabilir sofra gereçleri ve
ambalajların kullanımını değerlendirmeyi unutmayın (atık yönetimi
bölümüne bakın)
Yemek atığı ayrıştırma sistemi mevcuttur

2.

Etkinlik teslimatı sırasında•

Uyumluluğun denetlenmesi•

Menü planlaması•

Menüler şunları içerecek şekilde planlanır:o mevsimlik ürün ve doğru porsiyono sağlıklı yiyeceklero porsiyonunda önemli bir bölümünde bitkisel seçeneklere yer
verilmesio tüm diyet gereksinimleri

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

Menülerin yemek atıklarını önleyecek şekilde planlanması, stok kontrolü
ve gıda tedariki için personel, sporcu ve ziyaretçi sayıları tahminleri
yapılır

•Yiyecek-içecek kontratınızı ve yasal uyumluluğun diğer bileşenlerini
uyumluluk açısından kontrol edin:o Her mutfak için gıda güvenliği sisteminin (ve kayıt klasörünün)basılı kopyası olmalıdıro Yiyecek-içecek sağlayıcıları ve teslimleri teker teker kontrol edilirve uyumlu olduklarından emin olunması için sahada yerel
yetkililer tarafından denetleniro Sağlanan menülerin planlamaya uygunluğu değerlendirilir
Yiyecek-içecek
sağlayıcısının
gerekliraporlamaölçümlerini
kaydettiğinden emin olunAtığın kontrol edilmesi

24Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu
•
•
•
•
•

Atılabilir sofra gereçleri ve çatal-bıçak kullanılmadığından emin olun
Gıda atığını önlemek için porsiyon kontrolü gerçekleştirin
Tazelik süresini uzatmak için bozulabilir gıdaların yönetildiğinden eminolunÜrün ambalajının en düşük düzeyde olduğundan ve mevcut atık boşaltım
tesislerine uygun olduğundan emin olunAtığın geri dönüşüm atık yığınlarına ayrıştırıldığından emin olun

Yemek bağışlama planı•

Atıkları en düşük düzeye indirirken topluluk değerini en üst düzeye
çıkarmak için yemek bağışlama planını kolaylaştırın

3.

Etkinlik sonrası derleme•

Yiyecek-içecek sağlayıcısı ve yemek bağışlama planından gelen verilere
bakarak yemek tedarikinizin başarısını değerlendirin
o Yemek tedariki listesio Boşaltılan yemek atığı miktarı
o Restoranlarda servis edilen kuver sayısı
Etkinlik sonrası değerlendirme toplantıları ve raporlaması kapsamında
gıda yönetimini hedeflerle ve TPG'lerle karşılaştırmalı olarakdeğerlendirin ve belgelendirin•

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

25

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu

7. Su yönetimi
Saha içindekiler ve dışındakiler de dahil olmak üzere tüm su tedarikine
yönelik farkındalık oluşturmak, etkinliklerin başarıyla gerçekleştirilmesi içinşarttır. İklim değişikliği etkileri açısından su tedariki, kuraklık ve sel
felaketlerinin hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeleri etkilediği
günümüzde inanılmaz düzeyde tartışmalı global bir meseledir. Dünyanın
büyük bir bölümünde sınırlı miktarda içme suyu ve hijyen kapasitesi
bulunmaktadır. Dünya Atletizm Birliği bu değerli kaynağın öneminin
farkındadır ve su kaynaklarımızı idareli kullanmak ve korumak için çaba sarf
etmektedir. Bu, sularımız çevresindeki doğal yaşam alanlarını ve türleri dekapsamaktadır.

oGRİ SU: Yıkama ve temizlik gelen ve organik kontaminasyonu
olmayan suoSİYAH SU: Lağım ve kanalizasyon suyu•

Bağlı kalınması gereken tüm yasal uyumluluk düzenlemelerinin
bilindiğinden emin olun ve gerekirse ilgili boşaltma ve izin ve lisanslarını
alın•Doğru seçeneği belirleme:

Sürdürülebilir su yönetimi atık su miktarını azaltmayı; gri suların yeniden
kullanımını; yağ ve yakıtlardan, kimyasal temizlik ürünlerinden ve katı
atıklardan kaynaklanan kirlenme potansiyelini ortadan kaldırmayı içerir.

oMümkün olduğunda, geçici altyapıda su nakliyesi yerine ana hat su
tedarikçilerini ve hijyen sistemini kullanınoGeçici altyapı gerektiğinde nakliye mesafelerini en düşük düzeye
indirmeyi ve ekipman verimliliğini en yüksek düzeye çıkarmayı
hedefleyinoBütünlüğü sağlamak ve gerektiğinde hasarlı yerleri/sızıntıları etkili
bir şekilde onarmak için su altyapısını düzenli olarak teftiş edinoSu tasarruflu ürün ve hizmetleri tanımlayın ve uygulayınoYağmur suyu/mavi veya gri su çözümlerinin kullanım olanaklarını
tanımlayın ve uygulayın, ör. sulama, yıkamaoSoğuk suyla el yıkama tesisleri, hijyen gereksinimleri için yeterlidir vesuyu ısıtmak için kullanılan enerjiden tasarruf edilmesini sağlar

Operasyonel düzeyde etkinliğinizde şunlar hedeflenmelidir:•

Spor sahasındaki veya civarındaki su bulunan ortamlarda (nehir, göl, sahilçevresi vs.) iz bırakmamak•

Mümkün olan yerlerde idareli su kullanma tekniklerini benimsemek•

Filtreli (ana hatlardan) içme suyu tesisatı sağlamak

Bunlar etkinlik planlaması döngüsünde şu şekilde uygulanabilir:
1. Etkinlik planlaması sırasında••Çevre etkisini en düşük düzeye indiren bir tedarik ve boşaltma planıoluşturmak için kullanım ve boşaltma seçeneklerini değerlendirin veşunları dikkate alın:oTEMİZ SU: İçme suyuoMAVİ SU: Yıkanma ve sulama için (içmek için değil) kullanılan temizsuDünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021•Çevreyi korumaoGerekli olan yerlerde, çevreye zarar vermeyen temizlik ürünlerini
tespit edinoYüzey giderlerini koruyan drenaj ve kontamine olmuş potansiyel
döküntü kaynaklarını öğrenin

Tek kullanımlık plastiklerden kaçınmak için içme suyu doldurma
istasyonları planlayın (atık bölümüne bakın)26

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu•

Tedarikçilerin veri raporlama gereksinimlerini anladığından emin olun vebunları sözleşmeye bağlı şartlar haline getirin
2. Etkinlik teslimatı sırasında•oOlaylar ve uyumlulukoEtkinlik güvenliği/acil durum ekibinin bir parçası olarak, bir olay
olması durumunda sahada drenaj planı olduğundan emin olunoTüm etkinlik personelinin döküntü müdahalesieğitilmesini sağlayın ve eğitim kayıtlarını kontrol edinoEtkinliğin kurulumu ve gerçekleşmesi esnasında, herhangi bir geçici
su tedarikinde sızıntı olmadığından emin olunoDökülmelere müdahale etmek için sahada uygun miktarda döküntü
kitleri bulundurunoÇevre dostu temizlik malzemelerinin ve kullanılan kimyasalların
onaylı olup olmadığını ve malzeme eksikliğinin en düşük düzeye
indirildiğini kontrol edinoMusluk ve hortumların açık bırakılmamasından emin olmak için su
tasarrufu mesajlarını sporculara ve tedarikçilere iletinkonusunda

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

Tüm olayları veya potansiyel olay tehlikelerinin tümünü raporlayınvekaydedin

3. Etkinlik sonrası derleme•

Ana boru ve geçici kaynaklardan toplam su tüketimi ve atık su boşaltımı
ile ilgili verilerin sağlandığından (sözleşme şartı) emin olun•

Su tasarruflu cihazlara sahip ekipmanları ve bu özelliğe sahipolmayan/sağlanmayan ekipmanları değerlendirin•

Tüm olayları değerlendirin, nedenlerini tespit edin ve bir sonraki
etkinlikte benzer olayların yaşanmaması için etkili önlemleri belirleyin(Dünya Atletizm Birliği'nde en iyi uygulamaları paylaşın)•Teslimatı hedeflerle karşılaştırmalı olarak değerlendirin ve iyileştirilmesi
gereken alanları tespit edin

27

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu

8. Seyahat planlaması
Küresel olarak seyahat, karbondioksit gibi sera gazlarının ikinci en büyük
kaynağıdır. Aynı zamanda şehir ve kasabalardaki yerel hava kalitesi üzerindede önemli bir etkendir. Sporcular antrenman, yarışma veya
toplantı/konferans gibi nedenlerle seyahat kaynaklı önemli düzeyde karbon
ayak izi bırakırlar. Seyahat insanları spor üzerinden bir araya getirmenintemelini oluştursa da seyahate bağlı karbon emisyonları sporla ilişkilendirilenbaşlıca çevresel etkilerden birini temsil eder.

