Anexă la Ordinul MECC
nr.965 din 22 iunie 2018GAGAUZ DİLİNDÄ HEM LİTERATURADA ÜÜRETİM PROŢESİN
DÜZÜNNENMESİ
Üüretimin en büük neeti diil bilgi, ama
becermäkvermää.
Çok önemniydir, diil
ne yapêrsın, ama nicä yapêrsın.
Önsöz
Gumanitar disţiplinaların arasında gagauz dili önemni eri kaplêêr, çünkü uşaan büütmäk,
terbietmäk, üüretmäk hem becermeklerini kurmak proţesindä ana dilindän paalı yoktur. Ana diliüüreniciyi bilgi-terbietmäk tarafından ilerleder, hazırlêêr onu insan arasında yaşamaa, biri-birinnänannaşmaa.
Gagauz dili hem literatura predmeti için yazarkan, üüredicilerin dikatını çekeriz, ki üüretimproţesindä önemni diişilmeklär oldu:
 Eniledi: taa dolduruldu, kimi erleri dooruduldu, taa çetin argumentlendi hem dagagauz dilindä yazıldı “Gaguz dilinin orfografiya hem punktuaţiya kurallarını”; Ana dilinin hem literaturanın kompetenţiyaları kuruldu (bak eni kurikulumnarı); Kompetenţiyalara görä enidän bakıldı gagauz dilinin hem literaturanın standartları; Kompetenţiyaları tamannamak için subkompetenţiyalar düzüldü; “Gagauz dili hem literatura” kurikulumun strukturası diişildi. Var umudumuz, ki
verili struktura taa uygun hem yardımcı olur temaları saatlara bölmää hem üüretim yılın kalendar
planını kurmaa;
 Gagauz dili hem literatura predmetin başka okul predmetlerinnän baalantıları
urgulandı; İşleyän kurikulumnarına görä, eni okul kiyatları düzüldü (1- nci, 2-nci, 3-ncü, 4üncü,5-nci, 6-ncı, 7-nci hem 9 -ncu klaslarına deyni). Esaba alındı üüredicilerin teklifleri.
Buyıl “Gagauz dili hem literature okumakları” (1-4 klaslar) predmetin kurikulumu
enidän tiparlandı.Kurikulumun hazırlamasında baş neet – onu ilinnetmää, annaşılı olsunüüredicilerä, şkolacılara, ana-bobalara, çünkü onnar taa aktiv pay alsınnar uşakların üürenmesinin
hem terbietmesinin proţesindä. Çok önemni, ki birinci klasta, ilk semestrada üürenicilerin dil-söz
kompetențiyası ilerledilecek, genişledilecek. Enilenmiş kurikuluma görä kantarlamak-notalamak
da başka türlü hesaplandı (bak eni kurikulumu hem da GİDi). Bu üüretim yılında sade birinci klasta
material eni kurikuluma görä verilecek.
Başka klaslarda ilinnendirmäk neentlän türlü diişilmeklär oldu.
Taa kolay hem başarılı kurikulumu çözmäk için bir dä GİD düzüldü.
Üüretmäk planı hem didaktika materialları
2018/2019 üüretmäk yılı için başlankı, gimnaziya hem liţeylär için temel (bazis) üüretmäk
plannarını Üüretim Bakannıı kaaviletti. Bu plannarda gagauz dilinin üüretmesinä (gagauz milletliüürenicilerä deyni) bukadar saat veriler: I – IX klaslarda 3-är saat aftada (rus dilindä üürenän başlankı şkolalara hem

