IFC’ninÇevresel ve Sosyal Sürdürülebilirlik
Politikası

1 Ocak 2012Çevresel ve Sosyal Sürdürülebilirlik Politikası
1 Ocak 2012İÇİNDEKİLER

I.

Politikanın Amacı ….....……………………………………………………………….. 1

II.

IFC’nin Taahhütleri…………………………………………………………………… 2

III.

IFC’nin Görev ve Sorumlulukları ………………………………………………… 4Çevresel ve Sosyal Mevcut Durum Değerlendirmesi….…………………………………. 4
Çevresel ve Sosyal Sınıflandırma …...........……………..………………………………... 8
Denetim….....……………………………………………………………………………… 9IV.

Ortaklarla İşbirliği .................……………………………………………………….. 10
Kamu ve Özel Sektör Kurumlarıyla İşbirliği ve İlişkiler …...................………….……... 10
Politikanın Uygulanması için Ek Kaynak ve Destekleyici Belgeler …...….................…...11V.

Yönetime ve Kamuoyunu Bilgilendirmeye Yönelik Sektöre ÖzelGirişimler................................................................................................………………….11

VI.

Uyum Ombudsmanı….............................…………………………….………………..12ii

Çevresel ve Sosyal Sürdürülebilirlik Politikası
1 Ocak 2012

I. Politikanın Amacı
1. IFC, gelişmekte olan ülkelerde desteklediği faaliyetlerden olumlu kalkınma sonuçları elde etmek
amaciyla ugras verir. Bu faaliyetler: (i) IFC’nin doğrudan finanse ettiği yatırımlar; (ii) finansal aracı
kuruluşlar üzerinden yürütülen yatırımlar, IFC’nin Varlık Yönetimi Şirketi veya diğer bir iştirakinin
yönettiği yatırımlar ve donorlerin kısmen veya tamamen finanse ettiği yatırımlar; ve (iii) danışmanlık
kurumu hizmetleridir. IFC, çevresel ve sosyal sürdürülebilirliğin, olumlu kalkınma sonuçlarınaulaşmanın önemli bir bölümünü oluşturduğuna inanır ve Çevresel ve Sosyal Sürdürülebilirlik
Politikası (kısaca Sürdürülebilirlik Politikası veya Politika) ve kapsamlı çevresel ve sosyal Performans
Standartları yoluyla bu amaca ulaşmayi hedefler.
2. IFC, bu Politika yoluyla çevresel ve sosyal sürdürülebilirlik taahhütlerini yerine getirir. Bu
taahhütler, Politikanın II. Bölümünde açıklandığı üzere; IFC’nin misyonu ve görev alanına dayanır. Bu
taahhütlerin başarılı sonuçlara dönüştürülmesi IFC, müşterileri ve çoğu durumda üçüncü taraflarınortak çabalarına bağlıdır. IFC, söz konusu taahhütler doğrultusunda Politikanın III. Bölümünde
belirtilen faaliyetleri gerçekleştirir. Bunlara, IFC’nin, desteklemesi istenen faaliyetler için çevresel vesosyal mevcut durum değerlendirmesi gerçekleştirmesi dahildir.
3. IFC’nin desteklediği ve finanse ettiği faaliyetler çeşitli yatırım ve danışmanlık ürünlerini kapsar.
Daha uzun vadeli yatırım ürünleri: (i) özel sektör şirketlerine verilen doğrudan krediler (kurumsal ve
proje finansmanı dahil); (ii) finansal aracı kuruluşlara ve çeşitli fonlar ile kredi olanakları yoluyla
verilen krediler; (iii) finansal kuruluşlar dahil, şirketlerde verilen azınlık sermaye hissesi; (iv) teminat
olanakları, belediyelere sağlanan finansman ve IFC’nin Varlık Yönetimi Şirketi veya diğer iştiraklerinin
yönettiği diğer yatırımlardan oluşur. Kısa vadeli yatırım ürünleri ise kısa vadeli kredi ve teminatlar veüç yıla kadar vadeli ticari finansman ürünlerinden oluşur. Orta veya yüksek çevresel ve/veya sosyal
risk 1 veya olumsuz çevresel ve/veya sosyal etki potansiyeli 2 taşıması beklenen yatırım teklifleri
Performans Standartlarının şartlarına göre gerçekleştirilecektir.
4. Danışmanlık ürünleri şirket, sektör ve devletlere teknik, finansal ve/veya düzenlemeler
konusunda tavsiyeler, proje yapılandırması ve eğitimlerden oluşur. Danışmanlık faaliyetlerinin her biri
konusu ve kapsamı açısından farklılık gösterir. Müşterinin devlet olduğu durumlarda sağlanandanışmanlık faaliyeti yatırım ortamını iyileştirmek veya kâr garantili kamu-özel sektör işbirliklerini
yapılandırmak konusunda tavsiyelerden oluşabilir. Şirketlere ve finansal kurumlara sağlanandanışmanlık hizmeti ise rekabet avantajını arttırmaya, şirket yönetimini iyileştirmeye veya dahasürdürülebilir hale getirmeye yardımcı olabilir. Kararlaştırılan danışmanlık hizmetinin kapsamıdoğrultusunda sağlanacak tavsiyeler ve eğitimler Performans Standartlarına uygun olacaktır.
5.

Performans Standartları:

Performans Standardı 1:
Performans Standardı 2:
Performans Standardı 3:
Performans Standardı 4:
Performans Standardı 5:Çevresel ve Sosyal Risk ve Etkilerin Değerlendirilmesi ve Yönetimi
İş ve Çalışma Koşulları
Kaynak Verimliliği ve Kirliliğin Önlenmesi
Toplum Sağlığı, Güvenliği ve Emniyeti
Arazi Alımları ve Zorunlu YerleştirmeÇevresel ve sosyal risk, belirli tehlikelerin oluşma ihtimaliyle meydan gelmesinin yarattığı etkilerin şiddetin
toplamıdır.
1Çevresel ve sosyal etkiler, (i) fiziki, doğal veya kültürel ortam ve (ii) desteklenecek iş faaliyetlerinin çevredeki
topluluklar ve çalışanlar üzerindeki potansiyel veya gerçekleşen etkilerdir.

21Çevresel ve Sosyal Sürdürülebilirlik Politikası
1 Ocak 2012

Performans Standardı 6:
Performans Standardı 7:
Performans Standardı 8:Biyolojik Çeşitliliğin Korunması ve Canlı Doğal Kaynakların Sürdürülebilir
Yönetimi
Yerli Halklar
Kültürel Miras

