ADRAN 11: RHYFEL, TERFYSGAETH AC ARGYFYNGAUADRAN 11: RHYFEL, TERFYSGAETH AC ARGYFYNGAU
11.1 Cyflwyniad
11.2 Atgyfeiriadau Gorfodol
11.3 Canllawiau• Cywirdeb a Didueddrwydd• Sylwadau gan Gynulleidfaoedd a Chymedroli• Defnydd o Iaith• Adnabod Dioddefwyr• Cythrwfl a Therfysgoedd• Digwyddiadau Wedi’u Llwyfannu• Bygythiadau a Galwadau Ffug
• Herwgipio, Llathruddo, Cymryd Gwystlon a Gwarchae• Diogelwch Gwladol a Gwrthderfysgaeth• Deddfau Terfysgaeth• Amgylcheddau Gelyniaethus a Hysbysiadau Cynghori ar Deithio

11.1 CYFLWYNIAD
Mae cyfrifoldeb arbennig gan y BBC tuag at ei gynulleidfaoedd yn y DU ac mewn gwledydd
tramor wrth ohebu ar wrthdaro, yn cynnwys rhyfeloedd, gweithredoedd terfysgol,
gwarchae ac argyfyngau eraill. Mae pobl ym mhob rhan o’r byd yn mynd at ein
gwasanaethau i gael newyddion a gwybodaeth ddibynadwy. Maent yn disgwyl i ni ddarparu
cyd-destun a dadansoddi a chynnig ystod eang o farnau a safbwyntiau. Mae angen i ni fod
yn ofalus iawn wrth gymhwyso egwyddorion cywirdeb a didueddrwydd dyladwy1.
Rhaid i ni ofalu na fydd ein newyddiaduraeth yn rhoi unigolion mewn perygl o gael niwed
ychwanegol nac yn achosi gofid diangen.
Rhaid i ni ystyried y dôn a’r iaith rydym yn ei defnyddio wrth ohebu ar faterion sy’nymwneud â cholli bywyd a dioddefaint dynol. Bydd gan rai yn ein cynulleidfa berthnasau
neu ffrindiau sy’n gysylltiedig yn uniongyrchol. Dylem osgoi peri tramgwydd diangen gan
sicrhau hefyd ein bod yn parhau i gyfleu’r gwir am ddigwyddiadau ac na fyddwn yn addasu
ein gohebu’n ormodol i’w wneud yn gymeradwy. Byddwn yn sicrhau, hyd y gellir yn
ymarferol, na fydd perthnasau agosaf yn cael gwybod am farwolaeth neu anaf perthynas ounrhyw gynnwys rydym yn ei ddarparu. Rhaid cael cyfiawnhad golygyddol cryf dros
ddefnyddio lluniau graffig iawn.
Yn ogystal ag ystyriaethau golygyddol a moesegol, mae’r Deddfau Terfysgaeth yn rhoi
rhwymedigaethau cyfreithiol ar unigolion – yn cynnwys newyddiadurwyr – i ddatgelu
gwybodaeth benodol i’r heddlu cyn gynted ag y gellir yn ymarferol.
Rhoddir canllawiau penodol ar adrodd ar ryfel, yn ôl yr angen, ar y wefan Canllawiau
Golygyddol.
1

Yr adrannau o God Darlledu Ofcom sy’n ymwneud â hyn yw 3: Trosedd, Anhrefn, Casineb a Chamdriniaeth ac
8: Preifatrwydd.

1

ADRAN 11: RHYFEL, TERFYSGAETH AC ARGYFYNGAU
Ar adegau o ryfel, terfysgaeth, argyfwng neu drychineb, dylem gadw ein holl allbwn dansylw, yn enwedig rhaglenni a amserlennwyd (yn cynnwys ffilmiau, drama, comedi acherddoriaeth) a threialon, er mwyn canfod unrhyw beth a allai gael ei ystyried yn
amhriodol yng nghyd-destun digwyddiadau.
(Gweler Adran 3 Cywirdeb: 3.1, Adran 4 Didueddrwydd: 4.1, Adran 7 Preifatrwydd: 7.3.417.3.45 ac Adran 5 Niwed a Thramgwydd: 5.3.11 a 5.3.54)