gimnaziyalara deyni variantın sayfaları, neredä üürenerlär gagauz, bulgar hem ukrayın milletliuşaklar); X – XII klaslarda 4 – där saat gumanitar profilindä hem 3-är saat real profilindä(temel üüretmäk plannarın sayfaları, neredä üürenerlär gagauz, bulgar hem ukrayın milletli uşaklar).
Üüretim – metodika etiştirilmesi
Başlankı klaslar
Büünkü gündä gagauz dili hem okumak literatura başlankı klaslarda ayırı bir predmet gibiüüreniler. O bir önemni faktor üüretmäk-terbietmäk proţesin ilerletmesindä, angısının baş neeti öläüüretmää hem terbietmää üürenicileri, ki onnar büüdükçä kendi kişiliini bu dünnedä bilsinnär,
duysunnar, annasınnar, üüsek morallı insan olarak.
Başlankı klaslarda uşakların sözü lääzım ilerlesin, leksikası genişlensin, zenginnesin. Bu üzerä
üüredicinin-üürenicinin çalışmasında söz ilerlemesi önemni iştir.
Gagauz dilinin neetlerini oluşturmaa deyni, lääzım bu davaları çözmää:- programayagörägagauz hem dünnäliteraturandanyaratmalarıokumaa;- üürenicilärbecersinnärdooru, demekliokumaateksti, onuniçindekiliiniannamaa;- kendibaşınayaratmalarıokumaa;- okumaktalafınpaalılıınıannamaa;- bütündänestetikatarafındantekstiannamaa;- sözleşmektä, seslemektä, lafetmektä, okumakta, yazmaktaüürenicilerinbilgilerini,
becermekleriniilerletmää;- leksikatarafındanüürenicilerinsözlüünüzenginnetmää.
- bilgilär,
angılarıgöstererlär,
nicädildägagauzhalkın
hem
başka
da
Moldovadayaşayanhalklarınistoriyasınnan,
adetlerinnän
hem
kulturasınnansıkıbaalantılar var.
Gagauz dilin hem literaturanınüürenmesindägenelneetibuydur:„İlerletmääüürenicilerinbaalantılısözünü,
taaii
düzmääonnarınsözkompetenţiyasını,üüreniciyäkomunikativyolunuvermää”.
Başkalaflan,kurikulumunistediklerinägöräüüretmäkproţesindüzülmesindä,oluşturmasında
hem üüsekmorallıkişilikterbietmesindäilerletmäk – liniyalıprinţipıtaauygun, taaönemni.
Böläprinţipinstrukturasıvererkolaylıksırada, sistemadadilindüzülmesinnäntanışmaa.
I-nci klaslarda gagauz dilinin üüretmesi geçer I-IV klaslara deyni eni kurikuluma görä
(A. Stoletneyä, E. Kılçık, M. Jekova Kişinău, 2018) Kurikulum kuruldu eni istediklerä görä: I
semestrada uşaan komunikativ (söz) becermekleri kaavileştiriler,„produk” termini kullanılêr hem
yılın bitkisindä son bilgilär hem becermeklärgösteriler (herbir klasın sonunda).
Hem da üüretmäk-metodika kompleksi kullanılır:a) “Yıldızçık” (eni üürenmäk kiyadı: K.Vasilioglu, A. Stoletneyä, Kişinău, 2017);b) “Ana dili” (1-nci klas için üürediciya kiyat: K. Vasilioglunun hem A. Stoletneyanın“Yıldızçık” kiyadına görä metodika teklifleri, Vera Kuleva, Lübov Vornikiva, Komrat,
2010). Üüredicilär bu kiyatta bulaceklar ölä materialları, ölä yaratmaları, angıları
yardım edeceklär pedagoga taa dolu hem kaliteli kurikulumunu speţifika kompetenţiyalarına
görä tamannamaa.
c) “Artık kendim okuyêrım” (okumak kiyadı II-ci yarımyıllık için Chişinău, 2006);d) Resimni gagauz alfabeti,e) Resimni sözlük,
Ek literatura:- “Benim ilk kiyadım”, Hrestomatiya uşak başçalarına hem küçüklerä deyni,
Konstantin Vasilioglu, Chişinău „Ştiinţa”, 1997.
- “Benim sevgili dostlarım” (Todur Mariniglu, Chişinău, 2013).
- “Şiir hem türkü toplumu” (A.Stoletneaia, M. Mavrodi, M. Çebanova, İulia
