Księga Wizualizacji Znaku
Programu Operacyjnego „Rybactwo i Morze”

Warszawa, dnia 9.12.2020 r.

Wersja zatwierdzona przez
Instytucję Zarządzającą,obowiązująca od dnia: 01.01.2021 r.

…………………………………………

Spis treści
Wstęp............................................................................................................................................... 5Część I. Zasady identyfikacji wizualnej............................................................................................. 6
Dlaczego należy informować o swoim projekcie? ......................................................................... 6
Działania informacyjne skierowane do beneficjentów ................................................................. 7
1.

Obowiązek działań informacyjnych i promocyjnych ............................................................... 7

1)

Ogólne zasady oznaczania – współfinansowanie z EFMR (operacje jednofunduszowe) ..... 82) Ogólne zasady oznaczania – współfinansowanie z EFMR i EFRROW (Europejski Fundusz
Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich) ............................................................................... 93)

Szczegółowe obowiązki beneficjenta w zakresie działań informacyjno-promocyjnych .... 10

4)

Zasady stosowania znaków w różnych wersjach kolorystycznych ..................................... 14

5)

Oznaczanie projektów realizowanych poza granicami Polski ............................................. 146)Skąd pobrać znaki i wzory graficzne..................................................................................... 14

7)

Oznaczanie miejsca realizacji operacji – tablice informacyjne i tablice pamiątkowe ........ 15

8)

Oznaczanie stron internetowych beneficjenta .................................................................... 20

9)

Przykładowe dodatkowe działania informacyjne i promocyjne ......................................... 21

2.

Przykłady znakowania niektórych działań informacyjnych i promocyjnych ......................... 23

1)

Reklama telewizyjna ............................................................................................................. 23

2)

Reklama radiowa .................................................................................................................. 23

3)

Reklama internetowa ........................................................................................................... 23

4)

Materiały promocyjne .......................................................................................................... 24Część II. Omówienie znaków ......................................................................................................... 25
1.

Znak graficzny PO RYBY 2014-2020 ....................................................................................... 25

1)

Forma podstawowa znaku graficznego................................................................................ 26

2)

Forma podstawowa znaku graficznego na ciemnym i szarym tle ....................................... 27

3)

Budowa i proporcje .............................................................................................................. 28

4)

Siatka modułowa .................................................................................................................. 28

5)

Pole ochronne ....................................................................................................................... 28

6)

Wariant monochromatyczny ................................................................................................ 29

7)

Kolorystyka podstawowa CMYK .......................................................................................... 29

8)

Kolorystyka uzupełniająca .................................................................................................... 30

9)Typografia ............................................................................................................................. 30
2

10)

Logotypy towarzyszące ..................................................................................................... 31

2.

Symbol (znak) Unii Europejskiej ............................................................................................ 31

1)

Opis geometryczny flagi UE .................................................................................................. 31

2)

Kolorystyka ........................................................................................................................... 31

3)

Reprodukcja jednobarwna ................................................................................................... 32

4)

Reprodukcja na kolorowym tle ............................................................................................ 33

5)

Odniesienie do Unii Europejskiej ......................................................................................... 33

6)

Logotyp Unii Europejskiej ..................................................................................................... 33

7)

Wzmianka o Europejskim Funduszu Morskim i Rybackim .................................................. 33

8)

Widoczność znaków .............................................................................................................. 34

9)

Kolejność znaków ................................................................................................................. 34

10)

Liczba znaków ................................................................................................................... 34

3.

Niewłaściwe zastosowanie logo PO RYBY 2014-2020 ........................................................... 35

3

Słowniczek
UE

Unia Europejska

KE

Komisja Europejska

EFMR

Europejski Fundusz Morski i Rybacki

PO RYBY 2014-2020

Program Operacyjny „Rybactwo i Morze” na lata 2014-2020

znak/symbol/emblematUE
logo UE

stosowana wymiennie nazwa flagi UE

IZ

składa się z flagi UE wraz z odniesieniem do Unii Europejskiej i nazwy Europejski
Fundusz Morski i Rybacki, obowiązkowy element wizualizacji działań informacyjnopromocyjnych
znak graficzny PO RYBY 2014-2020 wraz z nazwą programu operacyjnego „Rybactwo iMorze”
Instytucja Zarządzająca PO RYBY 2014-2020

WPRYB

Wspólna Polityka Rybołówstwa

logo PO RYBY 2014-2020

dofinansowanie, całkowite to pieniądze pochodzące z funduszy unijnych (ewentualnie dodatkowo z budżetu
wsparcie publicznepaństwa lub samorządu), przekazywane beneficjentowi na podstawie umowy odofinansowanie, nieobejmujące wkładu własnego beneficjenta finansowanego ześrodków publicznych. Wysokość dofinansowania jest określona w umowie lub decyzji odofinansowaniu. W celu ustalenia, czy wartość przyznanego dofinansowania przekracza
ustalony próg, należy zastosować kurs wymiany PLN/EUR publikowany przez
Europejski Bank Centralny z przedostatniego dnia pracy Komisji Europejskiej w
miesiącu poprzedzającym miesiąc podpisania umowy/wydania decyzji. Miesięczne
obrachunkowe kursy wymiany Komisji Europejskiej opublikowane są pod adresemnastępujących stron internetowych:
http://www.ecb.int/stats/exchange/eurofxref/html/eurofxref-graph-pln.en.html
http://ec.europa.eu/budget/contracts_grants/info_contracts/inforeuro/index_en.cfm
Rozporządzenie 508/2014 ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 508/2014 z dnia
15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego orazuchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 2328/2003, (WE) nr 861/2006, (WE) nr
1198/2006 i (WE) nr 791/2007 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) nr 1255/2011
Rozporządzenie 763/2014 ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) NR 763/2014 z dnia 11 lipca 2014 r.
ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) nr 508/2014 w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego w
odniesieniu do charakterystyki technicznej działań informacyjnych i promocyjnych oraz
wytycznych dotyczących reprodukcji symbolu Unii
Rozporządzenie 808/2014 ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) NR 808/2014 z dnia 17 lipca 2014 r.
ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski
Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Rozporządzenie w
części I pkt 2.2 lit. b zał. III zostało zmienione rozporządzeniem nr 2016/669 z dnia 28
kwietnia 2016 r.
Rozporządzenie
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 1303/2013 z dnia
1303/201317 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu
Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności,Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz
Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne
dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu
Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiegooraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

4WstępUnia Europejska (UE) wymaga informowania potencjalnych beneficjentów, organizacji
zawodowych, partnerów gospodarczych i społecznych, podmiotów zaangażowanych
w propagowanie równości kobiet i mężczyzn oraz zainteresowanych organizacji pozarządowych,
w tym organizacji zajmujących się kwestiami środowiska naturalnego, o możliwościach
oferowanych przez Program i zasadach uzyskania dostępu do finansowania w ramach programu,
jak również informowania Beneficjentów o wkładzie Unii oraz ogółu społeczeństwa – o roliodgrywanej przez Unię w programie.
Jeśli będziesz dopiero starać się o dotację, chcemy przedstawić Ci kilka porad, które przydadzą się
w momencie opracowywania wniosku o dofinansowanie i planowania działań informacyjnopromocyjnych.
A jeżeli jesteś już w gronie tych, którzy uzyskali dotację, serdecznie gratulujemy. Przypominamy
jednocześnie, że realizacja operacji wiąże się z pewnymi wymaganiami w zakresie informowania
opinii publicznej, uczestników i odbiorców ostatecznych projektów o uzyskanym
dofinansowaniu.
Poniżej znajduje się opis obowiązków informacyjnych oraz wskazówki do ich wypełnienia.
W przypadku aktualizacji Księgi wizualizacji znaku PO RYBY 2014-2020, dla operacji/projektów
rozpoczętych obowiązuje wersja Księgi aktualna na dzień zawarcia umowy o dofinansowanieprzez beneficjenta.