11.2 ATGYFEIRIADAU GORFODOL(Mae Atgyfeiriadau Gorfodol yn rhan o system rheoli golygyddol y BBC. Maent yn rhanhanfodol o’r broses i sicrhau cydymffurfiaeth a rhaid cadw atynt.)
Atgyfeirio i'r Cyfarwyddwr Polisi a Safonau Golygyddol
11.2.1 Rhaid i unrhyw gynnig i fynd i ddigwyddiad a lwyfannwyd gan sefydliadau neu
grwpiau gwaharddedig sy’n adnabyddus am drefnu gweithredoedd terfysgol, er mwyn ei
recordio, gael ei atgyfeirio i ffigwr golygyddol uwch neu, yn achos cwmnïau cynhyrchu
annibynnol, i’r golygydd comisiynu. Rhaid ei atgyfeirio hefyd i'r Cyfarwyddwr Polisi a
Safonau Golygyddol.
(Gweler 11.3.9)
11.2.2 Rhaid i unrhyw gynnig i ddarlledu deunydd a recordiwyd mewn digwyddiad a
lwyfannwyd yn y DU neu mewn gwlad dramor, lle gwnaed bygythiadau yn erbyn
dinasyddion y DU, gael ei atgyfeirio i'r Cyfarwyddwr Polisi a Safonau Golygyddol.
(Gweler 11.3.10)
11.2.3 Rhaid i unrhyw gais gan yr heddlu neu eraill am atal pob stori newyddion am
ddigwyddiad penodol gael ei atgyfeirio i ffigwr golygyddol uwch, a rhaid iddo yntau
ymgynghori â’r Cyfarwyddwr Polisi a Safonau Golygyddol.
(Gweler 11.3.18)
11.2.4 Rhaid i unrhyw gysylltiad â, neu oddi wrth, Ysgrifennydd Pwyllgor Cynghori’r
Cyfryngau ar Amddiffyn a Diogelwch2 gael ei atgyfeirio i'r Cyfarwyddwr Polisi a Safonau
Golygyddol.
(Gweler 11.3.20)
11.2.5 Rhaid i unrhyw sefyllfa lle y gall fod rhwymedigaethau ar staff y BBC neu unrhyw unarall sy’n ymwneud â chynhyrchu cynnwys i’r BBC o dan y Deddfau Terfysgaeth gael ei
hatgyfeirio’n ddi-oed i'r Cyfarwyddwr Polisi a Safonau Golygyddol a’r tîm Cyngor Cyfreithiol
Rhaglenni.

2

Cyfeirir ato weithiau dan ei enw blaenorol ‘D-Notice Committee’.

2

ADRAN 11: RHYFEL, TERFYSGAETH AC ARGYFYNGAU(Gweler 11.3.21)
11.2.6 Rhaid i unrhyw gynnig i gysylltu â sefydliad (neu unrhyw aelod unigol o sefydliad)
sydd wedi’i ddynodi’n ‘grŵp terfysgol’ gan yr Ysgrifennydd Cartref o dan y Deddfau
Terfysgaeth, ac unrhyw gynnig i gysylltu ag unigolion neu sefydliadau sy’n gyfrifol amweithredoedd terfysgol, i ofyn iddynt gymryd rhan yn ein hallbwn gael ei atgyfeirio ymlaen
llaw i'r Cyfarwyddwr Polisi a Safonau Golygyddol.
(Gweler 11.3.21)
Atgyfeiriadau Eraill
11.2.7 Rhaid i unrhyw gynnig i ddarlledu deunydd a recordiwyd mewn digwyddiadau
cyfreithlon lle mae grwpiau paramilwrol neu grwpiau eraill sydd â hanes hysbys o drais neu
fygwth yn trefnu i ymddangos gael ei atgyfeirio i ffigwr golygyddol uwch neu, yn achoscwmnïau cynhyrchu annibynnol, i’r golygydd comisiynu, a all ymgynghori â'r Cyfarwyddwr
Polisi a Safonau Golygyddol.
(Gweler 11.3.11)
11.2.8 Rhaid i unrhyw gynnig i ddarlledu cynnwys a wnaed gan gyflawnwyr herwgipio,
llathruddo, cymryd gwystlon neu warchae gael ei atgyfeirio i ffigwr golygyddol uwch neu, yn
achos cwmnïau cynhyrchu annibynnol, i’r golygydd comisiynu. Dylid ei atgyfeirio hefyd i'rtîm Polisi Golygyddol.
(Gweler 11.3.17)
11.2.9 Rhaid atgyfeirio unrhyw gynnig i ymdrin â deunydd sy’n ymwneud â materion
diogelwch neu gudd-wybodaeth sy’n dod o dan, neu a allai ddod o dan, amodau’r Ddeddf
Cyfrinachau Swyddogol, i sylw’r tîm Cyngor Cyfreithiol Rhaglenni.
(Gweler 11.3.19)
11.2.10 Rhaid i unrhyw gynnig i deithio i wlad neu ardal sydd wedi’i dynodi’n Amgylchedd
Gelyniaethus neu lle mae Hysbysiad Cynghori ar Deithio yn gymwys, gael ei atgyfeirio i Dîm
Risg Uchel BBC Safety cyn ymadael.
(Gweler 11.3.22)