Sürdürülebilir seyahat politikasının amacı, seyahat rezervasyonlarına yönelik
net bir süreç/politika oluşturmaktır ve böyle bir politikada şunlar hedeflenir:

Etkinlik organizatörleri, bu durumu göz önünde bulundurarak toplutaşımayla güçlü bağlantıları olan mekânları seçmeye gayret etmelidir. Etkinlik
ziyaretçileri, sürdürülebilir ulaşım yöntemlerini seçerek emisyonlarınazaltılmasına yardımcı olmaya teşvik edilmelidir. Ofisler ve etkinlikte yer
alacak tüm şehirler için bir ulaşım listesi derlenmeli ve başvuru kaynağı olarak
bilgi bağlantılarını da içermelidir.
Sürdürülebilir bir seyahat planının geliştirilmesi ve uygulanması, tüm etkinlik
personelinin ve ekiplerinin sürdürülebilir seyahat seçimleri yapmasını sağlar.
Daha düşük karbon ayak izi bırakmak üzere, sera gazlarının önemli bir
kaynağı olan seyahatin iyi bir şekilde denetlenmesi ve izlenmesi gerekir.
Ayrıca sürdürülebilir seyahat tercihleri, şehir merkezli etkinliklerin
artırabileceği hava kalitesi tehditlerinin azaltılmasına da yardımcı olur. Dünya
Atletizm Birliği sürdürülebilirlik stratejisine uygun olarak güçlü bir seyahat
politikası, etkinlik organizatörlerinin ve daha geniş çerçevedeki paydaşlarıneğitilmesine ve gerekli olduğu yerlerde daha sürdürülebilir bir şekilde
seyahat etmelerine hizmet eder.

•

Seyahat eden kişileri çevre üzerindeki etkileri hakkında bilinçlendirmek.
Seyahat önemli bir emisyon kaynağıdır ve seyahat eden kişiler
eylemlerinin ve seyahat paternlerinin etkisini anlamalıdır;•Seyahat eden kişilerin sayısını azaltmak;•

Ulaşımla ilgili kararlarda ulaşım hiyerarşisine bağlı kalarak "en yeşil"seyahat seçeneğini belirlemek;•

etkinliklerin karbon etkisini azaltmak;•

Değerlerini açık bir şekilde paylaşan tedarikçileri seçmek;•Hava yolları, oteller ve transferler dahil olmak üzere seyahatin heraşamasında düşük karbonlu seçenekleri tercih etmek;•

Tüm etkinlik seyahati rezervasyonları için somut karbon raporlamasını
kolaylaştırmak;

Seyahat hiyerarşisinin teşviki, yalnızca daha düşük karbonlu seyahatin
tanıtılması için bir fırsat olmakla kalmaz, aynı zamanda aktif seyahat söz
konusu olduğunda tüm paydaşlarımızın günlük hayatlarında aktif tercihlerdebulunması için de ilham verir. Birçok ülkede obezitenin arttığı günümüzde,işe veya okula yürümek gibi basit tercihler sağlıklı ve formda olmak, aynı
zamanda şimdiki ve gelecek nesillerin de sağlıklı ve formda olmaları için
gereken aktif yaşam tarzını teşvik eder.
Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

28

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu• Etkinlik seyahatinin kalan karbon etkisini dengeleme.
bir "yürüyüş haritası" sunmak, onları yürümeye teşvik eden dikkat çekici bir
yöntem olabilir.
Bisiklet sağlamak veya bisiklet olan yerlerde şehirlerin bisiklet rotalarını
kullanmaya teşvik etmek de söz konusu olabilir.
Toplu taşıma
Çeşitli toplu taşıma seçenekleri kolayca erişilebilir durumdadır ve tüm
etkinlik şehirlerinde mevcuttur. Mümkün olduğu durumlarda toplu taşıma
kullanılmalıdır.
Araçla seyahat
Toplu taşımanın uygun olmadığı durumlarda araç havuzu/paylaşımlı seyahat
her zaman ilk tercih olmalıdır.

Seyahatle ilgili en iyi uygulama

Araçların sağlandığı durumlarda:Aşağıdaki en iyi uygulama kılavuzu izlenmelidir:•

Mümkünse hibrit ve elektrikli araçlar gibi düşük karbonlu seçeneklereerişilmelidir.

•Düşük karbon seçeneklerinin bulunmadığı durumlarda küçük araçlar
genellikle daha etkili bir tercihtir.

•Sürüş stilleri, yakıt tasarrufu veya emisyon açısından verimlilik odaklı
olmalıdır. Sınırlı kaynaklarla mümkün olan en uzun mesafeyi kat etmeyi
düşünün: yeterli lastik basıncı, hız sınırına uyma, kullanılmayan
portbagajdan kaçınma, gerektiğinde kılavuz sağlanabilir.

Seyahati önleme
Seyahatlerin önemli bir düzeyi aslında önlenebilir. İş birliğini destekleyen
iletişim araçlarının, eğitim ve sosyal ağ platformlarının kullanımı bazı
toplantılara, atölye çalışmalarına, seminerlere ve genel olarak bir ofise gitme
ihtiyacımızda devrim niteliğinde değişiklikler yaratmıştır. Ancak, sahaziyaretleri veya gerçek etkinlikler için seyahatin gerekli olduğu durumlar
vardır. Bu durumlarda seyahat hiyerarşisi uygulanmalıdır.
Aktif seyahat
Aktif seyahat seçenekleri her zaman ilk tercihimiz olmalıdır. Sağlıklı yaşamıöne çıkaran bir spor etkinliği olarak, her fırsatta "yürünebiliyorsa
yürümeliyiz" ve aktif seyahate katılmalıyız. Ziyaretçilere, ilgi çekici yerler
arasındaki süreleri ve yakılan kalori miktarı gibi sağlıkla ilgili verileri gösteren

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

Hava yolu seyahati
Business Class seyahatleri, bir business class koltuğu için ayrılan alana dayalı
olarak karbon ayak izinizi neredeyse iki katına çıkarır. Business class uçuşları
sınırlandırmak, kuruluşun seyahate bağlı karbon etkisini önemli ölçüdedüşürür.

29

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzuo

5 saatten kısa süren uçuşlar kısa mesafe uçuşları olarak değerlendirilir.
Personel ve ekip üyeleri tüm kısa mesafe uçuşlarında ekonomi sınıfını tercih
etmelidir.
Tüm diğer uçuşlar için ekonomi sınıfı ilk tercih olmalıdır.
Sporseverler ve ziyaretçiler
Sporseverler ve ziyaretçilere etkinliklere ve Dünya Atletizm Birliği
ofislerindeki toplantılara gitmek için sürdürülebilir seyahat seçeneklerini
tanıtın ve bu konuda onlarla iletişimi sürdürün. Ayrıca, sorumluluk almalarıve kendi seyahatlerini sürdürülebilir bir dengede gerçekleştirmelerine
yardımcı olmak amacıyla sporseverler ve ziyaretçiler için yerel veya ilgili
karbon dengeleme planları tanımlayın.
Bu tercihi onlar için kolay hale getirmek üzere basit bir hesap makinesi
ekleyebilirsiniz. Seyahat edilecek mesafeyi ve kullanılacak ulaşım türünü
girmelerinin ardından basit bir emisyon hesaplayıcı üzerinden emisyonlar
hesaplanır. Bunun üzerine sertifikalı bir dengeleme planı üzerinden bu
karbon etkisini dengelemeleri için bir bağlantı sağlayın.

•

•
•

•

Seyahat gereksinimini eleştirel bir gözle değerlendirin ve
gereksiz seyahatleri önlemek için iş birliğini destekleyen
platformları, video ve diğer medya araçlarını kullanıno Seyahatin gerekli olduğu durumlarda, ekonomi sınıfı uçuşlar,hava alanında toplu taşıma gibi karbon tasarruflu seyahat
seçeneklerini tercih edin
Sporseverler ve ziyaretçiler, sporcular, iş ortakları dahil olmak üzere tüm
paydaşlara aktif seyahat ve toplu taşıma bağlantılarını ilgili iletişim
platformları üzerinden iletin ve paydaşlarla tüm seçenekleri/çizelgeleri
paylaşın
Sporseverlerle/izleyicilerle iletişim için biletleme sürecini kullanın ve
bilet satış noktasında seyahat verilerini ve bilgilerini alın
Bir karbon dengeleme programı (mümkün olduğunda etkinlikle ilgili
olarak) belirleyip paydaşlara iletino Karbon etkisini dengeleyerek örnek teşkil edino Tüm paydaşlarla iletişim kurarak onları kendi seyahat kaynaklı
karbon etkilerini dengelemeye teşvik edin
Yeterli toplu taşımanın sağlanması için yerel yönetim ve operatörlerlebirlikte çalışın

2. Etkinlik teslimatı sırasında••

Bu en iyi uygulama etkinlik planlaması döngüsünde şu şekilde uygulanabilir:
1. Etkinlik planlaması sırasında•

Etkinlik personeli seyahatlerinin karbon etkisini en düşük düzeye
indirmek amacıyla etkinlik personeli için genel seyahat planını seyahathiyerarşisine bağlı kalarak oluşturun

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021•

Toplu taşımanın tercih edilmesini teşvik etmek için fırsatlar sunun; ör.
otobüs/tren biletlerine karşılık ücretsiz kahve
Karbon etkisini değerlendirmek için seyahat seçeneklerini vemesafelerini, seyahat seçenekleri için nedenleri ve iletişim planınınetkisini belirlemek için ziyaretçi anketleri yapınUlaşım sağlayıcılarından, araç ve bisiklet parklarından seyahat verilerinindiğer türlerini toplayın (bunu orijinal tedarik sözleşmelerine mutlak dahiledin)

3. Etkinlik derlemesi ve değerlendirme30

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu•••

Planın başarısını değerlendirmek için toplanan verileri gözden geçirin
Ör.:o Toplu taşıma kullanan kişilerin sayısı
o Sahadaki araç sayısı
o Bisiklet depolama alanından yararlananların sayısı
o Etkinliğe gelen toplam ziyaretçi sayısı
Etkinlik sonrası toplantı ve raporlarına biletleme, iletişim ve ulaşım
sağlayıcılarını dahil edinİyileştirilmesi gereken alanları tespit edinDünya Atletizm Birliği ofisine gitmek için toplu taşıma
bağlantılarına örnek
Tür