Beliançuk,Kişinȇu, 2016).
- “Masal, cümbüş, annatma toplumu” (A. Stoletneaia, A.Barbǎneagrǎ).
Gaguz dili II-nci klasta üürenilecek I-IV klaslara deyni kurikuluma görä (A. Stoletneaia, M.
Mavrodi, O. Uzun, L. Pavlioglu, E. Kılcik, G. Sirkeli, Kişină, 2010) hem “Gök kuşaa” kiyadına
görä (K. Vasilioglu, A. Stoletneyä, Chişinău, Ştiinţa, 2017). Ek literatura: “Sızıntıcık”, hrestomatiya
1-2 klaslar için, Chişinău „Ştiinţa”, 1997 ; “Okumak kiyadı”, birinci klasta dış okumakları için, T.
Marinoglu, Chişinău „Ştiinţa”, 1997.
III-ncü klasta gagauz dili üürenilecek I-IV klaslara deyni kurikuluma görä (A. Stoletneyä,
M. Mavrodi, O. Uzun, L. Pavlioglu, E. Kılcik, G. Sirkeli, Kişinău, 2010) hem "Ana dili hem
literatura okumakları" 3-ncü klaslarına deyni üürenmäk kiyadına görä (K.Vasilioglu, A. Stoletneyä,Chişinău, Ştiinţa, 2016). Ek literatura “Okumak kiyadı” 2-nci hem 3-ncü klaslarda dış okumaklarıiçin, Mina Kösä, Chişinău „Ştiinţa”, 1997.
IV-cü klasların üürenicileri üüreneceklär ana dilini I-IV klaslarına deyni kurikuluma
görä (A. Stoletneyä, M. Mavrodi, O. Uzun, L. Pavlioglu, E. Kılcik, G. Sirkeli, Kişinău, 2010). "Anadili" gagauz dokuzyılık şkolanın 4-ncü klaslarına deyni üürenmäk kiyadına görä (K.Vasilioglu, A.
Stoletneyä, Ştiinşa, 2013) hem “Ana dili literatura okumakları” okumak kiyadına görä (К.
Vasilioglu, A. Stoletneyä, Ştiinţa 2017).
Praktika işlerini tamannamak için III-IV klaslara deyni diktant toplumunu olur kullanmaa(G.Sirkeli, Komrat, 2002) hem da “Masallar, uygun sözlär, bilmeycelär Konstantin Vasilioglu,
Chişinău „Ştiinţa”, 2002. Hem da G. Sirkeli hazırladı taa bir diktant toplumunu. Eni diktant
toplumu kurikuluma görä hem gramatika materiallarının temelindä kurulu. I-IV klaslarda yazı işleri:
1. Kontroldiktantını;
2. Hazırlama (üüretmä) diktantını;
3. Ayırılma diktantını;
4. Yaratmalı diktantını (hem onun türlü variantlarını);5. Serbestdiktantını;
6. Laflardandiktantını (hem onun variantlarını).
Teklif edilän toplumunda herbir yazı işlerinä çok meraklı örneklär gösterili. Var umudumuz,
ki üüredicilär lääzımnı materialları burada bulurlar. Bu material tiparlandı “Gagauz dili hem
literatura” bilim-metodika derginin (jurnalın) sayfalarında.
Metodika uurunda üüredicilerä yardımcı olmak için bir Gid ( “GİD (1-4 klaslar), eni
kurikuluma görä”, tiparlandı (A. Stoletneaia, E. Kılçık, Mţ Jekova, Kişinêu, 2018).
Moldovanın şkolalarında artık uygulandı bir eni sistema: testlemäk, demäk, üürenicilerin bir
belliedili üüretmäk periodunda bilgi hem becermäk uurun bellietmesi hem kantarlamak forması.
Testlemeyi efektiv hem kaliteli geçirmää deyni, üüredicilerä teklif ediler kullansınnar “4-ncü
klasların üürenicilerinä deyni testlemäk içindekiliin programası ” (Cartier, 2003), “2002-2003
üüretmäk yılında 4-cü klasların üürenicilerinä deyni testlemäk içindekiliin programasını” (Kişinêu,2003) hem “Üüretmäk çıkışların kantarlaması” (metodika teklifleri, Adrian Stoyka hem Simion
Musteaţă, Kişinău, 2001).
Taa üüsek uurda 4 klasta son testlemäk için hazırlanmaa deyni üüredicilär “Gagauz dili hem
literatura” (IV-üncü klaslarda testlemäk için Programa) kullana bilirlär, Chişinêu, 2013.