6. Bu Performans Standartları, IFC’den yatırım ve danışmanlık desteği alan müşterilerin, risk vesonuçlara dayalı bir yaklaşım yoluyla çevresel ve sosyal performansını yönetmesine ve
iyileştirmesine yardımcı olur. Ulaşılması istenen sonuçlar her bir Performans Standardının amaçlar
bölümünde açıklanmıştır. Ayrıca, faaliyetlerin niteliği, boyutu ve çevresel ve sosyal risk ve/veya
etkilerin düzeyine uygun olarak, müşterilerin bu sonuçlara ulaşmasına yardımcı olacak şartlar da her
bir Performans Standardı için tanımlanmıştır. Bu şartların yerine getirilmesinde çalışanlar; topluluklar
ve çevre üzerindeki etkileri öngörmek ve engellemek, engellenemediği durumlarda azaltmak için bir
hafifletme hiyerarşisi uygulamak, kalinti etkilerin devam ettiği durumlarda ise risk ve etkileri uygunşekilde telafi etmek/dengelemek hayati öneme sahiptir. IFC’ye göre, Performans Standartları,müşterilerin faaliyetlerinin sürdürülebilirliğini arttırabilecekleri, işlerini büyütmeye yönelik yeni fırsatlar
tespit edebilecekleri ve piyasada rekabet avantajı yakalayabilecekleri sağlam bir temel sağlar.
7. Çevresel ve sosyal risk ve etkilerin Performans Standartlarına uygun şekilde yonetilmesindenmüşteri sorumlu olmakla birlikte, IFC, mevcut durum değerlendirmesi, izleme ve denetimler yoluyla,
finanse ettiği iş faaliyetlerinin Performans Standartlarına uygun bir şekilde gerçekleştirilmesinisağlamaya çalışır. Buna göre, önerilen iş faaliyeti için IFC’nin çevresel ve sosyal mevcut durumdeğerlendirmesi onay sürecinde önemli bir etkendir ve IFC’nin sağlayacağı finansmanın çevresel vesosyal koşullarının kapsamını belirler. IFC bu Politikayı uygulayarak ; (i) faaliyetlerinin ve kararlarınınöngörülebilirliğini, şeffaflığını ve hesap verilebilirliğini arttırmayı; (ii) müşterilerin çevresel ve sosyal
risk ve etkileri yönetmelerine ve performanslarını arttırmalarına yardımcı olmayı ve; (iii) proje
yerindeki olumlu kalkınma sonuçlarını artırmayı amaçlar.

II. IFC’nin Taahhütleri
8. IFC’nin misyonu, kalıcı sonuçlar elde etmek için tutkuyla ve profesyonelce yoksullukla mücadele
etmek ve kaynak sağlama, bilgi paylaşımı, kapasite geliştirme ve kamu-özel sektör işbirliğini sağlama
yoluyla insanların kendilerine ve çevreye yardım etmesi için onlara yardımcı olmaktır. IFC’ye göre,temelinde sürdürülebilir özel yatırımların olduğu sağlam ekonomik büyüme yoksulluğu azaltmak için
hayati öneme sahiptir. IFC’nin yatırım ve danışmanlık hizmetleri, IFC’nin misyonu, stratejik temelleri
ve operasyonel stratejilerine göre oluşturulur ve gerçekleştirilir.
9. IFC’nin kalkınma misyonunun merkezinde, insanlara ve çevreye “zarar vermeden”, özel sektörün
operasyonlarının ve faaliyet gösterdiği piyasaların sürdürülebilirliğini artırmak ve olumlu kalkınmasonuçlarına ulaşmak amacıyla yatırım ve danışmanlık faaliyetlerini gerçekleştirme çabası yer alır.
IFC, ekonomik kalkınmanın maliyetinin yoksul ve hassas kişilere orantısız bir şekilde
yüklenmemesini, bu süreçte çevrenin bozulmamasını ve yenilenebilir doğal kaynakların sürdürülebilirşekilde yönetilmesini sağlamayı taahhüt eder. IFC’ye göre, müşterinin paydaşları doğrudan etkileyen
konularda onlarla düzenli olarak görüşmesi insanlar ve çevre üzerindeki riskleri engelleme veya
azaltmada önemli bir rol oynar. IFC, aynı zamanda sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu olan
sektör çapında piyasayı dönüştürme girişimlerinin önemini de kabul eder.
10. IFC, iklim değişikliğinin dünya için ciddi bir sorun olduğunu ve iklime bağlı etkilerin ekonomik vesosyal refaha ve kalkınma çabalarına sekte vurabileceğini kabul eder. Dolayısıyla, iklim değişikliğiyle
başedebilmek için özel sektör ve diğer taraflarla birlikte çalışmak IFC için stratejik bir önceliktir. Seragazı emisyonlarının azaltılmasında özel sektörün oynadığı rolün önemi dikkate alındığında IFC,

2Çevresel ve Sosyal Sürdürülebilirlik Politikası
1 Ocak 2012şirketler için iklim dostu çözümleri desteklemek ve bu yönde fırsatlar sağlamak amacıyla yenilikçi
yatırımlar ve danışmanlık hizmetleri sağlayacaktır. Ayrıca IFC, sürdürülebilir yatırımları teşvik edenuyum tedbirlerine de destek verecektir.
11. IFC’nin kalkınma için izlediği dengeli yaklaşımın bir ayağını düşük karbonlu ekonomik
kalkınmaya verdiği destek oluşturur. Buna, modern, temiz ve güvenilir enerji hizmetlerine erişilmesine
verdiği destek de dahildir. IFC, ilgili ürün, araç, piyasa ve danışmanlık hizmetlerini geliştirerek vekullanarak ve desteklediği faaliyetler için uygun teknoloji, süreç ve uygulamaları benimseyerek bu
amacına ulaşmaya çalışır. IFC aynı zamanda, ekosistem hizmetlerinin önemini ve iklim değişikliğini
azaltmada ve uyum sağlamadaki rolünü kabul eder. IFC, bu tür hizmetleri sağlayan yerlerde iş
faaliyetlerine bağlı etkileri azaltmayı taahhüt eder. IFC, iklimle ilişkili taahhütlerini yerine getirmeyeçalışırken enerji verimliliği, daha temiz üretim, yenilenebilir enerji ve karbon piyasalarındaki
deneyiminden yararlanır. Ayrıca, müşterilerin yatırım kararı verirken iklimle ilişkili risk ve fırsatlarıdeğerlendirmelerine olanak sağlayan araç ve uygulamalar geliştirmek amacıyla; iklim değişikliğine
3ilişkin risk değerlendirmeleri, sera gazı hesaplamasi ve uygulamalarındaki deneyimini ortaya koyar.
Son olarak, sera gazı hesaplamasinda kullanılan uygulama ve araçlar yaygın oldugu icin,
Performans Standardı 3’te belirtilen ölçüm eşiğine uygun olarak müşterilerin IFC’ye sundukları
düzenli raporlarda sera gazı emisyonlarını bildirmeleri gereklidir. IFC, bu sayede, sera gazı
hesaplamasi ve raporlamasındaki güncel uygulamalara göre doğrudan yatırım portföyünün karbon
ayak izini ölçebilir, yönetebilir ve raporlayabilir.
12. IFC, şirketlerin, devletlerin insan haklarını sayma, koruma ve uygulama sorumluluğundan
4bağımsız olarak, insan haklarına saygı gösterme sorumluluğu olduğunu kabul eder. Bu sorumluluk,başkalarının insan haklarını ihlal etmekten kaçınmak ve şirketlerin insan hakları açısından neden
olabileceği veya katkıda bulunabileceği olumsuz etkileri gidermeye çalışmak anlamına gelir. Buna ekolarak, projeyle ilişkili şikayetlerin erken tespiti ve ivedi çözümü için etkili bir şikayet mekanizmasıoluşturulması da bu sorumluluğun kapsamına girer. IFC’nin Performans Standartları, özel sektörüzerine düşen bu sorumluluğu destekler. Performans Standartlarının her biri, şirketlerin
operasyonları sırasında insan hakları açısından karşılaşabilecekleri durumlara ilişkin unsurlar içerir.
IFC, bu sorumluluk doğrultusunda, müşterilerin Performans Standartlarındaki şartlara göre
gerçekleştirdikleri risk ve etki belirleme sürecinin aşaması ve niteliğine ilişkin mevcut durumu, ülke,sektör ve sponsor bilgisi açısından değerlendirir.
13. IFC, sağlam ekonomik büyüme yakalanması ve yoksulluğun azaltılmasında kadınların hayati bir
rol oynadığına inanır. Özel sektörün kalkınması için kadınlarin varligi şarttır. IFC, müşterilerinin şirket
faaliyetlerinden kaynaklanan cinsiyete dayalı riskleri/ ayrimciligi ve istenmeyen etkileri azaltmasını
bekler. IFC, kadınların genelde cinsiyet eşitsizliği yüzünden ekonomik potansiyellerine ulaşmalarınınengellendiğini kabul ederek, yatırım ve danışmanlık faaliyetleri aracılığıyla kadınlara fırsat sağlamayı
amaç edinmiştir.
14. IFC, Bilgiye Erişim Politikası doğrultusunda, yatırım ve danışmanlık faaliyetlerinin yanı sıra genel
kurumsal bilgileri zamanında ve doğru olarak paylaşmak için çaba gösterir. IFC, hem kurumun
kendisinin hem de müşterilerinin çevresel, sosyal ve yönetimle ilgili risklerinin yönetimi açısından bilgi
paylaşmanın önemini kabul eder.

