Zmarł prof. dr hab. inż. Henryk Bałuch- niekwestionowany autorytet w problematyce dróg kolejowych
W dniu 8 marca w wieku prawie 88 lat zmarł prof. dr hab. inż. Henryk Bałuch, wieloletni
pracownik PKP i Instytutu Kolejnictwa, niekwestionowany autorytet w problematyce dróg
kolejowych, badacz i wychowawca. Dorobek profesora jest przeogromny, od setek artykułów,referatów i książek począwszy na patentach, ekspertyzach i opiniach opracowanych
na aktualne potrzeby kolei skończywszy. Był także znakomitym wychowawcą i pedagogiem,pod jego opieką powstało ponad 50 prac doktorskich i habilitacyjnych.
Henryk Bałuch urodził się 24 maja 1932 roku we Lwowie. W 1946 roku ukończył szkołę
zawodową w Przemyślu, uzyskując dyplom czeladnika ślusarstwa i tokarstwa metalowego.
Kontynuował naukę na wydziale kolejowym Liceum Technicznego Powszechnej OrganizacjiSłużba Polsce we Wrocławiu, przemianowane w międzyczasie na Technikum BudowlanoDrogowe, które ukończył w 1952 roku. W tym też roku rozpoczął pracę w jednostkachliniowych PKP, w rejonie Przemyśla, zaczynając od stanowiska toromistrza. Kierownictwo
służby drogowej zauważyło działalność zawodową młodego technika i skierowało Go nastacjonarne studia inżynierskie na Politechnikę Warszawską, którą ukończył w 1957 roku
uzyskując dyplom inżyniera komunikacji.
Pracując nadal w służbie drogowej PKP, już jako inżynier, kierował robotami torowymi
i budowlanymi wykonywane w tym czasie w rejonie przeładunkowym Żurawica-Medyka.
Równolegle studiował zaocznie, uzyskując na Politechnice Krakowskiej stopień magistrainżyniera budownictwa lądowego. Rozpoczął również prace badawcze, obserwująci wykonując systematyczne pomiary stanu toru. W 1957 roku pojawiła się w PrzeglądzieKolejowym Drogowym pierwsza, oryginalna publikacja Henryka Bałucha.
Znakomity badacz.
Prace projektowe i wykonawcze, lecz przede wszystkim publikowane prace badawcze
sprawiły, że został w 1963 roku przeniesiony służbowo do Centralnego Ośrodka Badańi Rozwoju Techniki Kolejnictwa w Warszawie, gdzie zajmował się przystosowaniem
nawierzchni kolejowej do dużych prędkości i dużego natężenia ruchu. Z tych zagadnień
przygotował rozprawę doktorską, którą obronił w Politechnice Poznańskiej w 1966 roku,
uzyskując stopień doktora nauk technicznych. W tymże roku został kierownikiem Zakładu
Dróg Kolejowych w COBiRTK, obejmując pieczę nad grupą około 40 pracowników.
Kierując zakładem nie tylko przyczynił się do znacznego podniesienia poziomu
wykonywanych prac, ale także włącza do nich zespoły badawcze uczelni technicznych,mających do tej pory sporadyczne kontakty z aktualną problematyka dróg kolejowych. Swoje
zainteresowania badawcze skierował na problematykę optymalizacji układów
geometrycznych w rozjazdach kolejowych, co zaowocowało rozprawą habilitacyjną
przeprowadzoną w 1969 roku na Politechnice Krakowskiej.
Przez dwanaście lat pracował jako zastępca dyrektora COBiRTK ds. naukowo technicznych,a przez dalsze osiem lat był dyrektorem tej jednostki. W tym czasie COBiRTK(przekształcony w międzyczasie w Centrum Naukowo-Techniczne Kolejnictwa) był wiodącąw Europie kolejową jednostką badawczą, zatrudniającą 1200 pracowników i utrzymującścisłe kontakty badawcze z instytutami europejskimi i światowymi. Pomimo kierowania takdużym Instytutem oraz licznymi udziałami w międzynarodowych gremiach, nie zaprzestałpracy badawczej i w 1973 roku uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1980r. profesorazwyczajnego.
Prof. Henryk Bałuch jest twórcą nowej specjalizacji w drogach kolejowych - teorii
diagnostyki dróg kolejowych. Wydana w 1978 roku książka pt. Diagnostyka nawierzchni
kolejowej była pierwszą na świecie publikacją ujmującą całokształt problematyki metod
pomiaru i diagnozowania stanu nawierzchni szynowej.
Jako jeden z pierwszych w świecie, już w 1990 roku, gdy komputeryzacja była pojęciem dośćabstrakcyjnym, rozpoczął prace nad praktycznymi systemami wspomagania decyzji,przeciwstawiając się trendowi dużych, mało elastycznych systemów komputerowych,
propagując w ich miejsce wyspecjalizowane systemy komputerowe, które zamiast dużych bazdanych miały rozbudowaną bazę wiedzy. Zawarł tą wiedzę i doświadczenie w książce pt.
„Wspomaganie decyzji w drogach kolejowych” (KOW 1994). Z doświadczeń profesora
korzystała grupa ekspertów przy opracowywaniu europejskiego systemu ECOTRACK(tor ekonomiczny).
Znakomity wychowawca
Prof. Henryk Bałuch, pełniąc przez blisko 30 lat funkcje kierownicze w COBiRTK (CNTK)
stawiał wysokie wymagania pracownikom badawczym, mobilizując ich do stałego
doskonalenia swojego warsztatu badawczego. W efekcie tego około 50 pracowników
uzyskało stopień doktora, a kilku doktora habilitowanego, ponad 50 pracowało
w międzynarodowych komitetach badawczych.
Opracowano na podstawie artykułu prof. dr hab. Bożysława Bogdaniuka, opublikowanego
w w numerze 11-12//2002 Techniki Transportu Szynowego.
Opracowanie udostępniono dla Klubu Międzyzakładowego SITK przy PKP Polskie Linie
Kolejowe S.A. Centrum Diagnostyki.