Зүүн Азийн нүүдлийн замаар нүүдэллэдэг Нугасныханыг хамгаалах Үйлажиллагааны ТөлөвлөгөөМонгол улсын Өгий нуур болон Тэрхийн Цагаан нуур ньРамсард бүртгэлтэй ус намгархаг газар юм.

http://www.jawgp.org/anet/Шиншё Хисаши, Күширо Олон улсын ус намгархаг газрын төвийн зохицуулагч,Күширо хотын Байгаль орчин бодлого төлөвлөлтийн газрын зөвлөх,Шибүяа Тацүо, Күширо Олон улсын ус намгархаг газрын төвийн гишүүн,Аккиши хотын усны шувуу дурандах газрын ажилтан.
Ашигласан материал : Anet Newsletter №3 (2002 оны 11 сар) 4 хуудас.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2002 оны 7 сарын 22-оос 8 сарын 19-ний хоорондЖАЙКА-ийн богино хугацааны мэргэжилтэн томилохажлын хүрээнд Монгол улсын Рамсард бүртгэгдсэн уснамгархаг газар болох Өгий нуур болон Тэрхийнцагаан нуур явах боломж тохиосон тул хялбархан
танилцуулга хийе.

Өгий нуур, Шибүяа Тацүо.

Өгий нуур - Рамсард бүртгэлтэй ус намгархаг
газар нь нийслэл Улаанбаатар хотоос ойролцоогоор370 км зайтай, хүн ам нь 3,500 орчим, газар нутгийнхэмжээ 161,780 га, мал аж ахуй голлон эрхэлсэн Өгийнуур сум (Архангай аймгийн харьяaлалд) байдаг.
Өгий нуурын эргэн тойрны хэмжээ нь 25.4 км,нийт талбайн хэмжээ 3,189 га (ойролцоогоор Аккишконууртай адил) нуур бөгөөд нуурын баруун болон
баруун урд хэсэгт ихээхэн талбайг эзэлсэн уснамгархаг газар байна. Энэ удаа бидний үзэж чадсан
хэсэг бол нуур болон ус намгархаг газрын нэг хэсэгт
хошуу галуу 1,700 орчим, хээрийн галуу 300 орчим,гангар хун 300 орчимыг олж тогтоосон.

Өгий нуурт гангар хун, Шибүяа Тацүо.

Аль алиных нь үр төлийг олж харсан тул дэлхийднэн чухал нугасны овогтны өсөн үржих нутаг гэдгийг
бататгаж чадлаа.
Үүнээс гадна тогорууны төрөл (голчлон гэзэгттогоруу) нугасны төрөл (ангир, анхидал зэрэг), эрэгорчим газар амьдардаг шувуудын төрөл болох
цахлайн төрөл, өрөвтасын төрөл, махчин шувуудын
төрөл зэргийг олон тоогоор тогтоолоо.

Тэрхийн Цагаан нуурт хээрийн галуу,Шибүяа Тацүо.

Уг нь энэ Өгий нуурын ард иргэд нь Чингис хааны
үеэс уламжлуулан энэ хаалттай нуурын усыг дээдлэн
хэрэглэж байв. Гэвч өнөө үед янз бүрийн нөхцөл
байдлаас шалтгаалж нуурын орчин тойрон муудахын
дунд энэ сайхан нуураа өөрсдийн хүчээрээ хайрланхамгаалж, нутгийн иргэдийн уламжлалт үйлажиллагааг дотоод гадаад талаар эко-туризмыг

нэвтрүүлж менежмэнтийг нь урагшлуулах боллоо.
Урьд нь 2002 оны 1 сард Өгий нуураас сумын дарга орсон 2 хүн мөн Монголын Байгаль
орчны Яамны ажилтан нар эко-туризмын сургалтанд ЖАЙКА-ийн мэргэжил дээшлүүлэгч
болон оролцсон ба Күширо-ийн Олон улсын ус намгархаг газар хүрээлэн тэднийг хүлээж
авсан болно [Ашигласан : Күширо Олон улсын ус намгархаг газарын хүрээлэн] (2002 оныүйл ажиллагааны хуудас).
Тэднийг нутаг буцсаны дараа Өгий нуурт шувуу харах холбоо байгуулагдаж энэ холбоонд
тулгуурласан эко-туризмыг хөгжүүлэх холбоог байгуулж энэ удаагийн томилолтоор үйлажиллагаагаа явуулсан гэсэн үг юм.