Sürdürülebilirlik Politikası Dünya Bankası Grubu’nun 2008 yılı için hazırladığı “Kalkınma ve İklim Değişikliği
Stratejik Çerçevesinin” uygulanmasını destekler.

3

Bu Politikanın uygulanmasında IFC, Uluslararası İnsan Hakları Yasası ve Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO)sekiz temel sözleşmesini izler.

43Çevresel ve Sosyal Sürdürülebilirlik Politikası
1 Ocak 2012

15. IFC, misyonunu ve taahhütlerini yerine getirebilmek amacıyla, sürdürülebilirlik performansını
sürekli iyileştirmek için çevresel ve sosyal riskleri belirleyen, yöneten ve şirket faaliyetlerinde çevreselve sosyal fırsat ve sonuçlar yakalamaya çalışan müşterilerle işbirliği yapmak için çaba gösterir. IFC,
güçlü kurumsal doğruluk ve yönetim kültürü, sürdürülebilirlik performansı , şirket yönetimi ve yönetim
kurulunun etkilesiminin risk yonetimi ve sürdürülebilir büyüme için önemli bir rol oynadığına inanır.
IFC, bu yaklaşımın yatırımların finansal, sosyal ve çevresel sürdürülebilirliğini iyileştirmeye yardımcıolduğu ve kamuoyunun is faaliyetlerine duyduğu güveni arttırdığı düşüncesindedir.
16. IFC, kapsayıcı, sürdürülebilir ve verimli piyasaların gelişmesine katkıda bulunmak amacıylaşirket, sektör ve devlet düzeyinde özel amaçlı danışmanlık hizmetleri sağlar. Bu hizmetler ülke vebölgelere göre farklılık gösterse de , hepsinin ortak amacı şirket kararları ve faaliyetlerinde çevreselve sosyal performansın gözetilmesini yaygınlaştırmak, maliyetin etkinliğine odaklanılmasını ve etkiölçümlerinde tutarlılığı sağlamaktır. Danışmanlık hizmetleri finansal aracı kuruluşlar dahil, bireyselmüşterileri, müşteri gruplarını ve altyapı veya üretim sektörlerinde faaliyet gösteren şirketleri kapsar.
17. IFC, kendi faaliyetleri nedeniyle olusan ayak izinlerini yönetme taahhüdünde bulunmuştur. IFC,
Kurumsal Ayak İzi Programı aracılığıyla sürdürülebilirliği dünyanın dört bir yanındaki ofisleri için
günlük çalışmaların ayrılmaz bir parçası haline getirir ve kurum içi faaliyetlerinin çevresel
performansını sürekli iyileştirir. IFC, ayak izini yönetme taahhüdü kapsamında, dünyanın dört bir
yanındaki kurum faaliyetlerinde sıfır karbon amacına ulaşmak ve sosyal yardım programları
aracılığıyla yerel topluluklara olumlu katkıda bulunmak için çevresel ve sosyal yönetim açısından eniyi uygulamaları takip eder. IFC, çalışanlarını bu taahhüdü yerine getirmedeki rolleri vesürdürülebilirlik konusunda bilinçlendirir ve Ayak İzi Programı’nın gerceklestirdiklerini kurum içinde vedışında raporlar.
18. Son olarak, IFC, önerilen iş faaliyetlerinin sınırotesi etkilerinden etkilenebilecek ülkelerin,önerilen faaliyetin hava kirliliği, su kıtlığı veya uluslararası su yollarının kirlenmesinden dolayı
olumsuz etki yaratma potansiyeli olup olmadığını belirleyebilmesi için ülkeleri bilgilendirme göreviniüstlenmiştir.

III. IFC’nin Görev ve Sorumlulukları
19. IFC, bu Politika kapsamında bir çok görev ve sorumlulukl üstlenmiştir. IFC’nin faaliyetlere katılımdüzeyi, önerilen yatırım veya danışmanlık faaliyetinin niteliği, kapsamı ve müşteriyle olan işbirliği veilişkinin koşullarına göre belirlenir. IFC, önerilen yatırım veya danışmanlık faaliyetinin risk ve etkilerini,
projenin gerçekleştirildiği ülkenin kalkınmasına beklenen katkısını ve ekonomik, sosyal ve/veyaçevresel açıdan ilgili paydaşlara nasıl yarar sağlayacağını değerlendirir. IFC’nin yatırımları veya
danışmanlık hizmetleri aracılığıyla desteklemediği birçok faaliyet vardır. Bu faaliyetler,
Desteklenmeyen Faaliyetler listesinde belirtilmiştir.

Çevresel ve Sosyal Mevcut Durum Değerlendirmesi
Yatırım Faaliyetlerine Genel Yaklaşım

20. IFC’nin bütün yatırım faaliyetleri için Çevresel ve sosyal mevcut durum değerlendirmesi yapılır.
21. IFC’nin çevresel ve sosyal mevcut durum değerlendirmesi, değerlendirilen iş faaliyeti için IFC’nin
gerçekleştirdiği genel mevcut durum değerlendirmesinin bir parçasıdır ve finansal risklerle itibaraçısından risklerin incelenmesini de kapsar. IFC, önerilen iş faaliyetlerinin maliyetleri ve yararlarınıdeğerlendirerek önerilen faaliyete ilişkin gerekçelerini ve özel koşullarını bildirir. Bu bilgiler, yatırım
faaliyeti onaya sunulduğu zaman Yönetim Kuruluna sunulur.