5Część I. Zasady identyfikacji wizualnej
Dlaczego należy informować o swoim projekcie?
Obywatele Unii Europejskiej mają prawo do wiedzy, w jaki sposób są inwestowane jej zasoby
finansowe. UE wymaga więc informowania opinii publicznej (w tym odbiorców rezultatów
projektu) oraz osób i podmiotów uczestniczących w projekcie o tym, że dane przedsięwzięcie byłomożliwe m.in. dzięki pomocy unijnej. Jako beneficjent realizujący przedsięwzięcia
współfinansowane z funduszy UE jesteś najważniejszym uczestnikiem tego procesu.
Zgodnie z rozporządzeniem 508/2014 Instytucja Zarządzająca odpowiada za:
 zapewnienie reklamy programu operacyjnego poprzez informowanie potencjalnych
beneficjentów, organizacji zawodowych, partnerów gospodarczych i społecznych,
podmiotów zaangażowanych w propagowanie równości kobiet i mężczyzn oraz
zainteresowanych organizacji pozarządowych, w tym organizacji zajmujących się
kwestiami środowiska naturalnego, o możliwościach oferowanych przez programi zasadach uzyskania dostępu do finansowania w ramach programu; zapewnienie reklamy programu operacyjnego przez informowanie beneficjentów
o wkładzie Unii oraz ogółu społeczeństwa – o roli odgrywanej przez Unię w programie; zapewnienie stworzenia jednej strony internetowej lub jednego portalu internetowego
dostarczającego informacje na temat programu operacyjnego w każdym państwie
członkowskim oraz dostępu do niego;
 informowanie potencjalnych beneficjentów o możliwościach finansowania w ramach
programu operacyjnego; upowszechnianie wśród obywateli Unii roli i osiągnięć EFMR przez działania
informacyjne i komunikacyjne (promocyjne) na temat rezultatów i oddziaływania umów
partnerstwa, programów operacyjnych i operacji; zapewnienie, aby do publicznej wiadomości podane zostało podsumowanie dotyczące
środków mających na celu zapewnienie zgodności z przepisami WPRYB, w tym
przypadków nieprzestrzegania WPRYB przez państwa członkowskie lub beneficjentów,
a także działań naprawczych, takich jak korekty finansowe (patrz artykuły 97 i 119
rozporządzenia 508/2014).
Jednocześnie, w celu zapewnienia przejrzystości dotyczącej wsparcia z EFMR, UE wymaga,
aby państwo członkowskie prowadziło wykaz operacji w formacie CSV lub XML, dostępny
za pośrednictwem jednej strony internetowej lub jednego portalu internetowego.
Wykaz operacji jest aktualizowany, co najmniej raz na sześć miesięcy. Minimum informacji, jakiemają być zawarte w wykazie operacji, w tym szczegółowe informacje dotyczące operacji
prowadzonych na podstawie art. 26, art. 39, art. 47, art. 54, art., 56, zostały określone w załączniku
V do rozporządzenia 508/2014. Wyniki operacji finansowanych na podstawie ww. artykułów są
w sposób szczególny upowszechniane przez państwo członkowskie.

6

IZ angażuje w działania informacyjne i promocyjne, zgodnie z przepisami i praktykami,następujące podmioty:a) partnerów, o których mowa w art. 5 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013;b) ośrodki informacji europejskiej, jak również przedstawicielstwa Komisji w państwach
członkowskich;c) instytucje edukacyjne i badawcze.
Podmioty te powinny szeroko rozpowszechniać informacje, o których mowa w art. 119 ust. 1 lit.
a i b rozporządzenia 508/2014.

Działania informacyjne skierowane do beneficjentów
Instytucja Zarządzająca informuje beneficjentów o tym, że wyrażenie zgody na finansowanie
oznacza zgodę na umieszczenie ich w wykazie operacji publikowanym (art. 119 ust. 2
rozporządzenia 508/2014).

1.

Obowiązek działań informacyjnych i promocyjnych

We wszystkich działaniach informacyjnych i promocyjnych skierowanych do beneficjentów,
potencjalnych beneficjentów i opinii publicznej, popularyzujących wsparcie ze środków
Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, musi być zapewniona właściwa identyfikacja
wizualna Programu Operacyjnego „Rybactwo i Morze” (PO RYBY 2014-2020) i Unii Europejskiej(UE), tj. stosowanie odpowiednich oznaczeń.
Obowiązek prowadzenia
beneficjentów.

działań

informacyjno–promocyjnych

dotyczy

wszystkich

Opis promocji operacji
Instytucje ogłaszające nabór/konkurs mogą określać dodatkowe wymagania dotyczące
np. działań informacyjnych i promocyjnych w ramach operacji. Mogą one wymagać, aby wewnioskach o dofinansowanie (w przypadku priorytetu 4 – w Szczegółowym opisie realizacji
operacji) beneficjent przedstawił propozycje działań informacyjnych i promocyjnych dla operacji,
czyli tak zwany Opis promocji projektu.
Działania te mają za zadanie informowanie ogółu społeczeństwa o celach operacji i wsparciu
unijnym dla operacji.
Jeśli propozycja takich działań stanowi część wniosku o dofinansowanie, może być oceniana
zgodnie z zasadami opisanymi w regulaminie naboru. Powyższy wymóg może dotyczyć również
projektów pozakonkursowych.
Zatem zanim złożysz wniosek o dofinansowanie, sprawdź w dokumentacji, czy wymagany jest
taki opis promocji operacji.

7

1)

Ogólne zasady oznaczania
jednofunduszowe)– współfinansowanie z

EFMR (operacje

W okresie realizacji operacji beneficjent informuje opinię publiczną o otrzymanej pomocy z EFMR
poprzez odpowiednie oznaczenia.
Działania informacyjne i promocyjne realizowane przez beneficjenta, miejsce realizacji operacji,
dokumenty upubliczniane i przeznaczone dla uczestników np. szkoleń, są oznaczone przy pomocynastępujących elementów:a.
b.

znak (symbol) Unii Europejskiej UE oraz nazwy: Unia Europejska, Europejski Fundusz
Morski i Rybacki;logo PO RYBY 2014-2020, złożone z symbolu graficznego oraz nazwy programu.

W zestawie kilku znaków logo Unii Europejskiej zawsze występuje po prawej stronie, logo
PO RYBY 2014-2020 po lewej, pomiędzy nimi inne znaki, rozmieszczone w równej odległości.
W wizualizacji działań niedopuszczalne jest wyodrębnianie jednego z wymaganych logotypów
poza ciąg znaków. Szczegółowe wymagania określa rozporządzenie 763/2014.
Dozwolone jest umieszczenie logo beneficjenta, lokalnej grupy działania, herbu/logo instytucjipośredniczącej, województwa lub gminy pomiędzy znakami Unii Europejskiej i PO RYBY
2014-2020.
W przypadkach, gdy nie jest możliwe zastosowanie logotypów w poziomie, można je zamieścić w
pionie, przy czym logo PO RYBY 2014-2020 znajduje się na górze, a logo UE na dole.
W przypadku pozostałych logotypów/dodatkowych znaków, których zamieszczenie jest
niezbędne, należy je zamieścić w innej linii poniżej. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy jest to jeden
logotyp – w takim przypadku włączamy go do ciągu reszty znaków.
W zestawieniu znaków nie mogą być umieszczane logotypy wykonawców, którzy wykonują
działania w ramach operacji, ale nie są beneficjentami.
Uwaga. Jeśli w zestawieniu lub na materiale występują inne znaki (logo), to flaga Unii
Europejskiej ma przynajmniej taki sam rozmiar, mierzony w szerokości bądź wysokości,jak największe z pozostałych znaków.
Logo Unii Europejskiej oraz logo PO RYBY 2014-2020 muszą być zawsze umieszczone
w widocznym miejscu. Zamieszczając je należy odpowiednio dostosować ich wielkość orazmiejsce zamieszczenia do formatu wykorzystanego materiału, przedmiotu itp. Minimalna
wysokość symbolu Unii wynosi 1 cm. W przypadku niewielkich przedmiotów reklamowych,
minimalna wysokość to 5 mm.

8Obowiązujący układ zestawienia znaków:
Układ poziomy:

Układ pionowy

Gdy w ramach realizowanej operacji beneficjent uzyskał patronat medialny (np. telewizji, radio,
gazety, portalu internetowego) może zamieścić jego znak lub logo. Znak lub logo patrona wrazz informacją „Patronat medialny” należy wtedy zamieścić poza obszarem wizualizacji (nad lubpod) i rozgraniczyć np. poprzez odcięcie poziomą linią.