Kuruluş

Web bağlantısı

OtobüsCompagnie desAutobus deMonacoCompagnie desAutobus deMonacohttps://www.cam.mc/en

Bateau bus

https://monaco-navigation.com/bateau-bus-tarifmonaco.html
https://www.visitmonaco.com/en/7547/access-by-railTren
Elektrikli
bisikletTaksi/Elektrikli
Taksi

Monabikehttps://monabike.mc/

Taxi Monaco(uygulama)

https://apps.apple.com/gb/app/taximonaco/id1032394857
https://www.taximonaco.com/

Araç paylaşımı

Mobee

http://www.mobee.mc/en/

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

31

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu

9. KonaklamaÇevresel etkinin azaltılması ve sosyal etkinin artırılması, tercih edilen ürün ve
hizmetler üzerinden mümkün olabilir ve bu da sürdürülebilir tedarik
süreciyle elde edilir.
Konaklama bu hizmetlerden biridir ve seçim bu gerçek ışığında; genellikle
enerji yönetimi, atık üretimi, gıda tedariki, yerel personel ve personelçeşitliliği, sağlık ve refah üzerindeki etkileri dikkate alınarak yapılmalıdır.
Ancak, bunlar dışarıdan zor seçimler gibi görünse de aslında "yeşil oteller"için bir dizi sertifika programı vardır. Self catering'in (misafirlerin kendi
ihtiyaçlarını kendilerinin karşıladığı konaklama hizmeti) bir sertifika
programına göre değerlendirilmesi pek mümkün olmasa da çoklu konaklamaiçin self-catering tedarikinin çamaşır, ortak alanların ısıtması/soğutması gibi
nedenlere bağlı olarak daha uzun süreler boyunca daha az enerji sarf etmesi
son derece olasıdır.

Konaklama seçilirken tedarikin tüm yönleri dikkate alınmalıdır. Otel ortamı
içerisinde daha fazla unsur sağlayıcının denetimindedir ve bu sayede tercih
etkinlik ekibinizin lojistik koordinatörlerine bırakılır.

Bu en iyi uygulama etkinlik planlaması döngüsünde şu şekilde uygulanabilir:
1. Etkinlik planlaması sırasında
•
•

•
•

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

Gecelik oda rezervasyon sayısında verimliliği en üst düzeye çıkarmaküzere tüm personeli kapsayan bir konaklama planı geliştirin.
Şunları göz önünde bulundurarak konaklama araştırması yapın veseçiminizi belirleyin:
o tüm
yeşil
standartlar,
sertifikalarveyaişaretler.
http://www.greenhotelier.org/know-how-guides/know-howguide-to-sustainable-hotel-certification-schemes/o Araç/taksi ihtiyacını sınırlandırmak için alana olan uzaklık ve
toplu taşıma, yürüme veya bisiklet seçeneklerini etkili bir şekilde
kullandırma.
o Sürdürülebilir yemek standartları olan oteller
o Personeli için yüksek istihdam standartlarına sahip oteller(bunun için yerel sertifika programları olup olmadığını araştırın)Seçilen konaklama yeri, şişelenmiş su sağlanmaması gerektiğini
bilmelidir (filtrelenmiş, içilebilir suyun sağlanamadığı haller dışında).
Ek sürdürülebilirlik gereksinimleri otel görüşmeleri/sözleşmelerinde
belirtilmelidir. Örneğin, atılabilir duş kitleri ve tek kullanımlık poşetler
kaldırılmalı, azaltılmış bir temizleme planı uygulanmalı ve tek kullanımlık
plastik sağlanmamalıdır.

32

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu•
2. Etkinlik teslimatı sırasında•

Sürdürülebilirlik taahhütlerinizi seyahat eden kişilere yönelik ipuçları
listesiyle birlikte etkinlik personeli ve sporculara iletin. İpuçları arasındaşunlar yer almalıdır:o Kullanılmadığında ve odadan çıkılırken ışıkların, TV ve
telefon/iPad şarj cihazları dahil olmak üzere diğer ekipmanlarınkapatılması
o Yakındaki et içermeyen seçenekler de dahil olmak üzere en
sürdürülebilir restoranların, kafelerin vs. yanı sıra sürdürülebilirulaşım yöntemlerinin listesi
o Enerji/ısı yönetimi: "Konforlu" oda sıcaklığı, klimanın kapatılması

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021•

Giysileri birlikte yıkayarak çamaşır yıkama miktarını azaltın (markalı
giysilerin önceden belirtildiğinden emin olun) ve bir sürdürülebilirçamaşırhane sağlayıcısıyla çalışın (sınırlı miktarda kimyasal kullanımı vs.)
Personeli ve sporcuları yalnızca gerektiğinde havlu ve yatak örtüleriniçamaşırhane için bırakmaları yönünde teşvik edin

3. Etkinlik derlemesi ve değerlendirme•••

Farklı konaklama türlerinde toplam gece sayısını karşılaştırın
Konaklama seçiminin karbon etkisini azaltmak açısından verimliliğiyle
ilgili rapor hazırlamak için etkinlik süresince personel seyahatlerinde
kullanılan ulaşım yöntemleriyle ilgili verileri toplayınBaşarıları tespit etmek ve çıkarılacak dersleri belirlemek için etkinlik
sonrası değerlendirme toplantıları yapın

33

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu

10. Karbon Nötrlüğü
Artan küresel karbon emisyonlarından kaynaklanan iklim değişikliği; okyanus
asidifikasyonu, gıda zincirinin bozulması, "ekstrem" hava olayları, ev ve doğal
ortam yıkımları ve deniz seviyesinde yükselme gibi sonuçlarıyla gezegendeki
herkesi etkileyen küresel bir sorundur.
Dünya Atletizm Birliği; iklim değişikliğinin öneminin ve atletizm, insan sağlığı
ve refahı üzerindeki etkilerinin bilincindedir. Atletizm ve özellikle atletizm
etkinlikleri ciddi düzeyde karbon ayak izi üretir. Ancak, enerji kaynaklarını
yenilenebilir kaynaklarla değiştirmek üzere yenilikçi teknolojileri
benimsemek, kullanmak ve tanıtmak için de önemli bir fırsata sahiptir.
Önemli karbon emisyonları ve bunlardan yola çıkılarak atılması gereken
karbon azaltma adımları aşağıdaki alanlara odaklanmalıdır:
1.
2.
3.
4.
5.

SeyahatEnerji Tüketimi
Kaynaklar
Yiyecek ve İçecek
Atık

•

•
•
•
•
•
•
•

Bu en iyi uygulama etkinlik planlaması döngüsünde şu şekilde uygulanabilir:
1. Etkinlik planlaması sırasında
•
•

•
•

Emisyonları azaltmak için eylem önceliklerinin belirlenmesine yardımcı
olmak üzere en önemli karbon emisyonlarını tanımlayın
Spesifik adımlarınızı, hedeflerinizi (verilerin mevcut olduğu durumlarda
temel verilere dayalı olarak), TPG'leri ve eylemleri ayrıntılarıyla beraberizleme ve raporlama gereksinimlerini de listeleyen bir karbon azaltma
planı oluşturun
Belirlenen kapsam için net sıfır karbon emisyonuna ulaşmak için alakalı
bir karbon dengeleme programı tanımlayın ve bu programa bağlı kalın
Biletleme programı seçilen dengeleme programına bağlantı içerir veziyaretçileri etkinlik seyahatlerinin karbon etkisini dengelemeye teşvik
eder

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

Yerel organizasyon komitesini (LOC) karbon azaltma planı ve en iyi
uygulamaları konusunda bilgilendirin/eğitim ve böylece herkesin
hedefler, roller ve sorumluluklarla ilgili net bir anlayış kazanmasınısağlayın
Karbon izleme gereksinimlerinin tüm ihale, fiyat teklifi ve sözleşme
belgelerinde ayrıntılarıyla açıklandığından emin olun
Rezervasyonlar yapılmadan önce seyahat ve ulaşım politikası (izleme veraporlama gereksinimleri ve süreçleri dahil olmak üzere)
tamamlanmalıdır
Ev sahibi şehir/mekânlarla etkileşim kurarak hedeflere ulaşılmasınayardımcı olabilecek iş ortaklıkları ve mevcut inisiyatiflerden yararlanın ve
ev sahibi şehirler/mekânlar için bir iletişim platformu sağlayın
Yenilikçi karbon azaltma/sıfır karbon teknolojilerini iş birliği yaptığınız
ortaklıklar üzerinden tanıtın
Tüm tedarikçi ve yüklenicileri karbon azaltma hedeflerine dahil edin ve
etkilerini en düşük düzeye indirmek için sürece katkıda bulunmalarınısağlayınSağlıklı ve toplu taşıma seçeneklerini tüm paydaşlarla görüşün
Karbon nötrlüğü ile ilgili kampanya oluşturmak için iletişim ve etkileşim
planı geliştirin, etkinliğinizin taahhütleri hakkında farkındalığı artırın ve
tüm paydaşlar arasında eylemleri teşvik etmek için en iyi uygulamaları
paylaşın

2. Etkinlik teslimatı sırasında••

Tüm personel belirli eylemler ve inisiyatifler, enerji tüketimini azaltmak
için tamamlanacak düzenli denetimler ve sorumluluklar konusundaeğitilmelidirİşaret tasarımı ve kullanımının (BOH ve FOH) tüm paydaşları enerjitüketimini azaltmak için en iyi uygulamaları göstermeleri yönünde teşvik
ettiğinizden emin olun (ör., ışıkları kapatma, cihazların fişini çekme,
geceleri ekipmanı kapatma gibi)
34