11.3 CANLLAWIAU
Cywirdeb a Didueddrwydd
11.3.1 Wrth ohebu ar ryfel, ac wrth ddechrau gohebu ar argyfyngau cenedlaethol arhyngwladol (yn cynnwys gweithredoedd terfysgol, trychinebau a damweiniau mawr),
mae’n bwysig iawn rhoi ffynhonnell yr wybodaeth a'r deunydd a gafwyd gan drydyddpartïon, yn enwedig os oes honiadau sy’n anghyson â’i gilydd. Yn aml bydd yr amcangyfrifon
cyntaf o nifer yr anafusion yn cael eu profi’n anghywir. Os bydd gwahanol ffynonellau’n rhoi
amcangyfrifon gwahanol, dylem un ai adrodd ar amrediad y niferoedd neu ddewis yffynhonnell fwyaf awdurdodol a phriodoli’r amcangyfrif iddi.
3

ADRAN 11: RHYFEL, TERFYSGAETH AC ARGYFYNGAU
Dylem ei gwneud yn glir os yw ein hadroddiadau wedi’u sensora neu eu monitro neu osydym yn dal gwybodaeth yn ôl dan orfod, ac egluro, lle bynnag y bo modd, y rheolau rydym
yn gweithredu o danynt.
Rhaid i ohebwyr fod yn ymwybodol y gall sylwadau y maent yn eu gwneud ar gyfrifon
cyfryngau cymdeithasol sy’n ymwneud â’u gwaith i’r BBC gael eu gweld yn rhai sydd â’r unawdurdod ag adroddiad gan y BBC, felly dylent gofio’r gofyniad am gywirdeb a
didueddrwydd dyladwy bob amser.
11.3.2 Wrth ohebu ar wrthdystiadau, cythrwfl a digwyddiadau tebyg, dylem drin
amcangyfrifon o’r niferoedd sy’n cymryd rhan gydag amheuaeth ddyladwy, adrodd arwahaniaethau mawr rhwng ffigurau ac enwi ffynonellau'r ffigurau hynny. Ein bwriad yw
cynnig golwg gynhwysfawr a diduedd ar ddigwyddiadau. Pan fydd gohebwyr sydd wedi’ulleoli ar un ochr i’r gwrthdaro yn ei chael yn anodd ffurfio barn gyffredinol glir, dylid rhoi eu
deunydd mewn cyd-destun ehangach i’w ddarlledu.
(Gweler Adran 3 Cywirdeb: 3.1 a 3.3.16)
11.3.3 Mewn argyfwng sifil yn y DU, byddwn yn ceisio darparu gwybodaeth hanfodol ermwyn diogelwch y cyhoedd yn ein holl wasanaethau. Byddwn yn gweithio gyda’r
awdurdodau perthnasol i adnabod y mathau o ddigwyddiadau mawr sy’n galw am ymatebarbennig. Fodd bynnag, rhaid i ni wneud penderfyniadau golygyddol priodol i sicrhau
cywirdeb ac annibyniaeth.
(Gweler Adran 11 Rhyfel, Terfysgaeth ac Argyfyngau: 11.3.18)
Sylwadau gan Gynulleidfaoedd a Chymedroli
11.3.4 Ar adegau o wrthdaro, ceir mathau arbennig o sensitifrwydd; er enghraifft, am
ddiogelwch cynlluniau milwrol gweithredol, am osgoi enwi anafusion cyn hysbysu’r
perthnasau agosaf, a delio â sïon – mae angen i ni ystyried y rhain gan barhau i gynnal
trafodaeth agored. Mae’n bosibl y bydd angen i ni ystyried cyfyngu ar y storïau ar-lein sy’nagored i sylwadau a gwneud trefniadau priodol ar gyfer cymedroli sylwadau ar wefannau –gallai fod yn angenrheidiol cymedroli sylwadau cyn eu dangos. Dylem ystyried a yw’n briodol
cyhoeddi storïau’r BBC ar gyfryngau cymdeithasol lle mae gennym lai o allu i gymedroli
sylwadau a lle gall cymedroli alw am ddefnyddio adnoddau helaeth.
(Gweler Adran 11 Rhyfel, Terfysgaeth ac Argyfyngau: 11.3.7, Adran 7 Preifatrwydd: 7.3.417.3.45)(Gweler y Cyfarwyddyd ar-lein: Cyfraniadau a Gynhyrchir gan Ddefnyddwyr)
Defnydd o Iaith
11.3.5 Mae’n bwysig bod ein gohebu ar weithredoedd terfysgol posibl yn amserol a chyfrifol,
gan gofio'r gofyniad i ni arfer cywirdeb a didueddrwydd dyladwy. Mae terfysgaeth yn bwnc
emosiynol ac anodd ei drafod sydd ag arlliwiau gwleidyddol cryf ac mae angen gofal wrth
ddefnyddio iaith sy’n cynnwys barnau ar werth. Ni ddylem ddefnyddio’r term ‘terfysgwr’
heb ei briodoli i ffynhonnell.