2)

Ogólne zasady oznaczania – współfinansowanie z EFMR i EFRROW (Europejski
Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich)Działania informacyjne i promocyjne finansowane z funduszy EFRROW i EFMR, które beneficjent
realizuje w formie materiałów przedstawianych do publicznej wiadomości, różnią się
oznaczeniem od jednofunduszowych. Ich wymogi określa rozporządzenie 808/2014 oraz Księga
Wizualizacji Znaku PO RYBY 2014-2020. Zgodnie z nimi takie działania oznaczamy elementami:
a. logo Programu Operacyjnego „Rybactwo i Morze” (PO RYBY 2014-2020);
b. logo Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (PROW 2014-2020);
c. logo LEADER – w przypadku działań angażujących środki finansowe w ramach Leader;d. znak (symbol) Unii Europejskiej UE oraz nazwy: Unia Europejska, Europejskie
Fundusze Strukturalne i Inwestycyjne.
W zestawieniu znaków logo Unii Europejskiej zawsze występuje po prawej stronie, logo
PO RYBY 2014-2020 po lewej, pomiędzy nimi inne znaki, rozmieszczone w równej odległości.

9

Przykładowe zestawienie znaków:

Oznakowanie należy stosować na:

ogólnych materiałach promocyjnych;
materiałach promocyjnych, na których oprócz informacji o programie finansowanego
z funduszu wiodącego, znajdą się wiadomości na temat drugiego z programów;
ogłoszeniach o naborach wniosków w przypadku konkursów ogłaszanych w ramach
poszczególnych programów;
materiałach szkoleniowych, zwłaszcza w przypadku szkoleń odnoszących się
do konkursów realizowanych w ramach programu, który nie pochodzi z funduszuwiodącego.

Na materiałach informacyjnych (np. publikacje, prezentacje) obowiązkowe jest również
zamieszczenie dodatkowych elementów:
 Instytucja Zarządzająca Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 –Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi;
 Instytucja Zarządzająca Programem Operacyjnym „Rybactwo i Morze” – Minister
Rolnictwa i Rozwoju Wsi; Publikacja opracowana przez .....
Dozwolone jest zamieszczenie logo beneficjenta, logo lokalnej grupy działania, herbu/logo
instytucji pośredniczącej, województwa lub gminy, logo partnera KSOW pomiędzy znakiem UE
i logo PROW 2014-2020.
W zestawieniu znaków nie mogą być umieszczane logotypy wykonawców, którzy wykonują
działania w ramach danej operacji, ale którzy nie są jej beneficjentami.

3)

Szczegółowe obowiązki beneficjenta w zakresie działań informacyjnopromocyjnychKsięga wizualizacji wskazuje beneficjentowi, jaką formę promocji operacji musi przyjąć,w zależności od rodzaju realizowanej operacji.
W okresie realizacji operacji beneficjent, na podstawie umowy zobowiązany będzie do
prowadzenia działań informacyjno-promocyjnych informujących o celu realizowanej operacji
oraz finansowaniu jej z EFMR, zgodnie z Księgą wizualizacji znaku Programu Operacyjnego
10„Rybactwo i Morze”, a w przypadku operacji, w której całkowite wsparcie publiczne przekracza
500 tys. euro, w okresie realizacji operacji oraz przez okres 5 lat od dnia złożenia wniosku
o płatność końcową. Zobowiązanie to realizuje za pomocą np. stosownego oznakowania
materiałów/dokumentów, informacji zamieszczonej np. na stronie internetowej beneficjenta,(jeżeli taka istnieje) oraz poprzez tablice informacyjne/promocyjne.
Jednym z elementów podejmowanych działań informacyjno-promocyjnych jest zamieszczanie
celu operacji. Przygotowując wniosek o dofinansowanie należy tak skonstruować cel operacji, byw pełni oddawał przedmiot operacji, jak również był zrozumiały i niezbyt długi z praktycznego
punktu widzenia.
Nie został określony jeden wymagany zestaw działań informacyjno-promocyjnych, który
beneficjent musi realizować. Chodzi o to, by prowadzone działania były zgodne z charakterem
operacji i jej celem, prawidłowo oznaczone, zadeklarowane we wniosku o dofinansowanie
i realizowane na podstawie zawartej umowy o dofinansowanie, a także rozliczone we wniosku
o płatność, jak też w przypadku operacji, której całkowite wsparcie publiczne przekracza 500 tys.
euro, prowadzone w okresie realizacji operacji oraz przez okres 5 lat od dnia złożenia wniosku opłatność końcową, co może zostać zweryfikowane w trakcie kontroli ex-post.
W zależności od rodzaju realizowanej operacji beneficjent zobowiązany jest:a) oznaczać symbolem Unii Europejskiej i logo PO RYBY 2014-2020:►
wszystkie działania informacyjne i promocyjne podejmowane i dotyczące
realizowanej operacji, np. ulotki, broszury, publikacje, notatki prasowe, strony internetowe,e-maile, newslettery, materiały filmowe, materiały promocyjne, konferencje, spotkania.
W przypadku broszur, biuletynów, itp. zamieszczane są one na pierwszej stronie okładki,a w ulotkach na pierwszej stronie.
►
wszystkie dokumenty związane z realizowaną operacją, które będą podawać
informacje dot. operacji do publicznej wiadomości, np. ogłoszenia, analizy, raporty, wzory
umów;►
dokumenty i materiały dla osób i podmiotów uczestniczących w operacji,
np. zaświadczenia, certyfikaty, zaproszenia, materiały informacyjne, programy szkoleń
i warsztatów, listy obecności, prezentacje multimedialne, korespondencja.
Nie jest wymagane stosowanie ww. wizualizacji na dokumentach związanych z realizacją operacji
niepodawanych do wiadomości publicznej np. w dokumentacji przetargowej i umowach.
Nie ma obowiązku zamieszczania dodatkowej informacji słownej o programie oraz o funduszu
współfinansującym projekt. Zestaw znaków zawiera wszystkie niezbędne informacje. Wyjątek
stanowi oznaczanie dokumentów i działań informacyjno-promocyjnych dotyczących
operacji/projektów współfinansowanych z wielu funduszy1.

1

Dotyczy przede wszystkim instytucji systemu wdrażania PO RYBY 2014-2020 finansujących swoje działania z pomocy technicznej
programu

11

W przypadku reklamy dostępnej w formie dźwiękowej bez elementów graficznych(np. spoty/audycje radiowe) powinien znaleźć się komunikat słowny.
Gdy dokument lub inny materiał informacyjno-promocyjny dotyczą projektów finansowanychz więcej niż jednego funduszu należy zastosować odniesienie słowne do Unii Europejskiej oraz –zamiast nazw wszystkich tych funduszy – jedną wspólną nazwę Europejskie Fundusze
Strukturalne i Inwestycyjne:b) umieścić w widocznym miejscu tablicę informacyjną/pamiątkową

- w miejscu realizacji operacji polegającej na:► działaniach w zakresie infrastruktury i/lub► pracach budowlanych oraz

- w siedzibie rybackiej lokalnej grupy działania (RLGD)
Szczegółowe informacje związane z oznaczaniem miejsca realizacji operacji oraz siedziby RLGD
zawarte są w pkt 7 (str. 15) Księgi.
c) umieścić opis operacji na stronie internetowej (jeśli ją posiada)
Szczegółowe informacje związane z oznaczaniem stron internetowych, zawarte są w pkt 8)(str. 20) Księgi.
d) przekazywać osobom i podmiotom uczestniczącym w projekcie informacje,
że operacja uzyskała dofinansowanie, np. poprzez:►

odpowiednie oznakowanie konferencji, warsztatów, szkoleń, wystaw, targów;►

przekazywanie informacji w formie słownej w trakcie konferencji, szkolenia
lub prezentacji oferty;►

oznakowanie w formie plansz informacyjnych, plakatów, stojaków.
e) umieścić naklejki lub tabliczki z logotypami, przed pomieszczeniami zajmowanymi
przez pracowników, których wynagrodzenia współfinansowane są w ramach PORYBY 2014-2020;f) podjąć inne działania informacyjno-promocyjne, proporcjonalne do rozmiaru
operacji, mające na celu informowanie ogółu społeczeństwa o celach operacji
i wsparciu unijnym dla operacji (pkt 9 str. 21 Księgi).