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu•

Etkinlik
direktörü
veya
atananpersonelüyesi,
tüm
aydınlatma/ekipman/jeneratörlerin vs. mümkün olduğunda her akşam
etkinlik sahasını terk etmeden önce kapatıldığından emin olmalıdır

3. Etkinlik derlemesi ve değerlendirmesi sırasında••

Tüm verilerin etkinlik organizatörlerine gönderildiğinden emin olmak vekesintisiz iyileştirmeler yapmak için başarıların yanı sıra öğrenilen
dersleri paylaşmak üzere tüm iş ortakları, yükleniciler ve tedarikçilerle
etkinlik sonrası "derleme" toplantıları yapılmalıdır
Dahili etkinlik sonrası değerlendirme toplantısında iyileştirilmesi gereken
tüm alanlar verilere eklenmeli ve eylemlerle beraber belgelendirilmelidir
ve etkinlik raporunun sonuna eklenmelidir

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

35

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu
3. Yemek hazırlama
4. Kullanılacak enerji kaynakları

11. Hava Kalitesi
Hava kirliliği hem sağlık hem de iklim açısından büyük bir tehdittir. Dünya
Sağlık Örgütü'nün yayınladığı en son verilere göre; 10 kişiden 9'u yüksek
düzeyde kirletici madde içeren hava solumakta; hava kirliliğiyle ilişkili
ölümlerin %90'dan fazlası da başta Asya ve Afrika olmak üzere düşük ve orta
gelirli ülkelerde görülmektedir. Tahminlere göre hava kirliliği, akciğerlerin ve
kardiyovasküler sistemin derinine nüfuz eden kirli havadaki ince partikülleremaruz kalmaktan ötürü her yıl yaklaşık 7 milyon insanın ölümüne neden
oluyor. Bu ince partiküller felç, kalp hastalığı, akciğer kanseri, kronik
obstrüktif akciğer hastalığı ve zatürre dahil olmak üzere solunum yolu
enfeksiyonlarına neden oluyor.

Bu en iyi uygulama etkinlik planlaması döngüsünde şu şekilde uygulanabilir:
1. Etkinlik planlaması sırasında•

Konum
Etkinliğinizin hava kalitesi üzerindeki en büyük etkisini belirleyen unsur,
konum tercihiniz olacaktır. Seçim sürecinde dikkate alınması gereken üç
eylem:o Teklif edilen konumların Hava Kalitesi Endeksi'ni (AQI) kontrol
etmek için bir web sitesi bulun. Ortalama AQI puanı 50'nin
altında olan bir yer seçin.
o Yollardan, endüstriyel ve tarımsal işleme tesislerinden kaçının.
o Genellikle daha düşük hava kirliliği düzeylerine sahip olan yüksek
yerleri tercih edin. Benzer şekilde, ağaçlar ve yeşil örtüyle çevrilialanlaryerel
emisyonlardan
korumasağlar.

Hava kalitesi dünyanın iklimine ve ekosistemlerine küresel olarak sıkı sıkıya
bağlıdır. Hava kirliliğinin tetikleyicilerinden birçoğu (ör. fosil yakıt yanması)
aynı zamanda yüksek CO2 emisyonlarının da kaynağıdır. Ozon 24 ve siyahkarbon gibi bazı hava kirleticiler, iklim değişikliğini ve tarımsal verimliliği
büyük ölçüde etkileyen kısa ömürlü çevre kirleticileridir.
Hava kirliliğini azaltmaya yönelik eylemler ve ilkeler hem iklim hem de sağlık
için bir "kazan-kazan" stratejisi olup bir yandan hava kirliliğiyle ilişkilendirilen
hastalıkların azaltılmasını sağlarken diğer yandan iklim değişikliğinin yakın veuzun vadeli önlenmesine de katkıda bulunur.

•

Hava kalitesi izleme sistemi kurmao Hava kalitesi izleme ile ilgili tavsiye ve yönlendirme için Dünya
Atletizm Birliği ile iletişime geçin. Küresel çalışmaları boyunca
izleme sürecini destekleyebilirler.

Dünya Atletizm Birliği'nin düzenlediği World Athletics Series (WAS)
etkinlikleri ve Dünya Atletizm Birliği tarafından desteklenen etkinlikler çoğuzaman önemli ölçüde yerel trafik aksamalarına neden olur ve bunun
sonucunda hava kalitesi sorunları artabilir. Akıllıca planlama ve hava
kalitesini izleme/iyileştirme amaçlı inisiyatiflerin entegrasyonuyla Dünya
Atletizm Birliği; sporcular, Dünya Atletizm Birliği ailesi, sporseverler ve yerel
topluluklar için çevre sağlığını teşvik edebilir ve koruyabilir.

•

TrafikEtkinliğinizi planlarken dikkate almanız gereken dört alan vardır:
1. Konumu
2. Trafik etkisini azaltma
Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

Etkinliğinizin trafikten daha az etkilenmesi ve kendi etkisinin en düşük
düzeyde olmasını sağlamak için kullanabileceğiniz bazı stratejiler:o Daha az trafik sıkışıklığı üretmek için etkinliğinizi yoğun saatlerindışında kalacak şekilde planlayın.
o Etkinlik alanında veya alan yakınında araç parkını yasaklayın.
Araçların park etmesini daha az konforlu hale getirmek,
emisyonları büyük ölçüde azaltır ve ziyaretçileri toplu taşıma
alternatiflerine yönelmeye teşvik eder.
36

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu
o

o

o

•

Düşük emisyon bölgesi veya temiz hava bölgesi yaratılmasınayardımcı olmak için tüm araçlar veya en fazla kirleten araçlar için
yol ücreti uygulayın. Emisyon ne kadar yüksekse ücret de o kadar
fazla olur.
En fazla kirliliğe neden olan veya içten yanmalı motorlu tüm
araçları yasaklayın. İçten yanmalı motorlu (ICE) araçları
yasaklarken elektrikli alternatiflere izin vermek, ziyaretçileriçevreye duyarlı tercihler yaptıkları için ödüllendirecek vegelecekte elektrikli teknoloji veya hibrit teknolojinin satın
alınmasını teşvik edecektir.
Etkinliğinizde hava kalitesi üzerindeki en büyük etkiyi yaratmak
için alanı tüm araçlara kapatın. Tüm araçları yasaklamak,
ziyaretçilere temiz havalı bir ortamın nasıl bir farkyaratabileceğini gösterir ve sağlıklı bir yaşam tarzının yanı sıra
aktifseyahatseçenekleriniteşvikeder.

o•Kullanılacak enerji kaynakları
Kaçınılmaz olarak, etkinliklerinizde güç kaynağına ihtiyaç duyulacaktır.
Enerji ihtiyaçlarınız ve bu elektriği elde etmek için kullandığınız yöntem,
yerel hava kalitesi üzerinde çok önemli bir etkiye sahiptir. Mevcut
elektrik kaynakları saha dışında üretilen enerji ile sahada üretilen enerjiarasında bölünür. Saha dışında üretilen enerjiye genellikle Şebeke
Elektriği denir ve Yenilenebilir Şebeke veya Fosil Şebekeyi içerebilir; sahaiçinde üretilen enerji ise genellikle geçici güç olarak anılır.
oSaha dışı: Yenilenebilir Şebeke rüzgar, güneş veya gelgit
enerjisinden elde edilen ulusal veya yerel şebekeden alınanelektriktir. Başlıca avantajları: Yenilenebilir enerji kaynaklarınınhava kalitesi üzerinde göz ardı edilebilir düzeyde etkileri vardır.
Faaliyet gösterdiğiniz ülke yenilenebilir enerji sağlamıyorsa
alternatif olarak yenilenebilir enerji kredisi satın almanız
mümkün olabilir.

oSaha dışı: Fosil Şebeke. Çoğu ülkede şebeke elektriği kömür gibi
yanan fosil yakıtlardan üretilir. Bunlar atmosfere karbondioksit
yaysa da şebeke elektriği, jeneratör kullanmaktan çok daha
verimlidir. Etkinliklerin yakınında enerji santrallerine nadiren
rastlandığından yerel hava kalitesi iyileştirilir.

oSaha içi: HVO. Hidro İşleme Alınarak Üretilen Bitkisel Yağ yakıtı
hem saf hem de atık yağlardan elde edilebilir. Avantajları: Fosil
dizel ile aynı kimyasal bileşime sahip olan orta düzey kalitederenksiz ve kokusuz bir yakıttır, Avrupa'da yaygın olarak
kullanılmaktadır (ve Kuzey Amerika'da da giderek yaygınlaşmaya
başlamıştır). Sera gazı emisyonlarını %90'a kadar azaltabilen bu
yakıt operasyonel ayak izinizi önemli ölçüde düşürür.
Dezavantajı: Talep nedeniyle kırmızı dizelden çok daha pahalıdır.

Yemek hazırlama
Yemek hazırlama da yerel hava kalitesi üzerinde büyük bir etkiye sahip
olabilir. Etkinliklerinize ne kadar çok kişi katılırsa potansiyel risk o kadar
büyük olur. Yemek pişirme ile üretilen emisyonları kısıtlamak içinuygulayabileceğiniz beş yöntem:
o Yemek yapma süresini azaltmak için saha dışında mümkün
olduğunca önceden yemek yapın.
oYiyecek içecek sağlayıcılarına ayrılan noktaları etkinlik alanının
kenarlarına, izleyici koltuklarının ve sporcu alanlarının uzağına
yerleştirin.

oKatı yağ veya kömürle yemek pişirmekten kaçının.

oAspiratör ünitelerinde filtre kullanın. Aspiratör ünitelerinin çıkan
dumanı sporculardan ve izleyicilerden uzağa yönlendirmelerinisağlayın.