Var umudumuz, ki, kurikulumda verilän, temaları taa dolu hem dooru açıklamaa deyni,“Gagauzça-rusça üürenmäk temetika sözlüü” (S.Z.Koca, İ.D. Bankova, 2017) üüredicilerä,üürenicilerä hem analara-bobalara da yarddım etsin.
Gimnaziya klasları
Gagauz dilinin hem literaturasının üüretmäk/üürenmäk proţesinin baş neeti, ki etişmää
Moldovadakı hem Evropadakı üüretmäk/üürenmäk uurlarına, tamannamaa gagauz dilinin
standartlarını. Bu disţiplinanın konţepţiyasında isteniler, ki ana dili üürenilsin diil sade orfografiya
kurallarını bilmäk için, ama taa çok sözleşmäk için, taa çok sözü kullanmak için. Gagauz dili hem
literatura lääzım üürenilsin ölä, ki olsun nicä kullanmaa onu praktika işlerindä, yaşamanın herbirsituaţiyasında.
Biliner, ki ana dili herkerä verer temel bilgilär okulun öbür disţiplinalarını üürenmäk için,deyecez, kendi ana dilini bilmediynän, kendi halkının adetlerini, istoriyasını, özelliklerini
annamadıynan, başka disţiplinaları (istoriya, modern dillär, romun dili, rus dili) okulcularüürenämeyeceklär.
Onun için dä ana dilinin üürenilmesindä te bu kompetenţiyaları kurmalıyız, nicä: serbest
hem kolay sözleşmäk, annamak, becermäk eni bilgileri üürenmää hem onnarı praktika işlerindä
kullanmaa, lingvistika kompetenţiyaları, kultura hem etiket kompetenţiyaları. Bu kompetenţiyalar
hepsi tamannanar sa, ozaman üürenicilär kolay bileceklär hem annayaceklar başka halkların daistoriyasını, onnarın çekilmesini, gelmesini, yaraştıraceklar Moldovada yaşayan halkların dilini,özelliklerini, adetlerini, etiket normalarını, yaraştıraceklar onnarın giimnerini, folklorunu, literatura
yaratmalarını kendi halk giimnerinnän, ana dilinin folklorunnan hem literatura yaratmalarınnan.
Orta klaslarda çekediler üürenmää gagauz dilinin hem literaturanın sistematik kursu.
V-nci klaslarda gagauz dilini lääzım üürenmää V –IX klaslarına deyni “Gagauz dili hem
literatura” kurikulumuna görä (eni işlendirili variant), (A. Stoletneyä, M. Mavrodi, O. Uzun, L.
Pavlioglu, E. Kılçık, G. Sirkeli, Kişinău, 2010) hem eni "Gagauz dili hem literatura" V-nci klaslara
deyni (I. Baboglu, İ Bankova, A. Stoletneyä, K. Vasilioglu N. Baboglu, Kişinău, Ştiinţa, 2015)üüretmäk kiyadına görä.
VI-ncı klaslarda gagauz dili üürenilecek V –IX klaslarına deyni “Gagauz dili hem
literatura” kurikulumuna görä (eni işlendirili variant) (A. Stoletneyä, M. Mavrodi, O. Uzun, L.
Pavlioglu, E. Kılçık, G. Sirkeli, Kişinău, 2010) hem ana dilindä üürenän 6-ncı klaslara deyniüürenmäk kiyadına görä (İ. Bankova, A. Stoletneyä, İ. Baboglu, K. Vasilioglu, N. Baboglu,
Chişinău, 2017).
VII-nci klas. Ana dili üürenilecek V –IX klaslarına deyni “Gagauz dili hem literatura”
kurikulumuna görä (eni işlendirili variant) (A. Stoletneyä, M. Mavrodi, O. Uzun, L. Pavlioglu, E.
Kılçık, G. Sirkeli Kişinău, 2010) hem “Gagauz dili hem literatura okumakları” 7-nci klas için (İ.
Bankova, A. Stoletnäya, N. Baboglu, İ. Baboglu, K. Vasilioglu, Chişinău, 2017) üürenmäk
kiyadına görä.
VIII-inci klas. Ana dili üürenilecek V –IX klaslarına deyni “Gagauz dili hem literatura”
kurikulumuna görä (eni işlendirili variant) (A. Stoletneyä, M. Mavrodi, O. Uzun, L. Pavlioglu, E.
Kılçık, G. Sirkeli, Kişinău, 2010) hem “Gagauz dili hem literatura” 8-nci klaslar için (İ. Bankova,
A. Stoletneyä, İ. Baboglu, N. Baboglu, K. Vasilioglu, Chişinău, 2013) üüretmäk kiyadına görä.
IX-uncu klas. Ana dili üürenilecek V –IX klaslarına deyni “Gagauz dili hem literatura”
kurikulumuna görä (eni işlendirili variant) (A. Stoletneyä, M. Mavrodi, O. Uzun, L. Pavlioglu, E.
Kılçık, G. Sirkeli, Kişinău, 2010) hem "Gagauz dili hem literatura IX-ncu klaslar için" (İ.Baboglu,
İ. Bankova, A. Stoletneyä, K. Vasilioglu, N. Baboglu, Kişinău, 2016) üürenmäk kiyadına görä.