12

W jakim okresie należy informować o operacji?
Masz obowiązek informowania o operacji od momentu uzyskania dofinansowania (zawarcia
umowy o dofinansowanie). Od tego dnia zaczynają obowiązywać zasady prowadzenia działań
informacyjnych/promocyjnych.
W przypadku beneficjentów pomocy technicznej PO RYBY 2014-2020, którzy składają wnioski
i zawierają umowy, ww. zasady obowiązują w sytuacji, gdy beneficjent będzie ubiegał się o zwrot
poniesionych kosztów w związku z przeprowadzanymi działaniami informacyjno-promocyjnymi.
Powinieneś także uwzględnić zasady opisane w Księdze wizualizacji na etapie przygotowywania
wniosku o dofinansowanie.
Jeżeli okaże się, że w trakcie realizacji projektu umowa o dofinansowanie zostanie rozwiązana,nie możesz już stosować logo Unii Europejskiej oraz logo PO RYBY 2014-2020 do oznaczania
swoich działań.
Jako beneficjent zobowiązany jesteś do prowadzenia działań podczas realizacji operacji, do dnia
jej zakończenia. Termin „zakończona operacja” oznacza operację, „która została fizycznieukończona lub w pełni zrealizowana, w odniesieniu do której beneficjenci dokonali wszystkichpowiązanych płatności oraz otrzymali odpowiedni wkład publiczny”, czyli do wypłaty
Beneficjentowi przez ARiMR płatności końcowej.
W przypadku operacji, w której całkowite wsparcie publiczne przekracza 500 tys. euro,
zobowiązany jesteś do prowadzenia działań w okresie realizacji operacji oraz przez okres 5 lat od
dnia złożenia wniosku o płatność końcową.
Czy możesz oznaczać swoje działania przed podpisaniem umowy o dofinansowanie?
Jeżeli jako przyszły beneficjent prowadziłeś lub prowadzisz działania w ramach operacji
w okresie poprzedzającym moment uzyskania dofinansowania, nie masz obowiązku uzupełnienia
odpowiednimi logotypami i informacjami materiałów, ani też dotychczas powstałej dokumentacji
dotyczącej operacji. Możesz oznaczyć segregator lub segregatory, w których przechowujesz
dokumenty dotyczące realizacji operacji. Natomiast z oznaczaniem działań musisz poczekać na
uzyskanie dofinansowania.
Może się zdarzyć, że jeszcze przed podpisaniem umowy o dofinansowanie będziesz chciałoznakowywać wyprodukowane przez siebie materiały promocyjne. Jako beneficjent masz takąmożliwość, ale w takiej sytuacji musisz, w celu uzyskania w przyszłości refundacji kosztów,
spełnić wymagania zawarte w Księdze wizualizacji znaku PO RYBY 2014-2020.
Z takimi działaniami wiąże się jednak pewne ryzyko. W przypadku prawomocnej odmowy
przyznania dofinansowania na daną operację, rezygnacji z jej realizacji, bądź też rozwiązania
13umowy w trakcie realizacji, nie możesz już stosować logo UE oraz logo PO RYBY 2014-2020 do
oznaczania swoich działań.
Czy powinieneś udokumentować realizację działań informacyjnych i promocyjnych?
Wszystkie działania informacyjne oraz działania informacyjno-promocyjne związane
z realizowaną operacją muszą zostać udokumentowane. Dokumentację przechowuj, razem
z pozostałymi dokumentami związanymi z operacją, przez czas określony w umowie
o dofinansowanie. Może być ona poddana kontroli.

4)

Zasady stosowania znaków w różnych wersjach kolorystycznych

Rekomendowane jest stosowanie logo UE i PO RYBY 2014-2020 w pełnym kolorze na białym tle.
Wersje monochromatyczne (odcienie szarości) i achromatyczne (czarne na białym tle) można
stosować w sytuacji, gdy nie jest możliwe zastosowanie pełnego koloru, np. tłoczenie,
grawerowanie, druk w jednym kolorze.
Jeśli logo PO RYBY 2014-2020 zamieszczane jest na barwnym tle, należy zastosować biały podlew
gwarantujący odpowiednią czytelność znaku. W przypadku, znaku Unii Europejskiej, jeśli nie ma
innego wyboru niż użycie kolorowego tła, należy umieścić wokół flagi biały pasek o szerokości
równej 1/25 wysokości tego prostokąta.

5)

Oznaczanie projektów realizowanych poza granicami Polski

Realizując działania informacyjno-promocyjne, których efekty przedstawiane będą poza Polską
i kierowane są do osób obcojęzycznych, można stosować oznaczenia w języku angielskim.

6)Skąd pobrać znaki i wzory graficzne

Wszystkie niezbędne logotypy, w tym logo PO RYBY 2014-2020 i Unii Europejskiej, znajdują się
na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rybołówstwa
MRiRW w zakładce: Co robimy » Program Operacyjny Rybactwo i Morze (PO RYBY 2014-2020) »Informacja i promocja PO RYBY 2014-2020 » Logotypy. Są tam umieszczone wszystkie logotypy
zapisane w dostępnym formacie graficznym.
https://www.gov.pl/web/gospodarkamorska/logotypy2

14

7)

Oznaczanie miejsca realizacji operacji – tablice informacyjne i tablicepamiątkowea) Tablice informacyjne

We wszystkich działaniach informacyjnych i promocyjnych musi zostać zapewniona właściwa
identyfikacja wizualna, w szczególności poprzez oznaczanie miejsc realizacji operacji orazstosowanie odpowiednich znaków.
Każdy korzystający z unijnego wsparcia ma obowiązek informować i promować realizowaną
operację, niemniej jednak sposoby oznaczania mogą się różnić między sobą, w zależności odrodzaju realizowanej operacji.
Zobowiązania w tym zakresie dotyczą każdej: operacji, która będzie polegała na:►

działaniach w zakresie infrastruktury i/lub►

pracach budowlanych

obowiązkowe jest umieszczenie w widocznym miejscu tablic informacyjnych.
Informacje na tablicy informacyjnej powinny zawierać: nazwę beneficjenta;
 tytuł operacji;
 cel operacji;
 logo Unii Europejskiej oraz PO RYBY 2014-2020; informacji o wsparciu finansowym w ramach Programu „Rybactwo i Morze” na lata 20142020; oraz inne logo, którego zamieszczenie jest wymagane lub dopuszczalne (logo beneficjenta,
lokalnej grupy działania, herbu/logo instytucji pośredniczącej województwa lub gminy).

Obowiązkowy wzór tablicy.
Znak UE wraz z odniesieniem do Unii i funduszu, tytuł operacji i cel operacji muszą zajmować conajmniej 25% powierzchni tablicy:

15

Wzór tablicy jest obowiązkowy, tzn. nie można go modyfikować, dodawać znaków, informacji itp.
poza uzupełnianiem treści we wskazanych polach.
W przypadku projektów realizowanych w ramach Priorytetu 4 PO RYBY 214-2020 na tablicy
umieszcza się logo Rybackiej Lokalnej Grupy Działania:- wysokość logo wraz z nazwą RLGD umieszczonego w prawym dolnym rogu tablicy nie może byćwiększa od wysokości flagi UE i logo PO RYBY 2014-2020,- szerokość logo nie może być większa niż szerokość znaku UE (wraz z nazwą właściwego
funduszu).