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

Yiyecek içecek sağlayıcılarının güç için dizel jeneratörlere ihtiyaç
duymaması için temiz enerji sağlayın.

37

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu
o

o

o

o

Saha içi: FAME - WVO. FAME "Yağ Asidi Metil Esteri"ninkısaltmasıdır ve bir dizi yenilenebilir yakıtı tarif eder. FAMEWVO'lar Atık Bitkisel Yağlar'dan (WVO) elde edilir. Avantajları:
Toksik ve kirletici olmayan bir yakıttır. Avrupa'da yaygın olarak
kullanılmaktadır (ve Kuzey Amerika'da da giderek yaygınlaşmaya
başlamıştır) ve atık ürünleri kullandığından etkinliğinizin karbon
etkisini azaltır. Dezavantaj: Biyodizel yakıtlardaki deneyimsizlik
jeneratör sorunlarına neden olabilir.
Saha içi: FAME - Saf yakıt veya saf bitkisel yağlardan elde edilen
yakıtlardır. Özel olarak yakıta dönüştürülecek ekinler yetiştirilir.
Avantajları: Toksik ve kirletici değildir. Avrupa'da yaygın olarak
kullanılmaktadır (ve Kuzey Amerika'da da giderek yaygınlaşmaya
başlamıştır) Dezavantajları: Biyodizel yakıtlardaki deneyimsizlik
jeneratör sorunlarına neden olabilir ve nasıl üretildiğine bağlı
olarak birçok zararlı etkisi olabilir.
Saha içi: FAME - Karma. Kırmızı dizel ve FAME
kombinasyonundan oluşan bir yakıttır. Salt kırmızı dizele kıyaslaçevre için daha iyidir, ancak hava kalitesi üzerindeki etkisi kırmızı
dizel ile benzerdir.
Saha içi: Kırmızı Dizel. Kırmızı Dizel, tarım veya araç dışıuygulamalar için amaçlanan daha düşük maliyetli bir yakıtolduğundan normal dizele boya eklenmiş bir yakıttır. Yaygınolarak kullanılmaktadır ve jeneratörlerde kullanımı kolaydır.
Ancak, diğer seçeneklere kıyasla hava kalitesi ve çevre üzerindeki
etkisi en kötü olan yakıt budur.

2. Etkinlik teslimatı sırasında•

Hava kalitesini izlemeo Birilerine etkinlik sırasında sporcular için hava kalitesini izleme
sorumluluğu verin ve hava kalitesi seviyesi kabul edilen eşikleriaşarsa sporcuların ve izleyicilerin sağlığının korunması içinharekete geçmek üzere bir plan oluşturun

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021ooKara duman veya benzer bir şeyin önlenmesi amacıyla geçici
güç sağlayıcısının filtreleri ve jeneratörlerden çıkan gazları
izlediğinden ve kabul edilen seviyelere uyduğundan emin olun
Tüm trafik önlemlerinin uygulandığından emin olun•

Yol yarışları - saha görevlilerio Sporcular ve izleyiciler için gereksiz emisyonların önlenmesi
amacıyla, yol yarışlarında saha görevlileri için düşük emisyonlu
elektrikli veya hidrojenli arabalar sağlamak üzere sponsorlarlave iş ortaklarıyla birlikte çalışın

•Stadyum veya yarış alanında düşük emisyonlu bir bölge oluşturuno Stadyum civarında veya yarış alanında düşük emisyonlu bir
geçici/pilot bölge oluşturmak için yerel yetkili kurumla veya ev
sahibi şehir belediyesiyle birlikte çalışın Açık hava sporları verekreasyon için emisyonsuz halde korunan şehir veya alanlardadüşük karbonlu ulaşımı teşvik etmek üzere bunu bir taslak
olarak kullanın

3. Etkinlik derlemesi ve değerlendirmesi sırasında
o

o

o

o

Hava kalitesi izleme verilerini toplayın ve ev sahibi şehir
belediyesi/mekân ile etkinlik sonrası "derleme" toplantısındabunları değerlendirin.
Gelecek etkinlikler için hava kalitesi izleme birimlerini oldukları
yerde tutmak ve bilgileri şehir genelinde paylaşmak için
seçenekleri belirleyin.
Alınan önlemlerin etkisini değerlendirin ve ev sahibi şehir
belediyesinin kalıcı düşük emisyonlu alanlar oluşturarak şehir
sakinlerinin sağlığını ve refahını iyileştirmek üzere bunlarıbenimsemesi yönünde ev sahibi şehir belediyesini teşvik edin.
Dahili etkinlik sonrası değerlendirme toplantısında iyileştirilmesi
gereken tüm alanlar verilere eklenmeli ve eylemlerle beraberbelgelendirilmeli, ayrıca etkinlik raporunun sonuna eklenmelidir.
38

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu
Dünya genelinde yarım milyardan fazla koşucunun dahil olduğu resmi
olmayan ağıyla Dünya Atletizm Birliği, hava kirliliğinin sağlık üzerindeki
etkilerine yönelik küresel bir farkındalık oluşturmak üzere benzersiz bir
konuma sahiptir. Bu nedenle, Nisan 2020'de duyurulan Sürdürülebilirlik
Stratejimizin altı ayağından biri Yerel Çevre ve Hava Kalitesidir. Dünya
Atletizm Birliği Hava Kalitesi projesiyle ilgili daha fazla bilgiye buradanulaşabilirsiniz.

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

39

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzuo

12. Çeşitlilik, Erişilebilirlik ve KapsayıcılıkCoğrafya, politika ve dinden bağımsız olarak herkes, ayrımcılığa ya da sözlü
ve fiziksel istismara uğrama korkusu olmadan, tüm düzeylerde sportifbaşarılara olanak sağlayan bir ortamda atletizme eşit katılım hakkına sahiptir.
Bizim dünyamızda, sporda veya atletizmde ayrımcılığa asla yer yoktur.
Etkinlik organizatörü olarak, etkinlik boyunca her türlü ayrımcılığı önleme ve
etkinliğinizde veya etkinliğinizle ilişkili olarak ayrımcılığa maruz kalan ya daayrımcılığa şahit olduğunu düşünen kişiler için, sorunu bildirebilecekleri vesorunun ciddiyetle ele alındığından emin olabilecekleri bir platform sağlama
sorumluluğunuz vardır. Dünya Atletizm Birliği koşu, atlama ve fırlatmanınevrensel düzeyde zevkli olabilmesini sağlamak amacıyla Üye Federasyonlarüzerinden en iyi uygulama ilkeleri sunacak ve bu anlamda etkili olacaktır.
Tüm etkinliklerin erişilebilir olduğundan ve atletizmin "herkese açık"olduğundan emin olmak hayati önemdedir. Bölgesel, ulusal, uluslararası veya
küresel tüm düzeylerde toplumun her kesimini çekmek, sporun birleştirici
gücünün manifestosudur. Özellikle uluslararası/küresel etkinlikler içinpersonelin kültürel hassasiyetler konusunda bilgili ve saygılı olmaları çokönemlidir.
Aşağıdaki kontrol listesi, erişilebilirliğin tüm yönleriyle kapsandığından ve eniyi uygulamaların izlendiğinden emin olunmasına yardımcı olacaktır:
Bu en iyi uygulama etkinlik planlaması döngüsünde şu şekilde uygulanabilir:
4. Etkinlik planlaması sırasında••

Tüm yasal uyumluluk düzenlemelerinin bilindiğinden ve bunlara
uyulduğundan emin olun.
Eşitlik ve çeşitlilik odaklı İK politikası, ayrımcılığın önlenmesine yardımcı
olur ve herhangi türde bir ayrımcılığa maruz kalan veya ayrımcılığa şahit
olduğunu düşünen personel için sorunu bildirebilecekleri bir platformsağlar. Çeşitlilik, erişilebilirlik ve kapsayıcılık istihdamın tamamında esas
kabul edilir: etkinlik personeli, teknik yetkililer, yükleniciler ve gönüllüler

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

•
•

•

•
•
•
•
•

Eşitlik Yasası (Birleşik Krallık) kapsamında aşağıdaki karakteristik
olmayan nitelikler "korunan özellikler" olarak adlandırılır.
Bunlar, somut bir Eşitlik ve çeşitlilik politikasıyla ele alınmalıdır:yaş, engellilik, cinsiyet yeniden ataması, evlilik ve medeni
ortaklık, hamilelik ve doğurganlık, ırk, din veya inanç, cinsiyet ve
cinsel yönelim.
Yerel dezavantajlı topluluk gruplarını dahil etmek ve onlara ilham vermek
amacıyla bir program geliştirin. Ör. bilet tahsisleri, "şampiyonlarlasohbet" vs.
Web sitesi ve/veya rezervasyon hizmetlerinde erişilebilirlik özellikleri
olmalı ve farklı erişim biçimleri (ör. minibilgisayar) sunulmalıdır.
o Rezervasyon formunda, belirli bireysel gereksinimler talep
edilebilmelidir
Mekânda bulunan tesislerle ilgili bilgiler (engelli kişiler için tesis vedüzenlemeler dahil olmak üzere) şunlarla ilgili bilgileri içerecek şekilde
yayınlanmalıdır:o Tekerlekli sandalye kullanıcıları/kısıtlı hareket becerisi olankişilero Görme engelliler/körlero Sağır veya duyma güçlü çekenler
Standart erişilebilirlik ifadeleri ve logoları yayın malzemelerine
eklenmelidir
Tüm kamusal alanlar tekerli sandalye erişimine sahip olmalıdır
Etkinlik mekânında uygun boyut ve işaretlemelerle engelli park yerlerisağlanmalıdır
Tekerlekli sandalye kullanıcıları için özel oturma alanlarının belirlenmeli
ve kişisel asistanlar için oturma alanı olup olmadığı onaylanmalıdır
Tüm ziyaretçilerin mekânın civarında güvenle ve kolayca hareket
edebilmeleri için şunların kontrol edilmesi gerekir:o Engellerden tamamen arındırılmış yerler var mı?
o 13 mm'den yüksek olan tekil basamaklarda rampa veya asansör
var mı?
o Kısıtlı hareket kapasitesi olanlar için düzenli dinlenme durakları
var mı?
40