Modernizat edili kurikuluma görä metodika uurunda üüredicilerä yardımcı olmak için bir Gig
gagauz dili hem literatura (1-9 klaslar,“Gagauz halkının istoriyası, kulturası hem adetleri”) tipardançıktı.
Bundan kaarä, eklenti gibi, V-IX klaslara deyni diktant toplumu var (avtorlar İ. Bankova, T.
Marinoglu). Tekstlerä deyni düşünülmüş hem interesli dava sisteması verecek kolaylık materialı
tekrarlamaa, bütünneştirmää hem üürenicilerin sözünü zenginetmää.
Hem da, olur kullanmaa:
 “Gagauzça-rusça üürenmäk tematika sözlüü” (S.Z.Koca, İ.D. Bankova, 2017);
 „Rusça-gagauzça sözleşmäk kiyadı” (Olga Radova, S.Kuroglu, Komrat, 2016Liţey klasları.
Gagauz dili hem gagauz literatura X, XI hem XII-nci liţey klaslarında kurikuluma göräüürenileceklär bir predmet gibi. Uroklarda gagauz dilinin teoriyası hem gagauz artistik yaratmaları
barabar verileceklär, ama üüretmäk taa üüsek uurda olacek. Taa çok ders literatura üüretmesinä
veriler. Gagauz literaturanın yaratmaları hem derin bilgilär üürenicilerä vererlär hem onnarı estetika
tarafından terbiederlär. Artistik literaturası büük yardım verer liţeyistleri üüretmää ii ürekli, cömert,
doorulukçu, esaplı, zengin ruhlu olsunnar; kendi ana tarafını, ana dilini, dolay dünneyi sevsinnär
hem korusunnar; gagauz halkının hepsini var olan paalılıklarını ilerletsinnär hem zenginnetsinnär,
gelän evladboylarına onnarı etiştirsinnär.
Üüretmäk plannarında gagauz dili hem gagauz literatura ana dili hem ana literaturası gibi
verilerlär. Bu taraftan dilin hem literaturanın üüretmää gagauzça büük komunikativ rolü var,neçinki üürenicilär lääzım dooru hem gözäl lafetsinnär, türlü-türlü literatura kolaylıklarını,
lafçevirtmelerini hem orfografiya kurallarını dooru kullanarak.
Gagauz literaturanda üüretmää deyni, artistik yaratmaları aşaadakı prinţiplerä görä ayırıldılar:• liţeyistlerin yaşlarına görä;• artistik yaratmaların tematikasına görä;• tekstin üüsek ruhlu hem üüsek estetika uurlu paalılıına görä.
X-XII-nci liţey klaslarında gagauz dilini hem literaturayı lääzım üüretmää X-XII liţey
klaslarına deyni “Gagauz dili hem literatura” eni işlenmiş kurikulumuna görä (A. Stoletneyä, M.
Mavrodi, O. Uzun, L. Pavlioglu, E. Kılçık, G. Sirkeli, Kişină, 2010) hem üüretmäkhrestomatiyalarına görä.
1. "Gagauz literaturası 7-nci klas için (N.Baboglu, İ.Baboglu, , Chişinău, 1997);
2. "Gagauz literaturası 8-9 klaslar için" (N.Baboglu, İ.Baboglu, , Chişinău, 1997);
3. "Gagauz literaturası 10-11 klaslar için" (N.Baboglu, İ.Baboglu, , Chişinău, 1997).
Hrestomatiyalar:
1. “Gagauz literaturası” (hrestomatiya 10 klas için, Komrat,2012);
2. “Gagauz literaturası” (hrestomatiya 11 klas için, Komrat,2012);
3. “Gagauz literaturası” (hrestomatiya 12 klas için, Komrat,2012);
Tipardan eni çıktılar: “Gagauz dili hem literatura 10 klas” (üürenmäk kiyadı, Komrat, 2018);
 “Gagauz dili hem literatura 10 klas” (üürenmäk kiyadı, Komrat, 2018).
2010 yılında tiparlandı GİD “Gagauz dili hem literatura” liţey klaslarına deyni, angısı yardım
edecek üüredicilerä enilenmiş kurikulumu tamannamaa, üürenicilerin da lingvistika bilgilerin
sistema temelindä fikirini hem sözünü maksimal ilerletmää.