Informacje techniczne dla tablic

Rekomendowane parametry["Cel operacji" / "Beneficjent"]

Rekomendowane parametry[Tytuł operacji do uzupełnienia]
Wielkość
tablicy (cm)
A4 (21x29,7)
A3 (29,7x42)
80x120200x300

nazwa czcionki

kolor czcionki
CMYK)

wielkość
czcionkiOdstęp między
literami

Ubuntu Bold
Ubuntu Bold
Ubuntu Bold
Ubuntu Bold

C 100; M 80
C 100; M 80
C 100; M 80
C 100; M 80

25 pt
35,7 pt
102 pt255 pt2,5 pt2,5 pt2,5 pt2,5 ptUbuntu Regular
Ubuntu Regular
Ubuntu Regular
Ubuntu Regular

K 100
K 100
K 100
K 100

21,28 pt
30,1 pt
86 pt
215 ptnazwa czcionki

kolor czcionki

wielkość
czcionkiOdstęp między
literami

A4 (21x29,7)
A3 (29,7x42)
80x120200x300

Ubuntu Bold
Ubuntu Bold
Ubuntu Bold
Ubuntu Bold

K 100
K 100
K 100
K 100

21,28 pt
30,1 pt
86 pt
215 pt2,5 pt2,5 pt2,5 pt2,5 ptRekomendowane parametry[Program Operacyjny „Rybactwo i Morze”]

Rekomendowane parametry[Cel operacji do uzupełnienia / Nazwa beneficjenta do uzupełnienia]
Wielkość
kolor czcionki
wielkość Odstęp między
tablicy (cm) nazwa czcionki(CMYK)
czcionki
literami
A4 (21x29,7)
A3 (29,7x42)
80x120200x300

Wielkość
tablicy (cm)

2,5 pt2,5 pt2,5 pt2,5 ptWielkość
tablicy (cm)nazwa czcionki

kolor czcionki

wielkość
czcionkiOdstęp między
literami

A4 (21x29,7)
A3 (29,7x42)
80x120200x300

Celibri
Celibri
Celibri
Celibri

W 100
W 100
W 100
W 100

21,28 pt
30,1 pt
86 pt
215 pt1,5 pt1,5 pt1,5 pt1,5 pt[kolor dolnego paska/wysokość]kolor
wysokość
proporcjonalna do
C 74; M 46
rodzaju i wielkości
tablicy

CMYK Skrót określający zestaw czterech podstawowych kolorów farb drukarskich – Cyan,
Magenta, Yellow i Black (Key colour). CMYK stosowany jest w druku wielobarwnym w poligrafii
oraz grafice komputerowej (w komputerowym przygotowaniu do druku DTP). Rozbicie CMYK nie
jest możliwe do przeniesienia wprost do zastosowań ekranowych (por. hasło RGB).

16CZCIONKA UBUNTU To nowoczesny bezszeryfowy krój pisma. Font UBUNTU jest ogólnie
dostępny. Można go pobrać ze stron http://font.ubuntu.com
Kiedy musisz umieścić tablicę informacyjną i na jak długo?
Tablicę informacyjną należy umieścić w momencie faktycznego rozpoczęcia robót budowlanych
lub infrastrukturalnych. Jeśli operacja rozpoczęła się przed uzyskaniem dofinansowania, tablica
powinna stanąć bezpośrednio po podpisaniu umowy o dofinansowanie lub decyzji
o dofinansowaniu (nie później niż dwa miesiące od tej daty).
Tablica informacyjna powinna być wyeksponowana przez okres trwania prac aż do zakończenia
operacji. Twoim obowiązkiem jest dbanie o jej stan techniczny i o to, aby informacja była cały czaswyraźnie widoczna. Uszkodzoną lub nieczytelną tablicę należy wymienić lub odnowić.
Jednocześnie musisz pamiętać, że zgodnie zapisami wzoru umowy o dofinansowanie będziesz
zobowiązany do prowadzenia, w trakcie realizacji operacji, działań informacyjno-promocyjnych,
informujących o celu realizowanej operacji oraz finansowaniu jej z EFMR, a w przypadku
operacji, w której całkowite wsparcie publiczne będzie przekraczać 500 tys. euro, ten
obowiązek będziesz musiał realizować w okresie realizacji operacji oraz przez okres 5 lat
od dnia złożenia wniosku o płatność końcową.
Gdzie powinieneś umieścić tablicę informacyjną?
Tablicę informacyjną powinieneś umieścić w miejscu realizacji Twojego projektu – czyli tam,gdzie prowadzone są prace budowlane lub infrastrukturalne. Wybierz miejsce dobrze widoczne
i ogólnie dostępne, gdzie największa liczba osób będzie miała możliwość zapoznać się z treścią
tablicy.
W przypadku jeśli zamierzasz realizować operacje w powyższym zakresie powinieneś pamiętać,że w ramach działań informacyjnych w miejscu realizacji operacji musisz umieści tablicę
informacyjną, o minimalnym formacie A3, z czytelnymi logotypami i informacjami. Natomiastjeżeli z informacji wskazanych we wniosku o dofinansowanie będzie wynikać, że tablica będzie
położona w znacznej odległości od miejsca, gdzie mogą znajdować się odbiorcy, to z informacji
zawartych we wniosku o dofinansowanie powinno również wynikać, że powierzchnia tablicybędzie odpowiednio większa, tak aby wszyscy mogli łatwo zapoznać się z jej treścią
(w przypadku projektów związanych ze znacznymi inwestycjami infrastrukturalnymi
i pracami budowlanymi rekomendowane jest, aby powierzchnia tablicy nie była mniejszaniż 3 m2).
Jeśli prowadzisz prace w kilku lokalizacjach, należy ustawić kilka tablic w kluczowych dla operacji
miejscach. W przypadku inwestycji liniowych (takich jak drogi, ścieżki rowerowe) powinieneś
zaplanować ustawienie co najmniej dwóch tablic informacyjnych na odcinku początkowym ikońcowym.
Tablice nie powinny zakłócać ładu przestrzennego, a ich lokalizacja i jakość powinny być zgodne
z lokalnymi zasadami dotyczącymi przestrzeni publicznej. Jeśli masz wątpliwości, możesz ustalićrozmieszczenie tablic z instytucją przyznającą dofinansowanie.
17 siedziby rybackiej lokalnej grupy działania (RLGD)Odrębne zasady w tym zakresie obowiązują Rybackie Lokalne Grupy Działania (RLGD),
finansowane/ współfinansowane w ramach EFMR.
RLGD obowiązkowo zamieszczają w swoich siedzibach tablice informacyjne. Niezależnie,jakie działania prowadzą w ramach finansowania.
Obowiązkowy wzór tablicy dla RLGD

Tablica w siedzibie RLGD musi zawierać: zestaw logotypów – logo UE, logo PO RYBY 2014-2020,logo RLGD;
 sformułowanie: „Rybacka Lokalna Grupa Działania (nazwa) współfinansowana jestze środków Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego w ramach priorytetu 4.
„Zwiększenie zatrudnienia i spójności terytorialnej” Programu Operacyjnego „Rybactwo imorze” na lata 2014-2020”;
 adres strony internetowej operacji lub RLGD.
Umieszczenie innych informacji niż wymienione powyżej muszą być konsultowane z instytucją
zarządzającą PO RYBY 2014-2020.
b) Tablice pamiątkoweJeżeli wynika to z umowy o dofinansowanie operacji, pewne działania polegające na zapewnieniu
oznaczeń w postaci umieszczenia tablic pamiątkowych, muszą być realizowane również pozakończeniu operacji (przez okres 5 lat od dnia złożenia wniosku o płatność końcową).
Ten dodatkowy wymóg spoczywa na operacjach, w których całkowite wsparcie publiczne
przekracza 500 tys. euro.
Jeśli dotyczyły one:a) działań w zakresie infrastruktury lub/i,b) prac budowlanych lub/i,c) zakupu środków trwałych

18jako beneficjent masz obowiązek umieścić na stałe w miejscu łatwo widocznym dla ogółu
społeczeństwa tzw. „tablicę pamiątkową".