4Çevresel ve Sosyal Sürdürülebilirlik Politikası
1 Ocak 2012

22. IFC, sadece Performans Standartlarındaki şartları makul bir süre içinde karşılaması beklenen
yatırım faaliyetlerini finanse eder. Söz konusu şartların sürekli geç karşılanması sonucunda IFC
finansal desteğini çekebilir.
23. Bazı durumlarda, müşterinin Performans Standartlarına uygun çevresel veya sosyal sonuçlara
ulaşabilmesi üçüncü tarafların faaliyetlerine bağlıdır. Üçüncü taraflar düzenleyici konumundaki devlet
kurumları, sözleşmeli taraflar, iş faaliyetine önemli bir katılımı olan müteahhitler birincil tedarikçiler
veya ilişkili tesislerin isletmecilerinden (Performans Standardı 1’de tanımlandığı şekilde) oluşabilir.
IFC, kendi mevcut durum değerlendirme süreci kapsamında müşterilerin üçüncü taraflarla ilgili olarak
belirledikleri riskleri inceleyerek, bu risklerin yönetilebilir olup olmadığını, yönetilebilirse Performans
Standartlarına uygun sonuçlara ulaşmak için hangi koşullar altında yönetilebileceğini belirler. Bazı
riskler IFC’nin önerilen iş faaliyetini desteklememesini gerektirebilir.
24. IFC’nin, müşterilerin faaliyetlerini finanse etmeye ilişkin anlaşmaları, müşterilerin uymayı kabul
ettikleri özel hükümler içerir. Bu hükümler, Performans Standartlarının yürürlükteki şartlarına, eylem
planlarındaki özel koşullara, çevresel ve sosyal raporlamaya ilişkin hükümlere ve IFC çalışanlarınınveya temsilcilerinin yapacağı denetim ziyaretlerine uyulmasını da kapsar. Eğer müşteri hukukianlaşmalar ve ilgili belgelerdeki çevresel ve sosyal taahhütlerini yerine getiremezse, IFC taahhütlereuyulmasını sağlamak için müşteriyle birlikte çalışacaktır. Müşteri buna rağmen, taahhütlerini yerine
getiremezse, IFC uygun şekilde haklarını kullanacak ve yasal yollara başvuracaktır.
25. Müşteriler, faaliyetlerinde önemli değişiklikler meydana geldiğinde veya IFC’nin Yönetim
Kurulundan onay aldığı tarihte geçerli olan faaliyet alanından önemli ölçüde farklı olan bir alana
girmeyi planladıklarında IFC’yi bilgilendirmek zorundadır. Bu gibi durumlarda, IFC yeni faaliyet
alanının çevresel ve/veya sosyal risk ve/veya etki yaratıp yaratmadığını değerlendirir. Risk yaratması
durumda, IFC müşterinin Çevresel ve Sosyal Yönetim Sistemini: (i) yeni faaliyetlerin getirdiği önemlideğişikliklerden kaynaklanabilecek çevresel ve sosyal risk ve etkilere; (ii) bu Politikaya ve(iii) Performans Standartlarındaki ilgili şartlara göre uyarlamasını talep eder. IFC, müşterinin bu yeni
iş alanlarında finanse edilen faaliyetler için yaptığı çevresel ve sosyal mevcut durumdeğerlendirmesinin sonuçlarını talep edebilir.
5Doğrudan Yatırımlar
26. IFC’nin yaptığı çevresel ve sosyal mevcut durum değerlendirmesi; iş faaliyetinin niteliği, boyutu,aşaması ve çevresel ve sosyal risk ve etkilerinin düzeyiyle orantılıdır. IFC, IFC’den destek almaküzere değerlendirilen yeni doğrudan yatırımların tümü için, projelendirme, inşaat ve işletmeaşamasında olması fark etmeksizin, mevcut durum değerlendirmesi gerçekleştirir. Mevcut durumdeğerlendirmesi sırasında önerilen finansmanın hangi amaç için kullanılacagı kesinleşmemişse
IFC’nin çevresel ve sosyal mevcut durum değerlendirmesi, IFC’nin risk yönetimi kapsamında,müşterinin diğer faaliyetlerini kapsayacak şekilde genişletilebilir. Diger taraflarin geçmişte ve halen
neden olduğu olumsuz etkiler dahil, iş faaliyetiyle ilişkili önemli çevresel veya sosyal etkilerin
bulunduğu durumlarda IFC olası iyileştirme tedbirlerini belirlemek için müşteriyle birlikte çalışır.
27. IFC’nin müşterinin iş faaliyetiyle ilgili olarak yapacağı yatırımın zamanlaması ise gore farklılık
gösterir. IFC, siklikla iş faaliyeti önemli ölçüde ortaya çıktıktan, yeri seçildikten ve oluşum aşamasıbaşladıktan sonra devreye girer. IFC bu gibi durumlarda, mevcut Çevresel ve Sosyal Yönetim
Sistemini, risk yönetim uygulamalarını ve IFC yatırımı değerlendirmeden önce müşterinin ve/veyaüçüncü tarafların, toplulukların katılımını sağlamak için yaptıklarını inceler. IFC, yatırım planınınbaşlarında devreye girdiği durumlarda, müşterinin ise ait risk ve etkileri öngörmesi ve ele alması,
5Önemli değişiklikler çevresel ve/veya sosyal risk profilindeki değişiklikleri de kapsayabilir.

5Çevresel ve Sosyal Sürdürülebilirlik Politikası
1 Ocak 2012

fırsatların belirlenmesi ve yatırım süresince bunların yönetilmesi açısından daha etkin desteksağlayabilir.
28. Çevresel ve sosyal mevcut durum değerlendirmesi genellikle: (i) iş faaliyetinin yarattığı çevreselve sosyal risk ve etkilere ilişkin mevcut bütün bilgi, kayıt ve belgelerin incelenmesi; (ii) uygunolduğunda, proje yerinin denetlenmesi ve müşterinin personeli ve ilgili paydaşlarla mülakat yapılması;(iii) Performans Standartlarında öngörülen şartlar ve Dünya Bankası Grubu’nun Çevre, Sağlık ve
Güvenlik Kılavuzları veya uluslarasi kabul gören diğer kaynaklardaki hükümler doğrultusunda iş
faaliyetinin çevresel ve sosyal performansının analiz edilmesi ve (iv) bu bağlamda boşlukların tespit
edilmesi ve müşterinin mevcut yönetim uygulamaları dışında ek tedbir ve eylemlerin belirlenmesi
şeklindeki temel unsurlardan oluşur. IFC’nin yapacağı yatırımlarda, iş faaliyetinin Performans
Standartlarına uygunluğunu sağlamak için bu ek eylemlerin (Çevresel ve Sosyal Eylem Planı)gerçekleştirilmesi zorunldur.
29. IFC’nin çevresel ve sosyal risk yönetimine ilişkin şartları, gelirlerin hangi amaçlar içinkullanılacağının belli olduğu ve çevresel ve sosyal ayak izinin net bir şekilde tanımlandığı iş
faaliyetleri için, IFC’nin finanse ettigi is faaliyetlerini kapsar. Bununla birlikte, IFC müşterilerin bütün
operasyonlarında çevresel ve sosyal riskleri tutarlı bir şekilde yönetmelerini teşvik eder.
30. IFC, finanse edilecek iş faaliyetinin (Etkilenen Topluluklar) veya Yerli Halklar üzerinde önemliolumsuz etkiler yaratabileceği durumlarda, müşterilerin Bilgilendirilmiş İstişare ve Katılım süreciniişletmesini bekler. 6 IFC, bu gibi durumlarda, kendi yapacağı araştırmalarla müşterinin Bilgilendirilmiş
İstişare ve Katılım yoluyla Etkilenen Toplulukların katılımını sağlayıp sağlamadığını, böylece
Etkilenen Topluluklardan iş faaliyeti için Geniş Çaplı Toplum Desteği alınıp alınmadığını belirler.
Geniş Çaplı Toplum Desteği, önerilen iş faaliyeti için Etkilenen Toplulukların bireysel olarak ve kabul
goren temsilcileri aracılığıyla verdikleri desteğin ifadesidir. Bazı bireyler veya gruplar iş faaliyetinekarşı çıksa bile Geniş Çaplı Toplum Desteği kazanılmış olabilir. Yönetim Kurulu iş faaliyetini
onayladıktan sonra IFC, portföy denetimi kapsamında müşterinin toplulukların katılımını sağlamak
için işlettiği süreci izlemeye devam eder.
31. Buna ek olarak, önerilen bir iş faaliyetinin Performans Standardı 7’de belirtildiği şekilde Yerli
Halkların Özgür ve Önceden Bilgilendirmiş Rızasını gerektirdiği durumlarda, IFC çevresel ve sosyal
mevcut durum değerlendirmesi kapsamında, müşterinin işlettiği süreci derinlemesine inceler.