Tiparlandı “Gagauz dilindä kontrol işleri” 10-ncu – 12-nci klaslara deyni. (avtorlar: A. A.
Germek, İ D. Bankova, S. İ. Germek). Bu toplum liţey klaslarında yardımcı olabilir üüredicilerä
kantarlamaa üürenicilerin bilgilerini.
Eni tiparlandı “Gagauzça-rusça üüretmäk tematika sözlüü” S.Z. Koca, İ.D.Bankova, Komrat, 2017.
Taa üüsek uurda liţeyistleri ekzamen için hazırlamaa deyni üüredicilär “Gagauz dili hem
literatura” (bakalavra için ekzamenin programasını) kullanabilirlär, Chişinêu, 2008.
Nota: Eer varsaydı klasta uşaklar, kimä lääzım maasuz individualca (ayırı)çalışmaklar, üüredici kendi predmetin kurikulumunu uydurêr/alıştırêr üürenicinin individual
istediklerinä görä, sora da ona görä individual üüretmäk planı kurêr (”Üüretim ders planı” ,Kişinêu, 2013).
„Gagauz halkın istoriyası, kulturası hem adetleri”Üüretmäk plannarına görä predmetin üürenmesinä 1 saat aftada veriler. Başlankı klaslarda
bu predmet üürenilecek „Gagauz halkın istoriyası, kulturası hem adetleri” 1-4 klaslara deyni eni
kurikulumuna görä (A. Stoletneyä, E. Kılçik, M. Jekova Kişinău, 2018) hem mutlak gagauz dilindä.
Kurikulum kuruldu eni istediklerä görä: „produk” termini kullanılêr hem yılın bitkisindä sonbilgilär hem becermeklär veriler (herbir klasın sonunda).
Eni kursun neeti – kompleksli, sistemni aaraştırmaa halkın kulturasını, angısı yaşêêr
Moldovada. Aaraştırılaceklar adetlär, sıralar, inanmaklar (din), yaşamak zanaatları, becermeklär,
türlü incäzanaatlar, halk yaratmaları, istoriya, bizi saran tabiat, halkın psihologiyası, dünneyi
tanıması.
Tipardan eni çıktı 1-4 klaslar için üürenmäk kiyatları. Onnarı üüredicilär esaba alırlar.
Kurikuluma görä tipardan çıktı 1-4 klaslara deyni “Gagauz halkın istoriyası, kulturası hem
adetleri” predmetini çözmäk için bir Gid eni kurikuluma görä (A. Stoletneaia, E. Kılçik, M. Jekova,
Kişinev, 2018).
Gaguz dilindä hem literaturada üüretmäk hem kantarlamak için tekliflärÜüredicilärkendiişinilääzımdoorultsunnar:
Derindänüürenmääenilenmiş: doorudulmuş hem doldurulmuş “Gaguz dilinin orfografiya
hem punktuaţiya kurallarını” (2014 yıl);
metodika tekliflerini dikatlı hem derindän üürenmää hem kullanmaa küçük klaslarda,
gimnaziyada hem liţеylerdä;
eni kiyatların “Gagauz dili hem literatura” ana dilindä 5-nci klasa deyni (İ. Baboglu,
İ.Bankova, A. Stoletneyä, K. Vasilioglu, N. Baboglu, Ştiinţa, 2015), “Gagauz dili hem
literatura” ana dilindä 9-ncu klasa deyni (İ.Bankova,İ. Baboglu, A. Stoletneyä, K.
Vasilioglu, N. Baboglu, Ştiinţa, 2016),ana dilindä 6-ncı klasa deyni (İ.Bankova,İ. Baboglu,
A. Stoletneyä, K. Vasilioglu, N. Baboglu, Ştiinţa, 2017), "Yıldızçık" gagauz dokuzyılıkşkolanın 1-nci klaslarına deyni üürenmäk kiyadını (K.Vasilioglu, A. Stoletneyä, Ştiinţa,2017), “Gök küşaa” gagauz dokuzyılık şkolanın 2-nci klaslarına deyni üürenmäk kiyadını(K.Vasilioglu, A. Stoletneyä, Ştiinţa, 2015), “Ana dili hem literatura okumakları” 3-ncü
klasa deyni (K.Vasilioglu, A. Stoletneyä, Ştiinţa, 2016) Ana dili hem literatura okumakları”
4-üncü klasa deyni (K.Vasilioglu, A. Stoletneyä, Ştiinţa, 2017) içindeliklerini hertarafçaüürenmää;başarıların kriteriyaları. Gagauz dili 1-nci hem 2-nci klaslar deyni “Metodologia
privindimplementarea evaluarii criteriale prin descriptori în clasele I-II, 2016” o sayfalarını,
neredä gagauz dili için yazılı, dikatlı okumaa;“Gagauz dili hem literatura 10 klas” (üürenmäk kiyadı, Komrat, 2018);“Gagauz dili hem literatura 10 klas” (üürenmäk kiyadı, Komrat, 2018).