Jak duża musi być tablica pamiątkowa?
Tablice pamiątkowe mogą być albo dużego formatu, albo mieć formę mniejszych tabliczek.
Wybór właściwej wielkości powinien być uzależniony od rodzaju operacji, jej lokalizacji orazplanowanego miejsca ekspozycji tablicy. Niezależnie od rozmiaru tablicy znaki i informacje
powinny być czytelne i wyraźnie widoczne.
Tablice pamiątkowe dużego formatu są właściwym sposobem oznaczenia przede wszystkim
inwestycji infrastrukturalnych i budowlanych. Minimalny rozmiar wynosi 80x120 cm (wymiary
europalety). Podobnie jak w przypadku tablic informacyjnych, jeżeli tablica pamiątkowa jestpołożona w znacznej odległości od miejsca, gdzie mogą znajdować się odbiorcy, to powinna być
odpowiednio większa, aby odbiorcy mogli odczytać informacje. W przypadku projektówzwiązanych ze znacznymi inwestycjami infrastrukturalnymi i pracami budowlanymi
rekomendowana powierzchnia tablicy pamiątkowej co najmniej 6 m2.
Mniejsze tabliczki pamiątkowe można zastosować w miejscach, gdzie szczególnie istotne
znaczenie ma dbałość o estetykę i poszanowanie dla kontekstu przyrodniczego, kulturowego lub
społecznego. Na przykład małe tabliczki mogą posłużyć dla oznaczenia realizacji operacji np.
wewnątrz pomieszczeń, w pobliżu obiektów zabytkowych. Rekomendowany minimalny rozmiar
tablicy pamiątkowej to format A3. Rozmiar tablicy nie może być jednak mniejszy niż format A4.
Jakie informacje powinny być umieszczone na tablicy pamiątkowej?
Na tablicy pamiątkowej powinny zostać umieszczone wszystkie informacje, które wymagane są
w przypadku tablic informacyjnych, zarówno w przypadku operacji jak i siedzib RLGD.
Kiedy należy umieścić tablicę pamiątkową i na jak długo?
Tablicę pamiątkową należy umieścić po zakończeniu operacji – nie później niż 3 miesiące po tym
fakcie.
Tablica pamiątkowa musi być wyeksponowana minimum przez okres 5 lat od dnia złożenia
wniosku o płatność końcową.
W związku z tym musi być wykonana z trwałych materiałów, a zawarte na niej informacje muszą
być czytelne nawet po kilku latach. Obowiązkiem Beneficjenta jest dbanie o jej stan techniczny
i o to, aby informacja była cały czas wyraźnie widoczna. Uszkodzoną lub nieczytelną tablicę należy
wymienić lub odnowić.
Gdzie należy umieścić tablicę pamiątkową?
Tablicę informacyjną można przekształcić w tablicę pamiątkową, o ile została wykonana
z wystarczająco trwałych materiałów. Wtedy jej lokalizacja nie zmieni się.
Jeśli tablice pamiątkowe dużych rozmiarów są stawiane na nowo, zasady lokalizacji są takie same,
jak dla tablic informacyjnych. Powinieneś ją umieścić w miejscu realizacji Twojej operacji – tam,gdzie widoczne są efekty zrealizowanego przedsięwzięcia. Wybierz miejsce dobrze widoczne iogólnie dostępne, gdzie największa liczba osób będzie mogła zapoznać sięz treścią tablicy.

19Jeśli projekt miał kilka lokalizacji, należy ustawić kilka tablic w kluczowych dla niego miejscach.
W przypadku inwestycji liniowych (takich jak np. drogi, ścieżki rowerowe etc.) należy przewidzieć
ustawienie przynajmniej dwóch tablic pamiątkowych na odcinku początkowymi końcowym. Tablic może być więcej w zależności od potrzeb.
Tablica pamiątkowa małych rozmiarów powinna być umieszczona w miejscu widocznymi ogólnie dostępnym. Mogą być to np. wejścia do budynków.
Beneficjent powinien zadbać o to, aby tablice nie zakłócały ładu przestrzennego, a ich wielkość,lokalizacja i wygląd były zgodne z lokalnymi regulacjami lub zasadami dotyczącymi estetyki
przestrzeni publicznej i miast oraz zasadami ochrony przyrody, a także dopasowane docharakteru otoczenia.
W przypadku wątpliwości należy ustalić rozmieszczenie tablic z Instytucją Pośredniczącą.
Jeśli Beneficjent uzyskał dofinansowanie poniżej 500 tys. euro może również umieścić
tablicę pamiątkową, ale nie jest to obowiązkowe.
Umieszczenie innych informacji niż wymienione powyżej muszą być konsultowane z instytucją
zarządzającą PO RYBY 2014-2020.
Czy możesz zastosować inne formy oznaczenia miejsca realizacji operacji lub zakupionychśrodków trwałych?
W uzasadnionych przypadkach możesz zwrócić się do instytucji przyznającej dofinansowanie
z propozycją zastosowania innej formy, lokalizacji lub wielkości oznaczeń operacji/projektu. Jest
to możliwe wyłącznie w przypadkach, kiedy ze względu na przepisy prawa nie można zastosować
przewidzianych w Księdze wymogów lub kiedy zastosowanie takich form wpływałoby
negatywnie na realizację operacji lub jej rezultaty.
Po zapoznaniu się z Twoją propozycją, instytucja przyznająca dofinansowanie może wyrazićzgodę na odstępstwa lub zmiany. Pamiętaj, że potrzebujesz pisemnej zgody. Należy ją
przechowywać na wypadek kontroli.
Gdy beneficjent w ramach realizowanej operacji (w treści wniosku o dofinansowanie) używa
sformułowania celu/nazwy operacji o ilości znaków uniemożliwiających ich zamieszczenie
w sposób czytelny na tablicy, możliwa jest zmiana tej treści. Cel/nazwa operacji zawarta na tablicymoże różnić się od treści zawartej we wniosku, pod warunkiem, że nowa treść zachowuje
merytoryczny sens.

8)

Oznaczanie stron internetowych beneficjentaJeżeli posiadasz stronę internetową (główna strona lub podstrona dotycząca operacji) lub ją
stworzysz w wyniku realizacji operacji, obowiązkowo zamieszczasz tam:
 krótki opis operacji;
 logo Unii Europejskiej oraz PO RYBY 2014-2020; informacji o wsparciu finansowym w ramach Programu „Rybactwo i Morze” na lata 20142020; oraz inne logo, którego zamieszczenie jest wymagane lub dopuszczalne (logo beneficjenta,
lokalnej grupy działania, herbu/logo instytucji pośredniczącej, województwa lub gminy)20

 w przypadku operacji, która będzie polegała na:- działaniach w zakresie infrastruktury i/lub- pracach budowlanych
dokumentację zdjęciową, raportującą postęp na poszczególnych etapach realizacji
operacji (przed - w trakcie - po zakończeniu operacji).
Opis operacji zawiera następujące informacje:
 typ/nazwa operacji;
 cel operacji;
 planowane/przewidywane wyniki operacji/ efekty.
Do powyższych treści możesz dodać tekst (nieobowiązkowy):
 wartość operacji
 wartość uzyskanego dofinansowania.
Rekomendujemy również zamieszczanie zdjęć, grafik i materiałów audiowizualnych.
Kiedy umieścić powyższe informacje na stronie?
Informacje o dofinansowaniu należy zamieścić w terminie maksymalnie 14 dni od momentu
rozpoczęcia realizacji operacji – przyjmujemy moment zawarcia umowy/wydania decyzji.
Jakie są wymogi dotyczące widoczności wymaganych logotypów?
Logo Unii Europejskiej oraz logo PO RYBY 2014-2020 muszą być wyraźnie widoczne w momenciewejścia użytkownika na stronę internetową, bez konieczności przewijania strony w dół. Dlatego,
aby właściwie oznaczyć swoją stronę internetową, powinieneś zastosować jedno z dwóch
rozwiązań:Rozwiązanie nr 1
W widocznym miejscu (czyli bez konieczności przewijania strony w dół) umieszczasz zestawieniezłożone z logotypu Unii Europejskiej z nazwą funduszu oraz logotypu PO RYBY 2014-2020.
Rozwiązanie nr 2Dobrą praktyką jest założenie podstrony, na której, poza obowiązkowymi logotypami można
będzie prezentować harmonogram operacji, jej poszczególne etapy (kamienie milowe),
zamieszczać zdjęcia z postępów prac i bieżące informacje.
Logo Unii Europejskiej na stronach internetowych zawsze musi występować w pełnej wersjikolorystycznej. Sytuacją wyjątkową dopuszczającą zastosowanie wersji achromatycznej (czerń
i biel) bądź monochromatycznej (odcienie szarości), jest okres żałoby narodowej.