Finansal Aracı Kuruluşlar Aracılığıyla Yapılan Yatırımlar

32. IFC, sermaye piyasaları ve finans sektörünün sürdürülebilir gelişimine destek verme göreviniüstlenmiştir. IFC, bu amaçla finansal aracı kuruluşlar aracılığıyla yürütülen kapsamlı bir dolaylı
yatırım programı oluşturmuştur. IFC, bu program aracılığıyla, IFC’nin doğrudan yatırımlarına kıyasla
ekonomik kalkınmayı daha küçük ölçekli faaliyetlerle destekleyen yerli sermaye ve finansal piyasaları
güçlendirmeye yardımcı olur. IFC’nin finansal aracı kuruluş müşterileri ağırlıklı olarak küçük ve ortaölçekli işletmelerin finansmanı, mikro finansman, finansal kiralama (leasing), ticari finansman,teminat, konut finansmanı, tüketici finansmanı ve bazı durumlarda kurumsal finansman ve proje
finansmanı gibi çeşitli faaliyetler gerçekleştirir. Her bir faaliyet kendi çevresel ve sosyal risk profiline
sahiptir.
33. IFC, finansal aracı kuruluşlarla yaptığı çalışmalar aracılığıyla bankacılık ve finans sektörününçevresel ve sosyal riskleri yönetme kapasitesini geliştirmeye yardımcı olur. Bunu da Çevresel ve
Sosyal Yönetim Sistemi oluşturup uygulayarak ve finansal aracı kuruluşların çevresel ve sosyal
6

Performans Standardı 1’e uygun olarak.

6Çevresel ve Sosyal Sürdürülebilirlik Politikası
1 Ocak 2012

riskler dahil günlük portföy risklerini yönetme kapasitesini geliştirerek gerçekleştirir. Çevresel vesosyal risk yönetimi, finansal aracı kuruluşların üstlendikleri sorumluluklar arasındadır. IFC, finansal
aracı kuruluşların münferit işlemleri değerlendirmesini ve izlemesini, ayrıca, faaliyetlerinin ve münferitişlemlerinin çevresel ve sosyal risk profiline uygun olarak portföyünü yönetmesini zorunlu kılar.
34. IFC, finansal aracı kuruluşlar aracılığıyla yapılan yatırımların çevresel ve sosyal risklerinideğerlendirme sürecinde uygun bir şekilde tespit edebilmek icin finansal aracı kuruluş müşterilerinin
mevcut portföyünu ve olası iş faaliyetlerini inceler. Bunun amacı, IFC’nin ve finansal aracı
kuruluşlarin, yatırımlarından dolayı hangi risklere maruz kalabileceğini ve bu riskleri yönetmek içinneler yapılması gerektiğini belirlemektir. IFC, finansal aracı kuruluşların uygulama kapasitesini ve
Performans Standardı 1’de şart koşulan Çevresel ve Sosyal Yönetim Sistemini inceler.
35. IFC’nin finansal aracı kuruluş müşterileri için öngördüğü şartlar ve uygulama alanı; IFC’nin
yatırımının türü, IFC’nin yatırımından elde edilecek gelirlerin kullanım şekli ve finansal aracı kuruluşa
ait portföyün risk düzeyine göre farklılık gösterir. Özellikle:






Finansal aracı kuruluş müşterileri, mevcut portföyün ve gelecekteki olası iş faaliyetlerininçevresel ve sosyal risk düzeyine uygun bir Çevresel ve Sosyal Yönetim Sistemi oluşturmak
7ve uygulamak zorundadır. Çevresel ve Sosyal Yönetim Sistemi , Performans Standardı
1’deki ilgili ilkeleri içermelidir;
Finansal aracı kuruluş müşterileri, Performans Standardı 2’deki ilgili hükümleri çalışanlarınauygulamak zorundadır;
Finansal aracı kuruluşlar, IFC’nin Desteklenmeyen Faaliyetler listesini uygulayacak ve içhukuka uyacaktır;
Orta ila yüksek çevresel veya sosyal risk taşıyan portföyü ve/veya olası iş faaliyeti bulunan
finansal aracı kuruluşlar (FI-1 ve FI-2 kategorileri), destekledikleri daha yüksek riskli iş
faaliyetleri için Performans Standartlarındaki ilgili şartların uygulanmasını talep edecektir.

36. IFC’nin yatırımı spesifik bir nihai kullanımı hedeflediğinde (ör. mikro finansman için kredi),
IFC'nin 33. paragrafta belirtilen çevresel ve sosyal risk yönetimi şartları sadece spesifik nihai
kullanımı kapsar. Ancak, eğer finansal aracı kuruluş benzer faaliyetleri kendi hesabından
destekliyorsa, IFC’nin şartları bütün varlıkları kapsar. IFC, müşterilerin portföylerinin tamamı içinçevresel ve sosyal riskleri yönetmesini de teşvik eder.
37. IFC’nin spesifik nihai kullanımı olmayan genel amaçlı sermaye veya finansal destek sağladığı
durumlarda, IFC'nin 33. paragrafta belirtilen çevresel ve sosyal risk yönetimi şartları, IFC’ hissedar
veya yatırımcı olduğu andan itibaren finansal aracı kuruluşun sahip olduğu portföyü kapsar.

Danışmanlık Hizmetlerine Genel Yaklaşım
38. IFC’nin çevresel ve sosyal mevcut durum değerlendirmesi, değerlendirilen danışmanlık faaliyeti
için IFC’nin gerçekleştirdiği genel mevcut durum değerlendirmesinin bir parçasıdır ve finansal
risklerle itibar açısından risklerin incelenmesini de kapsar. IFC, önerilen danışmanlık faaliyetlerinin
maliyetleri ve yararlarını değerlendirerek önerilen faaliyete ilişkin gerekçelerini ve projeye özelkoşulları bildirir. Yatırım faaliyeti onaya sunulduğu zaman bu bilgiler Yönetim Kuruluna sunulur.
39. IFC, danışmanlık faaliyetlerini Desteklenmeyen Faaliyetler Listesine göre kontrol eder. IFC,
ayrica, önerilen danışmanlık faaliyetlerini çevresel ve sosyal riskleri açısından da değerlendirir.
Değerlendirme sonucunda çevresel ve/veya sosyal risklerin varlığı belirlenirse, müşteriye verilecek
FI-3 kategorisindeki finansal aracı kuruluşlar için, Desteklenmeyen Faaliyetler Listesi ve iç hukuka göre
destekledikleri iş faaliyetlerinin filtrelenmesi anlamına gelir.

77Çevresel ve Sosyal Sürdürülebilirlik Politikası
1 Ocak 2012

tavsiyeler çevresel ve sosyal risk yönetiminde uluslararası iyi sektör uygulamaları için bir çerçeveoluşturan Performans Standartlarına uygun olacaktır. IFC, çevresel ve sosyal performansta olumlu
iyileşme sağlamak için danışmanlık müşterileriyle birlikte çalışarak, müşterilerin danışmanlık faaliyeti
süresince Performans Standartlarına tamamen uyum gösteremeseler bile, standartlara daha uyumlu
hale gelmelerine yardımcı olabileceğini ifade eder.
8Çevresel ve Sosyal Sınıflandırma
40. IFC, onerilen bir yatırım için yapılan çevresel ve sosyal risk ve etki değerlendirmesi kapsamında
risk ve etkilerin boyutunu yansıtmak için çevresel ve sosyal kategorizasyon süreci kullanır. Ortayaçıkan siniflandirma IFC’nin, Bilgiye Erişim Politikasına uygun olarak, kamuoyunu bilgilendirmesineilişkin kurumsal yükümlülüklerini de belirler. Kategoriler:






A Kategorisi: Çeşitli, geri döndürülemez veya görülmemiş boyutta, ciddi olumsuz çevreselveya sosyal risk ve/veya etkileri olabilecek iş faaliyetleri.
B Kategorisi: Az sayıda, genelde proje yerine özgü, büyük ölçüde geri döndürülebilen ve
halihazırda hafifletme tedbirlerinin uygulandığı, sinirli olumsuz çevresel veya sosyal risk
ve/veya etkileri olabilecek iş faaliyetleri.
C KategorisiSınıfı: Minimum düzeyde veya sıfır çevresel veya sosyal risk ve/veya etkisi
olan iş faaliyetleri.
FI Kategorisi: Finansal aracı kuruluşların yaptığı veya bu tür finansal aracılar yoluyla
yapılan yatırımları ilgilendiren iş faaliyetleri. Bu sınıf alt sınıflara ayrılmıştır:• FI–1: finansal aracı kuruluşun mevcut veya önerilen portföyünde; çeşitli, geri
döndürülemez veya ciddi etkiler iceren, onemli olumsuz çevresel veya sosyal
risk ve/veya etkileri olabilecek iş faaliyetlerine ilişkin ciddi finansal riskinbulunduğu veya bulunabileceği durumlar.
• FI–2: finansal aracı kuruluşun mevcut veya önerilen portföyünun, az sayıda,
genelde proje yerine özgü, büyük ölçüde geri döndürülebilen ve halihazırda
hafifletme tedbirlerinin uygulandığı olumsuz çevresel veya sosyal risk ve/veya
etkileri olabilecek iş faaliyetlerinden oluştuğu veya oluşmasının beklendiği
veya çeşitli, geri döndürülemez veya görülmemiş boyutta, ciddi olumsuzçevresel veya sosyal risk ve/veya etkileri olabilecek çok az sayıda iş faaliyeti
içerdiği durumlar.
• FI–3: finansal aracı kuruluşun mevcut veya önerilen portföyünde, ağırlıklı
olarak minimum düzeyde veya sıfır olumsuz çevresel veya sosyal etkisi olan
iş faaliyetlerine ilişkin finansal riskin bulunduğu durumlar.

41. IFC, finansman sağlamak üzere değerlendirdiği çeşitli yatırım faaliyetlerine ilişkin mevcut durumdeğerlendirmesi sırasında farklı düzeylerde bilginin mevcut olduğunu kabul eder. Bazı durumlarda,
geleneksel proje finansmanlarında görüldugu uzere, IFC’nin yatırım kararı aldığı dönemde IFC’nin
yatırımından elde edilecek gelirlerin nasıl kullanılacağı ve yatırımla ilişkili çevresel ve sosyal ayak izi
büyük ölçüde bellidir ve anlaşılmıştır. Buna karsin , IFC’nin yatırımı spesifik fiziki varlıklara yönelik
olmadigi (işletme sermayesi finansmanı ve bazı özsermaye yatırımları gibi) veya gelecekte başka
yatırımlara yolaçacagi (finansal aracı kuruluşların bazı operasyonları veya yatırım olanakları gibi)
durumlar da vardir. Bu durumda, gelirlerin ne şekilde kullanılacağı ve çevresel ve sosyal ayak izi
IFC’nin yatırım kararı aldığı dönemde büyük ölçüde belirsizdir.

8

Global veya bölgesel ölçekte aynı veya benzer koşullar altında aynı işle meşgul vasıflı ve deneyimli
profesyonellerden beklenebilecek profesyonel beceri, özen, ihtiyat ve ileri görüşün sergilenmesi.

8Çevresel ve Sosyal Sürdürülebilirlik Politikası
1 Ocak 2012

42. IFC’nin yatırımından elde edilecek gelirlerin nasıl kullanılacağınin ve yatırımla ilişkili çevresel vesosyal ayak izinin yatırım kararı alındığı dönemde, belli olduğu durumlarda, IFC iş faaliyetininçevresel ve sosyal sınıfını potansiyel çevresel ve sosyal risk ve/veya etkilerine göre belirler. Mevcut
operasyonlar için bilinen operasyonel etkiler de buna dahildir. IFC, risk sınıfını belirlerken, bir
9sektörün doğasında olan çevresel ve sosyal riskleri ve iş faaliyetinin gerçekleştirdiği ortamdaki genel
durumu da dikkate alır.
43. IFC’nin sağladığı finansmandan elde edilecek gelirlerin nasıl kullanılacağınin ve iş faaliyetininçevresel ve sosyal ayak izinin, IFC’nin mevcut durum değerlendirmesi sırasında, tam olarak
belirtilmediği veya IFC’nin bir iş faaliyetinin ön geliştirme aşamasına yatırım yaptığı durumlarda, IFC
ilgili sektörün doğasında olan risklere ve iş faaliyetinin gerçekleştirdiği ortamdaki genel duruma göresınıfı belirler. Bu gibi durumlarda, IFC’nin Yönetim Kuruluna değerlendirilmek üzere sunulan fiziki
ayak izi ve buna ilişkin risk ve/veya etkiler hakkındaki mevcut bilgiler de genelde çok sınırlıdır. Bunun
sebebi, ilgili çalışma ve değerlendirmeler ve/veya gerekli olduğunda, istişare sürecinin ya çokbaşlarında olunmasi ya da bu sureclerin henuz gerçekleştirilmemiş olmasidir. IFC, bu gibi
durumlarda, çevresel ve sosyal mevcut durum değerlendirmesini Yönetim Kurulu onayından sonra,
ayak izi ve risk ve/veya etkiler daha iyi anlaşıldıgi zaman müşterinin sağladığı ilgili çevresel, sosyalve, gerekli olduğunda, istişareye dair belgelere dayanarak tamamlar. Mevcut durum değerlendirmesi,
IFC’nin yatırıma devam etme konusundaki kararında etkili olacaktır. Yönetim Kurulu onayından sonra
iş faaliyeti hakkında kamuoyuna yönelik bilgilendirmeler Bilgiye Erişim Politikasının şartlarına uygun
olarak yapılacaktır.
44. IFC, sağladığı fonların izlenebildiği ve spesifik bir nihai kullanımı amaçladığı durumlarda, spesifik
nihai kullanımla ilişkili risklere göre çevresel ve sosyal sınıfı belirler. IFC’nin sağladığı fonların
finansal aracı kuruluşa genel finansal destek sağladığı durumlarda (bir bankada hisse gibi), sınıfın
belirlenmesinde finansal aracı kuruluşun bütün portföyü dikkate alınır. IFC, FI–1, FI–2 veya FI–3
sınıflarının belirlenmesinde, yatırımın vadesi, ölçeği ve türünün yanı sıra yatırımların sektörel
risklerini de dikkate alır.

Denetim
45. IFC, portföy denetim programı kapsamında, yatırımlarını ve danışmanlık faaliyetlerini izlemek
icin aşağıdakileri gerçekleştirir:Doğrudan Yatırımlar






Cevresel ve sosyal risk ve/veya etkileri olan iş faaliyetleri için, IFC’nin Çevresel ve SosyalDeğerlendirme Prosedürlerine uygun olarak, düzenli bir denetim programı uygulamak.
10Müşterinin Yıllık İzleme Raporu ile Çevresel ve Sosyal Eylem Planınailişkingüncellemelerde raporladığı uygulama performansını, yatırımın çevresel ve sosyal koşulları
ile müşterinin taahhütlerine kıyasla değerlendirmek. Uygun ise, müşterinin sürdürülebilirlik
tarafındaki performansını daha fazla iyileştirme fırsatlarını belirlemek ve değerlendirmek.
İş faaliyetinin koşullarında değişiklik olması farklı veya olumsuz çevresel veya sosyal etkilere
neden olabilecekse, bu etkileri ortadan kaldırmak için IFC müşteriyle birlikte çalışacaktır.
Müşterinin yatırımın çevresel ve sosyal koşullarında belirtilen çevresel ve sosyal
taahhütlerini yerine getiremedigi durumlarda, IFC müşterinin mümkün mertebe taahhütlere

Bir sektörün doğasında olan çevresel ve sosyal risk, yönetim veya hafifletme tedbirlerine bakılmaksızın,herhangi bir sanayi sektörü veya ticari faaliyetin genel özelliklerinden kaynaklanan çevresel ve sosyal riski ifade
eder.