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu

•

•
•
•

o Zemin kaymaya karşı korumalı mı?
En iyi rotaları, spesifik erişim özelliklerini ve hijyen temini merkezlerini
gösteren bir hareket haritası var mı? Haritalar braille alfabesindesağlanıyor mu? Ziyaretçi haritaları büyük puntolu formatta basılı halde
sunuluyor mu?
Çeşitli engellilik durumları olan kişilere yönelik boşaltma/kurtarma
eylemleri için acil durum prosedürleri uygulanmalıdır
Personel/hostesler bunlarla ilgili bilgilendirilmelidir.
Mekân ve medya çıktılarında video içeriklerinin alt yazıları olmalıdır.

Etkinlik sonrası değerlendirme toplantısında iyileştirilmesi gereken tüm
alanlar verilere eklenmeli ve eylemlerle beraber belgelendirilmelidir

5. Etkinlik teslimatı sırasında
•
•
•
•
•

•

Tüm personel, gönüllüler, yükleniciler vs. yerel kültür ve hassasiyetler
hakkında bilgilendirilerek bu kişilerin tümünün etkinlikteki görevleri
boyunca saygılı davrandıklarından emin olunmalıdır
Tüm personel ve gönüllüler erişilebilirlik planıyla ilgili bilgilendirilir vesorumluluklarıyla ilgili net bir anlayışa sahip olur
Personel/gönüllüler gerektiğinde ziyaretçilere rehberlik yapmaya müsait
mi?
İşaretlemeler tüm kullanıcılara uygun bir yükseklikte, kılavuza uyumlu
olmalıdır
Erişilebilirlik planının düzgün ve etkili bir şekilde işlediğinden emin olmak
için düzenli denetim ve kontroller için bir program uygulanır Tüm
uyumsuzluklar bildirilir ve gerektiği şekilde düzeltici eylemlerle birlikte
kaydedilir
Oturma düzenlemeleri tekerlekli sandalyeli kullanıcılar için erişime
olanak sağlar ve erişilebilir tesislere hareketi kolaylaştırıcı niteliktedir

6. Etkinlik derlemesi ve değerlendirmesi sırasında•

Etkinlik boyunca personelden, gönüllülerden ve halktan geri bildirim(pozitif ve yapıcı tarzda) toplanmalıdır

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

41

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu

13. Sağlık, Güvenlik ve Refah
Etkinlik organizatörleri etkinlikte genel güvenliğin tüm etkinlik aşamalarında
temin edilmesinden sorumludur. Makul düzeyde uygulanabilir olduğu
sürece; çalışanlar, etkinlik personeli, yükleniciler, tedarikçiler, sporcular,
ziyaretçiler ve sporseverler dahil tüm etkinlik katılımcılarının sağlık ve
güvenlik risklerine maruz kalmaması garanti edilmelidir.
Tüm etkinlik organizatörlerinin aşağıdakiler dahil olmak üzere etkinlik
boyunca sağlık ve güvenlikle ilgili görevleri vardır:
•
•
•
•
•
•
•

riskleri kontrol altında tutmak amacıyla sağlık ve güvenlik politikalarını vedüzenlemelerini uygulama
politikanın uygulandığından emin olmak için planlamaiş birliği ve iş aktivitelerinin düzgün koordinasyonu
çalışanlara ve diğerlerine sağlık ve güvenlikle ilgili tüm riskler hakkında
alakalı bilgiler sağlama
rollerini güvenli bir şekilde yerine getirmeleri için etkinlik personelinin
yetkin olmasını sağlama
sağlık ve güvenlik performansını ve uyumluluğunu izlemesağlık ve güvenlik performansını denetleme ve değerlendirmeSağlık ve Güvenlikle ilgili dokümanlar
Etkinlik Güvenlik Planı şunları içermelidir:
Etkinlik Yönetimi Planı: Kapsamlı bir etkinlik genel bakışı ve etkinlik teslimatı
boyunca güvenli uygulamalar için çerçeve sağlar
Risk Değerlendirmesi: Etkinliği olumsuz yönde etkileyebilecek tüm
potansiyel tehditlerin yanı sıra riskleri önleme/en düşük düzeye indirmeamaçlı kontrol önlemlerini vurgular
Acil Durum Eylem Planı: Sağlık ve güvenlik risklerine karşı etkili ve verimlimüdahaleleri ve ortaya çıkabilecek diğer acil durum müdahalelerini
kolaylaştırır.
Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

Planlama ve hazırlık aşamasında bir Etkinlik Güvenlik Planı geliştirmek, doğru
sağlık ve güvenlik prosedürlerinin uygulandığından emin olunması için şarttır
ve ayrıca, bir olaydan kaynaklanan hukuki bir itiraz durumunda gerekli deolabilir.
Hazırlık, yerleşme, etkinlik teslimatı, ayrıntılı raporlama ve etkinlik alanından
çıkış süreçleri de dahil olmak üzere etkinlik boyunca sağlık ve güvenlik
risklerinin etkili yönetimi ve izlenmesi. Aşağıdakileri içerir:
YönetimSağlık ve güvenlik risklerinin kontrol edilmesini sağlamak için etkinliğin her
safhasında uygun yönetim sistemlerinin geliştirilmesi. Etkinlik süreci boyuncasaha içi sayılar önemli ölçüde artacak olsa da hazırlık, yerleşme, raporlamave çıkış süreçlerinde güvenlik yönetimi ihtiyacı her zaman önemlidir.
Koordinasyon
Etkinlik alanında iş birliği ve tüm iş aktivitelerinin düzgün koordinasyonu
sağlanmalıdır.
Bilgi
Yükleniciler de dahil olmak üzere çalışanlara ve diğerlerine, sağlık ve
güvenlikleriyle ilgili risk değerlendirmelerinizde tanımlanan tüm riskler
hakkında alakalı bilgiler sağlanmalıdır. Tüm yüklenicilerin aynısını kendiçalışanları için de yapması gerekir.
Yetkinlik
Personel, görevlerini güvenli bir şekilde yerine getirecek yetkinlikte olmalıdır.
Riskle, işin doğasıyla ve görevlendirilen personelle doğru orantılı olarak
uygun düzeyde bir yetkinlik denetimi de olmalıdır.
İzleme ve değerlendirme
Risklerin kontrolü için kabul edilen yöntemler, doğru işlediklerinden ve
uygulandıklarından emin olmak için denetlenmeli ve test edilmelidir.
42

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama KılavuzuooEtkinlik risk değerlendirmesinde denetim sıklığı belirlenmeli, sorumluluklar
atanmalı ve metodoloji ayrıntılarıyla açıklanmalıdır.

Antrenman tesislerinin sağlanması ve erişim
Uyuşturucu görüntüleme prosedürleri

2. Etkinlik teslimatı sırasında
Etkinlik organizatörü olarak; iş gücünüzün, yetkililerin, sporcuların ve diğer
etkinlik katılımcılarının refahını, davranışlarını ve kültürünü koruma
sorumluluğunuz vardır. Bu, etkinliğe katılımları boyunca sağlıklı ve güvende
olmalarını sağlamak amacıyla onları desteklemeye odaklanmayı gerektirir.