9)

Przykładowe dodatkowe działania informacyjne i promocyjne

Jakie dodatkowe działania można podejmować?
Prowadzone działania informacyjne i promocyjne powinny odpowiadać wielkości operacji orazbrać pod uwagę jej cel i rodzaj, tzn. uwzględniać potrzeby promocyjne.
21Poza obowiązkami wymienionymi możliwe są inne działania informacyjno-promocyjne, które
również musisz odpowiednio oznakować. Realizuj w pierwszej kolejności działania bezkosztowe
i niskokosztowe.
Co w ramach obowiązków i znakowania przykładowo możesz zrobić, w zależności od rodzaju
operacji: umieść naklejki lub tabliczki z logotypami, na maszynach, samochodach, urządzeniach
i sprzęcie sfinansowanych w ramach operacji.
 przygotuj dokumentację fotograficzną operacji i umieść ją na swoich stronach
internetowych; przygotuj stronę/podstronę internetową operacji;
 podejmij działania w mediach społecznościowych; przygotuj informację prasową i przekazać ją mediom; zorganizuj spotkanie informacyjne na temat realizowanej operacji; zorganizuj konferencję prasową; zaprezentuj operację na spotkaniach, konferencjach, targach branżowych, wydarzeniach
promujących projekty unijne;
 wypowiadaj się publicznie na temat operacji.
Ważne jest, aby w przypadku operacji mających wpływ na społeczność lokalną osoby
zainteresowane miały łatwy dostęp do potrzebnych informacji. Mieszkańcy zazwyczaj chcąwiedzieć, jak długo będą trwały prace i ewentualne utrudnienia, jakich efektów i korzyści można
się spodziewać oraz z kim można się kontaktować w przypadku pytań lub problemów.
Wszystkie oznaczenia na przedmiotach służących informacji i promocji PO RYBY 2014-2020
powinny być wykonane w sposób widoczny, trwały i trudny do usunięcia.

22

2. Przykłady znakowania niektórych działań informacyjnych
i promocyjnych
1)

Reklama telewizyjna

W przypadku prowadzenia działań informacyjnych w telewizji (reklamy, audycje, programy, itp.)
zawierających informacje merytoryczne, każde takie działanie należy odpowiednio oznakować.
Powinno ono mieć formę tablicy/kadru zamieszczonego na początku lub na końcu materiału lub
w czasie trwania materiału, z czasem emisji nie krótszym niż 3 sekundy.
Obowiązkowe do zamieszczenia są elementy:
 logo Unii Europejskiej;
 logo PO RYBY 2014-2020.
Nie ma obowiązku zamieszczania dodatkowej informacji słownej o PO RYBY 2014-2020 orazo EFMR, współfinansującym projekt. Zestaw znaków zawiera wszystkie niezbędne informacje.
Niemniej jednak, jeżeli format i czas materiału to umożliwia, może zostać zawarta informacja
o współfinansowaniu materiału przez UE w ramach PO RYBY 2014-2020, w następującej formie:
Materiał współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Morskiego
i Rybackiego w ramach Programu Operacyjnego „Rybactwo i Morze”.
Uwaga. Wyjątek stanowi oznaczanie działań informacyjno-promocyjnych dotyczących
operacji/projektów współfinansowanych z wielu funduszy, kiedy to należy stosować
odniesienie do europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych.

2)

Reklama radiowa

Działania informacyjne prowadzone w radiu (reklamy, audycje, programy, itp.) muszą zawierać
informację o wsparciu ze środków UE. Jedyną możliwą tu formą jest przeczytanie tekstu przez
lektora na początku lub na końcu materiału, bądź też w czasie trwania materiału, z czasem emisji
wystarczającym na wyraźne i czytelne przekazanie wyraźnej informacji o finansowaniu.
Niemniej jednak, jeżeli format i czas materiału to umożliwiają, proponuje się uzupełnienie
materiału o informację dot. współfinansowania przez UE w ramach PO RYBY 2014-2020, np.
w następującej formie:
Materiał współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Morskiego
i Rybackiego w ramach Programu Operacyjnego „Rybactwo i Morze”.

3)

Reklama internetowaJeśli prowadzisz działania informacyjne w Internecie (reklamy, filmy, programy, itp.),
które zawierają informacje merytoryczne, musisz je oznakować, np. w formie tablicy/kadru
23

zamieszczonego na początku lub na końcu materiału, bądź też w czasie trwania materiału,z czasem emisji nie krótszym niż 3 sekundy.
Obowiązkowe do zamieszczenia są elementy:
 logo Unii Europejskiej;
 logo PO RYBY 2014-2020.
Nie ma obowiązku zamieszczania dodatkowej informacji słownej o PO RYBY 2014-2020 orazo EFMR, współfinansującym projekt. Zestaw znaków zawiera wszystkie niezbędne informacje.
Ewentualnie, jeżeli format i czas materiału to umożliwia, może zostać zawarta informacja
o współfinansowaniu materiału w ramach PO RYBY 2014-2020, np. w następującej formie:
Materiał współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Morskiego
i Rybackiego w ramach Programu Operacyjnego „Rybactwo i Morze”.
Wyjątek stanowi oznaczanie działań informacyjno-promocyjnych dotyczących operacji/
projektów współfinansowanych z wielu funduszy, kiedy to należy stosować odniesienie
do europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych.
Logo Unii Europejskiej na stronach internetowych zawsze musi występować w pełnej wersjikolorystycznej. Sytuacją wyjątkową dopuszczającą zastosowanie wersji achromatycznej (czerń
i biel) bądź monochromatycznej (odcienie szarości), jest okres żałoby narodowej.

4)

Materiały promocyjne

Materiały promocyjne, tzw. gadżety reklamowe wykonuje się, aby informować o projekcie
w ramach PO RYBY 2014-2020 oraz o wkładzie EFMR. Na takich materiałach muszą znaleźć się: logo Unii Europejskiej;
 logo PO RYBY 2014-2020; oraz inne logo, którego zamieszczenie jest wymagane lub dopuszczalne (logo beneficjenta,
lokalnej grupy działania, herb/logo instytucji pośredniczącej, województwa lub gminy).
Wymagane elementy wizualizacji muszą być widoczne, dlatego nie należy umieszczać logotypów
np. na wewnętrznej, niewidocznej stronie przedmiotów. Jeżeli materiał promocyjny znajduje sięw opakowaniu (pudełko, torba, itp.), należy je oznakować tak, jak materiał promocyjny.
Oznaczanie małych przedmiotów promocyjnychKażdy materiał promocyjny, również ten niewielkich rozmiarów, należy odpowiednio oznakować.
Jeśli wymagany zestaw logotypów UE i PO RYBY 2014-2020 może być nieczytelny, należy na
danym przedmiocie umieścić jedynie czytelny logotyp Unii Europejskiej.
Uwaga. Minimalna wysokość symbolu Unii wynosi 1 cm. W przypadku niewielkich
przedmiotów reklamowych, minimalna wysokość to 5 mm.

24Część II. Omówienie znaków
1. Znak graficzny PO RYBY 2014-2020
Znak graficzny jest podstawowym elementem identyfikacji.
Symbol Programu Operacyjnego „Rybactwo i Morze” 2014-2020 zbudowany jest z dwóch
symboli: kutra rybackiego oraz RYBY.
Charakter graficzny znaku symbolizuje wspólnotową pomoc w modernizacji sektora
rybołówstwa.
Znak graficzny

25

1)

Forma podstawowa znaku graficznego

Forma podstawowa znaku graficznego zbudowana jest ze znaku graficznego uzupełnionego
informacją o kierunku działania projektu.
Zastosowanie dużej czcionki w logotypie podkreślają wyrażenie „Rybactwo i Morze”.
Znak graficzny

Logotyp26

2)Forma podstawowa znaku graficznego na ciemnym i szarym tle

W przypadku zastosowania znaku graficznego na podlewie znak pozostaje podrysowany białą
konturą, wzmacniającą jego czytelność i walory plastyczne.

27

3)

Budowa i proporcjePoniżej przedstawiono zarys budowy konstrukcyjnej znaku.
Dla określenia proporcji wykorzystano wielkość X, gdzie X jest to minimalna odległość
od krawędzi części graficznej znaku równa szerokości litery „M” wykorzystanej w logotypie.

4)

Siatka modułowa

Siatka modułowa służy do zobrazowania budowy znaku graficznego przy odwzorowaniach
uniemożliwiających wykorzystanie formy elektronicznej.