4

ADRAN 11: RHYFEL, TERFYSGAETH AC ARGYFYNGAU
11.3.6 Gall y gair ‘terfysgwr’ fod yn rhwystr ohono’i hun yn hytrach na chymorth i ddeall.
Dylem gyfleu holl ganlyniadau’r weithred i’n cynulleidfa drwy ddisgrifio beth addigwyddodd. Dylem ddefnyddio geiriau sy’n disgrifio’r cyflawnwr yn benodol fel ‘bomiwr’,‘ymosodwr’, ‘saethwr’, ‘llathruddwr’, ‘gwrthryfelwr’ ac ‘ymladdwr’. Ni ddylem fabwysiadu
iaith pobl eraill; ein cyfrifoldeb ni yw aros yn wrthrychol a gohebu mewn ffyrdd sy’n galluogi
ein cynulleidfaoedd i wneud eu hasesiadau eu hunain am bwy sy’n gwneud beth i bwy.
(Gweler y Cyfarwyddyd ar-lein: Iaith wrth Ohebu ar Derfysgaeth)
Adnabod Dioddefwyr
11.3.7 Pan fydd pobl wedi cael eu lladd, eu hanafu neu pan fyddant ar goll, mae’n bwysig
sicrhau, hyd y gellir yn rhesymol, na fydd y perthnasau agosaf yn cael gwybod drwy allbwn yBBC, ond yn cael eu hysbysu gan yr awdurdodau perthnasol.
Er mwyn lleihau pryder dylem gyfyngu’r maes sydd dan sylw mor fuan â phosibl heb enwi
dioddefwyr unigol, er enghraifft yn achos damwain awyren, drwy gynnwys manylion fel ycwmni hedfan, rhif y daith awyren, y man ymadael a’r cyrchfan.
(Gweler Adran 11 Rhyfel, Terfysgaeth ac Argyfyngau: 11.3.4 ac Adran 7 Preifatrwydd: 7.3.417.3.45)
Cythrwfl a Therfysgoedd
11.3.8 Mae rhoi sylw cynhwysfawr i gythrwfl a chynnwrf yn rhan bwysig o’n gohebu ar
newyddion. Fodd bynnag, ar ben y canllawiau penodol ar gywirdeb a didueddrwydd, mae’nbwysig:•ein bod yn asesu’r risg o ysgogi cythrwfl drwy roi sylw ymlaen llaw i’r tebygolrwydd
iddynt ddigwydd•

ein bod yn tynnu’n ôl ar unwaith os byddwn yn amau ein bod yn ychwanegu at y
cynnwrf•

ein bod yn barod i gasglu deunydd i’w ddefnyddio neu ei olygu’n ddiweddarach, os
bydd y trais neu’r anhrefn yn dod yn rhy amlwg neu graffig i’w ddarlledu’n fyw.
(Gweler Adran 5 Niwed a Thramgwydd: 5.3.11 ac Adran 11 Rhyfel, Terfysgaeth ac
Argyfyngau: 11.3.1-11.3.3)