•

Bu en iyi uygulama etkinlik planlaması döngüsünde şu şekilde uygulanabilir:••

1. Etkinlik planlaması sırasında
•
•
•
•
•
•
•
•

Tüm sağlık ve güvenlik regülasyonları bilinmeli ve bunlara uyulmalıdır
Etkinlik organizatörleri, etkinliği kapsayan ilgili tüm sigorta poliçelerinesahiptir ve ilgili 3. taraf sigorta belgelerinin kopyalarını saklar
Yerel yetkili kurumların, yerel faaliyet şirketlerinin (LOC), acil durum
hizmetlerinin, etkinlik organizatörlerinin ve diğer ilgili kurumların
temsilcilerinden oluşan Güvenlik Danışma Grubu (SAG) kurulur
Tüm sağlık ve güvenlik belgeleri tamamlanmalıdır
Tüm yükleniciler/tedarikçiler sağlık ve güvenlikle ilgili sorumluluklarınınbilincindedir
Proje planı hazırlık, yerleşme, etkinlik teslimatı, çıkış ve raporlamaaşamalarında işlerin ortaklaşa ve koordine bir şekilde yürütülmesi için bir
program sağlar
Proje planı; yeterli mola ve dinlenme süreleri tanınmasını sağlar ve ilgili
tüm "çalışma süresi" mevzuatına ve sizin kendi istihdam politikalarınıza
uyumluluğu temin eder.
Sporcu sağlık kiti ile birlikte özellikle sporcu refahını teşvik eden bilgileri
içeren standart katılım talimatları/etkinlik bilgileri derlenir ve dağıtılır. Buaşağıdakileri içerir:o Hava koşulları, rakım, nem oranı, hava kalitesi, jet lag etkisi gibiçevresel faktörler
o Etkinlik sırasında ve erişimle ilgili refah desteği
o Katılım öncesi tıbbi değerlendirmelerin (PPME) önemi

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

•

•
•
•

Tüm personel etkinlikte göreve başlamadan önce saha tanıtımı vebilgilendirmesi de dahil olmak üzere sağlık ve güvenlik eğitimi alırİşin mevcut aşaması, başlıca günlük aktiviteler/program, çevresel
konular ve sağlık ve güvenlikle ilgili öne çıkan tüm sorunların net olarakanlaşılmasını sağlamak için günlük toplantılar planlanır
Etkinlik katılımcılarına yönelik sağlık ve güvenlik bilgileri alanda uygunolduğu şekilde net işaretlemelerle herkese sunulur
Etkinlik Güvenliği Planı'nın düzgün ve etkili bir şekilde işlediğinden eminolmak için düzenli denetim ve kontroller için bir program uygulanır. Tüm
uyumsuzluklar bildirilir ve gerektiği şekilde düzeltici eylemlerle birlikte
kaydedilir.
Sporcu sağlık desteği her an mevcut olmalıdır
Sporcuların sağlığını korumak için Periyodik Sağlık Değerlendirmeleri(PHE) programı uygulanmalıdırSağlıklı bir yaşam tarzını teşvik etmek üzere; saha içinde atletizmde
düzenli fiziksel aktivitelere ve fırsatlara katılmanın getireceği sağlık
yararlarına yönelik farkındalığı geliştiren aktiviteler düzenlemek vekatılınabilecek fırsatlar yaratmak için yerel sporcular davet edilmelidir.
o Ör. "Siz de deneyim" etkinlikleri, koşu tekniği analizi, sporculariçin yoga

3. Etkinlik derlemesi ve değerlendirmesi sırasında•••Değerlendirilmek üzere tüm uyumsuzluk sorunları da dahil olmak üzere
tüm sağlık ve güvenlik kontrollerinden/denetimlerinden alınan veriler
toplanmalı ve sürekli iyileştirmeyi teşvik etmek üzere raporlanmalıdır
Sporcu refahı desteğinin anlaşılması için ilgili anonim veriler
toplanmalıdır
Güvenlik Danışmanlığı Grubu ile (SAG), alınan tüm derslerin belirlenmesi
için brifing düzenlenmelidir
43

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu

14. Dijital, Fikri Mülkiyet Hakları ve Veri
Koruması
Veri Koruması
Dijital dönüşüm, şirketleri verilerin sürdürülebilir bir şekilde kullanılması
açısından sorumlu olmaya zorlamaktadır. Dijital dünyada ürünsürdürülebilirliği, bir ürünün çevre için, kullanıcı için iyi olduğu ve hem
donanım hem de yazılıma önem verdiği anlamına gelir. Örneğin, kamera
izleme sisteminde (risk düzeyinde veya gerçekte) bir veri ihlali psikolojik veya
hatta fiziksel zarara neden olabilir. Yazılımla ilgili olarak gizlilik
sürdürülebilirliği, tasarım sürecinin tam merkezinde yer alması gereken bir
yöndür. Kullanıcılar verilerini uygulamalara ve sağlayıcılara vererek bir
hizmet alırlar ve verilerinin etik olmayan bir şekilde kötüye kullanılmasını
beklemezler. Kazara veya başka bir şekilde kullanıcıların kişisel verilerini
dijital dünyaya kontrolsüz olarak veya yetersiz kontrol mekanizmalarıyla
yaymak, bireylerin ve toplumların refahını etkiler.
Genel Veri Koruma Yasası (GDPR) kişisel verilerin mevzuata uygun olarakişlenmesi için yedi ilke belirlemiştir:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.

Kanunlara uygunluk, adillik ve şeffaflık
Amaç sınırlandırması
Veri minimizasyonu
Doğruluk
Depolama sınırlamaları
Bütünlük ve gizlilik
Hesap verebilirlik

uyumluluğu desteklemek için düzenleyici ve yasal gereksinimleri sürekli
olarak izlemelidir.

Fikri Mülkiyet Hakkı
Fikri mülkiyet hakkı (veya IP) bir varlık veya fiziksel mülk olarakdeğerlendirilebilen yaratıcı çalışmaları ifade eder. Fikri mülkiyet hakları
genellikle dört ana bölüme ayrılır:
•

•

•
•

Telif hakkı - Kaydedilen sanatsal veya edebi işler için geçerlidir vesahibine işiyle ilgili olarak belirli haklar verir, yetkisiz işlemleri önler vesahibinin ihlal veya intihal gibi durumlarda yasal sürece başvurmasına
olanak tanır.
Ticari markalar - Piyasada karmaşıklığı önleme amaçlıdır. Bir ticari marka;
bir ürün veya kuruluşu ayırt etmeye yarayan bir ad, kelime, slogan,tasarım, sembol veya başka bir benzersiz aygıt olabilir. Bire birdüşünüldüğünde de "ticaret yaptığınız marka" anlamına gelmektedir.
Tasarım hakları - Fiziki ürünler için geçerlidir; bir ürünün görünümü,özellikle de şekli, dokusu, rengi, kullanılan malzemeler, hatlar ve
süslemeler.
Patentler - endüstriyel işlemler ve icatlar için geçerli olup icadı yetkisiz
uygulamalara karşı korur.

Hem etkinlik fikri mülkiyet haklarınızı korumak hem de etkinlik teslimatında
fikri mülkiye yasasının herhangi bir şekilde ihlal edilmesini önlemek için(örneğin telif hakkı olan müziğin yetkisizce kullanılması), ilgili eğlence
yetkilendirme mevzuatının tümüne uymak ve gerekli tüm lisansları/izinleri
almak zorunludur.

Tüm etkinlik organizatörleri, etkinlik personelinin ve üçüncü taraflarınkiler dedahil olmak üzere gizli ve kişisel bilgileri koruma taahhüdü vermelidir. Ayrıca
etkinlik organizatörleri, dünya genelinde geçerli gizlilik yasaları veyönetmeliklerine uyumluluğu sağlamaya yönelik kararlılığını ortaya koymalı
ve bu amaçla, gizlilik yasa ve yönetmeliklerindeki değişiklikleri düzenli olarak
izlemeli, uygun olduğu durumlarda ilke ve prosedürleri uyarlamalı ve
Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

44

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu

Bu en iyi uygulama etkinlik planlaması döngüsünde şu şekilde uygulanabilir:
1. Etkinlik planlaması sırasında••••

Tüm kamusal eğlence mevzuatı ve lisans gereksinimleri anlaşılmalı vebunlara bağlı kalınmalı, yasal mevzuata uyumluluk sağlanmalıdır
Kendi markanızı/etkinlik markasını korumak için yasal tavsiye almalı, ilgili
tüm ticari markaların mevcut olduğundan emin olmalısınızÖzel ve gizli bilgilere erişimi olan tüm taraflar, tüm gizli ve özel bilgileri
korunan Gizlilik Sözleşmelerini (NDA) imzalamış olmalıdırKişisel bilgilerin güvenliğini sağlamak için GDPR'nin yanı sıra diğer yerel,veri koruma kanunlarına uygun sistem ve süreçlerin olması gerekir

2. Etkinlik teslimatı sırasında••

Personel ve tedarikçiler etkinlik lisanslarında/izinlerinde belirtilen
parametrelere uygun olarak eğlence programını teslim etmelidir
Tüm uyumsuzluk sorunları bildirilmeli, kaydedilmeli ve düzeltmek içinharekete geçilmelidir

3. Etkinlik derlemesi ve değerlendirmesi sırasında•

Etkinlik sonrası değerlendirme, tüm uyumsuzluk sorunlarını ve süreçiyileştirmeleriyle ilgili önerileri kapsar ve kaydeder

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

45

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu

15. İzleme ve Raporlama•İzleme, süreç değerlendirmeleri ve açık raporlama; sürdürülebilirlik
stratejisinin ileriye yönelik olarak başarıyla uygulanması açısından hayatiönem taşır ve daha büyük başarılar getirir. İş faaliyetlerinizde şeffaflık ve
bütünlüğe yönelik açık bir kararlılık içinde olmak; marka itibarı oluşturmayı,
korumayı ve sürdürmeyi kolaylaştırır. Dünya Atletizm Birliği'nin uluslararası
Mali Raporlama Standartları'na uyumlu bir şekilde bağımsız olarak
denetlenen mali beyanları da içeren yıllık raporu daha fazla şeffaflık sağlama
yönündeki gayretlerin bir parçasıdır. Sürdürülebilirlik raporlaması, giderekyerleşik hale gelen bir süreçtir ve daha geniş kapsamlı kurumsal raporlarınparçası olarak (uygun olduğu durumlarda) veya bağımsız bir rapor olarak
sunulabilir. Atletizm etkinlikleri ilerlemeyi değerlendirmek, odaklanılması
gereken eylem alanlarını belirlemek ve sürekli iyileştirmeyi teşvik etmek içinen iyi uygulama olarak etkinlik raporu üretmelidir.