kendibaşına sistemalı çalışmaa, metodika tarafından kendi bilgilerini taa üüsek uurakaldırmaa. (Bilim-metodika jurnalı “Gagauz dili hem literatura” Komrat, 2014, 2015, 2016,2017, 2018üüredicilerä yardımcı olabilir);üürenicilerin genel söz becermeklerini hem sınışlarını ilerletmää;
zenginetmää şkolacıların sözlüünü, herbir taraftan ilerletmää onnarın sözünü;
dil teoriyasında derin bilgi uşaklara vermää, ki onnar gagauz dilinin strukturasını,
gramatikasını bilsinnär da dooru yazmaa becersinnär.
Kontrol formas ında hem
bilgilerinotalamaktaüürediciaşaadagösterilännotalamaktiplerinikullanabilir:
once kontroletmäk, kibilmääüürenicilerinbilgiuurunu hem sözkulturasını;üüretmenin bitki etapında kontrol etmää (toplam kantarlaması semestronun sonunda, kontrolişleri yılın bitkisindä).
Son kantarlamak işlerin sayısı.
İşlerin çeşitleri
Diktant
TakrirYaratma

V klas5
3
3

VI klas5
3
3

VII klas
4
2
2

VIII klas
4
2
3

IX klas3
2
3

X-XII klaslarda – gumanitar profili: 4 yaratma üürenicilär klasta yazêrlar, 3 – dä evdä.
X-XII klaslarda – real profili: 3 yaratma üürenicilär klasta yazêrlar, 2 – dä evdä.
Nota 1. Derginin (jurnalın) (5-12 klaslar) sayfalarında gagauz dili hem literatura bir sayfada
yazılacek:“Gagauz dili hem literatura” (predmetin dolu adı). Derginin (jurnalın) saa tarafı
temalara görä doldurulacek. Örnek: sentäbrinin 5-şi (gagauz dili uroo), saa tarafta – dil teması;
sentäbrinin 7-si (gagauz literatura uroo), hep o saa tarafında – literatura teması ilerlederiz hep bu
türlü. Sonunda nota kurallara görä koyulacek – bir toplam notası.
Nota 2. Aşaadakı kafestä verili eni metodologiyaya görä kantarlamak işleri. Taa derindän eni
kantarlamak için bulursunuz: “Критериальное оценивание через дескрипторы в начальном
образовании. Методологический ГИД”.
Üüredici kantarlamak hem son kantarlamak kontrol işlerin sayısı başlankı klaslarda
Kontrol işin forması
Klas/sem.
1-nci klas
2-nci klas

kantarlamak işlerin formaları
I-ci semestr
II-ci semestr
1
1
1

1

Son kantarlamak
Yılın sonu
Toplam1
3
1

3

Herbir modulän sonunds 1-är kantarlamak
3-ncü klas
Herbir modulän sonunds 1-är kantarlamak
4-ncü klas
Nota 3. Başlankı klaslarda üüredicilär lääzım bilsinnär, ki 1-4 klaslarda plannanmış uroon 80 %işi urokta tamannansın lääzım, kalan 20 % da ev işi gibi verilsin.
Üüredici var nicä ayırsın o üüretim tehnologiyalarını, angıları lääzım uysunnar uroon
neetlerini tamannamaa hem gagauz dilini taa üüsek uura kaldırmaa deyni.
Anna Stoletneaia, Gagauziyanın Genel Müdürlüü,
gagauz dilindä baş uzman