9

10
Her proje için Çevresel ve Sosyal Eylem Planı ve raporlama şartı aranmaz (ör. C Sınıfı projeler ve bazı
sermaye yatırımları).

9Çevresel ve Sosyal Sürdürülebilirlik Politikası
1 Ocak 2012

uyması için müşteriyle birlikte çalışacaktır. Müşteri, buna rağmen taahhütlerini yerine
getiremezse, IFC uygun şekilde haklarını kullanacak ve yasal yollara başvuracaktır.

Finansal Aracılar Üzerinden Yapılan Yatırımlar


Cevresel ve sosyal risk ve/veya etkileri olan iş faaliyetleri için, IFC’nin Çevresel ve SosyalDeğerlendirme Prosedürlerine uygun olarak, düzenli bir denetim programı uygulamak.
IFC, finansal aracı kuruluşun Çevresel ve Sosyal Yönetim Sisteminin etkinliğini belirlemekiçin, kuruluşun çevresel ve sosyal mevcut durum değerlendirme sürecini ve sonuçlarını
periyodik olarak gözden geçirir. IFC denetim çalışmaları kapsamında, özellikle önemliçevresel ve sosyal riskleri olan iş faaliyetleri için başka finansal aracı kuruluşlardan örnekleri
de gözden geçirir. IFC, denetim faaliyetleri kapsamında, finansal aracı kuruluşlara ve,özellikle riskli alt projelerde, finansal aracı kuruluşlarının kredisi/yatırımından yararlanan
taraflara ziyaretler gerçekleştirebilir. Denetim ziyaretlerinin sıklığı ve odağı tespit edilenrisklerle orantılıdır. IFC, finansal aracı kuruluşların Çevresel ve Sosyal Yönetim Sistemindeki
eksiklikleri gidermeleri için onlarla birlikte çalışır.

Danışmanlık Faaliyetleri
IFC, danışmanlık faaliyetlerinde kaydedilen ilerlemeyi sürekli olarak izler ve altı ayda bir
denetim raporu hazırlar. Bu süreçte temel risk ve sorunlar incelenir ve güncellenir. Buna,danışmanlık faaliyetinin onaylandığı dönemde veya önceki denetim raporlarında tespit edilençevresel ve sosyal unsurlar da dahildir.

IV. Ortaklarla İşbirliği
Kamu ve Özel Sektör Kuruluşlarıyla İşbirliği ve İlişkiler
46. IFC, Dünya Bankası Grubu’nun özel sektör kolu olarak, gelişmekte olan ülkelerde özel sektörün
sürdürülebilir bir şekilde kalkınmasına yönelik diyalogu artırmak için özel ve kamu sektörlerindeki
paydaşlardan oluşan geniş bir ağ ile işbirliği yapar. IFC’nin işbirliği oluşturma ve irtibat rollerindenörnekler:











Özel sektör şirketlerinin ve finansal kuruluşların çevresel ve sosyal risk ve etkilerini
yönetmeleri için standartlar belirlemek ve sektör çapında standartların oluşturulmasınayönelik çabaları desteklemek;Özel sektöre yönelik finansal, çevresel ve sosyal sürdürülebilirlik konusundaki iyi uluslararası
sektör uygulamalarını belirlemek ve yaygınlaştırmak;Gelişmekte olan ülkelerde, Ekvator İlkelerini Kabul Eden Finansal Kuruluşlar ve finansal
piyasa aktorleriyle diyalog ve katılım yoluyla sürdürülebilir finansal piyasaları desteklemek;Gelişmekte olan ülkelerde, finansal kuruluşların çevresel ve sosyal riskleri yönetmesine
olanak sağlayan iş ortamının yaratılması için merkez bankaları ve düzenleyici kurumlarla
diyalog ve bireysel finansal kuruluşlara çevresel ve sosyal risk yönetiminin sağladığı
faydaların anlatılması yoluyla sürdürülebilir finansal piyasaları desteklemek;Diğer finansal kuruluşlara sağlanan sendikasyon kredileri ve ortak projelerde çevresel vesosyal konularda öncülük sağlamak ve katılan kuruluşlar arasındaki koordinasyonu veuyumu desteklemek;
Kamu sektörüne sağlanan danışmanlık servisleri için Dünya Bankası ve Çok Taraflı Yatırım
Garanti Kurumu (MIGA) ile uygun şekilde irtibat ve koordinasyon sağlamak;Özel sektörün önemli çevresel veya sosyal sorunlar teşkil eden iş faaliyetleri olduğu
durumlarda, bu faaliyetlere ilişkin stratejik, bölgesel ve/veya sektörel çevresel10Çevresel ve Sosyal Sürdürülebilirlik Politikası
1 Ocak 2012değerlendirmeler için ilgili uluslararası finans kuruluşları ve/veya ulusal kurumlarla ilişki
içinde olmak;
Ortak yatırımlar söz konusu olduğunda, tarafların mevcut durum değerlendirme sürecinden
elde edilen sonuçlar ve müşterinin gerçekleştirmesi istenen ek çevresel ve sosyal eylemler
konusunda ortak bir anlayışa varmak için diğer uluslararası finans kuruluşlarıyla işbirliği
yapmak.

Politikanın Uygulanması için Ek Kaynak ve Destekleyici Belgeler
47. IFC, bu Politikaya ek olarak, çalışanları ve müşterilerine yardımcı olmak için başka kaynaklardan
11da yararlanır: Örneğin;








IFC’nin kamuoyunun bilgilendirilmesi konusunda kurumsal yükümlülüklerini içeren BilgiyeErişim Politikası;
IFC’nin Performans Standartları;
IFC’nin Performans Standartlarına ilişkin Kılavuz Notları. Bu notlar, Performans
Standartlarına eşlik eden ve standartlarda (referans kaynaklar dahil) belirtilen şartlar
konusunda yol gösteren belgelerdir ve şirketlerin performans ve kalkınma sonuçlarını
iyileştirmelerine yönelik iyi sürdürülebilirlik uygulamalarını da içerirler;
Dünya Bankası Grubu’nun sektör ve sanayi uygulamaları ve Performans Standardı 3’teki
performans seviyelerine ilişkin Çevre, Sağlık ve Güvenlik Kılavuzları;
IFC’nin çevresel ve sosyal mevcut durum değerlendirmesine yönelik kurum içi prosedürleri
belgeleyen Çevresel ve Sosyal Değerlendirme Prosedürleri;İyi uygulamalar hakkında notlar, el kitapları ve uluslararası iyi sektör uygulamalarına dairörnekler içeren diğer kaynak ve referans bilgiler.