•

Hedeflere ulaşma planı ile karşılaştırmalı olarak ilerlemeyi ölçmek ve izlemekiçin kullanılan metrikler etkinlik personeli, yerel organizasyon komitesi,
tedarikçiler ve ev sahibi mekânlar dahil olmak üzere etkinlik paydaşlarından
toplanmalıdır. Sunulan metrikler değerlendirilmeli ve halihazırda mevcut
olan veya nispeten kolaylıkla toplanabilen bilgi verilerle uyumlu hale
getirilmelidir.
İzlemenin amacı öncelikleri, ilerleme düzeyini ve hedeflere ulaşmanınönündeki engelleri belirlemektir. İzleme TPG'leri uygun bir şekilde tespit
edilmelidir.

••

2. Etkinlik teslimatı sırasında
•

•

•
•

Adımlar, hedefler ve ölçülebilir TPG'leri içeren kapsamlı bir listegeliştirilmeli ve net olarak anlaşılması için tüm ekip üyelerinedağıtılmalıdırİzleme ve raporlama gereksinimleri tüm tedarik ve sözleşmeye bağlı
dokümantasyon ve süreçlere entegre edilmelidir

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

Tüm tedarikçi ve yüklenicilerin raporlama gereksinimlerinin bilincinde
olduklarından ve bilgilerin toplandığından emin olunmalı, izleme
programı genelinde somut veri kümelerinin alınması için gerekli olan tümboşluk ve eylemler tespit edilmelidirİlgili verilerin alınması için (ör. araç sayısı, bisikletle gelen ziyaretçiler,
hava kalitesi okumaları vs.) gerekli olduğu hallerde ziyaretçi anketleri ve
etkinlik denetimleri gerçekleştirilmelidir

3. Etkinlik derlemesi ve değerlendirmesi sırasında•••

Bu en iyi uygulama etkinlik planlaması döngüsünde şu şekilde uygulanabilir:
1. Etkinlik planlaması sırasında

Tüm ilgili taraflar ve personelin izleme ve raporlama açısından
sorumlulukları hakkında net bir anlayış kazanması sağlanmalıdır
Tüm aktiviteleri içeren etkinlik planlamasının başından itibaren tüm
izleme programları uygulanmalıdır
Uygun olduğu durumlarda, etkinlik sonrası rapor/sözleşmeye dayalı
verilerin sağlanmasıyla ilgili yüklenicilere/tedarikçilere son ödeme
eklenmelidir
Bir ziyaretçi anketi oluşturulmalı (ve ziyaretçi anketlerinin yapılması içinkaynak tahsis edilmelidir)••

Tüm paydaşlar genelinde veriler toplanmalı, işlenmeli ve
yorumlanmalıdır
Etkinlik sonrası geri bildirim toplantısı
Etkinlik sonu raporu üretilmeli, tüm izleme verileri dahil edilmeli, etkinliköncesi belirlenmiş olan adımlarla karşılaştırmalı olarak başarılar
gösterilmeli ve sürekli iyileştirmeyi teşvik etmek üzere öneriler
eklenmelidir
Etkinlik raporu, iş ortağı sürdürülebilirlik başarılarına spesifik referans
içerir ve sürdürülebilirlik hedeflerine uygunluğun yanı sıra iş birliği yapan
iş ortaklıklarının gücü/yararı ortaya konur
Etkinlik sonu rapor etkinlik iş ortaklarıyla (mekânlar, iş ortakları, medyavs. dahil olmak üzere) paylaşılır
46

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu

16. İletişim

Sponsorlar/İş Ortakları

Tüm etkinlik personelinin, en iyi uygulama yaklaşımını anlayarak ve sunarakörnek teşkil etme sorumluluğu vardır. Bu; iş ortakları, tedarikçiler vesporseverlerin yanı sıra iş arkadaşları arasında da sürdürülebilirlik
taahhüdüyle ilgili iletişim halinde olabilmeyi gerektirir.
Sunulan eylem kurslarıyla ilgili belirsizlik varsa, sunulan fikirler pratik değilse,
alternatif arayışlar için ek destek gerekiyorsa veya neler yapılabileceğiyle ilgili
fikirler varsa lütfen bunları etkinlik direktörü/sürdürülebilirlik ekibiyle
paylaşın.

Etkinlik Ziyaretçileriİletişim hedefleri
Sürdürülebilirlik taahhüdüyle ilgili iletişim hedefleri ve en iyi uygulamalarşunlardır:

Sporseverler

Paydaşlar
Personel/Sporcular

Ev Sahibi Şehirlerİletişim hedefleri• Sorunların/odak alanlarının anlaşılmasınısağlama• Kılavuza uygun teslimat becerisi• Harici düzeyde sporseverlerle, işortaklarıyla, sponsorlarla doğru dildekonuşma becerisi• Taahhüdü/en iyi uygulamayı net bir şekilde
ortaya koyma becerisi
Tedarikçiler/Yükleniciler • Taahhüdümüzle ilgili nasıl destek
beklediğimizin fark edilmesi ve anlaşılması• Mesajları sürdürülebilirlik taahhüdü ile
uyumlu hale getirme• Etkinliklerde en iyi uygulamalarımıza göreaktiviteleri destekleme ve gerçekleştirme
Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

Daha Geniş Kitle• Geçici personel ve etkinlik zamanı
yüklenicileri için net brifingler• Taahhüdümüzle ilgili nasıl destek
beklediğimizin fark edilmesi ve anlaşılması• Mesajları sürdürülebilirlik taahhüdü ile
uyumlu hale getirme• Etkinliklerde en iyi uygulamalarımıza göreaktiviteleri destekleme ve gerçekleştirme• Aktifleştirme programlarımızı hızlandırma
ve inisiyatiflerimize ölçeklendirme sağlama
• Etkimizi artırma• Çevresel etkiyi azaltmak ve yerel ekonomik
ve sosyal etkiyi en üst düzeye çıkarma içinçalışmaları açıkça görme• Rollerini "azar işitmeden" anlama• İlham alma ve nasıl davranabileceklerinianlama• Davranışı etkileme ve destek toplama, bir"hareket" oluşturma• Aktifleştirme programlarımızı hızlandırmave ölçeklendirme• Şehir içindeki mevcut sürdürülebilirlik
inisiyatiflerini/taahhütleri öne çıkarma• Etkimizi artırma• Şehirde/konumlarda gelecekte yapılacakdiğer etkinlikler için karşılaştırma verileri ve
standartlar oluşturma ve girişimleri
benimseme• İlham alma ve nasıl harekete
geçebileceklerini anlama• Davranışı etkileme ve destek toplama,ölçeklendirilebilir bir "hareket" oluşturma• Etkimizi artırma
47

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu• Koşu sektörü üzerinden değişimi ve
inovasyonu teşvik etme

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

48

Dünya Atletizm Birliği: Sürdürülebilir Etkinlik Yönetimi Sistemi En İyi Uygulama Kılavuzu

●

●

●

●

●

●

●

●
●

●
●

●
●

●
●

●

●

●

●

●

●

●

●

●

●

●

●

●

●

●

●

●

İş Ortakları Üzerinden

Yayınları/Basılı Medya

Sektör Etkinlikleri

Bu en iyi uygulama etkinlik planlaması döngüsünde şu şekilde uygulanabilir:

Web sitesi/ intranet

Tedarik Kodu/Sözleşmeler

Sosyal Medya [Dünya
Atletizm Birliği]PersonelGeçici Etkinlik
Personeli ve
Gönüllüler
Sporcular
Tedarikçiler
Yerel
Organizasyon
Komitesi
Etkinlik
Ziyaretçileri
Sporseverler
Sponsorlar/İş
Ortakları
Üye Federasyonlar
Ev SahibiŞehirler/Mekânlar
Daha Geniş
Kitle/Atletizm
Endüstrisi/Spor

Operasyonel Kılavuz(intranet, uygulama?)

Paydaşlar

Arka yüzde/ön yüzde saha içi
mesajlaşma

Farklı paydaş gruplar için iletişim yöntemleri.

1. Etkinlik planlaması sırasında•

Etkinliklerin sürdürülebilirlik taahhütleri ve kazanımlarıyla ilgili farkındalığı veeylemi güçlendirmek için sürdürülebilirlik mesajları etkinlik iletişim planına ve her
uygulama aşamasına entegre edilmelidir•İletişim planı paydaşları dahil etmeli ve sürdürülebilirlik iletişim hedeflerine
uygun olarak gerçekleştirilmelidir•

Etkinliğe katılımları boyunca etkilerini azaltmak için sürdürülebilir kararlar almaküzere paydaşları bilgilendirmek ve güçlendirmek için bilgiler dağıtılmalıdır. Ör.
seyahat tercihleri, yemek seçimleri…
•

Medya izleme ve raporlama gerçekleştirilmelidir●●

2. Etkinlik teslimatı sırasında
•

●

●

●

●

●

●

●

●

●

●

●

●

●

●

●

●

●

●

●

Etkiyi en düşük düzeye indirmek için fırsatlar yaratmak üzere saha içi
varlıklardan yararlanılmalıdır• Dijital kampanya paydaşları dahil etmeli ve etkinlik sırasında bireysel
sürdürülebilirlik eylemlerini ve kazanımlarını paylaşmak için bir platformsağlamalıdır• Medya izleme uygulanmalıdır

3. Etkinlik derlemesi ve değerlendirmesi sırasında•

Etkinlik sonrası medya raporu iletişim stratejisinin etkililiğini ve kazanımlarını
sürdürülebilirlik iletişim hedefleriyle karşılaştırmalı olarak değerlendirmelidir

Dünya Atletizm Birliği Sürdürülebilir Etkinlik En İyi Uygulama Kılavuzu: Pilot Sürüm Kasım 2021

49