5)Pole ochronne

Pole ochronne to obszar wokół znaku, w który nie powinna ingerować żadna obca forma
graficzna, dzięki czemu walory plastyczne znaku nie zostaną naruszone.

Pole ochronne

28

6)

Wariant monochromatyczny

W sytuacji braku możliwości zadruku pełno kolorowego uzasadnione jest użycie wersji
monochromatycznej (ograniczonej do jednego koloru).

7)

Kolorystyka podstawowa CMYK

Niezmienna kolorystyka znaku graficznego jest ważnym elementem budującym postrzeganie
marki.
Różne formy reprodukcji warunkują pod względem technologicznym odwzorowanie koloru.
Ważne jest jednak, aby kolorystyka znaku była jak najbardziej zbliżona do oryginału
przedstawionego w CMYK.

29

8)

Kolorystyka uzupełniająca

Poniżej przedstawiono różne warianty kolorystyczne uwarunkowane różnymi technikami
reprodukcji.

9)

Typografia

W logotypie Programu Operacyjnego „Rybactwo i Morze” wykorzystano krój literniczy Ebrima.
Zaleca się, aby najmniejsza wielkość tekstu w materiałach informacyjno-promocyjnych mieściła
się w przedziale do 6 pkt.
Ebrima - logotyp
Rybactwo i MorzeAĄBCĆDEĘFGHIJKLŁMNŃOÓPRSŚTUVWXYZŹŻ
aąbcćdeęfghijklłmnńoópqrsśtuvwxyzźż
,./;’’(){}[]+-0123456789
Kolor – CMYK : C: 74, M: 0, Y: 41, K: 18 oraz C: 60, M:42, Y: 57, K: 183010) Logotypy towarzyszące
W zestawie kilku znaków znak Unii Europejskiej zawsze występuję po prawej stronie, logo
PO RYBY 2014-2020 po lewej, pomiędzy nimi inne znaki rozmieszczone w równej odległości.
Przykładowe zestawienie znaków

Przy stosowaniu zestawienia kilku znaków/logo należy przestrzegać zasady, że pozostałe
logotypy nie mogą być większe od symbolu Unii Europejskiej (mierzone wysokością).

2. Symbol (znak) Unii Europejskiej
Symbol Unii przedstawia się zgodnie ze standardami graficznymi określonymi w załączniku do
rozporządzenia 763/2014.
Wytyczne dotyczące stworzenia emblematu i określenie standardowej kolorystyki logo UEdostępne są na stronie internetowej:
http://europa.eu/about-eu/basic-information/symbols/flag/index_pl.htm

1)

Opis geometryczny flagi UE

Emblemat ma formę niebieskiej prostokątnej flagi, której szerokość stanowi półtorej długości
wysokości. Dwanaście złotych gwiazd rozmieszczonych w równych odstępach tworzy
niewidzialny okrąg, którego środek jest punktem przecięcia się przekątnych prostokąta. Promień
okręgu wynosi jedną trzecią wysokości flagi. Każda z gwiazd posiada pięć ramion położonych na
obwodzie niewidzialnego okręgu, którego promień równy jest jednej osiemnastej wysokości flagi.
Wszystkie gwiazdy ustawione są w pozycji pionowej – co oznacza, że jedno ramię skierowane jest
pionowo do góry, a dwa leżą na poziomej linii, prostopadłej do drzewca flagi. Gwiazdy
rozmieszczone są na okręgu tak, jak godziny na tarczy zegara. Ich liczba pozostaje niezmienna.

2)

Kolorystyka

Emblemat UE składa się z dwóch kolorów: niebieskiego i żółtego. W systemie Pantone są to kolory
Pantone Reflex Blue, który jest kolorem powierzchni prostokąta i Pantone Yellow, kolor gwiazd.
W przypadku druku czterokolorowego (CMYK), gdy nie można użyć kolorów Pantone, niezbędne
jest ich odtworzenie. Poniżej wartości kolorystyczne dla innych trybów kolorów.
31

CMYK
RGB
Pantone
Hex

C=100 M=80 Y=0 K=0
R=0 G=0 B=153
Pantone Reflex Blue
000099C=0 M=0 Y=100 K=0
R=255 G=204 B=0
Pantone Yellow C
FFCC00Na stronach internetowych symbol Unii prezentuje się w kolorze. Kolor należy stosować również
we wszystkich innych mediach, gdy tylko jest to możliwe. Wersję monochromatyczną można
stosować jedynie w uzasadnionych przypadkach.

3)

Reprodukcja jednobarwnaJeżeli jedynym dostępnym kolorem jest czarny, prostokąt powinien posiadać czarną obwódkę,a gwiazdy powinny być czarne na białym tle. Gdy jedynym dostępnym kolorem jest niebieski(Reflex Blue lub wartość CMYK), tło powinno być wydrukowane w maksymalnym nasyceniu tym
kolorem, z pozostawionymi na tym tle białymi gwiazdami.

32

4)

Reprodukcja na kolorowym tle

Reprodukcji emblematu najlepiej dokonywać na białym tle. Należy unikać tła wielokolorowego,
w szczególności jeżeli nie komponuje się ono z kolorem niebieskim. Jeśli niezbędna jest
reprodukcja na kolorowym tle, należy umieścić wokół prostokąta biały pasek o szerokości równej
1/25 wysokości tego prostokąta.

5)

Odniesienie do Unii Europejskiej

Nazwa Unii Europejskiej powinna być zawsze zapisywana w całości. W połączeniu z symbolem
UE można stosować którykolwiek z następujących krojów pisma: Arial, Auto, Calibri, Garamond,
Trebuchet, Tahoma lub Verdana. Nie jest dozwolone stosowanie kursywy, podkreśleń ani innych
specjalnych form pisma.
Rozmieszczenie tekstu względem symbolu UE jest dowolne, ale tekst nie może w żaden sposób
kolidować z tym symbolem.
Stosowany rozmiar pisma powinien być proporcjonalny do rozmiaru symbolu. Pismo powinno
mieć kolor niebieski odbity pantone (Pantone Reflex Blue), czarny lub biały, w zależności od tła.

6)

Logotyp Unii Europejskiej

Logo Unii Europejskiej składa się z flagi UE, napisu Unia Europejska i nazwy funduszu, który
współfinansuje projekt.

7)

Wzmianka o Europejskim Funduszu Morskim i Rybackim

W przypadku wymieniania Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego lub europejskich
funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na stronie internetowej, odniesienie to powinno

33

znaleźć się w polu widzenia urządzenia cyfrowego, nie wymagając od użytkowników przewijania
strony.

8)

Widoczność znaków

Logo UE oraz logo PO RYBY 2014-2020 muszą być zawsze umieszczone w widocznym miejscu.
Ich umiejscowienie oraz wielkość muszą być odpowiednie do charakteru i wielkości materiału,
przedmiotu czy dokumentu. Musisz zwrócić szczególną uwagę, aby logotypy i napisy były czytelne
dla odbiorcy i wyraźnie widoczne.
Minimalna wysokość symbolu Unii wynosi 1 cm. W przypadku niewielkich przedmiotów
reklamowych, minimalna wysokość to 5 mm.

9)Kolejność znaków

Znak PO RYBY 2014-2020 znajduje się zawsze z lewej strony, a logo Unii Europejskiej z prawej
strony. W przypadkach, gdy nie można umieścić logotypów w poziomie, należy wykorzystać
pionowe ułożenie, w którym logo PO RYBY 2014-2020 znajduje się na górze, a logo UE na dole.

10) Liczba znaków
Liczba znaków zestawionych ze sobą nie może przekraczać czterech. Dodatkowe znaki, jeśli są
niezbędne, należy umieścić w innej linii. Jeśli w zestawieniu lub na materiale występują inne
dodatkowe znaki, to nie mogą być one większe (mierzone wysokością lub szerokością)od symbolu (flagi) Unii Europejskiej. W zestawieniu znaków można dodać logo beneficjenta.
Natomiast nie można umieszczać znaków wykonawców, którzy wykonują działania i usługi
w ramach projektu, a nie są beneficjentami.

34

3. Niewłaściwe zastosowanie logo PO RYBY 2014-2020
Nie dopuszcza się:

zmian proporcji
elementamipomiędzyzmian kolorystyki

deformowania

naruszania pola ochronnegokadrowania

35