V. Yönetime ve Kamuoyunu Bilgilendirmeye Yönelik Sektöre ÖzelGirişimler
Yönetim ve Kamuoyunu Bilgilendirmeye Yönelik Sektöre Özel Girişimler
48. IFC, iş faaliyetlerinin halk üzerinde daha geniş etkiler yaratabileceği madencilik ve altyapı
sektörleri başta olmak üzere, yönetim risklerini değerlendirmenin ve bu riskleri yönetme aracı olarak
kamuoyunu bilgilendirmenin önemini kabul eder. Buna göre, IFC, yürürlükteki kanunlarda öngörülen
kısıtlamalara bağlı olarak, kamuoyunun bilgilendirilmesiyle ilgili Performans Standardı 1’de belirtilenşartlara ek olarak, iş faaliyetleri hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesi amacıyla ilgili sektörlerdeaşağıdaki adımları izler.

Madencilik Projeleri
49. IFC, madencilik alanındaki iş faaliyetlerine (petrol, doğal gaz ve madenler) yatırım yaptığında
beklenen faydalara karşılık yönetim risklerini değerlendirir. Bu iş faaliyetlerinden beklenen net
faydalara kıyasla zayıf bir yönetimin bu iş faaliyetleri üzerinde yaratacağı riskler değerlendirilir. IFC,
risklerin faydalardan fazla olduğu projeleri desteklemez. IFC, madencilik projelerinden elde edilengelirlerden projenin gerçekleştirildiği devlete yapılan ödemelerde şeffaflık olmasını da destekler.
Buna göre, IFC, müşterilerin projenin gerçekleştirildiği devlete yaptıkları maddi ödemeleri (telif hakkı,
vergi ve kâr payı gibi) kamuoyu ile paylaşmasını talep eder. Bu tür bilgilendirmeler, ilgili ülkedeki
vergilendirme usulleri ve kurumsal düzenlemelere göre proje veya kurum bazında yapılmalıdır.

11

Bu kaynaklara www.ifc.org/sustainability adresinden ulaşılabilir.

11Çevresel ve Sosyal Sürdürülebilirlik Politikası
1 Ocak 2012

50. IFC, devletlerin ve şirketlerin madencilik sektöründeki ihaleleri halka açık olarak yapmalarınıteşvik eder. IFC, Yönetim Kurulu bu Politikayı onayladığı tarihten itibaren iki yıl sonra, IFC’nin finanseettiği madencilik projelerinde, devletle yapılan ve bir kaynağın işletilmesine ilişkin şart ve koşulları
belirleyen ana sözleşmenin ve sözleşmede yapılan önemli tadillerin kamuoyu ile paylaşılmasını
zorunlu kılacaktır. IFC, kaynağın geliştirildiği şart ve koşulları anlamak için zorunlu olmayan ticari
açıdan hassas bilgilerin, kamuoyu ile paylaşılmamasına izin verecektir.
51. IFC, müşterinin sözleşmeyi kamuoyu ile paylaşmak yerine, kaynağın geliştirildiği temel şart vekoşullara dair bir özet yayınlamasını kabul edebilir. Özette, sözleşmenin süresi, sözleşme uyarınca
devlete yapılan maddi ödemeler, diğer maddi mali şart ve koşullar ve, varsa, önemli istikrar
hükümlerinin özeti yer alacaktır.
52. IFC’nin tek bir spesifik proje yerine birden çok kurumsal amaç için finansman sağladığı
durumlarda, ana sözleşmeyi kamuoyuyla paylaşma şartı sadece fonların kullanılacağı ana yatırım
için geçerlidir.

Altyapı Projeleri

53. IFC, su, elektrik, doğalgaz ve telekomünikasyon hizmetlerinin perakende dağıtımı gibivazgecilmez ihtiyaclari iceren hizmetlerin tekel koşulları altında nihai şekliyle halkin genelineulaştırılmasını ilgilendiren projelere yatırım yaptığında, ev tarifeleri, tarife değiştirme mekanizmaları,
hizmet standartları, yatırım yükümlülükleri ve, varsa, devam eden devlet desteğinin şekli ve
kapsamının kamuoyu ile paylaşılmasını teşvik eder. IFC, bu gibi dağıtım hizmetlerininözelleştirilmesini finanse ettiği durumlarda, imtiyaz ücretleri veya özelleştirme gelirlerinin de kamuoyu
ile paylaşılmasını teşvik eder. Bu bilgiler, ilgili devlet kurumu (ilgili düzenleyici kurum gibi) veya
müşteri tarafından aciklanir.

VI. Uyum Danışmanı/Ombudsmanı
54. IFC, müşterilerin iş faaliyetlerinden kaynaklanan çevresel ve sosyal sorunların üzerineeğilmesine yardımcı olur. Buna göre, Etkilenen Toplulukların dile getirdiği ilgili şikayetleri ele almakiçin uygun mekanizmalar ve/veya prosedürler oluşturmalarını ve uygulamalarını talep eder. Bu
mekanizma ve prosedürlere ek olarak, projenin gerçekleştirildiği ülkedeki idari ve/veya yasal usullerin
rolü de dikkate alınmalıdır. Bununla birlikte, IFC’nin desteklediği iş faaliyetlerinden etkilenen kişilerinyaşadıkları sıkıntı ve şikayetlerin iş faaliyeti düzeyinde veya diğer yerleşik mekanizmalar yoluyla
tamamen çözülemediği durumlar olabilir.
55. Hesap verilebilirliğin önemini ve Etkilenen Toplulukların endişe ve şikayetlerinin adil, objektif veyapıcı bir şekilde ele alınması gerektiğini kabul ederek, IFC’nin desteklediği iş faaliyetlerinden
etkilenen kişi ve toplulukların bağımsız bir denetim kurumuna endişelerini dile getirebilmeleri için
Uyum Ombudsmanlığı aracılığıyla bir mekanizma oluşturulmuştur.
56. Uyum Ombudsmanı IFC yönetiminden bağımsızdır ve doğrudan Dünya Bankası Grubu’nunBaşkanına bağlıdır. Uyum Ombudsmanı, proje yerindeki çevresel ve sosyal sonuçları iyileştirmek ve
IFC’nin kamuoyu nezdindeki hesap verebilirliğini artırmak amacıyla, IFC’nin desteklediği iş
faaliyetlerinden etkilenen kişilerin şikayetlerine cevap verir. Uyum Ombudsmanı, Uyum
Ombudsmanlığının “uyusmazliklarin cozumu kolu” aracığıyla esnek bir sorun çözme yaklaşımı
kullanarak şikayetleri gidermeye çalışır. Uyum Ombudsmanı, buna ek olarak, “uyum” kolu
aracılığıyla, Uyum Ombudsmanlığı Operasyonel Kılavuzuna uygun olarak IFC’nin çevresel ve sosyal
performansına ilişkin proje düzeyindeki denetimleri denetler.

12Çevresel ve Sosyal Sürdürülebilirlik Politikası
1 Ocak 2012

57. Yapilan sikayetler, Uyum Ombudsmanının görev alanına giren IFC destekli iş faaliyetlerinin
herhangi bir boyutuyla ilgili olabilir ve IFC’nin finanse ettiği iş faaliyetinin çevresel veya sosyal
etkilerinden etkilenen veya etkilenebilecek herhangi bir kişi, grup, topluluk, kişilik veya diğer taraflarca
gündeme getirilebilir. Şikayetler Uyum Ombudsmanlığının aşağıdaki adresine yazılı olarak
gönderilmelidir:
Uyum Ombudsmanı
International Finance Corporation
2121 Pennsylvania Avenue NW
Room F11K-232
Washington, DC 20433 USA
Tel: 1 202 458 1973
Faks: 1 202 522 7400
E-posta: cao-compliance@ifc.org
Uyum Ombudsmanı, Uyum Ombudsmanlığı Operasyonel Kılavuzunda belirtilen kriterlere göreşikayetleri kabul eder ve ele alır. Kılavuza www.cao-ombudsman.org adresinden ulaşılabilir.

13