Digwyddiadau Wedi’u Llwyfannu
11.3.9 Rhaid i unrhyw gynnig i fynd i ddigwyddiad wedi’i lwyfannu gan sefydliadau neu
grwpiau gwaharddedig sy’n adnabyddus am drefnu gweithredoedd terfysgol, er mwyn ei
recordio, gael ei atgyfeirio i ffigwr golygyddol uwch neu, yn achos cwmnïau cynhyrchu
annibynnol, i’r golygydd comisiynu.. Rhaid ei atgyfeirio hefyd i'r Cyfarwyddwr Polisi a
Safonau Golygyddol.
11.3.10 Rhaid i unrhyw gynnig i ddarlledu deunydd a recordiwyd mewn digwyddiad a
lwyfannwyd yn y DU neu mewn gwlad dramor, lle gwnaed bygythiadau yn erbyn
dinasyddion y DU, gael ei atgyfeirio i'r Cyfarwyddwr Polisi a Safonau Golygyddol.
5ADRAN 11: RHYFEL, TERFYSGAETH AC ARGYFYNGAU
11.3.11 Rhaid i unrhyw gynnig i ddarlledu deunydd a recordiwyd mewn digwyddiadau
cyfreithlon lle mae grwpiau paramilwrol neu grwpiau eraill sydd â hanes hysbys o drais
neu fygwth yn trefnu i ymddangos gael ei atgyfeirio i ffigwr golygyddol uwch neu, yn
achos cwmnïau cynhyrchu annibynnol, i’r golygydd comisiynu, a all ymgynghori â'r
Cyfarwyddwr Polisi a Safonau Golygyddol.
Bygythiadau a Galwadau Ffug
11.3.12 Os cawn rybudd am fom neu fygythiad arall sy’n benodol a chredadwy, einblaenoriaeth gyntaf fydd ei drosglwyddo i’r awdurdodau priodol.
11.3.13 Rhaid i ni beidio â datgelu manylion diogelwch neu wybodaeth sensitif arall nad yw
ar gael yn gyffredinol i’r cyhoedd a allai fod o gymorth i ymosod.
11.3.14 Fel arfer ni fyddwn yn adrodd am fygythiadau yn erbyn unigolion a enwyd oni bai eu
bod wedi cael effaith weladwy, fel canslo ymddangosiad cyhoeddus.
11.3.15 Rhaid i ni gymryd gofal i beidio ag enwi unigolion neu sefydliadau, na fyddent mewn
perygl fel arall, yn dargedau posibl oni bai fod cyfiawnhad golygyddol pwysicach. Gallai hyn
gynnwys, er enghraifft, cwmnïau neu gyflogeion sy’n ymwneud â phrofion ar anifeiliaid
neu’n gweithio i sefydliadau milwrol.
11.3.16 Fel arfer ni fyddwn yn adrodd ar ddigwyddiadau y gwelir wedyn eu bod yn ffug oni
bai eu bod wedi cael effaith ddifrifol ac amlwg, fel problemau teithio difrifol ac amlwg iawn.
Herwgipio, Llathruddo, Cymryd Gwystlon a Gwarchae
11.3.17 Mewn achosion o herwgipio, llathruddo, cymryd gwystlon, gwarchae, bomio neu
ddigwyddiadau tebyg eraill, rhaid i ni fod yn ymwybodol y bydd modd i bopeth rydym yn eiddarlledu gael ei weld neu ei glywed, yn uniongyrchol neu’n anuniongyrchol, gan y
drwgweithredwyr yn y DU ac mewn gwledydd tramor.
Mae’n bwysig ein bod yn adrodd ar hawliadau gan ddrwgweithredwyr yn eu cyd-destun.
Dylem roi ystyriaeth ofalus hefyd i’r materion moesegol a godir drwy roi llwyfan iherwgipwyr, llathruddwyr neu gymerwyr gwystlon, yn enwedig os byddant yn cysylltu â ni’nuniongyrchol. Rhaid i ni gadw rheolaeth olygyddol wrth ohebu ar ddigwyddiadau a sicrhau:•

nad ydym yn cyfweld drwgweithredwyr yn fyw ar yr awyr
(Gweler Adran 8 Gohebu ar Droseddu ac Ymddygiad Gwrthgymdeithasol: 8.3.14-8.3.18)•

nad ydym yn darlledu’n fyw unrhyw gynnwys y mae drwgweithredwr wedi’i roi i ni•

nad ydym ond yn darlledu cynnwys a wnaed gan ddrwgweithredwyr ar ôl ei atgyfeirio
i sylw ffigwr golygyddol uwch neu, yn achos cwmnïau cynhyrchu annibynnol, i’r
golygydd comisiynu. Dylid gwneud atgyfeiriad i'r tîm Polisi Golygyddol hefyd.