Тэрхийн цагаан нуурт ангир,Шибүяа Тацүо.

Мөн Тэрхийн Цагаан нуур нь Рамсард бүртгэлтэйус намгархаг газар бөгөөд нийслэл УБ-аасойролцоогоор 500 км зайд Архангай аймгийн Тариат
сумын нутагт харьяалагдана. Далайн түвшинээс
дээш 2,000 м, нуурын эргэн тойрны хэмжээ 80 кморчим харьцангуй томхон нуур юм. Энд хээрийн
галуу 900 орчим тоологдсон ба үржил ч мөнтогтоогдсон. Түүнээс гадна гангар хунгаас эхлүүлээд
нугас зэрэг олон төрөл ажиглагдаж бас нуурын урдхэсгээр тураг гогой, цахлайн төрлийнхөнхний
үржлийн томоохон бүс нутаг болж байна гэдгийгтодорхойллоо.

Харамсалтай нь Тэрхийн цагаан нууранд
өнгөрүүлсэн хугацаа тун бага байсан тул мэдээлэл хангалттай биш байна. Хойшид мөн адилРамсарт бүртгэлтэй ус намгархаг газрынх нь хувьд ч, нугасны овогтны сүлжээнийх нь хувьдүйл ажил эрхлэхгүй бол болохгүй зүйл олон байх ба ялангуяа Өгий нуурын хувьд
үргэлжлүүлэн ЖАЙКА-ийн нэг төсөл болгон дэмжихгүй бол болохгүй зүйл олон байгаа
болохоор тан бүхний хамтын зүтгэл дэмжлэгийг авбал ихээхэн баяртай байх болно.
[ Танилцуулсан газар Тэрхийн цагаан нуур http://www.jawgp.org/anet/mn001ea.htm [ Англи хэл ],Өгий нуур http://www.jawgp.org/anet/mn002ea.htm [ Англи хэл ] ][ Англи хэл ] http://www.jawgp.org/anet/anl003b.htm[ Кодтой монгол хэл ] http://www.jawgp.org/anet/anl03bun.htm[ Монгол хэл ] http://www.jawgp.org/anet/anl03bmn.htm[ Япон хэл ] http://www.jawgp.org/anet/anl003bj.htm------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Ази-Номхон ДалайнУсны НүүдлийнШувууг ХамгаалахСтратеги

The "Action Plan for the Conservation of Migratory Anatidae in the East Asian Flyway"
is a component of the "Asia-Pacific Migratory Waterbird Conservation Strategy", and the"Anatidae Site Network in the East Asian Flyway" is a programme of international
co-operation to enhance the conservation of the wetlands of international importance forAnatidae (ducks, geese and swans) in the flyway under the "Action Plan". The "Anatidae
Working Group" of Asia-Pacific Migratory Waterbird Conservation Committee oversees
the implementation of these programmes with technical support from Anatidae FlywayOfficer.
Anatidae Working Group
corespondance address:
c/o Anatidae Flyway Officer: Mr. Yoshihiko MIYABAYASHI,
JAWGP, Minamimachi 16, Wakayanagi, 989-5502 Japan.
TEL&FAX +81-228-32-2592 / E-mail: yym@sky.biglobe.ne.jp.

Ашигласан материал : Anet Newsletter №3 (2002 оны 11 сар) 4 хуудас.