•

wrth ohebu ar storïau sensitif, er enghraifft, gwarchae mewn ysgol neu herwgipio
awyren, ein bod yn cofio na ellir rhagweld y canlyniad a bod rhaid i ni fod yn ofalus
ynghylch darlledu lluniau byw gan fod perygl i ni ddangos deunydd sy’n peri gofid sy’n
anaddas i’w ddarlledu
6

ADRAN 11: RHYFEL, TERFYSGAETH AC ARGYFYNGAU•

oherwydd cyfryngau cymdeithasol, mae’n bosibl y cawn wybodaeth gan ddioddefwyr
honedig, disgrifiadau gan lygad-dystion a lluniau yn ystod y digwyddiad neu’n fuan iawn
ar ei ôl. Bydd angen i ni graffu’n briodol ar yr wybodaeth hon o safbwynt newyddiaduroli sicrhau ei bod yn gywir cyn ei defnyddio.

Pan fydd dioddefwr honedig mewn sefyllfa sy’n parhau yn cyhoeddi gwybodaeth ar y
cyfryngau cymdeithasol, bydd angen i ni ystyried yn ofalus iawn a fydd gohebu ar ei sefyllfa
yn achosi mwy o berygl iddo.
11.3.18 Wrth ohebu ar storïau sy’n ymwneud â herwgipio, llathruddo, cymryd gwystlon neu
warchae, rhaid i ni roi ystyriaeth ddyladwy i gyngor gan yr heddlu ac awdurdodau eraill
ynghylch unrhyw beth a fyddai, o ohebu arno, yn gallu gwaethygu’r sefyllfa. Weithiau
byddant yn gofyn i ni ddal gwybodaeth yn ôl neu ei chynnwys mewn rhai achosion. Byddwn
yn cydymffurfio fel arfer â chais rhesymol, ond ni fyddwn yn darlledu unrhyw beth anwir yn
fwriadol.
Rhaid i unrhyw gais gan yr heddlu neu eraill am atal pob stori newyddion am ddigwyddiad
penodol gael ei atgyfeirio i ffigwr golygyddol uwch, a rhaid iddo yntau ymgynghori â’r
Cyfarwyddwr Polisi a Safonau Golygyddol.
Diogelwch Gwladol a GwrthderfysgaethDeddf Cyfrinachau Swyddogol
11.3.19 Mae’r Ddeddf Cyfrinachau Swyddogol yn effeithio ar ein gallu i adrodd ar rai
materion sy’n ymwneud â diogelwch gwladol a chudd-wybodaeth. Rhaid i gynhyrchwyr
cynnwys ymgynghori â’r tîm Cyngor Cyfreithiol Rhaglenni wrth ymdrin â deunydd sy’n dod
neu a all ddod o dan ei thelerau.
Hysbysiadau Cynghori’r Cyfryngau ar Amddiffyn a Diogelwch
11.3.20 Mae Hysbysiadau Cynghori’r Cyfryngau ar Amddiffyn a Diogelwch yn darparu
cyfarwyddyd am wybodaeth a fyddai, o’i darlledu, yn gallu niweidio diogelwch gwladol.
Maent yn ymdrin â chyhoeddi deunydd sy’n cynnwys codau a seiffrau dirgel iawn,
gwybodaeth nad yw ar gael yn gyffredinol i’r cyhoedd am gyfleusterau a gorsafoedd milwrol
allweddol a gwybodaeth am Wasanaethau Diogelwch a Chudd-wybodaeth a Gwasanaethau
Arbennig y DU.
Gellir darllen yr Hysbysiadau sefydlog ar wefan System Hysbysiadau DSMA.
Mae’r system yn wirfoddol; nid oes awdurdod cyfreithiol iddi a ni sy’n llwyr gyfrifol yn y pen
draw am benderfynu a fyddwn yn darlledu deunydd neu beidio. Dylai cynhyrchwyr cynnwys
ofyn am gyngor gan ffigwr golygyddol uwch a chyngor cyfreithiol yn gynnar wrth ymdrin â
deunydd sy’n dod neu a all ddod o dan yr Hysbysiadau.
Rhaid i unrhyw gysylltiad â, neu oddi wrth, Ysgrifennydd Pwyllgor Cynghori’r Cyfryngau ar
Amddiffyn a Diogelwch3 gael ei atgyfeirio i'r Cyfarwyddwr Polisi a Safonau Golygyddol.
Deddfau Terfysgaeth
3

Cyfeirir ato weithiau dan ei enw blaenorol ‘D-Notice Committee’.

7

ADRAN 11: RHYFEL, TERFYSGAETH AC ARGYFYNGAU
11.3.21 Mae rhwymedigaeth gyfreithiol o dan y Deddfau Terfysgaeth i ddatgelu i’r heddlu,
cyn gynted ag y gellir yn rhesymol, unrhyw wybodaeth y gwyddom neu y credwn a allai fod
o gymorth sylweddol i:•atal cyflawni gweithred derfysgol mewn unrhyw le yn y byd•

sicrhau arestio, erlyn neu gollfarnu person yn y DU, am drosedd yn ymwneud â
chyflawni, paratoi neu ysgogi gweithred derfysgol.

Mae peidio â datgelu gwybodaeth o’r fath yn drosedd. Rhaid i unrhyw sefyllfa lle y gall fod
rhwymedigaethau ar staff y BBC neu unrhyw un arall sy’n ymwneud â chynhyrchu
cynnwys i’r BBC o dan y Deddfau Terfysgaeth gael ei hatgyfeirio’n ddi-oed i'r Cyfarwyddwr
Polisi a Safonau Golygyddol ac i’r tîm Cyngor Cyfreithiol Rhaglenni.
Mae’r Deddfau’n rhoi pwerau i’r Ysgrifennydd Cartref i ddynodi sefydliadau yn y DU ac
mewn gwledydd tramor yn ‘grwpiau terfysgol’, gan ei gwneud yn anghyfreithlon iddynt
weithredu yn y DU. Mae rhestr o sefydliadau gwaharddedig ar wefan y Swyddfa Gartref.
Rhaid i unrhyw gynnig i gysylltu â sefydliad (neu unrhyw aelod unigol o sefydliad) sydd
wedi’i ddynodi’n ‘grŵp terfysgol’ gan yr Ysgrifennydd Cartref o dan y Deddfau
Terfysgaeth, ac unrhyw gynnig i gysylltu ag unigolion neu sefydliadau sy’n gyfrifol amweithredoedd terfysgol, i ofyn iddynt gymryd rhan yn ein hallbwn gael ei atgyfeirio
ymlaen llaw i'r Cyfarwyddwr Polisi a Safonau Golygyddol.
(Gweler Adran 18 Y Gyfraith: 18.4.4)
Amgylcheddau Gelyniaethus a Hysbysiadau Cynghori ar Deithio
11.3.22 Rhaid i unrhyw gynnig i deithio i wlad neu ardal sydd wedi’i dynodi’n Amgylchedd
Gelyniaethus neu lle mae Hysbysiad Cynghori ar Deithio yn gymwys, gael ei atgyfeirio iDîm Risg Uchel BBC Safety cyn ymadael.
Mae ‘amgylchedd gelyniaethus’ yn wlad, rhanbarth neu ardal benodol lle ceir rhyfela,
gwrthryfel, aflonyddwch sifil, terfysgaeth neu lefelau eithafol o droseddu, ysbeilio neu
anghyfraith, neu gynnwrf cyhoeddus neu glefyd epidemig. Mae hefyd yn cynnwys ardaloedd
lle ceir hinsawdd neu dirwedd eithafol.
Mae ‘Hysbysiad Cynghori ar Deithio’ yn berthnasol i wledydd neu ardaloedd lle mae angenarfer gofal arbennig.
Mae BBC Safety yn cadw rhestr o amgylcheddau gelyniaethus a hysbysiadau cynghori ardeithio ar ei wefan4.

4

Gweler Gwefan BBC Safety: Mae hon ar gael ar Gateway at ddefnydd staff y BBC neu drwy olygyddion
comisiynu yng nghyswllt cynhyrchwyr annibynnol.

8